open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ორასიო ვასკესი

**ფელიპე ორასიო ვასკეს ლახარა** (დ. 22 ოქტომბერი, 1860 — გ. 25 მარტი, 1936) — დომინიკელთა რესპუბლიკის სამხედრო გენერალი და პოლიტიკური მოღვაწე, რომელიც დომინიკელთა რესპუბლიკის პრეზიდენტი იყო 1924 წლიდან 1930 წლამდე.

იგი მონაწილეობდა დომინიკის რესპუბლიკის დიქტატორის, ულისეს ეროს მკვლელობის შეთქმულებაში 1899 წელს. შემდგომში, 1899 წელს, იგი ორი თვის განმავლობაში იყო დომინიკის რესპუბლიკის დროებითი სამთავრობო ხუნტის პრეზიდენტი, სანამ 1899 წლის ნოემბრიდან 1902 წლამდე დომინიკის რესპუბლიკის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობას დაიკავებდა. 1902-1903 წლებში იგი კვლავ იყო დომინიკის რესპუბლიკის დროებითი სამთავრობო ხუნტის პრეზიდენტი.

ვასკესის მომხრეები ცნობილნი იყვნენ როგორც ორასისტები, განსხვავებით ხიმენისტებისგან, ვასკესის მთავარი მეტოქის, ხუან ისიდრო ხიმენესის მხარდამჭერებისგან და „ლისისტებისგან“, მოკლული დიქტატორის, ეროს მომხრეებისგან.

1888 წელს ვასკესმა ცოლად შეირთო ტრინა დე მოია, პოეტი და მწერალი ლა-ვეგადან. სანტო-დომინგოს მეტროს ერთ-ერთ სადგურს მისი სახელი ჰქვია.

## ადრეული წლები
ორასიო ვასკესი დაიბადა 1860 წლის 22 ოქტომბერს, სიბაოს რეგიონის ქალაქ მოკაში. მისი მშობლები იყვნენ ბასილიო ვასკეს ლიზარდო (ესპანელი რამონ ვასკესისა და მოკელი მარია ლიზარდო კაბას ვაჟი) და რამონა ლახარა გომესი (აზუელი პედრო ლახარასა და ტომასა გომესის ქალიშვილი).

ვასკესმა მნიშვნელოვანი ცოდნა შეიძინა. ახალგაზრდობაში იგი ეწეოდა სასოფლო-სამეურნეო და კომერციულ საქმიანობას, ხშირად მოგზაურობდა ლა-ვეგაში, სადაც ურთიერთობა ჰქონდა თავის სოციალურად მნიშვნელოვან ნათესავებთან. მაღალი აღნაგობისა და ძლიერი ფიზიკური მონაცემების მქონე მამაკაცმა სწრაფად მოიპოვა ხალხის პოპულარობა, რომლებიც მას განსაკუთრებით აფასებდნენ სიმშვიდის, ქცევის სიმართლის, ინტელექტუალური მონაცემებისა და გამორჩეული იერის გამო.

ორასიო ვასკესი 26 წლის იყო, როდესაც პოლიტიკაში ჩაერთო „მოიას რევოლუციის“ დაწყებიდან რამდენიმე დღეში. როდესაც ქალაქ ლა-ვეგას თავს დაესხნენ ამბოხებული ჯარები, მან თავი გამოიჩინა მის დაცვაში, გამოხატა სოლიდარობა და იბრძოდა ალეხანდრო ვოს ი ხილის ხელმძღვანელობით მოქმედი მთავრობისთვის.

## პოლიტიკური კარიერა
1902 წლის სამხედრო გადატრიალებისას ვასკესმა გააძევა პრეზიდენტი ხიმენესი, დაშალა კონგრესი და ხელისუფლება ჩაიბარა „დროებითი პრეზიდენტის“ სამართლებრივი ფორმით, „ნაციონალური პარტიის“ მხარდაჭერითა და ვიცე-პრეზიდენტის დანიშვნის გარეშე. 1903 წელს, ეკონომიკაში არსებული ქაოტური მდგომარეობისა და ამერიკის შეერთებული შტატების მხრიდან ინტერვენციის საფრთხის წინაშე, სახელმწიფო გადატრიალებამ დაამხო გენერალი ვასკესი, რომელიც რამდენიმეკვირიანი ბრძოლის შემდეგ, 1903 წლის აპრილში, დროებითი მთავრობის პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადადგა.

მისი ბიძაშვილი, რამონ კასერესი, პრეზიდენტი იყო 1906 წლიდან 1911 წლამდე.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1860
კატეგორია:დაბადებული 22 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1936
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 მარტი
კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკის პოლიტიკოსები
ლი დენხუეი

**ლი დენხუეი** (; დ. 15 იანვარი, 1923 — გ. 30 ივლისი, 2020) — ტაივანელი პოლიტიკოსი და მეცნიერი, რომელიც ჩინეთის რესპუბლიკის (ტაივანი) პრეზიდენტის პოსტს 1988-დან 2000 წლამდე იკავებდა. მას ხშირად უწოდებენ „ტაივანის დემოკრატიის მამას“, რადგან მის სახელს უკავშირდება ქვეყნის მშვიდობიანი გადასვლა ავტორიტარული მმართველობიდან ლიბერალურ დემოკრატიაზე.

## ადრეული წლები და განათლება
ლი დენხუეი დაიბადა ტაივანში, იაპონიის მმართველობის პერიოდში. მან ბავშვობა და ახალგაზრდობა იაპონურ კულტურულ გარემოში გაატარა. სწავლობდა კიოტოს იმპერიულ უნივერსიტეტში სოფლის მეურნეობის ეკონომიკის მიმართულებით. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ სწავლა განაგრძო აშშ-ში, სადაც კორნელის უნივერსიტეტში მიიღო დოქტორის ხარისხი.

## პოლიტიკური მოღვაწეობა
პოლიტიკაში მისი აქტიური ჩართვა 1970-იან წლებში დაიწყო, როდესაც იგი პარტია „გომინდანის“ რიგებში შევიდა. 1984 წელს იგი გახდა ვიცე-პრეზიდენტი ძიან ძინგუოს მმართველობისას. 1988 წელს, ძინგუოს გარდაცვალების შემდეგ, მან დაიკავა პრეზიდენტის პოსტი და გახდა პირველი ტაივანელი პრეზიდენტი (მისი წინამორბედები კონტინენტური ჩინეთიდან იყვნენ დევნილნი).

## დემოკრატიული რეფორმები
ლიმ დაიწყო რადიკალური რეფორმები, რომლებმაც შეცვალა ტაივანის პოლიტიკური ლანდშაფტი:

*საომარი მდგომარეობის დასრულება: გააუქმა დროებითი დებულებები, რომლებიც ზღუდავდა პოლიტიკურ თავისუფლებებს.

*პირდაპირი არჩევნები: 1996 წელს ლი დენხუეი გახდა პირველი პრეზიდენტი, რომელიც აირჩიეს პირდაპირი, საყოველთაო კენჭისყრის საფუძველზე.

*მრავალპარტიულობა: გზა გაუხსნა ოპოზიციურ პარტიებს (მაგ. დემოკრატიული პროგრესული პარტია).

## საგარეო პოლიტიკა და ჩინეთი
ლის მმართველობის პერიოდში ურთიერთობა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკასთან (PRC) მკვეთრად დაიძაბა. მან ჩამოაყალიბა „ორ სახელმწიფოს შორის სპეციალური ურთიერთობის“ თეორია, რაც პეკინმა ტაივანის დამოუკიდებლობისკენ გადადგმულ ნაბიჯად აღიქვა. ამას მოჰყვა ტაივანის სრუტის მესამე კრიზისი (1995-1996), როდესაც ჩინეთმა სამხედრო წვრთნები და რაკეტების გამოცდა დაიწყო კუნძულის სიახლოვეს.

## სიცოცხლის ბოლო წლები
2000 წელს პრეზიდენტობის ვადის ამოწურვის შემდეგ, ლიმ მშვიდობიანად გადააბარა ხელისუფლება ოპოზიციის ლიდერ ჩენ შუიბიანს, რაც ტაივანის დემოკრატიის სიმწიფის ნიშანი იყო. მოგვიანებით იგი გარიცხეს „გომინდანიდან“ მისი პრო-ტაივანური და პრო-დამოუკიდებლობის პოზიციების გამო. იგი გარდაიცვალა 2020 წელს, 97 წლის ასაკში.

## ლიტერატურა
*Lee, Teng-hui. The Road to Democracy: Taiwan's Pursuit of Identity. Tokyo: PHP Institute, 1999.
*Chao, Linda and Myers, Ramon H. The First Chinese Democracy: Political Life in the Republic of China on Taiwan. Johns Hopkins University Press, 1998.
*Bush, Richard C. Untying the Knot: Making Peace in the Taiwan Strait. Brookings Institution Press, 2005.

## სქოლიო
კატეგორია:ტაივანის პრეზიდენტები
კატეგორია:ტაივანის ისტორია
კატეგორია:დაბადებული 15 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
ხელმწიფებანი

**ხელმწიფებანი** (, ) — ანგელოზთა 9 დასიდან ერთ-ერთი. ქრისტიანული რელიგიის მიერ შემუშავებულ ანგელოზთა იერარქიაში, „ხელმწიფებანი“ საშუალო იერარქიის მესამე დასს განეკუთვნებიან (უფლებანი, ძალნი და ხელმწიფებანი). 

იხსენიებიან ახალი აღთქმის კოლასელთა, პირველი პეტრესა და ეფესელთა მიმართ ეპისტოლეებში:
*„რადგანაც მასში შეიქმნა ყოველი, მიწიერიც და ზეციერიც; ხილული თუ უხილავი, საყდარნი თუ უფლებანი, მთავრობანი თუ **ხელმწიფებანი** - ყველაფერი მის მიერ და მისთვის შეიქმნა.“ [რამეთუ მის მიერ დაებადა ყოველივე ცათა შინა და ქუეყანასა ზედა, ხილულნი და არა-ხილულნი, ანუ თუ საყდარნი, ანუ თუ უფლებანი, გინა თუ მთავრობანი, გინა თუ **ჴელმწიფებანი**, - ყოველივე მის მიერ და მისა მიმართ დაებადა.] (კოლ. 1,16);
*„რომელიც ცად ამაღლების შემდეგ დაჯდა მამის მარჯვნივ და დაემორჩილნენ მას ანგელოზნი, **ხელმწიფებანი** და ძალნი.“ [რომელი არს მარჯუენით ღმრთისა, რომელი აღმაღლდა ზეცად და დაემორჩილნეს მას ანგელოზნი, **ჴელმწიფებანი** და ძალნი.] (1პეტ. 3,22);
*„...რომლითაც იმოქმედა ქრისტში, მკვდრეთით აღადგინა და მარჯვნივ დაისვა ცაში, ყველა მთავრობასა თუ **ხელმწიფებაზე**, ყველა ძალსა თუ უფლებაზე, ყველა იმ სახელზე მაღლა, სახელად რომ ითქმის არა მარტო ამ საწუთროში, არამედ მომავალშიც“ [...რომელ ქმნა ქრისტეს თანა, რამეთუ აღადგინა იგი მკუდრეთით და დასუა მარჯუენით მისა ზეცათა შინა, უზეშთაეს ყოველთა მთავრობათა და **ჴელმწიფებათა** და ძალთა და უფლებათა და ყოვლისავე სახელისა, რომელ სახელ-დებულ არს არა ხოლო თუ ამას სოფელსა, არამედ მერმესაცა მას.] (ეფეს. 1,20-21).

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:ზეციური იერარქია
კატეგორია:ანგელოზები ქრისტიანობაში
ბენიგნო ფილომენო დე როხასი

**ბენინიო ფილომენო დე როხას რამოსი** (დ. 11 თებერვალი, 1821 — გ. 30 ოქტომბერი, 1865) — დომინიკელი იურისტი, ეკონომისტი და პოლიტიკოსი. იგი მსახურობდა დომინიკელთა რესპუბლიკის სახელმწიფოს მეთაურად 1865 წლის 24 იანვრიდან იმავე წლის 24 მარტამდე. მანამდე, 1858 წლიდან 1861 წლამდე, მას ქვეყნის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავა პრეზიდენტ პედრო სანტანას ადმინისტრაციაში.

1854 წელს იგი იყო დომინიკის რესპუბლიკის სენატის პრეზიდენტი.

## ადრეული ცხოვრება
იგი დაიბადა ქალაქ სანტიაგოში 1811 წლის 13 თებერვალს. მისი მშობლები იყვნენ კარლოს დე როხას ვალერიო და მარია ანტონია რამოს ნაზარიო. მისი ოჯახი ქვეყნიდან 1822 წლის ჰაიტის შემოჭრის შემდეგ წავიდა. მოზარდობისას იგი საცხოვრებლად გადავიდა ინგლისში, სადაც განათლება მიიღო და შეითვისა ინგლისური და ამერიკული კონსტიტუციონალისტური მოძღვრებები, გარდა ამისა, მან შეიძინა ადმინისტრაციული გამოცდილება, როგორც ბრიტანეთის მთავრობის მოხელემ. 1846 წელს ქვეყანაში დაბრუნებისთანავე, იგი გამოირჩეოდა, როგორც ერთ-ერთი ყველაზე განათლებული სიბაოელი (Cibaeño) ინტელექტუალი და თავისი ყურადღება სახელმწიფოს ტექნიკურ და ადმინისტრაციულ რეფორმაზე გაამახვილა.

## ვიცე-პრეზიდენტობა
იგი დომინიკის რესპუბლიკაში 1844 წელს, დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ დაბრუნდა. იგი იყო ერთ-ერთი მთავარი ავტორი სიბაოს რევოლუციის (Cibaeño Revolution) მანიფესტისა, რომელსაც სიბაოელი ლიბერალები ბუენავენტურა ბაესის წინააღმდეგ აწარმოებდნენ. ამ რევოლუციის გამარჯვებამ განსაზღვრა რესპუბლიკის დედაქალაქის გადატანა სანტო-დომინგოდან სანტიაგოში. მას ეკავა თანამდებობები სენატში. 1858 წელს იგი თავმჯდომარეობდა დამფუძნებელ კონგრესს, რომელიც ქალაქ მოკაში შეიკრიბა და პრეზიდენტად ხოსე დესიდერიო ვალვერდე აირჩია. ამ მთავრობაში მას ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავა. პოლიტიკური მოღვაწეობის გარდა, იგი იყო იურისტი და ამ პროფესიას წარმატებით ეწეოდა. 1861 წელს მან გააპროტესტა ესპანეთის მმართველობის აღდგენა. იგი გახდა ერთ-ერთი პირველი, ვინც მხარი დაუჭირა დომინიკის რესტავრაციის ომს და მისი ერთ-ერთი ლიდერი გახდა. იგი იყო პრეზიდენტ გასპარ პოლანკოს ოპერაციების ხელმძღვანელი.

## პრეზიდენტობა
ეს იყო ხანმოკლე მმართველობა. მისი ინიციატივით, სკოლები შეიქმნა თითოეულ ქალაქსა და პროვინციის დედაქალაქში. მან წვლილი შეიტანა განათლების ხელშეწყობაში. მნიშვნელოვანი თანამდებობების დაკავებისას მან დააარსა დაწყებითი და საშუალო სკოლები. მას ჰქონდა სხვა პროექტებიც საკომუნიკაციო გზების გასაუმჯობესებლად, თუმცა მათი განხორციელება ვერ შეძლო. იგი ქვეყანას მართავდა 1865 წლის 24 იანვრიდან 1865 წლის 24 მარტამდე.

## გარდაცვალება
პრეზიდენტ ხოსე ანტონიო სალსედოს მიერ თანამდებობიდან გადაყენების შემდეგ, იგი საცხოვრებლად მოკაში წავიდა. რესპუბლიკის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა მას სამჯერ ეკავა. იგი გარდაიცვალა სანტო-დომინგოში, 1865 წლის 30 ოქტომბერს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1821
კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1865
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ოქტომბერი
კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკის პოლიტიკოსები
ჯონ ქროუს მთები (იამაიკა)

**ჯონ ქროუს მთები** — მთათა მასივი აღმოსავლეთ იამაიკაში.

## ეტიმოლოგია
სახელი „ჯონ ქროუ“ პირველად 1820-იან წლებში  იქნა გამოყენებული და იამაიკური სახელწოდებიდან მომდინარეობს, რომელიც ინდაურის სვავს აღნიშნავს. ვარაუდობენ, რომ ამ დრომდე ეს არეალი ცნობილი იყო, როგორც „ლეშისებრი ქროუს ქედი“, სვავის ადრინდელი სახელწოდების მიხედვით. 
 
## გეოგრაფია
მთები იამაიკის კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროს პარალელურად ვრცელდება, დასავლეთით რიო გრანდეს ნაპირებით შემოიფარგლება, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთით ლურჯი მთების აღმოსავლეთ ნაწილს უერთდება.
 
## ფლორა და ფაუნა
[200px|მინი|მარჯვნივ|ტროქილუს პოლიტმუსი, ასევე ცნობილი როგორც შავთავა [კოლიბრები|კოლიბრი.]]
ჯონ ქროუს მთები ასევე არის გადაშენების პირას მყოფი მერცხლისკუდას ჯიშის პეპლების სამშობლო. ამ სახეობის პეპლებს განსაკუთრებით ვხვდებით ჯონ კროუსა და ლურჯი მთების კვეთასთან. ეს მთები ცნობილია, როგორც კარიბის ზღვის აუზის ბიომრავალფეროვნების მთავარი კერა. ისინი მთავარ როლს თამაშობენ ველური ბუნების დაცვაში, რადგან მასში ბინადრობენ საფრთხის ქვეშ მყოფი სახეობები, როგორიცაა ბაყაყები და ფრინველები. თუმცა, ისინი ისეთი საფრთხეების წინაშე დგანან, როგორიცაა, უკანონო დაუსახლებლობა, სამთო მოპოვება, ხანძრები და კლიმატის ცვლილება, რაც ეფექტიან მართვასა და გაძლიერებულ დაცვას მოითხოვს. მიუხედავად იმისა, რომ ისინი დაცულია ლურჯი მთისა და ჯონ ქროუს მთის ეროვნული პარკების მიერ, მათი მთლიანობის შესანარჩუნებლად საჭიროა უკეთესი ორგანიზაციათაშორისი კოორდინაცია და საზოგადოების ჩართულობა.

მთები BirdLife International-ის მიერ მნიშვნელოვან საავტორო ტერიტორიად (IBA) არის აღიარებული, რადგან ისინი იამაიკის მრავალი ფრინველის სახეობის მნიშვნელოვან პოპულაციებს უჭერს მხარს.

## ისტორია
1885 წელს ადგილობრივი პოლიციის ინსპექტორმა ჰერბერტ ტ. თომასმა მთათა ქედის უმაღლესი მწვერვალის დაპყრობის მცდელობა დაიწყო და 1890 წელს წარმატებით დაასრულა, რის შესახებაც თავის წიგნში „გადაუკვეთელი იამაიკა“ მოგვითხრო. მან მაშინდელ გუბერნატორს, სერ ჰენრი ბლეიკს, სთხოვა, რომ ქედისთვის ბლეიკის მთების სახელი დაერქმიათ, მაგრამ თავის წიგნში აღიარებს, რომ ამ ცვლილებას შეეწინააღმდეგნენ. ახალი სახელი არ დამკვიდრებულა და ისინი დღემდე ჯონ ქროუს მთებად რჩება.

## რესურსები ინტერნეტში
*UNESCO World Heritage Commission - Blue and John Crow Mountains
*Untrodden Jamaica

## სქოლიო
კატეგორია:იამაიკის გეოგრაფია
კატეგორია:მთები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:მთები კონტინენტების მიხედვით
პეიჯ ჰოვარდი

**პეიჯ კარლაილ ჰოვარდი** (დ. 5 თებერვალი, 1985) — ამერიკელი მსახიობი.

## ადრეული ცხოვრება
პეიჯ კარლაილ ჰოვარდი დაიბადა 1985 წლის 5 თებერვალს ლოს-ანჯელესში (კალიფორნია), მწერალ შერილ ჰოვარდისა და მსახიობ-რეჟისორ რონ ჰოვარდის ოჯახში. მას ჰყავს ტყუპისცალი და — ჯოსელინ ჰოვარდი, უფროსი და — მსახიობი ბრაის დალას ჰაუარდი და უმცროსი ძმა.

## განათლება
ჰოვარდი ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის ტიშის ხელოვნების სკოლაში სწავლობდა.

## კარიერა
ჰოვარდის პროფესიული დებიუტი თეატრალურ სცენაზე ნიუ-იორკში, ვინიარდ თეატრში შედგა. მან მთავარი როლი შეასრულა ჯეიმზ მეთიუ ბარის პიესაში *„Mary Rose“*, რომლის რეჟისორიც თინა ლანდაუ იყო.

ტელესერიალებში — *„Medium“* და *„90210“* — ეპიზოდური როლების შესრულების შემდეგ, ჰოვარდის დებიუტი მხატვრულ კინოში შედგა 2009 წლის კომედიაში *„Adventureland“*, სადაც მან სიუ ო’მალის როლი განასახიერა. ამის შემდეგ მან მთავარი როლი შეასრულა ვებ-სერიალში *„stalkTALK“*, ასევე მონაწილეობდა დამოუკიდებელ კომედიებში: *„Virgin Alexander“* და *„Cheesecake Casserole“*. გარდა ამისა, მან ითამაშა ფსიქოლოგიურ თრილერში *„The Employer“*, სადაც მისი პარტნიორი მალკოლმ მაკდაუელი იყო. 2013 წელს, ფილმში *„The Employer“* შესრულებული როლისთვის, ჰოვარდმა ლოს-ანჯელესის კინოფესტივალზე საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლის შემსრულებელი ქალის ნომინაციაში გაიმარჯვა.

## პირადი ცხოვრება
ჰოვარდი 2022 წლის 1 მაისს მსახიობ ტიმი აბუ ნასრზე დაქორწინდა. საქორწინო ცერემონია ღია ცის ქვეშ, ცენტრალურ პარკში გაიმართა. ცერემონია მისმა მამამ, რონმა წარმართა, ხოლო მისი და, ბრაისი, მეჯვარე იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ამერიკელები
კატეგორია:მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი თეატრის მსახიობები
ლუკიანე თაბუკაშვილი

**ლუკიანე მალანჩის ძე თაბუკაშვილი** (დ. 15 აპრილი, 1889, სოფ. ფარცხნალი, შორაპნის მაზრა, ახლანდ. ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი, — გ. 6 მარტი, 1921, ზესტაფონი) — ქართველი ბოლშევიკი, რუსეთის სამოქალაქო და საბჭოთა რუსეთ-უკრაინის ომების მონაწილე.

## ბიოგრაფია 
ხარაგაულის ორკლასიანი სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა ბორჯომსა და ბაქოში. 1910 წელს რუსეთის არმიაში გაიწვიეს, მსახურობდა უკრაინაში, დემობილიზაციის შემდეგ იქვე დარჩა სამუშაოდ სამხრეთ-დასავლეთის რკინიგზაზე. 

1917 წლის რევოლუციის პერიოდში შეუერთდა ბოლშევიკურ პარტიას, იყო უკრაინის რკინიგზის სამხედრო რევკომის წევრი და რკინიგზელთა საყოველთაო გაფიცვის (1918 ზაფხული) ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. მისი თაოსნობით აიგო ჯავშნოსანი მატარებელი „კოროსტენელი კომუნისტი“. შემდეგ თაბუკაშვილი ამ მატარებლის მეთაური იყო და მონაწილეობდა სიმონ პეტლიურას ჯარების წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1919 წლის ივლისში დანიშნეს რუსეთის მე-12 წითელი არმიის სამხედრო-რევოლუციური საბჭოს რწმუნებულად. დააჯილდოვეს წითელი დროშის ორდენით (1919). 

1920 წლის შემოდგომაზე თაბუკაშვილი დამოუკიდებელი საქართველოს წინააღმდეგ სამოქმედოდ გამოგზავნეს. საბჭოთა რუსეთის თავდასხმის შემდეგ, 1921 წლის 21 თებერვალს საქართველოს ხელისუფლებამ თაბუკაშვილი დააპატიმრა და ყვირილის (ზესტაფონის) ციხეში ჩასვა, იმავე წლის 6 მარტს დახვრიტეს. 1921 წლის აპრილში საბჭოთა მთავრობამ თბილისში გადმოასვენა და კომუნარების (ახლანდ. 9 აპრილის) ბაღში დაასაფლავა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1921
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ბოლშევიკები
კატეგორია:რუსეთის სამოქალაქო ომის მონაწილეები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები
კატეგორია:წითელი დროშის ორდენის კავალრები
ლუკიანე
რობერტ მიულერი

**რობერტ სვონ მიულერი III** (, /ˈmʌlər/; დ. 7 აგვისტო, 1944, ნიუ-იორკი, — გ. 20 მარტი, 2026, შარლოტსვილი, ვირჯინია) — ამერიკელი იურისტი, გამოძიების ფედერალური ბიუროს (FBI) დირექტორი (2001–2013).

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა პრინსტონის უნივერსიტეტი (1966), მიიღო ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების მაგისტრის (1967) და ვირჯინიის უნივერსიტეტის სამართლის დოქტორის (1973) ხარისხი. 1968–1971 წლებში მსახურობდა საზღვაო ქვეითთა კორპუსში, მონაწილეობდა ვიეტნამის ომში. წლების განმავლობაში მსახურობდა აშშ სამართალდამცავ უწყებებში, მ. შ. პროკურორად მასაჩუსეტსში (1986–1987) და კალიფორნიის ჩრდილოეთ ოლქში (1998–2001). 

2001 წლის სექტემბერში, 11 სექტემბრის ტერორისტულ თავდასხმამდე რამდენიმე დღით ადრე დაინიშნა გამოძიების ფედერალური ბიუროს დირექტორად. ახალი გამოწვევების საპასუხოდ მიულერმა FBI-ის ძირითადი მისიად ტერორიზმთან ბრძოლა აქცია. კატეგორიულად ეწინააღმდეგებოდა არალეგალურ ფარულ მოსმენებს, FBI-ის თანამშრომლების მონაწილეობას ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს საპყრობილეებში მიმდინარე ე. წ. „გაფართოებული დაკითხვის“ პროცედურებში. FBI-ის დირექტორად მუშაობის დროს ორჯერ ეწვია საქართველოს (2010, 2013). 2013–2017 წლებში კერძო სექტორში მუშაობდა.

2017–2019 წლებში მიულერი იყო აშშ იუსტიციის დეპარტამენტის სპეციალური პროკურორი. ხელმძღვანელობდა 2016 წლის აშშ საპრეზიდენტო არჩევნებში რუსეთის შესაძლო ჩარევის გამოძიებას. მიულერის მიერ წარდგენილ საბოლოო ანგარიშში (2019 წლის მარტი) აღნიშნული იყო, რომ მიუხედავად იმისა, რომ დონალდ ტრამპის კამპანიასა და რუსეთს შორის დანაშაულებრივი კავშირი არ დადასტურდა, გამოძიება პრეზიდენტს მართლმსაჯულებისთვის ხელის შეშლის ნაწილში „არ ათავისუფლებდა ბრალეულობისგან“. რობერტ მიულერი გარდაიცვალა 2026 წლის 20 მარტს, 81 წლის ასაკში.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი იურისტები
პოლ ერლიხი

**პოლ რალფ ერლიხი** (; დ. 29 მაისი, 1932, ფილადელფია, — გ. 13 მარტი, 2026, პალო ალტო, კალიფორნია) — ამერიკელი ბიოლოგი, გარემოს დამცველი, პედაგოგი. 

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა პენსილვანიის უნივერსიტეტი ზოოლოგიის განხრით (1953), მიიღო კანზასის უნივერსიტეტის ბიოლოგიის მაგისტრის (1955) და დოქტორის (1957) ხარისხები. 1959 წლიდან პენსიაზე გასვლამდე (2016) მუშაობდა სტენფორდის უნივერსიტეტში (1966 წლიდან სრული პროფესორი). ერლიხის სამეცნიერო კვლევა-ძიების სფერო ძირითადად ენტომოლოგია იყო. ამასთანავე, დაინტერესებული იყო პოპულაციური კვლევებით, მოღვაწეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაუთმო ცნობიერების ამაღლებას მოსახლეობის უკონტროლო ზრდის პრობლემების შესახებ. 

ერლიხი თავის ცნობილ ნაშრომში „მოსახლეობის ბომბი“ (1968) დედამიწას ადარებდა ხალხმრავალ კოსმოსურ ხომალდს, სადაც რესურსები მწირია და სიცოცხლის უზრუნველყოფის სისტემები გადატვირთული. ის ამტკიცებდა, რომ კაცობრიობის გადარჩენა დამოკიდებულია შეზღუდული რესურსების გონივრულ მართვაზე. ერლიხის ზოგიერთი პროგნოზი კამათის საგანი გახდა, კრიტიკოსები კი მას ნეომალთუსიანელად მიიჩნევდნენ. მიუხედავად ამისა, ერლიხის მოძღვრებამ ადამიანის საქმიანობასა და პლანეტის სასიცოცხლო სისტემებს შორის არსებული მყიფე ბალანსის შესახებ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა თანამედროვე გარემოსდაცვით მოძრაობაზე. 1990 წელს ერლიხი ბიოლოგ ე. ო. უილსონთან ერთად შვედეთის მეცნიერებათა სამეფო აკადემიამ დააჯილდოვა კრაფორდის პრემიით. გარდაიცვალა 2026 წლის 13 მარტს, 93 წლის ასაკში.

## ლიტერატურა 
* Robertson, Thomas. (2012) The Malthusian Moment: Global Population Growth and the Birth of American Environmentalism, Rutgers University Press: New Brunswick, New Jersey.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ბიოლოგები
პიერ-ანტუან ვერონი

**პიერ-ანტუან ვერონი** (დ. 1736 - გ. 1770) — ფრანგი ასტრონომი და მათემატიკოსი. მწერალ და ასტრონომ ჟერომ ლალანდის  მოსწავლე კოლეჯ დე ფრანსში. ვერონი ცნობილია მისი ისტორიული დაკვირვებებით წყნარი ოკეანის ზომაზე. ფილიბერ კომერსონთან ერთად, ის იყო ერთ-ერთი მთავარი მეცნიერი, რომელიც ლუი ანტუან დე ბუგენვილის საგამომძიებლო მოგზაურობას ახლდა თან. იგი 1770 წელს, ტიმორში, ავადმყოფობით გარდაიცვალა.

250px|მინი|მარჯვნივ|ვერონის დაკვირვებამდე წყნარი ოკეანის სიგანე უცნობი იყო.

## წყნარი ოკეანის კვლევა
ვერონი ბუგენვილის გემზე სახელწოდებით „ლა ბუდუზ“ და „ლ'ეტიოლ“ 1766–1769 წლებში მსოფლიოს გარშემო მოგზაურობისას ასტრონომი იყო, თუმცა მანამდე ის სხვა ხომალდებზეც იმყოფებოდა. მზის დაბნელებისა და მისთვის ხელმისაწვდომი ახალი ტექნოლოგიის მეშვეობით, ვერონმა 1768 წლის 13 ივლისს შეძლო გრძედის განსაზღვრა პორტ-პრასლინის მახლობლად, ახალი ირლანდიის სამხრეთ ნაწილში. ეს ფაქტი მნიშვნელოვანი იყო, რადგან მაგელანის სრუტეში მანამდე განსაზღვრული გრძედის მიხედვით, ვერონმა ისტორიაში პირველად შეძლო ზუსტად დაედგინა წყნარი ოკეანის სიგანე.

ახალ ირლანდიაში, პაპუა-ახალი გვინეაში მდებარე ერთ-ერთ მთის ქედს მისი სახელი - ვერონის ქედი ეწოდა. 

## რესურსები ინტერნეტში
*The charts produced during the Pacific voyages of Bougainville and Cook: a comparison
*« Pierre-Antoine Véron »

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1736
კატეგორია:გარდაცვლილი 1770
კატეგორია:ასტრონომები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:ასტრონომები საუკუნის მიხედვით
კატეგორია:მათემატიკოსები ეროვნების მიხედვით
კატეგორია:მათემატიკოსები საუკუნეების მიხედვით
სელ სპელმანი

**სელახ ჯონ სპელმანი** (დ. 31 აგვისტო, 1995) — ინგლისელი მსახიობი, მწერალი და წამყვანი. ყველაზე მეტად ცნობილია ITV-ის დრამის „Cold Feet" განახლებულ ვერსიაში მეთიუ უილიამსის, BBC One-ის სასკოლო დრამაში „Waterloo Road" (2010–2011) ჰარი ფიშერის როლებით, ასევე CBBC-ის შოუს „Friday Download"-ის წამყვანობით. 2015 წლის ივლისიდან 2020 წლის აგვისტომდე უძღვებოდა საკუთარ გადაცემას BBC Radio 1-ზე, რომელიც ყოველ კვირა 16:00-დან 19:00-მდე გადიოდა თანაწამყვან ქეითი ტისლტონთან ერთად.

## ადრეული ცხოვრება და განათლება
სელახ ჯონ სპელმანი (ცნობილი როგორც „სელი") დაიბადა 31 აგვისტოს, 1995 წელს. ირლანდიური წარმოშობისაა.

რომაელი კათოლიკე, სწავლობდა წმინდა ბედეს კოლეჯში, მანჩესტერში. შემდეგ, 11 წლის ასაკიდან, დადიოდა სილვია იანგის სათეატრო სკოლაში.

## კარიერა
სპელმანმა ჰარი ფიშერი განასახიერა BBC One-ის სასკოლო დრამაში „Waterloo Road" 2010-2011 წლებში. 2011 წლის მაისში დაიწყო „Friday Download"-ის წამყვანობა CBBC-ზე ჯორჯია ლოკთან, რიჩარდ უისქერთან, დანი ჰამერთან, ტაიგერ დრიუ-ჰანისთან, ეიდან დეივისთან და დიონ ბრომფილდთან ერთად.

2015 წლის 19 ივლისიდან დაიწყო საკუთარი გადაცემის წამყვანობა კვირა დღეს BBC Radio 1-ზე, მისი თანაწამყვანი ქეითი ტისლტონი იყო.

2016 წლის სექტემბერში შეუდგა მეთიუს როლის შესრულებას ბრიტანული კომედია-დრამის „Cold Feet"-ის მეექვსე სეზონში.

2016 წლის 11 ოქტომბერს გამოცხადდა, რომ სპელმანი შეუერთდებოდა „ხმა გაერთიანებულ სამეფოს" ITV-ზე, სოციალური მედიის რეპორტიორისა და „V Room"-ის ონლაინ წამყვანის სახით. 2016 წლის 15 ნოემბერს გამოცხადდა, რომ იგივეს გააკეთებდა „ხმა: ბავშვებისთვის გაერთიანებულ სამეფოშიც".

2020 წლის აგვისტოში გამოცხადდა, რომ სპელმანი  Radio 1-ის კვირის სლოტებს იმავე თვის ბოლოს დატოვებდა, რათა სამსახიობო და სამაუწყებლო ვალდებულებებზე კონცენტრირებულიყო. სპელმანი  შეცვალა ვიქ ჰოუპმა და 2020 წლის სექტემბრიდან Radio 1-ზე „Life Hacks"-ისა და „The Official Chart: First Look"-ის თანაწამყვანი გახდა.

2021 წელს სპელმანი შეუერთდა საერთაშორისო ორგანიზაციის Awareness 360-ის საკონსულტაციო საბჭოს.

2023 წელს ითამაშა დონალ მაქჰიუ BBC One-ის კრიმინალურ დრამაში „უკეთესი".

## აღიარება
2016 წლის 1 ივლისს „ვოგის" მიერ შეყვანილი იქნა „50 ყველაზე მიმზიდველი ბიჭის" სიაში.
სპელმანი Better Planet Education-ის ცხრა პრეზიდენტთაგნ ერთ-ერთია.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:დაბადებული 31 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:დაბადებული 1990-იანები
კატეგორია:დაბადებული XX საუკუნე
კატეგორია:ინგლისელები
კატეგორია:ინგლისელი ქალები
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი მსახიობები
Man's Best Friend (საბრინა კარპენტერის ალბომი)

'''''Man's Best Friend''''' ამერიკელი მომღერლისა და სიმღერების ავტორის, საბრინა კარპენტერის, მეშვიდე სტუდიური ალბომია. იგი 2025 წლის 29 აგვისტოს ლეიბლ Island Records-ის მიერ გამოიცა. კარპენტერმა ალბომზე ჯეკ ანტონოფთან და ჯონ რაიანთან ერთად იმუშავა — პროდიუსერებთან, რომლებმაც მის წინა სტუდიურ ალბომზე, „Short n' Sweet“ (2024), შექმნეს ტრეკები.

ალბომი ძირითადად პოპ და სოფტ-როკ ჟანრისაა. მისი მთავარი სინგლი, „Manchild“, ირლანდიის, გაერთიანებული სამეფოსა და აშშ-ის ჩარტების სათავეში მოექცა, მსოფლიოს მრავალ სხვა ქვეყანაში კი საუკეთესო ათეულში შევიდა. მეორე სინგლად კარპენტერმა სიმღერა „Tears“ შეარჩია, რომელიც ალბომის მეორე ტრეკია და მისი რელიზის პარალელურად გამოვიდა.
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 684

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 684** მიღებულია 1991 წლის 30 იანვარს. ლიბანში გაერთიანებული ერების დროებითი ძალების (UNIFIL) შესახებ გენერალური მდივნის ანგარიშის შესწავლის შემდეგ, საბჭომ გადაწყვიტა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის დროებითი ძალების მანდატის გაგრძელება ექვსი თვით, 1991 წლის 31 ივლისამდე.

საბჭომ კიდევ ერთხელ გაუსვა ხაზი ლიბანში გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის დროებითი ძალების მანდატს და გენერალურ მდივანს სთხოვა, 425 და 426 რეზოლუციების შესრულების პროგრესის შესახებ ანგარიშის წარდგენა.

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/684(1991))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1991 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ლიბანის შესახებ
სელფი მობაილი

**სელფი მობაილი** () — მობილური კავშირგაბმულობის ოპერატორი საქართველოში. კომპანია 2023 წლიდან ოპერირებს აღნიშნული სახელწოდებით; მანამდე ბაზარზე წარმოდგენილი იყო *Beeline*-ის ბრენდით. კომპანიის 100%-იანი წილი ეკუთვნის  საინვესტიციო ჯგუფ CBS Group-ს, რომელმაც „*ბილაინი საქართველო*“ 2022 წელს შეიძინა.

## ისტორია 
კომპანია საქართველოში ოპერირებდა საერთაშორისო ტელეკომუნიკაციური ჯგუფ VEON-ის ბრენდით — *Beeline*. 2022 წელს CBS Group-ის მიერ კომპანიის 100%-იანი წილის შეძენის შემდეგ დაიწყო რებრენდინგი, რომელიც 2023 წელს დასრულდა და კომპანიამ მიიღო სახელწოდება „*სელფი მობაილი*“.

## საქმიანობა 
კომპანია ახორციელებს მობილური ქსელის ინფრასტრუქტურის განვითარებასა და ტექნოლოგიურ განახლებებს, მათ შორის 4G ქსელის მოდერნიზაციასა და 5G ტექნოლოგიის დანერგვას.

სელფი მობაილი თანამშრომლობს საერთაშორისო ტექნოლოგიურ კომპანიებთან, მათ შორის Nokia-სთან.

2024 წელს კომპანიამ გამოაცხადა პარტნიორობა *Vodafone*-თან.

## მნიშვნელოვანი მოვლენები 
* 2022 — CBS Group-მა შეიძინა კომპანიის 100%.
* 2023 — განხორციელდა რებრენდინგი და კომპანია გახდა „სელფი მობაილი“.
* 2024 — გამოცხადდა პარტნიორობა Vodafone-თან.
* 2025 — გაგრძელდა ქსელის განვითარება და 5G ინფრასტრუქტურის გაფართოება.

## პროდუქტები და სერვისები 
* SIM და eSIM
* ონლაინ პორტირება
* მობილური აპლიკაცია
* ტარიფები
* როუმინგი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური ვებგვერდი

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს სატელეკომუნიკაციო კომპანიები
რიჩარდ უისქერი

**რიჩარდ დეივიდ კევინ უისქერი** (დ. 1 თებერვალი, 1995) — ინგლისელი მსახიობი და ტელეწამყვანი. ყველაზე მეტად ცნობილია „ტრეისი ბიქერის დაბრუნებაში" (2010–2012) ლიამ ო'დონოვანის როლით. მან ასევე განასახიერა რიჩი CBBC-ის სერიალში „დანის ციხე" (2013–2015) და დეკლანი „მილი ინბითვინსა" (2017–2018) და მის სპინ-ოფში „ფლეთმეითსი" (2019–2021). 2011-2015 წლებში იგი იყო წამყვანი გადაცემა „პარასკევის გადმოტვირთვაში".

## ცხოვრება და კარიერა
რიჩარდ დეივიდ კევინ უისქერი დაიბადა 1 თებერვალს, 1995 წელს, დაგენჰემში, აღმოსავლეთ ლონდონში. სატელევიზიო დებიუტი განახორციელა 2008 წელს ბრიტანული პოლიციური დრამის „ბილი" სტუმარ ვარსკვლავად, სადაც რიჩარდმა მეისონ კემბლის როლი შეასრულა ორეპიზოდიანი სიუჟეტში, სათაურად „მომეჭირე მტკიცედ". შემდეგ იგი დაბრუნდა ტელეეკრანზე ჯონო ბლეიკის როლით „სამართალი და წესრიგი: გაერთიანებული სამეფოს" ერთ-ერთ ეპიზოდში. რიჩარდ უისქერი 2010 წელს ასევე გამოჩნდა „სარა ჯეინის თავგადასავლების" ორ ეპიზოდში, სათაურად „დროში დაკარგული", სადაც 1941 წლის ჯორჯ ვუდსი განასახიერა. უისქერის შესრულებული ყველაზე მნიშვნელოვანი როლია ლიამ ო'დონოვანი CBBC-ის დრამაში „ტრეისი ბიქერის დაბრუნება", რომელიც 2010-2012 წლებში შეასრულა, შემდეგ კი კვლავ გაიმეორა ეს როლი სერიალის სპინ-ოფში „ნაგავსაყრელი" 2013 და 2019 წლებში. მან ასევე ითამაშა „ლიამის ამბავში" სპინ-ოფში, რომელიც ასახავს პერსონაჟის ცხოვრებას ძმასთან საცხოვრებლად გადასვლის შემდეგ.

2010 წელს უისქერი დასახელდა საბავშვო BAFTA-ს საუკეთესო მამრობითი სქესის მსახიობთა კატეგორიაში.

2011 წლის მაისში უისქერმა დაიწყო „პარასკევის გადმოტვირთვის" წამყვანობა CBBC-ის არხზე ჯორჯია ლოკთან, დიო ბრომფილდთან, სელ სპელმანთან, ტაიგერ დრიუ-ჰანისთან და ეიდან დეივისთან ერთად.

2012 წლის მარტში უისქერმა გამოსცა დებიუტური სინგლი და გამართა ხელმოწერის სეანსი სტრეტფორდის ცენტრში.

2013-2015 წლებში უისქერმა რიჩის როლი შეასრულა CBBC-ის კომედიაში „დანის ციხე".

რიჩარდ უისქერს მთავარი როლი აქვს ფილმში „ღამე მთელი", რომელიც CBBC-ის შოუ „პარასკევის გადმოტვირთვის" მიხედვით არის გადაღებული. 2017 წელს უისქერმა გამოაცხადა, რომ იგი მთავარ როლს შეასრულებდა ფილმში „სუპერნოვა" კომპანია Noveray Limited-ის წარმოებით.

2023 წლის ივლისში უისქერი შეუერთდა OnlyFans-ს.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:დაბადებული 1 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:დაბადებული 1990-იანები
კატეგორია:დაბადებული XX საუკუნე
კატეგორია:ინგლისელები
კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცები
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი მსახიობები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 683

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 683** მიღებულია 1990 წლის 22 დეკემბერს. იაპონიის მანდატით გათვალისწინებული კუნძულების სამეურვეო ტერიტორიის (შემდგომში ცნობილი როგორც წყნარი ოკეანის კუნძულების სამეურვეო ტერიტორია) და გაეროს წესდების XII თავის შესაბამისად, საბჭომ დაადგინა, რომ მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების, მარშალის კუნძულების და ჩრდილოეთ მარიანას კუნძულების ახალი სტატუსის გამო, სამეურვეო შეთანხმების მიზნები შესრულებული იყო და შესაბამისად, ამ ერთეულებთან სამეურვეო შეთანხმება შეწყდა.

საბჭომ იმედი გამოთქვა, რომ პალაუს მოსახლეობა გამოიყენებდა თვითგამორკვევის უფლებას, როგორც ეს გააკეთეს ზემოხსენებულმა სახელმწიფოებმა.

რეზოლუცია 683 მიღებულ იქნა 14 ხმით. კუბამ რეზოლუციის მიღების წინააღმდეგი იყო. კუბის წარმომადგენელი აცხადებდა, რომ საბჭო სათანადოდ არ ასრულებდა თავის მოვალეობებს. მან აღნიშნა, რომ საბჭოს უნდა მიეცა საშუალება აღნიშნული ტერიტორიების მოსახლეობისთვის, აეხსნათ მიზეზები, რომ არ სურდათ საბჭოს მიერ მიღებული ზომების მიღება.

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1990 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები მარშალის კუნძულების შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები მიკრონეზიის ფედერალური შტატების შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები პალაუს შესახებ
ანდრონიკე

საკუთარი სახელი **ანდრონიკე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ანდრონიკე როდოსელი — ძველი ბერძენი ფილოსოფოსი
* ანდრონიკე — ქრისტეს მოციქული
* ანდრონიკე I კომნენოსი — ბიზანტიის იმპერატორი 1183-1185 წლებში
* ანდრონიკე II პალეოლოგოსი — ბიზანტიის იმპერატორი 1282-1328 წლებში
* ანდრონიკე III პალეოლოგოსი — ბიზანტიის იმპერატორი 1328-1341 წლებში
* ანდრონიკე IV პალეოლოგოსი — ბიზანტიის იმპერატორი 1376-1379 წლებში
* ანდრონიკე V პალეოლოგოსი — ბიზანტიის იმპერატორი 1403-1407 წლებში
* ანდრონიკე I გიდონი —  ტრაპიზონის იმპერატორი 1222-1235
* ანდრონიკე II კომნენოსი — ტრაპიზონის იმპერატორი 1263-1266 წლებში
* ანდრონიკე III კომნენოსი — ტრაპიზონის იმპერატორი 1330-1332 წლებში
* ანდრონიკე გაბისულავა — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე
თომას ბერტჰოლდი

**თომას ბერტჰოლდი** - (დ. ) გერმანელი ყოფილი ფეხბურთელი და მწვრთნელი, რომელიც მცველის პოზიციაზე თამაშობდა. ამჟამად მუშაობს როგორც ექსპერტი და ანალიტიკოსი სხვადასხვა ტელევიზიაში.

## საკლუბო კარიერა
ბერტჰოლდი დაიბადა ჰანაუში, ჰესენში. მისი პირველი კლუბი იყო „TuSpV KeWa Wachenbuchen“, რის შემდეგაც 1978 წელს გადავიდა „აინტრახტ ფრანკფურტის“ ახალგაზრდულ გუნდში.

მან ბუნდესლიგაში 332 მატჩი ჩაატარა და 22 გოლი გაიტანა. კარიერა დაიწყო 1982 წელს „აინტრახტ ფრანკფურტში“ და იქ 1987 წლამდე თამაშობდა.

1987–1991 წლებში იტალიაში თამაშობდა:
1987–1989 — „ჰელას ვერონა“
1989–1991 — „რომა“

შემდეგ გერმანიაში დაბრუნდა და ითამაშა:
1991–1993 — მიუნხენის „ბაიერნი“
1993–2000 — „შტუტგარტი“

მისი ბოლო სეზონი, როგორც პროფესიონალი ფეხბურთელის, თურქეთის კლუბ „ადანასპორში“ გაატარა, სადაც 2001 წლის 15 იანვრამდე თამაშობდა.

## სანაკრებო კარიერა
1985–1994 წლებში ბერტჰოლდმა 62 მატჩი ჩაატარა დასავლეთ გერმანიისა და შემდეგ უკვე გაერთიანებული გერმანიის ნაკრებში და 1 გოლი გაიტანა.

მან მონაწილეობა მიიღო:

1986 წლის მსოფლიო ჩემპიონატში (მექსიკაში)
1988 წლის ევროპის ჩემპიონატში (დასავლეთ გერმანიაში)

ის იყო იმ დასავლეთ გერმანიის ნაკრების წევრი, რომელმაც 1990 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი მოიგო. თუმცა 1992 წლის ევროპის ჩემპიონატზე (შვედეთში), სადაც გერმანია მეორე ადგილზე გავიდა, იგი ნაკრებში არ იყო.

მისი ბოლო სანაკრებო მატჩი შედგა 1994 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შემდეგ ცოტა ხანში.

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:დაბადებული 12 ნოემბერი
კატეგორია:ფეხბურთელები
კატეგორია:სპორტსმენები
ჯონ მაიკლ ბიშოპი

**ჯონ მაიკლ ბიშოპი** (; დ. 22 თებერვალი, 1936, იორკი, პენსილვანია, — გ. 20 მარტი, 2026, სან-ფრანცისკო) — ამერიკელი იმუნოლოგი და მიკრობიოლოგი, ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში (ჰაროლდ ვარმუსთან ერთად, 1989).

დაამთავრა ჰარვარდის მედიცინის სკოლა 1962 წელს. 1968 წლიდან მუშაობდა სან-ფრანცისკოში კალიფორნიის უნივერსიტეტის სამედიცინო ცენტრში (1972 წლიდან სრული პროფესორი). 1998-2009 წლებში იყო ამავე უნივერსიტეტის კანცლერი.

1970 წლიდან ბიშოპი და ჰაროლდ ვარმუსი ერთობლივად მუშაობდნენ რეტროვირუსულ კიბოს გამომწვევ გენებზე (ონკოგენებზე). მათ აღმოაჩინეს, რომ ონკოგენები უჯრედის ნორმალური გენებისგან — პროტო-ონკოგენებისგან წარმოდგება და ამ ტრანსფორმაციას მუტაციები ან სხვადასხვა ქიმიური სტიმული იწვევს. ამ აღმოჩენისთვის მათ ნობელის პრემია მიენიჭათ 1989 წელს. ბიშოპი ასევე დაჯილდოებულია მეცნიერების ეროვნული მედლით (2003). იმავე წელს მან გამოაქვეყნა წიგნი: „როგორ მოვიგოთ ნობელის პრემია: მოულოდნელი ცხოვრება მეცნიერებაში“ (How to Win the Nobel Prize: An Unexpected Life in Science). ეს არის მისი ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ერთგვარი ანალიზი, რომელიც ასევე ეხება მეცნიერების ისტორიულ ასპექტებსა და თანამედროვე კვლევების ინტელექტუალურ გარემოს. ბიშოპი გარდაიცვალა 2026 წლის 20 მარტს, 90 წლის ასაკში.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ბიოლოგები
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კაურისებრნი

**კაურისებრნი** () — ზღვის წინალაყუჩიანი მოლუსკების ოჯახი. ნიჟარა (სიგრძე 15 სმ-მდე) კვერცხისებრია, მისი ზედაპირი გლუვია (იშვიათად წიბოვანი ან ხორკლიანი), მბრწყინავი, ჩვეულებრივ ფერადი, ხშირად მრავალფეროვანი ნახატებით; შესასვლელი ნაპრალისებრია, ნაოჭა ან დაკბილული კიდეებით. ცნობილია 200-ზე მეტი სახეობა. ბინადრობენ ძირითადად ტროპიკულ და სუბტროპიკულ თავთხელ წყლებში. იკვებებიან წყალში სხვადასხვა ზედაპირზე შემოზრდილი წყალმცენარეებითა და ცხოველური ორგანიზმებით. ზოგიერთი ხალხი კაურის ცალკეულ სახეობებს (*Monetaria moneta*, *Monetaria annulus*) იყენებდა ტანსაცმლის, საყოფაცხოვრებო და რელიგიური ნივთების მოსართავად, აგრეთვე გადახდის საშუალებად (პრიმიტიულ ფულად). კაურის ნიჟარა პოპულარული ობიექტია კოლექციონერებისათვის.

## სქოლიო 
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ოლღა თაბუკაშვილი

**ოლღა ვარდენის ასული თაბუკაშვილი** (დ. 13 მარტი, 1934, თბილისი, — გ. 4 დეკემბერი, 2006, იქვე) — ქართველი კინომცოდნე. ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (2006), საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1979).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1955) და რუსეთის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის ხელოვნებათმცოდნეობის ინსტიტუტის ასპირანტურა (1968). 1957–1968 წლებში იყო გაზეთ „მოლოდიოჟ გრუზიის“ კულტურის განყოფილების გამგე. 1970 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე ეწეოდა პედაგოგიურ და სამეცნიერო მოღვაწეობას შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტში. არის ავტორი მრავალი კრიტიკული წერილისა და სამეცნიერო გამოკვლევისა ქართული და მსოფლიო კინოხელოვნების ისტორიის სხვადასხვა საკითხზე. საქართველოს კინემატოგრაფისტთა კავშირის პრემიის ლაურეატი (1984). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2001).

## ბიბლიოგრაფია 
* ნიკოლოზ შენგელაია, თბ., 1974.
* Софико Чиаурели, М., 1968.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული  13 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:გარდაცვლილი  4 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
კატეგორია:ქართველი კინომცოდნეები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
ოლღა
არსენ ტარკოვსკი

**არსენ ალექსანდრეს ძე ტარკოვსკი** (; დ. 25 ივნისი, 1907, კროპივნიცკი, რუსეთის იმპერია - გ. 27 მაისი, 1989, მოსკოვი, სსრკ) — რუსი პოეტი და თარჯიმანი. მასზე ადრე გარდაიცვალა მისი ვაჟი, კინორეჟისორი და სცენარისტი ანდრეი ტარკოვსკი.

## ბიოგრაფია
### ოჯახი
ტარკოვსკი დაიბადა 1907 წლის 25 ივნისს კროპივნიცკში, ხერსონის გუბერნიაში, რუსეთის იმპერიის უკრაინულ მხარეში. მისი მამა - ალექსანდრე ტარკოვსკი იყო უკრაინაში დაბადებული, პოლონური წარმომავლობის   ბანკის თანამშრომელი. დედა კი - მარია დანიილოვნა რაჩკოვსკაია, რუმინული წარმოშობის. ალექსანდრე ტარკოვსკი, როდესაც ჯერ კიდევ სტუდენტი იყო დააპატიმრეს ხარკოვის გენერალ-გუბერნატორზე თავდასხმის მცდელობის გამო.

### ახალგაზრდობა
არსენი დადიოდა კროპივნიცკის გიმნაზიასა და მუსიკალურ სკოლაში გუსტავ ნეიჰაუსის, ცნობილი მუსიკოსის, ჰაინრიხ ნეიჰაუსის მამასთან. ბავშვობიდანვე, მამასთან და ძმასთან ერთად, ესწრებოდა ცნობილი პოეტების საღამოებს: იგორ სევერიანინის, კონსტანტინ ბალმონტისა და ფიოდორ სოლოგუბის. არსენის უფროსი ძმა, ვალერი ტარკოვსკი, ანარქისტი იყო, რომელიც 1919 წელს, თხუთმეტი წლის ასაკში დაიღუპა, როდესაც ის მშობლიურ უკრაინულ ქალაქს - კროპივნიცკის ნიკიფორ გრიგორივის ძალებისგან იცავდა.

### კარიერა
1924 წელს ტარკოვსკი მოსკოვში გადავიდა და 1924-1925 წლებში მუშაობდა რკინიგზის მუშათა გაზეთ „*გუდოკში*“ სადაც პოეზიის განყოფილებას ხელმძღვანელობდა. 1925-1929 წლებში ის მოსკოვის  ლიტერატურას სწავლობდა. ამ პერიოდში ის აზერბაიჯანული, ქართული, სომხური და არაბული პოეზიის თარგმნით იყო დაკავებული.

მეორე მსოფლიო ომის დროს ის მოხალისედ წავიდა სამხედრო კორესპონდენტად ჯარის გაზეთში „*საომარი განგაში*“ (). 1943 წელს ბრძოლაში დაიჭრა. მიღებულმა ფეხის ჭრილობამ გაზოვანი განგრენა გამოიწვია და ტარკოვსკის ექვსი ეტაპობრივი ამპუტაცია ჩაუტარდა.

არსენ ტარკოვსკი ძირითადად ცნობილი იყო, როგორც ალ-მაარის, ნიზამი განჯევის, მაქთიმყულის, კემინეს, საიათნოვას, ვაჟა-ფშაველას, ადამ მიცკევიჩის, მოლანეპესის, გრიგოლ ორბელიანის და მრავალი სხვა პოეტის მთარგმნელი. მისი პირველი პოეტური კრებული, „*თოვლის მოსვლამდე*“, 1962 წელს გამოიცა. მისი პოეზია შთაგონებული იყო კაზაკი პოეტის, გრიგორი სკოვოროდას შემოქმედებით, განსაკუთრებით პეიზაჟებისა და ბუნების აღწერის მხრივ.

## გარდაცვალება
[250px|მინი|მარჯვნივ|ტარკოვსკის საფლავი [პერედელკინო|პერედელკინოს სასაფლაოზე]]
ის ძირითადად მოსკოვსა და პერედელკინოში ცხოვრობდა და 1989 წლის 27 მაისს, მოსკოვში გარდაიცვალა. 1989 წელს ის გარდაცვალების შემდეგ სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიით დაჯილდოვდა.

## ნამუშევრები
**თოვლის მოსვლამდე* (1962)
**მიწიერი მიწას* (1966)
**მაცნე* (1969)
**ლექსები* (1974)
**ზამთრის დღე* (1980)
**რჩეული ნაწარმოებები* (1982)
**სხვადასხვა წლის ლექსები* (1983)
**ახალგაზრდობიდან სიბერემდე* (1987)
**დალოცვილი სინათლე* (1993)

## რესურსები ინტერნეტში
*Biography and works of Arseny Tarkovsky
*Some poems translated to English
*Another biography

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
კატეგორია:XX საუკუნის რუსი პოეტები
კატეგორია:XX საუკუნის რუსი მწერლები
კატეგორია:რუსი ენათმეცნიერები
კატეგორია:რუსი მთარგმნელები
ჰაიათი (გაზეთი)

**„ჰაიათი“** ( — „ცხოვრება“) ― აზერბაიჯანული ყოველდღიური სოციალურ-პოლიტიკური, ეკონომიკური და ლიტერატურული გაზეთი, რომელიც გამოიცემოდა ბაქოში 1905–1906 წლებში. გამოცემამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ეროვნული პრესის განვითარებაში.

გაზეთი დაარსდა 1905 წლის 7 (20) ივნისს და გამოიცა ცნობილი მეწარმისა და ფილანტროპის, ჰაჯი ზეინალაბდინ თაღიევის ფინანსური მხარდაჭერით, რომელიც მისი მფლობელი და გამომცემელი იყო. გამოცემის შექმნის ინიციატივა 1905 წლის აპრილში სანქტ-პეტერბურგში გამართულ აზერბაიჯანული ინტელიგენციის შეხვედრას უკავშირდება. გაზეთის გამოცემის ნებართვა მიიღეს ალი-ბეგ ჰუსეინზადემ და აჰმედ-ბეგ აღაევმა პრესის მთავარი დირექციისთვის მიმართვის შემდეგ, ასევე ალიმარდან-ბეკ თოფჩუბაშოვის დახმარებით, რომელმაც უზრუნველყო აუდიენცია კავკასიის მეფის ნაცვალთან, ილარიონ ვორონცოვ-დაშკოვთან.

გაზეთი ყოველდღიურად გამოიცემოდა და ვრცელდებოდა არა მხოლოდ კავკასიაში, არამედ ვოლგისპირეთში, ირანსა და ოსმალეთის იმპერიაში. მისი არსებობის მანძილზე გამოიცა 325 ნომერი (131 1905 წელს და 194 1906 წელს). ბოლო ნომერი გამოვიდა 1906 წლის 3 (16) სექტემბერს. 1906 წელს ტირაჟმა 2500 ეგზემპლარს მიაღწია. გამოცემა აზერბაიჯანულ ენაზე გამოიცემოდა და ცენზურას ექვემდებარებოდა, ყველაზე მნიშვნელოვანი მასალები კი რუსულად ითარგმნებოდა.

გაზეთის მთავარი რედაქტორი იყო ალი-ბეგ ჰუსეინზადე; სხვადასხვა დროს რედაქტორებად ასევე მუშაობდნენ აჰმედ-ბეი აღაევი და ალიმარდან-ბეი თოფჩუბაშევი. „ჰაიათის“ გარშემო ჩამოყალიბდა 36 მუდმივი თანამშრომელისგან შემდგარი წრე, მათ შორის აზერბაიჯანული ინტელიგენციის გამოჩენილი წევრები. მათ შორის იყვნენ უზეირ ჰაჯიბეკოვი, რომელიც მთარგმნელად და პუბლიცისტად მუშაობდა; ჰასან-ბეი ზარდაბი, რომელიც აქვეყნებდა სტატიებს კულტურის, განათლებისა და მეცნიერების შესახებ; მირზა ალექპერ საბირი, მუჰამედ ჰადი, აბას საჰჰატი და ნარიმან ნარიმანოვი.

გაზეთის გამოცხადებული მიზანი იყო აზერბაიჯანისა და მისი ხალხის ინტერესების დაცვა, ასევე საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება განათლების გზით. საერთო თურქული ლიტერატურული ენის კონცეფციას, რომელსაც ალი-ბეი ჰუსეინზადე მუდმივად უჭერდა მხარს, მნიშვნელოვანი ადგილი ეკავა გამოცემის იდეოლოგიურ მიმართულებაში. იგი თვლიდა, რომ ერთიანი ენის ჩამოყალიბება თურქი ხალხების კულტურული და სულიერი ერთიანობისა და მათი ისტორიული განვითარების აუცილებელი პირობა იყო.

„ჰაიათში“ ჩამოყალიბებული იდეოლოგიური ხაზი შემდგომში განვითარდა ჟურნალ „ფიუზატში“, რომელიც მისი ინტელექტუალური ტრადიციის მემკვიდრე გახდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის გაზეთები
თაღი შაჰბაზი

**თაღი აბას ოღლუ შაჰბაზი** (; 1892, ბაქო, რუსეთის იმპერია ― გ. 2 იანვარი, 1938, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ) ― XX საუკუნის დასაწყისის აზერბაიჯანელი მწერალი, პუბლიცისტი და საზოგადო მოღვაწე, ცნობილი ფსევდონიმით „სიმურგ“. მას ეკავა არაერთი მაღალი სამთავრობო და ადმინისტრაციული თანამდებობა, მათ შორის აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორისა და აზერბაიჯანის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის მდივნის.

## ბიოგრაფია 
შაჰბაზი დაიბადა 1892 წელს ბაქოში. მიიღო უმაღლესი განათლება და დაამთავრა ხარკოვის საიმპერატორო უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. პროფესიულ კარიერაში ის ადმინისტრაციულ და სამეცნიერო საქმიანობას ლიტერატურულ საქმიანობასთან აერთიანებდა და ასევე იყო რამოდენიმე პერიოდული გამოცემების რედაქტორი.

შაჰბაზის ლიტერატურული კარიერა 1914 წელს დაიწყო თარგმანებით. ადრეულ ნაშრომებში, როგორიცაა „მწყემსი“, „რძისმჭრელი“ და „შაქარ ალი“, ავტორი სოციალურ საკითხებს ეხებოდა და ნეგატიურ სოციალურ მოვლენებს აკრიტიკებდა. 1920-იანი წლების დასაწყისიდან, განსაკუთრებით 1923 წლის შემდეგ, მისი შემოქმედება სულ უფრო სოციალურ-პოლიტიკური ხდებოდა. მოთხრობებში („დანაშაული თავისუფლებისთვის“, „არა“ და სხვა) ის რელიგიური ფანატიზმისა და კულტურული ჩამორჩენილობის წინააღმდეგ ბრძოლის თემებს შეეხო, აღმოსავლელი ქალების ემანსიპაციის მომხრე იყო და ბურჟუაზიული ცხოვრების წესს აკრიტიკებდა, ახალი სოციალური მორალის იდეებს ადასტურებდა.

მწერლის ყველაზე ცნობილ ნაწარმოებებს შორისაა მოთხრობების კრებული „ზარიფა“ (1922, ხელახლა გამოიცა 1930 წელს), „მოტყუებული იმედი“ (1926), „უსამართლობის სამყაროში“, „ჰაჯი-სალმანი“, „ბატონის მონა“ (1926), „მტრები“ (1933). მისმა ნაწარმოებებმა აღიარება მოიპოვა სსრკ-ში და ითარგმნა სხვადასხვა ენაზე.

შაჰბაზის სიცოცხლე სტალინური რეპრესიების დროს შეწყდა. იგი 1937 წლის 11 ივლისს დააპატიმრეს, ხოლო 1938 წლის 2 იანვარს სიკვდილით დასაჯეს; სასჯელი იმავე დღეს აღსრულდა. მწერალი სიკვდილის შემდეგ რეაბილიტირდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მწერლები
ფარჰად ბადალბეილი

**ფარჰად შამსი ოღლუ ბადალბეილი** (; დ. 27 დეკემბერი, 1947, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ) ― საბჭოთა და აზერბაიჯანელი პიანისტი, კომპოზიტორი და მუსიკის მასწავლებელი. სსრკ-ის სახალხო არტისტი (1990), აზერბაიჯანის სსრ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1986). 1991 წლიდან არის ბაქოს მუსიკალური აკადემიის რექტორი.

## ბიოგრაფია 
ფარჰად ბადალბეილი დაიბადა ბაქოში, ცნობილი თეატრალური რეჟისორის, შამსი ბადალბეილის ოჯახში. 1969 წელს დაამთავრა უზეირ ჰაჯიბეკოვის სახელობის აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორია (მ. ბრენერის კლასი), რის შემდეგაც განაგრძო ასპირანტურა მოსკოვის სახელმწიფო კონსერვატორიაში ბ. დავიდოვიჩის ხელმძღვანელობით, რომელიც დაამთავრა 1971 წელს.

იმავე წელს დაიწყო სწავლება აზერბაიჯანის კონსერვატორიაში, სადაც შემდგომში მიიღო პროფესორის წოდება (1983) და 1991 წელს დაინიშნა რექტორად. მის რეპერტუარში შედის მსოფლიო კლასიკა, მათ შორის იოჰან სებასტიან ბახის, ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენის, იოჰანეს ბრამსის, ჯორჯ გერშვინის და სერგეი პროკოფიევის ნაწარმოებები, ასევე აზერბაიჯანელი კომპოზიტორების უზეირ ჰაჯიბეკოვის, ყარა ყარაევის და ფიქრეტ ამიროვის ნაწარმოებები. პიანისტი ინტენსიურ ტურნეებს მართავს, გამოდის ევროპაში, აზიასა და ამერიკაში, თანამშრომლობს წამყვან სიმფონიურ ორკესტრებთან და დირიჟორებთან.

შემსრულებლობისა და პედაგოგიური საქმიანობის გარდა, ბადალბეილი აქტიურად არის ჩართული საზოგადოებრივ და კულტურულ ცხოვრებაში. 1987 წლიდან 1996 წლამდე ხელმძღვანელობდა ბაქოს ხელოვნების ცენტრს. 1989 წლიდან აზერბაიჯანის მუსიკოსთა კავშირის თავმჯდომარეა. 2009 წლიდან გაბალის მუსიკალური ფესტივალის დამფუძნებელი და სამხატვრო ხელმძღვანელია.

ფარჰად ბადალბეილი ცნობილი მხატვრული დინასტიიდან მოდის: ბიძამისი, აფრასიაბ ბადალბეილი კომპოზიტორი, დირიჟორი და მუსიკოლოგი იყო. მამის მხრიდან, ის ყაჯარების დინასტიის ფათ ალი შაჰ ყაჯარის შორეული შთამომავალია.

ბადალბეილის ჯილდოებს შორისაა სსრკ-ის სახალხო არტისტის წოდება (1990), დიდების ორდენი (1997), დამოუკიდებლობის ორდენი (2017) და ღირსების ორდენი (2022), ასევე ფრანგული ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენი (2000). ის არის რამდენიმე საერთაშორისო კონკურსის ლაურეატი, მათ შორის 1968 წელს ლისაბონში, ვიანა და მოტას სახელობის საერთაშორისო ფორტეპიანოს კონკურსზე პირველი პრემიის მფლობელი, ხოლო 2015 წელს დსთ-ის სახელმწიფოთაშორისი პრემიის — „თანამეგობრობის ვარსკვლავების“ ლაურეატი.

ბადალბეილი ასევე მუშაობდა კინოში: მან შექმნა ფილმი „თავისუფლების ჩირაღდანი“ (1967) და მონაწილეობდა მუსიკის ხელოვნებისადმი მიძღვნილი დოკუმენტური და მხატვრული ფილმების გადაღებებში.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პიანისტები
მერაბ თაბუკაშვილი

**მერაბ დავითის ძე თაბუკაშვილი** (დ. 5 მაისი, 1925, თბილისი, — გ. 12 აგვისტო, 2015) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1965). 

1948 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. 1948–1955 წლებში შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრის, ხოლო 1956 წლიდან — კოტე მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო თეატრის მსახიობი იყო. 

ძირითადად ასრულებდა სახასიათო როლებს. მათ შორისაა: მირეკი (იულიუს ფუჩიკის „ადამიანებო, იყავით ფხიზლად“), პალიკო (ნატალია აზიანის „უკანასკნელი მასკარადი“), ტრავერსენი (კარლო გოლდონის „საპატარძლო აფიშით“), ლევან ბატონიშვილი (ლევან გოთუას „მეფე ერეკლე“), ედუარდი, უელსის პრინცი, ბალთაზარი (უილიამ შექსპირის „რიჩარდ მესამე“, „აურზაური არაფრის გამო“), ფუშე (ვიქტორიენ სარდუს „მადამ სან ჟენი“), ბანკის დირექტორი (მიხეილ ჯავახიშვილის „კვაჭი კვაჭანტირაძე“), რიკარდო (ედუარდო დე ფილიპოს „ნეაპოლი – მილიონერთა ქალაქი“) და სხვა. 

თაბუკაშვილი ავტორია მრავალი წერილისა ქართველ ხელოვანთა შესახებ. ეწეოდა ნაყოფიერ მუშაობას ესტრადის ქართველ მოღვაწეთა პროპაგანდისათვის. ამზადებდა და აწყობდა რუსული რომანსის საღამოებს, თანამშრომლობდა (საორგანიზაციო საკითხებში) დებ იშხნელებთან. მისი ძალისხმევით თბილისში გადმოასვენეს მოსკოვში მოღვაწე ქართველი მომღერლის თამარ წერეთლის ნეშტი. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 მაისი
კატეგორია:დაბადებული  1925
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი  2015
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
მერაბ
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ანდრეა ბერტოლინი

## ბიოგრაფია
**ანდრეა ბერტოლინი** (დ. 1 დეკემბერი, 1973) - იტალიელი პროფესიონალი ავტომრბოლელი ქალაქ სასუოლოში. მან კარიერა დაიწყო კარტინგით, თუმცა მისი სახელი განუყოფლად არის დაკავშირებული Ferrari-სა და Maserati-სთან. 19 წლის ასაკში იგი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა სატესტო პილოტი Ferrari-ს ისტორიაში, სადაც მუშაობდა საგზაო ავტომობილების განვითარებაზე.

## სპორტული კარიერა
ბერტოლინის კარიერის პიკი უკავშირდება FIA GT ჩემპიონატს, სადაც მან ლეგენდარული Maserati MC12-ით გამორჩეულ წარმატებებს მიაღწია.

*FIA GT ჩემპიონი: მან ოთხჯერ მოიპოვა ჩემპიონის ტიტული (2006, 2008, 2009 და 2010 წლებში).

*Maserati MC12: ბერტოლინი იყო ამ ავტომობილის მთავარი სატესტო პილოტი და მისი განვითარების საკვანძო ფიგურა.

*24 საათიანი რბოლები: მას მოგებული აქვს 24 Hours of Spa (სპას 24 საათი) სამჯერ (2005, 2006, 2008). ასევე, 2015 წელს მან გაიმარჯვა ლე-მანის 24 საათიან რბოლაში LMGTE Am კლასში (Ferrari 458 Italia GT2-ით).

## მოღვაწეობა Ferrari-ში
გარდა რბოლებისა, ბერტოლინი წლების განმავლობაში იყო Ferrari-ს ფორმულა 1-ის გუნდის დამხმარე სატესტო პილოტი, რომელიც მუშაობდა სიმულატორებზე და ეხმარებოდა ისეთ ლეგენდებს, როგორიცაა მიხაელ შუმახერი, ავტომობილის სრულყოფაში.

## მიღწევები
*FIA GT ჩემპიონატი: 4-გზის გამარჯვებული.

*FIA World Endurance Championship (WEC): LMGTE Am კლასის ჩემპიონი (2015).

*European Le Mans Series: ჩემპიონი (2011, 2016).

## ლიტერატურა
*Driver Database: Andrea Bertolini profile.

*Maserati Corse: Official History of MC12 and Andrea Bertolini.

*FIA WEC: Statistics and race results.

კატეგორია:იტალიელი ავტომრბოლელი