open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კრივი-რიჰი

**კრივი-რიჰი**, *კრივოი-როგი*  () — სამრეწველო ქალაქი ცენტრალურ უკრაინაში, დნიპროპეტროვსკის ოლქში. კრივი-რიჰის საქალაქო საბჭოსა და რაიონის ცენტრი, რომლის შემადგენლობაშიც თავად არ შედის. გაშენებულია მდინარე ინჰულეცისა და საკსაჰანის შესართავზე. ეკუთვნის დნიპროპეტროვსკის ოლქს. ქალაქ დნიპროდან დაშორებულია 150 კმ-ით. თავისი 630 ათასი მცხოვრებით არის უკრაინის სიდიდით მე-8 ქალაქი და ამავდროულად ყველაზე დიდი ქალაქი უკრაინაში, რომელიც არ წარმოადგენს ოლქის (რეგიონის) ცენტრს. არის კრივი-რიჰის რაიონის ცენტრი. თავად ქალაქი იყოფა 7 რაიონად.

## დასახელება და ლეგენდები
ქალაქი მე-17 საუკუნეში დააარსეს ზაპოროჟიელმა კაზაკებმა. პირველად წერილობით წყაროებში იხსენიება 1775 წელს, როგორც საფოსტო სადგური კრემენჩუკსა და ხერსონს შორის. სახელთან მრავალი თქმულებაა დაკავშირებული: ერთი ვერსიის თანახმად მისი ერთ-ერთი დამაარსებელი კაზაკის მეტსახელი იხო რიჰ (როგ, რქა), ხოლო მეორე ვერსიის მიხედვით დასახლებას ეს სახელი ეწოდა მისი ლანდშაფტის გამო, რადგან მდინარეების შეერთების ადგილზე დაბლობს მომრგვალო რკალის ფორმა აქვს, მრუდე რქის მსგავსად.
დასახლების (თავდაპირველად სოფლის) სტატუსი მიენიჭა 1857 წელს და მალევე, 1860 წელს მიიღო დაბის სტატუსი, ხერსონის გუბერნიის შემადგენლობაში. დასახლებისთვის გარდამტეხი იყო 1881 წელი, როცა აქ დაიწყო რკინის მადნის მოპოვება. მე-20 საუკუნის დასაწყისიდან ქალაქი სწრაფად იზრდებოდა. ქალაქად გამოცხადდა 1919 წელს. იყო მახნოს კომუნისტურ-ანარქისტული გადატრიალების მცდელობის ერთ-ერთი ცენტრი. 1941-1944 წლებში ოკუპირებული იყო ნაცისტური გერმანიის მიერ და მასთან წითელი არმიის ბრძოლებისას ძლიერ დაზიანდა.

## სქოლიო
კატეგორია:დნიპროპეტროვსკის ოლქის ქალაქები
(No Pussyfooting)

***(No Pussyfooting)*** — პროექტის Fripp & Eno მიერ 1973 წელს გამოცემული სტუდიური ალბომი. ეს არის პირველი ორი მუსიკოსის, ბრაიან ინოსა და რობერტ ფრიპი მნიშვნელოვანი სტუდიური თანამშრომლობებიდან. ალბომი ჩაიწერა 3 დღეში, მაგრამ 2 წლის მანძილზე. ითვლება, რომ ეს დისკი არის ბრაიან ინოს მხრიდან ერთ-ერთი ცდა ემბიენტურ მუსიკაში.

## სიმღერების სია
### რემასტერი (2008) 
ალბომის ოფიციალურ რემასტერში შეტანილია:

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:1973 წლის ალბომები
კატეგორია:რობერტ ფრიპის ალბომები
კატეგორია:ბრაიან ინოს ალბომები
რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი 2011

**რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი 2011** – რაგბის რიგით მეშვიდე მსოფლიო ჩემპიონატი, რომელსაც ატარებს რაგბის საერთაშორისო საბჭო 1987 წლიდან. ჩემპიონატი გაიმართა ახალ ზელანდიაში 9 სექტემბრიდან – 23 ოქტომბრის ჩათვლით. ტურნირში მონაწილეობას იღებდა 20 ქვეყნის ეროვნული ნაკრები, 5 კონტინენტიდან.

## კვალიფიკაცია 
შემდეგმა ქვეყნებმა 2007 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე ჯგუფში დაიკავეს პირველი სამი ადგილი და ავტომატურად მიიღეს მონაწილეობის უფლება:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

შემდეგმა გუნდებმა მონაწილეობის უფლება მოიპოვეს რეგიონული ტურნირების ფარგლებში:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ქალაქები და სტადიონები
2011 წლის 22 თებერვალს კრაისტჩერჩში მომხდარი მიწისძვრის დროს მნიშვნელოვანი ზარალი მიადგა სტადიონსა და ქალაქის სხვა ინფრასტრუქტურას, რის გამოც 2011 წლის 16 მარტს გაცხადდა, რომ კრაისტჩერჩი ვერ შეძლებს მსოფლიო ჩემპიონატის მასპინძლობას. დაგეგმილი ორი მეოთხედფინალური მატჩი ოკლენდში ჩატარდება, ხოლო კრაისტჩერჩში გასამართი ჯგუფური ეტაპის ხუთი მატჩი სხვადასხვა ქალაქებში ჩატარდება.

*როგორც ველინგტონის რეგიონული სტადიონი
*სტადიონი ექვემდებარება დროულ დასრულებას

## მსაჯები
2011 წლის 8 აპრილს IRB-მ დაასახელა რვა მსაჯი, შვიდი მსაჯის ასისტენტი და ოთხი ვიდეო მსაჯი რომლებიც ჯგუფურ ეტაპზე გამართულ მატჩებში იმსაჯებენ. შვიდიდან ორი ასისტენტი რეზერვში იქნება საჭიროების შემთხვევისთვის.

## ჯგუფური ეტაპი 
### ჯგუფი A
### ჯგუფი B
### ჯგუფი C
### ჯგუფი D
## პლეი-ოფი 
## სქოლიო 

კატეგორია:2011 წელი რაგბიში
ევროპის ავტომაგისტრალი E117

right|200px|
**ევროპის ავტომაგისტრალი E117** - ევროპის ავტომაგისტრალი კავკასიაში, რომელიც რუსეთის სამხრეთ ნაწილს აკავშირებს სომხეთთან საქართველოს გავლით.

მარშრუტი იწყება ქალაქ მინერალურ წყლებთან რუსეთში, საქართველოში, ძირითადად, ემთხვევა საქართველოს სამხედრო გზას, ხოლო სომხეთში ერევნის გავლით მიდის ირანის საზღვრამდე.

ავტომაგისტრალის სიგრძეა 1050 კილომეტრი.

მინერალური წყლების შემდეგ, ბესლანამდე ავტომაგისტრალი გადაკვეთს ევროპის ავტომაგისტრალს E50. თბილისში ის გადაკვეთს ევროპის ავტომაგისტრალს E60. მარშრუტის დასასრულს, ქალაქ მეღრიში ის უერთდება ევროპის ავტომაგისტრალს E002.

## მარშრუტი 
thumb|right|300px|

*  
** [M 29] მინერალური წყლები, პიატიგორსკი, ნალჩიკი 
** [A 301] ბესლანი, ვლადიკავკაზი, ქვემო ლარსი

*  
** [ს 3] სტეფანწმინდა - გუდაური – მცხეთა
** [ს 1] მცხეთა – თბილისი
** [ს 6] თბილისი - მარნეული – ბოლნისი

*  
** ვანაძორი
** დილიჯანი, სევანი, რაზდანი, ერევანი
** გორისი, კაპანი, ქაჯარანი, მეღრი

## გალერეა 

Image:Ananuri bridge.jpg|ევროპის ავტომაგისტრალი E117 ანანური, საქართველო

კატეგორია:საქართველოს გზები
კატეგორია:ევროპის ავტომაგისტრალები
საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი

**საქართველოს საფეხბურთო სუპერთასი** — საფეხბურთო გათამაშება საქართველოში, სადაც ეროვნული ლიგის და საქართველოს თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნის ჩემპიონატსაც და თასსაც ერთი გუნდი მოიგებს, მაშინ მას სუპერთასზე თასის ფინალში დამარცხებული გუნდი დაუპირისპირდება. სუპერთასი პირველად 1996 წელს გათამაშდა.

გათამაშების ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია თბილისის „დინამო“, რომელმაც 9-ჯერ მოიპოვა ტიტული. მოქმედი გამარჯვებულია თბილისის „დინამო“.

2023 წლიდან სუპერთასის გათამაშება ახალი ფორმატით გაიმარტება. – სუპერთასისთვის 4 გუნდი იბრძოლებს და იქნება ნახევარფინალები და ფინალი. მინიტურნირში ევროთასების საგზურის მფლობელი სამი გუნდი და საქართველოს თასის გამარჯვებული ითამაშებს.

## ორგუნდიანი ფორმატი (1996–2022)
## ოთხგუნდიანი ფორმატი (2023–)
## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით 
*დახრილი ასოებით* წარმოდგენილი კლუბები გაუქმებულია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Georgia - List of Super Cup Finals
* სუპერთასი: ყველა ჩემპიონი

## კომენტარები
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ფეხბურთი
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო ტურნირები
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სუპერთასები
ლუჰანსკი

**ლუჰანსკი**, *ლუგანსკი* (; ისტორიული სახელწოდება *Луга́нське*) — ქალაქი უკრაინაში. ლუჰანსკის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარეების ლუჰანისა და ოლხოვაიას შეერთების ადგილას. არის უკრაინის ყველაზე აღმოსავლეთით მდებარე ოლქის ცენტრი. კიევიდან დაშორებულია 811 კილომეტრით.

## დაძმობილებული ქალაქები 
*  ლუბლინი
*  კარდიფი  
*  პერნიკი  
*  სენტ-ეტიენი  
*  სეკეშფეხერვარი  
*  დაცინი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლუჰანსკის ქალაქის მეთაურის ოფიციალური საიტი 
* თეატრალური მოედნის  Web-კამერა 
* ლუჰანსკის ტრამვაი 
* ფოტო-ექსკურსია ლუჰანსკში 
* ლუჰანსკის საქალაქო საბჭოს ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ლუჰანსკის ოლქის ქალაქები
კატეგორია:უკრაინის ადმინისტრაციული ცენტრები
Exposure (რობერტ ფრიპის ალბომი)

***Exposure*** — გიტარისტ რობერტ ფრიპის 1979 წლის სოლო-ალბომი. დისკი საკმაოდ დიდი პოპულარობით სარგებლობდა, რაზეც მოწმობდა მისი მოხვედრა ამერიკული ჩარტის #79 ადგილზე. ალბომის ტექსტების ავტორია ჯოანა უოლტონი, ფრიპის მეგობარი და პოეტი, რომელიც დაიღუპა 1988 წელს, პან ამერიკული რეისის 103 ავიაკატასტროფაში.

ალბომი ასევე აღსანიშნავია პიტერ გებრიელის კომპოზიციის Here Comes The Flood მეორე ვერსიით, განსხვავებულით იმ ვარიანტისგან, რომელიც მის სტუდიურ დისკში Peter Gabriel არის მოხვედრილი.

## სიმღერების სია 
### მხარე 1
### მხარე 2
### 2006 წლის დამატებითი დისკის მესამე გამოცემა
### 2006 წლის გამოცემის დამატებები (ალტერნატიული ვერსიები)
## ჩარტები
## სქოლიო 
კატეგორია:1979 წლის ალბომები
კატეგორია:რობერტ ფრიპის ალბომები
კატეგორია:E.G. Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები რობერტ ფრიპის პროდიუსერობით
ათანასე (წმინდანი)

**დიდმოწამე ათანასე** (III-IV სს.) - რომაელი წმინდანი, ხსენების დღე ძველი სტილით 18 ივლისი, ახალი სტილით 31 ივლისი. წმინდა მოწამეების სერგისა და ბაქოს (ხს. 7 ოქტომბერი) მეგობარი. ქრისტიანთა მდევნელი იმპერატორის მაქსიმიანეს (224-305 წწ.) დროს ეპარქის თანამდებობაზე დანიშნეს და ეგვიპტეში განამწესეს, სადაც მალე მართლმადიდებლური სარწმუნოების აღიარებისათვის სამსჯავროს გადასცეს, იმ იმედით რომ წმინდა ათანასე "გონს მოვიდოდა". მმართველმა კლისმაში (წითელ ზღვაში) გაგზავნა იგი და ქრისტიანული ტაძრების დახურვა უბრძანა. დანიშნულების ადგილზე ჩასულმა ათანასემ კი ტაძარში დიდი ზეიმით აღნიშნა ქრისტეშობის ბრწყინვალე დღესასწაული, როდესაც მომხდარი მმართველმა გაიგო დიდხანს შეაგონებდა ნეტარ ათანასეს რომ განდგომოდა ქრისტეს, მაგრამ ბოლოს როდესაც იხილა წმინდანის მოუდრეკლობა, მჯისთვის თავის მოკვეთა ბრძანა.

## ლიტერატურა 
*წმინდანთა ცხოვრება*, ტ. III, თბ. 2001 წელი, გვ., 72

კატეგორია:რომაელი ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
სოხუმის ბოტანიკური ბაღი

thumb|300px|ბოტანიკური ბაღის მთავარი კარიბჭე
**სოხუმის ბოტანიკური ბაღი** — ერთ-ერთი უძველესი ბოტანიკური ბაღი კავკასიაში. ის დაარსდა 1840 წელს, როგორც „სუხუმ-კალეს სამხედრო-ბოტანიკური ბაღი“ რუსეთის შავი ზღვის ფორტიფიკაციის ხაზის მეთაური ნ. რაიევსკის მითითებით, რეგიონში ახალი მცენარებიის დანერგვის მიზნით (განსაკუთრებით ჩაისა და ციტრუსების). 1853-55 და 1877-78 წლებში ბაღი თურქებმა გაჩეხეს რუსეთ-თურქეთის ომების პერიოდში. 1889 წელს ბაღი სამოქალაქო მმართველობის ხელში გადავიდა, ხოლო 1894 წელს ნარგავების აღდგენითი სამუშაოები დაიწყო.

სოხუმის ბოტანიკური ბაღი საბჭოთა მმართველობის პერიოდშიც აგრძელებდა განვითარებას და საბოლოოდ მეცნიერებათა აკადემიის ბოტანიკის კვლევის ინსტიტუტის ხელში გადავიდა. ბაღში თავმოყრილ იქნა 4.500-ზე მეტი მცენარის სახეობა, მათ შორის 1200-მდე ტროპიკული.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
ბოტანიკური ბაღის ოფიციალური გვერდი

კატეგორია:საქართველოს ბოტანიკური ბაღები
ბოტანიკური ბაღი
ჰემოსის მთის ბრძოლა

**ჰემოსის მთის ბრძოლა** (ძვ. წ. 335) — ბრძოლა ალექსანდრე მაკედონელსა და თრაკიელებსა და სხვა ბალკანური ტომებს შორის, რომელიც ალექსანდრე დიდის გამარჯვებით დასრულდა.

## წინაპირობები 
ძვ. წ. 336 წელს ეგიაში ეპიროსის მეფის, ალექსანდრეს დაფილიპე მაკედონელის შვილის კლეოპატრას ქორწილში, ფილიპე მკვლელმა სიცოცხლეს გამოასალმა. მისი სიკვდილის შემდეგ ტახტი მისმა 20 წლის შვილმა ალექსანდრემ დაიკავა.  მან თავისი მეფობა საბერძნეთში აჯანყებების ჩახშობით დაიწყო, შემდეგ კი თრაკიისკენ გამოემართა ბალკანეთზე კონტროლის აღსადგენად. მან ლაშქრობა ძვ. წ. 335 წლის გაზაფხულზე წამოიწყო. თავდაპირველად ის თრაკიაში შეიჭრა, რომ ტრიბალების და ილირიელების აჯანყება ჩაეხშო. აქ მას შეუერთდნენ ცოტაოდენი თრაკიელი მოკავშირეები, ლანგარუსის მეთაურობით. ალექსანდრეს პირველი შეტეკება, როდოპის მთებში (ჰემოსის მთაგრეხილის, დღევანდელი სტარა-პლანინას ნაწილი), თრაკიელების გარნიზონთან მოუვიდა.

## ბრძოლა 
[thumb|left|150px|ჰემოსის მთის ბრძოლა, ანდრე კასტანის ნამუშევარი, ([1898-1899)]]
თრაკიელებისა და სხვა ჩრდილოეთის ტომებისგან შემდგარი არმია მოწყობილიყვნენ ვიწრო ხეობაში. ციცაბო კლდის მწვერვალზე, იმ ადგილის თავზე, სადაც ალექსანდრეს არმიას უნდა გაევლო, მათ განლაგებული ჰქონდათ დატვირთული ვაგონები, რომლებსაც მაშინ დააგორებდნენ, როცა გზაზე ალექსანდრეს ჯარისკაცები გაივლიდნენ. ამის მიუხედავად, ალექსანდრემ წინსვლის ბრძანება გასცა. მან ჯარისკაცებს უბრძანა, რომ, როდესაც თრაკიელები ვაგონებს დააგორებდნენ, თუ ეს შესაძლებელი იყო, მათ მწკრივში უნდა გაეკეთებინათ ხვრელები, სადაც ვაგონებს გაატარებდნენ და საფრთხეს აირიდებდნენ. თუკი ეს შეუძლებელი იყო, ისინი უნდა დაწოლილიყვნენ მიწაზე, თავის დასაცავად ფარები გადაეფარათ და ვაგონები გადაეტარებინათ. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ზომებმა ზოგიერთი ჯარისკაცი ვერ იხსნა სიკვდილისგან, ვაგონების დაგორებამ არმიას მნიშვნელოვანი ზიანი ვერ მიაყენა. ამის შემდეგ არმიამ პირდაპირი იერიში მიიტანა თრაკიელებზე და დაამარცხა ისინი. 

## სქოლიო 
## ლიტერატურა 
* ფლავიუს არიანე - *ალექსანდრეს კამპანიები*

კატეგორია:ალექსანდრეს ბალკანეთის კამპანია
კატეგორია:ალექსანდრე მაკედონელის ბრძოლები
კატეგორია:ძვ. წ. IV საუკუნის ბრძოლები
დიზი

**დიზი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ლახამულის ადმინისტრაციულ ერთეულში (სოფლები: გენწვიში, დიზი, თოთელეში, ლახამულა, ნოდაში, ნოღარი-კეცლანი, ქვედა იფარი, შდიხირი, ხელრა, ჰამაში). 

მდებარეობს შდავლერის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის მარჯვენა სანაპიროზე, ზუგდიდ–მესტიის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 1000 მ-ზე, მესტიიდან 48 კმ-ში. სოფლის მიდამოებში არის მარმარილოს საბადო.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 65 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დევრა

**დევრა** () — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ჭუბერის ადმინისტრაციულ ერთეულში (სოფლები: დევრა, ზემო მარღი, ლარილარი, ლახამი, ლეკულმახა, ლეწფერი, სგურიში, ტიტა, ქვემო მარღი, ყარი). 

მდებარეობს კოდორის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე ნენსკრის ხეობაში, მდინარეების დევრისა და ნენსკრის შესართავთან, ზღვის დონიდან 1020 მეტრზე. მესტიიდან დაშორებულია 87 კმ-ით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 36 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
God Save the Queen/Under Heavy Manners

***God Save the Queen/Under Heavy Manners*** — გიტარისტ რობერტ ფრიპის 1981 წლის სოლო-ალბომი. ალბომზე მუსიკოსი იყენებს მხოლოდ მისთვის დამახასიათებელ დაკვრის სტილს, ე.წ. 'ფრიპერტრონიკას'. ამას ემატება ე.წ. 'დისკოტრონიკა' - 1980-იანი წლების ტენდენციების გავლენით, ალბომში გამოყენებული დასარტყამი ინსტრუმენტების საიმიტაციიო მანქანა.

## სიმღერების სია 
### მხარე 1: God Save the Queen
#Red Two Scorer - 6:54
#God Save the Queen - 9:50
#1983 - 13:20

### მხარე 2: Under Heavy Manners
#Under Heavy Manners - 5:14
#The Zero of the Signified - 12:38

## სქოლიო 
კატეგორია:1981 წლის ალბომები
კატეგორია:რობერტ ფრიპის ალბომები
კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
კატეგორია:E.G. Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები რობერტ ფრიპის პროდიუსერობით
ამარათი

**ამარათი** — გალავნით შემოზღუდული ნაგებობათა კომპლექსი XVIII საუკუნის  თბილისში, სოლოლაკის უბანში, რომელიც დატანილია ვახუშტი ბაგრატიონის მიერ 1735 წელს შედგენილ გეგმაზე (ობიექტი № 41). სოლოლაკის ქედის ჩრდილოეთ კალთის ძირში „ლაკისწყლის“ და „კოჟრის გზის“ მარცხნივ მხარეს. ვახუშტი მას „ამარათს“ (სპარსულად „შენობა“, „სასახლე“) უწოდებს. იგივე კომპლექსი აღნიშნულია ა. პიშჩევიჩის 1785 წლის გეგმაზე, როგორც „ნანგრევები საქართველოს მეფის ძველი რეზიდენციისა“. პიშჩევიჩი პირველია, ვინც გარეთუბანში ამ ადგილას საქართველოს მეფის ძველი სასახლის არსებობას გვამცნობს. ქალაქგარეთა ეს რეზიდენცია მდებარეობდა დაახლოებით ახლანდელი გ. ქიქოძის ქუჩის ღერძის მიმართულებით, ლ. ასათიანის ქუჩის გადაღმა. თბილისის ძველ გეგმებზე ამარათის დასავლეთით მხოლოდ თოფის წამლის ქარხანა და თბილისის ბოტანიკური ბაღია ნაჩვენები. ამარათი  XVIII საუკუნის დოკუმენტურ მასალაში ორჯერ გვხდება. 1764 წელს შედგენილი ნაყიდობის წიგნის მიხედვით ამარათი გარეთუბანში გაბაშვილების კუთვნილ მიწის ნაკვეტში ან მის გვერდით მდგარა . მეორეჯერ იგი ნახსენებია 1796 წელს მეფე ერეკლე II-ის მიერ თოფიწამლის ოსტატის თაყუაშვილისადმი გაცემულ წყალობის წიგნში , საიდანაც ვიგებთ , რომ გარეთუბანში XVIII საუკუნეში „სალალაკზედ“ საგანგებოთ მდგარ ქარხანაში ამზადებდენ ტოფის წამალს. დატანილი. ქარხანა დამწვარა 1795 თბილისში აღა-მაჰმად ხანის შემოსევის დროს.

## ლიტერატურა 
* კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, გვ. 16. «საბჭოთა საქართველო», თბ., 1985

კატეგორია:თბილისის ისტორია
სალომე ქართველი

**სალომე ქართველი** — XIII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანი. ხსენების დღეა 2 აგვისტო (ძველი სტილით 20 ივლისი). 

## ცხოვრება და მოღვაწეობა
მის შესახებ ცნობას გვაწვდის იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის სვინაქსარი: „ამასვე დღესა (20 ივლისი ძვ. სტ. / 2 აგვისტო ახ. სტ.)  წამებაჲ სალომე ქართველისაჲ, რომელ პირველ შესცდა სპარსთა მიერ და ქრისტე უარყო. ამისა შემდგომად კუალად აღიარა სარწმუნოებაჲ ქრისტესი და თავი წარეკვეთა და ცეცხლისა მიერ სრულ იქმნა წამებაჲ მისი.“

ტიმოთე გაბაშვილი თავის „მიმოსვლაში“ აღნიშნავს, რომ: „მუნ (ე. ი. იერუსალიმის ჯვრის მონასტერში) წამებულა წმიდა მოწამე სალომე რამეთუ შეუპყრიათ უსჯულოთა და დატევებისათვის სჯულისა აიძულებდნენ რა, განბასრა სარწმუნოება მათი მხნემან მან. ამის შემდგომად ცეცხლითა და მახვილითა უწამებიათ სანატრელი იგი.“

როგორც ჩანს სალომე ქართველი იყო იერუსალიმის დედათა სავანეში მოღვაწე ქალი. ვარაუდობენ რომ ის ეწამა წმინდა ლუკა იერუსალიმელის (გ. 1227 წ. ხს. 12 თებერვალი) მოწამეობრივი აღსასრულის შემდეგ.

## ლიტერატურა
* წმინდანთა ცხოვრება, ტ. III, თბ. 2001 წელი, გვ., 77

## რესურსები ინტერნეტში
*წმიდა სალომე ქართველი, სპარსთაგან წამებული (XIII) – orthodoxy.ge

კატეგორია:ქართველი წმინდანები
კატეგორია:XIII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
გიორგი ტუღუში

**გიორგი ტუღუში** (დ. 26 მარტი,  1977) — საქართველოს სახალხო დამცველი 2009-2012 წლებში, საქართველოს სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა მინისტრი 2012 წლის 20 სექტემბრიდან – 25 ოქტომბრამდე.

## ბიოგრაფია
მიღებული აქვს ლუნდის უნივერსიტეტის მაგისტრის ხარისხი ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სამართალში და ასევე საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის მაგისტრის ხარისხი სახელმწიფო ადმინისტრირებაში.

1999-2000 წლებში იყო თბილისის საკრებულოს თავმჯდომარის აპარატის უფროსი. 2000-2002 წლებში ტუღუში იყო ურბანული ინსტიტუტი/USAID-ის ექსპერტი სამართლებრივ საკითხებში, ხოლო 2003 წლის მაისამდე იგი თავისუფლების ინსტიტუტში მედია პროექტების კოორდინატორი იყო. 2003 წელს დაინიშნა გაეროს განვითარების პროგრამის ექსპერტად სამართლებრივ საკითხებში. 2004 წლის მუშაობდა ადამიანის უფლებათა თანამშრომლად ეუთოს მისიაში საქართველოში. ომბუდსმენის პოსტზე დანიშნვამდე მუშაობდა ევროკავშირის დაფინანსებულ პროექტში, რომლის მიზანი სახალხო დამცველის აპარატის შესაძლებლობების გაზრდა იყო. ასევე იყო ევროპის საბჭოს წამების საწინააღმდეგო კომიტეტის წევრი. 

2009 წელს აირჩიეს საქართველოს სახალხო დამცველად 2011 წლის 18 ოქტომბერს ის გაეროს წამების წინააღმდეგ ბრძოლის კომიტეტის წევრად აირჩიეს.

2012 წლის 20 სექტემბერს, გლდანის ციხის სკანდალის შემდეგ დაინიშნა სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა მინისტრად. ამ თანამდებობაზე იყო იმავე წლის 25 ოქტომბრამდე.  2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ომბუდსმენები
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრები
არსენალი (თბილისი)

[მინი|[ნიკო ფიროსმანის „არსენალის მთა ღამით“]]
[მინი|[მიხეილის ხიდი და არსენალი]]
**არსენალი** — უბანი თბილისში (ჩუღურეთის რაიონი), ჩუღურეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარე მთაზე („არსენალის მთა“), რკინიგზის გადაღმა. 

უბანი წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. 1870 წელს სამხედრო არსენალის ღუნიბის მოედნიდან მტკვრის მარცხენა მხარეს, ჩუღურეთში გადატანის შემდეგ ამ უბანს „არსენალი“ ეწოდა. დატანილია თბილისის 1876 წლის გეგმაზე. არსენალმა, როგორც სამხედრო დაწესებულებამ, XX საუკუნის 30-იან წწ.-მდე იარსება, თუმცა ტოპონიმი დღემდეა შემორჩენილი. საბჭოთა პერიოდში აქ სამხედრო ნაწილი იყო განთავსებული. 

საბჭოთა კავშირის დაშლის (1991) შემდეგ არსენალის ტერიტორია საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს გადაეცა. 2008 წ. მოხდა ტერიტორიის ნაწილის პრივატიზება. დაახლოებით, 78 ჰა შეიძინა „კალა კაპიტალის“ (დამფუძნებელი კახა კალაძე) შვილობილმა კომპანიამ „არსენალ დეველოპმენტი“, რომელიც გეგმავდა ამ ტერიტორიაზე საცხოვრებელი და კომერციული კომპლექსის „არსენალი სიტის“ შექმნას.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:თბილისის უბნები
კატეგორია:ჩუღურეთის რაიონი
ასტურიის სამეფო

[thumb|left|200ppx|ასტურიის პირველი მეფის [პელაიოს ძეგლი]]
thumb|right|200px

**ასტურიის სამეფო** () — პირველი ქრისტიანული სახელმწიფო პირენეის ნახევარკუნძულზე, რომელიც დაარსდა 711 წელს მუსლიმი მავრების მიერ ნახევარკუნძულის დაპყრობის შემდეგ.

სახელმწიფო დააარსა ცნობილმა ვესტგუთმა პელაიომ, რომელიც აჯანყდა მავრების წინააღმდეგ 718 წელს. სულ მალე ამის შემდეგ მან დაამარცხა არაბები კოვადონგის რაიონში (ამ ისტორიულ მოვლენას ზოგიერთი ისტორიული წყარო ათარიღებს 718 წლით, ზოგიერთი კი - 721 წლით). ეს თარიღი ფორმალურად ითვლება რეკონკისტის დასაწყისად.

პელაიომ დააარსა ასტურიის დინასტია, რომლის მმართველობის პერიოდში გაფართოვდა სახელმწიფოს საზღვრები. ალფონსო II-ის (791-842 წწ.) მმართველობის პერიოდში ასტურიის სახელმწიფო აგრძელებს ექსპანსიას სამხრეთით და იპყრობს ტერიტორიებს თითქმის ლისაბონამდე (პორტუგალია).

სამეფოს 924 წლამდე ეწოდებოდა ასტურია. 924-1230 წლებში ეწოდებოდა ლეონის სამეფო, რომელსაც 1137 წელს გამოეყო კასტილიის სამეფო. 1230 წელს კი კასტილიის სამეფოს მეფე ფერდინანდ III გახდა გაერთიანებული კასტილიისა და ლეონის სახელმწიფოს მეფე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ასტურიის მეფეთა სია

## რესურსები ინტერნეტში
**Islamic and Christian Spain in the Early Middle Ages*, Leiden: Brill, ISBN 9004147713
* Information and virtual reconstructions of early monuments of Oviedo

კატეგორია:ესპანეთის ისტორია
9 აპრილის ბაღი

[thumb|350px|[ლადო გუდიაშვილი|ლ. გუდიაშვილის ძეგლი 9 აპრილის სახელობის ბაღში (მოქანდაკე ჯ. მიქატაძე, 2003)]]
**9 აპრილის სახელობის ბაღი**, ყოფ. *ალექსანდრეს ბაღის* ზედა ნაწილი, *კომუნარების ბაღი*, ბაღი თბილისის ცენტრალურ ნაწილში; ქალაქის პირველი საზოგადოებრივი დასვენების პარკი. გაშლილია დამრეცი რელიეფის ორ დონეზე, რუსთაველის გამზირის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მტკვრის მარჯვენა სანაპიროს მიმართულებით. ამჟამად ბაღს ორ ნაწილად ჰყოფს რ. თაბუკაშვილის ქუჩა, ქვედა ნაწილი გიორგი ლეონიძის სახელს ატარებს. 

## ისტორია 
დღევანდელი ბაღის ქვედა ბაქანზე ძველად მოწყობილი იყო ყაბახი (ასპარეზი), რომელიც დატანილია თბილისის ტურნეფორისეულ (1701), ვახუშტისეულ (1735) და 1800 წ. გეგმებზე. ზედა ბაქანზე, ქაშუეთის ეკლესიასა და გ. ჭანტურიას (ყოფ. ჯორჯიაშვილის) ქუჩას შორის, გვიან შუა საუკუნეებში ქართული სასაფლაო იყო. დაახლოებით ახლანდ. თაბუკაშვილის ქუჩის გასწვრივ კი განლაგებული იყო აგურის მცირე საწარმოების (აგურხანების) რიგები. ისინი შემდეგ კავკასიის მთავარმმართებლის ალექსანდრე ერმოლოვის ბრძანებით მოშალეს, რადგან გზას აზიანებდა.

XIX ს. შუა ხანებში ძველი ყაბახის ტერიტორიაზე რუსულმა ადმინისტრაციამ მოაწყო სამხედრო პლაცი, რომელსაც იმპერატორ ალექსანდრე II-ის სახელი ეწოდა („ალექსანდრეს პლაცი“). 1859 წ. საფუძველი ჩაეყარა ფერდობზე გაშლილ საზოგადოებრივ ბაღს, რომელიც საზეიმოდ 1865 წ. გაიხსნა და ალექსანდრეს სახელი შეუნარჩუნდა. 

ალექსანდრეს ბაღი, ასევე მასში განლაგებული საგამოფენო პავილიონები, მებაღის სახლი, კაფე-რესტორანი, შადრევნები და ქაშუეთის ახალი გალავანი დააპროექტა თბილისში მოღვაწე არქიტექტორმა ოტო სიმონსონმა (1832—1914). საბჭოთა პერიოდში ბაღს კომუნარების სახელი უწოდეს. 1981 წ. ჩატარდა მისი ქვემო ნაწილის რეკონსტრუქცია. 1991 წ. პარკს 1989 წ. მოვლენების აღსანიშნავად ეწოდა 9 აპრილის ბაღი. ბაღის ტერიტორია დაზიადნა 1991-1992 წწ. სამხედრო გადატრიალების დროს. 2007-2009 წწ. მოხდა ბაღის ტერიტორიის განახლება და კეთილმოწყობა.

## არქიტექტურა 
დღეს ბაღის ტერიტორიაზე რუსთაველის გამზირზე გამავალი ორი შენობა დგას — ქაშუეთის წმ. გიორგის ეკლესია და ეროვნული გალერეა, რომელიც 1885 წ. აშენდა როგორც სამხედრო-ისტორიული მუზეუმი „დიდების ტაძარი“.

## სკულპტურული ძეგლები 
ბაღის ზედა ნაწილში 1904 წ. დადგეს მოქანდაკე ფ. ხოდოროვიჩის მიერ შესრულებული ნ. გოგოლის ძეგლი, რომელიც 1990-იან წწ. დაიკარგა. 1922 წ. ჭანტურიას ქუჩისა და რუსთაველის გამზირის გადაკვეთასთან გაიხსნა ი. ნიკოლაძის მიერ შექმნილი ეგნატე ნინოშვილის ბიუსტი. საბჭოთა პერიოდში ბაღის საწინააღმდეგო მხარეს ა. ჯორჯაძის ქუჩის მხრიდან იდგა სოც.-დემოკრ. რევოლუციონერის ლადო კეცხოველის ძეგლი (მოქანდაკე ვ. თოფურიძე, 1936), ხოლო ბაღის ქვედა ტერასაზე — კომკავშირის ლიდერის ბორის ძნელაძის ძეგლი (მოქანდაკეები რ. თავაძე და კ. მერაბიშვილი, 1929). 

2003 წ. გაიხსნა ლადო გუდიაშვილის ძეგლი (მოქანდაკე ჯ. მიქატაძე), ხოლო 2004 წ. ანატოლი სობჩაკის ბიუსტი. ბაღის ტერიტორიაზეა ასევე სკულპტურული კომპოზიცია „რევოლუციის ქარიშხალი“ (მოქანდაკე გ.შხვაცაბაია, 1985) და გ. ლეონიძის ძეგლი (მოქანდაკე თ. ღვინიაშვილი, 1998-1991).

2015 წლის 16 იანვარს გაიხსნა ოთარ მეღვინეთუხუცესის ძეგლი.

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ალექსანდრეს ბაღი, 9 აპრილის ბაღი

## სქოლიო
კატეგორია:ძველი თბილისი
კატეგორია:თბილისის ბაღები და პარკები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები თბილისში
სესილია როთი

**სესილია როთი** (**სესილია როტემბერგი**; დ. 8 აგვისტო, 1956, ბუენოს-აირესი, არგენტინა) — არგენტინელი მსახიობი. მამამისი, უკრაინელი ებრაელი, მუშაობდა რედაქტორად და ჟურნალისტად. იგი არგენტინაში შეხვდა სესილიას დედას, ჩილელ მომღერალ დინა როთს. სესილია როთი გადაიღეს რამდენიმე სატელევიზიო სერიალში. რამდენიმე ფილმზე მუშაობის შემდეგ იგი არგენტინიდან წავიდა ესპანეთში, სადაც  დაიწყო ინტენსიური მუშაობა ესპანელ კინორეჟისორ პედრო ალმოდოვართან. როთი გადაღებულია პედროს ექვს ფილმში, როგორც მთავარ, ისე მეორეხარისხოვან და ეპიზოდურ როლებში. 

იგი რამდენიმე წელი ცხოვრობდა არგენტინელ მუსიკოსთან ფიტო პაესთან, რომელთანაც ჰყავს შვილი. მისი ძმა არის არგენტინელი მუსიკოსი არიელ როთი. 

სესილია როთი არის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ესპანურენოვანი მსახიობი ქალი, რომელიც მონაწილეობს ესპანურ, არგენტინულ და მექსიკურ ფილმებში. 

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:არგენტინელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 8 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბუენოს-აირესში დაბადებულები
ავგუსტინ ალმოდოვარი

**ავგუსტინ ალმოდოვარ კაბალიერო** (; დ. 1955) — ესპანელი კინოპროდიუსერი. დაიბადა კალსადა დე კალატრავაში, ესპანეთში. მიღებული აქვს  ხარისხი ქიმიაში მადრიდის უნივერსიტეტში.  პროდიუსერის კარიერა დაიწყო შიკრიკობით ფერნანდო ტრუებას ფილმში *Sé infiel y no mires con quién*.

1986 წელს მან და მისმა უფროსმა ძმამ პედრო ალმოდოვარმა დააარსეს საკუთარი კინოკომპანია ელ დესეო. იმავე წლიდან მოყოლებული ეს კინოკომპანია  პედროს ფილმების უმრავლესობას იღებს. ასევე გადაღებული აქვს რამდენიმე ფრანგულენოვანი ნამუშევარი. ავგუსტინ ალმოდოვარი არის ესპანეთის კინემატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის წევრი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ესპანელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Real World Records

**Real World Records** — 1989 წელს პიტერ გებრიელის მიერ დაარსებული ხმისჩამწერი ლეიბლი.

ლეიბლის წარმატება გამოიწვია პიტერის მიერ ჩამოყალიბებული ფესტივალების WOMAD სერიამ და მისი მხრიდან ამა თუ იმ მუსიკოსთან თანამშრომლობამ. ამჟამად ლეიბლთან თანამშრომლობენ ისეთი ცნობილი მუსიკოსების, როგორც: The Blind Boys of Alabama, Afro Celt Sound System და შეილა ჩანდრა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Real World Records ოფიციალური საიტი
* Real World Remixed

კატეგორია:ხმისჩამწერი ლეიბლები
მარისა პარედესი

**მარია ლუიზა პარედეს ბართოლომე** (; დ. 8 აპრილი, 1946, მადრიდი — გ. 17 დეკემბერი, 2024) ცნობილია, როგორც **მარისა პარედესი** — ესპანელი თეატრისა და კინოს მსახიობი.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
*

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 8 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
კატეგორია:ესპანელი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ესპანელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:მადრიდში დაბადებულები
ალბერტო იგლესიასი

მინი|200პქ|ალბერტო იგლესიასი 2013 წელს
**ალბეტო იგლესიას ფერნანდო-ბარიდი** (; დ. 21 ოქტომბერი, 1955, სან-სებასტიანი, ესპანეთი) — ესპანელი კომპოზიტორი. იგი ძირითადად სიმღერებს წერს პედრო ალმოდოვარის ფილმებისთვის. წარდგენილი იყო ოსკარის ჯილდოზე ფილმებისთვის „ერთგული მებაღე“ (2005) და „ფრანით მორბენალი“ (2007).

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:დაბადებული 21 ოქტომბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კანდელა პენია

**მარია დელ პილარ პენია სანჩესი** იგივე **კანდელა პენია** (დ. 14 ივლისი, 1974, ბარსელონა, ესპანეთი) — ესპანელი მსახიობი.

## ბიოგრაფია
იგი იყო ერთადერთი შვილი კატალონიელი წყვილისა, რომლებიც ფლობდნენ ბარს ბარსელონაში. 4 წლის პენიამ დაიწყო ცეკვის სწავლა ქალაქში. სკოლის დამთავრების შემდეგ, კი ჩავიდა სევილიასა და შემდეგ მადრიდში თეატრალური ხელოვნების შესასწავლად. პედრო ალმოდოვარის დახმარებით მან გამოსცა ნოველა 2001 წელს. 

კანდელამ მოიგო გოიას პრიზი 2003 წელს ფილმისთვის „*გიძღვნი ჩემს თვალებს*“ (*Te doy mis ojos*), მას შემდეგ, რაც მრავალჯერ ნომინირებული იყო გოიას დაჯილდოებაზე. 

## ფილმოგრაფია
**Princesas* (2005) 
**The Three Ages of the Crime* (2005) 
**¡Hay motivo!* (2004) 
**Te doy mis ojos* (2003) 
**Descongélate!* (2003)
**Torremolinos 73* (2003) 
**Los muertos van deprisa* (2003) 
**No somos nadie* (2002)  
**Sin vergüenza* (2001) 
**Desaliñada* (2001) 
**Novios* (1999) 
**Todo sobre mi madre* (1999) 
**Insomnio* (1998) 
**¿De qué se ríen las mujeres?* (1997)  
**Un, dos, tres, ¡Taxi!* (1997) 
**La celestina*(1996) 
**Boca a boca* (1995)
**Hola, ¿estás sola?* (1995)  
**Días contados* (1994)

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი
კატეგორია:XXI საუკუნის ესპანელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ანტონია სან ხუანი

**ანტონია სან ხუანი** ( დ. 22 მარტი 1961, ლას-პალმასი, ესპანეთი) — ესპანელი მსახიობი, რეჟისორი და სცენარისტი. 19 წლის ასაკში იგი ჩავიდა მადრიდში, როგორც თეატრის პროფესიონალი მსახიობი და კაბარეს წამყვანი კლუბებსა და ბარებში. მას წარმატება მოუტანა პედრო ალმოდოვარის ფილმმა ყველაფერი დედაჩემის შესახებ, სადაც ასრულებს აგრადოს როლს. იგი ესპანეთში ცნობილია არა მარტო როგორც მსახიობი, არამედ თავისი იუმორისტული მონოლოგებით ტელევიზიასა და თეატრში.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
*  ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:ესპანელი მსახიობები
კატეგორია:ესპანელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 22 მარტი
კატეგორია:რელიგიის კრიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ამირან სანაია

**ამირან სანაია** (დ. 3 სექტემბერი, 1989, სოხუმი) — ქართველი ფეხბურთელი, მარცხენა მცველი.

## საკლუბო კარიერა 
ამირან სანაიამ საფეხბურთო კარიერა „ზესტაფონში“ დაიწყო. საქართველოს 19 წლამდელთა ნაკრებში თამაშის შემდეგ მისით უცხოური კლუბები დაინტერესდნენ. ერთ-ერთი იყო ფრანგული „ლე-მანი“. 2007 წელს, „ზესტაფონის“ მთავარ შემადგენლობაში თამაშს შემდეგ ამირანი საფრანგეთში გადავიდა, „ლე-მანის“ შემდეგ იყო „ბასტიაში“, 2013–2014 წლებში „ლიუზნაკის“ რიგებში თამაშობდა. 2017 წლიდან საფრანგეთის მესამე ლიგის საფეხბურთო კლუბ „როდეზის“ ღირსებას იცავს.

## სანაკრებო კარიერა 
ამირან სანაიამ ახალგაზრდულ ნაკრებში თამაში 2008 წლიდან დაიწყო, ექვსი თამაში ჩაატარა. ხოლო ეროვნულ ნაკრებში დებიუტი 2007 წლის შემოდგომაზე ჰქონდა ყატარის წინააღმდეგ, რომელიც ქართველმა ფეხბურთელებმა 2–1 მოიგეს. შემდეგ იყო მატჩი პორტუგალიელებთან და 2009 წლის ზაფხულში კუპერმა კვლავ იხმო ნაკრებში.

## ტიტულები 
* ლიგა 2 ჩემპიონი:2011/2012

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* პროფილი ლიუზნაკის ოფიციალურ საიტზე  

კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:დაბადებული 3 სექტემბერი
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ზესტაფონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლე-მანის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბასტიას ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფერნანდო ფერნან გომესი

**ფერნანდო ფერნან გომესი** ( დ. 28 აგვისტო, 1921, ლიმა, პერუ — გ. 21 ნოემბერი, 2007, მადრიდი, ესპანეთი) — ესპანელი მსახიობი და რეჟისორი. მსახიობი დაიბადა პერუს დედაქალაქ ლიმაში, სადაც ჩასული იყო დედამისი — ასევე მსახიობი კაროლა ფერნანა-გომესი.

## ბიოგრაფია
ესპანეთის სამოქალაქო ომის დროს, ფერნანდომ ხელი მიჰყო სამართლის სწავლას და შეწყვიტა თეატრში მუშაობა. 1942 წელს მან განაახლა თეატრალური მუშაობადა დაიწყო კინემატოგრაფში საქმიანობა. დააარსა საკუთარი თეატრალური დასი და მიიღო არაერთი ჯილდო რეჟისურისა და წერისათვის. 1950-იან წლებში დაიწყო ფილმების გადაღება. მათ შორის იყო თავისსავე ნოველაზე შექმნილი სურათი *მოგზაურობა არსად* (El viaje a ninguna parte). განსაკუთრებით პოპულარული იყო მისი 1958 წელს გადაღებული კომედია  La vida por delante, რომლის გაგრძელება იყო La vida alrededor.

მან იქორწინა პირველად მარია დოლორეს პრადერაზე 1945. მათმა ქორწინებამ 1959 წლამდე გასტანა.  მეორედ შეუღლდა ემა კოენზე 2000 წელს. ემასთან ერთად ცხოვრობდა გარდაცვალებამდე. გომესი გარდაიცვალა 2007 წლის 21 ნოემბერს მადრიდში.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ფერნანდო ფერნან გომესი: მსახიობი, რეჟისორი და ანარქისტი

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ესპანელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 28 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი  21 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
ელოი აზორინი

**ელოი აზორინი** (დ. 19 თებერვალი, 1977, მადრიდი) — ესპანელი კინოს, თეატრისა და ტელემსახიობი.

## ბიოგრაფია
ელოი არის ესპანელი იუმორისტის ელოი არენასის შვილი. მან პირველი კინოროლი შეასრულა 19 წლის ასაკში. ელოი აქტიურად განაგრძობს მუშაობას ტელევიზიაში. 2006 წელს მან შეასრულა ბორჯიას როლი ესპანურ ფილმში, მიგელ ჰერნანადესის მიხედვით.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული  19 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:ესპანელი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:მადრიდში დაბადებულები
გულისტანის საზავო ხელშეკრულება

**გულისტანის საზავო ხელშეკრულება** (სპარსულად  عهدنامه گلستان) — ხელშეკრულება რუსეთის იმპერიასა და სპარსეთს შორის, რომლითაც დამთავრდა რუსეთ-ირანის ომი (1804-1813). ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს სოფელ გულისტანში (ყარაბაღი), ნიკოაი რტიშჩევმა და აბას-მირზამ 1813 წლის 12 (24) ოქტომბერს.

## შინაარსი
ხელშეკრულებით სპარსეთმა დაკარგა ტერიტორიები არაქსის ჩრდილოეთით და აღიარა რუსეთის სიუზერენობა დაკარგულ მიწებზე. ირანის მიერ რუსეთისდვის დათმობილი რეგიონი მოცავდა შემდეგ მხარეებს: დაღესტანი, ქართლ-კახეთის სამეფო, სამეგრელოს სამთავრო, გურიის სამთავრო, იმერეთის სამეფო, აფხაზეთის სამთავრო, ბაქოს სახანო, ყუბის სახანო, დარუბანდის სახანო, შირვანის სახანო, ყარაბაღის სახანო, განჯის სახანო, შაქის სახანო, თალიშის სახანო ლენქორანის ციხე-სიმაგრითურთ.

სპარსეთმა დაკარგა უფლება კასპიის ზღვაზე ფლოტის ყოლისა. ამ უფლებით მხოლოდ რუსეთის იმპერიას შეეძლო ესარგებლა. ხელშეკრულებასთან ერთად გაფორმდა შეთანხმება თავისუფალ ვაჭრობაზე, რაც რუსეთს აძლევდა სპარსეთის ტერიტორიაზე სავაჭრო საქმიანობის შესაძლებლობას. ყველაფერ ამის სანაცვლოდ რუსეთი შეჰპირდა აბას-მირზას, რომ ფათ ალი შაჰის სიკვდილის შემდეგ მას დაუმტკიცებდა სპარსეთის ტახტს. ეს არ შესრულებულა, რადგანაც აბას მირზა ადრე გარდაიცვალა.

სპარსეთი არ შეურიგდა დანაკარგებს და დიდი ბრიტანეთისგან წახალისებულმა დაიწყო ახალი ომი რუსეთის წინააღმდეგ. კავკასიაზე ირანის ბატონობა დიდი ბრიტანეთის ინტერესებში შედიოდა რამეთუ რუსეთი კარგავდა დასაყრდენს კავკასიაში და გავლენას შავი ზღვის და კასპიის რეგიონებზე.

## შეფასება
გულისტანის საზავო ხელშეკრულებას სხვადასხვანაირად აფასებენ. ისტორიკოსთა ერთი ნაწილი ფიქრობს, რომ რუსეთის იმპერიის მიერ ამიერკავკასიის ანექსიამ დაიცვა მოსახლეობა თურქული ინტერვენციებისაგან და მშვიდობა და ეკონომიკური სტაბილურობა დაამყარა. 

ისტორიკოსთა მეორე ნაწილის აზრით ამიერკავკასიის ხალხებს არ მიეცათ თვითგამორკვევის საშუალება და ძალით იქნენ შეყვანილნი რუსეთის მმართველობის ქვეშ. ეს განსაკუთრებით ეხება ამიერკავკასიაში მცხოვრებ შიიტებს, რომელთაც სპარსეთტან ძლიერი კულტურული კავშირები ჰქონდათ. ამ მოსაზრების მოწინააღმდეგეები კი აცხადებენ, რომ თვითგამორკვევის უფლება ნაპოლეონ ბონაპარტის პერიოდში არ არსებობდა და ასევე ვერ იარსებებდა ის მე-19 საუკუნის დასაწყისის აზიაში.

დღეს ირანი გულისტანის ხელშეკრულებას თურქმანჩაის საზავო ხელშეკრულებასთან ერთად მიიჩნევს დამამცირებლად, ხოლო ფათ ალი შაჰი ამის გამო მიჩნეულია სპარსეთის ყველაზე უუნარო მმართველად.

## წყაროები
*გულისტანის საზავო ხელშეკრულება (რუსულად)

კატეგორია:ირანის ისტორია
კატეგორია:რუსეთის ისტორია
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
კატეგორია:საქართველოს ისტორია
კატეგორია:XIX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
დინო სალუსი

**ტიმოთეო „დინო“ სალუსი** (დ. 20 მაისი, 1935, კამპო სანტო, არგენტინა) — არგენტინელი მუსიკოსი. დინო, ცნობილი მუსიკოსისა და ინსტრუმენტალისტ კაეტანო სალუსის შვილი, ბავშვობიდანვე უკრავდა ბანდონეონზე. განიცდიდა სალტის პროვინციის მუსიკოსების გავლენას.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი: დინო და ხოსე მარია
*დინო სალუსის ინტერვიუ 
*Myspace ოფიციალური

კატეგორია:დაბადებული 20 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:არგენტინელი მუსიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
საქართველოს ტბები

**საქართველოს ტბები** — ეს არის საქართველოს ტერიტორიაზე არსებული ტბების ჩამონათვალი.
მინი|450პქ|რიწა, აფხაზეთი

## აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა
* ამტყელის ტბა
* ანიშხწარა
* ბებესირი
* გაგიდის ტბა
* გორაფის ტბა
* დერიკვარაძიში
* ინკითი
* მზი
* პატარა რიწა
* რიწა
* ცისფერი ტბა

მინი|450პქ|ამტყელის ტბა, აფხაზეთი

## აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა
* გონიოს ტბა
* მწვანე ტბა
* ნურიე
* ტბიყელი

მინი|450პქ|ნადარბაზევის ტბა, გურია

## გურიის მხარე
* გრიგოლეთის ტბა
* დიდი ნარიონალი
* დიდი ჯაჯის ტბა
* იმნათის ტბა
* მთისპირის ტბა
* მცირე ნარიონალი
* მცირე პალიასტომი
* ნადარბაზევის ტბა
* ოქროს ტბა
* ოჩოჩხა
* პალიასტომი
* ჩალაუბნის ტბა
* ჭინჭაოს ტბა
* ჯაპანის ტბა

## იმერეთის მხარე
* გაბზარული ტბა
* დევის ტბა
* ხახიეთის ტბა

## კახეთის მხარე
* გრძელი ტბა
* კაპატაძის ტბა
* ნახევარტბა
* სახარე ტბა
* ქაჩალტბა
* ქოჩების ტბა
* ყაჯირის ტბა
* ჯიქურების ტბა

მინი|450პქ|ყელის ტბა, მცხეთა-მთიანეთი

## მცხეთა-მთიანეთის მხარე
* აბუდელაურის ტბა
* არჩვების ტბა
* ბაზალეთის ტბა
* ყელის ტბა
* წოდორეთის ტბა
* ჭილის ტბა

## რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარე
*ქვედის ტბა

## სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე
* დიდი ოქროწყალი
* დიდი ტობა ვარჩხი
* პალიასტომი
* პაპანწყვილი
* ტობავარჩხილი
* ფართოწყარი
* ჩიპსთა ვარჩხი
* წვირმის ტბა

მინი|450პქ|საღამოს ტბა, სამცხე-ჯავახეთი

## სამცხე-ჯავახეთის მხარე
* აბულის ტბა
* ბუღდაშენის ტბა
* ვაჩიანის ტბა
* ზრესი
* კარწახის ტბა
* კახისის ტბა
* ლამაზი ტბა
* ლევანის ტბა
* მადათაფა
* მრუდე ტბა
* საღამოს ტბა
* ტაბაწყური
* ფარავანი
* წუნდის ტბა
* ხანჩალი

მინი|450პქ|ჯანდარის ტბა, ქვემო ქართლი

## ქვემო ქართლის მხარე
* ბარეთის ტბა
* კუმისის ტბა
* მარაბდის ტბა
* სანთის ტბა
* ჩაპაევკის ტბა
* ხადიკის ტბა
* ჯანდარის ტბა

## შიდა ქართლის მხარე
* ბატეთის ტბა
* ერწოს ტბა
* წუნარის ტბა

## თბილისი
* დიდი გლდანის ტბა
* კუს ტბა
* ლისის ტბა
* მუხათგვერდის ტბა
* პატარა გლდანის ტბა

*
ისმაელ ლო

**ისმაელ ლო** (დ. 30 აგვისტო, 1956 დოგონდოუჩი, ნიგერი) — სენეგალელი მომღერალი და მუსიკოსი.

## ბიოგრაფია
იგი დაიბადა სენეგალელი მამისა და ნიგერელი დედის ოჯახში 1956 წლის 30 აგვისტოს. ისმაილის დაბადების შემდეგ, ოჯახი დაბრუნდა სენეგალში და დასახლდა ქალაქ რუფისკაში, დედაქალაქ დაკართან ახლოს. ისმაელ ლო არის მრავალმხრივი მომღერალი და მუსიკოსი. სიმღერის გარდა იგი უკრავს გიტარასა და ჰარმონიკაზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 
*[ Allmusic-ზე]
*დისკოგრაფია 

კატეგორია:დაბადებული 30 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:სენეგალელი მომღერლები
კატეგორია:Wrasse Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:სენეგალელი გიტარისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სტუმრად გატანილი გოლის წესი

**სტუმრად გატანილი გოლის წესი** არის საფეხბურთო შეჯიბრების წესი და იგი გამოიყენება იმ სიტუაციაში, როდესაც ორი მოწინააღმდეგე ხვდება ერთმანეთს (ფლეი-ოფის სტადიაზე) და ორმატჩიან შეხვედრებში არ ვლინდება გამარჯვებული (ითამაშება ფრე) ანუ ორ მატჩში გააქვთ თანაბარი გოლები. ამ შემთხვევაში მოქმედებს ეს წესი, რომლის თანახმადაც უპირატესობა ენიჭება იმ გუნდს და გადის შემდეგ ეტაპზე, რომელმაც უფრო მეტი გოლი გაიტანა "სტუმრად" ანუ მეტოქე გუნდის მოედანზე. იმ შემთხვევაში, თუ სტუმრად გატანილ გოლთა რაოდენობაც თანაბარია, ამ შემთხვევაში თამაში გადადის დამატებით დროში, სადაც უკვე აღარ მოქმედებს ეს წესი. თუკი გამარჯვებული აქაც არ გამოვლინდა, მაშინ ინიშნება თერთმეტრიანების სერია, სადაც ვლინდება გამარჯვებული.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დამატებითი დრო
* პენალტების სერია
* ფეხბურთის წესები

კატეგორია:ფეხბურთის წესები
როზა მარია სარდა

**როზა მარია სარდა** ( დ. 1941, ბარსელონა, ესპანეთი —  გ. 11 ივნისი, 2020, იქვე) — ესპანელი მსახიობი და კომიკოსი.

მას ნათამაშები აქვს როლები ესპანურად და კატალონიურად. მისი მეუღლე არის კომიკოსი ხოსე მარია მაინატი. ხოლო მარიას უმცროსი ძმა არის ხავიერ სარდა. მარიამ მოღვაწეობა დაიწყო 1970-იან წლებში და ესპანური კინოსა და თეატრის მნიშვნელოვან მსახიობად ჩამოყალიბდა.

## ფილმოგრაფია
## თეატრი
*2004: *Witt*
*1982: *Yo me bajo el la próxima ¿y usted?*
*1982: *Duet per a violet*

## მთავარი ჯილდოები
* 1994 გოიას ჯილდო საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლისთვის-¿Por qué lo llaman amor cuando quieren decir sexo?
* 2002 გოიას ჯილდო საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლისთვის-Sin vergüenza

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ესპანელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:XXI საუკუნის ესპანელი ქალი მსახიობები
ახალი ჰოლანდია

სახელწოდება **ახალი ჰოლანდია** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* ახალი ჰოლანდია — ავსტრალიის ისტორიული სახელი
* ახალი ჰოლანდია — ჰოლანდიის ყოფ. სამფლობელოები ბრაზილიის სანაპიროზე
* ახალი ჰოლანდია — კუნძული სანქტ-პეტერბურგში (რუსეთი)
* ახალი ჰოლანდია — უბანი ძვ. თბილისში
ახალი ჰოლანდია (თბილისი)

**ახალი ჰოლანდია** — უბანი მთაწმინდის რაიონში (ვერა), ვარდისუბნის დასავლეთით მაღლობზე მდებარე უბნის ყოფილი სახელი. მოიცავდა ახლანდელი ერეკლე ტატიშვილისა (ყოფილი ყაზბეგის) და დიმიტრი ბაქრაძის ქუჩების მიდამოებს. იხსენიება XIX საუკუნის II ნახევარში შედგენილ თბილისის გეგმებზე. აქ უწინ არსებობდა ტავერნა „ახალი ჰოლანდია“, ჩანს, უბნის სახელიც აქედან მოდის.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:თბილისის უბნები
ლევან ცქიტიშვილი

**ლევან ცქიტიშვილი** (დ. 10 ოქტომბერი, 1976, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ყოფილი ნახევარმცველი.

## კარიერა 
### საკლუბო 
საკლუბო კარიერა დაიწყო 1994 წელს, თბილისის „დინამოში“, სადაც 120 მატჩი ჩაატარა და 32 გოლი გაიტანა, 1998 წელს კი სხვა ქართველ ფეხბურთელებთან ერთად გერმანულ „ფრაიბურგში“ გადავიდა. ფრაიბურგში თამაშის დროს ცქიტიშვილმა 111 საბუნდესლიგო შეხვრედრა ჩაატარა. 2005 წელს ლევანს კონტრაქტი უნდა გაეფორმებინა დონეცკის „მეტალურგთან“, მაგრამ მოულოდნელად „ვოლფსბურგში“ ჩაირიცხა. სათამაშო პრაქტიკის უქონლობის გამო შემდეგ სეზონში ბერძნულ „პანიონიოსში“ განხორციელდა მისი ტრანსფერი. აქაც უთამაშებლობა და ცოტა ხნით უკლუბოდ ყოფნა.2008 წელს ცქიტიშვილმა თბილისის „ლოკომოტივში“ გააგრძელა კარიერა, თუმცა საქართველოში ნახევარი სეზონი გაატარა და 2009 წელს კვლავ უცხოეთს მიაშურა, კერძოდ გერმანიის მეორე ბუნდესლიგის კლუბ „ვეენს“,მაგრამ აქედანაც წამოვიდა და კარიერა დაასრულა.

### სანაკრებო 
ლევან ცქიტიშვილი ეროვნულ ნაკრებში 1995 წლიდან თამაშობდა. ამ პერიოდის მანძილზე 55 მატჩი ჩაატარა და ერთი გოლი გაიტანა. მან სამჯერ უკაპიტნა კიდეც ნაკრებს, მათ შორის 2008 წლის ევროპის ჩემპიონატის შესარჩევ ციკლში იტალიის ნაკრებთან, რომელიც ქართველებმა 2:0 წააგეს. სათამაშო პრაქტიკის არქონა ძალიან მოქმედებდა ლევანის ნაკრებში თამაშზე, თუმცა ნაკრების მწვრთნელი კლაუს ტოპმიოლერი მაინც იძახებდა. კუპერის მოსვლის შემდეგ ლევანს ნაკრებში არ უთამაშია, თუმცა იგი უკვე რეგულარულად თამაშობდა თბილისის „ლოკომოტივში“. 2009 წლის ზაფხულში კუპერმა მალტასთან ამხანაგური მატჩისთვის გამოიძახა.

## საკლუბო სტატისტიკა 
## ტიტულები 
* საქართველოს ჩემპიონი: 1994,1995,1996,1997,1998
* საქართველოს თასი: 1995,1996,1997
* საქართველოს სუპერთასი: 1996, 1997

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* პროფილი national-football-teams.com-ზე 
* ცქიტიშვილი ბუნდესლიგაში

კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ფრაიბურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვოლფსბურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:პანიონიოსის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აშპაშხანა

**აშპაშხანა** (სპარსულად: اشپ-زخانه – "აშ" – წვნიანი, "ფაზ" – მხარშავი, "ხანა" – სახლი) – სასადილოების რიგები (სახაშეები, საქაბაბეები, სამწვადეები) ისტორიულ ძველ თბილისში, თათრის (ახლანდ. გორგასლის) მოედნის სამხრეთ მხარეზე და ახლანდ. გორგასლის ქუჩის დასაწყისში. აშპაშხანა მოხსენიებული აქვს იოსებ გრიშაშვილს რამდენიმე ლექსში.
შენზე ამბობენ: კუშტიაო, ამპარტავანი
და გიწოდებენ უკარებელს, თავკერძს და ტრაბახს;
მე კი მორცხვი ვარ! ვაქებ ტფილისს, სალაყბოს ყაბახს
და მხიბლავს ნუში. **აშპაშხანა**, მკერდის მტევანი
("სონეტი რობაქიძეს")
**აშპაშხანისკენ**, სადაც კლდის ქიმზე
დგას ნარიყალა ჯავრით მზირალი,
ჩავივლი დაღმართს და ერთ ნადიმზე
შემხვდება ორი ნაჯიბგირალი.
("აშპაშხანისკენ")
## ლიტერატურა 
* კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, გვ. 19. «საბჭოთა საქართველო», თბ., 1985

კატეგორია:თბილისის ისტორია
ოლდ ვიკი

300პქ|thumb|ოლდ ვიკი

**ოლდ ვიკი** () — ბრიტანული თეატრი. მდებარეობს ლონდონში, ვატერლოოს სადგურის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, კატის ქუჩისა და ვატერლოოს გზის გადაკვეთაზე. 1951 წლიდან თეატრის შენობა შეტანილია აღნუსხული შენობების სიაში.

თეატრს სახელი დაერქვა იმ კომპანიისა, რომელიც დაფუძნდა თეატრის შენობაში და მართავდა წარმოდგენებს თავისი რეპერტუარიდან. შემდგომში ამ დასის საფუძველზე ლოურენს ოლივიემ 1968 წელს ჩამოაყალიბა ბრიტანეთის ეროვნული თეატრი. ეროვნული თეატრი ოლდ ვიკის შენობაში რჩებოდა 1976 წლამდე, სანამ მისთვის არ აშენდა ახალი შენობა საუთ ბენკზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს თეატრები
კატეგორია:თეატრები ანბანის მიხედვით
ტრანსვესტიზმი

**ტრანსვესტიზმი**  (ტრანსვესტიტი) — დამამცირებელი ტერმინი, (იხ. ქროს-დრესინგი - ქროს დრესერი) საწინააღმდეგო სქესის ტანსაცმლის ჩაცმისაკენ სწრაფვა. დიდი ხნის განმავლობაში მას უკავშირებდნენ მხოლოდ და მხოლოდ ჰომოსექსუალობას, ამასთან აქტიურს ქალებთან და პასიურს – მამაკაცებთან. ამიტომ ქვეყნებში, სადაც ჰომოსექსუალობა კანონით იდევნებოდა, ტრანსვესტიზმი ითვლებოდა ამორალურ და დანაშაულებრივ მოვლენად. თანამედროვე თვალსაზრისით, ტრანსვესტიზმი – არაერთმნიშვნელოვანი მოვლენაა, რადგან საწინააღმდეგო სქესის ტანსაცმლის ტარების მოტივები შეიძლება იყოს არსობრივად სხვადასხვა. ნამდვილი ტრანსვესტიზმი წარმოადგენს პერვერსიას, რომლის დროსაც საწინააღმდეგო სქესის ტანსაცმლის ჩაცმა იწვევს სექსუალური სიამოვნების განცდას, მაგალითად, მამაკაცებში ძლიერ სექსუალურ აღგზნებას ქალის თეთრეულის, კაბის, წინდების და ა.შ. ჩაცმის დროს. ამ პროცესს ხშირად თან ახლავს სარკის წინ საკუთარი სხეულის ფერება და ონანიზმი.

## ლიტერატურა
* შესავალი ლგბტ ჟურნალისტიკაში/[ავტ. შორენა გაბუნია; რედ. ირაკლი ვაჭარაძე; არასამთავრობო ორგანიზაცია „იდენტობა“]. - თბ., 2013. - 319 გვ.; 20 სმ.. - დანართები: გვ. 145-316. - განმარტ. ლექსიკონი: გვ. 3-34

კატეგორია:ჩაცმულობა
კატეგორია:ლგბტ ტერმინები
ბაგები (თბილისი)

მინი|239x239პქ|საბურთალო-ბაგების დამაკავშირებელი ხიდის მშენებლობის პროცესი
**ბაგები** — საცხოვრებელი უბანი თბილისში (ვაკის რაიონი), ვაკის განაპირას, წყნეთის გზატკეცილის გასწვრივ; ყოფილი სოფელი.

ბაგების ტერიტორიაზე ადრე ბაღ-ბოსტნები და ფარეხები ჰქონდათ წყნეთელ გლეხებს. სავარაუდოდ აქედან მოდის ამ ადგილის სახელწოდებაც („ბაგა“ დაბმული საქონლისათვის განკუთვნილ საკვების ჩასაყრელს ნიშნავს). თანამედროვე განაშენიანება 1980-იანი წლების დასაწყისში დაიწყო (მთავარი არქიტექტორი ბ. მამინაიშვილი).

ბაგები წარმოადგენს სამ ტერასაზე განლაგებულ რამდენიმე ურთიერთდაკავშირებულ კომპლექსს. გარდა საცხოვრებელი სახლებისა, ბაგებში აშენდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთო საცხოვრებლის მაღლივი კორპუსები, რომლებიც ხიდით უკავშირდება მდინარე ვერის მარცხენა სანაპიროზე მდებარე სასწავლო კორპუსებს.

2022 წელს ბაგების უნივერსიტეტის ქუჩასთან დამაკავშირებელი 532 მეტრის სიგრძის საავტომობილო ხიდის მშენებლობა მიმდინარეობს.

## ლიტერატურა 
* კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, გვ. 19. «საბჭოთა საქართველო», თბ., 1985

კატეგორია:თბილისის უბნები
კატეგორია:ვაკის რაიონი
მაკიივკა

**მაკიივკა**, *მაკეევკა* () — ქალაქი აღმოსავლეთ უკრაინაში, დონეცკის ოლქში, 25 კილომეტრი ოლქის დედაქალაქ დონეცკიდან. 2001 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობა 389,589-ია, აქედან 178,475 (46 %) კაცია, ხოლო 211,114 (54 %) ქალი. ქალაქს ქვეყანაში უმნიშვნელოვანესი ადგილი უჭირავს ფოლადისა და ქვანახშირის წარმოებაში. დონეცკი და მაკიივკა ისე ახლო არის ერთმანეთთან, რომ ძნელია თქმა სად მთავრდება ერთი ქალაქი და იწყება მეორე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Офіційний сайт Макіївської міської ради

კატეგორია:დონეცკის ოლქის ქალაქები
ბაზაზხანა

**ბაზაზხანა** — მაუდით, ჩითით, ფარჩით, ბამბითა და მატყლით მოვაჭრეთა დუქნების რიგი აღმოსავლეთის ქალაქებში.

ფეოდალურ თბილისში ბაზაზხანა ეწოდებოდა ორ სხვადასხვა უბანს, სადაც ასეთი დუქნები იყო განთავსებული. დიდი, ანუ ზემო ბაზაზხანა ახლანდელი ლესელიძის ქუჩაზე მდებარეობდა, სიონის ტაძრის პარალელურად, ლ. ასათიანის ქუჩის გადაკვეთის ადგილიდან დაახლოებით სიონისა და ერეკლეს ქუჩების შეყრამდე. ამ ადგილს „ჩორსუ-ბაზარსაც“ უწოდებდნენ. მცირე, ანუ ქვემო ბაზაზხანა თათრის (ახლანდ. გორგასლის) მოედნის ახლოს იყო, „ბამბის რიგის“ ტერიტორიაზე. XIX საუკუნეში თბილისში კიდევ ერთი „ახალი ბაზაზხანა“ გაჩნდა „ბნელ რიგებში“ (ახლანდ. შარდენის ქუჩა).

## ლიტერატურა 
* კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, გვ. 19. «საბჭოთა საქართველო», თბ., 1985

კატეგორია:თბილისის ისტორია
ბაყალხანა

**ბაყალხანა** — სურსათ-სანოვაგის ბაზარი აღმოსავლეთის ქალაქებში. ამ სახელით ცნობილი იყო ძველი თბილისის ორი ადგილი, სადაც ხილ-ბოსტნეულითა და სხვა სანოვაგით მოვაჭრეთა (ბაყლების) დუქნები იყო განლაგებული. ერთი მათგანი იყო ავლაბარში, ახლანდ. მეტეხის ქუჩის სწვრივად; მეორე, ძირითადი, თათრის (ახლანდ. გორგასლის) მოედანზე მდებარეობდა. ზოგიერთი ცნობით, ბაყლებს დუქნები ვერცხლის ქუჩის ბოლოშიც ჰქონდათ.

## ლიტერატურა 
* კვირკველია, თ., ძველთბილისური დასახელებანი, გვ. 19. „საბჭოთა საქართველო“, თბ., 1985

კატეგორია:თბილისის ისტორია
ეპიკურე

**ეპიკურე** (; დ. ძვ. წ. 341, სამოსი — გ. ძვ. წ. 270, ათენი) — ძველი ბერძენი ფილოსოფოსი, მორალისტი, ათეისტი, ეპიკურეიზმის დამაარსებელი.

ეპიკურე დაიბადა ქ. სამოსში, 14 წლისა გაეცნო ფილოსოფიას, შეისწავლა დემოკრიტეს მოძღვრება, ხოლო 18 წლისა ათენში პერიპატეტელებს უსმენდა, მოგვიანებით დაარსდა სკოლა, რომლის შესასვლელთან ეწერა „მგზავრო, აქ თავს კარგად იგრძნობ. აქ სიამოვნებაა უმაღლესი სათნოება“. ეპიკურეს მრავალი შრომა დაუწერია (300–მდე), აქედან უმთავრესი მნიშვნელობისაა „ბუნების შესახებ“ (37 წიგნად), რომლის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. ეპიკურეს მოძღვრების გასაგებად დიდი მნიშვნელობა აქვს, აგრეთვე მის წერილებს.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ეპიკურეიზმი

## ლიტერატურა 
**ნარკვევები ფილოსოფიის ისტორიაში –  რ. გორდეზიანი, გ. თევზაძე, მ. ნემსაძე, მ. ჭელიძე, თბილისი, 1993 წ.*

## რესურსები ინტერნეტში 
* მაქსის სადისერტაციო ნამუშევარი "განსხვავება დემოკრიტეს ნატურფილოსოფიასა და ეპიკურეს ნატურფილოსოფიას შორის"
* ეპიკურეს მთავარი დოქტინები 
* ეპიკურე& ეპიკურეული ფილოსოფია 
* ეპიკურეს წერილი მენოიკეს 

კატეგორია:ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები
კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 341
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 270
კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის ბერძნები
კატეგორია:გონების ფილოსოფოსები
კატეგორია:მატერიალისტები