open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კორინთის ყურე

**კორინთის ყურე** () — ყურე იონიის ზღვაში, საბერძნეთის დასავლეთ ნაპირთან. ღრმადაა შეჭრილი ბალკანეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთ ნაწილში. სიგრძე 130 კმ, სიგანე შესასელელთან 3 კმ, მაქსიმალური სიგანე დაახლოებით 35 კმ. სიღრმე 935 მ-მდე. ჩრდილოეთი ნაპირი მთაგორიანია. დანაწევრებულია ყურეებითა და უბეებით. ყურე იონიის ზღვასთან დაკავშირებულია პატრაიკოსის ყურით, ეგეოსის ზღვასთან — კორინთის არხითა და სარონიკოსის ყურით. ყურის ნაპირზეა საპორტო ქალაქი კორინთი.

## სქოლიო 
კატეგორია:საბერძნეთის ყურეები
კატეგორია:იონიის ზღვის ყურეები
ყარა-ბოიუქ-ხანიმი (ციხესიმაგრე)

**ყარა-ბოიუქ-ხანიმი** () – შუშის ორი უძველესი ციხესიმაგრიდან დღემდე შემორჩენილი ერთ-ერთი ციხესიმაგრე (მეორე ფანაჰალი ხანის ციხეა).

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 2001 წლის 2 აგვისტოს განკარგულებით, ციხესიმაგრე, როგორც ეროვნული მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლი, სახელმწიფოს მიერაა დაცული.

## მშენებლობის აღწერა და ისტორია 
შუშის ციხესიმაგრის მშენებლობის დროს, ქალაქის ჩრდილოეთ პლატოზე კედლების მშენებლობისას, იგებოდა ფანაჰალი ხანისა და მისი მომხრეების ციხესიმაგრეები. ეს ციხესიმაგრეები პლატოს აღმოსავლეთ ნაწილში, მაღლობ და ციცაბო კლდოვან მხარეს, ბუნებრივ ზღუდეებზე შენდებოდა. შუშაში ციხეები შაჰბულაგის ციხესიმაგრის გავლენით იგებოდა, სადაც არსებობდა თავდაცვითი კედლები, რომლეთა კუთხეებში სამმეოთხედიანი კოშკები იყო განთავსებული. ციხის შიგნითა კედლებზე საცხოვრებელი ნაგებობი იყო მიშენებული.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის შენობა-ნაგებობები
ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის აშლილობა

**ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის აშლილობა** () — ქცევითი და ნეიროგანვითარებითი აშლილობა, რომელსაც ახასიათებს უყურადღებობა, ჰიპერაქტივობა და იმპულსურობა, რომლებიც არის ყოვლისმომცველი, საზიანო და ასაკისთვის შეუსაბამო.

ADHD-ს მქონე ზოგ ინდივიდს ასევე შეენიშნება ემოციების მართვის სირთულე ან პრობლემები აღმასრულებელ ფუნქციაში. დიაგნოზისთვის საჭიროა, რომ სიმპტომები ადამიანს მინიმუმ 6 თვის განმავლობაში ჰქონდეს და ისინი მინიმუმ ორ სხვადასხვა გარემოში (მაგალითად, სკოლა, სახლი, სამსახური, დასვენებისთვის განკუთვნილი აქტივობები) იწვევდეს პრობლემებს.

ბავშვებში ყურადღების დეფიციტის პრობლემებმა შეიძლება იმოქმედოს აკადემიურ მოსწრებაზე. გარდა ამისა, ის ასევე დაკავშირებულია სხვა ფსიქიკურ აშლილობებსა და ადიქციასთან. 

## რესურსები ინტერნეტში
* რა არის ADHD?

## სქოლიო
კატეგორია:ფსიქიკური ჯანმრთელობა
კატეგორია:ქცევითი აშლილობები
კატეგორია:ყურადღების დეფიციტისა და ჰიპერაქტივობის აშლილობა
პრელუდია (სექსი)

ს პრინტი *Francion 15*, რომელზეც ასახულია წყვილი პრელუდიის დროს]]
**პრელუდია** — ემოციური და ფიზიკური ინტიმურობის აქტი სექსის წინ ორ ან მეტ ადამიანს შორის, რათა ხელი შეეწყობს სქესობრივი აქტისთვის აღგზნებისა და ლტოლვის სტიმულაციას.

მართალია, პრელუდია, ჩვეულებრივ, ფიზიკურ სექსუალურ აქტად განიხილება, თუმცა არსებობს არაფიზიკური აქტივობები, მაგალითად, მენტალური ან ვერბალური აქტები, რომლებიც ზოგიერთ კონტექსტში შეიძლება პრელუდიად იქნეს განხილული დიდწილად ამის გამო „პრელუდია“ ბუნდოვან ტერმინად მიიჩნევა, რადგან ის სხვადასხვა ადამიანისთვის სხვადასხვა რამეს აღნიშნავს. პრელუდია შეიძლება მოიცავდეს მრავალ სექსუალურ ქმედებას, მათ შორის კოცნას, სექსუალური ხასიათის შეხებას, ტანსაცმლის გახდას, ორალურ სექსს, სექსუალურ და როლურ თამაშებს 

## იხილეთ აგრეთვე 
* არაპენეტრაციული სექსი

## რესურსები ინტერნეტში
* პრელუდია

## სქოლიო
კატეგორია:სექსუალური აქტივობის ფორმები
კატეგორია:სექსი
ნავსათრევი

[180პქ|მინი|მარჯვნივ|[დიოლკოსის ერთ-ერთი შემორჩენილი ნაწილი, დასავლეთის კიდე.]]
[250პქ|მინი|მარჯვნივ|[პეტრე I დიდი|პეტრე I-ის ბრძანების ფრეგატები თეთრი ზღვიდან ონეგის ზღვაში გადააქვთ.]]
**ნავსათრევი** — ხმელეთის მონაკვეთი ან მასზე გაყვანილი გზა, რომელსაც იყენებენ ნავებისა და ტვირთების ხმელეთით გადასატანად ერთი წყალსატევიდან (ტბა, მდინარე და მისთ.) მეორემდე ან მდინარის სახიფათო მონაკვეთის შემოსავლელად. ასეთი ნავსათრევი გზები ცნობილია ძველ საბერძნეთსა და ბერძნულ სამყაროში. კორინთის ტირანმა პერიანდრემ (ძვ. წ. 667–585) კორინთის ყელზე გაიყვანა ნავსათრევი გზა — დიოლკოსი, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებდა იონიისა და ეგეოსის ზღვებს. იგი 6–8,5 კმ სიგრძის იყო და დაახლ. ძვ. წ. 600 წლიდან ახ. წ. I საუკუნემდე მოქმედებდა. საისტორიო წყაროებში კიდევ ორი ასეთი გზა დადასტურებულია რომაულ ეგვიპტეში: პირველი ალექსანდრიის ნავსადგურთან ახლოს მდებარეობდა (იხსენიებს ორიბასიოსი), სავარაუდოდ კუნძულ ფაროსის სამხრეთ კიდეზე, მეორეს იხსენიებს პტოლემე თავის წიგნში გეოგრაფიის შესახებ (IV, 5, 10), იგი მდინარე ნილოსის ერთ ერთ ტოტს (ცრუ შესართავი), რომელიც ლამით იყო დაფარული, და ხმელთაშუა ზღვას შორის მდებარეობდა. წყალსატევებს შორის ნავების გადასატანი ადგილები ცნობილი იყო ვენეციის რესპუბლიკაში (მდ. ადიჯესა და გარდის ტბას შორის), ძველ რუსეთში (ვოლგასა და დონს შორის), ჩრდილოეთ ამერიკაში და სხვ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სათარი

## სქოლიო 
კატეგორია:წყლის ტრანსპორტი
კატეგორია:ფიზიკური გეოგრაფია
დარია ბერეჟიანი

**დარია ბერეჟიანი**   (დ. 31 მარტი, 1897, ქ. ოზურგეთი   — გ. 13 ივნისი, 1983)   — ქირურგი,  მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1935), პროფესორი (1941), საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1960).

1923 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1939–1940 წლებში  სსრკ-ფინეთის ომის დროს მუშაობდა სამხედრო–საველე ჰოსპიტალში ქირურგად. 1941–1943 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის საფაკულტეტო ქირურგიის კათედრის პროფესორი. 1943–1974 წლებში ამავე კათედრის გამგე, 1974 წლიდან მეცნიერ–კონსულტანტი.    იყო საქართველოს სსრ-ის IV-V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*  დარია ბერეჟიანის  ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
* დარია ბერეჟიანის  ბიოგრაფია  (V მოწვევა)

კატეგორია:ქართველი ქირურგები
კატეგორია:დაბადებული  31 მარტი
კატეგორია:დაბადებული  1897
კატეგორია:გარდაცვლილი  13 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი     1983
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის   V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები
კოგნიტური უნარები

**კოგნიტური უნარები** ასევე ცნობილი როგორც **კოგნიტური ფუნქციები** ან **კოგნიტური შესაძლებლობები** — გონებრივი უნარები, რომლებიც საჭიროა ცოდნის მოპოვების, ინფორმაციის მანიპულაციისა და მსჯელობისთვის.ისინი უფრო დაკავშირებული არიან სწავლის, მეხსიერების, თავსატეხების ამოხსნისა და ყურადღების მიქცევის მექანიზმებთან, ვიდრე თავად ცოდნასთან. კოგნიტური უნარები (ფუნქციები) მოიცავს აღქმას, ყურადღებას, მეხსიერებას, სწავლას, გადაწყვეტილებების მიღებას და ენობრივ შესაძლებლობებს.

## ფუნქციების სპეციალიზაცია
კოგნიტურ მეცნიერებაში შეიქმნა თეორიები იმაზე თუ როგორ მუშაობს ტვინი, ეს ძალიან საინტერესო აღმოჩნდა მკვლევარებისთის, რომლებიც ნეირომეცნიერების ემპირიულ სფეროებში მუშაობენ. ძირითადი კითხვაა, არიან თუ არა კოგნიტური ფუნქციები, მაგალითად, ვიზუალური დამუშავება და ენა, ავტონომური მოდულები, და თუ არა, რამდენად არიან ფუნქციები დამოკიდებული ერთმანეთზე. კვლევა შუა პოზიციისკენ მიუთითებს და ახლა მიღებულია, რომ არსებობს მოდულარულობის *გრადუსი* ტვინის ორგანიზაციის ასპექტებში. სხვა სიტყვებით, კოგნიტური უნარები ან ფუნქციები არიან სპეციალიზებული, მაგრამ ისინი ასევე ურთიერთქმედებენ ან გადაკვეთენ ხოლმე ერთმანეთს. დედუქციური მსჯელობა კი, დავალების მიხედვით უკავშირდება ან ვიზუალურ, ან ლინგვისტურ დამუშავებას; თუმცა, ასევე არსებობენ განსხვავებული ასპექტებიც. საბოლოო ჯამში, კვლევა არ იძლევა ძლიერ მხარდაჭერას კოგნიტური ფსიქოლოგიის კლასიკური მოდელებისთვის.

## კოგნიტური ფუნქციონირება
კოგნიტური ფუნქციონირება არის აზრების დამუშავების უნარი. მისი განმარტებაა: "ინდივიდის უნარი, შეასრულოს სხვადასხვა, სწავლასთან და პრობლემების გადაჭრასთან მჭიდროდ ასოცირებული მენტალური აქტივობა. მაგალითად ვერბალური, სივრცითი, ფსიქომოტორული და სწრაფი დამუშავების უნარები." კოგნიცია ძირითადად უკავშირდება მეხსიერებას, მეტყველებას და ახალი ინფორმაციის ათვისების უნარს.ტვინს ჩვეულებრივ შეუძლია აითვისოს ახალი უნარები ზემოხსენებულ „ტერიტორიებზე“, როგორც წესი ღრმა ბავშვობაში, და შეიქმნას აზრები და დამოკიდებულება სამყაროზე. ასაკმა და დაავადებებმა შესაძლოა ზიანი მიაყენოს კოგნიტურ ფუნქციონირებას, რაც იწვევს ამნეზიას და ართულებს სწორი სიტყვების პოვნას საუბრის ან წერის დროს. მაგალითად  გაფანტული სკლეროზი (MS), იწვევს მეხსიერების დაკარგვას, ახალი ინფორმაციის ათვისების უუნარობას და დაქვეითებულ მეტყველებას.

ადამიანებს დაბადებისას ძირითად შემღხვევებში კოგნიტური ფუნქციონირების მაღალი ტევადობა აქვთ, ასე რომ, თითქმის ყველა ადამიანს აქვს სწავლისა უნარი და მეხსიერება. ინტელექტს ზომავენ IQ და სხვა ტესტებით, თუმცა ყველა მათგანი არააკურატული და არასრულყოფილია. მსგავსი ტესტები, შედგება კითხვებისგან, ან დავალებებისგან, რომელთაგან თითოეული მათგანი ზომავს სხვადასხვა კოგნიტურ ფუნქციას, როგორებიცაა: ცნობიერების დონე, მეხსიერება, პრობლემების გადაჭრის უნარი, მოტორული უნარები, ანალიტიკური უნარები და სხვა. ღრმა ბავშვობისას(12–36 თვე ან მეტი) ტვინი ყველაზე მოქნილია ისეთ დავალებებზე ორიენტირებისთვის, რომელიც მათ სოციალურ გარემოს ეხება.

## იხილეთ აგრეთვე
*ინტელექტის კოეფიციენტი (IQ)
* იუნგის კოგნიტური ფუნქციები

## განაგრძეთ კითხვა
*Cognitive Functioning Edublox–ზე

## სქოლიო
კატეგორია:შემეცნება
კატეგორია:კოგნიტური ფსიქოლოგია
აეციუს ამიდელი

**აეციუს ამიდელი** (, ; დ. 502 – გ. 572 ან 575) — ბიზანტიელი ექიმი, წარმოშობით ამიდიდან (მესოპოტამია). სწავლობდა ალექსანდრიაში. მსახურობდა იმპერატორ იუსტინიანე I-ის ამალის უფროსად და სამეფო კარის ექიმად. ავტორია სახელმძღვანელოსი „ჩვიდმეტი წიგნი მედიცინაზე“ (შემდგომში დაიყო ოთხ ნაწილად — „ტეტრაბიბლოსად“). ეს ნამუშევარი მოიცავს არეტეოსის, გალენოსის, დიოსკორიდეს, ორიბასიოს და სხვა ავტორთა შრომების კომპილაციებს, ეგვიპტური და ეთიოპური მედიცინის რეცეპტებს, აერთიანებს იმდროინდელი ხმელთაშუაზღვისპირეთის რეგიონის სამედიცინო ცოდნის თითქმის სრულ წრეს. ნერვებს, თვალის დაავადებებს, თერაპიასა და მეანობას დათმობილი თავები თავად აეციუსის დაკვირვების შედეგებს შეიცავს. მკურნალობის რაციონალურ ხერხებსა და რეკომენდაციებთან ერთად, უმთავრესად მეანობის, ოპერატიული გინეკოლოგიისა და ქირურგიის დარგში, აეციუსი ყურადღებას უთმობდა რელიგიურ და მისტიკურ წარმოდგენებს. ზოგიერთი ნერვული და ფსიქიკური დაავადება დაუკავშირა თავის ტვინის დაზიანებას, ვარაუდობდა, რომ ბოდვითი აშლილობის დროს ზიანდებოდა არა მარტო თავის ტვინის გარსი, არამედ მისი ნივთიერებაც.

## სქოლიო 
კატეგორია:გარდაცვლილი 572
კატეგორია:ბიზანტიელი მეცნიერები
კატეგორია:ბიზანტიელი ექიმები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
დიოსკორიდე

**პედანიოს დიოსკორიდე**, *დიოსკურიდე* () — I საუკუნის ძველბერძენი ექიმი, კილიკიის ქალაქ ანაზარბოსის მკვიდრი. რომის არმიაში ექიმად ირიცხებოდა, მასთან ერთად მრავალ ქვეყანაში იმოგზაურა და მცენარეებზე ცნობები შეაგროვა (აღწერა 600-მდე სახეობა). თხზულებაში „სამკურნალო საშუალებებზე“ („De materia medica“) მოცემულია იმ დროისთვის ცნობილი მცენარეული, ცხოველური და მინერალური წარმოშობის ყველა მეტიკამენტის სისტემატიკური აღწერა, მათი მომზადების ხერხები, ცნობები სამკურნალო ნედლეულის დამუშავების (აქროლა, გამოხდა, კრისტალიზაცია) რიგი წესების შესახებ. დიოსკორიდეს თხზულებები XVII საუკუნემდე ბოტანიკისა და ფარმაკოლოგიის დარგებში უდავო ავტორიტეტით სარგებლობდა; მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მცენარეთა სისტემატიკის შემუშავებაში. ტრაქტატი „De materia medica“ გამოქვეყნდა ალდ მანუციო უფროსის მიერ.

## სქოლიო 
კატეგორია:ძველი ბერძენი ექიმები
კატეგორია:ძველი რომაელი მედიკოსები
კატეგორია:თურქეთში დაბადებულები
მარიამ ბეროიანი

**მარიამ ბეროიანი** (დ. 8 თებერვალი [ძვ. სტ. 27 იანვარი], 1892 ან 1894, თბილისი — გ. 22 ივლისი, 1960) — მსახიობი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1946), საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს IV მოწვევის დეპუტატი.

1913 წელს სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო თბილისში. 1922 წლიდან მსახიობად მუშაობდა თბილისის სომხურ დრამატულ თეატრში. ასრულებდა სახასიათო, დრამატულ და კომედიურ როლებს. განსაკუთრებული წარმატებით ითამაშა გაბრიელ სუნდუკიანის (სალომე — „დაქცეული ოჯახი“, ხამფერა — „ხათაბალა“), ალექსანდრე შირვანზადეს (შპანიკი — „ნამუსი“, ზარნიშანი — „ავი სული“) პიესებში. გადაღებულია მხატვრულ ფილმებში.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1946 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* მედალი „კავკასიის დაცვისთვის“
* საპატიო ნიშნის ორდენი
* მედალი „1941-1945 წლებში დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისთვის“

## ფილმოგრაფია
* 1934 — „გიქორი“ — სტუმარი (რეჟ. ამასი მარტიროსიანი, „არმენფილმი“)
* 1935 — „პეპო“ — დარჩოს დედა (რეჟ. ამო ბეკ-ნაზაროვი, „არმენფილმი“)

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:სომეხი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 8 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1960
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
ორიბასიოს პერგამონელი

**ორიბასიოს პერგამონელი** [, ; დ. დაახლ. 325, პერგამონი – გ. დაახლ. 403, კონსტანტინოპოლი(?)] — ბიზანტიელი ექიმი. მედიცინა შეისწავლა ალექსანდრიაში. საექიმო პრაქტიკით დაკავებულია იყო ძირითადად კონსტანტინოპოლში, სადაც მსახურობდა იმპერატორ იულიანე განდგომილის კარზე; მისი დავალებით 361 წელს შეადგინა ანტიკური ავტორების სამედიცინო თხზულებების მიმოხილვა ჰიპოკრატედან გალენოსამდე — „საექიმო კრებული“ (, ) 70 წიგნად, რომელიც შემდეგ გამოიცა შემოკლებული, მედიცინის შემსწავლელთა დამხმარე სახელმძღვანელოს — „სინოფსისი“ () — სახით 9 წიგნად. ორიბასიოსი ასევე ავტორია პოპულარული თხზულებისა „საყოველთაოდ ხელმისაწვდომი წამლები“, რომელიც განკუთვნილი იყო სამედიცინო განათლების არმქონე ადამიანებისათვის.

ორიბასიოსის ძირითადი ნაშრომი ევროპაში პირველ სამედიცინო ენციკლოპედიად ითვლება. სახელდობრ მისი წყალობით გახდა ცნობილი ანტიკურ ავტორთა მრავალი თხზულება. მასთან ერთად, ძველბერძნული სამედიცინო თხზულებების ავტორ-კომპილატორი და კომენტატორი იყო მრავალი ბიზანტიელი ექიმი, მ.შ. აეციუს ამიდელი, ალექსანდრე ტრალელი, პავლე ეგინელი. მათმა მოღვაწეობა მაკავშირებელი რგოლის როლი ითამაშა კლასიკური ძველი დროისა და არაბული, ხოლო შემდეგ ევროპული მედიცინების დაახლოებაში. იმპერატორ იულიანეს სიკვდილის შემდეგ ორიბასიოსი ანტიკური ავტორებისადმი ერთგულების გამო იდევნებოდა; იმპერატორმა ვალენტიმ იგი კონსტანტინოპოლიდან ჩრდილოეთ შავიზღვისპირეთში გადაასახლა. შუა საუკუნეების ევროპაში ორიბასიოსი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სამედიცინო მწერალი იყო, თუმცა გალენოსის მთელი მემკვიდრეობისადმი არასაკმარისად კრიტიკული დამოკიდებულების გამო მას თვლიან ე.წ. გალენიზმის (სქოლასტიკური მიმართულება შუა საუკუნეების ევროპის მედიცინაში) ფუძემდებლად. ორიბასიოსის თხზულებათა სრული კრებული XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ფრანგულ ენაზე გამოიცა პარიზში.

## სქოლიო 
კატეგორია:ძველი ბერძენი ექიმები
კატეგორია:ბიზანტიელი მეცნიერები
არეტეოსი

**არეტეოსი**, *არეტეოს კაპადოკიელი* (, ; დ. დაახლ. 81 – გ. დაახლ. 138) — რომაელი ექიმი. წარმოშობით ბერძენი იყო, რომის მცირეაზიური პროვინციიდან — კაპადოკიიდან. მედიცინას სწავლობდა ალექსანდრიის საექიმო სკოლაში, რომლის დამთავრების მოწმობა საუკეთესო რეკომენდაცია იყო და სამეფო კარის თანამდებობებისკენ გზას უხსნიდა. ავტორია თხზულებებისა „მწვავე და ქრონიკული დაავადებების მიზეზებსა და სიმპტომებზე“, „მწვავე და ქრონიკული დაავადებების მკურნალობაზე“. არეტეოსი როგორც ეპიდემიურ დაავადებას ისე აკვირდებოდა „სირიის წყლულს“, რომლის აღწერა შეესაბამება ხახისა და ხორხის დიფთერიის კლინიკურ სურათს. დაწვრილებით აღწერა დიფთერიული კრუპის, კეთრის, შაქრიანი დიაბეტის, პნევმონიის, ასთმის კლინიკური სურათები. დაადგინა, რომ ასთმა ყველაზე ხშირად ხვდებოდა თაბაშირთან, კირთან მომუშავე ადამიანებს, აბანოების მეცეცხლურებს. აუსკულტაციის შემოღებამდე დიდი ხნით ადრე შეძლო გულის მოსმენა და მისი ხმაური დაავადებების ნიშნად მიუთითა. დიდ ყურადღება დაუთმო ნერვული სისტემის დაავადებებს: ეპილეფსიას, დამბლას, ტეტანუსს და სხვ. ახსნა თავის ტვინის დაზიანებული ნაწილის საპირისპირო მხარეს დამბლის წარმოქმნის მიზეზი, აღწერა მამოძრავებელი გამტარი გზების ჯვარედინი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ძველი ბერძენი ექიმები
კატეგორია:ძველი რომაელი მედიკოსები
კატეგორია:თურქეთში დაბადებულები
ანაზარბოსი

**ანაზარბოსი** (, ), **ანაზარბა** () — ყოფილი ქალაქი კილიკიაში (ანატოლია), რომელსაც დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა რომაულ და ბიზანტიურ პერიოდებში. განლაგებულია დღევანდელი თურქეთის სამხრეთ-ცენტრალურ ნაწილში. პირველი დასახლება აქ რომაელებმა შექმნეს ახ. წ. 19 წელს, ავგუსტუსის ვიზიტის შემდეგ (ეწოდა ). III საუკუნეში ანაზარბოსი კილიკიის პროვინციის დედაქალაქ თარსუსთან მეტოქეობდა. იმპერატორ დიოკლეტიანეს დროს გახდა ახალი პროვინციის — კილიკია-სეკუნდას ცენტრი. ბიზანტიის იმპერიაში საარქიეპისკოპოსო იყო. VI საუკუნეში მიწისძვრამ დაანგრია. ხელახლა აშენდა ჯერ როგორც **იუსტინოპოლი**, ხოლო შემდეგ როგორც **იუსტინიანოპოლი**.

მუსლიმთა მიერ დაპყრობის შემდეგ **აინ-ზარბაჰი** უწოდეს. ამ პერიოდში ქალაქმა თავისი სტრატეგიული მნიშვნელობა შეინარჩუნა. დაახლოებით 962 წელს იგი ბიზანტიას დაუბრუნდა ნიკიფორე ფოკას მიერ. ჯვაროსნული ლაშქრობების დროს გაუკაცრიელდა. XII საუკუნის დასაწყისში კილიკიის სომეხთა სამეფოს დედაქალაქი გახდა და **ანავარზა** ეწოდა. 1374 წელს ეგვიპტელმა მამლუქებმა საბოლოოდ გაანადგურეს.

ანაზარბოსის ნანგრევებში დგას ბიზანტიურ-სომხური ციხესიმაგრე — კილიკიის საუკეთესო შუასაუკუნოვანი ძეგლი. ასევე შემორჩენილია რომაული ტრიუმფალური თაღი, თეატრი, სტადიონი, ამფითეატრი, აკვედუკები და რამდენიმე ბიზანტიური ეკლესიის ნანგრევები.

## გალერეა 

Anazarbus clikya west gate and anvarza castle.JPG|დასავლეთის კარიბჭე
Anavarza castle 2783.jpg|ტაძარი, სადაც კილიკიის სომეხთა მეფეები არიან დაკრძალულნი
Anarzaba castle 4.jpg|აკვედუკი

Anavarza castle 2792.jpg|ციხე
Anazarbus fortress.jpg|ციხე
Anarzaba castle 5.jpg|ტრიუმფალური თაღის ფრაგმენტი
Anazarbus klikya city south gate.jpg|ტრიუმფალური თაღი, რომელიც მოგვიანებით სამხრეთის კარიბჭედ გადაკეთდა

## სქოლიო 
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:ძველი რომის ქალაქები
კატეგორია:ბიზანტიის ქალაქები
ნატალია ბურმისტროვა

**ნატალია ბურმისტროვა**  (დ.  14 მარტი, 1918, ქ. ბორისოვი, მინსკის გუბერნია —  გ. 19 აგვისტო, 2008, თბილისი) — მსახიობი, სსრკ სახალხო არტისტი (1972), თბილისის საპატიო მოქალაქე (1985), ღირსების ორდენის კავალერი (1997).

## ბიოგრაფია
ნატალია ბურმისტროვა დაიბადა 1918 წლის 14 მარტს ბელორუსიის ქალაქ ბორისოვში, პროვინციელი მსახიობების ოჯახში. 1936 წელს დაამთავრა ქ. ბალაშოვის საშუალო სკოლა და გახდა ტომსკის დრამისა და კომედიის თეატრის დასის წევრი, ხოლო მოგვიანებით მუშაობდა პეტროპავლოვსკის დრამატულ თეატრში, გორკის დრამის თეატრში და სხვა. მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე. 1941 წლიდან იყო სანიტარული მატარებლის სანიტარი, შემდეგ მოძრავი საფრონტო თეატრის მსახიობი. 

1948 წლიდან თბილისის გრიბოედოვის სახელობის დრამატული თეატრის წამყვანი მსახიობი გახდა. ითამაშა 200-მდე მთავარი როლი. თეატრში განასახიერა როლები: ნინა ზარეჩნაია („თოლია“, ანტონ ჩეხოვი), ტანია („ტანია“, ალექსი არბუზოვი), მაშა („ცოცხალი ლეში“, ლევ ტოლსტოი), ლუიზა („ვერაგობა და სიყვარული“, ფრიდრიხ შილერი), ლიდია ვასილის ასული ჟერბერი („ძველმოდური კომედია“, ალექსი არბუზოვი), გაიანე („ჩაძირული ქვები“, ილო მოსაშვილი) და სხვა. იყო საქართველოს სსრ-ის IV და V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

ნატალია ბურმისტროვა გარდაიცვალა 2008 წლის 19 აგვისტოს. დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს პანთეონში.

2018 წლის 14 მარტს, გრიბოედოვის თეატრში აღინიშნა ნატალია ბურმისტროვას 100 წლის იუბილე და გაიხსნა მისი სახელობის საგრიმიორო. 

## ჯილდოები
*1950 — საპატიო ნიშნის ორდენი
*1954 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
*1958 — შრომის წითელი დროშის ორდენი
*1961 — საქართველოს სახალხო არტისტი
*1972 — სსრკ სახალხო არტისტი 
*1985 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
*1997 — ღირსების ორდენი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ნატალია ბურმისტროვას ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
* ნატალია ბურმისტროვას ბიოგრაფია (V მოწვევა)

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1918
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:დიდი სამამულო ომის მონაწილეები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1985)
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
თეიმურაზ დავითაშვილი (ინჟინერი)

**თეიმურაზ დავითაშვილი**  (დ. 19 აპრილი, 1919, ქუთაისი — გ. 2010)  —  ქართველი ინჟინერი, პედაგოგი.

1941 წელს დაამთავრა თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინსტიტუტი ინჟინერ-მექანიკოსის სპეციალობით.  შრომითი საქმიანობის დაიწყო  თბილისის ჩარხსაშენებელი ქარხნაში ტექნიკური სამსახურის კონტროლიორად. 1952-1988 წლებში იყო საქართველოს სსრ საავტომობილო ტრანსპორტის მინისტრი. მისი 36 წლის მინისტრობის პერიოდში ყველა ქალაქსა და რაიონულ ცენტრში ამოქმედდა 200-ზე მეტი ავტოსატრანსპორტო საწარმო, ავტოსარემონტო ქარხანა და დარგის სხვა თანმხლები ობიექტი. იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სახელმწიფო საგამოცდო კომისიის უცვლელი თავმჯდომარე. დიდი წვლილი მიუძღვის საავტომობილო დარგის პროფესიონალ ხელმძღვანელ მუშაკთა პლეადის აღზრდაში. საავტომობილო ტრანსპორტის დარგის სპეციალისტი, ომისა და სამხედრო ძალების ვეტერანი. იყო საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს რამდენიმე მოწვევის  დეპუტატი.

## ჯილდოები
*1996   ღირსების ორდენი (საქართველოში ავტოტრანსპორტის განვითარების საქმეში შეტანილი წვლილისა და ამ დარგში ნაყოფიერი მოღვაწეობისათვის)
* 1985  საქართველოს სახელმწიფო პრემია

## რესურსები ინტერნეტში
* თეიმურაზ დავითაშვილის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
* თეიმურაზ დავითაშვილის ბიოგრაფია (V მოწვევა)
* თეიმურაზ დავითაშვილის ბიოგრაფია (VII მოწვევა)
* თეიმურაზ დავითაშვილის ბიოგრაფია (X მოწვევა)
* თეიმურაზ დავითაშვილის ბიოგრაფია (XI მოწვევა)

კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:დაბადებული  19 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული  1919
კატეგორია:გარდაცვლილი    2010
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის  VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის  VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის  VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის X  მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
თ
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
აუსკულტაცია

[220პქ|მინი|მარჯვნივ|[ვირჯინია აპგარი აუსკულტაციას უტარებს ჩვილს]]
**აუსკულტაცია** ( — მოსმენა) — შინაგანი ორგანოების გამოკვლევის ერთ-ერთი ძირითადი მეთოდი ამ ორგანოებში წარმოშობილი ხმიანობის მოსმენით. ორგანოს მოსმენა შეიძლება უშუალოდ ყურით ან სპეციალური ხელსაწყოების — სტეთოსკოპისა და ფონენდოსკოპის საშუალებით. გულის გამოკვლევა მოსმენით პირველად შემოიღო ბერძენმა ექიმმა არეტეოსმა. თანამედროვე აუსკულტაციის ფუძემდებლად ითვლება ფრანგი ექიმი რენე თეოფილ იაცინტ ლაენეკი, რომელმაც პირველად (1819) გამოიყენა სტეთოსკოპი.

კლინიკურ პრაქტიკაში აუსკულტაციის მეთოდის გავრცელებაში დიდი წვლილი შეიტანა ფრანგმა თერაპევტმა პიერ ადოლფ პიორიმ, იოსეფ ფონ შკოდამ, სერგეი ბოტკინმა, გრიგოლ ზახარინმა, თეოფილე იანოვსკიმ, ალექსი ოსტროუმოვმა, ვასილი ობრაზცოვმა. ხმიანობის პირველი გრაფიკული ჩანაწერი გააკეთა ვილემ ეინტჰოვენმა (1894).

აუსკულტაციისათვის უმეტესად იყენებენ ფონენდოსკოპს, რომელიც მემბრანიანი ღრუ კაფსულისა და რეზინის ორი მილისაგან შედგება. კაფსულას ადებენ ავადმყოფის სხეულს, მემბრანა გადასცემს ამა თუ იმ ორგანოში წარმოშობილ ხმიანობას, რომელსაც მილების საშუალებით ისმენს ექიმი. ფილტვების აუსკულტაციით ისმენენ სუნთქვით ხმაურს, გარკვეული დაავადებისათვის დამახასიათებელ სხვადასხვაგვარ ხიხინს; გულის ტონების ცვალებადობისა და გულში წარმოქმნილი შუილის მიხედვით განსაზღვრავენ გულის მოქმედებას, დაავადებას. არტერიებს ისმენენ სისხლის წნევის გასინჯვის დროს, მუცლის აუსკულტაციით ადგენენ კუჭისა და ნაწლავების პერისტალტიკას, ორსულობის დროს ნაყოფის გულისცემას და ა. შ.

ვეტერინარიაში აუსკულტაციას იყენებენ ცხოველის გულ-სისხლძარღვთა, სასუნთქი და კუჭ-ნაწლავის სისტემების დაავადებათა დიაგნოსტიკისათვის. ორგანოს პირდაპირი აუსკულტაციით მოსმენისას ცხოველის სხეულის მოსასმენ ნაწილს აფარებენ ზეწარს ან პირსახოცს. არაპირდაპირი აუსკულტაციისათვის სტეთოსკოპსა და ფონენდოსკოპს იყენებენ.

## სქოლიო 
კატეგორია:დიაგნოზი (მედიცინა)
ყაზახეთის საპროტესტო აქციები (2022)

საპროტესტო გამოსვლები ყაზახეთში დაიწყო 2022 წლის 2 იანვარს, მას შემდეგ, რაც გაზზე ფასები მკვეთრად გაიზარდა, რაც ყაზახეთის მთავრობის განცხადებით, გამოწვეული იყო მასზე მაღალი მოთხოვნით და ფასის პოლიტიკის რეგულაციით. საპროტესტო გამოსვლები თავდაპირველად დაიწყო სანავთობო ქალაქ ჟანაოზენში, მაგრამ სწრაფად მოედო ქვეყნის სხვა ქალაქებსაც, მათ შორის ქვეყნის უდიდეს ქალაქ ალმათისაც. საპასუხოდ, პრეზიდენტმა ყასიმ-ჟომართ თოყაევმა გამოაცხადა საგანგებო მდგომარეობა მანგისთაუს რაიონსა და ალმათიში, რაც 5 იანვრიდან ამოქმედდა. იმავე დღეს გადადგა ქვეყნის მთავრობა პრემიერ-მინისტრის, ასქარ მამინის ხელმძღვანელობით.

## სქოლიო
კატეგორია:2022 წლის საპროტესტო გამოსვლები
მორმონიზმი

ალტ=მორმონთა ოთხი წიგნი|მინი|297x297პქ|მორმონთა ოთხი წიგნი
**მორმონიზმი** (თვითსახელწოდება — „უკანასკნელი ჟამის წმინდანები“) — ჯოზეფ სმითის მიერ 1830 წელს დაარსებული რელიგიური მიმდინარეობა. მისი მიმდევრები ძირითადად ცხოვრობენ აშშ-ში ასევე, ლათინურ ამერიკაში, კანადაში, ევროპასა და ფილიპინებში. საერთო რაოდენობა 16 მილიონზე მეტი. მორმონიზმის მიხედვით ღმერთისაგან შთაგონებული სიტყვის ოთხი წყარო არსებობს: ბიბლია, მორმონთა წიგნი, დოქტრინები და აღთქმები და ძვირფასი მარგალიტი, რომელთაგან ყველაზე „სწორად“ ჯოზეფ სმითი მორმონთა წიგნს მიიჩნევდა, რომელიც თავად დაწერა 1830-წელს. მას ბევრი ადამიანი აკრიტიკებს, როგორც „ჭეშმარიტი“ რელიგიიდან გადახვეულს.

## ისტორია 
ალტ=ჯოზეფ სმითი და მორონი|მინი|325x325პქ|ჯოზეფ სმითი და მორონი
მორმონიზმის მიხედვით, 1823-წელს ჯოზეფ სმითს ნიუ იორკის შტატში ჰქონდა ხილვა. ამ დროს მას გამოეცხადა ანგელოზი სახელად მორონი, რომელმაც უთხრა მას ახლომდებარე ბორცვზე დამარხული გრავირებული ოქროს ფირფიტების შესახებ. ოთხი წლის შემდეგ მან გათხარა ეს ფირფიტები და 1830-წელს გადათარგმნა ისინი ინგლისურ ენაზე. ამ ფირფიტებში საუბარი იყო ისრაელიტებზე, მცხოვრებნი ქრისტეზე საუკუნეებით ადრე, რომლებმაც დატოვეს სამშობლო და გადასახლდნენ ამერიკაში და ასწავლიდნენ ძველ რელიგიას. სმითის თქმით: მან აღადგინა ეს ძველი და „ჭეშმარიტი“ რელიგია, რომლისგანაც წარმოიშვა სხვა ქრისტიანული რელიგიური მიმდინარეობები. ეკლესიის დაარსებიდან მალევე სმითი და მისი მიმდევრები გადავიდნენ ოჰაიოში სადაც, ეკლესიის ცნობილმა მქადაგებელმა სიდნი რიგდონმა მიიღო მორმონიოზმი. შემდეგ მისურის შტატში დააარსეს სიონი, თუმცა იქ მცხოვრებ არამორმონებთან მოუხდათ დაპირისპირება, რამაც მორმონთა ქონების განადგურება გამოიწვია. დაპირისპირებამ გამოიწვია ის, რომ 15000 მორმონმა დატოვა მისური და ილინოისში გადასახლდა სადაც, სმითმა დააარსა ქალაქი ნავუ 1939-წელს. იქ კომერციულმა წარმატებამ და მზარდმა პოლიტიკურმა ძალაუფლებამ, კვლავ გამოიწვია ადგილობრივებთან შეტაკება. სმითმა დაამარცხა არამორმონები, რამაც ამ უკანასკნელებთან ურთიერთობა კიდევ უფრო გაამწვავა. მათ დაიჭირეს სმითი მისი ძმითურთ და მოკლეს 1844-წელს.
ალტ=მორმონთა ეკლესია|მინი|241x241პქ|მორმონთა ეკლესია

## სწავლება 
მორმონიზმის მიხედვით:

* ღმერთი ყოველთვის იყო უმაღლესი არსება მაგრამ, ამ სტატუსს სწორი ცხოვრებითა და დიდი ძალისხმევით მიაღწია.
* ღმერთს აქვს ხორციელი ფორმა.
* ძველი მოსაზრებით (რომელსაც დღეს აღარ იზიარებენ) ადამი ღმერთი და იესოს მამაა.
* მორმონთა აზრით იმქვეყნიურ სამყაროში ოთხი სხვადასხვა დონის სამეფოა, ესენია: ციური სამეფო, მიწიერი სამეფო, ხორციელი სამეფო და ბნელეთის სამეფო.
* მორმონიზმი არ ცნობს სამებას არამედ, თვლის, რომ იგი სამი განსხვავებული ღმერთია.
* მორმონები მისდევენ ცხოვრების მკაცრ წესს, რომელიც არ აძლევს მათ: ალკოჰოლის, ჩაის, ყავის ან თამბაქოს მოხმარების საშუალებას. მათთვის უმნიშვნელოვანესია ოჯახური ცხოვრება, ავტორიტეტების პატივისცემა და მისიონერობა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* https://www.gotquestions.org/Georgian/Georgian-mormons.html
* https://www.history.com/topics/religion/mormons#section_1
* https://www.britannica.com/topic/Church-of-Jesus-Christ-of-Latter-day-Saints

კატეგორია:ქრისტიანობა აშშ-ში
*
კატეგორია:ახალი ქრისტიანული მიმდინარეობები
ერბო

thumb|right|ერბო
**ერბო** — საკვები პროდუქტი, რომელიც კარაქის გადადნობით მიიღება. არის თეთრი ან ღია ყვითელი ფერის და რბილი კონსისტენციის, პლაზმისგან გათავისუფლებული სუფთა რძის ცხიმი. შეიცავს 98% ცხიმს, 1% წყალს და 1% სხვა ნივთიერებებს (ცილა, რძის შაქარი, მინერალური მარილები).

## სქოლიო
კატეგორია:რძის პროდუქტები
ორგაზმის სხვაობა

**ორგაზმის სხვაობა**, იგივე **სიამოვნების სხვაობა** () — სოციალური ფენომენი, რომელიც გულისხმობს ზოგად შეუსაბამობას ჰეტეროსექსუალ წყვილებში ქალსა და კაცს შორის სქესობრივი აქტის დროს სექსუალური სიამოვნების მიღების — კერძოდ, ორგაზმის მიღწევის სიხშირის — კუთხით. დღესდღეობით გამოკვლეულ ყველა დემოგრაფიულ კატეგორიაში ქალები ორგაზმის მიღწევის ყველაზე დაბალ სიხშირეს კაცებთან სექსუალური აქტივობებისას აფიქსირებენ. მკვლევრების აზრით, ორგაზმის სხვაობას შეიძლება რამდენიმე ფაქტორი განაპირობებდეს.

სხვაობის განმაპირობებელ შესაძლო ფაქტორებს შორისაა კაცის სხეულზე ფოკუსირება, პრელუდიის ნაკლებობა, მხოლოდ პენეტრაციული სექსით დაკავება და სხვა ფსიქოლოგიური და ფიზიკური მიზეზები. ორგაზმის სხვაობის მკვლევარი ლორი მიტცი ამტკიცებს, რომ გენდერული უთანასწორობის ამ ფორმის გამომწვევი მთავარი მიზეზია „კლიტორის კულტურული უცოდინრობა“ და ის ფაქტი, რომ ხშირია „ქალის გენიტალიების არასწორად გაიგივება მხოლოდ იმ ერთ ნაწილთან (ვაგინასთან), რომელიც ორგაზმს კაცს აღწევინებს და არა — ქალს“. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ორგაზმის სხვაობა

## სქოლიო
კატეგორია:ორგაზმი
კატეგორია:სტერეოტიპები
კატეგორია:სექსი
გრიგოლ ზამბახიძე

**გრიგოლ ზამბახიძე**  (დ. 30 ნოემბერი, 1911, ფოთი, — გ. 26 მაისი, 1962, თბილისი) —  ქართველი ჰიდროტექნიკოსი. საქართველოს სსრ დამსახურებული ინჟინერი (1961).

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1936–1941  წლებში  მუშაობდა სხვადასხვა პასუხსაგებ თანამდებობაზე. 1941–1944 წლებში იყო საქართველოს სსრ წყალთა მეურნეობის სახალხო კომისარი, ხოლო 1944–1948 წლებში —   საქართველოს კპ ცენტრალური კომიტეტის მრეწველობის განყოფილების გამგე, ხელმძღვანელობდა დედაქალაქის ღირსშესანიშნაობად ქცეული მრავალი სამოქალაქო და სამრეწველო ობიექტის აგებას. 1954-1956  წლებში იყო საქართველოს სსრ სამშენებლო მასალების მრეწველობის მინისტრი. 1956-1958  წლებში საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს მუდმივი წარმომადგენელი მოსკოვში. ეწეოდა სამეცნიერო-კვლევით მუშაობას ჰიდრავლიკის დარგში. მის მიერ საფუძვლიანადაა შესწავლილი და გადაჭრილი წყლის ნაკადისა და მდინარეთა გამრუდებულ მონაკვეთზე მყარი სხეულების მოძრაობის პრობლემა. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. ფოთში ერთ-ერთი ქუჩა მის სახელს ატარებს. 
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* გრიგოლ ზამბახიძის ბიოგრაფია (II მოწვევა)
* გრიგოლ ზამბახიძის ბიოგრაფია (IV  მოწვევა)
* გრიგოლ ზამბახიძის ბიოგრაფია (სსრკ III  მოწვევა)

კატეგორია:დაბადებული  30 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1911
კატეგორია:გარდაცვლილი      26 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი     1962 
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები 
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის II  მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის III   მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
გ
კატეგორია:ქართველი ჰიდროტექნიკოსები
კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
ერეტრია

**ერეტრია** () — ქალაქი ცენტრალურ საბერძნეთში, კუნძულ ევბეის დასავლეთით, ისტორიული, ამავე სახელწოდების ქალაქის ადგილზე. ქალკისიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 18 კილომეტრზე და ათენიდან ჩრდილოეთით 46 კილომეტრში. ერეტრიის დიმის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2011 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 4166 ადამიანი.

## კლიმატი
ერეტრიის ტერიტორიაზე გაბატონებულია ხმელთაშუა ზღვის კლიმატი. ზომიერად ცხელი, მშრალი ზაფხული, მაგრამ რბილი და „მოკლე“ ზამთარი. საკურორტო სეზონის დროს ჰაერი თბება + 26°С-მდე. წლის განმავლობაში ერეტრიაში დაახლოებით 500-600 მმ ნალექი მოდის.

## ისტორია
[150px|მინი|მარცხნივ|ამფორა, აღმოჩენილია  ერეტრიაში, [ლუვრი]]
ძველი ერეტრია იყო საბერძნეთის პოლისი და დიდი ხნის განმავლობაში კონკურენციას უწევდა ქალკისს.  პირველი დასახლება, რომელიც შეიძლება მივიჩნიოთ ერეტრიის წინამორბედად, გაჩნდა დაახლოებით ძვ. წ. 3000 წელს. ახლანდელი ქალაქის გვერდით, ნაყოფიერი ხეობის შუაგულში. თუმცა, შემდეგ დასახლება უნდა გადასულიყო ბორცვზე, სადაც მოგვიანებით განთავსდა ქალაქის აკროპოლისი. მიკენური პერიოდიდან დასახლება უკვე საკმაოდ მნიშვნელოვანი იყო. ერეტრია მოიხსენიება „ილიადაშიც“. ქალაქის სახელწოდება მომდინარეობს ძველი ბერძნული სიტყვიდან „ἐρέσσω ή ἐρέττω“, რაც ითარგმნება როგორც „ნიჩბის მოსმა“, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ სულ მცირე ჰომეროსის დროიდან ქალაქის მაცხოვრებლები ნაოსნობას ეწეოდნენ.

ძვ. წ. 825 წელს დიდი ხანძრის შედეგად ერეტრიელები იძლებულები გახდნენ მიეტოვებინათ სახლები და გადასულიყვნენ ქალაქის სიახლოვეს ნოტიოს-ევოიკოსის სრუტისაკენ. ქალაქმა სწრაფად დაიწყო ზრდა და აყვავება. საზღვაო გზების კვეთაზე მოხერხებულმა მდებარეობამ (კონტინენტურ საბერძნეთს აკავშირებდა ეგეოსის ზღვისა და მცირე აზიის კუნძულებთან) სწრაფად აქცია ერეტრია მაშინდელი ელადის ერთ-ერთ წამყვან პოლისად. მან თავის სამფლობელოებს შემოუერთა კუნძლი ანდროსი, ტინოსი, კეა და ბეოტიის მიწების ნაწილი. ქალაქმა ერთ-ერთმა პირველმა დაიწყო საკუთარი მონეტის მოჭრა.

ერეტრიაში სამეფო ძალაუფლების შესახებ ცნობები არ არის შემონახული, რაც შესაძლოა მის ადრეულ გაუქმებაზე მიუთითებდეს. ყოველ შემთხვევაში ძვ. წ. VIII საუკუნის დასაწყისიდან ქალაქის ძალაუფლება თავმოყრილი იყო ე. წ. „ცხენოსნების“ ჰიპეისების ხელში. სტრაბონი ირწმუნება, რომ ადგილობრივი არმია მოითვლიდა 3000 მძიმედ შეიარაღებულ ჯარისკაცს, 600 მხედარს და 60 ეტლს, რომელთა აღჭურვა იმდროინდელ პირობებში მხოლოდ კლანური თავადაზნაურობის წარმომადგენლებს თუ შეეძლოთ.

## მოსახლეობა
## რესურსები ინტერნეტში
*ESAG - Eretria The Swiss School Website of the excavations at Eretria
*Perseus – Eretria Links to resources about ancient Eretria
*Greek Ministry of Culture 
*Eretria Ferry boats
*Eretria Dream island beach photo
*Eretria photo by night
*Photos of Eretria
*Ministry of Culture and Sports 

## სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის ქალაქები
კატეგორია:ბერძნული ქალაქ-სახელმწიფოები
კონსტანტინე ილურიძე

**კონსტანტინე ილურიძე**  (დ.  10 მაისი, 1910, სოფ. მეჯვრისხევი, გორის რაიონი — გ.  1989)  — წარმოების ნოვატორი.

დაიბადა გლეხის ოჯახში. მუშაობდა მჭედლად თბილისის ელექტროვაგონმშემკეთებელ ქარხანაში. საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს ოთხი მოწვევის დეპუტატი. თბილისის საპატიო მოქალაქე. 

## ჯილდოები
* 1979  — თბილისის საპატიო მოქალაქეები
* 1981 — სოციალისტური შრომის გმირი
* ლენინის ორდენი

## რესურსები ინტერნეტში
*  კონსტანტინე ილურიძის ბიოგრაფია (II მოწვევა)
* კონსტანტინე ილურიძის ბიოგრაფია (III მოწვევა)
* კონსტანტინე ილურიძის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
* კონსტანტინე ილურიძის ბიოგრაფია (V მოწვევა)

კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი
კატეგორია:დაბადებული  1910
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989   
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1979)
კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის II  მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:კავკასიის დაცვისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:სამამულო ომის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კ
ადილ ისგანდეროვი

**ადილ რზა ოღლუ ისქენდეროვი** (; დ. 10 მარტი, 1912 — გ. 18 სექტემბერი, 1978) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა რეჟისორი, თეატრისა და კინოს მსახიობი, პედაგოგი, სახალხო არტისტი (1959). მეორე ხარისხის სტალინური პრემიის ლაურეატი (1948).

## ბიოგრაფია 
ადილ ისქენდეროვი 1912 წლის 10 მარტს (სხვა წყაროებით 1910 წლის 10 ოქტომბერს ან 10 მაისს) ელიზავეტპოლში (ამჟამინდელი განჯა, აზერბაიჯანი) ბეგის ოჯახში დაიბადა.

მონაწილეობდა მუშათა დრამატულ წრეში განჯაში.

1931 წელს ბაქოს თეტარალური ტექნიკუმი დაამთავრა (ამჟამინდელი აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტი). სტუდენტობის წლებში მონაწილეობას იღებდა მის მიერ დადაგმულ სპექტაკლებში. 1936 წელს დაამთავრა ლუნაჩარსკის სახელობის რუსეთის თეატრალური ხელოვნების ინსტიტუტი. 1932–1936 წლებში ვახტანგოვის თეატრის (მოსკოვი) პრაქტიკანტი რეჟისორი იყო.

1936 წლიდან აზერბაიჯანის ეროვნული სახელმწიფო აკადემიური დრამატული თეატრის (ბაქო) რეჟისორია, 1938–1960 წლებში — მთავარი რეჟისორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი, 1954 წლიდან კი დირექტორი.

გადაღებულია ფილმებში. მუშაობდა რეჟისორად კინოსტუდია „აზერბაიჯანფილმში“, 1966–1974 წლებში კი მისი დირექტორი იყო.

1937 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას ბაქოს თეატრალურ ტექნიკუმში (1945 წლიდან – აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტი); 1956 წლიდან — პროფესორი.

იყო სკპ(ბ) წევრი 1940 წლიდან და აზერბაიჯანის მე-4 და მე-5 მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

ადილ ისქენდეროვი გარდაიცვალა 1978 წლის 18 სექტემბერს. დაკრძალულია საპატიო ხეივანში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1978
კატეგორია:XX საუკუნის მსახიობები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მსახიობები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი თეატრის რეჟისორები
კატეგორია:საბჭოთა კინორეჟისორები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის  V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
სექსუალური ფანტაზია

ს De figuris Veneris-ის ერთ-ერთი ილუსტრაცია. მასზე ასახულია კაცი, რომელიც სექსუალურ ფანტაზიებს ხედავს და მასტურბირებს]]
**სექსუალური ფანტაზია**, იგივე **ეროტიკული ფანტაზია** — წარმოსახვითი სურათი ან ფიქრის ფორმა, რომელიც პიროვნების სექსუალობიდან მომდინარეობს და ქმნის ან აძლიერებს სექსუალურ აღგზნებას. სექსუალური ფანტაზია შეიძლება შეიქმნას პიროვნების წარმოსახვაში ან მეხსიერებაში, მისი გამომწვევი მიზეზი კი შეიძლება იყოს როგორც დამოუკიდებელი, ისე გარე სტიმულაცია, მაგალითად, ეროტიკული ლიტერატურა ან პორნოგრაფია, ფიზიკური ობიექტი ან სხვა ადამიანისადმი სექსუალური მიზიდულობა. ნებისმიერ რამეს, რაც სექსუალურ აღგზნებას იწვევს, ასევე შეუძლია სექსუალური ფანტაზიის გამოწვევა.

სექსუალური ფანტაზიები თითქმის უნივერსალურია და მთელი მსოფლიოს მასშტაბით უამრავ საზოგადოებაშია დაფიქსირებული. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთი ფანტაზიის ბუნებიდან გამომდინარე, ამ ფანტაზიების რეალობად ქცევა ბევრად უფრო იშვიათია, რაც სოციალური, კულტურული, მორალური და რელიგიური შეზღუდვებითაა განპირობებული. ზოგ შემთხვევაში პიროვნების მიერ სექსუალური ფანტაზიების განხილვაც კი ტაბუდადებულია.

## იხილეთ აგრეთვე
* ფეტიში
* პარაფილია

## რესურსები ინტერნეტში
* სექსუალური ფანტაზიები და ფეტიშები

## სქოლიო
კატეგორია:ადამიანის სექსუალობა
კატეგორია:ეროტიკა
კატეგორია:წარმოსახვა
კარპეზ კაპანაძე

**კარპეზ კაპანაძე** (დ. 12 აპრილი, 1919, სოფ. კორბოული, ახლანდელი საჩხერის მუნიციპალიტეტი. — გ. 31 ოქტომბერი, 2005) — ქართველი ექიმი, ვეტერინარი, მეცნიერი. ვეტერინარიის მეცნიერებათა დოქტორი (1968), პროფესორი (1995). აკადემიკოსი (1997). საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. ღირსების ორდენის კავალერი (2000).

1943 წელს დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო ინსტიტუტი. 1950-1953 წლებში მუშობდა საქართველოს სსრ სოფლის მეურნეობის მინისტრის პირველ მოადგილედ. 1958-1959 წლებში იყო საქართველოს მეცხოველეობისა და ვეტერინარიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი. 1962-1990 წლებში — საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტის პრორექტორის მოადგილე ვეტერინარიის დარგში. 1990 წლიდან ამავე ინსტიტუტის მეცნიერი თანამშრომელი. შეისწავლა საქართველოში ვეტერინარული ისტორიის პრობლემები, დაამუშავა ვეტერინარული ლექსიკოგრაფიის, ტერმინოლოგიისა და ორთოგრაფიის საკითხები. ავტორია ვეტერინარული დამხმარე სახელმძღვანელოსი, ასევე მონოგრაფიული ნაშრომების. მან პირველმა განაზოგადა მსოფლიო სავეტერინარო კონგრესების ისტორიის მასალები. 1979 წელს მონაწილეობდა მოსკოვში გამართულ XXI მსოფლიო სავეტერინარო კონგრესის მუშაობაში. იყო ქართული ენციკლოპედიის სამეცნიერო-საკონსულტაციო საბჭოს წევრი და ვეტერინარიის სექციის ხელმძღვანელი. მიღებული აქვს სახელმწიფო და საბრძოლო ჯილდოები.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* კარპეზ კაპანაძის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)

კატეგორია:დაბადებული 12 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1919
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
კატეგორია:ქართველი ვეტერინარები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კ
ზაქარია კეცხოველი

**ზაქარია ნიკოლოზის ძე კეცხოველი**  (დ. 10 ივლისი, 1902, სოფ. ტყვიავი, ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტი — გ. 22 ივლისი, 1970)   —  თანამდებობის პირი, მეცნიერი, სოფლის მეურნეობის მუშაკი. საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე (1952-1953).

მიღებული ჰქონდა აგრონომიული განათლება. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერაციაში ეკავა ხელმძღვანელი თანამდებობა, ამავე დროს სამეცნიერო-კვლევით საქმიანობას ეწეოდა ხილ-კენკრის მეურნეობის ინსტიტუტში. 1944 წლიდან იყო სა­ქართველოს სახკომსაბჭოს თავმჯდომარის მო­ად­გილე და კვების მრეწველობის სახალხო კომისარი. 1946-1947 წლებში სა­ქართველოს სსრ გემო-კვების მრეწველობის მინისტრი და მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მო­ად­გი­ლე, 1947 წლიდან —  სა­ქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის პირველი მო­ად­გი­ლე, შემდეგ — თავმჯდომარე.  1953 წლიდან სა­ქართველოს სსრ სასურსათო საქონლის მრეწველობის მინისტრი. 1957 წლიდან ცეკავშირის გამგეობის თავმჯდომარე. მიღებული აქვს სა­ხელმწიფო ჯილდოები.

## რესურსები ინტერნეტში
* ზაქარია კეცხოველის ბიოგრაფია (II მოწვევა)
* ზაქარია კეცხოველის ბიოგრაფია (III მოწვევა)
* ზაქარია კეცხოველის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
* ზაქარია კეცხოველის ბიოგრაფია (V მოწვევა)
* ზაქარია კეცხოველის ბიოგრაფია (სსრკ III მოწვევა)

კატეგორია:დაბადებული  10 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული  1902
კატეგორია:გარდაცვლილი  22 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1970
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის II  მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ზ
კატეგორია:ქართველი სოფლის მეურნეობის მუშაკები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარეები
ნასიბა ზეინალოვა

**ნასიბა ჯანგირ-ყიზი ზეინალოვა** (; დ. 20 აპრილი 1916, ბაქო — გ. 10 მარტი 2004, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მსახიობი, აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი (1967), აზერბაიჯანის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1974 და 1981). სახელი გაითქვა თავისი კომედიური როლებით.

## ცხოვრება 
დაიბადა 1916 წლის 20 აპრილს ბაქოში ვაჭრისა და მსახიობის ჯანგირ ზეინალოვის ოჯახში.

1918 წლის მარტის მოვლენების დაწყებამდე ზეინალოვების ოჯახი ირანში გაიქცა. ჯანგირი 1918 წლის ნოემბერში სახლისკენ მომავალი ხომალდში ტიფისაგან გარდაიცვალა, როდესაც გოგონა ორი წლის იყო.

სკოლის პერიოდიდან დაკავებული იყო ხალხური ცეკვებით. 1932 წელს რზა თაჰმასიბის დრამწრეში ჩაირიცხა. 1937 წელს თეატრალური ჯგუფის შემადგენლობაში აზერბაიჯანის ქალაქებში იყო გასტროლებზე. 1938 წლის 4 აპრილს იგი მიიღეს აზერბაიჯანის მუსკომედიის თეატრში, პირველი კატეგორიის მსახიობად. იმავდროულად ჩაირიცხა თეატრალურ ტექნიკუმში სამსახიობო ფაკულტეტზე, რომელიც 1942 წელს დაამთავრა.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში მუსიკალური თეატრის განვითარებაში შეტანილი დიდი წლილისათვის 1960 წლის 24 მაისს — დამსახურებული არტისტის საპატიო წოდება, ხოლო 1967 წელს სახალხო არტისტის საპატიო წოდება მიენიჭა.

გარდაიცვალა 2004 წლის 10 მარტს, ბაქოში. დაკრძალულია საპატიო ხეივანში.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:დაბადებული 20 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1916
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მსახიობები
კატეგორია:აზერბაიჯანის დიდების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
ივანე კეკელიძე

**ივანე კეკელიძე**  (დ. 18 ოქტომბერი, 1908/1903, სოფ. ტობანიერი, ვანის რაიონი — გ. 2 სექტემბერი, 1973) — ქართველი ინჟინერი, მეტალურგი.

1931 წელს დაამთავრა ამიერკავკასიის სამთო-მეტალურგიული ინსტიტუტი.  1933 წლიდან მუშაობდა ზესტაფონის ფეროშენადნობთა ქარხანაში სხვადასხვა თანამდებობაზე-ცვლის ინჟინრად, საამქროს უფროსის მოადგილედ, საამქროს უფროსად, ხოლო 1938 წელს ის დააწინაურეს ამავე ქარხნის დირექტორად. 1957 წლიდან ი. კეკელიძე მუშაობდა  საქართველოს სსრ სახალხო მეურნეობის საბჭოს მეტალურგიული და ქიმიური მრეწველობის სამმართველოს უფროსად.  იყო საქართველოს სსრ IV-V მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.
## ჯილდოები
* 1951 — სსრკ სახელმწიფო პრემია
* შრომის წითელი დროშის ორდენი
* საპატიო ნიშნის ორდენი
* ლენინის ორდენი (2 ორდენი)

## რესურსები ინტერნეტში
* ივანე კეკელიძის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
* ივანე კეკელიძის ბიოგრაფია (V მოწვევა)

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მეტალურგები
კატეგორია:დაბადებული  18 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული  1908
კატეგორია:გარდაცვლილი   2 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი      1973
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ი
პროცენტული სვოპი

**პროცენტული სვოპი** () — ორ მხარეს შორის წარმოებული ფინანსური ინსტრუმენტი შეთანხმების სახით, რომ გარკვეულ თარიღში ერთი მხარე გადაუხდის მეორე მხარეს ფიქსირებულ პროცენტს გარკვეულ თანხაზე და მისგან პროცენტის თანხაზე გადახდას მიიღებს მცოცავი განაკვეთით (მაგალითად, LIBOR-ის განაკვეთით).
 
შეთანხმება მომავალი საპროცენტო განაკვეთის შესახებ (ინგლ. Forward Rate Agreement) — სტანდარტიზებული პროცენტული სვოპი.
 
პროცენტულ სვოპს, ჩვეულებრივ იყენებენ აქტივებთან და პასივებთან ოპერაციების დაზღვევისას ფიქსირებული განაკვეთების მცოცავ განაკვეთებში და პირიქით გადასაყვანად. პროცენტული სვოპის პოზიცია შეიცავს საპროცენტო და საკრედიტო რისკებს ხელშეკრულების მხარეებისათვის.
 
## გამოყენება 
პროცენტული სვოპები პოულოვენ გამოყენებას სხვადასხვა საინვესტიციო სტრატეგიებში. ისინი არიან პოპულარული ინსტრუმენტები ჰეჯირებისა და ფინანსური სპეკულაციებისათვის.
 
## ჰეჯირება 
საპროცენტო განაკვეთის დაფიქსირება სვოპ შეთანხმებით იძლევა საპროცენტო განაკვეთების ვარნისგან დაზღვევის შესაძლებლობას. მეორეს მხრივ, საპროცენტო განაკვეთების დაწევისას კონტრაგენტი მოგებაში იქნება.
 
## სპეკულაციები 
პროცენტული სვოპზე პოზიციაში შესვლის დაბალი ზღვარის წყალობით ისინი სარგებლობენ პოპულარობით საპროცენტო განაკვეთების მოძრაობაზე სპეკულაციების განმახორციელებელ ტრეიდერებთან.
 
ასე, საბაზო აქტივზე სრულფასოვანი მოკლე პოზიციის გახსნის ნაცვლად, რომელზეც მოსალოდნელია ფასის ვარდნა, ტრეიდერისათვის საკმარისია სვოპ შეთანხმების დადება, რომელიც აფიქსირებს საპროცენტო განაკვეთს ანალოგიურ პერიოდზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:ფინანსები
ზინაიდა კვაჭაძე

**ზინაიდა კვაჭაძე** (დ. 1921, ბათუმი — გ. მარტი, 2005) — საბჭოთა პარტიული და საზოგადო მოღვაწე. საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს IV–XI მოწვევების დეპუტატი.

1943 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი.

ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ ის საქართველოს პარტიულ, საკანონმდებლო და აღმასრულებელ ორგანოებში სხვადასხვა პასუხსაგებ თანამდებობაზე მუშაობდა. სხვადასხვა წლებში იყო: კომკავშირის რაიკომის I მდივანი, საქალაქო კომიტეტის მდივანი (1955–1956), ცენტრალური კომიტეტის მდივანი (1956–1957), საქართველოს სსრ ვაჭრობის მინისტრი (1957–1962), საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე, უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის მდივანი, ქალთა რესპუბლიკური საბჭოს თავმჯდომარე (1989–2005). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1995), საპატიო ნიშნის ორდენით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ზინაიდა კვაჭაძის ბიოგრაფია (IV მოწვევა)
* ზინაიდა კვაჭაძის ბიოგრაფია (V მოწვევა)
* ზინაიდა კვაჭაძის ბიოგრაფია (VII მოწვევა)
* ზინაიდა კვაჭაძის ბიოგრაფია (X მოწვევა)
* ზინაიდა კვაჭაძის ბიოგრაფია (XI მოწვევა)

კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
ზ
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ჯამილ ყულიევი

**ჯამილ ელშად-ოღლუ ყულიევი** () — აზერბაიჯანელი კინორეჟისორი, აზერბაიჯანის სახფილმფონდის დირექტორი, აზერბაჯანულ არხ „კულტურის“ (2011–2013) გენერალური დირექტორი, აზერბაიჯანის საზოგადოებრივი ტელევიზიის ხელმძღვანელი.

## ბიოგრაფია
ჯამილ ელშად-ოღლუ ყულიევი დაიბადა 1963 წლის 3 ივლისს, ბაქოში. დაამთავრა სრულიად რუსეთის კინემატოგრაფიის სახელმწიფო ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი. 1984 წლიდან კინოსტუდია „აზერბაიჯანფილმში“ მუშაობდა დამდგმელ რეჟისორად. გადაიღო რამდენიმე მხატვრული ფილმი. არის სატირული ჟურნალ „მოზლანის“ ავტორი. მისი ფილმები რიგ საერთაშორისო ფესტივალებში იღებდა მონაწილეობას.

არის აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. 2012 წელს არჩეულ იქნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კინემატორგაფისტთა კავშირის აღმასრულებელ მდივნად.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი კინემატოგრაფისტები