დიდი რძიანა მწერი

**რძიანა მწერი** — საშუალო ზომის ჰემიპტერა Lygaeidae-ს ოჯახიდან.  გავრცელებულია მთელ ჩრდილოეთ ამერიკაში, ცენტრალური ამერიკიდან მექსიკისა და კარიბის ზღვის გავლით კანადის სამხრეთ რეგიონებამდე. კოსტა-რიკა წარმოადგენს რძიანა მწერის სამხრეთ საზღვარს. ის ბინადრობს გზების გასწვრივ და ღია საძოვრებზე.

## იდენტიფიკაცია
ზრდასრულები შეიძლება იყვნენ 11-დან 12 მმ-მდე სიგრძის და აქვთ წითელი/ნარინჯისფერი და შავი X-ის ფორმის ნიმუში ფრთებზე, რაც დამახასიათებელია ჰემიპტერებისთვის. ეს მახასიათებელი ხდის მწერს ადვილად შესამჩნევს და მოქმედებს როგორც აპოსემატური გაფრთხილება მტაცებლებისთვის არასასიამოვნო გემოს შესახებ. fasciatus აჩვენებს მიულერის მიმიკრიას და მავნეა მტაცებლებისთვის. მუცლის მეოთხე სეგმენტის ვენტრალურ მხარეს, აქვს შავი ზოლი მამრებში და ორი შავი წერტილი მდედრებში. ახალგაზრდები იბადებიან ძირითადად წითლად შავი ანტენებით და რამდენიმე შავი წერტილით, ზრდის განმავლობაში ვითარდება შავი წერტილები, ისევე როგორც ფრთების ფილები. ამ მწერის კვერცხები არის ნათელი ნარინჯისფერი და ადვილად გამოსავლენი.

## სიცოცხლის ციკლი
ეს დიდი რძიანა მწერი არის ჰემიმეტაბოლური მწერი, რაც ნიშნავს, რომ ის იზრდება ეტაპებად, რომლებსაც ინსტარები ეწოდება და გადის არასრულ მეტამორფოზს, აჩვენებს მცირე ცვლილებებებს განვითარების განმავლობაში, როგორიცაა ფერის ცვლილებები, ფრთებისა და გენიტალიების განვითარება. იწყება როგორც კვერცხი და გადის ოთხ ნიმფალურ სტადიას 28–30 დღის განმავლობაში, სანამ ზრდასრულ ასაკში გადავა. მდედრები ხდებიან სექსუალურად მიმღებლები ზრდასრულობიდან რამდენიმე დღეში. გეოგრაფიულ ადგილმდებარეობას დიდი გავლენა აქვს კვერცხების წარმოების სიჩქარეზე და კვერცხდების ზომაზე, თუმცა რეპროდუქციის შინაგანი ზრდა დამოკიდებულია იმაზე, თუ რას არის ადაპტირებული ინდივიდი. მაგალითად, ორ ახლო პოპულაციას (60 კმ მანძილზე), რომლებიც მკვეთრ დაქანებაზე ცხოვრობენ, აქვთ რეპროდუქციის განსხვავებული ოპტიმალური ტემპერატურები, სადაც უფრო ცივ (მაღალ) ადაპტირებული პოპულაციისთვის ეს არის 23 °C, ხოლო უფრო თბილი (დაბალი) პოპულაცია ადაპტირებულია 27 °C-ზე. კვერცხდების უდიდესი ზომა დაფიქსირებულია პუერტო-რიკოს, ფლორიდისა და ტეხასის პოპულაციებში 30-50 კვერცხით თითო კვერცხდებაზე. კვერცხდების უმცირესი ზომა აღმოჩენილია კალიფორნიაში 25–30 კვერცხით თითო კვერცხდებაზე. აიოვასა და მერილენდში (ჩრდილოეთ პოპულაციები) კვერცხდების ზომა იყო ორ ექსტრემუმს შორის 25-დან 35 კვერცხამდე თითო კვერცხდებაზე.
ხელსაყრელ პირობებში (ტროპიკები) რეპროდუქცია ხდება უწყვეტად მთელი წლის განმავლობაში, ნაკლებად ხელსაყრელ პირობებში (ზომიერი ზონები) რეპროდუქცია ხდება თბილ თვეებში. რეპროდუქცია მიგრანტების ჩამოსვლისას იწვევს გენების ნაკადს ჩრდილოეთ და სამხრეთ პოპულაციებს შორის, ეს უპირატესობას აძლევს საშუალო დიაპაზონის პოპულაციებს (ცვალებადი კლიმატი), რადგან მდედრებს შემდეგ შეუძლიათ გენეტიკური ცვალებადობის უზრუნველყოფა. რძიანა მწერს შეუძლია წარმოქმნას ერთიდან სამ თაობამდე წელიწადში კლიმატისა და გეოგრაფიული მდებარეობის მიხედვით. აჩვენებს ძლიერ შერჩევას გადარჩენისთვის და შეაჩერებს რეპროდუქციას როგორც კომპრომისს, თუ პირობები არ არის იდეალური.
დიაპაუზა ხდება მოკლე დღეებში და ცივ დღეებში ზომიერ რეგიონებში და ზოგჯერ ხდება მშრალ სეზონში ტროპიკულ რეგიონებში. რძიანა მწერის პოპულაციების უმეტესობა ზამთრობს, ჩვეულებრივ მიგრაციის შემდეგ მათ გამოზამთრების ადგილებზე გარემოსდაცვითი ტრიგერების, როგორიცაა ტემპერატურა და ფოტოპერიოდი, გამო. თუმცა, ფოტოპერიოდი პროგნოზირებს გამოზამთრებას მხოლოდ იმ რეგიონებში, სადაც დღის სიგრძე გავლენას ახდენს რძიანა მცენარეების მომწიფებაზე. შესაბამისად, გამოზამთრება არ ხდება ტროპიკულ რეგიონებში, რადგან ეს არ იძლევა ადაპტურ უპირატესობას.

## მიგრაცია
რზიანა მწერი შეიძლება დაიყოს მიგრანტებად და არამიგრანტებად. პალმერმა  დინგლმა აჩვენეს, რომ ჩრდილოეთ პოპულაციები, როგორიცაა აიოვაში მდებარე, აჩვენებენ გრძელმანძილიანი ფრენისადმი უდიდეს მიდრეკილებას და არიან მაღალმიგრაციული. საპირისპიროდ, სამხრეთ პოპულაციები, როგორიცაა პუერტო-რიკოში მდებარეები, აჩვენებენ უმცირეს მიდრეკილებას და არიან მჯდომარე. სამხრეთ პოპულაციები იზრდებიან სეზონურად, როდესაც მიგრანტები პირველად გამოჩნდებიან გვიან გაზაფხულზე და შუა ზაფხულში. მიგრაციული სინდრომი აღწერილია ჩრდილოეთ პოპულაციაში, რაც ნიშნავს, რომ ისეთი თვისებები, როგორიცაა ფრთის სიგრძე, ნაყოფიერება, განვითარების დრო და ფრენის ხანგრძლივობა, ყველა გენეტიკურად არის კორელირებული. გროეტერსმა და დინგლმა  შესთავაზეს, რომ შერჩევა სპეციფიკურია პოპულაციის გარემოსთვის სიცოცხლის ისტორიის სტრატეგიებს შორის მცირე კორელაციების გამო გეოგრაფიულ დიაპაზონებში. კომპრომისი მიგრაციასა და სიცოცხლის ისტორიის თვისებებს შორის შეიძლება იყოს ასეთი ფართო გეოლოგიური გავრცელების მიზეზი. ატისანომ შესთავაზა, რომ გენეტიკური ფაქტორები, ისევე როგორც გარემოსდაცვითი სიგნალები იწვევს მიგრაციას ზოგიერთ ინდივიდში. ვინაიდან გრძელი ხანგრძლივობის ფრენები მცირდება გრძედის შემცირებასთან ერთად, ტემპერატურა არის ძლიერი ფაქტორი, რომელიც გავლენას ახდენს მიგრაციაზე. აგრეთვე, ეს მოძრაობა კორელირებს რძიანა მცენარეების აყვავებასთან, რაც უზრუნველყოფს დამატებით მტკიცებულებას, რომ გარემოსდაცვითი ტრიგერები დაკავშირებულია მიგრაციასთან. ითვლება, რომ უფრო დიდი მდედრები გამოყოფენ რესურსებს მიგრაციისთვის უბრალოდ იმიტომ, რომ მათ უფრო მეტი აქვთ დასაზოგად. ითვლება, რომ უფრო პატარა ინდივიდები იყენებენ ალტერნატიულ მექანიზმებს; ერთ-ერთი არის ოოციტების რეაბსორბცია ენერგიისთვის. ის ფაქტი, რომ ეს მწერები უბრუნდებიან ჩრდილოეთ გარემოს მიგრაციის შემდეგ, შეიძლება იყოს გენეტიკური წინასწარგანწყობის გავლენა ან შერჩეული გადატვირთვისა და გაზრდილი შიდასახეობრივი კონკურენციის გამო რესურსებისთვის სამხრეთ რეგიონებში.

ტროპიკული პოპულაციები მიგრირებენ უფრო მოკლე მანძილზე ვიდრე ზომიერი პოპულაციები, რადგან მათი არჩეული მასპინძლის სივრცითი ცვალებადობა ბევრად უფრო დიდია, ამიტომ უპირატესია ახალი მცენარეული კონგრეგაციების ძიება, ვიდრე რესურსების გამოფიტვის ტოლერირება.

## დიეტა
რძინა მწერი არის სპეციალიზებული ბალახისმჭამელი, რომელიც ხშირად მოიხმარს რძიანა მცენარის თესლებს.  მცენარეული საკვების გარდა, მწერს დაუფიქსირდა ბუგრებით, მონარქის მუხლუხოების კვერცხებითა და ლარვებით კვება, რაც ავლენს ოპორტუნისტულ ქცევას.

ეს მწერი ასევე იკვებება A. nivea-ით, Sarcostemma clausa-ით, Calotropis procera-ით და Nerium oleander-ით. სამხრეთ პოპულაციები ხშირად მოიხმარენ Asclepias curassavica-ს, ტროპიკულ რძიან მცენარეს. როდესაც ლაბორატორიაში მიეცა მზესუმზირის თესლები, ეს ბუგრი მიიღო თავისი ლიპიდების 90%, ცილის 50% და ნახშირწყლების 20%, რაც მას ეფექტურ მკვებავად აქცევს. რძიან მცენარეებში არსებული ტოქსიკური ნაერთები ასევე გროვდება, რაც ამ მწერს მის ტოქსიკურობას აძლევს.
ზრდასრულები დღის განმავლობაში იხეტიალებიან საკვების ძიებაში, რადგან რძიანი მცენარები ცხოვრობენ ლაქებში, რომლებიც შეიძლება განსხვავდებოდეს ზომით და ერთმანეთისგან მანძილით. როდესაც ფოლიკული იპოვება, ისინი შეჰყავთ ნერწყვი მასში თავიანთი გრძელი როსტრუმების საშუალებით, ეს წინასწარ ანელებს თესლს და საშუალებას აძლევს მწერს გამოწოვოს იგი თავიანთი წინა ტუმბოსა და ხახის მეშვეობით. ხშირად, მრავალი ინდივიდი იკვებება ერთ ფოლიკულზე, რაც ვარაუდობს, რომ მკვები ინდივიდების მიერ გამოიყოფა სიგნალი, რომელიც მიუთითებს კარგ საკვებ წყაროზე. ნაჩვენებია, რომ ზრდასრულები უფრო ალბათია, რომ იპოვონ საკვებ წყაროს, როდესაც სხვა ზრდასრული უკვე იკვებება მასზე, რაც კიდევ უფრო ამყარებს სიგნალიზაციის კონცეფციას. ზოგჯერ მდედრები ჩანან, როგორ იკვებებიან ნაძვების ინდივიდების მოფენილი ეგზოჩონჩხებით. იშვიათად, კანიბალიზაცია დაფიქსირებულია ლაბორატორიულ პირობებში.
რძიანა მწერისს ახალგაზრდებს სჭირდებათ რძიანი მცენარეების თესლი განვითარებისა და ზრდისთვის. ზრდასრულებს შეუძლიათ გადარჩნენ სხვა ტიპის თესლებზე, როგორიცაა მზესუმზირა, საზამთრო, ნუში და კეშიუ, როგორც ეს ნაჩვენებია ლაბორატორიულ პოპულაციებში. ნიმფები ცხოვრობენ დაახლოებით 20 ინდივიდის დიდ ჯგუფებში მცენარეზე. ახალგაზრდებს აქვთ წყვეტილი, სამნაწილიანი კუჭი, რომელიც მოქმედებს მსგავსად კოჭისა, ვენტრიკულუსისა და ილეუმის, მაგრამ ესენი ყველა სამივე არის შუა კუჭის ნაწილები და ზრდასრული სტადიის დაწყებამდე არ არსებობს კავშირი ნამდვილ ილეუმთან. განვითარების ბოლო ინსტარის განმავლობაში გროვდება ზეთი, შესაძლოა საკვები ნივთიერებების უფრო ეფექტური შეწოვის, ოსმორეგულაციაში დახმარების ან ჰაბიტატის სისუფთავის შესანარჩუნებლად. ის გამოიდევნება 24 საათში ზრდასრულობაზე ნაძვის შემდეგ, როდესაც ყალიბდება პატენტური კავშირი შუა კუჭსა და ილეუმს შორის.

## ლაბორატორიული გამოყენება
ეს მწერი ხშირად გამოიყენება როგორც მოდელური ორგანიზმი და მოჰყავთ ლაბორატორიული ექსპერიმენტებისთვის იმის გამო, რომ ადვილად მოსაშენებელი და სამართავია, აქვს განვითარების მოკლე დრო, ცოტა ინსტარი და მაღალი ნაყოფიერება. მწერის ფილოგენეტიკური მდებარეობა იდეალურია გამოსაყენებლად როგორც გარე ჯგუფი შედარებების გასაკეთებლად უფრო გამომუშავებულ ჰოლომეტაბოლურ მწერებთან, რაც მოქმედებს როგორც ღირებული ორგანიზმი ევოლუციური ნიმუშების შესასწავლად.

## სქოლიო