open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
იან კიონჯონი

**იან კიონჯონი** (დ. 3 მარტი, 1920 — გ. 7 აპრილი, 1992) — კორეელი ჯარისკაცი, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა იაპონიის საიმპერატორო არმიაში, წითელი არმიაში და ვერმახტში.

1938 წელს, 18 წლის ასაკში, იანი იყო მანჯურიაში, როდესაც ის გაიწვიეს იაპონიის საიმპერატორო არმიის კვანტუნის გვარდიაში, რომელიც საბჭოთა კავშირს ებრძოდა. იმ დროს კორეა ოკუპირებული იყო იაპონიის მიერ. ხალხინ-გოლის ბრძოლების დროს, ის დაიჭირა საბჭოთა წითელმა არმიამ და გაგზავნა გულაგში. რთული სამუშაოს შესრულების გამო მან არჩია 1942 წელს სხვა პატიმრებთან ერთად აღმოსავლეთის ფრონტზე წასულიყო, სადაც საბჭოთა ჯარები გერმანიას ებრძოდნენ.

1943 წელს უკრაინაში ხარკოვის მესამე ბრძოლის დროს, იანი შეიპყრეს ვერმახტის ჯარისკაცებმა და აიძულეს ებრძოლა გერმანიისთვის. იანი გაგზავნეს საფრანგეთის ფრონტზე საბჭოთა პატიმრებთან ერთად, რომელსაც „აღმოსავლეთის ბატალიონი“ ეწოდებოდა. 1944 წლის ივნისში, მას შემდეგ, რაც ანტიჰიტლერულმა კოალიციამ ჩრდილოეთ საფრანგეთი დაიკავა, იანი ამერიკელები დააპატიმრეს. ამერიკებს სჯეროდათ, რომ ის იყო იაპონელი გერმანელის უნიფორმით. კიონჯონი ბრიტანეთში პატიმრების ბანაკში გაგზავნეს, მოგვიანებით კი აშშ-ში გადაიყვანეს, ხოლო ომის შემდეგ გაანთავისუფლეს. იან კიონჯონი ცხოვრობდა ილინოისში, სადაც 1992 წელს გარდაიცვალა.

## სქოლიო
კატეგორია:კორეელი სამხედროები
კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
ჰოტენტოტები

მინიატიურა|ჰოტენტოტი
**ჰოტენტოტები** (საკუთარი სახელწოდება *კოიკოინ* — „ნამდვილი ხალხი“) — ნამიბიის ცენტრალურ და სამხრეთ რაიონებში, აგრეთვე სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში მცხოვრები ხალხი. ლაპარაკობენ ჰოტენტოტურ ენებზე, იციან აფრიკაანსიც. რელიგიით უმრავლესობა პროტესტანტია. ბუშმენების მსგავსად ჰოტენტოტები სამხრეთ აფრიკის უძველესი მოსახლეობაა, რომლებიც ბანტუ ხალხებმა მატერიკის სამხრეთ-დასავლეთ უკაცრიელ რაიონებში განდევნეს, ხოლო XVII საუკუნიდან — XX საუკუნის დასაწყისამდე ევროპელმა კოლონიზატორებმა გაანადგურეს. ამჟამად ჰოტენტოტების ნაწილი ცხოვრობს რეზერვაციებში. მისდევენ მესაქონლეობას და მიწადმოქმედებას. უმრავლესობა მუშაობს ევროპელთა ფერმებსა და ქარხნებში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფრიკის ხალხები
კატეგორია:ნამიბიის ხალხები
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ჯორჯო აგამბენი

**ჯორჯო აგამბენი** (; დ. 22 აპრილი, 1942, რომი) — იტალიელი ფილოსოფოსი. დაამთავრა რომის უნივერსიტეტ La Sapienza-ს იურიდიული ფაკულტეტი. მოგვიანებით იურისპუდენციიდან ფილოსოფიაში გადაინაცვლა. 1964 წელს ითამაშა ფილიპე მოციქულის როლი პიერ პაოლო პაზოლინის ფილმში „მათეს სახარება“. თარგმნიდა სხვადასხვა ავტორების ნაშრომებს ესპანურიდან და იტალიურიდან. დისერტაცია მიუძღვნა სიმონა ვეილის.

## ლიტერატურა
* Murray A. Giorgio Agamben. London; New York: Routledge, 2010
* Watkin W. The literary Agamben: adventures in logopoiesis. London; New York: Continuum, 2010
* Dickinson C. Agamben and theology. London; New York: T. & T. Clark, 2011

## რესურსები ინტერნეტში
* ჯორჯო აგამბენი - IMDb

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:დაბადებული 22 აპრილი
კატეგორია:ჯორჯო აგამბენი
კატეგორია:XX საუკუნის ესეისტები
კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:XXI საუკუნის ესეისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის იტალიელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის იტალიელი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის იტალიელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:თანამედროვე ფილოსოფოსები
კატეგორია:კონტინენტური ფილოსოფოსები
კატეგორია:კულტურის კრიტიკოსები
კატეგორია:იტალიელი ესეისტები
კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები
კატეგორია:ხელოვნების ფილოსოფოსები
კატეგორია:სამართლის ფილოსოფოსები
კატეგორია:კულტურის ფილოსოფოსები
კატეგორია:ისტორიის ფილოსოფოსები
კატეგორია:რელიგიის ფილოსოფოსები
კატეგორია:მეცნიერების ფილოსოფოსები
კატეგორია:ტექნოლოგიის ფილოსოფოსები
კატეგორია:ომის ფილოსოფოსები
კატეგორია:პოლიტიკური ფილოსოფოსები
კატეგორია:სოციალური კრიტიკოსები
კატეგორია:სოციალური ფილოსოფოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:რომში დაბადებულები
იასე რაჭველი

**იასე რაჭველი** (ნამდვილი სახელი **იოსებ მეხუზლა** დ. 1860, ბაილეთი — გ. 1919, ლაგოდეხი) — ქართველი მწერალი, ჟურნალისტი, პოლიტიკოსი, საზოგადო მოღვაწე

## ბიოგრაფია
დაიბადა ოზურგეთის მაზრის სოფელ ბაილეთში. დაამთავრა სოფლის ერთკლასიანი სასწავლებელი. სოფლის სკოლის მასწავლებელმა ბესარიონ ჭიჭინაძემ რვა წლის იასე, მშობლების, მაქსიმეს და ანას თანხმობით წაიყვანა რაჭაში და ორკლასიან სასწავლებელში შეიყვანა. იასემ სკოლა რაჭაში დაამთავრა, დარჩა იქ და შეუერთდა არალეგალურ ორგანიზაციას. ორგანიზაცია ჟანდარმერიამ დახურა. იასე გურიაში გადავიდა და იქ განაგრძო არალეგალური საქმიანობა. ეწეოდა ეთნოგრაფიულ მუშაობას, დააარსა ამხანაგობა „გეორგია“. პოლიციისგან თავი რომ დაეღწია, წავიდა ემიგრაციაში ოსმალეთის იმპერიაში. შეისწავლა თურქული და ბერძNული ენები და აქვეყნებდა წერილებს ქართველებისთვის. იმოგზაურა იტალიაში, საფრანგეთში და სხვაგან. აგროვებდა ეთნოგრაფიულ მასალებს. რაჭველის ფსევდონომით აქვეყნებდა პუბლიცისტურ წერილებს ქართულ გაზეთებში „დროებაში“, „ივერიაში“, „კვალში“. ავტორია რომანების, მოთხობების და პოემებისა: „მეექვსე ნომერი“, „რაშია ბედნიერება“, „ფერი ფერსა, მადლი ღმერთსა“, „მარიანა“, „უმანკო მსხვერპლი“ „მართალი კაცი“ და სხვა. 1904 წელს დაბრუნდა საქართველოში და თბილისის თვითმმართველობასთან დადო კონტრაქტი გზების ქვებით მოპირკეთებაზე. თავდაპირველად ქვები საზღვარგარეთიდან შემოჰქონდა, შემდგომ კი იღებდა სოფელ კურსებიდან გელათთან. 1907 წელს კონცესიით აიღო მუხრანის ხიდის რკინის კონსტრუქციის მშენებლობა, თუმცა ვალდებულება ვერ შეასრულა. ამის შემდეგ ლაგოდეხში გადავიდა, დაიწყო ხელნაწერი ჟურნალის „ჰერეთის“ გამოცემა. გარდაიცვალა 1919 წელს. დაკრძალულია მშობლიურ სოფელ ბაილეთში, მოგვარის, ფირალ ნიკოლოზ მეხუზლას გვერდით.

## ლიტერატურა
*შ. ზაქარიძე*, „მწერლის გახსენება“ // ლენინის დროშა // N100 გვ. 4 — 1980 წ.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1860
კატეგორია:გარდაცვლილი 1919
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
საღირ მახატლისძე

**საღირ მახატლისძე** — XII საუკუნის მეორე ნახევრის ქართველი დიდებული, ხორნაბუჯის პატრონი, მახატლისძეთა საგვარეულოდან. 1190-იან წლებში აღკვეთა თამარ მეფის ყოფილი ქმრის, გიორგი რუსის საქართველოში შემოღწევის მეორე მცდელობა. არანიდან შემოჭრილ გიორგის საღირ მახატლისძე მის სამ ვაჟთან ერთად შეებრძოლა და, რიცხობრივი უპირატესობის მიუხედავად, სასტიკად დაამარცხა.

## ლიტერატურა 
**ბერძენიშვილი ნ.,* საქართველოს ისტორიის საკითხები, წგნ. 7, თბ., 1974
**მეტრეველი რ.,* შინაკლასობრივი ბრძოლა ფეოდალურ საქართველოში (XII ს.), თბ., 1973
** ცინცაძე ი.,* ძიებანი რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობის ისტორიიდან (X-XVI სს.), თბ., 1956
* *ჯავახიშვილი ივ.,* ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 2, თბ., 1965
* *მეტრეველი რ.,* ქსე, ტ. 5, გვ. 280, თბ., 1980

კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები
არვიდ ბერნჰარდ ჰორნი

მინიატიურა|არვიდ ბერნჰარდ ჰორნი
**არვიდ ბერნჰარდ ჰორნი** (; დ. 6 აპრილი, 1664, ჰალიკო, ფინეთი — გ. 17 აპრილი, 1742, ეკებიუჰოლმი) — შვედეთის სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე. ჩრდილოეთის ომის (1700–1721) დროს მონაწილეობდა ნარვის ბრძოლაში (1700); 1704 წელს გენერალი; შვედეთის მეფის ემისარი პოლონეთში, ხელი შეუწყო პოლონეთში სტანისლავ I ლეშჩინსკის გამეფებას და ალტრანშტედტის ზავის 1706 წელს დადებას. 1709–1719 წლებში შვედეთის სამეფოს კანცლერი და სამეფოს საბჭოს პრეზიდენტი (1710–1715). ეწინააღმდეგებოდა კარლ XII-ის დაპყრობით პოლიტიკას, რის გამოც გადააყენეს. 1720–1738 წლებში ისევ კანცლერი იყო. ატარებდა მერკანტილისტურ პოლიტიკას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შვედი პოლიტიკოსები
კატეგორია:შვედი დიპლომატები
კატეგორია:შვედეთის მხედართმთავრები
კატეგორია:ჩრდილოეთის ომის მონაწილეები
კატეგორია:დაბადებული 6 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1664
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1742
ტყუბლა-სოკო

**ტყუბლა-სოკო** () — სოკო -ის ოჯახისა. ქუდის დიამეტრი 3-10 სმ აღწევს; ნორჩი ქუდი გამობურცულია, შემდეგ ფართო-გამობურცული ფორმისაა, ცენტრში ფართო ბორცვით. ქუდის ზედაპირი მშრალია, მოწითალო-მოყავისფრო ფერის, უფრო მუქი ქერცლით. რბილობი მოთეთრო ან მურა ფერისაა, ძლიერი სუნითა და მწკლარტე გემოთი. ჰიმენოფორი ფირფიტისებრია. ფეხი 7,5-20 სმ სიგრძისაა და 0,5-1,5 სმ სისქის. სპორული ფხვნილი კრემისფერია. სპორების ზომებია 6,5-8×4,5-5,5 მკმ, ელიფსოიდური ფორმისაა, გლუვი. ტყუბლა-სოკო საჭმელი სოკოა. მიჩნეულია გემრიელ სოკოდ. გვხვდება ჯგუფებად. იზრდება ივნისიდან დეკემბრამდე ხეების ტანსა და კუნძზე. სახეობა პირველად აღწერა იტალიელმა ბოტანიკოსმა ჯოვანი ანტონიო სკოპოლიმ 1772 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ბაზიდიუმიანი სოკოები
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
ჰორმონული რეგულაცია

**ჰორმონული რეგულაცია** — ცხოველებისა და ადამიანის ორგანიზმის ცხოველმოქმედების რეგულაცია, რომელიც ჰორმონებით ხორციელდება. ორგანიზმის შინაგანი მოქმედებისა და თვითრეგულაციის ერთ-ერთი სისტემა. მჭიდროდაა დაკავშირებული ცალკეული ორგანოებისა და მთელი ორგანიზმის ფუნქციების რეგულაციისა და კოორდინაციის ნერვულ და ჰუმორულ სისტემებთან. ჰორმენების ერთი ჯგუფი მოქმედებს გარკვეულ ე. წ. სამიზნე ორგანოებზე, ხოლო მეორე ჯგუფი — მთელ ორგანიზმზე. მაგალითად, თიროქსინი მოქმედებს უმთავრესად ფარისებრ ჯირკვალზე, ხოლო ინსულინი — ორგანიზმში ნახშირწყლების ცვლაზე. ამა თუ იმ ჰორმონის სიჭარბე ან შემცირება იწვევს მნიშვნელოვან ფიზიოლოგიურ მოშლილობას (ბაზედოვის დაავადება, მიქსედემა, დიაბეტი). ჰორმონული რეგულაცია აღინიშნება მცენარეებშიც რომელიც ფიტოჰორმონების სახელითაა ცნობილი. ჰორმონები მონაწილეობენ ორგანიზმის გენეტიკური სისტემის ფუნქციონირების რეგულაციაშიც.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფიზიოლოგია
წალიკა

**წალიკა** ()  —  ბალახოვანი მცენარე მატიტელას გვარისა. ქართლ-კახეთში მას წყლის ინასა და ცხენის ინას ეძახიან, გურიაში – ულტამს, მესხეთში – დათვის ჩაღანდარს, იმერეთსა და რაჭაში – სალდას. 

## აღწერა
წალიკას 35 — 70 სმ-მდე სიმაღლის დაღარული, ქვემო მუხლებით ფესვგამდგარი, მარტივი, ზოგჯერ დატოტვილი ღერო აქვს. მისი ქვედა ფოთოლი ყუნწიანია, ზედა — თითქმის მჯდომარე, ფირფიტის ზედა მხარე ხშირად ლაქიანია. მტევნები გრძელია და წვრილყუნწიანი, მეჩხერ საგველად არის შეკრებილი. ყვავილსაფარი მწვანე ან წითელია, წერტილოვანი ყვითელი ჯირკვლებით მოფენილი. წალიკას აქვს ექვსი მტვრიანა. ყვავილები შეკრებილია თხელ თავთავისებრ ყვავილედებად, რომლებიც თანდათან გადადიან შეფოთლილ ღეროში. ყვავილობს ივნისის ბოლოდან სექტემბრამდე. მისი ნაყოფი ოვალური ფორმის ბრტყელი მარცვალია, მოთავსებულია ყვავილსაფარში. იგი ცალ მხარეს გამობურცულია ან სამწახნაგოვანია, აქვს მუქი რუხი ფერი. მცენარის ახალ ფოთოლს აქვს წიწაკასავით ცხარე გემო, რაც შრობის მერე იკარგება. 

## გავრცელების არეალი
წალიკა იზრდება მთელ საქართველოში მდინარეებისა და ტბების ნაპირებზე, ჭაობიან ადგილებში, ტენიან მდელოებზე, ხშირად როგორც სარეველა მცენარე. ის ტოლერანტულია ნაწილობრივ დაჩრდილული ადგილებისა და ნაკლებად ნაყოფიერი ნადაგების მიმართ. წალიკა მსოფლიოში ფართოდ გავრცელებული მცენარეა, ის გვხვდება ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიაში, აზიის,  ევროპისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ზომიერ სარტყელში.

## გამოყენება
წალიკაში აღმოჩენილია გლიკოზიდი პოლიგოგიპერინი, დიდი რაოდენობით ვიტამინი K, რომელსაც აქვს სისხლის შედედების უნარი შინაგანი სისხლის დენის დროს. ნაპოვნია აგრეთვე ფლავონური გლიკოზიდი რუტინი (რუტინს აქვს ვიტამინ P-ს თვისებები) და სათრიმლავი ნივთიერებები. წალიკას პრეპარატებს იყენებენ საშვილოსნოდან სისხლის დენის, მტკივნეული მენსტრუაციის დროს. მისი ექსტრაქტების გამოყენება შეიძლება აგრეთვე სისხლის ამოხველების, შარდის ბუშტიდან, კუჭიდან და ჰემოროიდალური სისხლის დენის დროს. მცენარეს კრეფენ ხელით, ზაფხულის ბოლოს, ყვავილობის პერიოდში, ხოლო დიდი რაოდენობით დამზადების დროს ხმარობენ ნამგალს. ნედლეულს ჭრიან მიწიდან 10-20 სმ-ის სიმაღლეზე. აშრობენ სწრაფად. შრობის დროს თხელ ფენად აწყობენ და ხშირად აბრუნებენ, ვინაიდან ხანგრძლივი დროით შრობის შემთხვევაში მცენარე შავდება. ნედლეულის შენახვის ვადა 2 წელია. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:მატიტელა
დე-როხა-ფორტეს ციხე

მინი|აღმოსავლეთი კედელი.
**დე-როხა-ფორტეს ციხე** () — გალისიაში (ესპანეთი), სანტიაგო-დე-კომპოსტელასთან ახლოს მდებარე მცირე ციხესიმაგრის ნანგრევი. პირველად 1253 წერილობით წყაროებშია მოხსენიებული, თუმცა სავარაუდოდ უფრო ადრე უნდა იყოს აშენებული.

ციხე სოფელ პადროდან სანტიაგოსკენ მიმავალ სტრატეგიულ გზაზე იყო განლაგებული. ამ გზით სარგებლობდნენ პორტუგალიიდან მომავალი პილიგრიმები. სხვა ციხეებისგან განსხვავებით, ის არ მდებარეობდა მთის წვერზე, არამედ აშენებული იყო ხეობაში, სადაც უკეთესად შეეძლო ეკონტროლებინა სოფლისკენ მიმავალი გზები.

დაცვითი ნაგებობის გარდა ციხეს ჰქონდა, ასევე, არქიეპისკოპოსის რეზიდენციის სტატუსიც. 1317 წელს არქიეპისკოპოსად დაინიშნა ბელენგუელ დე ლანდიორა, თუმცა მოსახლეობას ის არ მოსწონდა და მის წინააღმდეგ აჯანყდა. ლანდიორამ აჯანყებულების ყველა ლიდერი სიკვდილით დასაჯა. XV საუკუნეში ირმანდიული აჯანყების დროს ციხე ძლიერად დაზიანდა და მიატოვეს. მოგვიანებით 1472 წელს ციხის კედლები დაშალეს. ფრანკოს პერიოდში ნანგრევები სამალავად გამოიყენებოდა. 1962 წელს ციხის ტერიტორიაზე ელექტო განათება დამონტაჟდა.

## გალერეა 

Castelo da rocha forte Escaleiras 2.JPG
Basamento dun dos torreóns castelo da rocha.JPG
Castelo da rocha forte foxo.JPG
Castelo da rocha forte Cimentos muro noroeste.JPG
Proxectiles de catapulta do Castelo da Rocha.JPG

## ლიტერატურა 
* SÁNCHEZ, Xosé M., PALLARES, Mª Carmen, PORTELA, Ermelindo. *Rocha Forte. El castillo y su historia* (2004). Junta de Galicia. ISBN 84-456-3788-2.
* RODRÍGUEZ GONZÁLEZ, Ángel. *Las fortalezas de la mitra compostelana y los "irmandiños".* (1984). Colección Galicia Histórica. Fundación Pedro Barrié de La Maza Conde de Fenosa. ISBN 84-85728-39-X (Transcrición del Pleito Tabera - Fonseca)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Plano del lugar
* Página de la USC de las Campañas de 2003 e 2004
* V Campaña de intervención (2006) - Departamento de Historia I de la USC
* La arqueología de la fortaleza - Raquel Casal y Fernando Acuña Castroviejo

## სქოლიო 
კატეგორია:ესპანეთის ისტორია
კატეგორია:ესპანეთის შენობა-ნაგებობები
პანონია

მინი|პროვინცია პანონია.
**პანონია** — რომის იმპერიის ანტიკური პროვინცია. შემოსაზღვრული იყო ჩრდილოეთიდან და აღმოსავლეთიდან დუნაით, დასავლეთიდან ნორიკუმით და იტალიის პროვინციით, სამხრეთიდან დალმაციით და მეზიით. პანონია მოიცავდა დღევანდელი დასავლეთ უნგრეთის, აღმოსავლეთ ავსტრიის, ჩრდილოეთ ხორვატიის, ჩრდილო-დასავლეთ სერბეთის, ჩრდილოეთ სლოვენიის, დასავლეთ სლოვაკეთის და ჩრდილოეთ ბოსნია და ჰერცეგოვინის ტერიტორიებს.

## რუკები 

File:Pannonia01.png|პანონია I საუკუნეში
File:Pannonia02.png|პანონია II საუკუნეში
File:Pannonia03 en.png|პანონია IV საუკუნეში

## იხილეთ აგრეთვე 
*შუა დუნაის დაბლობი
*რომის იმპერია
*რომის პროვინციები

## ლიტერატურა 
*Radomir Popović, Rano hrišćanstvo u Panoniji, Vojvođanski godišnjak, sveska I, Novi Sad, 1995.
*Petar Milošević, Arheologija i istorija Sirmijuma, Novi Sad, 2001.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Pannonia
* Pannonia
* Pannonia
* Pannonia map
* Pannonia map
* Aerial photography: Gorsium - Tác - Hungary
* Aerial photography: Aquincum - Budapest - Hungary

კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ისტორია
ალბანეთის გერბი

**ალბანეთის გერბი** ( — ალბანეთის ერთ-ერთი სახელმწიფო სიმბოლო. წარმოადგენს დროშის ადაპტირებულ ვერსიას და ეფუძნება გეორგ კასტრიოტ-სკანდერბეგის დროშასა და ბეჭედს. ორთავიანი არწივის თავზე გამოსახული სიმბოლო სკანდერბეგის ჩაფხუტია, რომელიც მამალი თხის რქით ბოლოვდება.

## ისტორიული გერბები 

Great Arms of Prince Wilhelm of Wied.svg|ალბანეთის სამთავროს გერბი (1914)
Stema e Mbretnisë Shqiptare.png|ალბანეთის სამეფოს გერბი (1928–1939)
Great CoA of the Kingdom of Albania (1939–1943).svg|ალბანეთის დროშა იტალიური ოკუპაციის პერიოდში (1939–1943)
Coat of arms of the People's Republic of Albania.svg|ალბანეთის სახალხო სოციალისტური რესპუბლიკის გერბი (1946–1991)
Coat of arms of Albania (1992-1998).svg| ალბანეთის გერბი (1992-1998)
Coat of arms of Albania.svg|ალბანეთის გერბი (1998–დღემდე)

## იხილეთ აგრეთვე
* ალბანეთის დროშა
* ალბანეთის ჰიმნი

## რესურსები ინტერნეტში
* Albania  National Emblem In The World All Countries National Emblem 

კატეგორია:ალბანეთის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
კატეგორია:გერბები არწივის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ანბანის მიხედვით
ფილიპ დე მონმორანსი ჰორნი

მინიატიურა|ფილიპ დე მონმორანსი ჰორნი
**ფილიპ დე მონმორანსი ჰორნი** (; დ. 1524 — გ. 5 ივნისი, 1568, ბრიუსელი) — გრაფი, ნიდერლანდის ოპოზიციური თავადაზნაურობის ერთ-ერთი ლიდერი XVI საუკუნეში. ნიდერლანდის ბურჟუაზიული რევოლუციის წინა პერიოდში და რევოლუციის დასაწყისში ნიდერლანდის საბჭოს წევრი (1561-დან), ფლანდრიის ფლოტის ადმირალი, გელდერნისა და ზიუტფენის შტატჰალტერი. უკმაყოფილო იყო ესპანელი ჰაბსბურგების პოლიტიკისა ნიდერლანდში, მაგრამ ეწინააღმდეგებოდა ბურჟუაზიულ რადიკალიზმსა და მასების დამოუკიდებელ გამოსვლებს. მონაწილეობდა ხატმებრძოლტა გამოსვლების (1566) ჩახშობაში. 1567 წელს ესპანეთის მეფის ფილიპე II-ის წინაშე ერთგულების ფიცი დადო, მაგრამ ჰერცოგ ალბას ნიდერლანდში ჩასვლის შემდეგ ლ. ეგმონტთან ერთად დააპატიმრეს და სიკვდილით დასაჯეს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ესპანეთის მხედართმთავრები
კატეგორია:დაბადებული 1524
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1568
ჰორტენზია

**ჰორტენზია** () — ყვავილოვან მცენარეთა სახეობა ჰორტენზისებრთა ოჯახიდან, რომელის 70-80 სახეობა არსებობს. ყველაზე პოპულარული სახელწოდებაა *დიდფოთოლა ჰორტეზია* (), რომელსაც საბაღო ჰორტეზიას უწოდებდნენ. 

ჰორტეზიის სამშობლოა იაპონია. კულტურაში დაინერგა XVIII საუკუნის ბოლოს. ფოთოლმცვივანი ბუჩქია, რომლის სიმაღლე 1-2 მეტრს აღწევს. აქვს ფართო, კვერცხისებრი ფოთოლი, ლასტისებრი ყვავილედი, რომლის ცენტრში ორსქესიანი წვრილი, ხოლო გარშემო მსხვილი უსქესო ყვავილებია. ცნობილია ჯიშები, რომელთა ყვავილები ჟოლოსფერი, ვარდისფერი, ცისფერი, თეთრია. ისინი გამოჰყავთ ორანჟერეებსა და ოთახის პირობებში. ყვავის ივნისიდან აგვისტომდე. ამრავლებენ მწვანე კალმით. იყენებენ ბორფიურებისათვის, კარგი მასალაა ყვავილწნულებისათვის.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეები
კატეგორია:ჰორტენზისნაირები
ჰორმონული პრეპარატები

**ჰორმონული პრეპარატები** — წამლები, რომლებიც შეიცავენ ჰორმონებს ან მათ სინთეზურ ანალოგებს და რომლებსაც იყენებენ ჰორმონოთერაპიისათვის. განარჩევენ ჰორმონულ პრეპარატებს, რომლებიც შეიცავენ ნატურალურ ჰორმონებს (მზადდება საქონლის ახალი და ახალგაყინული ჯირკვლების, აგრეთვე ადამიანისა და ცხოველების სისხლისა და შარდისაგან), სინთეზურ ჰორმონულ პრეპარატებს და მათ ანალოგებს, რომლებიც ბუნებრივი ჰორმონებისაგან ქიმიური შენებით განსხვავდებიან, მაგრამ ისეთივე ფიზიოლოგიური მოქმედება აქვთ.

ჰიპოფიზის (თუთია-ფოსფატი, ქორიონული გონადოტროპინი, შრატისმიერი გონადროტოპინი, პროლაქტინი, პიტუიტრინი და სხვა.) და სინთეზურ (ოქსიტოცინი, ვაზოპრესინი) ჰორმონულ პრეპარატებს იყენებენ ჰიპოფიზის, თირკმელზედა ჯირკვლების, სასქესო ჯირკვლების უკმარისობის, კოლაგენოზების, ალერგიული და თვალის ზოგიერთი დაავადების დროს; ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონულ პრეპარატს — თირეოიდინს — ფარისებრი ჯირკვლის ფუნქციის უკმარისობის, სიმსუქნის, ნევროზის დროს; ფარისებრახლო ჯირკვლების ჰორმონული პრეპარატს — პარათირეოდინს — ტეტანიის, სპაზმოფილიის, ალერგიული დაავადებების სამკურნალოდ; კუჭქვეშა ჯირკვლის ჰორმონულ პრეპარატს — ინსულინს და მის წარმოებულებს იყენებენ სისხლში შაქრის შემცველობის დასაქვეითებლად (შაქრიანი დიაბეტის დროს), იმავე მიზნით იხმარება აგრეთვე ინსულინის სინთეზური შემცვლელები — ბუტამიდი, ციკლამიდი, ქლორპრომაზინი; ლიპოკაინი იხმარება ღვიძლის დაავადებების, ათეროსკლეროზის და სხვათა დროს; თირკმელზედა ჯირკვლების ჰორმონული პრეპარატები — კორტიზონი, ჰიდროკორტიზონი, დეზოქსიკორტიკოსტერონი და კორტიზონის სინთეზური ანალოგები — პრედნიზოლონი, პრედნიზონი, დექსამეტაზონი, სინალარი და სხვა. იხმარება რევმატიზმის, ინფექციური პოლიართრიტის, ბრონქული ასთმის, ინფექციური მონონუკლეოზის, ნეიროდერმიტების, ეგზემის და კანის სხვადასხვა დააავდებების, ადისონის სნეულების, თირკმელზედა ჯირკვლების მწვავე ჰორმონული უკმარისობის, ჰემოლიზური ანემიის, გლომერულონეფრიტის, მწვავე პანკრეატიტის და სხვათა დროს; ქალის სასქესო ორგანოების ესტროგენულ (ფილიკულინი ანუ ესტრონი, ესტრადიოლ-დიპროპიონატი, სინესტროლი, დიმესტროლი, სიგეტინი და სხვა) ჰორმონულ პრეპაატებს იყენებენ საკვერცხეების ფუნქციური უკმარისობის, სამშობიარო მოქმედების სისუსტის, ლაქტაციის შეწყვეტის, მამაკაცებში წინამდებარე ჯირკვლის კიბოს დროს; გესტაგენურს (პროგესტერონი, ოქსიპროგესტერონ-კაპრონატი, პრეგნინი) — ყვიტელი სხეულის უკმარისობასთან დაკავშირებული დარღვევების შემთხვევაში; მამაკაცის სასქესო ჰორმონების ჰორმონულ პრეპარატს — ანდროგენულ პრეპარატებს (ტესტოსტერონ-პროპიონატი, ტესტოსტერონ-ენანტატი, მეთილტესტოსტერონი) აქვთ ჰორმონ ტესტოსტერონის (გამოიმუშავებს მამაკაცის სასქესო ჯირკვლები) ბიოლოგიური და სამკურნალო თვისებები; იყენებენ მამაკაცის სასქესო ჯირკვლების ფუნქციის უკმარისობის, მამაკაცებისა და ქალების კლიმაქტერიული, სისხლძრღვოვანი, ნერვული დარღვევების, აკრომეგალიისა და სხვათა დროს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჰორმონები
კატეგორია:წამლები
ჰორიზონტის მხარეები

მინიატიურა|ჰორიზონტის მხარეები
**ჰორიზონტის მხარეები** — ჰორიზონტის ოთხი მთავარი წერტილი: ჩრდილოეთი, სამხრეთი, აღმოსავლეთი და დასავლეთი. ჰორიზონტის მხარეები აღინიშნება ასოებით ჩრდილოეთი — **N**, სამხრეთი — **S**, აღმოსავლეთი — **E** და დასავლეთი — **W**.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ორიენტაცია
გურამ მინაშვილი

**გურამ ვარლამის ძე მინაშვილი** (დ. 25 ნოემბერი, 1936, თბილისი — გ. 1 მარტი, 2015, თბილისი) — ქართველი კალათბურთელი. ოლიმპიური თამაშების ვერცხლის პრიზიორი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1965). საპატიო ნიშნის ორდენისა და ღირსების ორდენის კავალერი.

## ბიოგრაფია
1962 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი. მაირანოს სახელობის, თასის გათამაშების (იტალია) საუკეთესო მოთამაშე (1958). 1957–1964 წლებში იყო საბჭოთა კავშირის ნაკრების წევრი. მსოფლიოს ჩემპიონატის მესამე პრიზიორი (1963), ევროპის სამგზის ჩემპიონი (1957, 1959, 1963), ევროპის ქვეყნების ჩემპიონთა თასის მფლობელი (1962), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (1953), სამგზის მეორე (1959, 1960, 1961) და მესამე (1965) პრიზიორი. 1960 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე, რომელიც რომში ჩატარდა, საბჭოთა კავშირის ნაკრების შემადგენლობაში 8 მატჩი ჩაატარა და ვერცხლის მედალი მოიპოვა. 1959 წლის სპარტაკიადის პრიზიორი. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის კათედრის გამგე.  

დაბადებიდან 75 წლის იუბილესთან დაკავშირებით გურამ მინაშვილი სპორტის სამინისტროსა და კალათბურთის ფედერაციის ხელმძღვანელობამ წმინდა გიორგის ხატითა და საქართველოს ეროვნული ნაკრების სამახსოვრო მაისურით დააჯილდოვა.

## ძირითადი შედეგები 
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* გურამ მინაშვილი — ქართული სპორტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
კატეგორია:ქართველი კალათბურთელები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
გურამ
ბურგრიდენი

**ბურგრიდენი** () — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. თემის ფართობია 21,87 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 3 614 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
კოორდინატთა ჰორიზონტალური სისტემა

**კოორდინატთა ჰორიზონტალური სისტემა, კოორდინატთა ჰორიზონტული სისტემა** — ასტრონომიაში კოორდინატთა სისტემა, რომელშიც ძირითადად წრეწირად მიღებულია ჰორიზონტი, პოლუსებად ზენიტი და ნადირი. კოორდინატებია სიმაღლე და აზიმუტი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ცის კოორდინატები

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაკვირვებითი ასტრონომია
კატეგორია:ასტრომეტრია
კატეგორია:ცის მექანიკა
კატეგორია:კოორდინატთა სისტემა
ახალდაბის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ახალდაბის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ახალდაბის ჩრდილოეთით 300-350 მეტრზე, ტყიან ბორცვზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია (5,5 X 4,5 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. გარედან მობათქაშებულია. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარა, კედლების ზედა ნაწილები.
ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა, აღმოსავლეთით კუთხეებმომრგვალებული საკურთხეველია, რომლის აღმოსავლეთ კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია. მსგავსი მცირე ზომის სარკმელი დასავლეთ კედელშიცაა. საკურთხევლის ორივე კუთხე კარგად გათლილი ქვიშაქვის იმპოსტებითაა დასრულებული. რომლებსაც ზედა კიდეზე ორი ჰორიზონტალური ლილვი გასდევს. შემორჩენილია ორივე იმპოსტი და თაღის ორივე ქუსლი. ასეთივე იმპოსტი ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეშიცაა, რომელსაც დასავლეთ კედლის მიმდებარე საბჯენი თაღი ეყრდნობოდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ახალდაბის ეკლესია

**ახალდაბის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალდაბაში, დგას სოფლის ჩრდილოეთით 700-800 მეტრზე, სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (7,9 X 5,2 მ), ნაგებია რიყის ქვით. წყობაში ნატეხი ქვაცაა ჩართული. გარედან კედლები მობათქაშებულია. ძეგლი ძლიერ არის დაზიანებული, მთელ სიმაღლეზე შემორჩენილია მხოლოდ აფსიდა და ჩრდილოეთ კედელი. ეკლესიას შესასვლელი დასავლეთიდან ქონია. აბსიდი ნახევარწრიულია. მის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს თითო მცირე ნიში. აბსიდი გადახურულია კონქით. ეკლესიას შემოვლებული ჰქონია წრიული მოხაზულობის გალავანი, რომლის მხოლოდ კონტური შეიმჩნევა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ქვემო ალვანის ეკლესია

**ქვემო ალვანის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ალვანში, მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 1,5 კილომეტრზე, მდინარე ალაზნის მარცხენა ნაპირზე, ვაკეზე, კაკლიანად წოდებულ ადგილზე. თარიღდება XVI საუკუნის მეორე ნახევრით.

ეკლესია დარბაზულია, გეგმით სწორკუთხაა (11 X 6 მ). ძირითადად ნაგებია კვადრატული აგურით. აფსიდა 0,5 მეტრის სიმაღლეზე რიყის ქვით არის ამოყვანილი. ეკლესია დაზიანებულია: ჩამოშლილია სახურავის საფარი, დანგრეულია კედლების ზედა ნაწილები და შესასვლელების გადახურვა. შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდანაა. ორივე შესასვლელი გარედან თაღოვანი ყოფილა, შიგნით - ბრტყლად გადახურული (შემორჩენილია გადახურვის კვალი). აღმოსავლეთით დეფორმირებული ნახევარწრის ფორმის აფსიდაა. რომლის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს თითო პატარა, სწორკუთხა ნიშია. საკურთხეველი გადახურულია წესიერი ფორმის შეისრულთაღიანი კონქით. დარბაზი კვადრატულია, გადახურულია შეისრული კამარით. დარბაზის ჩრდილოეთ, სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია. სამხრეთ და ჩრდილოეთ სარკმლებს თარაზული რაფები აქვთ. აღმოსავლეთ და დასავლეთ სარკმლების რაფები შიგნიდან გარეთკენ მაღლდება. ჩრდილოეთ კედელში, სარკმლის ქვემოთ, ერთი ნიშიცაა. ეკლესიას დასავლეთიდან ეკვრის გეგმით სწორკუთხა კარიბჭე, რომელიც დასავლეთით თითქმის მთელ სიმაღლეზე ფართო შეისრული თაღით არის გახსნილი. დასავლეთ კედლის ორივე კუთხეში გაურკვეველი დანიშნულების, აგურით ნაგები ელემენტების ნაშთებია. კარიბჭეს და ეკლესიას საერთო ორფერდა სახურავი აქვს.
რიყისა და ნატეხი ქვით ნაგები, გეგმით თითქმის სწორკუთხა გალავანი მთლიანად დანგრეულია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVI საუკუნის ეკლესიები
გენდერული ტრანზიცია

**გენდერული ტრანზიცია** () — პროცესი, რომელიც გულისხმობს ადამიანის გენდერული პრეზენტაციისა და სქესობრივი მახასიათებლების შეცვლას მისი შინაგანი გენდერული იდენტობის შესაბამისად.

ტრანზიცია მოიცავს ზოგიერთ ან ყველა შემდგომ, პირად, სამართლებრივ, სამედიცინო ცვლილებებს: ოჯახისათვის, მეგობრებისა ან/და თანამშრომლებისთვის საკუთარი გენდერული იდენტობის გაცხადება; სახელის ან/და სქესის შეცვლა საბუთებში; ჰორმონალური თერაპია; და, შესაძლოა (თუმცა ყოველთვის არა), ერთი ან რამდენიმე სახის ქირურგიული ოპერაცია.

**გენდერის დადასტურების ოპერაცია** (ძველად „სექსის კვლავმინიჭების“ ან „სქესის შეცვლის“ ოპერაცია) აღნიშნავს ქირურგიულ ცვლილებას და არის ტრანზიციის მხოლოდ მცირე ნაწილი. ყველა ტრანსგენდერი ადამიანი არ ირჩევს ამ ოპერაციის გაკეთებას ან არ მიუწვდება მასზე ხელი.

## ლიტერატურა
*შესავალი ლგბტ ჟურნალისტიკაში/[ავტ. შორენა გაბუნია; რედ. ირაკლი ვაჭარაძე; არასამთავრობო ორგანიზაცია „იდენტობა“]. - თბ., 2013. - 319 გვ.; 20 სმ.. - დანართები: გვ. 145-316. - განმარტ. ლექსიკონი: გვ. 3-34
 
## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედიური ლექსიკონი

კატეგორია:ლგბტ ტერმინები
ქისტაურის ნათლისმცემლის ეკლესია

**ქისტაურის ნათლისმცემლის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქისტაურში, მდებარეობს სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ერთ კილომეტრზე, ტყიან მთაზე. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია (5,2 X 3,5 მ) უაფსიდოა და აღმოსავლეთით სწორი კედლითაა დასრულებული. ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. აქა-იქ გამოყენებულია ტლანქად დამუშავებული შირიმი. წყობა ირეგულარულია. დასავლეთ ფასადის ჩამოშლილი ნაწილი მოგვიანებით შირიმის ქვებით აღუდგენიათ. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: დანგრეულია კამარა და გრძივი კედლების უმეტესი ნაწილი, ინტერიერი ნანგრევებითაა ამოვსებული. ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია (შემორჩენილია დასავლეთ წირთხლის მცირე ნაწილი). აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში თითო მცირე სწორკუთხა სარკმელია, ხოლო აღმოსავლეთ სარკმლის ორივე მხარეს - თითო მცირე ნიში. ეკლესია ერთიანი კამარით ყოფილა გადახურული, რომლის კვალი დასავლეთ კედელზეა შემორჩენილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
უილიამ ჰოუგართი

**უილიამ ჰოუგართი** (; დ. 10 ნოემბერი, 1697, ლონდონი — გ. 26 ოქტომბერი, 1764, იქვე) — ინგლისელი ფერმწერი, გრაფიკოსი და ხელოვნების თეორეტიკოსი.

სწავლობდა გრავიორ ე. გეიმბლთან, ხოლო 1720 წლიდან — ჯ. თორნჰილის აკადემიაში, ლონდონში. 1743 წელს მუშაობდა ლონდონში და 1748 წელს იმოგზაურა საფრანგეთში. ჰოუგართს აღიარება მოუტანა სატირულმა სურათებმა და სპილენძზე შესრულებულმა გრავიურებმა (სერიები მეძავის კარიერა, 6 სურათი 1730–1731; მფლანგველის კარიერა, 8 სურათი 1732–1735 და სხვა.). სახეთა დემოკრატიულობით, ცხოვრებისეული ხასიათებით, რეალისტური მანერით გამოირჩევიან ჰოუგართის მიერ შესრულებული პორტრეტები (კაპიტანი ტ. კორემი, 1740, ავტოპორტრეტი, 1745; სილამაზის ანალიზი, 1753.

ჰოუგართის იდეებმა და ნამუშევრებმა მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა XVIII საუკუნის ევროპის კულტურაზე (ლ. სტერნი დიდ ბრიტანეთში, გ.ე. ლესინგი, გ.კ. ლიხტენბერგი გერმანიაში და სხვა.).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 1697
კატეგორია:გარდაცვლილი 1764
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
ალბურუშვილების ეკლესია

**ალბურუშვილების ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ საჩალეს სამხრეთ-დასავლეთით 1,5 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია, გეგმით სწორკუთხა (6,6 X 4 მ), ნაგებია რიყის ქვით. წყობაში ალაგ-ალაგ გამოყენებულია შირიმის ტლანქად დამუშავებული ქვები. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: თითქმის მთლიანადაა დანგრეული აღმოსავლეთ ნაწილი, რის გამოც აფსიდის ფორმის დადგენა არ ხერხდება; კედლები l,8-2,3 მეტრზეა შემორჩენილი; სამხრეთ მინაშენის მხოლოდ კვალი შეიმჩნევა; ინტერიერი მიწითა და ქვითაა ამოვსებული. ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდანაა. ორივე კარი სწორკუთხაა. სამხრეთ კარით ეკლესია მინაშენს უკავშირდებოდა. ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელში პატარა, სწორკუთხა სარკმელია. დანარჩენ კედლების შემორჩენილ ნაწილებში სარკმლების კვალი არ ჩანს. დასავლეთ ფასადზე კარს შირიმის განიერი საპირე ჰქონია (შემორჩენილია გვერდის ნაწილების თითო ქვა), რომლის პროფილს შეადგენს ორ ვიწრო ლილვს შორის მოქცეული ამოზნექილი გლუვი ზედაპირი. ეკლესიის დასავლეთით 2 მეტრზე, გაურკვეველი ნაგებობის ნაშთია. ეკლესიას გალავანი ჰქონდა შემოვლებული, რომლის კვალი აქა-იქღა შემორჩა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
საჩალის ბზიანის საყდარი

**საჩალის ბზიანის საყდარი** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ საჩალეში, დგას სოფლის ჩრდილოეთით 4 კილომეტრზე, მთის ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა (11,2 X 5,8 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყისა და ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: შემორჩენილია კედლების ნაწილები, რომლებიც ხეებით არის დაფარული; ინტერიერი ქვებითა და მიწითაა ამოვსებული. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა (შემორჩენილია წირთხლების ნაწილი). ნახევარწრიული აფსიდა დარბაზისგან მოკლე მხრებითაა გამოყოფილი. აბსიდის ღერძზე შემორჩენილია შირიმის ქვებით გამოყვანილი სარკმლის ქვედა ნაწილი. მის მარჯვნივ ერთი პატარა, კვადრატული ნიშია. ნაგებობას დასავლეთიდან მოზრდილი კონტრფორსი ჰქონია მიდგმული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ქუშადასი

**ქუშადასი** () — საკურორტო ქალაქი დასავლეთ თურქეთში, ეგეოსის ზღვის სანაპიროზე, მდებარეობს თურქეთის ზღვისპირა რაიონის ცენტრში და შედის აიდინის პროვინციის შემადგენლობაში. ქალაქ აიდინის შემდეგ, ყველაზე დიდი და მნიშვნელოვანი ქალაქია საკუთარ პროვინციაში. აქვს მერია და ჰყავს მერი — ოზერ ქაიალი. მას ზაფხულის განმავლობაში ჰყავს უამრავი ტურისტი და არის ერთ-ერთი უდიდესი ქალაქი თურქეთში ტურისტების რაოდენობის მიხედვით. ესაზღვრება მუღლასა და იზმირის პროვინციებს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Kusadasi Information 
* Kusadasi Guide

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ქალაქები
წითელი ბიუსტი

**წითელი ბიუსტი** () — იტალიელი მხატვრის, ამედეო მოდილიანის ნახატი, შესრულებული 1913 წელს. სურათი შეიქმნა საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. იგი კერძო კოლექციის ნაწილია. ინახება საფრანგეთში.

## რესურსები ინტერნეტში
* წითელი ბიუსტი 

კატეგორია:ამედეო მოდილიანის ნახატები
ჟანა ებიუტერნი ყვითელ სვიტერში

**„ჟანა ებიუტერნი ყვითელ სვიტერში“** () — იტალიელი მხატვრის, ამედეო მოდილიანის ნახატი, შესრულებული დაახლოებით 1919 წელს. სურათზე გამოსახულია ამედეო მოდილიანის ჩვეული მოდელი და მისი არაოფიციალური მეუღლე ჟანა ებიუტერნი. სურათი ინახება ამერიკის შეერთებული შტატებში, გუგენჰაიმის მუზეუმში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჟანა ებიუტერნი ყვითელ სვიტერში 

კატეგორია:ამედეო მოდილიანის ნახატები
კოლიდერი

**კოლიდერი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 265 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოლიდერის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30 766 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9,95 კმ²-ზე. ფართობი 3 093 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მატუ-გროსუ
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
* *Estimativas da população para 1º de julho de 2009*
* [*Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil*](http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm) 

კატეგორია:მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
ლურჯი და ჯონ ქროუს მთების ეროვნული პარკი

**ლურჯი და ჯონ ქროუს მთების ეროვნული პარკი** — ეროვნული პარკი იამაიკაში. პარკის ფართობია 495,2 კმ² და შეადგენს იამაიკის ტერიტორიის 4,5 %. პარკი გამოირჩევა თავისი ბიომრავალფეროვნებით.

პარკი იუნესკოს საცდელ სიაშია 2011 წლიდან, ხოლო 2015 წელს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Blue and John Crow Mountains National Park

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იამაიკაში
კატეგორია:იამაიკის ეროვნული პარკები
ოსიაურის ეკლესია

**ოსიაურის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს სოფელ ოსიაურის სამხრეთ-დასავლეთით 400 მეტრზე, ბორცვზე. თარიღდება VIII-IX საუკუნეებით.

ძეგლი სამეკლესიანი ბაზილიკაა (8,2 X 7,7 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბით. ეკლესია თითქმის მთლიანად დანგრეულია, იმდენად, რომ გეგმის კონტურის დადგენა, გათხრა-გასუფთავების გარეშე, არ ხერხდება. მეტნაკლებად შემორჩენილია, მხოლოდ შუა ეკლესიის კედლები. შუა ეკლესია გვერდით ეკლესიებზე თითქმის ორჯერ უფრო განიერია, აღმოსავლეთით დასრულებულია ნალისებრი აფსიდით, რომლის ღერძზე სარკმლის ნაშთია შემორჩენილი. ნალისებრი მოყვანილობა აქვთ გვერდის ეკლესიების აბსიდებსაც (შემორჩენილია მცირე ნაწილი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VIII საუკუნის ეკლესიები
ბერკჰაიმი

**ბერკჰაიმი** () — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. თემის ფართობია 24,98 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 2 667 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ჰორმონოთერაპია

**ჰორმონოთერაპია** — ჰორმონული პრეპარატების სამკურნალო მიზნით გამოყენება. განარჩევენ ჩანაცვლებით (შინაგანი სეკრეციის რომელიმე ჯირკვლის ფუნქციის გამოვარდნისას), მასტიმულირებელ (ენდოკრინული ჯირკვლის ფუნქციის შესუსტებისას), შემაკავებელ ან მაბლოკირებელ (ჯირკვლის მიერ ჰორმონის ჭარბად გამომუშავებისას) ჰორმონოთერაპიას. იყენებენ ასევე მრავალი ისეთი დაავადების დროს, რომელიც არ არის დაკავშირებული ენდოკრინულ დარღვევებთან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მკურნალობა
ვლადიმერ უგრეხელიძე

**ვლადიმერ უგრეხელიძე** (დ. 18 აგვისტო, 1939, თბილისი, საქართველოს სსრ, — გ. 3 თებერვალი, 2009, თბილისი, საქართველო) — ქართველი და საბჭოთა კალათბურთელი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1964). ღირსების ორდენის კავალერი.

## ბიოგრაფია
1974 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მექანიზაციის ფაკულტეტი. თამაშობდა თბილისის „დინამოში“ (1958–1974). სსრკ ნაკრების წევრი (1960-1965), რომის ოლიმპიური თამაშების მეორე პრიზიორი (1960), მსოფლიოს ჩემპიონატის მესამე პრიზიორი (1963), ევროპის ჩემპიონი (1961), ევროპის ქვეყნების ჩემპიონთა თასის მფლობელი (1962), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (1968), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის სამგზის მეორე (1960, 1961, 1969) და მესამე (1965) პრიზიორი, საბჭოთა კავშირის თასის მფლობელი (1969). მაღალი ნახტომისა და ჰაერში შეყოვნების უნარის გამო მეტსახელად „პტიცა“ შეარქვეს. თსუ-ის ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის კათედრის გამგე (1997-იდან), დოცენტი. 

## ძირითადი შედეგები 
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ვლადიმერ უგრეხელიძე — ქართული სპორტი
* ვლადიმერ უგრეხელიძე — საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი
* ვლადიმერ უგრეხელიძე — მემატიანე
* ვლადიმერ უგრეხელიძე — Sports-reference.com

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:ქართველი კალათბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
საჩალის ეკლესიები

**საჩალის ეკლესიები** — ეკლესიები ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ საჩალეში.

## პირველი ეკლესია
პირველი ეკლესია დგას სოფლის დასავლეთით 1,5 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (4,8 X 3,6 მ), უაფსიდო. ნაგებია რიყის ქვით. გარედან შელესილი ყოფილა. შემორჩენილია მხოლოდ აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლები (სიმაღლე 2,5 მ) და გრძივი კედლების აღმოსავლეთ ნაწილი (სიმაღლე 1,7 მ). ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია (შემორჩენილია კვალი). აღმოსავლეთით, მოკლე მხრებით გამოყოფილი სწორკუთხა საკურთხეველია, რომლის აღმოსავლეთ კედელში ერთი ვიწრო, სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი, ხოლო სამხრეთ კედელში კი - ერთი მცირე ზომის სწორკუთხა ნიში.

## მეორე ეკლესია
მეორე ეკლესია დგას სოფლის ჩრდილოეთით 5 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, გეგმით სწორკუთხა (6,2 X 4,2 მ), ნაგებია რიყის ქვით. აფსიდის კუთხეებში შირიმის გათლილი ქვაა გამოყენებული. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: მნიშვნელოვანი დანაკარგების გარეშე შემორჩენილია მხოლოდ საკურთხევლის ნაწილი და დასავლეთ კედელი; ჩრდილოეთ კედელი 1,7 მეტრის სიმაღლეზე დგას, სამხრეთისა - თითქმის მთლიანად დანგრეულია. ინტერიერი ქვებითა და მიწითაა ამოვსებული. აბსიდს გეგმით სამცენტრიანი თაღის ფორმა აქვს. აბსიდში დაბალი და ვიწრო, სწორკუთხა სარკმელია, რომლის გარეთა ღიობი შირიმის ერთ ქვაშია გამოკვეთილი. აბსიდის ჩრდილოეთ გვერდში, ერთ სიმაღლეზე, ორი პატარა სწორკუთხა ნიშია. ნიშების ზემოთ, კონქის ქუსლის დონეზე, პატარა სწორკუთხა ხვრელია, რომელიც კედელში მოწყობილ სამალავს უკავშირდება. კონქის ზედაპირი აბსიდის კედელს არ ერწყმის და მათი შეხვედრის საზღვარზე პატარა საფეხურია შექმნილი.

## მესამე ეკლესია
მესამე ეკლესია დგას სოფლის დასავლეთით 2 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (6,5 X 4,5 მ), რომელსაც სამხრეთიდან, მთელ სიგრძეზე, თანადროული მინაშენი ეკვრის. ძეგლი ნაგებია ნატეხი და რიყის ქვით. კონსტრუქციულ ნაწილებში, გარეთა კუთხეებსა და კედლების საპირე წყობაში ტლანქად დამუშავებული შირიმის ქვაა გამოყენებული. წყობა ირეგულარულია. ეკლესია ძლიერ დაზიანებულია: დანგრეულია კამარის მნიშვნელოვანი ნაწილი; ჩამოშლილია სახურავის საფარი, ლავგარდანი და კედლების საპირე წყობის უმეტესი ნაწილი; სამხრეთ მინაშენიდან მხოლოდ აღმოსავლეთ ნაწილი დგას, დასავლეთ ნაწილი კი, 0,5 მეტრის სიმაღლეზეა შემორჩენილი. შესასვლელი სამხრეთიდან, მინაშენიდანაა. კარი თაღოვანია. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდაში ერთი თაღოვანი სარკმელია. მსგავსი თითო სარკმელი სამხრეთ და დასავლეთ კედლებშიცაა. გარედან დასავლეთ სარკმელი შირიმის ორ ქვაშია გამოკვეთილი. აბსიდი გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით, დარბაზი - ცილინდრული კამარით. ინტერიერში კედლები შელესილი და მოხატული ყოფილა (შემორჩენილია კვალი). მინაშენი განივი კედლით ორ ნაწილად არის გაყოფილი. აღმოსავლეთ ნაწილი სამლოცველოა, დასავლეთ ნაწილი კი - კარიბჭე. კარიბჭეში შესასვლელი სამხრეთიდან ყოფილა (შემორჩენილია წირთხლების ნაწილები), სამლოცველოში კი - დასავლეთიდან - კარიბჭიდან. სამლოცველოს ნახევარწრიულ აბსიდში ერთი ვიწრო თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. აბსიდი დარბაზისგან მხრებით არის გამოყოფილი. დარბაზის სამხრეთ კედელში ერთი პატარა, კვადრატული ნიშია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბეგლარბეგი

**ბეგლარბეგი** (თურქულად — ბეგთა ბეგი) — ფეოდალური ტიტული და თანამდებობა (ბეგლარბეგის სინონიმებია არაბული ამირ ალ-უმარა — ამირთა ამირა, სპარსული მირ-მირანი). ოსმალეთის იმპერიაში ბეგლარბეგი პროვინციის (ვილაიეთის) მმართველი იყო, განაგებდა მის სამოქალაქო და სამხედრო საქმეებს, ომის დროს ლაშქარს სარდლობდა. სამხედრო-ადმინისტრაციული სამსახურისათვის ბეგლარბეგს ხელფასის ნაცვლად ეძლეოდა საკარგავი, ხასი (წლიური შემოსავალი 600 000-1 300 000 ახჩა). ბეგლარბეგი ორ ან სამ თუღს ატარებდა. ორთუღიან ბეგლარბეგს ფაშის ან მირმირანის ტიტული ჰქონდა, სამთუღიანს — ვეზირისა. 1864 წელს ეიალეთს ვილაიეთი დაერქვა (ადრე ეს სახელები პარალელური მნიშვნელობით იხმარებოდა), ხოლო ბეგლარბეგს — ვალი. ირანში ბეგლარბეგი დიდ პროვინციას მართავდა, მის ხელთ იყო სამხედრო-ადმინისტრაციული ხელისუფლება, ომის დროს კი ლაშქარს სარდლობდა. XVI-XVIII საუკუნეებში ბეგლარბეგობა ირანის ზოგიერთ მხარეში მემკვიდრეობითი გახდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერია
კატეგორია:ირანის ისტორია
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
თუღი

**თუღი** — ცხენის ძუა ან ტიბეტური ხარის — იაკის კუდი, თურქთა ძველი ტოტემური ემბლემა. მოოქროული სპილენძის ან ძვლის ბურთულით დაბოლოებულ ხის გრძელ ტარზე მიბმული ცხენის ძუა. თუღი ოსმალეთის სახელმწიფოს დიდ მოხელეთა უფლებამოსილებისა და სამხედრო წოდების ნიშანი იყო. ზოგჯერ თუღი თავსაბურებზეც ჰქონდათ დამაგრებული. თუღის სინონიმებია ბუნჩუკი, კუტასი, სურღუჯი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სიმბოლოები
ჯაკო

350px|მინიატიურა|რადიო „ჯაკო“
**ჯაკო** — რადიოსადგური საქართველოში. მაუწყებლობს 2006 წლის 15 იანვრიდან, Fm 96.3 სიხშირეზე. 

„ჯაკო“ საქართველოში პირველი და ერთადერთი სპორტული რადიოა. ატარებს ქართველი ჟურნალისტის, მსახიობისა და სპორტული კომენტატორის, კოტე მახარაძისა და ქართველი სპორტული კომენტატორის, ჯამლეტ ხუხაშვილის სახელს.

რადიო „ჯაკო“ სისტემატურად აშუქებს ყველა სპოტულ მოვლენას საქართველოს მასშტაბით და საერთაშორისო არენაზე.

2013 წელს რადიო „ჯაკო“ გახდა საერთაშორისო მედია ჰოლდინგ „GB Times”-ის ევროპული ოჯახის წევრი.

განხორციელებეული ცვლილებების შედეგად, რადიო „ჯაკომ“ კარდინალური ცვლილებები განიცადა და საქართველოში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალხარისხიანი და წარმატებული რადიო გახდა. გააჩნია მსოფლიოს წამყვანი რადიოსადგურების დონის ტექნიკური უზუნველყოფა.

დღეისათვის, სპორტთან ერთად რადიო „ჯაკო“ აშუქებს სხვა უამრავ ინფორმაციას საქართველოსა და მსოფლიოს შესახებ.

რადიო „ჯაკომ“ ერთ-ერთმა პირველმა დანერგა შემეცნებით-ტურისტული რადიო გადაცემების მიმართულება, რომლის მეშევობითაც მსმენელს საშუალება ეძლევა გაიგოს მრავალი სიახლე არა მარტო საქართველოს, არამედ მთელი მსოფლიოს შესახებ, გადაცემებთან ერთად „იმოგზაუროს“ საქართველოს ყველა კუთხეში და ასევე გაეცნოს მსოფლიოს თითქმის ყველა დიდ ქალაქს, მათ ცხოვრების სტილსა და ტრადიციებს.

2013 წლიდან, რადიო „ჯაკო“ გახდა ქათული სპორტის ოფიციალური მედია-პარტნიორი, რომლის ფარგლებშიც რადიო „ჯაკო“ განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს ყველა ქართულ ჩემპიონატს თუ სხვა სპორტულ წამოწყებებს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 
*ოფიციალური გვერდი Facebook-ზე
*„ჯაკო“ soundcloud.com-ზე 

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს რადიოსადგურები
გაუშა-დუ-ნორტი

**გაუშა-დუ-ნორტი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანატინგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 293 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0,37 კმ²-ზე. ფართობი 16 930 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მატუ-გროსუ
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
* *Estimativas da população para 1º de julho de 2009*
* [*Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil*](http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm) 

კატეგორია:მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
ნიკოლოზ დერიუგინი

**ნიკოლოზ ალექსანდრეს ძე დერიუგინი** (დ. 30 აპრილი, 1959, ქუთაისი) — ქართველი და საბჭოთა კალათბურთელი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1982). ღირსების ორდენის კავალერი. 

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. თამაშობდა თბილისის „დინამოში“ (1975–1985), „თბილისში“ (1991–1992), უნგრეთის მაფც-ში (1992–1993), თბილისის „ვითაში“ (1993–1994), თბილისის სდასუ-სა (1994–1995) და სლოვაკეთის „სლოვაკო ფარმაში“ (1995–1996). 

იცავდა სსრ კავშირის (1978–1985) და საქართველოს (1995–1996) ეროვნული ნაკრები გუნდების ღირსებას. მოსკოვის ოლიმპიური თამაშების მესამე პრიზიორი (1980), მსოფლიოს (1982) და ევროპის (1981) ჩემპიონი, საკონტინენტთაშორისო თასის ორგზის მფლობელი (1978, 1979). 1993–1994 წლების სეზონის მიხედვით საქართველოს საუკეთესო კალათბურთელად დასახელდა. 

2019 წლის 30 აპრილს, ნიკოლოზ დერიუგინის 60 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, თბილისის ოლიმპიურ სასახლეში ამხანაგური შეხვედრა გაიმართა საქართველოს ვეტერანთა ნაკრებს და საკალათბურთო კლუბ მოსკვას (რუსეთი) ვეტერანთა გუნდს შორის. მატჩი მასპინძელთა გამარჯვებით დასრულდა — 80:67.

## საერთო შედეგები 
## საინტერესო ფაქტები 
1982 წლის დეკემბერში სპორტულმა ჟურნალისტებმა და სპეციალისტებმა ნიკოლოზ დერიუგინი საქართველოს მეცხრე საუკეთესო სპორტსმენად დაასახელეს.

1983 წლის დეკემბერში საქართველოს სპორტულ ჟურნალისტთა ფედერაციამ წინასაახალწლო ტრადიციული გამოკითხვის შედეგების მიხედვით დაადგინა საქართველოს 1983 წლის 10 საუკეთესო სპორტსმენი. საქართველოს № 9 სპორტსმენად (36 ქულა) დასახელდა ნიკოლოზ დერიუგინი (მწვრთნელი ლ. მოსეშვილი).

## პერიოდიკა 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* ნიკოლოზ დერიუგინი — საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი
* ნიკოლოზ დერიუგინი — საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი
* ნიკოლოზ დერიუგინი — ქართული სპორტი
* ნიკოლოზ დერიუგინი — მემატიანე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი კალათბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალტდორფი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ალტდორფი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

 
*ალტდორფი  — მუნიციპალიტეტი გერმანიაში 
* ალტდორფი   — ქალაქი შვეიცარიაში
დენიელ სტარიჯი

**დანიელ სტარიჯი** (; დ. 1 სექტემბერი, 1989) — ინგლისელი ფეხბურთელი, თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე.

## საკლუბო კარიერა
დანიელის კარიერა ადგილობრივი გუნდის — „ასტონ ვილას“ საბავშვო აკადემიაში დაიწყო. 2003 წელს სტარიჯმა თამაში „მანჩესტერ სიტის“ სკოლაში განაგრძო. 2007 წელს პირველი პროფესიული კონტრაქტი გააფორმა ამავე კლუბთან. იმავე წელს შედგა მისი დებიუტიც პრემიერლიგაში. 

2009 წელს დანიელი „ჩელსიმ“ შეიძინა, სადაც მან 4 წელი გაატარა (2011–12 იჯარით „ბოლტონში“). 2013 წლის ზამთარში სტარიჯმა „ჩელსი“ დატოვა და „ლივერპულს“ შეუერთდა £12 მილიონის სანაცვლოდ.

## სანაკრებო კარიერა
სტარიჯი ინგლისის ნაკრების ყველა ასაკობრივ გუნდში ირიცხებოდა, ეროვნულ ნაკრებში დებიუტი 2011 წელს ჰქონდა, ამის შემდეგ მონაწილეობა მიიღო 2012 წლის ოლიმპიურ თამაშებში და 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატში.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები
;  ჩელსი 
* პრემიერლიგა: 2009–10
* ინგლისის ასოციაციის თასი: 2009–10, 2011–12
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2011–12

;  ლივერპული
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2018–19; ფინალისტი: 2017–18
* ინგლისის ლიგის თასის ფინალისტი: 2015–16
* უეფა-ს ევროპის ლიგის ფინალისტი: 2015–16

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Liverpool F.C. profile 

კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლივერპულის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩელსის ფეხბურთელები
კატეგორია:მანჩესტერ სიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:ასტონ ვილას ფეხბურთელები
კატეგორია:ბოლტონ უონდერერსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვესტ ბრომვიჩ ალბიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:თურქეთის საფეხბურთო სუპერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ტრაბზონსფორის ფეხბურთელები
კატეგორია:ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნობელიუმი

[მინი|მარჯვნივ|[ალფრედ ნობელი, ადამიანი ვის საპატივცემულოდაც ელემენტ 102-ს დაერქვა **ნობელიუმი**]] 
**ნობელიუმი** (; ქიმიური სიმბოლო — No), *უნნილბიუმი* (; ქიმიური სიმბოლო — Unb), *ეკა-იტერბიუმი* (Eka-ytterbium) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის, ჯგუფგარეშე (ძველი კლასიფიკაციით მესამე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, IIIბ) ხელოვნურად მიღებული რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. განეკუთვნება აქტინოიდების ოჯახს. მისი ატომური ნომერია — 102, tდნ — 827 °C, სიმკვრივე — 9.9 გ/სმ3. პირველი ცნობა ამ ელემენტის ატომების მიღების შესახებ გამოაცხადა 1957 წელს სტოკჰოლმში (შვედეთი) მომუშავე მეცნიერთა ჯგუფმა, რომელმაც მას ნობელიუმი უწოდა ალფრედ ნობელის პატივსაცემად. მაგრამ შემდგომი გამოკვლევებით დადასტურდა, რომ სტოკჰოლმის ჯგუფის დასკვნები მცდარი იყო. პირველი დასაბუთებული ცნობები ელემენტ 102-ის შესახებ მიიღეს აშშ -ში. ელემენტი კვლევის პროცესშია და მის შესახებ ბევრი არაფერია ცნობილი.   

## სქოლიო