პატარა სასტვენი იხვი

**პატარა მსტვინავი იხვი** (Dendrocygna javanica)— მყვინთავი იხვების სახეობა, რომელიც მრავლდება ინდოეთის სუბკონტინენტსა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. ისინი ღამით იკვებებიან და დღის განმავლობაში შეიძლება შეგვხვდნენ ტბების გარშემო ან დატბორილ ბრინჯის მინდვრებში გუნდებად. მათ შეუძლიათ ხეებზე ჯდომა და ზოგჯერ ბუდეს ხის ფუღუროშიც იკეთებენ. ამ ყავისფერ და გრძელყელიან იხვს აქვს ფართო ფრთები, რომლებიც კარგად ჩანს ფრენისას და გამოსცემს ხმამაღალ, ორბგერიან მსტვინავ ხმას. მას აქვს წაბლისფერი გავა, რითაც განსხვავდება თავისი უფრო დიდი ნათესავისგან, მურა მყვინთავი იხვისგან, რომელსაც კრემისფერი თეთრი გავა აქვს.

## დახასიათება
ეს წაბლისფერი-ყავისფერი იხვი შეიძლება აგერიოთ მხოლოდ მურა სტვენია იხვში (D. bicolor), თუმცა მას აქვს წაბლისფერი კუდის ზედა მფარავი ბუმბული, განსხვავებით ამ უკანასკნელის კრემისფერი-თეთრი შეფერილობისაგან. თვალის გარშემო არსებული რგოლი ნარინჯისფერიდან ყვითლამდეა.[2] პირდაპირი ფრენის დროს მათ თავი სხეულის დონეზე დაბლა უჭირავთ, ისევე როგორც სხვა Dendrocygna-ს სახეობებს. თხემი მუქად მოჩანს, ხოლო სქესები ბუმბულის შეფერილობით მსგავსნი არიან. ისინი ნელა და ფრთების სწრაფი ქნევით ფრენენ და ჩვეულებრივ გამოსცემენ განმეორებად, ხრინწიან „ზღვის ავადმყოფობის“ მსგავს ხმას, როდესაც თავზე წრეებს აკეთებენ. ისინი გამოკვეთილად ნოქტურულები (ღამის ცხოველები) არიან და ხშირად დღისით ისვენებენ. გარეთა პირველად მომქნევ ბუმბულს შიდა მარაო შეცვლილი აქვს. ფრენისას ისინი ძალიან მკაფიო მსტვინავ ხმას გამოსცემენ.

## გავრცელების არეალი და ჰაბიტატი
ეს არის მეტწილად ბინადარი სახეობა, რომელიც ფართოდაა გავრცელებული ინდოეთის სუბკონტინენტისა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის დაბლობების ჭარბტენიან ტერიტორიებზე. სახეობა ასევე გვხვდება რეგიონის კუნძულებზე, მათ შორის ანდამანის, ნიკობარისა და მალდივის კუნძულებზე.[3]  ამინდისა და წყლის ხელმისაწვდომობის ცვლილების შესაბამისად, ისინი ზოგჯერ ახორციელებენ ლოკალურ გადაადგილებებს, ხოლო შედარებით ჩრდილოეთით მყოფი ფრინველები ზამთარს უფრო სამხრეთით ატარებენ. ისინი ბინადრობენ მცენარეული საფარით მდიდარ მტკნარწყლიან ჭარბტენიან ადგილებში და დღის განმავლობაში ხშირად ისვენებენ ნაპირებზე ან, სანაპირო ზონებში, ღია ზღვაზეც კი.[4]  ღინღლიანი ბარტყები შავია, თეთრი წარბებითა და თეთრი ლაქებით კეფაზე, ფრთაზე, ზურგის ქვედა ნაწილსა და გავაზე.[5][6]  ველურ ბუნებაში დაფიქსირებულია ალბინოსი ინდივიდებიც.[7]

 (*Icthyophaga leucogaster*) with captured duck]]
დიდი რაოდენობით ინდივიდები ზოგჯერ გვხვდება ურბანულ ჭარბტენიან ზონებში, როგორიცაა კოლკატა და გოა, განსაკუთრებით ზამთრის პერიოდში.[8][9][10] ალიპორის ზოოლოგიურ ბაღებში ტყვეობაში მყოფი ინდივიდები 1930-იან წლებში შეიყვანეს, რის შემდეგაც მათ ველური ფრინველებიც შეუერთდნენ.[11]

გავრცელების ფართო არეალით, რომელიც 1-დან 10 მილიონ კმ²-მდეა, მიიჩნევა, რომ მათ აქვთ უსაფრთხო გლობალური პოპულაცია ორსა და ოც მილიონ ინდივიდს შორის.[1მათ ნადირობა არ ემუქრებათ, რადგან საკვებად ვარგისად არ ითვლებიან.[4]

## ცხოვრების წესი და ეკოლოგია
, India)]]

მცირე სტვენია იხვები, როგორც წესი, გრიგარული (გუნდური) ფრინველები არიან. ისინი ძირითადად იკვებებიან წყლის მცენარეულობითა და კულტივირებული ბრინჯის მარცვლებით, აგრეთვე მცირე ზომის თევზებით, ბაყაყებითა და უხერხემლოებით, როგორიცაა მოლიუსკები და ჭიები.[13] საკვებს მოიპოვებენ როგორც წყლის ზედაპირზე (dabbling), ისე ყვინთვით. ისინი ხშირად დააბიჯებენ ხმელეთზე და შეიმჩნევა, რომ ჩვეულებრივი მაინები მათ ბალახზე ხშირად დაჰყვებიან.[14] საქორწინო რიტუალი მოიცავს მამლის მიერ დედლის წინაშე ნისკარტის წყალში ჩყოფასა და ამოწევას, ასევე დედლის გარშემო ცურვას.[15][16] ისინი მრავლდებიან მუსონების ან წვიმიანი სეზონის დროს, რაც ლოკალურად შეიძლება იცვლებოდეს საკვების ხელმისაწვდომობის მიხედვით. საბუდარი ადგილი შეიძლება იყოს ტოტებითა და ბალახით ამოფენილი ხის ფუღურო ან დიდი ხის ორკაპი; ზოგჯერ ისინი ხელახლა იყენებენ საძაგელას ან ყანჩის ძველ ბუდეებს, ან ბუდობენ პირდაპირ მიწაზე. კლანჭში 7-დან 12-მდე თეთრი კვერცხია, რომლებზეც ორივე მშობელი მორიგეობით ზის. დაფიქსირებულია 17 კვერცხამდე დიდი კლანჭებიც,[17] თუმცა ეს შეიძლება მიუთითებდეს სახეობის შიგნით არსებულ ბუდის პარაზიტიზმზე.[18] კვერცხები იჩეკება დაახლოებით 22–24 დღეში. ერთ სეზონზე მათ შეუძლიათ ერთზე მეტი თაობის გაზრდა.[4][19] ზოგჯერ მშობლები პატარა ბარტყებს ზურგით ატარებენ.[20]

ინდოეთში არსებული ადგილობრივი სახელები, როგორიცაა „სილი“ (sili) და „სილჰაჰი“ (silhahi), ეფუძნება მათ ხრინწიან ორბგერიან მსტვინავ ხმას. ტყვეობაში ისინი ძალიან თვინიერდებიან, დადიან ადამიანებთან ახლოს და რეაგირებენ სტვენაზე. აშშ-ში ტყვეობაში მყოფმა ინდივიდებმა 9 წლამდე იცოცხლეს.[21]

მცირე სტვენია იხვის მასპინძელ ორგანიზმში აღწერილია რამდენიმე ენდოპარაზიტული ცესტოდა (თასმისებური ჭია), მათ შორის Hymenolepis javanensis და Cittotaenia sandgroundi, გარდა ექტროპარაზიტული ბუმბულისჭამიებისა და ტკიპებისა.[22][23][24]

## სქოლიო