open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნუსანტარა

**ნუსანტარა** () — ქალაქი ინდონეზიაში, სადაც ქვეყნის დედაქალაქი გადაინაცვლებს ჯაკარტიდან. მთავრობის რეზიდენცია 2022 წელს გადავა ნუსანტარაში, ხოლო 2024 წელს ინდონეზიის სასამართლო. ამავდროულად ჯაკარტა დარჩება ქვეყნის კომერციულ და ფინანსურ ცენტრად. დედაქალაქის გადატანის ძირითადი მიზანი გრუნტის წყლის დონის მატებაა. ყოველწლიურად ჯაკარტის ზოგი რაიონი დაახლოებით 25 სანტიმეტრით იძირება. ამ გადაწყვეტილების კიდევ ერთი მიზეზი ჯაკარტაში ჭარბი მოსახლეობის პრობლემაა, ქალაქში და მის გარეუბნებში დაახლოებით 30 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს.

## სახელწოდება
სახელწოდება ნუსანტარა სიტყვათა შეერთების საფუძველზეა წარმოქმნილი. ძველ იავურ ენაზე nusa („კუნძული“) + antara („გარე“), რაც სიტყვასიტყვით შეიძლება  ითარგმნოს როგორც „გარე კუნძულები“. თავდაპირველად ეს ტერმინი აღნიშნავდა მაჯაპაჰიტის იმპერიის დაპყრობილ ტერიტორიებს, რომლის ტერიტორიაზეც თანამედროვე ინდონეზია მდებარეობს.

მეორე და უფრო გავრცელებული ვერსიით მომავალი დედაქალაქის სახელწოდება ითარგმნება როგორც „არქიპელაგი“.

## ისტორია
პირველი ინფორმაცია დედაქალაქის გადატანასთან დაკავშირებით ჯერ კიდევ 2017 წელს გაჩნდა. ინდონეზიის პრეზიდენტმა ჯოკო ვიდოდომ ქვეყნის დედაქალაქის ჯაკარტიდან სხვა ქალაქში გადატანის შესახებ 2019 წელს განაცხადა. ახალი დედაქალაქი ბორნეოს კუნძულის აღმოსავლეთით, აღმოსავლეთი კალიმანტანის პროვინციაში გაშენდება, ქალაქ სამარინდასა და საპორტო ქალაქ ბალიკპაპანს შორის. 

2021 წლის იანვრიდან გეგმა ელოდება პარლამენტის დამტკიცებას. მშენებლობა, სავარაუდოდ, დაიწყება COVID-19 ვაქცინაციის კამპანიის დასრულების შემდეგ, 2022 წლის მარტში.

## სქოლიო
კატეგორია:XXI საუკუნეში დაარსებული ქალაქები
კატეგორია:ინდონეზიის ქალაქები
რობერტა მეცოლა

**რობერტა მეცოლა** (; დ. 18 იანვარი, 1979, სენტ-ჯულიანსი, მალტა) — მალტელი პოლიტიკური მოღვაწე. მალტის ნაციონალისტური პარტიის წევრი. ევროპის პარლამენტის პრეზიდენტი 2022 წლის 18 იანვრიდან. 2020-2022 წლებში ევროპის პარლამენტის პრეზიდენტის პირველი მოადგილე. მალტის წარმომადგენელი ევროპის პარლამენტში 2013 წლიდან. ევროპის სახალხო პარტიის ფრაქციის წევრი. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1979 წლის 18 იანვარს მალტაში.

2013 წლის 25 აპრილს გახდა ევროპის პარლამენტის დეპუტატი. მიიღო 458 ხმა 690-დან.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:მალტელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ევროპარლამენტის პრეზიდენტები
კატეგორია:ევროპარლამენტის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XX საუკუნის მალტელი პოლიტიკოსები
რომან ჯოხაძე

**რომან ჯოხაძე** (დ. 15 მარტი, 1968, თბილისი) — ქართველი სამხედრო მოსამსახურე, ბრიგადის გენერალი (2020). საქართველოს ეროვნული გვარდიის მეთაური 2020 წლის 17 ივნისიდან. 

სხვადასხვა დროს იყო საქართველოს თავდაცვის ატაშე პოლონეთში, უნგრეთში, სლოვაკეთისა და ჩეხეთის რესპუბლიკებში, გენერალური შტაბის უფროსის მოადგილე, J2 დაზვერვის დეპარტამენტის უფროსი, სამხედრო დაზვერვის დეპარტამენტის უფროსი, თავდაცვის სამინისტროს ანალიტიკურ დეპარტამენტში სამხედრო ექსპერტი. მსახურობდა ასევე ეროვნულ გვარდიაში ჯერ ბატალიონის, შემდეგ კი საწვრთნელი ცენტრის მეთაურად. მონაწილეობა აქვს მიღებული საერთაშორისო მისიებში ერაყსა და ავღანეთში ISAF-ის ოპერაციაში. 2020 წლის 17 ივნისს პოლკოვნიკი ჯოხაძე დაინიშნა ეროვნული გვარდიის მეთაურად. 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
რ
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული გვარდიის მეთაურები
პოლ რომერი

**პოლ მაიკლ რომერი** (; დ. 6 ნოემბერი, 1955) — ამერიკელი ეკონომისტი და პოლიტიკის მეწარმე, ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის ეკონომიკის პროფესორი.  ცნობილია როგორც მსოფლიო ბანკის ყოფილი ეკონომისტი. 2018 წელს „ეკონომიკურ ზრდაში ინოვაციებისა და კლიმატის ინტეგრაციისათვის“, უილიამ ნორდჰაუსთან ერთად გადაეცა ნობელის პრემია ეკონომიკაში.  გამოიგონა ტერმინი „მათემატიზმი“, რომელსაც იგი აღწერს, როგორც მათემატიკის არასწორ გამოყენებას ეკონომიკურ კვლევებში.

ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში სწავლებამდე, ასწავლიდა ჩიკაგოს, კალიფორნიის, სტენფორდის უნივერსიტეტის ბიზნესის სამაგისტრო სკოლასა  და როჩესტერის უნივერსიტეტში.  რომერი იყო მსოფლიო ბანკის მთავარი ეკონომისტი და უფროსი ვიცე-პრეზიდენტი 2018 წლამდე.  რომერმა დატოვა ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის ეკონომიკის პროფესორის თანამდებობა, როდესაც შეუერთდა მსოფლიო ბანკს, თუმცა დაუბრუნდა აკადემიურ საქმიანობას გადადგომის შემდეგ. გარდა ამისა, იყო ეკონომიკური კვლევების ეროვნული ბიუროს, სტენფორდის საერთაშორისო განვითარების ცენტრის, ჰუვერის ინსტიტუტის და ასევე ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის და გლობალური განვითარების ცენტრის თანამშრომელი. 

## ადრეული ცხოვრება და განათლება 
რომერი დაიბადა კოლორადოს ყოფილი გუბერნატორის როი რომერის და ბეატრიცა „ბეა“ მილერის ოჯახში. ჰყავს ოთხი ძმა და ორი და. მისი ერთ-ერთი ძმა, კრის რომერი, კოლორადოს შტატის ყოფილი სენატორია. 

1973 წელს დაამთავრა ფილიპს ექსთერის აკადემია. მიიღო ბაკალავრის ხარისხი მათემატიკაში, ხოლო 1983 წელს დოქტორის ხარისხი ეკონომიკაში.

## კარიერა 
რომერის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაშრომი ეკონომიკური ზრდის სფეროა და მან მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ენდოგენური ზრდის თეორიის შემუშავებაში. ის 1997 წელს ჟურნალმა *ტაიმზმა* დაასახელა ამერიკის 25 ყველაზე გავლენიან ადამიანთა შორის,  ხოლო 2002 წელს მიენიჭა ჰორსტ კლაუს რექტენვალდის პრემია ეკონომიკაში. 2015 წელს მიიღო ჯონ რ. კომონსის ჯილდო, რომელიც გადასცა ეკონომიკის საპატიო საზოგადოება Omicron Delta Epsilon-მა. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* პოლ რომერის ვებსაიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული აკადემიის წევრები
კატეგორია:ჩიკაგოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ეკონომიკაში
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ეკონომისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გელა ჭედია

**გელა ჭედია** (დ. 14 აგვისტო, 1978, სოფ. ლეციცხვაიე, ახლანდ. მარტვილის მუნიციპალიტეტი, — გ. 9 აგვისტო, 2008, სოფ. ფრისი, ერედვის მუნიციპალიტეტი; დაკრძალულია ლეციცხვაიეში, გიორგი ჭყონდიდელის ეკლესიაში) — ქართველი სამხედრო ოფიცერი, მაიორი (2006). დაიღუპა რუსეთ-საქართველოს ომში (2008).

1999 წელს დაამთავრა საქართველოს ეროვნული თავდაცვის აკადემია და ჩაირიცხა კოჯრის სპეცდანიშნულების ბატალიონში. 2005–2007 წლებში მსახურობდა საქართველოს შეიარაღებული ძალების მეოთხე ქვეით ბრიგადაში ბატალიონის მეთაურად. 2003 წელს კაპიტანი ჭედია მეთაურობდა პირველ ქართულ სამშვიდობო კონტინგენტს ერაყში, შემდეგ მსახურობდა ცხინვალის რეგიონში (2006–07) და ზემო აფხაზეთში (2007–08). 2008 წელს დაინიშნა V ქვეითი ბრიგადის 53-ე ბატალიონის მეთაურად. 2008 წლის აგვისტოში რუსეთ-საქართველოს ომის დროს ხელმძღვანელობდა საბრძოლო ოპერაციას სოფელ ფრისის ტერიტორიაზე, მათ შორის სტრატეგიულად მნიშვნელოვან წვერიახოს მთასთან, სადაც სასიკვდილოდ დაიჭრა. სიკვდილის შემდეგ დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენით (2008). მის სახელს ატარებს საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სპეციალური დანიშნულების სასწავლო ცენტრი.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აგვისტო
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ომის მონაწილეები (2008)
ავატარი: ჰაერის უკანასკნელი მბრძანებელი

***ავატარი: ჰაერის უკანასკნელი მბრძანებელი***, ზოგიერთ რეგიონში ასევე ცნობილია სახელით ***ავატარი: ლეგენდა აანგზე*** — ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალი რომელიც Nickelodeon Animation Studio-ს მიერ არის წარმოებული . სერიალი ერთობლივად შექმნეს მაიკლ დანტე დიმარტინომ და ბრაიან კონიეტზკომ, აარონ ეჰაზთან, სერიალის მთავარ სცენარისტთან ერთად. სერიალი მიმდინარეობდა Nickelodeon-ზე  სამი სეზონის განმავლობაში, 2005 წლის თებერვლიდან 2008 წლის ივლისამდე.  

*ავატარი* არის აზიურით შთაგონებული სამყარო, სადაც ზოგიერთ ადამიანს შეუძლია ტელეკინეზით მანიპულირონ ოთხი კლასიკური ელემენტი (წყალი, მიწა, ცეცხლი და ჰაერი.), მანიპულირების, მართვის მოძრაობები შთაგონებულია ჩინური საბრძოლო ხელოვნებებით. ერთადერთი პიროვნება რომელსაც შეუძლია მართოს ოთხივე ელემენტი, „ავატარი“ არის პასუხისმგებელი მსოფლიოს ოთხ ერს შორის ბალანსის შენარჩუნებაზე და ასევე ფიზიკურ და სულიერ სამყაროთა ხიდად მსახურობს. სერიალი წარმოდგენილია სტილში, რომელიც აერთიანებს ანიმეს და თანამედროვე ამერიკულ ანიმაციის სტილს, და ძირითადად ეყრდნობა  ამღმოსავლეთ აზიური კულტურის ხატოვანებას, სამხრეთ აზიის, ინუიტური და სირენიკური კულტურის გავლენით.

სერიალი ბრუნავს თორმეტი წლის აანგის თავგადასავლის გარშემო , ავატარი აანგი არის თვისი ერის, ჰაერის ბერების უკანასკნელი გადარჩენილი, ის თავის მეგობრებთან: კატარასთან სოკასთან და მოგვიანებით ტოფ ბეიფონგთან ერთად, ცდილობს ცეცხლის ერის ომი სხვა ერების წინააღმდეგ დაასრულოს. ის ასევე  ზუკოს, ცეცხლის სამეფოს გაძევებული პრინცის ისტორიას  მიყვება, რომელიც თავისი ღირსების დასაბრუნებლად ავატარის დაჭერისაკენ მიისწრაფის. მას თან ახლავს მისი ბრძენი ბიძა აირო, და მოგვიანებით მისი ამბიციური და აზულა.

ავატარი: ჰაერის უკანასკნელი მბრძანებელი რეიტინგული წარმატება იყო და  კრიტიკოსებისგან მოწონება მიიღო მისი პერსონაჟების, კულტურული ცნობების, ხელოვნების მიმართულების, საუნდტრეკის, იუმორისა და თემებისთვის. სერიალი მოიცავს ისეთ თემებს რომელთნაც ახალგაზრდობას შეხება იშვიათთ აქვს. როგორიცაა ომი, გენოციდი, იმპერიალიზმი, ტოტალიტარიზმი, ინდოქტრინაცია და თავისუფალი არჩევანის ქონა. შოუს რამდენიმე კრიტიკოსი განიხილავს, როგორც ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ანიმაციურ სატელევიზიო სერიალს. შოუს მონაგები აქვს ხუთი Annie Awards, Genesis Award, Primetime Emmy Award, Kids' Choice Award და Peabody Award.

გაშლილი ავატარის ფრენჩაიზი მიმდინარე კომიქსის სერიებს, რომანის სახის წინაისტორიას, სერიების ანიმაციური გაგრძელებას და ფილმს, ასევე Netflix-ისთვის გამოცემული ფილმის მომავალ სერიებს  შეიცავს. სრული სერიები დისკზე 2018 წლის ივნისში გამოვიდა, მისი ფინალის ათი წლის აღნიშვნის საპატივსაცემოდოდ, 2020 წლის მაისს კი შეგეძლო სერიალისთვის Netflix-ზე გეყურებინა, 2020 ივნისისთვის  Paramount+-ზეც დაემატა, Amazon Prime Video-ზე კი 2021 წლის იანვარში გახდა ხელმისაწვდომი.

## სქოლიო
ვლადიმერ ბურაკოვსკი

**ვლადიმერ ბურაკოვსკი**  (დ. 20 აგვისტო, 1922, ქ. თბილისი  — გ. 22 სექტემბერი, 1994) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. მუშაობდა თბილისში. 1960–1966 წლებში — მოსკოვის ალექსანდრე ბაკულევის სახელობის გულ–სისხლძარღვთა ქირურგი. ამავე ინსტიტუტის თანდაყოლილი მანკების განყოფილების გამგე. 1966 წლიდან — დირექტორი. ავტორია სამეცნიერო ნაშრომების. კარდიოქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი(1962), პროფესორი.
## ჯილდოები
*1973 — სსრკ სახელმწიფო პრემია
*1973 — სერგო სპასოკუკოცკის სახელობის პრემია
*1976 — ლენინური პრემია
* 1981 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
*1982 — სოციალისტური შრომის გმირი

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული  1922
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი   1994
კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1981)
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ჯოხაძე

საკუთარი სახელი **ჯოხაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ანრი ჯოხაძე — ქართველი მომღერალი, კომპოზიტორი
* გია ჯოხაძე — ქართველი ისტორიკოსი, მთარგმნელი
* დავით ჯოხაძე — ქართველი ბიოლოგი
* ელისე (ჯოხაძე) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი
* მაკა ჯოხაძე — ქართველი მწერალი
* რომან ჯოხაძე — ქართველი სამხედრო მოსამსახურე

*
კატეგორია:ქართული გვარები
2+2=5

[გვერდი=7|მინი|*Deux et deux font cinq* (1895) [ალფონს ალეს მიერ დაწერილი აბსურდული მოთხრობების კრებული.]]
მათემატიკურად არასწორი ფრაზა „**ორს პლუს ორი უდრის ხუთს**“ (**2 + 2 = 5**) მომდინარეობს ჯორჯ ორუელის 1949 წელს გამოქვეყნებული ანტიუტიპიური რომანიდან „1984“, როგორც ინგსოცის (ინგლისური სოციალიზმი) ფილოსოფიის შესაძლო მტკიცება, მსგავსად დოგმისა „ომი მშვიდობაა“, რომელიც უნდათ, რომ ხალხს დააჯერონ. 1984 წელს, დღიურის წერისას, მთავარი გმირი უინსტონ სმიტი იწყებს ფიქრს, შეუძლია თუ არა შიდა პარტიას იმის გამოცხადება, რომ „ორს პლუს ორი უდრის ხუთს“. სმიტი შემდეგ იმაზე ფიქრობს, ამგვარი კონსენსუსური რეალობა სიმართლედ აქცევს თუ არა სიცრუეს.

აღსანიშნავია, რომ ფრაზა 2 + 2 = 5 ორუელამდეც არსებობდა, მაგალითად — ნაშრომი *Deux et deux font cinq* (*ორს დამატებული ორი უდრის ხუთს*), რომელიც 1895 წელს ალფონს ალემ დაწერა და წარმოადგენს აბსურდული მოთხრობების კრებულს.

## სქოლიო 
კატეგორია:მთელი რიცხვები
კატეგორია:სიცრუე
მჟაველა (ვაზის ჯიში)

**მჟაველა** — ქართული წითელყურძნიანი ვაზის ჯიში. გავრცელებული იყო მხოლოდ რაჭაში. ჰქონდა მსხვილი და მეტად ლამაზი მარცვალი. მისი ღვინო ზაფხულის სასმელი ყოფილა, არ ათრობდა. სახელწოდება ყურძნის სიმჟავის მახასიათებელია. ივანე ჯავახიშვილის ცნობით, ეს ჯიში უკვე გადაშენებული ყოფილა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი ქართული ჯიშები
კატეგორია:რაჭის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:საღვინე ვაზის ჯიშები
ჩეპეში

**ჩეპეში**, *ჩუპეში* — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში გურიიდან. ჩეპეშისგან დგება სუფრის სასიამოვნოდ მომჟავო და საკმაოდ ჰარმონიული წითელი, მშრალი ღვინო. მისი მარცვლის კანში საღებავი ნივთიერებაა, ამიტომ ჭაჭა ღვინის საღებავად გამოიყენება. 

## გავრცელება
ივანე ჯავახიშვილის აზრით, ჩუპეში (ამ სახელით მოიხსენიებს) გურიაში სამეგრელოდანაა შეტანილი (იხ. ჩეჭიფეში), გურიიდან კი აჭარაში გავრცელდა, სადაც მას **ჩიჭიბე** ეწოდება. გურიაში ჩეპეში მცირედ, თითო-ორლა ნარგავის სახით იყო გავრცელებული.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო და საშუალოზე მცირე ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრად საშუალოდაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, კუმსი, იშვიათ-ად თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი წითელი, თითქმის შავი. კანი სქელი და მკვრივი აქვს საკმაოდ სქელი ცვილისებრი ნაფიფქით დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — შეუფერავი, გემო — ტკბილი.

ჩეპეში საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლი-დან სრულ სიმწიფემდე 198 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის საშუალო წონა 100 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 5.5-6.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.5-9 გ/ლ-ს.

## ლიტერატურა 
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 355
*
*

კატეგორია:გურიის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ისა-ბეკ გაჯინსკი

**ისა-ბეკ აბდუსალამ-ბეკ-ოღლი გაჯინსკი** (; 1861, ბაქო — 1919, იქვე) — XIX საუკუნის დასაწყისის ერთ-ერთი უმსხვილესი ბაქოელი ნავთობმრეწველი და მეცენატი, პირველი გილდიის ვაჭარი.

## ბიოგრაფია 
ისა-ბეკ გაჯინსკი 1861 წელს ბაქოში წარჩინებულთა ოჯახში დაიბადა. განათლება სახლში მიიღო. გაჯინსკის ოჯახს მიწის დიდი ფართობი ეკუთვნოდა, ძირითადად ბალხანისა და რამანის დასახლებებში. მოგვიანებით ამ ფართობებზე ნავთობის მნიშვნელოვანი საბადოები აღმოჩნდა. ამგვარად, XIX ს-ის დასაწყისში გაჯინსკი საქმიანობას იწყებს ნავთობმრეწველობის სფეროში.

1903 წელს გაჯინსკიმ საკუთარი ნავთობკომპანია დააარსა. საწყის ეტაპზე (პირველ ორ წელიწადში) მისმა კომპანიამ ნახევარ მილიონ ფუთზე მეტი ნავთობი მოიპოვა წელიწადში. 1910 წელს მის კომპანიას 11 ჭაბურღილი, 5 ორთქლის ქვაბი და 5145-ცხენისძალიანი ორთქლის მანქანა ეკუთვნოდა. აქ 30 კვალიფიციური მუშა მუშაობდა.

ბალახანის სარეწების გარდა ისა-ბეკ გაჯინსკი ნავთობის მოპოვებას თურქმენეთის სანაპიროსთან, კუნძულ ჩელექენზე ეწეოდა. მის მფლობელობაში იყო ნავთის ქარხანა ბაქოში. 1912 წელს ნავთობმრეწველმა ფორმამ „გაჯინსკი საბეკ“ სრული ერთი ხმა მიიღო ბაქოელ ნავთობმრწველთა ყრილობის საბჭოში. ამ საბჭოში კიდევ ერთ ხმას ფირმა „ისა ბეკ გაჯინსკი და ძმები გადიმოვები“ დაეუფლა.

გაჯინსკი ასევე დაკავებული იყო კასპიის ზღვაში თევზის რეწვითა და ქვირითის წარმოებით. 1916 წლის ოქტომბერში ისა-ბეკ გაჯინსკიმ სავაჭრო-სამრეწველო საწარმო „გაჯინსკი-ბაქო“ დააარსა. 1896-1916 წლებში გაჯინსკი ბაქოს საქალაქო დუმის ხმოსანი იყო. 1906 წლიდან გარდაცვალებამდე იკავებდა ქალაქ ბაქოს საპატიო მომრიგებელი მოსამართლის თანამდებობას.

1918 წლის მარტის მოვლენებით გამოწვეულმა ზიანმა, რაც ბიზნესს მიადგა, ისა ბეკ-გაჯინსკის ჯანმრთელობა სერიოზულად შეარყია. 1919 წლის იანვარში იგი გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1861
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1919
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ნავთობმრეწველები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
ამინა დილბაზი

**ამინა ფაშა-ყიზი დილბაზი** (; დ.  26 დეკემბერი, 1919 — გ. 30 აპრილი, 2010) — საბჭოთა აზერბაიჯანელი მოცეკვავე, ქორეოგრაფი, აზერბაიჯანის სსრ-ის სახალხო არტისტი (1959).

## ბიოგრაფია 
ამინა დილბაზი დაიბადა 1919 წლის 26 დეკემბერს, ყაზახში. 1935 წელს სცენაზე პირველად გამოსულმა მსახიობმა უზეირ ჰაჯიბეკოვის სიმღერა „კოლმეურნული ველები“ შეასრულა. იგი 1936 წლიდან 1939 წლამდე აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიის სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლის სოლისტი იყო, რის შედეგად დილბაზი საცეკვაო ჯგუფის ხელმძღვანელი გახდა. 1959 წელს მოცეკვავეთა სტუდენტური კოლექტივის „ჩანარის“ ხელმძღვანელია. იმავე წელს მიენიჭა აზერბაიჯანის სსრ-ის სახალხო არტისტის წოდება. 1967 წელს შექმნა ქალთა ანსამბლი „სევინჯი“. 1949 წლიდან ქორეოგრაფიულ სკოლაში ასწავლიდა. ამინა დილბაზის მეუღლე კომპოზიტორი ჯოვდეთ გაჯიევი იყო.

მსახიობი 90 წლის ასაკში 2010 წლის  30 აპრილს გარდაიცვალა. ამინა დილბაზი დაკრძალულია I საპატიო მემორიალური ხეივანში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1919
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კატეგორია:ხალხთა მეგობრობის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოცეკვავები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქორეოგრაფები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
არენს-დე-ლიედო

**არენს-დე-ლიედო** (, ) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის მატარანიის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 34,268961 კმ². მოსახლეობა — 221 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ტერუელის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* Gran Enciclopedia Aragonesa - არენს-დე-ლიედო 

## სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
რუსუდან კიკნაძე

**რუსუდან კიკნაძე** (დ. 7 მარტი, 1946 — გ. 20 იანვარი, 2022, ლოს-ანჯელესი, აშშ) — ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი.

დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი 1969 წელს. მუშაობდა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში. მონაწილეობა აქვს მიღებული ფილმებში „გიორგობისთვე“ (რეჟისორი ოთარ იოსელიანი, 1966), „ვედრება“ (რეჟისორი თენგიზ აბულაძე, 1967), „ფერისცვალება“ (ეკა; რეჟისორი ლანა ღოღობერიძე, 1968), „სინათლე ჩვენს ფანჯრებში“ (ტატა; რეჟისორი გუგული მგელაძე, 1969), „თვალი პატიოსანი“ (მედეა; რეჟისორი შოთა მანაგაძე, 1976), „მონანიება“ (რეჟისორი თენგიზ აბულაძე, 1984), „ფესვები“ (რეჟისორი გუგული მგელაძე, 1987), „დანაშაული მოხდა“ (რეჟისორი ნანა მჭედლიძე, 1988) და სხვ. სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში ამერიკის შეერთებულ შტატებში ცხოვრობდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*რუსუდან კიკნაძე — ეროვნული ფილმოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
თაირა სალახოვის სახლ-მუზეუმი

**თაჰირ სალაჰოვის სახლ-მუზეუმი** () — მუზეუმი ბაქოში, იჩერი-შეჰერის რაიონში, ილიას ეფენდიევის ქუჩაზე და რაიონის ერთ-ერთ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს. მუზეუმი შეიქმნა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ბრძანებით 2011 წელს და გაიხსნა 2012 წელს იმ სახლში, რომელშიც დაიბადა და გაიზარდა მხატვარი.

მუზეუმის ექსპოზიცია ეძღვნება საბჭოთა აზერბაიჯანელი მხატვრის თაჰირ სალაჰოვის (1928-2021 წწ.) ცხოვრებასა და შემოქმედებას. მუზეუმში მნიშვნელოვანწილად შენარჩუნებულია მხატვრის ბავშვობის დროინდელი ვითარება. 600-ზე მეტი ნახატი მუზეუმს თავად ავტორმა გადასცა.

## რესურსები ინტერნეტში
*თაჰირ სალაჰოვის სახლ-მუზეუმი ბაქოს ცენტრში
*სახლი, რომელიც ააგო თაჰირ სალაჰოვმა
*Azerbaijan 3600 Tahir Salahovun Ev muzeyi (İçərişəhər)

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახლ-მუზეუმები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ბიოგრაფიული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ინფორმაციის გაცვლის ამერიკული სტანდარტული კოდი (ASCII)

**ინფორმაციის გაცვლის ამერიკული სტანდარტული კოდი — ASCII** (ინგლ. *American standard code for information interchange*) — კოდირების სისტემა, ცხრილი, სადაც ბეჭდვად და არაბეჭდვად სიმბოლოებს შეესაბამება ციფრული კოდი. ცხრილი შემუშავდა 1963 წელს აშშ-ში.

ASCII-ის ცხრილში კოდები განსაზღვრული აქვს ციფრებს (0-დან 9-ის ჩათვლით), ლათინურ ანბანის ასოებს, სასვენ ნიშნებს, სპეციალურ და მმართველ სიმბოლოებს. ამ სტანდარტით შესაძლებელია სულ 256 სხვადასხვა სიმბოლოს კოდირება.

კომპიუტერების საყოველთაო გავრცელების შემდეგ საჭირო გახდა სომბოლოების რაოდენობის გაზრდა. ამისათვის შეიქმნა ახალი უნივერსალური Unicode (უნიკოდი) სტანდარტი, რომლითაც შესაძლებელი გახდა 65536 სიმბოლოს კოდირება.

## იხილეთ აგრეთვე
* უნიკოდი

## რესურსები ინტერნეტში
* ASCII-ის ფერადი ცხრილი
* ASCII-ის სიმბოლოები და სხვა რესურსები

## სქოლიო
კატეგორია:სტანდარტები
კატეგორია:კომპიუტერული სისტემები
კატეგორია:მეცნიერება და ტექნოლოგიები აშშ-ში
კატეგორია:სიმბოლოების კოდირება
ლუბა ნაზაძე

**ლუბა კონსტანტინეს ასული ნაზაძე** (დ. 1915, სოფელი ოთხარა, რუსეთის იმპერია — გ. 15 აპრილი, 1986, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. დამსახურებული ეკონომისტი, სკკპ წევრი (1940), საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, აფხაზეთის ასსრ-ის V-VIII მოწვევეის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

## ბიოგრაფია
ლუბა კონსტანტინეს ასული ნაზაძე დაიბადა 1915 წელს სოფელ ოთხარაში, კოლმეურნის ოჯახში. 1924-1926 წლებში სწავლობდა ოთხარის სასოფლო სკოლაში, ხოლო 1926-1932 წლებში — სოხუმის ქალთა ინტერნატში. 

1932 წელს კომკავშირული საგზურით წავიდა ქალაქ მოსკოვში სასწავლებლად, სადაც 1936 წლამდე სწავლობდა სსრ კავშირის სახელმწიფო-საგეგმო კომიტეტის საგეგმო ინსტიტუტის მუშფაკში. 1936 წელს ჩაირიცხა მოსკოვის სახალხო-სამეურნეო აღრიცხვის ინსტიტუტში. დაამთავრა რა იგი, 1941-1942 წლებში მუშაობდა ფინანსთა სახალხო კომისარიატის საშტატო განყოფილების უფროსად. ერთი წლის შემდეგ დაინიშნა აფხაზეთის ასსრ-ის ვაჭრობის სახახლო კომისრის მოადგილედ, ხოლო 1944 წლიდან სსრ კავშირის დამზადების სამინისტროს რწმუნებულად — პურის ინსპექციის უფროსად აფხაზეთის ასსრ-ში. 1945 წლიდან გადაყვანილ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის სტატისტიკური სამმართველოს უფროსად.

1953 წელს ლ. ნაზაძე არჩეულ იქნა საქართველოს კომპარტიის სოხუმის საქალაქო კომიტეტის მეორე მდივნად, 1957 წელს კი დაინიშნა აფხაზეთის ასსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ. 1953-1974 წლებში იყო აფხაზეთის ასსრ-ის სახელმწიფო საგეგმო კომისიის თავმჯდომარე, ხოლო 1974 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა აფხაზეთის ასსრ-ის მინისტრთა საბჭოს ფასების განყოფილების უფროსად.

ლ. ნაზაძე არჩეული იყო საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად და საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ, აფხაზეთის ასსრ-ის V-VIII მოწვევეის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად, საქართველოს კომპარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის წევრად. ხანგრძლივი დროის მანძილზე იყო „სსრ კავშირ-კამპუჩიის“ მეგობრობის საზოგადოების გამგეობის წევრი და „სსრ კავშირ-კამპუჩიის“ მეგობრობის საზოგადოების სოხუმის განყოფილების თავმჯდომარე. 

## ჯილდოები და მედლები
დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორდენით, ბევრი მედლით, საქართველოს სსრ-სა და აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოების პრეზიდიუმების საპატიო სიგელებით.

## ლიტერატურა
*გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №75 (12191), 16 აპრილი, 1986

კატეგორია:დაბადებული 1915
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ნარიმან ნარიმანოვის სახლ-მუზეუმი (ბაქო)

მემორიალური მუზეუმი 1977 წლის 6 ნოემბერს გაიხსნა. წითელი ლენტი აზერბაიჯანის კომპარტიის ცკ-ს პირველმა მდივანმა ჰეიდარ ალიევმა გაჭრა.

აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ სამუზეუმო ფონდი ნარიმანოვის შესახებ დოკუმნტებით გამდიდრდა, რომლებიც ადრე მიუწვდომელი იყო. მუზეუმში დაცული ერთეულების რაოდენობა 400-დან 5200-მდე გაიზარდა. მუზეუმის კოლექცია ისეთმა ექსპონატებმა შეავსეს, როგორებიცაა ნარიმანოვის ქარვის კრიალოსანი და ყარაყუმის ფაფახი, მაგიდის ძველი საათები.

## აღწერილობა 
მუზეუმი განთავსებულია იმ შენობაში, რომელიც ოდესღაც მეწარმე ბაბაევს ეკუთვნოდა და არქიტექტორ ისმაილოვის პროექტით იქნა აგებული 1905 წელს. თავდაპირველად სახლი ორსართულიანი იყო, შემდეგ მესამე სართული დაშენდა. ნარიმანოვი აქ თავის ოჯახთან ერთად 1913 წლიდან 1918 წლამდე ცხოვრობდა.

სასადილოში ექსპონირებულია ნარიმანოვის დაბადების მოწმობა, გორის სემინარიის დამთავრების მოწმობა, მასალები, რომლებიც მოწმობენ ნარიმანოვის პედაგოგიური საქმინაობის შესახებ თბილისი გუბერნიის ბორჩალოს მაზრის სოფელ ყიზილ-აჯლოში. ამასთან ერთად ოთახში გამოფენილია ნარიმანოვისა და მისი ოჯახის ფოტოები. აქვეა თბილისში მდებარე იმ სახლის მაკეტი, რომელშიც ნარიმანოვი დაიბადა. „შეითანბაზარის“ მახლობლად მდებარე ამ სახლმა, რომელშიც აზერბაიჯანლები ცხოვრობდნენ, ჩვენამდე ვერ მოაწია.

## საძინებელი 
ნარიმანოვის საძინებელში გამოფენილია ვაჟიშვილ ნაჯაფთან ერთად გადაღებული ფოტოები, რომელიც დიდი სამამულო ომის პერიოდში ვოლნოვახის დაცვისას დაიღუპა. ასევე ამ ოთახში ექსპონირებულია ტარი, რომელიც ნარიმანოვს ეკუთვნოდა და რომელზეც დაკვრა მას უყვარდა.

## სადოქტორო კაბინეტი 
მეოთხე ოთახი ნარიმანოვის სამუშაო კაბინეტს წარმოადგენს. ყველა ნივთი, მათ შორის სამედიცინო დანიშნულების, ნარიმანოვის კუთვნილებაა. ნარიმანოვი ავადმყოფებს ამ ოთახის გარდა იღებდა შენობაში სადაც ამჟამად აზერბაიჯანის მედიცინის მუზეუმია განთავსებული. აქვე განტავსებული ნარიმანოვის შრომები მედიცინაში. სამუშაო მაგიდის თავზე ნარიმანოვის დიპლომია მოთავსებული, როგორც ნოვოსიბირსკის უნივერსიტეტის დამთავრების საბუთი.

მუზეუმი ინარჩუნებს მჭიდრო კავშირებს პროფილურ მუზეუმებთან აზერბაიჯანში, რუსეთში, საქართველოსა და უზბეკეთში. რიგ ადგილებში მუზეუმმა თავისი ფილიალები, სასკოლო მუზეუმები და ნარიმანოვის სახელობის კუთხეები გახსნა. ასევე მუზემში ტარდება თემატური ღონისძიებები. მათ რიცხვშ ტრადიციული ყოველწლიური შეხვედრა 14 აპრილს, ნარიმანოვის დაბადების დრის აღსანიშნავად.

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახლ-მუზეუმები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ბიოგრაფიული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ოქსიდენტური

**ოქსიდენტური** არის საერთაშორისო დამხმარე ენა, რომელიც შეიქმნა 1922 წელს. მისი შემქმნელი, ედგარ დე ვალი, ცდილობდა მაქსიმალური გრამატიკული კანონზომიერებისა და ბუნებრივი ხასიათის მიღწევას. ლექსიკა ეფუძნება წინასწარ არსებულ სიტყვებს სხვადასხვა ენებიდან და წარმოებული სისტემა, რომელიც იყენებს აღიარებულ პრეფიქსებსა და სუფიქსებს.

კატეგორია:ენები და დიალექტები ანბანის მიხედვით
ლუბა კემულარია-ნათაძე

**ლუბა მანუჩარის ასული კემულარია-ნათაძე** (დ. 28 მარტი, 1891, სოფ. ზუბი, ახლანდ. ხობის მუნიციპალიტეტი — გ. 15 თებერვალი, 1985, თბილისი) — ქართველი ბოტანიკოსი. ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1965), საქართველოს სსრ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1966).

სამეცნიერო საქმიანობა დაიწყო თბილისის ბოტანიკურ ბაღში (1911). 1933 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაბდა თბილისის ბოტანიკის ინსტიტუტში. ავტორია ნაშრომებისა კავკასიის და საქართველოს სისტემატიკისა და ნომენკლატურის, ფარულთესლოვან მცენარეთა ფილოგენეტიკისა და სხვ. საკითხების შესახებ, რომელშიც მოცემულია რანალების რიგის კავკასიური ტაქსონების ორიგინალური კლასიფიკაციური სისტემა. „საქართველოს ფლორის“ I და II გამოცემის ერთ-ერთი ორგანიზატორი და ავტორი. ლუბა კემულარია-ნათაძის მიერ აღწერილია ფარულთესლოვან მცენარეთა უცნობი ერთი ახალი ოჯახი, 3 ტრიბი, 2 გვარი და 80-ზე მეტი სახეობა, მრავალი შიდასახეობრივი ტაქსონი. ეწეოდა ნაყოფიერ პედაგოგიურ საქმიანობას საქართველოს უმაღლეს სასწავლებლებში: კითხულობდა ზოგადი ბოტანიკის, მცენარეთა სისტემატიკისა და ფიტოგეოგრაფიის კურსებს.

ლუბა კემულარია-ნათაძის ღვაწლი ღირსეულად არის დაფასებული: მისი სახელი ეწოდა ფარულთესლოვან მცენარეთა ერთ გვარს, ერთ სექციასა და 20 სახეობას.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 28 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
კატეგორია:ქართველი ბოტანიკოსები
კატეგორია:ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
ჯონ სკოტის მედალი

**ჯონ სკოტის მედალი** () — 1816 წელს დაწესებული ჯილდო, რომელიც გადაეცემა მეცნიერებისა და ტექნიკის იმ მოღვაწეებს, რომელთა გამოგონებებმა მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა „ადამიანის კომფორტი, კეთილდღეობა და ბედნიერება". 1836-1919 წლებში კანდიდატებს წარადგენდა ფრანკლინის ინსტიტუტი (ფილადელფია, პენსილვანიის შტატი). ამჟამად წარდგენილი კანდიდატებიდან ლაურეატებს ირჩევს ფილადელფიის საქალაქო საბჭო.

## ისტორია
მინი|ფრაგმენტი ფრანკლინის ინსტიტუტის ჟურნალიდან
ედინბურგელმა აფთიაქარმა, ჯონ სკოტმა ჩამოაყალიბა 4000 დოლარიანი ფონდი, რომელსაც მისი გარდაცვალების შემდეგ, 1815 წლიდან პირველ დაჯილდოებამდე მართავდა ვაჭარი. ჯილდოდ დაწესდა სპილენძის მედალი და „თანხა, რომელიც არ უნდა აღემატებოდეს ოც დოლარს". იგი პირველად გაიცა 1822 წელს (იმ დროს 20 დოლარით შეიძლებოდა ერთი ხარის ან 12 ტომიანი ენციკლოპედიის ყიდვა). იმ დროიდან მოყოლებული ფილადელფიის საქალაქო საბჭომ რამდენიმე ასეული ლაურეატი შეარჩია, რომლებმაც ეს ჯილდო მიიღეს.

ჯილდოების უმეტესობა მიენიჭა გამოგონებებს მეცნიერებასა და მედიცინაში. ცნობილი ლაურეატები არიან ტომას ედისონი, ნიკოლა ტესლა, მარი კიური, ძმები რაიტები, გულიელმო მარკონი, ირვინგ ლენგმიური, ალექსანდერ ფლემინგი, ფრედერიკ გ. ბანტინგი, ჯონ ბარდინი, ედვინ ლენდი, ლუის ალვარესი, გლენ სიბორგი და სხვ.

## ბოლო წლებში დაჯილდოვდნენ
*
## რესურსები ინტერნეტში
* ჯილდოს ვებგვერდი 
* ფრანკლინის ინსტიტუტი: ჯონ სკოტის მემკვიდრეობის მედალი

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ჯილდოები
კატეგორია:ჯილდოები
კატეგორია:მედლები
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
თეიიაზინ ბინ ჰაითამი

**ზი-იაზან ბინ ჰაითამ ალ საიდი ** (; დ. 21 აგვისტო 1990, მასკატი) — ომანის სულთნის, ჰაითამ ბინ თარიქ ალ საიდის უფროსი შვილი, ალ საიდის დინასტიის წარმომადგენელი. სპორტის, კულტურისა და ახალგაზრდობის მინისტრი 2020 წლის 18 აგვისტოდან და ტახტის მემკვიდრე 2021 წლის 12 იანვრიდან.

## ბიოგრაფია
თეიიაზინ ბინ ჰაითამი დაიბადა 1990 წლის 21 აგვისტოს მომავალი სულთნის ჰაითამ ბინ თარიქისა და მისი მეუღლის აჰად ბინტ აბდულა ალ ბუსაიდიას ოჯახში. ჰყავს უმცროსი ძმა და 2 უმცროსი და. დაამთავრა ოქსფორდის ბრუქსის უნივერსიტეტი, სადაც მიიღო ბაკალავრის ხარისხი პოლიტიკურ მეცნიერებებში.

საზოგადოებრივი მოღვაწეობა 2013 წელს დაიწყო ომანის საგარეო საქმეთა სამინისტროში. 2014 წლიდან 2019 წლამდე მუშაობდა ლონდონში ომანის საელჩოში. 2020 წლის 18 აგვისტოს გახდა კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის მინისტრი.

2021 წლის 12 იანვარს გამოცხადდა, რომ იგი გახდა ქვეყნის ისტორიაში პირველი ტახტის მემკვიდრე პრინცი, რადგან მანამდე მემკვიდრეს ირჩევდნენ სულთნის გარდაცვალების შემდეგ.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:XXI საუკუნის პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თავგადასავლების მაძიებლები

**თავგადასავლების მაძიებლები** (ფრ. *Les Aventuriers*) — ჟოზე ჯოვანის რომანის მიხედვით 1967 წელს გადაღებული მხატვრული ფილმი. რეჟისორი რობერ ენრიკო.

## სიუჟეტი
ახალგაზრდა ხელოვანი-აბსტრაქციონისტი ლეტიცია გაიცნობს ავტომექანიკოს როლანს და მის მეგობარს, პილოტ-ინსტრუქტორს მანიუს. მათი ნაცნობობა მეგობრობაში გადაიზრდება. სამივე განძის საძიებლად გაემგზავრება, რომელიც ბელგიელ ბიზნესმენს კონგოდან მიჰქონდა და ავიაკატასტროფის დროს კონგოს სანაპიროსთან ზღვაში ჩაიძირა. განძის ძიებისას ისინი ჩაძირული ვერტმფრენის პილოტს ხვდებიან, რომელიც ზუსტად უთითებს ავიაკატასტროფის ადგილს. მანიუ და როლანი განძს იახტაზე ამოიტანენ. მაგრამ მალე განძის სხვა მაძიებელთა თავდასხმისას იღუპება ლეტიცია.

როლანი და მანიუ ლეტიციას წილ განძს მის 11 წლის დეიდაშვილს უფორმებენ, რომელიც თავის მხრივ ეუბნება, რომ მანაც აღმოაჩინა განძი და აჩვენებს სანაპიროდან ახლოს მდებარე მიტოვებულ საზღვაო ფორტში გერმანელების მიერ ომის წლებში შენახული იარაღის საწყობს. როლანი შეიძენს მიტოვებულ ფორტს ლეტეციას ხსოვნის პატივსაცემად.

პარიზში დაბრუნებულ მანიუს განძის მაძიებლები უთვალთვალებენ, რომლებმაც ჩაძირული ვერტმფრენის პილოტი დაიჭირეს და მოკლეს. მანიუ როლანს ეძებს გასაფრთხილებლად და მას ფორტზე პოულობს, სადაც მკვლელთა ბანდა დაესხმება მათ თავს. შეტაკებისას მანიუ იღუპება. 

## როლებში
* ალენ დელონი — მანიუ ბორელი
* ლინო ვენტურა — როლან დარბანი
* ჯოანა შიმკუსი — ლეტიცია ვაისი
* სერჟ რეჯანი — ვერტმფრენის პილოტი
* ჰანს მაიერი — დაქირავებული მკვლელი
* გი დელორმი — დაქირავებული მკვლელი 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ფრანგული ფილმები
კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები
კატეგორია:1967 წლის ფილმები
კატეგორია:ფრანგულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:სათავგადასავლო ფილმები
როსარიო (ლა-უნიონი)

**როსარიო** (ოფიციალურად **როსარიოს მუნიციპალიტეტი**; ილოკ: *Ili ti Rosario*; ფილ: *Bayan ng Rosario*) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ლა-უნიონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 60 278 ადამიანს შეადგენს. როსარიო 33 ბარანგაისგან შედგება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Rosario Profile at PhilAtlas.com
* Rosario, La Union Website 
* Philippine Census Information
* Local Governance Performance Management System 

## სქოლიო
კატეგორია:ლა-უნიონის მუნიციპალიტეტები
გივი ქაჯაია

**გივი ანტონის ძე ქაჯაია** (დ. 1928, დაბა ახალი ათონი, აფხაზეთის სსრ, საქართველოს სსრ — გ.  იანვარი, 1987, სოხუმი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველო სსრ) — საბჭოთა აფხაზეთის სახელმწიფო და პარტიული მოღვაწე, სკკპ წევრი (1958), აფხაზეთის ასსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

## ბიოგრაფია
გივი ანტონის ძე ქაჯაია დაიბადა 1928 წელს გუდაუთის რაიონის დაბა ახალ ათონში. 1955 წელს, მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, სპეციალობით „პოლიტიკური ეკონომია“, მუშაობა დაიწყო სოხუმის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში — ჯერ ლაბორანტ-ასისტენტად მარქსიზმ-ლენინიზმის კათედრაზე, შემდეგ პოლიტეკონომიის მასწავლებლად. ეწეოდა აქტიურ საზოგადოებრივ საქმიანობას, არჩეული იყო ინსტიტუტის კომკავშირის კომიტეტის წევრად, კომკავშირის კომიტეტის მდივნის მოდგილედ, პოლიტეკონომიის კურსს კითხულობდა პარტიის სოხუმის საქალაქო კომიტეტთან არსებულ მარქსიზმ-ლენინიზმის საღამოს უნივერსიტეტში.

1958 წლიდან გ. ქაჯაია პარტიულ სამუშაოზეა. მუშაობდა საქართველოს კომპარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის აპარატში: ჯერ სოფლის მეურნეობის განყოფილების, შემდეგ ადმინისტრაციული და სავაჭრო-საფინანსო ორგანოების განყოფილების ინსტრუქტორად. 1967 წლის სექტემბერში იგი გადაყვანილ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის სახელმწიფო საგეგმო კომისიის თავჯდომარის მოადგილედ. 

1968 წელს გ. ქაჯაიას რეკომენდაცია მიეცა სკკპ ცენტრალურ კომიტეტთან არსებულ უმაღლეს პარტიულ სკოლაში სასწავლებლად წასვლის თაობაზე. უმაღლესი პარტიული სკოლის წარჩინებით დამთავრების შემდეგ, 1970 წელს იგი დაინიშნა გულრიფში სახახლო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასკომის თავჯდომარის მოადგილედ. 1973 წლის მაისში კი საქართელოს კომპარტიის სოხუმის საქალაქო კომიტეტის ადმინისტრაციული და სავაჭრო-საფინანსო ორგანოების განყოფილების გამგედ, ხოლო 1973 წლის ნოემბერში არჩეულ იქნა საქართველოს კომპარტიის გალის რაიონული კომიტეტის მდივნად.

1976 წლის აპრილში გ. ქაჯაია გადაყავთ საქართველოს კომპარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის აპარატში — საერთო განყოფილების გამგედ, ხოლო შემდეგ — 1977 წლის ივნისში დამტკიცებულ იქნა საქართელოს კომპარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის ვაჭრობისა და საყოფაცხოვრებო მომსახურების, საგეგმო და საფინანსო ორგანოების განყოფილების გამგედ, სადაც მუშაობდა სიცოცხლის ბოლომდე. 

გ. ქაჯაია სხვადასხვა დროს არჩეული იყო საქართველო სკომპარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის, პარტიის გულრიფშისა და გალის რაიონული კომიტეტების წევრად, აფხაზეთის ასსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად. 

გ. ქაჯაია გარდაიცვალა 1987 წელს.

## ლიტერატურა
*გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №7 (12373), 10 იანვარი, 1987

კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 1987
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ანა ფიჩხაძე

**ანა ფიჩხაძე** (, 16 აგვისტო, 1956 წელი) — საბჭოთა და რუსი ლინგვისტი, ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (2011), რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (2019), ა.ა. შახმატოვის სახელობის პრემიის ლაურეატი (2012). 

## აკადემიური და სამეცნიერო გზა 
* დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტის კლასიკური ფილოლოგიის განყოფილება.

* 1978 წლიდან მუშაობს ვ.ვ. ვინოგრადოვის სახელობის რუსული ენის ინსტიტუტში. 

* 1988 წელს ა.ა. ალექსეევის ხელმძღვანელობით დაასრულა სლავური იგავთა წიგნის მეცნიერული შესწავლა და დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „სლავური პარემიათა კრებულის ლინგვოტექსტოლოგიური შესწავლის საკითხები“.

* 2011 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „XI—XIII საუკუნეების თარგმნილი წერილობითი ძეგლებში არსებულ აღმოსავლეთსლავურ ლექსიკურ ელემენტთა ენობრივი თავისებურებები“.

## აქტივობები მედიაში 
* ძველ რუსულ მატიანეებში ლექსიკის ფუნციონირების თავისებურებები

## აღნიშვნები 
* 2012 წელს ანა აბრამის ასული ფიხჩაძის მეცნიერული შრომა ა.ა. შახმატოვის პრემიით აღინიშნა მონოგრაფიისათვის „მთარგმნელობითი საქმიანობა მონღოლებამდელ რუსეთში: ლინგვისტური ასპექტი“

## რესურსები ინტერნეტში 
* ანა აბრამის ასული ფიჩხაძის პროფილი რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ოფიციალურ საიტზე 
* ანა აბრამის ასული ფიჩხაძის პროფილი რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ვ.ვ. ვინოგრადოვის სახელობის რუსული ენის ინსტიტუტის ოფიციალური საიტზე

კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:16 აგვისტო
კატეგორია:რუსი ისტორიკოსები
კატეგორია:რუსი ენათმეცნიერები
კატეგორია:რუსი ფილოლოგები
კატეგორია:რუსი რელიგიათმცოდნეები
კონოსუკე მაცუშიტა

**კონოსუკე მაცუშიტა** (; დ. 27 ნოემბერი, 1894 — გ. 27 აპრილი, 1989) — იაპონელი ბიზნესმენი, „მაცუშიტა ელექტრიკის“ დამფუძნებელი.

## ბიოგრაფია
მაცუშიტა დაიბადა ვაკაიამის პრეფექტურაში 1894 წლის 27 ნოემბერს მიწის მესაკუთრის მრავალშვილიან ოჯახში. ჯერ კიდევ მის პატარაობაში, ოჯახი გაკოტრდა და იძულებული გახდა დიდი სახლიდან პატარა ბინაში გადასულიყო. 9 წლისამ მიატოვა სკოლა და სამუშაოდ წავიდა ნახშირის ქარხანაში, მოგვიანებით კი ველოსიპედების ქარხანაში. 15 წლის ასაკში დაინტერესდა ელექტრონიკით და გახდა ელექტრიკოსის ასისტენტი Osaka Electic Light Company-ში. ის სწრაფად მიიწევდა კარიერულ კიბეზე, მაგრამ 1918 წელს დატოვა კომპანია და დააარსა Matsushita Electric, რომელიც 1935 წელს გადაკეთდა Matsushita Electric Industrial Co. Ltd, რომლის პრეზიდენტიც თავად იყო. 1961 წელს კონოსუკე გახდა დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე, 1973 წელს კი — უფროსი მენეჯმენტის კონსულტანტი.

კონცერნ „ფილიპსთან“ თანამშრომლობამ შესაძლებელი გახადა ტელე და რადიოაპარატურის წარმოება ახალ სიმაღლეზე გადასულიყო, რასაც შედეგად ახალი ბრენდის „Panasonic“-ის გაჩენა მოჰყვა.

1946 წელს მაცუშიტამ დააარსა PHP ინსტიტუტი საზოგადოებაში მშვიდობისა და კეთილდღეობის იდეების კვლევისა და გავრცელების მიზნით, როგორც სულიერად, ასევე მატერიალურად.
 
## ბიბლიოგრაფია
* 1968 — „ჰარმონიისა და ბედნიერების გზის ძებნა“
* 1973 — „ბიზნეს-გადაწყვეტილებების ალბომი“
* 1974 — „ცოდნით მართვის ალბომი“
* 1975 — „ხელმძღვანელობა პირობებით“
* 1981 — „ჩვენი თანამშრომლების გადაწყვეტილებების ალბომი“

## რესურსები ინტერნეტში
* როგორ გამდიდრდა „პანასონიკი“?
* Entstehung der Industrie
* Panasonic

კატეგორია:იაპონელი მეწარმეები
კატეგორია:დაბადებული 1894
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
კატეგორია:დაბადებული 27 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 აპრილი
შოთა შარანგია

**შოთა უშანგის ძე შარანგია** (დ. 5 აპრილი, 1940, სოფელი მუხური, გალის რაიონი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ — გ. 2 თებერვალი, 1987, სოხუმი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ) — აფხაზეთის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. აფხაზეთის ასსრ-ის IX-XI მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

## ბიოგრაფია
შოთა უშანგის ძე შარანგია დაიბადა 1940 წლის 5 აპრილს აფხაზეთის ასსრ-ის გალის რაიონის სოფელ მუხურში, პედაგოგების ოჯახში. აჩიგვარის №1 საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, მუშაობა დაიწყო სოფელ მუხურის ჯგებურიას სახელობის კოლმეურნეობაში, კოლმეურნედ. 1960 წელს ჩაირიცხა საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტში, რომლის დამთავრების შემდეგ 1965 წელს გაიარა სამსახური საბჭოთა არმიის რიგებში. თადარიგში დათხოვნის შემდეგ, 1966 წელს დაბრუნდა მშობლიურ სოფელში, სადაც მუშაობდა აგროქიმიური ლაბორატორიის გამგედ.

1969 წელს შევიდა სკკპ რიგებში. არჩეული იყო ჯგუბურიას სახელობის კოლმეურნეობის პირველადი კომკავშირული და პარტიული ორგანიზაციების მდივნად.

1976-1979 წლებში მუშაობდა სიდის ჩაის, ხოლო შემდეგ მზიურის ციტრუსების საბჭოთა მეურნეობების დირექტორად. 1979 წელს ინიშნება გალის რაიონის სასოფლო-სამეურნეო საწარმოო გაერთიანების თავმჯდომარის პირველ მოადგილედ — მთავარ აგრონომად. იმავე წელს აირჩიეს გალის სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარედ. 1981 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე იყო საქართველოს კომპარტიის გალის რაიონული კომიტეტის პირველი მდივანი.

იყო აფხაზეთის ასსრ-ის IX-XI მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, არჩეული იყო აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარის მოადგილედ.

შოთა შარანგია გარდაიცვალა 1987 წლის 2 თებერვალს.

## ლიტერატურა
*გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №25 (12391), 5 თებერვალი, 1987

კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1987
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სან-გაბრიელი (ლა-უნიონი)

**სან-გაბრიელი** (ოფიციალურად **სან-გაბრიელის მუნიციპალიტეტი**; ილოკ: *Ili ti San Gabriel*; ფილ: * Bayan ng San Gabriel*) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ლა-უნიონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 18 943 ადამიანს შეადგენს. სან-გაბრიელი 15 ბარანგაისგან შედგება.

## რესურსები ინტერნეტში
* San Gabriel Profile at PhilAtlas.com
* Philippine Census Information
* Local Governance Performance Management System 

## სქოლიო
კატეგორია:ლა-უნიონის მუნიციპალიტეტები
ვლადიმერ აშხაცავა

**ვლადიმერ არდაშის ძე აშხაცავა (აშხაწავა)** (; დ. 1936 — გ. 29 მარტი, 2018) — აფხაზი სახელმწიფო მოღვაწე, ინჟინერი. სკკპ წევრი (1962). აფხაზეთის ასსრ-ის XI და XII მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. 

## ბიოგრაფია
1959 წელს ხარკოვის საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ მუშაობა დაიწყო ოჩამჩირის საკოლმეურნებათაშორისო სამშენებლო ორგანიზაციაში. 1960-1963 წლებში იყო ამ სამშენებლო კოლექტივის ჯერ სამუშაოთა მწარმოებელი, ხოლო შემდეგ მთავარი ინჟინერი.

1963 წელს გადაჰყავთ პარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის აპარატში სამრეწველო-სატრასპორტო განყოფილების ინსტრუქტორის თანამდებობაზე, ხოლო 1969 წელს ამტკიცებენ ამ განყოფილების გამგედ.

1975 წელს შევიდა სკკპ ცკ-თან არსებული უმაღლეს პარტიული სკოლაში, რომლის დამთავრების შემდეგ 1976-1980 წლებში მუშაობდა პარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის ჯერ ორგანიზაციულ-პარტიული მუშაობის განყოფილების გამგის მოადგილედ, ხოლო შემდეგ — საფინანსო-სამეურნეო განყოფილების გამგედ.

1980 წლიდან ვ. აშხაცავა პარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის მშენებლობისა და საქალაქო მეურნეობის განყოფილების გამგეა. 1987 წლის 29 იანვარს დაინიშნა აფხაზეთის ასსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილისა და სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტის თავმჯდომარის თანამდებობაზე. მოგვიანებით ეკონომიკის მინისტრად.

## ლიტერატურა
*გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №21 (12387), 30 იანვარი, 1987

## რესურსები ინტერნეტში
*
*АШХАЦАВА ВЛАДИМИР АРДАШЕВИЧ 

კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის XII მოწვევის უზენაესი საბჭოს დეპუტატები
სანტო-ტომასი (ლა-უნიონი)

**სანტო-ტომასი** (ოფიციალურად **სანტო-ტომასის მუნიციპალიტეტი**; ილოკ: *Ili ti Santo Tomas*; ფილ: *Bayan ng Santo Tomas*) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ლა-უნიონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 40 846 ადამიანს შეადგენს. სანტო-ტომასი 24 ბარანგაისგან შედგება.

მუნიციპალიტეტი ეროვნული დედაქალაქის რეგიონიდან 230 კმ-ის, ხოლო პროვინციული დედაქალაქიდან 39 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Santo Tomas Profile at PhilAtlas.com
*La Union Website 
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:ლა-უნიონის მუნიციპალიტეტები
საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს კადეტთა კორპუსი

**საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს კადეტთა კორპუსი** — საშუალო სასწავლებელი გაძლიერებული სამხედრო-ფიზიკური მომზადებითა და უცხოური ენების სწავლებით. შეიქმნა 1992 წლის სექტემბერში, 1992 წლის თებერვლის საქართველოს ეროვნული უშიშროებისა და თავდაცვის საბჭოს №7/23 დადგენილებითა და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს №267 ბრძანებით, თბილისის ყოფილი უმაღლესი საარტილერიო სასწავლებლის ბაზაზე. მისი ამოცანა იყო მოემზადებინა თარჯიმნები საქართველოს შეიარაღებული ძალებისათვის. სწავლის ხანგრძლივობა თავდაპირველად 4, შემდგომ — 3 წელი იყო. 1994 შეიცვალა სასწავლებლის ორიენტაცია და ძირითად ამოცანად დაისახა კადრების მომზადება თბილისის გაერთიანებული სამხედრო აკადემიისათვის და საზღვარგარეთის ქვეყნებში სწავლის გაგრძელების მსურველთათვის. 1995 წელს კადეტთა კორპუსი განთავსდა კონსტანტინე ლესელიძის სპეციალური სკოლაინტერნატის სამხედრო ქალაქში.

კადეტთა კორპუსში იღებდნენ ზოგადსაგანმანათლებლო საშუალო სკოლის 9-კლასდამთავრებულებს. ზოგადსაგანმანათლებლო საგნების სწავლების გარდა, დიდი ყურადღება ექცეოდა დაწყებით სამხედრო და ფიზიკურ მომზადებას, უცხოურ ენებს. აღსაზრდელები სამხედრო ტანსაცმელს ატარებდნენ, ცხოვრობდნენ ყაზარმულ პირობებში, სამხედრო დღის განაწესით. 2000 წლისთვის აქ სწავლობდა 120 აღსაზრდელი. სხვადასხვა წლებში კადეტთა ხელმძღვანელობდნენ პოლკოვნიკები: დ. მამისაშვილი (1992 – იანვარი, 1994), ს. ზერეკიძე (1994-იდან). კურსდამთავრებულები სწავლობდნენ ეროვნული თავდაცვის აკადემიაში, თურქეთში, საბერძნეთში, უკრაინაში, რუსეთში (მოსკოვი, სანქტ-პეტერბურგი, რიაზანი, ულიანოვსკი, ჩელიაბინსკი, კრასნოდარი). მდებარეობდა მეტრომშენის დასახლებაში. 2001 წელს კადეტთა კორპუსი გაუქმდა. 

2010 დაარსდა კადეტთა სამხედრო ლიცეუმი ქალაქ ქუთაისში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კადეტთა კორპუსი

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს სამხედრო სასწავლებლები
კადეტთა კორპუსი
თენგიზ მენთეშაშვილი

**თენგიზ მენთეშაშვილი** (დ. 26 მარტი, 1928, თბილისი — გ. 25 აპრილი, 2016)  — ქართველი პოლიტიკოსი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (1982). საქართველოს სსრ-ის  V და  IX მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. სსრკ-ის IX-XII მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

1950 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. მუშაობდა რუსთავის მეტალურგიულ ქარხანაში უფროს ინჟინერ-კონსტრუქტორად. 1952 წლიდან საქართველოს ალკკ რუსთავის საქალაქო კომიტეტის მდივანი. საქართველოს ალკკ ცკ-ის მეორე მდივანი. 1961 წლიდან იყო საქართველოს კპ ცკ აპარატში პასუხსაგებ სამუშაოზე, პარტიის რუსთავის საქალაქო კომიტეტის პირველი მდივანი. 1976-1982 წლებში საქართველოს კპ თბილისის საქალაქო კომიტეტის პირველი მდივანი. სსრკ IX-XII მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა მოსკოვში.
## ჯილდოები
*ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი
*„საპატიო ნიშნის“ ორდენი
*1988 — შრომის წითელი დროშის ორდენი
*1998 — ღირსების ორდენი (*საქართველოსა და მის დედაქალაქის — თბილისის აღმშენებლობაში შეტანილი განსაკუთრებით ღირსეული წვლილისა და უცხოეთში მცხოვრებ თანამემამულეთა შორის ნაყოფიერი საზოგადოებრივი მოღვაწეობისათვის*)

## რესურსები ინტერნეტში
*თენგიზ მენთეშაშვილის ბიოგრაფია (V  მოწვევა)
*თენგიზ მენთეშაშვილის ბიოგრაფია (სსრკ X  მოწვევა)
*თენგიზ მენთეშაშვილის ბიოგრაფია (სსრკ XI  მოწვევა)

კატეგორია:დაბადებული  26 მარტი
კატეგორია:დაბადებული  1928
კატეგორია:გარდაცვლილი  25 აპრილი   
კატეგორია:გარდაცვლილი   2016  
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1982)
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის  კავალრები 
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1982)
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის  V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის  IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:სსრკ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1950)
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
თ
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
გამძლეობა

გამძლეობა-ორგანიზმის უნარი, გამოიჩინოს თავი და დარჩეს აქტიური დიდი ხნის განმავლობაში, მისი უნარია გაძლება, გამოჯანმრთელება, იმუნიტეტის ქონა, ტრავმის, ჭრილობების ან დაღლილობისგან თავის არიდება. გამძლეობა ძირითადად გამოყენებულია აერობულ ან ანაერობულ ვარჯიშებში. ხანგრძლივობა განსხვავდება, მსუბუქი აერობული ვარჯიშების ხანგრძლივობამ შეიძლება გასტანოს რამდენიმე დღე, ხოლო დიდი დატვირთვის მქონე ანაერობული ვარჯიშები გრძელდება რამდენიმე წუთი.

როცა ადამიანს შეუძლია შეასრულოს ან გაუძლოს უფრო მეტ ძალისხმევას, ვიდრე აქამდე შეეძლო, ესე იგი მისი გამძლეობა გაზრდილა, რაც პროგრესზე მიანიჭებს. გამძლეობის გაუმჯობესების მიზნით, ადამიანს შეუძლია გაზარდოს დროის რაოდენობა,როცა ის ივარჯიშებს, ან განმეორების რაოდენობა, ასევე მან შეიძლება შეამციროს დრო მაგრამ დატვირთვა გაზარდოს, რაც გამოიწვევს კუნთის სიძლიერის განვითარებას მაგრამ ვერ განავითარებს მის გამძლეობას.
დადასტურებულია, რომ გამძლეობის ზრდა იწვევს ენდორფინების გამომუშავებას, რაც ახალისებს ადამიანს. ნაჩვენებია, რომ ფიზიკური აქტივობით გამძლეობის მოპოვების აქტი ამცირებს დეპრესიასა და სტრესს, და ასევე ხელს უშლის ქრონიკული დავადებების განვითარებას. მიუხედავად იმისა, რომ მეტი გამძლეობა ავითარებს გულ-სისხლძარღვთა მოქმედებას, ეს არ ნიშნავს რომ ის უხდება ნებისმიერ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებას.

ტერმინი „სტამინა“ ზოგჯერ გამოიყენება გამძლეობის სინონიმად. სამხედრო პირობებში გამძლეობა განიხილება ძალის მიხედვით. გამძლეობა ასევე მნიშვნელოვანია რთულ სიტუაციაში მოთმინებისა და გაძლებისათვის.

### ვარჯიში
გამძლეობის ვარჯიების შესრულება შესაძლებელია კონკრეტული ხერხებით. სავრჯიშო გეგმების ადაპტაცია უნდა მიჰყვებოდეს ინდივიდუალურ მიზნებს. ეფექტური ვარჯიში იწყება ინდივიდის შესაძლებლობების ნახევრიდან. შესრულების უნარიანობა გამოიხატება მაქსიმალური გულისცემით. საუკეთესო შედეგების მიღწევად შეიძლება ჩაითვალოს მაშინ, როცა გულისცემა თავდაპირველი მაქსიმალური გულისცემის 55-65%-მდე დავა. აერობული და ანაერობული ვარჯიშები არ არის ნახსენები ფართო გამძლეობის ვარჯიშებში. ვარჯიშის ონტენსიურობის ზოგადი გამოთვლა ხდება გულისცემის გაზომვით.

## სქოლიო
*Exercise

## წყარო 
## გარე ბმულები
* .