open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ამერიკის რევოლუცია

thumb|right|რევოლუციამდე: წითლად მონიშნულია 13 კოლონია, ვარდისფრად - ბრიტანელთა მიერ ფრანგებსა და ინდიელებს შორის ომის შემდეგ მითვისებული მიწები, ყვითლად კი ესპანელთა მიერ მითვისებული ტერიტორია

**ამერიკის რევოლუცია** — მოვლენების, იდეებისა და ცვლილებათა სერია, რის შედეგადაც ჩრდილოეთ ამერიკის ცამეტი კოლონია გამოეყო ბრიტანეთის იმპერიას და შეიქმნა ამერიკის შეერთებული შტატები. ამერიკის რევოლუციური ომი (1775-1783) რევოლუციის ერთი ნაწილი იყო, რადგან რევოლუცია დაიწყო დიდი ხნით ადრე ლექსინგტონსა და კონკორდთან პირველ გასროლამდე და გრძელდებოდა იორკთაუნთან ბრიტანლეთა დამარცხების შემდეგაც.

ამერიკის რევოლუციის ხასიათსა და მის მნიშვნელობაზე მრავალი ინტერპრეტაცია არსებობს. რევოლუცია დაახლოებით ფრანგებისა და ინდიელთა ომის (1754-1763) დროს დაიწყო და დასრულდა ჯორჯ ვაშინგტონის აშშ-ის პირველ პრეზიდენტად არჩევით 1789 წელს. ზოგიერთი მოსაზრებით, ამერიკის რევოლუცია სრულებით არ იყო რევოლუციური და რომ მას რადიკალურად არ შეუცვლია კოლონიური საზოგადოება და მხოლოდ კოლონიური მთავრობა შეცვალა ადგილობრივით. საპირისპირო მოსაზრებით ამერიკის რევოლუცია განსაკუთრებული და რადიკალური მოვლენა იყო, რომელმაც მნიშვნელოვანი ცვლილებები შეიტანა მსოფლიო ისტორიის მსვლელობაში. თანამედროვე ინტერპრეტაციები შუალედურ პოზიციას იკავებენ.

## საინტერესო ამბები 
* 2011 წელს ბრიტანელმა იურისტებმა, ამერიკის ფილოსოფიურ საზოგადოებაში გამართული დისკუსიისას, 1776 წლის 4 ივლისის აშშ-ს დამოუკიდებლობის დეკლარაცია უკანონოდ ცნეს. კამათს სამეცნიერო ხასიათი ჰქონდა და მას პრაქტიკული შედეგები ვერ ექნებოდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Library of Congress Guide to the American Revolution
* *Pictures of the Revolutionary War: Select Audiovisual Records*, National Archives and Records Administration selection of images, including a number of non-military events and portraits
* American Revolution Digital Learning Project , New-York Historical Society
* PBS Television Series 
* Smithsonian study unit on Revolutionary Money
* ''The American Revolution: Lighting Freedom's Flame*, US National Park Service website
* *Honored Places: The National Park Service Teacher’s Guide to the American Revolution''

## სქოლიო 
კატეგორია:რევოლუციები
კატეგორია:აშშ-ის ისტორია
კატეგორია:ამერიკის რევოლუცია
ურბან VIII

thumb|right|ურბან VIII
**ურბან VIII** (; დ. 5 აპრილი, 1568, ფლორენცია, იტალია — გ. 29 ივლისი, 1644, რომი, იტალია), ერისკაცობაში **მაფეო ბარბერინი** () — დიდგვაროვანი, სპოლეტოს არქიეპისკოპოსი, რომის პაპი 1623–1644 წლებში. 

## ბიოგრაფია 
მთელმა მისმა პონტიფიკატმა განვლო 30-წლიანი ომის (1618–1648) ფონზე, რომლის შეწყვეტას და მშვიდობის დამყარებას ურბან VIII ამაოდ ცდილობდა. ამაში გარკვეული წვლილი მიუძღვის კარდინალ რიშელიეს, რომელიც საფრანგეთის ინტერესებს იცავდა. ურბან VIII-ის დროს დასრულდა მიქელანჯელო ბუონაროტის მიერ დაპროექტებული პეტრეს ტაძრის მშენებლობა, რომელიც მან 1626 წლის 28 ნოემბერს აკურთხა. ამ დროს რომში უკვე იმყოფებოდა თეიმურაზ I-ის დესპანი, ქართველი კათოლიკე ბერი ნიკოლოზ ჩოლოყაშვილი, იგივე ნიკიფორე ირბახი, რომელიც ურბან VIII-მ თავის კარზე თბილად მიიღო. ასევე მის დროს მოხდა მეცნიერისა და ასტრონომის გალილეო გალილეის გასამართლება, მისი ნაშრომის „დიალოგების“ მიერ კოპერნიკის თეორიის დაცვისთვის.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1568
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1644
აივი ლიგა

**აივი ლიგა** (, *ქართ.* სიტყვასიტყვით „სუროს ლიგა“) — ათლეტთა ასოციაცია, დაფუძნებული 1954 წელს აშშ-ს რვა უნივერსიტეტის მიერ. მას შემდეგ ეს ტერმინი აკადემიური წარმატებისა და ელიტიზმის სინონიმი გახდა.

აივი ლიგის ყველა უნივერსიტეტს რამდენიმე საერთო თვისება ახასიათებთ: ისინი აშშ-ის ყველაზე პრესტიჟულ და რჩეულ უნივერსიტეტებად ითვლებიან; ამერიკის რევოლუციამდე დაფუძნებული ცხრა კოლონიალური კოლეჯიდან შვიდი ამ ლიგაშია გაერთიანებული (დარჩენილი ორი სახელმწიფო დაფინანსების უნივერსიტეტებია — რატგერსისა და უილიამ და მერის კოლეჯები; ისინი რანგით გამუდმებით უმაღლეს ადგილზე იმყოფებიან სხვა დანარჩენ კოლეჯთა და უნივერსიტეტთა შორის; ისინი ასევე რანგით მსოფლიოს უნივერსიტეტთა უმაღლეს ერთ პროცენტში იმყოფებიან ფინანსური შემოწირულობების მიხედვით; აქ სწავლობენ და ასწავლიან საუკეთესო სტუდენტები და მასწავლებლები; ჰყავთ შედარებით მცირე ბაკალავრიატი (4100 სტუდენტიდან დართმუზში — 13700 სტუდენტამდე კორნელში); აიველები ასევე აშშ ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში მდებარეობენ და ქვეყნის უძველეს უნივერსიტეტებად ითვლებიან — რვიდან შვიდი (კორნელის გარდა) ამერიკის კოლონიურ ერაში იქნა დაფუძნებული. აღსანიშნავია, რომ ლიგაში დაუშვებელია სტუდენტებისთვის ათლეტური სტიპენდიების გაცემა (განსხვავებით ყველა დანარჩენი უნივერსიტეტისაგან).

აივი ლიგის უნივერსიტეტები კერძო ფინანსებითა და მმართველობით არსებობს. თუმცა ყველა მათგანი იღებს ფედერალურ ან საშტატო დაფინანსებას სამეცნიერო კვლევების საწარმოებლად, მხოლოდ კორნელს აქვს სახელმწიფო დაფინანსებაზე მყოფი აკადემიური განყოფილებები, რომლებიც უნივერსიტეტის განუყოფელ ნაწილად ითვლება.

## წევრები 
აივი ლიგის წევრები ანბანური თანმიმდევრობით:

* ბრაუნის უნივერსიტეტი, პროვიდენსი, როდ-აილენდი, დაფუძნდა 1764 წელს როგორც როდ-აილენდის კოლეჯი
* დართმუზის კოლეჯი, ჰანოვერი, ნიუ-ჰემფშირი, დაფუძნდა 1769 წელს.
* იელის უნივერსიტეტი, ნიუ-ჰავენი, კონექტიკუტი, დაფუძნდა 1701 წელს როგორც კოლეგიატთა სკოლა
* კოლუმბიის უნივერსიტეტი, ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკი (შტატი), დაფუძნდა 1754 წელს როგორც კინგის კოლეჯი
* კორნელის უნივერსიტეტი, ითაკა, ნიუ-იორკი (შტატი), დაფუძნდა 1865 წელს.
* პენსილვანიის უნივერსიტეტი, ფილადელფია, პენსილვანია, დაფუძნდა 1740 წელს როგორც ფილადელფიის მეცნიერებათა სკოლა. აღსანიშნავია, რომ მას ჩარტერი და კოლეგიის დონის კლასები 1755 წლამდე არ ჰქონია.
* პრინსტონის უნივერსიტეტი, პრინსტონი, ნიუ-ჯერსი, დაფუძნდა 1746 წელს როგორც ნიუ-ჯერსის კოლეჯი
* ჰარვარდის უნივერსიტეტი, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი, დაფუძნდა 1636 როგორც ნიუ კოლეჯი

## გალერეა 

Image:BrownU-CoA.svg|ბრაუნი
Image:Dartmouth-seal.jpg|დართმუზი
Image:Yale_University_Shield_1.svg|იელი
Image:Cu-shield.png|კოლუმბია
Image:Cornell_emblem.png|კორნელი
Image:Penn_Shield.jpg|პენსილვანია
Image:Princeton seal.svg|პრინსტონი
Image:Harvard_shield-University.png|ჰარვარდი

## რესურსები ინტერნეტში 
* .
* Ivy League Championships .

კატეგორია:აშშ-ის უნივერსიტეტები
იოანე პავლე I

**იოანე პავლე I** () *ერისკაცობაში* **ალბინო ლუჩანი** (); დ. 17 ოქტომბერი 1912, ფორნო-დი-კანალე, ვენეტო, იტალია — გ. 28 სექტემბერი 1978, ვატიკანი) — რომის პაპი 1978 წლის 26 აგვისტოდან 28 სექტემბრამდე. იქიდან გამომდინარე, რომ ის სულ 33 დღის მანძილზე იყო პაპის ტახტზე და იმავე წელს გარდაიცვალა, რომელშიც პაპად აირჩიეს, 1978 წელი ისტორიაში შევიდა „სამი პაპის წლის“ სახელწოდებით.

## ლიტერატურა 
* Cornwell, John (1989). *A Thief in the Night: the Death of Pope John Paul I*. London: Viking. 
* Gurwin, Larry (1983). *The Calvi Affair: Death of a Banker*. London: Pan Books, 1984, cop. 1983. xiii, 251 p. + [8] p. of b&w photos. ; alternative ISBN on back cover, 0-330-28338-3

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:დაბადებული 1912
კატეგორია:გარდაცვლილი 1978
კატეგორია:დაბადებული 17 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 სექტემბერი
პავლე VI

**პავლე VI** *(ლათ. Paulus Sextus)* *ერისკაცობაში* **ჯოვანი ბატისტა ენრიკო ანტონიო მარია მონტინი** *(იტალ. Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini)* (დ. 26 სექტემბერი 1897, კონჩესიო, ლომბარდია, იტალია - გ. 6 აგვისტო 1978, კასტელ-განდოლფო, იტალია) - რომის პაპი 1963-1978 წ.წ.

## ბიოგრაფია 
კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 1978
კატეგორია:დაბადებული 26 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 აგვისტო
ლეო XIII

thumb|180px|ლეო XIII
**ლეო XIII** (;  *ერისკაცობაში* **ჯოაკინო ვინჩენცო რაფაელე ლუიჯი პეჩი** ; დ. 2 მარტი 1810, კარპინეტო, იტალია  —  გ. 20 ივლისი 1903, რომი, იტალია)  — რომის პაპი 1878–1903 წლებში.

ცდილობდა კათლიკური საქმიანობის შეგუებას ბურჟუაზიულ საზოგადოებასთან. ლეო XIII-მ სპეციალურ ენციკლიკა „რერუმ ნოვარუმში“ ჩამოაყალიბა კათოლიკური ეკლესიის სოციალური დოქტრინა: იგი ქადაგებდა კერძო საკუთრებისა და კლასების არსებობის მარადიულობას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:დაბადებული  2 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1810
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1903
იოანე XXIII

მინი|220პქ|იოანე XXIII
**იოანე XXIII** (), ერისკაცობაში **ანჯელო ჯუზეპე რონკალი** (; დ. 25 ნოემბერი, 1881, სოტო-ილ-მონტე, ლომბარდია, იტალია — გ. 3 ივლისი, 1963, ვატიკანი) — რომის პაპი 1958-1963 წლებში. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
*ბიოგრაფია
*ბიოგრაფია About.com-ზე 

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:დაბადებული 25 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1963
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები
პიუს XII

მინი|პიუს XII
**პიუს XII** () *ერისკაცობაში* **ეუჯენიო მარია ჯუზეპე ჯოვანი პაჩელი** (; დ. 2 თებერვალი, 1876, რომი, იტალია — გ. 9 ოქტომბერი, 1958, ვატიკანი) —  რომის პაპი 1939–1958 წლებში კარდინალი 1929 წლიდან. 1949 წელს გამოაქვეყნა დეკრეტი კომუნისტთა და მათი მომხრეების ეკლესიიდან განკვეთის შესახებ.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
*Critical Online Edition of the Nuncial Reports of Eugenio Pacelli (1917–1929) 

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1876
კატეგორია:გარდაცვლილი  9 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1958
კატეგორია:რომში დაბადებულები
პიუს XI

thumb|180px|პიუს XI
**პიუს XI** () *ერისკაცობაში* **აკილე ამბროჯო დამიანო რატი** (; დ. 31 მაისი, 1857, ლეზიო, ლომბარდია, იტალია — გ. 10 თებერვალი, 1939, რომი, იტალია) — რომის პაპი 1922–1939 წლებში. თანამშრომლობდა ბენიტო მუსოლინის ფაშისტურ რეჟიმთან. 1929 წელს მასთან გააფორმა ლატერანის ხელშეკრულება. 1930 წელს გამოაქვეყნა სსრკ-ის წინააღმდეგ „ჯვაროსნული ლაშქრობის“ მოწყობის მოწოდება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1857
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
ბენედიქტე XV

thumb|180px|ბენედიქტე XV
**ბენედიქტე XV** *(ლათ. Benedictus Quintus Decimus)* *ერისკაცობაში* მარკიზი **ჯაკომო დელა კიეზა** *(იტალ. Giacomo della Chiesa)* (დ. 21 ნოემბერი, 1854, გენუა, იტალია — გ. 22 იანვარი, 1922, რომი, იტალია) —რომის პაპი 1914–1922  წლებში.

## ბიოგრაფია 
კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:დაბადებული 21 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1854
კატეგორია:გარდაცვლილი  22 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1922
პიუს X

**პიუს X** () *ერისკაცობაში* **ჯუზეპე მელკიორე სარტო** () (დ. 2 ივნისი, 1835, რიეზე, ვენეტო, იტალია — გ. 2 აგვისტო, 1914, რომი, იტალია) — რომის პაპი 1903-1914 წ.წ. კათოლიკური ეკლესიის მიერ წმინდანადაა შერაცხილი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა გლეხის, ჯოვანი ბატისტა სარტოს და მარგერიტა სანსონის ათშვილიან ოჯახში მეორე შვილად. 1858 წელს, მას შემდეგ რაც წარმატებით დაამთავრა გიმნაზია, ეკურთხა მღვდლად. 1879 წელს გახდა ეპისკოპოსი, 1893 წელს კარდინალი და ვენეციის პატრიარქი. პაპად არჩევის შემდეგ გამოაცხადა თავისი პონტიფიკატის მიზნად „ყველაფრის აღდგენა ქრისტეში“. პიუს X-ს ენციკლიკები, მისი პოლიტიკა და შიდა საეკლესიო ცვლილებები მიმართული იყო მოდერნიზმისა და რელატივიზმის ყოველნაირი გამოვლინების წინააღმდეგ (1907-დეკრეტი მოდერნიზმის წინააღმდეგ). საფრანგეთის მთავრობის ანტიეკლესიური პოლიტიკის გამო პიუს X-მ 1905 წელს საერთოდ გაწყვიტა საფრანგეთთან დიპლომატიური ურთიერთობა. პიუს X-მ ისევ დააბრუნა ჩვეულებრივ მღვდელთმსახურებაში უძველესი გრიგორიანული საგალობლები და მოუწოდებდა მრევლს ზიარების რაც შეიძლება ხშირი მიღებისკენ. მან შემოიღო ყველა სასულიერო პირისთვის სავალდებულო ანტიმოდერნისტული ფიცი (1910), რომელშიც მომავალ სასულიერო პირს უნდა დაეგმო ყოველგვარი სიახლე, რაც კათოლიკურ ტრადიციას ეწინააღმდეგებოდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:დაბადებული 2 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1835
კატეგორია:გარდაცვლილი  2 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1914
ლეო XI

thumb|180px|ლეო XI
**ლეო XI** *(ლათ. Leo Undecimus)* *ერისკაცობაში* **ალესანდრო ოტავიანო დე მედიჩი** *(იტალ. Alessandro Ottaviano de Medici)* (დ. 2 ივნისი 1535, ფლორენცია, იტალია — გ. 27 აპრილი 1605, რომი, იტალია)  — რომის პაპი 1605 წლის 1 აპრილიდან 27 აპრილამდე.

## ბიოგრაფია 
იყო მედიჩების გვერდითი შტოს წარმომადგენელი. დედის, ფრანჩესკას, სიკვდილის შემდეგ მღვდელი გახდა და ტოსკანის დიდი ჰერცოგის, კოზიმო I დე მედიჩის დავალებით პაპ პიუს V-ეს კარზე ელჩად იყო. 
* 1573 - პაპმა გრიგოლ XIII-ემ დანიშნა პისტოას ეპისკოპოსად.
* 1574 - გახდა ფლორენციის მთავარეპისკოპოსი.
* 1583 - გახდა კარდინალი.
* 1596 - პაპმა კლიმენტი VIII-ემ თავის ლეგატად წარავლინა საფრანგეთში.
* 1605 - *1 აპრილი:* აირჩიეს რომის პაპად.

პაპად არჩევიდან რამდენიმე დღეში ლეო XI ავად გახდა და გარდაიცვალა. ის სულ 27 დღე იჯდა წმინდა პეტრეს ტახტზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
**Catholic Encyclopedia*: ლეო XI
*ლეო XI-ს მონუმენტი

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:დაბადებული 2 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1535
კატეგორია:გარდაცვლილი  27 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1605
იარაღი

მინი|შუა საუკუნეების ინდური იარაღი
**იარაღი** — შეიარაღებულ ბრძოლაში მოწინააღმდეგის ცოცხალი ძალის, მისი ტექნიკის და ნაგებობების გასანადგურებელი მოწყობილობებისა და საშუალებების საერთო სახელწოდება.

იარაღის განვითარება წარმოების წესზე, განსაკუთრებით საწარმოო ძალთა განვითარების დონეზეა დამოკიდებული. იარაღის ახალ სახეობათა შექმნა იწვევს მნიშვნელოვან, ზოგჯერ, ძირეულ ცვლილებებს ბრძოლის ხერხებსა და ფორმებში, აგრეთვე ჯარის ორგანიზაციაში. თავის მხრივ იარაღი ვითარდება სამხედრო ხელოვნების ზეგავლენით. 

იარაღი გაჩნდა კაცობრიობის განვითარების ადრეულ სტადიაში, როგორც ნადირობისა და თავდაცვის საშუალება. პირველ იარაღს - კეტს ან კომბალს, მათ სახესხვაობებს ბუმერანგს, აგრეთვე პირიან ხის შუბს, შურდულსა და ბოლას (ქამანდის სახესხვაობა) პალეოლითის ეპიქაში იყენებდნენ. 

## ლიტერატურა
*
პიუს IX

მინი|პიუს IX
**პიუს IX** *()* *ერისკაცობაში* **ჯოვანი მარია მასტაი-ფერეტი** (; დ. 13 მაისი 1792, სინიგალია, იტალია – გ. 7 თებერვალი 1878, რომი, იტალია) — რომის პაპი 1846-1878 წწ. კარდინალი 1840 წლიდან. 1848 წელს გამოაქვეყნა „მოწოდება“, რომელშიც დაგმო იტალიელთა ეროვნული ომი ავსტრიის წინააღმდეგ. ეს იქცა საწყისად კონტრრევოლუციური შეტევისა მთელ იტალიაში. 1848 წელს რომი აჯანყდა, პაპი გაიქცა, დაბრუნდა რომის რესპუბლიკის დამხობის შემდეგ (1849 წ.) და რეაქციული პოლიტიკის გატარებას შეუდგა. 1870 წელს აღიარა „პაპის შეუცდომლობის“ დოგმა. მისი პონტიფიკატის დროს აღდგა კათოლიკური საეპისკოპოსოები ინგლისსა (1850 წ.) და ნიდერლანდებში (1853 წ.) გაერთიანებული იტალიის სამეფოს დედაქალაქად რომის გამოცხადების შემდეგ იგი ვატიკანში ჩაიკეტა და თავი „ვატიკანის ტყვედ“ გამოაცხადა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:დაბადებული 1792
კატეგორია:გარდაცვლილი 1878
კატეგორია:დაბადებული 13 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 თებერვალი
კატეგორია:ეპილეფსიით გარდაცვლილები
საბა (ტუსისშვილი)

**საბა** (ერისკაცობაში — **საბა შიოშის ძე ტუსისშვილი**) — ნინოწმინდის ეპისკოპოსი მიტროპოლიტის წოდებით დაახლოებით 1744-1788. ერეკლე II-თან  დაახლოებული პირი. ატარებდა "ათორმეტ უდაბნოთა" არქიმანდრიტის წოდებას. იყო მეფის პირადი წარმომადგენელი დოდოს რქის (1760-მდე), იოანე ნათლისმცემლის (1860-იდან), დავითგარეჯის  (1769-იდან) მონასტრებში. საბას ნაშრომში "ანდერძისებრნი ღუწანი" ასახულია საქართველოს ეკონომიკის, ეკლესიის, სამართლის, ხელოვნებისა და მატერიალური კულტურის მდგომარეობა XVIII საუკუნეში. საბა დიდ საამშენებლო მუშაობას ეწეოდა. შეაკეთა და განაახლა ნინოწმინდის საკათედრო ტაძარი, ააგო სამეურნეო დანიშნულების სათავსები, ტაძარს დაუბრუნა დაკარგული ყმა-მამული. საეპისკოპოსო ტაძრის გალავანში დღესაც დგას საბას ორსართულიანი სასახლე; 1774-1777 შორის აგებული შენობა გეგმით ძველი ქართული ანფილადურ სასახლეებს ენათესავება, მაგრამ ძაღინის და სხვა სასახლეთაგან განსხვავებით თითქმის სრულიად თავისუფალია სპარსული გავლენისგან. აქ უკვე ევროპის არქიტექტურული ფორმების შემოჟონვა შეინიშნება, რაც მას ქართულ არქიტექტურის  განვითარების უფრო გვიანდელ ხანასთან (XIX საუკუნე) აკავშირებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ქართველები
ზაქარია გაგელი

**ზაქარია გაგელი** — XII საუკუნის II ნახევრისა და XIII საუკუნის დასაწყისის საქართველოს დიდი ფეოდალი, გაგელთა საგვარეულოს ფუძემდებელი, ბლუ ზაქარიად წოდებული, ძე ვარამ მხარგრძელისა. თამარ მეფემ მას უწყალობა სამამულედ (სამემკვიდრეოდ) გაგი ქურდვაჭრით განძამდე („ქუემოთი სანაპირო“ მხარე), რის შემდეგაც ზაქარია იწოდა გაგელად. გაგელი მონაწილეობდა ბასიანის ომში რუმის სულთან რუქნადინის წინააღმდეგ (1203).

## გენეალოგიური ხე

მხარგრძელთა გენეალოგია 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები
ვარაზ-ბაკური

**ვარაზ-ბაკური**, *ვარაზ-ბაქარი* — იბერიის მეფე IV საუკუნის II ნახევარში. აიგივებენ ამიანე მარცელინუსთან მოხსენიებულ ასფაგურთან, რომელიც 368 წელს რომაელთა მომხრე საურმაგის განდევნის შემდეგ გაამეფეს ირანელებმა. 370 წელს ვარაზ-ბაკური იძულებული გახდა დაებრუნებინა საურმაგისათვის მტკვრის სამხრეთით მდებარე ქართლის ნაწილი. 70-იანი წლების ბოლოს ვარაზ-ბაკურმა ირანელთა დახმარებით ისევ გააერთიანა ქართლი. ქართული წყაროების თანახმად, ვარაზ-ბაკურის დროს ირანელებმა პირველად დახარკეს ქართლი. მის დროსვე პირველად იხსენიება თბილისი. 

## ლიტერატურა
* *გოილაძე ვ.,* ფარნავაზიანთა სახლის ქრისტიან მეფეთა ქრონოლოგია, ჟურნ. „მნათობი“, № 3, თბ., 1990
* *ჯანაშია ლ.,* აღმოსავლეთ საქართველო (ქართლი) IV-V სს. საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. II. თბ. 1973

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:იბერიის მეფეები
კატეგორია:ფარნავაზიანები
საბა იშხნელი

**საბა იშხნელი** — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე IX საუკუნეში, იშხნის ეპისკოპოსი (ტაო-კლარჯეთი), გრიგოლ ხანძთელის დეიდაშვილი და თანამოღვაწე, მასთან ერთად  ცხოვრობდა ჯერ ოპიზის, შემდეგ — ხანძთა მონასტერში.

## ცხოვრება და მოღვაწეობა
გრიგოლ ხანძთელთან ერთად იმოგზაურა კონსტანტინოპოლსა და ბიზანტიის სხვა საეკლესიო ცენტრებში იქაური სამონასტრო წესდებების გასაცნობად და საქართველოში გადმოსანერგად. მოგზაურობიდან დაბრუნების შემდეგ გადავიდა იშხანში, სადაც 30-იან წლებში  ბაგრატ I-ის დახმარებით ხელახლა ააშენა იშხნის გაუქმებული საეპისკოპოსო საყდარი; გახდა მისი პირველი ეპისკოპოსი. ეკლესიისა და სახელმწიფოს ურთიერთდამოკიდებულების საკითხში იცავდა სახელმწიფოზე ეკლესიის ბატონობის (იეროკრატიულ) იდეას. გამოთქმულია ვარაუდი, რომ საბა იშხნელი ეწეოდა ლიტერატურულ-მთარგმნელობით მუშაობასაც.

## ლიტერატურა
**კეკელიძე კ.,* ეტიუდები ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან, ტ. 1, თბ., 1956;
* *ლომინაძე ბ.*, სახელმწიფოსა და ეკლესიის ურთიერთობა VIII-XII საუკუნეების საქართველოში, კრ., საქართველო რუსთაველის ხანაში, თბ., 1966;

კატეგორია:იშხნელი მღვდელთმთავრები
ვარაზ გაგელი

**ვარაზ გაგელი** — გარდაბნის მთავარი VII საუკუნის I ნახევარში. მოხსენიებულია სუმბატ დავითის ძის თხზულებაში ჰერაკლე კეისრის საქართველოში ლაშქრობასთან დაკავშირებით.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი დიდებულები
ინოკენტი XIII

thumb|150px|ინოკენტი XIII
**ინოკენტი XIII** *(ლათ. Innocentius Tertius Decimus)* *ერისკაცობაში* **მიკელანჯელო დეი კონტი** *(იტალ. Michelangelo dei Conti)* (დ. 13 მაისი, 1655 პოლი, ლაციო, იტალია — გ. 7 მარტი, 1724, რომი, იტალია) — რომის პაპი 1721–1724  წლებში.

## ბიოგრაფია 
უკვე როგორც კარდინალმა სახელი გაითქვა მაღალი ზნეობრიობით. იანსენიზმის რეაბილიტაციაზე უარი უთხრა ფრანგ ეპისკოპოსებს, დროებით შეაჩერა იეზუიტების მისიონერობა ჩინეთში. იმპერატორ კარლ VI-ე ჩააბარა ნაპოლისა და სიციილის სამეფოები. უჭერდა მხარს იაკობ III-ის გამეფებას ბრიტანეთში. მას მიმართა ქართლის მეფემ ვახტანგ VI-მ მის ცნობილ წერილში 1722 წელს, სადაც ვახტანგი მას თავის რწმენასა და საეკლესიო-პოლიტიკურ ვითარებაზე მოუთხრობს, აგრეთვე აღწერს ქვეყნისა და საკუთარ მდგომარეობას.

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:დაბადებული 13 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1655
კატეგორია:გარდაცვლილი  7 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1724
ბენედიქტე XVI

**ბენედიქტე XVI** *(ლათ. Benedictus Sextus Decimus),* *ერისკაცობაში* **იოზეფ ალოის რატცინგერი** *(გერმ. Joseph Alois Ratzinger)* (დ. 16 აპრილი 1927, მარკტლ-ამ-ინი, ბავარია, გერმანია — გ. 31 დეკემბერი, 2022) — რომის პაპი 2005 წლის 19 აპრილიდან 2013 წლის 28 თებერვლამდე, კათოლიკე თეოლოგი.

## ბიოგრაფია 
მღვდლად ეკურთხა 1951 წელს. უკვე 31 წლის ასაკში გახდა ფრაიზინგის ფილოსოფიურ-თეოლოგიური უმაღლესი სასწავლებლის პროფესორი. იყო დოგმატიკის პროფესორი ბონის, მიუნსტერის, ტიუბინგენისა და რეგენსბურგის უნივერსიტეტებში. ვატიკანის II მსოფლიო კრების დროს რატცინგერი იყო კიოლნის კარდინალის იოზეფ ფრინგსის მრჩეველი. მისი შედგენილი ტექსტებით, რომელსაც იგი კარდინალის მოხსენებებისთვის ადგენდა, გაითქვა მსოფლიო კრებაზე სახელი. 1977 წელს პავლე VI-ს დანიშნულ იქნა მიუნხენისა და ფრაინზინგის არქიეპისკოპოსად და იმავე წელს მიენიჭა კარდინალის წოდება. 1981 წლიდან პაპად არჩევამდე იყო რწმენის კონგრეგაციის ხელმღვანელი. 

2013 წლის 11 თებერვალს პაპმა ბენედიქტე XVI-მ განაცხადა, რომ 28 თებერვალს ტახტიდან გადადგება „გონებრივი და ფიზიკური მდგომარეობის გაუარესების გამო“. 2013 წლის 28 თებერვალს, 20:00 ბენედიქტე XVI გადადგა. 28 თებერვლიდან 13 მარტამდე, ახალი პაპის - ფრანცისკე I-ის - არჩევამდე ვატიკანი იმყოფებოდა ე.წ. „*სედე ვაკანტეს*“ მდგომარეობაში.

გარდაიცვალა 2022 წლის 31 დეკემბერს, 95 წლის ასაკში.საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის პატრიარქმა ილია II-მ რომის კათოლიკური ეკლესიის პაპ ფრანცისკეს ემერიტუსი პაპის ბენედიქტე XVI-ს გარდაცვალებასთან დაკავშირებით სამძიმრის წერილი გაუგზავნა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გერმანელი პაპების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვატიკანი წმინდა ეპარქია - ოფიციალური საიტი
* წმინდა ეპარქია – წმინდა მამა – ბენედიქტე XVI - ვატიკაის ოფიციალური საიტი
### ქართული თარგმანები
* გამგები გული: რეფლექსია სამართლის საფუძვლებზე, მარიამ გაგოშიძის თარგმანი
*რეგენსბურგის მიმართვა, გერმანულიდან თარგმნა ვაჟა ვარდიძემ
*ევროპა და მისი უკმაყოფილებანი , თარგმნა ირაკლი ჯავახიშვილმა
*შესავალი ქრისტიანობაში, თარგმნა ვაჟა ვარდიძემ

## სქოლიო 
კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:გერმანელი პაპები
კატეგორია:დაბადებული 16 აპრილი
მარკო ვან ბასტენი

**მარკო ვან ბასტენი** (; დ. 31 ოქტომბერი, 1964, უტრეხტი, ნიდერლანდები) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი. ოთხჯერ ზედიზედ (1984-88) იყო ერედივიზიის ბომბარდირი. გახდა ევროპის ოქროს ბუცის მფლობელი 1986 წელს და ოქროს ბურთის მფლობელი 1988, 1989 და 1992 წლებში. 1988 წელს ნაკრებთან ერთად მოიგო ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი და გახდა ამავე ჩემპიონატის ბომბარდირი. 2004-08 წლებში წვრთნიდა ნიდერლანდის ეროვნულ ნაკრებს. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 26-ე ადგილზე დასახელდა.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები
### საკლუბო
;  აიაქსი
* ერედივიზია: 1981–82, 1982–83, 1984–85
* ნიდერლანდების თასი: 1982–83, 1985–86, 1986–87
* ევროპის თასების მფლობელთა თასი: 1986–87

;  მილანი 
* უეფა-ს ჩემპიონთა თასი: 1988–89, 1989–90, 1993–94
* უეფა-ს სუპერთასი: 1989, 1990, 1994
* იტალიის სერია A: 1987–88, 1991–92, 1992–93, 1993–94
* იტალიის სუპერთასი: 1988, 1992, 1993, 1994
* საკონტინენტთაშორისო თასი: 1989, 1990

### ინდივიდუალური
* ფიფა-ს ასეული (FIFA 100): 2004
* Onze d'Or: 1988, 1989

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Marco van Basten extensive profile at AC Milan Online

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ერედივიზიის ფეხბურთელები
კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები
კატეგორია:ნიდერლანდების ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:1988 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1990 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ევროპის ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:ფიფას 100-ეული
კატეგორია:ოქროს ბურთის მფლობელები
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:ალკმარის მწვრთნელები
კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის მწვრთნელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:1992 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვარაზვარდი

**ვარაზვარდი** — კამბეჩოვანის მთავარი VI საუკუნის II ნახევარში. სუმბატ დავითის ძის თხზულების მიხედვით, ბაგრატიონთა საგვარეულოს ერთ-ერთი შტოს წარმომადგენელი. ვარაზვარდმა და მისმა ძმამ ასამმა ისარგებლეს ირანელთა ბატონობით გამოწვეული უკმაყოფილებით, შაჰის ირანელ მოხელეს ვეზან ხორნაბუჯელს აუჯანყეს კამბეჩოვანის მოსახლეობა, დაიპყრეს კამბეჩოვანი და თვით გამთავრდნენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მთავრები
ფერენც პუშკაში

**ფერენც პუშკაში** ( , ნამდვ. სახელი **ფერენც პურცელდი** ; დ.  — გ. ) — უნგრელი ფეხბურთელი და საფეხბურთო მწვრთნელი, მსოფლიო ფეხბურთის ლეგენდა, ყველა დროის ერთ-ერთი საუკეთესო ბომბარდირი და მარცხენა გარემარბი. ასპარეზობდა საფეხბურთო კლუბების „ჰონვედის“ და რეალ მადრიდის შემადგენლობაში. პუშკაში ერთ-ერთი იშვიათი გამონაკლისია, ვისაც ორი სხვადასხვა ეროვნული ნაკრების მაისური აქვს მორგებული: უნგრეთის ნაკრების შემდეგ, რამდენიმე მატჩი ესპანეთის ნაკრებშიც ჩაატარა.

1960 წელს ფერენც პუშკაშმა France Football-ის ევროპის წლის საუკეთესო ფეხბურთელის გამოკითხვაში მეორე ადგილი დაიკავა. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის მეშვიდე ადგილზე დასახელდა.

## მიღწევები
### საკლუბო 
;  ჰონვედი
; უნგრეთის საფეხბურთო ჩემპიონატი
* ჩემპიონი: 1949–50, 1950, 1952, 1954, 1955
* ვიცე-ჩემპიონი: 1951, 1953
; უნგრეთის საფეხბურთო თასი
* ფინალისტი: 1955
;  რეალ მადრიდი
; ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი
* ჩემპიონი: 1960–61, 1961–62, 1962–63, 1963–64, 1964–65
; ესპანეთის საფეხბურთო თასი
* თასის მფლობელი: 1961–62
; ევროპის ჩემპიონთა თასი
* თასის მფლობელი: 1958–59, 1959–60, 1965–66
; საკონტინენტთაშორისო თასი
* თასის მფლობელი: 1960
### სანაკრებო 
;  უნგრეთი
; ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების საფეხბურთო ტურნირი
* ჩემპიონი: 1952
; მსოფლიო ჩემპიონატი
* ვიცე-ჩემპიონი: 1954
### ინდივიდუალური
* ფიფა-ს ასეული (FIFA 100): 2004
* უნგრეთის წლის საუკეთესო ფეხბურთელი: 1950
* უნგრეთის ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი: 1947–48, 1949–50, 1950, 1953
* ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის საუკეთესო ბომბარდირი: 1959–60, 1960–61, 1962–63, 1963–64
* ევროპის ჩემპიონთა თასის საუკეთესო ბომბარდირი: 1959–60, 1953–64
* ყველა დროის 100 საუკეთესო ფეხბურთელი World Soccer-ის ვერსიით: 1999
* XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელი Placar-ის ვერსიით: 1999
* Golden Foot-ის ჯილდო (ნომინაციაში ფეხბურთის ლეგენდა): 2006

## რესურსები ინტერნეტში 
*

## სქოლიო
კატეგორია:უნგრელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1927
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
კატეგორია:ფიფას 100-ეული
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:1962 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის მწვრთნელები
კატეგორია:უეფას ჩემპიონთა ლიგის საუკეთესო ბომბარდირები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:უნგრეთის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:პიჩიჩის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:ალავესის მწვრთნელები
კატეგორია:ბუდაპეშტში დაბადებულები
1724

## მოვლენები 
* 14 იანვარი : ფილიპე V-მ ესპანეთის სამეფო ტახტი დატოვა.
* 23 ივნისი : ხელი მოეწერა კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულებას. რუსეთმა და ოსმალეთმა გაყვეს ახლანდელი აზერბაიჯანის ტერიტორია.
* ჩინეთში დაიწყო უცხოელი მისიონერების განდევნა.
* დაარსდა სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
* 22 აპრილი : კანტი, იმანუელ - გერმანელი ფილოსოფოსი (გ.1804)
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
* 7 მარტი : ინოკენტი XIII - რომის პაპი (დ.1655)
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
ასამი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ასამი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ასამი — კამბეჩოვანის მთავარი 
* ასამი (შტატი) — შტატი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ინდოეთში.
* ასამი (ჩაი) — ინდური შავი ჩაის ერთ-ერთ სახეობა
დინო ძოფი

**დინო ძოფი** (; დ. 28 თებერვალი, 1942, მარიანო დელ ფრიული, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. 1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონი, 1970 წლის მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი და 1968 წლის ევროპის ჩემპიონი იტალიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1974 და 1978 წლების მსოფლიო ჩემპიონატების, ასევე, 1980 წლის ევროპის ჩემპიონატის მონაწილე. საყოველთაოდ აღიარებულია მსოფლიოს ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდეს მეკარედ.
იგი ერთადერთი ფეხბურთელია ვინც, ნაკრების კაპიტნის რანგში შეძლო არა მხოლოდ მსოფლიო ჩემპიონატის მოგება, არამედ ტურნირის საუკეთესო მეკარის ტიტულის მოპოვება — 40 წლის, 4 თვის და 13 დღის ასაკში. ამასთან, ერთადერთი იტალიელი ფეხბურთელია, ვისაც მოგებული აქვს როგორც მსოფლიო, ასევე, ევროპის ჩემპიონატი. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 41-ე ადგილზე დასახელდა. 

## მიღწევები
### საკლუბო
; იუვენტუსი 
* სერია A: 1972–73, 1974–75, 1976–77, 1977–78, 1980–81, 1981–82
* იტალიის თასი: 1978–79, 1982–83
* უეფა-ს თასი: 1976–77
### სანაკრებო
; იტალია
; მსოფლიო ჩემპიონატი
* ჩემპიონი: 1982 
* ვიცე-ჩემპიონი: 1970
; ევროპის ჩემპიონატი
* ჩემპიონი: 1968

### ინდივიდუალური
* ევროპის ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1980
* უეფა-ს ოქროს ფეხბურთელი: 2003 
* ფიფა-ს ასეული (FIFA 100): 2004

### სამწვრთნელო
; იუვენტუსი 
* იტალიის თასი: 1989–90
* უეფა-ს თასი: 1989–90
; იტალია
; ევროპის ჩემპიონატი
* ვიცე-ჩემპიონი: 2000

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
*  
*   
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* დინო ძოფი  — ფიფას ჩანაწერი
* პროფილი და სტატისტიკა — worldfootball.net
* ტექსტური, ფოტო და ვიდეო მასალები — UEFA.com

;National Football Teams
* პროფილი და სტატისტიკა 
; იტალიის შემადგენლობა 
* 1968 1969 1970 1971 1972 
* 1973 1974 1975 1976 1977 
* 1978 1979 1980 1981 1982 1983

## სქოლიო 

კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია B-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:უდინეზეს ფეხბურთელები
კატეგორია:ნაპოლის ფეხბურთელები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:1970 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1974 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1978 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:1982 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფიფას 100-ეული
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:სერია A-ს მწვრთნელები
კატეგორია:იუვენტუსის მწვრთნელები
კატეგორია:ლაციოს მწვრთნელები
კატეგორია:ფიორენტინას მწვრთნელები
კატეგორია:იტალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მწვრთნელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:1968 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
1655

## მოვლენები 
* 25 მარტი : ჰოლანდიელმა ასტრონომმა კ. ჰუიგენსმა აღმოაჩინა სატურნის უდიდესი მთვარე ტიტანი.
* 7 აპრილი : იტალიელი ფაბიო ჩიგი გახდა რომის პაპი ალექსანდრე VII.
* 10 მაისი : ბრიტანეთის ჯარმა დაიპყრო იამაიკა.

## დაიბადნენ 
### იანვარი 
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
* 13 მაისი : ინოკენტი XIII - რომის პაპი (გ.1724)
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
## გარდაიცვალნენ 
### იანვარი 
* 5 იანვარი : ინოკენტი X - რომის პაპი (დ.1574)
### თებერვალი 
### მარტი 
### აპრილი 
### მაისი 
### ივნისი 
### ივლისი 
### აგვისტო 
### სექტემბერი 
### ოქტომბერი 
### ნოემბერი 
### დეკემბერი 
### თარიღი უცნობია 
*
ვასილ ვარაზი

**ვასილ სოფრომის ძე ვარაზი** (*ვარაზაშვილი*),(დ. 14 იანვარი/  ძვ. სტ. 1 იანვარი, 1888, თბილისი   — გ.  9 სექტემბერი, 1969, იქვე) — ქართველი ბიოქიმიკოსი და პათოლოგფიზიოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1925), პროფესორი (1930), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1944). ივანე, ისიდორე და გიორგი ვარაზაშვილების ძმა.

1918 წელს დაამთავრა ხარკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. 1924–1952 განაგებდა საქართველოს სამედიცინო პარაზიტოლოგიისა და ტროპიკული მედიცინის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის პათოლოგიურ ფიზიოლოგიის განყოფილებას, 1931–1969 — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ბიოქიმიის კათედრას. იკვლევდა ნახშირწყლებისა და აზოტის ცვლის ბიოქიმიის ძირითად საკითხებს, მეტაბოლიტების როლს ნივთიერებათა ცვლაში, მიკროელემენტების მნიშვნელობას ფარისებრი ჯირკვლის პათოლოგიაში, ასაკობრივი და კვების ბიოქიმიმიის საკითხებს; დაამუშავა  ფსიქონევროზისა და ეპილეფსიის ბიოქიმიის და მალარიის პათოფიზიოლოგიის მნიშვნელოვანი საკითხები, დაადგინა, რომ ქოლერით დაავადებისას სიკვდილს იწვევს ორგანიზმში ელექტროლიტებისა და წყლის ურთიერთშეფარდების დარღვევა. 1936 წელს იყო მედიცინის დარგში ნობელის პრემიის ოფიციალური ნომინანტი.

## ჯილდოები
* ლენინის ორდენი 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ბიოქიმიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  1888
კატეგორია:გარდაცვლილი  1969
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
საბჭოთა კავშირის მარშალი

right|მინი|საბჭოთა კავშირის მარშალის სამხრე
**საბჭოთა კავშირის მარშალი** (), სამხედრო წოდება საბჭოთა კავშირის შეიარაღებულ ძალებში. შემოღებულია სსრკ ცაკისა და სახკომსაბჭოს 1935 წლის 22 სექტემბრის დადგენილებით. პერსონალურად ანიჭებდა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმი ჯარების ხელმძღვანელობის საქმეში დიდი დამსახურებისათვის.

1945 წლამდე ითვლებოდა უმაღლეს სამხედრო წოდებად, სანამ შემოღებულ არ იქნა საბჭოთა კავშირის გენერალსიმუსის სამხედრო წოდება. 1953 წლიდან, ერთადერთი გენერალსიმუსის იოსებ სტალინის სიკვდილის შემდეგ, დე-ფაქტო უმაღლესი სამხედრო წოდება იყო.

1935-1991 წლებში „საბჭოთა კავშირის მარშალის“ წოდება მიენიჭა სულ 41 პიროვნებას. აქედან 36 – პროფესიული სამხედრო პირი, 4 – ცნობილი პოლიტიკური მოღვაწე, რომელთაც ეკავათ სამხედრო პოსტები (სტალინი, ბერია, ბულგანინი და ბრეჟნევი), „პოლიტიკურ მარშალად“ შეითლება ჩაითვალოს დ.ფ. უსტინოვიც.

სამხედრო-საზღვაო ფლოტში საბჭოთა კავშირის მარშალის წოდებას შეესაბამებოდა საბჭოთა კავშირის ფლოტის ადმირალი. 1993 წლიდან რუსეთის ფედერაციაში შემოღებულია რუსეთის ფედერაციის მარშალის სამხედრო წოდება.

## საბჭოთა კავშირის მარშლების სია
რუსეთის ფედერაციის მარშალი

**რუსეთის ფედერაციის მარშალი** *()* — რუსეთის შეიარაღებული ძალების უმაღლესი სამხედრო წოდება.

დაარსდა 1993 წლის 11 თებერვალს რუსეთის ფედერაციის კანონით "სამხედრო მოვალეობის და სამხედრო სამსახურის შესახებ". 1997 წლის 11 ნოემბერს მიენიჭა რუსეთის ფედერაციის თავდაცვის მინისტრს იგორ სერგეევს.

მარშალი
ბორის შაპოშნიკოვი

thumb|right|ბორის შაპოშნიკოვი
**ბორის მიხაილის ძე შაპოშნიკოვი** (; დ. 2 ოქტომბერი, 1882, ზლატოუსტი, რუსეთის იმპერია — გ. 26 მარტი 1945, მოსკოვი, სსრკ) — რუსი საბჭოთა სამხედრო მოღვაწე და თეორეტიკოსი, საბჭოთა კავშირის მარშალი.

## ბიოგრაფია 
1901–1903 წლებში სწავლობდა მოსკოვის ალექსეის სამხედრო სასწავლებელში. 1903–1907 წლებში მსახურობდა თურქესტანის მსროლელ ბატალიონში, ნახევარასეულის მეთაურის თანამდებობაზე. 1907–1910 წლებში სწავლობდა გენერალური შტაბის აკადემიაში. მისი დასრულების შემდეგ იღებს შტაბს კაპიტნის წოდებას. 1912 წელს ინიშნება მე-14 საკავალერიო დივიზიის შტაბის უფროს ადიუტანტად. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებისას იბრძვის დასავლეთის ფრონტზე. 1915 წლის იანვარ-ნოემბერში მე-12 არმიის შტაბის დაზვერვის განყოფილების უფროსი ადიუტანტის თანაშემწეა, შემდეგ ცალკეული შერეული კაზაკთა ბრიგადის შტაბის უფროსი. 1917 წლიდან ინიშნება მეგრული გრენადერთა პოლკის მეთაურად და ენიჭება პოლკოვნიკის სამხედრო წოდება. იმავე წლის ნოემბრიდან სამხედრო-რევოლუციური კომიტეტის დელეგატთა ყრილობის გადაწყვეტილებით ინიშნება კავკასიის გრენადერთა დივიზიის მეთაურად. 1918 წლის 22 მაისიდან წითელი არიმიის რიგებშია, მსახურობს სხვადასხვა სამეთაურო და საშტაბო თანამდებობებზე. რუსეთის სამოქალაქო ომის მსვლელობისას ძირითადად საშტაბო სამუშაოზეა. ამუშავებდა ფრონტებისა და არმიებისადმი დაგზავნილ დირექტივებს. სამოქალაქო ომის დასრულების შემდეგ, 1925–1927 წლებში ლენინგრადის სამხედრო ოლქის სარდალია, შემდეგ მოსკოვის ოლქისა. 1928–1931 წლებში წითელი არმიის შტაბის უფროსია. 1930 წლიდან კომუნისტური პარტიის წევრია. 1932–1935 წლებში ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემიის უფროსია. 1937 წლის 10 მაისს ინიშნება წითელი არმიის გენშტაბის უფროსად. 1940 წლის 7 მაისს ენიჭება საბჭოთა კავშირის მარშლის წოდება. 1939 წლის 10 მაისიდან 1941 წლის 9 აპრილამდე საბჭოთა კავშირის თავდაცვის კომიტეტის წევრია. 1941 წლის 29 ივლისს ისევ ინიშნება წითელი არმიის გენშტაბის უფროსად. თანამდებობიდან მოხსნეს გერმანელების მიერ ყირიმის ფრონტის განადგურების გამო 1942 წლის 11 მაისს. 1942 წლის მაისიდან 1943 წლის ივნისამდე საბჭოთა კავშირის სამხედრო საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილეა, შემდეგ ინიშნება გენშტაბის სამხედრო აკადემიის უფროსად. გარდაიცვალა მძიმე ავადმყოფობის შემდეგ.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის მარშლები
კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:ფრუნზეს სამხედრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საკავშირო კპ-ის (ბ) XVIII ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ლეონიდ გოვოროვი

**ლეონიდ ალექსანდრეს ძე გოვოროვი** (რუს. Леонид Александрович Говоров) (დ. 22 თებერვალი 1897, ბუტირკი (კიროვი), რუსეთი — გ. 19 მარტი 1955, მოსკოვი, სსრკ) —  რუსი საბჭოთა სამხედრო მოღვაწე, საბჭოთა კავშირის მარშალი, საბჭოთა კავშირის გმირი.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1955
კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის მარშლები
კატეგორია:გამარჯვების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ფრუნზეს სამხედრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:დიდი სამამულო ომის ფრონტების სარდლები
კატეგორია:არმიათა სარდლები დიდ სამამულო ომში
კატეგორია:დაკრძალულები ნეკროპოლში კრემლის კედელთან
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
სოტერი (პაპი)

მინი|250პქ|პაპი სოტერი
**სოტერი** *()*; დ. უცნობია, ფონდი, იტალია —  გ. 174 ან 175, რომი, იტალია) — რომის პაპი 166-174/175 წლებში.

## ბიოგრაფია 
პაპ სოტერის დროს დაკანონდა ქორწინების მღვდლის მიერ კურთხევის ტრადიცია. იგი მოწამეობრივი სიკვდილით აღესრულა ქრისტიანთა დევნისას მარკუს ავრელიუსის იპერატორობის დროს. დასაფლავებულია რომში, „კალიქსტის კატაკომბაში“.

კათოლიკურმა ეკლესიამ პაპი სოტერი წმინდანად შერაცხა.

## ლიტერატურა
* Ekkart Sauser: SOTER. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 14, Bautz, Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5, Sp. 1492–1493.
* John Chapman: Caius and Soter, Saints and Popes. In: Catholic Encyclopedia, Band 3, Robert Appleton Company, New York 1908.

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით 
კატეგორია:გარდაცვლილი 175
კატეგორია:კათოლიკური  ეკლესიის წმინდანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
გრიგოლ XVI

thumb|170px|პაპი გრიგოლ XVI
**გრიგოლ XVI** () ერისკაცობაში **ბარტოლომეო ალბერტო ჩაპელარი** () (დ. 28 სექტემბერი, 1756, ბელუნო, იტალია — გ. 1 ივნისი, 1846, რომი, იტალია) — რომის პაპი 1831–1846 წლებში.

## ლიტერატურა
* (critical)
*
* 
* 

კატეგორია:რომის პაპები
კატეგორია:დაბადებული  28 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1756
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1846
გელა ბეჟუაშვილი

**გელა ბეჟუაშვილი** (დ. 1 მარტი, 1967, მანგლისი) — ქართველი დიპლომატი, სხვადასხვა დროს საქართველოს საგარეო საქმეთა და თავდაცვის მინისტრი, უშიშროების საბჭოს მდივანი და საქართველოს სადაზვერვო სამსახურის უფროსი.
## ბიოგრაფია 
### განათლება
1991 წელს დაამთავრა კიევის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობებისა და საერთაშორისო სამართლის საერთაშორისო სამართლის ფაკულტეტი და მიენიჭა საერთაშორისო სამართლის იურისტის კვალიფიკაცია. 1997 წელს დაამთავრა ტეხასის უნივერსიტეტის სამართლის   სკოლა (აშშ), რის შემდგომაც მიენიჭა სამართლის მაგისტრის აკადემიური ხარისხი. 2003 წელს სწავლობდა ჰარვარდის უნივერსიტეტის კენედის სახელობის სახელმწიფო მოხელეთა სკოლაში (აშშ). სხვადასხვა დროს გავლილი აქვს სპეციალური კურსები სამართლისა და სახელმწიფო მართვის საკითხებში აშშ-სა და ევროპის წამყვან უნივერსიტეტებში. 1996 – დაჯილდოებულია აშშ-ს მთავრობის, ხოლო 1998 წელს - გაერო-ს სტიპენდიებით.

2006 წელს უკრაინის პრეზიდენტის ბრძანებით მიენიჭა უკრაინის ეროვნული ჯილდო — I ხარისხის დამსახურების ორდენი, წვლილისთვის ორმხრივ ურთიერთობებში. 2007 წელს ესტონეთის პრეზიდენტის ბრძანებით დაჯილდოებულ იქნა „Terra Mariana“-ს ჯვრის III ხარისხის ორდენით — ესტონეთის უმაღლესი სახელმწიფო ჯილდოთი.

2008 წელს ამერიკის ბიოგრაფიულმა ინსტიტუტმა მას მიანიჭა მსოფლიოს წამყვანი ინტელექტუალის წოდება და გამოაცხადა ამერიკის დიდების დარბაზის გამორჩეულ წევრად.

2013 წელს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებით, დაჯილდოვდა ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენით.

## რესურსები ინტერნეტში
* გელა ბეჟუაშვილი 
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი დიპლომატები
კატეგორია:საქართველოს თავდაცვის მინისტრები
კატეგორია:საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივნები
კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი
გელა
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვიდკუნ კვისლინგი

thumb|180px|ვიდკუნ კვისლინგი 1942 წელს
**ვიდკუნ აბრაამ ლაურიც იონსონ კვისლინგი** ( დ 18 ივლისი, 1887, ფირესდალი, ნორვეგია — გ. 24 ოქტომბერი, 1945, ოსლო, ნორვეგია) — ნორვეგიელი პოლიტიკური მოღვაწე, ნორვეგიის მინისტრ-პრეზიდენტი 1942–1945 წლებში.

## ბიოგრაფია 
პოლიტიკური კარიერა დაიწყო 1922 წელს ფრიტიოფ ნანსენთან თანამშრომლობით. 1927–1929 წლებში მუშაობდა ნორვეგიის დიპოლატიურ მისიაში მოსკოვში. XX საუკუნის 30-იან წლებში დაუახლოვდა ფაშისტურ იდეოლოგიას. 1931 წელს დაინიშნა ნორვეგიის თავდაცვის მინისტის პოსტზე, რომელიც 1933 წელს დატოვა. იმავე წელს ჩამოაყალიბა ანტისემიტური და ანტიდემიკრატიული პარტია „ნაციონალური კრება“ (ნორვ. Nasjonal Samling) „NSDAP“-ის მაგალითზე. 1936 წლის არჩევნებში პარტიამ ამომრჩეველთა 50.000-მდე ხმა მოაგროვა.

მეორე მსოფლიო ომის დასაწყისისთანავე გერმანიის ჯარების მიერ ნორვეგიის დაკავების მომხრე იყო. 1940 წლის 9 აპრილის ვერმახტის ინვაზიის შემდეგ იყო ნორვეგიის ფორმალური მმართველი. 1942 წლის 1 თებერვლიდან ნორვეგიის პრემიერ-მინისტრის პოსტი ეკავა, თუმცა აბსოლუტურად დამოკიდებული იყო რაიხსკომისარ იოზეფ ტერბოფენზე.

გერმანიის კაპუტალაციის შემდეგ 1945 წლის 9 მაისს კვისლინგი დააპატიმრეს. იგი გაასამართლეს და სიკვდილი მიუსაჯეს. იმავე წლის 24 ოქტომბერს კვისლინგი დახვრიტეს. სასიკვდილო განაჩენი ნორვეგიის მოსახლეობაში დღესაც სადავო თემაა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Vidkun Quisling: "Russland und Wir", 1942, (A German book written by Vidkun Quisling about Russia)

კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
კატეგორია:ნორვეგიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
საბრძოლო თვითმფრინავები

[მინი|ამერიკული [F-35 Lightning II-ები ფორმაციაში.]]
**საბრძოლო თვითმფრინავები** წარმოადგენს იმ სახეობის საფრენ აპარატებს, რომლებიც განკუთვნილია ობიექტების (მიზნების) გასანადგურებლად საარტილერიო, სარაკეტო და ბომბდამშენი შეიარაღებით, აგრეთვე საჰაერო დაზვერვის და რადიოელექტრონული ბრძოლის საწარმოებლად. საბრძოლო თვითმფრინავებს განეკუთვნება გამანადგურებელი, გამანადგურებელ-ბომბდამშენი, გამანადგურებელ-გადამტაცი, ბომბდამშენი, ნავსაწინააღმდეგო თვითმფრინავები, მოიერიშე, მზვერავი თვითმფრინავი და რადიოელექტრონული ბრძოლის თვითმფრინავები.

## ლიტერატურა 
*

*
კატეგორია:სამხედრო ავიაცია
საბრძოლო მანქანები

[მინი|[M1128 საბრძოლო მანქანა]]
**საბრძოლო მანქანები** – შეჯავშნული, მუხლუხიანი ან თვლიანი მაღალი გასავლიანობის მქონე თვითმავალი მანქანები მათზე დამონტაჟებული შეიარაღებით. საბრძოლო მანქანებს განეკუთვნება ტანკი, საბრძოლო სადესანტო მანქანა, ფეხოსანთა საბრძოლო მანქანა, საბრძოლო სადაზვერვო მანქანა, ჯავშანტრანსპორტიორი, თვითმავალი საარტილერიო დანადგარი, თვითმავლი საარტილერიო ქვემეხი, აგრეთვე ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემის და ტანკსაწინააღმდეგო სარაკეტო კომპლექსის საბრძოლო მანქანები, საზენიტო სარაკეტო კომპლექსის და სახმელეთო სარაკეტო კომპლექსის გამშვები დანადგარები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Armoured fighting vehicles website 
* US Wheeled armoured fighting vehicles
* Armoured fighting vehicles 

*
ქვეითთა საბრძოლო მანქანა

მინი|200პქ|ტიპური კონფიგურაციის მუხლუხიანი ქსმ
**ქვეითთა საბრძოლო მანქანა** (ასევე *ფეხოსანთა საბრძოლო მანქანა*) – შეჯავშნული მუხლუხიანი და მცურავი მანქანა, რომელიც განკუთვნილია მოტოფეხოსნების მიერ საბრძოლო მოქმედებათა საწარმოებლად და პირადი შემადგენლობის გადასაადგილებლად. ჯავშანტრანსპორტიორთან შედარებით *ქვეითთა მანქანა*ს გააჩნია გაცილებით მძლავრი შეიარაღება და ჯავშანი; ბრძოლის ველზე გამოირჩევა მაღალი მანევრირებით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:საბრძოლო მანქანები
უკანონო შეიარაღებული ფორმირებები

**უკანონო შეიარაღებული ფორმირებები** — სახელმწიფოს ტერიტორიაზე არსებული თუ მოქმედი ნებისმიერი სახის ორგანიზებულ პირთა შეიარაღებული გაერთიანება, განურჩევლად იმისა, თუ რა მიზნებს ისახავს ამგვარი გაერთიანება; ინდივიდთა გაერთიანება, რომელიც არ ირიცხება შეიარაღებულ ძალებში. გარკვეულ ეტაპზე ხელისუფლებამ შეიძლება შექმნას გასამხედროებული ფორმირებები, მაგრამ ისინი, ისევე როგორც პარტიზანული მოძრაობები, არ შეიძლება ჩაითვალოს უკანონო შეიარაღებულ ფორმირებებად.

კატეგორია:უსაფრთხოება
კატეგორია:სისხლის სამართალი
საბრძოლო სადესანტო მანქანა

მინი|საბრძოლო სადესანტო მანქანიდან გადმოყავთ ჯიპი
**საბრძოლო სადესანტო მანქანა** —  შეჯავშნული, მუხლუხიანი მცურავი მანქანა, რომელიც განკუთვნილია საჰაერო დესანტის მიერ საბრძოლო მოქმედებათა საწარმოებლად და პირადი შემადგენლობის გადასაადგილებლად.

## ლიტერატურა 
* Steven Zaloga, Terry Hadler, Michael Badrocke. *Amtracs: US Amphibious Assault Vehicles*, 1999, Osprey Publishing (New Vanguard 30), ISBN 1-85532-850-X.
* Steven Zaloga. *Armour of the Pacific War*, 1983, Osprey Publishing (Vanguard 35), ISBN 0-85045-523-5.
* Icks, Robert J. AFV Profile No. 16 *Landing Vehicles Tracked*, Profile Publishing

## რესურსები ინტერნეტში 
* Origins of the Amphtrack at Globalsecurity.org
* WW2 Vehicles 
* AmTracs of World War II and the Korean War at Amtrac.org

კატეგორია:საბრძოლო მანქანები
ივანე კონევი

**ივანე სტეპანოვიჩ კონევი** () (დ. 28 დეკემბერი, 1897, ლოდეინო (ვოლოგდა), რუსეთი — გ. 21 მაისი, 1973, მოსკოვი, სსრკ) — რუსი საბჭოთა სამხედრო მოღვაწე, საბჭოთა კავშირის მარშალი, ორგზის საბჭოთა კავშირის გმირი, ჩეხოსლოვაკიის და მონღოლეთის გმირი.

## ბიოგრაფია
*1914-1918- პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე.
*1918- წითელ არმიაში. 
*1918- სკკპ- ის წევრი.
*რუსეთის სამოქალაქო ომში მსროლელი ბრიგადის, დივიზიის, შორეული აღმოსავლეთის რესპუბლიკის სახალხო-რევოლუციური არმიის შტაბის კომისარი.
*1934- დაამთავრა მ,ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემია.
*1940-1941- სარდლობდა იმიერბაიკალეთის და ჩრდ.კავკასიის სამხედრო ოლქის ჯარებს.
*1941- ივნისი- გენერალ-ლეიტენანტი. 
*ომის დასაწყისში მე-19 არმიის სარდალი
*1941-(სექტ.-ოქტ.).1942-(აგვ.)- 1943-(თებ.) დასავლეთის ფრონტის სარდალი.
*1941-ოქტომბერი კალინინის ფრონტის სარდალი.
*1943-მარტი ჩრდილოეთ-დასავლეთ ფრონტის სარდალი. 
*1943-ივნისი -1943-ივლისი სტეპის სამხედრო ოლქის ჯარების, სტეპის ფრონტის სარდალი.
*1943-ოქტომბერი.- მე-2 უკრაინული ფრონტის სარდალი.
*1944- მაისი. 1945-მაისი. 1-ლი უკრაინული ფრონტის სარდალი. 
*კონევის სარდლობის ქვეშ მყოფი ჯარები წარმატებით მოქმედებდნენ სმოლენსკის ბრძოლაში, მოსკოვის და კურსკის ბრძოლებში, დნეპრისთვის ბრძოლაში, კიროვოგრადის, კორსუნ- შევჩენკოს, უმანი-ბოტოშანის, ლვოვი-სანდომირის, ვისლა-ოდერის, ბერლინის და პრაღის ოპერაციებში.
*ომის შემდეგ ცენტრალური ჯგუფის ჯარების მთავარსარდალი და ავსტრიის უმაღლესი კომისარი 1945-1946.
*1946-1950- სსრკ შეიარაღებული ძალების მინისტრის მოადგილე და სახმელეთო ჯარების მთავარსარდალი.
*1950-1951- სსრკ სანხედრო მინისტრის მოადგილე, საბჭოთა არმიის მთავარი ინსპექტორი.
*1951-1955- კარპატიისპირეთის სამხედრო ოლქის ჯარების სარდალი.
*1955-1956- სსრკ თავდაცვის მინისტრის 1-ლი მოადგილე და სახმელეთო ჯარების მთავარსარდალი.
*1956-1960- სსრკ თავდაცვის მინისტრის 1-ლი მოადგილე და ერთდროულად 1955-1960 ვარშავის ხელშეკრულების მონაწილე სახელმწიფოების გაერთიანებული შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი.  
*1960-1961 და 1962 (აპრილი). სსრკ თავდაცვის სამინისტროს განერალური ინსპექტორების ჯგუფში.
*1961-1962- გერმანიაში საბჭოთა ჯარების ჯგუფის მთავარსარდალი.
*სკკპ ცკ-ის წევრი 1952. (კანდ).1939-1952.
*სსრკ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი 1937.
*დასაფლავებულია წითელ მოედანზე კრენლის კედელში. 

## ჯილდოები 
*”ლენინის ორდენით” 7-ჯერ
*”ოქტომბრის რევოლუციის ორდენით”
*”წითელი დროშის ორდენით” 3-ჯერ 
*”სუვოროვის ორდენით” I ხარისხის- 2-ჯერ 
*”კუტუზოვის ორდენით” I ხარისხის- 2-ჯერ
*”წითელი ვარსკვლავის ორდენით”
*ორდენი ”გამარჯვება”

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის მარშლები
კატეგორია:გამარჯვების ორდენის კავალრები
კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
კატეგორია:ფრუნზეს სამხედრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:დიდი სამამულო ომის ფრონტების სარდლები
კატეგორია:საკავშირო კპ-ის (ბ) XVIII ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:არმიათა სარდლები დიდ სამამულო ომში
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები