open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ანანაური

**ანანაური** — ადგილი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭაბუკიანის მახლობლად, მდინარე ალაზნის ჭალაში, სადაც აღმოჩენილია ძვ. წ. III ათასწლეულის სამი ყორღანი. 

ანანაურის შედარებით მცირე ზომის ორი ყორღანი 40-50 წლის წინ გაიხსნა. შედარებით უნიკალურია მესამე ყორღანი ანანაური № 3, რომელზეც საქართველოს ეროვნული მუზეუმის არქეოლოგიის ცენტრის ექსპედიციამ 2012 წლის 5 ივნისიდან 5 ოქტომბრამდე იმუშავა. თავდაპირველად გორაკის თავი ხეებისა და ბუჩქნარისგან გაწმინდეს. შემდეგ კი ყორღანის გათხრა დაიწყეს. 12 მეტრის სიმაღლის მიწაყრილის ქვეშ 25 მეტრის სიგრძისა და 15 მეტრის სიგანის მოედანი იყო. 

ყორღანში აღმოჩენილია თაფლით დამუშავებული თავის ქალები, რომელზეც არქეოლოგები ფიქრობენ რომ ეს მუმიფიცირების თავისებური მეთოდია. მესამე ყორღანის კიდევ ერთი განსაკუთრებულობა ორი ეტლია, რადგან როგორც წესი ყორღანში მხოლოდ ერთი – ბელადის, ეტლი იყო მოთავსებული. ასევე აღმოჩენილია სპილენძითა და უცნობი მადნით დამუშავებული ურმის ბორბლის სამაგრი, ქარვის მძივები, ხის და ოქროს სამკაულის ნარჩენები. 

არქეოლოგებმა ანანაურის გათხრისას თხილი და წაბლი იპოვნეს. ასევე ნაპოვნია თაფლში ამოვლებული კენკროვნები: ონტკოფა და კვრინჩხი. კერამიკის ჭურჭელი დაზიანებულია და მისი აღდგენა მიმდინარეობს. 
## იხილეთ აგრეთვე
* ჭინჭრიანი გორა
## სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
პრეზიდენტის დღე (აშშ)

**პრეზიდენტის დღე** — ფედერალური დღესასწაული და უქმე დღე აშშ-ში. აგრეთვე ცნობილია, როგორც ჯორჯ ვაშინგტონის დაბადების დღე. დღესასწაული ყოველ წელს თებერვლის მესამე ორშაბათს აღინიშნება. თავდაპირველად ის ჯორჯ ვაშინგტონის ნამდვილ დაბადების დღეს, 22 თებერვალს აღინიშნებოდა. დღესასწაული აგრეთვე უკავშირდება აბრაამ ლინკოლნს, რომელიც აგრეთვე თებერვალშია დაბადებული.

პრეზიდენტის დღე არის აგრეთვე შტატების დღესასწაული, მაგრამ სხვადასხვა შტატში ის სხვადასხვა სახელწოდებით აღინიშნება: პრეზიდენტის დღე, ვაშინგტონისა და ლინკოლნის დღე. ზოგიერთი შტატი ამას ღნიშნავს, როგორც ვაშინგტონისა და ჯეფერსონის დღეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Original Manuscript Letters and Documents Written by Abraham Lincoln, George Washington  Shapell Manuscript Foundation

კატეგორია:ეროვნული დღესასწაულები
კატეგორია:თებერვალი
დითმარშენი

**დითმარშენი** () — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ჰაიდე. რაიონი შედის შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ფედერალურ მხარეში. იკავებს 1404,75 კმ² ფართობს. მოსახლეობა — 137 390 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 98 ადამიანი/კმ².

რაიონის ოფიციალური კოდი — 01 0 51. რაიონი იყოფა 117 თემად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური გვერდი  
* The Dithmarschen Wars  

კატეგორია:შლეზვიგ-ჰოლშტაინის რაიონები
პეტერ პოლი

**პეტერ პოლი** ( დ. 5 დეკემბერი, 1940, ჰამბურგი, გერმანია) — შვედი მწერალი, მოკლემეტრაჟიანი ფილმების ყოფილი რეჟისორი და სცენარისტი. მიღებული აქვს ჯილდოები როგორც ფილმების, ასევე წიგნებისთვის. 1965 წლიდან 2005 წლამდე სტოკჰოლმის სამეფო ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში გამოთვლითი მათემატიკის ფაკულტეტზე ლექტორად მუშაობდა.

## ბიოგრაფია 
პეტერ პოლი 1940 წლის 5 დეკემბერს გერმანიის ქალაქ ჰამბურგში დაიბადა. მეორე მსოფლიო ომში მამა დაკარგა და 1945 წელს დედასთან ერთად შვედეთში ჩავიდა, სადაც 1947 წელს სკოლაში წავიდა. 1959 წელს სედრ ლათინის გიმნაზიაში ჩააბარა, სადაც კარგ შედეგებს მიაღწია, მაგრამ როდესაც 19 წელი შეუსრულდა, სწავლა მიატოვა და მუშაობა დაიწყო. თუმცა სწავლა მალევე განაგრძო და მათემატიკა და ფიზიკა შეისწავლა; 1963 წელს გახდა შვედეთის თავდაცვითი კვლევების სააგენტოს თანამშრომელი და რამდენიმე წელიწადი აღნიშნულ პოსტზე დაჰყო. მალე ცოდნის ტაძარს დაუბრუნდა, რათა სტოკჰოლმის სამეფო ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტში უმაღლესი განათლება მიეღო. 1975 წელს გამოთვლით მათემატიკაში მიიღო დოქტორის ხარისხი.  აღნიშნულ საგანში ლექციების კითხვა დაიწყო და რამდენიმე სახელმძღვანელოც შექმნა. პოლმა მოკლემეტრაჟიანი ფილმების გადაღება 1980 წელს დაიწყო და რამდენიმე ჯილდოც დაიმსახურა თავისი ნამუშევრებისთვის. სამწერლობო კარიერას 1983 წლიდან მიჰყო ხელი და უკვე ორი წლის შემდეგ თავისი პირველი და ყველაზე წარმატებული წიგნი „იანე, ჩემი მეგობარი“ გამოაქვეყნა. მას მერე 26 მხატვრული ნაწარმოები აქვს გამოცემული. 2005 წელს ლექტორის პოსტი დატოვა და პენსიაზე გავიდა.

## ბიბლიოგრაფია  
*Janne, min vän (იანე, ჩემი მეგობარი), 1985;
*Regnbågen har bara åtta färger (ცისარტყელას მხოლოდ რვა ფერი აქვს), 1986;
*Vi kallar honom Anna (ჩვენ მას ანას ვეძახით), 1987;
*Eule des Monats (თვის ბუ), 1991;
*Havet inom oss (ოკეანე ჩვენთან ერთად), 1988;
*Alltid den där Anette! (მუდამ ეს ანეტი!), 1988;
*Jag saknar dig, jag saknar dig! (მენატრები, მენატრები!), 1992;
*En röd sten till Carina (წითელი ქვა კარინას), 1993;
*ag är kvar hos er (ჯერ კიდევ შენთან ვარ), 2000;
*Nu heter jag Nirak (ახლა მე ნირაკი მქვია), 2007;
*Anton, jag gillar dig! (ანტონ, მიყვარხარ!), 2008.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პეტერ პოლის ოფიციალური საიტი
* პეტერ პოლის სრული ბიბლიოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:შვედი მწერლები
კატეგორია:შვედი რეჟისორები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზარაფხანა (კომპანია)

**ზარაფხანა** — ერთადერთი საიუველირო ნაწარმის კომპანია საქართველოში. დაარსდა 1939 წელს თბილისში.

## კომპანიის ისტორია 
კომპანიის ისტორია 1939 წლიდან იწყება. ამ დროს ლესელიძის ქუჩის ოქრომჭედლები „თბილისის საიუველირო ფაბრიკის“ გასახსნელად გაერთიანდნენ. ფაბრიკაში ამზადებდნენ ოქროსა და ვერცხლის სამკაულს, ასევე ვერცხლის ჭურჭელს, საათების ბუდეებს და სხვა ნივთებს.
1970 წელს თბილისის საიუველირო ფაბრიკისა და თბილისის საჩუქრების ფაბრიკის „მხატვარი“ გაერთიანების შემდეგ ჩამოყალიბდა თბილისის საიუველირო ნაკეთობათა ქარხანა. რომელიც საბჭოთა კავშირის ფარგლებში ქვეყნის საიუველირო ნაწარმის მწარმოებელი ხუთი საუკეთესო საწარმოს რიცხვში შედიოდა, მისი პროდუქცია დიდი წარმატებით იყიდებოდა საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკებში.

1997 წლიდან თბილისის საიუველირო ნაკეთობათა ქარხნის უფლებამონაცვლე გახდა საიუველირო ნაკეთობათა კომპანია „საქართველოს ეროვნული ზარაფხანა“. 2005 წელს საწარმო კერძო საკუთრება გახდა და ეწოდა „ზარაფხანა“.

## პროდუქტები 
კომპანია ზარაფხანა აწარმოებს ნაკეთობებს ოქროს, ვერცხლისა და თითბერისგან, როგორც ძვირფასი, ისე არაძვირფასი ქვების გამოყენებით. ამზადებენ სერიულ ნაკეთობებს, ასევე ექსკლუზიურ კოლექციებს, კორპორატიულ სუვენირებს და ინდივიდუალურ შეკვეთებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
შვედეთის სამეფო ტექნოლოგიური ინსტიტუტი

thumb|სამეფო ტექნოლოგიური ინსტიტუტი
**სამეფო ტექნოლოგიური ინსტიტუტი** (შვედ Kungliga Tekniska högskolan, KTH) — ინსტიტუტი სტოკჰოლმში; შვედეთი. სკანდინავიაში უდიდესი ტექნოლოგიური სასწავლებლის წოდებას ჰელსინკის ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტს ეცილება და ევროპის უმსხვილეს ტექნიკურ ინსტიტუტდ გვევლინება. 

დაარსებულია 1827 წელს როგორც შვედ Teknologiska institutet-ის სახელით, 1877 წელს საბოლოო სახელწოდება მიიღო. ომის შემდგომ ინსტიტუტში ბირთვული ფიზიკის დარგში კვლევა დაიწყო, 1954 წელს პირველი შვედური რეაქტორი იქნა გაშვებული, რომელმაც 1970 წლამდე იმუშავა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Royal Institute of Technology – ოფიციალური საიტი
*Royal Institute of Technology - Obama saw future fuel cell from EE 

კატეგორია:შვედეთის უმაღლესი სასწავლებლები
კატეგორია:შვედეთის შენობა-ნაგებობები
ალბერტო ასკარი

thumb|284პქ
**ალბერტო ასკარი** (დ. 13 ივლისი, 1918 — გ.  26 მაისი, 1955) — ფორმულა ერთის იტალიელი ავტომრბოლელი და ორგზის მსოფლიო ჩემპიონი ( და  წლის სეზონების გამარჯვებული). ალბერტო ასკარი და ჯუზეპე ფარინა არიან ერთადერთი იტალიები, რომლებმაც მოიგეს ფორმულა ერთის მსოფლიო ჩემპიონატი, ხოლო ასკარი ერთადერთი იტალიელია, რომელმაც ორჯერ შეძლო ამ ტიტულის მოპოვება.

## ფორმულა ერთის შედეგები 
### ფორმულა ერთის საჩემპიონატო შედეგები 
* **სქელი ტექსტი** - პოულ პოზიცია
* *დახრილი ტექსტი* - უსწრაფესი რაუნდი
**აბრევიატურების განმარტებები:**
* **რვდ** - რბოლა ვერ დაიწყო
* **სგ** - სეზონს გამოეთიშა
* **გამ** - გამოეთიშა (სხვადასხვა მიზეზების გამო რბოლას გამოეთიშა)

:** პოზიციის გაზიარება დორინო სერაფინისთან*
:*† პოზიციის გაზიარება ხოსე ფროილან გონსალესთან*
:*‡ პოზიციის გაზიარება ლუიჯი ვილლორეზისთან*

## რესურსები ინტერნეტში 
* ალბერტო ასკარის ბიოგრაფია
* ასკარის კარიერა ფორმულა ერთში
* ალბერტო ასკარის მოკლე ბიოგრაფია
* ფორმულა ერთის ტიტულოვანი მრბოლელები

კატეგორია:ფორმულა ერთი
კატეგორია:ფორმულა 1-ის მრბოლელები
კატეგორია:ფორმულა 1-ის იტალიელი მრბოლელები
კატეგორია:ფორმულა 1-ის მსოფლიო ჩემპიონები
კატეგორია:ფერარის მრბოლელები (ფორმულა 1)
კატეგორია:მაზერატის მრბოლელები (ფორმულა 1)
კატეგორია:ლიანჩას მრბოლელები (ფორმულა 1)
კატეგორია:დაბადებული  13 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული  1918
კატეგორია:გარდაცვლილი  26 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1955
სანდრიკი

thumb|250px|სწორი სანდრიკი
**სანდრიკი** — დეკორატიული არქიტექტურული დეტალი შენობის ფასადზე ან ინტერიერში, მცირე ზომის კარნიზი, ხშირად ფრონტონით, კარების ან ფანჯრის თავზე. სანდრიკი თავდაპირველად ფანჯრის და კარის წვიმისგან დასაცავად გამოიყენებოდა. დროთა განმავლობაში კი ფანჯრის უბრალო გამოშვერილობიდან გარდაიქმნა რთულ კონსტრუქციად ფრონტონთან ერთად, რომლეზეც შესაძლებელი იყო ბარელიეფური კომპოზოციის მიმაგრება. სანდრიკები ხშირად კრონშტეინებით მაგრდებიან.

## სახეობები 
* სწორი სანდრიკი — უბრალო კარნიზის სახით
* მშვილდმაგვარი სანდრიკი — აქვს რკალისებრი ფორმა
* სამკუთხა სანდრიკი — სამკუთხა ფრონტონით

ფაილი:18_Halytska_Street,_Lviv_(2).jpg|სწორი სანდრიკი
ფაილი:18_Halytska_Street,_Lviv_(1).jpg|მშვილდმაგვარი სანდრიკი

## ლიტერატურა 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტები
ტროპოფიტები

**ტროპოფიტები** ( — მობრუნება და  — მცენარე) — მცენარეები, რომლებიც სახლობენ ოლქებში, სადაც ტენიანი და გვალვიანი სეზონები ერთმანეთს ენაცვლებიან. ასეთ პირობებს ტროპოფიტები ეგუებიან წყლისა და სითბოს ბალანსის რეგულირებით, რაც უმთავრესად რადიაციის შთანმთქმელი ფოთლის ზედაპირის სიდიდის ხარჯზე  მიიღწევა (ფოთლების ორიენტაციის შეცვლა, ჩამოცვენა, დიდი ფოთლების შეცვლა, პატარა ფოთლებით). ტერმინი „ტროპოფიტები“ შემოიღო 1898 წელს გერმანელმა ბოტანიკოსმა ანდრეას შიმპერმა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეები
კრისტოფ განსი

**კრისტოფ განსი** ()  — ფრანგი კინორეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. განსი ძირითადად ცნობილია ჰორორის და თრილერის ჟანრში. მის ყველაზე ცნობილ ფილმებს შორისაა 2001 წელს გადაღებული ისტორიული ტრილერი მგლის საძმო და საშინელებათა ვიდეო თამაშის საილენტ ჰილის 2006 წლის ეკრანიზაცია.
 
## ბიოგრაფია 
განსი დაიბადა ანტიბეში, სამხრეთ საფრანგეთში. თინეიჯერობის ასაკში ის ძირითადად დაკავებული იყო მეგობრებთან ერთად მინი ფილმების გადაღებით კუნგ-ფუს სტილის ორთაბრძოლებზე. მისი პირველი სერიოზული ნამუშევარი იყო ჰოვარდ ლავკრაფტის მოთხრობის ეკრანიზაცია "ნეკრონომიკონი". პირველი პოპულარული ფილმი კი, 1999 წელს გამოსული Crying Freeman.

განსი რეჟისორებს შორის რომლებმაც მასზე დიდი გავლენა მოახდინეს ასახელებს ჯონ კარპენტერს, დევიდ ლინჩს , დევიდ კრონენბერგს და სხვა.

კრისტოფი რომელიც თვითონ საილენტ ჰილის თამაშების სერიის დიდი მოყვარულია, ამბობს რომ მას ადაპტაციის გაკეთების სურვილი ყოველთვის ჰქონდა. როგორც თვითონ ამბობს მას 5 წელი დასჭირდა რომ საილენტ ჰილის გადაღებაზე უფლება მოეპოვებინა კონამისაგან.

### ფილმოგრაფია 
*1981 - Silver Slime 
*1993 - ნეკრონომიკონი *(Necronomicon)* 
*1995 - მტირალი მკვლელი *(Crying Freeman)*
*2001 - მგლის საძმო *(Le Pacte des Loups)*, *(Brotherhood of the Wolf)*
*2004 - Saint Ange (პროდიუსერი)
*2006 - საილენტ ჰილი *(Silent Hill)*
*2014 - ურჩხული და მზეთუნახავი *(Beauty and the Beast)*

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* კრისტოფ განსის შესახებ

კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:ფრანგი რეჟისორები
კატეგორია:ფრანგი პროდიუსერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სილვერსტოუნის წრე

''
**სილვერსტოუნის წრე** — ბრიტანული ავტოსპორტის ავტოდრომი რომელიც მდებარეობს სილვერსტოუნში, ნორტჰემპტონშირის ქაუნთში, ინგლისში. იგი მდებარეობს ნორტჰემპტონშირისა და ბუკინგემშირის საზღვარზე, ხოლო მთავარი შესასვლელი ბუკინგემშირის მხარეს აქვს. სილვერსტოუნის წრესთან ახლოს მდებარე დიდი ქალაქებია ნორტჰემპტონი და მილტონ-კინსი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სილვერსტოუნის წრე
* ფორმულა ერთის სარბოლო წრეები 
* სილვერსტოუნის წრე Google Maps-ში

კატეგორია:ბრიტანეთის გრან-პრი
კატეგორია:ფორმულა 1-ის სარბოლო წრეები
ველზერები

მინი|მარჯვნივ|100პქ|ველზერების გერბი
**ველზერები** () — აუგსბურგისა და ნიურნბერგის პატრიციებისა და მსხვილი ვაჭრების გვარი. საიმპერიო ქალაქ აუგსბურგში ველზერების საგვარეულო დამკვიდრებული იყო 1246 წლიდან. ველზერების სახლი აუგსბურგში — ქალაქის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობა. ველზერების სავაჭრო კომპანია აუგსბურგში გაიხსნა 1420 წელს და ცნობილი გახდა ვერცხლის, ბამბის ნაჭრებისა და ვოლვეტების ვაჭრობის წყალობით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Patrizier- und Kaufmannsfamilie Welser
* Hartmut Bock: Giphanius und die Herkunftslegende der Welser 
* A bibliography on the German Welser family

კატეგორია:ვენესუელის ისტორია
კატეგორია:გერმანიის ისტორია
რაიხენბახის კონვენცია (1790)

**რაიხენბახის კონვენცია** ან **რაიხენბახის შეთანხმება** — შეთანხმება ავსტრიასა, რომელსაც სათავეში ედგა საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი ლეოპოლოდ II, და პრუსიას, რომელსაც სათავეში ედგა ფრიდრიხ ვილჰელმ II, შორის. ხელი მოეწერა 1790 წლის 27 ივლისს რაიხენბახში (ამჟამად ძერჟონიუვი, პოლონეთი), 1790 წლის ივნის-ივლისში იქ ჩატარებულ კონფერენციაზე, რომელზეც მონაწილეობას იღებდნენ დიდი ბრიტანეთისა და ნიდერლანდების წარმომადგენლები. კონვენციას ხელი მოეწერა ავსტრიის უფლებამოსილი მთავრების, რაისისა და ბარონ შპილმანის და პრუსიის პირველი მინისტრის, გრაფ ჰერცბერგის მიერ.

## ლიტერატურა 
*Lodge, Richard. ''The Student's Modern Europe: A History of Modern Europe. From the Capture of Constantinople, 1453, To The Treaty of Berlin, 1878*. American Book Company, 1885 (Originally from Harvard University).
*Williams, Henry Smith. *The Historians' History of the World: A Comprehensive Narrative of the Rise and Development of Nations as Recorded by over Two Thousand of the Great Writers of all Ages''. The Times, 1907.

კატეგორია:1790
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერია
იკონონსო

**იკონონსო** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ტოლიმის დეპარტამენტში.

2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 130 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 220 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* ტოლიმის დეპარტამენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* statoids.com-ის მონაცემები
* კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები 

კატეგორია:ტოლიმის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
იენს იანსე

**იენს იანსე**  (; დ.1 ივლისი, 1986) — ჰოლანდიელი ფეხბურთელი, თამაშობს მარჯვენა მცველის პოზიციაზე. 2014 წელს იცავდა თბილისის „დინამოს“ ღირსებას.

## კარიერა 
### ადრეული კარიერა 
იანსემ კარიერა დაიწყო კლუბ „მვც '19“-ის მოყვარულთა გუნდში, ქალაქ მასბრეში, სადაც გაიზარდა. წლების შემდეგ თამაში დაიწყო „ვვვ-ვენლოს“ ახალგაზრდულ გუნდში, რომელიც უდიდესი კლუბი იყო ქალაქში, რომელშიც იგი დაიბადა. მალე გადავიდა „PSV“ ეინდჰოვენში. „PSV“-ს ახალგაზრდულ გუნდში იგი თამაშობდა მარჯვენა გარემარბის პოზიციაზე, მაგრამ ნიჭიერი და გამოცდილი მწვრთნელის, რიკარდო მონისის რჩევის შემდეგ თამაში დაიწყო მარჯვენა მცველის პოზიციაზე. მარჯვენა მცველის პოზიციაზე კარგი თამაშის შემდეგ „PSV“-ს სურდა შეეთავაზებინა პირველი გუნდის კონტრაქტი, მაგრამ იმის გამო, რომ პირველ გუნდში ირიცხებოდნენ კასპერ ბიოგელუნი, მაიკლ ლამეი, ანდრე იოერი და მიხაელ რეიზიგერი, მას ურჩიეს რომ წასულიყო სხვა გუნდში. მისით დაინტერესდა „ვილემ II“ და იანსემ გადაწყვიტა კარიერა გაეგრძელებინა ტილბურგში.

### ვილემ II 
„ვილემ II“-ის პირველ გუნდში სათამაშოდ იანსე შეირჩა 2005–06 წლების სეზონის დასაწყისში. მისი დებიუტი შედგა 2006 წლის 11 იანვარს, კეს ზვამბორნის მწვრთნელობის პერიოდში, მატჩში „ჰერაკლესის“ წინააღმდეგ. მატჩი „ვილემმა“ 2–1 დათმო. იანსე გამოირჩა საგოლე პასით და მიღებული ყვითელი ბარათით. იმ სეზონში კიდევ 8 მატჩი ჩაატარა.

მიუხედავად ერედივიზიაში „ვილემ II“-თან ერთად კარგი დასაწყისისა, მას დიდი პერიოდი გაუცდა სანამ ფორმას აღიდგენდა. თუმცა 2006–07 წლების სეზონი იანსესთვის აღმავლობის წელი გამოდგა. როდესაც მისმა მთავარმა კონკურენტმა, ნუელსონ ვაუმ ტავმა მიიღო, იანსესთვის გზა გაიხსნა შესანიშნავი სეზონისთვის. ხშირად იგი ერთადერთი ნათელი წერტილი იყო არეულ კლუბში. იმის გამო, რომ იანსე გუნდს კარგად მოერგო, მისმა კონკურენტმა ვაუმ საბოლოოდ საფეხბურთო კლუბ „როდასთან“ გააფორმა კონტრაქტი. 

2009 წლის 24 იანვარს იანსემ გაიტანა მისი პირველი გოლი ლიგაში, გასვლით მატჩში „ფეიენორდის“ წინააღმდეგ (1–1).

### ბრედა 
2010 წლის 8 აპრილს იანსემ კონტრაქტი გააფორმა „ვილემ II“-ის კონკურენტ კლუბ „ბრედასთან“, გუნდს შეუერთდა 2009-10 წლების სეზონის დამთავრების შემდეგ.

### კორდობა 
2013 წლის 7 ივლისს კონტრაქტი გააფორმა „კორდობასთან“, რომელიც ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონში ასპარეზობს, კლუბი თავისუფალი აგენტის სტატუსით დატოვა 2014 წლის იანვარში.

### დინამო თბილისი 
2014 წლის 15 თებერვალს იანსემ გააფორმა კონტრაქტი თბილისის „დინამოსთან“. იგი წარადგინეს 17 თებერვალს, დიღმის ბაზაზე ოთარ მარცვალაძესთან ერთად. 2013-2014 წლების სეზონში უმაღლეს ლიგაში მხოლოდ 3 მატჩი ჩაატარა, ხოლო თასზე 1, გოლის გატანა ვერ შეძლო. სეზონის დასრულების შემდეგ იანსემ ორ ლეგიონერთან, დორინ გოგასთან და დარკო გლიშიჩთან ერთად „დინამო“ დატოვა.

## ტიტულები 
* უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (1): 2013/2014
* საქართველოს თასი გამარჯვებული (1): 2013/2014

## სტატისტიკა დინამოში გადასვლამდე 
## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* პროფილი Uefa.com-ზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ნაკ ბრედას ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:კორდობის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1 ივლისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფორმულა ერთის სეზონი 1950

[thumb|250პქ|[ჯუზეპე ფარინამ დაიკავა პირველი ადგილი]]
[thumb|250პქ|[ხუან მანუელ ფანხიომ დაიკავა მეორე ადგილი]]
[thumb|250პქ|[ლუიჯი ფაჯოლიმ დაიკავა მესამე ადგილი]]

**ფორმულა ერთის 1950 წლის სეზონი** შეიცავდა სსფ-ს მსოფლიო ჩემპიონატის შესავალს, სადაც მრბოლელები შვიდ რბოლაში შეეჯიბრნენ ერთმანეთს, სეზონი დაიწყო 13 მაისს და დამთავრდა 3 სექტემბერს. 1950 წლის სეზონი მოიცავდა შვიდ გრან-პრის და ინდიანაპოლის 500-ის რბოლას, რომლის ჩატარებაზეც ამერიკის საავტომობილო ასოციაციამ იზრუნა. სეზონის გამარჯვებული გახდა ჯუზეპე ფარინა, მეორე ადგილი დაიკავა ხუან მანუელ ფანხიომ, რომელიც ფარინას მხოლოდ სამი ქულით ჩამორჩა, ლუიჯი ფაჯოლიმ კი მესამე ადგილი დაიკავა.
### მონაკოს გრან-პრი 
მონაკოს ქუჩებში რბოლისას შედგა სკუდერია ფერარის დებიუტი. ფერარის სახელითა მონაწილეობდნენ ალბერტო ასკარი და ლუიჯი ვილორეზი, რომლებმაც რბოლა მესამე რიგიდან დაიწყეს, ხოლო ფანხიომ და ფარინამ მაზერატის მრბოლელთან ხოსე ფროილან გონსალესთან ერთად რბოლა წინა რიგიდან დაიწყეს. ამ რბოლაში გამარჯვება ხუან მანუელ ფანხიომ მოიპოვა, მან ასევე აჩვენა უსწრაფესი წრე. კვარცხლბეკზე ფანხიოსთან ერთად იდგნენ ალბერტო ასკარი (დაიკავა მე-2 ადგილი) და ლუი შირონი (მე-3 ადგილი). ფანხიო ამ გამარჯვებით შეძლო და ქულებით გაუთანაბრდა ჯუზეპე ფარინას.
### ინდიანაპოლის 500 
ინდიანაპოლის 500-ის რბოლაში გამარჯვება კურტის კრაფტი-ოფენჰაუსერის გუნდის მრბოლელმა ჯონი პარსონსიმ მოიპოვა, მან ასევე აჩვენა უსწრაფესი წრე. რბოლაში მეორე ადგილი ბილ ჰოლანდმა დაიკავა, ხოლო მესამე მორი როუზმა. აღსანიშნავია რომ რბოლა მოიცავდა 200 წრეს, თუმცა 138-ე წრეზე წვიმის გამო რბოლა შეაჩერეს.

## ჩემპიონატის მიმოხილვა 
ფორმულა ერთის 1950 წლის სეზონში მონაწილეობა მიიღო 14 გუნდმა, ევროპის ექვსივე გრან-პრიში მონაწილე არაოფიციალურ მრბოლელებთან ერთად. მხოლოდ აშშ-ის გუნდებმა, კონსტრუქტორებმა და მრბოლელებმა მიიღეს მონაწილეობა ინდიანაპოლის 500-ის რბოლაში. შასები, ძრავები და ავტომობილის ნომრები რბოლიდან რბოლამდე იცვლებოდა.
### გრან-პრი 
## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 1950 წლის სეზონი 

კატეგორია:ფორმულა 1-ის სეზონები
გლეხთა ომი გერმანიაში

**გლეხთა ომი გერმანიაში** (საზღვარგარეთ ხშირად უწოდებენ უბრალოდ „გლეხთა ომს“, ) — სახალხო აჯანყება ცენტრალურ ევროპაში, უპირველეს ყოვლისა, საღვთო რომის იმპერიის ტერიტორიაზე 1524—1526 წლებში.

როგორც მისი წინამორბედი ქალამნის მოძრაობა და ჰუსიტური ომები, იგი შედგებოდა ეკონომიკური და რელიგიური ხასიათის მასობრივი მღელვარებებით, რომელთა მამოძრავებელ ძალასაც წარმოადგენდნენ გლეხები, მოქალაქეები და დიდებულები. საერთო პროგრამა ამ გამოსვლებს არ ჰქონდა.

კონფლიქტმა, რომელიც ძირითადად თანამედროვე გერმანიის სამხრეთ, დასავლეთ და ცენტრალურ რაიონებში მიმდინარეობდა, ასევე მოიცვა მოზობელი ავსტრია და შვეიცარია, პიკს მიაღწია 1525 წლის გაზაფხულ-ზაფხულზე, როდესაც მოვლენებში მონაწილეობდა 300 000 გლეხი-მეამბოხე. თანამედროვე შეფასებით, დაღუპულთა რიცხვმა 100 000 ადამიანი შეადგინა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Übersichtsdarstellung zum Deutschen Bauernkrieg auf historicum.net 
* Der Bauernkrieg 1524/1525 in Südwestdeutschland 
* Der deutsche Bauernkrieg (1524/1525) 
* *Kirchberg an der Jagst - Schicksal einer hohenlohe-fränkischen Stadt Band I* nach dem Manuskriptnachlass des Kriegsgerichtsrats Theodor Sandel bei webisphere.de
* Ulrich Poprawka: Unterrichtsmaterial zum Thema Bauernkrieg, Stand 2000 (PDF-Datei; 25&nbsp;kB)
* Hans Holger Lorenz: Notizen über Bauernkriege (ausführliche Sammlung)
* Arbeitsgemeinschaft deutscher Bauernkriegsmuseen

კატეგორია:შვეიცარიის ომები
კატეგორია:გლეხთა ომი გერმანიაში
კატეგორია:გლეხთა აჯანყებები
კატეგორია:აჯანყებები გერმანიაში
კატეგორია:გერმანიის ისტორია
კატეგორია:1524
კატეგორია:1525
კატეგორია:1520-იანები
კატეგორია:XVI საუკუნის ომები
იმპერიის დეპუტაცია

**იმპერიის დეპუტაცია** () — საღვთო რომის იმპერიაში იმპერატორისა და იმპერიის მიერ არჩეული კომიტეტი რაიმე გარიგების აღსასრულებლად. ასეთი დეპუტაციის კრებას ეწოდებოდა **იმპერიის დეპუტაციის საბჭო** (Reichsdeputationstag). იმპერიის დეპუტაციის მუშაობის საბოლოო დასაბუთებული შედეგი მოცემული იყო კომიტეტის ანგარიშში, *ჰაუპტშლუსში*. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*Имперская депутация 

კატეგორია:საღვთო რომის იმპერია
ვიურტემბერგის სამეფო

მინი|მარჯვნივ|ვიურტემბერგი გერმანიის იმპერიის შემადგენლობაში
**ვიურტემბერგის სამეფო** () არსებობდა გერმანიაში 1806 წლიდან 1918 წლამდე. წინამორბედი — იმავე სახელწოდების საჰერცოგო. მმართველები — ვიურტემბერგის დინასტიიდან. დედაქალაქი — შტუტგარტი. ამჟამად ყოფილი სამეფოს ტერიტორიები შედის ბადენ-ვიურტემბერგის შემადგენლობაში.

## მოსახლეობა 
1890 წლის მდგომარეობით სამეფოში იყ 9844 დასახლებული პუნქტი, მათ შორის 136 ქალაქი. უფრო მსხვილ ქალაქებში 1904 წელს მოსახლეობა შეადგენდა: შტუტგარტში — 196 ათასს, ულმში — 46 ათასს, ჰაილბრონში — 41 ათასს, ესლინგენში — 30 ათასს, კანშტადტში — 29 ათასს; დანარჩენ დასახლებულ პუნქტებში იყო არაუმეტეს 25 ათასი მცხოვრებისა.

რელიგიური დაყოფის მიხედვით, სამეფოში ლუთერანობა ბატონობდა. 1885 წლის 1 დეკემბერს ვიურტემბერგში იყო 1 377 805 ლუთერანი, 598 223 კათოლიკე, 5986 სხვა ქრისტიანული აღმსარებლობის მქონე და 13 171 ებრაელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Das Königreich Württemberg in Zahlen. Website des Landesarchivs Baden-Württemberg 
* Geschichte, Daten, Zahlen und Fakten zum Königreich Württemberg 
* Überblicksseite zur Geschichte Württembergs zwischen 1250 und 1933 mit Links zu den einzelnen Epochen, darunter die folgenden drei zur Geschichte des Königreichs Württemberg
** Geschichte Württembergs in der ersten Hälfte des 19. Jahrhunderts
** Geschichte Württembergs von 1850 bis zur Reichsgründung 1871
** Geschichte des Königreichs Württemberg als Bundesstaat des Deutschen Reiches (1871–1918)

კატეგორია:ვიურტემბერგის ისტორია
კატეგორია:გერმანიის იმპერია
იოჰან ფილიპ ფონ შტადიონი

მინი|მარჯვნივ|იოჰან ფონ შტადიონი
**იოჰან ფილიპ ფონ შტადიონი**, ვერჰაუზენის გრაფი (; დ. 18 ივნისი, 1763 — გ.  15 მაისი, 1824) — ავსტრიელი სახელმწიფო მოღვაწე და დიპლომატი, საგარეო საქმეთა მინისტრი, მოგვიანებით ავსტრიის იმპერიის ფინანსთა მინისტრი, ავსტრიის ეროვნული ბანკის დამაარსებელი. იყო ავსტრიის ელჩი სტოკჰოლმსა და ლონდონში.

## ლიტერატურა 
* Roman von Prochazka: *Genealogisches Handbuch erloschener böhmischer Herrenstandfamilien*. Neustadt an der Aisch 1973, Stammfolge Stadion, Seite 305, ISBN 3-7686 5002-2 mit zahlreichen weiteren Quellenhinweisen in deutscher und tschechischer Sprache.

კატეგორია:დაბადებული  18 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1763
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1824
კატეგორია:ავსტრიელი სახელმწიფო მოღვაწეები
კატეგორია:ავსტრიელი დიპლომატები
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
პარიზის სამშვიდობო ხელშეკრულება (1814)

მინი|საფრანგეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთი საზღვარი ხელშეკრულების შემდეგ.
**1814 წლის პარიზის სამშვიდობო ხელშეკრულება** — სამშვიდობო შეთანხმება მეექვსე ანტიფრანგული კოალიციის წევრებსა (რუსეთი, დიდი ბრიტანეთი, ავსტრია და პრუსია) და ლუდოვიკო XVIII-ს შორის. ხელი მოეწერა პარიზში 30 მაისს. მოგვიანებით ხელშეკრულებას შეუერთდა შვედეთი, ესპანეთი და პორტუგალია. ხელშეკრულება ითვალისწინება საფრანგეთისთვის იმ საზღვრების შენარჩუნებას, რომლებიც მას 1792 წლის 1 იანვრისთვის გააჩნდა. ამ საზღვრებს ემატებოდა მხოლოდ სავოის საჰერცოგოს, რომის პაპის ყოფილი სამფლობელოების, ავინიონისა და ვენესენის ნაწილი და მიწების მცირე ზოლი ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ საზღვრებზე, რომლებიც მანამდე ავსტრიულ ნიდერლანდებსა და სხვადასხვა გერმანულ სამფლობელოებს ეკუთვნოდათ (სხვათა შორის, სუფთა გერმანული ქალაქი საარბრიუკენი, რომელიც მდიდარი იყო ქვანახშირით), საერთო ჯამში 5 ათას კმ²-ზე და 1 მილიონ ადამიანზე მეტი.

## ლიტერატურა 
* *Дебидур А.* Дипломатическая история Европы. Ростов-на-Дону: Феникс, 1995. Т. 1. Стр. 27-29 ISBN 5-85880-088-2

## რესურსები ინტერნეტში 
* ხელშეკრულების ტექსტი (საიდუმლო ნაწილის გარეშე)

კატეგორია:XIX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
კატეგორია:1814
კატეგორია:პარიზში ხელმოწერილი ხელშეკრულებები
ტუია

**ტუია**  () — წიწვოვან მცენარეთა გვარი კვიპაროზისებრთა ოჯახისა. მარადმწვანე ხეები და ბუჩქებია. მათი სიმაღლე 20—60 მ აღწევს. აქვთ ბრტყელი ყლორტები, ქერქლისებრი მოპირისპირედ განლაგებული წიწვები, პატარა და მოგრძო გირჩა. 

გვარი შეიცავს 5 სახეობას, რომლებიც ბუნებრივად არიან გავრცელებულ ჩრდილოეთ ამერიკასა და აღმოსავლეთ აზიის სუბტროპიკული ზომიერი ჰავის სარტყლებში. ბიოტას სამშობლოდ ითვლება ჩინეთი და კორეა.

კავკასიაში (მათ შორის საქართველოში) მწვანე მშენებლობაში იყენებენ ინტროდუცირებულ 3 სახეობას, რომლებიც მაღალდეკორატიულობითა და გვალვაგამძლეობით გამოირჩევა. ტუიას მერქანი რბილია, ხმარობენ ქაღალდის მრეწველობაში. ტუია გვალვაგამძლეა. კარგად იტანს სხვლას.

## გალერეა

File:Thuja koraiensis PAN foliage 3.JPG
File:Thuja occidentalis - cone 1 (aka).jpg
File:Thuja plicata 43569.JPG
File:Thuja standishii.jpg

## ლიტერატურა
კატეგორია:კვიპაროზისებრნი
მეორე კოალიციის ომი

**მეორე კოალიცია** (1799—1802) — შეიქმნა დიდი ბრიტანეთის ინიციატივით მას შემდეგ, რაც შვეიცარია საფრანგეთის კონტროლის ქვეშ მოექცა. არსებობდა 1798 წლის სექტემბრიდან 1799 წლის მარტამდე. კოალიციაში მონაწილეობდნენ ავსტრია, ინგლისი, რუსეთი, ნეაპოლის სამეფო, თურქეთი, რამდენიმე გერმანული სამთავრო და შვედეთი. მათი მიზანი იყო რევოლუციური საფრანგეთის გავლენის შესუსტება 1792—1802 წლების რევოლუციური ომებისა და მონარქიული წყობის აღდგენის დროს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* История войны России с Францией в царствование Императора Павла I в 1799 году на сайте «Руниверс»

კატეგორია:საფრანგეთის ომები
კატეგორია:ნაპოლეონის ომები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ომები
კატეგორია:სამხედრო ალიანსები
ტულუზური ბატი

მინი|ტულუზური ბატი
**ტულუზური ბატი**  — ბატის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია საფრანგეთში, ქ. ტულუზის შემოგარენში. აქვს ღია ნაცრისფერი გვერდები, მუქი ნაცრისფერი ზურგი, მუქი ცისფერი ყელი, ნაცრისფერი თავი. მამლის მასაა 9-10 კგ, დედლისა — 7-8 კგ, 3 თვის მოზარდეულისა — დაახლოებით 3,8 კგ, 5 თვისა — 4,4 კგ. ხორცი მაღალხარისხოვანია. მეკვერცხულობა 25-30 ცალი წელიწადში. კვერცხის მასაა 150-165 გ. გავრცელებულია საფრანგეთში. მოშენებულია რუსეთში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბატის ჯიშები
ტუპაიასებრნი

**ტუპაიასებრნი**  (Tupaiidae) — ნახევრად მაიმუნების ოჯახი პრიმატების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 10—25 სმ, მასა 30—350 გ. აქვთ მოკლე ფეხები, თითებზე — ნამგლისებური ბრჭყალები. ცერი არ უპირისპირდება დანარჩენ თითებს. აქვთ 38 კბილი. ბეწვი ხშირი და რბილია, უმეტესად მურა. აერთიანებს 5 გვარის 18 სახეობას. ბინადრობენ ინდოსტანისა და ინდოჩინეთის ტროპიკულ წვიმისა და მთის ტყეებში, კუნძულ ხაინანზე და მალაის არქიპელაგის მრავალ კუნძულზე. აქტიური არიან დღისით, ცხოვრობენ წყვილებად ან მარტოულად ხეებზე, ბუჩქებში, ხშირად მიწაზე. იკვებებიან მწერებით და ნაყოფებით. შობენ 1—4 ნაშიერს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პრიმატები
ჟოზეფ ფეში

250პქ||მინი|მარჯვნივ|ჟოზეფ ფეში
მისი უსამღვდელოესობა კარდინალი **ჟოზეფ ფეში** (; 3 იანვარი 1764, აიაჩო, კორსიკა — 13 მაისი 1839, რომი, პაპის ოლქი) — ფრანგი კარდინალი. ლიონის არქიეპისკოპოსი 1802 წლის 31 ივლისიდან. სანტა-მარია-დელა-ვიტორიას ეკლესიის მღვდელი-კარდინალი 1803 წლის 17 იანვრიდან 1822 წლის 2 დეკემბრამდე, იმავე დღიდან კომენდატორი. სან-ლორენცო-ინ-ლუჩინას ეკლესიის მღვდელი-კარდინალი 1822 წლის 2 დეკემბრიდან. კარდინალი-პროტოპრესვიტერი 1837 წლის 12 სექტემბრიდან.

ნაპოლეონის დედის ძმა, რომელიც მისი დახმარებით გახდა კარდინალი და მიიღო ლიონის არქიეპისკოპოსის კათედრა. ნაპოლეონის ომების დროს შეისყიდა 3000-მდე სურათი, რომლებმაც შექმნეს ფეშის მუზეუმის ბირთვი აიაჩოში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Ausführliche Biografie von Kardinal Fesch in *Catholic Encyclopedia* 
* Das Fesch-Museum auf Korsika  

კატეგორია:ფრანგი კარდინალები
კატეგორია:ფრანგი კოლექციონერები
კატეგორია:ლიონის არქიეპისკოპოსები
კატეგორია:ბონაპარტები
კატეგორია:დაბადებული 1764
კატეგორია:გარდაცვლილი 1839
კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი
წამწამიანი ჭიები

**წამწამიანი ჭიები**, *ტურბელარიები* () — ბრტყელი ჭიების კლასი; ორმხრივ-სიმეტრიული ცხოველების ყველაზე პრიმიტიული ჯგუფი. აქვთ თითისტარის, წვეთის, ფოთლის ან თასმისებური ფორმის სხეული, რომლის სიგრძე მმ-ის მერამდენიმე ნაწილიდან 35 სმ აღწევს. დაფარულია წამწამოვანი ეპითელიუმით. მარტივი ფორმები მოძრაობენ წამწამებით, მსხვილი — კუნთების შეკუმშვით. სხეულის ღრუ არა აქვთ, შინაგან ორგანოთა შორის არეები პარენქიმითაა ამოვსებული. პირის ღრუ მოთავსებულია მუცლის მხარეზე, სხეულის შუაში, წინა ან უკანა ბოლოზე. პრიმიტიულ ფორმებში საჭმლის მონელება განსაკუთრებულ საჭმლის მომნელებელ უჯრედებსა ან პარენქიმის განსაკუთრებულ ღრუებში. დანარჩენ წამწამიანი ჭიებს აქვთ ტომრისებრი ან განტოტვილი ნაწლავი. უკანა ხვრელი არ გააჩნიათ. სუნთქავენ კანით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:წამწამიანი ჭიები
აალტოს უნივერსიტეტი

**აალტოს უნივერსიტეტი** (ფინ. Aalto-yliopisto, შვედ. Aalto-universitetet) — ტექნოლოგიებსა, ბიზნესსა და დიზაინზე ორიენტირებული სამი უმაღლესი სასწავლებლის შერწყმის შედეგად შექმნილი უნივერსიტეტი ფინეთში. აალტო სიდიდით მეორე უნივერსიტეტია ფინეთში. უნივერსიტეტი მოიცავს ექვს სკოლას სადაც ამჟამად 12 000-მდე სტუდენტი სწავლობს . აალტოს უნივერსიტეტის ძირითადი ნაწილი განლაგებულია ესპოოში. მთავარი კამპუსის გარდა უნივერსიტეტი ასევე მოქმედებს ჰელსინკიში, მიკკელიში, პორიში და ვაასაში.

2013 წელს ავტორიტეტული ბრიტანული კომპანია QS Quacquarelli Symonds-ის მიერ გამოქვეყნებულ რეიოტინგში უნივერსიტეტი მსოფლიოს 196 საუკეთესო უმაღლეს სასწავლებელთა სიაში მოხვდა.

უნივერსიტეტს სახელი ცნობილი ფინელი არქიტექტორის ალვარ აალტოს პატივსაცემად დაარქვეს. ალვარ აალტო იყო, აალტოს უნივერსიტეტში შემავალი, ჰელსინკის ტექნოლოგიის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებული. მან ასევე დიდი წვლილი შეიტანა ესპოოში განლაგებული მთავარი კამპუსის დაგეგმარებაში . 
## ისტორია 
აალტოს უნივერსიტეტი დაარსებულია 2010 წლის პირველ იანვარს ჰელსინკის ტექნოლოგიის უნივერსიტეტის, ჰელსინკის ეკონომიკის სკოლისა და ჰელსინკის ხელოვნების, დიზაინისა და არქიტექტურის ინსტიტუტის შერწყმით. სამი უნივერსიტეტის შერყმის იდეა პირველად 2005 წელს, ჰელსინკის ხელოვნების, დიზაინისა და არქიტექტურის ინსტიტუტის მაშინდელი რექტორის, იურიო სოტომაას მიერ იქნა გაჟღერებული. 2007 წელს შეიქმნა უნივერსიტეტების შერწყმის კონკრეტული გეგმა. იმავე წელს, ფინეთის მაშინდელმა პრემიერ-მინისტრმა მატტი ვანჰანენმა ახალი უნივერსიტეტი სამთავრობო პროგრამაში შეიყვანა. 2008 წლის, 9 მაისს დამტკიცდა ახალი უნივერსიტეტის სახელი. ხოლო იმავე წლის 19 დეკემბერს, პროფესორი ტუულა ტეერი გახდა მომავალი უნივერსიტეტის პირველი პრეზიდენტი 
* აალტოს უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა
* Aalto Executive Education (AEE) - აღმასრულებელი განათლების საერთაშორისო მომწოდებული 
* ქარხნები - ინტრადისციპლინური კვლევითი გაერთიანებები:
** დიზაინის ქარხანა (Design Factory) 
** მედიის ქარხანა (Media Factory) 
* ჰელსინკის ინფორმაციული ტექნოლოგიების ინსტიტუტი 

## რესურსები ინტერნეტში 
* აალტოს უნივერსიტეტის ოფიციალური საიტი
** ხელოვნების, დიზაინისა და არქიტექტურის სკოლა
** ქიმიური ტექნოლოგიების სკოლა
** ბიზნეს სკოლა
** ელექტროინჟინერიის სკოლა 
** ინჟინერიის სკოლა
** მეცნიერებათა სკოლა

## სქოლიო
კატეგორია:ფინეთის უნივერსიტეტები
კატეგორია:ჰელსინკი
კატეგორია:უნივერსიტეტები ანბანის მიხედვით
რეშიცა

**რეშიცა** () — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ რუმინეთში, კარაშ-სევერინის ჟუდეცში. 2011 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 65,509 ადამიანი. რეშიცაშია ქვეყნის ერთ-ერთი უდიდესი და უძველესი მეტალურგიული კომბინატი. მსხვილი სამრეწველო ცენტრი და სატრანსპორტო კვანძია. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ მეტალურგიული ქარხანა და მეტალურგიული კომბინატი მოდერნიზებული იქნა. ქალაქის გავლით გადის საავტომობილო გზები და რკინიგზა.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის ქალაქები
მედიაში

**მედიაში** () — ქალაქი რუმინეთის ცენტრალურ ნაწილში, სიბიუს ჟუდეცში. მდებარეობს ტრანსილვანიის ცენტრალურ ნაწილში, ზღვის დონიდან 330 მ სიმაღლეზე, მდინარე ტირნავა-მარეს ნაპირას. 2011 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 44,169 ადამიანი. დააარსეს გერმანელმა კოლონისტებმა XIII საუკუნეში რომაული ბანაკის — „მედიას“ ადგილას. მნიშვნელოვანი სამრეწველო ცენტრია. მოიპოვებენ ბუნებრივ აირს. ქალაქშია XV საუკუნის წმინდა მარგარიტას სახელობის ეკლესია. მიდამოებში არის ვენახები.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის ქალაქები
ტურნეფსი

**ტურნეფსი**, **საკვები თალგამი** () — ორწლოვანი მცენარე  კომბოსტოსებრთა  ოჯახისა. დათესვის წელს ივითარებს ფესვთანური ფოთლების როზეტს და მსხვილ ხორცოვან ფესვებს. დარგული მცენარეების ძირხვენებიდან მე-2 წელს ვითარდება ღეროები, ყვავილედი და თესლიანი ნაყოფები. 

გავრცელებულია კულტურული მიწათმოქმედების რაიონებში. მოჰყავთ ყველა სასოფლო-სამეურნეო ცხოველის საკვებად, ფოთლებს ასილოსებენ. 100 კგ შეიცავს დაახლოებით 9 საკვებ ერთეულს, 0,7 მონელებად პროტეინს. თესავენ გაზაფხულზე ან შემოდგომაზე, ნაწვერალზე თესვისას — ზაფხულში. სამხრეთ რაიონებში იყენებენ როგორც მოზამთრე კულტურას. 

ძირხვენის მოსავალი 1 ჰა-ზე 400—500 ც შეადგენს. ინახავენ საცავებში, ზვინებად და თხრილებში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კომბოსტო
იუსტინე (რუმინეთის პატრიარქი)

მინი|250პქ|პატრიარქი იუსტინე
**პატრიარქი იუსტინე** (, ერისკაცობაში **იუსტინ მოისესკუ**, ; დ. 5 მარტი, 1910, კინდეშტი, რუმინეთი — გ. 31 ივლისი, 1986, ბუქარესტი, რუმინეთი) — რუმინეთის  რელიგიური მოღვაწე, სრულიად რუმინეთის პატრიარქი (1977–1986).

დაიბადა 1910 წელს არჯეშის ჟუდეცის სოფელ კინდეშტში, სოფლის მასწავლებლის ოჯახში. სწავლობდა ათენის უნივერსიტეტის ღვთისმეტყველების ფაკულტეტზე. 1977 წელს აირჩიეს რუმინეთის პატრიარქად. 

გარდაიცვალა 1986 წლის 31 ივლისს 76 წლის ასაკში. 

## ლიტერატურა 
* Justin Moisescu  in *Dicţionarul Teologilor Români*, Mircea Păcurariu, Ed. Univers Enciclopedic, Bucharest, 1996.

კატეგორია:რუმინეთის პატრიარქები
კატეგორია:დაბადებული 5 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
მერკურია-ჩუკი

**მერკურია-ჩუკი** () — ქალაქი ცენტრალურ რუმინეთში, ჰარგიტის ჟუდეცის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ოლტის ხეობაში, ზღვის დონიდან 662 მ სიმაღლეზე. 2002 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 42,029 ადამიანი. 1952-1968 წლებში შედიოდა უნგრეთის ავტონომიური ოლქის შემადგენლობაში. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ გატარდა ინდუსტრიალიზაცია. აშენდა ტრაქტორის ქარხანა, ტექსტილის ფაბრიკა და ლუდსახარში ქარხანა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მერკურია-ჩუკი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა 

## სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის ქალაქები
ზალეუ

**ზალეუ** () — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ რუმინეთში, სელაჟის ჟუდეცში. მდებარეობს ტრანსილვანიის ისტორიული ოლქის ტერიტორიაზე, მეზეშის მთების კალთებზე, მდინარე ზალეუს ხეობაში, ზღვის დონიდან 275 მ სიმაღლეზე. 2011 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 56,202 ადამიანი. არის ღირსშესანიშნაობები.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის ქალაქები
ქარა აჰმედ-ფაშა

**ქარა აჰმედ-ფაშა** (დ. დაახლ. 1500 - 29 სექტემბერი, 1555) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1553 წლის 6 ოქტომბერიდან, 1555 წლის 29 სექტემბრამდე. ქარა აჰმედ-ფაშას თანამდებობა ეკავა სულთან სულეიმან I-ის მმართველობის დროს.

დიდი ვეზირის თანამდებობის დაკავებამდე იყო რუმელიის ბეგლარბეგი. დაქორწინებული იყო სელიმ I-ის ასულ ფატმა სულთანზე. 1553 წლის 6 ოქტომბერს, მას შემდეგ, რაც დამატი რუსტემ-ფაშა გადააყენეს თანამდებობიდან, აჰმედ-ფაშამ დაიკავა მისი ადგილი. 1555 წელს რუსტემ-ფაშამ ჰიურემთან ერთად დაგეგმილი შეთქმულების შედეგად დაადანაშაულა  მექრთამეობაში და სულეიმან I-მა იგი სიკვდილით დასაჯა. დაკრძალულია მიმარ სინანის მიერ, მის პატივსაცემად აგებულ მეჩეთში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სულეიმან I
* დამატი რუსტემ-ფაშა
* ფატმა სულთანი

## რესურსები ინტერნეტში 
* დიდი ვეზირი ოსმალეთის იმპერიაში
* ოსმალეთის იმპერიის ენციკლოპედია

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ოსმალეთის დიდი ვეზირები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1555
ტირგუ-ჟიუ

**ტირგუ-ჟიუ** () — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ რუმინეთში, გორჟის ჟუდეცის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ჟიუს ნაპირას, ზღვის დონიდან 225 მ სიმაღლეზე. დასახლება დაარსდა 1406 წელს, ხოლო საქალაქო უფლება აქვს 1597 წლიდან. 1748-1764 წლებში ქალაქში აშენდა მართლმადიდებლური ტაძარი. არის უნივერსიტეტი. მიმდინარეობს ნახშირის მოპოვება. განვითარებულია აგრეთვე ტექსტილის წარმოება და სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის ქალაქები
ტუჩოსანნი

**ტუჩოსანნი**  ()  — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ერთწლოვანი ან მრავალწლოვანი ბალახები, ნახევრად ბუჩქები, უფრო იშვიათად — ლიანები ან პატარა ხეები. ღერო მეტწილად ოთხწახნაგოვანია, ფოთლები — მარტივი და უთანაფოთლო. ყვავილები ორსქესიანი და ზიგომორფულია, შეკრებილია ყვავილედებად, იშვიათად მარტოულია; გვირგვინი შეზრდილფურცლებიანია, ორტუჩა, ზოგჯერ ზუჩები სუსტადაა გამოხატული. ნაყოფი მომწიფებისას ერთთესლიან კაკლუჭად იშლება. 

ფართოდ გავრცელებული  ოჯახია, განსაკუთრებით მრავლადაა ხმელთაშუა ზღვის სანაპირო  ქვეყნებში. ოჯახი აერთიანებს 200-ზე მეტი გვარის 3500 სახეობას.  საქართველოში 37 გვარის 160 სახეობაა. ეთერზეთოვანი მცენარეებია, იყენებენ პარფიუმერიაში (ლავანდი, როზმარინი), მედიცინაში (შავბალახა, პიტნა, სამკურნალო სალბი, ბეგქონდარა და სხვა), სუნელ-სანელებლად (მაიორანი, რეჰანი, ქონდარი და სხვა). ცხიმოვანი ტექნიკური ზეთების მისაღებად მოჰყავთ პერილა და ლალემანცია. დეკორატიის მიზნით — სალბი, კოლეუსი და სხვა. ტუჩოსანთა შორის ბევრი კარგი თაფლოვანი მცენარეა.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ტუჩოსანნი
იოჰან იაკობ მოზერი

მინი|მარჯვნივ|იოჰან იაკობ მოზერი
**იოჰან იაკობ მოზერი** (; 18 იანვარი, 1701, შტუტგარტი — 30 სექტემბერი, 1785, შტუტგარტი) — გერმანელი ისტორიკოს-პუბლიცისტი, სახელმწიფო სამართლის სპეციალისტი.

## ბიოგრაფია 
მოზერი პროფესორი იყო ტიუბინგენში, ერთი პერიოდი ოდერის ფრანკფურტის უნივერსიტეტის დირექტორი იყო. გულახდილი, მტკიცე, უშიშარი და ღრმად რელიგიური „წმინდანი“, მოზერი — XVIII საუკუნის გერმანიის ერთ-ერთი ტიპობრივი ფიგურა. როგორც პროფესორი, ის მკაცრად ახორციელებდა თავის მოვალეობებს აუდიტორიისადმი და ულმობლად ამხელდა თავის კოლეგებს არაკეთილსინდისიერების შემთხვევაში. 1737 წელს თავისი სამეცნიერო მოღვაწეობის გამო მას პირადი უთანხმოება ჰქონდა პრუსიის მეფესთან, ფრიდრიხ ვილჰელმ I-თან, ხოლო 1758 წელს საერო ჩინების ინტერესების გაბედული დაცვისთვის ვიურტემბერგის ტირანმა ჰერცოგმა მოზერი სასამართლოს გარეშე მოათავსა მკაცრ ერთკაციან პატიმრობაში, ჰოენტვილის ციხე-სიმაგრეში: მხოლოდ 6 წლის შემდეგ მოზერი, რომლის ცოლიც წუხილით გარდაიცვალა, გაათავისუფლა იმპერატორის რესკრიპტმა.

## ლიტერატურა 
* A. E. Adam: *Johann Jakob Moser als württ. Landschaftskonsulent 1751-1771*. Stuttgart 1887.
* K. S. Bader: *Johann Jakob Moser und die Reichsstädte*. In: Esslinger Studien. Bd. 4, 1958.
* K. S. Bader: *Johann Jakob Moser, Staatsrechtslehrer und Landschaftskonsulent*. In: M. Miller u. R. Uhland (Hrsg.): Lebensbilder aus Schwaben und Franken. Bd. 7, Stuttgart 1960.

კატეგორია:გერმანელი ისტორიკოსები
კატეგორია:გერმანელი იურისტები
კატეგორია:დაბადებული 1701
კატეგორია:გარდაცვლილი 1785
ტუხტი

**ტუხტი** () — ერთ ან მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი ბალბისებრთა ოჯახისა. 

ტუხტის 12-მდე სახეობა გავრცელებულია ევრაზიის ზომიერ სარტყელში. საქართველოში 4 სახეობა გვხვდება, მნიშვნელოვანია სამკურნალო ტუხტი (), მისი სიმაღლე 1,5 მ აღწევს. იზრდება ტენიან ადგილებში, მდელოზე, მდინარისპირა ბუჩქნარში. თაფლოვანი და სამკურნალო მცენარეა. 

მისი ფესვებიდან () დამზადებულ ფხვნილს, ნაყენს ან ნახარშს იყენებენ სასუნთქი გზების დაავადებების დროს დამარბილებელ და ამოსახველებელ საშუალებად, იხმარება საშარდე გზების ანთების დროსაც.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბალბისებრნი
ტაიფალები

[მინიატიურა|ტაიფალების განსახლება [ოლტენიაში და პოლიტიკური სურათი IV საუკუნის ბალკანეთში]]
**ტაიფალები** ( Taifali, Thaifali, Taiphali) — გერმანიკული ან სარმატული წარმოშობის ტომი; ზოგიერთი ავტორი ტაიფალებს ოსტგოთთა ჯგუფს აკუთვნებს.
## ისტორია 
III საუკუნეში დასახლდნენ ჩრდილოეთ შავი ზღვისპირეთში, საიდანაც IV საუკუნის მეორე ნახევარში ჰუნებმა განდევნეს. ზოგიერთი მონაცემით, ტაიფალები ოსტგუთთა მეფე გერმანიხს ემორჩილებოდნენ ვესტგოთების დარად. იმპერატორ ვალენტის ნებართვით გადაკვეთეს დუნაი და ვესტგოთტა ბრძოლაში მიიღეს მასთან ერთად მონაწილეობა. 
უკანასკნელ პერიოდში ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრების შედეგად დადგინდა, რომ ტაიფალებთან იდენტიფიცირდება კარპატების ყორღანების კულტურა.
## ლიტერატურა 
*Вакуленко Л. Українські Карпати у пізньоримський час (етнокультурні та соціально-економічні процеси. – К.: ІА НАН україни, 2010. – C.215-218;
*Вакуленко Л.В. Археологические свидетельства о народе тайфалов // Вестник древней истории. – 2009. – №1. – С.175-180

კატეგორია:ძველი ხალხები
კატეგორია:გერმანული ტომები
კატეგორია:გადაშენებული ერები
კატეგორია:ხალხთა დიდი გადასახლება
ჰეკლბერი ფინის თავგადასავალი

**ჰეკლბერი ფინის თავგადასავალი** () — მარკ ტვენის რომანი. რომანი არის ბიჭუნაზე, რომელიც მდინარე მისისიპიზე მოგზაურობს. ჯერ გამოქვეყნდა გაერთიანებულ სამეფოში 1884  წელს და შემდეგ აშშ-ში 1885 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Adventures of Huckleberry Finn (Full-Text) 
* *Adventures of Huckleberry Finn*. Digitized copy of the first American edition from Internet Archive (1885).
* 
* Free MP3 Audiobook 

კატეგორია:1884 წლის რომანები
კატეგორია:მარკ ტვენის ნაწარმოებები
კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული ამერიკული რომანები
კატეგორია:პიკარესკული რომანები
ოლტენია

მინიატიურა|რუმინეთი; ოლტენია გამოყოფილია ნარინჯისფრად.
**ოლტენია**, იგივე *მცირე ვლახეთი* (რუმ. Oltenia, ანტიკურ წყაროებში მცირე ვლახეთად მოიხსენიება ალტერნატიული ლათინური სახელებით Wallachia Minor, Wallachia Alutana, 1718-1739 წლებში Wallachia Caesarea-ად იწოდებოდა) — ისტორიულ-გეოგრაფიული ოლქი რუმინეთში, დასავლეთ ვლახეთში. მდებარეობს დუნაის, სამხრეთ კარპატებსა და მდინარე ოლტს შორის.
## ისტორია 
### ანტიკური პერიოდი 
ძირითადად დაკიელებით დასახლებული ოლტენია რომის იმპერიის შემადგენლობაში 106 წელს მოექცა, დაკიური ომების დასასრულს. 129 წელს, ადრიანეს მმართველობისას, რომის პროვინცია დაკია ჩამოყალიბდა, რომელიც დღევანდელ ტრანსილვანიასაც მოიცავდა. მარკუს ავრელიუსის რეფორმით ოლტენია სამად დაყოფილი დაკიის ერთ-ერთ ნაწილად იქცა, დედაქალაქად რომულა განესაზღვრა. ქალაქის კოლონიზება რომაული ლეგიონების ვეტერანებმა მოახდინეს. თუმცა III საუკუნის ბოლოს რომაელებმა თავიანთი ადმინისტრაცია დუნაის სამხრეთით გადაიტანეს და ოლტენიის მართვის სადავეები გოთი ფეოდალების ხელში გადავიდა. IV საუკუნის ბოლოს ჰუნების შემოსევამდე ოლტენიას უკვე ტაიფალები მართავდნენ.

### შუა საუკუნეები 
681 წლიდან, მცირედი წყვეტებით, ოლტენია ბულგარეთის იმპერიაში შედიოდა.
1233 წელს უნგრეთის სამეფომ სევერინის ბანატი ჩამოაყალიბა რეგიონის აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელმაც 1526 წლამდე, მოჰაჩის ბრძოლამდე იარსება. 
დაახლოებით 1247 წელს ოლტენია ლიტოვოის მმართველობას დაექვემდებარა. XIV საუკუნეში ვლახეთის აღზევებითა და ვოევოდინის შექმნით ოლტენიაში კრაიოვის დიდი ბანი დაწესდა. ტახტი სტრეჰაიიდან კრაიოვაში გადაიტანეს. ეს მოვლენა ვლახეთის იერარქიასა და Craiovești-ს საგვარეულოში უმაღლეს საფეხურად მიიჩნევა. Craiovești-ს გვარი XIV საუკუნის ბოლოს მოექცა ვლახეთის სათავეში და 1550 წლამდე დარჩა ტახტზე. მათი ტიტული 1831 წლამდე შენარჩუნდა.
XV საუკუნეში ვლახეთს ოტომანთა სუზერენობის აღიარება მოუხდა და ყოველწლიურად ხარკის გადახდაც დაეკისრა ვასალური სამთავროს სახით ავტონომიურად რომ განეგრძო არსებობა. Craiovești-ების ოჯახის ბევრი წარმომადგენელი თანამშრომლობთა თურქებთან ბანის წოდებით. თუმცა ბევრი ოლტენიელი მმართველი, მაგალითად, მიხაელ გულადი ოტომანთა წინააღმდეგ იბრძოდა და ვლახეთს მცირე ხნით მაინც უბრუნებდა დამოუკიდებლობას.

### თანამედროვეობა 
ტერმინი მცირე ვლახეთი 1718 წლის შემდეგ დამკვიდრდა, როდესაც პარიზის ზავის პირობით ოლტენია (იგივე მცირე ვლახეთი) მუნტენიას (დიდ ვლახეთს) ჩამოსცილდა და ჰაბსბურგთა სამფლობელოში (ტრანსილვანიაში)   მოექცა. 1737 წელს ვლახეთის ერთიანობა აღდგა.
## ლიტერატურა 
* Vlad Georgescu, *Istoria ideilor politice româneşti (1369–1878)*, მიუნხენი, 1987
* Neagu Djuvara, *Între Orient şi Occident. Ţările române la începutul epocii moderne*, Humanitas, ბუქარესტი, 1995
* Constantin C. Giurescu, *Istoria Bucureştilor. Din cele mai vechi timpuri pînă în zilele noastre*, Ed. Pentru Literatură, ბუქარესტი, 1966, გვ.&nbsp;93
* Şerban Papacostea, *Oltenia sub stăpânirea austriacă (1718–1739)*, ბუქარესტი, 1971, გვ.&nbsp;59

*
აკოსტის მუნიციპალიტეტი (მონაგასი)

**აკოსტის მუნიციპალიტეტი** — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, წარმოადგენს მონაგასის შტატის 13 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია სან-ანტონიო-დე-კაპაიაკუარი, ფართობი 957 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით აკოსტის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 19 138 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 25,6 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მუნიციპალიტეტები
*მონაგასის შტატი

## სქოლიო
კატეგორია:მონაგასის შტატის მუნიციპალიტეტები
რუმინეთის ისტორიული ოლქები

[მინი|[ვლახეთი, ტრანსილვანია და მოლდავია პირად კავშირში 1600 წელს, მიხაელ მამაცის მმართველობის დროს.]]
მინი|რუმინეთის და მისი მეზობლების ისტორიული ოლქები
[მინი|[დიდი რუმინეთის (1918-1940) ისტორიული ოლქები.]]

XIX საუკუნის ბოლოს და XX საუკუნეში რუმინეთი მოიცავდა შემდეგ ოლქებს:

35px**ვლახეთი**:
***მუნტენია ან დიდი ვლახეთი**: როგორც ვლახეთის ნაწილი რუმინეთს შეუერთდა 1859 წელს, შედის დღევანდელი რუმინეთის შემადგენლობაში;
***ოლტენია ან მცირე ვლახეთი**: როგორც ვლახეთის ნაწილი რუმინეთს შეუერთდა 1859 წელს, შედის დღევანდელი რუმინეთის შემადგენლობაში;

35px**მოლდოვა**:
***დასავლეთი მოლდოვა**: შეუერთდა ვლახიას 1859 წელს, შედის დღევანდელი რუმინეთის ტერიტორიაში; ჰერცას მხარე შედის უკრაინის შემადგენლობაში;
***ბუკოვინა**: შედიოდა რუმინეთის შემადგენლობაში 1918 წლიდან მეორე მსოფლიო ომამდე, დღეს გაყოფილია რუმინეთსა და უკრაინას შორის;
* **აღმოსავლეთი მოლდოვა** (**ბესარაბია** **ბუჯაკის** ჩათვლით):  შედიოდა რუმინეთის შემადგენლობაში 1918 წლიდან მეორე მსოფლიო ომამდე, დღეს გაყოფილია მოლდოვასა და უკრაინას შორის.

35px**დობრუჯა**:
***ჩრდილოეთი დობრუჯა** (კუნძულ **ზმეინის** ჩათვლით): დღეს რუმინეთის შემადგენლობაში (ზმეინი კუნძულის გამოკლებით, რომლებიც 1948 წლიდან გახდა უკრაინის საბჭოთა რესპუბლიკის ტერიტორია, ხოლო 1991 წლიდან უკრაინის);
***სამხრეთი დობრუჯა**: რუმინეთის ტერიტორია 1913-1940 წლებში, დღეს ეკუთვნის ბულგარეთს.

ვლახეთს, დასავლეთ მოლდავიას და დობრუჯას ხანდახან უწოდებენ რუმინეთის ძველ სამეფოს, რადგან ისინი შეადგენდნენ *ძველ* სამეფოს პირველ მსოფლიო ომამდე.

35px**ტრანსილვანია** (და **პარციუმი**):
***ტრანსილვანიის ყოფილი საგრაფო**: რუმინეთის შემადგენლობაშია 1918 წლიდან;
***ბანატი** (ისტორიული პარციუმის ნაწილი): 1918 წლიდან გაყოფილია რუმინეთსა სერბეთსა და უნგრეთს შორის;
***კრიშანა** (ისტორიული პარციუმის ნაწილი): 1918 წლიდან გაყოფილია რუმინეთსა და უნგრეთს შორის;
***მარამურეში** (ისტორიული პარციუმის ნაწილი): 1918 წლიდან მისი სამხრეთი ნაწილი რუმინეთის შემადგენლობაშია, ხოლო ჩრდილოეთის ნაწილი უკრაინის შემადგენლობაში.

მეორე მსოფლიო ომის განმავლობაში ან მას შემდეგ რუმინეთმა მისი ტერიტორიების ნაწილი დაკარგა: სამხრეთი დობრუჯა 1940 წელს, ჩრდილოეთი ბუკოვინა და ჰერცა 1940 წელს, კუნძული ზმეინი 1948 წელს, ბესარაბია 1940 წელს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* რუმინეთის ისტორია
* რუმინეთის ჟუდეცები
* მოძრაობა რუმინეთის და მოლდოვის გაერთიანებისთვის

## რესურსები ინტერნეტში 
*  Prezentare a diverselor regiuni istorice, inclusiv o hartă a lor 
* Unități administrativ-teritoriale istorice și regiuni etnografice în sudul și estul Transilvaniei, de László VOFKORI și Ana LENART 
* De unde provin numele regiunilor României. Poveștile ”botezătorilor”, 3 februarie 2013, *Adevărul*

*
მატურინის მუნიციპალიტეტი

**მატურინის მუნიციპალიტეტი** — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, წარმოადგენს მონაგასის შტატის 13 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია მატურინი, ფართობი 13 352 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით მატურინის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 542 259 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 40,61 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.

## იხილეთ აგრეთვე
* ვენესუელის მუნიციპალიტეტები
*მონაგასის შტატი

კატეგორია:მონაგასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბოლივარის მუნიციპალიტეტი

საკუთარი სახელი **ბოლივარის მუნიციპალიტეტი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ გეოგრაფიულ ობიექტს:
*ბოლივარის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ფალკონის შტატში.
*ბოლივარის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი არაგუის შტატში.
*ბოლივარის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ბარინასის შტატში.
*ბოლივარის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი მონაგასის შტატში.

## იხილეთ აგრეთვე 
*სიმონ-ბოლივარის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ანსოატეგის შტატში.
*სიმონ-ბოლივარის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი მირანდას შტატში.
ტყავიანი კუ

**ტყავიანი კუ**  () — ქვეწარმავალი ზღვის კუების რიგისა. თანამედროვე კუებს შორის ტანად ყველაზე დიდია. მისი სხეულის სიგრძეა 2 მ, მასა — 600 კგ-მდეა. კიდურები ფარფლების ტიპისაა, გაშლილი 3 მ-ს აღწევს. ზურგის ფარი შედგება რამდენიმე ასეული წვრილი ძვლოვანი ფირფიტისაგან, რომლებიც არ არის დაკავშირებული ხერხემალსა და ნეკნებთან.  ზედა ყბის ყოველ მხარეზე თითო მახვილი კბილია. გავრცელებულია ყველა ტროპიკულ ზღვაში, სადაც ტიპურ პელაგიურ ცხოვრებას ეწევა. იკვებება ზღვის ცხოველებითა და მცენარეებით. გასამრავლებლად ხმელეთზე ამოდის. აქვს გემრიელი ხორცი, თუმცა არის მისგან მოწამვლის შემთხვევები. უსისტემო ნადირობის გამო ამჟამად ტყავიანი კუ საკმაოდ იშვიათად გვხვდება.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ზღვის კუები
ტყავფრთიანები

**ტყავფრთიანები**, *ყურბელები* () — მწერების რიგი, რომელთაც არასრული გარდაქმნა ახასიათებთ. აქვთ წაგრძელებული (3,5—30 მმ-მდე), მოქნილი სხეული, მუცლის ბოლოზე დანამატი წყვილი მარწუხის სახით. წინა (ზედა) ფრთები მკვრივია, დამოკლებული, უკანა — სიფრიფანა, რომელიც მოსვენებისას ზედა ფრთების ქვეშ არის შეკეცილი. რიგში 1200-მდე სახეობაა. გავრცელებულია მთელ დედამიწაზე. უმთავრესად ღამის მწერებია, ნესტისა და სითბოს მოყვარული. ძირითადად ცხოველური ან მცენარეული ნარჩენებით იკვებებიან, ზოგჯერ თავს ესხმიან პატარ-პატარა მწერებს, ობობებს, ჭიებს, ზოგი სოფლის მეურნეობის მავნებელია.

## ლიტერატურა