open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გოქაძე

საკუთარი სახელი **გოქაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით გოქაძე — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* მათე გოქაძე — სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა)

კატეგორია:ქართული გვარები
გრძელიშვილი

საკუთარი სახელი **გრძელიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით გრძელიშვილი — არქიტექტორი
* კონსტანტინე გრძელიშვილი — მხატვარი

კატეგორია:ქართული გვარები
გუგეშაშვილი

საკუთარი სახელი **გუგეშაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დოდო გუგეშაშვილი — სამხედრო მეთაური
* ლუკა გუგეშაშვილი — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა)
* შიო გუგეშაშვილი — თერაპევტი

კატეგორია:ქართული გვარები
ხაფანგი (1992 წლის ფილმი)

**ხაფანგი** —  1992 წლის ქართული მხატვრული ფილმი. რეჟისორი — ალექსანდრე (ალეკო) ნინუა.

## სიუჟეტი
ფილმი ასახავს მილიციის პენსიონერი პოდპოლკოვნიკის და ასევე „პენსიაზე“ გასული პროფესიონალი თაღლითის ჩახლართულ ურთიერთობებს.

## როლებში
* რევაზ თავართქილაძე — ელიზბარი
* გივი თოხაძე — დიმიტრი
* ლელა წურწუმია — მარგო
* ვალერი კორშია  
* ნანი ჩიქვინიძე — ელენე
* მიხეილ (მიშა) გომიაშვილი  
* გია გამყრელიძე-ძნელაძე  
* ვიქტორ ნინიძე  
* კახა თავართქილაძე
* ივანე ოსაძე
* რუსუდან (ხათუნა) მჭედლიძე
* ნინო დუმბაძე
* ვასილ რცხილაძე
* ირაკლი კავსაძე
* ნოდარ ხუციშვილი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:1992 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:ალეკო ნინუას ფილმები
დადვაძე

საკუთარი სახელი **დადვაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბონდო დადვაძე — მუსიკოსი, ფოტოჟურნალისტი
* პავლე დადვაძე — ჟურნალისტი, მთარგმნელი

კატეგორია:ქართული გვარები
ჯობაძე

საკუთარი სახელი **ჯობაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვახტანგ ჯობაძე — ხელოვნების ისტორიკოსი
* ნოდარ ჯობაძე — არქიტექტორი

კატეგორია:ქართული გვარები
QR კოდი

[[File:QR code for mobile English Wikipedia.svg|thumb|ინგლისურენოვანი ვიკიპედიის მობილური ვერსიის მთავარი გვერდის ბმულის QR კოდი]]
**QR კოდი** () — ორგანზომილებიანი მატრიცული შტრიხკოდის ტიპი, რომელიც გამოიგონა იაპონურმა კომპანია Denso Wave-მ 1994 წელს, ავტომობილების ნაწილების მარკირებისთვის. შტრიხკოდი წარმოადგენს შესაბამისი სკანერით წაკითხვად ოპტიკურ სურათს, რომელიც შეიცავს სპეციფიკურ ინფორმაციას ეტიკეტირებული ნივთის შესახებ. პრაქტიკაში, QR კოდები შეიცავს მონაცემებს ლოკატორის, იდენტიფიკატორისა და ვებსაიტის ვიზიტორთა თვალყურის დევნებისათვის. მონაცემების ეფექტური შესანახვისათვის იყენებენ კოდირების/დაშიფვრის ოთხ სტანდარტიზებულ რეჟიმს (I) ციფრული, (II) ასო-ციფრული, (III) ბაიტის ან ორობითი მონაცემებისა და (IV) კანჯისათვის.

QR კოდი შედგება თეთრ ფონზე კვადრატული ბადის სახით განლაგებული შავი კვადრატებისაგან, მათ შორის რამდენიმე ათვლის წერტილად მიჩნეული ნიშნისგან. წაკითხვა შესაძლებელია გამოსახულების წამკითხველი მოწყობილობით (როგორიცაა მაგალითად კამერა), დამუშავება კი — რიდ-სოლომონის შეცდომათა გასწორების კოდების გამოყენებით, სანამ გამოსახულება სწორად არ იქნება გადმოცემული. შემდეგ საჭირო მონაცემების ამოღება ხდება „ორნამენტებისგან“, რომლებიც წარმოდგენილია გამოსახულების როგორც ჰორიზონტალურ, ისე ვერტიკალურ კომპონენტებში.

## სქოლიო
კატეგორია:შტრიხკოდი
კასკინენი

**კასკინენი** () — ქალაქი, მუნიციპალიტეტი და კუნძული სამხრეთ-აღმოსავლეთ ბოტნიის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 246 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 10.49 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 118.78 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. კასკინენი ფინეთის ყველაზე პატარა მუნიციპალიტეტია, რომელსაც ქალაქის სტატუსი აქვს. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Town of Kaskinen – Official website
*BBLogistics OY – Official website, operates in Kaskinen Port since 1991
*Map of Kaskinen

## სქოლიო
კატეგორია:ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
კოლექტივიზაცია (მრავალმნიშვნელოვანი)

**კოლექტივიზაცია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* კოლექტივიზაცია — სოფლის მეურნეობის კოლექტივიზაცია სსრ კავშირში;
* კოლექტივიზაცია — საქართველოს სსრ მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატის საგლეხო გაზეთი (1930–1935).

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი
თოთლაძე

საკუთარი სახელი **თოთლაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი თოთლაძე — იურისტი, პოლიტიკოსი
* მზია თოთლაძე — მეწარმე, პოლიტიკოსი
* ხათუნა თოთლაძე — დიპლომატი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
თომაძე

საკუთარი სახელი **თომაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გია თომაძე — ქირურგი
* მაია თომაძე — ოპერის მომღერალი
* პეტრე თომაძე — ოპერის მომღერალი

კატეგორია:ქართული გვარები
ვარაზაშვილი

საკუთარი სახელი **ვარაზაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* გიორგი ვარაზაშვილი — იტალიის წინააღმდეგობის მოძრაობის მონაწილე II მსოფლიო ომში
* გიორგი ვარაზაშვილი — ინჟინერი
* ვასილ ვარაზაშვილი (ვარაზი) — ბიოქიმიკოსი, პათოფიზიოლოგი
* ივანე ვარაზაშვილი — ინჟინერი, მრეწველი
* ისიდორე ვარაზაშვილი — პოლიტიკური მოღვაწე
* ნინო ვარაზაშვილი — ჰიდროტექნიკოსი

## იხილეთ აგრეთვე
* ვარაზი

კატეგორია:ქართული გვარები
კვიტაშვილი

საკუთარი სახელი **კვიტაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე კვიტაშვილი — სახელმწიფო თანამდებობის პირი
* გიორგი კვიტაშვილი — ინფექციონისტი
* მერაბ კვიტაშვილი — ემიგრანტი, სამთო ინჟინერი, სამხედრო მზვერავი, ჟურნალისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
წყარო (1985 წლის ფილმი)

**„წყარო“** — სს „ქართული ფილმის“ 1985 წლის ფილმი. რეჟისორი — დარია ხოჯავა.

## სიუჟეტი
ვახო სოფლელ ქალს სპორტლოტოს ბილეთის შევსებაში დაეხმარა. როცა ტირაჟის გათამაშების შედეგები მოისმინა, მიხვდა, რომ ქალის ბილეთმა  სოლიდური თანხა მოიგო. დარწმუნებული, რომ ქალი მოგების შესახებ ვერ შეიტყობს, ვახო მის ძებნაში კახეთის სოფლებს მოივლის. „ბედნიერი ბილეთის“ დევნაში არაერთ პატიოსან კახელს გლეხს გაიცნობს და დაუმეგობრდება. მათთან ურთიერთობა ვახოზე იმოქმედებს…

## როლებში
* ვახტანგ ფანჩულიძე — ლაზარე
* ლილი იოსელიანი — ბებია ვარო
* ნიკოლოზ დგებუაძე — მათე
* შალვა ხერხეულიძე — გაბო
* გივი (გურამ) ფირცხალავა — თავმჯდომარე
* ივანე საყვარელიძე — სელიმხანი
* ლერი ზარდიაშვილი — დავითი
* ნინო დავითაშვილი — მანანა
* ბერტა ხაფავა — ჟუჟუნა
* ალექსანდრე მეიფარიანი — მიხო
* კუკური აბრამიშვილი — ვარლამი
* ავთანდილ მახარაძე
* მერი იმედაშვილი
* ია ხობუა
* ეკა ქუთათელაძე — თამარი
* დ. დოლიძე
* თამარ ბურჯანაძე
* ბადრი კაკაბაძე
* ვენერა ფეიქრიშვილი
* ფანცქალა სიდამონიშვილი
* დალი ხოჯავა
* მანანა გამცემლიძე
* ოთარ ზაუტაშვილი
* ვაჟა ფირცხალაიშვილი
* ალექსანდრე (ლუკა) ხოჯავა

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:1985 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
სტანდარტული საზღვაო საკომუნიკაციო ფრაზები

**სტანდარტული საზღვაო კომუნიკაციის ფრაზები** (; **SMCP**; ასევე ცნობილი როგორც **სტანდარტული საზღვაო საკომუნიკაციო ფრაზები**) ― საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის მიერ შემუშავებული ინგლისური ენის (საერთაშორისო ენა საზღვაო სფეროში) საკვანძო ფრაზების კრებული, რომელიც საზღვაო სფეროში გამოიყენება. სტანდარტული საზღვაო კომუნიკაციის ფრაზები მოიცავს: 1) გარე კომუნიკაციის ფრაზებს ― ხომალდებს შორის, გემებისა და სანაპიროს და სანაპიროსა და ხომალდებს შორის კომუნიკაცია; 2) საკომუნიკაციო ფრაზები ხომალდზე - კომუნიკაცია გემის ეკიპაჟს შორის. სტანდარტული საზღვაო კომუნიკაციის ფრაზები საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის 22-ე ასამბლეამ 2001 წლის ნოემბერში მიიღო.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* რიეკის საზღვაო კვლევების კოლეჯის  სტანდარტული საზღვაო კომუნიკაციის ფრაზების სახელმძღვანელო

კატეგორია:საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაცია
კატეგორია:საზღვაო კომუნიკაცია
კატეგორია:საზღვაო უსაფრთხოება
ლეკიშვილი

საკუთარი სახელი **ლეკიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* კარლო ლეკიშვილი — ინჟინერი-მეტალურგი
* ნიკო ლეკიშვილი — სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე

კატეგორია:ქართული გვარები
ივერიელი

საკუთარი სახელი **ივერიელი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* ანთიმოზ ივერიელი — საეკლესიო და საზოგადო მოღვაწე
* ვაჟა ივერიელი — ენდოკრინოლოგი
კენჭაძე

საკუთარი სახელი **კენჭაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ავთანდილ კენჭაძე — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა)
* გიორგი კენჭაძე — პოლიტიკოსი
* ზაურ კენჭაძე — სპორტსმენი (ძიუდო)
* ლევან კენჭაძე — პოლიციის გენერალ-მაიორი
* ნიკა კენჭაძე — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა)

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
სიჭინავა

საკუთარი სახელი **სიჭინავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ანზორ სიჭინავა — პედაგოგი, პოლიტიკოსი
* ანტონ სიჭინავა — პედიატრი
* ბორის სიჭინავა — ფეხბურთელი, მწვრთნელი
* გიორგი სიჭინავა — ფეხბურთელი
* გოჩა სიჭინავა — სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
* დიმიტრი სიჭინავა — ენათმეცნიერი
* ზვიად სიჭინავა — ბიზნესმენი, მენეჯერი

კატეგორია:ქართული გვარები
იუგოსლავიის მუზეუმი

300px|მინი
**იუგოსლავიის მუზეუმი** () — ისტორიული მუზეუმი ბელგრადში, სერბეთი. იგი ასახავს იუგოსლავიის სამეფოსა და სოციალისტური იუგოსლავიის პერიოდს, იოსიპ ბროზ ტიტოს ცხოვრების ჩათვლით. ტიტოს საფლავი მდებარეობს მუზეუმის ერთ-ერთ შენობაში (ყვავილების სახლი).
 
ყოველწლიურად 120 000 ვიზიტორით ის სერბეთის ყველაზე პოპულარული მუზეუმია. 

მუზეუმს სახელი შეუცვალეს 2016 წელს და იუგოსლავიის ისტორიის მუზეუმის ნაცვლად უწოდეს იუგოსლავიის მუზეუმი.
მუზეუმი შედგება სამი ნაგებობისაგან: 25 მაისის მუზეუმი, ყვავილების სახლი და ძველი მუზეუმი. მათი საერთო ფართობია 5253 მ² და განთავსებულია 3,2 ჰექტარ პარკში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
აბუ ტალიბ იბნ აბდ ალ-მუტალიბი

**აბუ ტალიბ იბნ აბდ ალ-მუტალიბი** (; დ. 536 – გ. 619) — ჰაშიმანთა გვარის მეთაური, კურაიშელთა ტომისა. წინასწარმეტყველ მაჰმადის მამის, აბდულას ძმა. ალი იბნ აბუ ტალიბის მამა. იგი მექაში პატივსაცემ პირად იყო მიჩნეული და აქტიურად იცავდა მაჰმადს. მაჰმადის ბაბუის, აბდ ალ მუტალიბის გარდაცვალების შემდგომ ის გახდა მისი მეურვე. 

გადმოცემის მიხედვით ბავშვობაში მუჰამადი აბუ-ტალიბის თხებს და ცხვრებს მწყემსავდა. აბუ ტალიბი ვაჭრობით იყო დაკავებული თუმცა მატერიალურად მდიდარი არ იყო. 

მას შემდეგ რაც მაჰმადმა ისლამის ქადაგება დაიწყო, მას აქტიურად დაუპირისპირდნენ სხვა კურაშელთა ტომის გვარები, მოუწოდებდნენ აბუ ტალიბს გაეჩუმებინა თავისი ძმისშვილი და ემუქრებოდნენ მას. კურაიშელებმა აბუ-ტალიბის მოქრთამვაც კი სცადეს მაჰმადის გადაცემის სანაცვლოდ, მაგრამ კიდევ ერთი უარის შემდგომ, კურაიშელთა სხვა ტომის გვარება ჰაშიმანთა გვარის წევრებთან ქორწინება აკრძალეს. 

მაჰმადის დაცვა აბი ტალიბისა და ჰაშიმანთა გვარისთვის დიდ წნეხს უკავშირდებოდა, უთხრა ბიძამ მაჰმადს: „გადაარჩინე ჩემი და შენი თავი და იმაზე დიდ ტვირთს ნუ დამატან, რაც მე არ შემიძლია“. მაჰმადმა უპასუხა „ალაჰსა ვფიცავ, მარჯვენაში მზე რომ მომცენ, მარცხენაში – მთვარე, და მითხრან, სამაგიეროდ უარი ვთქვა ამ დიდებულ საქმეზე, ვიდრე უფალი მას გამარჯვებით დააგვირგვინებდეს, ხოლო თუ მათ მოთხოვნას არ დავმორჩილდები, დაღუპვით დამემუქრონ, მე მაინც ჩემს საქმეზე ხელს არ ავიღებდი“. ამ სიტყვების გაგონების შემდეგ ბიძამ მაჰმადს მფარველობა აღუთქვა. 619 წელს აბუ ტალიბ იბნ აბდ ალ-მუტალიბი გარდაიცვალა. 

## ლიტერატურა
* ტიკაძე, მერაბ: არაბთა ისტორია (V-XV საუკუნეები), 2008, თბილისის სახ. უნივერისტეტის გამომცემლობა
* გელოვანი ნანი, სანიკიძე გიორგი (2009): ისლამი: რელიგია, ისტორია, ცივილიზაცია; თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, გვ. 14, 21 - ISBN 978-9941-13-102-8

## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 619
კატეგორია:მაჰმადის ოჯახი
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
დემოკრატიული გარდასვლა

**დემოკრატიული გარდასვლა** — ფრაზა რომლითაც აღწერენ პოლიტიკურ სისტემას, რომელიც ავტოკრაატიიდან დემოკრატიისაკენ მიემართება.  პროცესი აგრეთვე ცნობილია როგორც დემოკრატიზაცია, პოლიტიკური ცვლილებების დემოკრატიული მიმართულებით სვლა. აღსანიშნავია, რომ გარდამავალ რეჟიმებს სამოქალაქო არეულობის უფრო ხშირი გამოცდილება აქვთ.  ცივი ომის დასრულების შემდგომ გარდამავალი რეჟიმები სახელმწიფოს მართვის ყველაზე გავრცელებული ფორმა გახდა.  დემოკრატიული ინსტიტუტების დეკორატიული ბუნების მეცნიერული ანალიზი ასკვნის, რომ საპირისპირო დემოკრატიული უკანდახევა (ავტოკრატიზაცია), ავტორიტარიზმზე გადასვლა თანამედროვე ჰიბრიდული რეჟიმების ყველაზე გავრცელებული საფუძველია.

## სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური სისტემები
ალ-ღაიბი

**ალ-ღაიბი** — არაბული გამოთქმა, რომელიც გამოიყენება იმის გადმოსაცემად, რომ არსებობს რაღაც ადამიანთაგან დაფარული (უხილავი). ის მნიშვნელოვანი ცნებაა ისლამში, რომელიც მოიცავს არა მხოლოდ ღვთაებრივის სფეროს, მათ შორის ანგელოზებს, სამოთხესა და ჯოჯოხეთს, არამედ მომავალ მოვლენებსაც, რაც მხოლოდ ღმერთმა იცის.

## მაგალითები ისლამურ ტექსტებში
ყურანის თქმით ადამიანს არ შეუძლია დაინახოს ღმერთი. 

უთხრა: „ჰეი, ადამ, ამცნე მათ ამათი სახელები! “ და როცა ამცნო ანგელოზებს იმათი სახელები, თქვა: „განა არ მითქვამს თქვენთვის, რომ ვუწყი დაფარულს ცითა და ქვეყნისას და ვუწყი რასაც ამჟღავნებთ და მალავთ?“ (2:33) 

უთხარი შენ: „მე არ გეუბნები, ჩემთანაა ალლაჰის საუნჯენი და არც იმას, რომ ვუწყი უხილავს; და მე არ გეუბნებით, ანგელოზი ვარ. მე მხოლოდ იმას მივყვები, რაც ზემომევლინა.“ უთხარი შენ: „განა თანასწორია ბრმა და მხედველი ? ნუთუ არ დაფიქრდებით?“ (6:50) 

და მისთანაა გასაღებნი დაფარულისა , არავინ უწყის მის გარდა. და იცის, რაც ხმელეთზეა და ზღვაში. ერთი ფოთოლიც არ ჩამოვარდება მისი ცოდნის გარეშე, და არცა მარცვალი ნედლი და ხმელი მიწის წყვდიადში, რომ არ იყოს ცხად წიგნში. (6:59)

## სქოლიო
კატეგორია:ისლამური თეოლოგია
ეილინ კოლინზი

**ეილინ კოლინზი** (დ. 10 ნოემბერი 1956 წელი) — ნასას ყოფილი ასტრონავტი, რომელიც მსახურობდა  ამერიკის საჰაერო ძალებში პოლკოვნიკად. ის იყო პირველი ქალი პილოტი, რომელიც მეთაურობდა კოსმოსური შატლის მისიას. 

1976 წელს კორნინგის სათემო კოლეჯში მიიღო ასოცირებული ხარისხი მათემატიკაში, 1978 წელს სირაკუზის უნივერსიტეტში დაამთავრა ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხი მათემატიკასა და ეკონომიკაში. კოლინზი დაინიშნა ოფიცრად USAF-ში სირაკუზის საჰაერო ძალების რეზერვის ოფიცერთა მომზადების პროგრამის მეშვეობით. ის იყო ერთ-ერთი იმ ოთხი ქალიდან, რომლებიც აირჩიეს ბაკალავრიატზე, ვენსში საჰაერო ძალებისთვის პილოტების მოსამზადებლად. პილოტის ფრთების მოპოვების შემდეგ, იგი სამი წლის განმავლობაში დარჩა ვენსში, როგორც T-38 Talon-ის ინსტრუქტორი მფრინავი, სანამ გადავიდოდა C-141 Starlifter-ზე ტრევისის საჰაერო ძალების ბაზაზე, კალიფორნიაში. 1983 წლის ოქტომბერში გრენადაში ამერიკული სამხედრო ძალების შეჭრის დროს, მისმა თვითმფრინავმა 82-ე საჰაერო სადესანტო დივიზიის ჯარები გადაიყვანა პაპის საჰაერო ძალების ბაზიდან ჩრდილოეთ კაროლინაში და ოცდათექვსმეტი სამედიცინო სტუდენტი უკან წაიყვანა. 1986 წლიდან 1989 წლამდე ის იყო ასისტენტ პროფესორი მათემატიკაში და T-41-ის ინსტრუქტორი პილოტი აშშ-ს საჰაერო ძალების აკადემიაში. მან 1986 წელს მიიღო სტენფორდის უნივერსიტეტის ოპერაციების კვლევაში მაგისტრის ხარისხი და 1989 წელს ვებსტერის უნივერსიტეტის ხელოვნების მაგისტრის ხარისხი კოსმოსური სისტემების მენეჯმენტში. იმ წელს იგი გახდა მეორე ქალი მფრინავი, რომელიც დაესწრო USAF-ის პილოტების ტესტირებას. 

1990 წელს კოლინზი აირჩიეს პილოტ ასტრონავტად ნასას ასტრონავტთა ჯგუფის 13-თან ერთად. ის გაფრინდა კოსმოსური შატლით, როგორც 1995 წლის STS-63 მისიის პილოტი, რომლის მიზანიც იყო კოსმოსური პაემანი Space Shuttle Discovery-სა და რუსეთის კოსმოსურ სადგურ მირს შორის. ის ასევე იყო STS-84-ის მფრინავი 1997 წელს. იგი გახდა პირველი ქალი, რომელიც მეთაურობდა აშშ-ს კოსმოსურ ხომალდს STS-93-ით, რომელიც გაშვებული იყო 1999 წლის ივლისში და განათავსა ჩანდრას რენტგენის ობსერვატორია. 2005 წელს ის მეთაურობდა STS-114, NASA-ს მისიას „ფრენიდან დაბრუნება“. ამ მისიის დროს იგი გახდა პირველი ასტრონავტი, რომელმაც კოსმოსური შატლის ორბიტაზე 360 გრადუსიანი მანევრი გაიარა, რათა ISS-ის ბორტზე მყოფ ასტრონავტებს შეეძლოთ მისი მუცლის ფოტოების გადაღება, რათა დარწმუნებულიყვნენ, რომ ხელახლა შესვლისას ნამსხვრევებისგან ზიანს არ მიიღებდა. იგი გადადგა თანამდებობიდან USAF-ში 2005 წლის იანვარში პოლკოვნიკის წოდებით, ხოლო 2006 წელს NASA-დან.

## ლიტერატურა
* 

* 

* 

კატეგორია:დაბადებული 19 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:ქალი კოსმონავტები
კატეგორია:ამერიკელი კოსმონავტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლევან ლეონიძე

**ლევან (ლეონ) ნიკოლოზის ძე ლეონიძე** (დ. 1893, სოფ. პატარძეული, ახლანდ. საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი, — გ. 3 ოქტომბერი, 1937) — ქართველი სწავლული ვეტერინარი, ფიზიოლოგი, პედაგოგი. 

დაიბადა პედაგოგ ნიკო ლეონიძისა და სოფიო გულისაშვილის ოჯახში. მისი უმცროსი ძმა იყო მწერალი გიორგი ლეონიძე. დაამთავრა ყაზანის უნივერსიტეტი ვეტერინარიის სპეციალობით. 1919 წელს საქართველოს პირველი რესპუბლიკის მთავრობამ მიანიჭა სტიპენდია საზღვარგარეთ სპეციალური განათლების მისაღებად. 1925-1928 წლებში სამეცნიერო მივლინებით იმყოფებოდა გერმანიაში, კილის ბაქტერიოლოგიურ ინსტიტუტში რძისა და რძის პროდუქტების მიკრობიოლოგიის შესასწავლად. იქვე, ბერლინის სავაჭრო წარმომადგენლობის დავალებით, ჩამოაყალიბა ბაქტერიოლოგიური ლაბორატორია. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ მონაწილეობა მიიღო ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო ინსტიტუტის დაარსებაში; მუშაობდა ცილების ხელოვნური რესურსების შექმნაზე. სტალინური დიდი ტერორის დროს, 1937 წლის აგვისტოში დააპატიმრეს, ბრალად ედებოდა „შალვა ოდილავაძის ტერორისტული დაჯგუფების“ წევრობა. ბრალდებები კატეგორიულად უარყო. 3 ოქტომბერს მიესაჯა სიკვდილით დასჯა, იმავე დღეს დახვრიტეს.

## ბიბლიოგრაფია 
* საქონლის ექიმის საუბარი / ლ. ლეონიძე. ტფილისი : ს.ს.ს.რ. მიწათმოქმედების სახ. კომისარიატის სავეტერინარო სამმართველოს გამ., 1924.
* მეღორეობა / ლ. ლეონიძე. ტფილისი : წითელი წიგნი, 1924.
* მესაქონლეობის ლექსიკონი / ლ. ლეონიძე. ტფილისი : მიწად-მოქმედების კომისარიატის სასოფლო მეურნეობის განყოფ. გამოცემა, 1925.

## ლიტერატურა
* ლევან ლეონიძე  / კარპეზ კაპანაძე // საქართველოს სოფლის მეურნეობა. - , 1985. - N4. - გვ.46.
* დღიურები / ლევან ლეონიძე, მარია ჰოფმანი ; შეადგინა და გამოსაც. მოამზადა ნინო ჩხიკვიშვილმა. თბილისი : ინტელექტი, 2013.
* პაპაჩემი ლევან ლეონიძე / ნინო ჩხიკვიშვილი. თბილისი : ინტელექტი, 2023.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1893
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ქართველი ვეტერინარები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ლევან
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები
ალ-ფათიჰა

მინი|ალ-ფათიჰა

**ალ-ფათიჰა** (; **ალ ფათიჰა**, ან **ალ-ფათიჰაჰ**; ქართულად **გახსნა** ან **გამხსნელი**) — ყურანის პირველი სურა (თავი). შეიცავს 7 აიას. პირველი სურა ადიდებს უფალს, სთხოვს მას შეწევნას და სწორი გზით ტარებას.

## შინაარსი
1. მოწყალე და მწყალობელი ალლაჰის სახელით

2. ქება-დიდება ალლაჰს, სამყაროთა ღმერთს,

3. მოწყალესა და მწყალობელს,

4. განსჯის (განკითხვის) დღის ერთადერთ განმკარგველს!

5. მხოლოდ შენ გცემთ თაყვანს და მხოლოდ შენგან ვითხოვთ შეწევნას!

6. გვატარე სწორი გზით!

7. იმათი გზით, ვისაც სიკეთე უბოძე შენ, და არა იმათი გზით, ვისაც შენი რისხვა დაატყდა თავს და არც იმათის, რომელნიც მცდარ გზაზე დგანან!

## რესურსები ინტერნეტში
* ალ-ფათიჰა

კატეგორია:ალ-ფათიჰა
ალ-ბაკარა

**ალ-ბაყარა** (; **ძროხა**) — ყურანის მეორე და ყველაზე გრძელი სურა. შეიცავს 286 აიას, იწყება ასოებით ალიფ (ا), ლამ (ل), და მიმ (م). 

სურა განიხილავს მრავალფეროვან თემებს, მათ შორის კანონის მნიშვნელოვან რაოდენობას და იმეორებს ადამის, ჰიმის (აბრაამი) და მუსას (მოსე) ისტორიებს. მთავარი თემაა ხელმძღვანელობა: მოუწოდებს წარმართებს (ალ-მუშრიყენს) და მედინელ ებრაელებს, მიიღონ ისლამი, აფრთხილებს მათ და თვალთმაქცებს (მუნაფიყუნები) იმ ბედის შესახებ, რომელიც ღმერთმა წარსულში მისცა მათ, ვინც ვერ შეასრულა გაეთვალისწინებინა მისი სიტყვა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ალ-ბაყარა

## სქოლიო
კატეგორია:ალ-ბაყარა
წულეისკირი

საკუთარი სახელი **წულეისკირი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი წულეისკირი — ინჟინერი
* ლუკა წულეისკირი — სპორტსმენი (კრივი)
* მირონ წულეისკირი — ინჟინერი, პედაგოგი
* ნოდარ წულეისკირი — მწერალი, პოლიტიკოსი 

კატეგორია:ქართული გვარები
ყვავილების სახლი

[300px|მინი|[იოსიპ ბროზ ტიტოს საფლავი]]
**ყვავილების სახლი** (; ; ; ) — იუგოსლავიის პრეზიდენტის იოსიპ ბროზ ტიტოსა (1892–1980) და მისი მეუღლის, იოვანკა ბროზის (1924–2013) განსასვენებელი. მდებარეობს იუგოსლავიის მუზეუმის ტერიტორიაზე, ბელგრადი, სერბეთი.

## ისტორია
ყვავილების სახლი ააშენს 1975 წელს არქიტექტორ სტეპან კრალის პროექტის მიხედვით. იგი ააშენეს როგორც ზამთრის ბაღი სამუშაო და დასასვენებელი ადგილებით იოსიპ ბროზ ტიტოსთვის იმ რეზიდენციასთან, სადაც იგი ცხოვრობდა. იგი შედგება სამი ნაწილისაგან: ცენტრალური — ყვავილების ბაღი და ორი პარალელური ფართო დერეფანი გვერდებზე. შესასვლელის მოპირდაპირე მხარეს არის ღია ტერასა ბელგრადის ხედით. ცენტრალურ ნაწილში, პირადი სურვილისამებრ, 1980 წლის მაისში დაკრძალეს ტიტო, მის გვერდით 2013 წელს დაკრძალეს მისი მესამე და უკანასკნელი ცოლი იოვანკა ბროზი. 

25 მაისი ახალგაზრდობის დღედაა გამოცხადებული და ამ დღეს ყვავილების სახლში იმართება გამოფენები. მუზეუმში გამოფენილია წერილობითი შეტყობინებები, რომლებიც ტიტომ მიიღო ესტაფეტებით, ბილეთები და აქციების პროგრამები და სხვა მასთან დაკავშირებული მასალა.

იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკის დაშლის შემდეგ თითქმის ათი წლის განმავლობაში მთელი კომპლექსი (საფლავი და მემორიალური მუზეუმი) დაკეტილი იყო საზოგადოებისათვის და სამხედრო დაცვა სამუდამოდ მოიხსნა. თუმცა მუზეუმი კვლავ გაიხსნა ტურისტებისთვის და მათთვის, ვისაც ტიტოსადმი პატივისმიგება სურს. მავზოლეუმს უამრავი ვიზიტორი სტუმრობს 25 მაისს. გავრცელებული ინფორმაციით, მემორიალი 2004 წელს 11 ათასზე მეტმა ადამიანმა მოინახულა, ხოლო 1982-2012 წლებში 17 მილიონზე მეტმა ადამიანმა.

## გალერეა

File:Kuća cveća 013.jpg|ტიტოსა და მისი მეუღლის საფლავები
File:Grave of the marshal Tito in The Haus of Flowers.JPG|იოსიპ ბროზ ტიტოს საფლავი
File:Tito's mausoleu entrance.JPG|ყვავილების სახლის მთავარი შესასვლელი
File:Kuća Cveća.jpg|მავზოლეუმის საპატიო დაცვა
File:Unutrasnjost Kuce cveca.jpg|ყვავილების სახლის შიდა ხედი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* House of flowers - Virtual tour

## სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის მავზოლეუმები
ბასმალა

**ბასმალა** (; აგრეთვე ცნობილი ინციპიტით **ბისმილა** (; „სახელითა ალლაჰისა“) — სახელწოდება მუსლიმანური ფრაზისა „სახელითა ალაჰისა, მოწყალისა, მწყალობლისა“ (; ბი-სმი-ლლაჰი-რ-აჰმანი-რ-რაჰიმ).

ამ ფრაზით იწყება ყურანის ყველა სურა (თავი), გარდა მეცხრესი. ის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფრაზაა ისლამში და მას მუსლიმები იყენებენ ძირითადად „კარგი საქმეების“ დაწყებამდე (მაგალითად, ყოველდღიური ლოცვის დროს), ასევე ყოველდღიური მოქმედებების უმეტესობის დაწყებამდე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიბლიოვიკი

## სქოლიო
კატეგორია:ისლამური ტერმინოლოგია
კატეგორია:ალ-ფათიჰა
იუჯინ შუმეიკერი

**იუჯინ შუმეიკერი** (; დ. 28 აპრილი, 1928, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია — გ. 18 ივლისი, 1997, ალის სპრინგსი, ავსტრალია) — ამერიკელი გეოლოგი და პლანეტოლოგი. ახალი სამეცნიერო მიმართულების — ასტროგეოლოგიის ფუძემდებელი. 

აშშ-ს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრი (1980).

ევგენი შუმიკერი გარდაიცვალა 1997 წლის 18 ივლისს, 70 წლის ასაკში, ავტოკატასტროფაში ავსტრალიაში მეტეორიტის კრატერის გამოკვლევისას.

ის გახდა პირველი ადამიანი, რომლის ნეშტი დაკრძალეს მთვარეზე: იუჯინ შუმიკერის ფერფლის ერთი უნცია გაგზავნილ იქნა აპარატ Lunar Prospector-ის საშუალებით. მთვარის სამხრეთ პოლუსზე კრატერს, სადაც კოსმოსურმა ხომალდმა მისია 1999 წლის 31 ივლისს დაასრულა, ეწოდა „შუმეიკერის კრატერი“. მეცნიერის სახელი მიენიჭა ასევე ასტეროიდ (2074) შუმეიკერსა და ავსტრალიაში კრატერ შუმეიკერს.

2020 წელს პოპულარულმა ფინურმა მეტალ ჯგუფმა Nightwish-მა ჩაწერა იუჯინ შუმეიკერისადმი მიძღვნილი სიმღერა და შეიტანა ალბომ Human. :II: Nature-ში.

## ჯილდოები და მედლები
*1981 — ვაიცმანის მემორიალური ლექციები
*1983 — G. K. Gilbert Award, ამერიკის გეოლოგიური საზოგადოება
*1992 — აშშ-ის მეცნიერების ეროვნული მედალი
*1996 — უილიამ ბოუის მედალი
*1996 — სილიმანის ლექცია
*1998 — ჯეიმზ კრეიგ უოტსონის მედალი (სიკვდილის შემდეგ)

## რესურსები ინტერნეტში
* *Deadly Impact: Deadly Impact* National Geographic videos.
* USGS page about Gene Shoemaker.
* NASA page about Gene Shoemaker .
* Genealogy info

## სქოლიო
ალ-იმრანი

**ალ-იმრანი** (; „იმრანის ოჯახი“) — ყურანის მესამე სურა (თავი). მასში 200 აია შედის. იმრანი ისლამში ითვლება მარიამის მამად. ეს თავი იმრანის ოჯახის სახელს ატარებს, რომელშიც შედის იმრანი, წმინდა ანა (იმრანის ცოლი), მარიამი და იესო.

სავარაუდო გამოცხადების (ასბაბ ალ-ნუზული) ვადებისა და კონტექსტუალური ფონიდან გამომდინარე, მიჩნეულია, რომ თავი იყო მედინური სურების მეორე ან მესამე ნაწილი, რადგან იგი მიუთითებს როგორც ბადრის, ისე უჰუდის მოვლენებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ალ-იმრანი

## სქოლიო
კატეგორია:ყურანი
კატეგორია:ალ-იმრანი
ფაჩულია

საკუთარი სახელი **ფაჩულია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბუდუ ფაჩულია — ინჟინერ-მშენებელი
* გრიგოლ ფაჩულია — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე
* ზაზა ფაჩულია — სპორტსმენი (კალათბურთელი)
* კარლო ფაჩულია — მხატვარი, ილუსტრატორი
* ლუიზა ფაჩულია — ექიმი, ენდოკრინოლოგი
* პლატონ ფაჩულია — მილიციის ოფიცერი, ემიგრანტი

კატეგორია:ქართული გვარები
პლატონ ფაჩულია

**პლატონ ზურაბის ძე ფაჩულია** (დ. 1879 — გ. 1948) — ქართველი სამართალდამცავი უწყებების თანამშრომელი.

1917 წლის თებერვლის რევოლუციამდე რუსეთის იმპერიის პოლიციაში მსახურობდა. 1918-1919 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის საგანგებო რაზმის მეთაურის — მელქისედეკ (მექი) კედიას მოადგილე, 1919-1921 წლებში — სისხლის სამართლის მილიციის უფროსი. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა საფრანგეთში, სადაც 1923-1941 წლებში მაწვნის ბიზნესი ჰქონდა. ემიგრაციაში მისი ქალიშვილი ვალია ცოლად ჰყავდა მექი კედიას ვაჟს — მიხეილ კედიას.

## რესურსები ინტერნეტში
* გაბრიჭიძე მანანა, როგორ გახდნენ ცნობილი ქართველები მაწვნის მწარმოებლები საფრანგეთში. „გზა“, 2018.

კატეგორია:დაბადებული 1879
კატეგორია:გარდაცვლილი 1948
კატეგორია:ქართველი პოლიციელები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:ქართველები საფრანგეთში
კატეგორია:ქართველი მეწარმეები
მახალდიანი

საკუთარი სახელი **მახალდიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვახტანგ მახალდიანი — ინჟინერი
* სოსო მახალდიანი — პედაგოგი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ნაზარიშვილი

საკუთარი სახელი **ნაზარიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ნაზარიშვილი — ექიმი-რენტგენოლოგი
* დიმიტრი ნაზარიშვილი — ექიმი, საზოგადო მოღვაწე
* ელო ნაზარიშვილი — პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე
* ინა ნაზარიშვილი — კინომსახიობი

კატეგორია:ქართული გვარები
ფოთის ალყა

**ფოთის ალყა** ― ფოთის ციხის აღების მცდელობა 1770-1771 წლებში რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს. ფოთის აღებას ცდილობდნენ რუსეთის იმპერიის კორპუსი გენერალ ტოტლებენის მეთაურობით და იმერეთის მეფე სოლომონ I, ხოლო ციხეს იცავდან მასში გამაგრებული ოსმალეთის გარნიზონი.

ალყა დაიწყო 1770 წლის 3 ოქტომბერს ტოტლებენმა, სოლომონის აზრის გაუთვალისწინებლად. რუსეთის მხარეს გამოდიოდა სამეგრელოს მთავარი კაცია I დადიანი 400 კაცით. ტოტლებენს დახმარების პირობა მისცა გურიის მთავარმა გიორგი V გურიელმა, მაგრამ პირობა არ შეასრულა, არც ლაშქრით გამოცხადდა და არც ოსმალებს გადაუკეტა გზა. 1770 წლის დეკემბერში ფოთის ციხის დასახმარებლად ბათუმიდან დაიძრა 6000-კაციანი რაზმი, რომელიც ფოთს სამხრეთიდან მიადგა, ზღვიდან კი მათ დამხმარეად მივიდა ოსმალეთის ფლოტი. 

ოსმალებმა ბატარეა მოაწყვეს მდინარე მალთაყვას დასავლეთით, ზღვის შესართავთან. რუსებმა ბატარია მოაწყვეს მდინარე დედაბერასა და მდინარე პალიასტომის შესართავთან. ბრძოლა გაჩაღდა კუნძულ ცივისწყაროზე. 1871 წლის 3 იანვარს ბრძოლაში ოსმალები მძიმედ დამარცხდნენ, მათ მიატოვეს ერთი სპილენძის ზარბაზანი და 6 ნავი და უკან დაიხიეს გრიგოლეთისკენ. რუსებმა მციერ ზარალი ნახეს, დაეღუპათ ერთი ჰუსართა ოფიცერი და დაიჭრა 9 კაცი. 

მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთის ჯარმა დაამარცხა ოსმალების დამხმარე ჯარი, თუმცა ციხის აღება ვერ შეძლო. ტოტლებენმა ფოთს ალყა 1771 წლის 6 თებერვალს მოხსნა.

## ლიტერატურა
*
*საქართველოს ისტორიის ნარკვევები ტ. IV გვ. 655-658 — თბილისი, 1978
*

კატეგორია:რუსეთ-ოსმალეთის ომები
კატეგორია:ფოთის ისტორია
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:1770 წლის ბრძოლები
ვეზირიშვილები

**ვეზირიშვილები** — ქართული თავადური საგვარეულო (გვარადქცეული თანამდებობა). თუ იოანე ბატონიშვილს დავუჯერებთ, ისინი სპარსული წარმოშობის იყვნენ, რომელთაც თავადობა დაუმტიკცდათ ჯერ კიდევ 1634 წ. ისინი აგრეთვე იყვნენ ნაზირები და ბეგები. მათი წინაპარი ნადირი იყო მეფე თეიმურაზ II ვეზირი. ამ თანამდებობის სახელიდან მომდინარეობს გვარი "ვეზირიშვილი" მისი შთამომავლების მიერ მიღებული გვარი. თავად ვეზირიშვილების საგვარეულო გვხვდება ქართლის თავადთა სიაში, რომელიც თან დართულია გეორგიევსკის ტრაქტატს.  

ნადირის შვილიშვილი გიორგი ვეზირიშვილი, ერეკლე II დროს, იკავდება ნაიბ-ნასაღჩიბაშის თანამდებობას. როდესაც ეს თანამდებობა ეკავა, მას ჰქონდა სასამართლო დავა თავისი ოსიაურის მამულების საზღვრებთან დაკავშირებით აზნაურ დათუა გვერდწითელთან. ამ დროს ის დაჭრა მისმა მოწინააღმდეგემ; როგორც სამეფო სიგელი გვაუწყებს (10 მაისი 1793 წლის მდივანბეგის ნამდვილი გადაწყვეტილება), „გიორგის საკუთარ სახლში თავი გაუტყდა და სისხლი დაიღვარა პირდაპირ ხალიჩაზე ისე, რომ თიქთმის ჩვენც შეგვეშხეფა“. საქმის გარჩევის დროს, მეფემ ვეზირიშვილს დაუმტკიცა ანაზღაურება, მესამე ხარისხის დანიშნულ თავადს, ე.ი. მისი კუთვნილება თავადთა ფენას შორის. მათ ჰქონდათ თავისი საგვარეულო სასახლე. რუსეთის იმპერიის უღელქვეშ მათ 1828 წლის 17 ოქტომბრის სახელმწიფო საბჭოს უმაღლესი გადაწყვეტილებით, გიორგის შვილები — გიორგის, დავითსა და ივანეს რუსეთის იმპერიის თავადთა წოდება დაუმტკიცა. გვარი რუსიფიცირებული იყო, როგორც ვეზიროვი ან ვიზიროვი (). 

## ლიტერატურა 
* Князья Визировы (Везировы, Везиришвили)// *Думин С. В., А.А. Шумков., Чиковани Ю. К.*. Дворянские роды Российской империи. Том 4. Князья Царства Грузинского. — გვ. 137–138.

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
კატეგორია:ვეზირიშვილები
საქართველოს პარლამენტის (1918) წევრების სია

**საქართველოს პარლამენტი** — საქართველოს პირველი რესპუბლიკის საკანონმდებლო ორგანო 1918-1919 წლებში. 1918 წლის ოქტომბრამდე ეწოდებოდა საქართველოს ეროვნული საბჭო. 1919 წლის თებერვლისთვის შედგებოდა 137 წევრისგან.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები

## რესურსები ინტერნეტში
* საქართველოს პარლამენტის წევრთა სია. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.

კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
1918
მინდელი

საკუთარი სახელი **მინდელი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გივი მინდელი — ინჟინერი, მეცნიერი ელექტროტექნიკის დარგში
* გიორგი მინდელი — ინჟინერ-მშენებელი
* ელიზბარ მინდელი — მეცნიერი სამთო ქიმიის დარგში
* ზურაბ მინდელი — ინჟინერი-ენერგეტიკოსი, თანამდებობის პირი
* ირაკლი მინდელი — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* ლაშა მინდელი — პოლიტიკოსი
* პაპუნა მინდელი — გეოფიზიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
საგანელიძე

საკუთარი სახელი **საგანელიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი საგანელიძე — პოეტ გიონ საგანელის ნამდვილი სახელი და გვარი
* გიორგი საგანელიძე — დიპლომატი, იურისტი
* დავით საგანელიძე — ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ლუსიენ გრივზი

**დაგლას მესნერი** (), უფრო ცნობილი, როგორც **ლუსიენ გრივზი** () — სახალხო აქტივისტი, სატანური ტაძრის თანადამაარსებელი (მალკოლმ ჯერისთან ერთად) და წარმომადგენელი. 

## ბიოგრაფია 
გრივზი დაიბადა მიჩიგანის შტატის ქალაქ დეტროიტში, ამერიკის შეერთებულ შტატებში. შეისწავლა ნეირომეცნიერება ყალბი მოგონების სინდრომის განხრით.

გრივზმა შეერთებული შტატების მრავალ უნივერსიტეტში განიხილა სატანიზმის, სეკულარიზმისა და სატანური ტაძრის საკითხები, და მიიწვიეს ამერიკელ ათეისტთა, ამერიკელ ჰუმანისტთა ასოციაციისა და სეკულარ სტუდენტთა ალიანსის მიერ მოწყობილ კონფერენციებზე.

გრივზმა გადამწყვეტი როლი შეასრულა ბავშვთა დაცვისა და სკოლის შემდგომი სატანური ჯგუფის პროექტების, აგრეთვე, რელიგიის თავისუფლებასა და ეკლესიისა და სახელმწიფოს განცალკევებასთან დაკავშირებული მრავალი პოლიტიკური დემონსტრაციისა და ლეგალური მოქმედებების ორგანიზებაში.

მისი თქმით, სასიკვდილო მუქარა მრავალჯერ მიიღო, ხოლო თავის კანონიერ სახელს ოჯახის წევრთა უსაფრთხოების გამო არ იყენებს.

ინტერვიუში გრივზმა განიხილა, თუ როგორ დაიბადა სატანური ტაძრის იდეა. მან და თავისმა კოლეგებმა სატანური ტაძარი შეადარეს ეკლესიისა და შტატის დავისთვის გამიზნულ „საწამლავ აბს“. მათი იდეა იყო, რომ იქ, სადაც ტრადიციულმა რელიგიებმა უფლებები და პრივილეგიები მოიპოვა, სატანისტებს შეეძლოთ რელიგიური ნორმის ამჟამინდელი გაგების განვრცობა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
* ლუსიენ გრივზის არქივი
* *The Process Is...*  ჯგუფური ბლოგი, ძირითადად 2008-2013

## სქოლიო
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
კატეგორია:ამერიკელი სატანისტები
კატეგორია:სატანისტური რელიგიების ლიდერები
კატეგორია:ახალი რელიგიური მოძრაობების დამაარსებლები
კატეგორია:ჰარვარდის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მაკარონი

მარჯვნივ|მინი|255x255პქ| სახლში მომზადებული მაკარონი და ყველი, ხმელი მწვანილებით და დაფქული წიწაკით

**მაკარონი** () — პასტის გამომშრალი სახეობა ვიწრო მილების მსგავსი ფორმით.  მაგარი ხორბლით დამზადებული მაკარონი ჩვეულებრივ იჭრება მოკლე სიგრძეზე; მრუდე მაკარონს შეიძლება ეწოდოს იდაყვისებრი მაკარონი. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთ საყოფაცხოვრებო მანქანას შეუძლია მაკარონის ფორმის დამზადება, პასტების უმეტესობის მსგავსად, მაკარონი ჩვეულებრივ კომერციულად მზადდება ფართომასშტაბიანი ექსტრუზიით.

## ეტიმოლოგია 
იტალიურად *maccheroni* ნიშნავს მოგრძო ფორმის პასტას, და არა აუცილებელი მილისებრ ფორმას.  ეს ზოგადი მნიშვნელობა ჯერ კიდევ შენარჩუნებულია რომის ფარგლებს გარეთ და სხვადასხვა ენაში, რომლებმაც ეს სიტყვა ისესხეს. ბრაზილიურ პორტუგალიურ, ესტონურ, ბერძნულ, ირანულ, რუსულ, უკრაინულ და სხვა სლავურ ენებზე, ისევე როგორც არაბულ, თურქულ, ყაზახურ, აზერბაიჯანულ, უზბეკურ, ყირგიზულ და სხვა თურქულ ენებზე და ზოგიერთ იტალიურ-ამერიკულ დიალექტზე სიტყვა ადაპტირებული იყო როგორც ზოგადი ტერმინი პასტის ყველა სახეობისთვის.

*Maccheroni* მოდის იტალიური *Maccheroni-* დან, მრავლობითი ფორმა *maccherone* .  

თუმცა, პროდუქტი ისევე როგორც სახელწოდება მომდინარეობს ძველი ბერძნული "მაკარიადან". აკადემიური კონსენსუსი არსებობს საკითხზე, რომ სიტყვა მომდინარეობს ბერძნული μακαρία ( *makaría* ), რაც ნიშნავს  ქერის ბულიონის ერთგვარი სახეობას, რომელსაც მიცვალებულთა ხსოვნის აღსანიშნავად ამზადებდნენ.          თავის მხრივ, ეს მომდინარეობს μάκαρες ( *mákares* )-დან, რაც ნიშნავს "კურთხეულებს, კურთხეულ მკვდრებს", მრავლობითი რიცხვი μάκαρ ( *mákar* ), რაც ნიშნავს "კურთხეულს, ბედნიერს";

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიური სამზარეულო
ფანჯიკიძე

საკუთარი სახელი **ფანჯიკიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გურამ ფანჯიკიძე — მწერალი
* დალი ფანჯიკიძე — მთარგმნელი, ფილოლოგი
* თეიმურაზ ფანჯიკიძე — ფილოსოფოსი, რელიგიათმცოდნე
* მაია ფანჯიკიძე — დიპლომატი, მთარგმნელი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ფარჯანაძე

საკუთარი სახელი **ფარჯანაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დალი ფარჯანაძე — ფსიქოლოგი
* შალვა ფარჯანაძე — ექიმი, კურორტოლოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
ქოქოსაძე

საკუთარი სახელი **ქოქოსაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თამაზ ქოქოსაძე — ინჟინერ-მშენებელი
* ნიკა ქოქოსაძე — სპორტსმენი (ფეხბურთელი)

კატეგორია:ქართული გვარები
საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის შენობა

**საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის შენობა** — ადმინისტრაციული შენობა თბილისში. აიგო საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტისათვის 1981 წელს (არქიტექტორები: ვახტანგ აბრამიშვილი, გურამ მირიანაშვილი, ლევან ჯანდიერი; 1985 წელს მიიღეს რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია). მდებარეობს პავლე ინგოროყვას 7 ნომერში.

დიდი ზომის შენობა საკმაოდ მასშტაბურადაა ჩაწერილი მთაწმინდის კალთაზე გადაშლილ პანორამაში. მოპირკეთებულია ოქროსფერი ბოლნისის ტუფით. კომპოზიცია შედგება კომპაქტურად შეკრული სამი სხვადასხვა მოცულობისაგან: ორი (9- და 12-სართულიანი) პარალელეპიპედი და კონფერენცდარბაზის კუბი ქმნიან ერთიან სტრუქტურას. ფასადები თანაბარი ზომის, კვადრატული ფორმის დიდი რაოდენობის ღიობებით არის დანაწევრებული. შენობის დამაგვირგვინებელ ნაწილში ჩართულია ქართული კოშკებისათვის დამახასიათებელი ქონგურები. შენობა წარმოადგენს საბჭოთა ხუროთმოძღვრების თვალშისაცემ ნიმუშს. დომინანტია მიმდებარე განაშენიანებაში არსებულ ნაგებობებს შორის.

შენობა გამოდის ორდონიან მოედანზე. ქვედა დონეზე განლაგებულია დეკორატიული შადრევანი (მხატვარი ზურაბ წერეთელი) და სტელა (მოქანდაკე ვახტანგ ონიანი). ზედა დონეზე აღმართული იყო წითელი გრანიტით გამოკვეთილი ლენინის მონუმენტი (მოქანდაკე მ. ყიფიანი), რომელიც 1991 წელს აიღეს.

შემდგომში შენობაში განლაგებული იყო საქართველოს პრეზიდენტის რეზიდენცია და სახელმწიფო კანცელარია, საქართველოს მთავრობის კანცელარია. დღეს აქ მდებარეობს საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:თბილისის შენობა-ნაგებობები
შენობა
მუსერიძე

საკუთარი სახელი **მუსერიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ანზორ მუსერიძე — ინჟინერ-მშენებელი
* თამარ მუსერიძე — ჟურნალისტი, სამოქალაქო აქტივისტი
* ნოდარ მუსერიძე — სამხედრო პირი, გენერალ-მაიორი

კატეგორია:ქართული გვარები
ხანანაშვილი

საკუთარი სახელი **ხანანაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ლოტარ ხანანაშვილი — ქიმიკოსი
* მიხეილ ხანანაშვილი — ფიზიოლოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
ალასანია

საკუთარი სახელი **ალასანია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიული ალასანია — ისტორიკოსი
* ირაკლი ალასანია — იურისტი, პოლიტიკოსი
* მამია ალასანია — უშიშროების პოლკოვნიკი, საქართველოს ეროვნული გმირი
* რუსუდან ალასანია — ქიმიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ალპანსეკე

**ალპანსეკე** () —  მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების სორიის პროვინციის ალმასანის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 54,62 კმ². მოსახლეობა — 53 კაცი (2022 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* სორიის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* Página web de Alpanseque

## სქოლიო
კატეგორია:სორიის მუნიციპალიტეტები
ალფენიძე

საკუთარი სახელი **ალფენიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვლადიმერ ალფენიძე — მწერალი, ჟურნალისტი
* მელორ ალფენიძე — გეოგრაფი

კატეგორია:ქართული გვარები
არშბა

საკუთარი სახელი **არშბა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვლადიმერ არშბა — აფხაზ სეპარატისტთა სამხედრო მეთაური
* ლია არშბა — ქართველი ექიმი, პედაგოგი
* ოთარ არშბა — აფხაზური წარმოშობის რუსი პოლიტიკოსი
* ოლეგ არშბა — აფხაზი პოლიტიკოსი
* სოკრატ არშბა — აფხაზი ქირურგ-უროლოგი

კატეგორია:აფხაზური გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ასკურავა

საკუთარი სახელი **ასკურავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ივანე ასკურავა — თეატრის მხატვარი
* შერმადინ ასკურავა — ბოლშევიკი რევოლუციონერი

კატეგორია:ქართული გვარები
აფრასიძე

საკუთარი სახელი **აფრასიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბიმურზა აფრასიძე — პოლიტიკოსი, სოციოლოგი
* გელა აფრასიძე — სპორტსმენი (მორაგბე)

კატეგორია:ქართული გვარები
შერაზადიშვილი

საკუთარი სახელი **შერაზადიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი შერაზადიშვილი — სპორტსმენი (ძიუდო)
* ზაქარია შერაზადიშვილი — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
* ირაკლი შერაზადიშვილი — თეატრის მსახიობი
* ნიკოლოზ შერაზადიშვილი — სპორტსმენი (ძიუდო)

კატეგორია:ქართული გვარები
ჭიღვარია

საკუთარი სახელი **ჭიღვარია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ჭიღვარია — ისტორიკოსი, პოლიტიკოსი
* ჯემალ ჭიღვარია — მეზღვაური, სახელმწიფო მოხელე

კატეგორია:ქართული გვარები
ბარამია

საკუთარი სახელი **ბარამია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ბარამია — დიპლომატი, პოლიტიკოსი
* ნუგზარ ბარამია — ქირურგი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ბასარია

საკუთარი სახელი **ბასარია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* რევაზ ბასარია — ქართველი ეკონომისტი, მეცნიერი
* სიმონ ბასარია — აფხაზი პოლიტიკოსი, პუბლიცისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:აფხაზური გვარები
ჩაჩხიანი

საკუთარი სახელი **ჩაჩხიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* არჩილ ჩაჩხიანი — ისტორიკოსი, პოლკოვნიკი
* ვაჟიკო ჩაჩხიანი — ვიზუალური არტისტი, მოქანდაკე, რეჟისორი
* ლუდვიგ ჩაჩხიანი — ფიზიკოსი
* მარიამ ჩაჩხიანი — მომღერალი

კატეგორია:ქართული გვარები
ახალაია

საკუთარი სახელი **ახალაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აკო ახალაია — მარკეტერი, ბიზნესკონსულტანტი
* ბაჩო ახალაია — იურისტი, სახელმწიფო მოხელე
* ბექა ახალაია — პოეტი, მწერალი
* ვლადიმერ ახალაია — სპორტსმენი (ფეხბურთელი)
* კონსტანტინე ახალაია — სპორტსმენი (ფეხბურთელი)
* ოთარ ახალაია — სპორტსმენი (სამბო)
* როლანდ ახალაია — იურისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ბერაია

საკუთარი სახელი **ბერაია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ბერაია — აგრონომი
* დაჩი ბერაია — ფინანსისტი, პოლიტიკოსი
* თამარ ბერაია — პიანისტი
* ირაკლი ბერაია — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
* ლევან ბერაია — ბიზნესმენი, ისტორიკოსი
* პეტრე ბერაია — საზღვაო ტრანსპორტის სპეციალისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ბერულავა

საკუთარი სახელი **ბერულავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ბერულავა — ჟურნალისტი
* ბესარიონ ბერულავა — სპორტსმენი (სამბო)
* ლუკა ბერულავა — სპორტსმენი (ფიგურული ციგურაობა)
* ხუტა ბერულავა — პოეტი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ბჟალავა

საკუთარი სახელი **ბჟალავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* იოსებ ბჟალავა — ფსიქოლოგი
* რომანოზ ბჟალავა — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
* ჯემალ ბჟალავა — მოქანდაკე

კატეგორია:ქართული გვარები
ბუკია

საკუთარი სახელი **ბუკია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აბესალომ ბუკია — სპორტმსენი (მკლავჭიდი)
* აკაკი ბუკია — საბჭოთა კავშირის გმირი, პოლკოვნიკი
* ალექსანდრე ბუკია — კომპოზიტორი
* ალექსანდრე ბუკია — პოლიციის გენერალ-მაიორი
* გიგა ბუკია — ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი
* გოდერძი ბუკია — ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი
* გულადი ბუკია — სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
* თათია ბუკია — სპორტსმენი (კრივი)
* თინათინ ბუკია — ექიმი-ლაბორანტი
* ნიკოლოზ ბუკია — პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე
* სიმონ ბუკია — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
აქუბარდია

საკუთარი სახელი **აქუბარდია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით აქუბარდია — ჟურნალისტი
* ევგენი აქუბარდია — ისტორიკოსი, მწერალი
* ზურაბ აქუბარდია — სპორტსმენი (სუმო)
* თამაზ აქუბარდია — პოლიტიკოსი, ეკონომისტი
* თეონა აქუბარდია — პოლიტიკოსი, ისტორიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ალ-მაიდე

**ალ-მაიდე** (; „მაგიდა“ ან „მაგიდის გაშლა“) — ყურანის მეხუთე სურა (თავი). მასში 120 აია შედის.

რაც შეეხება გამოცხადების ვადებსა და კონტექსტუალურ ფონს (ასბაბ ალ-ნუზულ), ეს არის „მედინური სურა“, რაც ნიშნავს, რომ იგი მექის ნაცვლად, მედინაში შეიქმნა.

თავის თემები მოიცავს აკრძალულ ცხოველებს, იესოს (ისა) და მოსეს (მუსა) მისიებს. 90-ე აია კრძალავს „სიმთვრალეს“ (ალკოჰოლს):
(უთხრა: „ჰეი თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ალკოჰოლური სასმელი, აზარტული თამაშები , კერპები და ისრებით მკითხაობა ეშმაკისეული სისაძაგლენია. განერიდეთ ამას , ეგების ნეტარნი იქმნეთ თქვენ!“) (5:90) 

მე-8 აია შეიცავს ნაწყვეტს: „და არ გაიძულოთ ზოგიერთ ადამიანთა მიმართ სიძულვილმა, რომ სამართლიანად არ იქცეოდეთ. იყავით სამართლიანნი, ის უფრო ახლოა ღვთისმოშიშობასთან; “.

## რესურსები ინტერნეტში
* ალ-მაიდე

## სქოლიო
კატეგორია:ყურანი
კატეგორია:ალ-მაიდე
ზაკუმი

**ზაკუმი** () — ყურანის მიხედვით „დაწყევლილი ხე“, რომელიც ჯოჯოხეთის წიაღიდან ამოდის და მოხსენებიებულია ყურანის 17:60 , 37:62-68 , 44:43  და 56:52  აიებში. ყურანის მიხედვით ხის ნაყოფი ეშმაკის თავის მსგავსია (37:65) და „ცოდვილთა საკვები“ (44:44). მკვლევარები ვარაუდობენ, რომ ხე იზრდება ცოდვილთა ბოროტი საქციელის თესლით, ამიტომ ეშმაკისეული ხილი ნაყოფია ადამიანთა მიერ სიცოცხლეში ჩადენილი ცოდვებისა. 

## სქოლიო
კატეგორია:ხეები ისლამში
კატეგორია:ჯაჰანამი
ისრაფილი

მინი|ისრაფილი ჰბერავს საყვირს
**ისრაფილი** () — ანგელოზი, რომელიც ჩაჰბერავს საყვირს განკვითხვის დღის მოახლოების ნიშნად. მიუხედავად იმისა რომ ყურანში მისი სახელი მოხსენიებული არაა, ის ერთ-ერთია ოთხ მთავარნაგელოზს შორის (ჯიბრაილი, მიქაილი, იზრაილი).„სიკვდილის წიგნი“ იხსენიებს ისრაფილს როგორც უძველეს მთავარანგელოზსს.

მუსლიმთა რწმენის მიხედვით ისრაფილი საყოველთაო განკვითხვისა და აღდგომის დღის მოახლოების ნიშნად იერუსალიმის წმინდა კლდეზე საყვირს ჩაჰბერავს. ის ხშირად ითვლება იუდაიზმისა და ქრისტიანობის მთავარანგელოზ რაფაელის მსგავსად.

ისრაფილი კალმით (ქალამ) წერს ადამიანთა ბედს და ღმერთის მიერ მთავარანგელოზთათვის გაცემულ ყველა ბრძანებას. მეორე ფრთით კი ისრაფილი ფარავს სახეს, რადგან არ ძალუძს შეხედოს ღმერთს.

## სქოლიო
კატეგორია:მთავარანგელოზები ისლამში
კატეგორია:ისლამური ესქატოლოგია
მალიქი

**მალიქი** () — ისლამური რწმენის მიხედვით ჯოჯოხეთის მცველი ანგელოზი, რომელსაც ახლავს ცხრამეტი მითიური მცველი (სურა 74:30). ყურანში მალიქი მოხსენიებულია 43:77-ში, როგორც ჯოჯოხეთის ანგელოზთა უფროსი.

გადმოცემის თანახმად ისრას და მირაჯის დროს მუჰამადი თავისი მოგზაურობისას მალიქსაც შეხვდა. როდესაც მუჰამადი სამოთხეში მივიდა, მას ყველა ანგელოზი ღიმილით შეეგება, გარდა მალიქისა. როდესაც მუჰამადმა ჰკითხა მთავარანგელოზ ჯიბრაელს, თუ რატომ შეინარჩუნა ამ ანგელოზმა ასეთი სიჩუმე, ჯიბრაილმა უპასუხა რომ ეს იყო ჯოჯოხეთის მცველი, რომელიც არასდროს იღიმოდა. ამის შემდგომ მუჰამადმა სთხოვა მალიქს ეჩვენებინა მისთვის ჯოჯოხეთი, ხოლო მალიქმა გააღო ჯოჯოხეთის კარიბჭე და მუჰამადმა იქ მყოფთა ტანჯვა იხილა.

## სქოლიო
კატეგორია:ჯაჰანამი
კატეგორია:ანგელოზები ისლამში
ბანუ აუსი

**ბანუ აუსები** (&nbsp; „აუსის შვილები“) ან **აუსები** () — ერთ-ერთი მთავარი მედინური არაბულ ტომი. კიდევ ერთ ტომთან, ბანუ ხაზრაჯთან ერთად შეადგენდნ „ანსარებს“ („მუჰამედის დამხმარენი“), ჰიჯრის შემდგომ.

მუჰამადი ჩავიდა მედინაში, როგორც შუამავალი რომელიც მიწვეული იყო ბანუ აუსისა და ბანუ ხაზრაჯის მტრობის მოსაგვარებლად. მან ეს საბოლოოდ გააკეთა იმით, რომ ორივე ტომი ისლამზე მოაქცია და მუსლიმთა შორის სისხლისღვრა აკრძალა.

## სქოლიო
კატეგორია:არაბული ტომები
იმამატი

ტერმინი **იმამატი** ან **იმამა** (; imāmah) ნიშნავს „ხელმძღვანელობას“ და აღნიშნავს იმამის თანამდებობას ან სახელმწიფოს, რომელსაც მართავს იმამი.

## თეოლოგია
## პოლიტიკა
* კავკასიის იმამატი
* ომანის იმამატი
* აუსას იმამატი
* ფუტა ჯალონის იმამატი
* ფუტა ტოროს იმამატი
* ჰირააბის იმამატი
* იემენის იმამები

კატეგორია:ისლამი და პოლიტიკა
ან-ნისა

**ან-ნისა** (; „ქალები“) — ყურანის მეოთხე სურა (თავი). მასში 176 აია შედის. სახელწოდება „ან-ნისა“ მომდინარეობს სურაში ქალებზე გაკეთებული მრავალი ჩანაწერის გამო, მათ შორის 34-ე და 127-130-ე აიებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ან-ნისა

## სქოლიო
კატეგორია:ყურანი
კატეგორია:ან-ნისა
ხოჯა მარჯანლის წყარო

**ხოჯა მარჯანლის წყარო** () მდებარეობს ქალაქ შუშაში, ხოჯა მარჯანლის კვარტალში, ამავე სახელწოდების მეჩეთის მახლობლად. აგებულია მე-18 საუკუნეში. 1992 წლის 8 მაისს შუშის შტურმის შემდეგ წყარო მოუვლელ მდგომარეობაში იყო და საბოლოოდ დაშრა. 

მე-18 საუკუნეში დაარსებული შუშა დაყოფილი იყო 17 უბნად. თითოეულ მათგანს ჰქონდა თავისი მეჩეთი, ეკლესია, წყარო და აბანო. ხოჯა მარჯანლის უბანი ეკუთვნის ზემო რაიონს და მდებარეობს ქალაქის ცენტრში. უბანი რომ დაიგო, აქ მეჩეთთან ერთად წყაროც ააგეს. უბნის ისტორია გადაჯაჭვულია ქალაქის ისტორიასთან.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ძეგლები
იუსიფლის წყარო

**იუსიფლის წყარო** ან **ჰაჯი იუსიფლის წყარო** () —  შუშას რეგიონის ერთ-ერთი ცნობილი წყარო და ისტორიული ადგილი.
იუსიფლის წყარო ამჟამად მდებარეობს ქალაქ შუშაში, ნიაზის ქუჩაზე. წყარო აშენდა მე-19 საუკუნის ბოლოს და მე-20 საუკუნის დასაწყისში. იგი აშენდა ქალაქის ერთ-ერთი შეძლებული ადამიანის, ქერბალაი საჰლიას ხარჯზე და საჩუქრად გადასცეს უბნის მცხოვრებლებს.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ძეგლები
გაბელია

საკუთარი სახელი **გაბელია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვლადიმერ გაბელია — მოცეკვავე
* ნანა გაბელია — იურისტი, სახელმწიფო მოხელე
* ოთარ გაბელია — ფეხბურთელი
* სერგო გაბელია — ფერმწერი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ანტიპოდი

**ანტიპოდი** (, მრ. რ.  — ურთიერთსაწინააღმდეგო, ერთმანეთისკენ ფეხებით მდგარნი <  — საწინააღმდეგო და  — ფეხი) — მოცემული ობიექტის საპირისპირო ობიექტი.
მინი|191x191პქ|დედამიწის ანტიპოდების რუკა
* **ანტიპოდები** *გეოგრაფიასა* და *გეომეტრიაში* — მოცემული წერტილის დიამეტრალურად საპირისპირო წერტილი ციური სხეულის ზედაპირზე. მაგ: ახალი ზელანდიის ჩრდილოეთი კუნძულის ანტიპოდი მდებარეობს ესპანეთში. სფეროს ცენტრზე გამავალი წრფისა და ამ სფეროს გადაკვეთის წერტილებს ანტიპოდური წერტილები ეწოდება.
** **ანტიპოდები** *პითაგორიზმში* — დედამიწის დიამეტრულად (180°-ით) საწინააღმდეგო პუნქტების მცხოვრებნი. გადატანითი მნიშვნელობით — ერთმანეთის საწინააღმდეგო ხასიათის, თვისებების, მსოფლმხედველობის მქონე ადამიანები.
* **ანტიპოდი** *ალგებრაში* — ჰოპფის ალგებრის კომპონენტი, ხაზოვანი ანტიჰომომორფიზმი შესაბამის ბიალგებრაზე, რომელსაც აქვს მთელი რიგი განსაზღვრული თვისებები.
* **ანტიპოდები** *ბოტანიკაში* — ჰაპლოიდური უჯრედების სამეული ფარულთესლოვანი მცენარეების  ემბრიონულ პარკში, რომელიც მდებარეობს კვერცხუჯრედის აპარატის მოპირდაპირე ბოლოში.
* **ოპტიკური ანტიპოდები** *ქიმიაში* —  ენანტიომერები, სტერეოიზომერების წყვილი, რომელთა მოლეკულები ერთმანეთის სარკისებური გამოსახულებაა.
მინი|118x118პქ|შავი ხვრელი
* **ანტიპოდი** *ფიზიკაში* — ერთ-ერთი თეორიის თანახმად, ანტიპოდის მაგალითად შეგვიძლია დავასახელოთ კვაზარი, ეგრეთ წოდებული თეთრი ხვრელი, როგორც შავი ხვრელის ანტიპოდი, რადგან, შავი ხვრელისგან განსხვავებით, მატერიას გამოჰყოფს.
* **ანტიპოდები** *მითოლოგიაში* — შებრუნებული ტერფების მქონე ადამიანების ტომი რომაულ მითოლოგიაში.
გადელია

საკუთარი სახელი **გადელია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით გადელია — ექიმი-ფსიქიატრი, პოლიტიკოსი
* დემურ გადელია — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* ვასილ გადილია (გადელია) — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე, გამომცემელი

კატეგორია:ქართული გვარები
გახარია

საკუთარი სახელი **გახარია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი გახარია — პოლიტიკოსი
* გოჩა გახარია — სპორტსმენი (წყალში ხტომა)
* ლაშა გახარია — პოეტი
* რაჩო გახარია — სპორტსმენი (მკლავჭიდი)

## იხილეთ აგრეთვე
* გახარიები — გვარი საქართველოში

კატეგორია:ქართული გვარები
გახოკიძე

საკუთარი სახელი **გახოკიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აკაკი გახოკიძე — ქიმიკოსი
* მიხეილ გახოკიძე — საბჭოთა კავშირის გმირი, უმცროსი პოლიტხელი
* რამაზ გახოკიძე — ქიმიკოსი
* ჯემალ გახოკიძე — იურისტი, უშიშროების გენერალ-ლეიტენანტი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
გელანტია

საკუთარი სახელი **გელანტია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* რაფიელ გელანტია — პედაგოგი, პუბლიცისტი
* ტარიელ გელანტია — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
გვაძაბია

საკუთარი სახელი **გვაძაბია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით გვაძაბია — პოლიტიკოსი
* ნადეჟდა გვაძაბია (ერესენკოვა) — მხატვარი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით