open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
აგიტპროპი

[thumb|right|აგიტპროპ პლაკატი [ვლადიმირ მაიაკოვსკის მიერ: "1. გინდა დასძლიო სიცივეს?2. გინდა დასძლიო შიმშილს?3. გინდა ჭამო?4. გინდა დალიო?იჩქარე ჩაეწერო სამაგალითო შრომის დამრტყმელ ბრიგადაში!"]] 
**აგიტ-პროპი** () — აგიტაცია-პროპაგანდა. ტერმინი გაჩნდა ბოლშევიკურ რუსეთში (მომავალ საბჭოთა კავშირში), სადაც იგი აგიტაციისა და პროპაგანდის განყოფილების შემოკლებულ სახელად გამოიყენებოდა, რომელიც თავის მხრივ საბჭოთა კავშირის კომპარტიის ცენტრალური და რეგიონული კომიტეტების ნაწილი იყო. მას მოგვიანებით იდეოლოგიური განყოფილება დაარქვეს.

ტერმინს "პროპაგანდა" რუსულ ენაში რაიმე ნეგატიური ქვეტექსტი იმ დროს არ გააჩნდა. ის უბრალოდ ნიშნავდა "იდეათა გავრცელებას". აგიტპროპის შემთხვევაში გასავრცელებელი იდეები კომუნიზმის შესახებ იყო, რაც საბჭოთა სახელმწიფოსა და კომპარტიის პოლიტიკას მოიცავდა. სხვა კონტექსტში პროპაგანდა შეიძლება ნიშნავდეს ნებისმიერი სახის სასარგებლო ცოდნას, მაგ. ახალ მეთოდებს სოფლის მეურნეობაში. "აგიტაცია" ნიშნავდა ხალხისთვის მოწოდებას გაეკეთებინათ ის, რასაც მათგან საბჭოთა ლიდერები მოითხოვდნენ. სხვა სიტყვცებით, პროპაგანდა გონებაზე ახდენდა გავლენას, მაშინ როდესაც აგიტაცია ემოციებზე იყო გათვლილი, თუმცა ორივე როგორც წესი ერთდროულად მიმდინარეობდა, რამაც დასაბამი მისცა კლიშეს "აგიტ-პროპი".

დასავლურ სამყაროში აგიტ-პროპს ნეგატიური კონოტაცია აქვს. გაერთიანებულ სამეფოში 1980-იან წლებში პოლიტიკური ნომენკლატურის სოციალისტურ ელემენტებს ხშირად აბრალებდნენ აგიტ-პროპს სატელევიზიო პროგრამებით, თეატრითა თუ საბავშვო წიგნებით ულტრამემარცხენე იდეების გავრცელების მიზნით. უფრო ზოგადად, სატელევიზიო მულტფილმიც კი შეიძლება ჩაითვალოს აგიტ-პროპად, თუ მასში რაიმე სათამაშოს გაყიდვის მარკეტინგის ელემენტია ჩადებული.

ამ ტერმინით თანამედროვე რუსულ ენაში აღწერენ მასმედიის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციას, თუ ის პრო-სამთავრობოდ მოიაზრება.

კატეგორია:პროპაგანდა
კატეგორია:საბჭოთა ფრაზები
დიქტატურა

**დიქტატურა** () — ავტოკრატიული პოლიტიკური რეჟიმი, რომლის დროს ხელისუფლებას მართავს **დიქტატორი** — ადამიანი, რომლის ძალაუფლება არ არის შეზღუდული კონსტიტუციით ან რაიმე კანონმდებლობით.

ძველ რომში დიქტატურა იყო დროებითი პოლიტიკური რეჟიმი; საგანგებო სიტუაციის დროს შეუზღუდავი პოლიტიკური ძალაუფლება გადაეცემოდა ერთ ადამიანს — დიქტატორს. 

## იხილეთ აგრეთვე 
*ავტოკრატია
*ავტორიტარიზმი
*დესპოტიზმი
*ფაშიზმი
*გენერალისიმუსი
*პლუტოკრატია
*სტალინიზმი
*ტოტალიტარიზმი
*ტირანია
*ფრიდრიხ ჰაიეკი

## ლიტერატურა 
*
*

კატეგორია:სახელმწიფო მმართველობის ფორმები
ტირანია

**ტირანია** (, *აბსოლუტური მმართველი*) — თანამედროვე მნიშვნელობით არის დიქტატორული პოლიტიკური რეჟიმი, რომელიც გამოირჩევა თავისი სისასტიკით.

ტირანიის კლასიკური ფორმაა ერთპიროვნული მმართველობა, როდესაც კანონის უზენაესობის მაგიერ ქვეყანაში ან საზოგადოებაში მხოლოდ მმართველი პირის ნება-სურვილია გადაწმყვეტი. ასეთ ქვეყნებში მოქალაქეები არიან უუფლებო მდგომარეობაში, იმყოფებიან ტერორის ქვეშ. 

თავდაპირველი მნიშვნელობით ტირანია აღნიშნავდა მონარქიის დამახინჯებულ ფორმას, როდესაც მონარქი სახელმწიფოს მართავდა მხოლოდ მისი პირადი ინტერესებიდან გამომდინარე და მის ქვეშევრდომებს ჩაგრულ მდგომარეობაში აყენებდა.

თანამედროვე ეპოქაში ტირანია წარმოადგენს ავტოკრატიისა და დიქტატურის სინონიმს. 

## ლიტერატურა 
* *ზურაბიშვილი დ.*, *გობრონიძე გ.*, სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.

## რესურსები ინტერნეტში 
*

კატეგორია:სახელმწიფო მმართველობის ფორმები
კატეგორია:ძველი საბერძნეთი
კატეგორია:ანტიკური ხანა
დესპოტიზმი

მინი|ნგანგუე მვუმბე ნამიბის სასამართლო, წიგნიდან *აფრიკის აღწერა* (1668)
**დესპოტიზმი** — პოლიტიკური რეჟიმი, რომლის დროს უჭირავს ერთ ადამიანს შეუზღუდავი ძალაუფლება. მისი სინონიმი არის დიქტატურა. 
დესპოტის ტიტულს ატარებდნენ ბიზანტიის იმპერატორები. ძველი ბერძნები „დესპოტს“ არათავისუფალი ქვეყნის მმართველს უწოდებდნენ. თეორიული აზრის განვითარების კვალად, თანადათანობით შეიცვალა ტერმინის მნიშვნელობაც. პირველად არისტოტელემ გამიჯნა ერთმანეთისაგან სპარსული დესპოტია და ბერძნული ტირანია. ტირანია ხანმოკლეა და მთლიანად ძალადობას ემყარება, მაშინ როდესაც აღმოსავლური დესპოტია სტაბილური რეჟიმია იმ ხალხისა, ვინც არც იცის სხვაგვარი მმართველობის წესი. შესაბამისად, აღმოსავლური დესპოტია ემყარება არა იმდენად ძალადობას, რამდენადაც ხალხის თანხმობას და ტირანიისგაან განსხვავებით, ლეგიტიმურია, დესპოტიზმი, როგორც სპეციფიკურად აღმოსავლური მმართველობის სახე, მონტესკიეს მიერ გვიან კიდევ უფრო გაიმიჯნა დასავლური აბსოლუტისტური რეჟიმებისაგან, რომელთა მონარქები, როგორი რეპრესიული ხასიათიც უნდა ჰქონოდა მათ მმართველობას, ყოველთვის მართავდნენ (თუნდაც, საკუთარ ნებას დაქვემდებარებული, მაგრამ მაინც არსებული) კანონის შესაბამისად. ბევრ თანამედროვე თეორიაში ტერმინი დესპოტიზმი ნეგატიური მნიშვნელობით — გადაჭარბებული ძალაუფლების აღმნიშვნელად გამოიყენება.

## რესურსები ინტერნეტში
**Dictionary of the History of Ideas* : დესპოტიზმი

კატეგორია:სახელმწიფო მმართველობის ფორმები
ფედერალიზმი

**ფედერალიზმი** ( — შეთანხმება, ხელშეკრულება) — სახელმწიფოს მოწყობის ფორმა, რომლის დროს ქვეყნის ცალკეულ ნაწილებს მინიჭებული აქვთ  შესამჩნევი თვითმმართველობა.

ფედერალიზმის საწინააღმდეგო ცნებაა უნიტარიზმი.

უფრო ფართო გაგებით ფედერალიზმი ნიშნავს რაიმე ერთიანი სისტემის ისეთნაირად ორგანიზებას, რომ ამ სისტემის ცალკეულ ნაწილებს შესამჩნევი თავისუფლება უნარჩუნდებათ.

ფედერაციული სახელმწიფო შედგება რამდენიმე სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნისაგან, რომლებიც გარკვეული 
პოლიტიკური თუ ეკონომიკური თვითმართველობით სარგებლობენ. მათ აქვთ საკუთარი კონსტიტუცია, საკანონმდებლო,
აღმასრულებელი თუ სასამართლო ორგანოები და სხვა სახელმწიფოებრივი ატრიბუტები. თავიანთ შემადგენლობაში
არსებულ წარმონაქმნებს მოიხსენიებენ როგორც ფედერაციის ობიექტებს. მაგ. შტატები, მიწები, პროვინციები.

ფედერაციული ქვეყნებია: აშშ, კანადა, გერმანია, ბელგია, მალაიზია, ინდოეთი, სუდანი და ა.შ.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ფედერალური რესპუბლიკა
*კონფედერაცია
*ფედერაციული სახელმწიფო

## რესურსები ინტერნეტში 
* A Comparative Bibliography: Regulatory Competition on Corporate Law
* A Rhetoric for Ratification: The Argument of the Federalist and its Impact on Constitutional Interpretation
* National  

კატეგორია:სახელმწიფო მმართველობის ფორმები
*
თეოკრატია

*** თეოკრატია** (ოქსფორდის განმარტებითი ლექსიკონის მიხედვით) — სახელისუფლებო სისტემა, რომელსაც სამღვდელოება მართავს უფლის ან ღმერთის სახელით. 
*** თეოკრატია** ( „თეოს“ — ღმერთი და  „კრატეინ“ — მართვა) — სახელმწიფო მმართველობის ფორმა, რომლის დროსაც უმაღლესი ხელისუფლება ემყარება ერთ ან რამდენიმე რელიგიის დოქტრინას და მმართველობა ხორციელდება რელიგიური პრინციპების მიხედვით.

## სქოლიო 

კატეგორია:რელიგია და პოლიტიკა
კატეგორია:რელიგიური სამართალი
კატეგორია:სახელმწიფო მმართველობის ფორმები
ბეთელგეიზე

[მინი|ტელესკოპ [ALMA-ს მიერ გადაღებული ბეთელგეიზე]]
[მინი|ბეთელგეიზე (მაღლა მარცხნივ) და [ორიონის მოლეკულური ღრუბლის კომპლექსის მკვრივი ნისლეული]]
**ბეთელგეიზე**, *α ორიონისა* — ღამის ცის მეთერთმეტე ყველაზე კაშკაშა ვარსკვლავი და მეორე ყველაზე კაშკასა ორიონის თანავარსკვლავედში, რიგელის შემდეგ. არის გამორჩეულად მოწითალო, ნახევრად წესიერი ცვალებადი ვარსკვლავი, რომლის ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდეც +0.0 - +1,3-ს შორის მერყეობს. 

ბეთელგეიზე კლასიფიცირებულია, როგორც M1-2 სპექტრული ტიპის წითელი სუპერგიგანტი და წარმოადგენს ერთ-ერთ უდიდეს ვარსკვლავს, რომელიც შეუიარაღებელი თვალითაც ხილულია. თუ ამ წითელი ზეგიგანტ ვარსკვლავს ჩვენი მზის სისტემის ცენტრში მოვათავსებთ მზის მაგივრად, მისი ზედაპირი მარსისა და იუპიტერის ორბიტებს შორის, ასტეროიდთა სარტყლის გადაღმა აღმოჩნდება და მთლიანად ჩაყლაპავს მერკურის, ვენერას, დედამიწასა და მარსს, შესაძლოა, იუპიტერსაც. თუმცა, ირმის ნახტომში არის რამდენიმე უფრო დიდი წითელი სუპერგიგანტიც, მათ შორის ცეფევსის მიუ და VY დიდი ქოფაკი. მასით ჩვენს მზეს დაახლოებით ოცჯერ აღემატება. დედამიწიდან დაშორებულია დაახლოებით 640 სინათლის წლით. აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე −6-ია. ბეთელგეიზეს ასაკი 10 მილიონ წელზე ნაკლებია, მაგრამ დიდი მასის გამო საკმაოდ სწრაფად ვითარდება. სიცოცხლეს ის სუპერნოვად აფეთქებით დაასრულებს, რაც სავარაუდოდ, მომდევნო 100 000 წლის განმავლობაში მოხდება. დაიბადა ვარსკვლავურ ასოციაცია ორიონ OB1-ში, საიდანაც შემდეგ გამოიტყორცნა; ეს გაქცეული ვარსკვლავი ვარსკვლავთშორის სივრცეში 30 კმ/წმ სიჩქარით მიჰქრის და წარმოქმნის დარტყმით ტალღას, რომლის სიგანეც ოთხი სინათლის წელია.

1920 წელს, ბეთელგეიზე პირველი ვარსკვლავი გახდა მზის შემდეგ, რომლის ფოტოსფეროს კუთხური ზომაც გაზომეს. შემდგომი კვლევებით გაირკვა, რომ მისი კუთხური დიამეტრი (ხილული ზომა) 0,042 - 0,056 არკსეკუნდს შორის მერყეობს, სხვაობების მიზიზი კი არის არასფერულობა, პულსაცია და ცვალებადი ხილულობა სხვადასხვა ტალღის სიგრძეში. გარს აკრავს კომპლექსური, ასიმეტრიული გარსი, რომელიც ვარსკვლავზე 250-ჯერ დიდია და წარმოქმნილია ბეთელგეიზეს მიერ მასის დაკარგვით. 

2019 წლის ოქტომბრიდან, ბეთელგეიზემ მნიშვნელოვნად ჩაბნელება დაიწყო. ვარსკვლავიერი სიდიდე 0,5-დან 1,5-მდე შემცირდა. ასტროფიზიკოსებს შორის გაჩნდა ვარაუდი, რომ ასეთი ძლიერი ჩაბნელება შეიძლება მალე მის სუპერნოვად აფეთქებაზე მიუთითებდეს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Surface imaging of Betelgeuse with COAST and the WHT Interferometric images taken at different wavelengths.
* Near, Mid and Far Infrared  Infrared Processing and Analysis Center (IPAC) webpage showing pictures at various wavelengths.

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავები
კატეგორია:ორიონის თანავარსკვლავედი
ბეიზა

**ბეიზა** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ცხოველი. ანტილოპათა გვარ ორიქსების აღმოსავლეთაფრიკული სახეობაა. ფერსაც და ხარსაც სწორი, უკან მიმართული წვეტიანი რქები აქვს, რომელთა სიგრძე 1 მ აღწევს. ბინადრობს აღმოსავლეთ აფრიკის ველებზე. გვხვდება ჩვეულებრივ წყვილებად, ზოგჯერ პატარა ჯოგებად. იყენებენ ხორცსა და ტყავს. ბეიზა სპორტული ნადირობის ობიექტიცაა. მოიცავს ორ ქვესახეობას:
* ჩვეულებრივი ბეიზა
* ქოჩორ-ყურა ბეიზა

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:ორიქსები
კატეგორია:კენიის ძუძუმწოვრები
კატეგორია:სამხრეთ სუდანის ძუძუმწოვრები
ბეთლემის გამოქვაბული

thumb|ბეთლემის გამოქვაბული ცანგალას ფოტო
**ბეთლემის გამოქვაბული** — გამოქვაბული საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მყინვარწვერის მასივზე, მწვერვალიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ განშტოებულ ბეთლემის ქედზე (გერგეტისა და აბანოს მყინვარების აუზთა გამყოფი). ზღვის დონიდან დაახლოებით 4100 მ. ბეთლემი გამოკვეთილია ციცაბო მოწითალო ანდეზიტის კლდეში (კლდის ძირიდან 300 მ სიმაღლეზე). ბეთლემი მოხსენიებული აქვს ვახუშტი ბატონიშვილს თავის ნაშრომში „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“.

1947 წლის ნოემბერში ცნობილმა ალპინისტმა, ლევან სუჯაშვილმა პირველმა შეამჩნია მყინვარწვერის ციცაბო ფერდობზე ბეთლემის გამოქვაბულიდან ჩამოშვებული ჯაჭვი. თავად ლევან სუჯაშვილის სიტყვებით:  (ალექსანდრე ყაზბეგის სახელობის ყაზბეგის მხარეთმცოდნების მუზეუმის ფონდში დაცული ლევან სუჯაშვილის დღიურიდან.)

1948 წელს ბეთლემი გამოიკვლია ქართველ მთამსვლელთა ჯგუფმა ალექსანდრა ჯაფარიძის ხელმძღვანელობით. გამოქვაბულში ასასვლელად კარიდან გადმოკიდებული იყო 5,5 სიგრძის რკინის ჯაჭვი. ყაზბეგის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში ინახება რკინის ფირფიტებით შეჭედილი ბეთლემის კარი, სპილენძის შანდალი, საეკლესიო ინვენტარი, მონეტები ბეთლემის კედელზე ამოკვეთილი წარწერის ფრაგმენტები პალეოგრაფიულად X–XI საუკუნით თარიღდება. ბეთლემის შესახებ ხალხში შემონახული თქმულება საფუძვლად დაედო ილია ჭავჭავაძის პოემა „განდეგილს“.

2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა 
*
*
* Джапаридзе А. В., Тайник пещеры Бетлеми,  კრ.:: Побежденные вершины, М., 1948.

## სქოლიო
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მცხეთა-მთიანეთის მხარეში
კატეგორია:მღვიმეები ანბანის მიხედვით
ბეიშეჰირი

**ბეიშეჰირი** () — ტბა თურქეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, მდებარეობს ტექტონიკურ ღრმულში ტავრის მთების დასავლეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 1116 მ. ფართობი 657 კმ². მაქსიმალური სიღრმე 9 მ. ტბაში რამდენიმე კუნძულია. ბეიშეჰირი უერთდება ტბა სუგლას. იყენებენ სარწყავად.
## ლიტერატურა 
კატეგორია:თურქეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ბეკამი

**ბეკამი** — ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლების დიდი ბეკამისა და პატარა ბეკამის ძველი სახელწოდება.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტი
ბელაია

საკუთარი სახელი **ბელაია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ბელაია — კამის მარცხენა შენაკადი
* ბელაია — მდინარე იკურტსკის ოლქში
* ბელაია — მდინარე კრასნოდარის მხარეში
ბელატრიქსი

**ბელატრიქსი**, *γ ორიონისა*, მეორე ვარსკვლავიერი სიდიდის ვარსკვლავი, ორიონის თანავარსკვლავედის ძირითადი კონტურის შემქმნელი ოთხეულიდან ერთ-ერთი. მისი ნათობა 1270-ჯერ აღემატება მზისას, მზიდან დაშორებულია 77 პს.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ვარსკვლავები
კატეგორია:ორიონის თანავარსკვლავედი
იმპერიალიზმი

[მინი|[აფრიკაში ბრიტანული იმპერიალიზმის ამსახველი კარიკატურა]]
**იმპერიალიზმი** — სახელმწიფო პოლიტიკა, რომელიც მდგომარეობს სხვა სახელმწიფოების და ხალხების დაპყრობის მცდელობაში; მათი საკუთარი გავლენის ქვეშ მოთავსების მცდელობაში, საკუთარი ინტერესების შესაბამისად.

იმპერიალისტური პოლიტიკა შეიძლება ხორციელდებოდეს პირდაპირ — ძალისმიერი მეთოდების გამოყენებით, ან ირიბად — ეკონომიკური და პოლიტიკური ხერხების გამოყენებით.

## იხილეთ აგრეთვე
*იმპერია
*ფეოდალიზმი
*კაპიტალიზმი
*გლობალიზაცია

## ლიტერატურა 
* Guy Ankerl, *Coexisting Contemporary Civilizations: Arabo-Muslim, Bharatai, Chinese, and Western,* Geneva, INU PRESS, 2000, ISBN 2-88155-004-5.
* Robert Bickers/Christian Henriot, ''New Frontiers: Imperialism's New Communities in East Asia, 1842–1953*, Manchester, Manchester University Press, 2000, ISBN 0-7190-5604-7
* Barbara Bush, *Imperialism and Postcolonialism (History: Concepts,Theories and Practice),* Longmans, 2006, ISBN 0-582-50583-6
* John Darwin (author)*, After Tamerlane: The Rise and Fall of Global Empires, 1400–2000,'' Penguin Books, 2008, ISBN 0-14-101022-3

## რესურსები ინტერნეტში 
*J.A Hobson, Imperialism a Study
* The Paradox of Imperialism 
* Imperialism
* State, Imperialism and Capitalism
 
*
კატეგორია:კაპიტალიზმი
ბეზენგი

**ბეზენგი**, **ულუჩირანი** — რთული ხეობის ტიპის მყინვარი რუსეთში, ყაბარდო-ბალყარეთის რესპუბლიკაში. მდებარეობს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ეშვება შხარისა და ჯანღის მწვერვალებიდან 2000 მ სიმაღლემდე. ფართობი 36 კმ², სიგრძე 17,6 კმ, ენისა დაახლოებით 9 კმ. მყივნარის ენის დიდი ნაწილი დაფარულია მორენებითა და ნატეხებით. ბეზენგიდან იწყება მდინარე ბეზენგის ჩერეკი (მდინარე ბაქსანის აუზი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის მყინვარები
კიშტიმი

**კიშტიმი** () — ქალაქი (1934 წლიდან) რუსეთში (ჩელიაბინსკის ოლქში), შუა ურალის აღმოსავლეთ კალთაზე. რკინიგზის სადგური სვერდლოვსკ-ჩელიაბინსკის ხაზზე. ელექტროლიზური სპილენძის, მანქანათსაშენი, რადიოს, ცეცხლგამძლე და აბრაზიულ მასალათა ქარხნები, გრაფიტ-კაოლინის კომბინატი, ჩელიაბინსკის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საღამოს განყოფილება, სამდიცინო სასწავლებელი.  

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт Кыштымского городского округа
* Фотогалерея Кыштыма
* Краткая история Кыштыма
* История герба Кыштыма

## სქოლიო
კატეგორია:ჩელიაბინსკის ოლქის ქალაქები
ბელგა

**ბელგა** — ნიშან-სამკაული ან ფული (ჩვეულებრივ ოქროსი ან ვერცხლისა), რომელიც უნდა მიეტანა ვაჟს თავისი საცოლისათვის. გავრცელებული იყო ქართლსა და მთიულეთში. ქართლში იცოდნენ სამკაულის (უმთავრესად ბეჭდის) ან ფულის, ხოლო მთიულეთში ფულის (დაახლოებით ერთი ცხვრის საფასური), ზოგჯერ კი ცხვრის მირთმევა. ბელგის აღების შემდეგ ვაჟის ან ქალის სხვაზე დაქორწინება არ შეიძლებოდა. ბელგის მიცემა ანუ დაბელგვა (დაწინდვა) ნიშნავდა მოყვრობაზე შეთანხმების მთავარ წინაპირობას, რომლის შემდეგ ნიშნობა და ქორწილი იმართებოდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დაწინდვა

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქორწინება
კატეგორია:ქართული კულტურა
ბელგიის სამეფო აკადემია

**ბელგიის სამეფო აკადემია** *მეცნიერების, ლიტერატურისა და ნატიფი ხელოვნებისა* (Académie Royale des Sciences, des Lettres et des Beaux-Arts de Belgique), ბელგიის ცენტრალური სამეცნიერო დაწესებულება. დაარსდა 1772 წელს (ბრიუსელი). აქვს 10 სექცია (1969): მათ შორის მათემატიკისა და ფიზიკის მეცნიერებათა, ისტორიისა და ლიტერატურის, მორალისა და პოლიტიკის მეცნიერებათა, ფერწერის, ქანდაკების, გრავიურის, არქიტექტურის, მუსიკის ისტორიისა და კრიტიკის. ბელგიის სამეფო აკადემიის შემადგენლობაში 86 წევრია და 36 წევრ-კორესპონდენტი, ბიბლიოთეკა (400 ათასი ტომი). პუბლიკაციებია „Bulletin“ (1832 წლიდან), „Memoires“ (1779 წლიდან), „Annuaire“ (1835 წლიდან).
## ლიტერატურა
კატეგორია:ბელგია
კატეგორია:ბელგიის სამეცნიერო ორგანიზაციები
ტოპაზი

**ტოპაზი** — ალუმინის ფლუოროსილიკატის კრისტალი (მინერალი). მისი ქიმიური ფორმულაა Al2SiO4(F,OH)2.

იგი გამოიყენება საიუველირო ხელოვნებაში და მიეკუთვნება ძვირფას ქვებს.

ტოპაზი შეიძლება იყოს უფერო, თეთრი, ღია ცისფერი, ღია ყვითელი, ყვითელი-ყავისფერი, ყავისფერი მოვარდისფრო და ვარდისფერი. უფრო მუქი ფერები მიიღწევა გახურებით ან რადიაციით. ეს არის მძიმე, მყარი მინერალი, კრისტალური ფორმებით. ქვის სახელწოდება მომდინარეობს წითელი ზღვის კუნძულ ტოპაზოსგან (τοπαζος, დღევანდელი ზაგარბადი).

ტოპაზი განსაკუთრებით მომრავლდა XIX საუკუნეში ურალში, ქალაქ ალაბასკას მახლობლად. დღეს იგი დიდი რაოდენობით მოიპოვება ბრაზილიაში, თუმცა ბევრ სხვა ადგილასაც გვხვდება. 

ტოპაზის ქორწინება ქორწინების 44 წლისთავის სიმბოლოა ფრანგულ ფოლკლორში.

## იხილეთ აგრეთვე
* მინერალების სია

კატეგორია:ალუმინის მინერალები
კატეგორია:ძვირფასი თვლები
კატეგორია:ნეზოსილიკატები
კატეგორია:ორთორომბული მინერალები
ბელეტრისტიკა

**ბელეტრისტიკა** (ფრანგ. belles-lettres - კაზმულსიტყვაობა) — სხვადასხვა სახის პროზაულ ნაწარმოებთა საერთო სახელწოდება (*ბელეტრისტი* — რომანის, მოთხრობის, ნოველის და ა. შ. ავტორი). ადრინდელი და ფართო მნიშვნელობით საერთოდ მხატვრულ ლიტერატურასა („სიტყვაკაზმული მწერლობა“) და ორატორულ ხელოვნებას აღნიშნავდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ლიტერატურული ჟანრები
Fizz

**Fizz** – ჯინისაგან დამზადებული კოქტეილის სახეობა.

## ინგრედიენტები 
* 60 მლ ჯინი
* 40 მლ ლიმის წვენი
* 20 მლ შაქრის სიროფი
* 1 ჩაის კოვზი შაქარი
* ცოტაოდენ გაზიანი წყალი

## მომზადება 
ჯინი, ახალდაწურული ლიმნის წვენი, სიროფი და შაქარი ყინულთან ერთად ჩავასხათ შეიკერში და ძლიერად შევანჯღროთ. შემდეგ ჩავასხათ ჭიქაში (250 მლ) 3-4 ყინულთან ერთად.

## შენიშვნა 
ჯინის ნაცვლად შეგიძლიათ გამოიყენოთ რომი, ბურბონი, ვისკი ან არაყი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Ramos Gin Fizz in the NY Times
*New Orleans' best cocktails: The Ramos Gin Fizz
*Gin Fiz

კატეგორია:კოქტეილები
მოქვის ტაძარი

**მოქვის ტაძარი** — საკათედრო ტაძარი საქართველოში, სოფელ მოქვში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. ააგო აფხაზთა მეფე ლეონ III-მ (957–967). ტაძარი სამნავიანი და გუმბათოვანია. შუა (საკურთხევლის) აფსიდი შიგნიდან ნალისებრი ფორმისაა, გარედან ხუთწახნაგაა. გუმბათი ეყრდნობა შენობის ცენტრში აღმართულ ოთხ ბოძს. კვადრატიდან გუმბათის ყელზე გადასვლა განხორციელებულია აფრების საშუალებით. გუმბათის თორმეტწახნაგა ყელი დაბალია. შენობა შემოსილია თლილი ქვის პერანგით. ფასადებზე ჩუქურთმები არ აქვს. ტაძარს მდიდარი წიგნთსაცავი ჰქონია, რასაც მოწმობს ჩვენს დრომდე მოღწეული ხელნაწერები.

## ისტორია
მოქვში საუკუნეების განმავლობაში არსებობდა ქართული კულტურის ძლიერი კერა, სადაც მიმდინარეობდა ხელნაწერთა გადაწერა.  ძველი ნუსხების განახლება. დღემდე მოღწეულია მოქვის წიგნთსაცავის ხელნაწერები, რომლებიც გვამცნობენ მოქველ მოღვაწეთა სახელებს. მოქვის სიძველეებიდან განსაკუთრებით მაღალი ღირებულება აქვს მოქვის ოთხთავს. მოქვის ეკლესია მდიდარი იყო ეპიგრაფიკული ძეგლებითაც, მაგრამ დღეისათვის შემორჩენილი მხოლოდ სამრეკლოს წარწერაა. 

მოქვი მნიშვნელოვან საეკლესიო ცენტრსაც წარმოადგენდა. მოქვის საეპისკოპოსო კათედრა X საუკუნეში დაარსდა, ხოლო როგორც ქართული კულტურის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ცენტრი განსაკუთრებით XIII საუკუნიდან დაწინაურდა. ქართულმა წყაროებმა შემოინახეს მოქველი ეპისკოპოსების სახელები, რომლებმაც დიდ ღვაწლი და ამაგი დასდეს – მის  კულტურულ აღორძინებას. აქ მოღვაწეობდნენ გრიგოლ მოქველი, დანიელ მოქველი, აბრაამ მოქველი, ეფთვიმე საყვარელიძე, ფილიპე ჩხეტიძე და სხვები.

მოქვის ტაძარს დიდი ისტორია აქვს, იგი ერთიანი საქართველოს მეფის დავით IV აღმაშენებლის (1089-1125) ხანაშიც საფუძვლიანად შეუკეთებიათ და მოუხატავთ, მაგრამ მაშინდელი ფრესკული მოხატულობის კვალი დღეს აღარსად ჩანს. XX საუკუნის 80-იან წლებში აქ უფრო გვიანი, ვარაუდობენ, XV საუკუნის მხატვრობის ფრაგმენტები აღმოჩნდა, სადაც ქართული წარწერები   მრავლად იყო წარმოდგენილი.

## არქიტექტურა 
მოქვის ტაძარი წარმოადგენს ჯვარგუმბათოვან ნაგებობას, გვერდითა ნავების გასწვრივ სამლოცველოების მწკრივით, აღმოსავლეთის მხრიდან კი სამი შვერილი აფსიდით. შუა (საკურთხევლის) აფსიდი შიგნიდან ნალისებრი ფორმისაა, ხოლო გარედან ხუთწახნაგაა. გუმბათი ეყრდნობა შენობის ცენტრში აღმართულ ოთხ ბოძს. კვადრატიდან გუმბათის ყელზე გადასვლა აფრების საშუალებით არის განხორციელებული. გუმბათის თორმეტწახნაგა ყელი დაბალია. შენობა შემოსილია თლილი ქვის პერანგით. ფასადები სადაა, ყოველგვარი ორნამენტის გარეშე. გლუვ ზედაპირებს ანაწევრებს ორ იარუსად განლაგებული სარკმლის ღიობების მწკრივი.

ტერიტორია  ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც ტაძრის შესწავლა და შესაბამისი სამუშაოების განხორციელება  შეუძლებელია.

2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## იხილეთ აგრეთვე
*ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* მოქვის ტაძარი
* მოქვის ტაძარი
* მოქვი - მის შესახებ სტატიები, ბიბლიოგრაფია
## სქოლიო
კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
სტაგნაცია

ტერმინი **სტაგნაცია** ( — ვაჩერებ, უმოძრაოს ვხდი) შეიძლება აღნიშნავდეს:

* სტაგნაცია — კაპიტალისტურ ქვეყნებში: წარმოების, ვაჭრობის და მისთ. შენელება, შეფერხება.
* სტაგნაცია — ვენური სისხლის შეგუბება.
პროპაგანდა

**პროპაგანდა** (ლათ. propaganda, გავრცელების ქვემდებარე) — ფაქტების, არგუმენტებისა და სხვა ცნობათა სისტემატური გავრცელება. ემსახურება საზოგადო აზრის ჩამოყალიბებას. პროპაგანდისას ხშირად გამოიყენება როგორც რეალური, ასევე განგებ ცრუ ფაქტები.

პროპაგანდა არის ინფორმაციის მიწოდების ფორმა, რომელიც გულისხმობს საკომუნიკაციო საშუალების მიზანმიმართულ გამოყენებას ადამიანთა გონებაზე, ემოციებსა და ქცევაზე სასურველი ზემოქმედების მიზნით.

აუდიტორიის დასარწმუნებლად პროპაგანდისტებმა შეიძლება განსხვავებული მეთოდები გამოიყენონ, თუმცა, მიზანი ერთია — რაიმე იდეის გავრცელება მომხრეების გაჩენის მიზნით. პროპაგანდისტული მიზნებისთვის განსაკუთრებით ფართოდ გამოიყენება მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები: პრესა, ტელევიზია, ინტერნეტ-რესურსები და ა. შ.

## რესურსები ინტერნეტში 
### მიმდინარე პროპაგანდა
* PR Watch
* Is Government Propaganda Legal? Well...
* Spinwatch
* Propaganda Critic : A website devoted to propaganda analysis.
* How Americans are propagandized about Afghanistan  by Glenn Greenwald, Salon.com

## ლიტერატურა 
* *ზურაბიშვილი, დ.*, *გობრონიძე გ.*, სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი, საიას იურიდ. განათლ. ხელშეწყობის ფონდი, თბ., 2011. ISBN 978-9941-0-3354-4.

*
კატეგორია:გონების კონტროლი
კატეგორია:პოსტერები
კატეგორია:საზოგადო აზრი
კატეგორია:რევოლუციური ტაქტიკები
ბელენჯერი

**ბელენჯერი**, *ბალენჯარი* – შუა საუკუნეების ქალაქი ჩრდილოეთ კავკასიაში. ვარაუდობენ, რომ ბელენჯერი მდებარეობდა ჩრდილოეთ დაღესტანში, მდინარე სულაკის ნაპირზე, ახლანდელი სოფელ ანდრეევოსთან (ენდერი, ჟდერე). ქალაქის დაარსებას ლეგენდარულ ბალანჯარ იბნ იაფეტს მიაწერენ. VIII საუკუნამდე ხაზართა სახაკანოს ერთ-ერთი სატახტო ქალაქი იყო. ბელენჯერის მომდევნო საუკუნეების ისტორია ნაკლებადაა შესწავლილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაღესტანი
კატეგორია:ხაზარების ქალაქები
რეაქციონიზმი

პოლიტიკურ მეტყველებაში **რეაქციონიზმი** არის ტერმინი, რომელიც გამოიყენება მომხდარი ცვლილებებისადმი წინააღმდეგობის და ძველი სისტემის აღდგენის მცდელობის აღსაწერად. 

ტერმინი რეაქციონიზმი გაჩნდა საფრანგეთის რევოლუციის დროს. რეაქციონისტებს უწოდებდნენ ადამიანებს რომლებიც ცდილობდნენ რევოლუციის შეჩერებას და მისი იდეების გავრცელების აღკვეთას.

კატეგორია:პოლიტიკური ტერმინები
კატეგორია:რეაქციონიზმი
რევანშიზმი

მინი|1887 წლის ნახატი, სადაც ფრანგ ბავშვებს ასწავლიან *დაკარგული* ტერიტორიების ელზას და ლოთარინგიის შესახებ.
**რევანშიზმი** (ფრანგ.. revanchisme < revanche, შურისძიება) - სწრაფვა წარსული დამარცხებების შედეგების გადახეცვისკენ. ტერმინი პირველად 1870-იანი წელბის საფრანგეთში გაჩნდა, სადაც ის აღნიშნავდა 1871 წელს, გერმანიის სასარგებოლოდ დაკარგული ტერიტორიების, ელზასის და ლოთარანგიის, დაბრუნებისკენ სწრაფვას.

საბჭოთა პროპაგანდის ბოლო წლებში რევანშისტებს უფრო ხშირად უწოდებდნენ ძალებს დასავლეთ  გერმანიაში, რომლებიც ცდილობდნენ მეორე მსოფლიო ომის შედეგად დაკარგული გერმანიის ტერიტორიების დაბრუნებას.

## იხილეთ აგრეთვე
* შოვინიზმი

კატეგორია:იდეოლოგია
ფირუზი

thumb|250px|right|დამუშავებული ფირუზის ქვა
**ფირუზი** — ბუნებრივი ფოსფატების კლასის მინერალი, CuAl6(PO4)4(OH)8*4H2O; მე-4 რიგის საიუველირო ქვა. კრისტალდება ტრიკლინურ სინგონიაში. შეფერილობა ღია ცისფრიდან მოცისფრო-მწვანემდე და მქრქალ მორუხო-მწვანემდეა. დროსთან ერთად ფერი მკრთალდება. ერთფეროვნად შეფერილი ფირუზი იშვიათად გვხვდება, უფრო ხშირად გამსჭვალულია წვრილი შავი ან მურა ძარღვებით. ბრწყინვალება მინისებრი ან ცვილისებრია. სიმაგრე მოოსის სკალით 5–6. სიმკვრივე დაახლ. 2850 კგ/მ³. ფირუზი ჰიპერგენული მინერალია, წარმოიქმნება სპილენძშემცველი ქანების გამოფიტვის ქერქში,

საიუველირო საქმეში ყველაზე მეტად ფასობს სუფთა ცისფერი ფერის ფირუზი. უნიკალური თვითნაბადი ფირუზი (მასა 80 კგ) აღმოჩენილია 1956 წელს აშშ-ში, ნევადის შტატში. ადვილად იღებება (ე.წ. ხელოვნური გაკეთილშობილება). ფართოდაა გავრცელებული ფირუზის ნაყალბევები, რომლებიც დამზადებულია სხვა მინერალებისგან (მაგ., დოლომიტი), პლასტმასისგან, ფაიფურისგან და სხვ. ყველაზე ცნობილი საბადოებია ირანში (ნიშაბურში — საუკეთესო ხარისხის), ტაჯიკეთში (ბირიუზაკანი), უზბეკეთში (აუმინზა), ყაზახეთში (ყარყარალი), აშშ-ში (სერილოსი), ეგვიპტეში (ვადი-მაგარა) და სხვ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფირუზის მონაცემები

## სქოლიო 
კატეგორია:ძვირფასი თვლები
კატეგორია:ალუმინის მინერალები
კატეგორია:ფოსფატის მინერალები
კატეგორია:სპილენძის მინერალები
კატეგორია:ტრიკლინური მინერალები
ბელვედერი

**ბელვედერი** (იტალ., belvedere, სიტყვასიტყვით — მშვენიერი ხედი).

* შენობის დამაგვირგვინებელი, გეგმით მრგვალი ან ოვალური კოშკური, დანაშენი, რომელიც გადახურულია სვეტებზე დაყრდნობილი გუმბათით; შემაღლებულ ადგილზე დადგმული მცირე ზომის საპარკო ნაგებობა, საიდანაც იშლება შორეული ხედი.

* ლამაზ ადგილას აგებული ზოგიერთი სასახლის სახელწოდება. მაგ., პაპის საზაფხულო რეზიდენცია ვატიკანში (XV—XVI სს.), სასახლეები პრაღაში (1536—1560, არქიტექტორი ჯ. სპაციო და სხვები), ვენაში (1714—1724, არქიტექტორი ლ. ჰილდებრანდტი), ვარშავაში (1818—1822, არქიტ. ი. კუბიცკი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურა
ბელიაევი

საკუთარი სახელი **ბელიაევი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბელიაევი, ალექსანდრე — რუსი მწერალი
* ბელიაევი, ევგენი — რუსი მომღერალი
* ბელიაევი, ივანე — რუსი ისტორიკოსი
* ბელიაევი, ნიკილოზ — რუსი მეცნიერი
* ბელიაევი, პავლე — რუსი კოსმონავტი მფრინავი
* ბელიაევი, სპარტაკ — რუსი ფიზიკოსი

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
რასიომონის ეფექტი

**რასიომონის ეფექტი** (ინგლ. Rashomon effect) — გამოცდილის აღქმის სუბიექტურობის ეფექტი, რომელშიც რაიმე მოვლენის თვითმხილველებს ძალუძთ შექმნან მისი ძირეულად განსხვავებული, თუმცა ერთნაირად სავარაუდო სინამდვილის მსგავსი აღწერა.

ეფექტს სახელი კუროსავა აკირას ფილმი რასიომონის გამო დაერქვა, რომელშიც დანაშაულის თვითმხილველი ოთხი პიროვნება შემთხვევას ოთხი ურთიერთსაწინააღმდეგო ვერსიით აღწერს. ფილმი ეყრდნობა აკუტაგავა რიუნოსკეს ორ მოთხრობას.

კატეგორია:ფსიქოლოგია
ბელემნიტები

thumb|
**ბელემნიტები** (), ამომწყდარ ცხოველთა რიგი თავფეხიანთა კლასისა. ცხოვრობდნენ კარბონული პერიოდიდან პალეოგენურამდე. გარეგნულად ემსგავსებიან თანამედროვე კალმარებსა (Teuthoidea) და სიპინებს (Sepiidae), მაგრამ, მათგან განსხვავებით, აქვთ შიგა ნიჟარა, რომელიც ფრაგმოკონის, პროოსტრალიმისა და როსტრუმისაგან შედგება. კამერებად დაყოფილ ფრაგმოკონში ზურგის მხარეს მიუყვება სიფონი, რომლის საშუალებითაც მყარდება კავშირი სხეულისა და კამერებს შორის. ფირფიტისებრი პროოსტრაკუმი ფრაგმოკონის წინ მდებარეობა. იგი ძლიერ თხელია, ადვილად იშლება და იშვიათად განამარხდება. როსტრუმი (სიგრძე 40 სმ-მდე) ფრაგმოკონს დაზიანებისაგან იცავდა და ცხოველს ჰორიზონტალურად ცურვას უადვილებდა. ბელემნიტები ბინადრობდნენ ზღვებში, კარგად ცურავდნენ. ფართოდ გავრცელებული მტაცებლები იყვნენ, გამოირჩეოდნენ სახეობათა სიმრავლითა და მრავალფეროვნებით, ახასიათებდატ სწრაფი ევოლუცია, რის გამოც ისინი მიჩნეულია სახელმძღვანელო ნამარხებად იურული და ცარცული სისტემებისათვის. საქართველოში ბელემნიტები ხშირად გვხვდებოდა ქვედა იურულ (ლიასი) ნალექებში, შედარებით იშვიათად - შუა და ზედა იურულში. განსაკუთრებით ფართოდ იყვნენ გავრცელებული ცარცულ ნალექებში.
## ლიტერატურა
კატეგორია:გადაშენებული ცხოველები
ბელი-გოროდი

მინი|XVII საუკუნის მოსკოვის ნაწილები
**ბელი-გოროდი** () — ციხესიმაგრე, მოსკოვის დაცვის მესამე სარტყელი. მდინარე მოსკოვის მარცხენა ნაპირიდან ემიჯნებოდა კრემლსა და კიტაი-გოროდს. ააგეს 1585–1593 წლებში. ციხესიმაგრე თეთრი ქვითა (აქედან სახელწოდება „თეთრი ქალაქი“) და აგურით იყო ნაშენი, ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, თეთრად შელესილიც უნდა ყოფილიყო. თანამედროვეებს იგი ერთ-ერთ უმტკიცეს სიმაგრედ მიაჩნდათ მთელ ევროპაში. ბელი-გოროდი უმნიშვნელოვანესი არქიტექტურული ნაგებობაც იყო, რომელიც ამკობდა მოსკოვს. XVIII საუკუნის 70-80-იან წლებში ბელი-გოროდი სიძველის გამო დაშალეს და მის ადგილას ბულვარები გააშენეს. ბელი-გოროდი ეწოდებოდა აგრეთვე (უმთავრესად XVII საუკუნეში) კიტაი-გოროდსა და ბელი-გოროდს შორის მდებარე რაიონს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მოსკოვის ისტორიული ადგილები და რაიონები
კატეგორია:რუსეთის ციხესიმაგრეები
ბელიზი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ბელიზი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ბელიზი — სახელმწიფო ცენტრალურ ამერიკაში
* ბელიზი (ქალაქი) — ქალაქი ბელიზში
* ბელიზი (რაიონი) — რაიონი ბელიზში
* ბელიზი (მდინარე) — მდინარე გვატემალასა და ბელიზში
ბესარიონ ბელინსკი

**ბესარიონ გრიგოლის ძე ბელინსკი** (; დ.  11 ივნისი [ძვ. სტ. 30 მაისი], 1811, სვეაბორგი, ფინეთი — გ. 7 ივნისი [ძვ. სტ. 26 მაისი], 1848, პეტერბურგი) — რუსი კრიტიკოსი, ფილოსოფოსი, პუბლიცისტი. 

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ექიმის ოჯახში. სწავლობდა ჯერ ჩემბარის (ახლანდელი ბელინსკი) სამაზრო სასწავლებელში, შემდეგ პენზის გიმნაზიაში. 1829 წელს შევიდა მოსკოვის უნივერსიტეტის სიტყვიერების განყოფილებაზე. სტუდენტობისას დაწერა და სტუდენტთა ლიტერატურულ წრეში კითხულობდა ბატონყმობის წინააღმადეგ მიმართულ დრამას „დიმიტრი კალინინი“, რისთვისაც 1832 წელს უნივერსიტეტიდან გარიცხეს. 1833 წლიდან სისტემატურად თანამშრონლობდა ნ. ნადეჟდინის ჟურნალ „ტელესკოპში“. მის ლიტერატურულ დამატებაში გაზეთ „მოლვაში“ 1834 წელს გამოქვეყნდა ბელინსკის პირველი დიდი სტატია „ლიტერატურული ოცნებანი“, რომელმაც საზოგადოების ინტერესი გამოიწვია და ავტორს ნიჭიერი კრიტიკოსის სახელი მოუპოვა. 1835 წელს „ტელესკოპში“ გამოქვეყნდა მისი პირველი ლიტერატურულ-კრიტიკული ნაშრომი „რუსული მოთხრობებისა და გოგოლის მოთხრობების შესახებ“. 1836 წელს „ტელესკოპისა“ და „მოლვას“ დახურვის გამო მუშაობდა ჟურნალ „მოსკოვსკი ნაბლიუდაწელის“ რედაქციაში.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ბესარიონ გრიგოლის ძე ბელინსკი (გარდაცვალებიდან 100 წლისთავის გამო)

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი კრიტიკოსები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
ბელიოვის სამთავრო

**ბელიოვის სამთავრო** (რუს. Белёвское княжество) — ფეოდალური სამფლობელო მდინარე ოკის ზემოწელზე. შეიქმნა XIV საუკუნის ბოლოს, ნოვოსილის სამთავროს გაყოფის შედეგად. 1407 წელს დაიპყრო ლიტვის დიდმა მთავარმა ვიტაუტასმა, 1490 წლიდან კი ივანე III ვასილის ძის გამგებლობაში გადავიდა. 1494 მოსკოვსა და ლიტვას დიდ სამთავროთა შორის დადებული ხელშეკრულებით ბელიოვის სამთავრო რუსეთის სახელმწიფოს შემადგენლობაში შევიდა. 1558 წელს ბელიოვის სამთავრო გაუქმდა.
## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსული სამთავროები
ბელკანტო

**ბელკანტო** (იტალ. bel canto სიტყვასიტყვით - მშვენიერი სიმღერა) — XVII საუკუნის შუა წლებში იტალიაში ჩამოყალიბებული ვოკალურ-საშემსრულებლო სტილი. ბელკანტო წარმოადგენს იტალიური ვოკალური სკოლის საფუძველს. ბელკანტოსთვის დამახასიათებელია ვოკალიზაციის სილამაზე და პლასტიკურობა, უაღრესი სიმსუბუქე და მოქნილობა. ბგერიდან ბგერაზე გადასვლის სინარნარე (ლეგატო). ეს სპეციფიკური ნიშნები დამახასიათებელია იტალიური ვოკალური სკოლისათვის მისი განვითარების ყველა ეტაპზე, დაკავშირებულია ბგერით კოლორიტსა და იტალიური ენის სტრუქტურულ თავისებურებასთან, ხალხურ სასიმღერო ტრადიციებთან.

ბელკანტო ინარჩუნებს თავის მხატვრულ-ესთეტიკურ საფუძვლებს და ამავე დროს ახალი საშემსრულებლო ხერხებითაც მდიდრდება. მისი განვითარების ეტაპებია: იტალიური ოპერის ჩასახვა, კ. მონტევერდის შემოქმედება. „ნეაპოლური სკოლის“ აყვავება (ა. სკარლატი), ვ. ბელინისა და გ. დონიცეტის შემოქმედებითი მოღვაწეობის პერიოდი (ე. წ. კლასიკური ბელკანტო). ჯ. ვერდის შემოქმედება, ვერისტული სკოლა. ზოგჯერ ბელკანტო გულისხმობს იტალიურ ვოკალურ კულტურას მთლიანად.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ოპერა
ბელოგრუდოვოს კულტურა

**ბელოგრუდოვოს კულტურა**, გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. XI —ძვ. წ. VIII საუკუნეების) კულტურა, გავრცელებული უკრაინაში, დნეპრის დასავლეთით, ტყესტეპის ზონაში. ბელოგრუდოვოს კულტურის დამახასიათებელი ძეგლებია ნაცარგორები, რომელთაც ზოგი არქეოლოგი საკულტო ადგილებად მიიჩნევს, ზოგი კი — ნასახლარებად. ბელოგრუდოვოს კულტურის ნასოფლარები, ჩვეულებრივ განლაგებულია მდინარეთა ჭალებში. სახლები ნახევრად მიწურია. იარაღი მზადდებოდა უპირატესად ქვისა და ძვლისაგან, თუმცა გვხვდება ბრინჯაოს ნაწარმიც, უმეტესად, სამკაული. ბელოგრუდოვოს კულტურის ტომები მისდევდნენ მიწათმოქმედებასა და მესაქონლეობას. ზოგი მკვლევარი ამ ტომებს სლავების წინაპრეპად მიიჩნევს, ზოგი — თრაკიელებად.
## ლიტერატურა
კატეგორია:უკრაინის ისტორია
კატეგორია:არქეოლოგია
აფრიკული ლიტერატურა

**აფრიკული ლიტერატურა** მოიცავს შემდეგი ქვეყნების ლიტერატურას:
* არაბული ლიტერატურა
* ეგვიპტური ლიტერატურა
* მაღრიბის ქვეყნების ლიტერატურა
* სამხრეთ აფრიკული ლიტერატურა
* კოტ დ'ივუარის ლიტერატურა

## რესურსები ინტერნეტში 
* აფრიკელი მწერალი ქალები და ლიტერატურა .
* აფრიკელი ავტორები.
* ფრანგულენოვანი აფრიკული ლიტერატურის ისტორია .
* აფრიკული წიგნის სალონი UNESCO-ში, პარიზი - ოქტომბერი 2006 .

*
ლიტერატურა
ბელოვი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ბელოვი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბელოვი, გეორგ ფონ — გერმანელი ისტორიკოსი
* ბელოვი, ნიკოლოზ — რუსი კრისტალოგრაფი და გეოქიმიკოსი

## აგრეთვე 
* ბელოვი (ქალაქი) — ქალაქი რუსეთში

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ბელოოზეროს სამთავრო

[მინი|300პქ|[მოსკოვის დიდი სამთავროს გაფართოება და მასში ბელოოზეროს სამთავროს მოქცევა.]]
**ბელოოზეროს სამთავრო**, (რუს. Белозерское княжество) — რუსეთის სამთავრო (1238 წელს გამოეყო ვლადიმირ-სუზდალის სამთავროს), მთავარი ქალაქი — ბელოოზერო (ახლანდელი ბელოზერსკი). პირველი მთავარი იყო გლებ ვასილკოვიჩი (დაახლოებით 1238—1278). მის დროს ბელოოზეროს სამთავროში შედიოდა ტბა ბელოვ-ოზეროს აუზი, მდინარე შექსნის ქვემო დინება და კუბენის ტბა. XIV საუკუნის I ნახევარში დაკარგა დამოუკიდებლობა. 1389 წელს მოსკოვის დიდი სამთავროს საუფლისწულო გახდა, 1486 წლიდან — რუსეთის სახელმწიფოს მაზრა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსული სამთავროები
კატეგორია:ყოფილი სლავური სახელმწიფოები
სისხლიანი ბენდერები

thumb|150px|ქეით ბენდერი
**სისხლიანი ბენდერები** () — სერიული მკვლელების ოჯახის მეტსახელი, რომლებიც ფლობდნენ პატარა მაღაზიასა და სასტუმროს 1872–1873 წლებში ლაბეთ ქაუნთიში, (კანზასი). ოჯახი შედგებოდა ოთხი წევრისგან: ჯონ ბენდერი, მისი მეუღლე ელვირა, ვაჟი ჯონ უმცროსი და ქალიშვილი ქეითი.  ცნობილია, რომ ქეითი ძალიან ლამაზი იყო. იგი თავს ასაღებდა მკურნალად და მედიუმად. ქეით ბენდერი მიიჩნევა ოჯახის მამოძრავებელ ძალად, სწორედ მისი შთაგონებით სჩადიოდნენ მისი ოჯახის წევრები მკვლელობებს.

## მკვლელობის მეთოდი
ბენდერებს სახლში ჰქონდათ ერთი დიდი ოთახი, რომელიც გაყოფილი იყო ფარდით. თუ სტუმარი მდიდარი იყო, მაშინ ისინი საპატიო სავარძელში დაჯდომას შესთავაზებდნენ, რომელიც ზურგით იდგა ჩამოფარებული ფარდისკენ. ქეითი ართობდა სტუმარს, ამ დროს კი ჯონ ბენდერი და მისი ვაჟიშვილი მას უკნიდან ეპარებოდნენ და თავში ბლაგვი საგნის ჩარტყმით კლავდნენ.  გვამს სარდაფში ძარცვავდნენ და შემდეგ იქვე ბაღჩაში მარხავდნენ.

## ბენდერების აღსასრული
1873 წლის გაზაფხულზე, ბენდერების სასტუმროში გაჩერდა დოქტორი უილიამ იორკი. გამომგზავრებამდე დოქტორმა იორკმა თავის ძმას დაუბარა რომ ბენდერების სასტუმროში გაჩერებას აპირებდა. 
thumb|left|250px|ბენდერების სახლი
1873 წლის 4 მაისს მას შემდეგ რაც დოქტორი იორკი სახლში არ დაბრუნდა, მისი ძმა პოლკოვნიკი იორკი მივიდა ბენდერების სასტუმროში და თავისი ძმა იკითხა, ბენდერებმა უპასუხეს რომ ის არ გაჩერებულა მათთან და შესაძლოა  ის გზად ინდიელებს გადაყროდა. პოლკოვნიკისთვის დამაჯერებელი აღმოჩნდა ბენდერების ვერსია და მან სასტუმროში სადილად დარჩენა გადაწყვიტა.

სადილის შემდეგ პოლკოვნიკმა იორკმა ოთახში, ძირს დაგდებული ოქროს მედალიონი შენიშნა, როდესაც მან მედალიონი გახსნა იქ მისი ძმის ქალიშვილისა და მეუღლის სურათი ნახა. პოლკოვნიკი ჩუმად გაიპარა და მეორე დილას დაბრუნდა შერიფის და რამდენიმე პოლიციელის თანხლებით, მაგრამ ბენდერები იქ აღარ დახვდათ, ისინი გაიქცნენ.

ჩხრეკის შედეგად ბენდერების მიწაზე აღმოაჩინეს 12 გვამი.

დღემდე უცნობია რა ბედი ეწია ბენდერების ოჯახს, გავრცელდა ჭორები იმის შესახებ რომ სოფლის მაცხოვრებლებმა ისინი დაიჭირეს და დახვრიტეს, ქეითი ცოცხლად დამარხეს, მაგრამ ეს ცნობა არ დასტურდება.

კატეგორია:ამერიკელი სერიული მკვლელები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ბელსკის ნაქალაქარი

** ბელსკის ნაქალაქარი**, სკვითების უდიდესი გამაგრებული სამოსახლო (ძვ. წ. VI — ახ. წ. I სს) ახლანდელი სოფ. ბელსთან (პოლტავის ოლქი, უკრაინა). 1906 წელს შეისწავლა ვ. გოროდცოვმა. შედგება ორი გამაგრებული დასახლებისაგან — დასავლეთი (ფართობი 90 ჰა, გარს არტყია 3,5 კმ სიგრძის მიწაყრილი) და აღმოსავლეთი (ფართობი 82 ჰა, მიწაყრილის სიგრძე 4 კმ). მათ შორის მოქცეული ტერიტორია შემოზღუდული იყო (ზღუდის სიგრძე დაახლოებით 30 კმ). აღმოჩენილია ნახევრად მიწურ საცხოვრებელთა ნაშთები და საქონლის უზარმაზარი ბაკები. განვითარებული იყო მჭედლობა და სპილენძის წარმოება.
## ლიტერატურა
კატეგორია:უკრაინის არქეოლოგიური ძეგლები
დიდი ბელტი

მინი|250პქ|დანიის სრუტეები და ბალტიის ზღვის ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილი
**დიდი ბელტი** () — ბალტიის ზღვისა და კატეგატის სრუტის დამაკავშირებელ სრუტეთაგან ცენტრალური სრუტე ლოლანის და ზელანდიის კუნძულებს (აღმოსავლეთი) და ლანგელანისა და ფიუნის კუნძულებს (დასავლეთი) შორის. სიგრძე დაახლოებით 120 კმ, მინიმალური სიგანე 11 კმ, სიღრმე 58 მ-მდე. ზამთარში ზოგჯერ იყინება. ნიუბორგიდან (კ. ფიუნი) კორსერში (კ. ზელანდია) გადის სარკინიგზო ბორანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*მცირე ბელტი

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დანიის სრუტეები
კატეგორია:ბალტიის ზღვის სრუტეები
მცირე ბელტი

მინი|250პქ|დანიის სრუტეები და ბალტიის ზღვის ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილი
**მცირე ბელტი** () — ბალტიის ზღვისა და კატეგატის სრუტის დამაკავშირებელ სრუტეთაგან დასავლეთი სრუტე კ. ფიუნის, კ. ერეს (აღმოსავლეთი), კ. ალსსა და იუტლანდიის ნახევარკუნძულს (დასავლეთი) შორის. სიგრძე დაახლოებით 130 კმ, მინიმალური სიგანე 0,6 კმ, სიღრმე სამხრეთ ნაწილში 25-35 მ, ჩრდილოეთში 10—15 მ. ზათარში ზოგჯერ იყინება. ბელტი მცირეზე გადებულია სარკინიგზო ხიდი, რომელზეც გადის ჰამბურგ—კოპენჰაგენ—სტოკჰოლმის საერთაშორისო მაგისტრალი.

## იხილეთ აგრეთვე
*დიდი ბელტი

## ლიტერატურა
კატეგორია:დანიის სრუტეები
კატეგორია:ბალტიის ზღვის სრუტეები
კატეგორია:რამსარის ძეგლები დანიაში
ბელტი

**ბელტი** — ნაოჭა მთათა სისტემის შიგნით მოქცეული, შედარებით უფრო ადრე კონსოლიდირებული ტექტონიკური ერთეული. ბელტისთვის დამახასიათებელია ნალექთა ბაქნისებრი ფაციესები და და ზეწრული დანაოჭება. ბელტი დედამწის ქერქის უფრო მსხვილი სტრუქტურული ერთეულის — შუალედი მასივის — განმხოლოებული ნაწილია; მაგ., საქართველოს ბელტი, აზერბაიჯანისა და ართვინ-ბოლნისის ბელტები, რომლებიც ამიერკავკასიის შუალედი მასივის დასახსვრის შედეგად წარმოიშვა.
## ლიტერატურა
კატეგორია:გეოლოგია
ბელი

საკუთარი სახელი **ბელი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბელი, ალექსანდერ გრეიამ — შოტლანდიელი გამომგონებელი
* ბელი, ანდრეი — რუსი მწერალი
* ბელი, ვასილი — რუსი სამხედრო მოღვაწე
* ბელი, ჩარლზ — შოტლანდიელი ანატომი, ფიზიოლოგი და ქირურგი
* ბელი, ჯონ — შოტლანდიელი მემუარისტი
* ბელი, ჯოშუა — ამერიკელი ვიოლინისტი
* ბელი, ჯუზეპე ჯოაკინო — იტალიელი პოეტი
* ბელი, ჰაინრიხ — გერმანელი მწერალი

## აგრეთვე 
* ბელი — ფარდობითი სიდიდის ლოგარითმული ერთეული

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
დიდი ქალაქის ჩირაღდნები

**დიდი ქალაქის ჩირაღდნები** () — ჩარლი ჩაპლინის 1931 წელს გამოსული მუნჯი ფილმი, მისივე მონაწილეობით. ჩაპლინმა ასევე შექმნა მუსიკა, რომელიც ფილმის გახმოვანების ძირითადი ნაწილია, ვინაიდან მასში დიალოგები არ არის. ფილმი გადმოსცემს ორი ადამიანის, მაწანწალასა და უსინათლო გოგონას ისტორიას, სადაც მაწანწალას თავს სწირავს უსინათლო გოგონას ბედნიერების გამო.

## გადაღება 
ჩარლი ჩაპლინი ცნობილი იყო როგორც პერფექციონისტი; ის განთქმული იყო გაცილებით მეტი გამეორებით ვიდრე ნემისმიერი სხვა რეჟისორი იმ პერიოდში. ერთი პერიოდი ვირჯინია ჩერილი დაითხოვა კიდეც და ჯორჯია ჰეილის გადაღება დაიწყო მთავარ როლში ფილმში „ოქროს ციებ-ცხელება“, თუმცა ეს ზედმეტად ძვირი დაჯდა, მისი ბიუჯეტისთვისაც კი, და მას ჩერილის დაბრუნება მოუწია „დიდი ქალაქის ჩირაღდნების“ დასასრულებლად. ფილმი 1929 წელს დასრულდა, თუმცა ეკრანებზე მხოლოდ ორი წლით გვიან გამოვიდა.

ფილმის გადაღების პერიოდში კინოინდუსტრიის სტანდარტი ხმოვანი კინო იყო. მუნჯი კინოს მსახიობები ზოგადად გახმოვანებული ფილმების წინააღმდეგ გამოდიოდნენ და ჩაპლინმა ამ ფილმის მუნჯად გადაღება მხოლოდ მისი ჰოლივუდზე ზეგავლენითა და ფილმის გადაღებისას სრული დამოუკიდებლობით მოახერხა. ფილმს ფონად მუსიკა გასდევს, მცირეოდენი სხვა გაურკვეველი ხმოვანი ეფექტებით; დიალოგები სატიტულო ჩანართებით იყო წარმოდგენილი. ფილმის გადაღების დასრულებისას მაყურებლები უკვე ხმოვანი კინოთი იყვენენ გატაცემული და მუნჯი ფილმი არავის გაინტერესებდა. 1931 წელს ხმოვან ფილმებზე აჟიოტაჟი უკვე ჩამცხრალი იყო და ჩაპლინის ფილმი ამ დროს ერთგვარ ინოვაციად ჩაითვალა. თუმცა მოდა 1929 წელთან შედარებით უკვე შეცვლილი იყო და ფილმი მაყურებლისთვის ერთგვარად ანაქრონისტული ჩანდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* დიდი ქალაქის ჩირაღდნები  ჩარლი ჩაპლინის ოფიციალური საიტზე
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:მუნჯი ფილმები
კატეგორია:ჩარლი ჩაპლინის ფილმები
კატეგორია:1931 წლის ფილმები
კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:აშშ-ის ფილმების ეროვნული რეესტრის ფილმები
კატეგორია:United Artists-ის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული რომანტიკული დრამატული ფილმები‎
რუდოლფ ფონ ერლახი

მინი|ლაუპენის ომის ილუსტრაცია
**რუდოლფ ფონ ერლახი** (; დ. 1299, ბერნი — გ. 1360, რაიხენბახის სასახლე (ცოლიკჰოფენი), შვეიცარია) —  ცნობილი ბერნელი სარდალი და რაინდი.

ქრონისტ კონრად იუსტინგერის მიხედვით იგი იყო შვეიცარიელთა ბელადი ლაუპენის ომის დროს და მეთაურობდა ამ უკანასკნელებს ფრაიბურგის წინააღმდეგ ომში. დოკუმენტალურად მხოლოდ ეს უკანასკნელი ცნობაა დადასტურებული.

რუდოლფ ფონ ერლახის პატივსაცემად ბერნში აგებულ იქნა ერლახის ძეგლი.

## რესურსები ინტერნეტში
*რუდოლფ ფონ ერლახი

კატეგორია:შვეიცარიელი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული 1299
კატეგორია:გარდაცვლილი 1360
დელი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **დელი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* დელი — ინდოეთის დედაქალაქი
* დელი — დელის მოკავშირე ტერიტორია
* დელი — ბრტყელი უკალაპოტო ღარტაფი
ბენარათერიუმი

**ბენარათერიუმი** () — გიგანტური ურქო მარტორქების გვარი ინდრიკოთერიუმების ამომწყდარი ჯგუფიდან. გავრცელებული იყო ამიერკავკასიის ტერიტორიაზე ოლიგოცენში (დაახლოებით 25 მლნ. წლის წინათ). სხვა ინდრიკოთერიუმებისაგან განსხვავდებოდნენ შედარებით ნაკლები სიდიდით და კიდურების მეტი მოხდენილობით. ცნობილია მხოლოდ მისი ტიპობრივი სახეობა *Benaratherium callistrati*, რომელიც ნაპოვნია სოფელ ბენარის (საქართველო, ადიგენის რაიონი) მიდამოებში.

შემდგომში ნამარხი ფრაგმენტები აღმოჩნდა მონღოლეთშიც, ტბების ხეობაში. ნაშთების ზომების მიხედვით, აღმოჩენილი ეგზემპლარი პირობითად მიეკუთვნა ბენარათერიუმის გვარს (*Benaratherium* sp.), თუმცა პირდაპირი შედარება და სახეობის განსაზღვრა ვერ მოხერხდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:გადაშენებული ძუძუმწოვრები
კატეგორია:ინდრიკოთერიუმისებრნი
რომანული არქიტექტურა

**რომანული არქიტექტურა** ანუ **რომანიკა** განვითარდა შუა საუკუნეების ევროპაში. იგი ხასიათდება ანტიკური რომაული ტექნიკის, კერძოდ ქვის თაღის  შემოტანით. კოლონები, რომლებსაც უჭირავთ თაღი, ტიპური ცილინდრული ფორმისაა და ბოლოვდება მეტ-ნაკლებად გეომეტრიული ფორმის სიმბოლოების, ცხოველებისა თუ მცენარეების გამოსახულებიანი კაპიტელით.

## ისტორიული კონტექსტი 
რომანული არქიტექტურა წარმოდგება კაროლინგების არქიტექტურიდან და ოტონელთა არქიტექტურის პარალელურად ვითარდება.

კაროლინგების არქიტექტურა უკავშირდება შარლემანის  მეფობას და ინტელექტუალურ განახლებას. მან შეკრიბა სასახლის კარზე სწავლულები და ხელოვანები მთელი იმპერიიდან და ამგვარად შეიქმნა ე.წ. კაროლინგური რენესანსი. 877 წელს, კარლოს მელოტის გარდაცვალების შემდეგ კაროლინგური ხელოვნება სრულდება. ტერიტორიას იპყრობენ ბარბაროსები, რომლებიც სპეციფიკურ რომანულ ხელოვნებას ქმნიან. 

ინტელექტუალური ცენტრი იმ პერიოდში მდებარეობდა სააბატოებსა და მონასტრებში, სადაც ვითარდებოდა რომანული არქიტექტურული ხელოვნება.

## ნიმუშები 
### ოვერნი
 
Image:Saint_Nectaire_Eglise.jpg|სენ-ნექტერის ეკლესია
Image:Saint_Nectaire_Eglise_interieur.jpg|სენ-ნექტერის ეკლესიის შიგნითა მხარე

### ნორმანდია

Image:ChapitoStGeorges1.jpg|რომანული კაპიტელი, სენ-ჟორჟ-დე-ბოშერვილის სააბატო
Image:Bayeux-crypte1.JPG|ბეიოს ტაძრის რომანული აკლდამა

### ბურგუნდია და ვალ-დე-ლუარი
პარე-ლე-მონიალის საკრე-კერის ბაზილიკა

Image:Paray_le_monial_abbaye_02.jpg|ბაზილიკა 
Image:Paray_le_monial_abbaye_04.jpg|ფასადი
Image:Paray_le_monial_interieur_01.jpg|ბაზილიკის ინტერიერი
Image:Paray-le_monial_chapîteau_01.jpg|კაპიტელი
Image:Paray-le_monial_chapîteau_02.jpg|კაპიტელი

### სამხრეთ აღმოსასვლეთ საფრანგეთი
 
Image:Avenas_02.jpg|ავენას ღვთისმშობლის ტაძარი
Image:Avenas_01.jpg|ავენას ღვთისმშობლის ტაძარი
Image:Mazan_l_Abbaye.jpg|Mazan-l'Abbaye
Image:Mazan_l_Abbaye_02.jpg|მაზანის სააბატო

### ბელგია
 
Image:Liège St-Barthélemy JPG00.jpg|ლიეჟის სენ-ბართელემის კოლეგიალი 
Image:Tournai JPG003.jpg|ტურნეს ღვთისშობლის ტაძარი
Image:Nivelles JPG00 (6).jpg|ნიველის სენ-გერტრუდის კოლეგიალი
Image:Waha JPG00.jpg|ვაას სენტ-ეტიენის ეკლესია

## რესურსები ინტერნეტში
* რომანული არქიტექტურა 
* რომანული ეკლესიები რეგიონების მიხედვით 
* რომანული ქანდაკებები და ძეგლები 
* Círculo Románico: Visigothic, Mozarabic an Romanesque art in Europe 

კატეგორია:არქიტექტურული მიმდინარეობები
Singapore Sling

მინი|250პქ|Singapore Sling
**Singapore Sling** — ჯინისაგან დამზადებული კოქტეილის სახეობა.

## ინგრედიენტები 
ჯინი 30მლ
კუანტრო 30მლ
ბენედიქტელი 10მლ
ბლის ლიქიორი 10მლ
ლაიმის ან ლიმნის წვენი 10მლ
გრენადინი 10მლ
ანანასის წვენი 40მლ
ანგოსტურა 1-3 წვეთი

## მომზადება 
ჯინი, ახალ დაწურული ლიმნის ან ლაიმის წვენი ჩავასხათ ყინულთან ერთად შეიკერში და ძლიერად შევანჯღროთ. ჩავასხათ ჭიქაში (250 მლ) 3-4 ყინულთან ერთად.

## რესურსები ინტერნეტში
*100th Anniversary of the original Singapore Sling  at Raffles Singapore
*SingaporeSling recipe at DrinkBoy
* 

კატეგორია:კოქტეილები
ნინევიის ბრძოლა

**ნინევიის ბრძოლა** — აღმოსავლეთ რომაელებსა და სასანიდებს შორის წარმოებული გამანადგურებელი ომის ( 603-628 წწ. ) 627 წლის 12 დეკემბერს მომხდარი გადამწყვეტი შეტაკება. ამ ომის მსვლელობისას აღმოსავლეთ რომი ერთი პერიოდი უფსკრულის პირას იდგა, თუმცა მისი დასასრულისკენ მათ მოახერხეს სადავეების ხელში ჩაგდება. ნინევიის ბრძოლა ამავდროულად აღმოსავლეთ რომაელი კეისრის, ჰერაკლეს სპარსული ლაშქრობის უდიდეს გამარჯვებად მიიჩნევა.

ბრძოლას წინ უძღოდა რამდენიმე მნიშვნელოვანი მოვლენა — 626 წლის დასაწყისში ადრე სპარსელებმა ვერ შეძლეს კონსტანტინოპოლის ალყის გარღვევა და იძულებულები იყვნენ უკან დაეხიათ. ამით მათ საბოლოოდ დაკარგეს ომში ინიციატივა . ბრძოლამდე სამი თვით ადრე ჰერაკლემ თბილისი დატოვა და სამხრეთისაკენ დაიძრა. კეისრის ეს ნაბიჯი სასანიდებისთვის მეტად მოულოდნელი იყო და მათ, ფაქტობრივად, დრო არ რჩებოდად ჩრდილოეთ ფრონტზე ლაშქრის თავმოსაყრელად.ჰერაკლეს გზად წინააღმდეგობა არ ხვდებოდა. 627 წლის სექტემბერში იგი უკვე ნინევიის ნანგრევებთან დაბანაკდა, რის შემდეგაც მას არ გასჭირვებია ტიგროსის მარჯვენა შენაკადის - დიდი ზაბის ფორსირება. ამ პოზიციიდან ძალიან ხელსაყრელი იყო ხოსრო II-ის საზაფხულო რეზიდენცია დასტაგირდში შეჭრა. ამით დედაქალაქ ქტესიფონისკენ გზა უკვე ხსნილი იქნებოდა.

მართალია, სპარსელებმა ვერ შეძლეს  ჰერაკლესათვის მდინარის ფორსირებაში ხელის შეშლა, სამაგიეროდ მათ ტიგროსისკენ გაიმაგრეს პოზიციები.  ჰერაკლემ ეშმაკობას მიმართა და უკან დახევის მანევრი ჩაატარა, რითაც სპარსელები შეაცდინა და გამაგრებული პოზიციებიდან გამოიტყუა. ბრძოლა 12 დეკემბერს, ნინევიის მიდამოებში, გაშლილ მიდნორზე შედგა. ზოგიერთი წყაროს მონაცემით, რაზადს გათვითცნობიერებული ჰქონდა შეტაკების უპერსპექტივობა, თუმცა ხოსრო II-ის ბრძანებისადმი დაუმორჩილებლობა ვერ გაბედა. სპარსელთა არახელსაყრელ საწყის პოზიციას დაემატა ისიც, რომ მათმა სამიათასკაციანმა რეზერვმა დაიგვიანა. 
thumb|left|ნინევიის ბრძოლის მანევრები

აღმოსავლეთ რომაელებმა უკეთესად შეძლეს ვაკე რელიეფის გამოყენება და სპარსელები პირწმინდად დაამარცხეს. რაზადი სასიკვდილოდ იქნა დაჭრილი. ისტორიკოს ტაბარის მონაცემებით, 12 000 სპარსელიდან, რომლებმაც ბრძოლაში მიიღეს მონაწილეობა 6 000 მეომარი დაიღუპა.

ამის შემდეგ გზა სამხრეთით ხსნილი იყო. 628 წლის დასაწყისში ჰერაკლემ დასრაგირდი (დასტაჯირდი) დაიკავა. დედაქალაქ ქტესიფონის დალაშქვრისგან კი სტრატეგული თვალსაზრილით უარი თქვა. როგორც შემდგომმა მოვლენებმა ცხადყო, ეს გადაწყვეტილება გამართლებული იყო, რამეთუ ნინევიის მარცხის შემდეგ ხოსრო II იმდენად დასუსტდა, რომ ის საკუთარი შვილის, კავად II-ის მიერ იქნა დამხობილი და მოკლული, რის შემდეგად აღმოსავლეთ რომს და სასანიდებს შორის ზავი დაიდო.

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ბიზანტიის ბრძოლები
კატეგორია:VII საუკუნის ბრძოლები