13 მარტი

**13 მარტი** — გრიგორიანული კალენდრის 72–ე დღე (ნაკიან წლებში - 73–ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 293 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 1516 : კარლ ჰაბსბურგი ესპანეთის პირველ მეფედ გამოაცხადეს.
* 1781 : უილიამ ჰერშელმა პლანეტა ურანი აღმოაჩინა.
* 1881 : ალექსანდრე II მოკლულ იქნა საკუთარ სასახლესთან ნასროლი ნაღმით. ივლიანეს კალენდრით 1 მარტს.
* 1921 : მონღოლეთი ჩინეთისგან დამოუკიდებლობას აცხადებს.
* 1943 : ჰოლოკოსტი - გერმანული ჯარები ებრაული გეტოს ლიკვიდაციას ახდენენ კრაკოვში.
* 1992 : აღმოსავლეთ თურქეთში 6.8 მაგნიტუდის მიწისძვრა (რიხტერის სკალა) 500-მდე ადამიანს იწირავს.
* 1997 : ფენიქსში, არიზონა, ერთ-ერთი ყველაზე მასიურად შემჩნეული "ამო" (**ა**მოუცნობი **მ**ფრინავი **ო**ბიექტები) დაფიქსირდა.
* 2003 : ადამიანთა ევოლუცია - იტალიაში ნაპოვნი იქნა 350.000 წლის წინანდელი ორ ფეხზე მოსიარული ადამიანის ფეხის ანაბეჭდები.
* 2013 : რომის პაპად არგენტინელი კარდინალი ფრანცისკე აირჩიეს.
* 2016 : ანკარის ტერაქტის შედეგად 37 ადამიანი დაიღუპა და 125 დაშავდა.
* 2018 : ჯინა ჰასპელი პირველი ქალია, რომელიც ცენტრალურ სადაზვერვო სააგენტოს უხელმძღვანელებს.
* 2021 : 
** ტანზანიის პრეზიდენტი ჯონ მაგუფული გარდაიცვალა და მისი თანამდებობა სამია სულუჰუმ დაიკავა.
** საქართველოში AstraZeneca-ს COVID-19-ის ვაქცინა ჩამოვიდა.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1615 : ინოკენტი XII  — რომის პაპი (1691–1700)
* 1733 : ჟოზეფ პრისტლი — ინგლისელი ქიმიკოსი, ფილოსოფოსი
* 1741 :  იოზეფ II —  საღვთო რომის იმპერატორი (1765-1790)
* 1763 : გიიომ-მარი-ან ბრიუნი — ფრანგი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე
* 1781 : კარლ შინკელი  — გერმანელი არქიტექტორი, ფერმწერი და გრაფიკოსი
* 1782:  ორესტ კიპრენსკი   —  რუსი მხატვარი
* 1800 : მუსტაფა რეშიდ-ფაშა  — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე,
* 1854 : ადოლფ ნურენი  — შვედი ლინგვისტი
* 1867 : ნარ-დოსი — სომეხი მწერალი.
* 1880 : ოტო მაისნერი   — გერმანელი პოლიტიკოსი.
* 1894 : ბენო გორდეზიანი — ქართველი მხატვარი და ხელოვნებათმცოდნე
* 1908 : მაირტლ ბაჩელდერი  — ამერიკელი ქიმიკოსი 
* 1908 : მიხეილ მურატოვი  — რუსი გეოლოგი
* 1913 : სერგეი მიხალკოვი — საბჭოთა და რუსი მწერალი
* 1916 : პიერ გასკანი  — ფრანგი ნოველისტი 
* 1924 : მერი დავითაშვილი — ქართველი კომპოზიტორი
* 1930 : გიუნთერ უეკერი  — გერმანელი მოქანდაკე
* 1931 : ალინა აქსეონოვა — საბჭოთა და რუსი სამუზეუმო და საზოგადო მოღვაწე. 
* 1936 : ნანა მესხიძე — ქართველი მხატვარი
* 1942 : მაყვალა ქასრაშვილი   — ქართველი საოპერო მომღერალი (სოპრანო)
* 1942 :   სკეტმენ ჯონი   — ამერიკელი  მუსიკოსი 
* 1943 : გიორგი ეკიზაშვილი  — ქართველი მწერალი
* 1958 : გილერმო არიაგა — მექსიკელი კინორეჟისორი
* 1960 : ადამ  კლეიტონი  — ირლანდიელი ბას-გიტარისტი
* 1961 : ელენე მალიშევა  — საბჭოთა და რუსი თერაპევტი
* 1967 : ანდრეს ესკობარი — კოლუმბიელი ფეხბურთელი
* 1973 : ედგარ დავიდსი  —   ნიდერლანდელი ფეხბურთელი.
* 1975 : რობერტ ზირაქიშვილი  — ქართველი ფეხბურთელი
* 1979 : რევაზ ქემოკლიძე   — ქართველი ფეხბურთელი
* 1981 : სტივენ მაგუაიერი  — შოტლანდიელი პროფესიონალი სნუკერისტი
* 1986 :  Rykka — კანადელ-შვეიცარელი მომღერალი 
* 1989 : მარკო მარინი  —  გერმანელი ფეხბურთელი
* 1989 : პიჩეს გელდოფი — ბრიტანელი ჟურნალისტი, ტელეწამყვანი და მოდელი.
* 1990 : ანტუან ვალუა-ფორტიე  — კანადელი ძიუდოისტი
* 1992 : ირაკლი ქობალია  — ქართველი ფეხბურთელი
* 1994 : ჟერარდ დეულოფეუ  — ესპანელი ფეხბურთელი
## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1808 : კრისტიანი VII — დანიის მეფე
* 1881 : ალექსანდრე II — რუსეთის მეფე
* 1901 : ჰარისონი, ბენჯამინ — აშშ-ის პრეზიდენტი
* 1918 : კიუი, ცეზარ — რუსი კომპოზიტორი
* 1938 : მეგრელი, დუტუ — ქართველი მწერალი და პოეტი
* 1946 : ჰაუსჰოფერი, კარლ — გერმანელი პოლიტიკური მოღვაწე და მეცნიერი
* 1975 : ანდრიჩი, ივო — სერბი მწერალი
* 1996 : კეშლოვსკი, ქშიშტოფ — პოლონელი კინორეჟისორი
* 2002 : გადამერი, ჰანს-გეორგ — გერმანელი ფილოსოფოსი

## დღესასწაულები 
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:

** იოანე კასიანე
** იოანე ბარსანოფი
** წმინდა თეოქტირისტე 
** ლეონ კაბადოკიელი

* აგრეთვე:
** გრენადა: რევოლუციის დღე (1979).

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:** 
* 

0313