open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ობის კუნძულები

**ობის კუნძულები** (ასევე ცნობილი როგორც **ომბირა**; ) 42 კუნძულისგან შემდგარი ჯგუფი ჩრდილოეთ მალუკუს პროვინციაში, ინდონეზიაში, ბურუდან და სერამიდან ჩრდილოეთით და ჰალმაჰერის სამხრეთით. კუნძულთა საერთო ფართობია 3 048.08 კმ². 2020 წლის აღწერით, მოსახლეობა 50 760 ადამიანს შეადგენს.

## გეოგრაფია
კუნძული ობი, ასვე ცნობილი როგორც **ობირა**, ობის კუნძულების უდიდესი კუნძულია. მას გარს აკრავს მრავალი პატარა კუნძული, მათ შორის კუნძული ბისა (174.42 კმ²), ობილატუს კუნძული (65.30 კმ²), გატა-გატა, ლატუ, ვოკისა და ტომინის კუნძული. ობის კუნძულს დასავლეთით მოლუკის ზღვა ესაზღვრება, სამხრეთით ― სერამის ზღვა, ჩრდილოეთითა და აღმოსავლეთით კი ― ობის სრუტე. მასთან ყველაზე ახლოს მდებარე დიდი კუნძულებია ბაჩანის კუნძულები ჩრდილოეთით და ამბონი ― სამხრეთით. ობის კუნძულის ტოპოგრაფია ძირითადად გორაკებისგან შედგება და მოკლე სანაპირო ზოლი აქვს. ბორცვებიანი ზედაპირი მრავალი წყაროსა და მდინარის არსებობას განაპირობებს. უდიდესი ტბაა კაპის ტბა, რომელიც კუნძულის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს. ისტორიულად კუნძული საგოსა და თევზის სიუხვით გამოირჩევა.

## ისტორია
XIV საუკუნეში ობის კუნძულები დამოუკიდებელი სამეფო იყო და მნიშვნელობით მოლუკის სხვა სამეფოებს (ჯაილოლო, ბაჩანი, ტიდორე და ტერნატე) არ ჩამოუვარდებოდა. სამეფოს წარმომადგენლები ხშირად ქორწინდებოდნენ ტერნატეს სამეფო ოჯახის წარმომადგენლებზე. ბაჩანის სასულთნო ობი, ობილატუ, ტომუმუ, ტაპატი და ბისა ნიდერლანდების ოსტინდოეთის კომპანიას 620 ნიდერლანდურ რეიკსდალდერად მიჰყიდა. კუნძულები ტობელოს შეფების ცენტრი გახდა, რის შემდეგაც ტობელოსა და გალელას ტომების ბევრი წარმომადგენელი გადასახლდა ობის კუნძულებზე. 1876 წელს კუნძულები ნიდერლანდების ოსტინდოეთის საკუთრებად გამოცხადდა.

## ადმინისტრაციული დაყოფა
ობის კუნძულები სამხრეთ ჰალმაჰერის სარეგენტოს შემადგენლობაში შედის. არქიპელაგს ჩრდილოეთიდან და დასავლეთიდან ჩრდილოეთ მალუკუს პროვინციის დარჩენილი ნაწილი ესაზღვრება, სამხრეთიდან — მალუკუს პროვინცია, ხოლო აღმოსავლეთიდან დასავლეთ პაპუის პროვინცია. მთავარი კუნძულის ფართობი 2 800 კმ²-ია. კუნძული ობი და მიმდებარე პატარა კუნძულები ხუთ ადმინისტრაციულ რაიონად (*kecamatan*), რომლებიც 34 ადმინისტრაციულ სოფლად (*desa* და *kelurahan*). თავის მხრივ სოფლები კიდევ უფრო პატარა დასახლებებად იყოფა. სამი რაიონი კუნძულ ობიზე მდებარეობს და მიმდებარე პატარა კუნძულებსაც მოიცავს. ობის რაიონი კუნძულ ბისის სამხრეთ ნაწილს მოიცავს. აღმოსავლეთ ობის რაიონი (*Obi Timur*) კუნძულ ტობალაის მოიცავს, ხოლო სამხრეთ ობის რაიონი (*Obi Selata*) კუნძულ გომომუს მოიცავს. დარჩენილი ორი რაიონი კუნძულ ობის ნაწილებს არ მოიცავს: ობი-ბარატის რაიონი ობის დასავლეთით მდებარე ობილატუსა და ბელანგბელანგს, ასევე, ტაპატის სამხრეთ ნაწილს მოიცავს, ხოლო ჩრდილოეთ ობის რაიონი (*Obi Utara*) ობის ჩრდილოეთით მდებარე კუნძულ ბისის მთავარ ნაწილს და კუნძულ ტაპატის ჩრდილოეთ ნაწილს (*Pasir Putih desa*).

## ეკონომიკა
ობის კუნძულებზე სოფლის მეურნეობის მთავარი პროდუქტებია მიხაკი, ჯავზი, ქოქოსი და წიწაკა. ვითარდება სამთო-მომპოვეელი საქმე. კუნძულის რესურსებია: ოქრო, ნახშირი, ნიკელი, ცემენტი და ნავთობი. კუნძულის სამთო-მომპოვებელ კომპანიებს შორის არიან: Halmahera Persada Lygend, Halmahera Jaya Feronikel, Megah Surya Pratiwi, Trimegah Bangun Persada, Wanatiara Persada.

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის არქიპელაგები
კატეგორია:მოლუკის კუნძულების კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
BRICS-ის XV სამიტი

**BRICS-ის XV სამიტი** შედგა 2023 წლის 22 — 24 აგვისტოს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ქალაქ იოჰანესბურგში.

სამიტზე, ჰააგაში 2023 წლის 17 მარტს სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მიერ დაპატიმრების ორდერის გაცემის გამო არ გამოცხადდა ვლადიმერ პუტინი. იგი მას მხოლოდ დისტანციურად, ონლაინ ესწრებოდა. სამიტზე, რუსეთის ფედერაციას ფიზიკურად საგარეო საქმეთა მინისტრი სერგეი ლავროვი წარმოადგენდა.

BRICS-ის 2023 წლის შემადგენლობა: 
# — პრეზიდენტი ლუის ინასიუ ლულა და სილვა,
# — წარმომადგენელი საგარეო საქმეთა მინისტრი სერგეი ლავროვი (დისტანციურად პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი),
# — პრემიერ-მინისტრი ნარენდრა მოდი,
# — თავმჯდომარე სი ძინპინი,
# — პრეზიდენტი სირილ რამაფოსა.

სამხრეთ აფრიკის ოფიციალურ პირთა ცნობით, სამიტის წინ 40-ზე მეტმა ქვეყანამ გამოთქვა სურვილი BRICS-ში გაწევრიანების შესახებ, აქედან დაახლოებით 20-მა ოფიციალურად მოითხოვა მათი წევრად მიღება. ასეთ ქვეყნებს შორის იყვნენ: არგენტინა, საუდის არაბეთი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები, ვენესუელა, ირანი და აფრიკის რამდენიმე ქვეყანა (მათ შორის ალჟირი).

სამიტის ბოლოს მიღებულ დეკლარაციაში ითქვა, რომ BRICS-ის ქვეყნები მხარს უჭერენ უკრაინაში კონფლიქტის მშვიდობიან მოგვარებას დიალოგისა და დიპლომატიის გზით, მათ შორის აფრიკის ქვეყნების ინიციატივით.

#### მეორე გაფართოება
სამიტის შედეგად გადაწყდა BRICS-ში ახალი წევრების მიღება, ესენია: არაბთა გაერთიანებული საამიროები, არგენტინა, ირანი, ეთიოპია, ეგვიპტე და საუდის არაბეთი. გადაწყდა, რომ მათი წევრობა 2024 წლიდან დაიწყებოდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*История БРИКС

## სქოლიო
15
აქმესჯითი (პაზარის რაიონი)

**აქმესჯითი** () — სოფელი პაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 39 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პაზარიდან 4 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 255 ადამიანი ცხოვრობს.

## ისტორია
სოფელი აქმესჯითის ძველი სახელი ჯაჯივათი იყო.ეს ადგილის სახელი შესაძლოა წარმოიშვა ლაზური სიტყვიდან  „მჯაჯი“, რაც ძერას ნიშნავს, რომელიც შემდგომ  „მჯაჯივათად“ გარდაიქმნა. მართლაც, ნიკოლაი მარმა 1910 წელს სოფლის სახელი  „მჯაჯივათის“ ფორმით ჩაწერა.ჯაჯივათი თურქულში შევიდა როგორც „ჯაჯივათი“ . ეს დასტურდება 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულში და 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში, სადაც ის მოხსენიებულია როგორც ჯაჯივათი.

სოფელი ჯაჯივათი მდებარეობდა ლაზეთის რეგიონში, რომელიც ანტიკურ ხანაში კოლხეთის სამეფოს ნაწილი იყო. ოსმალებმა ეს რეგიონი დაიპყრეს 1461 წელს, ტრაპიზონის იმპერიის დამხობის შემდეგ. 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულის მიხედვით, ეს დასახლება იყო სოფელი ათინას რაიონში, ლაზისტანის სანჯაყში, ტრაპიზონის პროვინციაში. მოსახლეობა შედგებოდა 24 ოჯახისგან, სულ 95 ადამიანისგან. შესაძლოა ეს რიცხვი მხოლოდ მამაკაცების რაოდენობას აღნიშნავდა. სოფელში დასაბეგრი პირუტყვის რაოდენობა იყო 40 ძროხა და 10 ხარი.

სოფელი ჯაჯივათი პირველი მსოფლიო ომის დროს რუსეთის ადმინისტრაციის საზღვრებში მოექცა. ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ, 1917 წელს ლაზეთის რეგიონში კვლევითი მოგზაურობისას, სოფელში, რომელსაც ის ჭაჭივათის სახელით აღნიშნავდა, 43 ოჯახში 246 ადამიანის ცხოვრება დააფიქსირა.  ნიკო მარი კი 1910 წელს წერდა, რომ ათინას რაიონში 69 სოფელი იყო და აქედან 64-ში ლაზურად საუბრობდნენ, მჯაჯივათიც ლაზურენოვან დასახლებებს შორის მოიხსენია.

სოფელი ჯაჯივათი 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიის მიხედვით რიზეს პროვინციის ათინას რაიონის ცენტრალურ თემს ეკუთვნოდა. 1935 წლის საყოველთაო აღწერისას, ართვინისა და რიზეს პროვინციების გაერთიანებით შექმნილი ჩორუჰის პროვინციის ფაზარის რაიონის ცენტრალური თემის სოფელი იყო და მოსახლეობა 318 ადამიანისგან შედგებოდა. რადგან ჯაჯივათი თურქული არ იყო, სოფლის სახელი 1959 წელს აქმესჯითად შეიცვალა. 1965 წლის საყოველთაო აღწერისას აქმესჯითის სოფლის მოსახლეობა 558 ადამიანისგან შედგებოდა და მათგან 159 ადამიანმა იცოდა წერა-კითხვა.

სოფელში არსებული მეჩეთი 2023 წელს სარემონტო სამუშაოებისთვის დაიხურა, 2024 წელს, გახსნიდან 1 დღის შემდეგ მეხის დაცემის შედეგად მნიშვნელოვნად დაზიანდა.

## სქოლიო
კატეგორია:პაზარის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ლაზური დასახლებები თურქეთში
აქბუჯაქი (პაზარის რაიონი)

**აქბუჯაქი** () — სოფელი პაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 55 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პაზარიდან 12 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 255 ადამიანი ცხოვრობს.

## ისტორია
სოფელ აქბუჯაქის ძველი სახელია „მარმანათი“ ან „მელმენათი“. 1854 წლის ჰენრიხ კიპერტის რუკაზე აღნიშნულია როგორც „მარმანათი“, ხოლო ქართველი ენათმეცნიერის იოსებ ყიფშიძის 1917 წლის სიაში მოხსენიებულია როგორც „მელმენათი“. თუმცა, ყიფშიძემ სოფლის სახელი ასევე ჩაწერა როგორც „მელმანაში“. ეს ტოპონიმი თურქულში შევიდა როგორც „მელმენათი“. 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში დაწერილია როგორც „მელმენათი“.

სოფელი მელმენათი / მარმანათი მდებარეობდა ლაზეთის რეგიონში, რომელიც ანტიკურ პერიოდში კოლხეთის სამეფოს ნაწილი იყო. ოსმალებმა ეს რეგიონი დაიპყრეს 1461 წელს, ტრაპიზონის იმპერიის დამხობის შემდეგ. 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის აღწერის მიხედვით, ეს დასახლება ეკუთვნოდა ტრაპიზონის პროვინციის ლაზისტანის სანჯაყის ათინის რაიონს. სოფელში, რომელიც ჩაწერილია როგორც „მელმენათი“, ცხოვრობდა 150 ადამიანი 42 ოჯახში. შესაძლებელია, ეს რიცხვი მხოლოდ მამაკაცების რაოდენობას აღნიშნავდა. სოფელში დაფიქსირებული იყო შემდეგი დასაბეგრი პირუტყვი: 77 ცხვარი, 282 თხა, 90 ძროხა და 9 ხარი.

სოფელი მელმენათი / მარმანათი პირველი მსოფლიო ომის წლებში რუსეთის ადმინისტრაციის საზღვრებში მოექცა. ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ 1917 წელს ლაზეთის რეგიონში განხორციელებული კვლევითი ექსპედიციის ჩანაწერებში აღნიშნა, რომ სოფელ მელმენათში ცხოვრობდა 93 ოჯახი 627 ადამიანით. რადგან მარმანათი/მელმანათი თურქული არ იყო, სოფლის სახელი 1959 წელს შეიცვალა და აქბუჯაქი ეწოდა. 1965 წლის საყოველთაო აღწერისას აქბუჯაქის მოსახლეობა 763 ადამიანისგან შედგებოდა და ამ მოსახლეობიდან 265 ადამიანმა იცოდა წერა-კითხვა.

აქბუჯაქში მელმენათის ხევზე მდებარე მელმენათის ხიდის თაღოვანი ნაწილი ნათალი ქვისგან არის აგებული, ხოლო დანარჩენი ნაწილები დაუმუშავებელი ქვებისგან. სოფელში იყო მეჩეთი, რომელიც 1814 წელს აჰმეთ ჰასან უსტამ ააშენა და 1897 წელს მთლიანად დაინგრა.

## სქოლიო
კატეგორია:პაზარის რაიონის სოფლები
დაღდიბი (პაზარის რაიონი)

**დაღდიბი** () — სოფელი პაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 47 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პაზარიდან 10 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 157 ადამიანი ცხოვრობს.

## ისტორია
სოფელი დაღდიბის  ძველი სახელია **სულეთი**.  ლაზური ტოპონიმი სულეთი  წარმოქმნილია სიტყვისგან „სულე / სულეი“ (რაც კანაფს ნიშნავს) და ნიშნავს „კანაფიანს“ .  ეს ადგილის სახელი თურქულში შევიდა როგორც სულეთი. მართლაც, 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში მოხსენიებულია როგორც სულეთი.

სოფელი სულეთი ლაზეთის რეგიონი, ანტიკურ ხანაში კოლხეთის სამეფოს საზღვრებში შედიოდა. მას შემდეგ, რაც ოსმალებმა 146 წელს ტრაპიზონის იმპერია გაანადგურეს, 1547 წელს ეს რეგიონიც სრულად დაიპყრეს. 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულში სოფლის სახელი წაკითხულია როგორც „ჯულეთი“. ტრაპიზონის პროვინციის ლაზისტანის სანჯაყის ათინის რაიონს დაქვემდებარებული სოფლის მოსახლეობა შედგებოდა 9 კომლში მცხოვრები 39 ადამიანისგან. თუმცა შესაძლოა ეს რიცხვი მხოლოდ მამაკაცების რაოდენობას გულისხმობდეს. სოფელში დასაბეგრი პირუტყვის რაოდენობა აღრიცხულია შემდეგნაირად: 43 ცხვარი, 37 თხა, 20 ძროხა და 4 ხარი.

სოფელი სულეთი პირველი მსოფლიო ომის დროს რუსების ხელში გადავიდა. რუსული მმართველობის პერიოდში, 1917 წელს ლაზეთის რეგიონში კვლევითი ექსპედიციის დროს, ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ სოფლის სახელი დაწერა ქართულად როგორც სულეთი. ამ დროს სოფელში 23 კომლში 124 ადამიანი ცხოვრობდა. ნიკო მარმა 1910 წელს დაწერა, რომ ათინის რაიონში 69 სოფელი იყო და აქედან 64-ში ლაზურად საუბრობდნენ, სულეთიც ლაზურენოვან დასახლებებს შორის მოიხსენია.

სოფელი სულეთი 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიის მიხედვით, რიზეს პროვინციის ათინის რაიონის ცენტრალურ თემს ეკუთვნოდა. რადგან სულეთი არ იყო თურქული სახელი,1959 წელს სოფლის სახელი შეიცვალა დაღდიბად. 1965 წლის საყოველთაო აღწერის მიხედვით დაღდიბის სოფლის მოსახლეობა 269 ადამიანს შეადგენდა, საიდანაც 93 ადამიანმა იცოდა წერა-კითხვა.

## სქოლიო
კატეგორია:პაზარის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ლაზური დასახლებები თურქეთში
S/2021 J 6

**S/2021 J 6** — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის კარმეს ჯგუფში. 

## აღმოჩენა
თანამგზავრი აღმოაჩინეს სკოტ შეპარდმა, დევიდ თოლენმა და ჩად ტრუხილიომ 2021 წლის 5 სექტემბერს, 8.2 მეტრიანი სუბარუს ტელესკოპის გამოყენებით მაუნა კეას ობსერვატორიაში, ჰავაი. აღმოჩენა გამოცხადებულ იქნა მცირე პლანეტების ცენტრის მიერ 2023 წლის 20 იანვარს, მას შემდეგ, რაც დაკვირვებები შეგროვდა საკმარისად ხანგრძლივი დროის მანძილზე, რათა დაედასტურებინა თანამგზავრის ორბიტა. თანამგზავრი 2010 წლის 2 ოქტომბერს ადრეულ დაკვირვებებში აღმოაჩინეს.

## ორბიტა
S/2021 J 6 არის კარმეს ჯგუფის ნაწილი, იუპიტერის რეტროგრადული არარეგულარული მთვარეების მჭიდრო გროვა, რომელიც მიჰყვება კარმეს მსგავს ორბიტას ნახევრად მთავარ ღერძებზე 22-24 მილიონი კმ, ორბიტალური ექსცენტრიულობა 0.2-0.3 და დახრილობები 163–166°.

## ფიზიკური მახასიათებლები 
მას აქვს დიამეტრი დაახლოებით 1 კმ აბსოლუტური სიდიდისთვის 17.3.

## სქოლიო
კატეგორია:კარმეს ჯგუფის თანამგზავრები
აქთეფე (პაზარის რაიონი)

**აქთეფე** () — სოფელი პაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 42 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პაზარიდან 5 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 177 ადამიანი ცხოვრობს.

## ისტორია
სოფელ აქთეფეს ძველი სახელია კითათი. ლაზური ტოპონიმი კითათი  სავარაუდოდ წარმოდგება სიტყვისგან კითი/კითა, რაც ნიშნავს თითს ან ყურძნის ჯიშს, რომლის ნაყოფიც თითს მოგვაგონებს. ლაზური ყურძნის ჯიში „კითი“, ქართულ ენაში ცნობილია როგორც „თითა“. ქართველმა ისტორიკოსმა იური სიხარულიძემ სოფლის სახელად მოიხსენია კითათი, ხოლო მისი საძოვრის სახელად — ჭიტა კითათი. ლაზურად „ჭიტა“ ან „ჭუტა“ ნიშნავს პატარას და ჭიტა კითათი ნიშნავს „პატარა კითათს“. ეს ტოპონიმი თურქულ ენაში შევიდა როგორც „კითათ“.  მართლაც, 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის დოკუმენტსა და 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში ის მოხსენიებულია როგორც კითათ.

სოფელი კითათი მდებარეობს ლაზეთის რეგიონში, რომელიც ანტიკურ პერიოდში კოლხეთის სამეფოს ნაწილი იყო. ოსმალებმა ეს რეგიონი დაიპყრეს 1461 წელს, ტრაპიზონის იმპერიის განადგურების შემდეგ. 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის დოკუმენტის მიხედვით, ეს დასახლება ეკუთვნოდა ტრაპიზონის პროვინციის ლაზისტანის სანჯაყის ათინას კაზას. მოსახლეობა შედგებოდა 15 ოჯახისგან, სულ 52 ადამიანისგან. სავარაუდოა, რომ ეს რიცხვი მხოლოდ მამაკაცების რაოდენობას აღნიშნავდა. სოფელში დასაბეგრი პირუტყვის რაოდენობა იყო: 82 ცხვარი, 52 თხა, 40 ძროხა და 10 ხარი.

სოფელი კითათი პირველი მსოფლიო ომის წლებში რუსეთის ადმინისტრაციის საზღვრებში მოექცა. ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ, 1917 წელს ლაზეთის რეგიონში თავისი კვლევითი მოგზაურობისას, აღნიშნა რომ კითათში (კიტათი) 31 ოჯახში 195 ადამიანი ცხოვრობდა. ნიკო მარი კი კითათს ასახელებს ლაზეთის რეგიონის შიდა ნაწილში ლაზურენოვან სოფლებს შორის.

კითათი 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიაში შედიოდა რიზეს პროვინციის ათინას კაზას ცენტრალურ ნაჰიეში. 1940 წლის საყოველთაო აღწერის დროს იგივე ადმინისტრაციული სტატუსი ჰქონდა და მისი მოსახლეობა შედგებოდა 289 ადამიანისგან. ამ დროისთვის ათინას კაზას სახელი შეიცვალა და ეწოდა პაზარი. ვინაიდან კითათი  არ იყო თურქული სახელი, სოფლის სახელი 1959 წელს შეიცვალა და ეწოდა აქთეფე.  აქთეფეს მოსახლეობა 1965 წელს შედგებოდა 404 ადამიანისგან, რომელთაგან 190 ადამიანმა იცოდა კითხვა და წერა.

## სქოლიო
კატეგორია:პაზარის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ლაზური დასახლებები თურქეთში
ბუჯაქი (პაზარის რაიონი)

**ბუჯაქი** () — სოფელი პაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 25 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პაზარიდან 13 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 185 ადამიანი ცხოვრობს.

## ისტორია
ბუჯაკის სოფლის ძველი სახელია **აჭაბა** ან **აჯაბა**. ეს ადგილის სახელი თურქულში იგივე ფორმით შევიდა. მართლაც, 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულში მოხსენიებულია როგორც აჯაბა, ხოლო 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში როგორც აჭაბა.

აჭაბა ან აჯაბა სოფლის მდებარე ლაზეთის რეგიონი, ანტიკურ ხანაში კოლხეთის სამეფოს საზღვრებში შედიოდა. მას შემდეგ, რაც ოსმალებმა 1461 წელს ტრაპიზონის იმპერია გაანადგურეს, 1547 წელს ეს რეგიონიც სრულად დაიპყრეს.. აჭაბა სოფელი, 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულის მიხედვით, ტრაპიზონის პროვინციის ლაზისტანის სანჯაყის ჰემშინის რაიონს ეკუთვნოდა. მოსახლეობა შედგებოდა 22 კომლში მცხოვრები 49 ადამიანისგან. თუმცა შესაძლოა ეს რიცხვი მხოლოდ მამაკაცების რაოდენობას გულისხმობდეს. სოფელში დასაბეგრი პირუტყვის რაოდენობა აღრიცხულია შემდეგნაირად: 150 თხა, 70 ძროხა, 5 ხარი და 1 ცხენი.

აჭაბა ან აჯაბა სოფელი პირველი მსოფლიო ომის დროს რუსების ხელში გადავიდა. რუსული მმართველობის პერიოდში, 1917 წელს ლაზეთის რეგიონში კვლევითი ექსპედიციის დროს, ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ ათინის რაიონში მდებარე სოფლის სახელი რუსულად დაწერა როგორც აჭაბა. ყიფშიძის მონაცემებით, ამ დროს სოფელში 36 კომლში 248 ადამიანი ცხოვრობდა.

აჭაბა ან აჯაბა სოფელი 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიის მიხედვით, რიზეს პროვინციის ათინის რაიონის ჰემშინის თემს ეკუთვნოდა...1965 წლის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ბუჯაკის სოფლის მოსახლეობა 373 ადამიანს შეადგენდა, საიდანაც 150 ადამიანმა იცოდა წერა-კითხვა.

## სქოლიო
კატეგორია:პაზარის რაიონის სოფლები
მაჰინ ქადირი

**მაჰინ ქადირი** (; დ. 1977 – გ. 20 დეკემბერი, 2010 ) — ირანელი სერიული მკვლელი, რომელიც დამნაშავედ ცნეს ყაზვინში ექვსი ხანდაზმული ადამიანის (ერთი კაცი 2006 წელს და ხუთი ქალი 2009 წლის თებერვლიდან მაისამდე) მოკვლასა და გაძარცვაში. მოგვიანებით იგი  გაასამართლეს, მიუსაჯეს სიკვდილი და ჩამოახრჩვეს 2010 წელს.

ქადირი ქვეყნის პირველი იდენტიფიცირებული და დღემდე ერთადერთი დადასტურებული ქალი სერიული მკვლელია.

## ადრეული ცხოვრება
ქადირი 1977 წელს დაიბადა ყაზვინში, რვა შვილიან ოჯახში მესამე შვილად. მისი ადრეული ცხოვრების შესახებ ცოტა რამ იციან, მაგრამ ცნობილია, რომ ის სწავლობდა მესამე კლასამდე, 14 წლის ასაკში გათხოვდა და ორი შვილი გააჩინა. მიუხედავად არასრული განათლებისა, ქადირი გამოირჩეოდა ინტელექტითა და ოჯახის უოირობო სიყვარულით. ეს განსაკუთრებით მიმართული იყო მისი ინვალიდი ქალიშვილის ფატიმეს მიმართ, რომელსაც ბავშვობიდანვე აწუხებდა ავადმყოფობა.

## გამოძიება და დაპატიმრება
2009 წლის 11 მაისს ქადირმა მიიყვანა 60 წლის ქალი სახლამდე, რომელსაც შესთავაზა მოწამლული სასმელი. თუმცა ქალმა მტკიცე უარი უთხრა და სთხოვა რომ ჩამოესვა მანქანიდან, როდესაც შეამჩნია, რომ ქადირი არასწორი მიმართულებით მიდიოდა. სერიული მკვლელის შესახებ ცნობების გაგების შემდეგ, ქალმა პოლიციას მიმართა, აღწერა თავდამსხმელის მანქანა - „რენო“.

## მედიაში
მაჰინ ქადირი მოხსენიებული იყო მხოლოდ იმ დოკუმენტურ ფილმში, რომელიც მოამზადა მოჰამედ ჰოსეინ ჰეიდარმა სახელწოდებით „მაჰინი“ და რომელმაც მოიპოვა სამი ჯილდო შაჰრის მეშვიდე საერთაშორისო კინოფესტივალზე.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:გარდაცვლილი 1963
კატეგორია:ირანელი სერიული მკვლელები
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 დეკემბერი
ბაშქოი (პაზარის რაიონი)

**ბაშქოი** () — სოფელი პაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 50 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პაზარიდან 13 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 259 ადამიანი ცხოვრობს.

## ისტორია
ბაშქოის ძველი სახელწოდებაა პეტრე ნიკოლა. სავარაუდოდ, პეტრე ნიკოლა (პეტრე ნიკოლა) ლაზურად ნიშნავს „მამა ნიკოლას“. ამ ადგილის სახელი 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიაშია მოხსენიებული, როგორც ბაშქოი (باش كوی). თუმცა, სახელწოდება ბაშქოი გამოჩნდა ოსმალეთის იმპერიის გვიან პერიოდში და ეწოდებოდა მაღალ ადგილებზე მდებარე დასახლებები.

სოფელი პეტრე ნიკოლა, რომელიც მდებარეობს ლაზეთის რეგიონში, ანტიკურ პერიოდში შედიოდა კოლხეთის სამეფოს საზღვრებში. ოსმალებმა, მას შემდეგ რაც 1461 წელს გაანადგურეს ტრაპიზონის იმპერია, 1547 წელს სრულად დაიპყრეს ეს რეგიონიც.

პეტრე ნიკოლა ანუ ბაშქოი პირველი მსოფლიო ომის დროს რუსების ხელში გადავიდა. რუსული მმართველობის პერიოდში, 1917 წელს ლაზეთის რეგიონში კვლევითი ექსპედიციის დროს, ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ სოფლის სახელი ჩაწერა ქართული ანბანით როგორც ბაშქოი (ბაშქოი), ხოლო რუსული ანბანით როგორც ბაშ-ქოვი (Баш-Кёв). ამ დროისთვის სოფელში 78 კომლში 689 ადამიანი ცხოვრობდა. ნიკო მარი 1910 წელს წერდა, რომ ათინის რაიონში 69 სოფელი იყო და აქედან 64-ში ლაზურად საუბრობდნენ, ბაშქოი (პეტრე ნიკოლა) კი ლაზურენოვან დასახლებებს შორის მოიხსენია. 1965 წლის საყოველთაო აღწერის დროს სოფელ ბაშქოიში 820 ადამიანი ცხოვრობდა და ამ მოსახლეობიდან 162 ადამიანმა იცოდა წერა-კითხვა.

## სქოლიო
კატეგორია:პაზარის რაიონის სოფლები
აქთაში (პაზარის რაიონი)

**აქთაში** () — სოფელი პაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 44 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პაზარიდან 12 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 291 ადამიანი ცხოვრობს.

## ისტორია
აქთაშის ძველი სახელია ხუნარი. ეს სახელწოდება თურქულში შევიდა როგორც „ჰუნარ“. კერძოდ, 1876 წლის ტრაპიზონის ვილაიეთის წელიწდეულისა და 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში იგი მოხსენიებულია როგორც ჰუნარი (خونار).

სოფელი ხუნარი მდებარეობს ლაზეთის რეგიონში, რომელიც ანტიკურ პერიოდში კოლხეთის სამეფოს ნაწილი იყო. ოსმალებმა ეს რეგიონი დაიპყრეს 1461 წელს, ტრაპიზონის იმპერიის განადგურების შემდეგ. 1876 წლის ტრაპიზონის ვილაიეთის წელიწდეულის მიხედვით, ეს დასახლება ეკუთვნოდა ტრაპიზონის ვილაიეთის ლაზისტანის სანჯაყის ათინის კაზას. მოსახლეობა შედგებოდა 17 ოჯახში მცხოვრები 48 ადამიანისგან. შესაძლოა ეს რიცხვი მხოლოდ მამაკაცების რაოდენობას აღნიშნავდა. სოფელში დასაბეგრი პირუტყვის რაოდენობა იყო 33 თხა, 29 ძროხა და 6 ხარი.

პირველი მსოფლიო ომის წლებში სოფელი ხუნარი რუსეთის ადმინისტრაციის საზღვრებში მოექცა. ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ, 1917 წელს ლაზეთის რეგიონში ჩატარებული კვლევითი მოგზაურობისას, ჩაიწერა, რომ სოფელ ხუნარში (ხუნარ) 43 ოჯახში 284 ადამიანი ცხოვრობდა.

1928 წლის ოსმალური სოფლების სიის მიხედვით, სოფელი ხუნარი ეკუთვნოდა რიზეს ვილაიეთის ათინის კაზას ჰემშინის ნაჰიეს. რადგან ხუნარი არ იყო თურქული სიტყვა, სოფლის სახელი 1959 წელს შეიცვალა და ეწოდა აქთაში. 1965 წლის საყოველთაო აღწერის დროს აქთაშის მოსახლეობა შეადგენდა 664 ადამიანს, რომელთაგან 185 ადამიანმა იცოდა წერა-კითხვა.

## სქოლიო
კატეგორია:პაზარის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ლაზური დასახლებები თურქეთში
BRICS Pay

**BRICS PAY**, **BRICS Pay** — საგადახდო სისტემის პროექტი, რომელიც შემუშავდა BRICS-ის წევრი ქვეყნების მიერ.

სისტემა მსგავსია ჩინური CIPS სისტემის, საერთაშორისო SWIFT სისტემისა და ინდური UPI-ის. BRICS-ის ქვეყნების პროექტი ეროვნულ ვალუტაში გადახდების მიღებისა და განხორციელების შესახებ. პროექტი დაიწყო 2018 წელს BRICS-ის ბიზნეს საბჭომ, რომლის მიზანი იყო საერთაშორისო გადახდები ნაკლებად ძვირი და რთული ყოფილიყო.

## იხილეთ აგრეთვე
* SWIFT
* CIPS
* ციფრული ვალუტა
* TIPANET

## სქოლიო
კატეგორია:BRICS
კატეგორია:საგადახდო სისტემები
ალჩილი (პაზარის რაიონი)

**ალჩილი** () — სოფელი პაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 42  კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პაზარიდან 5 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 387 ადამიანი ცხოვრობს.

## ისტორია
სოფელ ალჩილის ძველი სახელწოდებაა **ხანჭკუნი**. ეს დასტურდება ლაზეთის რეგიონის ტოპონიმების შესახებ ორ კვლევაში, სადაც ის მოხსენიებულია როგორც ხანჭკუნი. ეს ტოპონიმი თურქულში შევიდა როგორც „ჰანჯკუნი“. კერძოდ, 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულსა და 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში ის მოხსენიებულია როგორც ჰანჯკუნი .

სოფელი ხანჭკუნი მდებარეობს ლაზეთის რეგიონში, რომელიც ანტიკურ პერიოდში კოლხეთის სამეფოს საზღვრებში შედიოდა. ოსმალებმა, ტრაპიზონის იმპერიის განადგურების შემდეგ 1461 წელს, ეს რეგიონი სრულად დაიპყრეს 1547 წელს. 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულის მიხედვით, სოფელი ხანჭკუნი ეკუთვნოდა ტრაპიზონის პროვინციის ლაზისტანის სანჯაყის ათინას რაიონს. მოსახლეობა შედგებოდა 25 ოჯახისგან, სულ 126 ადამიანისგან. თუმცა შესაძლებელია ეს რიცხვი მხოლოდ მამაკაცთა რაოდენობას აღნიშნავდეს. სოფელში დასაბეგრი პირუტყვის რაოდენობა იყო: 22 თხა, 70 ძროხა და 5 ხარი.

სოფელი ხანჭკუნი პირველი მსოფლიო ომის დროს რუსების ხელში გადავიდა. რუსული მმართველობის პერიოდში, 1917 წელს ლაზეთის რეგიონში კვლევითი ექსპედიციის დროს, ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ სოფლის სახელი ჩაიწერა ქართულად როგორც ხანჭკუნი  და რუსულად როგორც ხანჩკუნ. ყიფშიძის მონაცემებით, ამ დროს სოფელში 68 ოჯახში 399 ადამიანი ცხოვრობდა. ნიკო მარი კი წერდა, რომ 1910 წელს ათინას რაიონში 69 სოფელი იყო და აქედან 64-ში ლაზურად საუბრობდნენ, ხანჭკუნის სოფელიც ლაზურენოვან დასახლებებს შორის მოიხსენია.

1928 წლის ოსმალური სოფლების სიის მიხედვით, ხანჭკუნის სოფელი რიზეს პროვინციის ათინას რაიონის ცენტრალურ ნაჰიეს ეკუთვნოდა. რადგან ხანჭკუნი ან ჰანჩკუნი არ იყო თურქული სახელი, სოფლის სახელი 1959 წელს შეიცვალა და გახდა ალჩილი. 1965 წლის საყოველთაო აღწერის მიხედვით, ალჩილის სოფლის მოსახლეობა შეადგენდა 731 ადამიანს, რომელთაგან 163 ადამიანმა იცოდა წერა-კითხვა.

## სქოლიო
კატეგორია:პაზარის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ლაზური დასახლებები თურქეთში
SWIFT

**SWIFT** () — ბანკთაშორისი კომუნიკაციის საერთაშორისო სისტემა, რომელსაც ბანკები იყენებენ ინფორმაციის სწრაფი და უსაფრთხო გაცვლისათვის. იგი თავისთავად არ წარმოადგენს საგადახდო სისტემას — მხარეებს შორის არ ითავსებს ანგარიშსწორებისა და ორმხრივი კლირინგის ფუნქციებს.

დაარსდა 1973 წელს. თანადამფუძნებლები იყვნენ 248 ბანკი 19 ქვეყნიდან. SWIFT-ის შტაბ-ბინა მდებარეობს ლა ჰულპში (ბელგია). SWIFT არის კოოპერატიული საზოგადოება, რომელიც შეიქმნა ბელგიის კანონმდებლობით და ეკუთვნის მის წევრებს. 2015 წლის მონაცემებით, SWIFT-ის წევრები მოიცავს 11 ათასზე მეტ ფინანსურ ორგანიზაციას 200-ზე მეტ ქვეყანაში, მათ შორის დაახლოებით 1000 კორპორაციაში. საშუალო ბრუნვა შეადგენს 30 მილიონზე მეტ შეტყობინებას დღეში.

აბონენტების მისამართი სისტემა ეფუძნება ე.წ. BIC-ს (, ადრე ცნობილი როგორც ), მინიჭებული საერთაშორისო სტანდარტის ISO 9362-ის შესაბამისად. იგი ზოგჯერ მოიხსენიება, როგორც SWIFT-BIC, SWIFT ID ან SWIFT კოდი. პრაქტიკულად, ევროპაში გადახდის შესასრულებლად, საკმარისია მიმღების სახელისა და საბანკო ანგარიშის IBAN-ის კოდის (რომელიც უკვე შეიცავს ინტერპრეტირებულ BIC-ს) ცოდნას.

## რესურსები ინტერნეტში
*რა არის სვიფტი (SWIFT)?
*რა არის SWIFT? 
*რა არის სვიფტი (SWIFT) – მოკლე მიმოხილვა

## სქოლიო
კატეგორია:საგადახდო სისტემები
ანლუ

**ანლუ** (; Ānlù) — ოლქის დონის ქალაქი ჩინეთის აღმოსავლეთ-ცენტრალურ ხუპეის პროვინციაში. ის ექვემდებარება პრეფექტურის დონის ქალაქ სიაოკანს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
მარცხნივ|მინი| ანლუს (ტე ანი) რუკაზე  (1953)
ორი ქვერაიონი:

* ფუჩენგის ქვერაიონი (府城街道), ნანჩენგის ქვერაიონი (南城街道).

ცხრა ქალაქი:

* ჭაოპენგი (赵棚镇), ლიტიენი (李店店镇), სუნტიენი (巡店店镇), თანგტი (棠棣镇), ლეიკუნგი (雷公镇), ვანგიჭენი (王义贞镇), იენტიენი (烟店庍) 孛畈镇), ფუშუეი (洑水水镇)

ოთხი დაბა:

* ჩენტიენი (陈店店乡), სინჭა (辛榨乡), მუწი (木梓乡), ძიეკუანი (接官乡)
* ანლუს ეკონომიკური განვითარების ზონა (安陆市开发区)

## მდებარეობა 
ანლუ მდებარეობს ხუპეის პროვინციის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, თუნგპოს და ტახონგის მთებთან. ქალაქში გადის 316-ე და 107-ე მაგისტრალები, ხანშის ჩქაროსნული გზა და ხანტანის რკინიგზა. ანლუ ვუხანიდან 80 კილომეტრში მდებარეობს.

ქალაქის 10% ვაკეა, 90% ბორცვებს უკავია, მათგან 79.2% დაბალია, 10.8% მაღალი. 20-ზე მეტი პატარა მთაა, მათ შორის პაიჭაოს, ტაანის, ჩას და იუელუოს მთები. ყველაზე მაღალი წერტილი, რომლის სიმაღლეა 517 მეტრი, მდებარეობს სოფელ თაიფინგში. ყველაზე დაბალი წერტილი (31 მეტრი), მდებარეობს კუჭოუს ყურეში.

## კლიმატი 
ანლუს კლიმატი სუბტროპიკული მუსონურია. გაზაფხული და შემოდგომა გრძელდება 60 დღე, ხოლო ზამთარი და ზაფხული 120 დღე. ზაფხული ნოტიო და ცხელია, ზამთარი კი მშრალი და ცივი. წლიური საშუალო ტემპერატურაა 15,8°C. ყველაზე დაბალი დაფიქსირებული ტემპერატურაა -15,3°C (1977 წლის 30 იანვარი), ხოლო ყველაზე მაღალი ტემპერატურა 40,5°C (1959 წლის 23 აგვისტო). ნალექების წლიური საშუალო რაოდენობაა 1172 მილიმეტრი. ნალექების ყველაზე მაღალი დაფიქსირებული წლიური რაოდენობა იყო 1172,6 მილიმეტრი (1954 წ.), ხოლო ყველაზე დაბალი წლიური რაოდენობა 652,9 მილიმეტრი (1978 წ.). ყველაზე წვიმიანი დღეებია აპრილიდან აგვისტომდე.

## წყლის რესურსები 
ანლუს მდინარეები იანძის აუზის ნაწილია. მდინარე ფუს აუზი მოიცავს 677 კვადრატულ კილომეტრს, რაც მთლიანი წყლის ფართობების 50,6%-ს შეადგენს. მდინარე ჭანგის აუზია 232 კვადრატული კილომეტრი (მთლიანი წყლის ფართობის 17,7%). მდინარე ძიშის აუზი 100 კვადრატული კილომეტრია, ხოლო მდინარე ცინგშუეის აუზი 16 კვადრატული კილომეტრი. მთავარი მდინარეებია მდინარე ფუ (საშუალო წლიური ჩამონადენი 3570 კუბური მეტრი წამში) და მდინარე ჭანგი, რომელთა საერთო სიგრძე 78,7 კილომეტრია. მდინარეების საერთო სიგრძეა 812,7 კმ. მდინარის ქსელის სიმჭიდროვე 0,6 კილომეტრია კვადრატულ კილომეტრზე. ჩამონადენის მოცულობა 500 მილიონი კუბური მეტრია. დრენაჟის წლიური მოცულობა 1,45 მილიარდი კუბური მეტრია. დრენაჟის მაქსიმალური წლიური მოცულობა 1,8 მილიარდი კუბური მეტრია.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები
ბოღაზლი (პაზარის რაიონი)

**ბოღაზლი** () — სოფელი პაზარის რაიონში, რიზეს პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს რიზედან 46 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პაზარიდან 9 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 477 ადამიანი ცხოვრობს.

## ისტორია
ბოღაზლი სოფლის ძველი სახელია **ჯიგეთურე**. ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ 1917 წელს სოფლის სახელი დაწერა როგორც ჯიგეთურე. ეს ადგილის სახელი თურქულში მსგავსი ფორმით შევიდა. მართლაც, 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულსა და 1928 წლის ოსმალურ სოფლების სიაში იგი მოხსენიებულია როგორც ჯიგეთურე.

ლაზეთის რეგიონი, სადაც სოფელი ჯიგეთურე მდებარეობს, ანტიკურ ხანაში კოლხეთის სამეფოს საზღვრებში შედიოდა. მას შემდეგ, რაც ოსმალებმა 1461 წელს ტრაპიზონის იმპერია გაანადგურეს, 1547 წელს ეს რეგიონიც სრულად დაიპყრეს. 1876 წლის ტრაპიზონის პროვინციის წელიწდეულის მიხედვით, ეს დასახლება ტრაპიზონის პროვინციის ლაზისტანის სანჯაყის ათინის რაიონს ეკუთვნოდა და მისი მოსახლეობა შედგებოდა 43 კომლში მცხოვრები 135 ადამიანისგან. შესაძლოა, ეს რიცხვი მხოლოდ მამაკაცების რაოდენობას გულისხმობდეს. სოფელში დასაბეგრი პირუტყვის რაოდენობა აღრიცხულია შემდეგნაირად: 74 ცხვარი, 22 თხა, 85 ძროხა და 20 ხარი.

ჯიგეთურე პირველი მსოფლიო ომის დროს რუსების ხელში გადავიდა. რუსული მმართველობის პერიოდში, 1917 წელს ლაზეთის რეგიონში კვლევითი ექსპედიციის დროს, ქართველმა ენათმეცნიერმა იოსებ ყიფშიძემ სოფლის სახელი რუსულად დაწერა როგორც ჯიგატორე . ამ დროს სოფელში 50 კომლში 402 ადამიანი ცხოვრობდა.

ჯიგეთურე სოფელი 1928 წლის ოსმალური სოფლების სიის მიხედვით, რიზეს პროვინციის ათინის რაიონის ცენტრალურ თემს ეკუთვნოდა. რადგან ჯიგეთურე არ იყო თურქული სახელი, 1959 წელს სოფლის სახელი შეიცვალა ბოღაზლიდ.  1965 წლის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ბოღაზლის სოფლის მოსახლეობა 970 ადამიანს შეადგენდა, საიდანაც 250 ადამიანმა იცოდა წერა-კითხვა.

## სქოლიო
კატეგორია:პაზარის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ლაზური დასახლებები თურქეთში
აბარიზი

**აბარიზი** ('''*ამირზ*, *აჯრაზი*'*) — ისტორიული სოფელი გურჯისტანის ვილაიეთის ოლთისის ლივის გობის ნაჰიეში. სოფელი მოხსენიებულია 1574 წლის „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“.

სოფელში ცხოვრობდა 8 კომლი. აქედან გადასახადების ჩამონათვალის მიხედვით 3 იფენჯის გადამხდელი იყო ანუ ქრისტიანი, ხოლო 5 - ბენაქისა და მუჯერედის. თუმცა კომლობრივი ჩამონათვალის მიხედვით ისფენჯის გადამხდელი მოხოლოდ ერთია და დანარჩენზე მიწერილია მუსლიმანი (ოთხზე) და ბენაქი (სამზე). კომლთა უფროსების გარკვეულ ნაწილს ერქვა ქართველებისათვის, ქრისტიანებისათვის დამახასიათებელი სახელი: გიორგი, იოსკა, მიქელა. მამის სახელად გვხვდება: მიქელ. აღსანიშნავია, რომ ქრისტიანებზე გაწერილი გადასახადების ჯამური რაოდენობით სოფელი პირველ ადგილზეა ნაჰიეში.

წლიური გადასახადების ჯამი შეადგენდა 3990 ახჩას. სამეურნეო გადასახადებზე მოდიოდა 3780 ახჩა, რაც ჯამური გადასახადის საერთო რაოდენობის 95%-ია. ამ მხრივ იგი პირველ ადგილზე იყო ნაჰიეში.

მეურნეობის ძირითად დარგს წარმოადგენდა მემარცვლეობა (სამეურნეო გადასახადის საერთო რაოდენობის 80%). ამასთან იგი ნაჰიეში პირველ ადგილზე იყო ხორბალსა და ჭვავზე გადასახადებით. დაწინაურებული იყო აგრეთვე მებოსტნეობა, მეცხოველეობა (მსხვილფეხა პირუტყვი), მეფუტკრეობა (თითქმის 5%). გადასახადების რაოდენობით ირკვევა, რომ მეცხოველეობა, მეფუტკრეობა და მებოსტნეობა მნიშვნელოვანი დარგები იყო, რითაც იგი განსხვავდება გობის ნაჰიეს სოფლების უმეტესობისაგან. მათზე მოდიოდა სამეურნეო გადასახადის (მემარცვლეობის გამოკლებით) საერთო რაოდენობის თითქმის თანაბარი წილი (38%, 32% და 30% შესაბამისად).

## ლიტერატურა
* *დ. ნიკოლაიშვილი, დ. სართანია, ა. უჯმაჯურიძე, დ. კირთაძე, მ. კვეტენაძე.'' მესხეთი ოსმალური დავთრების მიხედვით. „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი", თბ., უნივერსალი, 2021, გვ. 1423

კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები
კატეგორია:გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში მოხსენიებული სოფლები
მეხუთე არხი (ტელეკომპანია)

**„მეხუთე არხი“** — კერძო სამაუწყებლო ტელეკომპანია, რომელიც 2019 წლის 26 ნოემბერს დაარსდა აჭარაში, ქალაქ ბათუმში. კომპანიის დამფუძნებელი და 100%-იანი წილის მფლობელი არის ბიზნესმენი რამაზ ურუშაძე, რომელიც ასევე ფლობს სარეკლამო კომპანია შპს „რედპოინტს“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* მეხუთე არხის ოფიციალური საიტი
* 

კატეგორია:საქართველოს ტელევიზია
კატეგორია:სატელევიზიო არხები
კატეგორია:ქართული სატელევიზიო არხები
ნიშა აიუბი

**ნიშა აიუბი** ( Nisha Ayub, დ. 5 აპრილი, 1979, მალაკა) — მალაიზიელი ტრანსგენდერების უფლებების აქტივისტი. „SEED“-ის საზოგადოებრივი ფონდისა და ტრანსგენდერების კამპანიის „სამართლიანობა დებისთვის“ თანადამფუძნებელი. 2016 წელს მას მიენიჭა პრესტიჟული ქალთა საერთაშორისო ჯილდო გამბედაობისთვის.

## ადრეული ცხოვრება
ნიშა აიუბი დაიბადა მალაკაში, მალაიზია 1979 წლის 5 აპრილს. იგი არის შერეული სისხლის ინდური, ცეილონური და მალაური წარმოშობის, მამის მხრიდან. ნიშას ახსოვს, რომ ბავშვობაში ბოლივუდის სიმღერებზე ცეკვისას სელენდაგი ეცვა. მას მამა გარდაეცვალა, როდესაც ის ექვსი წლის იყო, ნიშა კი დედის ქრისტიანულმა ოჯახმა გაზარდა. დედამისი მოქცეული მუსლიმია. ცხრა წლის ასაკში ნიშამ მონაწილეობა მიიღო კოსტუმირებულ მასკარადში, ბალერინის შავ კაბასა და პარიკში. იმ მომენტში იგი მიხვდა, რომ ეს არის ნამდვილი ის. სანამ ნიშა მამაკაცთა ციხეში იმყოფებოდა, მასზე სექსუალური ძალადობა განახორციელდა ციხის მცველისა და სხვა პატიმრების მიერ. აიუბმა ციხეში ყოფნის შესახებ ისაუბრა: „მათ მთხოვეს გაშიშვლება ყველას თვალწინ. დამცინეს, რადგან ჩემი სხეული არ შეესაბამება იმას, როგორიც უნდა იყოს ქალი და მამაკაცი“.

აიუბი არასამთავრობო ორგანიზაციების მეშვეობით ახორციელებს კონსულტაციებს, ატარებს ტრენინგებს პროფესიული კარიერის განვითარებისთვის, წყვეტს კლიენტების ჯანმრთელობისა და კეთილდღეობის საკითხებს, ასევე უწევს მათ იურიდიულ დახმარებას.
300px|მინი|ალტ=ნიშა აიუბი, რიჩარდ გრეის ნამუშევარი

## აღიარება
2015 წელს ნიშა აიუბს მიენიჭა „Human Rights Watch Alison Des Forges“-ის ჯილდო გამოჩენილი აქტივიზმისთვის მისი გაბედული ქმედებებისთვის მალაიზიის კანონების წინააღმდეგ, რომლებიც არღვევდნენ ადამიანების უფლებას იცხოვრონ მშვიდობიანად ზიანის და ჩაგვრის გარეშე. 2016 წელს მან ასევე მიიღო „ქალთა საერთაშორისო ჯილდო გამბედაობისთვის“. იგი იყო პირველი ტრანსგენდერი ქალი, რომელმაც ეს ჯილდო მიიღო.

2016 წელს სან-დიეგომ 5 აპრილი გამოაცხადა ქალაქის დღედ — ნიშა აიუბის დღე. ამის შესახებ განცხადებაში სან- დიეგოს მერმა კევინ ფოლკონერმა თქვა: „ნიშა აიუბი აგრძელებს ბრძოლას თანასწორობისა და დაცვისთვის ყველა ადამიანისათვის მის ქვეყანაში და მის ფარგლებს გარეთ“. 2018 წელს, ლინა ვონგმა პუტრას უნივერსიტეტის სოფლის მეურნეობის ფაკულტეტის ლექტორმა და კალიფორნიის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კვლევის წამყვანმა ავტორმა პატრიკ კრუგმა, აღმოაჩინეს გასტროპოდის (ლოკოკინა) ზღვის შლაკის ახალი სახეობა, რომელიც თავს იცავს  ზღვის წყალმცენარეებად გადაქცევით. მას შემდეგ რაც დადასტურდა, რომ ის ნამდვილად ახალი სახეობაა, მას დაარქვეს „Nishi Sacoproteus nishae“. ზღვის ლოკოკინას ასე დაარქვეს წყალმცენარეებად შენიღბვის უნარის გამო, როგორც „მცენარის სახით გადაფარებული ცხოველის საუკეთესო მაგალითი“. თავად ნიშა ამ ცხოველურ უნარს უკავშირებს იმას, თუ როგორ ცდილობს ტრანსგენდერი საზოგადოება იყოს საზოგადოების სრულფასოვანი ნაწილი.

2019 წელს ნიშა გახდა მალაიზიის ერთადერთი წარმომადგენელი BBC-ის 100 ქალის სიაში. ასე აღინიშნა მისი მუშაობა ადგილობრივი ტრანსგენდერული საზოგადოების დასახმარებლად.

## სქოლიო
კატეგორია:ტრანსგენდერი ქალები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ან-ნინგი

**ან-ნინგი** (; Ān níng) — ოლქის დონის ქალაქი ჩინეთის იუნნანის პროვინციის დედაქალაქ ქუნმინგის იურისდიქციაში. იგი მდებარეობს ქუნმინგის სამხრეთ-დასავლეთით დაახლოებით 28 კილომეტრში. ოლქის დონის ქალაქად ან-ნინგი 1995 წელს გადაკეთდა.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ან-ნინგის დაქვემდებარებაში შედის ლიენჟანის, ინფანგის, ტაიპინის ახალი ქალაქის, პაძიეს, სიენძიეს, უენციუენის, ციონგლუნგის, ცაოფუს და ლუპიაოს ქვერაიონები.

## ეკონომიკა 
ან-ნინგი არის უმსხვილესი მეტალურგიული, მარილისა და ფოსფორის ქიმიური ბაზა იუნნანის პროვინციაში. ქალაქში მდებარეობს ფოლადის უმსხვილესი კომპანია ქუნგმინგში და იუნთიენხუას ჯგუფის მთავარი საწარმოო ბაზა. ან-ნინგის ინდუსტრიული პარკის ცაოფუს ზონაში PetroChina Yunnan Petrochemical-ის 10 მილიონი ტონა ნავთობის გადამუშავების პროექტის განთავსებით, ან-ნინგი გახდება იუნნანის ნავთობქიმიური ინდუსტრიის ცენტრი. თუმცა, იმის გამო, რომ პროექტები მოიცავს პარა-დიმეთლბენზოლებთან მუშაობას, 2013 წელს ქალაქ ქუნმინგში დაიწყო პროტესტი პარა-დიმეთლბენზოლის პროექტების წინააღმდეგ.

## ტურიზმი 
ან-ნინგის ცხელი წყაროები არის პოპულარული დასასვენებელი კურორტი და ტურისტული ადგილი ქუნმინგში. ის მდებარეობს ზღვის დონიდან 1795 მეტრზე, მდებარეობს იუციუენის მთის ძირში. იუციუენშანის გარდა, ის ასევე მდებარეობს დასავლეთით ცონგშანის ბორცვთან და ჩრდილო-აღმოსავლეთით პიძიაშანის ბორცვთან.

## ისტორია 
ხანის დინასტიის იმპერატორ უს მეფობის დროს იგი შედიოდა ლიანჟანის ოლქში ორი წლის განმავლობაში (ძვ. წ. 109 წ.). შემდეგ, თანგის იმპერატორ კაოძუს დროს, მას ეწოდა ან-ნინგის ოლქი ოთხი წლის განმავლობაში (621 წ.). იუენის დინასტიაში (1275 წ.) ოლქმა შტატის სტატუსი მიიღო. ჩინეთის რესპუბლიკის მე-2 წელს (1913 წ.) ოლქის სტატუსი აღდგა. 1950 წლის 20 აპრილს შეიქმნა ან-ნინგის ოლქის სახალხო მთავრობა. 1956 წლის ოქტომბერში, ან-ნინგის ოლქი შეიცვალა ქუნმინგის ქალაქის ან-ნინგის ოლქად. 1959 წლის სექტემბერს მას ეწოდა ან-ნინგის ოლქი. 1995 წლის 13 ოქტომბერს ოლქი ქალაქ ქუნმინგის იურისდიქციის ქვეშ შევიდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Area Code and Postal Code in Yunnan Province
*

## სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები
ორხან ასლანოვი

**ორხან ასლანოვი** (აზერ.: Orxan Əlövsət oğlu Aslanov; დ. 24 მარტი, 1995) — აზერბაიჯანელი პარასპორტსმენი, რომელიც სპეციალიზირებულია სიგრძეზე ხტომაში და სამმაგი ხტომაში და ასპარეზობს T13 შეზღუდული შესაძლებლობის მქონეთა კატეგორიაში (მხედველობა დაქვეითებული). ზაფხულის პარაოლიმპიური თამაშების ორგზის ჩემპიონი (2020, 2024) სიგრძეზე ხტომაში (T13). მსოფლიო ჩემპიონი 2024, აზერბაიჯანის ჩემპიონი სიგრძეზე ხტომაში (2023).

## ბიოგრაფია 
ორხან ასლანოვი დაიბადა 1995 წლის 24 მარტს. დაამთავრა ბაქოში აზერბაიჯანის ტექნიკური უნივერსიტეტის საინჟინრო ფაკულტეტი.

2011 წლის ივლისში ასლანოვმა იასპარეზა სიგრძის ხტომაში ევროპის XI ახალგაზრდულ ოლიმპიურ ფესტივალზე ტრაპიზონში (თურქეთი). აქ მან კვალიფიკაციაში მე-8 ადგილი დაიკავა და ფინალში არ გავიდა.
2013 წლის მაისში ბაქოს ჩემპიონატზე სამხტომაში მეორე ადგილი დაიკავა.
2015 წლის იანვარში მან მესამე ადგილი დაიკავა შიდა სამმაგი ხტომაში ვოლგოგრადის რეგიონის გუბერნატორის თასზე ვოლგოგრადში. იმავე წლის ივნისში ბაქოში გამართულ აზერბაიჯანის ჩემპიონატზე სიგრძეზე ხტომაში მესამე ადგილი დაიკავა. 2015 წლის ივლისში მან იასპარეზა ევროპის მე-10 ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე, სადაც საკვალიფიკაციოში მე-8 ადგილი დაიკავა. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2021 წლის 6 სექტემბრის ბრძანებით, ორხან ასლანოვი დაჯილდოვდა ორდენით „სამშობლოს წინაშე სამსახურისათვის, I ხარისხის“ ტოკიოს XVI ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე მაღალი მიღწევებისთვის.

2023 წლის ივლისში, პარიზში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე, 6,95 მეტრით, მან დაიკავა მე-4 ადგილი T13 კატეგორიის სიგრძეზე ხტომაში, ასევე მოიპოვა ლიცენზია 2024 წლის პარაოლიმპიური თამაშებისთვის.

2024 წლის მაისში მან პირველი ადგილი დაიკავა 2024 წლის მძლეოსნობის მსოფლიო ჩემპიონატზე (IPC) სიგრძეზე ხტომაში შეჯიბრში 7,18 მეტრით (კობე, იაპონია).

2024 წლის სექტემბერში, პარიზის ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე, ასლანოვმა ფინალში საუკეთესო მცდელობით აჩვენა 7,29 მეტრის შედეგი და კვლავ მოიპოვა პარაოლიმპიური ოქროს მედალი, დაიცვა ჩემპიონის ტიტული.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2024 წლის 10 სექტემბრის ბრძანებით ორხან ასლანოვი დაჯილდოვდა დიდების ორდენით პარიზში, XVII ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე მაღალი მიღწევებისთვის და აზერბაიჯანული სპორტის განვითარებაში გაწეული სამსახურისთვის. პრეზიდენტის იმავე დღის სხვა განკარგულებით, პარაოლიმპიურ თამაშებზე პირველი ადგილის მოპოვებისთვის ფულადი ჯილდო 200 000 მანეთის ოდენობით დაჯილდოვდა, მწვრთნელი კი 100 000 მანეთით.

Orkhan Aslanov.jpg|ორხან ასლანოვი ტოკიოს 2020 წლის პარაოლიმპიურ თამაშებზე ოქროს მედლით
Orkhan Aslanov after 2024 WC (cropped).jpg|ორხან ასლანოვი ოქროს მედლით კობეში 2024 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე
Orkhan Aslanov at the 2024 Summer Paralympics 3 (cropped).jpg|ორხან ასლანოვი პარიზში 2024 წლის პარაოლიმპიური თამაშების დაჯილდოების ცერემონიაზე

## რესურსები ინტერნეტში 
* https://worldathletics.org/athletes/azerbaijan/orkhan-aslanov-14482928
* https://www.azerisport.com/olimpizm/paris-2024/20240907001308921.html

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის დიდების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Talking Heads: 77

***Talking Heads: 77***  — ამერიკული როკ-ჯგუფ Talking Heads-ის სადებიუტო ალბომი. გამოვიდა 1977 წლის 16 სექტემბერს, ლეიბლზე Sire&nbsp;Records. სინგლმა „Psycho Killer“ 92-ე ადგილს მიაღწია *Billboard* Hot 100-ში.

## სიმღერების სია
;მხარე 1
#Uh-Oh, Love Comes to Town – 2:48
#New Feeling – 3:09
#Tentative Decisions – 3:04
#Happy Day – 3:55
#Who Is It – 1:41

;მხარე 2
#The Book I Read – 4:06
#Don't Worry About the Government – 3:00
#First Week/Last Week... Cafefree – 3:19
#Psycho Killer – 4:19
#Pulled Up – 4:29

;ვრცელი CD გამოცემის დამატებები, დაუსრულებელი დუბლები
#Love → Building on Fire – 3:00
#I Wish You Wouldn't Say That – 2:39
#Psycho Killer (აკუსტიკური ვერსია) – 4:20
#I Feel It in My Heart – 3:15
#Sugar on My Tongue – 2:36

## სქოლიო
კატეგორია:1977 წლის ალბომები
კატეგორია:Talking Heads-ის ალბომები
კატეგორია:Sire Records-ის ალბომები
სევდა ველიევა

**სევდა ველიევა** (; დ. 27 დეკემბერი, 1997, ბაქო) — აზერბაიჯანელი ძიუდოისტი, ტოკიოში 2020 წლის ზაფხულის პარაოლიმპიური თამაშების გამარჯვებული, 2017 წლის ევროპის ჩემპიონი უსინათლო და მხედველობის უნარშეზღუდულთა შორის.

## ბიოგრაფია 
სევდა ველიევა დაიბადა 1997 წლის 27 დეკემბერს.

2017 წელს ველიევა უოლსოლში უსინათლოთა და მხედველობის დაქვეითებულთა შორის ევროპის ჩემპიონი გახდა. იმავე წლის მაისში ბაქოში გამართულ ისლამურ სოლიდარობის თამაშებზე მეორე ადგილი დაიკავა, ფინალში დამარცხდა თანამემამულე აფაგ სულთანოვასთან.

2018 წელს, ქალაქ ოდიველასში უსინათლოთა და მხედველობის დაქვეითებულთა მსოფლიო ჩემპიონატზე, ველიევა, აზერბაიჯანის ქალთა ნაკრების შემადგენლობაში, გახდა გუნდური ტურნირის ბრინჯაოს მედალოსანი.

2019 წელს სევდა ველიევამ მოიგო ბაქოს გრან-პრი უსინათლოთა და მხედველობადაქვეითებულთა შორის. იმავე წელს გენუაში გამართულ უსინათლოთა და მხედველობადაქვეითებულთა ევროპის ჩემპიონატზე ვერცხლის მედალოსანი გახდა. ასევე 2019 წელს, ველიევამ ვერცხლის მედალი მოიპოვა ტაშკენტში გამართულ გრან პრიზე უსინათლოთა და მხედველობადაქვეითებულთა შორის.
2021 წლის მაისში ველიევამ მოიგო ბაქოს გრან-პრი უსინათლოთა და მხედველობადაქვეითებულთა შორის, თავის მხრივ დაამარცხა ლუსია არაუჯო ბრაზილიიდან, ზეინეპ ჩელიკი თურქეთიდან და ფინალში პარვინა სამანდაროვი უზბეკეთიდან.ref>
2021 წლის ტოკიოს პარაოლიმპიურ თამაშებზე სევდა ველიევამ მეოთხედფინალში გაიმარჯვა ყაზახეთიდან დაიანა ფედოსოვასთან, ხოლო ნახევარფინალში თურქ ზეინებ ჩელიკთან. ფინალში ველიევამ დაამარცხა ფარვინა სამანდაროვა უზბეკეთიდან და მოიპოვა ოქროს მედალი თავის სადებიუტო პარაოლიმპიურ თამაშებზე.
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2021 წლის 6 სექტემბრის ბრძანებით, სევდა ველიევა დაჯილდოვდა ორდენით „სამშობლოსათვის სამსახურისთვის, I ხარისხის“ ტოკიოს XVI ზაფხულის პარაოლიმპიურ თამაშებზე მაღალი მიღწევებისთვის და ქ. აზერბაიჯანული სპორტის განვითარება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* https://president.az/ru/articles/view/23647/print
* https://az.sputniknews.ru/20210525/Azerbaydzhanskie-dzyudoisty-stali-pobeditelyami-bakinskogo-Gran-pri-427042494.html 

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
BRICS-ის XVI სამიტი

**BRICS-ის XVI სამიტი** შედგა 2024 წლის 22 — 24 ოქტომბერს რუსეთის ფედერაციის ქალაქ ყაზანში.

BRICS-ის 2024 წლის შემადგენლობა: 
# — წარმომადგენელი საგარეო საქმეთა მინისტრი მაურო ვიეირა (დისტანციურად, პრეზიდენტი ლუის ინასიუ ლულა და სილვა),
# — პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი,
# — პრემიერ-მინისტრი ნარენდრა მოდი,
# — თავმჯდომარე სი ძინპინი,
# — პრეზიდენტი სირილ რამაფოსა,
# — პრეზიდენტი აბდულ-ფათაჰ ალ-სისი,
# — პრეზიდენტი აბი აჰმედი,
# — პრეზიდენტი მასუდ ფეზეშქიანი,
# — პრეზიდენტი მოჰამედ ბინ ზაიიდ ალ ნაჰაიანი.

2023 წლის 3 აპრილს რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა ხელი მოაწერა განკარგულებას 2024 წლის BRICS-ის სახელმწიფო მეთაურთა შეხვედრის ყაზანში გამართვის შესახებ. ამასთან, დამტკიცდა რეგლამენტი სამიტის საორგანიზაციო კომიტეტისა და მისი თავმჯდომარის შესახებ; პუტინმა ამ პოსტზე თავისი თანაშემწე იური უშაკოვი დანიშნა.

ყაზანის შეხვედრაზე 36 დელეგაცია ჩამოვიდა სხვადასხვა ქვეყნიდან — BRICS-ის ყველა ქვეყნიდან, ასევე აზერბაიჯანიდან, სომხეთიდან, ბელორუსიდან, ბოლივიიდან, ვიეტნამიდან, ყაზახეთიდან, კონგოდან, მალაიზიიდან, თურქეთიდან და სხვა ქვეყნებიდან. BRICS-ის ცხრა წევრიდან შვიდს წარმოადგენდნენ მათი უმაღლესი ოფიციალური პირები. ზოგიერთი ქვეყნის ლიდერმა თავი აარიდა სამიტში მონაწილეობას.

ღონისძიებას ესწრებოდა გაეროს გენერალური მდივანი ანტონიუ გუტერეში.

ყაზანის სამიტზე მიღებული საბოლოო დეკლარაცია შეიცავდა წინადადებებს მსო-სა და გაეროს უშიშროების საბჭოს რეფორმისა, ასევე ახალი საბანკო და ანგარიშსწორების სისტემის — აშშ დოლარისგან დამოუკიდებელი ახალი ვალუტის ფორმირებას; ერთიანი სატრანსპორტო და ლოგისტიკური პლატფორმის განხორციელებას, ასევე პოლიტიკურად მოტივირებული სანქციების დაგმობას..

## რესურსები ინტერნეტში
*История БРИКС

## სქოლიო
16
More Songs About Buildings and Food

***More Songs About Buildings and Food***  — ამერიკული როკ-ჯგუფ Talking Heads-ის მეორე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1980 წლის 14 ივლისს, ლეიბლზე Sire&nbsp;Records. ალბომის პროდიუსერია ბრაიან ინო. ჩანაწერი *Billboard* 200-შ 29-ე პოზიციამდე ავიდა, 21-ე იყო ბრიტანეთის ალბომების ჩარტში.

## სიმღერების სია
;მხარე 1
#Thank You for Sending Me an Angel – 2:11
#With Our Love – 3:30
#The Good Thing – 3:03
#Warning Sign – 3:55
#The Girls Want to Be with the Girls – 2:37
#Found a Job – 5:00

;მხარე 2
#Artists Only – 3:34
#I'm Not in Love – 4:33
#Stay Hungry – 2:39
#Take Me to the River – 5:00
#The Big Country – 5:30

;ვრცელი CD გამოცემის დამატებები, დაუსრულებელი დუბლები
#Stay Hungry (1977 ვერსია) – 3:45
#I'm Not in Love (ალტერნატიული ვერსია) – 5:15
#The Big Country (ალტერნატიული   ვერსია) – 5:01
#Thank You for Sending Me an Angel (ალტერნატიული   ვერსია) – 2:12

## სქოლიო
კატეგორია:1978 წლის ალბომები
კატეგორია:Talking Heads-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ბრაიან ინოს პროდიუსერობით
კატეგორია:Sire Records-ის ალბომები
Fear of Music (ალბომი)

***Fear of Music***  — ამერიკული როკ-ჯგუფ Talking Heads-ის მესამე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1979 წლის 3 აგვისტოს, ლეიბლზე Sire&nbsp;Records. ჩაიწერა 1980 წლის აპრილ-მაისში, აშშ-ში, სხვადასხვა სტუდიაში. ალბომის პროდიუსერია ბრაიან ინო. ალბომი *Billboard* 200-ში 21-ე პოზიციამდე ავიდა, 33-ე იყო ბრიტანეთის ალბომების ჩარტში. 

## სიმღერების სია
;მხარე 1
#I Zimbra – 3:09
#Mind – 4:13
#Paper – 2:39
#Cities – 4:10
#Life During Wartime – 3:41
#Memories Can't Wait – 3:30

;მხარე 2
#Air – 3:34
#Heaven – 4:01
#Animals – 3:30
#Electric Guitar – 3:03
#Drugs – 5:10

;ვრცელი CD გამოცემის დამატებები, დაუსრულებელი დუბლე 
#Dancing for Monkey – 2:42
#Life During Wartime (ალტერნატიული ვერსია) – 4:07
#Cities (ალტერნატიული   ვერსია) – 5:30
#Mind (ალტერნატიული   ვერსია) – 4:26

## სქოლიო
კატეგორია:1979 წლის ალბომები
კატეგორია:Talking Heads-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ბრაიან ინოს პროდიუსერობით
კატეგორია:Sire Records-ის ალბომები
ნუგზარ ბაქრაძე

**ნუგზარ ბაქრაძე** (დ. 9 ივნისი, 1963 — გ. 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

## ბიოგრაფია 
ნუგზარ ბაქრაძე დაიბადა სოფელი დარკვეთში, ჭიათურის რაიონში. 1978-1980 წლებში ვარჯიშობდა ჭიათურის სპორტსკოლაში, ჭიდაობის სექციაში. 1981 წლის 1 სექტემბრიდან სწავლა განაგრძო მოსე თოიძის სახელობის სამხატვრო სასწავლებელში, შემდეგ გაიწვიეს სამხედრო სავალდებულო სამსახურში. დემობილიზაციის შემდეგ დაუბრუნდა სწავლას, პარალელურად მუშაობდა თბილისის მეტროპოლიტენის მშენებლობაზე, გაერთიანება „თელასში“. 1985 წელს დაამთავრა სასწავლებელი. 1990 წელს  მუშაობა დაიწყო ჭიათურის კომისარიატში. 1992 წლიდან დაინიშნა სამხედრო პოლიციის სპეციალური დანიშნულების რაზმის მეთაურად. მისი მეთაურობით რაზმი იბრძოდა ჯერ სამაჩაბლოში, ხოლო აფხაზეთში ომის დაწყების დღიდან. ნუგზარ ბაქრაძემ თავის რაზმთან ერთად, არა ერთ ბრძოლაში მიიღო მონაწილეობა. ესენია: გაგრა, განთიადი, ლესელიძე, შრომა. დაიღუპა ოჩამჩირის რაიონ სოფელ ტამიშთან. სოფელ დარკვეთის სკოლას ქალაქ ჭიათურის გამგეობის გადაწყვეტილებით მიენიჭა ნუგზარ ბაქრაძის სახელი. იყო კაპიტანი და საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში. 

## ლიტერატურა
უკვდავება: საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის შიდა ქართლსა და აფხაზეთში დაღუპულ მეომართა ბიოგრაფიები. ნაწილი 2, საქართველოს ჟურნალისტთა ფედერაცია, საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო, თბ., 2004, გვ. 69-70.

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
* მედალი „მხედრული მამაცობისთვის“ (გარდაცვალების შემდეგ).

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:დაბადებული 9 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს გმირები
ელგუჯა ბაღათურია

**ელგუჯა ბაღათურია** (დ. 31 მაისი, 1962 — გ. 19 სექტემბერი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი. 

## ბიოგრაფია 
ელგუჯა ბაღათურია აფხაზეთში მიმდინარე საომარი მოქმედებების დროს ჩარიცხული იყო საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მეორე საარმიო კორპუსის 23-ე მექანიზირებული ბრიგადის მესამე ბატალიონის პირად შემადგენლობაში ასეულის ზემდეგად. 1992 წლის ოქტომბრიდან აქტიურ მონაწილეობას იღებდა ბატალიონის მიერ ჩატარებულ ყველა საბრძოლო ოპერაციაში. 1993 წლის 19 სექტემბერს სოფელ თავისუფლებასთან გამართულ ბრძოლებში მძიმედ დაიჭრა ნაღმსატყორცნი ჭურვის აფეთქების შედეგად და გარდაიცვალა. დასაფლავებულია გულრიფშის რაიონის სოფელ კაშტაკში. ომში იბრძოდა მამასთან, შოთა ბაღათურიასთან, ერთად. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის მებრძოლი აფხაზეთის ომში.

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები 
* ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენი (გარდაცვალების შემდეგ). 

## ლიტერატურა
უკვდავება: საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის შიდა ქართლსა და აფხაზეთში დაღუპულ მეომართა ბიოგრაფიები. ნაწილი 2, საქართველოს ჟურნალისტთა ფედერაცია, საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო, თბ., 2004, გვ. 70-71.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 სექტემბერი
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს გმირები
შოთა ბაღათურია

**შოთა ბაღათურია** (დ. 30 იანვარი, 1929 — გ. 27 სექტემბერი, 1993) — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი.

## ბიოგრაფია 
აფხაზეთის ომის დროს მამა-შვილი შოთა და ელგუჯა ბაღათურიები მოხალისეებად ჩაეწერნენ 23-ე ბრიგადის მე-3 ბატალიონში რიგითებად. შოთა ბაღათურია სოხუმის დაცემამდე იბრძოდა. დაიღუპა 27 სექტემბერს სოხუმში, მთავრობის სახლთან მიმდინარე ბრძოლების დროს. 

## ლიტერატურა
უკვდავება: საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის შიდა ქართლსა და აფხაზეთში დაღუპულ მეომართა ბიოგრაფიები. ნაწილი 2, საქართველოს ჟურნალისტთა ფედერაცია, საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო, თბ., 2004, გვ. 70-71.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:დაბადებული 30 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 სექტემბერი
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს გმირები