მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა

[thumbtime=14|thumb|კლასიკური ელექტრომატარებელი [ЭР1]]
**მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა** — რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობის საერთო დასახელება, რომელთაც გააჩნიათ მოტორ ვაგონები.

მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობას მიეკუთვნება ელექტრომატარებლები, დიზელმატარებლები, ავტომოტრისები, მეტროპოლიტენის ელექტრომატარებლები (და სამომსახურეო დიზელმატარებლები). მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობის პრინციპული განსხვავება ლოკომოტივის წევაზე არსებული შემადგენლობისგან არის ის, რომ მასში ყველა ან ზოგიერთი ვაგონები აღჭურვილია ძრავებით და განკუთვნილია წევისთვის, ასევე გააჩნიათ სალონები მგზავრთა გადასაყვანად; მატარებელში ლოკომოტივის წევაზე ვაგონები არიან არათვითმავლები, ხოლო თვითონ ლოკომოტივი ემსახურება მხოლოდ წევას.

ბევრი ზეჩქაროსნული მატარებელი (ЭР200, Siemens Velaro, სინკანსენი) არის „კლასიკური“ მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა, რადგან ვაგონებიდან ზოგიერთს შემადგენლობაში (ზოგიერთ შემთხვევაში ყველა ვაგონი, ზოგჯერ სათაო ვაგონის გამოკლებით) აქვთ ძრავიანი ღერძები. მაგრამ არსებობს გამონაკლისიც, არსებობენ ზეჩქაროსნული მატარებლები (TGV, Talgo), რომლებსაც აქვთ ორი ერთკაბინიანი ძრავიანი ვაგონი, ლოკომოტივის მსგავსი, მატარებლის ბოლოში (განსხვავება ასეთ სათაო ძრავიან ვაგონებსა და სამატარებლო ლოკომოტივებს შორის არის ის, რომ პირველები კონსტრუქციულად განუყოფლად დაკავშირებულნი არიან ერთმანეთთან და ყველა შემადგენლობაში მყოფ დანარჩენ ვაგონებთან და არ არიან გათვლილები დამოუკიდებელ სამატარებლო ლოკომოტივების სახით ხმარებაში). ამ შემთხვევაში ინჟინერ-კონსტრუქტორები წყვეტენ ძნელ ამოცანას დიდი სიმძლავრის რეალიზებაში თითოეულ ძრავიან ღერძთან (იმისათვის, რომ მივიღოთ მაღალი კუთრი სიმძლავრე მთელი შემადგენლობისთვის).

მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა გამოიყენება, როგორც სარკინიგზო ხაზებზე ხშირი გაჩერებებით და დიდი მგზავრთა ნაკადით, ასევე საერთაშორისო ხაზებზე მცირე რაოდენობის გაჩერებებით.

მოტორვაგონიან მოძრავ შემადგენლობაში ძრავიანი ღერძების დიდი რაოდენობის არსებობა საშუალებას გვაძლევს გვქონდეს უფრო მაღალი ხვედრითი სიმძლავრე (თანაფარდობა ძრავების სიმძლავრესა და მოძრავი შემადგენლობის მასას შორის), რაც საშუალებას იძლევა მივიღოთ მაღალი აჩქარება და მაღალი სიჩქარეები.

## მოტორვაგონიანი მოძრავი შემადგენლობის ტიპები 
* ავტომოტრისა — ერთეული თვითმავალი ვაგონი დიზელის ან ელექტრო წევაზე (ელექტრომოტრისა); შეიძლება იყოს, როგორც სამგზავრო, ასევე სამომსახურეო დანიშნულება.
* სარელსო ავტობუსი — ავტომოტრისა, როგორც წესი, მცირე სიმძლავრის (პარამეტრების მიხედვით შესადარებელია ჩვეულებრივ ავტობუსთან), ზოგჯერ ასევე ამ ტერმინით გულისხმობენ სამგზავრო შემადგენლობას ორი და მეტი ასეთი ავტომოტრისგან (მაგალითად, РА2 მოდელით 750.05).
* ელექტრომატარებელი — შემადგენლობა ორი და მეტი ძრავიანი ვაგონისგან, ზოგჯერ ასევე მისაბმელი ვაგონების შემცველი, მომუშავე ელექტრო წევაზე (ლოკომოტივის წევის ელექტრომატარებლების გამოკლებით). პოსტსაბჭოთა სივრცეში ელექტრომატარებელი ჩვეულებრივ შედგება 4-დან 12 ვაგონამდე.
* დიზელმატარებელი — შემადგენლობა ორი და მეტი ძრავიანი ვაგონისაგან, ზოგჯერ ასევე მისაბმელი ვაგონების შემცველი, რომელიც მუშაობს დიზელის წევაზე (ლოკომოტივის წევის დიზელმატარებლის გამოკლებით). პოსტსაბჭოთა სივრცეში დიზელმატარებელი ჩვეულებრივ შედგება 2-დან 6 ვაგონამდე.

## გალერეა 

Soviet EMU ER2-425.png|კლასიკური **ელექტრომატარებელი** ЭР2, რომელსაც აქვსძრავიანი ღერძები
ЕКр1-001.jpg|**ელექტრომატარებელი** ЭКр1, რომელსაც აქვს ლოკომოტივის მსგავსი ორი ერთკაბინიანი ძრავიანი ვაგონი
D1-798 708.jpg|**დიზელმატარებელი** Д1 
РА1-0032, Оредеж.jpg|**ავტომოტრისა** РА1
Ikarusz260sinautobusz.jpg|**სარელსო ავტობუსი** Ikarus 260-ის ბაზაზე

## იხილეთ აგრეთვე
* მოტორ ვაგონი

## სქოლიო