open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
საქართველოს კონსტიტუციური შეთანხმება

**საქართველოს კონსტიტუციური შეთანხმება**, აგრეთვე ცნობილი როგორც **კონკორდატი** — საქართველოს შიდასახელმწიფოებრივი ნორმატიული ხელშეკრულება, რომელიც დადებულია საქართველოს სახელმწიფოსა და საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალურ მართლმადიდებელ ეკლესიას შორის, 2002 წელს. სახელმწიფოს მხრიდან კონსტიტუციურ შეთანხმებას ხელს აწერს საქართველოს პრეზიდენტი და ამტკიცებს საქართველოს პარლამენტი.

საქართველოს კონსტიტუციური შეთანხმება განსაზღვრავს საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის სამართლებრივ მდგომარეობას, იურიდიულ სტატუსს, ურთიერთობას სახელმწიფოსთან, საზოგადოებრივ ურთიერთობათა სხვა სუბიექტებთან.

საქართველოს კონსტიტუციური შეთანხმების მთავარ ღირსებად მიიჩნევენ იმ გარემოებას, რომ მასში თანაბრადაა განმტკიცებული საქართველოში მართლმადიდებლური ეკლესიის განსაკუთრებული ადგილი და, ამავდროულად, რწმენისა და აღმსარებლობის სრული თავისუფლება.

საქართველოს კონსტიტუციური შეთანხმება სრულად უნდა შეესაბამებოდეს საერთაშორისო სამართალის საყოველთაოდ აღიარებულ პრინციპებსა და ნორმებს, კერძოდ, ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა სფეროში. საქართველოს კონსტიტუციურ შეთანხმებას, თუ იგი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციას და კონსტიტუციურ კანონს, აქვს უპირატესი იურიდიული ძალა ყველა სხვა ნორმატიული აქტის მიმართ. კონსტიტუციური შეთანხმება დამტკიცებულად ითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს პარლამენტის სულ ცოტა სამი მეხუთედი.

## ლიტერატურა 
* ა. დემეტრაშვილი, ი. კობახიძე, კონსტიტუციური სამართალი, თბილისი, 2010, ISBN 978-9941-9125-9-7. გვ. 18.
* პ. ცნობილაძე, საქართველოს კონსტიტუციური სამართალი, ტ I, თბილისი, 2004, გვ. 41.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:საქართველოს კონსტიტუციური შეთანხმება
პუკარა-დე-კიტორი

მინი|მარჯვნივ|250პქ|პუკარა-დე-კიტორი
**პუკარა-დე-კიტორი** () — კოლუმბამდელი დასახლება და არქეოლოგიური ძეგლი ჩრდილოეთ ჩილეში. ქალაქ სან-პედრო-დე-ატაკამიდან 3 კილომეტრში. ეს დასახლება ცნობილი გახდა თავისი ქვის ციხესიმაგრით, რომელიც თარიღდება XII საუკუნით და 1982 წლიდან მიენიჭა ჩილეს ეროვნული ძეგლის სტატუსი. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები

## რესურსები ინტერნეტში 
* პუკარა-დე-კიტორი.

კატეგორია:ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები
ტულორი

მარჯვნივ|მინი|200პქ|ტულორის დასახლება
მარჯვნივ|მინი|200პქ|ტულორის საცხოვრებელი
**ტულორი** () — არქეოლოგიური ძეგლი ჩრდილოეთ ჩილეში. მდებარეობს ქალაქ სან-პედრო-დე-ატაკამიდან 6 კილომეტრში. უძველესი სოფლის ნანგრევები აღმოაჩინა  იეზუიტმა გუსტავო ლე პაიხემ მასიური გათხრები დაიწყო 1980-იან წლებში. 

სოფელი შედგება მრგვალი შენობებისაგან, რომლებიც დაკავშირებულია ერთმანეთთან.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Información sobre la Aldea de Tulor 

კატეგორია:ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები
ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები

ცხრილში წარმოდგენილია **ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლების** სია:

## ცხრილი
## რესურსები ინტერნეტში
* ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები 
* ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლების სია

*
ძეგლისდება (გიორგი ბრწყინვალე)

**ძეგლის დადება მეფეთ მეფის გიორგის მიერ** — XIV საუკუნის, გიორგი V ბრწყინვალის მეფობის პერიოდში შედგენილი ქართული სამართლის წიგნი. განკუთვნილი იყო აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთისათვის, სადაც ამ დროისათვის სრული ანარქია სუფევდა. მეფე ადგილზე გაეცნო მდგომარეობას, რის შემდეგაც მოიწვია საკანონმდებლო კრება სპეციალური ნორმატიული დოკუმენტის შესადგენად. იგი შედგება პრეამბულისა და 46 („მვ“) მუხლისაგან. საოჯახო და სამოქალაქო სამართალს 4 მუხლი ეთმობა, დანარჩენი სისხლის სამართალია.

## ტექსტი
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* Уложение Георгия V-го Блистательного. Тб. Мецниереба. 1988 (Пурцеладзе Д. Л.)
* ს. კაკაბაძე, „ძეგლის დადება გიორგი ბრწყინვალის მიერ“, თბ., 1913

## სქოლიო 
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
პაბლო ნერუდა

**რიკარდო ელისერ ნეფტალი რეიეს ბასოალტო** ( ცნობილია ფსევდონიმით **პაბლო ნერუდა** ; დ. 12 ივლისი, 1904, პარალი, ჩილე — გ.  23 სექტემბერი, 1973, სანტიაგო, ჩილე) —  ჩილელი პოეტი,  დიპლომატი, სენატორი და ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურის დარგში. მისი სახელი ეწოდა კრატერს პლანეტა მერკურზე.

## ბიოგრაფია
დაიბადა ცენტრალური ჩილეს პატარა ქალაქ პარალში, რკინიგზელისა და პედაგოგის ოჯახში. დედა ადრევე გარდაეცვალა ტუბერკულოზით.

ლექსების წერა 10 წლის ასაკში დაიწყო. პირველი ლექსები გამოაქვეყნა 1920 წელს. 1927-1932 წლებში დიპლომატიურ სამსახურში იყო მიანმარში, შრი-ლანკაში, სინგაპურში, ინდონეზიაში. 1933 წელს კონსულად დანიშნეს არგენტინაში. 1934 წლიდან კი კონსულია ბარსელონაში.

1936 წელს დაწყებულ ესპანეთის სამოქალაქო ომში, როგორც ყველა კულტურის წარმომადგენელი, თანაუგრძნობდა რესპუბლიკელებს.

1939-1943 წლებში კონსულია მექსიკაში. 1943 წელს დაბრუნდა ჩილეში და შეუდგა აქტიურ პოლიტიკურ მოღვაწეობას. 1945 წელს აირჩიეს ჩილეს სენატის წევრად, სადაც წარმოადგენდა ჩრდილოეთის რეგიონებს ანტოფაგასტას და ტარაპაკას. ამავე წლის 15 ივლისს გახდა კომუნისტური პარტიის წევრი. ამავე წელს მიიღო ეროვნული ლიტერატურული პრემია.

1948 წლის 6 იანვარს პაბლო ნერუდამ სენატის სხდომაზე ჩილეს პრეზიდენტს გაბრიელ გონსალეს ვიდელას საჯაროდ უწოდა ამერიკის მარიონეტი, რის გამოც მას ჩამოართვეს დეპუტატის მანდატი და იძულებული იყო გადასულიყო არალეგალური ცხოვრების წესზე. 1949-1953 წლებში ემიგრაციაშია ჯერ არგენტინაში შემდეგ საფრანგეთში. 1970-1972 წწ. სალვადორ ალიენდეს მთავრობის ელჩია საფრანგეთში.

1971 წელს მიიღო ნობელის პრემია ლიტერატურის დარგში. 1972 წელს მძიმედ ავადმყოფი პაბლო ნერუდა დაბრუნდა ჩილეში. 1973 წლის 11 სექტემბრის გადატრიალების შემდეგ, სანტიაგოში მდებარე მისი სახლი  გაძარცვეს. თავად მწერალი კი გარდაიცვალა კლინიკაში გადატრიალებიდან 12 დღეში. ნერუდას დაკრძალვა გახდა პირველი მასობრივი დემონსტრაცია აუგუსტო პინოჩეტის რეჟიმის წინააღმდეგ მიმართული.

## რესურსები ინტერნეტში
* Works of Neruda 
* პაბლო ნერუდას ცხოვრება 
* "Celebrating Chilean Poet Pablo Neruda" 
* Red Poppy
* NPR Morning Edition on Neruda's Centennial
* ნერუდას პოემები
* Pablo Neruda, Premio Nóbel de Chile 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
კატეგორია:ჩილელი პოეტები
კატეგორია:პაბლო ნერუდა
კატეგორია:ჩილელი ათეისტები
კატეგორია:ჩილელი მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:ჩილეს ელჩები საფრანგეთში
კატეგორია:ჩილელი დიპლომატები
კატეგორია:ჩილელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:კომუნისტი პოეტები
კატეგორია:სიურრეალისტი პოეტები
კატეგორია:ჩილელი სიურრეალისტი მწერლები
კატეგორია:სონეტისტები
კატეგორია:ფსევდონიმიანი მწერლები
კატეგორია:ჩილელი კომუნისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ჩილელი პოეტები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ქვეშეთი

**ქვეშეთი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე მთიულეთის არაგვის ხეობაში. თემის ცენტრი (მოიცავს 31 სოფელს: არახვეთი, ბედონი, ბენიან-ბეგონი, გვიდაქე, გოგნაური, ზაქათკარი, ზემო მლეთა, იუხო, კაიშაურნი, ლაკათხევი, მანასეური, ნადიბანი, ნაღვარევი, სალაჯური, სეთურნი, სეფე, სვიანა-როსტიანი, ქვემო მლეთა, ქვეშეთი, ყველანი, ჩოხელნი, წკერე, ხარხეთი, ჯაღმიანი). ზღვის დონიდან 1300 მეტრი, დუშეთიდან 65 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 257 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხეკორძი

**ხეკორძი** — სოფელი მცხეთის მუნიციპალიტეტში, ძეგვის თემში. მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ხეკორძულას ხეობაში. ზღვის დონიდან 720 მეტრი, მცხეთიდან 16 კილომეტრი, ძეგვიდან 7 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეცხოველეობა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 16 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ხეკორძის ნამოსახლარი
*ხეკორძის ნასოფლარი
*ხეკორძის სამაროვანი
*ხეკორძის ღვთისმშობლის ეკლესია
*ხეკორძის წმინდა გიორგის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხეკორძულა

**ხეკორძულა** — მდინარე მცხეთის მუნიციპალიტეტში, მტკვრის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1287 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 12,8 კმ, აუზის ფართობი 43,1 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. გაზაფხულზე იცის წყალდიდობა, წლის დანარჩენ დროს — წყალმცირობა, ზაფხულობით დროდადრო წყალმოვარდნები.

საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 0,31 მ³/წმ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:მტკვრის შენაკადები
ატაკამის გოლიათი

მინი|მარცხნივ|100პქ|გოლიათის გრაფიკული გამოსახულება
მინი|მარჯვნივ|250პქ|ატაკამის გოლიათი
**ატაკამის გოლიათი** () — ანთროპოლოგიური გეოგლიფი ატაკამის უდაბნოში, ჩილე. მდებარეობს სერო-უნიტას ქედზე. იგი მსოფლიოში ყველაზე გრძელი გეოგლიფია, რომლის სიგრძე 86 მეტრია. შექმნილია ახ. წ. 1000-1400 წწ. ადგილობრივი მაცხოვრებლების მიერ.

## იხილეთ აგრეთვე
* ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები

## რესურსები ინტერნეტში
* ატაკამის გოლიათი 
* ატაკამის გოლიათის სატელიტური ხედი 

კატეგორია:ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:გეოგლიფები
აბანოსხევი (დუშეთის მუნიციპალიტეტი)

**აბანოსხევი** — სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ლაფანაანთკარის თემში. მდებარეობს მდინარე აბანოსხევის (არაგვის მარცხენა შენაკადი) ორივე ნაპირზე. ზღვის დონიდან 580 მეტრზე. დუშეთიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 399 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
* აბანოსხევის ეკლესია
* აბანოსხევის ციხე
* აბანოსხევის ჯვარპატიოსნის ეკლესია
* აბანოსხევის მეორე ნამოსახლარი და სამაროვანი
* აბანოსხევის მწითურების მამულის ნამოსახლარი და სამაროვანი
* აბანოსხევის პირველი ნამოსახლარი და სამაროვანი
* აბანოსხევის სამაროვანი
* აბანოსხევის საწნახელი
* აბანოსხევის სახელოსნო უბანი
* აბანოსხევის ხიმშიაანთმიწების სამაროვანი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ავენისი

**ავენისი** — ნასოფლარი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე მთიულეთის არაგვის მარცხენა ნაპირზე, ჟინვალის წყალსაცავის ნაპირას. ზღვის დონიდან 840 მეტრზე. დუშეთიდან დაშორებულია 16 კილომეტრით. დგას ერთი სალოცავი და ერთი XVII საუკუნის ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## ღირსშესანიშნაობები 
სოფლის ჩრდილოეთით შემორჩენილია წმინდა გიორგის ეკლესია და მასთან ერთად სამი საცხოვრებელი ნაგებობა, კამაროვანი მარანი, გალავანი და სამაროვანი. ეკლესია კომპლექსის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კიდეში მდებარეობს, სხვა ნაგებობები დასავლეთ ნაწილშია განლაგებული. გეგმით სწორკუთხა ტაძარი აგებულია IX-X საუკუნეებში. ის რესტავრირებულია, თუმცა უმოქმედო. კომპლექსის ეზოში და მის გარეთ აღმოჩნდა გვიანდელი შუა საუკუნეების სამაროვანი, აღმოაჩინეს განვითარებული შუა საუკუნეების მოჭიქული და მოუჭიქავი თიხის ჭურჭლის ნატეხები. მასალა დაცულია არქეოლოგიური კვლევითი ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.

## ლიტერატურა 
*საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერა, ტ. 2, თბილისი, 2004 წ. გვ.199-201.
**ბოჭორიძე გ. ჭანიშვილი გ.* სახითაც თავისთავადი // ძეგლის მეგობარი N1, 1991, თბილისი, გვ. 35-38
**გვასალია ჯ.* არაგვის ხეობის ისტორიული გეოგრაფიის საკითხები // საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებული. V. 1975. თბილისი, გვ. 72

## რესურსები ინტერნეტში 
*ტურისტული მარშრუტი ბოდორნა-ავენისი 
*ავენისი, კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტო

## სქოლიო 
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ხოსე ხოაკინ პერესი

**ხოსე ხოაკინ პერეს მასკაიანო** (; დ. 6 მაისი, 1801, სანტიაგო, ჩილე — გ.   1 ივლისი, 1889, სანტიაგო, ჩილე) — ჩილელი პოლიტიკური მოღვაწე.  ჩილეს  პრეზიდენტი 1861–1871  წლებში.  

დაიბადა სანტიაგოში 1801 წლის 6 მაისს, სანტიაგო ანტონიო პერესის და მარია დე ლა ლუს მასკაიანოს ოჯახში.  პირველადი განათლება მიიღო სან-ლუისის აკადემიაში. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ხოსე ხოაკინ პერესის ბიოგრაფია 

კატეგორია:ჩილეს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1801
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1889
ძიუდოს ევროპის ჩემპიონატი

**ძიუდოს ევროპის ჩემპიონატი** – ევროპის ჩემპიონატი ძიუდოში, რომელიც ტარდება ევროპის ძიუდოს კავშირის ორგანიზებით.

## შეჯიბრებების სია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ევროპის ძიუდოს კავშირი.

## სქოლიო 
ევროპის
ნაღვარევი

**ნაღვარევი** (ნაღორევი) — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ქვეშეთის თემში. მდებარეობს მთიულეთის არაგვის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1320 მ., დუშეთიდან 65 კმ, ქვეშეთიდან 6 კმ. საბჭოთა პერიოდში სოფელში განვითარებული იყო მეცხოველეობა. სოფელში დგას კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი ნაღვარევის ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 55 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მანუელ ბულნესი

**მანუელ ბულნესი** (; დ. 25 დეკემბერი, 1799, კონსეფსიონი, ჩილე — გ.  18 ოქტომბერი, 1866, სანტიაგო, ჩილე) — ჩილელი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე.  ჩილეს  პრეზიდენტი 1841–1851 წლებში.   

დაიბადა კონსეფსიონში. 1818 წელს შეუერთდა სან-მარტინის არმიას და მონაწილეობდა დამოუკიდებლობისათვის ომში პოლკოვნიკის ჩინით. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* მანუელ ბულნესის ბიოგრაფია 

კატეგორია:ჩილეს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1799
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1854
ნაგლიანთკარი

**ნაგლიანთკარი** — სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ბაზალეთის თემის საკრებულო), ბაზალეთის პლატოზე, ბაზალეთის ტბის აღმოსავლეთით. ზღვის დონიდან — 800 მეტრი, დუშეთიდან — 8 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 84 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფედერიკო ერასურის სანიარტუ

**ფედერიკო ერასურის სანიარტუ** (; დ. 25 აპრილი, 1825, სანტიაგო, ჩილე —  გ. 20 ივლისი, 1877, სანტიაგო, ჩილე) — ჩილელი პოლიტიკური მოღვაწე.  ჩილეს  პრეზიდენტი 1871–1876  წლებში.   

დაიბადა სანტიაგოში 1825 წლის 25 აპრილს. იგი წარმოშობით ბასკია.

## იხილეთ აგრეთვე
* ერასურისის ოჯახი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფედერიკო ერასურის სანიარტუს ბიოგრაფია 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩილეს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1825
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1877
კატეგორია:ერასურისის ოჯახი
უაკა

[მინი|250პქ|[უაკა-პუკლიანა ლიმაში]]
**უაკა** () — კეჩუას ენაზე, უაკა ეწოდება რაიმეს პატივსაცემად აშენებულ ტიპურ მონუმენტს. უაკა ამ ენაზე ასევე აღნიშნავს უზარმაზარ კლდეს. ზოგიერთი უაკა დაკავშირებული იყო გარკვეულ მოკრძალებებსა და რიტუალებთან. ანდების კულტურის ხალხებს სჯეროდათ, რომ ჰქონდა მისი რეალური ფიზიკური გამოსახულება და ორი სული, ერთი - რომელიც ქმნიდა მას და მეორე, რომელიც აცოცხლებდა მას.

## რესურსები ინტერნეტში
* ანდების სანაპირო ზოლის ადრეული არქიტექტურა
* http://www.solsticeproject.org

კატეგორია:ინკების მითოლოგია
კატეგორია:კოლუმბამდელი კულტურები
უაკა-დე-ჩენა

**უაკა-დე-ჩენა** () ან  **პუკარა-დე-ჩენა** — არქეოლოგიური ძეგლი ჩილეში. წარმოადგენს პრომაუკაეს ხალხის ციხესიმაგრეს, რომელსაც მოგვიანებით ინკები იყენებდნენ როგორც ობსერვატორიას და წმინდა უაკას. მდებარეობს კალერა-დე-ტანგოს კომუნაში, მაიპოს პროვინციაში.

ტალა-კანტა-ილაბე იყო უკანასკნელი ინკა, რომელმაც აქ მდებარე უშნუში მოაწყო ინტი-რაიმის დღესასწაული, რომელიც ეძღვნებოდა ინკების მზის ღმერთს - ინტის.

## იხილეთ აგრეთვე
* ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები

## რესურსები ინტერნეტში
* http://www.serindigena.org/territorios/recursos/biblioteca/monografias/historia/documentos/9_primera_parte_IV_mapuche_cap1.htm 
* უაკა-დე-ჩენა 

კატეგორია:ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები
პუკარა-დე-ლა-კომპანია

**პუკარა-დე-ლა-კომპანია** () — პრომაუკაეს ხალხის ციხესიმაგრე, რომელსაც მოგვიანებით იყენებდნენ ინკები. მდებარეობს ჩილეში, გრანეროსის კომუნაში.  ძეგლი იმითაა გამორჩეული, რომ წარმოადგენს ინკების იმპერიის ყველაზე სამხრეთით მდებარე მონუმენტს. მინიჭებული აქვს ჩილეს ეროვნული ძეგლის სტატუსი. 

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები

## რესურსები ინტერნეტში
* ჩილეს ეროვნული მონუმენტების ოფიციალური საიტი.

კატეგორია:ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები
პუკარა-დელ-სერო-ლა-მურალია

**პუკარა-დელ-სერო-ლა-მურალია** () — ინკების სტრატეგიული პუკარა (ციხესიმაგრე) მთის წვერზე. მდებარეობს ჩილეში, ქალაქ სან-ვისენტე-დე-ტაგუიდან სამხრეთით, რამდენიმე კილომეტრში. წარმოადგენს ინკების იმპერიის ერთ-ერთ ყველაზე სამხრეთით მდებარე მონუმენტს. 

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები

## რესურსები ინტერნეტში
*პუკარა-დელ-სერო-ლა-მურალია
*პუკარა-დელ-სერო-ლა-მურალიის ფოტო .
*პუკარა-დელ-სერო-ლა-მურალიის ვიდეო 

კატეგორია:ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები
მოჩა (კუნძული)

მინი|მარჯვნივ|250პქ|კუნძული მოჩა
**მოჩა** () — პატარა კუნძული ჩილეს არაუკოს პროვინციის სანაპიროსთან, წყნარ ოკეანეში. კუნძულის ფართობი დაახლოებით 48 კვ.კმ-ია. მასზე ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით გადაჭიმულია მთათა სისტემა. მაპუჩეს მითოლოგიაში, გარდაცვლილთა სულები ამ კუნძულზე მიემგზავრებოდნენ. დღესდღეობით, კუნძულზე მდებარეობს მოჩას ბუნების ნაკრძალი, რომელიც კუნძულის ტერიტორიის 45 %-ს იკავებს. აღსანიშნავია, რომ კუნძულის სიახლოვეს ჩაძირულია არაერთი გემი. მოაჩას სანაპირო წყლები პოპულარული ადგილია თევზაობის მოყვარულთათვის.

## ისტორია
მოჩა ისტორიულად დასახლებული იყო მაპუჩეს ტომის ხალხით. კუნძული აღმოაჩინა ხუან ბაუტისტა პასტენემ 1544 წლის  10 სექტემბერს და უწოდა *Isla de San Nicolas de Tolentino*. 

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები

## რესურსები ინტერნეტში
* Francisco Solano Asta-Buruaga y Cienfuegos, ჩილეს გეოგრაფიული ლექსიკონი  გვ. 449-450 მოჩა

კატეგორია:ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:ჩილეს კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ინტი-რაიმი

[thumb|right|200px|ინტი-რაიმი, [საქსაუმანი, კუსკო]]
thumb|right|200px|ინტი რაიმის თეატრალური წარმოდგენა. 2007 წ.
**ინტი-რაიმი** (კეჩ.*მზის დღესასწაული*) - რელიგიური ცერემონია ინკების იმპერიაში, რომელიც მიძღვნილი იყო მზის ღმერთ ინტისადმი. ეს დღესასწაული ემთხვეოდა ზამთრის ბუნიობას და ანდებში ახალი წლის დასაწყისს აღნიშნავდა. 1944 წელს, პერუში, საქსაუმანთან გამართეს ინტი-რაიმის თეატრალური წარმოდგენა.

## რესურსები ინტერნეტში
* http://www.elintiraymi.com/el-inti-raymi-historia.htm/ ინტი-რაიმის ისტორია 

კატეგორია:ინკების მითოლოგია
ელექტროლიტი

**ელექტროლიტი** — ნივთიერება, შენადნობი ან ხსნარი, რომელიც ატარებს დენს იონებად დისოციაციის დროს; მაგალითად მჟავების, მარილებისა და ფუძეების ხსნარები. ელექტროლიტები მეორეხარისხოვანი გამტარები არიან. ისინი მთლიანად ან ნაწილობრივ შედგებიან იონებისგან და ამიტომაც ისინი იძენენ იონურ გამტარიანობას.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Lyrics from R.E.M. HQ 
*Full video on R.E.M. HQ's YouTube channel

კატეგორია:ფიზიკური ქიმია
პრომაუკაეს ხალხი

წელს აღმოჩენილი პრომაუკაეს ხალხის სამუშაო იარაღები]]
**პრომაუკაეს ხალხი** (კეჩ.*purum awqa* - *ველური ხალხი*) - კოლუმბამდელი ამერიკის მაპუჩეს ტომის ხალხი, რომელიც ცხოვრობდა დღევანდელი ჩილეს ტერიტორიაზე, მდინარე მაიპოს აუზის სამხრეთით. ისინი, ისევე როგორც მოლუჩეს ხალხი და მდინარე იტატას ჩრდილოეთით მცხოვრები პიკუნჩეს ტომი, ლაპარაკობდნენ მაპუდუნგუნის ენაზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* [პრომაუკაეს ხალხი](http://www2.udec.cl/~etellez/promaucaes.html#(*))
* The promaucaes in " O'Higgins's Region, brief relation of the cultural and natural patrimony ", Carmen Del Río and Blanca Tagle. 
* Marta Blanco, The Inca Garcilaso of the Vega, an Antarctic Indian (1539-1616)  
* _ 2da_VII_18 Inca Garcilaso of the Vega, Royal(Real) Commentaries. The second Part, I Free the VIIth, Chapter 18 
* _ 2da_VII_19 Inca Garcilaso of the Vega, Royal(Real) Commentaries. The second Part, I Free the VIIth, Chapter 19 
*Inca Garcilaso de la Vega, Comentarios Reales. Segunda Parte, Libro VII, Capítulo 20
*Alonso de Ercilla, La Araucana

კატეგორია:ჩილეს ისტორია
კატეგორია:ცივილიზაციები
ჩილეს პროვინციები

მინი|მარჯვნივ|200პქ|ჩილეს პროვინციები
**ჩილეს პროვინციები** () – ჩილეს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის მეორე დონის ერთეული. ჩილეში სულ 54 პროვინციაა, რომლებიც გაერთიანებულნი არიან 15 რეგიონში. პროვინციას ხელმძღვანელობს პრეზიდენტის მიერ დანიშნული გუბერნატორი. პროვინციები თავის მხრივ იყოფიან კომუნებად. 

## პროვინციების სია რეგიონების მიხედვით
### XV - არიკა და პარინაკოტის რეგიონი 
*არიკა
*პარინაკოტა

### I - ტარაპაკის რეგიონი
*იკიკე 
*ტამარუგალი

### II - ანტოფაგასტის რეგიონი
*ანტოფაგასტა
*ელ-ლოა
*ტოკოპილია

### III - ატაკამის რეგიონი
*კოპიაპო
*უასკო
*ჩანიარალი

### IV - კოკიმბოს რეგიონი
*ელკი
*ლიმარი
*ჩოაპა

### V - ვალპარაისოს რეგიონი
*ვალპარაისო
*აღდგომის კუნძული
*ლოს-ანდესი
*პეტორკა
*კილოტა
*სან-ანტონიო
*სან-ფელიპე-დე-აკონკაგუა
*მარგა-მარგა

### VI - ო'ჰიგინსის რეგიონი
*კაჩაპოალი
*კარდენალ-კარო
*კოლაჩაგუა

### VII - მაულეს რეგიონი
*ტალკა
*კაუკენესი
*კურიკო
*ლინარესი

### VIII - ბიო-ბიოს რეგიონი
*კონსეფსიონი
*არაუკო
*ბიო-ბიო
*ნიუბლე

### IX - არაუკანიის რეგიონი
*კაუტინი
*მალიეკო

### XIV - ლოს-რიოსის რეგიონი
*ვალდივია
*რანკო

### X - ლოს-ლაგოსის რეგიონი
*ლიანკიუე
*ჩილოე
*ოსორნო
*პალენა

### XI - აისენის რეგიონი
*კოიაიკე
*აისენი
*კაპიტან-პრატი
*ხენერალ-კარერა

### XII - მაგალიანესი და ჩილეს ანტარქტიკის რეგიონი
*მაგალიანესი
*ანტარქტიკა-ჩილენა
*ტიერა-დელ-ფუეგო
*ულტიმა-ესპერანსა

### RM - სანტიაგოს რეგიონი
*სანტიაგო
*კორდილიერა
*ჩაკაბუკო
*მაიპო
*მელიპილია
*ტალანგატე

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩილეს რეგიონები
*ჩილეს კომუნები

## რესურსები ინტერნეტში
* Decreto Ley 2.868

*
კატეგორია:ჩილეს ადმინისტრაციული დაყოფა
დვალთის დედათა მონასტერი

**დვალთის მონასტერი** — ნამონასტრალი რაჭაში, მდინარე ჯეჯორის ხეობის ნასოფლარ დვალთაში (მდებარეობს სოფელ წედისის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, დაახლოებით 5 კილომეტრში). შემორჩენილია მონასტრის ნაშთები, ასევე თქმულებები, რომ ამ ადგილზე დედათა მონასტერი უნდა ყოფილიყო.

## ლიტერატურა 
* ვაჟა გობეჯიშვილი, რაჭის მონასტრები, თბ., 2006, გვ. 73

კატეგორია:საქართველოს მონასტრები
მარგა-მარგა (პროვინცია)

**მარგა-მარგა** () – პროვინცია ჩილეში, შედის ვალპარაიოსოს რეგიონის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი ქ. კილპუე.  პროვინცია ჩამოყალიბდა 2009 წლის 25 აგვისტოს კანონით, ხოლო ადმინისტრაცია მუშაობას შეუდგა 2010 წლის 11 მარტს. პროვინციაში გაერთიანდა 4 კომუნა  (2 ვალპრაისოს და 2 კილოტის პროვინციიდან).

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ვალპარაიოსოს რეგიონის პროვინციები
ჩან-ჩანი (ჩილე)

**ჩან-ჩანი** — არქეოლოგიური ძეგლი და პლაჟი სამხრეთ ჩილეს სანაპირო ზოლში, მარიკინის კომუნაში. ჩან-ჩანი იმითაა ცნობილი, რომ ის დასახლებული იყო ნადირობა-შემგროვებლობის დროს, შუა არქაულ პერიოდში, ორი პერიოდის გამოტოვებით. პირველი პერიოდი მოიცავს ძვ.წ. 6420–6250  წლებს, ხოლო მეორე ძვ.წ. 6130–5730 წლებს. არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს პლაჟის მაღლა, სანაპირო ტერასებზე, რომლებიც შექმნილ იქნა ალოხტონებისაგან ავტოქთონების (ადგილობრივების) მიერ. ალოხტონები შედგება ვულკანური კლდეებისაგან. 

ჩან-ჩანის მოსახლეობა, იყენებდა  რუხ ობსიდიანსაც კი, რომელიც ჩან-ჩანიდან  400 კილომეტრზე, სამხრეთით მდებარე შაიტენის ვულკანიდან მოჰქონდათ. 

2005 წელს, ჩან-ჩანში 3,484 ქვის იარაღი და 12,050 მათი ჩამონაჭრები, სხვადასხვა ძუძუმწოვრის, ფრინველისა და თევზის ძვლები ამოაჩინეს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები

## რესურსები ინტერნეტში
* Geoarqueología del sitio arcaico Chan-Chan 18
* Revista geológica de Chile.
* History of south-austral Chile (X-XII Region) during the Holocene  

კატეგორია:ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები
პატაგონია

მინი|250პქ
მინი|250პქ|პატაგონიის პეიზაჟი
**პატაგონია** — გეოგრაფიული რეგიონი, რომელიც მოიცავს სამხრეთ ამერიკის უკიდურესი სამხრეთის თითქმის მთლიან, საკმაოდ დიდ ნაწილს. მდებარეობს არგენტინასა და ჩილეში. მოიცავს ანდების მთების სამხრეთ ნაწილს. იწყება მდინარე რიო-კოლორადოს ნაპირებიდან და მიემართება სამხრეთისაკენ. ასევე მოიცავს ცეცხლოვანი მიწის არქიპელაგსაც. 

რეგიონის სახელი მოდის სიტყვა *„პატაგონიდან"*, რომელიც პირველად მას 1520 წელს მაგელანმა უწოდა თავისი მოგზაურობისას, აღწერა რა აქ მცხოვრები გიგანტური ზომის ხალხი *პატაგონები*. დღეისათვის დამტკიცებულია, რომ პატაგონები მაგელანმა უწოდა ტეუელჩეს ხალხს, რომლებიც იმ დროის ესპანელებთან (*საშუალო სიმაღლე 155 სმ*) შედარებით ბევრად მაღლები ყოფილან (*საშუალო სიმაღლე 180 სმ*).

პატაგონიის არგენტინის ნაწილი მოიცავს არგენტინულ პროვინციებს: ნეუკენის პროვინცია, რიო-ნეგროს პროვინცია, ჩუბუტის პროვინცია და სანტა-კრუსი, ასევე ცეცხლოვანი მიწის არგენტინის კუთვნილ აღმოსავლეთ ნაწილს.

პატაგონიის ჩილეს ნაწილი მოიცავს ვალდივიის სამხრეთ ნაწილს, ლოს-ლაგოსის რეგიონს, კუნძულ ჩილოეს, ქალაქ პუერტო-მონტს, არქეოლოგიურ ძეგლ მონტე-ვერდეს. ასევე სამხრეთის რეგიონების - აისენისა და მაგალიანესი და ჩილეს ანტარქტიკის რეგიონის ფიორდებსა და კუნძულებს, ცეცხლოვანი მიწის ჩილეს კუთვნილ ნაწილსა და ჰორნის კონცხს.

## გალერეა 

Image:Ushuaia6a (js).jpg|უშუაია
Image:Llao LLao.jpg|ნაუელუაპის ტბა, არგენტინა
Image:Perito Moreno Glacier Patagonia Argentina Luca Galuzzi 2005.JPG|მყინვარი პერიტო-მორენო, არგენტინა
Image:Mirador bandurrias panorama.jpg|ლაკარის ტბა, არგენტინა
Image:Cuernos del Paine from Lake Pehoé.jpg|კუერნოს-დელ-პაინე
Image:Puelo Lake.jpg|პუელოს ტბა, არგენტინა
Image:Ballenas en Península Valdès.jpg|ვალდესის ნახევარკუნძული
Image:Neuquen river 1.jpg|მდინარე ნეუკენი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჟურნალი პატაგონია
* http://www.questconnect.org/pat_patagonia.htm 
* პატაგონიის ალპინისტური ისტორია 
* პატაგონიის აბორიგენები
* პატაგონია 

კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის გეოგრაფია
კატეგორია:არგენტინის გეოგრაფია
კატეგორია:ჩილეს გეოგრაფია
პალი-აიკეს ეროვნული პარკი

**პალი-აიკეს ეროვნული პარკი** მდებარეობს ჩილეში, მაგალიანესი და ჩილეს ანტარქტიკის რეგიონში, ჩილეს პატაგონიაში. *პალი-აიკე* ტეუელჩეს ხალხის ენაზე ნიშნავს *უპატრონოდ მიტოვებულ ადგილს*. პარკი შეიქმნა 1970 წელს და მოიცავს 50 კმ²-ს. იგი შეიცავს პალი-აიკეს ვულკანური ველის ნაწილსაც. პარკმა სახელი სწორედ პალი-აიკეს ვულკანური კრატერისგან მიიღო. პარკის ტერიტორიაზე აღმოჩენილ იქნა აქ მაცხოვრებელი პრეისტორიული ადამიანების თავის ქალები.

## იხილეთ აგრეთვე
* ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები

## რესურსები ინტერნეტში
* http://www.monumentos.cl/pu002r.htm 
* http://www.andaman.org/BOOK/chapter54/text-FellsCave/text-FellsCave.htm 

კატეგორია:ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:ჩილეს ეროვნული პარკები
კატეგორია:მაგალიანესის რეგიონის დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:1970 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
The Clash (ალბომი)

***The Clash*** — ინგლისური პანკ-როკ ჯგუფ The Clash-ის სადებიუტო ალბომი. თავდაპირველად ის გამოიცა მხოლოდ გაერთიანებულ სამეფოში, 1977 წლის აპრილში. 1979 წელს ალბომი გამოიცა აშშ-ში, განსხვავებული სიმღერებით. ამოიღეს ოთხი სიმღერა და მათ ნაცვლად ჩაამატეს ხუთი სხვა კომპოზიცია.

## ჩაწერა და გამოცემა
ალბომი ბრიტანეთში გამოსცა CBS Records-მა 1977 წელს. პროდიუსერი იყო ჯგუფის კონცერტების ხმის ინჟინერი მიკი ფუტი. ჩაიწერა სამი სესიის განმავლობაში CBS-ის სტუდიაში. მისი წარმოება მხოლოდ 4000 ფუნტი დაჯდა. პანკ ჯგუფის კვალობაზე ალბომი ძალიან მრავალფეროვანი იყო. აშკარად იგრძნობოდა რეგისა და ადრეული როკ ენ როლის გავლენა.

## აშშ-ის ვერსია
აშშ-ში ალბომი გამოიცა *Give Em Enough Rope*-ის გამოსვლიდან ერთი წლის შემდეგ, ამიტომ ის ჯგუფის მეორე ალბომი იყო აშშ-ში. 1977-1978 წლებში ალბომი შტატებში მხოლოდ იმპორტის სახით შედიოდა. ამგვარად ის იქცა წლის ყველაზე გაყიდვად იმპორტულ ალბომად. გაიყიდა 100 000 ასლზე მეტი.

1979 წლის ივლისში Epic-მა აშშ-ში გამოსცა ალბომის სახეცვლილი ვერსია. ამ ვერსიაში ოთხი სიმღერა ჩანაცვლებული იყო ხუთი სინგლით და B-მხართ, რომელთაგან ზოგი ჩაიწერა მეორე ალბომის, ''Give 'Em Enough Rope''-ის შემდეგ.

## სიმღერების სია
### ბრიტანული ვერსია

### აშშ-ის ვერსია

## პერსონალი
*მიკ ჯოუნსი − მთავარი გიტარა, ვოკალი
*ჯო სტრამერი − ვოკალი, რითმ გიტარა
*პოლ სიმონონი − ბას გიტარა
*ტერი ჩაიმსი − დასარტყმელი საკრავები
*ტოპერ ჰიდონი − დასარტყმელი საკრავები (მხოლოდ 1979 წლის ვერსიაზე, სიმღერებზე: Clash City Rockers, Complete Control, (White Man) In Hammersmith Palais, I Fought the Law, and Jail Guitar Doors)

## სერტიფიცირებები
}

## სქოლიო 
კატეგორია:The Clash-ის ალბომები
კატეგორია:Epic Records-ის ალბომები
კატეგორია:1977 წლის სადებიუტო ალბომები
ელ-ლოის პროვინცია

**ელ-ლოა** () — პროვინცია ჩილეში, შედის ანტოფაგასტის რეგიონის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი კალამა. პროვინცია მოიცავს 3 კომუნას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ანტოფაგასტის რეგიონის პროვინციები
იკიკეს პროვინცია

**იკიკე** () — პროვინცია ჩილეში, შედის ტარაპაკის რეგიონის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი იკიკე. პროვინცია მოიცავს 2 კომუნას. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:ტარაპაკის რეგიონის პროვინციები
კაბო-დე-ჰორნის ბიოსფერული რეზერვატი

**კაბო-დე-ჰორნის ბიოსფერული რეზერვი** – მდებარეობს ჩილეს უკიდურეს სამხრეთში და მოიცავს კუნძულოვან, ტყიან ტერიტორიას. მისი არეალი დაახლოებით 49,000 კმ²-ზე ვრცელდება. ყველა ბიოსფერული ზონა მოიცავს შემდეგ არეებს: ზონის ბირთვი (მნიშვნელოვანი ინფრასტრუქტურის გარეშე), ბუფერუი ზონა (მწირად განვითარებული) და შუალედური ზონა (ტრადიციული განვითარებით). ამ შემთხვევაში ზონის ბირთვი შექმნილია ალბერტო-დე-აგოსტინის ეროვნული პარკის და კაბო-დე-ჰორნის ეროვნული პარკის ბაზაზე, რომლებიც მკაცრადაა დაცული ჩილეს კანონმდებლობით და ბიოსფერული რეზერვის სტატუსის გამო არ შეიძლება განვითარდეს საცხოვრებელი ინფრასტრუქტურა.

კაბო-დე-ჰორნის ბიოსფერული რეზერვატი იმართბა საბჭოს მიერ რომელშიც რეგიონული ხელმძღვანელები არიან წარმოდგენილი და შეიცავს საზოგადოებრივ მომსახურეობებსა და ადგილობრივ ორგანიზაციებს. რეზერვის მეცნიერთა საკონსულტაციო საბჭო იმართება ომორის ეთნობოტანიკური პარკის - მაგალიანესის უნივერსიტეტის მიერ. ჰორნის კონცხის არქიპელაგზე დაცულია მსოფლიოს ხავსების მრავალფეროვნების 5% . როგორც მსოფლიოს ერთ-ერთი უკანასკნელი ველური ბუნება , რეზერვატი ტურიზმის განვითარების, ტოქსიკური ნარჩენების და ორაგულის რეწვის  საფრთხის წინაშე დგას.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* კაბო-დე-ჰორნის ბიოსფერული რეზერვი 
* ომორის ეთნობოტანიკური პარკი 
* UNT ჩილეს პროგრამების ოფისი
* ომორა სუბ-ატლანტიკური კვლევის კავშირი

კატეგორია:ჩილეს ბიოსფერული რეზერვები
ტუტემიწა ლითონები

მინი|მარჯვნივ|ტუტემიწა ლითონები
**ტუტემიწა ლითონები** — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეორე ჯგუფის ქიმიური ელემენტები. მათში ერთიანდება: ბერილიუმი (Be), მაგნიუმი (Mg), კალციუმი (Ca), სტრონციუმი (Sr), ბარიუმი (Ba) და რადიუმი (Ra). მათი ჟანგვის ხარისხია +2. აქვთ მსგავსი ფიზიკური და ქიმიური თვისებები (განსაკუთრებით Ca, Sr და Ba).

პერიოდული სისტემის ამ სპეციფიკურმა ჯგუფმა სახელი მათი ოქსიდებიდან მიიღო, რომლებისგანაც ძირითადად ადვილად მიიღება შესაბამისი ტუტეები. ეს ოქსიდები ისეთ მაღალ ტემპერატურებზე ლღვებიან, რომ მყარი („მიწა“) რჩება ხანძრის დროსაც. გარდა ბერილიუმისა და მაგნიუმისა, ამ ლითონებს ახასიათებთ სხვადასხვა ფერის კაშკაშა ალი წვისას: აგურისფერი კალციუმს, შინდისფერი სტრონციუმს, მწვანე ბარიუმს და ჟოლოსფერი რადიუმს.

ისევე, როგორც სხვა ჯგუფის ელემენტები, ამ ჯგუფის ელემენტებიც გვიჩვენებენ კანონზომიერებას ელექტრონულ კონფიგურაციაში, განსაკუთრებით კი ბოლო შრეში, რომელიც განსაზღვრავს მათ ქიმიურ ქცევას:

;ენერგეტიკულ დონეებზე ელექტრონების განაწილება

## ლიტერატურა 
* მეორე ჯგუფი - ტუტემიწა ლითონები, ქიმიის სამეფო საზოგადოება.
* პირველი ჯგუფი - ტუტე ლითონები და მეორე ჯგუფი - ტუტემიწა ლითონები, დოქტორ ბრაუნის ქიმიის კლინიკა.
* სამეცნიერო დახმარება: მეორე ჯგუფის ლითონები.
Rio (ალბომი)

***Rio***  — ინგლისური როკ-ჯგუფ Duran Duran-ის 1982 წლის სტუდიური ალბომი.  ბრიტანეთის ჩარტში მან #2, ხოლო ავსტრალიაში - #1 პოზიცია დაიკავა.  ოქროს სტატუსი მას აშშ-ში 1983 წლის 1 მარტს მიენიჭა, ხოლო პლატინის - 1983 წლის 26 აპრილს. დიდი წარმატება ჰქონდა ალბომის სინგლებს My Own Way, Hungry Like the Wolf, Save a Prayer და Rio.

2009 წელს გამოსულ ვერსიას ახლავს ყველა სინგლის დამატებითი სიმღერა და ალბომის სიმღერების სხვა ვერსიები.

## სიმღერების სია
### ბრიტანეთი/აშშ - ორიგინალური გამოცემა: EMI 3411
# Rio  – 5:33
# My Own Way  – 4:51
# Lonely In Your Nightmare  – 3:50
# Hungry Like the Wolf  – 3:41
# Hold Back the Rain  – 3:57
# New Religion  – 5:33
# Last Chance on the Stairway  – 4:21
# Save a Prayer  – 5:33
# The Chauffeur  – 5:13

### აშშ ვერსია 1: Harvest ST-12211
# Rio [აშშ გამოცემის რემიქსი] – 5:24
# My Own Way [Carnival რემიქსი] – 4:31
# Lonely In Your Nightmare [აშშ გამოცემის რემიქსი] – 4:52
# Hungry Like the Wolf [აშშ გამოცემის რემიქსი] – 4:02
# Hold Back the Rain [აშშ გამოცემის რემიქსი] – 6:32
# New Religion – 5:31
# Last Chance on the Stairway – 4:18
# Save a Prayer – 5:33
# The Chauffeur – 5:12
* სიმღერები1-5 - დევიდ კერშენბაუმის მიქსი.

### აშშ ვერსია 2: Capitol ST-12211
# Rio [აშშ გამოცემის რემიქსი] – 5:28
# My Own Way [Carnival remix] – 4:36
# Lonely In Your Nightmare [აშშ გამოცემის რემიქსი] – 4:52
# Hungry Like the Wolf [Night Version] – 5:14
# Hold Back the Rain [აშშ გამოცემის რემიქსი] – 6:32
# New Religion  – 5:31
# Last Chance on the Stairway  – 4:18
# Save a Prayer  – 5:33
# The Chauffeur  – 5:12
* იგივე, რაც კერშენბაუმის პირვეკი მიქსი. ამ გამოცემაში Hungry Like the Wolf-ს ენაცვლება იმავე სიმღერის ვერსია სახელწოდებით Night Version.

### კომპაქტ დისკი: EMI (CDP 7 46003 2)
# Rio – 5:33
# My Own Way – 4:51
# Lonely In Your Nightmare – 3:50
# Hungry Like the Wolf – 3:41
# Hold Back the Rain [CD version] – 3:47
# New Religion – 5:31
# Last Chance on the Stairway – 4:18
# Save a Prayer (სინგლის ვერსია) – 5:25
# The Chauffeur – 5:12
* იგივე, რაც სტანდარტული გამოცემა. ამ შემთხვევაში შეტანილია მხოლოდ Hold Back The Rain-ის განსხვავებული მიქსი და სიმღერის Save A Prayer მოკლე ვერსია.

### Duran Duran: Rio (2 დისკიანი სპეციალური გამოცემა)
* სიმღერები 1-9: ორიგინალური ბრიტანული გამოცემა
* სიმღერები 10-14: დევიდ კერშენბაუმის მიქსები, გამოცემული 1982 წლის ნოემბერში

* სიმღერები1-4: 1981 წლის აგვისტოს დემო ვერსიები
* სიმღერები5-8: სხვა სინგლები და b-გვერდები
* სიმღერები9-13: ვერსიები და მიქსები
* სიმღერები14-15: მხოლოდ ციფრული ვერსიის დამატებები

## ჩარტები
## რესურსები ინტერნეტში
* Duran Duran-ის დისკოგრაფია 

## სქოლიო 
კატეგორია:1982 წლის ალბომები
კატეგორია:Duran Duran-ის ალბომები
კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები
კატეგორია:Capitol Records-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები კოლინ თერსტონის პროდიუსერობით
კატეგორია:AIR Studios-ში ჩაწერილი ალბომები
ერასურისი (ოჯახი)

**ერასურისის ოჯახი** — პოლიტიკურად გავლენიანი გვარი ჩილეში. მათ XIX საუკუნიდან მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს ჩილეს პოლიტიკაში. ამ გვარის პირველი წარმომადგენელი ფრანსისკო ერასურისი, რომელიც ჩილეში დასახლდა 1735 წელს, იყო ბასკური წარმოშობის იმიგრანტი. მათი ჩილეში ჩამოსახლების შემდეგ ერასურისის ოჯახი მნიშვნელოვან როლს ტამაშობს ქვეყნის კულტურულ, სოციალურ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში. ერასურისის ოჯახმა ქვეყანას მისცა: ოთხი  პრეზიდენტი, ორი სანტიაგოს არქიეპისკოპოსი და რამდენიმე დიპლომატი, მწერალი და მეწარმე.  

## სია
ოჯახის ყველაზე გამორჩეული წარმომადგენლები არიან:

*ხოსე ანტონიო ერასურისი (1747-1821), მღვდელი, პოლიტიკოსი და ჩილეს სენატის პრეზიდენტი 1814 წელს. 
*ფერნანდო ერასურისი (1776-1841) – პოლიტიკოსი და ჩილეს დროებითი პრეზიდენტი
*მარია დელ კარმენ სოტომაიორ დე ერასურისი (1780-1852) – ჩილეს პირველი ლედი
*ისიდორო ერასურისი (1782-1833), პოლიტიკოსი
*რამონ ერასურისი (1785-1875), პოლიტიკოსი
*ფედერიკო ერასურის სანიარტუ (1825-1877) –  ჩილეს პრეზიდენტი
*ეულოგია ეჩაურენ დე ერასურისი (1830-1887) – ჩილეს პირველი ლედი
*მაქსიმიანო ერასურისი (1832-1890) – პოლიტიკოსი და მეწარმე
*კრესენტე ერასურისი (1839-1931) – სანტიაგოს არქიეპისკოპოსი
*ფედერიკო ერასურის ეჩაურენი (1850-1901) – ჩილეს პრეზიდენტი
*ხერტრუდის ეჩენიკე დე ერასურისი (1849-1928) – ჩილეს პირველი ლედი
*ხერმან რიესკო ერასურისი (1854-1916) – ჩილეს პრეზიდენტი
*მარია ერასურისი (1860- 1930) – ჩილეს პირველი ლედი
*ხოსე ტომას ერასურისი (1856-1927) – მხატვარი და დიპლომატი
*ეუხენია ერასურისი (1860-1954) – ხელოვნების მეცენატი
*რაფაელ ვალენტინ ერასურისი (1861-1923) – პოლიტიკოსი და დიპლომატი
*ხერმან რიესკო ერასურისი (1888-1958) – პოლიტიკოსი და დიპლომატი
*ხუან სუბერკასეაუქს ერასურისი (1896-1942) – ლა-სერენის არქიეპისკოპოსი 
*გილერმო ერასურისი (1898-1922) – დიპლომატი
*ფრანსისკო ხავიერ ერასურის ოსა (1933) – სანტიაგოს არქიეპისკოპოსი, კარდინალი  (1996 - დღემდე)
*ფრანსისკო ხავიერ ერასურის ტალავერა (1942) – პოლიტიკოსი და პრეზიდენტობის კანდიდატი 1989 წლის არჩევნებზე, ექს-სენატორი. 
*ხამე გუსმან ერასურისი (1946-1991) – იურისტი და სენატორი

## რესურსები ინტერნეტში
*ერასურისის გვარის გენეალოგია 

## სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური ოჯახები
*
შავი პოლკოვნიკები

[მინი|ხუნტას სიმბოლო იყო წარმოადგენდა: [ფენიქსის აღდგომა საკუთარი ფერფლიდან და ამ ფონზე შეიარაღებული ჯარისკაცის სილუეტი. თავზე ბერძნული წაწერით - Ελλας და ქვევით 21 აპრილი 1967, გადატრიალების თარიღი]]
**შავი პოლკოვნიკები**, ან **პოლკოვნიკთა რეჟიმი** (ბერძ. Δικτατορία των Συνταγματαρχών) ან უბრალოდ ხუნტა (ბერძ.  η Χούντα) — სამხედრო დიქტატურა საბერძნეთში 1967–1974 წლებში, რომელსაც სათავეში ედგნენ გეორგიოს პაპადოპულოსი და დიმიტრიოს იოანიდისი. ისინი ხელისუფლებაში მოვიდნენ გადატრიალების გზით 1967 წლის 21 აპრილს და ერთ დღეში მთელ საბერძნეთს აკონტროლებდნენ. მთელი მინისტრთა კაბინეტი დააპატიმრეს, წინააღმდეგობა ვერც საბერძნეთის მეფე კონსტანტინემ გასწია და იძულებული გახდა პოლკოვნიკებთან ეთანამშრომლა.

## მიზეზები
1967 წლის გადატრიალება მემარჯვენეთა და მემარცხენეთა 30-წლიანი დაპირისპირების შედეგი იყო, რომელიც სათავეს მეორე მსოფლიო ომის დროს საბერძნეთის წინააღმდეგობის მოძრაობიდან იღებს. 1944 წელს საბერძნეთის ფაშისტებისგან გათავისუფლების შემდეგ, კომუნისტების მიერ მხარდაჭერილ წინააღმდეგობის მოძრაობის ძალებსა და დევნილობიდან დაბრუნებულ მთავრობას შორის დაიწყო სამოქალაქო ომი.

## იხილეთ აგრეთვე
*საბერძნეთის თანამედროვე ისტორია

## რესურსები ინტერნეტში
*მეტ ბერეტი, საბერძნეთში ხუნტის აღმოცენება
*მეტ ბერეტი, 17 ნოემბერი. კვიპროსი და ხუნტის დაცემა

კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია
კატეგორია:სახელმწიფო გადატრიალებები
კატეგორია:1967 წლის კონფლიქტები
კატეგორია:1967 წელი საბერძნეთში
ჯონათან სვიფტი

**ჯონათან სვიფტი** (; დ. 30 ნოემბერი 1667 – გ. 19 ოქტომბერი 1745) — ირლანდიელი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე. იგი უფრო მეტად ცნობილია, როგორც ფანტასტიკური ტეტრალოგიის „გულივერის თავგადასავლების“ ავტორი. მასში სვიფტი სატირული მეთოდებით დასცინის ადამიანსა და საზოგადოებაში გამეფებულ მანკებს. მწერალი აგრეთვე აქტიურად იცავდა ირლანდიის მოქალაქეთა უფლებებს და მათი მხრიდან დიდი პატივისცემა დაიმსახურა.

## რესურსები ინტერნეტში
### ელექტრონული წიგნები 
*ონლაინ წიგნები
*გულივერის თავგადასავალი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1667
კატეგორია:გარდაცვლილი 1745
კატეგორია:ინგლისელი მწერლები
კატეგორია:ინგლისელი პოეტები
კატეგორია:ირლანდიელი პოეტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
იკიკე (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი **იკიკე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* იკიკე — ქალაქი ჩილეში
* იკიკე — პროვინცია ჩილეში
ცხომის დედათა მონასტერი

**ცხომის მონასტერი** – ნამონასტრალი რაჭაში, მდებარეობს სოფელ ჭალიდან 5 კილომეტრის დაშორებით. მთავარანგელოზთა ეკლესია შემაღლებულ გორაზეა, რომლისგანაც საძირკველია დარჩენილი. ირგვლივ კი მრავლადაა მონასტრის ნაშთები. 

## ლიტერატურა 
* *ვაჟა გობეჯიშვილი*, რაჭის მონასტრები, თბ., 2006, გვ. 71

კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ტამარუგალის პროვინცია

**ტამარუგალი** () — პროვინცია ჩილეში, შედის ტარაპაკის რეგიონის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი პოსო-ალმონტე. პროვინცია მოიცავს 5 კომუნას. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:ტარაპაკის რეგიონის პროვინციები
მდინარის გაყოლებით გარდაცვლილთა ხსენების დღეს

thumb|240px|ჩჟან ძედუანის ორიგინალური ხელნაწერის ფრაგმენტი.
right|240px|thumbnail|XVIII საუკუნის რეპროდუქცია.
**მდინარის გაყოლებით გარდაცვლილთა ხსენების დღეს** () — XII საუკუნის სუნის დინასტიის მხატვარ ჩჟან ძედუანის მიერ შექმნილი მრავალფეროვანი პანორამა. ხელნაწერზე ასახულია იმპერიის დედაქალაქ კაიფინის (თანამედროვე პეკინი/ბეიჯინგი) ცხოვრება ცინმინის დღესასწაულის ზეიმის დროს 5 აპრილს.

528 სმ სიგრძის მქონე ხელნაწერი ასახავს ყველა სოციალური ფენის წარმომადგენლის საქმიანობას. ხელნაწერში ასახულია როგორც გლეხთა შრომა, ასევე დედაქალაქის აურზაური. სულ შესაძლებელია 814 ადამიანის ფიგურის, 28 ხომალდის, 94 ცხოველისა და 170 ხის ხილვა. იუანის დინასტიის ერთ-ერთ იმპერატორს ეს ხელნაწერი ისე მოეწონა, რომ მან საკუთარი ხელით დახატა ლექსი ხელნაწერის უკანა მხარეს. 

შემდეგი ასწლეულების განმავლობაში იყო შექმნილი ამ თემატიკაზე რამდენიმე ვარიაცია. მინის დინასტიის დროს შეიქმნა განახლებული ვარიანტი, რომლის სიგრძე 670 სმ იყო. ცინის დინასტიის დროს ხელნაწერი შეიქმნა კიდევ უფრო მასშტაბურად განახლდა - ერთ-ერთი ვარიანტის სიგრძე იყო 11 მეტრი და მასზე 4 ათასზე მეტი ადამიანი იყო გამოსახული. XX საუკუნისთვის ხელნაწერის ცნობილება იმდენად ფართო იყო, რომ ევროპელები ხელნაწერს მხოლოდ «ჩინური მონა ლიზის» სახელით იცნობდნენ.

ჩინეთის ბოლო იმპერატორმა პუ იმ წაიღო ხელნაწერი მანჩჟოუ-გოში. 1945 წელს ჩინეთის მთავრობამ იგი შეისყიდა და დღესაც იგი ინახება აკრძალული სასახლის მუზეუმში, სადაც იგი გამოაქვთ პუბლიკისთვის სანახავად დღესასწაულების დროს, როგორც წესი რამდენიმე წელიწადში ერთხელ. 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩინური კულტურა
ახალი ნიჩბისი

**ახალი ნიჩბისი** — სოფელი საქართველოში, მცხეთის მუნიციპალიტეტის ნიჩბისის ადმინისტრაციულ ერთეულში (მცხეთა-მთიანეთის მხარე). 

მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ მთისწინეთში, მდ. ნიჩბისისწყლის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 580 მ-ზე, მცხეთიდან 15 კმ-ში, ქსნიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 5 კმ-ში.

ახლანდელი სოფელი ახალი ნიჩბისი ნიჩბისის ისტორიული თემის ნაწილია. 1957 წელს სოფლის განაპირას, მიწის დამუშავებისას დაინგრა გვიანანტიკური ხანის მდიდრული სამარხები. აღმოჩენილი არქეოლოგიური მასალა ინახება თბილისისა და მცხეთის მუზეუმებში. სოფლის მახლობლად მდებარეობს მრავალშრიანი არქეოლოგიური ძეგლი — ნიჩბისისხევის სამაროვანი და ბორნისთავის ნამოსახლარი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 624 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ახალდაბა (მცხეთის მუნიციპალიტეტი)

**ახალდაბა** — სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის მცხეთის მუნიციპალიტეტში, აღდგომელაანთკარის თემში. მდებარეობს ალევის ქედის სამხრეთ დაბოლოებაზე, მდინარე ნარეკვავის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 900 მეტრზე. მცხეთიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 32 ადამიანი.

## ლიტერატურა
*საქართველოს სსრ გეოგრაფიული სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი, გვ. 20
*საქართველოს მოსახლეობის 2002 წლის პირველი ეროვნული საყოველთაო აღწერის ძირითადი შედეგები, ტ.2, გვ. 115

## სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ღადიშის მონასტერი

**ღადიშის მონასტერი** – ნამონასტრალი რაჭაში. მონასტრის კუთვნილი წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია მდებარეობს სოფლებს ღადიშსა და ბარეულს შორის მაღალ გორაზე. შემორჩენილია სანახევროდ დანგრეული კედლები (ჩრდილოეთის კედლის ქვის წყობაში ერთი უზარმაზარი ქვაა, რომლის სიგრძეც 2.7 მეტრია, სიმაღლე კი ერთ მეტრზე მეტი). ეკლესია დაზიანდა XX საუკუნეში. ტაძრის არქიტექტურული ფორმების მიხედვით ძეგლი X-XI საუკუნისაა. ტაძრის მიმდებარე ტერიტორიაზე საკმაოდ მოზრდილი ვაკე ადგილი გალავანში ყოფილა მოქცეული, რომლის შიგნითაც სხვა შენობა–ნაგებობათა კვალი შეინიშნება. 

## ლიტერატურა 
* *ვაჟა გობეჯიშვილი*, რაჭის მონასტრები, თბ., 2006, გვ. 69–70

კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
პალი-აიკე (ვულკანი)

**პალი-აიკეს კრატერი** — ჩამქრალი ვულკანური კონუსი ჩილეში, პალი-აიკეს ეროვნულ პარკში, არგენტინის საზღვართან. ვულკანური კრატერი მდებარეობს ნახევრადუდაბნოში, პალი-აიკეს ვულკანურ ველზე. ამ ველს გააჩნია  ლავის მილები, რომლებიც ფელის მღვიმესთან ერთად განიხილება იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიის კანდიდატებად.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩილეს ვულკანების სია
*არგენტინის ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* პალი-აიკეს ეროვნული რეზერვატი 
* პალი-აიკე იუნესკოს საცდელ სიაში

კატეგორია:ჩილეს ვულკანები
დედოფალ ადელაიდას არქიპელაგი

მინი|მარჯვნივ|პქ|დედოფალ ადელაიდას არქიპელაგი
**დედოფალ ადელაიდას არქიპელაგი** — კუნძულების ჯგუფი ჩილეს უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში, წყნარ ოკეანეში, მაგელანის სრუტის ჩრდილოეთით. მიეკუთვნება მაგალიანესისა და ჩილეს ანტარქტიკის რეგიონს.

არქიპელაგის უდიდესი კუნძულებია პაჩეკო, კონტრერასი, რამირესი და სხვ.

## იხილეთ აგრეთვე
* ჩილეს კუნძულების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Pilotaje canales chilenos - Directemar - Armada de Chile 
* Revista Mar Liga Marítima de Chile .
* Oceanografía geológica UCV 

კატეგორია:ჩილეს კუნძულები
დიეგო რამირესის კუნძულები

მინი|მარჯვნივ|200პქ|დიეგო რამირესის კუნძულები
**დიეგო რამირესის კუნძულები** ()  —  მცირე კუნძულების ჯგუფი (საერთო ფართობი 1 კმ²) დრეიკის სრუტეში. ჰორნის კონცხიდან სამხრეთ-დასავლეთით 100 კილომეტრზე. არქიპელაგი შედგება ორი ჯგუფისაგან მცირე ჯგუფი განლაგებულია ჩრდილოეთით, ხოლო დიდი ჯგუფი სამხრეთით. 
მინი|მარცხნივ|200პქ|მეტეოსადგური კ. გონსალოზე
კუნძული აღმოაჩინეს 1619 წლის 12 თებერვალს ძმებმა გარსია დელ ნოდალებმა. 1775 წლამდე 156 წლის განმავლობაში, სამხრეთი სენდვიჩის კუნძულების აღმოჩენამდე დიეგო რამირესი ითვლებოდა დედამიწის ყველაზე სამხრეთით მდებარე ტერიტორიად. 

არქიპელაგის ყველაზე დიდი კუნძულია ბართოლომე, მის სამხრეთით მდებარეობს სიდიდით მეორე კუნძული გონსალო, რომელზეც 1951 წელს დაარსდა მეტეოსადგური. ყველაზე სამხრეთით კი მდებარეობს კლდოვანი კუნძული აგილა. 

კუნძულების საშუალო ტემპერატურაა +5,2 °C, ნალექების რაოდენობა წლიურად 1368 მმ. 

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩილეს კუნძულების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Chart of the islands made by *Beagle* expedition 

კატეგორია:ჩილეს კუნძულები
ლემუი

სთან მიმართებაში]]
**ლემუი** () — კუნძული ჩილოეს არქიპელაგში, კუნძულ ჩილოეს აღმოსავლეთ სანაპიროსთან, წყნარ ოკეანეში. ეკუთვნის ჩილეს. მისი ფართობია 97 კმ.კვ, ხოლო მოსახლეობა შეადგენს 4,125 ადამიანს (2002).

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩილეს კუნძულების სია

კატეგორია:ჩილეს კუნძულები
კინჩაო

**კინჩაო** () - კუნძული წყნარ ოკეანეში, ჩილეს სანაპიროსთან, კუნძულ ჩილოეს აღმოსავლეთ სანაპიროსთან, ეკუთვნის ჩილეს. კუნძულ ჩილოესგან კინჩაოს გამოყოფს დალკაუეს არხი. მისი ფართობია 135 კვ.კმ. მოსახლეობა შეადგენს 12,000 ადამიანს. კუნძულის მთავარი ქალაქებია აჩაო და კურასო-დე-ველესი.

კატეგორია:ჩილეს კუნძულები
ფელის მღვიმე

**ფელის მღვიმე** () — ბუნებრივი მღვიმე და არქეოლოგიური ძეგლი ჩილეში, სამხრეთ პატაგონიაში. მდებარეობს პალი-აიკეს კრატერის სიახლოვეს. ფელის მღვიმე, მის სიახლოვეს მდებარე პალი-აიკეს ეროვნულ პარკთან ერთიანობაში, განიხილება იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიის კანდიდატად.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები

## რესურსები ინტერნეტში 
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიის კანდიდატები

კატეგორია:ჩილეს არქეოლოგიური ძეგლები
ჩილოე

მინი|მარჯვნივ|250პქ|კ. ჩილოე
**ჩილოე** () — კუნძული წყნარ ოკეანეში, შედის ჩილეს შემადგენლობაში. ფართობი 8394 კმ². ჩილოეს არქიპელაგის (9181 კმ²) მთავარი კუნძული. მოიცავს არქიპელაგის 91,4 %. იგი  მსოფლიოში ფართობით 87-ე კუნძულია. 

კ. ჩილოე შედის ლოს-ლაგოსის რეგიონის ამავე სახელწოდების პროვინციის შემადგენლობაში და იყოფა რამდენიმე კომუნად. 

კუნძულზე მდებარეობს XVIII–XIX საუკუნეების კულტურულ-ისტორიული ძეგლები, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ჩილოეს მონასტრები. 

აღსანიშნავია, რომ კუნძული ჩილოე კარტოფილის სამშობლოა.

2002 წლის მონაცემებით კუნძულის მოსახლეობა შეადგენს 154,7 ათ. კაცს.მსხვილი ქალაქია  — კასტრო აღმოსავლეთით და ანკუდი ჩრდილოეთით. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ჩილეს კუნძულების სია

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ჩილოეს მითოლოგია 
* Research at Chiloé Rain Forest 
*The churches of Chiloe at Unesco world heritage site
*description of the chiloe churches with pictures 
*Chiloé a separate world, by Ovidio Lagos 
*Visited by Charles Darwin: Voyage of the Beagle, Ch 13-14

კატეგორია:ჩილეს კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
გუაფო

**გუაფო** () - კუნძული წყნარ ოკეანეში, კუნძულ ჩილოეს სამხრეთ-დასავლეთით, ჩონოსის არქიპელაგის ჩრდილო-დასავლეთით, ეკუთვნის ჩილეს. გუაფოს მოსახლეობას შეადგენს მხოლოდ ჩილეს ფლოტის რამდენიმე ოფიცერი, რომლებიც შუქურაზე მორიგეობენ. კუნძულის ფართობია 300 კმ.კვ, აქედან მისი 260 კმ.კვ. დაფარულია ტყით, რომლის მასალაც 2000 წლისთვის 21 მლნ აშშ დოლარად იყო შეფასებული. აქ ბევრია გორაკ-ბორცვი, ხეობა და ნაკადული. 

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩილეს კუნძულების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* კუნძულ გუაფოს შუქურა 

კატეგორია:ჩილეს კუნძულები
ალბერტო-დე-აგოსტინის ეროვნული პარკი

thumb|250px|კორდილერა-დარვინის მთების ხედი
**ალბერტო-დე-აგუსტინის ეროვნული პარკი** () ― დაცული ტერიტორია მაგალიანესის რეგიონში, ჩილეში, ცეცხლოვანი მიწის არქიპელაგის შემადგენლობაში. შეიქმნა 1965 წლის 22 იანვარს, „ოლიანდის“ სატყეო ნაკრძალისა და ერნანდო დე მაგალიანესის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. პარკის ფართობი 1 460 000 ჰექტარია. მის ტერიტორიაზეა კორდილერა-დარვინის ქედი. სახელი ეწოდა იტალიელი მისიონერისა და მკვლევრის, ალბერტო მარია დე აგოსტინის პატივსაცემად. პარკი მოიცავს ზღვის სანაპირო რამდენიმე მყინვარს და ციცაბო ყურეს. მის ტერიტორიაში ასევე შედის გორდონის, ლონდონდერის კუნძულები და ოსტის კუნძულის ნაწილი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩილეს ეროვნული პარკების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
*  ალბერტო-დე-აგოსტინის ეროვნული პარკი 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩილეს ეროვნული პარკები
კატეგორია:IUCN კატეგორია II
კატეგორია:მაგალიანესის რეგიონის დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:ცეცხლოვანი მიწის არქიპელაგი
კატეგორია:1965 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:ჩილეს დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:ჩილეს ბუნება
კატეგორია:ჩილეს ბიოსფერული ნაკრძალები
ოხოს-დელ-სალადო

**ოხოს-დელ-სალადო** () — ვულკანი ანდების მთებში. ჩილეს უმაღლესი მწვერვალი (6 893 მ.). სამხრეთ ამერიკაში სიმაღლით ჩამოუვარდება მხოლოდ აკონკაგუას. წარმოადგენს მსოფლიოში ყველაზე მაღლა მდებარე მოქმედ ვულკანს. 

მდებარეობს არგენტინისა და ჩილეს საზღვარზე. ვულკანის დასავლეთით წყნარ ოკეანემდე გადაჭიმულია ატაკამის უდაბნო.

## იხილეთ აგრეთვე
* ლიულიაილიაკო
* ჩილეს ვულკანების სია
* არგენტინის ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 1 December 2006 Star Trails at 19,000 Feet - NASA Astronomy Picture of the Day
* Andes information
* Peak bagger
* Summit post
* Peak list

კატეგორია:ჩილეს მთები
კატეგორია:არგენტინის მთები
კატეგორია:ჩილეს ვულკანები
კატეგორია:არგენტინის ვულკანები
კატეგორია:წმინდა მთები