open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
აპოლოგია (პლატონი)

**(სოკრატეს) აპოლოგია** — პლატონის ნაშრომი, რომელიც შედგება სოკრატეს მიერ ძვ. წ. 399 წელს მის საწინააღმდეგოდ წარდგენილი ბრალდებებისგან თავის დასაცავად წარმოთქმული სიტყვის პლატონისეული ვერსიისგან. ისტორიკოსების უმრავლესობა ამ ტექსტს სოკრატეს წინააღმდეგ გამართული სასამართლოს გარემოებების სანდო წყაროდ მიიჩნევს. კერძოდ, „აპოლოგიიდან“ ცნობილი ხდება ბრალდების დეტალები, ბრალმდებელთა სახელები და სოციალური მდგომარეობა (მელეტოსი, ანიტოსი, ლიკონი) და სხვა დეტალები. „აპოლოგია“ პლატონის პირველი შემორჩენილი ტექსტია, რომელიც სასამართლოს შემდეგ მალევე დაიწერა (ძვ. წ. 397 ან 396 წელს).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Plato, Apology

კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ფილოსოფია
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ლიტერატურა
კატეგორია:პლატონის დიალოგები
მენონი (პლატონი)

**მენონი** — პლატონის ერთ-ერთი დიალოგი. დიალოგის მონაწილეები არიან: მენონი, სოკრატე, მენონის მონა, ანიტასი.

## დიალოგის კომპოზიცია 
* I. რა არის სიქველე და შეიძლება თუ არა მისი სწავლება? მენონი ცდილობს სიქველეების ჩამოთვლას, თუმცა სოკრატე მას აწყვეტინებს და სთხოვს, განმარტოს, რა არის თვითონ სიქველე.
* II. ცოდნა, როგორც წარსულ ცხოვრებაში ნანახის გახსენება. კითხვების მეშვეობით სოკრატე ახერხებს იმის ჩვენებას, რომ მონამ იცის გეომეტრია, მიუხედავად იმისა, რომ იგი არ შეუსწავლია. ამგვარად, იგი იხსენებს იმას, რაც წარსულ ცხოვრებაში იცოდა.
* III. სიქველის საკითხზე დაბრუნება. სოკრატე ასკვნის, რომ სიქველის სწავლა შეუძლებელია, რადგან არ არსებობენ სიქველის მასწავლებლები. თვით თემისტოკლემ და თუკიდიდემ ვერ მოახერხებს, თავიანთი ვაჟებისთვის სიქველის სწავლება, ამიტომ სიქველე ღვთიური გამორჩეულობის მაჩვენებელია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Платон. Менон . — По изданию: Платон. Собр. соч. в 4-х томах. Том 1. М.: «Мысль», 1990-1994. — ISBN 5-244-00385-2, ISBN 5-244-00451-4.
* *Лосев А. Ф.* Комментарии к диалогу Платона «Менон» 
* *Лосев А. Ф.* «Менон». Учение о припоминании . — В кн.: Лосев А. Ф. Очерки античного символизма и мифологии. М. «Мысль», 1993.
* Menon (greek text)
* Вольф М. Н. Эпистемический поиск в диалоге Платона «Менон» // Вестник Томского государственного университета. Серия: Философия. Социология. Политология. 2011. № 4 (16). C. 146—159.

კატეგორია:პლატონის დიალოგები
ახთაჩი (აღსუ)

**ახთაჩი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  აღსუს რაიონში.   
## რესურსები ინტერნეტში
* 
 

კატეგორია:აღსუს რაიონის სოფლები
ახუნდლუ

**ახუნდლუ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  აღსუს რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა —    	197 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 

კატეგორია:აღსუს რაიონის სოფლები
ნიარის დეპარტამენტი

**ნიარის დეპარტამენტი** () — კონგოს რესპუბლიკის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ლუბომო.

ჩრდილოეთით და ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება გაბონს, სამხრეთ-დასავლეთით კუილუს დეპარტამენტს, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ბუენზის დეპარტამენტს, აღმოსავლეთით ლეკუმუს დეპარტამენტს.

დეპარტამენტის სახელწოდება წარმოშობილია მდინარე ნიარისაგან, რომელსაც ქვედა დინებაში ჰქვია კუილუ.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ნიარის დეპარტამენტი დაყოფილია 2 კომუნად და 13 ოლქად:
* კომუნები:
** დოლისიე
** მოსენჯო
* ოლქები:
** ბანდა (6910 ადამიანი)
** დივენი (13 549 ადამიანი)
** კიბანგუ (17 928 ადამიანი)
** კიმონგო (19 578 ადამიანი)
** ლონდელა-კაიე (8150 ადამიანი)
** ლუვაკუ (13 408 ადამიანი)
** მბინდა (4783 ადამიანი)
** ჩრდილოეთ მუნგუნდუ (1385 ადამიანი)
** სამხრეთ მუნგუნდუ (5703 ადამიანი)
** მუტამბა (10 385 ადამიანი)
** მაიოკო (5147 ადამიანი)
** ნიანგა (9340 ადამიანი)
** იაია (3805 ადამიანი)

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს რესპუბლიკის დეპარტამენტები
ბაიმლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ბაიმლი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ბაიმლი — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში.
*ბაიმლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ზარდაბის რაიონში.
ჯაფარლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ჯაფარლი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ჯაფარლი — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში.
*ჯაფარლი — სოფელი აზერბაიჯანში, გადაბეის რაიონში.
*ჯაფარლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ევლახის რაიონში.
*ჯაფარლი — სოფელი აზერბაიჯანში, იმიშლის რაიონში.
*ჯაფარლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ყაზახის რაიონში.
*ჯაფარლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ჯალილაბადის რაიონში.
*ჯაფარლი — სოფელიაზერბაიჯანში, ჯალილაბადის რაიონში.
ჩენდუ

**ჩენდუ** () — სუბპროვინციული მნიშვნელობის ქალაქი ჩინეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, მდინარე მინძიანის ხეობაში. წარმოადგენს სიჩუანის პროვინციის ადმინისტრაციულ ცენტრს. 2014 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 14,427,500 ადამიანი. ფართობი 14,378.18 კმ². 

ჩენდუ წარმოიქმნა ძველი წელთაღრიცხვის IV საუკუნეში შუს სამეფოს დაარსებისას. შუს ძველ სამეფოში ცნობადობით გამოირჩეოდა ჩენდუ, სინდუ და გუანდუ. შემდგომში სწორედ ჩენდუმ განიცადა აღმავლობა. ჩვენი წელთაღრიცხვის დასაწყისში ჩენდუ ფარჩას წარმოებით იყო განთქმული და აგრეთვე ძინჩენი ეწოდებოდა („ფარჩის ქალაქი“). ძველი წელთაღრიცხვის 316 წლამდე იყო შუს სამეფოს დედაქალაქი. სამმეფობის პერიოდში 221-263 წლებში შუ-ხანის სამეფოს დედაქალაქი. IV საუკუნის პირველ ნახევარში ჩენის სახელმწიფოს დედაქალაქი, V საუკუნის დასაწყისში დასავლეთი შუს სახელმწიფოს დედაქალაქი, ხოლო უ დაის პერიოდში ადრინდელი შუსა და გვიანდელი შუს დედაქალაქი. 994 წელს ჩენდუ გარკვეული დროის განმავლობაში იყო ლი შუს დედაქალაქი. 1644-46 წლებში ჩენდუ დაიკავა ჯან სიანჯუნის მეამბოხეთა არმიამ, რის შედეგადაც იგი გახდა დიდი დასავლეთის სახელმწიფოს დედაქალაქი. 

გლეხთა დიდი ომის, მანჯურიის მიერ ჩინეთის დაპყრობისა და სანფანის ომის დროს ჩენდუ ძლიერ დაზარალდა და პრაქტიკულად დაცარიელდა. სიჩუანის პროვინციის ცალკე სამხედრო სამეფისნაცვლოს გამოყოფის შემდეგ, 1731 წლიდან სიჩუანის სამეფისნაცვლოს რეზიდენციად ჩენდუ იქცა. XX საუკუნემდე ჩენდუ იყო სამაზრო ქალაქი, რომელსაც არ ჰქონდა საკუთარი მმართველობის ორგანოები. 1928 წელს ჩენდუსა და ხუაიანის მაზრები ოფიციალურად გაერთიანდა ქალაქ ჩენდუს სახით საკუთარი მმართველობის ორგანოებით. 1949 წლის 27 დეკემბერს ჩენდუს შემადგენლობაში შევიდა ჩინეთის სახალხო-განმათავისუფლებელი არმია და ჩენდუ ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის შემადგენლობაში შევიდა. 1952 წელს აღდა სიჩუანის პროვინცია და ჩენდუ გახდა პროვინციული დაქვემდებარების პირდაპირი ქალაქი. მასში განთავსდა პროვინციის მმართველობა. 

ჩენდუ მდებარეობს სიჩუანის ქვაბულის დასავლეთ დაბოლოებაზე, ჩენდუს ვაკეზე. საქალაქო ოლქი დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია 192 კილომეტრზე, ხოლო ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 166 კილომეტრზე. ფართობი 12 390 კმ². ესაზღვრება შემდეგი საქალაქო ოლქები: დეიანი, ძიიანი, მეიშანი და იაანი, აგრეთვე ნგავა-ტიბეტ-ციანის ავტონომიური ოლქი. საქალაქო ტერიტორია განლაგებულია ზღვის დონიდან დაახლოებით 500 მ სიმაღლეზე. საქალაქო ოლქის ყველაზე დაბალი წერტილი 378 მეტრზეა. ქალაქის მიღმა რელიეფი უფრო მრავალფეროვანია.

დამახასიათებელია ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი. ჰავა კომფორტულია როგორც მოსახლეობისათვის, ისე სოფლის მეურნეობისთვისაც. ცინლინის მთები ქალაქს იცავენ ციმბირიდან წამოსული ჩრდილოეთის ჰაერის მასებისაგან, ამიტომ ზამთარი ჩენდუში რბილია, ვიდრე იანძის ქვემო ნაწილში. იანვრის საშუალო ტემპერატურა შეადგენს 5,6 °С-ს, იშვიათად თოვს, თუმცა ზოგჯერ ხანმოკლე სუსხია ნიშანდობლივი. ზაფხული ნოტიოა და საკმაოდ ცხელი. ივლისისა და აგვისტოს საშუალო ტემპერატურა უდრის დაახლოებით 25°С, თუმცა დღისით შესაძლოა 33 °С მიაღწიოს და მეტსაც. ატმოსფერული ნალექების მაქსიმალური რაოდენობა მოდის ივნისიდან სექტემბრის ჩათვლით.

## რესურსები ინტერნეტში
*ჩენდუს მთავრობის ოფიციალური საიტი
*ჩენდუს მთავრობის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები
რელიგია უზბეკეთში

ისლამი წარმოადგენს უზბეკეთის მოსახლეობის უმრავლესობის რელიგიას, 2009 წლის მონაცემებით, ქვეყნის მოსახლეობის 96.3% მუსლიმია.

## ისლამი
[thumbnail|320px|[თემურლენგის ძეგლის სურათი უზბეკეთის ვალუტაზე.]]

მოსახლეობის უმრავლესობა სუნიტები არიან, ასევე შიიტი მუსლიმებიც არიან. ისლამი, უზბეკების წინაპრებმა, VIII საუკუნეში მიიღეს, როდესაც არაბებმა ცენტრალურ აზიაში შევიდნენ. ისლამმა, თავდაპირველად დაიკავა ქვეყნის სამხრეთი ნაწილი — თურქესტანი, ხოლო შემდგომ, თანდათან გავრცელდა ჩრდილოეთისკენ. XIV საუკუნეში, თემურლენგმა ააშენა მრავალი რელიგიური ნაგებობა, მათ შორის ბიბი-ხანიმის მეჩეთიც. მან ასევე ააშენა თავისი ერთ-ერთი საუკეთესო შენობა, აჰმედ იასავის საფლავზე, რომელიც იყო გავლენიანი თურქი სუფი წმინდანი, რომელმაც გაავრცელა სუფიური ისლამი მომთაბარე ტომებს შორის. ისლამი გავრცელდა უზბეკებს შორის, როდესაც უზბეგ ჰანმა მიიღო ისლამი. ისლამი მიიღო იბნ აბდულ ჰამიდმაც, რომელიც ბუხარანის საიდი და შეიხი იყო, უზბეკებმა ასევე ხელი შეუწყეს ისლამის გავრცელებას ოქროს ურდოშიც და მისიონერული წესით გაფართოეს ისლამი მთელ ცენტრალურ აზიაში. საბოლოოდ, ისლამმა დაეხმარა ხანს აღმოფხვრას ინტერფრაქციული ბრძოლები ურდოს შიგნით და დაასტაბილუროს სახელმწიფო დაწესებულებები.

საბჭოთა კავშირის დროს, მოსკოვმა მნიშვნელოვნად დაამახინჯა ისლამის გაგება უზბეკეთის მოსახლეობის შორის და შექმნა კონკურენტული ისლამური იდეოლოგიები შუა აზიის მოსახლეობას შორის. მთავრობა აფინანსებდა ოფიციალურ ანტირელიგიურ კამპანიებს და ახშობდა ნებისმიერ მინიშნებას ისლამურ მოძრაობასთან ან ქსელთან, რომელიც ფუნქციონირებდა სახელმწიფოს კონტროლის გარეთ. ამის გარდა, ბევრი მუსლიმი ინტენსიური რუსიფიკაციის მსხვერპლი გახდა. დაიხურა ბევრი მეჩეთი და სტალინის მმართველობის დროს, ბევრი მუსლიმი მასობრივი დეპორტაციის მსხვერპლი გახდა. უზბეკეთში, საბჭოთა ხელისუფლების ბოლომ არ მოუტანა ისლამური ფუნდამენტალიზმის აყვავება, როგორც ამას ბევრი წინასწარმეტყველებდა, არამედ მოხდა ეტაპობრივი გადასვლა რწმენაზე. ამჟამად, *Pew Research Center* ანგარიშის თანახმად, უზბეკეთის მოსახლეობის 96.3% მუსლიმია.

## ქრისტიანობა
უზბეკეთში ქრისტიანები ძირითადად ეთნიკურად რუსები არიან, რომლებიც მართლმადიდებელი ქრისტიანები არიან. ასევე, კათოლიკეებიც ცხოვრობენ, ძირითადად ეთნიკური პოლონელები.

## ზოროასტრიზმი
უძველესი, უზბეკეთის პრე-ისლამური ზოროასტრიზმი დღემდეც არსებობს და 7,400 ადამიანი უზბეკეთში მას მოსდევს.

## იუდაიზმი
ებრაელების რიცხვი უზბეკეთში შეადგენს 5000, 2007 წლის მონაცემებით, რომელიც მთელი მოსახლეობის 0.2% წარმოადგენს. უზბეკეთში, მხოლოდ მცირე რიცხვით ბუხრანელი ებრაელები დარჩნენ.

## სქოლიო
კატეგორია:რელიგია უზბეკეთში
სიბაი

**სიბაი** (; ) — ქალაქი ბაშკირეთში. მდებარეობს სამხრეთ ურალის აღმოსავლეთ ფერდობზე. დედაქალაქ უფადან 464 კილომეტრში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 62,763 ადამიანს.

## ისტორია 
სიბაიმ დაბის სტატუსი 1938 წელს მიიღო. 1955 წლის 21 ნოემბერს კი ქალაქის სტატუსი მიენიჭა.

## ეკონომიკა 
სიბაი ცნობილია რუსეთში ყველაზე ღრმა ღია ტიპის საბადოთი. სპილენძ-თუთიის კარიერი ორი კილომეტრის სიგანის და 500 მეტრის სიღრმისაა. ქალაქს ემსახურება სიბაის აეროპორტი.

## დემოგრაფიული მახასიათებლები 
2010 წლის აღწერის მიხედვით სიბაის ეთნიკური შემადგენლობა შემდეგია:
#ბაშკირები: 53.0%
#რუსები: 35.6%
#თათრები: 8.3%
#სხვა: 3.1%

## რესურსები ინტერნეტში 
*სიბაის ოფიციალური გვერდი  
*სიბაის არაოფიციალური გვერდი  
*Mojgorod.ru. სიბაი 

კატეგორია:ბაშკირეთის ქალაქები
ბაიმაკი

**ბაიმაკი** (; ) — ქალაქი ბაშკირეთში. მდებარეობს მდინარე ტანალიკის დინების ზემო ნაწილში, დედაქალაქ უფადან 489 კილომეტრში. 2010 წლის აღწერის მიხედვით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 17,710 ადამიანს.

## ისტორია 
დაარსებულია 2013 წელს, ქალაქის სტატუსი მიენიჭა 1938 წელს.

## დემოგრაფიული მაჩვენებლები 
ეთნიკური შემადგენლობა:
*ბაშკირები: 69.8%
*რუსები: 23.1%
*თათრები: 5.1%

## რესურსები ინტერნეტში 
* Муниципальный район Баймакский район Республики Башкортостан

## სქოლიო 
კატეგორია:ბაშკირეთის ქალაქები
მურადიმოვო (ბურზიანის რაიონი)

**მურადიმოვო** () — სოფელი ბაშკირეთში, ბურზიანის რაიონში. მიეკუთვნება ბაინაზაროვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ სტაროსუბხანგულოვოდან განლაგებულია 36 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ბელორეცკიდან 124 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 374 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ბურზიანის რაიონის სოფლები
ბაიმლი (აღსუ)

**ბაიმლი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  აღსუს რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა —    	  331 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღსუს რაიონის სოფლები
ბიჯო

** ბიჯო** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  აღსუს რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა —    	1 860 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 

კატეგორია:აღსუს რაიონის სოფლები
ჩუნცინი

**ჩუნცინი**, **იუიჩენი**, **ბასიანი** () — ცენტრალური დაქვემდებარების ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ ჩინეთში. 2015 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 30,165,500 ადამიანი. ფართობი 82,403 კმ². გაშენებულია ტერასებად მთის კალთაზე, მდინარეების იანძისა და ძიალინძიანის შესართავთან. სამდინარო ნავსადგური. წყლის გზით უკავშირდება შანხაის, რკინიგზით — ქალაქ ბაოძის და საზღვაო ნავსადგურ ჯანძიანს. 

დიდი ინდუსტრიული ცენტრია. ჩუნცინსა და მის მიდამოებში იღებენ ქვანახშირს. მნიშვნელოვანია ენერგეტიკული ბაზა, მეტალურგიული კომბინატი, მრავალდარგიანი მანქანათსამშენებლო და ქიმიური მრეწველობა. საშენ მასალათა წარმოება. იხსენიება ძველი წელთაღრიცხვის XI საუკუნეში. ძველ დროში ქალაქი იყო ბას სამეფოს დედაქალაქი და ძანჯოუ ეწოდებოდა. სახელწოდება ჩუნცინი („ორმაგი ზეიმი“) წარმოიშვა 1189 წელს როდესაც იმპერატორ სიაო-ძუნის მესამე შვილი გახდა გუნჯოუს ოლქის უფროსი. ჩუნცინი უძველესი დროიდან იყო სამხრეთ-დასავლეთ ჩინეთის მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრი. უცხოეთთან ვაჭრობისათვის გაიხსნა 1891 წელს. 1891 წელს ჩუნცინი ღია პორტი გახდა, სადაც საბაჟო იყო მოწყობილი, შეინიშნებოდა განვითარება ნაოსნობაში, ვაჭრობაში, საფინანსო საქმესა და გადამამუშავებელ მრეწველობაში. თანდათანობით ქალაქი გახდა საკვანძო პუნქტი, რომელიც სამხრეთ-დასავლეთ ჩინეთსა და იანძის ზემოთებს გარე ზღვასთან აკავშირებდა. 1913 წლიდან 1929 წლამდე ეწოდებოდა ბასიანი. 

1938 წლის ოქტომბრიდან 1946 წლის დასაწყისამდე იყო ჩინეთის დროებითი დედაქალაქი. გომინდანელთა ხელისუფლებისაგან გაათავისუფლა ჩინეთის სახალხო განმათავისუფლებელმა არმიამ 1949 წლის 30 ნოემბერს. 1929 წელს ჩუნცინს ოფიციალურად მიენიჭა ქალაქის სტატუსი. ჩუნცინს საფუძველი ჩაეყარა იმ ადგილში, სადაც მდინარე ძიალინძიანი ერთვის მდინარე იანძს. როდესაც დასრულდა 2006 წლის 20 მაისს სანსიანის კაშხლის მშენებლობა წარმოქმნილმა წყალსაცავმა ჩუნცინამდე მიაღწია, რამაც ხელი შეუწყო დიდი გემების გავლას საქალაქო პორტისაკენ. 

ქალაქი შემოსაზღვრულია სამი მთის მასივით: დაბაშანით (ჩრდილოეთით), უშანით (აღმოსავლეთით) და დალუშანით (სამხრეთით). ბორცვიანი ლანდშაფტების გამო ჩუნცინს „მთიანი ქალაქი“ შეარქვეს. ქალაქი ვრცელდება ზღვის დონიდან 243 მეტრ სიმაღლეზე. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ხუბეისა და ხუნანის, სამხრეთით გუიჯოუს, დასავლეთით სიჩუანის, ხოლო ჩრდილოეთით შენსის პროვინციები. ქალაქზე, გარეუბანსა და საოლქო რაიონებზე გაედინება 80 მდინარე, რომელთაგან ყველაზე მნიშვნელოვანია: იანძი, ძიალინი, უძიანი, ფუძიანი, ჩიძიანი და დანინხე. 

ჩუნცინი მდებარეობს სუბტროპიკულ ზონაში. დამახასიათებელია შედარებით რბილი ზამთარი და ცხელი, ზაფხული. ოქტომბრიდან აპრილამდე მომატებული ჰაერის სინოტივე არის ხშირი ნისლის მიზეზი, რის გამოც ქალაქს მეტსახელიც შეერქვა — „ნისლიანი დედაქალაქი“. საშუალო წლიური ტემპერატურა შეადგენს 18,2 °C-ს. ზამთარში ტემპერატურა ეცემა 6-8 °C-მდე, ხოლო ზაფხულში 27-38 °C-მდე. შორის. ატმოსფერული ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა უდრის 1000-1100 მმ-ს. წლის ყველაზე კომფორტული თვეებია პერიოდი აპრილიდან ოქტომბრამდე.

ამჟამად იანძიზე 25 ხიდია გადებული, რომელთაგან ერთი — ჩაოტიანმენი არის მსოფლიოს უგრძესი თაღოვანი ხიდი, რომლის სიგრძეა 1,7 კილომეტრი. ჩუნცინის ცენტრიდან 21 კილომეტრშია ჩუნცინ ძიანბეის საერთაშორისო აეროპორტი. არის მეტროპოლიტენი, რომელშიც 4 ხაზი მოქმედებს, რომელთაგან 2 მიწისქვეშაა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები
ჩინი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ჩინი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

## საქართველო
*ჩინი — ქართული ანბანის ოცდამეექვსე ასო.

## მალაზია
*ჩინი — ტბა მალაიზიაში.
*ჩინი — მდინარე მალაზიაში.
კუილუ (მდინარე)

**კუილუ** (, ასევე კუილუ-ნიარი, კვილა და კვილი) — მდინარე კონგოს რესპუბლიკაში. შუა წელზე **ნიარი** ეწოდება. მიედინება ბუენზის, ლეკუმუს, ნიარის და კუილუს დეპარტამენტების ტერიტორიებზე.

## ისტორია 
მდინარე 1882 წელს იქნა გამოკვლეული ხორვატი დრაგუტინ ლერმანის მიერ. მან მასზე აღმოაჩინა ჩანჩქერები, რომელსაც შუასაუკუნეების ხორვატიის ზრინსკების (, ) დინასტიის პატივსაცემად დაარქვა ზრინსკების ჩანჩქერები.

## გეოგრაფია 
კუილუ კონგოს რესპუბლიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთის უდიდესი მდინარეა და დიდი აუზის მდინარეული ჩამონადენია, რომელიც მოიცავს ოთხი დეპარტამენტის ტერიტორიების დიდ ნაწილს. ზედა დინებაში მდინარე მიედინება დასავლეთისაკენ, მასზე მდებარეობენ ქალაქები მადინგუ, ნკაიი და ლუდიმა. ამ მონაკვეთში მდინარის კალაპოტის გასწვრივ გაყვანილია რკინიგზა ბრაზავილი — პუენტ-ნუარი. შემდეგ მდინარე უხვევს ჩრდილო-დასავლეთისკენ, სადაც მდებარეობს ქალაქი მაკაბანა. შემდეგ მარჯვნიდან მას უერთდება მისი უდიდესი შენაკადი — მდინარე ლუესე და უხვევს სამხრეთ-დასავლეთისკენ. ჩაედინება ატლანტის ოკეანეში ქალაქ პუენტ-ნუარიდან ჩრდილოეთით, დაახლოებით 30 კმ-ში.

## ჰიდროლოგია 
წყლის ხარჯი სუნდას საკვლევ სადგურში, ატლანტის ოკეანეში ჩადინების ადგილიდან 134 კმ-ით მაღლა:

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.3)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.9)

ImageSize = width:600 height:280
PlotArea = left:40 bottom:40 top:20 right:20
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1400
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:Jan text:იანვარი
  bar:Fév text:თებერვალი
  bar:Mar text:მარტი
  bar:Avr text:აპრილი
  bar:Mai text:მაისი
  bar:Jun text:ივნისი
  bar:Jul text:ივლისი
  bar:Aoû text:აგვისტო
  bar:Sep text:სექტემბერი
  bar:Oct text:ოქტომბერი
  bar:Nov text:ნოემბერი
  bar:Déc text:დეკემბერი

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:Jan from:0 till: 1087 
  bar:Fév from:0 till: 1115 
  bar:Mar from:0 till: 1223 
  bar:Avr from:0 till: 1326 
  bar:Mai from:0 till: 1253 
  bar:Jun from:0 till: 645 
  bar:Jul from:0 till: 444 
  bar:Aoû from:0 till: 356 
  bar:Sep from:0 till: 309 
  bar:Oct from:0 till: 356 
  bar:Nov from:0 till: 962 
  bar:Déc from:0 till: 1198

PlotData=
  bar:Jan at: 1087 fontsize:S text: 1087 shift:(-10,5)
  bar:Fév at: 1115 fontsize:S text: 1115 shift:(-10,5)
  bar:Mar at: 1223 fontsize:S text: 1223 shift:(-10,5)
  bar:Avr at: 1326 fontsize:S text: 1326 shift:(-10,5)
  bar:Mai at: 1253 fontsize:S text: 1253 shift:(-10,5)
  bar:Jun at: 645 fontsize:S text: 645 shift:(-10,5)
  bar:Jul at: 444 fontsize:S text: 444 shift:(-10,5)
  bar:Aoû at: 356 fontsize:S text: 356 shift:(-10,5)
  bar:Sep at: 309 fontsize:S text: 309 shift:(-10,5)
  bar:Oct at: 356 fontsize:S text: 356 shift:(-10,5)
  bar:Nov at: 962 fontsize:S text: 962 shift:(-10,5)
  bar:Déc at: 1198 fontsize:S text: 1198 shift:(-10,5)
  

## რესურსები ინტერნეტში
* Le projet de construction d'un barrage sur le Kouilou-Niari 
* African Power Corporation Website
* Institut de Recherche et Developpement Website 

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს რესპუბლიკის მდინარეები
მალებოს ტბა

**მალებოს ტბა** () — ტბა მდინარე კონგოზე, რომელიც ქვედა დინებაში წინ უსწრებს ლივინგსტონის ჩანჩქერებს. კოლონიამდელ დროში ერქვა *ნკუნდის ტბა* (), ადრე ჰენრი მორტონ სტენლის პატივსაცემად მას ასევე ერქვა *სტენლი-პული* ().

## გეოგრაფია 
[thumb|left|200px|*მალებოს ტბის* ხედი თვითმფრინავიდან [კინშასასთან ახლოს]]
მისი სიგრძე 35 კილომეტრია, სიგანე 23 კმ, ხოლო საერთო ფართობი დაახლოებით 500 კმ²-ია. მის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს კუნძული მბამუ საერთო ფართობით 180 კმ², რომელიც ეკუთვნის კონგოს რესპუბლიკას. ტბის სიღრმე მერყეობს 3 მეტრიდან 10 მეტრამდე, წყლის დონე წლის განმავლობაში შეიძლება შეიცვალოს 3 მეტრით, საშუალოდ ზღვის დონიდან რჩება 272 მეტრ სიმაღლეზე.

ტბა მდინარე კონგოს ზედა დინების სანაოსნო მონაკვეთის დასაწყისია ქალაქებთან მბანდაკა, კისანგანი და ბანგი. ქვედა დინებაში მდინარე კონგო არ არის სანაოსნო — ჭორომების სისტემის გავლით, ცნობილი როგორც ლივინგსტონის ჩანჩქერები, მალევე ეშვება ზღვის დონემდე.

## საინტერესო ფაქტები 
კონგოს რესპუბლიკისა და კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დედაქალაქები (შესაბამისად ბრაზავილი და კინშასა) მდებარეობენ *მალებოს ტბის* მოპირდაპირე სანაპიროზე. ეს ორი ქალაქი მსოფლიოში ორი უახლოესი დედაქალაქებია რომისა (იტალია) და ვატიკანის შემდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Joint Operations Graphic (Air) 1:250,000, Kartenblatt SB-33-3
* Bases géographiques
* *Vie matérielle, échanges et capitalisme sur la rive méridionale du Pool du fleuve Congo (1815-1930)* , Sylvie Ayimpam, Clio en @frique, n° 18, 2006.

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს რესპუბლიკის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ტელეს ტბა

**ტელეს ტბა** () — ტბა ცენტრალურ აფრიკაში. მდებარეობს კონგოს რესპუბლიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში

მისი ფართობი შეადგენს დაახლოებით 23 კმ²-ს, ხოლო წყლის მოცულობა — დაახლოებით 71 მილიონი მ³. თითქმის მრგვალი ტბა (6 კმ სიგრძეში და 5 კმ სიგანეში). აქვს მდინარეული ჩამონადენი მდინარე კონგოში.

ტბის რაიონში მდებარეობს დასავლეთის დაბლობის გორილის () უდიდესი პოპულაცია, რომელიც მოითვლის 100 000-ზე მეტ არსებას.

## რესურსები ინტერნეტში
* Origin and function of a closed depression in equatorial humid zones: The Lake Télé in North Congo

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს რესპუბლიკის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ჯაფარლი (გადაბეი)

**ჯაფარლი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  გადაბეის რაიონში.

## რესურსები ინტერნეტში
*

 

კატეგორია:გადაბეის რაიონის სოფლები
პოოლის დეპარტამენტი

**პოოლის დეპარტამენტი** () — კონგოს რესპუბლიკის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. დასავლეთით ესაზღვრება ბუენზის დეპარტამენტს, ჩრდილო-დასავლეთით ლეკუმუს დეპარტამენტს, ჩრდილოეთით პლატოს დეპარტამენტს, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ქვეყნის დედაქალაქ ბრაზავილს, აღმოსავლეთით და სამხრეთით კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას. ფართობი — 33 955 კმ². 2010 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 436 786 ადამიანს. სიმჭიდროვე — 12,86 ად./კმ². ბუნებრივი ნამატი — 2,94 %. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კინკალა.

## მოსახლეობა 
**მოსახლეობის რაოდენობის ცვლილებათა დინამიკა**:

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
პოოლის დეპარტამენტი დაყოფილია 13 ოლქად:
* ბოკო (13 643 ადამიანი).
* ვინდზა (5912 ადამიანი).
* გომა ტსე-ტსე (15 615 ადამიანი).
* იგნიე (29 290 ადამიანი).
* კიმბა (4516 ადამიანი).
* კინდამბა (17 295 ადამიანი).
* კინკალა (34 608 ადამიანი).
* ლუინგუი (10 553 ადამიანი).
* ლუმო (4715 ადამიანი).
* მაიამა (7036 ადამიანი).
* მბანზა-ნდუნგა (9737 ადამიანი).
* მინდული (53 584 ადამიანი).
* ნგაბე (30 091 ადამიანი).

## სქოლიო
კატეგორია:კონგოს რესპუბლიკის დეპარტამენტები
ფოლადლი (გადაბეი)

**ფოლადლი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  გადაბეის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა   —  1 363 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
*
 

კატეგორია:გადაბეის რაიონის სოფლები
მბამუ

**მბამუ** () — დაუსახლებელი კუნძული მდინარე კონგოში, კონგოს რესპუბლიკა. შეიქმნა მალებოს ტბაში. მისგან სამხრეთით მდებარეობს ქალაქი კინშასა, დასავლეთით — ბრაზავილი. კუნძულის აღმოსავლეთი ნაწილი დაფარულია ხეების მჭიდრო მასივით. იყო სადავო ტერიტორია კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასა და კონგოს რესპუბლიკას შორის. კუნძულის ფართობია — 180 კმ².

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:კონგოს რესპუბლიკის კუნძულები
კატეგორია:მდინარის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ტაიპინელთა აჯანყება

**ტაიპინელთა აჯანყება** — უცხოური, მანჯურიული ცინის დინასტიისა და ფეოდალთა ჩაგვრის წინააღმდეგ მიმართული გლეხთა ომი ჩინეთში, აჯანყებულებმა შექმნეს თავიანთი სახელმწიფო. ტაიპინელთა აჯანყების მიზეზი იყო გლეხებსა და ფეოდალებს, ჩინეთის ხალხის ძირითად მასასა და XVII საუკუნის შუა ხანიდან ხელისუფლების სათავეში მდგომ მანჯურიულ არისტოკრატიას შორის ურთიერთობათა გამწვავება, რაც გამოიწვია გლეხთა ფეოდალური ექსპლუატაციის გაძლიერებამ, გადასახადების ზრდამ, კაპიტალისტურ სახელმწიფოთა აგრესიამ. აჯანყების მომზადებაში დიდი როლი ითამაშა რელიგიურმა ქრისტიანულმა ორგანიზაციამ — ღვთის თაყვანისცემის საზოგადოებამ, რომელიც 1843 წელს ხუასიანის მაზრაში დააარსა აჯანყების მომავალმა უზენაესმა ხელმძღვანელმა ხუნ სიუციუანმა. 

აჯანყება დაიწყო 1850 წლის ზაფხულში ძინტიანის რაიონში და თავდაპირველად ლოკალურ ხასიათს ატარებდა. აჯანყების მსვლელობისას ჩამოყალიბდა აჯანყებულთა დისციპლინირებული არმია და შეიქმნა „დიადი კეთილდღეობის ზეციური სახელმწიფო“ (ტაიპინ ტიანგო), დაიწყო სამხედრო ოპერაციები სახელმწიფო ჯარების წინააღმდეგ. 1852 წლის მაისში ტაიპინელები გამოვიდნენ გუანსიდან და გეზი ქვეყნის შუაგულისაკენ აიღეს. ამ ლაშქრობისას აჯანყებულთა რაოდენობა სულ უფრო და უფრო მატულობდა (20-30 ათასი კაციდან 300-350 ათასამდე), მათ არაერთი დიდი სამხედრო გამარჯვება მოიპოვეს და თანდათანობით ტაიპინელთა აჯანყება მთელი ჩინეთის გლეხთა ომად იქცა. 1853 წლის მარტში ტაიპინელებმა ქალაქი ნანკინი აიღეს და ტიანძინი — ზეციური დედაქალაქი უწოდეს. 

ნანკინში ტაიპინელთა აჯანყების ხელმძღვანელებმა გამოაქვეყნეს იმდროინდელი ჩინეთის ფეოდალური საზოგადოების გასამხედროებულ პატრიარქალურ საზოგადოებად გარდაქმნის უტოპიური პროგრამა — „ზეციური დინასტიის სამიწათმოქმედო სისტემა“. პრაქტიკულად ტაიპინელებმა შეამცირეს მიწის საიჯარო გადასახადი გლეხებზე და გადასახადების მნიშვნელოვანი ნაწილი მემამულეებსა და მდიდრებს დააკისრეს. 1853 წლის მაისში ტაიპინელებმა ცინის დინასტიის დამხობის მიზნით პეკინზე გაილაშქრეს, მაგრამ 1855 წლის მაისში დამარცხდნენ. 1853-56 ტაიპინელებმა ახალი შეტევა წამოიწყეს ცენტრალურ ჩინეთში, მნიშვნელოვანი გამარჯვებები მოიპოვეს და გააფართოვეს თავიანთი სახელმწიფოს ტერიტორია, მაგრამ მტრისთვის გადამწყვეტი დარტყმის მიყენება მაინც ვერ მოახერხეს. 

1956 წლის შემოდგომაზე ტაიპინელთა ხელმძღვანელობაში უთანხმოება მოხდა. მოკლეს აჯანყების 3 ხელმძღვანელი: იან სიუცინი, ვეი ჩანხოი და ცინ ჟიგანი, ათასობით აჯანყებული დახოცეს. 1857 წლის შემოდგომაზე ახალი განხეთქილების შედეგად აჯანყებულთა ნაწილი ში დაკაის მეთაურობით სამხრეთ-დასავლეთ პროვინციაში წავიდა. 1862 წლის თებერვლიდან ტაიპინელთა წინააღმდეგ ბრძოლაში აქტიურად ჩაება დიდი ბრიტანეთი და საფრანგეთი. 

1863 წლის შუა წლებში ტაიპინელებმა დაკარგეს მათ მიერ დაპყრობილი ტერიტორია მდინარე იანძის ჩრდილო ნაპირზე, ჯეძიანის დიდი ნაწილი და მნიშვნელოვანი პოზიციები სამხრეთ ძიანსუში. 1863-64 წლებში ტაიპინელებმა დაკარგეს თითქმის ყველა საყრდენი პუნქტი, 1864 წლის ივლისში მტერმა ნანკინი აიღო და ტაიპინელთა სახელმწიფომ არსებობა შეწყვიტა. ტაიპინელთა არმიის ორი გადარჩენილი დაჯგუფება ერთხანს აგრძელებდა ბრძოლას. 1868 წლის აგვისტოში ტაიპინელები საბოლოოდ დაამარცხეს მთავრობის ჯარებმა.

## რესურსები ინტერნეტში
## ლიტერატურა
კატეგორია:ტაიპინელთა აჯანყება
კატეგორია:ჩინეთის ისტორია
შენიანი

**შენიანი** () — სუბპროვინციული მნიშვნელობის ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთში, მდინარე ლიაოხეს მარცხენა შენაკადის — ხუნხეს ორივე ნაპირზე. წარმოადგენს ლიაონინის პროვინციის ადმინისტრაციულ ცენტრს. განლაგებულია ჩინეთის დიდი კედლის ჩრდილოეთით. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 8,106,171 ადამიანი. ფართობი 12,942 კმ². 

აღმოცენდა ძველი წელთაღრიცხვის II საუკუნეში, ეწოდებოდა ხოუჩენი, VIII-XVIII საუკუნეებში შენჯოუ. იუანის დინასტიის დროს (XIII-XIV საუკუნეები) დაერქვა შენიანი. 1621 წელს მიიტაცეს მანჯურიელებმა და 1625 წლიდან 1912 წლამდე ატარებდა მანჯურიულ სახელწოდება მუკდენს. 1625-44 მანჯურიის სახელმწიფოს დედაქალაქი იყო. ცინის დინასტიის დროს (1644-1911) ითვლებოდა ჩინეთის მეორე დედაქალაქად. 1658 წლიდან ფინტიანის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია, 1908-21 წლებში — ჩრდილო-აღმოსავლეთ სამი პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1931 წლის 18 სექტემბერს მიიტაცეს იაპონელმა ჯარებმა, ამით დაიწყო იაპონიის მიერ ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთის ოკუპაცია. 1945 წლის 20 აგვისტოს გაათავისუფლა საბჭოთა არმიამ, 1948 წლის 2 ნოემბერს ჩინეთის სახალხო-განმათავისუფლებელმა არმიამ გაათავისუფლა გომინდანელთა ხელისუფლებისაგან. 

შენიანი ჩინეთის უდიდესი სარკინიგზო კვანძი და ქვეყნის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სამრეწველო ცენტრია. განვითარებულია ქიმიური მრეწველობა, მანქანათმშენებლობა, რომელიც შეიცავს საწარმოო მოწყობილობებს, სატრანსპორტო საშუალებების, ელექტროტექნიკური ძრავებისა და სხვათა წარმოება. ქალაქში განლაგებულია ფერადი მეტალურგიის საწარმოები. საკმაოდ კარგად არის განვითარებული მსუბუქი და კვების მრეწველობა. შენიანში მდებარეობს Brilliance China Auto-ს სათავო ოფისი. 

ქალაქშია უმაღლესი სასწავლო დაწესებულება — შენიანის უნივერსიტეტი, აქვეა ლიაონინის პროვინციის მუზეუმი. ისტორიული ძეგლებიდან აღსანიშნავია მუკდენის სასახლე, რომელსაც 1955 წლიდან ეროვნული მუზეუმის სტატუსი აქვს, ხოლო 2004 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიყვანა როგორც კომპლექსური ობიექტის 439-ის ნაწილი „აკრძალული ქალაქი და მუკდენის სასახლე“. აღსანიშნავია აგრეთვე შენიანის ბეილინი და შენიანის დუნლინი. 

დასავლეთი შენიანი მდებარეობს მდინარე ლიაოხეს დელტის ალუვიურ ვაკეზე, მაშინ როდესაც აღმოსავლეთი შენიანი არის მანჯურია-კორეის მთების ნაწილი, რომელიც ტყეებითაა დაფარული. მაქსიმალური სიმაღლე ზღვის დონიდან 414 მეტრზეა, ხოლო მინიმალური 7 მეტრზე. საქალაქო ზონის დიდი ნაწილი განფენილია მდინარე ხუნხეს ჩრდილოეთით. საქალაქო ზონის საშუალო სიმაღლე ზღვის დონიდან შეადგენს 29 მეტრს. ჩრდილოეთ და სამხრეთი არხი გაედინება შესაბამისად, საქალაქო ზონის ჩრდილოეთსა და სამხრეთში. 

შენიანის კლიმატი ფორმირდება მუსონების ზეგავლენით. ზომიერად კონტინენტური კლიმატი გამოირჩევა ცხელი ნოტიო ზაფხულით (მუსონების ზეგავლენით) და მშრალი ცივი ზამთრით (ციმბირის ანტიციკლონის ზეგავლენით). სეზონები მკვეთრად განსხვავებულია. საშუალოწლიური ტემპერატურა 8,3 °C უდრის, ყველაზე დაბალი −28.5 °C-ს, ხოლო ყველაზე მაღალი 36,1 °C-ს. ატმოსფერული ნალექების ძირითადი მოცულობა ივლისსა და აგვისტოშია. ატმოსფერული ნალექების ყოველწლიური რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 700 მმ-ს.

შენიანის ცენტრიდან სამხრეთით დაახლოებით 20 კილომეტრშია შენიანის საერთაშორისო აეროპორტი ტაოსიანი.

## რესურსები ინტერნეტში
* შენიანის მთავრობის საიტი 
* შენიანის ონლაინ-საზოგადოება 

კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები
დილმანი

**დილმანი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  აღსუს რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა —    	905 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 

კატეგორია:აღსუს რაიონის სოფლები
ელაბადი (აღსუ)

** ელაბადი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:აღსუს რაიონის სოფლები
ელაბადი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ელაბადი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ელაბადი — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში.
*ელაბადი — სოფელი აზერბაიჯანში, ისმაილის რაიონში.
ნოროდომ სიანუკი

**ნოროდომ სიანუკი** (; დ. 31 ოქტომბერი, 1922 — გ. 15 ოქტომბერი, 2012) — კამბოჯის მეფე 1941–1955 და 1993–2004 წლებში ნოროდომის დინასტიის წარმომადგენელი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა პნომპენში, კამბოჯის მეფის ნოროდომ სურამარიტისა და მისი მეუღლის სისოვატ კოსამაკის ოჯახში. დაწყებითი განათლება პნომპენში, ფრანგულ სკოლაში მიიღო, შემდეგ სწავლა გააგრძელა საიგონის სამხედრო სასწავლებელში. 1941 წელს დედის ხაზით ბაბუის სისოვატ მინივონგის  გარდაცვალების შემდეგ ვიშის რეჟიმის მხარდაჭერით ნოროდომ სიანუკი კამბოჯის მეფედ აირჩიეს. 

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ სიანუკი შეუერთდა ინდოჩინეთის ხალხთა ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობას. აქტიურად იღვწოდა მეოთხე რესპუბლიკის პერიოდში ინდოჩინეთის ქვეყნების დამოუკიდებლობისათვის. 1953 წლის მაისში ქვეყანა დატოვა, გადავიდა ტაილანდში და განაცხადა, რომ არ დაბრუნდებოდა ქვეყანაში მანამ, სანამ მისი ქვეყანა დამოუკიდებლობას არ მიაღწევდა. მისი წამოწყებული კამპანია წარმატებით დასრულდა 1953 წლის 9 ნოემბერს საფრანგეთმა აღიარა კამბოჯის დამოუკიდებლობა.

1955 წელს ნოროდომ სიანუკი ტახტიდან გადადგა მამამისის სასარგებლოდ და რამდენიმე თვის შემდეგ მიიღო პრემიერ-მინისტრისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა. 1956 წლიდან კამბოჯის მუდმივი წარმომადგენელია გაეროში. 1960 წელს მამის გარდაცვალების შემდეგ შესთავაზეს მიეღო ტახტი და უფრო ფართო მანდატი, მაგრამ მან უარი განაცხადა და შეიტანა ცვლილებები კონსტიტუციაში, რომლის მიხედვითაც სახელმწიფოს მეთაურს ირჩევდნენ პირდაპირი არჩევნების გზით. შეიცვალა მისი ტიტული და ატრიბუტიკა. 1960 წელს ნოროდომ სიანუკი სახელმწიფოს მეთაურად აირჩიეს. ცივი ომის დროს იცავდა ნეიტრალიტეტს. უარი ტქვა ამერიკულ დახმარებაზე და ამყარებდა ურთიერთობას სსრკ-სთან და ჩინეთთან. 1965 წელს ჩინეთის მხარდაჭერით კამბოჯამ დიპლომატიური ურთიერთობა გაწყვიტა აშშ-სთან. 1970 წლის 18 მარტს აშშ-ის მხარდაჭერით ქვეყანაში განხორციელდა სახელმწიფო გადატრიალება, რომლის შედეგად ნოროდომ სიანუკი დაამხეს და ქვეყანას სათავეში ჩაუდგა ლონ ნოლი. 

კამბოჯის სამოქალაქო ომის დასრულებისა და პნომპენში წითელი ქმერების შესვლის შემდეგ ნოროდომ სიანუკს მიეცა ქვეყანაში დაბრუნებისა და ქვეყნის მეთაურის თანამდებობის დაკავების შანსი. მაგრამ ხელისუფლების სათავეში მოექცა წითელი ქმერების ექსტრემისტული ფრთა და ნოროდომ სიანუკმა აღნიშნული შანსი დაკარგა.

1991 წელს ნოროდომ სიანუკმა დაიკავა უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარის თანამდებობა, ხოლო მისი პარტიის განმარჯვების შემდეგ 1993 წელს „ერის ერთიანობის“ საბაბით აღადგინეს მონარქიული მმართველობა. ახალი კონსტიტუციის მიღების შემდეგ ნოროდომ სიანუკი დაუბრუნდა ტახტს. მისი შვილი ნოროდომ რანარიტი დანიშნეს პრემიერ-მინისტრად. ნოროდომ სიანუკი ტახტიდან გადადგა 2004 წელს ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო. სამეფო ტახტზე ავიდა მისი უმცროსი შვილი ნოროდომ სიამონი. 

2012 წლიდან სამკურნალოდ იმყოფებოდა პეკინის ჰოსპიტალში. იგი შაქრიანი დიაბეტით, ჰიპერტონიითა და ნაწლავის კიბოთი იყო დაავადებული. გარდაიცვალა  2012 წლის 15 ოქტომბერს.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:კამბოჯის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1922
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
Family Guy: Uncensored

***Family Guy: Uncensored*** — ერთმოთამაშიანი, მოქმედებითი  ვიდეო თამაში. რომელიც შექმნა და გამოსცა კომპანია Glu Mobile-მა მხოლოდ iOS-ისთვის 2009 წლის 23 სექტემბერს.

## პერსონაჟები
*პიტერ გრიფინი
*ლოის გრიფინი
*ბრაიან გრიფინი
*კრის გრიფინი
*სტიუი გრიფინი
*მეგ გრიფინი
*გლენ ქუაგმაირი
*ჯო სუონსი
*მორტ გოლდმანი
*ჰერბერტი
*ჯესი (ჰერბერტის ძაღლი)
*კლივლენდ ბრაუნი
*ოპი
*გიგანტური ქათამი ერნი
*ბოროტი მაიმუნი
*ნიუ ბრაიანი
*ოლივია ფულერი
*ბერტრამი
*ოლი ვილიამსი

## მიმოხილვა
*Family Guy: Uncensored*-მა მიიღო შერეული მიმოხილვები კრიტიკოსებისგან. საერთო მიმოხილვის საიტ GameRankings-ზე ფლობს 51.00%-ს ხუთ მიმოხილვაზე დაყრდნობით.

## იხილეთ აგრეთვე
**Family Guy Video Game!*
**Family Guy Online*
**Family Guy: Back to the Multiverse*
**Family Guy: The Quest for Stuff*

## სქოლიო
კატეგორია:2009 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:iOS-ის თამაშები
კატეგორია:მოქმედებითი თამაშები
Family Guy Online

**Family Guy Online** — ბრაუზერული მასიური მრავალმოთამაშიანი ონლაინ როლური თამაში, შემუშავებული Roadhouse Interactive-ისა და გამოცემული კომპანია 20th Century Fox-ის მიერ. იგი დაფუძნებულია ამერიკულ ანიმაციურ ტელესერიალ *გრიფინებზე*. მასში გამოყენებული იყო Unity-ის ძრავი. თამაშის ბეტა ვერსიის რელიზი შედგა 2012 წლის აპრილს, ხოლო 2012 წლის 21 დეკემბერს დეველოპერებმა განაცხადეს, რომ წყვეტდნენ მასზე მუშაობას და რომ, საბოლოოდ 2013 წლის 18 იანვარსისთვის პროექტი გაუქმდებოდა.  

მის შექმნაზე ინფორმაცია პირველად გაცხადდა 20th Century Fox-ის ოფიციალურ ვებსაიტზე 2011 წლის 16 ივნისს. გამოშვება დაიგეგმა 2011 წლის შემოდგომას. 2012 წელის 17 აპრილს შევიდა ბეტა-ტესტირების ფაზაში. თუმცა სრულად არასდროს გამოსულა.

თამაშში მოთამაშე აკონტროლებს გრიფინების პერსონაჟებს, კეროდ, სტიუს, პიტერსა და ლოისს. სამივეს გააჩნია ერთმანეთისგან განსხავავებული შესაძლებლობები. თამაშში ასევე ფიგურირებენ არამოთამაშე პერსონაჟები, იმ მოტივით, რომ მოთამაშეებზე გასცენ დავალებები.

## იხილეთ აგრეთვე
**Family Guy Video Game!*
**Family Guy: Back to the Multiverse*
**Family Guy: The Quest for Stuff*
**Family Guy: Uncensored*
## რესურსები ინეტრნეტში
* 
* *Family Guy Online* Mmohuts-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:2012 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ბრაუზერული თამაშები
კატეგორია:კომედიური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:მასიური მრავალმოთამაშიანი ონლაინ თამაში
კატეგორია:ვიდეო თამაშები დაფუძნებული გრიფინებზე
კატეგორია:Unity-ის (თამაშის ძრავა) თამაშები
კატეგორია:Free-to-play თამაშები
Family Guy: Back to the Multiverse

***Family Guy: Back to the Multiverse*** — მოქმედებითი-სათავგადასავლო ჟანრის ვიდეო თამაში შემუშავებული კომპანია Heavy Iron Studios-ისა და გამოცემული Activision-ის მიერ. ჩრდილოეთ ამერიკაში თამაშმა მზის შუქი იხილა 2012 წლის 20 ნოემბერს, ავსტრალიაში — 21 ნოემბერს, ხოლო ევროპაში — იმავე თვის 23 რიცხვს. გამოვიდა Microsoft Windows-ის, PlayStation 3-სა და Xbox 360-ის პლატფორმებზე. 

იგი დაფუძნებული არის ამერიკულ ანიმაციურ ტელესერიალ *გრიფინებზე*, კერძოდ, მის ერთ-ერთ ეპოზოდზე სახელწოდებით „Road to the Multiverse“. ისტორია მიმდინარეობს სტიუსა და ბრაიანის თავგადასავლების გარშემო, რომლეთა მიზანია სტიუს ბოროტი (მოსული ალტერნატიული სამყაროდან) ნახევარ ძმის, ბერტრამის დამარცხება. თამაშის მსვლელობისას იხსნება რუკები, ლეველები, პერსონაჟები და ა.შ.

*Family Guy: Back to the Multiverse*-მა მიიღი უარყოფითი მიმოხილვები კრიტიკოსებისგან. საერთო მიმოხილვების საიტებმა, GameRankings-მა და Metacritic-მა თამაშის Xbox 360-ის ვერსიას მიანიჭეს  42.35% და 39/100, PlayStation 3-ის ვერსიას — 35.87% და 40/100, ხოლო Windows-ის ვერსიას — 25.00%/42/100.

*Back to the Multiverse* არის მისი წინამორბედი თამაშის, *Family Guy Video Game!*-ის პირდაპირი გაგრძელება. 2014 წლიდან ის აღარ არის ხელმისაწვდომი ციფრული დისტრიბუციის პლატფორმა Steam-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე
**Family Guy Video Game*
**Family Guy Online*
**Family Guy: The Quest for Stuff*
**Family Guy: Uncensored*

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 
**Family Guy: Back to the Multiverse* საიტზე MobbyGames
**Family Guy: Back to the Multiverse* საიტზე GameFAQs

## სქოლიო
კატეგორია:2012 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:მოქმედებითი-სათავგადასავლო თამაშები
კატეგორია:კომედიური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Activision-ის თამაშები
კატეგორია:PlayStation 3-ის თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები დაფუძნებული გრიფინებზე
კატეგორია:Windows-ის თამაშები
კატეგორია:Xbox 360-ის თამაშები
კატეგორია:მრავალმოთამაშიანი გაყოფილი ეკრანის თამაშები
კატეგორია:ერთმოთამაშიანი და მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
Family Guy: The Quest for Stuff

***Family Guy: The Quest for Stuff*** — ვიდეო თამაში მშენებლობის სიმულატორის ჟანრში, რომელიც შექმნა კომპანია TinyCo-მ და გამოსცა Fox Digital Entertainment-მა. თამაში გამოვიდა 2014 წლის 10 აპრილს და ხელმისაწვდომი არის App Store-სა და Google Play-ის მეშვეობით შემდეგ პლატფორმებზე: Android, Kindle Fire, iOS, Windows Phone 8, Windows 8.1, Adobe Flash. დაფუძნებული არის ამერიკულ ანიმაციურ ტელესერიალ *გრიფინებზე*. TinyCo-თან ასევე თანამშრომლობდნენ ტელესერიალის გამოხმოვანებლები, სეთ მაკფარლეინი, (პიტერი, სტიუ, ბრაიანი), ალექს ბორტეინი (ლოისი), მილა კუნისი (მეგი) და სეთ გრინი (კრისი).

მოთამაშეს მოუწევს აღადგინოს ქალაქი კუაჰოგი. თამაშში ასევე შესაძლებელია კვესტების შესრულება, მაგალითისთვის, დაეხმაროთ პიტერს გახდეს მეკობრე და ასევე დაეხმაროთ მაიორ ადამ უესტს გადაარჩინოთ ქალაქი გამძვინვარებული ხარებისგან.

*Family Guy: The Quest for Stuff* მიიღო შერეული შეფასებები კრიტიკოსებისგან. საერთო მიმოხილვების საიტებზე, GameRankings-სა და Metacritic-ზე თამაშის iOS-ის ვერსია ფლობს 50% და 47/100.

## იხილეთ აგრეთვე
**Family Guy Video Game!*
**Family Guy Online*
**Family Guy: Back to the Multiverse*
**Family Guy: Uncensored*

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 
* *Family Guy: The Quest for Stuff* MobyGames-ზე
* *Family Guy: The Quest for Stuff* GameFAQS-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:2014 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:კომედიური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები დაფუძნებული გრიფინებზე
კატეგორია:ქალაქის მშენებლობის სიმულატორები
კატეგორია:IOS-ის თამაშები
კატეგორია:Android-ის თამაშები
კატეგორია:ერთმოთამაშიანი და მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Windows-ის თამაშები
კატეგორია:Windows Phone-ის თამაშები
კატეგორია:2009 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ბრაუზერული მრავალმოთამაშიანი ონლაინ თამაშები
კატეგორია:Facebook-ის თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული ამერიკის შეერთებულ შტატებში
კატეგორია:ვიდეო თამაშები იზომეტრიული გრაფიკით
კატეგორია:Free-to-play თამაშები
ქაჯარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ქაჯარი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ქაჯარი — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში.
*ქაჯარი — სოფელი აზერბაიჯანში, ფუზულის რაიონში.

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2016)

**2016 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები** — რიგით 58-ე საპრეზიდენტო არჩევნები აშშ-ში, რომელიც გაიმართა 2016 წლის 8 ნოემბერს. *The US Elections Project* შეფასებით, 2016 წელს კენჭისყრაში მონაწილეობა მიიღო 128,8 მილიონი ამერიკელმა, სულ 231 მილიონი ამომრჩევლიდან, აქტივობამ შეადგინა 55,7%. რესპუბლიკური პარტიიდან კანდიდატმა დონალდ ტრამპმა დაამარცხა დემოკრატიული პარტიის კანდიდატი ჰილარი კლინტონი. ტრამპი, როგორც 45-ე პრეზიდენტი, შეუდგა თავის საქმიანობას 2017 წლის 20 იანვარს, ასევე მისი მეწყვილე ინდიანის გუბერნატორი, მაიკ პენსი, შეუდგა თავის საქმიანობას, როგორც 48-ე ვიცე-პრეზიდენტი.

## სქოლიო 
კატეგორია:აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები
კატეგორია:2016 წლის არჩევნები
გრიფინების ვიდეო თმაშების სია

მინი|250პქ|*გრიფინების* ლოგო
***გრიფინები*** არის ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალი შექმნილი სეთ მაკფარლეინის მიერ ტელეარხ Fox Broadcasting Company-ისთვის. შოუს წამყვანი პერსონაჟები არიან: პიტერ გრიფინი, მისი ცოლი ლოისი, ქალიშვილი მეგი, უფროსი ძმა კრისი, მათი ძაღლი ბრაიანი და ოჯახის ყველაზე პატარა წევრი სტიუი გრიფინი. სერიალის პოპულარობამ შთააგონა ვიდეო თამაშების დეველოპერებს შეექმნათ ამავე სათაურის მქონე რამდენიმე თამაში და ასევე პინბოლის აპარატი გამოსული 2007 წელს.

პირველი თამაში სახელწოდებით *Family Guy Video Game!* (შექმნილი High Voltage Software-სა და გამოცემული 2K Games-ის მიერ) გამოვიდა 2006 წელს PlayStation 2-ის, Xbox-ისა და PlayStation Portable-ის პლატფორმებზე. რამდენიმე წლის შემდეგ გამოვიდა *Family Guy: Back to the Multiverse* მეშვიდე თაობის კონსოლებისთვის: PlayStation 3, Xbox 360, Microsoft Windows. თამაში შექმნა Heavy Iron Studios-მა, ხოლო გამოსცა Activision-მა. ამას გარდა შეიქმნა კიდევ 5 თამაში, რომელიც წარმოდგენილი არის ქვედა ცხრილში.

## ვიდეო თამაშები
2014 წლის მონაცემებით სულ გამოვიდა სერიალზე დაფუძნებული შვიდი ერთეული თამაში.

## სქოლიო
კატეგორია:გრიფინები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები დაფუძნებული გრიფინებზე
კატეგორია:ვიდეო თამაშების სიები ფრენჩაიზების მიხედვით
Family Guy Video Game!

***Family Guy Video Game!*** — მოქმედებითი-სათავგადასავლო ჟანრის ვიდეო თამაში, რომელიც დაფუძნებული არის ანიმაციურ ტელესერიალ *გრიფინებზე*. გამოვიდა 2006 წლის 2 ოქტომბერს, PlayStation 2-ის, Xbox-ისა, PlayStation Portable-ის პლატფორმებზე. თამაში შეიმუშავა კომპანია High Voltage Software-მა და გამოსცა 2K Games-მა

იგი მოიცავს 22 ტურს, სადაც თამაში შესაძლებელია სამი პერსონაჟით: ბრაიანით, პიტერითა და სტიუთი. სამივე მათგანს გააჩია უნიკალური მახასიათებლები. 

Take-Two Interactive-მა თამაშის გამოქვეყნების უფლება მიიღო 2005 წელს. 2006 წლამდე არავითარი სიახლე არ გამოქვეყნებული შემუშავებასთან დაკავშირებით. 2006 წლის მარტს გახდა ცნობილი, რომ გამოცემაზე უფლება მოიპოვა 2K Games-მა, ხოლო შემქმნელად დასახელდა კომპანია with High Voltage Software. 2006 წელს *Family Guy Video Game* წარადგინეს Electronic Entertainment Expo-ს 2006 წლის ცერემონიაზე.

თამაშმა მიიღო შერეული შეფასებები კრიტიკოსებისგან. საერთო მიმოხილვების საიტ GameRankings-ზე Xbox-ის ვერსია ფლობს 59.89 %, PlayStation 2-ის — 51. 06 %, PlayStation Portable-ის — 50.80 %.  რაც შეეხება Metacritic-ს, შედეგები ამგვარად გადანაწილდა: Xbox —  53/100, PSP —  51/100, PS2 —  50/100.

2012 წლის 20 ნოემბერს გამოვიდა *Family Guy Video Game!*-ის სიკველი სახელწოდებით *Family Guy: Back to the Multiverse*, რომელიც დაფუძნებული არის ტელესერიალის ერთ-ერთ ეპიზოდ „Road to the Multiverse“-ზე. შეიმუშავა Heavy Iron Studios-მა, ხოლო გამოსცა კომპანია Activision-მა.

## იხილეთ აგრეთვე
**Family Guy: Back to the Multiverse*
**Family Guy Online*
**Family Guy: The Quest for Stuff*

## რესურსები ინტერნეტში
* ~
* *Family Guy* საიტზე GameFAQs
* Xbox-ის ვერსიის მიმოხილვა საიტზე *Neoseeker*

## სქოლიო
კატეგორია:2006 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:კომედიური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:სტელსი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:High Voltage Software-ის თამაშები
კატეგორია:PlayStation 2-ის თამაშები
კატეგორია:PlayStation Portable-ის თამაშები
კატეგორია:Xbox-ის თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები დაფუძნებული გრიფინებზე
კატეგორია:Take Two Interactive-ის თამაშები
სიზმარი წითელ კოშკში

**„სიზმარი წითელ კოშკში“** — ჩინურ ენაზე არსებული ოთხი მეტად პოპულარული კლასიკური რომანიდან ერთ-ერთი. პირველი 80 თავი ეკუთვნის ცაო სიუეცინის კალამს და გამოქვეყნდა როგორც „ჩანაწერები ქვის შესახებ“ 1763 წელს. თითქმის ოცდაათი წლის შემდეგ, კერძოდ, 1791 წელს იგი გამოსცა გაო ემ, რომელმაც თავის დამხმარესთან ერთად გამოაქვეყნა კიდევ 40 თავი, რითაც დაასრულა რომანის სიუჟეტური ხაზი. მკვლევრები დაობენ იმის შესახებ, თუ რამდენად გამოხატავს დასკვნითი ნაწილი საკუთრივ ცაო სიუეცინის ჩანაფიქრს. 

„სიზმარი წითელ კოშკში“ არის მრავალგეგმური თხრობა ძიას ოჯახის ორი შტოს დაცემის შესახებ. უფრო ადრინდელი ჩინური რომანებისგან განსხვავებით, „სიზმარი წითელ კოშკში“ გამოიყენება მკვეთრი სიუჟეტური ხაზი და მოხდენილი კომპოზიცია. იგი არის პირველი რომანი, სადაც მწერალი დეტალურად ააშკარავებს გმირთა განცდებსა და მათი ხასიათის შენაცვლებას. რომანში ნებით არის გადაადგილებული ავტობიოგრაფიული ყოფაცხოვრების აღწერის ელემენტები და გამონაგონები, ყოველდღიური მოვლენები მორიგეობენ ზებუნებრივ მოვლენებთან. „სიზმარი წითელ კოშკში“ უწმაწურობის გამო ჩინეთში არაერთხელ იყო აკრძალული.

„სიზმარი წითელ კოშკში“ დაწერილია არა კლასიკურ ჩინურ ენაზე, არამედ საყოფაცხოვრებოზე; ცაო გამოცდილი პოეტი იყო და კარგად იცოდა კლასიკური ჩინური, თუმცა ავტორის სიტყვა „სიზმარი წითელ კოშკში“ დაწერილია ნახევრადკლასიკურ სტილში, ხოლო დიალოგები — პეკინურ დიალექტზე. პეკინური დიალექტი საფუძვლად დაედო თანამედროვე სალიტერატურო ჩინურ ენა — პუტუნხუას და წიგნი XX საუკუნის დასაწყისში პუტუნხუას ლექსიკონის შესადგენად გამოიყენებოდა ლექსიკოგრაფების მიერ. გარდა ამისა, იგი გამოიყენებოდა ახალი ენის რეკლამისათვის.

რომანის სახელწოდება მომდინარეობს იდიომატური გამონათქვამისაგან „წითელი კოშკი“. იგი მრავალმნიშვნელობიანია. ერთ-ერთი მნიშვნელობაა სათავსი, სადაც მდიდარი ოჯახების ქალიშვილები ცხოვრობენ. სახელწოდების სხვა სავარაუდო წყაროა — სიზმარი, რომელსაც ბაოიუი ხედავს მეხუთე თავში. წიგნი ერთდროულად არის დაწერილი მეტაფიზიკურ და რეალისტურ სტილში, კომპოზიციის თავისებურებაა რეალობისა და გამონაგონის შერევა, რის გამოც რთულია მათი გაყოფა. „სიზმარი წითელ კოშკში“ მოიხსენიებოდა როგორც აღქმისთვის ერთ-ერთი ყველაზე რთული რომანი მსოფლიო კულტურაში. რომანში მუდმივად განიხილება რეალობისა და სიმართლის ბუნების თემა.

XIX საუკუნის ბოლოს რომანის გავლენა იმდენად დიდი იყო, რომ რეფორმატორი ლიან ციჩაო აკრიტიკებდა მას როგორც ქურდობისა და ავხორცობის პროვოკაციას. კულტურის რევოლუციის პერიოდში მეცნიერმა ხუ შიმ ტექსტოლოგიურ კრიტიკასთან ერთად გააშუქა რომანი ახალი თვალსაზრისიდან, ასე რომ იგი აღიარებული იყო როგორც ეროვნული კულტურის ფუნდამენტი. ხუმ შეისწავლა წიგნის ენა და აგრეთვე პეკინური დიალექტი, რომელსაც საფუძვლად დაედო სალიტერატურო ჩინურ ენას. 1920-იან წლებში აღმოცენდა მეცნიერება „ხუნსიუე“ ან „სიზმარი წითელ კოშკში“ შესწავლა, რომელიც წარმოადგენს ერთდროულად როგორც სამეცნიერო დისციპლინას ისე პოპულარულ ნაწარმოებს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სიზმარი წითელ კოშკში
ჩაფარლი (შამქორის რაიონი)

**ჩაფარლი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  განჯა-ყაზახის რეგიონის შამქორის რაიონში.  
## ლიტერატურა
*„Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti“. İki cilddə. I cild.  Bakı, „Şərq-Qərb“,  2007 
## რესურსები ინტერნეტში
*
 

 

 
კატეგორია:შამქორის რაიონის სოფლები
დუზყიშლაყი (შამქორის რაიონი)

**დუზყიშლაყი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, განჯა-ყაზახის რეგიონის  შამქორის რაიონში. 

## რესურსები ინტერნეტში
*
 

 
კატეგორია:შამქორის რაიონის სოფლები
თაზაქენდი (შამქორის რაიონი)

**თაზაქენდი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  შამქორის რაიონში.  

## რესურსები ინტერნეტში
*
 

 
კატეგორია:შამქორის რაიონის სოფლები
აგიდელი

**აგიდელი** (; ; ) — ქალაქი ბაშკირეთში. მდებარეობს თათრეთის საზღვართან. 2010 წლის აღწერით მისი მოსახლეობა შეადგენდა 16,370 ადამიანს.

## ეტიმოლოგია 
ქალაქის სახელი წარმოსდგება კამას შენაკადი ბელაიას ბაშკირული სახელიდან - *აგიდელი*. აგიდელი მათი შეერთების ადგილთან ახლოს არის გაშენებული.

## ისტორია 
ის 1980 წელს დაარსდა როგორც ბაშკირეთის ატომური ელექტროსადგურის მშენებლების ქალაქი. ქალაქის სტატუსი 1991 წელს მიენიჭა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* полицейскими задержан глава администрации города Агидели 
* Город призрак
* город призрак Агидель 
* «Агидельцы покидают обжитые дома и вартиры»
* Меняем Агидель на Дорогино? 

კატეგორია:ბაშკირეთის ქალაქები
დალილარი (საათლი)

**დალილარი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  საათლის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა — 2 049 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
*
 

 
კატეგორია:საათლის რაიონის სოფლები
ბირინჯი-შიხლი

**ბირინჯი შიხლი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ყაზახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 3 177 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ყაზახის რაიონის სოფლები
მირთი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მირთი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*მირთი — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში.
*მირთი — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში.