open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ალეკო მახარობლიშვილი

**ალეკო მახარობლიშვილი** (დ. 15 აპრილი, 1955, თბილისი) — ქართველი კინოსა და თეატრის მსახიობი.

ალეკო მახარობლიშვილი დაიბადა 1955 წლის 15 აპრილს. თე­ატ­რა­ლურ უნი­ვერ­სი­ტეტ­ში თე­მურ ჩხე­ი­ძის სა­ხე­ლოს­ნო­ში სწავ­ლობ­და. რამ­დე­ნი­მე წელი მოღ­ვა­წე­ობ­და თბილისის მო­ზარდ მა­ყუ­რე­ბელ­თა თე­ატ­რში. 1999 წლიდან მარჯანიშვილის თეატრის სამსახიობო დასშია. თეატრში განასახიერა როლები ივანე (იასმინა რიზა „ART - ხელოვნება“; რეჟ. თემურ ჩხეიძე), პოლინიუსი (უილიამ შექსპირის „ჰამლეტი“; რეჟისორი თემურ კუპრავა), ფოცო, მოსე (გიზო ჟორდანია, ნანა ჟორდანია „თეთრი იასამანი“; რეჟ. გიზო ჟორდანია), ჯიმი ჯეკი (ბრაიან ფრილის „თარგმანები“; რეჟისორი თ. ჩხეიძე), ანტონიო (ედუარდო დე ფილიპოს „ცილინდრი“; რეჟ. თამაზ მესხი), ზურიკო (რეზო თაბუკაშვილის „რას იტყვის ხალხი“; რეჟ. ანზორ ქუთათელაძე), სოსოია (ნოდარ დუმბაძის „მე ვხედავ მზეს“, რეჟ. შალვა გაწერელია), ბიჭი (გურამ ბათიაშვილის „ორი ნოველა“, რეჟ. შ. გაწერელია), ბეგლარ ჯინჭარაძე (დავით კლდიაშვილის „ქამუშაძის გაჭირვება“; რეჟ. შ. გაწერელია), აბესალო (დავით კლდიაშვილის „ირინეს ბედნიერება“, რეჟ. შ. გაწერელია), ქურდი აპო (ნოდარ დუმბაძის „კუკარაჩა“, რეჟ. შ. გაწერელია) და სხვა. გადაღებულია ფილმებსა და სერიალებში: „ძილის წინ“, „ყავა და ლუდი“, „ჩემი ცოლის დაქალები“, „მამაჩემის გერლფრენდი“ და სხვა.

## ჯილდოები და აღიარება
*1982 : კოტე მარჯანიშვილის სახელობის პრემია
*1989 : საქართველოს სახელმწიფო პრემია
*2000 : საერთაშორისო თეატრალური ფესტივალის „ოქროს ნიღაბი“-ის ჯილდო

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* პერსონალი — ალეკო მახარობლიშვილი
*    

კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი 
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:კოტე მარჯანიშვილის სახელობის პრემიის ლაურეატები
ოყრეშიძე

საკუთარი სახელი **ოყრეშიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დომენტი ოყრეშიძე — ქართველი პედაგოგი, მწერალი
* ვაჟა ოყრეშიძე — ქართველი მსახიობი

კატეგორია:ქართული გვარები
ხვედელიძე

საკუთარი სახელი **ხვედელიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბესო ხვედელიძე — ქართველი მწერალი
* ბორის ხვედელიძე — ქართველი მათემატიკოსი
* გელა ხვედელიძე — ქართველი პოლიტიკოსი
* გივი ხვედელიძე — ქართველი პოლიტიკოსი
* მალხაზ ხვედელიძე — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
* მანანა ხვედელიძე — მუსიკისმცოდნე-ისტორიკოსი, ჟურნალისტი
* პეტრე ხვედელიძე — ქართველი სამხედრო პირი, ემიგრანტი, პუბლიცისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
ხვიჩია

საკუთარი სახელი **ხვიჩია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ხვიჩია — ქართველი ინჟინერი-მეტალურგი
* იაგო ხვიჩია — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი
* იპოლიტე ხვიჩია — ქართველი მსახიობი

კატეგორია:ქართული გვარები
ხაჭაპურიძე

საკუთარი სახელი **ხაჭაპურიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ხაჭაპურიძე — ქართველი ისტორიკოსი, პედაგოგი
* გიორგი ხაჭაპურიძე — ქართველი ბიოფიზიკოსი, პოლიტიკოსი
* ვაჟა ხაჭაპურიძე — ქართველი პოლიტიკოსი
* ნიკოლოზ ხაჭაპურიძე — ქართველი მეცნიერი-მეტალურგი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ხიდაშელი

საკუთარი სახელი **ხიდაშელი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აკაკი ხიდაშელი — ქართველი მსახიობი
* ბესარიონ ხიდაშელი — ქართველი კინოს მხატვარი, ანიმატორი
* გიორგი ხიდაშელი — ქართველი პოლიტიკოსი
* თამარ ხიდაშელი — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი
* თინა ხიდაშელი — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი
* მანანა ხიდაშელი — ქართველი ისტორიკოსი
* შალვა ხიდაშელი — ქართველი ფილოსოფოსი, ფილოლოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ხიდეშელი

საკუთარი სახელი **ხიდეშელი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ანასტასია ხიდეშელი — ქართველი ენათმეცნიერი
* ბესო ხიდეშელი — ქართველი მსახიობი
* გიორგი ხიდეშელი — ქართველი ფეხბურთელი
* თამაზ ხიდეშელი — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* ნონა ხიდეშელი — ქართველი ფსიქოლოგი, ჟურნალისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
ხინთიბიძე

საკუთარი სახელი **ხინთიბიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აკაკი ხინთიბიძე — ქართველი ფილოლოგი
* არკადი ხინთიბიძე — ქართველი მსახიობი, რეჟისორი
* გიორგი ხინთიბიძე — ქართველი მუსიკოსი, მევიოლინე
* ელგუჯა ხინთიბიძე — ქართველი ფილოლოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
ლაპუა (ფინეთი)

**ლაპუა** (; ) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სეინაიოკის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 14 087 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 751.81 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.11 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Town of Lapua – Official website
*History of Nammo Lapua Oy at lapua.com
*Lapua WebCam provided by Media-Wolf
*Vanhan Paukun Festivaali Music Festival at the Cultural Center Vanha Paukku.

## სქოლიო
კატეგორია:ფინეთის ქალაქები
კატეგორია:ლაპუა
ბერტა ხაფავა

**ბერტა ხაფავა** (დ. 15 მაისი, 1941, თბილისი — გ. 17 თებერვალი, 2025, იქვე) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1979).

1966 წელს დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. 

1960 წლიდან მოღვაწეობდა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში სცენის თანამშრომლად. 1966 წლიდან იყო გორის თეატრის მსახიობი. 1969 წლიდან თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართული თეატრის დასში გადავიდა. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: კატა (ე. შვარცის „წითელქუდა“), ქეთინო (ალ. თაბორიძის „დაკარგული დრო“), ბარბარე (ლ. ქიაჩელის „ტარიელ გოლუა“), ილია (ვ. იაქაშვილის „ციხის ხევის საიდუმლო“), თხა (გ. ახვლედიანის „ბაბუა და შვილიშვილი“), კოწია (ა. ჭილაშვილის „აცა-ბაცა“), ტურა (გ. ნახუცრიშვილის „ჭინჭრაქა“), რიტა ოსიანინა (ა. ვასილიევის „განთიადი კი აქ წყნარი იცის“), მერი პოპინსი (პ. ტრავერსი „მერი პოპინსი“) და სხვა. გადაღებულია მხატვრულ ფილმებში: „ნატვრის ხე“ (1976), „სამანიშვილის დედინაცვალი“ (1977), „რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე“ (1978), „სიყვარული ყველას უნდა“ (1980), „არაჩვეულებრივი რეისი“ (1982), „ზოგი ჭირი მარგებელია“ (1984), „ბებია ყველასათვის“ (1986), „ფესვები“ (1987), „ორფეოსის სიკვდილი“ (1996), „სიყვარული და კარტოფილი“ (2003), „დარჩი ჩემთან“ (2011), „გრძელი ნათელი დღეები“ (2013) და სხვა.

2013 წლის 18 მაისს მოზარდ მაყურებელთა თეატრის წინ მსახიობის ვარსკვლავი გაიხსნა.

გარდაიცვალა 2025 წლის 17 თებერვალს, 83 წლის ასაკში.

## ფილმოგრაფია
* 1976 — „ნატვრის ხე“
* 1977 — „სამანიშვილის დედინაცვალი“ — მელანო
* 1978 — „რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე“
* 1979 — „ორმო“ — კირილეს ცოლი
* 1979 — „ზღარბი“ — ლიას დედა
* 1980 — „სიყვარული ყველას უნდა“ — ანიკო
* 1981 — „მე მოვედი“ — ნორა
* 1981 — „ცხელი ზაფხულის სამი დღე“
* 1982 — „არაჩვეულებრივი რეისი“
* 1984 — „ქართველები ცაში“ — მანანას დედამთილი
* 1984 — „ზოგი ჭირი მარგებელია“ — მართა
* 1985 — „წყარო“ — ჟუჟუნა
* 1986 — „ბებია ყველასათვის“

* 1987 — „ელისა და რარუს თავგადასავალი“
* 1988 — „ქველი“
* 1988 — „აღდგომის ბატკანი“
* 1989 — „ზმანებანი აღლუმებს შორის“
* 1989 — „ბესამე“
* 1991 — „მე, პელეს ნათლია!“
* 1992 — „ვალსი პეჩორაზე“
* 1997 — „სამოთხის გვრიტები“ — სიჯანაანთ ქალი
* 2001 — „ცარიელი სივრცე“
* 2009 — „რაც ყველაზე ძალიან გიყვარს 2“ — ნუნუკას ბებო
* 2011 — „დარჩი ჩემთან“
* 2013 — „გრძელი ნათელი დღეები“ — ნათიას ბებია
* 2017 — „ჩემი ბედნიერი ოჯახი“ — ლამარა

## ჯილდოები და აღიარება
* 1979 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
*
* ბერტა ხაფავა — ეროვნული ფილმოგრაფია
* ბერტა ხაფავა — მოზარდ მაყურებელთა თეატრის საიტი
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი
კატეგორია:ქართველი მსახიობები 
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:თბილისის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
ანდროკლი კოსტალარი

**ანდროკლი კოსტალარი** (დ. 7 ნოემბერი, 1922 — გ. 23 მარტი, 1992) — ალბანელი ენათმეცნიერი.    გეტებორგის უნივერსიტეტის  ალბანური ენის შესწავლის ერთ-ერთი მთავარი ინიციატორი, ალბანეთის ისტორიისა და ენათმეცნიერების ინსტიტუტის დამფუძნებელი და დირექტორი,  შემდეგ კი — ენათმეცნიერებისა და ლიტერატურის ინსტიტუტის.  კოსტალარი ცნობილია იმით, რომ იყო ალბანური ენის თანამედროვე ორთოგრაფიის ერთ-ერთი მთავარი ექსპერტი ავტორი, რომელსაც საფუძველი დაუდო  1972 წლის ორთოგრაფიულმა კონგრესმა.  

## ბიოგრაფია 
კოსტალარი  დაიბადა ალბანეთის სოფელ პეტრანში. სწავლობდა შკოდრაში, შემდეგ კი ტირანაში.  მეორე მსოფლიო ომის პერიოდის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის აქტიური მონაწილე, ჩართული იყო ომისშემდგომი საგამომცემლო ორგანოების საქმიანობაში, სადაც მცირე ასაკის მიუხედავად ეკავა ხელმძღვანელ თანამდებობები.

სწავლობდა მ.ვ. ლომონოსოვის სახელობის მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. ეუფლებოდა რუსულ ენასა და ლიტერატურას,  ჟურნალისტის სპეციალობას. უმაღლესი სასწავლებელი დაამთავრა 1954 წელს.   ალბანეთში დაბრუნების შემდეგ  დაიწყო მუშაობა ალბანეთის მეცნიერებათა აკადემიის წინამორბე მეცნიერებათა ინსტიტუტში, შემდეგ კი ახლად დაარსებული ტირანის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, სადაც მოგვიანებით გახდა დეკანი.

1958 წელს აირჩიეს ტირანის ისტორიისა და ლინგვისტიკის ინსტიტუტის დირექტორად, ხოლო მისი რესტრუქტურიზაციის შემდეგ ენათმეცნიერებისა და ლიტერატურის ინსტიტუტის დირექტორად. თანამდებობას იკავებდა 1990 წლამდე. 1964-1991 წლებში იყო *Studime Filological-* ის მთავარი რედაქტორი, ხოლო 1964-1980 წლებში *Studia Albanica-* ში. 1972 წელს კოსტალარი იყო ალბანეთის მეცნიერებათა აკადემიის ერთ-ერთი დამაარსებელი და მისი პრეზიდიუმის წევრი.

მის სამეცნიერო-პედაგოგიურ საქმიანობაში ძირითადი ყურადღება ექცეოდა ლექსიკოლოგიასა და ლექსიკოგრაფიას, სიტყვის ფორმირებას, ონომასტიკას, ზოგად ენათმეცნიერებას და ლიტერატურული ალბანური ენის ისტორიას. 1955-1990 წლებში მუშაობდა ტირანის უნივერსიტეტის ლექსიკოლოგიისა და ლექსიკოგრაფიის განყოფილების გამგედ. ის ასევე იყო ორი ალბანური ლექსიკონის მთავარი რედაქტორი: "თანამედროვე ალბანური ენის ლექსიკონი" (, 1980) და "ნამდვილი ალბანური ენის ლექსიკონი" (, 1984).

კიდევ ერთი სფერო, რომელშიც კოსტალარიმ თავისი წვლილი შეიტანა, იყო ალბანური ენის ლიტერატურული სტანდარტის ჩამოყალიბებისა და განვითარების ისტორია, მისი სტრუქტურული და ფუნქციური მახასიათებლები. შედიოდა კომიტეტში, რომელმაც მოამზადა "ალბანური ენის ორთოგრაფია" 1956 წელს, თავმჯდომარეობდა კომიტეტს "ალბანური მართლწერის წესების" პროექტისთვის 1967 წელს, ხოლო 1972 წელს იყო ორთოგრაფიის კომისიის თავმჯდომარე, ხოლო 1973 წლიდან  ხელმძღვანელობდა ორთოგრაფიის კომიტეტს  და მეთვალყურეობდა ორთოგრაფიული ლექსიკონის გამოცემას 1976 წელს.  ასევე იყო სხვადასხვა ტერმინოლოგიური ლექსიკონის თანაავტორი.

1960 წელს გახდა ონმასტიკურ მეცნიერებათა საერთაშორისო საბჭოს წევრი, 1963 წელს კი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის შემსწავლელი საერთაშორისო ასოციაციის წევრი, მოგვიანებით კი ორგანიზაციის ვიცე-პრეზიდენტი.

კოსტალარი ასევე იყო ახალი ალბანური სახელების ლექსიკონის ავტორი, რომელიც დღესაც დიდი პოპულარობით სარგებლობს. 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 7 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1922
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
კატეგორია:ალბანელი მეცნიერები
კატეგორია:ენათმეცნიერები ეროვნების მიხედვით
ბექა გურული (დ. 2000)

**ბექა გურული** (31 მარტი, 2000, დონის როსტოვი, რუსეთი) — ქართველი ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავე. საქართველოს ჩემპიონი კადეტებს შორის (2017, 54 კგ), ჭაბუკებს შორის თემო ყაზარაშვილის სახელობის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2017, 54 კგ), 2022 წლის საქართველოს ჩემპიონი (63 კგ). 2017 წელს ბოსნია-ჰერცოგოვინას ქალაქ სარაევოში 
ჭაბუკებს შორის გამართული ევროპის ჩემპიონატის ოქროს მედალოსანი 54 კგ წონით კატეგორიაში, 2017 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი კადეტებს შორის (54კგ), აგრეთვე სხვადასხვა საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული და პრიზიორი.

2022 წელს კონტრაქტი გააფორმა გერმანულ კლუბთან „AC Lichtenfels“. ამავე წლიდან იგი „ACLichtenfels“-ის სახელით საკლუბო ჩემპიონატში ბუნდესლიგაში (უმაღლესი ლიგა) ასპარეზობს. 
 
ბექა გურული არის ქართველი მოკრივის, ევროპის ჩემპიონის ლაშა გურულის ძმა.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში
*ბექა გურულის სტატისტიკა „The-Sports.org“-ზე
*ბექა გურულის სტატიატიკა uww.org-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 2000
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ხოტივარი

საკუთარი სახელი **ხინთიბიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ლევან ხოტივარი — კინორეჟისორი, მსახიობი
* რამაზ ხოტივარი — კინორეჟისორი, მსახიობი
* ქართლოს ხოტივარი — კინორეჟისორი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ხუროძე

საკუთარი სახელი **ხუროძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვარლამ ხუროძე — ქართველი მწერალი, პუბლიცისტი
* ზაქარია ხუროძე — ქართველი პედაგოგი
* რამაზ ხუროძე — ქართველი ინჟინერი

კატეგორია:ქართული გვარები
ჯაბიძე

საკუთარი სახელი **ჯაბიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:  

* დავით ჯაბიძე — ქართველი ისტორიკოსი და სამხედრო პირი, საბჭოთა კავშირის გმირი
* სოსო ჯაბიძე — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა)

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ელისაბედ ბეჟანიძე

**ელისაბედ (ანა) ბეჟანიძე** (დ. ბათუმი, 1879 — გ. 19??)  — ქართველი კათოლიკე სასულიერო პირი, სტამბოლის ქართულ კათოლიკურ ეკლესიასთან არსებულ დედათა მონასტრის წინამძღვარი.

## ბიოგრაფია 
ელისაბედი შეძლებულ ოჯახში დაიბადა. მისი მამა მისდევდა ვაჭრობა-მრეწველობას, ბათუმში ფლობდა მაღაზიებს და რამდენიმე ფაბრიკას.

რუსეთ–ოსმალეთის 1877-78 წლების ომის დამთავრების შემდეგ,  ბათუმის ოლქი რუსეთის იმპერიის ფარგლებში აღმოჩნდა და საქართველოს დაუბრუნდა. ახალშემოერთებულ მხარეში რუსიფიკატორული პოლიტიკის შედეგად ცხოვრება გაჭირდა. მოსახლეობის ნაწილმა ოსმალეთში იძულებით გადასახლება დაიწყო. მათ შორის იყვნენ ბეჟანიძეების ოჯახი, რომელიც  1885 წელს სტამბოლში გადავიდა საცხოვრებლად.

სტამბოლში ამ პერიოდში უკვე არსებობდა ქართველ კათოლიკეთა ეკლესია, დედათა და მამათა მონასტრები. მონასტრებთან შექმნილი იყო ქალთა და ვაჟთა სასწავლებლები, სადაც  ქართველი ბავშვები იღებდნენ განათლებას. ელისაბედი მიაბარეს დედათა მონასტერთან არსებულ ქართულ-ფრანგულ სასწავლებელში. სწავლის დამთავრების შემდეგ ელისაბედი მონაზვნად აღიკვეცა დედათა მონასტერში. 

ელისაბედ ბეჟანიძე 30 წლის განმავლობაში იყო სტამბოლის ქართველ კათოლიკეთა ეკლესიასთან არსებულ დედათა მონასტრის წინამძღვარი და ქალთა ქართულ-ფრანგული სასწავლებლის ხელმძღვანელი. იგი უანგაროდ ემსახურებოდა ოსმალეთში გახიზნული ქართველების ეროვნული თვითმყოფადობის შენარჩუნების საქმეს. აქტიურად მონაწილეობდა მონასტერში დაფუძნებულ ქართული კულტურის კლუბში; აწყობდა საღამოებს, სადღესასწაულო შეხვედრებს; ერთმანეთთან აკავშირებდა ქრისტიან და მუსლიმ ქართველობას, აცნობდა მათ ქართული კულტურის მიღწევებს. ქართული კულტურის კლუბში 1908 წელს ჩატარდა აკაკი წერეთლის საიუბილეო საღამო და გაიხსნა მისივე სახელობის ბიბლიოთეკა; 1919 წლიდან ყოველწლიურად აღინიშნავდნენ 26 მაისს, საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს.

საქართველოს დამოუკიდებელი დემოკრატიული რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ, ელისაბედმა გადაწყვიტა ახალციხესა და ბათუმში ქალთა სასწავლებლების გახსნა. ამ მიზნით, 1920 წლის მაისში მან იმოგზაურა საქართველოში და თავისი გადაწყვეტილება გააცნო საქართველოს მთავრობას და თანხმობაც მიიღო. მაგრამ ეს მიზანი ვერ განხორციელდა 1921 წელს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციის გამო. ელისაბედმა 1921 წლის მარტში საქართველოდან ლტოლვილი მთავრობის ქალთა წარმომადგენლობას უმასპინძლა. ისინი დედათა მონასტერში რამდენიმე ხანს ცხოვრობდნენ.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*ქალთა ემანსიპაცია საქართველოში 

კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:ქართველი ქალები
კატეგორია:დაბადებული 1879
კატეგორია:რომის კათოლიკური ეკლესიის რელიგიური მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
ასტრახანის ქართველ მოღვაწეთა პანთეონი

**ასტრახანის ქართველ მოღვაწეთა პანთეონი** — საფუძველი ჩაეყარა მას შემდეგ, რაც 1737 წლის 30 მარტს ქართლის მეფე ვახტანგ VI ასტრახანის კრემლის მიძინების ტაძარში დაკრძალეს. 1750 წელს ამავე პანთეონში დაასაფლავეს ვახტანგის თანამებრძოლი, მთავარეპისკოპოსი იოსებ სამებელი (ქობულაშვილი), 1752 წელს — მწერალი და კულტურის მოღვაწე მიტროპოლიტი რომანოზი (ერისთავი), 1762  წელს — თეიმურაზ II, შემდეგში — მწერალი და მოგზაური, მიტროპოლიტი ტიმოთე (გაბაშვილი), ასტრახანის მთავარეპისკოპოსი გაიოზ რექტორი. ქართველი საზოგადოება ყურადრებით ეკიდებოდა ასტრახანის ქართველ მოღვაწეთა პანთეონს. 1907 წელს პანთეონი ინახულა და აღწერა მწერალმა ჭ. ლომთათიძემ. XVIII საუკუნის 30-იანი წლებიდან ქართული კულტურის ძეგლებისადმი ინტერესი გაიზარდა. ამ საბაბით ისარგებლეს და უნებართვოდ გახსნეს ვახტანგ VI-ის აკლდამა. 1971 წელს  ყოფილი სსრკ კულტურის სამინისტროს არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ ასტრახანის მიძინების ტაძრის რესტავრაცია ჩაატარა. აკლდამები გახსნეს და ნეშტი კედლებში ჩაასვენეს. 1983 წელს  ტაძრის ზედა სართულზე დადგეს ძეგლი ქართველ მოღვაწეთა პატივსაცემად.

## ლიტერატურა
*პაიჭაძე გ., ჯაფარიძე ვ., ქართული ისტორიული ძეგლები ქ. ასტრახანში, თბ., 1974.
ალდეალაფუენტა

**ალდეალაფუენტა** () —  მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების სორიის პროვინციის კამპო-დე-გომარის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 45 კმ². მოსახლეობა — 80  კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* სორიის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ალდეალაფუენტის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:სორიის მუნიციპალიტეტები
ჩეთინ ალთანი

**ჩეთინ ალთანი** (; დ.  22 ივნისი, 1927, სტამბული —  გ. 22 ოქტომბერი, 2015, სტამბოლი) —  თურქი მწერალი, ჟურნალისტი და მემარცხენე პოლიტიკოსი.

## ბიოგრაფია 
ჩეთინ ალთანი დაიბადა 1927 წლის 22 ივნისს სტამბულში.  მამა ჰალითი ადვოკატი იყო, ხოლო დედა —  წარმოშობით ყირიმელი. შვიდ წლამდე მომავალ მწერალს ალთანი ერქვა. 1934 წელს თურქეთმა მიიღო კანონი გვარების შესახებ, რომლის მიხედვით, ყველას უნდა ეტარებინა გვარი. ამიტომ, ჩეთინის მშობლებმა ალთანი გვარად დაიტოვეს, ხოლო შვილს ჩეთინი დაარქვეს. 

რვა წლის ასაკში იგი შევიდა გალათასარაის ლიცეუმში, როგორც თავად მოგვიანებით იხსენებდა, სწავლის პერიოდში ალთანი მარტოობას განიცდიდა. შემდეგ შევიდა  ანკარის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ წერა დაიწყო. ალთანის თქმით, მან არჩია გამხდარიყო მწერალი და არა დიპლომატი, როგორც მამას სურდა, რადგან მას სურდა „მარტოობა აეცილებინა თავიდან“.

ჩეთინი ლექსებსა და მოთხრობებს აქვეყნებდა გამოცემებში „Çınaraltı“, „Varlık“, „İstanbul“ და „Kaynak“. მისი პირველი წიგნი „Üçüncü Mevki“ 1946 წელს გამოიცა. ის ასევე მუშაობდა ჟურნალისტად, აქვეყნებდა სტატიებს გამოცემებში "Halkçı", "Tan", "Akşam", "Milliyet", "Yeni Ortam", "Hürriyet", "Güneş" და "Çarşaf".

1959 წელს, აბდი იფექჩის  შეთავაზებით,  დაიწყო სტატიების წერა Milliyet-ში.

როდესაც მმართველი დემოკრატიული პარტიის წინააღმდეგ დემონსტრაციების და 1960 წელს თურქეთში განხორციელებული სახელმწიფო გადატრიალების დროს მოკლეს სტუდენტი თურან ემექსიზი, ჩეთინ ალთანმა პოლიტიკაში მოსვლა გადაწყვიტა. 1965 წელს ის  მუშათა პარტიის დიდი ეროვნული ასამბლეის წევრად აირჩიეს.

ჩეთინ ალთანი განთქმული  იყო თავისი ბასრი, სარკასტული ენით. 300-ზე მეტჯერ სცადეს მისი პასუხისგებაში მიცემა  სტატიების გამო, სამჯერ დააპატიმრეს და ორჯერ ციხეში ჩასვეს.  სულეიმან დემირელის სამართლიანობის პარტიის დეპუტატებმა სცემეს კიდეც.

2015 წლის სექტემბერში იგი გადაიყვანეს ფატიჰის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის საავადმყოფოში მას შემდეგ, რაც დაუსვეს ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადების, სუნთქვის უკმარისობაის, სეფსისის, ბრონქოექტაზიის და პნევმონიის დიაგნოზი. ჩეთინ ალთანი გარდაიცვალა 2015 წლის 22 ოქტომბერს, ადგილობრივი დროით 11:05 საათზე, პნევმონიის და სეპტიური შოკით  გამოწვეული სუნთქვის უკმარისობით.

დაკრძალეს 2015 წლის 23 ოქტომბერს ზინცირლიკიუს სასაფლაოზე.

### პირადი ცხოვრება 
ჩეთინ ალთანი ორჯერ იყო დაქორწინებული. პირველი მეუღლე იყო ერაყელი გოგონა ქერიმე.   ჩეთინს და ქერიმეს შეეძინათ სამი შვილი: აჰმედი (დაიბადა 1950 წელს), მეჰმედი (დაიბადა 1953 წელს) და ქალიშვილი ზეინეპი (გარდაიცვალა 1991 წელს).

1969 წელს ჩეთინ ალთანი მეორედ დაქორწინდა. მისი მეორე მეუღლე იყო 41 წლის სოლმაზ კამურანი, მისთვისაც ასევე მეორე ქორწინება იყო. კამურანი ალთანის  რედაქტორის მოვალეობას ასრულებდა.  წყვილი დაშორდა ჩეთინ ალთანის გარდაცვალებამდე ცოტა ხნით ადრე.

## შემოქმედება 
ჩეთინ ალთანი თავის ნამუშევრებში  აკრიტიკებდა იმ დროს თურქეთში არსებულ სოციალურ-პოლიტიკურ მდგომარეობას. მისი მრავალი ნამუშევარი შეიცავს ავტობიოგრაფიულ ელემენტებს.

ავტორის არაერთი ნაწარმოები ითარგმნა ფრანგულ ენაზე. 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 22 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
კატეგორია:თურქი ჟურნალისტები
კატეგორია:თურქი პოლიტიკოსები
კატეგორია:თურქი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
პიტერ ტომკა

**პიტერ ტომკა** (; დ. 1 ივნისი, 1956, ბანსკა-ბისტრიცა) — სლოვაკი საერთაშორისო სამართლის სპეციალისტი და დიპლომატი. სლოვაკეთის მუდმივი წარმომადგენელი გაეროში (1999–2003 წწ.). 2012 წლის 6 თებერვლიდან 2015 წლის 6 თებერვლამდე მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლოს თავმჯდომარე.   

## ბიოგრაფია 
პიტერ ტომკა დაიბადა 1956 წლის 1 ივნისს ბანსკა-ბისტრიცაში. 1979 და 1985 წლებში  მიიღო სამართლის მაგისტრის და დოქტორის ხარისხი პრაღის კარლის უნივერსიტეტში. გარდა ამისა, სწავლობდა საერთაშორისო სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტზე კიევის ეროვნულ უნივერსიტეტში (უკრაინა), მშვიდობის და განვითარების სამართლის ინსტიტუტში ნიცაში (საფრანგეთი), საერთაშორისო საჯარო სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ინსტიტუტში სალონიკში. (საბერძნეთი) და ჰააგის საერთაშორისო სამართლის აკადემიაში (ნიდერლანდები).

1985 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „საერთაშორისო სამართლის კოდიფიკაცია“. 1986 წელს დაიწყო მუშაობა ჩეხოსლოვაკიის საგარეო საქმეთა ფედერალურ სამინისტროში საერთაშორისო სამართლის მიმართულებით.

1991 წლიდან 1997 წლამდე მუშაობდა ჯერ ჩეხოსლოვაკიის მისიაში, ხოლო 1993 წლიდან სლოვაკეთის მისიაში გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში ნიუ-იორკში. 1993 და 1994 წლებში იყო სლოვაკეთის რესპუბლიკის მუდმივი წარმომადგენლის მოადგილე გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში, ხოლო 1994 წლიდან —  სლოვაკეთის რესპუბლიკის მუდმივი მისიის მთავარი ელჩი გაეროში. 1999 წლიდან 2003 წლამდე იყო სლოვაკეთის მუდმივი წარმომადგენელი გაეროში. მას ასევე ეკავა სხვა მნიშვნელოვანი თანამდებობები გაეროში. იყო გაეროს 52-ე გენერალური ასამბლეის იურიდიული კომიტეტის თავმჯდომარე. 1999 წლიდან 2002 წლამდე — საერთაშორისო სამართლის კომისიის წევრი. პიტერ ტომკა არის სლოვაკეთის საერთაშორისო სამართლის საზოგადოების წევრი და 2003 წლიდან — ამ ორგანიზაციის საპატიო პრეზიდენტი.

პიტერ ტომკა წარმოადგენდა სლოვაკეთს სლოვაკეთსა და უნგრეთს შორის დავის დროს ჰააგის საერთაშორისო სასამართლოში  გაბჩიკოვოს ჰესის წყალმომარაგების სისტემის საქმეზე,  ასევე იყო სლოვაკეთის იურიდიული გუნდის ხელმძღვანელი. მისი პირადი დამსახურება იყო დავა რომ სლოვაკეთის სასარგებლოდ გადაწყდა.

2002 წელს არჩეულ იქნა გაეროს უშიშროების საბჭოსა და გაეროს გენერალური ასამბლეის იუსტიციის საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლედ ცხრა წლის ვადით (2003-2012). 2009 წლის 6 თებერვლიდან სამი წლის განმავლობაში იყო საერთაშორისო სასამართლოს ვიცე-პრეზიდენტი.

2020 წლის 12 ნოემბერს პიტერ ტომკა მესამედ აირჩიეს საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლედ.  გაეროს უშიშროების საბჭოში 15 ხმიდან 13 მიიღო და გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის  გენერალურ ასამბლეაში  193 ხმიდან —150. მისი ცხრაწლიანი ვადა დაიწყო 2021 წლის 6 თებერვალს. 

## MS გადაწყვეტილებები 
* სახელმწიფო იურისდიქციული იმუნიტეტები (გერმანია იტალიის წინააღმდეგ).
* Phra Vihear Temple Case-ში (კამბოჯა ტაილანდის წინააღმდეგ).

## ლიტერატურა 
*  - contains an essay written by Tomka

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:დაბადებული 1 ივნისი
კატეგორია:სლოვაკეთის მუდმივი წარმომადგენლები გაეროში
კატეგორია:ჩეხოსლოვაკიელი დიპლომატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XX საუკუნის დიპლომატები
დანიელ ლიპშიცი

**დანიელ ლიპშიცი** (; დ. 8 ივლისი, 1973, ბრატისლავა) — სლოვაკი იურისტი, პოლიტიკოსი და პარლამენტის წევრი, ქრისტიან-დემოკრატიული მოძრაობის თავმჯდომარის მოადგილე, სლოვაკეთის ვიცე-პრემიერი და იუსტიციის მინისტრი (2002-2006), ივეტა რადიჩოვას მთავრობაში  იკავებდა იუსტიციის მინისტრის პოსტს 2010-2012 წლებში.

## ბიოგრაფია 
დანიელ ლიპშიცი 1991-1996 წლებში სწავლობდა ბრატისლავის კომენსკის სახელობის უნივერსიტეტში სამართლის ფაკულტეტზე. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ დაიწყო მუშაობა პრესოვის რეგიონულ სამხედრო პროკურატურაში და იურიდიულ ფირმა Valko & Partners-ში. 1997 წელს დაასრულა ასპირანტურა ბრატისლავაში მოქმედი გაერთიანებული სამეფოს უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, შემდეგ სწავლა გააგრძელა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, კემბრიჯში (მასაჩუსეტსი), ჰარვარდის უნივერსიტეტის  იურიდიულ ფაკულტეტზე (1998-2000 წლებში).

დანიელ ლიპშიკმა  პოლიტიკური მოღვაწეობა 18 წლის ასაკში დაიწყო. ის შეუერთდა ახალგაზრდულ ორგანიზაციას „Občiansko-demokratická mládež“. 1991-1995 წლებში იკავებდა ხსენებულის ორგანიზაციის ხელმძღვანელის პოსტს. 1998 წლის არჩევნებში დემოკრატიული ოპოზიციის გამარჯვების შემდეგ მუშაობდა იუსტიციის სამინისტროში დეპარტამენტის უფროსად (1998-2002 წწ.). 2000 წელს აირჩიეს ქრისტიან-დემოკრატიული მოძრაობის (CDM) ვიცე-პრეზიდენტად საშინაო პოლიტიკის საკითხებში (თანამდებობაზე ინყოფებოდა 2006 წლამდე). 2009 წელს ის გახდა  ვიცე პრეზიდენტი შინაგან საქმეთა და იუსტიციის საკითხებში.

დანიელ ლიპშიკი 2002 წელს  აირჩიეს სლოვაკეთის ეროვნული საბჭოს წევრად ქრისტიან-დემოკრატიული მოძრაობის სიით, შემდეგ კი დაინიშნა ვიცე-პრემიერად და იუსტიციის მინისტრად მიკულას ძურინდას მეორე მთავრობაში  . 2006 წელს ხელახლა აირჩიეს პარლამენტში. ის გახდა ოპოზიციის ერთ-ერთი წამყვანი ექსპერტი სამართლის სფეროში. დანიელ ლიპშიკი  ქრისტიან-დემოკრატიული მოძრაობის სახელით აპროტესტებდა 2007 წლის დეკემბერში მიღებულ ექსპროპრიაციის აქტს  . იგი გამოდიოდა აბორტის წინააღმდეგ და მხარს უჭერდა სახელმწიფო პოლიტიკას ოჯახის მიმართ. 

2010 და 2012 წლებში პოლიტიკოსი მესამედ და მეოთხედ აირჩიეს ეროვნულ პარლამენტში. 2010 წლის 9 ივლისს გახდა შინაგან საქმეთა მინისტრი ივეტა რადიჩოვას მთავრობაში.  2012 წლის 4 აპრილს მან თანამდებობა დატოვა. იმავე წელს მან დატოვა ქრისტიან-დემოკრატიული მოძრაობა და ჩამოაყალიბა საკუთარი პარტია NOVA. 2016 წელს კვლავ აირჩიეს ეროვნულ საბჭოში .

2016 წლის სექტემბერში, მანქანის მართვისას, დანიელ ლიპშიცი ხანშიშესულ მამაკაცს შეეჯახა, რომელიც გარდაიცვალა. იმავე თვეში პოლიტიკოსი თანამდებობიდან გადადგა.  მოგვიანებით მან პარტია NOVA-ს ხელმძღვანელის თანამდებობაც დატოვა.

## პირადი ცხოვრება 
დანიელ ლიპშიცი დაქორწინებულია ბეტა ორავცოვაზე. ოჯახი ცხოვრობს ბრატისლავაში.  მათ  ჰყავთ ვაჟები ალექსანდრე და პეტრე.   პოლიტიკოსს ჰყავს ტყუპი ძმა, სახელად ერიკი, რომელიც შინაგანი ორგანოების დაავადებების  სპეციალისტია და ამჟამად მუშაობს კარდიოლოგად გრონინგენში, ნიდერლანდებში. 

## ლიტერატურა 
*Lipšic, Daniel. Bicameral parliamentary system (*Dvojkomorový parlamentný systém*). Bratislava : Inštitút pre verejné otázky, 2000. 43 s. .
*Lipšic, Daniel. Slovakia needs a decent leadership (*Slušné Slovensko potrebuje lídra*). Bratislava : NOVA, 2013. 174 s. .

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი
კატეგორია:სლოვაკი პოლიტიკოსები
კატეგორია:სლოვაკეთის მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბორის სკეტი

**ბორის სკეტი** (   დ. 30 ივლისი, 1936,  ლუბლიანა — გ.  7 მაისი, 2023) — სლოვენიელი ზოოლოგი და სპელეობიოლოგი .

## ბიოგრაფია 
ბორის სკეტი დაიბადა 1936 წლის 30 ივლისს, ლუბლიანაში (იუგოსლავიის სამეფო). 1961 წელს  მიიღო დოქტორის ხარისხი ლუბლიანას უნივერსიტეტში  და გახდა მეცნიერ-ასისტენტი ყოფილ საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტზე. 1965 წელს  ლუბლიანას ბიოტექნოლოგიის ფაკულტეტზე მიიღო ზოოლოგიის პროფესორის წოდება  უხერხემლო ცხოველების სახეობის  განხრით. თანამდებობაზე იგი 2006 წლამდე რჩებოდა. 1983 წლიდან 1985 წლამდე სკეტი მსახურობდა ბიოტექნოლოგიის ფაკულტეტის დეკანად, შემდეგ კი 1989 წლიდან1991 წლამდე ლუბლიანას უნივერსიტეტის 37-ე რექტორის თანამდებობას იკავებდა. როდესაც  პენსიაზე გავიდა, შეინარჩუნა სამეცნიერო მრჩევლის თანამდებობა. მეცნიერი ლექციებს უკითხავდა ასპირანტებს სპელეობიოლოგიაში.

ბორის სკეტის კვლევა ფოკუსირებულია ტროგლობიონის ფაუნასა და ზოგადად ბიოსპელეოლოგიაზე. მეცნიერმა აღწერა უხერხემლოების ასზე მეტი ახალი სახეობა, რამდენიმე გვარი და ოჯახი, ძირითადად კიბოსნაირები და წურბელები. ეს კვლევები ასევე მოიცავს მდინარის მღვიმეების ფაუნის ახალ ბიოგეოგრაფიულ კლასიფიკაციას და ანჩიჰალინური ფაუნის პირველ ეკოლოგიურ კვლევებს.

ბორის სკეტი შეუერთდა ლუბლიანას მღვიმეების შემსწავლელ საზოგადოებას 1950 წელს, ხოლო 1964 წელს მან გახსნა ბორისოვის თხრილი ბორისოვის გვირაბი], ნაჟდენა ჯამას მღვიმის მნიშვნელოვანი ნაწილი. მიუხედავად იმისა, რომ მეცნიერის კვლევების მთავარ ობიექტს წარმოადგენდა დინარის კარსტის მღვიმეების ფაუნა, ის ასევე მონაწილეობდა გამოქვაბულების კვლევაში ისეთ ქვეყნებში და რეგიონებში როგორიცაა ეკვადორი, გალაპაგოსი, კოლუმბია, კრეტა, ფილიპინები, ფლორიდა, ბერმუდა, კენია და ჩინეთი .ბორის  სკეტი იყო სლოვენიის სპელეოლოგთა ასოციაციის პრეზიდენტი, მიწისქვეშა ბიოლოგიის საერთაშორისო საზოგადოების პრეზიდენტი. ის ასევე მუშაობდა რამდენიმე სამეცნიერო ჟურნალის სარედაქციო საბჭოში და იყო "მეგაჟურნალ" *Zootaxa-* ს თემატური რედაქტორი.

2011 წელს ბორის  სკეტი გახდა სლოვენიის მეცნიერებათა და ხელოვნების აკადემიის წევრი. ის ასევე იყო ბოსნია და ჰერცეგოვინის მეცნიერებათა და ხელოვნების აკადემიის უცხოელი წევრი.

ბორის სკეტი გარდაიცვალა2023 წლის 7 მაისს 86 წლის ასაკში. 

## ჯილდოები და პრემიები 
ბორის სკეტი იყო არაერთი ეროვნული ჯილდოსა და მედლის მფლობელი.  მეცნიერის პატივსაცემად,  დაახლოებით 35 სახეობისა და ცხოველთა სამი გვარის სახელწოდებაში შედის სიტყვა *sketi*.

მან  ორჯერ მიიღო პრესერნის სტუდენტური პრემია, შემდეგ ბორის კიდრიხის ფონდის პრიზი (1965), დაჯილდოვდა შრომის ორდენი ვერცხლის გვირგვინით (1979), რესპუბლიკის ორდენი ვერცხლის გვირგვინით (1991), ზოისის პრემია გამოჩენილი სამეცნიერო მიღწევებისთვის. (2003),  ოქროს სამკერდე ნიშანი  სამეცნიერო მიღწევებისთვის  სლოვენიის სპელეოლოგთა ასოციაციისგან  (2008), ბიოლოგიის ეროვნული ინსტიტუტის მიროსლავ ზეიას გრანპრი (2010); იგი გახდა იუგოსლავიის სპელეოლოგიური ასოციაციის საპატიო წევრი (1988), მიიღო ბიოტექნოლოგიის ფაკულტეტის ესენკოს პრემია (1995) და სლოვენიის მღვიმეების ასოციაციის ოქროს სამკერდე ნიშანი.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 30 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2023
კატეგორია:სლოვენი მეცნიერები
კატეგორია:სლოვენი ზოოლოგები
პორტრეტი ბინდში

**„პორტრეტი ბინდში“** () — 2011 წლის რუსული ეროტიკული დრამა. რეჟისორი — ანგელინა ნიკონოვა.

## სიუჟეტი
მარინა, ახალგაზრდა, მდიდარი, მიმზიდველი გოგონა, რომელიც სოციალური საქმიანობით არის დაკავებული „სულიერებისთვის“, ერთ დღეს როსტოვის გარეუბანში მარტო აღმოჩნდება, ფულისა და მობილური ტელეფონის გარეშე და გატეხილი ქუსლით. მას საგზაო პოლიციის თანამშრომლები გააუპატიურებენ. მარინა გადაწყვეტს შური იძიოს ერთ-ერთ მოძალადეზე და ისევ და ისევ ბრუნდება მისი დამცირების ადგილზე. დამნაშავის თვალყურის დევნების შემდეგ, მას თავს შეაყვარებს, მაგრამ თავადაც უყვარდება მოძალადე.

## ფილმის შესახებ
* ეს ანგელინა ნიკონოვას პირველი ფილმია. ის აშშ-ში ცხოვრობდა, მაგრამ თავისი ფილმი გადაიღო დიდი ხნის წინ მიტოვებულ როსტოვში, სადაც არის დაბადებული.
* მამაკაცის მთავარი როლის შემსრულებელი, სერგეი ბორისოვი, რომელიც მოძალადე პოლიციელის როლს ასრულებს, სინამდვილეში არა მსახიობი, არამედ პოლიციელია.
* „პორტრეტი ბინდში“ არის მცირებიუჯეტიანი ფილმი, რომელიც გადაღებულია დონის როსტოვში 2 ცალი Canon EOS 5D Mark II ფოტოკამერით 29 დღეში  პროდუქციის ბიუჯეტი 20,000 აშშ დოლარია.

## როლებში
* ოლგა დიხოვიჩნაია — მარინა
* სერგეი ბორისოვი — მოძალადე პოლიციელი
* რომან მერინოვი
* ვსევოლოდ ვორონოვი
* სერგეი გოლიუდოვი
* ჯულია კორენი — ლერა
* გალინა კორენი
* ბორის ვერნიგოროვი
* ნიკოლაი ხანჟაროვი

## ჯილდოები
* 2011 — კინოტავრი — „საუკეთესო ოპერატორული ნამუშევრისთვის"
* 2011 — რეიკიავიკის საერთაშორისო კინოფესტივალი — გრან პრი
* 2012 წელი — ევროპული კინოაკადემიის ჯილდო — ნომინაცია ფიპრესის პრიზზე

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:კინორეჟისორების სადებიუტო ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:2011 წლის ფილმები
ასტროდინამიკა

**ასტროდინამიკა** — ცის მექანიკის თანამედროვე დარგი, რომელიც შეისწავლის ხელოვნური კოსმოსური სხეულების (დედამიწის ხელოვნური თანამგზავრების, კოსმოსური ხომალდების, ავტომატური საპლანეტათშორისო სადგურების და სხვ.) მოძრაობას. ასტროდინამიკა წარმოიშვა კოსმონავტიკის განვითარებასთან ერთად. ზოგჯერ მას კოსმოდინამიკას ან კოსმოსური ფრენის მექანიკასაც უწოდებენ.

კლასიკური ცის მექანიკა ბუნებრივი სხეულების მოძრაობისას სწავლობს უმთავრესად მათი ურთიერთმიზიდულობის ნიუტონისეული ძალების გათვალისწინებით. ასტროდინამიკა კი ხელოვნური კოსმოსური სხეულების მოძრაობის შესწავლისას მხედველობაში იღებს სხვა ძალებსაც. მაგალითად, ამ სხეულებზე მოთავსებული ძრავების რეაქტიულ წევას, ატმოსფეროს წინაღობას, მზის სხივების წნევის ძალას და სხვ.

ასტროდინამიკის ამოცანები, რომლებიც ეხება გრავიტაციულ ველში ცვლადმასიანი მრავალი კოსმოსური სხეულის მოძრაობის საკითხებს, გამოკვლეულია ნ. მაღნარაძის შრომებში. მან განაზოგადა და გამოიყენა მუდმივმასიანი 3 სხეულის შეზღუდული ამოცანის ამოხსნის სტეფენსენისეული მეთოდი. ფარდობითობის თეორიის ეფექტების, რეაქტიული ძალების და ატმოსფეროს წინაღობის გათვალისწინებით ნ. მაღნარაძემ შეისწავლა ნიუტონისეულ და პოსტნიუტონისეულ ველებში ბუნებრივი და ხელოვნური კოსმოსური სხეულების მოძრაობის განტოლებები რეგულარულ და არარეგულარულ (წყვილადი შეჯახება) შემთხვევებში. ეს მეთოდი მოხერხებულია ამ ამოცანების ამოხსნისათვის თანამედროვე კომპიუტერული მეთოდებით. მანვე გამოიკვლია ასტროდინამიკის ზოგიერთი შებრუნებული ამოცანა რაკეტისა და კომეტის ცვლადი მასების განსაზღვრის შესახებ, როდესაც ცნობილია მათი ტრაექტორიების ნაწილი დროის მცირე შუალედისათვის.

ასტროდინამიკის ზოგიერთი მნიშვნელოვანი ამოცანა გამოიკვლია რ. კილაძემ.

## ლიტერატურა
*მაღნარაძე ნ., ნიუტონისეულ გრავიტაციულ ველში ცვლადმასიანი კოსმოსური სხეულების რეგულარული ძრაობის თეორიის შებრუნებული ამოცანის გამოკვლევა, «აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის ბიულეტენი», 1986, № 61; 
*მაღნარაძე ნ., Об ограниченной задаче трех тел, когда притягиваемое тело имеет переменную массу, იქვე, 1959, № 24; 
*Белецкий В. В., Движение искусственного спутника относительно М., 1965; 
*Белецкий В. В., Очерки о движении космических тел, М., 1972; 
*Дубошин Г. Н., Охоцимский Д. Е., Некоторые проблемы астродинамики и небесной механики, «Космические исследования», 1963, т. 1, в. 2; 
*Кинг-Хилли Д., теория орбит искусственных спутников в атмосфере, пер. с англ., М., 1966; 
*Левантовсеий В. И., Небесная баллистика, М., 1965; Проблемы движения искусственных небесных тел, М., 1963.

კატეგორია:ასტროდინამიკა
ისოიოკი

**ისოიოკი** () — მუნიციპალიტეტი სუუპოჰიის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 845 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 642.38 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.87 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: ჰონკაიოკი, კარიიოკი, კაუჰაიოკი, კრისტენსტადი, მერიკარვია და სიიკაინენი. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარეობს ლაუჰანუორვის ეროვნული პარკი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Isojoki – Official website

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
კარიიოკი

**კარიიოკი** (; ) — მუნიციპალიტეტი სუუპოჰიის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 192 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 185.77 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.42 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Karijoen kunta – მუნიციპალიტეტის ოფიციალური ვებგვერდი

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
კაუჰაიოკი

**კაუჰაიოკი** () — მუნიციპალიტეტი სუუპოჰიის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 12 723 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 1 299.1 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.79 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Town of Kauhajoki – official site

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
ჯავახაძე

საკუთარი სახელი **ჯავახაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გივი ჯავახაძე — ფეხბურთელი
* ელენე ჯავახაძე — პოლიტიკოსი
* ვახტანგ ჯავახაძე — პოეტი
* ვახტანგ ჯავახაძე — სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
* ირაკლი ჯავახაძე — მწერალი
* რუსუდან ჯავახაძე — ნევროპათოლოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
მაია ჟამუტაშვილი

**მაია ჟამუტაშვილი** (დ. 30 მარტი, 1961) ― ქართველი ექიმი, ინფექციონისტი, გასტროენტეროლოგი, ევროპის უნივერსიტეტის პროფესორი, მედიცინის დოქტორი (1995).

## ბიოგრაფია
1978-1984 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტში. ამავე ინსტიტუტის რეანიმაცია-ანესთეზიოლოგიის კათედრის ბაზაზე გაიარა კლინიკური ორდინატურა. პროფესიული კურსები გაიარა მადრიდსა და ბარსელონაში.

1987 წლიდან დღემდე ინფექციური პათოლოგიის, შიდსისა და კლინიკური იმუნოლოგიის სამეცნიერო პრაქტიკულ ცენტრში მუშაობს. 2003 წელს ჰეპატოლოგიის საკითხებში გაიარა მომზადება მოსკოვში, რუსეთში.

არის არაერთი კონფერენციისა და კონგრესის მონაწილე და მომხსენებელი, მათ შორის: ფალკის 136-ე, 137-ე, 138-ე სიმპოზიუმი, ფალკ ღვიძლის მეთორმეტე კვირეული (ფრაიბურგი, გერმანია, 2003), აზიის ღვიძლის შემსწავლელთა ასოციაციის 38-ე ყოველწლიური კონფერენცია (ჟენევა, შვეიცარია, 2003), მეცხრე საერთაშორისო კონგრესი კლინიკურ პათოლოგიაში (ბანგკოკი, ტაილანდი, 2004). 2018 წელს ღვიძლის კვლევის შესახებ Asian Pacific Association-ში მოხსენებით წარდგა სტამბოლში, თურქეთში.

გამოქვეყნებული აქვს 54 სამეცნიერო ნაშრომი. მიღებული აქვს ფალკის საერთაშორისო სიმპოზიუმის ჯილდო მოხსენებისთვის „ახალი ტენდენციები ჰეპატოლოგიაში“.

ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს.

## საზოგადოებებისა და ასოციაციების წევრობა
*საქართველოს ინფექციონისტთა, პარაზიტოლოგთა, ჰეპატოლოგთა, ეპიდემიოლოგთა და მიკრობიოლოგთა ასოციაციის საზღვარგარეთთან ურთიერთობის კომისიის თავმჯდომარე
*საქართველოს ინფექციონისტთა ასოციაცია (1987)
*ევროპის ღვიძლის შემსწავლელთა ასოციაციის ნამდვილი წევრი (2005)
*აზიის ღვიძლის შემსწავლელთა ასოციაციის ნამდვილი წევრი (2017)

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ინფექციონისტები
ჯალაღანია

საკუთარი სახელი **ჯალაღანია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით ჯალაღანია — დიპლომატი
* ირინე ჯალაღანია — ისტორიკოსი, ნუმიზმატი
* სპირიდონ ჯალაღანია — ექიმი

## იხილეთ აგრეთვე
* ჯალაღონია

კატეგორია:ქართული გვარები
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედალი

**ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედალი** — ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიერ კანონმდებლობის საფუძველზე დაწესებული საპატიო ჯილდო, რომელიც ატარებს ქართველი ისტორიკოსისა და საზოგადო მოღვაწის, ივანე ჯავახიშვილის სახელს.

ჯილდო დამტკიცებულია საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2013 წლის 11 სექტემბრის №135/ნ ბრძანებით დამტკიცებული „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის წესდების“ მე–8 მუხლის პირველი პუნქტის „ძ“ ქვეპუნქტის, უნივერსიტეტის აკადემიური საბჭოს 2012 წლის 13 მარტის №17/2012 დადგენილებით, აკადემიური საბჭოს რეგლამენტის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „ჰ6“ ქვეპუნქტის  და იურიდიული დეპარტამენტის 10.04.2014, №12046/02 წერილის საფუძველზე,

მედალი შეიძლება მიენიჭოს საქართველოს ან უცხო ქვეყნის მოქალაქეს:
* ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიმართ გაწეული განსაკუთრებული დამსახურებისათვის
* ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ხანგრძლივი და ნაყოფიერი სამეცნიერო-პედაგოგიური და ორგანიზაციული მოღვაწეობისათვის, დარგის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის 

მედლის მინიჭების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს უნივერსიტეტის აკადემიური საბჭო, ფაკულტეტის საბჭოს ან უნივერსიტეტის რექტორის დასაბუთებული წარდგინების საფუძველზე. მედლის მინიჭებაზე პირის წარდგენა ხდება ამ პირის სიცოცხლეში.

მედალი, აკადემიური საბჭოს გადაწყვეტილებით (დადგენილების პუნქტების მოთხოვნათა დაცვის გარეშე), ენიჭება ივანე ჯავახიშვილის სახელობის საერთაშორისო პრემიის ლაურეატს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ივანე ჯავახიშვილის სახელობის საერთაშორისო პრემია

## რესურსები ინტერნეტში
*ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედლის მინიჭების პირობებისა და წესის დამტკიცების შესახებ

## სქოლიო
კატეგორია:ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედალი
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
ვარადო

**„ვარადო“** — აფხაზური (ქართული) ხალხური სიმღერა, რომელსაც ზოგჯერ „კლდის სიმღერის” სახელწოდებითაც მოიხსენიებენ. სიმღერას საფუძვლად უდევს ლეგენდა ორი ძმის შესახებ: მაღლა, კლდის ორწოხებში გახლართული უფროსი ძმა შველას სთხოვს უმცროსს. ეს უკანასკნელი ქვემოდან შესძახებს, რომ მისი დაღუპვის შემთხვევაში იგი მის ცოლს ხასად დაისვამს, შვილებს მონებად გაიხდის და მის სახლ-კარს მიითვისებს. უფროსი ძმა უკანასკნელ ძალ-ღონეს მოიკრებს, გამოვა ხლართებიდან, ძირს დაეშვება და სატევარს ჩასცემს გულში მოღალატეს. სახლში დაბრუნებულს დედა აუხსნის, რომ უმცროსმა ძმამ ეს სიტყვები მის გადასარჩენად მოიგონა. გაუბედურებული კაცი კლდის პირას უმცროსი ძმის გვერდით იკლავს თავს. სიმღერა სამხმიანია. მისი ხასიათი გამოხატულია ნელი ტემპით და სევდიანი განწყობით. სიტყვიერი ტექსტი მთლიანად სამღერისებს ემყარება.

## ტექსტი 
## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები
ჯაჯანიძე

საკუთარი სახელი **ჯაჯანიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გერმანე ჯაჯანიძე — სასულიერო პირი
* გივი ჯაჯანიძე — მსახიობი
* მიხეილ ჯაჯანიძე — ინჟინერი

კატეგორია:ქართული გვარები
ივანე ჯავახიშვილის სახელობის საერთაშორისო პრემია

**ივანე ჯავახიშვილის სახელობის საერთაშორისო სამეცნიერო პრემია** — ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიერ დაწესებული საერთაშორისო სამეცნიერო პრემია, რომელიც ატარებს ქართველი ისტორიკოსისა და საზოგადო მოღვაწის, ივანე ჯავახიშვილის სახელს.

პრემია უცხოელი მეცნიერებისთვის ქართველოლოგიის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის დაწესდა 2013 წელს, ივანე ჯავახიშვილის გარდაცვალებიდან 73-ე წლისთავზე, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გადაწყვეტილებით. „ეს ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან საქართველოს ფარგლებს გარეთ ქართველოლოგიისადმი დაინტერესება გაიზრდება, ხელს შეუწყობს ქართველოლოგიის პოპულარიზაციას. ეს მიმართულება ყოველთვის ძლიერი იყო თსუ-ში. ივანე ჯავახიშვილის დიდი დამსახურებაა ის, რომ მან საფუძველი ჩაუყარა არა მარტო ქართველოლოგიის მიმართულების დიდ სკოლას, არამედ ყველა იმ დარგს, რომელიც უნივერსიტეტში ისწავლება“, — აღნიშნა ივანე ჯავახიშვილის შთამომავალმა გიორგი ჯავახიშვილმა.

პრემია გაიცემა ქართველოლოგიაში შექმნილი საერთაშორისო მნიშვნელობის სამეცნიერო ნაშრომისათვის (ნაშრომთა ციკლისათვის) 2 წელიწადში ერთხელ, საპრემიო წლის აპრილის თვეში. საპრემიო თანხა შეადგენს 20 000 ლარს და ერთი და იმავე პირს განმეორებით არ მიენიჭება.

## იხილეთ აგრეთვე
* ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედალი

## რესურსები ინტერნეტში
* თსუ-მ ივანე ჯავახიშვილის სახელობის საერთაშორისო სამეცნიერო პრემია დააწესა
* ივანე ჯავახიშვილის სახელობის საერთაშორისო სამეცნიერო პრემია ქართველოლოგიაში გერმანელ პროფესორს გადაეცა

## სქოლიო
კატეგორია:პრემიები
კატეგორია:საქართველოს ჯილდოები
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
ჯოხთაბერიძე

საკუთარი სახელი **ჯოხთაბერიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ჯოხთაბერიძე — ბიზნესმენი
* გობრონ ჯოხთაბერიძე — პარტიული და სახელმწიფო მოხელე

კატეგორია:ქართული გვარები
ალიხანაშვილი

საკუთარი სახელი **ალიხანაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვანო ალიხანაშვილი — პოლიტიკოსი, პუბლიცისტი
* მარიამ ალიხანაშვილი — საფრანგეთში მოღვაწე მსახიობ მარია მერიკოს დაბადების სახელი და გვარი

კატეგორია:ქართული გვარები
ჯოჯუა

საკუთარი სახელი **ჯოჯუა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გრიგოლ ჯოჯუა — პოლიტიკოსი, ფილოლოგი
* ვლადიმერ ჯოჯუა — სპორტსმენი (ფეხბურთელი)
* თეიმურაზ ჯოჯუა — ისტორიკოსი, წყაროთმცოდნე
* ლიანა ჯოჯუა — სპორტსმენი (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)
* მიხეილ ჯოჯუა — სპორტსმენი (ფეხბურთელი)
* სერაფიმე (ჯოჯუა) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი
* შოთა ჯოჯუა — კომპოზიტორი, სპორტსმენი (ფეხბურთელი)

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ბენდელიანი

საკუთარი სახელი **ბენდელიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ზაზა ბენდელიანი — სპორტსმენი (ფეხბურთელი), აფხაზეთის ომის მონაწილე
* ჭიჭიკო ბენდელიანი —  საბჭოთა კავშირის გმირი, გვარდიის მაიორი

კატეგორია:ქართული გვარები
ბერიანიძე

საკუთარი სახელი **ბერიანიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ლევან ბერიანიძე — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა, სუმო)
* მარია ბერიანიძე — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში 
* რამაზ ბერიანიძე — პედაგოგი, პოლიტიკოსი
* შალვა ბერიანიძე — პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მარია ბერიანიძე

**მარია (მაშო) ლავრენტის ასული ბერიანიძე** (დ. 1875 — გ. 1922) — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში, საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი და პარტიის ქალთა ორგანიზაციის ერთ-ერთი ლიდერი.

დაიბადა გლეხის ოჯახში. მიიღო შინაური განათლება. 1900-იან წლებში იყო ეფიანჯიანცის თამბაქოს ფაბრიკის მუშა, ქალთა რევოლუციური უჯრედის ორგანიზატორი. რევოლუციური მოღვაწეობისთვის რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული. 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ იყო თბილისის მუშათა საბჭოს და მისი აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. 1919 წელს კენჭს იყრიდა დამფუძნებელი კრების დეპუტატად საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის სიით (საკანონმდებლო ორგანოში ადგილი ვერ მიიღო). საქართველოს საბჭოთა რუსეთის მიერ ოკუპაციის (1921) შემდეგ დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში მოათავსეს. გარდაიცვალა პატიმრობაში ტიფით 1922 წლის თებერვალში. დამფუძნებელი კრების დეპუტატ ლეო ნათაძესთან ერთად მისი დაკრძალვა ანტისაბჭოთა მანიფესტაციად იქცა.  

## რესურსები ინტერნეტში
* ბერიანიძე მარია ლავრენტის ასული. საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორიის საზოგადოებრივი არქივი.

კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 1922
კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები
კატეგორია:ქართველი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ოფსეტური ბეჭდვა

**ოფსეტური ბეჭდვა** () — ბეჭდვის ხერხი, რომლის დროს საბეჭდი ფორმიდან საღებავი საბეჭდი ფორმიდან წნევით გადაეცემა რეზინის ტილოს — შუალედურ ელასტიკურ ზედაპირს, იქიდან კი — ქაღალდს ან სხვა საბეჭდ მასალას. ოფსეტური ბეჭდვის პრინციპი შემოიღეს აშშ-ში 1905 წელს, მაშინ როცა შეიქმნა პირველი ოფსეტური საბეჭდი მანქანა. 

ოფსეტური ბეჭდვის დროს გამოსახულება ორჯერ გადაიცემა, ქაღალდს კი საბეჭდ ფორმასთან უშუალო კონტაქტი არა აქვს, რაც საშუალებას იძლევა მკვეთრად შემცირდეს ბეჭდვის დროს აუცილებელი წნევა (მაშასადამე ნაკლებად გაცვდეს ფორმა), გაიზარდოს ბეჭდვის სიჩქარე და ამაღლდეს აღწარმოების ხარისხი. ოფსეტური საბეჭდი შირმები მზადდება 0.35-0.8 მმ სისქის ალუმინის ან თუთიის ფირფიტებზე, რომელთა ზედაპირს მექანიკურად ამუშავებენ (დამარცვლავენ) თანაბრად მქრქალი ზედაპირის მისაღებად. საბეჭდი და სახარვეზო ელემენტები ფირფიტების ზედაპირზე წარმოიქმნება სხვადასხვა მოლეკულურ-ზედაპირული თვისების მქონე აფსკების სახით, რომლებიც კარგად იღებენ ტენს ან საღებავს. ის ეგრეთწოდებული ერთლითონიანი (მონოლითონური) ფორმებია. იყენებენ აგრეთვე მრავალლითონიან ფირფიტებზე ფორმების მომზადების ხერხებს. მრავალლითონიან ფირფიტებს ჩვეულებრივ ამზადებენ ალუმინის ან ფოლადის ფუძეზე და მათ ზედაპირს გალვანური ხერხით დაფარავენ სპილენძისა (სისქე 10 მკმ-მდე) და ნიკელის ან ქრომის (სისქე 1-3 მკმ) აფსკებით. საბეჭდი ელემენტები ერთ- და მრავალლითონიან ფირფიტებზე წარმოიქმნება გამოსახულების პირის გადაღებით შუქმგრძნობიარე პირგადასაღებ შრეზე (ფოტოქიმიური ხერხი). ასევე იყენებენ დიაზონაერთებზე დამზადებულ პირგადასაღებ შრეს. წინასწარ გამგრძნობიარებულ ფირფიტებზე ფორმების დამზადებისას საბეჭდი ელემენტები წარმოიქმნება მონოლითონის პირგადასაღებ შრეზე, რომელიც პირის გადაღების დროს დაცულია დიაპოზიტივის გაუმჭვირი უბნებით და დატოვებულია პირის გამჟღავნების შემდეგაც. მრავალლითონიან ფირფიტებზე პირგადასაღები შრე გამჟღავნების შემდეგ მოსცილდება საბეჭდ ელემენტებს, დარჩება სახარვეზო უბნებზე დროებით და დამცავად. ამის შემდეგ მიმდინარეობს ზედა ლითონის (ნიკელის ან ქრომის) ქიმიური ან ელექტროქიმიური ამოჭმის პროცესი (ამოჭმა ხდება სპილენძის შრემდე), რის შემდეგ სახარვეზო ელემენტებს აცილებენ დამცავ შრეს. ამ შემთხვევაში საბეჭდი ელემენტები წარმოიქმნება სპილენძის ზედაპირზე, სახარვეზო კი — ნიკელზე ან ქრომზე. ამ ხერხით ბეჭდვას ღრმა ოფსეტს უწოდებენ. ფორმების დამზადების ყველა ხერხის გამოყენებისას საბეჭდი ელემენტების შექმნის შემდეგ სახარვეზო ელემენტებს ამუშავებენ მაჰიდროფილიზებელი ხსნარით (მათთვის მდგრადი ჰიდროფილური თვისებების მისანიჭებლად). ოფსეტური ბეჭდვა ხდება ოფსეტურ მანქანებზე. მანქნანის ყოველ სამუშაო ციკლს თან სდევს საბეჭდი ფორმის დანამვა, საბეჭდ ელემენტებზე საღებავის წასმა, ქაღალდის მიწოდება, თვით ბეჭდვა და მზა ანაბეჭდის გამოტანა მიმღებ მაგიდაზე. ოფსეტური ბეჭდვა ფართოდ გავრცელდა იმის გამო, რომ შესაძლებელი გახდა საფრმო პროცესების მექანიზაცია, საბეჭდი მანქანების მწარმოებლურობის მკვეთრად გაზრდა, ყველა ტიპის გამოცემის აღწარმოება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბეჭდვის ხერხი
ავტოლითოგრაფია

**ავტოლითოგრაფია** (,  და ) — ლითოგრაფიის სახე, რომლის ორიგინალი ქვაზე თვითონ მხატვარს გადააქვს და არა ოსტატ ლითოგრაფს.

ამ მეთოდის გამოყენებისას მხატვარი კომპოზიციაში ცხიმის მაღალი შემცველობის მქონე სპეციალური მელნის ან ფანქრის გამოყენებით ხატავდა სპეციალურ ქაღალდზე, რომლის გამოსახულება თავად მხატვარმა გადაიტანა ლითოგრაფიული ქვის ზედაპირზე (თუთია ან ალუმინის ფირფიტა). გამოსახულების გადატანის შემდეგ, ან თავად მხატვარი, ან სპეციალური ოსტატი ლითოგრაფი, აფორმებდა ნახატს და მიღებული სურათი იბეჭდებოდა ხელით სტამბაზე.

ავტოგრაფიის ტექნიკა გამოიგონა ალიოზ ზენეფელდერმა ბოჰემიაში 1796 წელს, რომელმაც თავისი გამოგონება შემდეგნაირად აღწერა: „ეს მეთოდი დამახასიათებელია ქიმიური ბეჭდვისთვის და მიდრეკილი ვარ მივიჩნიო ის ჩემს გამოგონებებს შორის ყველაზე მნიშვნელოვანად“.

ავტოგრაფია, სხვა საკითხებთან ერთად, დადებითად განსხვავდებოდა გრავიურისგან თავისი სიაფით და ასევე იმით, რომ მასში გამოსახულება შესრულდა არა სარკეში, არამედ ბუნებრივი სახით, რამაც მნიშვნელოვნად გაამარტივა ნამუშევარი. XIX საუკუნეში ავტოლითოგრაფია აქტიურად გამოიყენებოდა რუკებიდან, ილუსტრაციებიდან, პრეისკურანტებიდან და ა.შ. ანაბეჭდების მისაღებად. 

XIX საუკუნის განმავლობაში ტერმინი ავტოგრაფია და ავტოლითოგრაფია გამოვიდა ხმარებიდან, და მისი ადგილი ლითოგრაფიამ დაიკავა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლითოგრაფია
ამბროლაძე

საკუთარი სახელი **ამბროლაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ამბროლაძე — სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
* თამაზ ამბროლაძე — გეოლოგი, ინჟინერი
* ნარგიზა ამბროლაძე — ექიმი-კარდიოლოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
ჯებაშვილი

საკუთარი სახელი **ჯებაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* იოველ ჯებაშვილი — ინჟინერი, მეცნიერი მანქანათმცოდნეობის დარგში
* მანანა ჯებაშვილი — ექიმი-გასტროენტეროლოგი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები