open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
აგოსტინიო ნეტოს მავზოლეუმი

**აგოსტინიო ნეტოს მავზოლეუმი** — მონუმენტი ლუანდაში, რომელიც ეძღვნება ანგოლის რესპუბლიკის პირველ პრეზიდენტს, აგოსტინიო ნეტოს, აქვეა მისი ნეშტი დაკრძალული.

## აღწერა
8 ჰექტარზე გადაჭიმული მემორიალური კომპლექსი მდებარეობს პრაია-დუ-ბიშპუში, ლუანდა, ანგოლა. მისი მთავარი მახასიათებელია 120 მეტრი სიმაღლის ბეტონის შპილი, რომელიც აგებულია ბრუტალისტურ-კონსტრუქტივისტულ სტილში და მეტსახელად „Foguetão“ (რაც ნიშნავს „კოსმოსურ რაკეტას“) ეწოდება. „ფოგეტაო“ შეიქმნა აგოსტინიო ნეტოს ლექსის, „A Caminho das Estrelas“ (გზა ვარსკვლავებისკენ) მიხედვით. მის გვერდითა მხარეს თვალსაჩინოდაა გამოსახული ანგოლის დროშის ემბლემა: მაჩეტე, კბილანა და ვარსკვლავი.

შპილის ძირში მდებარე პირამიდა მოიცავს დოქტორ ნეტოს სარკოფაგსა და ნეშტს, რომელიც იმავე ორგანიზაციამ დააბალაზამა, რომელიც ვლადიმერ ლენინის მუმიფიცირებაზე იყო პასუხისმგებელი.

მთავარ შესასვლელში განთავსებულია ბრინჯაოს ნამუშევრებისა და სამახსოვრო დაფების გალერეა, მათ შორის ნეოსოციალისტური რეალიზმის სტილში შესრულებული თორმეტი ქანდაკება, ორმოცდარვა ფილა სახოტბო ტექსტებითა და ციტატებით მისი გამოსვლებიდან, და ნეტოს ხელმოწერის გრავიურა, რომლის გვერდებზეც მისი ლექსებია „გზა ვარსკვლავებისკენ“ და „დამშვიდობება განშორების მომენტში“. 2020 წელს, COVID-19-ის პანდემიის დროს, მემორიალმა თავისი ხელოვნების კოლექცია ონლაინ დაათვალიერების რეჟიმში გახადა ხელმისაწვდომი.

## ისტორია
მას შემდეგ, რაც აგოსტინიო ნეტო 1979 წლის სექტემბერში მოსკოვში (რუსეთი) ბუნებრივი სიკვდილით გარდაიცვალა, მისი მემკვიდრის, ჟოზე ედუარდო სანტუშის მთავრობამ სსრკ-ს დაუკვეთა მისთვის გრანდიოზული მავზოლეუმის აშენება. 1980 წელს საბჭოთა დიზაინერებმა დაიწყეს მუშაობა პროექტზე. მემორიალის საძირკველში პირველი ქვები 1982 წლის 17 სექტემბერს ჩაიყარა, რაც დოქტორ ნეტოს 60 წლის იუბილეს დაამთხვიეს. 1980-იანი წლების ბოლოს მავზოლეუმის პროექტზე მუშაობა შეჩერდა რამდენიმე ეკონომიკური და პოლიტიკური ფაქტორის გამო, მათ შორის ანგოლის სამოქალაქო ომის გარშემო პირობების გაუარესებისა და საბჭოთა კავშირის დაშლის გამო. ნეტოს დაბადებიდან 90-ე წლისთავზე.

მავზოლეუმის პროექტის ღირებულებამ დაახლოებით 40 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა და იგი დააფინანსა ანგოლის მპლა-მ ჩრდილოეთ კორეის მთავრობასთან პარტნიორობით. მავზოლეუმი არის ერთ-ერთი იმ ორი ანგოლური მონუმენტიდან, რომელიც ჩრდილოეთ კორეაში ბაზირებულმა კომპანიამ Mansudae Overseas Projects-მა ააგო (მეორე არის მშვიდობის მონუმენტი ლუენაში).

დასრულების მომენტში მავზოლეუმი იყო ყველაზე მაღალი ნაგებობა ლუანდაში 2018 წლამდე, ვიდრე 145 მეტრი სიმაღლის IMOB Business Tower აშენდებოდა. ასევე ყოფილი პრეზიდენტის, დუშ სანტუშის გამოსამშვიდობებელი ცერემონია 2022 წელს.

## სქოლიო
კატეგორია:ანგოლის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:მავზოლეუმები
ჭიანჭველამჟავით მოწამვლა

[მინი|მხედველობის ნერვის ატროფია (მარცხენა) - ჭიანჭველამჭავით მოწამვლის ერთ-ერთი მთავარი მახასიათებელი. [მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T2 რეჟიმში.]]
**ჭიანჭველამჟავით მოწამვლა** (ინგ. **Formic acid toxicity**. ასევე ცნობილი, როგორც **ჭიანჭველამჟავის ტოქსიკურობა**) — მულტისისტემური დაზიანებები, გამოწვული ჭიანჭველამჟავის ტოქსიკური ეფექტებით. აღნიშნული პათოლოგიის დროს განსაკუთრებით ზიანდება ცენტრალური ნერვული სისტემა (მათ შორის მხედველობის ნერვი), გული და თირკმელები, გამომდინარე მიტოქონდრიების ელექტრონთა გადამტანი ჯაჭვის მოქმედების დარღვევით. ჭიანჭველამჟავით მოწამვლის კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს თავის ტკივილს, თავბრუსხვევას, გულისრევას, ღებინებას, ხველას, მხედველობის დარღვევებს, მეხსიერების პრობლემებს, დაბნეულობას, კონცენტრაციის დაქვეითებას, დისორიენტაციასა და კანზე გამონაყარს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Formic Acid Toxicity - An Overview - Dr. Abhigya Sharma - iCliniq
* Liesivuori, Jyrki & Savolainen, H. (1991). Methanol and Formic Acid Toxicity: Biochemical Mechanisms. Pharmacology & toxicology. 69. 157-63. 10.1111/j.1600-0773.1991.tb01290.x. 

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
კატეგორია:სასუნთქი სისტემის დაავადებები
ჟანგბადით მოწამვლა

[მინი|მარცხენა ჰიპოკამპის ატროფია. [მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T1 რეჟიმში.]]
**ჟანგბადით მოწამვლა** (ასევე ცნობილი, როგორც **ჟანგბადის ტოქსიკურობა**) — ცენტრალური ნერვული სისტემისა და სასუნთქი სისტემის დაზიანება, გამოწვეული მაღალი კონცენტრაციის ჟანგბადით სუნთქვით. მწვავე მოწამვლის დროს ძირითადად აღინიშნება ცენტრალური ნერვული სისტემის პათოლოგიები, ხოლო ქრონიკული მოწამვლისას - სასუნთქი სისტემის. ტოქსიკურობის მიზეზია ჟანგბადის რეაქტიული სახეობების (ინგ. Reactive oxygen species (ROS)) წარმოქმნა: მაგ. სუპეროქსიდის ანიონი, წყალბადის ზეჟანგი და ჰიდროქსილის რადიკალი, რომლებიც აზიანებს უჯრედთა დნმ-ს, რნმ-ს, ლიპიდებსა და სხვა მოლეკულებს. მოწამვლის კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს თავის ტკივილს, გაღიზიანებადობას, დისორიენტაციას, სლოკინს, დაღლილობას, გულყრას, კომას (რაც უმეტესად ლეტალურია), გულისრევას, ღებინებას, თავბრუსხვევას, მხედველობისა და სმენის დაქვეითებას, დელირიუმსა და კუნთების სპაზმს. ხოლო სასუნთქი სისტემის მხრივ ვლინდება დისპნეა, ცხელება, ფილტვების შეშუპება, სუნთქვისას წვის შეგრძნება, ხველება, ჰემოპტიზი (სისხლიანი ნახველი). ჟანგბადით მოწამვლის მიმართ განსაკუთრებით მგრძნობიარეა ჰიპოკამპის მიტოქონდრიები, რის გამოც ზოგიერთ შემთხვევაში აღინიშნება მისი მოცულობის შემცირება ან პათოლოგიური კერები (მაგ. ჰიპოკამპის სკლეროზი).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Oxygen - Radiopaedia
* Cooper JS, Phuyal P, Shah N. Oxygen Toxicity. [Updated 2023 Aug 1]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: 
* Blackbourn L W, Abou Zeid J, Hamid U, et al. (June 19, 2025) Seizure Occurrence During Hyperbaric Oxygen Therapy: A Case Report and Literature Review. Cureus 17(6): e86391. doi:10.7759/cureus.86391
* Ramani M, Miller K, Brown J, Kumar R, Kadasamy J, McMahon L, Ballinger S, Ambalavanan N. Early Life Supraphysiological Levels of Oxygen Exposure Permanently Impairs Hippocampal Mitochondrial Function. Sci Rep. 2019 Sep 16;9(1):13364. doi: 10.1038/s41598-019-49532-z. PMID: 31527593; PMCID: PMC6746707

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
კატეგორია:სასუნთქი სისტემის დაავადებები
მართლმსაჯულების სასახლე (პარიზი)

200px|მინი|მართლმსაჯულების სასახლე, ხედი სამხრეთიდან
**მართლმსაჯულების სასახლე** () — შენობა პარიზის I ოლქში, კუნძულ სიტეზე. ის კეტავს დოფინის მოედნის აღმოსავლეთ ნაწილს. ადრე ცნობილი იყო როგორც სიტეს სასახლე ().

უფრო ძველ ნაგებობებთან — სამეფო სამლოცველოსთან (სენტ-შაპელი) და ყოფილ სამეფო ციხესიმაგრესთან, მოგვიანებით კი საპატიმრო კონსიერჟერისთან ერთად — ის ქმნის არქიტექტურულ კომპლექსს, რომელსაც კუნძულის მესამედზე მეტი ფართობი უკავია.

თანამედროვე შენობა სამეფო სასახლის ტერიტორიაზე 1857-1868 წლებში აშენდა არქიტექტორების — ჟოზეფ-ლუი დიუკისა და ონორე დომეს პროექტით (თავად პროექტი ჯერ კიდევ 1840-იან წლებში იყო შემოთავაზებული, თუმცა 1848 წლის რევოლუციის გამო გადაიდო). სასახლის ფასადი ნეორენესანსის სტილშია დაპროექტებული. შენობას ამკობს ჟან-მარი ბონასიეს სკულპტურები. 1868 წლის ოქტომბერში შედგა სასახლის საზეიმო გახსნა, რომელსაც ბარონი ოსმანი ხელმძღვანელობდა. 1871 წლის 24 მაისის ღამეს, პარიზის კომუნის დროს, მართლმსაჯულების სასახლეში ხანძარი გაჩნდა. განადგურდა შენობის დიდი ნაწილი, რომელიც მოგვიანებით აღადგინეს.

დღემდე სასახლეში აგრძელებენ მუშაობას საფრანგეთის სასამართლო დაწესებულებები, მათ შორის საკასაციო და სააპელაციო სასამართლოები. მთავარი შესასვლელი განთავსებულია აღმოსავლეთ ფასადზე.

## სასამართლო პროცესები 
საფრანგეთში სასამართლო პროცესები საჯაროა და ხშირად უამრავ ადამიანს იზიდავს. მართლმსაჯულების სასახლეში გამართული ყველაზე ხმაურიანი პროცესებია:

*1880 წელი — პროცესი სარა ბერნარის წინააღმდეგ იმის გამო, რომ მან გააუქმა უვადო კონტრაქტი „კომედი ფრანსეზთან“ (Comédie-Française);

*1893 წელი — პანამის სკანდალი (ფართომასშტაბიანი კორუფციული საქმე);

*1898 წელი — პოლიტიკური პროცესი ემილ ზოლას წინააღმდეგ მისი სახელგანთქმული პამფლეტისთვის — „მე ბრალს ვდებ“ (J'accuse);

*1906 წელი — დრეიფუსის გამართლება;

*1917 წელი — ჯაშუშობაში ბრალდება და სიკვდილით დასჯა მიესაჯა მოცეკვავესა და ჯაშუშ მატა ჰარის;

*1932 წელი — საფრანგეთის პრეზიდენტ პოლ დუმერის მკვლელობისთვის სიკვდილით დასჯა მიესაჯა რუს ემიგრანტს, პავლე გორგულოვს;

*1945 წელი — მარშალ პეტენის სასამართლო პროცესი კოლაბორაციონიზმისთვის.

## სქოლიო
კატეგორია:სასახლეები ევროპაში
კატეგორია:ადამიანის უფლებები საფრანგეთში
თვითშამათი

**თვითშამათი** (ასევე **უკუშამათი**; , ) — საჭადრაკო კომპოზიციის ერთ-ერთი სახეობა (არაორთოდოქსული კომპოზიცია), სადაც თეთრები იწყებენ და აიძულებენ შავებს, საკუთარი (თეთრი) მეფის დაშამათებას. შავები კი ყველანაირად ცდილობენ, რათა თეთრებს ჩაუშალონ ჩანაფიქრი.

შავები იძულებულნი ხდებიან დააშამათონ თეთრი მეფე ორიდან ერთ-ერთი მიზეზის გამო:
# ისინი იმყოფებიან ცუგცვანგში;
# ისინი თავს იცავენ ქიშისაგან (როდესაც ერთადერთი თავდაცვა თეთრი მეფის დაშამათებაა).

ეს ჟანრი კომპოზიტორისგან დიდ ოსტატობას მოითხოვს, რადგან თეთრების ამოცანაა არა საკუთარი გამარჯვება, არამედ საკუთარი თავის დამარცხება აიძულონ მეტოქეს, რომელიც ამას ყოველნაირად ეწინააღმდეგება.

## მაგალითები 
**ამოხსნა:** 
**1. მf3!** — მუქარა **2. ლd6+ მფ:d6#**
თეთრების სვლები აიძულებს შავებს, თავდაცვის მიზნით დააშამათონ თეთრი მეფე:
* **1…ლ:с5+ 2. მe5+ მფ:e5#** 
* **1…ეf8+ 2. მf6+ მფ:f6#** 
* **1…კb4 2. ლ:c7+ მფ:c7#** 
* **1…ეc6 2. ლe7+ მფ:e7#** 
* **1…ე:с5+ 2. მe5+ მფ:e5#** 
* **1…ლa6, ლb6 2. მf6+ მფ:f6#** 
*(1…მ:f3 2. ლd6+ მფ:d6#)

## იხილეთ აგრეთვე 
* საჭადრაკო კომპოზიცია
* შამათი
* ცუგცვანგი

## ლიტერატურა 
* 
*
კოოპერაციული შამათი

**კოოპერაციული შამათი** (ასევე **ნადიშამათი**; ; ) — საჭადრაკო კომპოზიციის ერთ-ერთი სახეობა (არაორთოდოქსული კომპოზიცია). კოოპერაციულ ამოცანებში თამაშს შავები იწყებენ და ისინი ეხმარებიან თეთრებს შავი მეფის დაშამათებაში. ასეთი ამოცანები პირველად XIX საუკუნის შუა წლებში გამოაქვეყნა გერმანელმა მაქს ლანგემ. ამერიკელი საჭადრაკო კომპოზიტორის სემუელ ლოიდის წინადადებით, ამოცანის ამოხსნის პირველი სვლის უფლება შავებს მიეცა. ტერმინი 1926 წელს დაამკვიდრა მ. ნეიმანმა. კოოპერაციულ ამოცანებში დასაშვებია რამდენიმე ამოხსნის არსებობა. სასურველია, თუ ისინი რაიმე თემატური ნიშნით ეხმიანებიან ერთმანეთს. 

## მაგალითი 
**ამოხსნა:**
**1. მფ:h8 მფh1 2. მფg8 მფg1 3. მფf8 მფh1 4. მფe8 მფg1 5. მფd8 მფh1 6. მფc7 მფg1 7. მფd6 მფh1 8. მფ:e6 მფg1 9. მფf6 მფh1 10. მფg5 მფg1 11. მფf4 მფh1 12. მფ:e4 მფg1 13. მფd4 მფh1 14. მფc3 მფg1 15. მფ:b3 მფh1 16. მფ:b4 მფg1 17. მფ:b5 მფh1 18. მფc4 მფg1 19. b5 მფh1 20. b4 მფg1 21. b3 მფh1 22. b2 მფg1 23. b1ლ მფh1 24. ლf5 მფg1 25. ლf7 gf 26. მფc3 f8ლ 27. მფd2 ლc8 28. მფe1 ლc1#**

## იხილეთ ასევე 
* საჭადრაკო კომპოზიცია
* თვითშამათი

## ლიტერატურა 
* 
* 

კატეგორია:საჭადრაკო კომპოზიცია
კატეგორია:საჭადრაკო ტერმინოლოგია
ჟუან ტამანინი ბარბოზა

**ჟუან ტამანინი დე სოუზა ბარბოზა** (ʒuˈɐ̃w tamaˈɲini βɐɾˈβɔzɐ დ. 30 დეკემბერი, 1883 — გ. 15 დეკემბერი, 1948) — პორტუგალიის პირველი რესპუბლიკის პერიოდის სამხედრო ოფიცერი და პოლიტიკოსი. ასევე ცნობილია როგორც ჟუან **ტამანინი ბარბოზა**.

## ბიოგრაფია
ბარბოზა შინაგან საქმეთა, კოლონიებისა და ფინანსთა მინისტრის პოსტებს იკავებდა პორტუგალიის *ახალი რესპუბლიკის* პერიოდში მას შემდეგ, რაც ეროვნულმა რესპუბლიკურმა პარტიამ („სიდონისტური პარტია“) სახელმწიფო გადატრიალება მოაწყო და დამყარდა პრეზიდენტ/პრემიერ-მინისტრ სიდონიუ პაიშის ნახევრად დიქტატორული მმართველობა. სიდონიუ პაიშის მკვლელობის შემდეგ, ბარბოზა მცირე ხნით მონაწილეობდა ჟუან დუ კანტუ ი კაშტრუს დროებით მთავრობაში. 

ჟუან დუ კანტუ ი კაშტრუს შემდეგ, 1918 წლის 23 დეკემბრიდან 1919 წლის 27 იანვრამდე, მას პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა ეკავა.

1926 წლის 28 მაისის რევოლუციის შემდეგ, რომელმაც „ეროვნული დიქტატურის“ (Ditadura Nacional) რეჟიმი დაამყარა (რასაც მოგვიანებით ანტონიუ დე ოლივეირა სალაზარის „ახალი სახელმწიფო“ — Estado Novo მოჰყვა), ბარბოზა 1946 წლის 19 იანვარს საფეხბურთო კლუბ „ბენფიკას“ გენერალური ასამბლეის პრეზიდენტად აირჩიეს. გარდა ამისა, 1947 წლის 25 იანვრიდან 1948 წლის 15 დეკემბრამდე იგი „ბენფიკას“ მე-18 პრეზიდენტი იყო.

## მემკვიდრეობა
მაკაოში ადრე არსებობდა ტამანინი ბარბოზას სახელობის ჩინური სკოლა () თუმცა 2011 წელს იგი ჯენ გუანიინის სახელობის ოფიციალურმა სკოლამ შეცვალა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1883
კატეგორია:დაბადებული 20 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1948
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 დეკემბერი
კატეგორია:პორტუგალიის პრემიერ-მინისტრები
იამზე თამერტი

**იამზე თამერტი** (დ. 4 იანვარი, 1971, თბილისი, დაბადების სახელი — **იამზე თვაური**) —  წარმოშობით ქართველი გერმანელი მოჭადრაკე. 2014 წლის აგვისტოში ფიდემ მიანიჭა საერთაშორისო ოსტატის წოდება ქალთა შორის.

## კარიერა 
საქართველოში მოღვაწეობისას, იამზე აქტიურად მონაწილეობდა საქართველოს და თბილისის ჩემპიონატებში. მან სამჯერ მოიპოვა თბილისის ჩემპიონის ტიტული (1988, 1990, 1992). იამზე თამერტი 2002 წლიდან გამოდის გერმანიის ქალთა საჭადრაკო ბუნდესლიგაში „ბადენ-ბადენის“ (OSG Baden-Baden) სახელით. ამ კლუბთან ერთად იგი მრავალჯერ გახდა გერმანიის გუნდური ჩემპიონატის გამარჯვებული ქალთა შორის: 2003, 2004, 2005, 2008, 2009, 2011, 2012, 2013, 2015, 2016 და 2018 წლებში.

## რეიტინგი 
მისი კარიერის საუკეთესო რეიტინგი იყო 2335 პუნქტი (2017 წლის დეკემბერი). 2026 წლის იანვრის მონაცემებით, მისი რეიტინგი 2233-ს შეადგენს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* იამზე თამერტის პარტიები — 365Chess.com (ინგლისური)
* სტატია იამზე თამერტის შესახებ — Rochade Kuppenheim (გერმანული)

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:დაბადებული 4 იანვარი
კატეგორია:გერმანელი მოჭადრაკეები
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
სამსვლიანი ამოცანა

**სამსვლიანი ამოცანა** (ასევე **სამსვლიანი**; ) — საჭადრაკო ამოცანა, რომლის ამოხსნაც 3 სვლას მოითხოვს.

* **ორთოდოქსულ კომპოზიციაში** — ამოცანა პირობით: თეთრები იწყებენ და აშამათებენ შავებს 3 სვლაში. ორთოდოქსული სამსვლიანი ამოცანა საჭადრაკო კომპოზიციის ისტორიულად ჩამოყალიბებული ჟანრია; ნაგულისხმევად, ტერმინი „სამსვლიანი ამოცანა“ სწორედ ორთოდოქსულ სამსვლიანს ნიშნავს.
* **არაორთოდოქსულ კომპოზიციაში**:
** ამოცანა კოოპერაციულ შამათზე: შავები იწყებენ და ეხმარებიან თეთრებს შავების მეფის დაშამათებაში 3 სვლაში;
** ამოცანა უკუშამათზე: თეთრები იწყებენ და აიძულებენ შავებს, დააშამათონ თეთრი მეფე 3 სვლაში.
* **ზღაპრულ ამოცანებში** — თამაშის მიზანი შეიძლება იყოს 3 სვლაში პატის მიღწევა (პირდაპირი პატი, კოოპერაციული პატი, უკუპატი), ასევე შესაძლებელია თამაშის ახალი წესების ან ზემოთ ჩამოთვლილთა სხვადასხვა კომბინაციების გამოყენება.

## იხილეთ ასევე 
* საჭადრაკო ამოცანა
* ორსვლიანი ამოცანა
* მრავალსვლიანი ამოცანა

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:საჭადრაკო კომპოზიცია
კატეგორია:საჭადრაკო ტერმინოლოგია
ფაკიჰი

**ფაკიჰი** (- „მცოდნე“) — ისლამური თეოლოგი და იურისტი, ფიყჰის (ისლამური სამართლის) მცოდნე.

„ფაკიჰის“ კონცეფცია გაჩნდა VII საუკუნის მეორე ნახევარში და დაკავშირებულია ერაყსა და ჰიჯაზში ადრეული თეოლოგიური და იურიდიული სკოლების საქმიანობასთან, რომლებიც ყურანსა და სუნაზე დაფუძნებული ისლამური ცხოვრების წესის ნორმების შემუშავებით იყვნენ დაკავებულნი. პირველი ფაკიჰები, როგორც წესი, ქალაქური წარმომავლობის წარმომადგენლები იყვნენ - ვაჭრები და ხელოსნები. თავდაპირველად, თეოლოგიური სწავლება არ იყო მათი ძირითადი პროფესია და აღიქმებოდა, როგორც რელიგიური მოვალეობის შესრულებისა და ღვთისმოსავი პრაქტიკის ფორმა.

იურიდიული მეცნიერების განვითარებასთან ერთად, ფაკიჰების საქმიანობა თანდათან პროფესიულ საქმიანობად ჩამოყალიბდა. გამოჩნდნენ სპეციალისტები, რომლებიც ასწავლიდნენ ფიყჰს, ადგენდნენ ოფიციალურ დოკუმენტებს და სასამართლო საქმეებს ამუშავებდნენ. ისლამური სამართლის საფუძვლიანი ცოდნა გახდა წინაპირობა მოსამართლეებად (ყადიებად) და მთავრობის წარმომადგენლებად დანიშვნისთვის.

IX საუკუნისთვის ფაკიჰები ქალაქის საზოგადოებაში გავლენიან პირებად იქცნენ. მათ მოსაზრებებს მმართველები ითვალისწინებდნენ და მათი რანგის წევრები ხშირად სამთავრობო თანამდებობებს იკავებდნენ, რაც მნიშვნელოვან გავლენას ახდენდა ისლამური სახელმწიფოების პოლიტიკურ და სოციალურ ცხოვრებაზე.

თანამედროვე ფაკიჰები არ სარგებლობენ განსაკუთრებული სოციალური პრივილეგიებით და შეუძლიათ თეოლოგიური და იურიდიული საქმიანობის სხვა პროფესიულ საქმიანობასთან შერწყმა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ისლამური ტერმინოლოგია
შაქი (გაზეთი)

მინი|გაზეთი „შაქი“
**„შაქი“** — რეგიონული გაზეთი, რომელიც 1920 წლიდან გამოიცემა აზერბაიჯანში.

გაზეთი თავდაპირველად გამოდიოდა სახელწოდებით „შაკი ფაჰლასი“ („შაქის მუშა“). მოგვიანებით მისი სახელწოდება შეიცვალა და სხვადასხვა პერიოდში იწოდებოდა „ნუხა იშჩისი“ და „ნუხა ფაჰლასი“ (ნუხის მუშა). 1962 წლის 6 მაისამდე გაზეთი იყო აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის ნუხას საქალაქო კომიტეტისა და მშრომელთა დეპუტატების რაიონული საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის ოფიციალური ორგანო.

1962 წლის 8 მაისიდან 1965 წლის 30 ივნისამდე გაზეთი გამოდიოდა სახელწოდებით „ლენინ ბაირაღი“ (ლენინის დროშა) და მოქმედებდა როგორც რაიონთაშორისი გამოცემა. თავდაპირველად კვირაში ოთხჯერ გამოდიოდა, მოგვიანებით კი სამჯერ.

1965 წლის 2 ივლისიდან გაზეთს კვლავ დაუბრუნდა სახელწოდება „ნუხა ფაჰლასი“. იმავე პერიოდში რედაქტორი მაჰიადინ აბასოვი იყო.

1968 წლის 18 მარტს, მას შემდეგ, რაც ქალაქ ნუხას და ნუხას რაიონს „ქალაქი შაქი“ და „შაქის რაიონი“ ეწოდა, გაზეთსაც სახელი შეეცვალა და „შაქის ფაჰლასი“ გახდა.

1991 წლიდან გაზეთი გამოდის სახელწოდებით „შაქი“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Şəki qəzeti
* “Şəki” qəzetinin 95 illik yubileyi qeyd olunacaq
კატეგორია:აზერბაიჯანულენოვანი გაზეთები
ხოსე იგნასიო დე მარკესი

**ხოსე იგნასიო დე მარკეს ბარეტო** (დ. 7 სექტემბერი, 1793 — გ. 21 მარტი, 1880) — კოლუმბიელი სახელმწიფო მოღვაწე, იურისტი და პროფესორი. მარკესს თავდაპირველად ახალი გრანადის რესპუბლიკის ვიცე-პრეზიდენტის პოსტი ეკავა (მას შემდეგ, რაც 1832 წელს კონგრესის წინაშე ფიცი დადო) ფრანსისკო დე პაულა სანტანდერის პრეზიდენტობის პერიოდში, შემდგომში კი არჩეულ იქნა ახალი გრანადის რესპუბლიკის პრეზიდენტად 1837–1841 წლების საპრეზიდენტო ვადით.

## ბიოგრაფია
მარკესი დაიბადა რამირიკიში (ბოიაკას დეპარტამენტი) და გარდაიცვალა ბოგოტაში (კუნდინამარკის დეპარტამენტი) 86 წლის ასაკში.

### ადრეული წლები
მარკესი სწავლობდა ბოგოტაში მდებარე წმინდა ბართლომეს უმაღლესი კოლეჯი (), სადაც დაეუფლა იურისპრუდენციას და 20 წლის ასაკში იურისტის ხარისხი მიიღო. მარკესმა დაამარცხა მოქმედი პრეზიდენტის მიერ მხარდაჭერილი კანდიდატი.

მარკესის პრეზიდენტობის პერიოდი აღინიშნა მნიშვნელოვანი ეკონომიკური და საგანმანათლებლო რეფორმებით, აგრეთვე „უზენაესთა ომით“ (), რომელიც პასტოში (ნარინიოს დეპარტამენტი) დაიწყო.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1793
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1880
კატეგორია:კოლომბიის პრეზიდენტები
კატეგორია:კოლომბიის ვიცე-პრეზიდენტები
კატეგორია:იურისტები
კატეგორია:კოლომბიელი პოლიტიკოსები
სუბაბას მავზოლეუმი

**სუბაბას მავზოლეუმი** () — ისტორიული და არქიტექტურული ძეგლია, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის ყუბის რაიონის სოფელ ალპანში. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 2001-ლი წლის 2 აგვისტოს №132 დადგენილებით, იგი შეტანილია ადგილობრივი მნიშვნელობის უძრავი ისტორიული და კულტურული ძეგლების სიაში.

მავზოლეუმი ტრადიციული გუმბათოვანი მემორიალური ნაგებობაა. ამჟამად ძეგლი ავარიულ მდგომარეობაშია: კედლები და გუმბათი ნაწილობრივ დანგრეულია რესტავრაციის ხანგრძლივი არარსებობის გამო. შემდგომი დაზიანების რისკი კვლავ არსებობს.

## ისტორია 
წყაროები მშენებლობის სხვადასხვა თარიღს ასახელებენ, კერძოდ, XIV-XVI საუკუნეების პერიოდს. გავრცელებული ვერსიით, მავზოლეუმი XVI საუკუნეში, სეფიანთა დინასტიის მეფობის დროს, შაჰ ისმაილ I-ის ერთ-ერთი სამხედრო ლიდერის, სუფი მიქაილის საფლავზე აღიმართა. ლეგენდის თანახმად, იგი დერბენტის ლაშქრობის დროს სოფელ ალფანის გადაკვეთისას გარდაიცვალა.

ძეგლის სახელი დროთა განმავლობაში შეიცვალა: თავდაპირველად მას „სუფიბაბა“ ერქვა, შემდეგ „სუფბაბა“ და „სუბბაბა“, სანამ ამჟამინდელი სახელი „სუბაბა“ დამკვიდრდებოდა.

1918 წლის მარტში სოფელი ალფანი სომხურ-აზერბაიჯანული შეიარაღებული კონფლიქტის ეპიცენტრში მოექცა. საბრძოლო მოქმედებების შედეგად მავზოლეუმი დაიწვა. ნაგებობის გარშემო არსებულ სასაფლაოზე არსებულ საფლავის ქვებს ამ პერიოდიდან მოყოლებული დაზიანების კვალი ემჩნევა.

## სქოლიო 
კატეგორია:XIV საუკუნეში დაარსებულები
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქიტექტურული ძეგლები
მესაათე (პროფესია)

[thumb|მესაათის ძეგლი [ბრიუსელი|ბრიუსელში]]
**მესაათე** — პროფესია, ადრე ხელოსნობის სპეციალიზაცია. კედლის, ხელის, ჯიბის და სხვა სახის საათების დამზადების და შეკეთების ხელოსანი. ასევე „საათების ხელოსნებს“ ეძახიან ხალხს, რომლებიც პროფესიონალურად დაკავებულები არიან საათებით და მუშაობენ საათების ბიზნესის სფეროში (საათების მწარმოებლები, საათების დიზაინერები და ა. შ.).

## პროფესიის შესწავლა 
დღეისათვის მესაათის პროფესია, რომელიც რჩება აუცილებლობად და საჭიროებად, არ არის პოპულარული და მოთხოვნადი პროფესიების ამომრჩევლებს შორის. ათობით საათის მაღაზიებს და სპეციალიზირებულ საათების სახელოსნოებს სჭირდებათ მესაათეები, რომლებიც კატასტროფიულად არ არის საკმარისი.

მესაათის ხელოსნის პროფესიის შესასწავლად საჭიროა ორიდან ხუთ წლამდე პერიოდი. შესწავლის პროგრამაში აუცილებლად შედის ტექნიკური დისწიპლინები — მათემატიკა, ფიზიკა, ლითონმცოდნეობა, ხაზვა, ასევე სასაათე საქმიანობის განვითარების ისტორიის კურსები.

მოსწავლეებმა უნდა იცოდნენ ყველა არსებული სასაათე მექანიზმების მუშაობის პრინციპები, ელექტრონული საათების და მექანიკის იშვიათი სირთულეების ჩათვლით.

პროფესიონალი მესაათის სერთიფიკატის მისაღებად აუცილებელ პირობას წარმოადგენს კარგი მხედველობის ქონა — სასწავლო დაწესებულებაში მოწყობამდე აბიტურიენტები გადიან აუცილებელ სამედიცინო შემოწმებას.

თეორიული დისწიპლინების გარდა, მოსწავლეები აუცილებლად გადიან პრაქტიკებს. ხშირად სასწავლო დაწესებულებებში არსებობს სახელოსნოები, სადაც ზედა კურსების მოსწავლეები და კურსდამთავრებულები მუშაობენ. ასეთ „ექსპერიმენტალურ“ სახელოსნოებში საათების შეკეთების ღირებულება, როგორც წესი, იაფია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Школы часовщиков в Швейцарии
* Челобитье о часовщике

კატეგორია:პროფესიები
კატეგორია:საათები
*
მესაათე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მესაათე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*მესაათე – რეჟისორ გიორგი მასხარაშვილის მიერ 2011 წელს გადაღებული მხატვრული ფილმი;
*მესაათე – კედლის, ხელის, ჯიბის და სხვა სახის საათების დამზადების და შეკეთების ხელოსანი.
გუდიალჩაის ხიდი

**გუდიალჩაის ხიდი** (), ასევე ცნობილი როგორც თაღოვანი ხიდი — ისტორიული აგურის ხიდი ქალაქ ყუბაში, რომელიც მდინარე გუდილჩაიზეა გადაჭიმული. ის ადგილობრივი მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლია  და სახელმწიფო დაცვის ქვეშაა.

გუდიალჩაიზე საიმედო გადასასვლელის აგების აუცილებლობა XVIII საუკუნის ბოლოს და XIX საუკუნის დასაწყისში გაჩნდა. XIX საუკუნეში ყუბის რაიონში შვიდი ხიდი არსებობდა, მაგრამ დღემდე მხოლოდ გუდილჩაის ხიდი შემორჩენილა. 1851 წელს ამ ადგილას სვეტებზე დამონტაჟებული ხის ხიდი აშენდა, მაგრამ მალევე დაინგრა. ამიტომ, გადაწყდა უფრო გამძლე ნაგებობის აშენება. ამჟამინდელი აგურის ხიდი 1894 წელს არქიტექტორ ალექსეი შუშეროვის პროექტების მიხედვით დაიგო. მშენებლობის ღირებულება 78,000 მანათი იყო.
მარცხნივ|მინი
ხიდი მრავალმალიანი თაღოვანია. თავდაპირველი პროექტით 19 ბურჯიანი იყო, თუმცა მშენებლობის დროს ეს რიცხვი 14 ქვის ბურჯამდე დაიყვანეს. ხიდს შვიდი ბურჯის ფორმის ნახევარწრიული თაღები აქვს, ბურჯებს შორის დაახლოებით 11,1 მეტრის დაშორებით. თაღები გამომწვარი აგურისგანაა დამზადებული, ხოლო საძირკველი - თლილი ქვისგან; ძირითადი აგურის სისქე 70 სანტიმეტრს აღწევს.

2007 წლის 1-ლ ნოემბერს ბაქოში გაიხსნა Azermarka-ს მიერ გამოშვებული საფოსტო მარკების სერია „აზერბაიჯანის ხიდები“. ერთ-ერთი მარკა, რომლის ნომინალი 30 კაპიკია და ტირაჟი 20,000 ეგზემპლარი, გუდიალჩაის ხიდს ეძღვნება.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ხიდები
ჯოჯოხეთის მთხრელები

***„ჯოჯოხეთის მთხრელები“*** — 1921 წლის, ამერიკული, მუნჯი, დრამატული ფილმი. გადაიღო *Famous Players-Lasky*-მ, ხოლო დისტრიბუტირდა *Paramount Pictures*-ის მიერ. ეფუძნებოდა ბაირონ მორგანის მოთხრობას. რეჟისორობდა ფრანკ ურსონი, ხოლო მთავარ როლებს ასრულებდნენ ვალას რეიდი და ლოის ვილსონი. ამ პერიოდის სხვა მუნჯი ფილმების მსგავსად, მასზე არ მოქმედებს საავტორო უფლებები. ჩანაწერი დაკარგულია.
## როლებში
*ტედი დარმანი — ვალას რეიდი;
*დორა ვეიდი — ლოის ვილსონი;
*ჯონ ვეიდი — ალექსანდრ ბრაუნი;
*კალტორპე მასტერსი — ფრანკ გელდერტი (ზოგი წყაროს მიხედვით ფრანკ ლი);
*სილას ჰოსკინსი — ლუციენ ლიტლფილდი;
*სილვერბი რენი — კლარენს გელდარტი;
*მსუქანი ფერმერი — ბადი პოსტი;
## რესურსები ინტერნეტში
*
*სატვირთო მანქანა ფილმის რეკლამით
## სქოლიო
კატეგორია:1921 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:1921 წლის დაკარგული ფილმები
მენინგიოანგიომატოზი

[მინი|მენინგიოანგიომატოზი. [მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T1 რეჟიმში, კონტრასტით.]]
**მენინგიოანგიომატოზი** — თავის ტვინის მფარავი მენინგეალური გარსისა და ქერქის კეთილთვისებიანი პათოლოგიური წარმონაქმნი, რომელიც შეიცავს მენინგოთელურ უჯრედებს (მენინგეალური გარსის ეპითელიუმის მსგავსი უჯრედები), მრავალ კაპილარებს, გლიურ და ნერვულ უჯრედებს. ზოგიერთ შემთხვევაში მენინგიოანგიომატოზი ასოცირებულია ნეიროფიბრომატოზი ტიპი 2-თან. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს მედიკამენტ-რეზისტენტულ ეპილეფსიასა და თავის ტკივილს. რადიოლოგიურ კვლევებზე ხასიათდება ქერქული მდებარეობით, კალციფიკაციებითა და კისტური დეგენერაციით. საჭიროების შემთხვევაში, მკურნალობა მოიცავს პათოლოგიური წარმონაქმნის ნეიროქირურგიულ რეზექციას, რის შემდეგაც პროგნოზი, ჩვეულებრივ, კეთილსაიმედოა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Meningioangiomatosis - Radiopaedia
* Kresak JL. Meningioangiomatosis. PathologyOutlines.com website. https://www.pathologyoutlines.com/topic/cnstumormeningioangiomatosis.html. Accessed February 19th, 2026.

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ბიკერს-ადამს-ედვარდსის სინდრომი

[მინი|388x388პქ|კორძიანი სხეულის აგენეზია. ბიკერს-ადამს-ედვარდსის სინდრომის ერთ-ერთი მთავარი მახასიათებელი. [მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T1 რეჟიმში.]]
**ბიკერს-ადამს-ედვარდსის სინდრომი** — X-ქრომოსომასთან შეჭიდული გენეტიკური დაავადება, რა დროსაც აღინიშნება წყალსადენის სტენოზი, კორძიანი სხეულის აგენეზია, მოგრძო ტვინის პირამიდების არარსებობა, კორტიკოსპინალური ტრაქტის აგენეზია და ჰიდროცეფალია. კლინიკური გამოვლინებები მოიცავს მაკროცეფალიას, მოზიდულ ცერა თითსა (ინგ. Adducted thumb) და გონებრივ ჩამორჩენას. ბიკერს-ადამს-ედვარდსის სინდრომის მქონე პაციენტების მშობლებმა ყოველი მომდევნო ორსულობის შემთხვევაში უნდა ჩაიტარონ გენეტიკური კონსულტაცია, ვინაიდან შემდეგი ფეხმძიმობები ხასიათდება დაავადების მაღალი რისკით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Bickers Adams Edwards syndrome - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
აზერბაიჯანული ლეგენდები

**აზერბაიჯანული ლეგენდები** () ― აზერბაიჯანის ზეპირსიტყვიერი ტრადიციიდან აღებული ეპიკური და ლირიკულ-ეპიკური ნაწარმოებების ერთობლიობაა. ისინი ცენტრალურ ადგილს იკავებენ ეროვნულ ფოლკლორში და ისტორიულად მნიშვნელოვან როლს ასრულებდნენ ლიტერატურული ენის ჩამოყალიბებაში, აერთიანებდნენ სალაპარაკო დიალექტებს წერილობით ტრადიციასთან.

აზერბაიჯანული ეპოსი ტრადიციულად იყოფა გმირულ და რომანტიკულ ეპოსებად. მათი თემები მოიცავს სამშობლოსთვის ბრძოლას, პატივისა და ღირსების დაცვას, ერთგულებას, თავგანწირვას და ტრაგიკულ სასიყვარულო ისტორიებს.

## ოღუზების ეპოსი 
უძველეს ძეგლებს შორისაა „დედე გორგუდის წიგნი“, ოღუზების ეპოსი, რომლის ფესვები ცენტრალური აზიის ტრადიციას უკავშირდება. ამ ნაწარმოების საბოლოო ფორმირება დაკავშირებულია კავკასიასთან და თანამედროვე აზერბაიჯანის ტერიტორიასთან, სადაც ოღუზთა ტომები დასახლდნენ. ძირითადი ზღაპრები შეიქმნა არაუგვიანეს XIII საუკუნის დასაწყისისა და ჩაიწერა XV საუკუნეში. დღემდე შემორჩენილია ორი ხელნაწერი, დრეზდენის და ვატიკანის ხელნაწერები. ეპოსის სიუჟეტები მოგვითხრობს ოღუზთა ბრძოლაზე, ტომობრივ ღირებულებებზე, სამხედრო მამაცობასა და საზოგადოების სოციალურ ორგანიზაციაზე.

ლეგენდა „ოღუზების ისტორიაზე“ ასევე მათ ციკლს მიეკუთვნება. მკვლევარები აღნიშნავენ სიუჟეტურ პარალელებს ნიზამი განჯავის პოემა „ისკანდერ-ნამესთან“, რაც რეგიონში წერილობითი და ზეპირი ტრადიციების ურთიერთქმედებაზე მიუთითებს.

## სეფიანთა პერიოდი 
ხალხური ლეგენდების კლასიკური სახით სეფიანთა ეპოქაში განვითარდა, რომელიც XVI-XVIII საუკუნეებს მოიცავს. ისეთი ნაწარმოებები, როგორიცაა „შაჰ ისმაილი“, „ასლი და კერემი“, „აშუღ ყარიბი“ და „ქოროღლი“, ამ პერიოდით თარიღდება. ეს ლეგენდები ასახავს როგორც გმირულ, ასევე რომანტიკულ თემებს. ისინი აზერბაიჯანული ლიტერატურული ტრადიციის დამახასიათებელ მახასიათებლად იქცნენ. დროთა განმავლობაში, ცალკეული ისტორიები ფართოდ გავრცელდა ახლო აღმოსავლეთისა და კავკასიის სხვა ხალხების ფოლკლორში.

## გვიანი პერიოდი 
XVIII საუკუნეში შეიქმნა ახალი ნაწარმოებები, მათ შორის ანონიმური ეპოსი „შაჰრიარი“, რომელიც დაფუძნებულია ხალხურ ზღაპარზე „შაჰრიარი და სანუბარი“. მოგვიანებით, ისეთი ნაწარმოებები, როგორიცაა „აბასი და გულგოზი“, „აბდულა და ჯაჰანი“, „შიქარი“ და „რუსტამი და სოჰრაბის“ სიუჟეტის ვარიაციები, რომელიც ფირდოუსის პოემიდან „შაჰნამედან“ იღებს სათავეს, ზეპირსიტყვიერებაში დამკვიდრდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აზერბაიჯანული ფოლკლორი

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანული ფოლკლორი
პნევმოცეფალია

მინი|ტრავმით გამოწვეული პნევმოცეფალია. კომპიუტერული ტომოგრაფია.
**პნევმოცეფალია** (ასევე ცნობილი, როგორც **პნევმოკრანიუმი, პნევმოკრანია, პნევმატოცეფალია** და **ქალასშიგა პნევმატოცელე**) — აირის (უმეტესად, ჰაერის) არსებობა ქალას ღრუში. გამომწვევი მიზეზი შეიძლება იყოს ტრავმა, ქირურგიული ჩარევა, აირწარმომქმნელი ორგანიზმებით თავის ტვინის ინფიცირება, ცემინების შეკავება (წნევის ცხვირის ღრუში შეკავება). ჩვეულებრივ, პნევმოცეფალია უსიმპტომოდ მიმდინარეობს, თუმცა, ზოგჯერ აღინიშნება მომატებული ქალასშიგა წნევის სიმპტომები (თავის ტკივილი, გულისრევა, ღებინება, გულყრა, ცნობიერების დათრგუნვა) ან/და თავის სწრაფი მოძრაობისას ჰაერის გადაადგილების ხმა. აირს კომპიუტერულ ტომოგრაფიაზე აქვს ბნელი (ჰიპოდენსური, ანუ შავი) შეფერილობა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Pneumocephalus - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ცარიელი თურქული კეხის სინდრომი

[მინი|ცარიელი თურქული კეხი. [მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T2 რეჟიმში.]]
**ცარიელი თურქული კეხის სინდრომი** (ინგ. **Empty sella syndrome**. ასევე ცნობილი, როგორც **ცარიელი კეხის სინდრომი**) — პათოლოგიური ნევროლოგიური მდგომარეობა, რა დროსაც თურქული კეხის ჰიპოფიზის ფოსო ჰიპოფიზის ნაცვლად ამოვსებულია თავ-ზურგტვინის სითხით. გამომწვევი მიზეზი შეიძლება იყოს მომატებული ქალასშიგა წნევა (რა დროსაც ჰიპოფიზი ბრტყელდება), ჰიპოფიზის მოცულობის შემცირება, ტრავმა, რადიაციული თერაპია ან აპლაზია (თანდაყოლილი არარსებობა). ცარიელი კეხის სინდრომი უმეტესად უსიმპტომოდ მიმდინარეობს, თუმცა, ზოგჯერ აღინიშნება ჰიპოპიტუიტარიზმი (მაგალითად, ზრდის ჰორმონის ნაკლებობა), მხედველობის დარღვევები და თავის ტკივილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Empty sella - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
ბაზილარული ინვაგინაცია

[მინი|ბაზილარული ინვაგინაცია. [მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება T2 რეჟიმში.]]
**ბაზილარული ინვაგინაცია** — ქალა-კისრის შეერთების ადგილის თანდაყოლილი ან შეძენილი ანომალია, რა დროსაც კისრის მეორე მალა (C2) ნორმაზე მაღლაა. ამ დროს C2-ის კბილისებრი (ოდონტოიდური) მორჩის ზედა ბოლო ქალას დიდი ხვრელის დონეზე ზემოთ მდებარეობს, რის გამოც ადგილი აქვს ზეწოლას მოგრძო ტვინზე. გამომწვევი მიზეზი შეიძლება იყოს პეჯეტის დაავადება, ფიბროზული დისპლაზია, რევმატოიდული ართრიტი, რაქიტი, არასრული ოსტეოგენეზი, ოსტეომალაცია, აქონდროპლაზია, კიარის მალფორმაცია, კლეიდოკრანიალური დისოსტოზი და ჰიპერპარათიროიდიზმი. კლინიკური გამოვლინებები უმეტესად ვლინდება 20-30 წლის ასაკში და მოიცავს სისუსტეს, კისრის ტკივილს, დაბუჟების შეგრძნებას, შარდის ბუშტისა და ნაწლავის მოქმედების დარღვევას, სიკვდილს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Basilar invagination - Radiopaedia

კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
კატეგორია:ძვლოვანი სისტემის დაავადებები
ფრანკ ლი

**ფრანკ ლი** (დ. 18 აპრილი, 1876 — გ. 9 მაისი, 1948) — ბრიტანელი კინოსა და თეატრის მსახიობი.
## ბიოგრაფია
დაიბადა 1876 წელს, ლონდონში. გადასახლდა ჰოლივუდში და მუნჯი კინოს ეპოქაში ცნობილი მსახიობის სახელიც მოიხვეჭა. ხმოვანი ფილმების გამოგონების შემდეგ მისი პოპულარობა შემცირდა და 1937 წლიდან მხოლოდ ეპიზოდურ როლებში ჩნდებოდა. გარდაიცვალა 1948 წელს, ლოს-ანჯელესში, და *„Billboard“*-ში გამოქვეყნებული ნეკროლოგის მიხედვით, დაკრძალეს ფორესტ-ლაუნ-მემორიალის პარკში, ლოს-ანჯელესში, ფრანკ ლი ვალესის სახელით.
## რჩეული ფილმოგრაფია
**„საშიშ მიწებზე“* (1917);
**„ცხოვრების მორევი“* (1917);
**„მოპარული ბრძანებები“* (1918);
**„სამეფო სამკაულები“* (1918);
**„უეცრად, ნორმა“* (1919);
**„ოჯახის დამანგრეველი“* (1919);
**„საერთო საკუთრება“* (1919);
**„მისი ირმის ტყავში მოსილი რაინდი“* (1919);
**„დასავლეთის ვარდი“* (1919);
**„ლორდ და ლედი ალგიები“* (1919);
**„უბრალო ყმაწვილკაცი“* (1919);
**„საშიში დღენი“* (1920);
**„მრისხანების თასი“* (1920);
**„მისი შვილების დედა“* (1920);
**„ექთანი მარჯორი“* (1920);
**„გვესაჭიროება (მამაკაცის) დახმარება“* (1920);
**„ღამის პილიგრიმები“* (1921);
**„სინათლე ველზე“* (1921);
**„ჩუმი ჩრდილოეთიდან“* (1922);
**„ტრაქსტონის მეფე“* (1923);
**„ჯენტლმენი ამერიკიდან“* (1923);
**„შურისძიების ფერფლი“* (1923);
**„როზიტა“* (1923);
**„უდარდელი ეპოქა“* (1924);
**„სკანდალის სუნთქვა“* (1924);
**„როგორც კაცს სურს“* (1925);
**„მისი უდიდებულესობა, ბანკერ ბინი“* (1925);
**„სუნთქვისშემკვრელი კიბე“* (1925);
**„მომხიბვლელი მატყუარა“* (1926);
**„არგენტინის ალი“* (1926);
**„საიდუმლო ბრძანებები“* (1926);
**„თვალთმაქცი“* (1926);
**„ჰარამხანის ქალბატონი“* (1926);
**„აალებული ტყე“* (1926);
**„ვეფხვქალი“* (1927);
**„სადღაც, სონორაში“* (1927);
**„დაცინვა“* (1927);
**„მისტიური ღამე“* (1928);
**„სიყვარული უდაბნოში“* (1929);
**„მონტრმატრის ვარდი“* (1929);
**„მეცამეტე სკამი“* (1929);
**„ლოტუსის ქალბატონი“* (1930);
**„ათი ღამე ბარში“* (1931);
**„ქალი მონტე-კარლოდან“* (1932);
**„არაბის კოცნა“* (1933);
**„ესპანური მოსასხამის საიდუმლო“* (1935);
**„კლაჩინგ-ჰენდის საოცარი დანაშაულები“* (1936);
**„დაკარგული მამაკაცების ლეგიონი“* (1937);
**„შავი გედი“* (1942);
## ლიტერატურა
* Goble, Alan. *The Complete Index to Literary Sources in Film*. Walter de Gruyter, 1999.
## რესურსები ინტერნეტში
*
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1876
კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1948
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 მაისი
კატეგორია:ბრიტანელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ბრიტანელი მამაკაცი თეატრის მსახიობები
კატეგორია:ბრიტანელი ემიგრანტები აშშ-ში
კატეგორია:მამაკაცი მსახიობები ლონდონიდან
მეისრე

[250пкс|thumb|*მეისრე*-[ბაშკირები|ბაშკირი ტრანსციმბირის მაგისტრალზე, უსტ-კატავთან ახლოს, სერგეი პროკუდინ-გორსკის ფოტო, 1910 წელი.]]
**მეისრე** — რკინიგზის პროფესია, რომელიც დაკავშირებულია რკინიგზის ლიანდაგის და ისრული გადამყვანის მომსახურებით, თანამდებობა და მისი დამკავებელი პირი.

## ისტორია 
ცივილიზაციის, სამეცნიერო-ტექნიკური პროგრესის განვითარებასთან დაკავშირებით გამოწვეულმა რკინიგზის ტრანსპორტის გაჩენამ და განვითარებამ საფუძველი ჩაუყარა ისრული გადამყვანების გამოგონებას. მათ სამართავად შეიქმნა *მეისრის* თანამდებობა.

ხელის ისრული გადამყვანების მართვა ხორციელდებოდა სპეციალურად გამოყოფილი რკინიგზის თანამშრომლების — მეისრეების მიერ, რომლებიც მუშაობდნენ **უფროსი მეისრის** დაქვემდებარების ქვეშ რკინიგზის სადგურის მორიგის უშუალო განკარგულების მიხედვით. ზოგიერთ საკითხებში ემორჩილებოდნენ გზის ოსტატებს. მეისრე განთავსებული იყო ჯიხურში, ისრულ გადამყვანებთან სიახლოვეს, ასევე ასრულებდა ვანდალიზმისგან და დაზიანებისგან დამცველ ფუნქციებს, მარაგდებოდა ხელის სიგნალებით, საყვირით. ამას გარდა, მეისრე წმენდდა ისრულ გადამყვანებს თოვლისგან, ასევე იცავდა მათ ნესტისგან.

XIX საუკუნეში ისრების გადაყვანა ხელით ხორციელდებოდა. არც თუ ისე იშვიათობას წარმოადგენდა შეცდომები, რაც დაკავშირებული იყო სწრაფი შეტყობინებების შეუთანხმებლობასთან და არქონასთანя.

ისრული გადამყვანების მართვა ელექტრო გადამყვანი მექანიზმებით ხორციელდება ცენტრალიზებულად, დისტანციურად დისპეტჩერული სამატარებლო ან სამანევრო დისპეტჩერების პულტით, ან რკინიგზის სადგურის მორიგის მიერ (სადგურის შტატში დისპეტჩერების არყოფნისას).

სიტყვები „*მეისრე*“ და „*ისრები*“ გამოიყენება ზოგიერთ ფრაზეოლოგიზმებში:
* „*დამნაშავეა მეისრე*“, „*მოვძებნოთ მეისრე*“, „*ვიპოვოთ მეისრე*“, „*დავნიშნოთ მეისრე*“, „*გადავიყვანოთ ისრები*“ — ვიღაცის ბრალის სხვაზე გადაბრალება, მომხდარი ნეგატიური მოვლენების პასუხისმგებლობა, ეჭვი რიგითი თანამშრომლის მიმართ;
* „*ისრების გადაყვანა*“, „*გადავიყვანოთ ისრები*“ — საუბრის თემის შეცვლა იმ მიზნით, რომ თავიდან იქნას აცილებული უსიამოვნო კითხვები და პასუხები.

სურათი:Darjeeling Railway Z Reverse.JPG|მეისრე დარჯილინგში (ინდოეთი).
სურათი:Koněvova, Vápenka, čistič výhybek.jpg|მეისრე პრაღაში.
სურათი:Fotothek df ps 0000242 Arbeitsbekleidungen - Berufsbekleidungen.jpg|ტრამვაის მეისრის ჯიხური გერმანიაში.

## შრომის პირობები 
როგორც წესი, მეისრეები მატარებლების გავლის პერიოდებს შორის იმყოფებოდნენ სპეციალურ ჯიხურებში, რომლებიც მათ იცავდა უამინდობისგან და სადაც მუდამ შეიძლებოდა საჭმლის ჭამა და დასვენება. ამას გარდა, სარკინიგზო რაიონში მუშაობდა *უფროსი მეისრე*. მეისრის პროფესიის მისაღებად აუცილებელი იყო სპეციალური მოსამზადებელი კურსის გავლა და გამოცდილ მუშაკებთან სტაჟირება.

XIX საუკუნის ბოლოს რუსეთის იმპერიაში **მეისრის ჯიხური** განკუთვნილი იყო რკინიგზის სადგურის მეისრისათვის და ეს ჯიხურები განლაგებულები იყვნენ ისრული გადამყვანების ჯგუფის სიახლოვეს, ლიანდაგებს შორის, თუ მანძილი მათ შორის ამის საშუალებას იძლეოდა, ან ლიანდაგებს მიღმა. რუსეთის ჩრდილოეთის მხარეებში (ოლქებში, მაზრებში) ისინი თბილი შენდებოდა, მორებისაგან და თბებოდნენ თუჯის ღუმელებით, ხოლო სამხრეთის მხარეებში — ფიცრებისგან. ჯიხურების ზომები იყო 1-დან 1,25 საჟენამდე გვერდები და სიმაღლე 1½ საჟენი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Тот самый стрелочник — Гудок (газета)

## სქოლიო
კატეგორია:რკინიგზის პროფესიები
ხოსე ჟილ ფორტული

**ხოსე ჟილ ფორტული** (დ. 25 ნოემბერი, 1861, ბარკისიმეტო, ლარა - გ. 15 ივნისი, 1943, კარაკასი) — ვენესუელელი მწერალი, ისტორიკოსი და პოლიტიკოსი, რომელიც ხანმოკლედ იყო ვენესუელის პრეზიდენტი მოვალეობის შემსრულებელი. როგორც პოლიტოლოგი და იურიდიული მეცნიერი, იგი მჭიდრო კავშირშია ვენესუელური პოზიტივიზმის მოძრაობასთან. ის დიქტატორ ხუან ვისენტე გომესის მოკავშირე იყო და მის რეჟიმს მხარს უჭერდა როგორც პოლიტიკურად, ასევე თავისი სოციალური და ისტორიული ნაშრომებით. 1913 წელს ფორტული ვენესუელას დროებით პრეზიდენტად დაინიშნა და თანამდებობას ერთ წელზე ნაკლები ხნის განმავლობაში იკავებდა.

## ადრეული ცხოვრება
ფორტული დაიბადა ბარკისიმეტოში 1861 წლის 25 ნოემბერს. იგი გაიზარდა და განათლება მიიღო ელ-ტოკუიოში, სადაც 1880 წლის 2 ივლისს, ეგიდიო მონტესინოსის ხელმძღვანელობით, სკოლა "ლა კონკორდიასგან" ფილოსოფიის ბაკალავრის ხარისხი მიიღო.  ფორტული მოძრაობის ძირითად წარმომადგენელად ითვლება, როგორც ვენესუელაში მოდერნიზმის ხელშეწყობის, ასევე ავტორიტარულ რეჟიმთან მჭიდრო კავშირის თვალსაზრისით. ის მჭიდრო კავშირშია ხუან ვინსენტე გომესის სხვა მოკავშირეებთან, მათ შორის სეზარ ზუმეტასთან, პედრო მანუელ არკაიასთან, ლაურეანო ვალენილა ლანცთან, ვიქტორინო მარკეს ბუსტილიოსთან.

1915 წელს ფორტული ვენესუელის პოლიტიკური მეცნიერების აკადემიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელელები
კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელის პოლიტიკა
კატეგორია:პოლიტიკოსები
იგნასიო ანდრადე

**იგნასიო ანდრადე ტროკონისი** (დ. 31 ივლისი, 1839 – გ. 17 თებერვალი, 1925) — სამხედრო პირი და პოლიტიკოსი. იგი ცნობილი იყო, როგორც ლიბერალური ყვითელი პარტიის წევრი, და 1898 წლიდან 1899 წლამდე ვენესუელის პრეზიდენტად მსახურობდა.

## ადრეული ცხოვრება
იგნასიო ანდრადე დაიბადა 1839 წლის 31 ივლისს,

1899 წელს ანდრადე ტაჩირის შტატის ყოფილმა გუბერნატორმა, ციპრიანო კასტრომ, რომელიც ადრე კოლომბიაში იყო გადასახლებული, ტახტიდან ჩამოაგდო. შვიდი წლის განმავლობაში კოლომბიაში ცხოვრების შემდეგ, კასტრომ უკანონო პირუტყვის ვაჭრობიდან მიღებული თანხებით კერძო არმია დაიქირავა. ვენესუელაში დაბრუნებისა და უკმაყოფილო ვენესუელელების მხარდაჭერის მოპოვების შემდეგ, კასტროს ერთ დროს პირადი არმია ძლიერ ეროვნულ ძალად ჩამოყალიბდა და მან აღმოსავლეთით მოახდინა მარშირება კარაკასისკენ 1899 წლის ოქტომბერში ამ მოვლენას *რესტავრატიული ლიბერალური რევოლუცია* უწოდეს, და კასტრომ ხელისუფლება ხელში ჩაიგდო, საკუთარ თავს უზენაესი სამხედრო მეთაურის თანამდებობა მიანიჭა. მან ასევე დაიკავა ვაკანტური პრეზიდენტის თანამდებობა და მოგვიანებით კონსტიტუციაში ცვლილებები შეიტანა. შედეგად წარმოქმნილმა პოლიტიკურმა არეულობამ 1901-1902 წლებში ვენესუელაში სამოქალაქო ომი გამოიწვია.

1899 წლის 23 მაისის კარაკასის შეჭრის შემდეგ, ანდრადე პუერტო-რიკოში გადასახლდა. ის საზოგადოებრივ ცხოვრებას 1903 წელს, ამნისტიის გამოცხადების შემდეგ დაუბრუნდა.

## პირადი ცხოვრება და სიკვდილი
ანდრადე მაკუტოში 1925 წელს გარდაიცვალა. იგი დაქორწინებული იყო მარია იზაბელ სოსა სააზე, რომელიც მისი პრეზიდენტობის პერიოდში, 1898 და 1899 წლებში, ვენესუელას პირველი ლედის თანამდებობას იკავებდა.

File:Ignacio Andrade and Isabel Sosa Saa.jpg|ანდრადე და იზაბელ სოსა საა 1898 წელს
File:María Isabel Sosa Saa.jpg|მარია იზაბელ სოსა სააზე

## რესურსები ინტერნეტში
* {}Ignacio Andrade Biography

## სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელელები
კატეგორია:პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები
კატეგორია:პოლიტიკოსები
კატეგორია:ვენესუელის პოლიტიკა
კატეგორია:ვენესუელის საგარეო საქმეთა მინისტრები
ამღდგენი მატარებელი

thumb|ამღდგენი მატარებელი
[thumb|[ტრაქტორი ДЭТ-250 ამღდგენი მატარებელის პლატფორმაზე]]
thumb|ამღდგენი მატარებელი მუდმივი დილოკაციის ადგილზე
**ამღდგენი მატარებელი** — სპეციალური ფორმირება, რომელიც განკუთვნილია რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობის რელსიდან აცდენის შემდეგ ჩავარდნილი შემადგენლობის შედეგების აღმოსაფხვრელად, ასევე საკუთარი ტაქტიკა-ტექნიკური შესაძლებლობის ფარგლებში გაუწიოს დახმარება ბუნებრივი და ტექნოგენური ხასიათის შემთხვევების შედეგების ლიკვიდაციისას.

ამღდგენი მატარებლები საბჭოთა კავშირის რკინიგზაზე ჩამოყალიბდნენ 1936 წლის 12 ნოემბერს გზათა მიმოსვლის სახალხო კომისარიატის 1936 წლის 11 ნოემბრის № 168 Ц „ამღდგენი მატარებლების მუშაობის გარდაქმნის შესახებ“ ბრძანების საფუძველზე.

## აღჭურვა 
ამღდგენი მატარებელი აღჭურვილია ტვირთამწევი კრანებით და მოწყობილობებით, ჰიდრავლიკური დომკრატებით, გამთრევი ტრაქტორები ჯალამბრებით, ტრაქტორებით, ბულდოზერებით. ამღდგენ მატარებელში არსებობს ელექტროსადგურები, საპროჟექტორო დანადგარები, ავტომობილები, ხანძარსაწინააღმდეგო მოწყობილობები, ლითონის შედუღების და ჭრის მანქანები, კავშირგაბმულობის საშუალებები, ასევე მასალების მარაგი (რელსები, შპლები).
ამღდგენი მატარებლის შემადგენლობაში შედიან:
* ვაგონი-საკუჭნაო ინსტრუმენტებით და მასალებით
* პლატფორმა მასალებით და აღჭურვილობებით
* ვაგონი-ელექტროსადგური
* სანიტარული ვაგონი
* ვაგონი საკვები ბლოკით
ამღდგენი მატარებელი უნდა იდგეს მუშაობისთვის მუდმივ მზადყოფნაში.

## თანამშრომელთა ჩამონათვალი 
ამღდგენი მატარებლის თანამშრომელთა სამაგალითო ჩამონათვალი:
* ამღდგენი მატარებლის უფროსი
* ამღდგენი მატარებლის უფროსის მოადგილე
* ამწე აღჭურვილობის ოსტატი
* ჰიდროპნევმატიკის ოსტატი
* ამწის მემანქანე
* ამწის მემანქანის თანაშემწე
* ბულდოზერის ტრაქტორისტი, გამთრევი ტრაქტორის მძღოლი-მექანიკოსი
* გადამტანი ელექტროსადგურის მემანქანე
* ელექტროაირშემდუღებელი
* ელექტროაირმჭრელი
* მეაკუმულატორე
* ელექტრომოწყობილობების შეკეთების ზეინკალი
* ჩამბმელი
* სპეციალური ტექნიკური დანიშნულების ვაგონის გამცილებელი
* ავტომანქანის მძღოლი
* კრანების მემანქანე-ინსტრუქტორი
* ელექტრომექანიკოსი
* ტვირთამწე მანქანების შეკეთების ზეინკალი

## რესურსები ინტერნეტში
* «Восстановительные поезда» — информационный видеосюжет ОАО «РЖД».

კატეგორია:რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობა
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 670

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 670** მიღებულია 1990 წლის 25 სექტემბერს. საბჭომ დაგმო ერაყის მიერ ქუვეითის ოკუპაცია, ქუვეითის მოქალაქეების წინააღმდეგ ძალადობა და უშიშროების საბჭოს რეზოლუციების დარღვევა. ასევე აღინიშნა ერაყელი დიპლომატების გაძევება რამდენიმე ქვეყნიდან. შედეგად, საბჭომ გადაწყვიტა ერაყისთვის სამოქალაქო ავიაციასთან დაკავშირებული დამატებითი სანქციების დაწესება.

გაეროს წესდების VII თავის შესაბამისად, საბჭომ მოუწოდა ყველა წევრ სახელმწიფოს მკაცრად აღესრულებინათ ერაყის წინააღმდეგ საერთაშორისო სანქციები და დაადასტურა, რომ რეზოლუციით 661 დაწესებული სანქციები ასევე ვრცელდება თვითმფრინავებზე და მიიღო შემდეგი გადაწყვეტილება:

(ა) წევრმა სახელმწიფოებმა უარი უნდა თქვან საჰაერო ხომალდის აფრენაზე მათი ტერიტორიიდან, თუ მათ ტვირთი უნდა გადაიტანონ ერაყსა და ოკუპირებულ ქუვეითში, სამედიცინო და ჰუმანიტარული დახმარებისა და გაეროს ირან-ერაყის სამხედრო დამკვირვებელთა ჯგუფისთვის განკუთვნილი რესურსების გამოკლებით;

(ბ) წევრმა სახელმწიფოებმა არ უნდა მისცენ ერაყის ან ქუვეითის მიმართულებით მიმავალ ნებისმიერ თვითმფრინავს ნებართვა მის ტერიტორიაზე ფრენის, თუ ეს არ დამტკიცდება უშიშროების საბჭოს კომიტეტის მიერ შემოწმების გზით, რათა დადგინდეს, რომ ის არ არღვევს 661-ე რეზოლუციას ან არ არის სერტიფიცირებული სამხედრო დამკვირვებელთა ჯგუფისთვის განკუთვნილი; 

(გ) წევრმა სახელმწიფოებმა უნდა მიიღონ აუცილებელი ზომები, რათა ყველა მისი საჰაერო ხომალდი შეესაბამებოდეს 661-ე რეზოლუციის მოთხოვნებს; 

(დ) წევრმა სახელმწიფოებმა უნდა დააკავონ ერაყული გემები, რომლებიც შედიან მათ პორტებში, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც განკუთვნილია ჰუმანიტარული მიზნებისთვის. 

მან ასევე შეახსენა ქვეყნებს, რომ 661-ე რეზოლუციის თანახმად, კვლავ გაყინონ ერაყის აქტივები, ამავდროულად დაიცვან „ქუვეითის ლეგიტიმური მთავრობა“ და სანქციები დაუწესონ ერაყელ დიპლომატებს. გარდა ამისა, საბჭომ მოუწოდა ყველა წევრ სახელმწიფოს, ითანამშრომლონ უშიშროების საბჭოს კომიტეტთან, რათა მიაწოდონ ინფორმაცია მათ მიერ რეზოლუციის დებულებების აღსრულებისთვის განხორციელებული ქმედებების შესახებ.

რეზოლუცია 670 მეცხრე რეზოლუციაა, რომელიც ერაყის ქუვეითში შეჭრას გმობს. რეზოლუცია მიღებულ იქნა 14 ხმით. კუბამ რეზოლუციის წინააღმდეგ მისცეს ხმა. 

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1990 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ
კატეგორია:1990 წელი ერაყში
კატეგორია:1990 წელი ქუვეითში
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ქუვეითის შესახებ
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 671

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 671** მიღებულია 1990 წლის 27 სექტემბერს. გაეროს ირან-ერაყის სამხედრო დამკვირვებელთა ჯგუფის შესახებ ანგარიშის განხილვის შემდეგ, საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება:

(ა) გაეროს ირან-ერაყის სამხედრო დამკვირვებელთა ჯგუფის მანდატი განახლდა ორი ​​თვით, 1990 წლის 30 ნოემბრამდე;

(ბ) გენერალური მდივანი წარადგენს ანგარიშს დამკვირვებელთა ჯგუფის შესახებ.

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1990 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ერაყის შესახებ
კატეგორია:1990 წელი ერაყში
კატეგორია:1990 წელი ირანში
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ირანის შესახებ
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 672

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 672** მიღებულია 1990 წლის 12 ოქტომბერს. საბჭომ შეშფოთება გამოთქვა 1990 წლის 8 ოქტომბერს იერუსალიმში ტაძრის მთაზე მომხდარი არეულობის გამო, რომლის შედეგადაც 20-ზე მეტი პალესტინელი დაიღუპა და 150-ზე მეტი ადამიანი დაშავდა, მათ შორის პალესტინელი მშვიდობიანი მოქალაქეები და მლოცველები.

საბჭომ დაგმო ისრაელის უსაფრთხოების ძალების ქმედებები და მოუწოდა ისრაელს, შეესრულებინა ჟენევის მეოთხე კონვენციით გათვალისწინებული სამართლებრივი ვალდებულებები. რეზოლუციით 672 დამტკიცდა რეგიონში მისიის გაგზავნა ინციდენტის გამოსაძიებლად, რომლის ანგარიშიც 1990 წლის ოქტომბრის ბოლომდე უნდა წარედგინათ.

ისრაელმა უარყო რეზოლუცია და განაცხადა, რომ რეზოლუცია არ ითვალისწინებდა დასავლეთის კედელთან ებრაელ მლოცველებზე თავდასხმსის ფაქტებს.

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1990 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელ-პალესტინის კონფლიქტის შესახებ
კატეგორია:1990 წელი ისრაელში
ხოსე ხავიერ ეგიგურენი

**ხოსე ხავიერ ეგიგურენი რიოფრიო** (დ. 16 დეკემბერი, 1816 — გ. 1884) — ეკვადორის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი ეკვადორი 6 ოქტომბრიდან 9 დეკემბრამდე, 1875.  

ის იყო ეკვადორის ფინანსთა მინისტრი 1870–1871 და 1874–1875 წლებში.

## ადრეული ცხოვრება
ხოსე ხავიერ ეგიგურენი 1815 წელს ქალაქ ლოხაში დაიბადა. ის ეკვადორის გავლენიანი ოჯახის წევრი იყო: მამა — ალფერეს რეალი ქალაქის მუდმივი საბჭოს წევრი, ხოლო ბაბუა — სამხედრო 
მაღალჩინოსანი გახლდათ. 

დედის მხრიდან ოჯახი ძველი ევროპული არისტოკრატიული წრეებიდან იყო წარმოშობით. ხოსე ხავიერის მეუღლე იყო ისაბელ ვალდივიესო ი კარსელენი.

## პოლიტიკური კარიერა
ხოსე ხავიერ ეგიგურენი თავისი პროვინციის დეპუტატი იყო ეროვნული ასამბლეაში, რომელიც კიტოში 1850 წლის 8 დეკემბრიდან 1851 წლის 26 ივნისამდე იმართებოდა. ასამბლეათა ეს სერია ცნობილი გახდა რთული საპრეზიდენტო არჩევნებით. ამ არჩევნების ყველაზე ძლიერი ორი კანდიდატი ანტონიო ელიზალდე და დიეგო ნობოა იყვნენ, რამდენჯერმე არჩევნები ფრედ დასრულდა, საბოლოოდ ელისალდემ თავისი კანდიდატურა მოხსნა და ნობოა არ აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად.

ეგიგურენი  იყო ფინანსთა მინისტრი გაბრიელ გარსია მორენოს მეორე საპრეზიდენტო ვადის დროს. მორენოს მკვლელობის შემდეგ პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლად ფრანსისკო ლეონ ფრანკო დაინიშნა, რომელმაც მალე სერიოზული ფსიქიკური დაავადება დაიწყო. შედეგად ქვეყნის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობა ეგიგურენმა დაიკავა. ის ეკვადორს 1875 წლის ოქტომბრიდან დეკემბრამდე მართავდა.

მის მოკლევადიან მმართველობაში მან ხელი მოაწერა დადგენილებას, რომელის მიხედვითაც გაბრიელ გარსია მორენო „სამშობლოს აღმდგენლად და კათოლიკური ცივილიზაციის მსხვერპლად“ გამოაცხადებდა.

ეგიგურენმა დეკემბერში თანამდებობა დატოვა და რესპუბლიკის მართვა სენატის პრეზიდენტ რაფაელ პოლიტ სევალოსს გადასცა. სევალოსმა უზრუნველყო ახალი საპრეზიდენტო არჩევნების ჩატარება, რომელშიც გაიმარჯვა ანტონიო ბორერომ.

## სქოლიო 
კატეგორია:ეკვადორის პრეზიდენტები
კატეგორია:ეკვადორელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1816
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 673

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 673** მიღებულია 1990 წლის 24 ოქტომბერს. საბჭომ დაგმო ისრაელის უარი რეგიონში გენერალური მდივნის მისიის მიღების თაობაზე.

მისიის წევრებს არ მიეცათ საშუალება, რომ ტაძრის მთის რეგიონი მოენახულებინათ, ისრაელმა განაცხადა, რომ ეს მის შიდა საქმეებში ჩარევა იყო. გენერალურმა მდივანმა ხავიერ პერეს დე კუელარმა მოგვიანებით გადაწყვიტა თავისი ანგარიშის გამოქვეყნება მისიის გაგზავნის გარეშე.

საბჭომ მოუწოდა ისრაელს დაეშვა მისია ტაძრის მთაზე არეულობის ტერიტორიაზე, რამაც შეიწირა ადამიანთა სიცოცხლე და დააზიანა ძეგლი.

შეხვედრაზე კოლუმბიამ, კუბამ, მალაიზიამ და იემენმა წარადგინეს რეზოლუცია 673, რომელიც ცხარე დებატების ფონზე წარიმართა. სუდანმა, რამდენიმე არაწევრი ქვეყნის მხარდაჭერით, მოითხოვა მკაცრი ზომების მიღება ისრაელის წინააღმდეგ. ისრაელმა უარყო ეს რეზოლუცია და განაცხადა, რომ რეზოლუცია 272 (1967) და პალესტინელებთან დაკავშირებული სიტუაციის შედარება შეუძლებელია ერაყის მიერ ქუვეითში შეჭრის დროს არსებულ ვითარებას.

## სქოლიო
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1990 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელის შესახებ
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ისრაელ-პალესტინის კონფლიქტის შესახებ
კატეგორია:1990 წელი ისრაელში