open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hold on My Heart

**Hold on My Heart** — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სინგლი 1991 წლის ალბომიდან ''We Can't Dance''. ბრიტანეთსა და აშშ-ში ეს ბალადა დიდი პოპულარობით სარგებლობდა. სიმღერის მუსიკალურ ვიდეოში ჯგუფი წარმოდგენილია ნახევრად ჩაბნელებულ ღამის კლუბში.

## სიმღერების სია
#Hold On My Heart - 4:38 	
#Way Of The World - 5:37 	
#Home By The Sea (საკონცერტო) - 12:18 	
#Your Own Special Way (საკონცერტო) - 6:58

## რესურსები ინტერნეტში
*  საიტზე Discogs

კატეგორია:1992 წლის სიმღერები
კატეგორია:1992 წლის სინგლები
კატეგორია:ჯენესისის სიმღერები
I Can't Dance

'''I Can't Dance'* — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სინგლი. იგი შეტანილია ჯგუფის 1991 წლის ალბომში *We Can't Dance''. სიმღერის ოფიციალური მუსიკალური ვიდეო პაროდიაა, რომლის ბოლოს ფილ კოლინზი ცეკვავს მაიკლ ჯექსონის სტილში.

## სიმღერების სია
#I Can't Dance - 4:00  	
#On The Shoreline - 4:45 	
#I Can't Dance (რემიქსი) - 6:59 	

## რესურსები ინტერნეტში
*  საიტზე Discogs

კატეგორია:1992 წლის სიმღერები
კატეგორია:1992 წლის სინგლები
კატეგორია:ჯენესისის სიმღერები
Shipwrecked (ჯენესისის სიმღერა)

„**Shipwrecked**“ — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სიმღერა სინგლი 1997 წლის ალბომიდან *Calling All Stations*. ბრიტანეთის ჩარტში სინგლმა 54-ე ადგილი დაიკავა, ხოლო გერმანიაში - 82-ე.

სიმღერაში საუბარია ადამიანზე, რომელიც დაშორდა თავის მეორე ნახევარს. გრეგ მასუაკის მიერ გადაღებული იქნა მისი მუსიკალური ვიდეო.

სინგლში აგრეთვე შეტანილი იქნა სიმღერების „No Son of Mine“, „Lover's Leap“ („Supper's Ready“) და „Turn It On Again“ საკონცერტო ვერსიები.

## სიმღერების სია
### CD სინგლი, ნაწილი 1
Virgin / gendx14             

### CD სინგლი, ნაწილი 2
Virgin / gensd14             

## სქოლიო
კატეგორია:1997 წლის სიმღერები
კატეგორია:1997 წლის სინგლები
კატეგორია:ჯენესისის სიმღერები
სკუტერი (ჯგუფი)

**სკუტერი** — გერმანული ტექნო ჯგუფი, რომელსაც მთელ მსოფლიოში აქვს გაყიდული ალბომების 12 მილიონი ასლი და მიღებული აქვს 60 ოქროსა და პლატინის ჯილდო. ჯგუფის წევრები არიან  ეიჩ პი ბაქსტერი, მიხაელ სიმონი და ფილ შპაიზერი.

ჯგუფის ბევრი სიმღერა შეიცავს ხალხის ხმაურს, ისე თითქოს ჩანაწერი გაკეთებული იყოს კონცერტის მსვლელობისას. აგრეთვე მათ სიმღერებს ახასიათებს ეიჩ პის ყვირილი. მათი ცნობილი სიმღერებია „Ramp! (The Logical Song)“, „Hyper Hyper“, „Move Your Ass“, „Fire“, „How Much Is the Fish?“, „Nessaja“, „Maria (I Like It Loud)“, „One (Always Hardcore)“, „Posse (I Need You on the Floor)“, „Weekend!“, და „Hello! (Good to Be Back)“.

## დისკოგრაფია 
### სტუდიური ალბომები 
* *... and the Beat Goes On!* (1995)
* *Our Happy Hardcore* (1996)
* *Wicked!* (1996)
* *Age of Love* (1997)
* *No Time to Chill* (1998)
* *Back to the Heavyweight Jam* (1999)
* *Sheffield* (2000)
* *We Bring the Noise!* (2001)
* *The Stadium Techno Experience* (2003)
* *Mind the Gap* (2004)
* ''Who's Got the Last Laugh Now?* (2005)
* *The Ultimate Aural Orgasm* (2007)
* *Jumping All Over the World* (2007)
* *Under the Radar Over the Top* (2009)
* *The Big Mash Up* (2011)
* *Music for a Big Night Out* (2012)
* *The Fifth Chapter* (2014)
* *Ace* (2016)
* *Scooter Forever* (2017)
* *God Save the Rave* (2021)
* *Open Your Mind and Your Trousers'' (2024)

## რესურსები ინტერნეტში 
* სკუტერის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:გერმანული ელექტრონული ჯგუფები
კატეგორია:გერმანული ტექნო ჯგუფები
კატეგორია:გერმანული ტრანს ჯგუფები
კატეგორია:სკუტერი (ჯგუფი)
Congo (სიმღერა)

**Congo** — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სინგლი 1997 წლის ალბომი *Calling All Stations*.

ეს სიმღერა არ არის აფრიკის ერთ-ერთ ქვეყანაზე, მასში მოთხრობილია ორი ადამიანის ისტორია. მათ არ შეუძლიათ შეხვედრა და გაურბიან ერთმანეთს. მიუხედავად ამისა, სიმღერაში გამოყენებულია კარიბული ტამტამი, ხოლო მთელი მსვლელობისას ისმის ღიღინი Congo the Congo.

სიმღერის მუსიკალური ვიდეოს რეჟისორია ჰოვარდ გრინჰოლი. კლიპში გამოყენებული იქნა დიდი რაოდენობის წყალი, რომლის ტალღების ფარავენ ჯგუფს.

სინგლში აგრეთვე შეტანილია Papa He Said და Banjo Man, რომლებიც არ შესულა ალბომში Calling All Stations.

## სიმღერების სია
#Congo - 3:13 	
#Papa He Said - 4:07 	
#Banjo Man - 4:20

## რესურსები ინტერნეტში
*  საიტზე Discogs

კატეგორია:1997 წლის სიმღერები
კატეგორია:1997 წლის სინგლები
კატეგორია:ჯენესისის სიმღერები
Paperlate

**Paperlate** — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სინგლი EP-იდან *3 X 3*. სახელწოდება აღებულია ჯენესისის 1973 წლის სიმღერის "Dancing with the Moonlit Knight" ერთ-ერთი სტრიქონიდან (*"Paper late, cried a voice in the crowd"*. ეს არის ჯენესისის მეორე სიმღერა, რომელშიც გამოყენებულია საყვირები, წინაა "No Reply At All" (ალბომიდან *Abacab*).

## სიმღერების სია
#Paperlate - 3:15 	
#You Might Recall - 5:30 	

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:1981 წლის სიმღერები
კატეგორია:1982 წლის სინგლები
კატეგორია:ჯენესისის სიმღერები
No Reply At All

„**No Reply At All**“ — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სინგლი 1981 წლის ალბომიდან *Abacab*. სიმღერის ავტორია ფილ კოლინზი.

სიმღერა აღსანიშნავია საყვირების გამო, რომლებზეც უკრავს ჯგუფი Earth, Wind, and Fire. აქ შეიმჩნევა კიდევ ერთი ნაბიჯის გადადგმა პოპ-მუსიკისაკენ, რაც უფრო გამოიკვეთა ჯენესისის 80-იანი წლების ალბომებში.

## სიმღერების სია
;7" სინგლი (აშშ)
#No Reply At All - 4:37	
#Dodo - 5:08
;12" სინგლი (ნიდერლანდი)
#No Reply At All  - 4:34
#Naminanu - 3:52

## რესურსები ინტერნეტში
* No Reply At All საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:1981 წლის სიმღერები
კატეგორია:1981 წლის სინგლები
კატეგორია:ჯენესისის სიმღერები
Keep It Dark

„**Keep It Dark**“ — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სინგლი ალბომიდან Abacab. სინგლის მეორე მხარეს ჩაწერილი იყო Naminanu (იშვიათი სიმღერა, რომელიც არ არის შეტანილი ჯგუფის არც ერთ სტუდიურ ალბომში და Abacab-ის უფრო ვრცელი მიქსი.

მუსიკალური ვიდეო ამ სიმღერისათვის გადაღებული იყო სპონტანურად. ჯგუფის სამივე წევრი ერთად დადის ქუჩაში, დამტვრეული გიტარით, ორი დასარტყამი ჯოხით და მინი-ფორტეპიანოთი.

სინგლი ბრიტანეთში ჩარტის 33-ე პოზიციაზე მოხვდა.

## სიმღერების სია
#Keep It Dark - 4:33  	
#Naminanu 	- 3:51 	
#Abacab - 7:02

## სხვა ვერსიები
*ჯგუფმა World Trade ჩაწერა სიმღერის ქავერ-ვერსია, რომელიც შეტანილი იქნა 1996 წლის ალბომში ''Supper's Ready'' (ჯენესისის სხვა სიმღერების ქავერ-ვერსიებით)
*2007 წელს სიმღერა ჩაწერა საიმონ კოლინზმა, ფილ კოლინზის შვილმა. ეს ჩანაწერი მიეძღვნა ჯგუფის 40 წლის იუბილეს. სიმღერა იწყება კომპოზიციის Silent Sorrow in Empty Boats სეგმენტით.

## რესურსები ინტერნეტში
*  ინფორმაცია Discogs-ზე

## სქოლიო 
კატეგორია:1981 წლის სიმღერები
კატეგორია:1981 წლის სინგლები
კატეგორია:ჯენესისის სიმღერები
Mama (ჯენესისის სიმღერა)

**Mama** — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სინგლი ალბომიდან Genesis. ეს იყო ჯგუფის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სიმღერა. მასში საუბარია მამაკაცის ლტოლვაზე მეძავის მიმართ. დაძაბულ მუსიკალურ ვიდეოში ჯგუფი გადაღებულია მინიატურული სახლის სხვადასხვა სართულებზე.

განსაკუთრებით ცნობილია ფილ კოლინზის უცნაური სიცილი ამ სიმღერიდან. ფილმში *The Genesis Songbook* ჯგუფი ამბობს, რომ სიცილის იდეა აღებულია გრენდმასტერ ფლეშის სიმღერიდან The Message.

## სიმღერების სია
#Mama - 6:07 	
#It's Gonna Get Better - 5:00 	

## რესურსები ინტერნეტში
*  საიტზე Discogs

კატეგორია:1983 წლის სინგლები
კატეგორია:ჯენესისის სიმღერები
კატეგორია:1983 წლის სიმღერები
კატეხი

**კატეხი** () —  სოფელი აზერბაიჯანში,  ბელაქანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა 7 432 ადამიანი.

## ისტორია
კახეთი იყო საქართველოს ისტორიული მხარის, ჰერეთის, მნიშვნელოვანი პუნქტი. XI საუკუნეში კატეხი ერთ-ერთი მსხვილი საეკლესიო ცენტრი იყო. კატეხის ეკლესია კათოლიკოსმა მელქისედეკ I-მა შესწირა მცხეთის სვეტიცხოველს. XVIII საუკუნეში ირან-ოსმალეთის აგრესიისა და დაღესტნელი ფეოდალების გამუდმებული თავდასხმების შედეგად კახეთის სამეფოს ჩამოსცილდა აღმოსავლეთი ნაწილი, რომელშიც კატეხიც შედიოდა და ჩამოყალიბდა ჭარ-ბელაქნელ ლეკთა უბატონო თემები. XX საუკუნის დასაწყისში სოფელში ცხოვრობდა 1060 ლეკი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*  

## სქოლიო
კატეგორია:ბელაქანის რაიონის სოფლები
That's All (ჯენესისის სიმღერა)

'''That's All'* — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სინგლი 1983 წლის ალბომიდან *Genesis''. ეს არის ჯგუფის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული სინგლი, რომელშიც მოთხრობილია საყვარელ ქალთან ახლახან დაშორებული მამაკაცის ისტორია. კონცერტებზე კოლინზი ამ ნომერს წარადგენდა, როგორც ქანთრის სტილის სიმღერას.

## სიმღერების სია
#That's All - 4:24 	
#Taking It All Too Hard - 3:57

## რესურსები ინტერნეტში
*  საიტზე Discogs

კატეგორია:1983 წლის სიმღერები
კატეგორია:1983 წლის სინგლები
კატეგორია:ჯენესისის სიმღერები
მონსერატ კაბალიე

**მარია დე მონსერატ ვივიანა კონსეპსიონ კაბალიე ი ფოლკი** (), უკეთ ცნობილი, როგორც **მონსერატ კაბალიე** ( ; დ. 12 აპრილი, 1933, ბარსელონა, ესპანეთის მეორე რესპუბლიკა — გ. 6 ოქტომბერი, 2018, სანტ-პაუს ჰოსპიტალი, ბარსელონა, ესპანეთი)  — ესპანელი სოპრანო. განთქმული იყო, უპირველეს ყოვლისა, ბელკანტოს ტექნიკითა და როსინის, ბელინისა და დონიცეტის კლასიკურ იტალიურ ოპერებში წამყვანი როლების შესრულებით.

როკ-მუსიკის მოყვარულთათვის კაბალიე ასევე ცნობილია ერთობლივი ალბომით ჯგუფ Queen-ის ვოკალისტ ფრედი მერკურისთან — *Barcelona* (1988). ამ ალბომის სასათაურო სიმღერა, მიძღვნილი კაბალიეს მშობლიურ ქალაქ ბარსელონასადმი, 1992 წელს ამ ქალაქში ჩატარებული ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ოფიციალური ჰიმნი გახდა.

გარდაიცვალა 2018 წლის 6 ოქტომბერს, მშობლიურ ქალაქში, ნაღვლის ბუშტის ინფექციით.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია  
* Trailer of "Caballé Beyond Music", 98 min docufilm
* Montserrat Caballé fan site (Unofficial)
* Montserrat Caballé - in German
* Discography at SonyBMG Masterworks 
* Caballé in the Fundación Príncipe de Asturias webpage 

## სქოლიო 
კატეგორია:ესპანელი მომღერლები
კატეგორია:ესპანელი სოპრანოები
კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:დაბადებული 12 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
კატისებრი ლემური

**კატისებრი ლემური**, *კატა* () — ნახევრად მაიმუნი საკუთრივ ლემურების გვარისა. მისი სხეულის სიგრძე 40 სმ აღწევს, კუდისა — 55 სმ. ზურგის მხარე და თავი რუხია, მუცლისა მოთეთრო, კუდზე — 15-16 შავი რგოლი აქვს, მამალს მხარზე და წინამხარზე სურნელოვანი ჯირკვლები აქვს. ბინადრობენ კუნძულ მადაგასკარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ღია ადგილებში, კარგად ცოცავენ კლდეზე. იკვებებიან ლეღვისა და სხვა მცენარეების ნაყოფით. კარგად იტანენ ტყვეობას.

## ლიტერატურა 
* ქსე, ტ. 5, გვ. 437, თბ., 1980

კატეგორია:ლემურისებრნი
აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმი

[მინი|[ჯექსონ პოლოკის No. 5, 1948 (2006 წელს $140 მილიონად გაიყიდა).]]
**აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმი** (ინგლ. abstract expressionism) — ხელოვანთა მიმდინარეობა (სკოლა), რომლის წევრები სწრაფად და დიდი ზომის ტილოებზე ხატავდნენ არაგეომეტრიული შტრიხების, დიდი ფუნჯების, ზოგჯერ ტილოზე დაწვეთების მეშვეობით, ემოციების სრული გამოვლენისთვის. ღებვის (ხატვის) ექსპრესიულ მეთოდს ამ შემთხვევაში ისეთივე მნიშვნელობა ჰქონდა, როგორც თვით ნახატს.

მიმდინარეობის საწყისი ფორმა — აბსტრაქტული სიურრეალიზმი (abstract surrealism) გაჩნდა 1940-იან წლებში, ანდრე ბრეტონის გავლენით, მისი მთავარი მიმდევრები იყვნენ ჰანს ჰოფმანი, არშილ გორკი, ადოლფ გოტლიბი და სხვ. მიმდინარეობამ კულმინაციას 1950-იან წლებში მიაღწია. ამ პერიოდის მისი ყველაზე გამოჩენილი მიმდევრები იყვნენ ჯექსონ პოლოკი და მარკ როტკო.

## ლიტერატურა 
* Saunders, Frances Stonor, *The cultural cold war: the CIA and the world of arts and letters* (New York: New Press: Distributed by W.W. Norton & Co., 2000) ISBN 1-56584-596-X
* Tapié, Michel. *Hans Hofmann: peintures 1962 : 23 avril-18 mai 1963.*  (Paris: Galerie Anderson-Mayer, 1963.) [exhibition catalogue and commentary] OCLC: 62515192

## რესურსები ინტერნეტში 
* Jackson Pollock
* Louis Schanker
* Philip Guston
* Perle Fine
* 
* Albert Kotin 

კატეგორია:მხატვრული მიმდინარეობები
კატეგორია:აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმი
Oxygène: New Master Recording

***Oxygène: New Master Recording***, რომელიც აგრეთვე ცნობილია სახელწოდებით *Oxygène New Master Recording 2007* და *Oxygène (New Master Recording)* — ფრანგი ელექტრონული მუსიკოს ჟან-მიშელ ჟარის 2007 წლის ალბომი, რომელზეც ჩაწერილია ალბომის *Oxygène* ახალი ვერსია.

ჟან-მიშელ ჟარმა გამოიყენა იგივე ინსტრუმენტები, რაც ორიგინალურ ალბომზე და ახლებურად ჩაწერა ყველასათვის ნაცნობი ალბომი. ამასთან, DVD დისკზე ჩაწერილია ალბომის შესრულება, თანაც - ანაგლიფური სტერეოგამოსახულების სახით.

ჩანაწერის სარეკლამო მიზნებისათვის ჟან-მიშელ ჟარმა პარიზში გამართა 10 კონცერტი ეგიდით *Oxygène Live*. ამ კონცერტებზე მუსიკოსის მიერ გამოიყენებოდა ანალოგური სინთეზატორები.

## სიმღერების სია 
### კომპაქტ დისკი 
# Oxygène Part I - 7.39
# Oxygène Part II - 7.54
# Oxygène Part III - 3.06
# Oxygène Part IV - 4.13
# Oxygène Part V - 10.11
# Oxygène Part VI - 7.05

### DVD 
#### Live In Your Living Room 2D DVD დისკი 
მხოლოდ სპეციალურ გამოცემაში:
# Prelude (ახალი კომპოზიცია)
# Oxygène Part I
# Oxygène Part II
# Oxygène Part III
# Variation Part I (ახალი კომპოზიცია)
# Oxygène Part IV
# Variation Part II (ახალი კომპოზიცია)
# Oxygène Part V
# Variation Part III (ახალი კომპოზიცია)
# Oxygène Part VI

* + ალბომის ჩაწერა
* + ინსტრუმენტების წარდგენა

#### Live In Your Living Room სტერეოსკოპური 3D DVD დისკი 
შეზღუდული ტირაჟი (ამასთან ორი წყვილი 3D სათვალე)
# Prelude (ახალი კომპოზიცია)
# Oxygène Part I
# Oxygène Part II
# Oxygène Part III
# Variation Part I (ახალი კომპოზიცია)
# Oxygène Part IV
# Variation Part II (ახალი კომპოზიცია)
# Oxygène Part V
# Variation Part III (ახალი კომპოზიცია)
# Oxygène Part VI

* + ალბომის ჩაწერა
* + ინსტრუმენტების წარდგენა
* + **3D გალერეა**

## რესურსები ინტერნეტში
* *Oxygène: New Master Recording* საიტზე Discogs
* *Oxygène* და *Oxygène: New Master Recording* საიტზე JarreUK

კატეგორია:ჟან-მიშელ ჟარის ალბომები
კატეგორია:2007 წლის ალბომები
კატეგორია:ალბომების სერიები
კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები
Jesus He Knows Me

**Jesus He Knows Me** — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სინგლი 1991 წლის ალბომიდან ''We Can't Dance''. სიმღერის ტექსტით ჯგუფი აკრიტიკებს ფსევდომქადაგებლებსა და ფსევდომოძღვრებს, რომლებიც ტელეეთერს იყენებენ მხოლოდ გამდიდრებისათვის. იგივე შინაარსი აქვს სიმღერის ვიდეოკლიპსაც, რომელშიც, მაგალითად, რეზერფორდი მღდვლის როლში დამალულია მანქანაში საყვარელ მამაკაცთან ერთად.

## სიმღერების სია
#Jesus He Knows Me (სინგლის ვერსია) - 4:17 	
#Hearts On Fire - 5:15 	

## რესურსები ინტერნეტში
*  საიტზე Discogs

კატეგორია:1992 წლის სიმღერები
კატეგორია:1992 წლის სინგლები
კატეგორია:ჯენესისის სიმღერები
Blue Sky Studios

**Blue Sky Studios** — ოსკარის პრემიის მფლობელი ბრიტანული ანიმაციური სტუდია, რომელიც მდებარეობს აშშ-ის ქალაქ ნიუ-იორკში. მეტად ცნობილია კომპიუტერულ გრაფიკაზე აგებული სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმებით: „დიდი გამყინვარება“, „დიდი გამყინვარება 2: გლობალური დათბობა“, „დიდი გამყინვარება 3: დინოზავრების ერა“, „გამყინავარება 4: კონტინენტური დრეიფი“, „რიო“, „რობოტები“, „ჰორტონი“. 

## პოპულარული ფილმები
***გამოსული ფილმები***

### მოკლემეტრაჟიანი ფილმები
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ანიმაციური სტუდიები
Aardman Animations

[მინი|მარჯვნივ|260პქ|[გაქცევა საქათმიდან]]

**Aardman Animations, Ltd.**, აგრეთვე ცნობილი როგორც **Aardman Studios** — ოსკარის ჯილდოს მფლობელი ბრიტანული ანიმაციური სტუდია, რომელიც მდებარეობს ბრისტოლში (ბრიტანეთი). Aardman ცნობილია პლასტილინის ანიმაციური ფილმებით, კერძოდ, უოლესისა და გრომიტის შესახებ ფილმების სერიით, თუმცა ამ სტუდიაში ფილმები სხვა ტექნიკური საშუალებებითაც მზადდება.

## ფილმოგრაფია 
### სრულმეტრაჟიანი ფილმები
#### DreamWorks (1997-2006)
* *გაქცევა საქათმიდან* (2000)
* *უოლესი და გრომიტი: მაქცია კურდღლის წყევლა* (2005) (ოსკარის მფლობელი)
* *დაითესე* (2006)

#### Sony Pictures Entertainment (2007-დღემდე)
* *სანტა-კლაუსის საიდუმლო სამსახური* (2011)
* *მეკობრეები! მოგზაურობა მეცნიერებთან ერთად* (2012)

### სატელევიზიო სერიალები
* *ციცქნა რექსი* (1998–2001)
* *ცხოველთა კომფორტები* (2003–2007)
* *ცხვარი შოუნი* (2007–2010)
* *ტიმის დრო* (2009)
* *უოლესისა და გრომიტის გამოგონებათა სამყარო* (2010)

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*

კატეგორია:ანიმაციური სტუდიები
კატისთვალა გველი

**კატისთვალა გველი** () — გველების გვარი ანკარასებრთა ოჯახისა. თვალის გუგა სინათლეზე ვერტიკალურადაა შევიწროებული და კატისას მოგვაგონებს. აქვთ ღარიანი შხამიანი კბილები. გავრცელებულია ევროპაში, სამხრეთ-დასავლეთ აზიასა და აფრიკაში. გვარი შეიცავს 12 სახეობას. ამიერკავკასიაში 1 სახეობაა — ჩვეულებრივი კატისთვალა გველი — Telescopus fallax, რომელიც ცნობილია აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველოში. ბინდისა და ღამის ცხოველია. იკვებება პატარ-პატარა ცხოველებით. ადამიანისათვის უვნებელია, კბილების მდებარეობა დაშხამვის საშუალებას არ იძლევა.

## რესურსები ინტერნეტში
**T. dhara–obtusus*

## ლიტერატურა 
* *მუსხელიშვილი თ.,* ქსე, ტ. 5, გვ. 437, თბ., 1980

კატეგორია:ანკარასებრნი
კატისწვერი

**კატისწვერი** — მწვერვალი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კედელას ქედზე, მდინარე რიონის მარცხენა შენაკადების — ჭანჭახისა და გომულის წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3200 მ. აგებულია ზედაიურული და ქვედაცარცული ფლიშური წყებით. კალთები შემოსილია ალპური მდელოებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
კაულერპა

**კაულერპა** () — მწვანე წყალმცენარეების გვარი სიფონოვანთა რიგისა. მოიცავს 60-მდე სახეობას, გავრცელებულია ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ზღვებში. მათი თალუსი ერთი მრავალბირთვიანი დიპლოიდური უჯრედია, რომლის მოპირდაპირე კედლები ერთმანეთთან დაკავშირებულია ცელულოზოვანი ხიდაკებით (სიფონოვანი აგებულება). შედგება 1 მ-მდე გაწოლილი დატოტვილი ნაწილისაგან, რიზოიდებისა და 30 სმ-მდე სიგრძის ფოთლის მსგავსი ვერტიკალური ყლორტებისაგან. მრავლდება სქესობრივად (იზოგამია) და ვეგეტატიურად.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მწვანე წყალმცენარეები
კაუჩუკოვანი მცენარეები

**კაუჩუკოვანი მცენარეები** —  მცენარეები, რომლებიც თავის ამა თუ იმ ორგანოში წარმოქმნიან და შეიცავენ ნატურალურ კაუჩუკს.  იმის მიხედვით, თუ რომელ ქსოვილში გროვდება კაუჩუკი, გამოყოფენ ლატექსურ (კაუჩუკი რძეწვენში —  ლატექსშია), პარენქიმულ (ღერძული ორგანოების —  ღეროსა და ფესვის პარენქიმიაში) და ქლორენქიმულ (ახალგაზრდა ყლორტებისა და და ფოთლების მწვანე ქსოვილებში) კაუჩუკოვან მცენარეებს. 

მათ შორის საწარმოო მნიშვნელობა აქვს ლატექსიან ხეებს, რომლებიც დიდი რაოდენობით შეიცავენ რძეწვენს, საიდანაც ადვილად შეიძლება კაუჩუკის გამოყოფა.  ამ მხრივ ყველაზე მნიშვნელოვანია ბრაზილიური ჰევეა, რომელიც ბუნებრივი კაუჩუკის მსოფლიო წარმოების 95%-ს იძლევა, დანარჩენი 5% მიიღება სხვა ტროპიკული ლიტექსიანი მცენარეებისაგან - საპიუმის, მანიოკის (რძიანასებრთა ოჯახი), ფიკუსის, კასტილას (თუთისებრთა ოჯახი), ლანდოლფიას (ქენდირისებრთა ოჯახი) გვარებიდან. ლატექსიანი კაუჩუკოვანი მცენარეებია აგრეთვე კოგსაგიზი, ტაუსაგიზი, კრიომსაგიზი და სხვა, მაგრამ მათ ფესვებში კაუჩუკი მცირე რაოდენობითაა. პარენქიმულ კაუჩუკოვან  მცენარეებს განეკუთვნება მექსიკური  გვაიულა (რთულყვავილოვნებიდან). ქლორენქიმულ კაუჩუკოვან  მცენარეებს საწარმოო მნიშვნელობა არა აქვთ.

## ლიტერატურა
**Жуковский П. М.,* Культурные растения и их сородичи, 2 изд., Л., 1964;
**Franke G.,* Nutzpflanzen der Tropen und Subtropen, Bd. 1, Lpz., 1967;

კატეგორია:მცენარეები
Never a Time

**Never a Time** — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სინგლი. იგი შეტანილია 1991 წლის სტუდიურ ალბომში ''We Can't Dance''. მასში აგრეთვე შეტანილია სიმღერები Tonight, Tonight, Tonight და Invisible Touch, ალბომიდან The Way We Walk, Volume One: The Shorts.

## სიმღერების სია
#Never A Time 	3:52 	
#Dreaming While You Sleep (საკონცერტო) - 7:56 	
#Turn It On Again (საკონცერტო) - 5:19 	
#Tonight, Tonight, Tonight (საკონცერტო) - 9:33

## რესურსები ინტერნეტში
*  საიტზე Discogs

კატეგორია:1992 წლის სიმღერები
კატეგორია:1992 წლის სინგლები
კატეგორია:ჯენესისის სიმღერები
ჯოვანი და ვერაძანო

მინი|ჯოვანი და ვერაძანო
**ჯოვანი და ვერაძანო** (Giovanni da Verrazzano; დ. დაახ. 1485 – გ. დაახ. 1528) — იტალიელი მოგზაური ჩრდილოეთ ამერიკაში, საფრანგეთის მონარქის სამსახურში. მას პირველ ევროპელად აღიარებენ, რომელმაც ჩრდილოეთ ამერიკის ატლანტის ოკეანის სანაპირო გამოიკვლია სამხრეთ კაროლინასა და ნიუფაუნდლენდს შორის 1524 წელს, მათ შორის ნიუ-იორკის ყურე, სადაც მის პატივსაცემად მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე გრძელ ხიდს ვერაძანო-ნეროუს ხიდი ჰქვია, და ნარაგანსეტის უბე, სადაც ჯეიმზტაუნ-ვერაძანოს ხიდი მდებარეობს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Verrazzano Centre for Historical Studies 
* Better and zoomable version

კატეგორია:იტალიელი მოგზაურები
კატეგორია:დაბადებული 1485
კატეგორია:გარდაცვლილი 1528
კაქტუსისებრნი

**კაქტუსისებრნი**, **კაქტუსები** () — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ხისებრი, ბუჩქისებრი და ლიანისებრი ფორმებია, იშვიათად — დაბალი ხეები. აქვთ ეკლით, ბუსუსით ან ქერქლით დაფარული წვნიანი ხორცოვანი ღერო, რომელიც სფეროსებრი, კვერცხისებრი, ცილინდრული და სვეტისებრია, ზოგჯერ კი განრტყელებულია და დაყოფილია ნაწილებად. ფოთლები რედუცირებული აქვთ. ფოტოსინთეზი და ტრანსპირაცია ხდება ღეროთი, რომელშიც მძლავრადაა განვითარებული წყლის შემცველი პარენქიმა (დიდ კაქტუსებში 2000-მდე ლ წყალი გროვდება). 

ბევრ კაქტუსისებრნს ცვილისებრი ნაფიფქი აქვს ან ქეჩისებურად არის შებუსვილი. თითქმის ყველა კაქტუსისებრნს აქვს წიბოებიანი დვრილები. განსაკუთრებით დამახასიათებელია ე. წ. არეოლები (მკვეთრად შემოსაზღვრული ბუსუსიანი და ეკლიანი უბნები, რომლებიც ალბათ უბის კვირტებისგანაა წარმოშობილი). ყვავილები მეტწილად დიდი და კაშკაშაა, მარტოული, იშვიათად კენწრულ ყვავილედებად შეკრებილი. 

მრავალთესლიანი ნაყოფი კენკრისებრია, ზოგჯერ მშრალი. ყვავილები, ჩვეულებრივ, იშლება საღამოს ან გვიან ღამით. ცნობილია კაქტუსისებრთა 85 გვარი (სხვა მონაცემებით 50 — 220) და 2000-ზე მეტი სახეობა. გავრცელებულია თითქმის მხოლოდ ამერიკაში (აქედან ნახევარი — მექსიკაში), მხოლოდ ერთადერთი გვარი —  — გვხვდება ტროპიკულ აფრიკაში (გზადმოყოლილია). 

კაქტუსისებრნი იზრდება ტროპიკულ და სუბტროპიკულ უდაბნოებში (ზოგან მთებშიც 4500 მ-მდე), იშვიათად ტროპიკულ წვიმის ტყეებში, ზღვის სანაპიროებსა და სავანებშიც. ზოგი კაქტუსისებრნი (უმეტესად ოპუნციას სახეობები) გავრცელდა ავსტრალიაში, სადაც იგი სათიბ-საძოვრის ძლიერ სარეველად იქცა, ჩინეთში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპირო ქვეყნებში, ყიტიმის სამხრეთ სანაპიროზე და სხვა. საქართველოში ძირითადად მხოლოდ ბოტანიკურ ბაღებშია. თბილისის ბოტანიკური ბაღის ტერიტორიაზე გვხვდება თვითნათესი ოპუნციები.

ბევრი კაქტუსის ნაყოფი და ღეროს რბილობი იჭმება. ზოგს იყენებენ საქონლის საკვებად (უეკლო ოპუნციები), სათბობად და მსუბუქ საშენ მასალად (გამერქნებული ღეროები), ცოცხალ ღობედ (ეკლიანი ოპუნციები და ზოგი ცერუესი). ბევრ სახეობას (მამილარია, ოპუნცია, ცერეუსი, ცეფალოცერეუსი და სხვა) აშენებენ ოთახებსა და სათბურებში.

## ლიტერატურა 
* *Дьяконов В. М., Курнаков Н. И.,* Кактусы и их культура в комнатных условиях, Л., 1953;
* *Пажоут Ф., Валичек З., Шубик Р.,* Кактусы, пер., с чешск., Прага, 1936;

*
დიდი ბრიტანეთი (კუნძული)

მინი|250პქ|დიდი ბრიტანეთის მდებარეობა
**დიდი ბრიტანეთი** (, , ) — ბრიტანეთის კუნძულებს შორის უდიდესი, ევროპის უდიდესი კუნძული და მსოფლიოს მერვე კუნძული ფართობის მიხედვით. განლაგებულია კონტინენტური ევროპის ჩრდილო-დასავლეთით. დასავლეთით განლაგებულ ირლანდიასთან ერთად, იგი ქმნის გაერთიანებული სამეფოს ტერიტორიის უდიდეს ნაწილს. დიდი ბრიტანეთის გარშემო 1000-ზე მეტი მცირე ზომის კუნძულია.

## რესურსები ინტერნეტში
* Interactive map of Great Britain 
* Coast – the BBC explores the coast of Great Britain
* Administrative map of Great Britain – from the Ordnance Survey; various formats
* The British Isles
* 200 Major Towns and Cities in the British Isles
* CIA Factbook United Kingdom 

კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
კუნძულების სია ფართობის მიხედვით

## 250 000 კმ²-ზე დიდი კუნძულები 
## 25 000 კმ²-250 000 კმ² ფართობის კუნძულები 
## 10 000–25 000 კმ² ფართობის კუნძულები 
## 5 000–10 000 კმ² ფართობის კუნძულები 
## სქოლიო
კაცხურა

**კაცხურა** — მდინარე საქართველოში, რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე. სათავე აქვს ზღვის დონიდან 1160 მ. მარჯვნიდან ერთვის მდინარე ყვირილას. სიგრძე 13 კმ, აუზის ფართობი 31 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულზეა, წყალმცირობა — ზამთარში. ზაფხულ-შემოდგომაზე იცის წყალმოვარდნა. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 0,9 მ³/წმ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ყვირილის შენაკადები
კატეგორია:იმერეთის მხარის მდინარეები
ვანგელისი

**ევანგელოს ოდისეას პაპატანასიუ** (, დ. 29 მარტი, 1943 – გ. 17 მაისი, 2022) — ბერძენი კომპოზიტორი. მუშაობდა ნიუ-ეიჯისა და ემბიენტური მუსიკის ჟანრში, ფსევდონიმით **ვანგელის პაპატანასიუ**. იგი უფრო მეტად ცნობილია, როგორც ფილმების *ცეცხლოვანი ეტლები*, *სამართებელზე მორბენალი* და *1492: სამოთხის დაპყრობა* მუსიკის ავტორი.

მუსიკოსის კარიერა მოიცავს 50-ზე მეტ წელს. მას შესრულებული და ჩაწერილი აქვს 52-ზე მეტი ალბომი. ვანგელისი ელექტრონული მუსიკის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფიგურაა.

## დისკოგრაფია
* *Sex Power* (1970) 
* *Fais que ton rêve soit plus long que la nuit* (1972) 
* ''L'Apocalypse des Animaux (საუნდტრეკი, 1973) 
* *Earth* (1973) 
* *Ignacio* (1975) 
* *Heaven and Hell* (1975) 
* *La Fête Sauvage* (საუნდტრეკი, 1976) 
* *Albedo 0.39* (1976) 
* *Spiral* (1977) 
* *Beaubourg* (1978) 
* *China* (1979) 
* *See You Later* (1980) 
* *Chariots of Fire (საუნდტრეკი)* (1981) 
* *Blade Runner* (საუნდტრეკი, 1982) 
* *Antarctica* (საუნდტრეკი, 1983)
* *Soil Festivities*  (1984) 
* *Mask* (1985) 
* *Invisible Connections* (1985) 
* *Direct* (1988) 
* *The City* (1990) 
* *1492: Conquest of Paradise (საუნდტრეკი) (1992) 
* *Voices* (1995) 
* *Oceanic* (1996) 
* *El Greco* (1998) 
* *Mythodea: Music for the NASA Mission: 2001 Mars Odyssey (2001)
* *Chariots of Fire – The Play: Music From The Stage Show* (2012)
* *Rosetta* (2016)
**Nocturne: The Piano Album* (2019)
**Juno to Jupiter* (2021)

## იხილეთ აგრეთვე
*XX საუკუნის კლასიკური მუსიკა
*ელექტრონული მუსიკა
*Jon & Vangelis

## რესურსები ინტერნეტში 
* Dennis Lodewijks' Elsewhere - მოყვარულების საიტი
* www.vangelismovements.com - მოყვარულების საიტი
* Vangelis Collector - მოყვარულების საიტი
* Vangelis lyrics site   - მოყვარულების კიდევ ერთი საიტი
* www.vangelishistory.com  - ვანგელისის ცხოვრება
* Invisible Connections  - ფორუმი ვანგელისის შესახებ

## სქოლიო
კატეგორია:ნიუ-ეიჯ მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:დაბადებული 29 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 მაისი
კატეგორია:ბერძენი ელექტრონული მუსიკოსები
კატეგორია:ბერძენი კომპოზიტორები
კატეგორია:ვანგელისი
კაწარეთი

**კაწარეთი** — ფეოდალური ხანის საეპისკოპოსოს ცენტრი კახეთში, ამჟამად ნასოფლარი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში, მდინარე ივრის მარცხენა ნაპირზე. ვარაუდობენ, რომ უძველეს ხანაში აქ კუხებისა და სუჯების ტომთა წარმართული რელიგიის ცენტრი იყო. გადმოცემით, ქართველთა განმანათლებელმა ნინომ აქ მიაღებინა ქრისტიანობა კუხ და სუჯ მთავრებს და მათ ქვეშევრდომებს. ქართული საეკლესიო იერარქიაში კაწარელი ეპისკოპოსი რიგით მეოცედ იხსენიებოდა. 

## იხილეთ აგრეთვე
*კაწარეთის სამება
*კაწარეთის საეპისკოპოსო

## ლიტერატურა
* მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე, საქართველოს სამოციქულო ეკლესიის ისტორია, ტ. I, თბ. 2012

კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
კატეგორია:კაწარეთის საეპისკოპოსო
კაშალოტი

**კაშალოტი** () — ძუძუმწოვარი ცხოველი კბილიანი ვეშაპების ქვერიგისა. მამლის სხეულის სიგრძე 20 მ აღწევს. მასა — 70 ტ; დედლისა, შესაბამისად, 15 მ, 30 ტ. კაშალოტის თავი წინიდან ბლაგვია, სხეულის საერთო სიგრძის თითქმის 1/3. შუბლის განყოფილებაში შეზრდილი საჰაერო პარკი აქვს. ზედა ყბების ფუძესთან არის სპერმაცეტის 6-ტონიანი ცხიმოვანი ბალიში. ზედა ყბა უკბილოა, ქვედაზე კი 18-30 წყვილი კბილია. მკერდის ფარფლები გრძელია, წვეროში მომრგვალებული. მამალი კაშალოტები გვხვდება თითქმის ყველა ოკეანეში, დედლები მხოლოდ ტროპიკულ წყლებში ბინადრობენ. კაშალოტი იკვებება თევზით, მოლუსკებით. ყვინთავს 1200 მ-მდე. ცოცხლობს 50 წლამდე. სარეწაო ობიექტია. იძლევა 9-10 ტ-მდე ცხიმს, 5 ტ-მდე სპერმაცეტს, ამბარს. კაშალოტების საერთო რაოდენობა თანდათანობით კლებულობს (მსოფლიო ოკეანეში 300 ათას ცალს არ აღემატება).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კბილიანი ვეშაპები
კაცხი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**კაცხი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* კაცხი — სოფელი მესტიის მუნიციპალიტეტში
* კაცხი — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში
Snow Patrol

**Snow Patrol** — გრემის ჯილდოზე ნომინირებული ალტერნატიული როკ ჯგუფია ჩამოყალიბებული დანდიში (შოტლანდია), რომლის უმეტესი წევრები ბანგორიდან და ბელფასტიდან არიან (ჩრდილოეთ ირლანდია). ჯგუფი გლაზგოშია დაფუძნებული და კონტრაქტი Polydor Records-თან აქვს გაფორმებული. თავდაპირველად ჩამოყალიბებული როგორც ინდი როკ ჯგუფი, Snow Patrol-მა უფრო ალტერნატიული მსუიკალური და პაუერპოპ ჟღერადობა შეიძინა ბოლო წლებში მეინსტრიმული წარმატების კვალდაკვალ, რომელიც მას სიმღერებმა „Run“, „Chasing Cars“, და „Signal Fire“-მა მოუტანა, რომელიც *ადამიანი ობობა 3-ის* საუნდტრეკია. ბენდის უკანასკნელი ალბომი, *Eyes Open*, ნომინირებულ იყო საუკეთესო ბრიტანული ალბომის კატეგორიაში 2007 წლის BRIT ჯილდოზე და საუკეთესო ირლანდიური ალბომის წოდება მოიპოვა 2007 წლის ირლანდიის ნაციონალურ მუსიკალურ დაჯილდოებაზე, Meteors.

## დისკოგრაფია 
* *Songs for Polarbears* (1998)
* ''When It's All Over We Still Have to Clear Up* (2001)
* *Final Straw* (2003)
* *Eyes Open* (2006)
* *A Hundred Million Suns* (2008)
* *Up to Now* (2009)
* *Fallen Empires* (2011)
* *Wildness* (2018)
* *The Forest Is the Path'' (2024)

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:Snow Patrol
კატეგორია:ირლანდიური როკ-ჯგუფები
კატეგორია:შოტლანდიური ჯგუფები
კატეგორია:ინდი როკ-ჯგუფები
კატეგორია:1994 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ნიანგები

**ნიანგები** () — ქვეწარმავალთა რიგი. მათი სიგრძე 2-5 მ, იშვიათად (ნილოსის ნიანგები, ქედიანი ნიანგები) 7 მეტრს აღწევს. აქვთ გრძელი, გვერდებიდან შებრტყელებული კუდი, წაგრძელებული დინგი, მოკლე ფეხები, უკანა კიდურების თითებს შორის დაჭიმულია საცურაო აპკი. ნესტოები და თვალები (ვერტიკალური გუგით) ზემოთაა აწეული, რაც მათ საშუალებას აძლევს წყლიდან მხოლოდ თვალები და ნესტოები ამოყონ. ნესტოები და ყურის ხვრელები დაცულია სარქვლებით. სხეული, კუდი და კიდურები დაფარულია სწორკუთხოვანი რქოვანი ფარებით. ცხვირ-ხახა გამოყოფილია პირის ღრუსაგან მეორეული ძვლოვანი სასით. „მუცლის ნეკნები“ აქვთ, ლავიწი — არა. თავის ტვინი საკმაოდ განვითარებულია. გამოირჩევიან კარგი სმენით და მხედველობით. გულის პარკუჭები მთლიანად გადატიხრულია, მაგრამ აორტის რკალები ერთმანეთთან ხვრელითაა დაკავშირებული, რის გამოც არტერიული და ვენური სისხლი ერთმანეთს ერევა. საშარდე ბუშტი არა აქვთ. ფილტვები კარგადაა განვითარებული. ენა უძრავია. კონუსური კბილები ფოსოებშია ჩამჯდარი. ნიანგები გავრცელებულია ტროპიკულ სარტყელში. შეუძლიათ ერთი წყალსატევიდან მეორეში დიდ მანძილზე გადასვლა. აქტიურები არიან ღამით. იკვებებიან უმთავრესად თევზებით, წყლის სხვა ცხოველებით, ტანად დიდი ნიანგები თავს ესხმიან დიდ ცხოველებს (რქოსან პირუტყვსაც კი) და ადამიანს (განსაკუთრებით საშიშია ქედიანი ნიანგები). დედალი ნიანგები ქვიშაში (უმთავრესად მეჩეჩზე) დებს 20-100 მკვრივნაჭუჭიან კვერცხს, ცოცხლობენ 80-100 წელს. ნიანგების ხორცს საკვებად იყენებენ, ტყავს — სხვადასხვა საგალანტერეო ნაკეთობის დასამზადებლად. ამჟამად ნიანგები საგრძნობლად განადგურებულია. არსებობს თანამედროვე ნიანგების 21 სახეობა, რომელიც გაერთიანებულია 3 ოჯახში: გავიალები, ნამდვილი ნიანგები და ალიგატორები.

სურათი:Crocodylidae-drawing.jpg|ზემოდან: ალიგატორების პირის დახურვისას არ ჩანს ქვედა ყბის კბილები. ნიანგების ქვედა ყბის მეოთხე კბილი ჩანს მაშინაც, როდესაც მათი პირი დახურულია. გავიალმა თავისი სახელწოდება მიიღო ინდური ენიდან გრძელი და ვიწრო დინგის დამსახურებით.

thumb|550px|ნიანგების გავრცელების არე

## ლიტერატურა 
* *მუსხელიშვილი თ.,* ქსე, ტ. 7, გვ. 407, თბ., 1984

*
შავი კაიმანი

**შავი კაიმანი** () — ქვეწარმავალი ალიგატორისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია ბოლოვიაში, ბრაზილიაში, კოლუმბიაში, ეკვადორში, საფრანგეთის გვიანაში, გაიანაში, პერუში, შესაძლოა ვენესუელაშიც. წარსულში უფრო ფართოდ იყო გავრცელებული. დედლის სიგრძეა 1,8–2,4 მ; მასა — 50–100 კგ. მამალი საშუალოდ 3,5–4 მეტრის სიგრძისაა, მასა დაახლ. 200–300 კგ-ს შეადგენს.

## სქოლიო 
კატეგორია:შავი კაიმანი
კატეგორია:ამაზონის ფაუნა
კახ-ბაში

**კახ-ბაში ** () — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში.   სოფელი საქართველოს ისტორიული მხარის, ჰერეთის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბებული პოლიტიკური ერთეულის — კაკის — ნაწილი. შედის ახლანდელ აზერბაიჯანის კახის რაიონში, რაიონული ცენტრის — ქ. კახის ნაწილი. კახ-ბაშის ტერიტორიაზე დაცულია საკულტო არქიტექტურის ძეგლი — VI–VIII საუკუნეების ბაზილიკა.  მოსახლეობის რაოდენობა — 2,983 კაცი.

## ლიტერატურა
**პაპუაშვილი თ.,* ჰერეთის ისტორიის საკითხები, თბ., 1970;

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:კახის რაიონის სოფლები
კატეგორია:ჰერეთი
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული ტოპონიმები
კახაბრის ვაკე

**კახაბრის ვაკე** — დაბლობი აჭარაში, ქალაქ ბათუმის ცენტრალურ ნაწილსა და მდინარე ჭოროხს შორის, ზღვის დონიდან 22 მ-მდე. კახაბრის ვაკე ჭოროხის ძველი დელტის ნაწილია. აგებულია მეოთხეული კენჭნარითა და ქვიშებით. სიგრძე 8 კმ, სიგანე 5 კმ. 

## ისტორია
ადგილი ატარებს ამ ტერიტორიის მთავრის, კახაბერ I ან კახაბერ II  გურიელის სახელს, რომლებსაც ეს მხარე საბატონიშვილოდ ჰქონდათ. გადმოცემის მიხედვით ნადირობის დროს აქ, უღრან ტყეში, ტახმა გაფატრა კახაბერ გურიელი. 1877-1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის შედეგად გადაეცა რუსეთის იმპერიას. ამ დროს ის პრაქტიკულად დაიცალა მოსახლეობისგან. შემორჩენილი იყო გურიელების ციხის ნანგრევები.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ვაკეები
კატეგორია:ბათუმის უბნები
ვარდის მეჩეთი

**ვარდის მეჩეთი** (, სიტყვასიტყვით: „ვარდის მეჩეთი“) — ოსმალების მიერ მეჩეთად გადაკეთებული ყოფილი მართლმადიდებლური ეკლესია. კონსტანტინოპოლის დღემდე შერმოჩენილი ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი რელიგიური ბიზანტიური შენობა, თუმცა მისი აგების თარიღი დღემდე გაურკვეველია. ის სავარაუდოდ წმინდა თეოდოსიის მონაზონთა მონასტერი უნდა ყოფილიყო () ან მაცხოვრის სახელობის მონასტერი ().

## ლიტერატურა
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში
* Byzantium 1200 - Gül Mosque
* Archnet
* Gül Mosque Documentary

კატეგორია:ბიზანტიური ეკლესიები
კატეგორია:სტამბოლის მეჩეთები
არფიარ არფიარიანი

**არფიარ არფიარიანი** ( დ. 21 დეკემბერი, 1852, კონსტანტინოპოლი — გ. 12 თებერვალი, 1908, კაირო) — XIX საუკუნის გავლენიანი სომეხი მწერალი, სომხურ ლიტერატურაში რეალიზმის პიონერი და პოლიტიკური აქტივისტი.

დაიბადა 1852 წელს მისი მშობლების გემზე, რომელიც სამსუნიდან კონსტანტონოპოლში მიემგზავრებოდა. ოჯახი ორთაქიუღის გარეუბანში დასახლდა, სადაც არფიარი თარქმენჩათის სომხურ სკოლაში მიაბარეს. 1867 წელს ის ვენეციაში გააგზავნეს მურატ-რაფაელიანის სკოლაში სასწავლებლად. აქ ის სომხურ ენასა და ისტორიას სწავლობდა ღევონდ ალიშანის ხელმძღვანელობით. აქვე გაეცნო იგი ფრანგულ და იტალიურ ლიტერატურას. კონსტანტინოპოლში დაბრუნებულს მას სომხურ პატრიარქატში მდივნის სამსახურს იწყებს. 

1877–1878 წლებში, რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს, იყო კონსტანტინოპოლელი კორესპონდენტი გაზეთ „მშაკისა“, რომელიც თბილისში გამოდიოდა, ხოლო შემდგომ ამ გაზეთის ფურცლებზე 30 წლის მანძილზე აშუქებდა დასავლეთ სომეხთა კულტურულ და პოლიტიკური ცხოვრების საკითხებს. მის კალამს ეკუთვნის ნოველების კრებული „ცხოვრების სურათები“ (1885), მოთხრობები „ჩერჩეტი“ (1886), „შვილობილი“ (1894), „ოქროს სამაჯური“, რომელიც 1905—1907 წლების პერიოდში მწერლის რადიკალურ განყწობილებებს გადმოსცემს, და სხვა ნაწარმოებები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* არფიარ არფიარიანი

## სქოლიო 
კატეგორია:სომეხი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1852
კატეგორია:გარდაცვლილი 1908
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
კაჭიჭი

**კაჭიჭი** (), *კაჭიჭიჟი*, *აჟკაჭიჭი*, *კაჯიჯი* — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან. კაჭიჭი ვაზის კულტურის ჯიშების კოლხეთის კერის ტიპობრივი წარმომადგენელია. იგი გავრცელებულია სამეგრელოსა და გურიაშიც.

ეს ჯიში აფხაზეთში ერთ-ერთ მევენახეს, სახელად კაჭიჭს, შეუტანია. ვინაიდან აფხაზებს ვაზის ნამდვილი სახელი დავიწყებიათ, მისთვის გამავრცელებლის სახელი დაურქმევიათ. კაჭიჭი აფხაზურ ჯიშად ითვლება, თუმცა მისი წარმოშობისა და სადაურობის საკითხზე განსხვავებული შეხედულებაც არსებობს. 

XX საუკუნის 40-50-იან წლებში კაჭიჭი შეტანილი იყო საქართველოს ვაზის ჯიშთა სტანდარტულ სამეწარმეო ასორტიმენტში, რომლის ძირითადი ნარგაობა თავმოყრილი იყო აბაშისა და ჩხხოროწყუს რაიონებში. 1976 წლისთვის კაჭიჭს დასავლეთ საქართველოში 1,72 ჰექტარი ეკავა.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ მოგრძო-ოვალური და მცირედ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ან კონუსური ფორმის, ზოგჯერ მხრიანი, თხელი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი — საშუალო ზომის, მომრგვალო ან ოდნავ შეხნექილი. მუქი ლურჯია შავ ფერში გარდამავალი. თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით სქლად დაფარული. რბილობი საკმაოდ ხორციანი და წვნიანია. წვენი ღიად შეფერილი, სასიამოვნო ტკბილი და მომჟავო გემოთი. ჯიშური არომატი სუსტადაა გამოხატული.

ვაზი საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 164-188 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 130-145 გრამია, ხოლო საჰექტარო მოსავლიანობა — 6.0-7.0 ტონა. კარგად ვიტარდება ტენიან პირობებში. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.5-22.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-9 გ/ლ-ს.

იძლევა სუფრის ხარისხოვან წითელ ღვინოს.  ახასიათებს ძლიერი ზრდა. დარგვიდან მეორე წელს იძლევა მოსავლის პირველ ნიშანს, ხოლო მეოთხე-მეხუთე წლიდან უკვე სრულ მოსავალს გვაძლევს. მისი საშუალო საჰექტარო მოსავალი შეადგენს 60-80 ცენტნერს და აქედან გამომდინარე იგი ითვლება საშუალომოსავლიან ჯიშად. კაჭიჭი უფრო მგრძნობიარეა ჭრაქის მიმართ, ვიდრე ნაცრის მიმართ. კაჭიჭის გამძლეობა ადგილობრივ ჯიშებთან შედარებით კარგია. კაჭიჭი ძველთაგანვე შერჩეული და გამოვლინებულია მაღლარად ფორმირებისათვის, რის დროსაც კაჭიჭი მოსავალსაც უხვს იძლეოდა და ღვინოც კარგი დგებოდა, თუმცა სოკოვანი დაავადებების გავრცელების შემდეგ კაჭიჭს იგივე თვისებები აღარ ახასიათებს. კაჭიჭის ფორმირება საკმაოდ პერსპექტიულია ძველ ქართულ ოლიხნარებზე. კაჭიჭს საკმაოდ კარგი მონათესაობა ახასიათებს ფილოქსერაგამძლე საძირეებთან. კაჭიჭის გამოყენება ყველაზე უფრო მიზანშეწონილია სუფრის წითელი ღვინოების დასამზადებლად. მის ღვინოს კარგი ფერი აქვს, იგი სინაზით, გემოს სისრულით და კარგად განვითარებული ჯიშური არომატით ხასიათდება. აქვს შებუსული ფოთოლი, საშუალო სიდიდის მტევანი (100-160 გ), შავი და მრგვალი მარცვალი. ამზადებენ მაღალხარისხოვან მუქი ფერის საშუალოსხეულიან სუფრის ღვინოს.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 178

## რესურსები ინტერნეტში
*ქართული ვაზის ძველი ჯიშები

კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
კახაბერისძენი

**კახაბერისძენი** — დიდებულთა საგვარეულო დასავლეთ საქართველოში. ბაღვაშთა საგვარეულო განშტოება. კახაბერისძენი XI საუკუნიდან რაჭის ერისთავები იყვნენ. სხვავის ეკლესიის ჯვრის XI საუკუნის წარწერაში მოხსენიებულია რაჭის ერისთავი რატი და მისი ძე კახაბერი. მკვლევართა აზრით, იგივე კახაბერი, უკვე ბერად შემდგარი, კირილეს სახელით, იხსენიება თავის ძესთან, ერისთავერისთავ რატისთან ერთად ნიკორწმინდის ჯვარცმის ხატის XI საუკუნის წარწერაში. კახაბერისძენთ გააფართოვეს თავიანთი სამფლობელო მიწა-წყალი. თამარის მეფობის დასაწყისისათვის ისინი ფლობდნენ არა მხოლოდ რაჭას, არამედ თაკვერსაც (ლეჩხუმი)  და რაჭისა და თაკვერის ერისთავებად იწოდებოდნენ. კახაბერისძენი მნიშვნელოვან როლს თამაშობდნენ XII—XIII საუკუნეების საქართველოს პოლიტიკურ ცხოვრებაში. XIII საუკუნის 60 წლებში მეფის ხელისუფლების წინააღმდეგ კახაბერისძენთა ბრძოლის გამო დავით VI ნარინმა გააუქმა რაჭის საერისთავო და სახასო მამულად აქცია. კახაბერისძენთა საგვარეულო, როგორც ჩანს, ამოწყდა. XIV საუკუნის მიწურულს, კვლავ აღდგენილ რაჭის საერისთავოს სხვა საგვარეულო ჩაუდგა სათავეში.

## იხილეთ აგრეთვე
* კახაბერ კახაბერისძე

## ლიტერატურა
* *თაყაიშვილი ე.,* არქეოლოგიური მოგზაურობა რაჭაში, თბ., 1963;
**სოსელია ო.,* რაჭის ერისთავთა სათავადო, კრ.: საქართველოს ფეოდალური ხანის ისტორიის საკითხები, წგნ. 1, თბ., 1970;

კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
კატეგორია:ბაღვაშები
კატეგორია:რაჭის ერისთავები
კახეთის კავკასიონი

thumb|250px|კახეთის კავკასიონი ალავერდიდან
**კახეთის კავკასიონი** — კავკასიონის უკიდურესი აღმოსავლეთი მონაკვეთი საქართველოს ფარგლებში. იწყება მწვერვალი დიდი ბორბალოდან და მთავრდება მწვერვალ ტინოვროსოსთან. ჩრდილოეთი საზღვარი მიუყვება კახეთის კავკასიონის ალპურ ლანდშაფტიან თხემს, ხოლო სამხრეთი — მთისწინეთს. მოიცავს მდინარე ალაზნის ზემო დინების ხეობას (პანკისის ხეობა), ალაზნის მარცხენა შენაკადებისა და ილტოს (ალაზნის მარჯვენა შენაკადი) აუზებს. აგებულია ძირითადად ქვედა და შუაიურული ასაკის თიხაფიქლებისა და ქვიშაქვების ინტენსიურად დანაოჭებული წყებებით. ქვემო კალთებზე აქა-იქ ცარცული სისტემის ნალექებია. მდინარეების დიდხევის, სტორისა და ლოპოტის ხეობებში გავრცელებულია პალეოზოური გრანიტოიდები, კრისტალური ფიქლები და მარმარილო. მთავარი წიაღისეულია მარმარილო (ლოპოტის), მინერალური სამკურნალო წყალი (თორღვას აბანოს). კახეთის კავკასიონის რელიეფში გაბატონებულია მთავარი ქედის მოკლე, ციცაბო, ეროზიული განტოტებები და მდინარეთა ღრმა გარდიგარდმო ხეობები. კახეთის კავკასიონის თხემური ზოლის დასავლეთ ნაწილში შემორჩენილია მეოთხეული გამყინვარების კვალი. კახეთის კავკასიონისთვის დამახასიათებელია ჰავის სიმაღლებრივი ზონალურობა დაწყებული ზომიერად თბილიდან დამთავრებული მაღალმთის ნამდვილ ზაფხულს მოკლებული ჰავით. მდინარეებს ახასიათებს წყალმოვარდნა და სელური ღვარები (ღვარცოფი), წყალდიდობა აპრილ-ივნისში, წყალმცირობა — ზაფხულსა და ზამთარში. სუბალპურ  და ალპურ ზონაში არის მცირე ზომის ტბები: გრძელი ტბა, ნახევარტბა, მართოთი და სხვა.

კახეთის კავკასიონის ქვემო კალთებზე მთის ტყის ყომრალ ნიადაგებზე განვითარებულია მუხნარ-რცხილნარი, რომელსაც ურევია წიფელი, წაბლი, ცაცხვი და სხვა. ზემო კალთებზე ღია ფერის და გაეწრებულ ტყის ყომრალ ნიადაგებზე გაბატონებულია წიფლის ტყე. მასში შერეულია რცხილა, ნაკერჩხალი და სხვა. კახეთის კავკასიონისთვის დამახასიათებელია კოლხეთისა დაჰირკანის მცენარეულობის რელიქტები: ძელქვა, ბზა, თალიშური სურო და სხვა. ტყის ზონის ზემოთ არყის ტანბრეცილი ტყეებია, არის აგრეთვე ცირცელი, ბოკვი. უფრო ზემოთ (2400–2500 მ-დან) მთის კორდიან და კორდიანტორფიან ნიადაგებზე გავრცელებულია სუბალპური და ალპური ბალახეულობა, რომელსაც იყენებენ საძოვრებად. ჩრდილოეთი ექსპოზიციის კალთებზე დეკიანებია.

კახეთის კავკასიონზე ჩამოყალიბებულია ზომიერად ნოტიო ჰავიანი შერეული ფართოფოთლოვანი მთა-ტყისა და მთა-მდელოს ლანდშაფტები. მის ტერიტორიაზე არის ლაგოდეხის, ბაწარისა და ბაბანეურის სახელმწიფო ნაკრძალები. კახეთის კავკასიონის მთავარ მდინარეთა ხეობების ქვემო ნაწილები ათვისებულია სამეურნეოდ.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ფლორა
* საქართველოს ტყეები

## ლიტერატურა
კატეგორია:კავკასიონის მთები
კატეგორია:კახეთის კავკასიონი
აბზეკილკუდა კაიმანი

**აბზეკილკუდა კაიმანი** () — ნიანგი კაიმანების გვარისა. გავრცელებულია სამხრეთ ამერიკის აღმოსავლეთსა და ცენტრალურ ნაწილში — სამხრეთ ბრაზილიაში, ბოლივიაში, პარაგვაიში, ურუგვაისა და ჩრდილოეთ არგენტინაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* IUCN Red List of Threatened Species 

კატეგორია:ნიანგები
მისისიპის ალიგატორი

**მისისიპის ალიგატორი** () — ნიანგის სახეობა ალიგატორისებრთა ოჯახისა. ბინადრობს ჩრდილოეთ ამერიკაში, აშშ-ის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ალიგატორის მეორე სახეობასთან, ჩინურ ალიგატორთან შედარებით უფრო დიდია. სხეულის სიგრძე ზოგჯერ 5 მ-ს აღწევს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Reptile Database 
* crocodilian.com  

კატეგორია:ნიანგები
ჩინური ალიგატორი

**ჩინური ალიგატორი** () — ნიანგის სახეობა ალიგატორსებრთა ოჯახისა. ჩინეთის ენდემია. ბინადრობს მდინარე იანძის აუზში. ალიგატორის მეორე სახეობასთან, ამერიკულ ალიგატორთან შედარებით პატარაა. სხეულის სიგრძე 1.5–2 მ. ბუნებაში 200-ზე ნაკლები ჩინური ალიგატორია დარჩენილი.

## რესურსები ინტერნეტში
*წითელი წიგნი 
*crocodilian.com  

კატეგორია:ნიანგები
კახთუბანი

**კახთუბანი** — პუნქტი ისტორიულ ჰერეთში. ამჟამად ქალაქ გურჯაანის ერთ-ერთი უბანი. ტოპონიმ  კახთუბნის არსებობა კიდევ ერთი დადასტურებაა ჰერეთის ტერიტორიაზე კახების ტომის ინფილტრაციისა. ამ უბანში შემორჩენილია ორგუმბათიანი ეკლესია — გურჯაანის ყველაწმინდა (VIII ს.).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჰერეთი
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტი
კახისის ტბა

**კახისის ტბა** — ტბა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თრიალეთის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარეების ჭობისხევისა და დვირულის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადები) წყალგამყოფ შტოქედზე, ზღვის დონიდან 1752 მ. ფართობი 0,05 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 10 მ. ტბის ქვაბული წარმოქმნილია სუფოზიის შედეგად. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა სადინარით. ტბის მიდამოებში ნაძვნარია.

## სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
კახური თეთრი

**კახური თეთრი** — ქართული საშემოდგომო ატმის ჯიში. გავრცელებულია კახეთში. ხე სწრაფად იზრდება, მომრგვალო ვარჯი აქვს. მე-3 წლიდან მსხმოიარობს. ნაყოფი მწიფდება სექტემბრის ბოლოს, მსხვილი და მრგვალია, ღარი ოდნავ ემჩნევა, სახრავია. აქვს მოთეთრო, მკვრივი და თხელი შებუსული კანი, თეთრი, მკვრივი, ტკბილი, ოდნავ მწკლარტე, წვნიანი, არომატული რბილობი. კარგი საკომპოტე და სასუფრე ჯიშია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ატმის ჯიშები
კახეთის მევენახეთა ყრილობა

**კახეთის მევენახეთა ყრილობა** — 1899 წლის 20–25 ნოემბერს შემდგარი ყრილობა ქ. თელავში, ფილოქსერის კავკასიური კომიტეტისა და მისი წევრის ივანე ანდრონიკაშვილის ინიციატივით. ყრილობის მიზანი იყო კახეთის სოფლის მეურნეობის ძირითადი დარგის — მევენახეობის მოვლა-პატრონობისა და მავნებელთაგან ვაზის კულტურის დაცვის ღონისძიებათა შემუშავება. განსაკუთრებულ ყურადღებას იქცევდა ფილოქსერა, რომელიც უკვე ანადგურებდა დასავლეთ საქართველოს ვენახებს და შეჭრილი იყო გორის მაზრაშიც. მართალია, კახეთს ამ საშინელი მავნებლისაგან იცავდა მთები და საკმაოდ უვენახო სივრცეების ზოლი, მაგრამ ფილოქსერის საფრთხე მაინც იზრდებოდა.

კახეთის მევენახეთა ყრილობამ განიხილა კახეთში უკვე გავრცელებული ვაზის სოკოვან დაავადებათა (მილდიუსა და ოიდიუმის) წინააღმდეგ ბრძოლის, ფილოქსერისაგან დასაცავად ბრძოლის, ფილოქსერისაგან დასაცავად ამერიკული ვაზის სანერგეთა გაშენების (ასეთი სანერგე იყო საქარაში 1893 წლიდან) საკითხები. ამერიკული ვაზის საძირეზე დამყნობით უნდა გადაერჩინათ კლასიკური ჯიშის ადგილობრივი ვაზები. (დასავლეთ საქართველოში ეს უკვე კეთდებოდა). ყრილობამ განიხილა აგრეთვე მთელი რიგი სხვა საკითხები.

წვრილ მევენახეებს ვენახისმფლობელთა ყრილობაში მონაწილეობა არ მიუღიათ და არც მათი ინტერესების დაცვაზე ყოფილა მსჯელობა. კახეთის მევენახეთა ყრილობამ მოისმინა როგორც მევენახეთა, ასევე ცნობილი სპეციალისტების (ი. ანდრონიკაშვილი, პ. ავერკინი, პ. გეევსკი, ნ. გოზალიშვილი, გ. კოლელიშვილი, ნ. ვაჩნაძე, ს. ვახვახიშვილი, მ. ვერმიშევი, ს. ზავაროვი, ა. დემენტიევი, დ. მაყაშვილი, პ. სააკაშვილი, ი. და ვ. სტაროსელსკები, ვ. რცხილაძე, ლ. ჯანდიერი, ი. ჯორჯაძე, გ. შალიკაშვილი და სხვა) მოხსენებები და სიტყვები.

## ლიტერატურა
**გუგუშვილი პ.,* საქართველოსა და ამიერკავკასიის ეკონომიკური განვითარება XIX—XX საუკუნეებში, ტ. 4, წგნ. 1, თბ., 1965;
*Труды съезда виноградовладельцев    и виноградарей Кахетии в г. Телави в 1899 г., Тфл., 1907;

კატეგორია:საქართველოს ეკონომიკური ისტორია
კატეგორია:მევენახეობა
კატეგორია:სოფლის მეურნეობა საქართველოში
კახოსი

**კახოსი** — ლეონტი მროველისეული ქართლის ცხოვრების მიხედვით, ქართველი ხალხის ერთ-ერთი ეთნარქი. მას ქართლოსისაგან სამართავად გადაეცა ივრის ხეობის ზედა ნაწილი (ერწო-თიანეთი), რომელსაც შემდგომ კახეთის მხარე ეწოდა.

## ქართლის ცხოვრება
ლეონტი მროველი წერს: 

## იხილეთ აგრეთვე
* ქართველთა ეთნარქები

## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 5, გვ. 452, თბ., 1980

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველთა ეთნარქები
კახური ღორი

**კახური ღორი** — უძველესი ენდემური ჯიში. ევროპული გარეული ღორის მოშინაურების შემდეგ ხალხური სელექციის გზით ჩამოყალიბდა ცალკე ჯიშად. განეკუთვნება მომთაბარე ტიპს. ფერად შავია, ზოგჯერ მუქი ნაცარა ან მოწითალო. აქვს უხეში კონსტიტუცია, გვიან მწიფდება, გარემო პირობებს ადვილად ეგუება, ნაკლებმომთხოვნია. იკვებება ტყის მცენარეთა ნაყოფით, იყენებს აგრეთვე თავთავიანი კულტურების ნაწვერალს და ნაკლებნაყოფიერი ტენიანი ჭალის საძოვრებს. კერატის ცოცხალი მასაა 110-120 კგ (უდიდესი 160 კგ), ნეზვისა — 95—100 კგ (უდიდესი 130 კგ-მდე). ნაყოფიერება 7—8 გოჭი, მერძეულობა 30—40 კგ. გასუქების პერიოდში დღეღამური წონამატია 200—300 გ. 1 კგ წონის მოსამატებლად სჭირდება 8—8,5 საკვები ერთული. აქვს მაღალხარისხოვანი მჭლე ხორცი, რომლის წმინდა გამოსავალია 63—64%, ქონისა 20—21%. კახური ღორი გავრცელებულია თიანეთის, ახმეტის, თელავის, ყვარლის, გურჯაანის, დუშეთის, თეთრიწყაროს და სხვა მუნიციპალიტეტებში, სადაც 1974 წელს მისი რაოდენობა 2 ათას სულს აღწევდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ღორის ჯიშები
საღვთო კავშირი

thumb|300px|საღვთო კავშირის ქვეყნები: პრუსია (ნაცრისფერი), ავსტრია (ყვითლად) და რუსეთი (მწვანე).
**საღვთო კავშირი**  — კოალიცია რუსეთის იმპერიას, ავსტრიასა და პრუსიას შორის 1815-1825 წლებში.  საღვთო კავშირი იყო პირველი თანამედროვე ტიპის საერთაშორისო ორგანიზაცია.

შეიქმნა 1815 წელს რუსეთის მეფე ალექსანდრე I-ის ინიციატივით, ვენის კონგრესის გადაწყვეტილებათა დაცვის მიზნით. ხელშეკრულებას ვენაში 26 სექტემბერს ხელი მოაწერეს ალექსანდრე I-მა, ავსტრიის იმპერატორმა ფრანც I-მა და პრუსიის მეფე ფრიდრიხ-ვილჰელმ III-მ. 1815 წლის 19 ნოემბერს კავშირს შეუერთდა საფრანგეთის მეფე ლუი XVIII, შემდეგ კი ევროპპის მონარქთა უმრავლესობა.

კავშირის გაცხადებული მიზანი იყო ქველმოქმედებისა და მშვიდობის ქრისტიანული ღირებულებების დამკვიდრება ევროპულ პოლიტიკურ ცხოვრებაში, თუმცა პრაქტიკულად კლემენს ვენცელ ფონ მეტერნიხმა იგი რევოლუციის საწინააღმდეგო ბასტიონი გახადა. სამი ქვეყნის მონარქმა ეს კავშირი მათ ქვეყნებში რევოლუციური გავლენის წინააღმდეგ ერთობლივი ძალისხმევისთვის გამოიყენა (განსაკუთრებით საფრანგეთის რევოლუციის ტალღისგან დასაცავად). შესაბამისად, ეს კავშირი დემოკრატიის, რევოლუციისა და სეკულარიზმის წინააღმდეგი იყო. შემდგომში მათ შეუერთდა დანარჩენი ევროპული მონარქიებიც გარდა დიდი ბრიტანეთის, ვატიკანისა და ოსმალეთის იმპერიისა. დიდი ბრიტანეთი მაინც ჩართული იყო საღვთო კავშირის პირველი კონგრესის მუშაობაში.

1818 წელს აახენის კონგრესზე გადაწყდა საფრანგეთიდან საოკპუაციო ჯარების ვადაზე ადრე გაყვანა და დაისახა ღონისძიებები ვენის კონგრესის მიერ დაწესებული საზღვრების განსამტკიცებლად. 1820 წლის ტროპაუს კონგრესის ოქმით რუსეთმა, ავსტრიამ და პრუსიამ ევროპის სხვა სახელმწიფოების საშინაო საქმეებში ჩარევის უფლება მოიპოვეს. 1820-1821 წლებში ავსტრიამ ჩაახშო ნეაპოლის და პიემონტის (1821) რევოლუცია, 1821 წლის ლაიბახის კონგრესით კი მიიღო ამ ქვეყნებში ინტერვენციის უფლება. 1822 წლის ვერონის კონგრესის დაადგენილებით საფრანგეთი 1823 წელს შეიჭრა ესპანეთში და აღადგინა აბსოლუტური მონარქია. ვერონის კონგრესზე გამოვლინდა წინააღმდეგობანი საღვთო კავშირსა და დიდ ბრიტანეთს შორის, ასევე წინააღმდეგობანი კავშირის წევრებს, რუსეთის იმპერიასა და ავსტრიის იმპერიას შორის კონგრესის მიერ დაგმობილი საბერძნეთის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი აჯანყებისადმი (1821-1829) დამოკიდებულების საკითხზე. 

კავშირი 1825 წელს დაიშალა ალექსანდრეს გარდაცვალებასთან ერთად. 

კავშირი ასევე ცდილობდა გავლენა ექონია ლათინურ ამერიკაზე, თუმცა მას ხელი შეუშალა ბრიტანეთის წინააღმდეგობამ და აშშ-ის პრეზიდენტი ჯეიმზ მონროს ე.წ. მონროს დოქტრინამ.

## ლიტერატურა
*Ghervas, Stella. ''Réinventer la tradition. Alexandre Stourdza et l'Europe de la Sainte-Alliance.'' Paris, Honoré Champion, 2008. ISBN 978-2-7453-1669-1

კატეგორია:სამხედრო ალიანსები
კატეგორია:ევროპის ახალი ისტორია