ქვეყნის კოდი

**ქვეყნის კოდი** — მოკლე ალფავიტური ან ციფრული გეოგრაფიული კოდი (გეოკოდები), შემუშავებული ქვეყნებისა და დამოკიდებული ტერიტორიების წარსადგენად მონაცემების დასამუშავებლად და კომუნიკაციებისთვის. შემუშავებულია რამდენიმე სხვადასხვა სახის სისტემა, რომელთაგან ყველაზე უფრო ცნობილია — ISO 3166-1.

## ISO 3166-1 
ეს სტანდარტი განსაზღვრავს კოდებს მსოფლიოს ქვეყნებისა და დამოკიდებული ტერიტორიების უმრავლესობისათვის:
* ორასოიანი (ISO 3166-1 alpha-2),
* სამასოიანი (ISO 3166-1 alpha-3) და
* სამნიშნიანი ციფრული კოდი (ISO 3166-1 numeric).

ორასოიანი კოდები გამოიყენება, როგორც ზოგიერთი სხვა კოდების საფუძველი, მაგალითად:
* ვალუტის კოდებისათვის ISO 4217,
* მცირე სახეცვლილებით ქვეყნების უმაღლესი დონის დომენის სახელებისთვის (ccTLD) ინტერნეტში.

სხვა გამოყენების საშუალებები იხილეთ ISO 3166-1-ში.

## ქვეყნების სხვა კოდები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის (სოკ-ი) ქვეყნების სამასოიანი კოდები: სოკ-ის ქვეყნების კოდების სია,
* ფიფა ქვეყნებს ასევე ანიჭებს სამასოიან კოდებს (რომელსაც ეძახიან *ფიფას ტრიგრამებს*): ფიფა-ს ქვეყნების კოდები
* ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაცია იყენებს საკუთარ ორასოიან კოდებს: ნატოს ქვეყნების კოდების სია. ისინი ძირითადად აღებულია FIPS 10-4-ის კოდებიდან. 2003 წელს სტანდარტიზაციის შესახებ შეთანხმების (STANAG) მერვე გამოცემაში მიღებული იქნა ISO 3166-ის სამასოიანი კოდების გამოყენება მაკედონიისათვის მინიჭებული კოდის გარეშე. მეცხრე გამოცემაში ნატო გადავიდა ოთხ- და ექვსასოიან კოდებზე, რომელიც ძირითადად დაფუძნებულია ISO 3166-ზე ზოგიერთის გამორიცხვებით და დამატებებით.
* კოდური სისტემა საავტომობილო ნომრების ნიშნებისთვის: ქვეყნების საავტომობილო კოდების სია (http://www.unece.org/fileadmin/DAM/trans/conventn/Distsigns.pdf).
* ინფორმაციის დამუშავების ფედერალური სტანდარტები (Federal Information Processing Standard, FIPS) — აქვს საკუთარი კოდები, რომელსაც იყენებს აშშ-ის ხელისუფლება და The World Factbook: ინფორმაციის დამუშავების ფედერალური სტანდარტების ქვეყნების კოდების სია, ასევე იხ. ინფორმაციის დამუშავების ფედერალური სტანდარტების რეგიონების კოდების სია.
* საერთაშორისო ტელეკომუნიკაციების კავშირის სტანდარტები:
** E.164 — ქვეყნების 1-3 ციფრიანი საერთაშორისო სატელეფონო კოდები E.164: The international public telecommunication numbering plan: ქვეყნების სატელეფონო კოდების სია,
** E.212 — Mobile Country Code, მობილური/უსადენო სატელეფონო მისამართებისთვის,
** რადიოსადგურების ამოსაცნობი სიგნალის (საზღვაო, საჰაერო, სამოყვარულო რადიო, სამაუწყებლო რადიო და სხვა) პირველი რამდენიმე სიმბოლო განსაზღვრავს ქვეყანას: საერთაშორისო ტელეკომუნიკაციების კავშირის პრეფიქსები,
** საერთაშორისო ტელეკომუნიკაციების კავშირის ქვეყნების კოდების სია საერთაშორისო ტელეკომუნიკაციების კავშირის წევრი ქვეყნებისათვის,
** სამნიშნა ციფრული კოდები საზღვაო რადიოგადაცემებში ქვეყნების განსაზღვრისათვის, იხ. საზღვაო საიდენთიფიკაციო კოდები.
* ევროპის კავშირი:
** 2004 წელს ქვეყნების რაოდენობის გაზრდამდე ევროპის კავშირი იყენებდა საავტომობილო ნომრების ზემოთ აღნიშნულ კოდებს. დღეისათვის ევროპის კავშირი იყენებს ISO 3166-1-ს ორი გამონაკლისით *EL* (და არა *GR*) საბერძნეთისთვის, და *UK* (და არა *GB*) დიდი ბრიტანეთისათვის. [2] 
** Nomenclature des unités territoriales statistiques (ტერიტორიული ერთეულების ნომენკლატურა სტატისტიკისათვის, NUTS) ძირითადად განსაზღვრავს ევროპის კავშირის წევრი ქვეყნების ადმინისტრაციულ დაყოფას.
* სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია (ICAO, International Civil Aviation Organization) იყენებს:
** საჰაერო ტრანსპორტის რეგისტრაციის პრეფიქსები,
** ეროვნული ასოების კოდები — ადგილმდებარეობის ინდიკატორები.

ISO 3166-ის შემმუშავებლები ვარაუდობენ, რომ ეს სტანდარტი მომავალში შეცვლის ყველა სხვა სტანდარტს.

## კოდირების სხვა საშუალებები 
ქვეყნის წარდგენა ასევე შეუძლიათ ქვემოთ მოყვანილ კოდებს:
* ISBN (International Standard Book Numbers) კოდის საწყისი ციფრები — ჯგუფური იდენთიფიკატორები ქვეყნებისათვის, ზონებისათვის და ენობრივი რეგიონებისათვის.
* კომპანია GS1-ის პრეფიქსების პირველი სამი ციფრი გამოიყენება პროდუქტების იდენთიფიკაციისთვის, მაგალითად, შტრიხკოდებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქვეყნის კოდების ცხრილი ISO 3166-1 alpha-2 (ქვეყნების დროშებთან ერთად) კლასიფიკაციის მიხედვით
* Comparison of various systems 
* A comparison with ISO, IFS and others with notes
* United Nations Region Codes

კატეგორია:ქვეყნების კოდები
კატეგორია:ქვეყნების სია
კატეგორია:ISO სტანდარტები
კატეგორია:კოდების სიები
კატეგორია:გეოკოდები
კატეგორია:იდენტიფიკატორები