750 მმ

[thumb|[ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზა რუდნიცა — გოლოვანევსკის სამგზავრო მატარებელი (750 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანის ერთ-ერთი მსხვილი სარკინიგზო ქსელი)]]
[thumb|750 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანის მოქმედი ორთქლმავალი [კიევის საბავშვო რკინიგზაზე, კიევი]]
[thumb|ხე-ტყის გასაჩეხი ადგილის ახლოს [ლიანდაგის ზედნაშენი, მიწის ვაკისი და ხელოვნური ნაგებობები შემსუბუქებულია, რკინიგზის ლიანდაგს ხშირად აქვს დროებითი, სეზონური მნიშვნელობა. ნიუბის ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზა, ლიანდაგის სიგანე 750 მმ]]
**750 მმ** — მიწისზედა ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზების სტანდარტული ლიანდაგის სიგანე საბჭოთა კავშირში და პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში და მსოფლიოს ვიწროლიანდაგიან რკინიგზებში გავრცელების მიხედვით მეორე ლიანდაგის სიგანე (1000 მმ-ანის შემდეგ), თუ დავუმატებთ 760 და 762 მმ-ან ლიანდაგის სიგანეებს. 2000 წლის მონაცემების მიხედვით, მსოფლიოში არსებობდა 750, 760 და 762 მმ ლიანდაგის სიგანის 11 000 კმ რკინიგზა. პრაქტიკაში 750 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანის მოძრავი შემადგენლობა თავსებადია სამივე სტანდარტისათვის, მაგრამ 760 და 762 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანის მოძრავი შემადგენლობა თავსებადია მხოლოდ ამ ორი ტიპის ლიანდაგის სიგანისათვის. საბჭოთა კავშირში 750 მმ ლიანდაგის სიგანე იყო ყველაზე უფრო გავრცელებული 1520 მმ-ანი სიგანის შემდეგ.

## გავრცელება 
750 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანე გავრცელებულია ბევრ ქვეყანაში, კერძოდ პოსტსაბჭოთა სივრცის ქვეყნებში,  საბერძნეთში (ლიანდაგი პელოპონესის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთში), გერმანიაში (უპირველეს ყოვლისა ყოფილი გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორიაზე), შვეიცარიაში (Waldenburgerbahn), ავსტრალიაში (Puffing Billy Railway), ეგვიპტეში, თურქეთში და სხვა ქვეყნებში.

## გამოყენების სფერო და სტანდარტები 
750 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანე გამოიყენებოდა სამრეწველო რკინიგზებზე; ხე-ტყის საზიდ, ტორფის საზიდ და სხვა მის მსგავს რკინიგზებზე. ასევე არსებობენ ასეთი ლიანდაგის სიგანის რკინიგზები, რომელთა დანიშნულებაა სამგზავრო გადაყვანები. ლიანდაგის ზედნაშენი, მიწის ვაკისი და ხელოვნური ნაგებობები რკინიგზის სტანდარტულ ლიანდაგის სიგანესთან შედარებით უფრო მსუბუქია. იყენებენ Р-8, Р-11, Р-18, Р-24 ტიპის რელსებს.

## ისტორია 
750 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანის რკინიგზა რუსეთში პირველად აშენდა 1892 წელს პეტერბურგში, ოხტაში — ირინოვკა-შლისელბურგის რკინიგზა, რომელიც გადიოდა ოხტის ვაგზლიდან (მდინარე ნევის სანაპიროზე, პანფილოვის ქუჩის ღერძზე) ლადოგის ტბამდე. ახორციელებდა სატვირთო გადაზიდვებს და სამგზავრო გადაყვანებს.

ლენინგრადის ბლოკადის დროს ეს რკინიგზა იყო „სიცოცხლის გზის“ ერთ-ერთი მთავარი მონაკვეთი, რომელიც ქალაქს აკავშირებდა საბჭოთა კავშირის დანარჩენ ტერიტორიასთან. რადგანაც რუსეთში პირველი 750 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანის რკინიგზა იწყებოდა მდინარე ნევიდან, ხოლო მთავრდებოდა ასევე მდინარე ნევის ერთ-ერთ პუნქტთან, მაგრამ თითქმის მის სათავესთან, მაშინ გამოდის, რომ 750 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანის სახელწოდებაა — „ნევის“.

საბჭოთა კავშირში 750 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანე იყო დე-ფაქტო სტანდარტი ხე-ტყის საზიდი, ტორფის საზიდი რკინიგზებისთვის. ზოგიერთ ვიწროლიანდაგიან რკინიგზაზე არსებობდა სამგზავრო გადაყვანები. ასევე 750 მმ-ან ლიანდაგის სიგანეს იყენებს საბავშვო რკინიგზების უმრავლესობა.

## ფოტოგალერეა 

Колея 750 мм (в перспективе).jpg|
Рельс 750 мм.jpg|750 მმ-ანი ლიანდაგის სიგანის რელსი
Колея 750 мм.jpg|

## რესურსები ინტერნეტში
* Дмитрий Зиновьев, «Сага о колее»
* 
* Железнодорожная колея и её ширина
* ГОСТ 9720-76. Габариты приближения строений и подвижного состава железных дорог колеи 750 мм

## სქოლიო
კატეგორია:ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზები
კატეგორია:ლიანდაგის სიგანე 750 მმ