open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მარია ელიზაბეთ ავსტრიელი (1680-1741)

**მარია ელიზაბეთ ავსტრიელი** (; დ. 13 დეკემბერი, 1680, ლინცი, ავსტრია — გ. 26 აგვისტო, 1741, ენო, ბელგია) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომის იმპერატორ ლეოპოლდ I-ისა და დედოფალ ელეონორ მაგდალენა ნოიბურგელის ასული. იოზეფ I-ისა და კარლ VI-ის და, მარია ტერეზიას მამიდა. ავსტრიული ნიდერლანდების შტატჰალტერი 1724 წლიდან გარდაცვალებამდე.

## ბიოგრაფია 
### ადრეული წლები 
მარია ელიზაბეთი დაიბადა 1680 წლის 13 დეკემბერს ლინცში. იგი იყო საღვთო რომის იმპერატორ ლეოპოლდ I-ისა და მისი მესამე მეუღლის, დედოფალ ელეონორ მაგდალენა ნოიბურგელის ქალიშვილი. მშობლებმა იგი კარგი განათლებით უზრუნველყვეს. გარდა მშობლიური გერმანულისა, მან კარგად იცოდა: ლათინური, ფრანგული და იტალიური, თუმცაღა იგი არასოდეს გათხოვილა.

### შტატჰალტერი 
1724 წელს ევგენი სავოიელის რჩევით იგი მისმა ძმამ, იმპერატორმა კარლ VI-მ ავსტრიული ნიდერლანდების შტატჰალტერად დანიშნა. ეს იმას ნიშნავდა, რომ ძმამ მას სამართავად მიაბარა თანამედროვე ბელგია-ლუქსემბურგის ტერიტორიები, რის შემდეგაც იგი სწორედ იქ დასახლდა.

მარია ელიზაბეთი ძალაუფლებიანი ადმინისტრატორი და პოპულარული შტატჰალტერი იყო. მისი დამოუკიდებელი პოლიტიკა ყოველთვის არ იყო შეთანხმებული ვენასთან, თუმცა იმპერატორი მაინც კმაყოფილი იყო მისით. 1727 წლიდან მან წამოიწყო ოსტენდის კამპანია, რომელიც 1731 წელს დაასრულა. 

მას საკმარისი ფინანსები ჰქონდა იმისათვის, რომ ბრიუსელის სამეფო კარი კვლავ გამოეცოცხლებინა, სადაც მან კულტურა და მუსიკა შეიტანა. სხვა მმართველთა მსგავსად, ისიც დიდად სწყალობდა ხელოვან ხალხს და მფარველობდა ჟან-ჟოზეფ ფიოკოს, რომელიც მის კარზე 1726-1738 წლებში მსახურობდა.

საბოლოოდ ენოში, კერძოდ კი მარიემონში მან თავისი საზაფხულო რეზიდენცია აიშენა, სადაც გაატარა სიცოცხლის უკანასკნელი წლები.

### გარდაცვალება 
მარია ელიზაბეთ ავსტრიელი გარდაიცვალა 1741 წლის 26 აგვისტოს მარიემონში, სრულიად მოულოდნელად, 60 წლის ასაკში. თავდაპირველად იგი ბრიუსელში დაკრძალეს, 1749 წელს კი მისმა ძმისწულმა მარია ტერეზიამ იგი ვენაში გადაასვენა და საგვარეულო აკლდამაში დაკრძალა მისი ძმის, კარლ VI-ის გვერდით.

## წინაპრები 

**მარია ელიზაბეთ ავსტრიელის წინაპრები**

## ლიტერატურა 
* Heinrich Benedikt: Als Belgien österreichisch war. Herold, Wien, München 1965, S. 83–91.
* Gigi Beutler: Die Kaisergruft, Wien 2001
* Brigitte Hamann: Maria Elisabeth. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 16, Duncker & Humblot, Berlin 1990, ISBN 3-428-00197-4, S. 190 f. (Digitalisat).
* Marie Elisabeth. In: Brigitte Hamann (Hrsg.): Die Habsburger. Ueberreuter, Wien 1988, ISBN 3-8000-3247-3, S. 319f.
* Charles Piot: Marie-Elisabeth. In: Biographie Nationale de Belgique, Bd. 13 (1894–95), Sp. 727–731.
* Cécile Douxchamps-Lefevre: Marie-Élisabeth. In: Nouvelle Biographie nationale de Belgique, Bd. 2 (1990), S. 267–270.

კატეგორია:დაბადებული 13 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1680
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1741
კატეგორია:ჰაბსბურგები
კატეგორია:ავსტრიის პრინცესები
კატეგორია:ვენაში დაბადებულები
მარია კაროლინა ავსტრიელი (1801-1832)

**მარია კაროლინა ავსტრიელი** (; დ. 8 აპრილი, 1801, ვენა, ავსტრია — გ. 22 მაისი, 1832, დრეზდენი, გერმანია) — ჰაბსბურგ-ლოთარინგიის დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომის იმპერატორ ფრანც II-ისა და დედოფალ მარია ტერეზა სიცილიელის ასული. საქსონიის კრონპრინცესა როგორც მეფე ფრიდრიხ ავგუსტ II-ის პირველი ცოლი, მის ტახტზე ასვლამდე.

## ოჯახი 
მარცხნივ|მინი|352x352პქ|მარია კაროლინა 1817 წელს
მარია კაროლინა დაიბადა 1801 წლის 8 აპრილს ვენაში. იგი იყო საღვთო რომისა და ავსტრიის იმპერატორ ფრანც II-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ მარია ტერეზა სიცილიელის შუათანა ქალიშვილი.

მისი უფროსი და-ძმები იყვნენ: საფრანგეთის იმპერატრიცა მარია ლუიზა, ავსტრიის იმპერატორი ფერდინანდ I, ბრაზილიისა და პორტუგალიის იმპერატრიცა მარია ლეოპოლდინა და სალერნოს პრინცესა მარია კლემენტინა. იგი ასევე იყო ერცჰერცოგი ფრანც კარლისა და ერცჰერცოგინია მარია ანა ავსტრიელის უფროსი და.

თავისი დების ქორწინებებით იგი ცოლის დად ერგებოდა საფრანგეთის იმპერატორ ნაპოლეონ I-ს, პორტუგალიისა და ბრაზილიის იმპერატორ პედრუ I-ს

## ქორწინება და გარდაცვალება 
1819 წლის 7 ოქტომბერს დრეზდენში მარია კაროლინა დაქორწინდა საქსონიის კრონპრინც ფრიდრიხ ავგუსტზე, საქსონიის პრინც მაქსიმილიანისა და პრინცესა კაროლინა პარმელის უფროს ვაჟზე, რომლის დებიც იყვნენ: ტოსკანის დიდი ჰერცოგინიები მარია ანა და მარია ფერდინანდა და ესპანეთის დედოფალი მარია იოზეფა ამალია.

მათი ქორწინება უიღბლო და უნაყოფო იყო. მარია კაროლინა თბილი და დახვეწილი თვისებების მქონე პრინცესა იყო, რომელიც მთელი ცხოვრება იტანჯებოდა ეპილეფსიის შეტევებით. ამის გამო მას არ შეეძლო კრონპრინცესის, ანუ მომავალი დედოფლის მთავარი მოვალეობის შესრულება — მემკვიდრის გაჩენა.

წყვილს შორის უთანხმოებას იწვევდა ისიც, რომ ფრიდრიხ ავგუსტი არ იყო ერთგული მეუღლე, რის გამოც მარია კაროლინასთან ხშირად ჰქონდა კონფლიქტი. თავისი ერთ-ერთი ასეთი რომანისაგან მას ერთი უკანონო ვაჟიც შეეძინა 1822 წელს, რაც კრონპრინცესას ერთობ დამამცირებელ მდგომარეობაში აყენებდა.

ხანგრძლივი ტანჯვის შემდეგ, 1832 წლის 22 მაისს 31 წლის მარია კაროლინა დრეზდენის სამეფო სასახლეში გარდაიცვალა ეპილეფსიური კრუნჩხვების მორიგი შემოტევისას. ამის შემდეგ მისი ქვრივი 1833 წელს დაქორწინდა მეფე მაქსიმილიან I-ის ასულ მარია ანა ბავარიელზე, თუმცა შვილები არც მასთან ჰყოლია. 1836 წელს იგი საქსონიის მეფეც გახდა.

## წინაპრები 

## ლიტერატურა 
* Kroll, Frank-Lothar. "Die Herrscher Sachsens: Markgrafen, Kurfürsten, Könige. 1089–1918". München, 2007, p.&nbsp;241
*  Wurzbach, Constantin, von, ed. (1860). "Habsburg, Franz I." . Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich [Biographical Encyclopedia of the Austrian Empire] (in German). 6. p.&nbsp;208
*  Genealogie ascendante jusqu'au quatrieme degre inclusivement de tous les Rois et Princes de maisons souveraines de l'Europe actuellement vivans [Genealogy up to the fourth degree inclusive of all the Kings and Princes of sovereign houses of Europe currently living] (in French). Bourdeaux: Frederic Guillaume Birnstiel. 1768. p.&nbsp;9.

კატეგორია:დაბადებული 8 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1801
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1832
კატეგორია:ჰაბსბურგ-ლოთარინგიელები
კატეგორია:ავსტრიის პრინცესები
კატეგორია:ეპილეფსიით გარდაცვლილები
კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
კატეგორია:ვენაში დაბადებულები
დავითის ციხე

**დავითის ციხე** — სასაზღვრო ციხე დარიალის ხეობაში, ისტორიულ ხევში (ახლანდ. ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი).

ვახუშტი ბატონიშვილის (XVIII ს.) მიხედვით, ეს ციხე აგებული უნდა იყოს დავით აღმაშენებლის მიერ და მდებარეობდა სოფელ გველეთის ჩრდილოეთით მდ. ქისტის წყლის (ქისტურის, ახლანდ. ხდისწყლის) ნაპირზე, დარიალის კარის სამხრეთით. XIX საუკუნის II ნახევარში ციხის მხოლოდ ნანგრევები იყო შემორჩენილი.

## ლიტერატურა
* დავითის ციხე // „ქართლის ცხოვრების ტოპოარქეოლოგიური ლექსიკონი“, გ. გამყრელიძე, დ. მინდორაშვილი, ზ. ბრაგვაძე, მ. კვაჭაძე და სხვ. (740 გვ.), რედ. და პროექტის ხელმძღვ. გელა გამყრელიძე. საქ. ეროვნ. მუზეუმი, არქეოლ. ცენტრი. – I გამოცემა. – თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2013.

კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
დავითისმთა

**დავითისმთა** — მთა აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, მცხეთის მუნიციპალიტეტში. 

მდებარეობს სათოვლის ქედზე (თრიალეთის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთი განშტოება), მდინარე სათოვლეხევის (ხეკორძულის მარჯვენა შენაკადი) სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1463 მ. აგებულია შუაეოცენური ანდეზიტური ტუფ-ბრექჩიებით. მწვერვალი მობრტყელებულია, ჩრდილოეთი კალთა ციცაბოა, დანარჩენი — დამრეცი. შემოსილია მდელოს ბალახეულით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
დავითსაგარეჯო

**დავითსაგარეჯო** — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, მდებარეობს ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, მდ. მაშავრის მარჯვენა ნაპირას, მთის ფერდობზე, სოფ. კიანეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით დაახლ. 3 კმ-ზე. 

ამ ადგილას მონასტერი უნდა ყოფილიყო. შემორჩენილია ორი ეკლესიისა და რამდენიმე ქვის შენობის ნაშთი. მთავარი ტაძარი (XIII–XIV სს.) საშუალო ზომის ერთნავიანი შენობაა. მისგან მხოლოდ აღმოსავლეთი და ჩრდილოეთი კედლებია დაცული. კედლები შემოსილი იყო სუფთად გათლილი მომწვანო ქვით. ტაძარი გადახურული იყო ლორფინებით. შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონდა. ტაძარს ამკობდა ბარელიეფები და ჩუქურთმები. აღმოსავლეთ კედელზე გამოსახულია ჯვრები, არწივები; კალატოზები თავიანთი იარაღებით. უხვად ყოფილა მოჩუქურთმებული შესასვლელიც. მეორე, მცირე ეკლესია, რომელიც მთავარი ტაძრის სამხრეთ-დასავლეთით დგას, მხოლოდ გარედანაა შემოსილი იმავე ქანის თლილი ქვით; იგი უფრო გვიან უნდა იყოს აშენებული, მის კედლებში ძველი ტაძრის ქვებია ჩატანებული.

## ლიტერატურა
* მუსხელიშვილი ლ., არქეოლოგიური ექსკურსიები მაშავრის ხეობაში, თბ., 1941;

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
დავითიშვილ-ბაგრატიონები

**დავითიშვილ-ბაგრატიონები** — ბაგრატიონთა სამეფო სახლის საგვარეულო განშტოება, რ-იც XVI საუკუნიდან ფეოდალურ სათავადოდ ჩამოყალიბდა. 

წარმოდგება ბაგრატიონთა კახეთის შტოსგან. 1511 წელს გიორგი ბატონიშვილმა მოკლა მამა — კახეთის მეფე ალექსანდრე I, ხოლო ძმას — დიმიტრი ბატონიშვილს — თვალები დასთხარა (ვახუშტი ბატონიშვილის სიტყვებით, „აღმოქადა მასცა თუალნი“) და ცოლშვილიანად გააძევა. ქართლში გადასვლის შემდეგ დიმიტრის შთამომავლებისაგან დაიწყო ბაგრატიონთა სახლის საგვარეულო განშტოება, რომელთაც „თვალდამწვრიანები“ უწოდეს. შემდგომში ეს განშტოება სათავადო სახლად ჩამოყალიბდა. დიმიტრი „თვალდამწვრის“ ჩამომავალ დავითიდან ისინი დავითიშვილებად იწოდნენ. 

დავითიშვილთა თავადურ სახლში დიმიტრის ძის — დავით თვალდამწვრიანის შვილის — რამაზ დავითიშვილის შთამომავლობით კი, კიდევ ერთი საგვარეულო განშტოება — რამაზიშვილები — დაფუძნდა. XVI–XVIII საუკუნეებში ამ ორ შტოს შორის ხშირი იყო დავები, რაც ისტორიულ საბუთებშია ასახული: რამაზიშვილები თავიანთ განაყოფს მამულებს ედავებოდნენ, ხოლო დავითიშვილები მათ „სახლიკაცობას“ არ ცნობენ. ისტორიული წყაროებით, დავითიშვილების სამფლობელო ყოფილა შიდა ქართლის შემდეგი სოფლები: თავდაპირველად — დირბი, ბრეთი, ბებნისი, შემდეგ — ნული, ფცა, აბანო, თორმანეული, ღვერთეთი, თიხევი, ბროწლეთი, ტკოცა. ნულში ჰქონდათ სასახლე, კოშკი, საყდარი და ა. შ. დიმიტრი ბაქრაძის აზრით, ბაგრატიონთა საგვარეულოს ამ განშტოების საძვალე რუისის ტაძარში უნდა ყოფილიყო. მოგვიანებით საგვარეულოს თავისი გერბიც გაუჩნდა. იოანე ბატონიშვილის მიხედვით, ცხინვალში „წყლის ხეობასა შინა“ ცხოვრობენ თავადი დავითიშვილნი და „არიან გუარით ბაგრატოანნი“. XVIII საუკუნის ბოლოსა და XIX საუკუნეში თავადურ გვართა ერთმა ნაწილმა თავისი ძველი, ძირითადი გვარი დაიბრუნა. ეს დავითიშვილებმაც შეძლეს — 1783 წლის ტრაქტატს თანდართულ ქართლ-კახეთის თავადებისა და აზნაურების ნუსხაში მათი წარმომადგენელი მოხსენიებულია როგორც „თავადი დავითისშვილი–ბაგრატოვანი“. ამ პერიოდში დავითიშვილის გვარისა და, შესაბამისად, ბაგრატიონობის დაბრუნება რამაზიშვილებმაც მოახერხეს.

## ლიტერატურა
* გორგიჯანიძე ფ., საქართველოს ისტორია, ს. კაკაბაძის გამოც., «საისტორიო მოამბე», 1925, წგ. 1; 
* ეგნატაშვილი ბ., ახალი ქართლის ცხოვრება. მეორე ტექსტი, წგ.: ქართლის ცხოვრება, ს. ყაუხჩიშვილის გამოც., ტ. 2, თბ., 1959; 
* ვახუშტი, აღწერა სამეფოსა საქართველოსა, იქვე, ტ. 4, თბ., 1973. 

კატეგორია:ბაგრატიონები
კატეგორია:ქართველი თავადები
კატეგორია:დავითიშვილები
გიორგი დავრიშვილი

**გიორგი დავითის ძე დავრიშვილი** (დ. 1810 — გ. 1875) — ქართველი ექიმი.  

დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი (1830). 1830–1836 წლებში მუშაობდა საოლქო გიმნაზიის ექიმად მოსკოვში, ხოლო შემდეგ — შაქის (ნუხის) მაზრაში (ახლანდ. აზერბაიჯანის რესპუბლიკა), 1836 წელს — თბილისის ქალაქის საავადმყოფოში, 1837 წელს კი — თელავის მაზრაში. იმავე წელს მიავლინეს ქოლერის ეპიდემიის სალიკვიდაციოდ ხევსურეთში. 1846 წლიდან თბილისის, ხოლო 1866 წლიდან ალექსანდროპოლის (ახლანდ. გიუმრი, სომხეთი) სამხედრო ჰოსპიტალში მუშაობდა. იყო კავკასიის სამედიცინო საზოგადოების ერთ-ერთი დამაარსებელი და მისი აქტიური წევრი.

## ლიტერატურა
* საქართველოს მედიცინის ისტორია, ტ. 4, წგ. 1, თბ., 1960; 
* შენგელია მ., ქართული მედიცინის ისტორია, თბ., 1970;

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1810
კატეგორია:გარდაცვლილი 1875
კატეგორია:ქართველი ექიმები
დათუაშვილი

საკუთარი სახელი **დათუაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
* დანიელი (დათუაშვილი) — საეკლესიო პირი
* პაატა დათუაშვილი — გენერალ-მაიორი
* ჯილდა დათუაშვილი — საესტრადო მომღერალი 

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
დათუკიშვილი

საკუთარი სახელი **დათუკიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
* ვალერიან დათუკიშვილი — ეკონომისტი
* მარინა დათუკიშვილი — პოლიტიკოსი

*
კატეგორია:ქართული გვარები
ლიანა დავლიანიძე

**ლიანა სევერიანის ასული დავლიანიძე** (დ. 26 დეკემბერი, 1930, თბილისი — გ. დეკემბერი, 2012) — ქართველი ისტორიკოსი. ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1990), პროფესორი (1992). 

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი (1952). 1954–1955 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვარძიის მუზეუმ-ნაკრძალში. შეისწავლა და გამოაქვეყნა თმოგვის ციხის მიდამოების სომხური ეპიგრაფიკული ძეგლები (1959). 1956–1990 მუშაობდა ი. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტში. თარგმნილი და გამოქვეყნებული აქვს სომხური საისტორიო მწერლობის არაერთი მნიშვნელოვანი ძეგლი შესავალი წერილითა და შენიშვნებით: მხითარ გოშის „ალვანეთის ქრონიკა“ (1968), ზაქარია აგულეცის „დღიური“ (1979), იაკობ შემახელის „თამაზ ყული-ხანის ლაშქრობანი“ (1978), აბრაჰამ ერევანცის „ომების ისტორია“ (1976). ეს ნაწარმოებები მოიცავს მდიდარ მასალას საქართველოს ისტორიის შესახებ. აქვს მხატვრული თარგმანიც. 1990–2006 წლებში მუშაობდა საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში. კითხულობდა საქართველოს ისტორიის კურსს (უძველესი დროიდან XIX ს-მდე). დაჯილდოებულია ი. ჯავახიშვილის საიუბილეო მედლით (1976).

## ბიბლიოგრაფია
* ქრონოგრაფიული ისტორია (მთარგმნელი). - თბილისი, მეცნიერება, 1990;
* Значение армянских источников ХVIII века для истории Грузии, Тб., 1985.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი არმენოლოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
დავლიანიძე

საკუთარი სახელი **დავლიანიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ლიანა დავლიანიძე — ისტორიკოსი
* სერგო დავლიანიძე — საბჭოთა არმიის გენერალ-მაიორი

კატეგორია:ქართული გვარები
იური გვრიტიშვილი

**იური  (გივი) გვრიტიშვილი** (დ. 2 მაისი, 1954, სოფელი იკოთი, ლენინგორის რაიონი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.

1976 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ეკონომიკის ფაკულტეტი.  1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალგორის მაჟორიტარი). 

## რესურსები ინტერნეტში
*იური  (გივი) გვრიტიშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
გიორგი გოგნიაშვილი

**გიორგი გოგნიაშვილი** (დ. 6 აპრილი, 1962, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფიზიკოსი.

1986 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი  პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ეროვნულ–დემოკრატიული პარტია“. 

## რესურსები ინტერნეტში
*გიორგი გოგნიაშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

 

კატეგორია:დაბადებული 6 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კონდენსირებული გარემოს ფიზიკა

**კონდესირებული გარემოს ფიზიკა** არის ფიზიკის ნაწილი რომელიც სწავლობს ე.წ. კონდესირებულ მდგომარეობაში მყოფ მასალებს. უპირველესად ესაა მყარი სხეულები, ასევე სითხეები. კონდესირებულ მდგომარეობათა რიცხვში ასევე მოაზრება ზეგამტარული და ზედენადი ფაზა, ბოზე-აინშტაინის კონდესატი და ა.შ.

კონდენსირებული გარმოს ფიზიკა არის ფიზიკის ყველაზე პოპულარული ნაწილი. ამერიკელი ფიზიკოსების დაახლოებით ერთი მესამედი სწორედ ამ მიმართულებით მოღვაწეობს. ფიზიკის ეს მიმართულება მჭიდროდაა შეკავშირებული ქიმიასთან, მასალათმცოდნეობასთან, ინჟინერიასა და ნანოტექნოლოგიებთან.

მეოცე საუკუნის 40-იან წლებში, ისეთი დისციპლინები როგორიცაა კრისტალოგრაფია, მეტალურგია და მაგნეტიზმი ცალკეულ დარგებად მიიჩნეოდა. თუმცა მოგვიანებით ისინი გაერთიანდნენ ერთ დარგში — მყარი სხეულის ფიზიკა. 60-იანი წლებიდან ამ სიას დაემატა სითხეების ფიზიკაც, რის შემდეგაც აქტუალობა დაკარგა ტერმინმა „მყარი სხეულის ფიზიკა“ და უფრო მისაღები გახდა „კონდესირებული გარემოს ფიზიკა“.

## სქოლიო 
*
კატეგორია:ფიზიკის დარგები
ბონდო შალიკიანი

**ბონდო ზურაბის ძე შალიკიანი** (დ. 1967 — გ. 7 აგვისტო, 2012, მინსკი) — ქართველი ბიზნესმენი და პოლიტიკოსი.

შალიკიანი პოლიტიკურ საქმიანობაში 1990-იანი წლების ბოლოს ჩაერთო. ამ დროისთვის ის დასავლეთ საქართველოს ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ბიზნესმენი იყო. ფლობდა ბენზინგასამართი სადგურების ქსელს, აქციებს ქუთაისის საავტომობილო ქარხანაში, კურორტ „საირმეში“, ფარმაცევტულ ქარხანას ქუთაისში, ტელეკომპანია „ქუთაისს“ და სხვ. 2002 წელს აირჩიეს ქუთაისის საკრებულოს წევრად, 2003 წელს — საქართველოს პარლამენტის წევრად (ტყიბულის მაჟორიტარი დეპუტატი). 2004 წლის მარტში ქუთაისში ჩატარებული პოლიციური ოპერაციის მსვლელობისას დააპატიმრეს გადასახადებისთვის თავის არიდების და იარაღის უკანონო ტარების ბრალდებით. წინასწარ პატიმრობაში მყოფი შალიკიანის სადეპუტატო უფლებამოსილების ცნობა საქართველოს პარლამენტმა გადაავადა. 2004 წლის ბოლოს გაათავისუფლეს, თუმცა ჩამოართვეს კუთვნილი ბიზნესების ნაწილი. შალიკიანი ამის შემდეგ რუსეთში გადავიდა საცხოვრებლად და იქაური მოქალაქეობა. 2007 წელს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ მის წინააღმდეგ სისხლის სამართლებრივი დევნა განაახლა 1990-იანი წლების დასაწყისში ჩადენილი დანაშაულების გამო (ადამიანის გატაცება, გამოძალვა, „ქურდული სამყაროს“ წევრობა), რის გამოც სასამართლომ მას დაუსწრებლად 13-წლიანი პატიმრობა მიუსაჯა. ცხოვრობდა რუსეთსა და ბელარუსში (ბონდო პავლოვის სახელით). 2012 წელს მოკლეს მინსკში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:ქართველი ბიზნესმენები
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
დავით გოქაძე

**დავით გოქაძე** (დ. 12 აპრილი, 1964, ზესტაფონი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1989 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მექანიკა-მანქანათმშენებლობის ფაკულტეტი. 1981-1989 მუშაობდა საავიაციო გაერთიანებაში. 1989-1992 წლებში ეწეოდა ბიზნესსაქმიანობას, კერძოდ იყო კოოპერატივ „სინათლის“ თავმჯდომარე. 1992-1995 იყო მისი საქმეთა მმართველი.

1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ეროვნულ–დემოკრატიული პარტია“. იყო ადამიანის უფლებათა და ეროვნულ უმცირესობათა საკითხების კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე, აგრეთვე ცხინვალის რეგიონის პრობლემების შემსწავლელი დროებითი საპარლამენტო კომისიის წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
*დავით გოქაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

 

კატეგორია:დაბადებული 12 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ზესტაფონში დაბადებულები
ვალერი გიორგობიანი

**ვალერი გიორგობიანი** (დ. 10 იანვარი, 1960, სოფელი სპათაგორი, ცაგერის რაიონი — გ. 31 მარტი, 2011) — ქართველი ინჟინერი, სპორტსმენი.

1994 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კავშირგაბმულობის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი). 2004-2008 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები “.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები (1994)
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ვალერი
ვალერიან დათუკიშვილი

**ვალერიან იოსების ძე დათუკიშვილი** (დ. 15 ივნისი, 1922, სოფ. არბოშიკი, ახლანდ. დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი, — გ. 21 მაისი, 2011, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი. ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1968), პროფესორი (1970). 

II მსოფლიო ომის მონაწილე. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიური ფაკულტეტი (1946). 1953–1960 წლებში ხელმძღვანელობდა საქართველოს ზოოტექნიკურ–სავეტერინარო ინსტიტუტის, ხოლო 1983–1991 წლებში — საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის პოლიტეკონომიის კათედრებს; 1960–1983 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტეკონომიის კათედრის დოცენტი, პროფესორი. შეთავსებით მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პაატა გუგუშვილის სახელობის ეკონომიკის ინსტიტუტში მთავარ მეცნიერ თანამშრომლად, განყოფილების გამგედ (1991–2005). მისი სამეცნიერო შრომები ეხება პოლიტეკონომიისა და მრეწველობის ეკონომიკის პრობლემებს. დაჯილდოებულია  ღირსების ორდენით (2000). 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1922
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ვ
რომან დალაქიშვილი

**რომან დალაქიშვილი** (დ. 25 სექტემბერი, 1950, სოფ. ჯორჯიაშვილი, ახლანდ. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

1972 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სატრანსპორტო ფაკულტეტი ხიდებისა და გვირაბების სპეციალობით, ხოლო 1981 წელს — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საინჟინრო-ეკონომიკური ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 1999-2004 წლებში — საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, ამავე საარჩევნო ბლოკიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1972)
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ირაკლი ჭიჭინაძე

**ირაკლი ამირანის ძე ჭიჭინაძე** (დ. 6 მაისი, 1977, თბილისი) — ქართველი ბრიგადის გენერალი (2020). 

დაამთავრა თბილისის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტის სპარსული ენისა და კულტურის ფაკულტეტი (1999), შემდეგ სწავლობდა თეირანის თარბიათე მოდარესის უნივერსიტეტის  სპარსული ენისა და კულტურის ფაკულტეტზე (1998-2000). სამხედრო განათლება მიიღო სამხედრო-დიპლომატიური მომზადების ცენტრსა (2003-2004) და კუანტიკოს სამეთაურო-საშტაბო კოლეჯში (აშშ, 2018-2019). 2000 წლიდან მსახურობს საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. ეკავა სხვადასხვა სამხედრო დაზვერვის დეპარტამენტის ოპერატიულ და ანალიტიკურ სამმართველოებში (2000-2005). 2005 წელს იყო შერეული სამშვიდობო ძალების სამხედრო დამკვირვებელი ცხინვალის რეგიონში, 2005-2006 წლებში 21-ე მსუბუქი ქვეითი ბატალიონის შემადგენლობაში იმყოფებოდა სამშვიდობო მისიით ერაყში, შემდეგ მსახურობდა სახმელეთო ძალების შტაბის G-2 ოფიცერად (2006-2007), სხვადასხვა თანამდებობაზე თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო დაზვერვის დეპარტამენტში, მ. შ. დეპარტამენტის უფროსის მოადგილედ (2014-2017) და დეპარტამენტის უფროსად (2017-2020). 2020 წლის ივლისიდან — საქართველოს თავდაცვის ძალების მეთაურის მოადგილე. მიღებული აქვს თავდაცვის სამინისტროს სხვადასხვა უწყებრივი მედალი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ირაკლი ჭიჭინაძე. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. ციტირების თარიღი: 2 აგვისტო, 2020.

კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
ი
ჯონი ტატუნაშვილი

**ჯონი ტატუნაშვილი** (დ. 22 სექტემბერი, 1976, სოფ. ყანჩავეთი, ახლანდ. ახალგორის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ბრიგადის გენერალი (2020).

სწავლობდა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს გაერთიანებული სამხედრო აკადემია (1997). 1993 წლიდან მსახურობდა საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. იყო დაზვერვის სამმართველოს სასწავლო ცენტრის ოცმეთაური, შემდეგ ასმეთაური (1997-2001), სპეციალური დანიშნულების ძალების „კომანდოს“ ბატალიონის ოპერატიული და საბრძოლო მომზადების სამსახურის უფროსი (2001-2002), სპეციალური დანიშნულების ბრიგადის უზრუნველყოფის ბატალიონის მმართველობის ოპერატიული და საბრძოლო მომზადების ოფიცერი (2003-2005), I ქვეითი ბრიგადის მსუბუქი ქვეითი ბატალიონის მეთაური, შემდეგ იმავე ბრიგადის მმართველობის შტაბის უფროსი (2005-2008). 2008-2015 წლებში ეკავა სახმელეთო ჯარების სარდლობის შტაბის უფროსის, შემდეგ უსაფრთხოების ხელშეწყობის საერთაშორისო ძალების (ISAF) შემადგენლობაში ავღანეთში სამხედრო წარმომადგენლობის უფროსი სამხედრო წარმომადგენლის, J-7 სამხედრო განათლებისა და საბრძოლო მომზადების დეპარტამენტის საბრძოლო მომზადების სამმართველოს უფროსის თანამდებობები. 2015-2016 წლებში მეთაურობდა V ქვეით ბრიგადას. 2016-2019 იყო დასავლეთის სარდლის მოადგილე, 2019-2020 — დასავლეთ სარდლის მოვალეობის შემსრულებელი, 2020 წლის ივლისიდან — თავდაცვის ძალების მეთაურის მოადგილე და გენერალური შტაბის უფროსი. 

მონაწილეობა აქვს მიღებული კონფლიქტში ცხინვალის რეგიონში (2004), რუსეთ-საქართველოს ომში (2008), ასევე საერთაშორისო მისიებში კოსოვოში, ერაყსა და ავღანეთში. დაჯილდოებულია უწყებრივი და სახელმწიფო ჯილდოებით, მ. შ. მედლებით „მხედრული მამაცობისათვის“ და „საბრძოლო დამსახურებისათვის“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჯონი ტატუნაშვილი. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. ციტირების თარიღი: 2 აგვისტო, 2020.

კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
პაატა დათუაშვილი

**პაატა ნასყიდას ძე დათუაშვილი** (დ. 5 აგვისტო, 1954, ყვარელი, — გ. 25 იანვარი, 1995, მოსკოვი, დაკრძალულია თბილისში) — ქართველი გენერალ-მაიორი (1992). 

დაამთავრა თბილისის უმაღლესი სამხედრო–საარტილერიო სამეთაურო სასწავლებელი (1975), მოსკოვის მ. კალინინის სახელობის სამხედრო–საარტილერიო აკადემია (1988). 1975–1985 წლებში საბჭოთა არმიის რიგებში მსახურობდა ბელორუსიის სამხედრო ოლქში, გერმანიაში საბჭოთა ჯარების ჯგუფში, თურქმენეთის სამხედრო ოლქში, ავღანეთში. 1988–1990 ბაიკალისპირეთის სამხედრო ოლქში მეთაურობდა რეაქტიულ დივიზიონს. 1990-იანი წლების დასაწყისში მონაწილეობდა დამოუკიდებელი საქართველოს შეიარაღების ჩამოყალიბების პროცესში. 1991 წელს დაინიშნა საქართველოს რესპუბლიკის ეროვნული გვარდიის არტილერიის უფროსად. 1992 წლიდან იყო საქართველოს შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსის მოადგილე, 1992–1993 წლებში — მე-2 მექანიზებული კორპუსის მეთაური. მონაწილეობდა აფხაზეთის ომში. 1993–1994 წლებში იყო საქართველოს თავდაცვის მინისტრის პირველი მოადგილე. შემდეგ სწავლა განაგრძო მოსკოვის გენშტაბის აკადემიაში. დაიღუპა იქვე ტერორისტული აქტის დროს (ამავე თავდასხმის დროს მძიმედ დაიჭრა გენერალ-მაიორი გიორგი ყარყარაშვილი). დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენით (1993). 

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ქართველი გენერალ-მაიორები
დათუნაშვილი

საკუთარი სახელი **დათუნაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ზურაბ დათუნაშვილი — სპორტსმენი (მოჭიდავე)
* ილია დათუნაშვილი — სპორტსმენი (ფეხბურთელი) 
* ლევან დათუნაშვილი — სპორტსმენი (მორაგბე)

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ხელთუფლიშვილი

საკუთარი სახელი ** ხელთუფლიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით ხელთუფლიშვილი — იურისტი
* მიხეილ ხელთუფლიშვილი — პუბლიცისტი, ისტორიკოსი
* პლატონ ხელთუფლიშვილი — ინჟინერი

კატეგორია:ქართული გვარები
ზაზა ფერაძე

**ზაზა ფერაძე** (დ. 16 თებერვალი, 1973, დაბა შორაპანი, ახლანდ. ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი, — გ. 11 აგვისტო, 2008) — ქართველი სამხედრო მოსამსახურე, უფროსი სერჟანტი. დაიღუპა რუსეთ-საქართველოს 2008 წლის ომში.

1994 წელს გაიწვიეს სავალდებულო სამხედრო სამსახურში, შემდეგ კონტრაქტით მსახურობდა საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. მონაწილეობდა აფხაზეთის ომში (1992-1993), სამშვიდობო მისიაში ერაყში და რუსეთ-საქართველოს 2008 წლის აგვისტოს ომში. დაიღუპა რუსეთის ჯარებთან ბრძოლის დროს სოფელ შინდისთან. „შინდისის გმირების“ სახელი მინიჭებული აქვს გორში შინდისის გზატკეცილს და თბილისის ერთ-ერთ ქუჩას (სამგორის რაიონი). ზაზა ფერაძის სახელობისაა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს საწყისი საბრძოლო მომზადების ცენტრი. დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენით (სიკვდილის შემდეგ, 2008).

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ომის მონაწილეები (2008)
ზაზა ჩხაიძე

**ზაზა ჩხაიძე** (დ. 25 ოქტომბერი, 1974, თბილისი) — ქართველი გენერალ-მაიორი (2019).

დაამთავრა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს გაერთიანებული სამხედრო აკადემია (1998). სწავლობდა საქართველოს თავდაცვის ეროვნული აკადემიასა (2011) და სან-ანტონიოს სახმელეთო ჯარების ომის კოლეჯში (აშშ, 2015-2016). 1998 წლიდან საქართველოს შეიარაღებულ ძალებშია. 2001-2004 წლებში მსახურობდა სპეციალური დანიშნულების ძალებში (2002-2004 — ბრიგადის მეთაური). 2004-2005 წლებში იყო III ქვეითი ბრიგადის მეთაური, 2007-2009 — I ქვეითი ბრიგადის G-2 დაზვერვის სამმართველოს უფროსი, 2009-2010 — სახმელეთო ჯარების შტაბის G-2 დაზვერვის სამმართველოს საინფორმაციო-ანალიტიკური განყოფილების უფროსი ოფიცერი, 2012-2015 — II ქვეითი ბრიგადის მეთაური, 2015-2016 — J-2 დაზვერვის დეპარტამენტის I სამმართველოს უფროსი ოფიცერი, 2016 — J-2 დაზვერვის დეპარტამენტის უფროსი, 2016-2018 — შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის უფროსის მოადგილე, 2018 წლიდან — თავდაცვის ძალების მეთაურის მოადგილე. დაჯილდოებულია სხვადასხვა სამხედრო და სახელმწიფო ჯილდოთი, მ. შ. ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენით (2002). 

## რესურსები ინტერნეტში
* ზაზა ჩხაიძე. საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. ციტირების თარიღი: 2 აგვისტო, 2020.

კატეგორია:დაბადებული 25 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
ზაზა
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პლატონ ხელთუფლიშვილი

**პლატონ ბესარიონის ძე ხელთუფლიშვილი** (დ. 1862, ქუთაისი, — გ. 1945, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, ხიდებისა და რკინიგზების მშენებლობის სპეციალისტი. პროფესორი (1932); საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1941).

დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტის მათემატიკური ფაკულტეტი (1884) და პეტერბურგის მიმოსვლის გზათა ინჟინრების ინსტიტუტი (1888). ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი 1908 წლიდან. გატაცებული იყო ჭადრაკით; მონაწილეობდა „შახმატნი ჟურნალის“ მიმოწერით ტურნირებში. 1917 წლამდე მუშაობდა სხვადასხვა პასუხსაგებ თანამდებობაზე რუსეთის რკინიგზების საექსპლოატაციო სამმართველოებში და მშენებლობაზე, 1919-1924 წლებში — მოსკოვის მიმოსვლის გზათა სახელმწიფო კომისარიატში. 1925 წლიდან ლექციებს კითხულობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, შემდეგ თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინრების ინსტიტუტში. მას დიდი ღვაწლი მიუძღვის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის დაარსებაში. მისი ძმები იყვნენ: პუბლიცისტი მიხეილ ხელთუფლიშვილი და იურისტი დავით ხელთუფლიშვილი. მათი დეიდაშვილი იყო ნიკო ნიკოლაძე. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1862
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
მიხეილ ხელთუფლიშვილი

**მიხეილ ბესარიონის ძე ხელთუფლიშვილი** (დ. 1869 — გ. 23 აპრილი, 1895, დაკრძალულია ქუთაისში) — ქართველი პუბლიცისტი, სტუდენტური მოძრაობის აქტიური მონაწილე.

დაიბადა ქუთაისის გუბერნიის აზნაურის ოჯახში. მისი ძმები იყვნენ დავით და პლატონ ხელთუფლიშვილები, დეიდაშვილი — ნიკო ნიკოლაძე. სწავლობდა ქუთაისის გიმნაზიაში, შემდეგ მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. შეისწავლა რუსეთთან საქართველოს შეერთების ისტორიის საკითხები და რუსულ ენაზე გამოაქვეყნა „საქართველოს შესვლა რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში“ (ჟურნ. „იურიდიჩესკი ვესტნიკ“, №7‑8, 1891; წიგნად — ქუთაისი, 1901). ასევე ცნობილია მის მიერ დაბეჭდილი კრიტიკული წერილი «რამდენიმე შენიშვნა შესახებ ილ. ჭავჭავაძის „ოთარაანთ ქვრივისა“» (გაზ. „ივერია“, №58, 1888). ხელთუფლიშვილი მონაწილეობდა რუსეთის უნივერსიტეტებში მოსწავლე ქართველი სტუდენტების მიერ 1892-1893 წლებში შექმნილი პოლიტიკური ორგანიზაციის „საქართველოს თავისუფლების ლიგის“ საქმიანობაში. მის სახლში ქუთაისში ჩატარდა სტუდენტთა პირველი ყრილობა. 1895 წელს დაპატიმრებული იყო ჟანდარმერიის მიერ. ტუბერკულოზით დაავადებული, 26 წლის ასაკში გარდაიცვალა საპატიმროში „ლიგის“ საქმის გამოძიების დამთავრებამდე.

## ბიბლიოგრაფია
* Вступление Грузии в состав Российской империи / Мих. В. Хелтуплишвили. - Кутаиси, 1901.

## ლიტერატურა
* ნეკროლოგი: მიხეილ ბესარიონის ძე ხელთუფლიშვილი. გაზ. „ივერია“ №86, 25 აპრილი, 1895; – გვ. 1;
* ეროვნული საკითხი საქართველოში 1801-1921 წწ. / ა. ბენდიანიშვილი ; რედაქტორი: გრ. მარგიანი ; საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემია, აკად. ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტი; თბილისი : მეცნიერება , 1980; – გვ. 154-155;
* საქართველო-რუსეთის ურთიერთობის ისტორიის ქართველი მკვლევრები ზურაბ ავალიშვილი და მიხეილ ხელთუფლიშვილი. / ლ. ტერლეცკაია (დისერტაცია); გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი; გორი , 2019.

კატეგორია:დაბადებული 1869
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1895
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
ალბასეტე

**ალბასეტე** — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი  ესპანეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ავტონომიურ გაერთიანება კასტილია-ლა-მანჩაში; ალბასეტეს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა, 2019 წლის მონაცემებით — 173 329 ადამიანი.

## დაძმობილებული ქალაქები
* , ნიტ პორტ ტალბოტი
* , უდინე
* , ვიენა
* , ბირ განტუსი
* , ჰოუნდე
* , ლა-ლისა
* , ნანჩანი
* , პოსადასი
* , რეკონკისტა
* ,  სან-კარლოსი

## რესურსები ინტერნეტში
* ალბასეტეს საიტი 
* ალბასეტეს ფოტოები

## სქოლიო

კატეგორია:ალბასეტეს ქალაქები
კატეგორია:ალბასეტეს მუნიციპალიტეტები
რაგბის მთავარი ლიგა

**რაგბის მთავარი ლიგა** () — პროფესიონალური სარაგბო ლიგა აშშ-სა და კანადაში. 2021 წლის სეზონში მონაწილობას მიღებს 13 გუნდი — 12 აშშ-დან და ერთი კანადიდან. ლიგა დაარსდა 2017 წელს. შტაბბინა მდებარეობს სოლტ-ლეიკ-სიტიში, იუტაში.

პირველი გათამაშება ჩატარდა 2018 წელს, სადაც სიეტლის „ზღვის მგლებმა“ გაიმარჯვა. 2019 წელს იგი ზედიზედ მეორედ გახდა გამარჯვებული. 2020 წელს COVID-19-ით გამოწვეული პანდემიის გამო სეზონი გაუქმდა და გამარჯვებული არ გამოვლენილა.

## ჩემპიონები 
; წლების მიხედვით

; გუნდების მიხედვით

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის სპორტული ლიგები
თამაზ დაუშვილი

**თამაზ დაუშვილი** (დ. 2 აგვისტო, 1940, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 14 თებერვალი, 2024)  — ქართველი ბიზნესმენი, ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.

1965 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისი კრწანისის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „ ქართველ ტრადიციონალისტთა კავშირი“. 

## რესურსები ინტერნეტში
*თამაზ დაუშვილი — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

 

კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
თ
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 თებერვალი
კობა დვალიშვილი

**კობა დვალიშვილი** (დ. 10 იანვარი, 1965, ბოლნისი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი, ფილოლოგი.

დაამთავრა თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტის გერმანული ენისა და ლიტერატურის და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტები. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ხობის მაჟორატარი), საარჩევნო ბლოკი „ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები “.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კობა
კატეგორია:ბოლნისში დაბადებულები
რევაზ დიასამიძე

**რევაზ დიასამიძე** (დ. 16 აპრილი, 1948, სოფელი ანგისა, ხელვაჩაურის რაიონი)  — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი, მთარგმნელი, პოლიტიკოსი.

1976 წელს დაამთავრა მოსკოვის მიხეილ ლომონოსოვის სახელობის უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი  და 1979 წელს ასპირანტურა. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი   პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „სრულიად საქართველოს აღორძინების კავშირი“. 

## რესურსები ინტერნეტში
*რევაზ დიასამიძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

 
 

კატეგორია:დაბადებული 16 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
მამია დარჩია

**მამია დომენტის ძე დარჩია** (დ. 6 თებერვალი, 1929, თბილისი — გ. 4 იანვარი, 2023) — ქართველი  ისტორიკოსი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი. პროფესორი (1985).

1954 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. იყო თსუ-ის კადრების განყოფილების გამგე (1967–1971), პრორექტორი ადმინისტრაციის დარგში (1971–1975), გორის პედაგოგიკური ინსტიტუტის პედაგოგიკა-ფსიქოლოგიის კათედრის გამგე (1976–1980), საქართველოს მასწავლებელთა დახელოვნების ცენტრალური ინსტიტუტის დირექტორი (1981–1985), საქართველოს განათლების მინისტრის მოადგილე (1985–1993). 1993 წლიდან საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საზოგადოებრივი აზრის ინსტიტუტის რექტორი და სამინისტროს კოლეგიის წევრი, ხოლო 1994 წლიდან საქართველოს მასწავლებელთა დახელოვნების ცენტრალური ინსტიტუტის პედაგოგიკის კათედრის პროფესორი. 1993 წლიდან იყო საქართველოს პედაგოგთა საზოგადოების თავმჯდომარე. 

1995-1999 წლებში დარჩია იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 

## ბიბლიოგრაფია
* გაიოზ რექტორი, თბ., 1961; 
* პედაგოგიკის სიტყვათა ლექსიკონი, თბ., 1971 (თანაავტ.); 
* საზოგადოებრივი აზრის ინსტიტუტი, თბ., 1987 (თანაავტ.).

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
*მამია დარჩია — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

 

კატეგორია:დაბადებული 6 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2023
ნიკოლოზ ნათიძე

**ნიკოლოზ გიორგის ძე ნათიძე** (ფსევდონიმი — მელანია) (დ. 15 აგვისტო, 1853, ჩალაუბანი, ახლანდ. გურჯაანის მუნიციპალიტეტი, — გ. 4 თებერვალი, 1921, თბილისი, დაკრძალულია მელაანის ეკლესიასთან) — ქართველი მწერალი, დეკანოზი. 

დაამთავრა თელავის, შემდეგ თბილისის სასულიერო სემინარია (1873). შემდეგ მასწავლებლობდა სოფელ ვეჯინში, მაგრამ სკოლის საპატიო მზრუნველ თავად მიხეილ ანდრონიკაშვილთან კონფლიქტის გამო პედაგოგობას თავი დაანება და 1885 წელს მღვდლად ეკურთხა. ჯერ ყარსის ოლქში განთავსებული მოზდოკის კაზაკთა პოლკის, შემდეგ კი გორის პოლკის მღვდლად მსახურობდა. 1904 წლიდან ცხოვრობდა თბილისში. ახლო ურთიერთობა ჰქონდა იმდროინდელ ქართულ ლიტერატურულ წრეებთან, განსაკუთრებით ვაჟა-ფშაველასთან. ახლოს იდგა ხალხოსნურ იდეოლოგიასთან. 1890-იან წლებში აქვეყნებდა მოთხრობებს ქართულ პრესაში. მათ შორის აღსანიშნავია: „ბნელო“ (1891), „კრიალოსანი“ (1894), „ნავარდობა“ (1899-1900), „ქედნის ღუღუნი“ (1904) და სხვ.  

## ლიტერატურა
* მელანია (ნეკროლოგი). / გიორგი ლეონიძე // გაზ. „საქართველო“ - 1921 - 8 თებერვალი - №29;
* ქედნის ღუღუნი : [მოთხრობები / წიგნი შეადგ., ბოლოსიტყვ., ბიბლიოგრაფია და სიტყვების ახსნა დაურთო ქ. ხაჩიაშვილმა]. - თბ. : ლიტერატურა და ხელოვნება, 1965.

კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1853
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1921
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
საწური (ვაზის ჯიში)

**საწური**, *საწურავი* — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან.

ვაზის სახელწოდება მის შინაარსზე მიუთითებს. საწური წვენის უხვმოსავლიანი ჯიშია, ამიტომ იგი საღვინედ და ყურძნის წვენის დასამზადებლად იყო განკუთვნილი.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე დიდია, ოვალური, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა დაფარული მონაცრისფრო აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდია, ცილინდრულ-კონუსური ან ცილინდრული ფორმის, ხშირად დატოტვილი, კუმსი. მტევანს ახასიათებს ორი ფრთა. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მცირედ ოვალური, ზოგჯერ მომრგვალო, მუქი წითელი ელფერით. თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი მეტად წვნიანია, წვენი — შეუფერავი, ჩვეულებრივი მოტკბო გემოთი.

მტევანში მარცვლების მომწიფება არათანაბრად მიმდინარეობს, რაც ამ ჯიშისათვის დამახასიათებელი თვისებაა.

საწური ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულსიმწიფემდე საშუალოდ 198 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევრიდან შედის. მტევნის წონა 288-300 გრამამდეა. საჰექტარო მოსავლიანობა 10.0-დან ზოგჯერ 14.0 ტონას აღემატება. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.0-10 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინის დასაზადებლად. ჯიშური ღვინო ღია წითელი ფერის ან მოვარდისფროა. მცირეალკოჰოლიანი და ხალისიანი, ნაკლებსხეულიანი, მცირედ გამოხატული ჯიშური არომატით.

## ლიტერატურა
* უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 348
* გაზ. „ჩვენი სოფელი“, №5 (55), 15 ივლისი 2020, გვ. 15.

კატეგორია:აჭარის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
გიორგი ენდელაძე

**გიორგი ენდელაძე** (დ. 27 აპრილი, 1957, მაიაკოვსკი) — ქართველი პოლიტიკოსი.

დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სატრანსპორტო ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 

## რესურსები ინტერნეტში
*გიორგი ენდელაძე —    საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი
*გიორგი ენდელაძე  — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

 

კატეგორია:დაბადებული 27 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
პროკლე კილტავა

**პროკლე (პროკოფი) თედორეს ძე კილტავა** (გ. 28 აგვისტო, 1920) — ერთ-ერთი პირველი ქართველი სამხედრო მფრინავი, საქართველოს რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების ლეიტენანტი.

დაამთავრა თბილისის სამხედრო სასწავლებელი (1915). მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიის სასაზღვრო დაცვის ცალკეული კორპუსის ბაქოს 29-ე ბრიგადაში. 1918 წლიდან იყო საქართველოს ეროვნულ ჯარში, საინჟინრო ნაწილში. გაიარა მომზადება სამხედრო საავიაციო სკოლაში. მძიმედ დაშავდა სასწავლო ფრენისას თვითმფრინავის ჩამოვარდნის შედეგად; პროფ. ალექსანდრე ტიხონოვიჩმა ქვედა კიდურის ამპუტაცია შეასრულა, თუმცა კილტავას გადარჩენა ვერ მოხერხდა. დაკრძალეს დიდუბის სასაფლაოზე.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მფრინავები
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1920
გრიგოლ მალაშხია

**გრიგოლ (გრიშა) ვასილის ძე მალაშხია** (გ. 27 სექტემბერი, 1919, დაკრძალულია დიდუბის ეკლესიის გალავანში) — ერთ-ერთი პირველი ქართველი სამხედრო მფრინავი, საქართველოს რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების კაპიტანი.

სამსახური დაიწყო რუსეთის იმპერიის არმიაში პრაპორშჩიკის წოდებით. დაამთავრა კავკასიის სამხედრო საავიაციო სკოლა (ქ. თბილისი). 1918 წლიდან მსახურობდა საქართველოს შეიარაღებული ძალების საავიაციო გუნდში. დაიღუპა საწვრთნელ-საცდელი გაფრენის დროს.

## რესურსები ინტერნეტში
;
* Кавказская военная авиационная школа (РГВА, ф.29, оп.11, д.7, л.17об., л.18 с об.). «Офицеры русской императорской армии».

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მფრინავები
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1919
ისარლიშვილი

საკუთარი სახელი **ისარლიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* იაკობ ისარლიშვილი — საზოგადო მოღვაწე 
* ილარიონ ისარლიშვილი — გენერალ-მაიორი
* იოსებ ისარლიშვილი — გენერალ-მაიორი
* ლუკა ისარლიშვილი — სა­ხელმ­წიფო მოხელე, პოეტი, ჟურ­ნალისტი
* რაფიელ ისარლიშვილი — საზოგადო მოღვაწე

## იხილეთ აგრეთვე
* ისარლიშვილები — წარჩინებულ ქართველ კათოლიკეთა საგვარეულო 

კატეგორია:ქართული გვარები
ალექსანდრე ვანაძე

**ალექსანდრე ვანაძე** (დ. 2 ოქტომბერი, 1948, სოფელი ვანაძეები, ხულოს რაიონი) — ქართველი ექიმი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა კემეროვოს   სამედიცინო ინსტიტუტის (რუსეთი) სამკურნალო ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ხულოს მაჟორიტარი).  

## რესურსები ინტერნეტში
*ალექსანდრე ვანაძე — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი

 

კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
ნიკოლოზ მაყაშვილი

**ნიკოლოზ (კოლა) აბელის ძე მაყაშვილი** (დ. 3 მარტი, 1890 — გ. 12 აგვისტო, 1920, თბილისთან ახლოს, დაკრძალულია დიდუბის ეკლესიის ეზოში) — ერთ-ერთი პირველი ქართველი სამხედრო მფრინავი, მაიორი (1918).

გენერალ აბელ მაყაშვილის შვილი. სწავლობდა ციმბირის კადეტთა კორპუსში, შემდეგ პავლეს სამხედრო სასწავლებელში, რომლის დამთავრების შემდეგ მიიღო რუსეთის იმპერიის არმიის პორუჩიკის წოდება. შემდეგ იყო 43-ე საარტილერიო ბრიგადის შტაბს-კაპიტანი და მე-2 დივიზიონის ადიუტანტი. 1916-1917 წლებში სწავლობდა სევასტოპოლის სამხედრო საავიაციო სასწავლებელსა და კავკასიის სამხედრო საავიაციო სკოლაში. 1918 წლის ნოემბრიდან სამხედრო სკოლის ავიაციის უფროსი გახდა, შემდეგ კი სამხედრო საავიაციო გუნდის მეთაურის მოვალეობის შემსრულებლად დანიშნეს. მონაწილეობდა ბრძოლებში გაგრის, ახალციხის ფრონტებზე, ომებში სომხეთთან და საბჭოთა აზერბაიჯანთან. დაიღუპა საცდელი ფრენის დროს თბილისის მახლობლად.

## ლიტერატურა
* РГВИА: Ф.1621 Оп.1 Д.9;
* 

კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1890
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1920
კატეგორია:ქართველი მფრინავები
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
ტროფიმე, თეოფილე და მათთან ცამეტი მოწამე

**წმიდა მოწამენი ტროფიმე, თეოფილე და სხვა ათცამეტნი** — IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები, რომლებიც იმპერატორ დიოკლეტიანეს დროს ქრისტიანთა დევნის დროს აწამეს. ხსენების დღეა 5 აგვისტო (ძველი სტილით 23 ივლისი).

## ცხოვრება
სამსჯავროზე წარმდგარმა მორწმუნეებმა გაბედულად აღიარეს ქრისტე და კერპებისთვის მსხვერპლის შეწირვაზე მტკიცე უარი განაცხადეს. ამისთვის ისინი სასტიკად აწამეს. შემდეგ კი, წვივებგადამსხვრეულები, ცეცხლში ჩაყარეს. სულიწმიდის მადლით განკურნებული და განმტკიცებული ქრისტეს ტარიგები სრულიად უვნებელნი გამოვიდნენ კოცონიდან და კიდევ უფრო ახოვნად აღიარეს ჭეშმარიტი სარწმუნოება. უსჯულოებს წმიდათა მოდრეკის იმედი საბოლოოდ გადაეწურათ და მათ თავები მოჰკვეთეს.

## ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წ.

## რესურსები ინტერნეტში
*წმიდა მოწამენი ტროფიმე, თეოფილე და მათთან ათცამეტი მოწამე (IV) – orthodoxy.ge

კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
თითქმის მეგობრები (2016 წლის ფილმი)

**„თითქმის მეგობრები“** () — 2016 წლის ამერიკული კომედიური დრამა, რომლის სცენარის ავტორი და რეჟისორია ჯეიკ გოლდბეგერი. ფილმში მონაწილეობენ ფრედი ჰაიმორი, ოდეია რაში, ჰეილი ჯოელ ოსმენტი, კრისტოფერ მელონი და მარჟ ჰელგენბერგერი.

ფილმის პრემიერა 2016 წლის 14 ოქტომბერს ოსტინის კინოფესტივალზე შედგა. 2017 წლის 17 ნოემბერს ფილმი ჩრდილოეთ ამერიკაში Gravitas Ventures-მა და Orion Pictures-მა გამოუშვეს.

## სიუჟეტი
ოდესღაც წარმატებულ ახალგაზრდა შეფმზარეულს, ჩარლის (ფრედი ჰაიმორი) ყოველგვარი მოტივაცია დაკარგული აქვს და ცხოვრობს დედამისთან (მარჟ ჰელგენბერგერი) და მამინაცვალთან ერთად, ხოლო მუშაობს კინოთეატრში. მისი ცხოვრება მოულოდნელად შეიცვლება, როცა შეუყვარდება ადგილობრივი ბარისტა, ემბერი (ოდეია რაში). პრობლემა იმაშია, რომ ემბერი ნიუ-იორკში გადასვლას აპირებს, რათა თავი დააღწიოს მის კედლის მეზობელს (ჯეიკ აბელი) და შეყვარებულს (ტეილორ ჯონ სმიტი). ამ ყველაფერთან ერთად, ჩარლის მამა (კრისტოფერ მელონი) მოულოდნელად ბრუნდება მის ცხოვრებაში სწორედ მაშინ, როცა ჩარლიმ მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს თავისი კარიერის შესახებ. მოახერხებს თუ არა ჩარლი სწორი გზის არჩევას, როცა ერთ კონფლიქტს მეორე ემატება?

## მსახიობები
* ფრედი ჰაიმორი — ჩარლი ბრენერი
* ოდეია რაში — ემბერი
* ჰეილი ჯოელ ოსმენტი — ბენი
* კრისტოფერ მელონი — ჰოვარდი
* მარჟ ჰელგენბერგერი — სამანტა
* რიტა ვოლკი — ჰეზერი
* ჯეიკ აბელი — ჯეკი
* ტეილორ ჯონ სმიტი
* ლონი ნაიტი — უსახლკარო მამაკაცი
* გარი რეი მური
* ჯონ ჰეიდენი — რუსელი

## წარმოება
2015 წლის 18 აგვისტოს განაცხადეს, რომ იწყებოდა ფილმის „Holding Patterns“ წარმოება, ფრედი ჰაიმორის, ოდეია რაშის, ჰეილი ჯოელ ოსმენტის, რიტა ვოლკის, ჯეიკ აბელისა და ტეილორ ჯონ სმიტის მონაწილეობით. ფილმის რეჟისორია ჯეიკ გოლდბეგერი, რომელიც ასევე სცენარის ავტორიცაა, ხოლო პროდიუსერები არიან ალექს გინცბურგი, ტონი ლი და ჯიმ იანგი. 2015 წლის 26 აგვისტოს, ფილმს შეუერთდნენ კრისტოფერ მელონი და მარჟ ჰელგენბერგერი შესაბამისად, ჰოვარდის და სამანტას როლების შესასრულებლად. ფილმს ასევე შეუერთდა გარი რეი მური

ფილმის ძირითადი გადაღებები დაიწყო მობილში (ალაბამა) 2015 წლის 27 ივლისს. მომდევნო დღეს სპენიშ-ფორტის საშუალო სკოლაში ჰაიმორი და ვოლკი შენიშნეს.

## გამოსვლა
2017 წლის ოქტომბერში, Gravitas Ventures-მა და Orion Pictures-მა ფილმის დისტრიბუციის უფლებები მოიპოვეს და გამოსვლის თარიღად 2017 წლის 17 ნოემბერი დაასახელეს.

## მიღებული შეფასებები
### გაყიდვები
„თითქმის მეგობრების“ შემოსავალმა მსოფლიოს მასშტაბით შეადგინა 46,376 აშშ დოლარს, ხოლო DVD-სა და Blu-ray-ის გაყიდვებით — 16,355 დოლარს.

## რესურსები ინტერნეტში
* თითქმის მეგობრები — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა
* თითქმის მეგობრები — AllMovie
* თითქმის მეგობრები — Rotten Tomatoes
* თითქმის მეგობრები — Box Office Mojo

## სქოლიო
კატეგორია:2016 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული კომედიურ-დრამატული ფილმები
კატეგორია:2016 წლის კომედიურ-დრამატული ფილმები
კატეგორია:მობილში (ალაბამა) გადაღებული ფილმები
კატეგორია:Orion Pictures-ის ფილმები
ფოკა სინოპელი

**ფოკა სინოპელი** (; დ. ?, სინოპი — გ. 117, იქვე) — ქრისტიანი წმინდანი, მღვდელმოწამე, სინოპელი ეპისკოპოსი. იხსენიება წელიწადში ორჯერ: 5 ოქტომბერს (ძელი სტილით 22 სექტემბერს) და 4 აგვისტოს (ძელი სტილით 22 ივლისს) — სინოპიდან კონსტანტინოპოლში მისი ნაწილების გადასვენების დღეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*მღვდელმოწამე ფოკა, სინოპელი ეპისკოპოსი (+117) – orthodoxy.ge

კატეგორია:II საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია