მიწისეული ბოჭკოვანა

**მიწისეული ბოჭკოვანა** () — სოკოს სახეობა ბოჭკოვანას გვარისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას, აზიას, ჩრდილოეთ ამერიკას, ჩრდილოეთ აფრიკას, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიას.

შხამიანი სოკოა. შეიცავს მომწამვლელ ნივთიერება მუსკარინს. მოწამვლის სიმპტომები იწყება მიღებიდან 15-30 წუთის შემდეგ. იზრდება ერთეულებად ან დიდ ჯგუფებად წიწვოვან, ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

სოკო პირველად აღწერა ფრანგმა მიკოლოგმა პიერ ბიულიარმა 1791 წელს როგორც *Agaricus geophyllus*. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა გერმანელმა მიკოლოგმა პაულ კუმერმა 1871 წელს.

**სამეცნიერო სინონიმები**:

* *Agaricus geophyllus*  Bull. (1791)
* *Agaricus geophyllus*  Sowerby (1798)
* *Agaricus candidus*  Fr. (1815)
* *Gymnopus geophyllus*  (Bull.) Gray (1821)
* *Agaricus pleoceps*  Pers. (1828)
* *Agaricus clarkii*  Berk. & Broome (1873)
* *Inocybe geophylla* var. *lilacina*  (Peck) Gillet (1878)
* *Inocybe geophylla* var. *lutescens*  Gillet (1878)
* *Inocybe clarkii*  (Berk. & Broome) Sacc. (1887)

## აღწერა 
ქუდის დიამეტრი — 1-3 სმ-მდე, თავიდან კონუსურ-ზარისებრი, შემდეგ — რამდენადმე გაშლილი, სიმწიფეში ახასიათებს ბორცვაკი, აბრეშუმისებრ-ბოჭკოვანია. თავიდან თეთრია, ასაკთან ერთად ოდნავ ვარდისფერი ან იისფერი ელფერით, იშვიათად მოყვითალო, კიდეებთან დახეთქილი. ზედაპირი რადიალურად ბოჭკოვანია. ბუნებაში მიწისეული ბოჭკოვანას რამდენიმე ვარიაცია არსებობს, თეთრი ფერით დაწყებული, ღია-იისფერით დამთავრებული.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიეტბი თხელი და ხშირი, შეზრდილი ფეხთან, თეთრი დაშვებული კიდეებით. თავიდან ნაცრისფერია, მოთეთრო, ან ყავისფერი, ასაკთან ერთად მურა ფერს იღებს. მოგვიანებით ყავისფერდება.

ფეხის სიგრძე — 2-5 სმ, სისქე — 0,2-0,5 სმ, ცილინდრული, მთლიანი, სიგრძივ-ბოჭკოვანი, მკვრივი, ძირისკენ გამსხვილებული, გლუვბოჭკოვანი, მოთეთრო, ზედა მხარეს ახასიათებს ფქვილისებრი ნაფიფქი. სიბერეში ფუყეა, თეთრი ან მოყავისფრო. საყელოს გარეშე.

სპორების ფხვნილი — მოყვითალო-მომურო ან მურა. სპორები — 8-10x4-5 მკმ, ელიფსოიდური, არათანაბარი, ღია-მომურო.

## გავრცელება და ეკოლოგია 
სოკო ფართოდაა გავრცელებული ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. გავრცელების არეალი აგრეთვე მოიცავს, აზიას, ჩრდილოეთ აფრიკას, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიას.

იზრდება ნიადაგზე, ერთეულებად ან დიდ ჯგუფებად წიწვოვან, ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, ბალახიან ადგილებში, ტყის პირებში, გზის პირებზე, პარკებში და ა.შ.

**სეზონი** — ივლისიდან შემოდგომამდე.

## მსგავსი სახეობები 

Inocybe aeruginascens.jpg|*Inocybe aeruginascens*
Inocybe.bongardii.-.lindsey.jpg|*Inocybe bongardii*
Inocybe cookei a1.JPG|*Inocybe cookei*
2010-04-27 Inocybe erubescens.jpg|*Inocybe erubescens*
Inocybe fibrosa 271879.jpg|*Inocybe fibrosa* 
Inocybe godeyi 71610.jpg|*Inocybe godeyi* 
Inocybe.grammata.-.lindsey.jpg|*Inocybe grammata*
2009-11-27 Inocybe mixtilis (Britzelm.) Sacc 66551.jpg|*Inocybe mixtilis*
Inocybe.napipes.-.lindsey.jpg|*Inocybe napipes*  
Inocybe praetervisa 21502.jpg|*nocybe praetervisa*
Inocybe.rimosa.-.lindsey.jpg|*Inocybe rimosa*
Inocybe sambucina 296149.jpg|*Inocybe sambucina* 
Fiber-Cap (4496184516).jpg|*Inocybe sororia*
Inocybe.splendens.phaeoleuca.-.lindsey.jpg|*Inocybe splendens*
Inocybe squamata 150912w.JPG|*Inocybe squamata*
2012-08-03 Inocybe terrigena (Fr.) Kühner 244877.jpg|*Inocybe terrigena*
Inocybe.umbratica.-.lindsey.jpg|*Inocybe umbratica*

## ტოქსიკურობა 
შხამიანი სოკოა. ბოჭკოვანას ბევრი სხვა სახეობის მსგავსად, დიდი რაოდენობით მუსკარინს შეიცავს. მოწამვლის სიმპტომები იწყება მიღებიდან 15-30 წუთის შემდეგ და იწვევს ძლიერ ნერწყვდენას, ოფლიანობას, ცრემლდენას. დიდი რაოდენობით მიღების შემთხვევაში შეიძლება გამოიწვიოს მუცლის ტკივილი, ძლიერი ღებინება, დიარეა, სუნთქვის გაძნელება, მხედველობის დაქვეითება და უკიდურეს შემთხვევაში სიკვიდილიც კი. როგორც წესი გამოჯანმრთელება იწყება 2 საათის შემდეგ. ავადმყოფს მკურნალობენ ატროპინით.  დღემდე სოკოთი გარდაცვალების არცერთი ფაქტი არაა დაფიქსირებული.

## გალერეა

ფაილი:2009-12-12 Inocybe geophylla (Pers.) P. Kumm 69628.jpg
ფაილი:2009-12-12 Inocybe geophylla (Pers.) P. Kumm 69629.jpg
ფაილი:2012-04-19 Inocybe geophylla (Pers.) P. Kumm 213743.jpg
ფაილი:Inocybe geophylla (32986194586).jpg
ფაილი:Inocybe geophylla, Medford.jpg
ფაილი:Inocybe geophylla - Lindsey.jpg
ფაილი:Inocybe.geophylla2.-.lindsey.jpg
ფაილი:Inocybe geophylla (Bull.) P. Kumm 368712.jpg

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:შხამიანი სოკოები
კატეგორია:ბოჭკოვანა