open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნინო დობორჯგინიძე

**ნინო დობორჯგინიძე** (დ. 21 მარტი, 1960, ოზურგეთი) — ქართველი მეცნიერი, ლინგვისტიკის დოქტორი (1988), ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორი (2022 წლიდან); სრული პროფესორი ენისა და ლიტერატურის მიმართულებით. მისი კვლევითი ინტერესებია ლინგვისტური იდეების ისტორია, შუა საუკუნეების კვლევები, ციფრული ჰუმანიტარია, კორპუსული ლინგვისტიკა და ძველი ქართული ფილოლოგია.

## ბიოგრაფია 
ნინო დობორჯგინიძემ 1982 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კლასიკური ფილოლოგიის ფაკულტეტი.  

## სამეცნიერო საქმიანობა 
დობორჯგინიძე ავტორია და თანაავტორია მრავალი მონოგრაფიისა და სტატიებისა ქართულ, გერმანულ და ინგლისურ ენებზე. მისი კვლევები ეხება ძველი ქართული ტექსტების ინტერპრეტაციას, შუა საუკუნეების თარგმანთა ფილოლოგიურ ანალიზს, ქართულ ენაში ბავშვთა ენობრივ განვითარებასა და კორპუსულ ლინგვისტიკას.  
* **ლინგვისტურ-ჰერმენევტიკული მეტატექსტები: პრაქტიკული გრამატიკა და ჰერმენევტიკა X–XIII საუკუნეების ქართულ წყაროებში**. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2012. ISBN 978-9941-18-093-4.  
* „Medieval Translation in the Light of the Polysystem and Rewriting Theories: The Georgian Case“, *Scrinium*, 17(1), 2021.  
* „Generic Concepts and Stereotypes of Medieval Georgian Historiography“, in: *Christian Historiography between Empires, 4th–8th*, Peeters, 2021.  

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი
კატეგორია:ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორები
ალფრედ აჰო

**ალფრედ ვაინო აჰო** (; დ. 9 აგვისტო, 1941, ტიმინსი, ონტარიო, კანადა) — კანადელი მეცნიერი კომპიუტერულ ტექნოლოგიებში, უმეტესად ცნობილი თავისი ნამუშევრებით პროგრამირების ენების, კომპილატორების და მასთან დაკავშირებული ალგორითმების სფეროში; ასევე კომპიუტერული პროგრამირების ხელოვნებისა და მეცნიერების სახელმძღვანელოს ავტორი. ტიურინგის პრემიის ლაურეატი (2020).

ბაკალავრის ხარისხი ფიზიკაში მიიღო ტორონტოს უნივერსიტეტში, დოქტორის ხარისხი ელექტროტექნიკასა და ინფორმატიკაში — პრინსტონის უნივერსიტეტში.

## ჯილდოები და აღიარება
* 2003 — ჯონ ფონ ნეიმანის მედალი
* 2017 — იაპონური კორპორაცია NEC-ის C&C Prize
* 2020 — ტიურინგის პრემია
* 2022 — აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრი

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური გვერდი კოლუმბიის უნივერსიტეტის საიტზე 
* ბიოგრაფია ელექტროტექნიკისა და ალექტრონიკის ინჟინრების ინსტიტუტის (IEEE) საიტზე 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:პრინსტონის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ტორონტოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ტიურინგის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd

'''''„Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd“''''' () — ამერიკელი მომღერალ ლანა დელ რეის მეცხრე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2023 წლის 24 მარტს. დელ რეიმ დისკისთვის მასალის წერა დაიწყო 2021 წლის შემოდგომაზე Blue Banisters-ის გამოშვებამდე. მის იმდროინდელ პარტნიორ მაიკ ჰერმოსასთან ერთად მათ დაწერეს რამდენიმე სიმღერა, რის შემდეგაც ჯეკ ანტონოფი, დრიუ ერიქსონი და ზაკ დაუესი მისი ბოლო ნამუშევრების მთავარი პროდიუსერები, შეუერთდნენ ალბომზე მუშაობას. წერის პროცესში ლანა ხშირად მიმართავდა „მედიტატიური სპონტანური სიმღერის“ ტექნიკას. ჩაწერა ძირითადად ლოს-ანჯელესში ხდებოდა და დასრულდა 2022 წლის შემოდგომაზე. ალბომის სათაური არის მინიშნება მიტოვებულ ჯერგინსის გვირაბზე, რომელიც მდებარეობს ქ. ლონგ-ბიჩში, კალიფორნია. სიმღერები არის ინდი პოპის, ფოლკისა და საორკესტრო პოპის სტილში შესრულებული და სესხულობს ტრაპის, გოსპელისა და რეპის ელემენტებსაც. ჩანაწერში ფართოდ გამოიყენებოდა ფორტეპიანო, სიმებიანი და დასარტყამი საკრავები.

კატეგორია:ალბომები ჯეკ ანტონოფის პროდიუსერობით
კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
კატეგორია:ლანა დელ რეის ალბომები
კატეგორია:Interscope Records-ის ალბომები
ნიარპიიო

**ნიარპიიო** (;ასევე ცნობილი როგორც ნერპესი) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ბოტნიის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 9 547 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 2 334.14 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.77 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Town of Närpes – Official website

## სქოლიო
კატეგორია:ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
ნადარაია

საკუთარი სახელი **ნადარაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ამირან ნადარაია — ექიმი, პოლიტიკოსი
* ელიზბარ ნადარაია — მათემატიკოსი
* ნუგზარ ნადარაია — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
* სარდიონ ნადარაია — საბჭოთა უშიშროების პოლკოვნიკი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ნავერიანი

საკუთარი სახელი **ნავერიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თამაზ ნავერიანი — სპორტსმენი (ძიუდო), პოლიტიკოსი
* ოთარ ნავერიანი — სპორტმენი (კრივი)

კატეგორია:ქართული გვარები
ნარმანია

საკუთარი სახელი **ნარმანია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით ნარმანია — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
* ზურაბ ნარმანია — პოეტი, მთარგმნელი, ესეისტი
* იგორ ნარმანია — სპორტსმენი (სამბო), პოლიტიკოსი
* ნიკა ნარმანია — ფეხბურთელი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
თე­მი­ნა ტუ­ა­ე­ვა­

**თე­მი­ნა ტუ­ა­ე­ვა** (; დ. 16 სექტემბერი, 1945, ვლადიკავკაზი) — რუსი მსახიობი, რეჟისორი, სცენარისტი, რუსეთის კულტურის დამსახურებული მუშაკი (2006), ჩრდილოეთი ოსეთის კულტურის დამსახურებული არტისტი (1996), კოსტა ხეთაგუროვის სახელობის პრემიის ლაურეატი (2009), რუსეთის კინემატოგრაფისტთა კავშირის წევრი, რუსეთის ჟურნალისტთა კავშირის წევრი.
## ფილმოგრაფია
*1976 — „ნატვრის ხე“ — ნარგიზა (რეჟ. თენგიზ აბულაძე)
*1982 — „ყუბაჩური სამაჯურის საიდუმლო“ — მანაბა, საიდას და (რეჟ. რაფაელ გასპარიანცი)

## გალერეა

ფაილი:Туаева_Т._-_Древо_желания.jpg|თე­მი­ნა ტუ­ა­ე­ვა ფილმში „ნატვრის ხე“

## რესურსები ინტერნეტში
* თე­მი­ნა ტუ­ა­ე­ვა — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

 
კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მსახიობები
კატეგორია:საბჭოთა მსახიობები
კატეგორია:რუსი მსახიობები
კატეგორია:რეჟისორები ანბანის მიხედვით
პაპუა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**პაპუა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* პაპუა-ახალი გვინეა — სახელმწიფო სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიასა და ოკეანეთში;
* პაპუა — პროვინცია ინდონეზიაში;
* პაპუა — პაპუა-ახალი გვინეის რეგიონი.
ელის ექოლსი

**ელის ექოლსი** (; დ. 1951) — ამერიკელი ისტორიკოსი, პროფესორი, მწერალი და ფემინისტი.

## ბიოგრაფია
ელის ექოლსი არის სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტის  ისტორიის პროფესორი და თანამედროვე გენდერული კვლევების ბარბარა სტრეიზანდის სახელობის კათედრის თავმჯდომარე. ცხოვრობს ლოს ანჯელესში. მისი პირველი წიგნი „გაბედე იყო შეუფერებელი: რადიკალური ფემინიზმი ამერიკაში 1967 -75“ იყო მეორე ტალღის ფემინიზმის პირველი სოციალური და ინტელექტუალური ისტორია, რომელიც ხაზს უსვამდა მის მნიშვნელოვან, მაგრამ  რთულ ურთიერთობას  შავკანიანთა ძალაუფლების მოძრაობასთან და ახალ მემარცხენეებთან. 1990 წელს ამ წიგნმა გუსტავუს მეიერსის სახელობის საუკეთესო წიგნის ტიტული მოიპოვა. ელის ექოლსის მეორე წიგნი: „ტკბილი სამოთხის ნაიარევები: ჯენის  ჯოპლინის ცხოვრება და მოღვაწეობა“, წიგნი აღწერს, როკ მუსიკოსის ბიოგრაფიასა და იმ მუიკალურ მოვლენას, რომლის ნაწილიც იყო ჯოპლინი. ლოს ანჯელეს ტაიმსის მიხედვით, ის დასახელდა 1999 წლის ერთ-ერთ საუკეთესო წიგნად. სადაც ავტორი იკვლევს დისკოს „მხურვალებას“ რაშიც გულისხმობს დისკოს მიერ გადატრიალების მოხდენას ამერიკის  რასობრივი წესებში , გენდერულ და სექსუალურ  ჩვეულებებში, ქცევებში. მუსიკას ხშირად აღიქვამენ, როგორც საზოგადოებრივი  ცვლილების ამსახველ საშუალებას, მაგრამ „Hot Stuff” ცხადყოფს, რომ მუსიკას შესწევს უნარი თავად იყოს ცვლილების მომხდენი.

## ბიბლიოგრაფია
**Daring to Be Bad: Radical Feminism in America 1967-1975*
**Shaky Ground: The Sixties and its Aftershocks* (2002)
**Hot Stuff: Disco and the Remaking of American Culture* (2009)

## რესურსები ინტერნეტში
*Alice  Echols, “ Alice  Echols”
*USC Dornsife  College of Letters, Arts and Science  USC  University of Southern California
*USC  University of Southern California “ Society  of  Fellows in the Humanities “
*History Workshop  Podcast
*DJ History Website

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:ამერიკელი ქალი ისტორიკოსები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ისტორიკოსები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ინგვარ მოგზაური

300px|მინი|რუნიული წარწერა სადაც მოიხსენიება ინგვარი
**ინგვარ მოგზაური** (ძვ. სკანდ. Yngvarr víðförli; ) — შვედი ვიკინგი, რომელიც ხელმძღვანელობდა საქართველოში მებრძოლ ექსპედიციას.

ინგვარ მოგზაურის საგა აღწერს 1041 წელს ვიკინგების უკანასკნელ ლაშქრობას კასპიის ზღვაზე. ექსპედიცია სავარაუდოდ მიზნად ისახავდა ძველი სავაჭრო გზების ხელახლა გახსნას მას შემდეგ, რაც ვოლგის ბულგარელებმა და ხაზარებმა ამ გზაზე დაბრკოლებები შექმნეს. ინგვარ მოგზაურმა ეს ექსპედიცია შვედეთიდან წამოიწყო და მდინარე ვოლგის ქვევით სარაცენების მიწაზე გადავიდა. იქ ყოფნისას ვიკინგებმა, როგორც ჩანს, მონაწილეობა მიიღეს 1042 წელს საქართველოში გამართულ სასირეთის ბრძოლაში.

შვედეთში აღმართული 27 რუნა ეძღვნება ინგვარის შორეულ ლაშქრობას. ინგვარის ძმის რუნა მიუთითებს იმაზე, რომ იგი ოქროს საძიებლად წავიდა აღმოსავლეთში, მაგრამ გარდაიცვალა სარაცინების მიწაზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*სასირეთის ბრძოლა

## რესურსები ინტერნეტში
* Svante Fischer (1999). *Ingvarsstenarna i tid och rum*
* Carl L. Thunberg (2010). *Ingvarståget och dess monument*
* The Ingvar Runestones on Google Maps (after Carl L. Thunberg 2010)
*ვიკინგების უკანასკნელი ლაშქრობა“

## სქოლიო
კატეგორია:ვიკინგები
ოდიშარია

საკუთარი სახელი **ოდიშარია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* არჩილ ოდიშარია — გეოლოგი, პოლიტიკოსი
* ბაჩო ოდიშარია — ჟურნალისტი
* ბექა ოდიშარია — იურისტ-ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
* გურამ ოდიშარია — მწერალი, პოლიტიკოსი
* თამარ ოდიშარია — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე
* კონსტანტინე ოდიშარია (მარტვილელი) — სიძველეთა მკვლევარი 
* რაულ ოდიშარია — ინჟინერი
* სერგი ოდიშარია — რენტგენოლოგი
* შალვა ოდიშარია — ემიგრანტი, საიდუმლო აგენტი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
HeForShe

**HeForShe** — გაეროს ქალთა ორგანიზაციის სოლიდარობის მოძრაობა გენდერული თანასწორობისთვის. 

მოძრაობის მიზანი არის ბიჭებისა და კაცების ჩართულობა გენდერული თანასწორობის მიღწევაში და ბრძოლა ნეგატიური გენდერული ნორმების წინააღმდეგ. მოძრაობა ემყარება აზრს, რომ გენდერული თანასწორობა არის სოციალური, ეკონომიკური და პოლიტიკური საკითხი, რომელიც გავლენას ახდენს ყველა ადამიანზე. HeforShe-ს ლოგო წარმოადგენს ქალებისა და კაცების ერთობას გენდერული თანასწორობისთვის ბრძოლაში, ვინაიდან მასში გაერთიანებულია ქალისა და კაცის გენდერული სიმბოლოები. „რაც უფრო ბევრს ვსაუბრობდი ფემინიზმზე, მით უფრო მეტად ვაანალიზებდი, რომ ქალების უფლებებისთვის ბრძოლა ძალიან ხშირად ასოცირდებოდა კაცთა სიძულვილზე. თუ რამე ვიცი დარწმუნებით, ისაა, რომ ეს უნდა შეწყდეს. ფემინიზმი არის რწმენა, რომ კაცებსა და ქალებს უნდა ჰქონდეთ თანაბარი უფლებები და შესაძლებლობები. ესაა თეორია სქესთა შორის პოლიტიკური, ეკონომიკური და სოციალური თანასწორობისა“ — ემა უოტსონი, გაეროს ქალთა ორგანიზაციის გლობალური კეთილი ნების ელჩი. 

კვლევების მიხედვით, საჭიროა კიდევ 257 წელი გენდერული სხვაობის  აღმოსაფხვრელად, რაც საჭიროებს კაცების ჩართულობას. HeforShe არის გლობალური მცდელობა იმისა, რომ ჩართონ კაცები და ბიჭები სოციალური და კულტურული ბარიერებისგან გათავისუფლებაში, რომლებიც ხელს უშლის ქალებსა და გოგონებს თავიანთი პოტენციალის ასრულებისკენ და შესაბამისად, დადებითი გავლენა მოახდინონ მთელ საზოგადებაზე. გენდერული თანასწორობის მიღწევისთვის საჭიროა ინკლუზიური მიდგომა, რომელიც აღიარებს კაცებისა და ბიჭების მნიშვნელოვან როლს ქალების უფლებებში. HeforShe იწვევს კაცებსა და ბიჭებს ჩაერთონ თანაბარ პარტნიორებად გენდერული თანასწორობის მიღწევასთან ბრძოლაში, რომელიც სასარგებლოა მთელი კაცობრიობისთვის.

## ისტორია
გაეროს გენერალურმა მდივანმა ბან კი მუნმა და გაეროს ქალთა ორგანიზაციის გლობალური კეთილი ნების ელჩმა ემა უოტსონმა წარუდგინეს ეს კამპანია მსოფლიოს 2014 წელს, შედეგად მსოფლიოს გარშემო ასობით ათასმა ადამიანმა, მათ შორის მეტ დეიმონმა და ბარაკ ობამამ, მხარი დაუჭირა ამ კამპანიას. კამპანიის დაწყებისთანავე გაეროს ქალთა ორგანიზაციამ გააკეთა მოწოდება, რომ მობილიზებულიყო პირველი 10000 კაცი კამპანიაში. ამ მიზანს მიაღწიეს სამ დღეში. ახლა ოთხი წლის შემდეგ, HeforShe-ს ჰყავს 1,3 მილიარდი ერთგული წევრი, რომელთა რიცხვი კვლავ იზრდება. მხოლოდ შეერთებული შტატებიდან 141000+ კაცია ჩართული. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* UN Women
* Emma Watson HeForShe Speech at the United Nations | UN Women 2014
* *TEDWoman 2015: Elizabeth Nyamayaro: An Invitation To Men Who Want A Better World For Women*

კატეგორია:გაერო
კატეგორია:გენდერული თანასწორობა
მანველიშვილები

**მანველიშვილები** — ქართული დიდებული საგვარეულო, რომელიც ვახტანგ VI-სთან ერთად გადაიხვეწა რუსეთში. თავიდან სახლობდნენ გურიის სამთავროში, სადაც XIX საუკუნის შუა ხანებამდე არაპრივილეგირებულები იყვნენ. ვახტანგ VI-ის სიგელში (1725 წ. 21 აგვისტო) მოიხსენიებიან გურულ თავადებად. ზოგიერთი მონაცემის თანახმად მინიჭებული ჰქონდათ „დიდი აზნაურის“ წოდება და ემსახურებოდნენ გურიელებს. ერთი პერიოდი ასკანის ციხისთავებიც (XVIII საუკუნის შუა წლებში) იყვნენ. XVII საუკუნის I ნახევრიდან XVIII საუკუნის I ნახევრამდე ფლობდნენ საკუთარ სათავადოს.  თავისი მდგომარეობითაც ისინი თავადებს უახლოვდებობდნენ. 1738 წელს ამავე სტატუსით მსახურობენ რუსეთის იმპერიაში. მანველშვილებმა რუსეთის უღელქვეშ 1863 წ. 3 ივლისს რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო საბჭოს უმაღლესი გადაწყვეტილებით თავადობა საქართველოს ტერიტორიაზე (აგრეთვე, თვითონ რუსეთში – ეკატერინოსლავისა და პოლტავის გუბერნიაში). გვარი რუსიფიცირებული იყო, როგორც მანველოვი ().

## იხილეთ აგრეთვე 
* ასკანის ციხე

## ლიტერატურა 
* 
* *Думин С. В.* Князья Манвеловы // Дворянские роды Российской империи. Том 4. Князья Царства Грузинского. — გვ. 171–173.
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
პაპასკირი

საკუთარი სახელი **პაპასკირი** ან **პაპასქირი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ზურაბ პაპასქირი — ქართველი ისტორიკოსი
* ივანე პაპასკირი — აფხაზი მწერალი
* ლიდა პაპასკირი — ქართველი ეკონომისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:აფხაზური გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
პატარაია

საკუთარი სახელი **პატარაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბაია პატარაია — ქართველი იურისტი, ფემინისტი
* გიორგი პატარაია — ქართველი პათომორფოლოგი
* გურამ პატარაია — ქართველი კინორეჟისორი
* დავით პატარაია — ქართველი სამართალმცოდნე
* ვასო პატარაია — ქართველი მწერალი, დრამატურგი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
კრისტიინანკაუპუნკი

**კრისტიინანკაუპუნკი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ბოტნიის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 6 252 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 682.53 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.16 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Official website 
*Kristinestad 1649–1999. One of the best preserved wooden towns in Fenno-Scandinavia

## სქოლიო
კატეგორია:ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
რუხაია

საკუთარი სახელი **რუხაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გრიგოლ რუხაია — ქართველი პოეტი, მწერალი
* ფრიდონ რუხაია — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
სალია

საკუთარი სახელი **სალია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* კალისტრატე სალია — ქართველი ისტორიკოსი, ემიგრანტი
* კონსტანტინე სალია — ქართველი ინჟინერი, თანამდებობის პირი
* ნინო სალია — ქართველი ისტორიკოსი, პუბლიცისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
სალია (მრავალმნიშვნელოვანი)

**სალია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* სალია — გვარი საქართველოში
* სალია (მეიოს საგრაფო) — დასახლებული პუნქტი ირლანდიაში
* სალია (მუნიციპალიტეტი) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში
სამუშია

საკუთარი სახელი **სამუშია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გურამ სამუშია — ქართველი ფეხბურთელი
* დავით სამუშია — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
* ცოტნე სამუშია — ქართველი ფეხბურთელი
* ჯაბა სამუშია — ქართველი ისტორიკოსი, თანამდებობის პირი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
სხულუხია

საკუთარი სახელი **სხულუხია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გრიგოლ სხულუხია — საბჭოთა კავშირის გმირი, უმცროსი სერჟანტი
* ვინარი სხულუხია — აგრონომი, სოციალისტური შრომის გმირი
* მირზა სხულუხია — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა)
* სპირიდონ სხულუხია — I მსოფლიო ომის მონაწილე, წმ. გიორგის ორდენის კავალერი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ტაბაღუა

საკუთარი სახელი **ტაბაღუა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ილია ტაბაღუა — ისტორიკოსი
* პაატა ტაბაღუა — რეჟისორი, მსახიობი, სცენარისტი, მეზღვაური

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
კრუუნუპიი

**კრუუნუპიი** ( ასევე ცნობილი როგორც კრონობი) — მუნიციპალიტეტი იაკობშტადის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 6 406 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 752.65 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.99 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Kronoby – Official website

## სქოლიო
კატეგორია:ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
ფაილოძე

საკუთარი სახელი **ფაილოძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თორნიკე ფაილოძე — ქართველი ფეხბურთელი
* იულია ფაილოძე — ქართველი მეზღვაური
* მარინა ფაილოძე — ქართველი ექიმი-პათოლოგანატომი
* ნინო ფაილოძე — ქართველი ეკონომისტი, ინჟინერი

კატეგორია:ქართული გვარები
ფაცაცია

საკუთარი სახელი **ფაცაცია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ანი ფაცაცია — მომღერალი
* გერმანე ფაცაცია — პოლიტიკოსი, ფილოსოფოსი
* დავით ფაცაცია — იურისტი, ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
* თიკა ფაცაცია — მოდელი, მომღერალი, სატელევიზიო წამყვანი
* ოთარ ფაცაცია — პოლიტიკოსი, ეკონომისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ფოჩხუა

საკუთარი სახელი **ფოჩხუა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* არსენ ფოჩხუა — გრაფიკოსი
* ბიძინა ფოჩხუა — ფილოლოგი
* ზურაბ ფოჩხუა — სამხედრო პირი

კატეგორია:ქართული გვარები
ქანთარია

საკუთარი სახელი **ქანთარია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ქანთარია — პოლიტიკოსი, რეჟისორი
* ბექა ქანთარია — იურისტი
* გიორგი ქანთარია — ფეხბურთელი
* ვალერიან ქანთარია — აგრონომი
* ზვიად ქანთარია — ფეხბურთელი
* მელიტონ ქანთარია — საბჭოთა კავშირის გმირი, სერჟანტი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ქარაია

საკუთარი სახელი **ქარაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* კლარა ქარაია — ხელოვნებათმცოდნე
* რაისა ქარაია — აგრონომი

კატეგორია:ქართული გვარები
დინოზავრის კვერცხი

**„დინოზავრის კვერცხი (და სასახლეში ვნახავ სიხარულს…)“** — სს „ქართული ფილმის“ 1993 წლის მხატვრული ფილმი, რომლის რეჟისორია ქეთი დოლიძე.

## სიუჟეტი
პოლონეთში სამეცნიერო სიმპოზიუმზე გამგზავრებულ ქართველ მეცნიერთა ჯგუფს ძველ ციხე-სიმაგრეში დააბინავებენ. ჯგუფის ერთ-ერთი წევრით პოლონელ დიდგვაროვანთა შთამომავალი, შუახნის მამაკაცი მოიხიბლება. მანამდე მოკრძალებულ, შეუმჩნეველ მეცნიერს სიყვარული მომხიბვლელ ქალად აქცევს.

## როლებს ასრულებენ
* მარი (მარინა) ჯანაშია — ლიზა ოცხელი
* დანიელ ოლბრიხსკი — მიხაილი
* ბეატა ტიშკევიჩი — ეველინა
* გივი დგებუაძე — შალვა
* იან მახულსკი — ვაცეკი
* ნანული სარაჯიშვილი — ზიზი
* მარია სუიბი — მარია
* ნინო ლორთქიფანიძე — დოდო
* იეჟი ნოვაკი — მოხუცი ებრაელი
* იან პავლოვსკი — აკადემიკოსი
* ზიგმუნდ ბლავუტი — ზიგმუნდი
* დარიუსჰ გნატოვსკი — მზარეული
* ქეთი დოლიძე — და
* ლია კაპანაძე
* თამარ ბზიავა
* თორნიკე ბზიავა
* გიო ბადრიძე

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:1993 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ქეთი დოლიძის ფილმები
ტყებუჩავა

საკუთარი სახელი **ტყებუჩავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ავთანდილ ტყებუჩავა — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი
* ანა ტყებუჩავა — ქართველი მსახიობი
* გოჩა ტყებუჩავა — ქართველი ფეხბურთელი, მწვრთნელი
* ლეონტი ტყებუჩავა — საბჭოთა სამეურნეო და პარტიული მოხელე

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ქარდავა

საკუთარი სახელი **ქარდავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბაჩუკი ქარდავა — იურისტი, პოლიტიკოსი
* ბაქარ ქარდავა — ფეხბურთელი
* ლევან ქარდავა — იურისტი, პოლიტიკოსი
* ფრიდონ ქარდავა — მწერალ ქარდა ქარდუხის ნამდვილი სახელი და გვარი
* შალვა ქარდავა — სპორტსმენი (ძიუდო)
* ცაცა ქარდავა — სოფლის მეურნეობის მუშაკი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ქებურია

საკუთარი სახელი **ქებურია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბესარიონ ქებურია — მფრინავ-კონსტრუქტორი
* დიმიტრი ქებურია — პედაგოგი, პოლიტიკოსი
* ლელა ქებურია — ფილოლოგი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ქოჩაკიძე

საკუთარი სახელი **ქოჩაკიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ქოჩაკიძე — პოეტ გიორგი ჭალადიდელის ნამდვილი სახელი და გვარი
* მიხეილ ქოჩაკიძე — არქიტექტორი, ინჟინერი
* ოლეგ ქოჩაკიძე — ფერმწერი, სცენოგრაფი, შემოქმედებითი ჯგუფ „სამეულის“ წევრი

კატეგორია:ქართული გვარები
ყოლბაია

საკუთარი სახელი **ყოლბაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით ყოლბაია — ისტორიკოსი
* ვახტანგ ყოლბაია — პოლიტიკოსი
* მამია ყოლბაია — ფსიქოლოგი
* ჯუმბერ ყოლბაია — ლოტბარი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:აფხაზური გვარები
შამუგია

საკუთარი სახელი **შამუგია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ოთარ შამუგია — ეკონომისტი
* პაატა შამუგია — პოეტი
* პაატა შამუგია — სპორტსმენი (სპორტული ტანვარჯიში)

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
შარია (გვარი)

საკუთარი სახელი **შარია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ზურაბ შარია — მსახიობი
* ნუგზარ შარია — მსახიობი, რეჟისორი
* პეტრე შარია — საბჭოთა პარტიული და პოლიტიკური მოხელე

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
შარტავა

საკუთარი სახელი **შარტავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* კახაბერ შარტავა — დიპლომატი, პოლიტიკოსი
* ჟიული შარტავა — პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე

კატეგორია:ქართული გვარები
ნინო ლორთქიფანიძე

**ნინო ლორთქიფანიძე** (დ. 11 ივნისი, 1959, თბილისი) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი.

1980 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. 
მოზარდ-მაყურებელთა თეატრში განასახიერა როლები: პრესცენტრი (ფ. შილერი, კ. გოცი „პრინცესა ტურანდოტი“, რეჟ. გ. ბრეგაძე), გუსტავსონი, თეატრის დირექტორი (ასტრიდ ლინდგრენი „პეპი გრძელი წინდა“ რეჟ. გ. თავაძე), დედოფალი (ა. სულაკაური „სალამურა“ რეჟ. კოტე მირიანაშვილი), ქეთო (ნ. დუმბაძე, გ. ლორთქიფანიძე „მე ვხედავ მზეს“, რეჟ. დ. ხვთისიაშვილი), ნათელა, ეთერიკო (ლ. ბუღაძე „7+1“ რეჟ. გ. ქაჩიბაია), ძიძა (იაკობ გოგებაშვილი „იავნანამ რა ჰქმნა?“, რეჟ. ო. ბაღათურია), იბრუხტი (გ. ნახუცრიშვილი „ნაცარქექია“, რეჟ. დ. ხვთისიაშვილი), ეკა (დ. კლდიაშვილი „ირინეს ბედნიერება“, რეჟ. დ. ხვთისიაშვილი) და სხვა. კოტე მარჯანიშვილის თეატრის სცენაზე განსახიერებული როლებიდან აღსანიშნავია: შორენა (კ. გამსახურდია, „დიდოსტატის მარჯვენა“ რეჟ. დ. ანდღულაძე), ია (ვ. კოროსტილიოვი „მარტოობის დღესასწაული“, რეჟ. გ. ლორთქიფანიძე). რუსთაველის სახელობის თეატრის სცენაზე ნათამაშები როლები: ხათუნა (თ. მეტრეველი „შეშლილი, შეშლილი ახალი წელი", რეჟ. რ. ჩხაიძე), ექიმი (თ. ჭილაძე „როლი დამწყები მსახიობი გოგონასათვის“, რეჟ. რ. სტურუა), ვერა (ა. ვამპილოვი „იხვებზე ნადირობა“, რეჟ. ა. ვარსიმაშვილი, „დედა ენა“ რეჟ. რ. სტურუა). გადაღებულია მხატვრულ ფილმებში: „ძილისპირული“, „თეთრი ბაირაღები“, „წიგნი ფიცისა“, „ნუ გააღვიძებ!“, „გამარჯობა ყველას“, „ანდერძი", „ღამის ზარები“ და სხვ.

## ფილმოგრაფია 
* 1966 — „მზის საათი“ —  (რეჟ. ლერი სიხარულიძე)
* 1980 — „გამარჯობა ყველას“ (ფიროსმანი) — ია (რეჟ. გიგა ლორთქიფანიძე)
* 1982 — „ანდერძი“ — ნინო (რეჟ. ნანა დვალიშვილი)
* 1983 — „წიგნი ფიცისა“ — აიდე (რეჟ. გიგა ლორთქიფანიძე)
* 1983 — „ძილისპირული“ — ნინო (რეჟ. ნარგიზა გარდაფხაძე)
* 1990 — „თეთრი ბაირაღები“ — ნუნუ ექიმი (რეჟ. გიგა ლორთქიფანიძე)
* 1997 — „ღამის ზარები“ — კირა (რეჟ. გიგა ლორთქიფანიძე)
* 1993 — „დინოზავრის კვერცხი“ (და სასახლეში ვნახავ სიხარულს…) —  (რეჟ. ქეთი დოლიძე)
* 2003 — „ღმერთო, რისი გულისთვის… – უმადური“ —  (რეჟ. გიგა ლორთქიფანიძე)

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*ნინო ლორთქიფანიძე — ეროვნული ფილმოგრაფია
*

კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შედანია

საკუთარი სახელი **შედანია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თამარ შედანია — მოდელი
* ფლორა შედანია — მსახიობი

კატეგორია:ქართული გვარები
შომახია

საკუთარი სახელი **შომახია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ანზორ შომახია — საოპერო მომღერალი
* იოანე (შომახია) —  საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი

კატეგორია:ქართული გვარები
შეროზია

საკუთარი სახელი **შეროზია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აპოლონ შეროზია — ფილოსოფოსი
* ბესიკ შეროზია — ფეხბურთის მწვრთნელი
* გურამ შეროზია — ბლოგერი, ტელეჟურნალისტი, მარკეტერი 
* ლუკა შეროზია — ფეხბურთელი
* კალისტრატე შეროზია — საბჭოთა პარტიული მოხელე 
* მედეა შეროზია — ისტორიკოსი, ნუმიზმატი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
შონია

საკუთარი სახელი **შონია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვლადიმერ შონია — საბჭოთა სახელმწიფო მოხელე, იურისტი
* თეიმურაზ შონია — ფეხბურთელი
* რუსლან შონია — ფეხბურთელი
* შერგილ შონია — ჟურნალისტი, რეჟისორი, სცენარისტი
* ჯემალ შონია — პოეტი, ჟურნალისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
სოხასტერის მონასტერი

300px|მინი
**სოხასტერის მონასტერი** — არქიტექტურული ძეგლი ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფელ გელათში, გელათის მონასტრის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, მისგან 200 მეტრის დაშორებით, შემაღლებულ ადგილას. თარიღდება XII საუკუნით, მოიცავს ასევე XVI საუკუნის სამშენებლო ფენებს.

## სახელწოდება
სოხასტერი ეწოდებოდა ბუნებრივ ან საგანგებოდ გაკეთებულ შენობას, სადაც ბერები განმარტოებულ, დაყუდებულ ცხოვრებას ეწეოდნენ.

## ისტორია
სოხასტერის შესახებ ვახუშტი ბაგრატიონი წერს:  

სხვა ისტორიულ წყაროებში მონასტრის შესახებ ფაქტობრივად არაფერია ცნობილი. მიიჩნევა, რომ დავით აღმაშენებლის ისტორიკოსის ცნობა ქსენონის აგების შესახებ გელათის სოხასტერს უნდა ეხებოდეს: 

## ძეგლის აღწერა
სამონასტრო ანსამბლი მოიცავს მაცხოვრის ეკლესიას, სამსართულიან შენობას, სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობებსა და გალავანს. მაცხოვრის ეკლესია დარბაზულ ნაგებობას წარმოადგენს, სამხრეთისა და ჩრდილოეთის ეკვდერებითა და დასავლეთის ნართექსითა და სტოა-გალერეით. ტაძარი XII საუკუნეშია აგებული, ნართექსი და გალერეა კი — XVI საუკუნეში. შენობა ორსაფეხურიან ცოკოლზე დგას. მთავარი დარბაზი აღმოსავლეთით სწორკუთხედში ჩაწერილი ნახევარწრიული აფსიდით სრულდება. საკურთხეველი გამოყოფილია აფსიდის მხრებითა და სატრიუმფო თაღით. აფსიდის მხრები კაპიტელებით სრულდება, რომელთა პროფილს თარო და წრეთარგი შეადგენს. 

ეკლესიის ფასადები სრულიად სადაა, არ აქვს არავითარი მორთულობა. ფასადებს წრეთარგისა და ლილვისგან შედგენილი ლავგარდანი ასრულებს. ეკლესიის მხატვრულ ეფექტს დიდი ზომის თლილი ქვების წყობა და კარიბჭის თაღები ქმნის. ეკლესიას აზიდული პროპორციები ჰქონია, თუმცა მინაშენებმა შენობის პროპორციები შეცვალა და ეს აზიდულობა აღარ აღიქმება. ნართექსს ორფერდა გადახურვა აქვს, რომელიც ჩრდილოეთისა და სამხრეთის მინაშენების გადახურვებს ერწყმის, კარიბჭეს კი ცალფერდა გადახურვა აქვს.

## რესურსები ინტერნეტში
* გელათის სოხასტერი

კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XII საუკუნის ეკლესიები
ჩილაჩავა

საკუთარი სახელი **ჩილაჩავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ლევან ჩილაჩავა — მორაგბე
* რაულ ჩილაჩავა — უკრაინაში მოღვაწე დიპლომატი, მთარგმნელი, პოეტი, ჟურნალისტი
* შალვა ჩილაჩავა — საბჭოთა კავშირის გმირი, მაიორი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ჩიტაია

საკუთარი სახელი **ჩიტაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ჩიტაია — ეთნოლოგი, ეთნოგრაფი
* კახა ჩიტაია — პოლიტიკოსი, ფიზიკოსი
* ომარ ჩიტაია — მსახიობი, ჟურნალისტი, მომღერალი
* ტროფიმე ჩიტაია — სამთო ინჟინერ-გეოლოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ჩიქვანაია

საკუთარი სახელი **ჩიქვანაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გივი ჩიქვანაია — წყალბურთელი, მწვრთნელი
* ევსევი ჩიქვანაია — წითელარმიელი მეთაური
* ლევან ჩიქვანაია — პედაგოგი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ცხადაია

საკუთარი სახელი **ცხადაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ცხადაია — ქართველი ფეხბურთელი
* მანუჩარ ცხადაია — ქართველი მოჭიდავე (ბერძნულ-რომაული სტილი)
* პაატა ცხადაია — ქართველი ენათმეცნიერი, პედაგოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ედმუნდ ბერკი

**ედმუნდ ბერკი** (დ. 12 იანვარი, 1729 – გ. 9 ივლისი, 1797) — ანგლო-ირლანდიელი სახელმწიფო მოღვაწე, ეკონომისტი და ფილოსოფოსი. დუბლინში დაბადებული ბერკი 1766-1794 წლებში იყო ბრიტანეთის პარლამენტის წევრი დიდი ბრიტანეთის თემთა პალატაში ვიგების პარტიიდან.

ბერკი იყო საზოგადოებრივი ცხოვრების სათნოებისა და მორალის პრინციპებით წარმართვის მომხრე და ხაზს უსვამდა რელიგიური ინსტიტუტების მნიშვნელობას სახელმწიფოს მორალური სტაბილურობისა და სახელმწიფოს კეთილდღეობისთვის. ეს მოსაზრებები მან გამოაქვეყნა ნაშრომში *A Vindication of Natural Society* . მან გააკრიტიკა ბრიტანეთის მთავრობის პოლიტიკა ამერიკული კოლონიების მიმართ, მათ შორის - მისი საგადასახადო პოლიტიკა. ბერკი ასევე მხარს უჭერდა კოლონისტების უფლებებს, წინააღმდეგობა გაეწიათ მეტროპოლიისთვის, თუმცა ეწინააღმდეგებოდა დამოუკიდებლობის მიღწევის მცდელობას. ბერკის სახელი ასევე დაკავშირებულია მის მხარდაჭერასთან კათოლიკური ემანსიპაციისადმი, აღმოსავლეთ ინდოეთის კომპანიიდან უორენ ჰასტინგსის იმპიჩმენტთან და საფრანგეთის რევოლუციის მიუღებლობასთან.

*რეფლექსიებში საფრანგეთის რევოლუციაზე*, ბურკი ამტკიცებდა, რომ რევოლუცია ანადგურებდა კარგი საზოგადოებისა და სახელმწიფოს სტრუქტურას, და გმობდა კათოლიკური ეკლესიის დევნას, რომელიც საფრანგეთის რევოლუციას მოყვა. მისმა პოზიციამ განაპირობა მისი ხელმძღვანელი პოზიცია ვიგების პარტიის კონსერვატიულ ფრაქციაში, რომელსაც მან უწოდა ძველი ვიგები, რათა განესხვავებინა საფრანგეთის რევოლუციისადმი კეთილგანწყობილი ახალი ვიგებისგან, რომლებსაც ჩარლზ ჯეიმზ ფოქსი ხელმძღვანელობდა.

XIX საუკუნეში ბერკს პატივს სცემდნენ როგორც კონსერვატორები, ასევე ლიბერალები და მიიჩნევდნენ ლიბერალური კონსერვატიზმის დამდუძნებლად. შემდგომში, XX საუკუნეში, განსაკუთრებით შეერთებულ შტატებში, ბერკი მიიჩნევა კონსერვატიზმის პოლიტიკური ფილოსოფიის ფუძემდებლად.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:სოციალური ფილოსოფოსები
კატეგორია:პოლიტიკური ფილოსოფოსები
კატეგორია:რელიგიის ფილოსოფოსები
კატეგორია:ისტორიის ფილოსოფოსები
კატეგორია:განათლების ფილოსოფოსები
კატეგორია:ეკონომიკის ფილოსოფოსები
კატეგორია:კულტურის ფილოსოფოსები
კატეგორია:ხელოვნების ფილოსოფოსები
კატეგორია:ირლანდიელი ანგლიკანები
კატეგორია:ათეიზმის კრიტიკოსები
კატეგორია:კონსერვატიზმი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1797
კატეგორია:დაბადებული 1729
არტემ ბეროიანი

**არტემ ბეროიანი** (დ. 22 ივნისი, 1878, თბილისი — გ. იანვარი, 1963) — თბილისის სომხური დრამატული თეატრის მსახიობი, საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1934), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1941).

## ბიოგრაფია
არტემ ბეროიანი დაიბადა თბილისში 1878 წლის 22 ივნისს. სამრევლო სკოლის დამთავრების  შემდეგ მუშაობა დაიწყო ლითონის სადნობ სახელოსნოში, ხოლო ერთი წლის შემდეგ გადავიდა თბილისის რკინიგზის სახელოსნოში — დეპოში. პარალელურად მონაწილეობდა „ავჭალის“ აუდიტორიაში გამართულ წარმოდგენებში. 1898 წელს მონაწილეობა მიიღო ბაქოში მოწყობილ გაფიცვებში. 1899 წელს პირველად გამოვიდა ერთ-ერთ მთავარ როლში სპექტაკლში „მსხვერპლის ნაცვლად მსხვერპლი“. 1901 წელს მუშაობა დაიწყო სომხურ დრამატულ დასში. იგი საბჭოთა სომხური თეატრის ერთ-ერთი დამაარსებელია. 1924 წელს მისი თაოსნობით ერევანში დაარსდა „რევოლუციური თეატრი“. 

1925 წლიდან გარდაცვალებამდე თბილისის სომხური დრამატული თეატრის მსახიობი იყო. ნათამაშები აქვს 400-ზე მეტი როლი, რომელთა შორის აღსანიშნავია: ზამბახოვი, ზიმზიმოვი, ფარსიღა (გ. სუნდუკიანის „ხათაბალა“, „პეპო“, „დაქცეული ოჯახი“), სატინი (მ. გორკის „ფსკერზე“), ანანია (გ. სუმბათაშვილის „ღალატი“), იაგო (უ. შექსპირის „ოტელო“), ფერდინანდი (ფ. შილერის „ვერაგობა და სიყვარული“), ნეზმანოვი (ა. ოსტროვსკის „უდანაშაულო დამნაშავენი“), ბერესტი (ა. კორნეიჩუკის „პლატონ კრეჩეტი“), ბაღდასარი (ვ. ფაფაზიანის „კლდე“), შტეფანი (ი. გალანის „სიყვარული გარიჟრაჟზე“) და სხვა.

1935 წელს ითამაშა ამო ბეკ-ნაზაროვის მიერ კინოსტუდია „არმენფილმში“ გადაღებულ პირველ ხმოვან მხატვრულ ფილმში „პეპო“.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1934 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
* 1941 — საქართველოს სახალხო არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 22 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1878
კატეგორია:გარდაცვლილი 1963
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:სომეხი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
ეკატერინე ვერულეიშვილი

**ეკატერინე ვერულეიშვილი (ეკატერინე ვერულაშვილი)** (დ. 27 ივლისი, 1917, თბილისი — გ. 28 სექტემბერი, 1973, იქვე) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი (1966).

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1917 წლის 27 ივლისს თბილისში. 1940 წელს დაამთავრა თბილისის შ. რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტი. 1940–1942 წლებში მუშაობდა მსახიობად ქუთაისის ლ. მესხიშვილის სახ. დრამატულ თეატრში. 1943 წლიდან იყო მსახიობი ხაშურის, გორის და თელავის დრამატულ თეატრებში. 1956 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე თბილისის კ. მარჯანიშვილის სახელობის აკადემიურ თეატრში მოღვაწეობდა. შექმნა სახასიათო და კომედიურ სახეთა მთელი გალერეა: ქაბატო (ა. ცაგარელის „ხანუმა“), ლამაზისეული (ი. ჭავჭავაძის „კაცია ადამიანი?!“), სოფი (ფ. შილერის „ვერაგობა და სიყვარული“), მუზა (კ. ბუაჩიძის „მკაცრი ქალიშვილები“), გაიანე (ა. სუმბათაშვილის „ღალატი“), კეკელა (შ. დადიანის „გუშინდელნი“), რუსუდანი (მ. ჯაფარიძის „ჟამთაბერის  ასული“), დარო (ტ. რამიშვილის „სტუმარ-მასპინძელი“), ოთარაანთ ქვრივი (ი. ჭავჭავაძის „ოთარაანთ ქვრივი“), ნინო (შ. ნარსიას „გრძნობის ჭიდილი“), ირინა  პანტელეიმონოვნა (ნ. გოგოლის „ქორწინება“), პორტაპოვნა (ა. ოსტოვსკის „უმზითვო“), მართა (ნ. დუმბაძისა და გ. ლორთქიფანიძის „მე ბებია ილიკო და ილარიონი“) და სხვა. 

კინოფილმებში შეასრულა ოცამდე სახასიათო როლი, რომელთაგან განსაკუთრებით აღსანიშნავია: სასიდედრო (მ. კობახიძის „ქორწილი“, 1964), დამსვენებელი ქალი („წარსული ზაფხული“, 1959), მეზობელი („კეთილი ადამიანები“; 1961), ჭორიკანა („მალე გაზაფხული მოვა“, 1967), დედა („ალადინის ჯადოსნური ლამპარი“, 1967). აღიარებულია ეპიზოდური როლების ერთ-ერთ საუკეთესო შემსრულებლად.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1966 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი

## ფილმოგრაფია
* 1958 — სხვისი შვილები
* 1959 — წარსული ზაფხული — დამსვენებელი ქალი
* 1961 — ერთი ცის ქვეშ — კოსმეტოლოგი
* 1961 — კეთილი ადამიანები — მეზობელი
* 1962 — მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი — სოფლელი ქალი
* 1962 — გზაში — დარეჯანი
* 1963 — ცეროდენა რაინდები — პელაგო
* 1964 — ქორწილი — სასიდედრო
* 1965 — ვინ შეკაზმავს ცხენს — მარასა
* 1965 — მიხა — სოფლელი ქალი
* 1965 — ბოდიში, თქვენ გელით სიკვდილი — ფოსტის თანამშრომელი
* 1965 — მე ვხედავ მზეს — თხის პატრონი
* 1966 — შეხვედრა წარსულთან — ეფროსინე
* 1967 — მალე გაზაფხული მოვა — ჭორიკანა
* 1967 — ალადინის ჯადოსნური ლამპარი — ალადინის დედა
* 1968 — განგაში
* 1969 — მოლოდინი — კატუშა
* 1969 — არ იდარდო! — თამარი
* 1969 — დიდედები და შვილიშვილები — მათიკო
* 1970 — ჩემი ქალაქის ვარსკვლავი — მამიდა
* 1971 — გელა — სპეკულანტი
* 1972 — როცა აყვავდა ნუში — მეზობელი
* 1973 —  — მის უოტსონი („მოსფილმი“)

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*
*ეკატერინე ვერულეიშვილი — ეროვნული ფილმოგრაფია
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1917
კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 სექტემბერი
კატეგორია:თბილისის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
აღას ხიდი

**აღას ხიდი** () — ქალაქ შუშას განჯასთან დამაკავშირებელი ერთადერთი საქარავნო გზა. მდებარეობს მდინარე დაშალთის შესართავთან.
იბრაჰიმხალილ ხან ჯავანშირის ასულმა გოვჰარ აღამ საკუთარი ხარჯებით ააგო ხიდი. ეს ერთთაღოვანი ხიდი, 25 მეტრი სიგრძისა და 7 მეტრი სიგანისაა. ის წრიული წესით იყო აგებული. ეს ხიდი გახდა სატრანსპორტო გზა შუშასა და ჩრდილოეთ ქალაქებს შორის, სადაც არა მხოლოდ სავაჭრო ქარავნები, არამედ ხალხის დიდი მასებიც გადაადგილდებოდნენ. ამ დიდებულ ხიდს მოგვიანებით სახალხოდ ეწოდა „აღას ხიდი“ მისი მშენებლის პატივსაცემად.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ხიდები
დროშის მოედანი (შუშა)

**დროშის მოედანი** () — მოედანი ქალაქ შუშაში.
მდებარეობს ქალაქის ზედა ნაწილში. გასული საუკუნის 80-იანი წლების დასაწყისში ტერიტორიაზე დაარსდა ბაქოს 26 კომისრის სახელობის პარკი. სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ ქალაქის ოკუპაციის შემდეგ პარკი დაინგრა და ავარიულ მდგომარეობაში ჩავარდა. აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების მიერ ქალაქის გათავისუფლების შემდეგ პარკის კეთილმოწყობა განხორციელდა, ხოლო პარკის სამხრეთ ნაწილში აზერბაიჯანის სახელმწიფო დროშით დროშის ბოძი დამონტაჟდა. პარკს მიენიჭა აზერბაიჯანის სახელმწიფო დროშის მოედნის სახელი.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის არქიტექტურა
ასადულას სახლი

**ასადულას სახლი** — ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ შუშაში. ასადულას სახლი შედგება ორი ოთახისა და აივნისაგან. ვერანდა ფასადის გასწვრივ ხის სვეტებს ეყრდნობა. სახლის დიდი ოთახის კედელი, რომელიც აივანზე იხსნება, შედგება დიდი ბადის ფანჯრისგან და მის ორ მხარეს განთავსებული ორი ჩვეულებრივი ფანჯრისგან.
სახლი 2001 წლიდან იუნესკოს სარეზერვო სიაშია წარმოდგენილი.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ძეგლები
ჩუხურ მეჰელეს მეჩეთი

**ჩუხურ მეჰელეს მეჩეთი** () — მეჩეთი ქალაქ შუშაში ჩუხურ მეჰელეს კვარტალში (მეჰელლე).
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 2001 წლის 2 აგვისტოს ბრძანებით, ჩუხურ მეხელეს მეჩეთი, როგორც ადგილობრივი მნიშვნელობის ისტორიისა და კულტურის ხუროთმოძღვრული ძეგლი სახელმწიფო მფარველობაში გადაიყვანეს.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ძეგლები
ბაჰმან მირზა ყაჯარის სამარხი

**ბაჰმან მირზა ყაჯარის სამარხი** () — ეს სამარხი მდებარეობს ბარდას ქალაქ იმამზადეს ეზოში.
საფლავი XVII-XVIII საუკუნეებს ეკუთვნის. საფლავი აგებულია მთლიანად გამომცხვარი აგურით. სამარხის ზოგიერთ ნაწილში შეიმჩნევა განსაკუთრებული არქიტექტურული ნიმუშები. ოთახში, სადაც საფლავი მდებარეობს, ექვსი ქვის წარწერაა ამოტვიფრული. სიმაღლე იატაკიდან გუმბათამდე 1 მეტრია. სამარხის კედლების სისქე 1 მეტრია.

სამარხის ზედა ნაწილი, რომელიც ერთგვარი კამაროვანი სტილით იყო ნაგები, თაღოვანი სახით იყო დასრულებული. გუმბათის შიდა კედლების ზედა ნაწილში შავ მარმარილოზე ექვსი წარწერაა მოთავსებული. ტექსტები ძირითადად ყურანიდანაა.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული არისტოკრატია
ძველაია

საკუთარი სახელი **ძველაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბარნაბა ძველაია — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში
* მირიან ძველაია — გეოლოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
წოწონავა

საკუთარი სახელი **წოწონავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ანზორ წოწონავა — პოლიტიკოსი, იურისტი
* თენგიზ წოწონავა — მწერალი, ლიტერატურათმცოდნე

კატეგორია:ქართული გვარები
წურწუმია

საკუთარი სახელი **წურწუმია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე წურწუმია — ქართველი სამხედრო მფრინავი, საბჭოთა კავშირის გმირი
* თეიმურაზ წურწუმია — ქართველი პოლიტიკოსი, იურისტი
* კობა წურწუმია — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე
* ლევან წურწუმია — ქართველი ფეხბურთელი
* ლელა წურწუმია — ქართველი საესტრადო მომღერალი
* მარინა წურწუმია — რუსეთში მოღვაწე კინორეჟისორი და სცენარისტი
* ნუგზარ წურწუმია — ქართველი მოჭიდავე (ბერძნულ-რომაული სტილი)

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
რენდი ბრუკსი

**არლინგტონ რენდ ბრუკს უმცროსი**  (; დ. 21 სექტემბერი, 1918 რაიტ-სიტი მისური – გ. 1 სექტემბერი, 2003, სანტა ინეზი, კალიფორნია) — ამერიკელი კინო და ტელემსახიობი.

## ადრეული წლები
ბრუკსი დაიბადა რაიტ სიტიში, (მისური). ის იყო ფერმერის, არლინგტონ რენდი ბრუკსის ვაჟი. როდესაც ოთხი წლის იყო, დედამისი მასთან ერთად გადავიდა ლოს-ანჯელესში, თუმცა ის აგრძელებდა ზაფხულის გატარებას რაიტ სიტიში. ბრუკსმა თავის მშობლიურ ქალაქ რაიტ-სიტიში განაგრძო ვიზიტები 1950-იან წლებში, მამის გარდაცვალების შემდეგ (1950).

## კარიერა
მსახიობს დიდი პოპულარობა მოუტანა ჩარლზ ჰემილტონის როლმა ფილმში „ქარწაღებულნი“ (1939). მან მოგვიანებით აღიარა, რომ სძულდა ეს როლი. და სურდა მაჩოს როლების თამაში.

ჰქონდა შედარებით მცირე როლები სხვა ფილმებში, მათ შორის „Babes in Arms“, შემდეგ კი იღბლიანი რეგულარული როლი 1940-იანი წლების შუა პერიოდის ვესტერნების Hopalong Cassidy-ის სერიაში. ამ როლში ბრუკსმა შეცვალა რასელ ჰეიდენი. 

## Სამხედრო სამსახური
მეორე მსოფლიო ომის დროს ბრუკსი მსახურობდა შეერთებული შტატების არმიის საჰაერო კორპუსში. საბოლოოდ მიაღწია სერჟანტის წოდებას.

## შემდგომი წლები
1948 წელს მან ადელ ჯერგენსთან და მერილინ მონროსთან ერთად ითამაშა დაბალბიუჯეტიან, Columbia Pictures-ის შავ-თეთრ ფილმში „Ladies of the Chorus“. ბრუკსი იყო პირველი მსახიობი, რომელმაც ეკრანზე აკოცა მონროს, რომელიც რამდენიმე წელიწადში მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი კინოვარსკვლავი გახდა. სულ რაღაც 10 დღეში გადაღებული ფილმი დასრულებიდან მალევე გამოვიდა.

ტელევიზიამ ახალი შესაძლებლობები მოიტანა, ისევ ხშირად თამაშობს ვესტერნში. მან ითამაშა რენდი ბუნი 1950-იანი წლების სატელევიზიო სერიალში, რინ ტინ ტინის თავგადასავალი. 

მას შემდეგ, რაც მან დატოვა შოუბიზნესი, ბრუკსი ფლობდა და მართავდა სასწრაფო დახმარების კერძო კომპანიას, Professional Ambulance, გლენდეილში (კალიფორნია). 1994 წელს კომპანია გაყიდა და გადავიდა თავის რანჩოში სანტა ინესში, სადაც მან გამოზარდა ანდალუსიური ცხენები-ჩემპიონები. 1992 წელს ის დაესწრო კლარკ გეიბლის დაბადების დღეს „ქარწაღებულნის“ მსახიობებთან, ენ რეზერფორდთან (კერინ ო'ჰარა) და ფრედ კრეინთან (ბრენდ ტარლტონი) ერთად, კადიზში (ოჰაიო).

ბრუკსი გარდაიცვალა 2003 წლის 1 სექტემბერს სანტა ინეზში (კალიფორნია).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1918
კატეგორია:დაბადებული 21 სექტემბერი
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 სექტემბერი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
ჭილაია

საკუთარი სახელი **ჭილაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ანდრო ჭილაია — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე
* გიორგი ჭილაია — ქართველი ფეხბურთელი
* რამაზ ჭილაია — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე
* სერგი ჭილაია — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, მწერალი

კატეგორია:ქართული გვარები
ჭკადუა

საკუთარი სახელი **ჭკადუა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავითი (ჭკადუა) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი
* ეთერ ჭკადუა — ქართველი მხატვარი
* პლატონ ჭკადუა — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ჭუბაბრია

საკუთარი სახელი **ჭუბაბრია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გია ჭუბაბრია — რეჟისორი, სცენარისტი
* ლევან ჭუბაბრია — თეატრის მხატვარი, პოეტი, დრამატურგი

კატეგორია:ქართული გვარები
ხაზალია

საკუთარი სახელი **ხაზალია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვალია ხაზალია — ჟურნალისტი, ფილოლოგი, ხელოვნებათმცოდნე
* ზიბერტ ხაზალია — მილიციის გენერალ-მაიორი

კატეგორია:ქართული გვარები
ხელევანის თეთრი ციხე

**ხელევანის ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი არტაანის ტერიტორიაზე თურქეთის რესპუბლიკა. მდებარეობს ზ.დ. 1750 მეტრზე. ის განლაგებულია მდინარე მტკვრის ხეობის თავზე, მისი ერთ-ერთი მცირე შენაკადის, მარანდერეს სანახებში, მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე.

ციხე-სიმაგრე ისტორიულ-გეოგრაფიული თვალსაზრისით მიეკუთვნება არტაანს, თუმცა განლაგებულია ჩრდილის ანუ პალაკაციოს ისტორიულ მხარესთან საკმაოდ ახლოს. ჩრდილოეთით მტკვრის მარცხენა სანაპიროს უერთდება მდინარე ერუშეთისწყალი, სადაც ისტორიული ერუშეთია.

კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
ხარაზია

საკუთარი სახელი **ხარაზია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ადგურ ხარაზია — აფხაზი პოლიტიკოსი
* ვერა ხარაზია — აფხაზი პედაგოგი
* ვლადიმერ ხარაზია — საბჭოთა კავშირის გმირი, უფროსი ლეიტენანტი
* ხასან ხარაზია — საბჭოთა არმიის გენერალ-ლეიტენანტი

კატეგორია:აფხაზური გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ხარჩილავა

საკუთარი სახელი **ხარჩილავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გია ხარჩილავა — პოლიტიკოსი
* ვახტანგ ხარჩილავა — მთარგმნელი, პოეტი, პუბლიცისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
ხახუბია

საკუთარი სახელი **ხახუბია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ხახუბია — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
* ირაკლი ხახუბია — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ხაჯალია (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ხახუბია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* ხაჯალია — სოფელი საქართველოში, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში
* შოთა ხაჯალია — ქართველი მსახიობი
ხვიტია

საკუთარი სახელი **ხვიტია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* მარინე ხვიტია — პიანისტი
* მიხეილ ხვიტია — მხატვარი

## იხილეთ აგრეთვე
* „მაცი ხვიტია“ — მწერალ ანტონ ფურცელაძის ისტორიული რომანი
* „მაცი ხვიტია“ — რეჟისორ გიორგი შენგელაიას ფილმი

კატეგორია:ქართული გვარები
ხოფერია

საკუთარი სახელი **ხოფერია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ხოფერია — მომღერალი, თბილისის კონსერვატორიის რექტორი
* გრიგოლ ხოფერია — პუბლიცისტ გრიგოლ მუშიშვილის ნამდვილი სახელი და გვარი
* ეკა ხოფერია — ჟურნალისტი
* რუსუდან ხოფერია — სპორტსმენი (ბატუტზე ხტომა)
* ხათუნა ხოფერია — პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ხორავა

საკუთარი სახელი **ხორავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აკაკი ხორავა — მსახიობი, პედაგოგი
* ბაჩანა ხორავა — სპორტსმენი (მძლეოსნობა, სიგრძეზე ხტომა)

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ნოე ისლამში

მინი|ნუჰის კიდობანი
**ნოე**, ასევე ცნობილი როგორც **ნუჰი** ( რომანიზებული: Nūḥ) — ღმერთის წინასწარმეტყველი და მაცნე ისლამში. ის არის ერთ-ერთი ულუ ალ-აზმის წინასწარმეტყველთაგანი.  ნოეს მისია იყო გაეფრთხილებინა თავისი ხალხი, რომელიც გარყვნილებასა და სიძვაში იყო ჩაძირული. ღმერთმა ნოეს დააკისრა ექადა ხალხისთვის, მოუწოდებდა მათ დაეტოვებინათ კერპთაყვანისმცემლობა, პატიოსანი და სუფთა ცხოვრებით ეცათ თაყვანი ერთადერთი ღმერთისთვის.  მიუხედავად იმისა, რომ ის გულმოდგინებით ქადაგებდა ღვთის ცნებას, მისმა ხალხმა უარი თქვა გამოსწორებაზე, რამაც გამოიწვია კიდობნის აგება და დიდი წარღვნა. ისლამურ ტრადიციაში სადავოა, დიდი წარღვნა გლობალური მოვლენა იყო თუ ადგილობრივი.

## ნოე ყურანში
* როგორც ერთ-ერთი პირველი მაცნე: 4:163, 6:84, 11:25, 26:107, 29:14, 37:75, 57:26, 71:1–2, 71:5
* ნოეს ქადაგებები: 4:163, 7:59, 7:61–64, 10:71–72, 11:25–26, 11:28–31, 11:42, 23:23, 26:105–106, 26 :108, 26:110, 71:1–3, 71:8–20
* ნოეს გამოწვევები: 7:60–61, 10:71, 11:27, 11:32, 14:9, 23:24–26, 25:37, 26:105, 26:111–113, 26:116– 118, 38:12, 40:5, 50:12, 53:52, 54:9–10, 66:10, 71:6–7, 71:21–24, 71:26–27
* „მადლიერი“ ნოე: 17:3
* ნოეს ნატვრათა ასრულება: 21:76–77, 26:119, 37:75, 54:11–12
* ღმერთმა გაანადგურა ნოეს ხალხი: 7:64, 9:70, 10:73, 11:37, 11:43–44, 11:89, 23:27, 25:37, 26:120, 29:14, 37:82 , 40:31, 51:46, 53:52, 54:11–12, 71:25
* ნოეს გადაარჩენა კიდობანზე: 7:64, 10:73, 11:37–38, 11:40–44, 11:48, 23:27–29, 26:119, 29:15, 37:76, 54:13–15, 69:11

### აიათები სადაც ნოე ღმერთის შუამავლადაა მოხსენიებული
* „უეჭველად, ჩვენ შენ შთაგაგონეთ, როგორც ნუჰს შთავაგონეთ და შუამავლთ მის შემდგომ, და (როგორც) ჩვენ შთავაგონეთ იბრაჰიმს და ისმაილს, ისჰაყს , იაღყუბს და შტოებს, ღისას, ეიუბს, იუნუსს, ჰარუნს და სულეიმანს და მივეცით ზებური (ფსალმუნი) დავუდს “ (4:163) 

* „და ჩვენ ვაჩუქეთ მას ისჰაყი და იაღყუბი და სწორ გზაზე დავადგინეთ ყველა, წინათ ჭეშმარიტ გზაზე დავადგინეთ ნუჰი და მისი შთამომავლები: დავუდი და სულეიმანი და ეიუბი და იუსუფი და მუსა და ჰარუნი. და ასეთნაირად მივაგებთ სიკეთისმქმნელთ!“ (6:84) 

* „და ვფიცავ! ჩვენ წარვგზავნეთ ნუჰი თავის ხალხთან: „უეჭველად, მე ვარ ცხადი შემგონებელი თქვენთვის.“ (11:25)  

* „უეჭველად, მე თქვენთვის წარმოგზავნილი სანდო შუამავალი ვარ.“ (26:107)  

* „და ვფიცავ, ჩვენ წარგვზავნეთ ნუჰი თავის ხალხთან, და დაჰყო მათთან ათასი წელი ორმოცდაათის გამოკლებით. და შეიპყრო ისინი ცუნამმა, რამეთუ უსამართლონი იყვნენ!“ (29:14)  

* „და ვფიცავ! ჩვენ წარვგზავნეთ ნუჰი და იბრაჰიმი და ჩვენ დავუდგინეთ მათ შთამომავლობას შუამავლობა და წიგნი. ამრიგად, მათგან ნაწილი ჭეშმარიტ გზას ადგას, ხოლო უმრავლესობა მეამბოხე ცოდვილია.“ (57:26)  

* „უეჭველად, ჩვენ წარვგზავნეთ ნუჰი თავის ხალხთან, რომ: „შეაგონე შენი ხალხი ვიდრე მიეწევა მათ სასჯელი მწარე“! (71:1) 

* „უთხრა: „ჰეი, ხალხო ჩემო! უეჭველად , მე ვარ ცხადი შემგონებელი თქვენთვის.““ (71:2)  

* „თქვა: ღმერთო ჩემო! უეჭველად, მე მოვუწოდებდი ჩემს ხალხს დღე და ღამე“ (71:5)  

## სქოლიო
კატეგორია:ყურანის წინასწარმეტყველები
იობი ისლამში

**იობი** (; რომანიზებული: Ayūb) — წინასწარმეტყველი ისლამში, რომელიც მოხსენიებულია ყურანში. იობის ისტორია ისლამში ბიბლიური ისტორიის პარალელურია, თუმცა მთავარი აქცენტი კეთდება იმაზე, რომ იობს რწმენა არ შერყევია. ყურანის ტექსტში არ არის ნახსენები იობის მეგობრებთან საუბარი, მაგრამ მუსულმანურ ლიტერატურაში ნათქვამია, რომ მას ჰყავდა ძმები, რომლებიც კაცთან მისი ტანჯვის მიზეზზე კამათობდნენ.

## იობი ყურანში
* „უეჭველად, ჩვენ შენ შთაგაგონეთ, როგორც ნუჰს შთავაგონეთ და შუამავლთ მის შემდგომ, და (როგორც) ჩვენ შთავაგონეთ იბრაჰიმს და ისმაილს, ისჰაყს, იაღყუბს და შტოებს, ღისას, ეიუბს, იუნუსს, ჰარუნს და სულეიმანს და მივეცით ზებური დავუდს“ (4:163) 
* „და ეიუბი, აკი მოუხმო თავის უფალს: „უეჭველად, მე მეწია უბედურება და შენ ხარ ყოვლად მოწყალე მოწყალეთა შორის!“ (21:83( 

## სქოლიო
კატეგორია:ყურანის წინასწარმეტყველები