სტეფანია ტურკევიჩი

**სტეფანია ტუტკევიჩი-ლუკიანოვიჩი** (დ. 25 აპრილი, 1898, ლვოვი, უკრაინა ― გ. 8 აპრილი, 1977, კემბრიჯი, გაერთიანებული სამეფო) – უკრაინელი კომპოზიტორი, პიანისტი და მუსიკათმცოდნე. აღიარებულია როგორც პირველი უკრაინელი ქალი კომპოზიტორი. საბჭოთა კავშირის რეჟიმის დროს მისი ნამუშევრების შესრულება უკრაინაში აკრძალული იყო.

## ინგლისი 
1946 წლის შემოდგომაზე სტეფანია ინგლისში გადაცხოვრდა. იქ ის ცხოვრობდა: ბრაიტონში (1947–1951), ლონდონში (1951–1952), ბაროუ-გურნში ([ბრისტოლი|ბრისტოლთან]] ახლოს) (1952–1962), ბელფასტში ჩრდილოეთი ირლანდია (1962–1973) და 1973-დან კემბრიჯში.

გვიან 1940-იანებში ის დაუბრუნდა კომპოზიტორიბას. პერიოდულად აწყობდა პიანინოს კონცერტებსაც, კონკრეტულად 1957-ში ჩაატარა ინგლისში მცხოვრები უკრაინელებისთვის პიანინოს კონცერტების სერია და 1959-ში დაუკრა პიანინოს კონცერტი ბრისტოლში. ის იყო ქალი კომპოზიტორების და მუსიკოსების ბრიტანული საზოგადოების წევრი (რომელიც 1972 წლამდე არსებობდა). 

მისი ოპერა ''Oksana's Heart'' 1970 წელს მისი დის ირენა ტურკევიჩ-მარტინეცის მონაწილეობით დაიდგა უინიპეგიში (კანადა). 

## კომპოზიციები 
**Симфонічні твори – სიმფონიური ნამუშევრები**

1. Симфонія – სიმფონია #1 – 1937
2. Симфонія no. 2(a) – სიმფონია #2(a) – 1952
2. Симфонія no. 2(b) (2-гий варіант) – სიმფონია #2(b) (II ვერსია)
3. Симфонієта – სიმფონიატა – 1956
4. Три Симфонічні Ескізи – სამი სიმფონიური მონახაზი – 3-го травня, 1975
5. Симфонічна поема – სიმფონიური პოემა «La Vitа»
6. კოსმიური სიმფონია – 1972
7. Суіта для подвійного струнного оркестру 
8. Fantasy for Double String Orchestra

**Балети – ბალეტები**

9. Руки – ხელები – Bristol, 1957 
10. Перли – ყელსაბამი
11. Весна (Дитячий балет) – გაზაფხული– (საბავშვო ბალეტი) 1934-5
12. Мавка (a) – Mavka – ‘ტყის ნიმფა’ – 1964-7 – ბელფასტი
12. Мавка (b) – Mavka – ‘ტყის ნიმფა’ – 1964-7 – ბელფასტი
13. Страхопуд – 1976

**Опера – ოპერა**

14. Мавка – (დაუსრულებელი) დაფუძნებულია ლესია უკრაინკას ტყის სიმღერაზე

**Дитячі опери – საბავშვო ოპერები**

15. «Цар Ох» або Серце Оксани – მეფე ოხი და ოკსანას გული – 1960
16. «Куць» – ახალგაზრდა ეშმაკი 
17. «Яринний городчик» – ბაღჩა (1969)

**Хорові твори – საგუნდო**

18. Літургія 1919
19. ფსალმუნი შეპტიჩკის (Псалом Шептицькому)
20. До Бою
21. Триптих
22. Колискова (А-а, котика нема) 1946

**Камерно – Інструментальні твори; ინსტრუმენტული ნამუშევრები**

23. Соната для скрипки і фортепіано 1935 – სონატა ვიოლინოსა და პიანინოსთვის
24. (a) Cтрунний квартет 1960 – 1970 – სიმებიანი კვარტეტი
24. (b) Cтрунний квартет 1960 – 1970 – სიმებიანი კვარტეტი
25. Тріо для скрипки, альта і віолончела 1960 – 1970 – ტრიო ვიოლინოსა ვიოლასა და ჩელოსთვის	
26. Квінтет для двох скрипок, альта, віолончела  фортепіано 1960 – 1970 – პიანოს კვინტეტი
27. Тріо для флейти, кларнету, фагота 1972 – ფლეიტის ტრიო

**Фортепіанні Твори – ფორტეპიანოსთვის**

28. Варіації на Українську тему  1932 – ვარიაციები უკრაინულ თემებზე
29. Фантазія: Суїта фортепянна на Українські теми – Fantasia: ფორტეპიანო უკრაინულ თემებზე 1940
30. Імпромпту – 1962
31. Гротеск – 1964
32. Гірська сюїта – 1966 – 1968
33. Цикл п’єс для дітей – საბავშვო პიესების ციკლი 1936 – 1946
34. Українські коляди та щедрівки – 
35. Вістку голосить 
36. შობა არლეკონოსთან 1971

**Різне – სხვა და სხვა**
:i. – Серце – გული – სოლო ორკესტრთან ერთად
:ii. – Лорелеї – 1919 – სოლო პიანინოსთან ერთად ლესია უკრაინკას ტექსტის მიხედვით
:iii. – Май – მაისი – 1912
:iv. – Тема народної пісні – ხალხური სიმღერების თემებზე
:v. – На Майдані – დამოუკიდებლობის მოედანი – ფორტეპიანო 
:vi. – Не піду до леса з конечкамі – Лемківська пісня – სიმღერა სიმებიანი ინსტრუმენტებისთვის

## ლიტერატურა 
* Сокіл-Рудницька М. Пам’яті Стефанії Лукіянович // Вільне Слово. – Торонто, 1977. – 9 і 16 липня. – С. 3.
* Вовк В. Парастас для Стефанії Туркевич-Лукіянович // Наше Життя. – Нью-Йорк, 1992. – Ч. 5. – С. 6–9.
* Стельмащук Р. Забутий львівський композитор-неокласик (штрихи до творчого портрета Стефанії Туркевич) // Музика Галичини (Musica Galiciana) / Матеріали Другої міжнародної конференції. – Львів, 1999. – С. 276–281.
* Павлишин С. Перша українська композиторка // Наше Життя. – Нью-Йорк, 2004. – Ч. 1. – С. 14–16.
* Павлишин С. Перша українська композиторка: Стефанія Туркевич-Лісовська-Лукіянович. – Львів, 2004.
* Карась Г. Статика і динаміка жанру дитячої опери у творчості композиторів української діаспори ХХ ст. // Вісник Державної академії керівних кадрів культури і мистецтв. – Київ, 2010. – No. 2. – С. 89–93.
* Яців Р. Роберт Лісовський (1893–1982): дух лінії. – Львів, 2015. – С. 11, 13, 79–84, 91.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Ukrainian Art Song Project – Stefania Turkewich
*«Цар Ох» або Серце Оксани - The Heart of Oksana
*Фільм про Стефанію Туркевич – Film about Stefania Turkewich
*Світова прем’єра Першої симфонії Стефанії Туркевич  - The world premiere of Stefania Turkewich’s First Symphony
*Три симфонічні ескізи- Three Symphonic sketches - World Premier 
*Концерт-присвята до 120 року з дня народження Стефанії Туркевич - Concert dedicated to the 120th anniversary of the birth of Stefania Turkewich 
*Прем'єра. Стефанія Туркевич-Лукіянович "Серце Оксани" опера - Premiere. Stefania Turkewich-Lukiyanovich "Heart of Oksana" opera. 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1898
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:უკრაინელი კომპოზიტორები
კატეგორია:ბრიტანელი კომპოზიტორები
კატეგორია:ლვოვში დაბადებულები