open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
საბაწმიდის ლავრა

**საბაწმიდის ლავრა** — უძველესი და უმნიშვნელოვანესი მონასტერი პალესტინაში, იერუსალიმის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, დაახლოებით 13-15 კმ-ზე. სავანე დააარსა ცნობილმა საეკლესიო მოღვაწემ საბა განწმედილმა (439-532) V საუკუნის 80-იან წლებში, იქ შეიქმნა ქრისტიანული მწერლობის მრავალი მნიშვნელოვანი ძეგლი ბერძნულ, ქართულ, სირიულ, სომხურ, არაბულ ენებზე.

## ქართველები საბაწმინდაში
საბაწმიდის ლავრაში ქართველი ბერები ადრევე დასახლდნენ. VIII-X საუკუნეებში არაბთა მომძლავრების გამო სამშობლოდან გადახვეწილმა ქართველმა ბერებმა  შეიმუშავეს ბიბლიური წიგნების ე.წ. საბაწმიდური რედაქცია (დაახლოებით IX ს.),განავითარეს ორიგინალური ჰიმნოგრაფია (ბასილი საბაწმიდელი, იოანე-ზოსიმე), თარგმნითი ლიტერატურა. გახშირდა ხელნაწერთა დამზადება, დაოსტატდნენ კალიგრაფები (მაკარი ლეთეთელი, გიორგი თბილელი, იოანე-ზოსიმე). იქ დამზადებულ ხელნაწერთაგან მნიშვნელოვანია 864 წლის ე. წ. სინის მრავალთავი - უძველესი ქართული თარიღიანი ხელნაწერი; ჭილ-ეტრატის იადგარი (IX საუკუნე) და სხვა. საბაწმინდის ლავრის ცხოველი ურთიერთობა ჰქონდა საქართველოსთან. იქ შექმნილი ლიტერატურული პროდუქცია ქართველ მწიგნობართა და პილიგრიმთა საშუალებით გავრცელდა როგორც პალესტინაში, ისე საქართველოშიც და საგრძნობი გავლენა მოახდინა ქართული მწერლობის შემდგომ განვითარებაზე. გრიგოლ ხანძთელის დროს საბაწმიდის ლავრიდან სამხრეთ საქართველოში გადმოინერგა საბაწმიდური ტიპიკონი (IX საუკუნე), რომლის ახალი რედაქცია (XII საუკუნე) მთელ საქართველოში გავრცელდა.

XI საუკუნიდან არაბთა მოძალებისა და სავანის ხშირი დარბევის გამო ქართველმა მოღვაწეებმა სხვა მონასტრებს მიაშურეს და ხელნაწერებიც ახალ სადგომებში გადაიტანეს. ამიტომაც საბაწმიდის ლავრის ქართულ ხელნაწერთა უმრავლესობა სინის მთაზეა დაცული; ორიოდე მათგანი ინახება თბილისსა და პეტერბურგში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:იერუსალიმი
ტერუელის პროვინცია

thumb|250px
**ტერუელის პროვინცია** () — პროვინცია არაგონის ავტონომიაში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ესპანეთში. მისი დედაქალაქია ტერუელი.

იგი გარშემორტყმულია ესპანეთის შემდეგი პროვინციებით: ტარაგონა, კასტელიონი, ვალენსია, კუენკა, გვადალახარი და სარაგოსა.

* ფართობი: 14 809 კმ²
* მოსახლეობა: 138 686 (2003)
** სიმჭიდროვე: 9.36 კაცი/კმ²
* მუნიციპალიტეტები: 236  

## იხილეთ აგრეთვე
*ტერუელის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет провинции 
* Teruel Digital 
* teruel.org 
* Teruel existe 

კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
ბარსელონის პროვინცია

**ბარსელონის პროვინცია** (, ) — პროვინცია აღმოსავლეთ ესპანეთში,  კატალონიის ცენტრალურ ნაწილში. დედაქალაქია ბარსელონა. გარშემორტყმულია ესპანეთის შემდეგი პროვინციებით: ტარაგონა, ლეიდა და ჟირონა. სამხრეთით ესაზღვრება ხმელთაშუა ზღვა.

პროვინციაში ცხოვრობს 5&nbsp;609&nbsp;350 ადამიანი (2018 წლის მონაცემებით), რომელთაგანაც 1&nbsp;620&nbsp;343 ცხოვრობს ბარსელონის მუნიციპალიტეტში.

პროვინციის მნიშვნელოვანი ქალაქებია: ოსპიტალეტი, ბადალონა, სერდანოლა დე ვალესი, მარტორელი, მატარო, გრანოლერსი, საბადელი, ტერასა, სიდჟესი, იგუალადა, ვიკი, მარსელა, ბერგა. იხ. ბარსელონის მუნიციპალიტეტების სია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბარსელონის პროვინციის საბჭოს საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
ნოვგოროდის სამართლის სიგელი

**ნოვგოროდის სამართლის სიგელი**  — ნოვგოროდის ფეოდალური რესპუბლიკის სამართლებრივი ძეგლი. შედგენილია XV საუკუნეში. ჩვენამდე მოაღწია 1471 წლის ერთადერთმა ნაკლულმა ნუსხამ. შეიცავს 42 მუხლს. ძირითადად აწესრიგებს სასამართლო წყობილებასა და პროცესის საკითხებს. ნოვგოროდის სამართლის სიგელის იურიდიული წყარო იყო ადგილობრივი ჩვეულებითი სამართალიდა „რუსსკაია პრავდის“ ცალკეული ნორმები. იგი ივანე III-ის სამართლის წიგნის (1497 წელი) ერთ-ერთ წყაროს წარმოადგენდა. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამართლის ისტორია
კიბერა

მინი|200პქ|კიბერა მინი|200პქ|კიბერა
**კიბერა** — კენიის დედაქალაქ ნაირობის გარეუბანი. ერთ-ერთი ყველაზე დიდი მიყრუებული და უღატაკესი ადგილი აფრიკაში. მისი მოსახლეობა შეადგენს 800 000 კაცს. სახელწოდება "კიბერა" მომდინარეობს ნუბიური სიტყვისაგან *kibra*, რაც ნიშნავბს "ტყეს" ან "ჯუნგლებს". 

## რესურსები ინტერნეტში
*Clean Water for Kenyans: Multimedia story on Water Sanitation Projects in Kibera 
* Robert Neuwirth's talk on the largest squatter communities 
* BBC News: Nairobi Slum Life
* Photos from Kibera

კატეგორია:კენია
წმინდა იოანიკე

**წმინდა მოწამე იოანიკე** — სერბეთის პატრიარქი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 3 სექტემბერი, ახალი სტილით - 16 სექტემბერი.  წარმოშობით ქალაქ პრიზრენიდან იყო. ცნობილია, რომ თავდაპირველად იგი მეფე კარლოს სერბის მდივანი იყო, შემდეგ კი, 1339 წლიდან, - ეკლესიას განაგებდა მთავარეპისკოპოსის ხარისხში. 1346 წელს სრულიად სერბეთის მღვდელმთავართა კრებამ, რომელსაც ბულგარეთის პატრიარქიც ესწრებოდა, მეფე დუშანის სურვილით მთავარეპისკოპოსი იოანიკე სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის პატრიარქად აირჩია. წმიდა მამა 1349 წლის 3 სექტემბერს მიიცვალა. დაკრძალულია პეჩის სავანეში.

## ლიტერატურა
* „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი. 

კატეგორია:XIV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1349
მღვდელმოწამე არისტიონი

**მღვდელმოწამე არისტიონი** — ალექსანდრიელი ეპისკოპოსი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 3 სექტემბერი, ახალი სტილით - 16 სექტემბერი.  ჭეშმარიტი სარწმუნოების ქადაგებისათვის შეიპყრეს და სირიის ალექსანდრიის მმართველს მიჰგვარეს. სამსჯავროზე მან ახოვნად აღიარა ქრისტე, რისთვისაც ცეცხლში დაწვა მიესაჯეს. ნეტარის მარტვილობის თარიღი უცნობია.

## ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი

კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
ბასილისა ნიკომიდიელი

**წმიდა აღმსარებელი ბასილისა ნიკომიდიელი** - მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 3 სექტემბერი, ახალი სტილით - 16 სექტემბერი. იმპერატორ დიოკლეტიანეს (284-305) ზეობისას ეწამა ქრისტესთვის, ამ დროს გოგონა ცხრა წლის იყო, მან ნიკომიდიის მმართველ ალექსანდრეს წინაშე ახოვნად აღიარა ქრისტე. მმართველი ჯერ ალერსით ცდილობდა მის გადმობირებას, შემდეგ კი, გოგონას სიმტკიცით გააფთრებულმა, მისი წამება ბრძანა. ნეტარი სასტიკად გვემეს, ცეცხლზე დაკიდეს, გახურებულ ქურაში შეაგდეს, მხეცებს მიუგდეს დასაგლეჯად... მაგრამ ღვთის მადლით დაცულმა, ყველა ამ სატანჯველს უვნებლად გამოაღწია. ამ სასწაულმა ალექსანდრე უფლის ყოვლისშემძლეობაში დაარწმუნა, ფეხებში ჩაუვარდა წმიდა ყრმას და შენდობა და უფლის წინაშე მეოხება სთხოვა. წმიდა ბასილისამ სიხარულით ადიდა ღმერთი. მოუწოდეს ეპისკოპოსს, რომელმაც ალექსანდრე დამოძღვრა და კათაკმევლად დაადგინა. სიცოცხლის დარჩენილი ნაწილი მმართველმა კეთილმსახურებაში გაატარა. წმიდა ბასილისამ მშვიდობით შეჰვედრა სული უფალს 309 წელს.

## ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი

კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 309
ღირსი თეოქტისტე

**ღირსი თეოქტისტე** (გ. 467) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 3 სექტემბერი, ახალი სტილით — 16 სექტემბერი. 

თანამმარხველი ექვთიმე დიდისა თავდაპირველად ღირს ექვთიმესთან (ხს. 2 თებერვალს) ერთად მოსაგრეობდა, შემდეგ კი ექვთიმეს მიერ იერუსალიმის მახლობლად დაარსებული სავანის წინამძღვრად აირჩიეს. გარდაიცვალა 467 წელს.

## ლიტერატურა
*„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი
## რესურსები ინტერნეტში
*ღირსი თეოქტისტე, თანამმარხველი ექვთიმე დიდის
კატეგორია:V საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 467
ანთიმოზ ნიკომიდიელი და მასთან სხვა მოწამეები

**ანთიმოზ ნიკომიდიელი ეპისკოპოსი და მასთან სხვა მოწამეები**  — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 3 სექტემბერი, ახალი სტილით - 16 სექტემბერი. მოწამეები მაშინ აღესრულნენ ქრისტესთვის, როდესაც დიოკლეტიანე და მაქსიმინუსი (284-305) გააფთრებით იბრძოდნენ ქვეყანაში ჭეშმარიტი სარწმუნოების აღმოსაფხვრელად. ქრისტიანთა დევნის გამძაფრების საბაბად მტარვალებმა ნიკომიდიის საიმპერატორო სასახლის დაწვა გამოიყენეს. უღმრთოებმა ხანძრის გაჩენაში ქრისტიანებს დასდეს ბრალი და ენით აუწერელი სისასტიკით დაიწყეს მათთან ანგარიშსწორება. 

ამან ვერ შეაკრთო მართლმორწმუნეები: ისინი მტკიცედ აღიარებდნენ ქრისტეს და სიხარულით ეწირებოდნენ მსხვერპლად მაცხოვარს. ამ დროს ეწამნენ: *წმიდა დოროთე, მარდონიოსი, მიგდონიოსი, პეტრე, ინდისი და გორგონიოსი*. მხედარი *ზენონი* იმპერატორის გაბედული მხილებისათვის ქვებით ჩაქოლეს, შემდეგ კი თავი მოჰკვეთეს. იმავე ხანებში აღესრულნენ წარმართთა ხელით ყოფილი ქურუმი, წმიდა *ქალწული დომნა და წმიდა ექვთიმე*, რომლებიც მოწამეთა ცხედრებს კრძალავდნენ. ეპისკოპოსი ანთიმოზი სამწყსოს მოთხოვნით ნიკომიდიის მახლობელ სოფელში იყო გახიზნული, საიდანაც ეპისტოლეებით მიმართავდა მორწმუნეებს და სიმტკიცისკენ მოუწოდებდა. დიაკონ თეოფილესთვის გამოტანებული ერთ-ერთი ეპისტოლე უსჯულოებს ჩაუვარდათ ხელში და იმპერატორ მაქსიმინუსს გადასცეს. 

თეოფილე დაკითხვაზე წარადგინეს და წამებით ამოხადეს სული, მაგრამ წმიდა მღვდელმთავრის ადგილსამყოფელი მაინც ვერ ათქმევინეს. რამდენიმე ხნის შემდეგ მაქსიმინუსმა მაინც შეიტყო, სად იმყოფებოდა ნეტარი ანთიმოზი და მის შესაპყრობად მხედართა რაზმი გაგზავნა. ეპისკოპოსი მეომრებს გზაში შეხვდა, მაგრამ მათ ვერ იცნეს იგი, წმიდანმა მთელი რაზმი ისტუმრა, კეთილად უმასპინძლა და მხოლოდ შემდეგ გაუმხილა თავისი ვინაობა. მხედრები შეწუხდნენ, სურდათ, დაეტოვებინათ მღვდელმთავარი და იმპერატორისთვის განეცხადებინათ, იგი ვერ ვიპოვეთო; მაგრამ წმიდა ანთიმოზი ამაზე არ დათანხმდა. მეომრებმა ირწმუნეს ქრისტე და მოინათლნენ. ეპისკოპოსმა აიძულა ისინი, უღმრთო ხელისუფლის განკარგულება შეესრულებინათ. როდესაც ანთიმოზი იმპერატორთან წარადგინეს, მან ბრძანა, საწამებელი იარაღები მოეტანათ და მარტვილის წინ დაეწყოთ, რაზეც წმიდანმა განაცხადა: 

მაშინ თვითმპყრობელის ბრძანებით ნეტარი მღვდელმთავარი სასტიკად აწამეს და თავი მოჰკვეთეს 302 წელს.

## ლიტერატურა 
* წმიდანთა ცხოვრება, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი

კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:გარდაცვლილი 302
მართალი ისუ

**მართალი ისუ, ძე ნავესი** — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 1 სექტემბერი, ახალი სტილით — 14 სექტემბერი. ისუ ებრაელთა ტომის წინამძღოლი იყო მოსეს სიკვდილის შემდეგ. სწორედ მას ხვდა წილად უფლის რჩეული ერის შეყვანა აღთქმულ ქვეყანაში. ღმერთი ისუს მიერ მრავალ სასწაულს აღასრულებდა: ნეტარის წინამძღვრობით ებრაელებმა ისე გაიარეს მდინარე იორდანეში, როგორც ხმელეთზე; იერიქონის კედლები ქალაქის ირგვლივ შვიდი დღის მანძილზე შჯულის კიდობანის შემოტარებით თავისით ჩამოიქცა, ბოლოს, გაბაონში ქანაანელებთან ბრძოლისას ისუს ბრძანებით „დადგა მზე საშუალსა ცისასა“ და მხოლოდ მაშინ ჩაესვენა, როდესაც მტერი საბოლოოდ დამარცხდა. ომის დამთავრების შემდეგ ისუ ნავემ აღთქმული ქვეყანა ისრაელის თორმეტ ტომს დაუნაწილა და ასათი წლის ასაკში მშვიდობით შეჰვედრა სული უფალს (XVI ს. ქრისტეს შობამდე). სიკვდილის წინ მან ებრაელებს მოსეს სჯულის ერთგულება დაუბარა. ამ მოვლენათა შესახებ მოთხრობილია ბიბლიაში, ისუ ნავეს წიგნში (თავები: 3, 5, 7, 10).

## ცხოვრება 
[right|thumb|210px|[რეფიდიმის ბრძოლა, უილიამ ჰოულის ნამუშევარი]]
### რეფიდიმის ბრძოლა 
მართალი ისუ თან ახლდა მოსეს ჯერ კიდევ ეგვიპტიდან ებრაელი ერის გამოსვლისას. წითელი ზღვის გადალახვის შემდეგ ებრაელები გაემართნენ სამხრეთ-აღმოსავლეთით სინაის მთისკენ გაემგზავრნენ. გზაზე რეფიდიმში დაბანაკებულ ებრაელებს შეუტიეს ყამალეკელებმა. მოსემ მტრის წინააღმდეგ საბრძოლველად გაგზავნა ხალხი ისუს მეთაურობით, თვითონ კი მთაზე ავიდა აარონთან და ხურთან ერთად. ბრძოლა მეორე დღს გაიმართა. ბიბლიის მიხედვით, როდესაც მოსეს ხელები მაღლა ჰქონდა აღმართული ისუ ძლევდა მტერს, როდესაც ხელს ჩამოუშვებდა კი მტერი ებრაელებს სჯობნიდა. როდესაც მოსეს ხელები დაეღალა აარონმა და ხურმა დასვეს იგი ქვაზე, შემდეგ კი მისი ხელები აღმართული დაიჭირეს მზის ჩასვლამდე. ამ პერიოდში ისუმ ყამალეკელნი სასტიკად დაამარცხა.

### ისრაელთაგან ფიცის დარღვევა 
ერთხელ, როდესაც მოსე სინაის მთაზე იყო ასული ღმერთთან სასაუბროდ და მისგან მოწმობის ორი დაფის მისაღებად, რომელზეც ღვთის თითით იყო ნაწერი 10 მცნება, მან იქ დაჰყო 40 დღე. ამ დროს ებრაელებს ეგონათ, რომ მოსე მათთან აღარ დაბრუნდებოდა და აარონს, მოსეს ძმას მოსთხოვეს კერპის გაკეთება. აარონმაც მათ შეაგროვებინა ოქროს სამკაულები და გააკეთებინა "ოქროს ხბო", რითიც აღადგინა ოქროს ხბოს კულტი. ჯერ კიდევ მთაზე ყოფნისას უფალმა მოსეს შეატყობინა, რაც ხდებოდა ბანაკში. ამის გამო ის ებრაელების ამოწყვეტას აპირებდა, თუმცა მოსემ გადააფიქრებინა, შემდეგ კი ბანაკისკენ გამოემართა. როდესაც მას მიუახლოვდა, ისუს, რომელიც მას ახლდა იქიდან ხმა შემოესმა და უთხრა მოსეს:  თუმცა ეს ხმა არა ბრძოლის, არამედ ზეიმის აღმოჩნდა. როდესაც მოსე ებრაელებთან მივიდა, იმის შემხედვარე, რომ მათ აეგოთ ოქროს ხბო, მან იქვე დაამტვრია ფილები და დაწვა ხბოს ქანდაკება. ამის შემდეგ მის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის გაიმართა ბრძოლა. ბრძოლაში დაახ. 23,000 კაცი დაიღუპა.

ამის შემდეგ მოსემ ბანაკის გარეთ დადგა კარავი, სადაც იღებდა ხალხს, რომელთაც სათხოვარი ჰქონდა უფალთან. როდესაც მოსე კარავში შევიდოდა უფალთან დასალაპარაკებლად, ჩამოეშვებოდა ღრუბლის სვეტი და დადგებოდა მასთან. მოსეს მსახური, ახალგაზრდა ისუ არასდროს სცილდებოდა კარავს.

## ლიტერატურა
*„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წ.

## სქოლიო 
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
კალისტა, ევოდი და ერმოგენი

**წმინდა მოწამენი კალისტა და ძმანი მისნი ევოდი და ერმოგენი** — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 1 სექტემბერი, ახალი სტილით - 14 სექტემბერი. წმინდანები ნიკომიდიელი ქრისტიანები არიან, ჭეშმარიტი ღვთის აღსარებისთვის წარდგნენ წარმართი მსაჯულის სამსჯავროს წინაშე. მათ უარი განაცხადეს კერპებისთვის მსხვერპლის შეწირვაზე, რისთვისაც იმპერატორ დიოკლეტიანეს (284-305) დროს  მახვილებით განგმირეს.

## ლიტერატურა 
* წმიდანთა ცხოვრება, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი

კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
40 ქალწული და ამონა დიაკონი

**წმინდა მოწამენი 40 ქალწულნი და ამონა დიაკონი** — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 1 სექტემბერი, ახალი სტილით - 14 სექტემბერი. წმინდანები იმპერატორ ლიცინიუსის (307-324) დროს, IV საუკუნის დასაწყისში აღესრულნენ მოწამეობრივად მაკედონიის ქალაქ ადრიანოპოლში. მმართველმა ბაბდუსმა სასტიკი სატანჯველები დაატეხა მათ თავს, შემდეგ კი სხვა მტარვალთან გაგზავნა ჰერაკლიაში. ქრისტეს ტარიგებმა აქაც ახოვნად აღიარეს ჭეშმარიტი ღმერთი და ცრუღვთაებებისთვის მსხვერპლის შეწირვაზე მტკიცე უარი განაცხადეს. ამისთვის უღმრთო ხელისუფლის ბრძანებით წმინდა ამონასა და მასთან ერთად რვა ქალწულს თავები მოჰკვეთეს, ათი დაწვეს, დანარჩენები კი მახვილებით განგმირეს.

## ლიტერატურა 
* „წმინდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი

კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
ღირსი ლუკა

**ღირსი ლუკა** — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 7 სექტემბერი, ახალი სტილით - 20 სექტემბერი. იგი კონსტანტინოპოლის მახლობლად, კითის ყურეში მდებარე ერთ-ერთი ცნობილი მონასტრის იღუმენი იყო. ეს მონასტერი მოსაგრეთა განსაკუთრებულად მკაცრი ცხოვრების წესით გამოირჩეოდა. წმიდა ლუკა X საუკუნის დასასრულს გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
* „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი

კატეგორია:X საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
შაბდრუნგი

thumb|250px|შაბდრუნგი
**შაბდრუნგ ნგავანგ ნამგიალი** (დ. 1594 — გ. 1651) — ბჰუტანის დამაარსებელი, მეფე და ბუდისტური სკოლის დრუკპა კაგიუს მღვდელმსახური. მან ქვეყნის გაერთიანება შეძლო დაახლოებით 1630 წელს და მისცა მას კუტურული და სახელწიფოებრივი დამოუკიდებლობა, გამოყო რა ის ტიბეტის სახელმწიფოსაგან. 

შაბდრუნგის ფესვები მოდის ტიბეტის გავლენიანი რელიგიური ოჯახისაგან. მისი პაპა გამოძევებული იქნა ტიბეტიდან გელუგის სკოლასთან დაპირისპირების გამო, რის შემდგომაც ის პაროს მთიულეთში დასახლდა, ბჰუტანის დასავლეთით, სადაც მკვიდრნი კაგოიუს სკოლის მიმდევრები იყვნენ.

## ლიტერატურა 
*

* 

* 

კატეგორია:ბჰუტანის მთავრობა
კატეგორია:ბჰუტანი
თებე დიაკონისა

**თებე დიაკონისა** — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 3 სექტემბერი, ახალი სტილით — 16 სექტემბერი. წმინდა თებე კენქრეის ეკლესიის (კორინთოს ნავსადგურში) დიაკონისა იყო. პავლე მოციქული მას იხსენიებს რომაელთა მიმართ ეპისტოლეში (16.1-2).

## ლიტერატურა 
* წმიდანთა ცხოვრება, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი

კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
წმინდა სოზონტი

**წმინდა მოწამე სოზონტი** -  მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 7 სექტემბერი, ახალი სტილით - 20 სექტემბერი. 

## ცხოვრება
იგი ლიკაონიელი მწყემსი იყო. იგი გულმოდგინედ კითხულობდა წმიდა წერილს, შემდეგ კი შეძენილ ცოდნას შემოკრებილ მეცხვარეებს უზიარებდა. ერთხელ, ღამით, მუხის ძირას მჯდომ სოზონტს უფალმა სასწაულებრივი გამოცხადებით მოწამეობრივი ღვაწლისკენ მოუწოდა.

ქრისტეს ტარიგი კილიკიის ქალაქ პომპეოპოლში გაემგზავრა, სადაც იმჟამად წარმართული კერპის დღესასწაულისთვის ემზადებოდნენ, საკერპოში შეიპარა, ცრუღვთაების ოქროს ქანდაკს ხელი მოჰკვეთა, დაანაწევრა და გლახაკებს დაურიგა. კერპის ხელის გაქრობამ ქალაქში შფოთი და განგაში გამოიწვია, ეჭვმიტანილებს აკავებდნენ, დასაკითხად მიჰყავდათ და აწამებდნენ. სოზონტმა არ ისურვა, უდანაშაულოთა ტანჯვის მიზეზი გამხდარიყო, ნებით წარდგა იმპერატორ მაქსიმიანუსის (284-305; 307-310) წინაშე და განაცხადა, კერპს ხელი მე მოვკვეთეო: 
 განრისხებულმა იმპერატორმა ბრძანა, სასტიკად ეწამებინათ მხნე აღმსარებელი. წმიდა სოზონტმა საშინელ ტანჯვაში შეჰვედრა სული უფალს (დაახლ. 304). იმპერატორის ბრძანებით მსახურებმა მოწამის ცხედრის დასაწვავად დიდი კოცონი დაანთეს, მაგრამ უეცარმა წვიმამ ცეცხლი ჩააქრო. ღამით ქრისტიანებმა ფარულად წაასვენეს მოწამის ცხედარი და პატივით მიაბარეს მიწას. 

## ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი

კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
ევოდი (სამოცდაათთაგანი)

**წმინდა მოციქული ევოდი** —  სამოცდაათ მოციქულთაგანი, ხსენების დღე (ონისიფორესთან ერთად) არის ძველი სტილით 7 სექტემბერი, ახალი სტილით - 20 სექტემბერი. პეტრე მოციქულის შემდეგ სირიის ანტიოქიის პირველი ეპისკოპოსი იყო. წმიდა მამას მისი მემკვიდრე, მღვდელმოწამე ეგნატე ღმერთშემოსილი (ხს. 2  იანვარს) ანტიოქიელთა მიმართ ეპისტოლეში ახსენებს:

წმიდა მოციქულმა ოცდაშვიდი წელი იღვაწა მღვდელმთავრის ხარისხში და იმპერატორ ნერონის (54-68) დროს, სამოცდაექვსი წლის ასაკში, მოწამეობრივად შეჰვედრა სული უფალს.

## ლიტერატურა
*„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი

კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:ანტიოქიის პატრიარქები
ტორდერა

**ტორდერა** — მდინარე ესპანეთში, კატალონიის მხარეში. ბლანესთან ერთვის ხმელთაშუა ზღვას. მდინარის შესართავი ხასიათდება დელტით, რომლის ფართობიც 8კმ2-ს შეადგენს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Montseny Natural Park

კატეგორია:ესპანეთის მდინარეები
ონისიფორე (სამოცდაათთაგანი)

**წმინდა მოციქული ონისიფორე** (, ) — სამოცდაათ მოციქულთაგანი, ხსენების დღე (ევოდისთან ერთად) არის ძველი სტილით 7 სექტემბერი, ახალი სტილით - 20 სექტემბერი.  წმიდა მოციქულ ონისიფორეს მოციქული პავლე ახსენებს ტიმოთეს მიმართ ეპისტოლეში:

წმიდა ონისიფორე ჯერ კოლოფონში (მცირე აზია) იქნა დადგენილი ეპისკოპოსად, შემდეგ კი - კორინთოს სამწყსოს განაგებდა. იგი მოწამეობრივად აღესრულა ჰელესპონტის ნაპირას, ქალაქ პარიაში (ეფესოს მახლობლად), სადაც წარმართთა შორის ქრისტეს სარწმუნოების საქადაგებლად ჩავიდა. უსჯულოებმა შეიპყრეს უფლის რჩეული, საკერპოსთან მიიყვანეს და წარმართული ღვთაებებისთვის საკმევლის კმევა მოსთხოვეს; როდესაც პასუხად მტკიცე უარი მიიღეს, მონასთან, ჰორფორისთან ერთად გაუხედნავ ცხენებს გამოაბეს და მიწაზე თრევით ამოხადეს სული: რომაული მარტიროლოგის მიხედვით, წმიდა ონისიფორე 16 სექტემბერს გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი

## სქოლიო
კატეგორია:I საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:ქრისტეს სამოცდაათი მოციქული
მიხარესი

**მიხარესი** — მდინარე ესპანეთში, არაგონის და ვალენსიის მხარეებში. გაედინება კასტელარის მუნიციპალიტეტის და ანალოგიური სახელის მქონე მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. ერთვის ხმელთაშუა ზღვას.

კატეგორია:ესპანეთის მდინარეები
ნავარის სამეფო

**ნავარის სამეფო** (, , ) — შუა საუკუნეების სამეფო პირენეებში 905-1512 წლებში. დედაქალაქი — პამპლონა. ადრინდელი ისტორია ნაკლებადაა ცნობილი. IX საუკუნის შუა წლებში საგრაფო იყო. არაბებთან და ფრანკებთან ბრძოლაში დამოუკიდებლობას მიაღწია. ნავარის პირველი ისტორიულად ცნობილი მეფე იყო სანჩო I გარსია (905-925 წწ.). ნავარის მეფე სანჩო III დიდმა შეიერთა პირენეს ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთი, მაგრამ მისმა მემკვიდრებმა ეს მიწები დაკარგეს. 1076-1134 წწ. ემორჩილებოდა არაგონს. 1234-1284 და 1328-1512 წლებში ნავარის სამეფო ტახტი საფრანგეთის გრაფებს, ხოლო 1285-1328 წლებში საფრანგეთის მეფეებს ეპყრათ. ნავარა ეკონომიკურად ჩამორჩენილი სახელმწიფო იყო. 1512 წელს ნავარის დიდი ნაწილი (ზემო ნავარა) დაიპყრო ფერდინანდ არაგონელმა და ესპანეთს შეუერთა. ნავარის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი (ქვემო ნავარა) 1589 წლამდე ფორმალურად დამოუკიდებელი სამეფო იყო. როდესაც ნავარის მეფე ანრი ნავარელი საფრანგეთის ტახტზე ავიდა, ნავარა საფრანგეთს შეუერთდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
**Encyclopaedia Britannica*, 1911: ნავარა

კატეგორია:ნავარა
კატეგორია:ესპანეთის ისტორია
ადამის შექმნა

**„ადამის შექმნა“** () — მიქელანჯელოს ფრესკა, დაწერილი სავარაუდოდ 1511 წელს, არის სიქსტეს კაპელას ჭერზე დაწერილი ფრესკებიდან ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული. ფრესკაზე აღწერილია სიუჟეტი ძველი აღთქმიდან — ღმერთის მიერ პირველი ადამიანის, ადამის შექმნა:

150პქ|მინიატიურა|მარცხნივ|ფრესკის დეტალი

„ადამის შექმნა“ სიქსტეს კაპელის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ფერწერული კომპოზიციაა. ღვთის მარჯვენა ხელი მამართულია ადამისაკენ. მათი ხელები ერთმანეთს არ ეხება. სავარაუდოდ, მიქელანჯელომ ამით ღვთიურისა და ადამიანურის ერთმანეთთან მიუწვდომლობა გამოხატა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ადამის შექმნა.

## სქოლიო 
კატეგორია:მიქელანჯელო
კატეგორია:ფრესკები
კატეგორია:ვატიკანი
პარო

thumb|300px|ხიდი მდინარეზე პაროსაკენ
**პარო** — ქალაქი ბჰუტანის დასავლეთით 15000 მცხოვრებით, მდებარეობს ზღვის დონიდან 2400 მეტრზე. ასევე პაროს მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი, მდებარეობს პაროს ხეობაში. 

## ისტორია
XVII საუკუნიდან მოყოლოებული პაროს მნიშვნელოვანი სტრატეგიული დანიშნულება ჰქონდა. ამ პრეიოდში ბჰუტანი მოელოდა აგრესიას ტიბეტის მხრიდან, პაროს ხეობა კი ყველაზე მოსახერხებელი და პირდაპირი გზა იყო ტიბეტიდან ბჰუტანისაკენ. 

პაროს გამგებლები აქტიურად ცდილობდნენ ქვეყნის სათავეში მოსვლას, თუმცა ბრიტანეთის დახმარებით ხელისუფლებაში უგენ ვანგჩუკი მოდის, რომელიც ახერხებს ქვეყნის გაერთიანებას და 1907 წელს პუნაქაში აცხადებს საკუთარ თავს ბჰუტანის პირველ მეფედ.

## ტურიზმი
იმის გამო, რომ ქვეყანა არიც ისე გახსნილია დანარჩენი მსოფლიოსათვის, პაროს ხეობაში ტურისტების მაქსიმალური რაოდენობა თავს იყრის ტსეჩუს სამონასტრო დღესასწაულებისას. ამ დროს მათი რაოდენობა ასეულობით ადამიანს აღწევს.

## ფოტო გალერეა

Image:Paro's main street 2.jpg|მთავარი ქუჩა
Image:Dance of the Black Hats with Drums, Paro Tsechu 4.jpg|ტრადიციული ცეკვა
Image:Shops in Paro.jpg|მაღაზიები პაროში
Image:Bhutanese house, Paro.jpg|სახლი პაროში
Image:More monks at Paro Tshechu.jpg|ახალგაზრდა საეკლესიო პირები
Image:Takstan-monastery.jpg|ტაკსტანი
Image:Kyichu Lhakhang-060701.JPG|კიჩუ ლახანგი
Image:Rinpung Dzong Paro 2007-11-11 CJF.JPG|რინპუნგ ზონგი

კატეგორია:ბჰუტანის ქალაქები
ჰერკულესის კოშკი

thumb|200px

**ჰერკულესის კოშკი** () არის ძველი რომაული შუქურა ნახევარკუნძულზე, რომელიც მდებარეობს დაახლ. 2.4 კმ-ის დაშორებით ქალაქ ლა-კორუნიადან, გალისია, ჩრდილო-დასავლეთ ესპანეთში. ნაგებობის სიმაღლე 55 მეტრია და გადაყურებს ჩრდილო ყინულოვანი ოკეანის სანაპიროს. იგი არის თითქმის 1900 წლის. რესტავრაცია გაუკეთდა 1791 წელს და იგი კვლავ გამოიყენება შუქურად.

ჰერკულესის კოშკი არის ესპანეთის ეროვნული მონუმენტი და ასევე 2009 წლის 27 ივნისიდან  იუნესკოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი (კრიტერიუმი III).

იგი არის მეორე ყველაზე მაღალი შუქურა ესპანეთში, ფარო დე ჩიპიონას შემდეგ.

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ჰერკულესის კოშკი იუნესკოს საიტზე

კატეგორია:ესპანეთის შუქურები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესპანეთში
წმინდა ევფსიქი

**წმინდა მოწამე ევფსიქი** — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 7 სექტემბერი, ახალი სტილით - 20 სექტემბერი. იგი  კაბადოკიის კესარიაში დაიბადა. ერთ-ერთ სვინაქსარში იგი სენატორ დიონისეს ძედ იხსენიება. იმპერატორ ადრიანეს მიერ ქრისტიანთა დევნისას იგი შეიპყრეს, აწამეს და საპყრობილეში ჩააგდეს. აქ წმიდანს ანგელოზმა დაუამა წყლულები. როდესაც მარტვილი გაათავისუფლეს, მან მთელი ქონების უმეტესი ნაწილი გლახაკებს დაურიგა; დარჩენილი ნაწილი კი გაუნაწილა მტრებს - მათ, ვინც დაასმინა იგი და საწამებლად გადასცა. როდესაც მმართველი შეიცვალა, ევფსიქი ისევ დაატუსაღეს და სასტიკი წამების შემდეგ თავი მოჰკვეთეს. უფლის რჩეულს ჭრილობებიდან რძე და სისხლი ერთად სდიოდა. მარტვილი იმპერატორ ადრიანეს (117-138) დროს აღესრულა.

## ლიტერატურა
* „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი

კატეგორია:II საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის  წმინდანები
კიმ კლეისტერსი

**კიმ ანტონი ლოდე კლეისტერსი** (; დ. 8 ივნისი, 1983, ბილზენი, ბელგია) — ბელგიელი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი პირველი ჩოგანი ერთეულთა და წყვილთა თანრიგში.

კლეისტერსს ერთეულებში 4 დიდი სლემის ტურნირი აქვს მოგებული – 3 აშშ-ის ღია პირველობა და 1 ავსტრალიის ღია პირველობა.
მან ასევე სამჯერ მოიგო წლის შემაჯამებელი ტურნირი. ჯამში ბელგიელს ერთეულებში WTA-ის 41 ტურნირი აქვს მოგებული. იგი 20 კვირის განმავლობაში იკავებდა ერთეულეთა რეიტინგში პირველ ადგილს.

კლეისტერსმა ასევე 2 დიდი სლემის ტურნირი მოიგო წყვილებში – 1 საფრანგეთის ღია პირველობა და 1 უიმბლდონი. ბელგიელი წყვილების რეიტინგში 4 კვირის განმავლობაში ლიდერობდა. სანაკრებო დონეზე, კლეისტერსმა 1 ფედერაციის თასი მოიგო ბელგიის ნაკრებთან ერთად.

ბელგიელმა კარიერა პირველად 2007 წელს 23 წლის ასაკში, ტრავმების გამო დაასრულა. 2008 წელს, მას ქალიშვილი ეყოლა. კლეისტერსი 2009 წელს დაუბრუნდა ჩოგბურთს და კარიერის დასრულებამდე 3 დიდი სლემის ტიტული მოიგო. ამ მიღწევით, იგი ერთგვარ რეკორდს იზიარებს მარგარეტ კორტთან. საბოლოოდ ბელგიელმა კარიერა 2012 წელს დაასრულა. 2017 წელს, კლეისტერსი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზში შეიყვანეს.

## სტატისტიკა და მიღწევები
### დიდი სლემის ტურნირების ფინალები
#### ერთეულები: 8 (4–4)
#### წყვილები: 3 (2–1)
#### შერეული წყვილები: 1 (0–1)
### წლის შემაჯამებელი ტურნირის ფინალები
#### ერთეულები: 3 (3–0)
(დ) – დახურული კორტი

#### წყვილები: 1 (0–1)
## იხილეთ აგრეთვე 
* ენენი–კლეისტერსის მეტოქეობა

## რესურსები ინტერნეტში 
*  
* 
* 
* კლეისტერსი WTA-ს ოფიციალურ საიტზე
* კლეისტერსი ITF-ის ოფიციალურ საიტზე 
* კლეისტერსი ფედერაციის თასის ოფიციალურ საიტზე 
* კლეისტერსი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზის ოფიციალურ საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:ბელგიელი ჩოგბურთელები
კატეგორია:ავსტრალიის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში
კატეგორია:საფრანგეთის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში
კატეგორია:უიმბლდონის ჩემპიონები
კატეგორია:აშშ-ის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში
კატეგორია:მსოფლიოს პირველი ჩოგნები
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:დაბადებული 8 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ტაძარი

**ტაძარი** — საკულტო ნაგებობა ღვთისმსახურებისა და რელიგიურ წეს-ჩვეულებათა შესასრულებლად. ტაძრის სახე და მისი განვითარების ისტორია განპირობებულია არა მარტო საკულტო მოთხოვნილებებით, არამედ სხვადასხვა ხალხისა და ქვეყნის არქიტექტურისა და სამშენებლო ტექნიკის განვითარების დონით და შესაბამისად ატარებს მკვეთრად გამოხატულ ეროვნულ ხასიათს.

ძველ ქართულ ძეგლებში ტაძარი გვხვდება როგორც უფლის (ღმერთის) სახლის, სამლოცველო სახლის (ეკლესია), ისე უფლის (მეფე, მთავარი) რეზიდენციის, სასახლის, მნიშვნელობით. ამავე მნიშვნელობით იხმარებოდა — ეზო, პალატი, დარბაზი, სასახლე, სადგომი. მეფის ან მთავრის სასახლესთან იყო მუდმივად მყოფი სამხედრო-სამეურნეო მსახურეულ პირთა შტატი — ტაძრეული.

## ლიტერატურა
*

zh-yue:佛寺
მინოდორა, მიტროდორა და ნიმფოდორა

**წმინდა მინოდორა, მიტროდორა და ნიმფოდორა** - მართლმადიდებელი და კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 10 სექტემბერი, ახალი სტილით - 23 სექტემბერი. წმინდანები ღვიძლი დები იყვნენ, წარმოშობით ბითვინიიდან (მცირე აზია). ღვთისმოშიშებით გამორჩეულებმა გადაწყვიტეს, გარიდებოდნენ ამ სოფელს, ერთი განკრძალული ბერი ჰპოვეს უდაბნოში და აქ ატარებდნენ დღეებს ლოცვითა და მარხვით. მალე წმიდანებმა შორს გაითქვეს სახელი, რადგან უფლისაგან სასაწაულებრივი კურნების ნიჭი მიემადლათ. ოლქის მმართველმა, ფრონტონმა ბრძანა, შეეპყროთ ისინი და მისთვის მოეგვარათ. უღმრთო ხელისუფალი პატივისა და ჯილდოების აღთქმით შეეცადა ქალწულების გადადრეკას ქრისტეს სარწმუნოებისაგან, მაგრამ მათ ახოვნად აღიარეს ჭეშმარიტი ღმერთი და ყველა მაცდური წინადადება უარყვეს. გააფრთებულმა მმართველმა თავისი რისხვა უფროს დას - მინოდორას დაატეხა თავს. წმიდანი მოთმინებით იტანდა სატანჯველებს, ბოლოს კი აღმოხდა: და გავიდა ამ სოფლიდან. ოთხი დღის შემდეგ უმცროსი დები - მიტროდორა და ნიმფოდორა წარადგინეს სამსჯავროზე. მათ მინოდორას ჭრილობებით დასერილი და გასისხლიანებული გვამი დაუგდეს წინ დასაშინებლად. ასულები ცხარე ცრემლით დასტიროდნენ ძვირფას ცხედარს, მაგრამ მაცხოვრის უარყოფაზე არც უფიქრიათ; მმართველს განუცხადეს: მაშინ წმიდა მიტროდორა გაიყვანეს საწამებლად: ხეზე დაკიდეს, „ლამპართა მიერ ცეცხლისათა“ დაუწვეს სხეული; შემდეგ გარდამოხსნეს და რკინის ჯოხების ცემით დაუმტვრიეს სხეული; ასეთ ტანჯვაში შეჰვედრა ნეტარმა სული უფალს. ბოლოს მესამე, ნიმფოდორა მოიყვანეს. მის წინ უფროსი დების ნაწამები ცხედრები ესვენა. ფრონტონი იმედოვნებდა, რომ ეს სახილველი დააფრთხობდა ყმაწვილ ქალს. თავი ისე მოაჩვენა, თითქოს ენანებოდა მისი სინორჩე და მშვენიერება, და ალერსით, უხვი ჯილდოებისა და პატივის აღთქმით შეეცადა მის გადმობირებას. წმიდა ნიმფოდორამ ყური არ ათხოვა მის მაცდურ სიტყვებს და დების ხვედრი გაიზიარა.

უსჯულოებს სურდათ, დაეწვათ მარტვილთა ცხედრები, მაგრამ „ქუხილნი და ელვანი საშინელნი მეყსა შინა იხილვნეს საჴუმილსა მას ზედა ცეცხლისასა“ და მთავარი და მისი მსახურები „დაწუნა და განანქრინნა“; შემდეგ მძაფრი წვიმა გარდამოხდა ზეცით და ცეცხლი დაშრიტა. წმიდანთა უვნებლად დარჩენილი ნეშტი ქრისტიანებმა პატივით მიაბარეს მიწას. მათი ზოგი უხრწნელი ნაწილი ათონზე, პანტელეიმონის რუსული მონასტრის ღვთისმშობლის საფარველის ტაძარში ინახება, წმიდა მიტროდორას მკლავი კი წმიდა მთაზევე, პანტოკრატორის სავანეშია დაბრძენებული.

## კონდაკი
## ლოცვა
## ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტ. III, თბილისი, 2001 წელი

კატეგორია:წმინდანები
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
წმინდა ვარიფსავე

**წმინდა ვარიფსავე** — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 10 სექტემბერი, ახალი სტილით — 23 სექტემბერი. წმინდანი მოღვაწეობდა II საუკუნეში. იგი განდეგილად ცხოვრობდა და მრავალს მოაქცევდა ქრისტიანობაზე თავისი მადლმოსილი ქადაგებებითა და სნეულთა კურნებებით. წმინდანი წარმართებმა მოკლეს.

## ლიტერატურა
* „წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი

კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:II საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ნიკეის მეორე საეკლესიო კრება

**ნიკეის მეორე საეკლესიო კრება** (მართლმადიდებლებისთვის — *მეშვიდე მსოფლიო საეკლესიო კრება*) — მსოფლიო საეკლესიო კრება, ჩატარდა ქალაქ ნიკეაში 787 წელს, მოწვეულ იქნა დედოფალ ირინეს ძალისხმევით.

## ისტორია
კრებას ესწრებოდა 368 ეპისკოპოსი. ხატმბრძოლთა მწვალებლობა, რომელიც VIII საუკუნის დასაწყისში აღმოცენდა, ლეონ ისავრიელის ძის, იმპერატორ კონსტანტინე კოპრონიმის (741-775) ზეობისას განსაკუთრებით მომძლავრდა. 754 წელს მოწვეულ იქნა ცრუ მსოფლიო კრება, რომელმაც თავისი ცრუ სარწმუნოებრივი განსაზღვრება შეიმუშავა და მართლმადიდებლობის წინამძღვრები და ხატთაყვანისცემის დამცველები, მათ შორის კონსტანტინოპოლის პატრიარქი გერმანე I და იოანე დამასკელი, შეაჩვენა. ამის შემდეგ ხატები გადაყარეს, ნაწილი დაწვეს, ტაძრების კედლის მხატვრობა და მოზაიკური გამოსახულებები ჩამოფხიკეს და კირით შელესეს. კონსტანტინე კოპრონიმის მემკვიდრის, ლეონ IV-ის (775-780) მეფობაში ხატთაყვანისმცემელთა დევნა შეწყდა, მისი მეუღლის, ირინეს და ძის, კონსტანტინეს ტახტზე ასვლის შემდეგ კი (780 წ.) მდგომარეობა მკვეთრად შეიცვალა მართლმადიდებელთა სასარგებლოდ.

მსოფლიო კრება, რომელზეც სამასშვიდმა მამამ მოიყარა თავი, 787 წლის 24 სექტემბერს გაიხსნა ნიკეაში, წმიდა სოფიას ტაძარში. შემოკრებილმა მამებმა, უპირველეს ყოვლისა, ხატმებრძოლეობაში ბრალდებული ეპისკოპოსების ეკლესიასთან შემოერთების საკითხი განიხილეს და ის ეპისკოპოსები, რომელთაც წერილობით დაგმეს ერესი და შენდობა ითხოვეს, შეიწყნარეს. შემდეგ კრება ხატთაყვანისცემის შესახებ ჭეშმარიტი სწავლების დამტკიცებასა და ამ დოგმატის შესახებ სწავლების ფორმუ-ლირებას შეუდგა. მოხმობილ იქნა შესაბამისი ადგილები წმიდა წერილიდან და ხატთაყვანისცემის უამრავი მაგალითი წმიდა მამათა ცხოვრებიდან.

მსოფლიო კრების ორი უკანასკნელი სხდომა ხატების შესახებ მართლმადიდებლური სარწმუნოებრივი განსაზღვრების გამოცხადებასა და დამტკიცებას მიეძღვნა.

კონსტანტინოპოლის მანგავრის სასახლეში დედოფალ ირინეს საზეიმოდ გადასცეს გრაგნილი კრების სარწმუნოებრივი განსაზღვრებით, რომელიც მან სამეფო ბეჭდით დაამტკიცა. განსაზღვრებას წმიდა დედოფალთან ერთად ყრმა იმპერატორმაც მოაწერა ხელი.

ნიკეის კრებამ 22 კანონი გამოსცა და განამტკიცა ხატთა თაყვანისცემა. ამის შემდეგ, 843 წელს, კონსტანტინოპოლის ადგილობრივ კრებაზე, რომელიც მოიწვიეს ბიზანტიის მცირეწლოვანმა კეისარმა მიქაელ III (842-867) და დედამისმა თეოდორამ, ანათემა გამოუცხადა ყველა ხატმებრძოლთ და თაყვანისცემის საბოლოო ზეიმი აღნიშნა.

ეკლესია VII მსოფლიო კრების მამათა ხსენებას 11 ოქტომბრის წინა კვირადღეს აღნიშნავს.

## ლიტერატურა
* „საქართველოს ეკლესიის კალენდარი 1976 წლისა“, გვ. 107-109

## რესურსები ინტერნეტში 
* VII საეკლესიო კრება 
* მეშვიდე საეკლესიო კრების ისტორია 
* Диль Ш. *Византийские портреты*
* Правила святого Вселенского Седьмого собора, Никейского 

2
კატეგორია:გარდამავალი დღესასწაულები ქრისტიანობაში
ფინეთის ყურე

thumb|300px|right|ფინეთის ყურე
**ფინეთის ყურე** (ფინ. *Suomenlahti*, ესტ. *Soome laht*, შვედ. Finska viken რუს. Финский залив) — ყურე ბალტიის ზღვის აღმოსავლეთ ნაწილში. მის ნაპირებზე მდებარეობს ესტონეთი, რუსეთის ფედერაცია და ფინეთი. 
სიგრძე 390 კმ, სიგანე საშუალოდ 70 კმ. სიღრმე მერყეობს 100 მეტრიდან 5 მეტრამდე (მაქს. 115 მეტრი) ფართობი 30 000 კმ².

კატეგორია:ფინეთის ყურეები
კატეგორია:ბალტიის ზღვა
კატეგორია:ატლანტის ოკეანის ყურეები
კატეგორია:ფინეთის ყურე
კატეგორია:რუსეთის ყურეები
კატეგორია:ესტონეთის წყალსატევები
კალინიკე I

**წმიდა კალინიკე I** (გ. 705, რომი) — კონსტანტინოპოლელი პატრიარქი (693-705) თავდაპირველად ვლაქერნის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ტაძრის ხუცესი იყო. 693 წელს კი, პატრიარქ პავლეს (686-693) მიცვალების შემდეგ, კონსტანტინოპოლის ეკლესიის მესაჭეობა მიანდეს. ამ დროს მეფობდა სისასტიკით ცნობილი იუსტინიანე II (685-695). მან ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის სახელობის ტაძრის სიახლოვეს სასახლის აშენება გადაწყვიტა და კალინიკეს უბრძანა, ამ ტაძრის დანგრევაზე მიეცა კურთხევა. წმიდა მამამ უპასუხა, მე მხოლოდ ტაძრების აშენებისთვის ვლოცულობ და არა მათი შემუსვრისათვისო. როდესაც საყდარი მაინც დაარღვიეს, ნეტარმა ცრემლებით ღაღად-ჰყო: „დიდება შენდა, უფალო, ყოველთა დამთმენელო!“

მალე იუსტინიანეს ღვთის სასჯელი დაატყდა თავს: იგი ტახტიდან ჩამოაგდეს და გადაასახლეს ხერსონში. ტახტზე ავიდა ლეონ II. ათი წლის შემდეგ იუსტინიანე საპყრობილიდან გაიქცა, ლაშქარი შეჰყარა და კონსტანტინოპოლს მიადგა. მან პატრიარქსა და იმპერატორს აღუთქვა, რომ ქალაქში შესვლის შემდეგ არავის არაფერს ავნებდა და ჯვარზე, სახარებაზე და წმიდა საიდუმლოებებზე დაიფიცა, მაგრამ, როდესაც კონსტანტინოპოლში შეაღწია, წარჩინებულ მოქალაქეთა და ხალხის ხოცვა-ჟლეტა დაიწყო, იმპერატორს კი თავი მოჰკვეთა. მღვდელმთავარი კალინიკე მისი ბრძანებით შეიპყრეს, თვალები დათხარეს, ენა მოჭრეს და რომში ქვითკირის კედელში ცოცხლად ჩააშენეს. ორმოცი დღის შემდეგ კედელი ჩამოირღვა და წმიდა მამა ჯერ ისევ ცოცხალი, მაგრამ უკვე სულთმობრძავი იპოვეს. ოთხი დღის შემდეგ იგი მიიცვალა (705). რომის პაპს იოანე VI-ს (701-705) ძილში პეტრე და პავლე მოციქულები გამოეცხადნენ და უბრძანეს, პატრიარქი კალინიკე რომში, მოციქულთა ტაძარში დაეკრძალათ.

## ლიტერატურა 
* წმიდანთა ცხოვრება, ტომი III, თბილისი, 2001 წელი

კატეგორია:VII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები
კატეგორია:გარდაცვლილი 705
საერთაშორისო გამჭვირვალობა

მინი|280px|საერთაშორისო გამჭვირვალობა
მინი|
**საერთაშორისო გამჭვირვალობა** () — საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელიც ებრძვის კორუფციას და მსოფლიოს ქვეყნებში იკვლევს კორუფციის დონეს. საერთაშორისო გამჭვირვალობა 1993 წელს ჩამოაყალიბა მსოფლიო ბანკის ყოფილმა რეგიონალურმა დირექტორმა პიტერ აიგენმა, ბერლინში. ამ დროისთვის ორგანიზაციას გააჩნია ფილიალები მსოფლიო 70-მდე ქვეყანაში.

ორგანიზციის ძირითადი მიზნებია მოსახლეობის სამართლებლივი თვითშეგნების განვითარება, ანკორუფციული მექანიზმების ჩამოყალიბების ხელშეწყობა, რომლებიც ხელს შეუშლიან კორუფციულ გარიგებებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქართული ოფიციალური საიტი
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაციები
კატეგორია:კორუფცია
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ნოდარ ახალკაცი (უმცროსი)

**ნოდარ ახალკაცი** (დ. 14 იანვარი, 1976) — ქართველი იურისტი. საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი 2005 წლის 11 ივნისიდან 2009 წლის 17 სექტემბრამდე. თბილისის დინამოს მწვრთნელის და საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის პირველი პრეზიდენტის ნოდარ ახალკაცის ვაჟი. იურიდიული განათლება მიიღო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, გერმანიის ქალაქების-რეგენსბურგისა და ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტებში. მუშაობდა საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის საერთაშორისო განყოფილების გამგის მოადგილედ, ფედერაციის წარმომადგენლად ევროპის ქვეყნებში, თბილისის საფეხბურთო კლუბ „ამერის“ მენეჯერად.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი
კატეგორია:ქართველი იურისტები
ნოდარ ახალკაცი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ნოდარ ახალკაცი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
----
*ნოდარ ახალკაცი — თბილისის დინამოს ყოფილი მწვრთნელი (1938–1998)
*ნოდარ ახალკაცი — საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ყოფილი პრეზიდენტი
გიორგი ნერგაძე

**გიორგი ნერგაძე** (დ. 20 აგვისტო 1982, წყალტუბო) — ქართველი ფეხბურთელი, ამჟამად სამხრეთ აფრიკული „ბიდვესტ ვიტსის“ საყრდენი ნახევარმცველი, ასევე შეუძლია დაცვის ცენტრში თამაში.

## ტიტულები 
* უმაღლესი ლიგა მეორე ადგილი (2): 2008/2009, 2009/2010
* სამხრეთ აფრიკის პრემიერ ლიგა მეორე ადგილი (1): 2011/2012
* საქართველოს თასის მფლობელი (1): 2008/2009
* საქართველოს თასის ფინალისტი (1): 2009/2010
* საქართველოს სუპერთასის მფლობელი (1): 2008/2009
* საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი (1): 2009/2010

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 

კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:წყალტუბოში დაბადებულები
კატეგორია:წყალტუბოს სამგურალის ფეხბურთელები
კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ბორჯომის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბისკაიის ხიდი

thumb|250px

**ბისკაიის ხიდი** () — კონვეიერი ხიდი, რომელიც აკავშირებს პორტუგალეტესა და ლას არენას (გეჩოს ნაწილი) ესპანეთის პროვინცია ბისკაიაში. ხიდი აგებულია მდინარე ნერვონზე. 

ბისკაიის ხიდი არის მსოფლიოს უძველესი ხიდი. იგი აგებულია 1893 წელს გუსტავ ეიფელის ერთ-ერთი მოწაფის, ალბერტო პალასიოს დიზაინით.

2006 წლის 13 ივნისს ხიდი შეიტანეს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში (კრიტერიუმი: I, II)

## სურათების გალერეა 

Image:Trainera_Transbordador_Vizcaya.jpg|გონდოლა
Image:Bizkaiko_zubia_behelainorekin.jpg|ხიდი პორტუგალეტედან ნისლში

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბისკაიის ხიდი იუნესკოს საიტზე

კატეგორია:კონვეიერი ხიდები
კატეგორია:ესპანეთის ხიდები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესპანეთში
ბისკაია

**ბისკაია** — პროვინცია ბასკეთში, ესპანეთი. ბისკაიაში ცხოვრობს 1 133 444  კაცი. მისი 35 % ცხოვრობს პროვინციის დედაქალაქ ბილბაოში, ხოლო 88% - მიტროპოლიტურ არეში. სიმჭიდროვე - 512,34 კაცი/კმ².

ბასკაია სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქებია: ბარაკალდო, გეჩო, პორტუგალეტე, დურანგო, ბასაური, გალდაკაო და ბალმასედა. პროვინციაში 111 მუნიციპალიტეტია.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბისკაიის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
სარაგოსის პროვინცია

thumb|250px
**სარაგოსა** () — პროვინცია ჩრდილოეთ ესპანეთში, არაგონის ცენტრალურ ნაწილში. მას ესაზღვრება შემდეგი პროვინციები: ლეიდა, ტარაგონა, ტერუელი, გვადალახარა, სორია, ლა-რიოხა, ნავარა და უესკა.

პროვინციის დედაქალაქია სარაგოსა, რომელიც ასევე ავტონომიური რეგიონის დედაქალაქიცაა. პროვინციაში ასევე მნიშვნელოვანი ქალაქია კალატაუდი. სარაგოსაში არის 292 მუნიციპალიტეტი, რომელთაგანაც ნახევარზე მეტი სოფელია 300 კაცზე ნაკლები მცხოვრებით. 

სარაგოსის მოსახლეობა შეადგენს 880,118 კაცს (2003 წლის მონაცემებით). ფართობი - 7,274 კმ². სიმჭიდროვე - 50.95/კმ²

## იხილეთ აგრეთვე
* სარაგოსის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური ვებგვერდი

კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
ლას-პალმასის პროვინცია

thumb|250px
**ლას-პალმასი** () — პროვინცია ესპანეთში, კანარის კუნძულების აღმოსავლეთ ნაწილში. მოსახლეობის 38,5 % ცხოვრობს პროვინციის დედაქალაქ ლას-პალმასში.

ლას პალმასის პროვინციის ფართობია 4,065 კმ², მოსახლეობა — 1 011 928 (2005. პროვინციაში არის 34 მუნიციპალიტეტი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ლას-პალმასის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* Lanzarote (the portal of Lanzarote Island, in Spanish/English/French/German)
* Pictures of Gran Canaria

კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
ლეონის პროვინცია

thumb|250px
**ლეონი** () — პროვინცია ესპანეთში, კასტილია და ლეონის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში.

პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 500,200 ადამიანს (2008 წლის მონაცემებით), რომლის ერთი მეოთხედი ცხოვრობს მის დედაქალაქ ლეონში. ამინდი  ზამთრის განმავლობაში ცივია და მშრალი.

* ფართობი:  15,581 კმ²
* სიმჭიდროვე: 32.10/კმ²
* მუნიციპალიტეტები: 211

## იხილეთ აგრეთვე
* ლეონის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* The Official Tourism Website of the Province of Leon
* Leonese Provincial Government
* Leonese City Council

კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
კუენკის პროვინცია

thumb|250px|კუენკას მდებარეობა ესპანეთში
**კუენკა** () — პროვინცია ცენტრალურ ესპანეთში, ავტონომიური რესპუბლიკის, კასტილია-ლა-მანჩას აღმოსავლეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება ესპანეთის შემდეგი პროვინციები: ვალენსია, ალბასეტე, სიუდად-რეალი, ტოლედო, მადრიდი, გვადალახარა და ტერუელი.

პროვინციაში ცხოვრობს 211 375 ადამიანი (2007 წლის აღწერით). მისი დედაქალაქია კუენკა, სადაც მოსახლეობის თითქმის ერთი მეოთხედი ცხოვრობს (დაახლ. 52 980). კუენკის პროვინციაში არის 238 მუნიციპალიტეტი.

## იხილეთ აგრეთვე
* კუენკის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* Diputación Provincial de Cuenca 

კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
Voodoo Lounge

***Voodoo Lounge*** — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის მეოცე ბრიტანული და ოცდამეორე ამერიკული სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 1994 წელს და იყო ჯგუფის მიერ ლეიბლზე Virgin Records გამოცემული პირველი დისკი და ასევე სრულიად ახალი ჩანაწერი, 1989 წლის ალბომის *Steel Wheels* შემდეგ. *Voodoo Lounge* ასევე არის ჯგუფის პირველი ალბომი, ჩაწერილი ბილ უაიმენის (ბას-გიტარა) გარეშე. მან როლინგ სტოუნზი 1993 წელს დატოვა.

2009 წელს გამოვიდა ამ ალბომის რემასტერი.

## სიმღერების სია
## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები
## რესურსები ინტერნეტში
* ინფორმაცია ჯგუფის ოფიციალურ საიტზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის ალბომები
კატეგორია:1994 წლის ალბომები
კატეგორია:გრემის ჯილდო საუკეთესო როკ-ალბომისთვის
კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები დონ უოსის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები The Glimmer Twins-ის პროდიუსერობით
საადრეო ვარდი

**საადრეო ვარდი** — კარტოფილის საადრეო სუფრის ჯიში. დაბალი ბუჩქია, გაშლილი, მცირედ დანაკვთული ფოთოლი, ოდნავ დამუხლული ღერო და თეთრი ყვავილი აქვს. გორგლი ვარდისფერი, გრძელი და მობრტყოა, სახამებელს მცირე რაოდენობით შეიცავს. 

მოსავლიანობა საშუალოა, ცუდად ინახება. ამჟამად საქართველოში აღარ მოჰყავთ.

## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 8, გვ. 529, თბ., 1984

კატეგორია:კარტოფილები
კატეგორია:ძაღლყურძენასებრნი
იაპონიის საიმპერატორო ბეჭედი

**იაპონიის საიმპერატორო ბეჭედი**, *იაპონიის გერბი* () — იაპონიის სიმბოლო, რომელზეც გამოსახულია თექვსმეტფურცლიანი ქრიზანთემა. საიმპერატორო ნიშანს ხშირად გერბის სახით იღებენ, თუმცა, როგორც ასეთი, იაპონიას გერბი არ გააჩნია.. ნიშანი მიიღეს 1869 წელს. 1871 წელს მიღებულ იქნა კანონი, რომელიც კრძალავდა ნიშნის გამოყენებას იმპერატორის გარდა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ეს კანონი გაუქმდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
კატეგორია:იაპონიის ეროვნული სიმბოლოები
საავიაციო ბომბი

thumb
**საავიაციო ბომბი** — საავიაციო საბრძოლო მასალის ერთ-ერთი სახეობა, რომელსაც აგდებენ თვითმფრინავიდან ან სხვა საფრენი აპარატიდან სახმელეთო, საზღვაო და საჰაერო მიზნების გასანადგურებლად.  სპეციალური კონსტრუქციის საავიაციო ბომბებს იყენებენ კვამლის ფარდების მოსაწყობად, ადგილის გასანათებლად ან სხვა დამხმარე ამოცანების შესასრულებლად. ქვემოთ მოცემულია საავიაციო ბომბების სხვადასხვა ტიპები:
*ფუგასური საავიაციო ბომბი 
*მსხვრევად საავიაციო ბომბი 
*ჯავშანგამტანი საავიაციო ბომბი
*ტანკსაწინააღმდეგო საავიაციო ბომბი
*ნავსაწინააღმდეგო საავიაციო ბომბი
*ცეცხლგამჩენი საავიაციო ბომბი
*ქიმიური საავიაციო ბომბი
*დამხმარე დანიშნულების საავიაციო ბომბი

ბოლოს გაჩნდა მართული საავიაციო ბომბი, აგრეთვე ატომური ბომბები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საბრძოლო იარაღები
საათი (ერთეული)

მინი|ერთი საათი ციფერბლატზე
**საათი** (ქართული აღნიშვნაა სთ, საერთაშორისო —  h) —  დროის სისტემის გარეშე ერთული. უდრის 60 წუთს ან 3600 წამს. 

*1 წმ = 1/3600 სთ;
*1 წთ = 1/60 სთ;
*1 დღე-ღამე = 24 საათს.

## იხილეთ აგრეთვე
*დრო

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქრონოლოგია
8
საათი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **საათი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*საათი — დროის საზომი ხელსაწყო;
*საათი — ერთეული;
*საათი — თანავარსკვლავედი.
მურომის ღვთისმშობლის ხატი

thumb|მურომის ღვთისმშობლის ხატი
**მურომის ღვთისმშობლის ხატი** — ღვთისმშობლის ხატი, მურომისა და რიაზანის ერთ-ერთი პატივსაცემი რელიქვია. ითვლება სასწაულმოქმედად. 

კიევის რუსეთში ხატი ჩამოაბრძანეს ბიზანტიიდან XII საუკუნეში, მურომში კიევიდან ჩამოაბრძანა ამ ადგილის განმანათლებელმა წმინდა კონსტანტინემ, რომელიც არწმუნებდა კერპთაყვანისმცემლებს რომ მიეღოთ ქრისტიანობა. განრისხებულმა ხალხმა განიზრახა მაისი მოკვლა თუმცა ღვთისმშობლის ხატის ტკბილმა სახემ მოალბო მათი გულები. ამის შემდეგ მათ შეცვალეს თავიანთი აზრი და იქით თხოვეს წმინდანს, რომ მოენათლა ისინი. ამ ხატით რიაზანის განმანათლებელი ვასილი ჩავიდა მურომიდან რიაზანში ქრისტიანობის გასავრცელებლად. 

ხატის ხსენების დღეა 25 აპრილი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ღვთისმშობლის ხატები

## რესურსები ინტერნეტში
* Муромская икона Божией Матери

კატეგორია:ღვთისმშობლის ხატები
მირზა შაფი ვაზეჰი

**მირზა შაფი ვაზეჰი** (, დ. დაახლ. 1792-1796, განჯა, — გ. 16 ნოემბერი, 1852, თბილისი) — აზერბაიჯანელი პოეტი, განმანათლებელი, კალიგრაფი. 

დაიბადა განჯის ხანის ჯავადის კარის ხუროთმოძღვრის ოჯახში. საწყისი განათლება მშობლიურ განჯაში, მადრასაში მიიღო, სადაც არაბული და სპარსული ენები შეისწავლა. ოჯახის წევრების გარდაცვალების შემდეგ სწავლა შეწყვიტა. ამ პერიოდში თავის რჩენა გადამწერობით უხდებოდა, მოგვიანებით კი მუშაობდა მდივნად და ხარჯთაღმწერად ჯავად-ხანის ქალიშვილის ფუსთა-ხანუმის მამულში. 1840 წლიდან თბილისის სამაზრო სასწავლებელში ასწავლიდა აზერბაიჯანულ და სპარსულ ენებს. 1844 წელს დააარსა ლიტერატურულ-ფილოსოფიური წრე „სიბრძნის სკოლა“. 1846-1850 წლებში მასწავლებლობდა განჯაში, შემდეგ ისევ თბილისში დაბრუნდა. ვაზეჰის შემოქმედება შეიცავს ფილოსფიურ ლირიკას, სატირული ჟანრის ნაწარმოებებს, სატრფიალო ლექსებს და სხვ. თბილისს უძღვნა ლექსი „დამშვიდობება თბილისთან“. მისი თხზულებების დედნები, მცირე გამონაკლისის გარდა, შემორჩენილი არ არის. მსოფლიო მას იცნობს გერმანელი პოეტის ფრიდრიხ ფონ ბოდენშტედტის თარგმანით („ათას ერთი დღე აღმოსავლეთში“, 1850 და „მირზა შაფის სიმღერები“, 1851). 
## ლიტერატურა
* ბოდენშტედტი ფ., ათას ერთი დღე აღმოსავლეთში, თბ., 1965.

* Рафили М., Мирза Шафи в мировой литературе, Баку, 1958.
* Сейдзаде А. А., Мирза-Шафи Садыкоглы Вазех, Баку, 1969.
## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1794
კატეგორია:გარდაცვლილი 1852
კატეგორია:აზერბაიჯანელ მოღვაწეთა პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ოზურგეთი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ოზურგეთი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ოზურგეთი - ქალაქი, გურიის მხრის და ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი
*ოზურგეთი - სოფელი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში
ავილის პროვინცია

thumb|250px|ავილას მდებარეობა ესპანეთში
**ავილა** () — პროვინცია ცენტრალურ-დასავლეთ ესპანეთში, კასტილია და ლეონის სამხრეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება ესპანეთის შემდეგი პროვინციები: ტოლედო, კასერასი, სალამანკა, ვალიადოლიდი, სეგოვია და მადრიდი. პროვინციაში ცხოვრობს 171.815 ადამიანი (2008 წლის მონაცემებით). დედაქალაქია ავილა.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 

კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
ალბასეტეს პროვინცია

thumb|250px|ალბასეტეს მდებარეობა ესპანეთში
**ალბასეტე** () — პროვინცია ცენტრალურ ესპანეთში, კასტილია-ლა-მანჩის სამხრეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება ესპანეთის შემდეგი პროვინციები: გრანადა, მურსია, ალიკანტე, ვალენსია, კუენკა, სიუდად-რეალი და ხაენი.

ალბასეტეს მოსახლეობა შეადგენს 387 658 ადამიანს (2006 წლის მონაცემებით). მისი დედაქალაქია ალბასეტე. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქებია (10 000-ზე მეტი მცხოვრებით): ელინი, ალმანსა, ვილიარობლედო, ლა-როდა, კაუდეტე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Carnival of Villarrobledo  

კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები
დოდო გარეჯელი

thumb|დოდო გარეჯელის საფლავი დავითის ლავრაში
**დოდო გარეჯელი** — ქართული ჰაგიოგრაფიული ძეგლების ცნობით, VI საუკუნის სასულიერო მოღვაწის დავით გარეჯელის უახლოესი მოწაფე და თანამშრომელი, კახეთის მკვიდრი. 

დოდოს მიეწერება გარეჯის მრავალმთის სანახებში შემდგომში დოდოს რქის სახელით ცნობილი მონასტრის დაარსება. დოდოს ცხოვრების შესახებ ცნობები ჩართულია დავით გარეჯელის ცხოვრებაში. დოდო გარეჯელის ხსენების დღე გარდამავალი დღესასწაულია და იზეიმება ამაღლების შემდეგ ოთხშაბათს.

1881 წელს, მიხეილ საბინინის თაოსნობით, დოდო გარეჯელის წმინდა ნაწილები, დოდოს რქის მონასტრის სავალალო მდგომარეობის გამო, გადაასვენეს დავითის ლავრაში.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
*ღირსი დოდო გარეჯელის ცხოვრება და ღვაწლი

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი წმინდანები
კატეგორია:გარდამავალი დღესასწაულები ქრისტიანობაში
კატეგორია:VI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:ქართველი ბერები
ბრაჰმაპუტრა

**ბრაჰმაპუტრა** (ასამურად. ব্ৰহ্মপুত্ৰ Brôhmôputrô, , , , ტიბეტურად. Yarlung Tsangpo) — მდინარე ჩინეთში, ინდოეთსა და ბანგლადეშში, განგის მარცხენა შენაკადი; ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი აუზი სამხრეთ აზიაში. ის ზღვის დონიდან ყველაზე მაღლა მდებარე მდინარეა. სიგრძე 2896 კმ, აუზის ფართობი 930 ათ. კმ².

## გალერეა 

ფაილი:Brahmaputra River Homeward bound.jpg|მდინარის ხედი

ფაილი:Brahmaputra River SPOT 1125.jpg|თანამგზავრული ფოტო

## რესურსები ინტერნეტში 
* Bibliography on Water Resources and International Law. Peace Palace Library
* Rivers of Dhemaji and Dhakuakhana 
* Background to Brahmaputra Flood Scenario 
* The Mighty Brahmaputra 

კატეგორია:ბანგლადეშის მდინარეები
კატეგორია:ინდოეთის მდინარეები
კატეგორია:ჩინეთის მდინარეები