open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სტამბოლის ამოს-ს მუზეუმი

**სტამბოლის ამოს-ს მუზეუმი** () — მეოთხე საერთაშორისო UFO მუზეუმი და მდებარეობდა სტამბოლის ბეიოღლუს რაიონში, თურქეთი. დაარსებული ჰაკთან აკდოღანის სირიუსის UFO კოსმოსური მეცნიერებების კვლევითი ცენტრის მიერ 2001 წელს, მუზეუმი შეიცავდა სხვადასხვა ფოტოებს, ვიდეოებს, რეპორტებს, UFO-უცხოპლანეტელების მაკეტებს და ბიბლიოთეკას UFO-ებისა და უცხოპლანეტელი ცხოვრების შესახებ.

2011 წელს, მუზეუმს ცნობების მიხედვით ჰქონდა მობილური ვერსია, რომელიც მატარებლით მოძრაობდა სტამბულის ირგვლივ. მუზეუმი აღარ არის გახსნილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Istanbul UFO Museum - Homepage

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:2001 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:სტამბოლის მუზეუმები
808s & Heartbreak (ალბომი)

**808s & Heartbreak** — ამერიკელი რეპერი კანიე უესტის მეოთხე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა *Def Jam Recordings*-ის და *Roc-A-Fella Records*-ის მიერ, 2008 წლის 24 ნოემბერს. ალბომი ჩაიწერა იმავე წლის სექტემბერსა და ოქტომბერში კალიფორნიის ქალაქ ბერბანკის *Glenwood Studios*-ში და ჰავაიზე, ჰონოლულუს *Avex Recording Studio*-ში. უესტმა პროდიუსერობის ძირითადი ნაწილი თავად ითავა, მასთან ერთად კი მუშაობდნენ No I.D., Plain Pat, Jeff Bhasker და Mr Hudson, ალბომზე მონაწილეობს სხვადასხვა ვოკალისტიც, მათ შორის Kid Cudi, Young Jeezy და Lil Wayne.

ალბომის შექმნის იდეა ჩამოყალიბდა 2007 წლის ნოემბერში უესტის დედის, დონდა უესტის გარდაცვალების და 2008 წლის აპრილში მისი მაშინდელი საცოლის, ალექსის ფაიფერთან გაყრის შემდეგ. *"808s & Heartbreak"* კანიეს წინა რეპ-ჩანაწერებიდან მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდა. ამჯერად, მან Auto-Tune-ით დამუშავებული ვოკალი გამოიყენა, რომელიც ელექტრონული პროდუქციისა და მინიმალისტური სონიკური პალიტრის ფონზე ჟღერს, მათ შორის გამოირჩევა მინორული კლავიშები და Roland TR-808 დრამ-მანქანის გამოყენება. ალბომის ტექსტები გამოსცემს დანაკარგისა და გულისტკივილის თემებს, რომლებშიც ასახულია უესტის პირადი ტრაგედიები და პოპ-ვარსკვლავობასთან ბრძოლა.

*"808s & Heartbreak"* დებიუტი შედგა Billboard 200-ის სათავეში, პირველ კვირაში 450,000-ზე მეტი ასლის გაყიდვით. მიუხედავად მსმენელთა განსხვავებული რეაქციებისა, ალბომმა დადებითი შეფასებები მიიღო მუსიკალური კრიტიკოსებისგან, რომლებმაც უესტის ექსპერიმენტატორული მიდგომა დააფასეს. იგი არაერთ წლის საბოლოო რეიტინგში 2008 წლის ერთ-ერთ საუკეთესო ალბომად დაასახელეს. ალბომის პოპულარიზაციისთვის გამოვიდა ოთხი სინგლი, მათ შორის ჰიტები *"Love Lockdown"* (რომელიც უესტის კარიერაში Billboard Hot 100-ზე ყველაზე მაღალ პოზიციაზე დებიუტირებული სიმღერა გახდა) და *"Heartless"*. კრიტიკოსთა დადებითი შეფასების მიუხედავად, ალბომი 52-ე გრემის დაჯილდოებაზე თითქმის არ განიხილებოდა, თუმცა მისმა მესამე სინგლმა *"Amazing"* ნომინაცია მიიღო "საუკეთესო რეპ-შესრულებისთვის დუეტის ან ჯგუფის მიერ".

უესტის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ალბომად მიჩნეულმა *"808s & Heartbreak"*-მა დაუყოვნებლივ იქონია ზეგავლენა ჰიპ-ჰოპზე, პოპსა და R&B-ზე, როდესაც ახალმა თაობის რეპერებმა, მომღერალებმა და პროდიუსერებმა მისი სტილისტური და თემატური ელემენტები გამოიყენეს. განსაკუთრებით მისი როლი აღინიშნა ემო-რეპის და ექსპერიმენტული R&B-ს ჟანრების განვითარებაში. Rolling Stone-მა ალბომი შეიტანა “ყველა დროის 40 ყველაზე რევოლუციური ალბომის სიაში“, აგრეთვე "500 საუკეთესო ალბომის" განახლებულ რეიტინგში 244-ე ადგილი მიანიჭა. 2013 წლისთვის ალბომმა აშშ-ში 1.7 მილიონი ასლი გაყიდა, ხოლო 2020 წელს მიიღო სამმაგი პლატინის სერტიფიკატი (RIAA-ს მიერ).

## ტრეკების ჩამონათვალი 
## ალბომის სერთიფიცირება და გაყიდვები 
## იხილეთ აგრეთვე
* Kanye West
## რესურსები ინტერნეტში
* "The Coldest Story Ever Told: The Influence of Kanye West's 808s & Heartbreak"
* "Kanye West's Fiancée 'Sad' Over Breakup"
* "Kanye West Inspires The Question: Should Rappers Sing?"
* 808s & Heartbreak
## სქოლიო
კატეგორია:ალბომები
კატეგორია:ალბომები ენების მიხედვით
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ალბომები
კატეგორია:2008 წლის ალბომები
კატეგორია:ამერიკელი შემსრულებლების ალბომები
კატეგორია:ამერიკელი შემსრულებლების ალბომები ჟანრის მიხედვით
კატეგორია:ამერიკელი შემსრულებლების ჰიპ-ჰოპ ალბომები
კატეგორია:კანიე უესტი
Warped Tour

**Warped Tour** — როკ-მუსიკის ფესტივალი, რომელიც ყოველწლიურად, ზაფხულში, იმართებოდა აშშ-სა და კანადაში 1995 წლიდან 2019 წლამდე, ხოლო 2025 წელს დაბრუნდა თავისი 30-ე წლისთავის აღსანიშნავად. 2015 წლისთვის *Warped Tour* იყო აშშ-ის უდიდესი სამოგზაურო მუსიკალური ფესტივალი და ჩრდილოეთ ამერიკის ყველაზე გრძელვადიანი ტურნე-ფესტივალი. საერთაშორისო დონეზე ფესტივალი გაიმართა ავსტრალიასა (1998–2002 და 2013 წლებში) და გაერთიანებულ სამეფოში (2012 და 2015 წლებში).

პირველი *Warped Tour*-ის შემდეგ, სკეიტბორდის ფეხსაცმლების მწარმოებელი კომპანია Vans გახდა ფესტივალის ტიტულოვანი სპონსორი, რის შემდეგაც ღონისძიება ცნობილი გახდა როგორც *Vans Warped Tour*.

*Warped Tour*-ის დაფუძვნების იდეა კევინ ლაიმანს ეკუთვნის, როგორც ელექტრო ალტერნატიული როკის ფესტივალის, მაგრამ მოგვიანებით მან პანკ-როკისკენ გადაიხარა. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ძირითადად პანკ-როკის ფესტივალი იყო, წლების განმავლობაში მასში სხვადასხვა ჟანრის შემსრულებლებიც მონაწილეობდნენ.

2018 წელს ლაიმანმა გამოაცხადა, რომ *Vans Warped Tour*-ის 2018 წლის ტურნე იქნებოდა უკანასკნელი სრულყოფილი ღონისძიება. 2018 წლის 18 დეკემბერს მან გამოაცხადა ფესტივალის 25-ე წლისთავის აღსანიშნავი სამი შოუს დეტალები, რომლებიც მხოლოდ 2019 წელს გაიმართა.

2019 წლის ნოემბერში გავრცელდა ჭორები, რომ Chris Fronzak გეგმავდა *Warped Tour*-ის დაბრუნებას ლაიმანის პენსიაზე გასვლის შემდეგ. 2020 წლის 4 ოქტომბერს ფრონზაკმა დაადასტურა, რომ იგი მონაწილეობას მიიღებდა ფესტივალის აღდგენაში, თუმცა "იურიდიული მიზეზების გამო იგი არ შეიძლებოდა დაბრუნებულიყო სამი წლის განმავლობაში".  2024 წელს ლაიმანმა დაადასტურა, რომ *Warped Tour 2025* წელს დაბრუნდებოდა, ხოლო მონაწილე შემსრულებლების სია იანვრიდან თებერვლამდე გამოცხადდებოდა.
## სქოლიო
კატეგორია:კონცერტები
კატეგორია:მუსიკალური ფესტივალები
კატეგორია:მუსიკალური ფესტივალები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1995 წლის საკონცერტო ტურნეები
კატეგორია:საკონცერტო ტურნეები
კატეგორია:საკონცერტო ტურნეები წლების მიხედვით
კატეგორია:ალტერნატიული მუსიკა
კუნოვიცე (უჰერსკე-ჰრადიშტეს რაიონი)

**კუნოვიცე** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ზლინის მხარეში. მდებარეობს 
უჰერსკე-ჰრადიშტეს რაიონში.

## გეოგრაფია
კუნოვიცე მეზობლად მდებარე რაიონულ ცენტრ უჰერსკე-ჰრადიშტესთან ერთად ერთიან ურბანულ ზონას ქმნის. ქალაქი ვიზოვიცეს მაღლობის და ქვემო მორავის ხეობის შორისაა მოქცეული. ქალაქის ყველაზე მაღლა მდებარე წერტილის სიმაღლე 351 მეტრია ზღვის დონიდან, ამ ადგილს ჰლუბოჩეკის გორა ჰქვია. 

## ისტორია
მინი|მარცხნივ|კუნოვიცეს მერია
კუნოვიცე პირველად წერილობით წყაროებში 1196 წელსაა მოხსენიებული. XIII საუკუნის შუა ხანებში, ქალაქ უჰერსკე-ჰრადიშტეს დაარსებამდე კუნოვიცე მნიშვნელოვანი ადმინისტრაციული და თავდაცვითი დასახლება იყო მისი ციხესიმაგრით. XV საუკუნიდან კუნოვიცე სავაჭრო ქალაქად ითვლება.

## ღირსშესანიშნაობები
მინი|250პქ|პეტრესა და პავლეს ტაძარი
კუნოვიცეს მთავარი ღირსშესანიშნაობა პეტრესა და პავლეს ტაძარია. ის თავდაპირველად XVI საუკუნეში აიგო. 1759–1761 წლებში კი აღადგინეს და გააფართოვეს. გამორჩეული ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა კუნოვიცეს ავიაციის მუზეუმი, რომელიც ქალაქის აეროპორტში მდებარეობს. ის 1970 წელს დაარსდა.

## დაძმობილებული ქალაქები
* ფოჩონი, სამხრეთი კორეა
* სტარა-ტურა, სლოვაკეთი
* უესტი, აშშ

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ზლინის მხარის ქალაქები
აჟდარქიდები

**აჟდარქიდები** () — ზედაცარცული ხანის პტეროზავრების ოჯახი. ამ ოჯახში გაერთიანებულია ზოგიერთი ყველაზე დიდი პტეროზავრი.

სხვა პტეროდაქტილებისგან განსხვავებით, აჟდარქიდებს ნისკარტის გამორჩეული აგებულება და კეფაზე პატარა ქედი აქვთ.

ოჯახის პირველაღმომჩენი, რუსი პალეონტოლოგი ლევ ალექსანდროვიჩ ნესოვი, აჟდარქიდებს თევზისმჭამელებად მიიჩნევდა. თუმცა, ზოგიერთი სახეობა, მაგალითად, კეცალკოატლი, შესაძლოა, ხმელეთის დინოზავრებითაც იკვებებოდა.

## აღწერა და ცხოვრების წესი
აჟდარქიდების ოჯახი აერთიანებს უკბილო, გრძელკისრიან პტეროზავრებს, მათ შორის ჩვენი პლანეტის ისტორიაში ყველაზე დიდ მფრინავ არსებებს. ოჯახის წარმომადგენელთა ზომები მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდა: აპტური *Eoazhdarcho*-ს ფრთების შლილი 1.6 მეტრი იყო, ტურონულ-კამპანური ფორმების (*Azhdarcho*, *Zhejiangopterus*) — 3–4 მეტრი, ხოლო მაასტრიხტული გიგანტების, კეცალკოატლის, ჰაცეგოპტერიქსის და არამბურგიანას ფრთების შლილი 12 მეტრს და მეტსაც აღწევდა.

ბოლო მონაცემებით, აჟდარქიდები ხმელეთის ბინადარებად ითვლებიან. ნადირობის დროს აჟდარქიდების გუნდი ვიზუალურად ჟირაფების ჯოგს ჰგავდა. ადრე მიიჩნეოდა, რომ ისინი თევზებს დაბალ სიმაღლეზე ფრენისას იჭერდნენ. თუმცა, რადგან მათი ძვლები გვიანდელი ცარცული პერიოდის სავარაუდო სანაპირო ზოლიდან მოშორებით იქნა ნაპოვნი, მეცნიერებმა დაასკვნეს, რომ აჟდარქიდები ხმელეთზე ცხოვრობდნენ. ისინი მარტივად გადაადგილდებოდნენ თავიანთ გრძელ ფეხებზე. მათი დიდი ნისკარტი ვრცელ ნადავლს იტევდა, მოქნილი კისერი კი საკვების ასაღებად დახრისთვის იყო განკუთვნილი. ისინი მგლის ზომის ხმელეთის დინოზავრებით იკვებებოდნენ. გარდა ამისა, ლეშითაც იკვებებოდნენ. პატარა ტერფების გამო, ისინი ვერ გადაადგილდებოდნენ წყალმარჩხ ადგილებში, ვერ ცურავდნენ და ვერც კლანჭებით იჭერდნენ თევზებს. წონის გამო ჰაერში დიდხანს არ ჩერდებოდნენ.

ფაილი:Hatzegopteryx.png|ჰაცეგოპტერიქსის რეკონსტრუქცია
ფაილი:Quetzalcoatlus_1.JPG|კეცალკოატლის ჩონჩხის რეკონსტრუქცია
ფაილი:Arambourgiania_philadelphiae.png|არამბურგიანას რეკონსტრუქცია

## კლასიფიკაცია
Paleobiology Database-ის მონაცემებით, 2022 წლის ივლისისთვის ოჯახი მოიცავს 23 გადაშენებულ გვარს::

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*აჟდარქიდები — Pteros.com
*აჟდარქიდები  — Paleonews.ru

## სქოლიო
კატეგორია:აჟდარქიდები
კატეგორია:პტეროზავრები
King Von

**დეივონ დაკუან ბენეტი** (დ.  – გ. ), ცნობილი სასცენო სახელით **King Von** — ამერიკელი რეპერი და განგსტერი ჩიკაგოდან, ილინოისიდან, რომელიც დაკავშირებული იყო Black Disciples ბანდასთან.  იგი ითვლებოდა დრილ ჟანრის ერთ-ერთ წამყვან ფიგურად.

2020 წლის 6 ნოემბერს, 26 წლის ასაკში, ბენეტი სასიკვდილოდ დაიჭრა ატლანტაში, ჯორჯიაში, ღამის კლუბთან მომხდარი კონფლიქტის შემდეგ. მიუხედავად მისი გარდაცვალებისა, მისი მემკვიდრეობა გაგრძელდა სიკვდილის შემდეგ – 2022 წელს გამოვიდა ალბომი *"What It Means to Be King"*, რომელმაც Billboard 200-ზე მეორე ადგილი დაიკავა, ხოლო 2023 წელს – *"Grandson"*. მისი წვლილი ჰიპ-ჰოპში დღემდე რჩება გავლენიანი.

## დისკოგრაფია 
### ალბომები 
* Grandson, Vol. 1 (2019)
* Levon James (2020)
* ''Welcome to O'Block* (2020)
* *What It Means to Be King* (2022) 
* *Grandson'' (2023)
## რესურსები ინტერნეტში
* King Von - Spotify
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:გარდაცვლილი 2020
კატეგორია:ამერიკელები საქმიანობის მიხედვით
კატეგორია:ამერიკელი რეპერები
კატეგორია:მომღერლები და სიმღერების ავტორები
კატეგორია:რეპერები
კატეგორია:ჰიპ-ჰოპ მუსიკოსები
კატეგორია:ჩიკაგოელები საქმიანობის მიხედვით
კატეგორია:ჩიკაგოელი რეპერები
კატეგორია:ამერიკელი კრიმინალები
სტამბოლის ქალთა მუზეუმი

**სტამბოლის ქალთა მუზეუმი** () — მუზეუმი სტამბოლში, თურქეთი. ონლაინ მუზეუმი, რომელიც ეძღვნება ქალების მიერ ქალაქის ისტორიაში ნათამაშებ როლს. 2012 წელს ონლაინ რეჟიმში გაშვებული, მუზეუმი არის თურქეთის პირველი და მსოფლიოს მესამე ქალაქის მუზეუმი, რომელიც ეძღვნება ქალებს. სტამბოლის ქალთა მუზეუმის მუდმივი გამოფენა წარმოადგენს იმ ქალების ბიოგრაფიებს, რომლებმაც არჩიეს განსხვავებული ცხოვრების სტილი იმისგან, რაც მოსალოდნელი იყო მათ ეპოქაში. მუდმივი გამოფენის ინსტალაციებთან ერთად მოცემული მოკლე ტექსტები ასახავს თითოეული ცხოვრების სოციალურ, კულტურულ, ეკონომიკურ და პოლიტიკურ დინამიკას.

## ისტორია
სტამბოლის ქალთა მუზეუმი არის ონლაინ მუზეუმი, რომელიც ეძღვნება ქალების მიერ ქალაქის ისტორიაში ნათამაშებ როლს. 2012 წელს ონლაინ რეჟიმში გაშვებული სტამბოლის ქალთა კულტურული ფონდის მიერ, მუზეუმი არის თურქეთის პირველი და მსოფლიოს მესამე ქალაქის მუზეუმი, რომელიც ეძღვნება ქალებს. თურქეთში მეორე ქალთა მუზეუმი არის იზმირის ქალთა მუზეუმი, რომელიც 2014 წელს გაიხსნა. ინაუგურაციული კურატორი არის მერალ აქკენტი. მუზეუმის სხვა საქმიანობა მოიცავს ღონისძიებებს, განათლებით პროგრამას სკოლებში და საკვლევი არქივის შექმნას. „ჰერსთორის“ აკადემიური არქივი არის თურქ ქალთა ისტორიის შესახებ აკადემიური კვლევების ჩანაწერი. მუზეუმმა ასევე წამოიწყო ყოველწლიური პრიზების სერია ქალთა ისტორიის კვლევითი პრიზები, რომლებიც ენიჭება თურქ ქალთა ისტორიის თემაზე კვლევების ავტორებს.

## გალერეა

ფაილი:Leyla Saz.gif|ლეილა საზი
ფაილი:Nigâr_Hanım.jpg|ნიგარ ხანიმი
ფაილი:Mihri Müşfik Hanım.jpg|მიჰრი მიუშფიკ ჰანიმი
ფაილი:Halide Edib Adıvar b3.jpg|ედიფ ადივარ ჰალიდე
ფაილი:Hale Asaf-greyscale.jpg|ჰალე ასაფი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Top 7 important women in Istanbul's history 

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:2012 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:სტამბოლის მუზეუმები
ღრუბლებს მიღმა

**„ღრუბლებს მიღმა“** () — მიქელანჯელო ანტონიონის ბოლო, 1995 წლის ფილმი, რომელიც გადაღებულია რეჟისორ ვიმ ვენდერსთან თანამშრომლობით. ფილმში მონაწილეობენ ჯონ მალკოვიჩი, ფანი არდანი, კიმ როსი სტიუარტი, ჟან რენო, სოფი მარსო, ირენ ჟაკობი, მარჩელო მასტროიანი, პიტერ ველერი და ინეს სასტრე.

სიუჟეტი შთაგონებულია თავად ანტონიონის წიგნით *„Quel bowling sul Tevere“*, ხოლო სცენარი დაწერილია ორივე რეჟისორის მიერ ტონინო გუერასთან ერთად, რომელიც ანტონიონის მუდმივი თანამშრომელი იყო. ფრანჩესკო მარკუჩიმ ასევე იმუშავა ფილმზე - დიალოგების სცენარზე, ხოლო სოჰეილ გოდსიმ ფრანგულ ენაზე ადაპტაციაში მიიღო მონაწილეობა.

ფილმის ორიგინალურ ვერსიაში სამ ენაზე საუბრობენ: იტალიურ, ინგლისურ და ფრანგულ ენებზე.

დიდი რეჟისორის 1985 წელს ინსულტის გადატანის შემდეგ, მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობით შეშფოთებულმა საპროდიუსერო კომპანიებმა მოითხოვეს, რომ გადასაღებ მოედანზე რეჟისორი მხოლოდ აუცილებელ შემთხვევაში ჩარეულიყო. ანტონიონის წინადადებით რეჟისორად ვიმ ვენდერსი შეირჩა და მას პროლოგის, ეპილოგისა და ნოველებს შორის კავშირების გადაღება დაევალა.

## სიუჟეტი
ფილმი ოთხი მოკლე, ერთმანეთთან დაკავშირებული ისტორიისგან შედგება. თითოეული ისტორიის ცენტრში ქალის საიდუმლოა. ისტორიები სხვადასხვა ქალაქებში ვითარდება: ნისლიან ფერარაში (ანტონიონის მშობლიური ქალაქი), წვიმიან პორტოფინოში, ღრუბლიან პარიზში, ექს-ან-პროვანსში. ფილმი შინაგან მოგზაურობაში გიწვევთ - როგორც ანტონიონი თავის მემუარებში წერს, „აბსოლუტური და იდუმალი რეალობის ნამდვილი ხატისკენ, რომელსაც ვერავინ ვერასდროს იხილავს“.

## ჯილდოები
* 1996 : დავიდ დი დონატელო საუკეთესო ოპერატორული ნამუშევრის ნომინაცია: ალფიო კონტინი

* 1996 : ვერცხლის ლენტი 
**საუკეთესო ორიგინალური მუსიკა: ლუჩიო დალა
**საუკეთესო რეჟისორის ნომინაცია: მიქელანჯელო ანტონიონი
**საუკეთესო ოპერატორული ნამუშევრის ნომინაცია: ალფიო კონტინი
* 1995 წლის ვენეციის საერთაშორისო კინოფესტივალი - FIPRESCI-ს პრიზი: მიქელანჯელო ანტონიონი და ვიმ ვენდერსი
* 1995 წლის ვალიადოლიდის საერთაშორისო კინოფესტივალი - საუკეთესო ფილმის ნომინაცია: პრემია „ოქროს თავთავი“: მიქელანჯელო ანტონიონი და ვიმ ვენდერსი

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:1995 წლის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მიქელანჯელო ანტონიონის ფილმები
კატეგორია:ვიმ ვენდერსის ფილმები
კატეგორია:რომანტიკული ფილმები
კატეგორია:ფრანგული დრამატული ფილმები
კატეგორია:იტალიურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
ვირჯინია დერი

**ვირჯინია დერი** (დ. 18 აგვისტო, 1587 — გარდაცვალების თარიღი უცნობია) — პირველი ინგლისელი ბავშვი რომელიც ამერიკის ინგლისური კოლონიის მიწებზე დაიბადა.

ვირჯინიასა და სხვა კოლონიზატორების ბედი უცნობია. მისი დაბადების შესახებ ვიცით ჯონ ვაითის, ვირჯინიას ბაბუის, კოლონიის გუბერნატორის გამო, რომელიც 1587 წელს ინგლისში ახალი რესურსების საძებრად ჩამოვიდა. 1590 წელს ვაითის უკან დაბრუნებისას მან კოლონიზატორების ჯგუფი ვეღარსად იპოვა. 

ბოლო ოთხი საუკუნის განმავლობაში ვირჯინია დერმა მტკიცედ დაიმკვიდრა თავი ამერიკულ მითოლოგიასა და ფოლკლორში, და მისი პიროვნება სხვადასხვა ხალხთა ჯგუფისათვის სხვადასხვა სიმბოლიზმს ატარებს. მასზე დაიწერა წიგნები, პოემები, სიმღერები, დაიხატა კომიქსები, გადაღებულ იქნა სატელევიზიო პროგრამები და ფილმები. მისი სახელით იყიდებოდა და იყიდება სხვადასხვა სახის სურსათი: ვანილით დაწყებული, სასმელებით დამთავრებული. სამხრეთ აშშ-ს, განსაკუთრებით ჩრდილოეთ კაროლინის მრავალ ადგილს ვირჯინიას სახელი მის პატივსაცემად ჰქვია.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1587
კატეგორია:გარდაცვალების თარიღი უცნობია
კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია
პინელოს სახლი

მინი|პინელოს სახლის ეზო
**პინელოს სახლი** () —  რენესანსის ეპოქის შენობა, რომელიც მდებარეობს ესპანეთში, სევილიის ცენტრში.  იგი დასახელებულია მისი ყოფილი მფლობელის - ფრანსისკო პინელოს - ბოროტი ვაჭრის საპატივცემულოდ.

სახლი თარიღდება XVI საუკუნით და ცენტრირებულია ეზოს გარშემო, რეგიონში რომაული პერიოდიდან გამოყენებული ტრადიციული განლაგების შესაბამისად. სახლი აერთიანებს რამდენიმე არქიტექტურულ სტილს, როგორიცაა პლატერესკის მოტივები თაბაშირში, მუდეხარული ჭერი და გოთური სტილის აივანი ზედა სართულზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:ესპანეთის მუზეუმები
სალასის ციხე

**სალასის ციხე** () — ციხესიმაგრე ქალაქ სალასში, ასტურიის რეგიონში, ესპანეთში. იგი პირველად დოკუმენტაციაში 1124 წელს გამოჩნდა.  
[მინი|სალასის ციხე და ვალდესის სასახლე, [2005 წ.]]

## გარე ფასადი 
იგი დაკავშირებულია ვალდეს სალასის სასახლესთან, რომელიც ამჟამად პატარა სასტუმროა. ციხე არის დიდი კვადრატული კოშკი ოთხი სართულით: სარდაფი, სადაც ტყვეთა ციხეებია, და სამი სართული კასრიანი თაღით. სართულები ერთმანეთთან დაკავშირებულია ვიწრო სპირალური კიბით. აქვს სულ სამი ფანჯარა, დანარჩენი ისრის ფორმის ჭრილებია, რომლებიც მხოლოდ თავდაცვითი მიზნებისთვისაა განკუთვნილი. ანალოგიურად, მეორე სართულზე, მთავარი კარიბჭის ზემოთ მდებარე მახიკოლაციაა, რომელზეც თხრილის გავლით შესვლა იყო შესაძლებელი.

## შიდა აგებულება 
კოშკის შიგნით არის პრერომანული ხელოვნების მუზეუმი, რომელიც წარმოადგენს სან მარტინის ეკლესიიდან მოტანილი ნაწარმოებებისა და საფლავის ქვების ღირებულ კოლექციას, აქედან გამომდინარეობს სახელწოდება „მუსეო პრერრომანიკო დე სან მარტინ დე სალასი“. ეს ნაწარმოები იძლევა წარმოდგენას X საუკუნის პრერომანული ხელოვნების დეკორატიული სიმდიდრის შესახებ ესპანეთში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Pictures of the Castle 

## სქოლიო 
კატეგორია:ესპანეთის მუზეუმები
ჯოზეფ ენდრიუ სტარკი

მინი|მარჯვნივ
**ჯოზეფ ენდრიუ სტარკი**  (დ. 4 ნოემბერი, 1993) — ამერიკელი მსახიობი. კარიერა დაიწყო მეორეხარისხოვანი როლებით თინეიჯერული დრამების ფილმებში Love, Simon და The Hate U Give (ორივე 2018 წელს). აღიარება მოიპოვა პრობლემური თინეიჯერის რეიფ კამერონის როლის შესრულებით Netflix-ის სათავგადასავლო სერიალში Outer Banks (2020-დან დღემდე).

## ადრეული ცხოვრება და განათლება
სტარკი ტოდ სტარკის შვილია, რომელიც კოლეჯის კალათბურთის მწვრთნელია. მისი ოჯახი ბლუ რიჯის მთების რაიონში გადაადგილდებოდა, მაგრამ ძირითადად ჰიკორიში, ჩრდილოეთ კაროლინაში გაიზარდა.
ბავშვობაში თამაშობდა ბეისბოლს და კალათბურთს, და ისწავლა გიტარისა და ფორტეპიანოს დაკვრა. სწავლობდა წმინდა სტეფანეს საშუალო სკოლაში, ჰიკორიში. საშუალო სკოლის პირველ კურსზე, მსახიობობაში სერიოზულად ჩაერთო დრამის კლასში გაწევრიანების შემდეგ.
სტარკიმ 2016 წელს დაამთავრდა დასავლეთ კაროლინის უნივერსიტეტი, სადაც ორმაგი სპეციალობა ჰქონდა ინგლისურ ლიტერატურაში და თეატრალურ შესრულებაში. კოლეჯის დამთავრების შემდეგ, ატლანტაში შუერთდა ორ მეგობარს, რომლებიც საპროდიუსერო კომპანიას ქმნიდნენ და დაიწყო როლებისთვის ტესტირება. 

## რესურსები ინტერნეტში
• დრიუ სტარკი — IMDB-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1993
კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კრომერჟიჟი

**კრომერჟიჟი** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ზლინის მხარეში. კრომერჟიჟის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. კრომერჟიჟის სასახლე და მისი ბაღები გამოცხადებულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად. ქალაქის ისტორიული ნაწილი კარგად არის შემონახული. 

=სახელწოდება=
ქალაქის სახელწოდება მამაკაცის სახელიდან მომდინარეობს და „კრომერჟირის“ საკუთრებას ნიშნავს. როგორც ჩანს ოდესღაც ადგილს ამ სახელის ადამიანი ფლობდა. 

## გეოგრაფია
კრომერჟიჟი ზლინიდან ჩრდილო-დასავლეთით დაახლოებით 20 კილომეტრში მდებარეობს. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის თითქმის ორი მესამედი ლიტენჩიცეს ბორცვებზე, ხოლო აღმოსავლეთი ნაწილი ზემო მორავის ხეობაშია გაშენებული. ქალაქის უმაღლესი წერტილია ობორას ბორცვი, მისი სიმაღლე 322 მეტრია ზღვის დონიდან.  კრომერჟიჟი მდინარე მორავის ორივე ნაპირზეა განფენილი. ქალაქის ჩღდილოეთში მდინარე ჰანა ერთვის მდინარე მორავას.

## ისტორია
მინი|მარცხნივ|კრომერჟიჟის მუზეუმი
კრომერჟიჟი (ლათინური სახელწოდებით Cromezir) პირველად 1107-1125 წლებით დათარიღებულ დოკუმენტებშია მოხსენიებული. მაშინდელი აქ არსებული დასახლება ოლომოუცის ეპისკოპოსმა იან II-მ შეისყიდა. კრომერჟიჟის აგრეთვე მოხსენიებულია ოლომოუცელი ეპისკოპოსის ინდრჟიხ ზდიკის 1141 წლის სიგელში. შუა საუკუნეებში აქ იყო სავაჭრო სოფელი ქარვისა და მარილის გზების გზაჯვარედინზე. XIII საუკუნეში კრომერჟიჟი ოლომუცის ეპისკოპოსის საკუთრებაში არსებული სამფლობელოების ცენტრი გახდა. 1241 და 1253 წლების პერიოდში კრომერჟიჟმა თათრების, უნგრელების და კუმანების, იგივე ყივჩაღების არაერთი თავდასხმა განიცადა. ამის გამო ამ პერიოდში დასახლება მოსახლეობისგან დაიცალა. მოგვიანებით აქ დასახლდნენ ებრაელები, XVI საუკუნის შუა წლებში კრომერჟიჟის ებრაელთა დასახლება ყველაზე დიდი იყო მთელს მორავიაში.

## ღირსშესანიშნაობები
მინი|250პქ|სასახლის ბაღები
ქალაქი ცნობილია თავისი ბაროკოს სტილის ციხესიმაგრით და მის გარშემო მდებარე ულამაზესი ბაღებით. გამორჩეული ღირსშესანიშნაობებია ქალაქის კოშკი და ეპისკოპოსის ძველი ციხესიმაგრის ნანგრევები. კრომერჟიჟის ბაღები და ციხესიმაგრე იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში 1998 წელს შევიდა.
ქალაქის სასახლის მუზეუმში დაცულია 500-მდე ხელოვნების ნიმუში, მათ შორის გამორჩეულია ტიციანის ნახატი - „მარსიასის გატყავება“.

## დაძმობილებული ქალაქები
* შატოდუნი, საფრანგეთი
* ნიტრა, სლოვაკეთი
* დუნაის კრემსი, ავსტრია
* პიეკარი-შლონსკი, პოლონეთი
* რიმნიკუ-ვილჩა, რუმინეთი
* რუჟომბეროკი, სლოვაკეთი

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ზლინის მხარის ქალაქები
ნაპაიედლა

**ნაპაიედლა** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ზლინის მხარეში. მდებარეობს ზლინის რაიონში. ისტორიული ქალაქის ცენტრი კარგად არის შემონახული და დაცულია, როგორც ჩეხეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.
## სახელწოდება
ქალაქის სახელი მომდინარეობს ჩეხური ენის ზმნიდან „ნაპოიტ“, რაც „ცხენების დაწყურებას“ ნიშნავს. ეს უკავშირდება აქ ადრე არსებულ ფონს მდინარეზე, სადაც სავაჭრო გზა გადიოდა და დასასვენებელი ადგილი იყო.

## გეოგრაფია
ნაპაიედლა ქალაქ ზლინიდან სამხრეთ-დასავლეთით დაახლოებით 7 კილომეტრში მდებარეობს. ის მეზობელ ოტროკოვიცესთან ერთიან ურბანულ სივრცეს ჰქმნის. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი ვიზოვიცეს მთიანეთში მდებარეობს, თუმცა მდინარე მორავის მარჯვენა სანაპიროზე არსებული ტერიტორია ხრჟიბის ქედამდე ვრცელდება. ქალაქის ადმინისტრაციულ საზღვრებში მდებარე ყველაზე მაღალი წერტილი მაკოვას გორაა, რომელიც ზღვის დონიდან 338 მეტრზეა. ქალაქში მიედინება მდინარე მორავა.

## ისტორია
ნაპაიედლას ისტორიულ წყაროებში პირველად 1355 წელსაა მოხსენიებული. XIV საუკუნეში აქ არსებული პატარა დასახლება სავაჭრო ქალაქად იქცა. დიდი ხნის განმავლობაში ის ჟეროტინების გვარის თავადებს ეკუთვნოდა, შემდეგი როტალების ოჯახის მფლობელობაში გადავიდა. მათი მმართველობის დროს მამული მნიშვნელოვნად გაიზარდა და ტერიტორიაზე წმინდა ბართლომეს ტაძარი ააგეს.
ნაპაიედლას ქალაქის სტატუსი 1898 წელს მიენიჭა.

## კულტურა
ნაპაიედლა მორავიის ვლახეთის, მორავიის სლოვაკეთის და ჰანას კულტურულ-თნოგრაფიული რეგიონების გზაჯვარედინზე მდებარეობს. 
ქალაქის მნიშვნელოვან ძეგლს წარმოადგენს ცხენების საჯინიბო, რომელიც 1886 წელს მამულის მაშინდელმა მფლობელმა არისტიდეს ბალტაციმ დააარსა. თავლის მახლობლად მდებარეობს სხვადასხვა დროს საცხენოსნო სპორტში წარმატებული ცხენების სასაფლაო. სუფთა სისხლის ცხენებს აქ 2023 წლამდე აშენებდნენ.
ქალაქის წმინდა ბართლომეს ტაძარი 1710–1712 წლებში აშენდა. მან პატარა ძველი ეკლესია ჩაანაცვლა.
სლანიცას მინერალური წყალი ერთადერთი შემორჩენილი მინერალური წყაროა ნაპაიედლაში.

## ცნობილი ადამიანები
*ვინცენც პრასეკი (1843–1912), ისტორიკოსი, ენათმეცნიერი; მოღვაწეობდა ნაპაიედლაში
*ბოჟენა ბენეშოვა (1873–1936), პოეტი და მწერალი; გაიზარდა ნაპაიედლაში
*იოზეფ შნეიდარეკი (1875–1945), არმიის გენერალი
*ლეოშ ფირკუშნი (1905–1950), მუსიკოლოგი
*რუდოლფ ფირკუშნი (1912–1994), პიანისტი
*ზდენეკ რიჰაკი (1924–2006), არქიტექტორი
*იოზეფ ბულვა (1943–2020), პიანისტი; სწავლობდა ნაპაიედლაში

## დაძმობილებული ქალაქები
* ბორსკი-მიკულაში, სლოვაკეთი
* კლაკი, სლოვაკეთი
* ოსტრი-გრუნი, სლოვაკეთი

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ზლინის მხარის ქალაქები
გრაფი კასიუსი

**კასიუსი** (; VII საუკუნის მიწურული – VIII საუკუნის პირველი ნახევარი) — ვესტგუთების სამეფოს გრაფი, რომელიც მოგვიანებით ომაიანთა სახალიფოს გრაფი გახდა. ბანუ კასის მუვალადური დინასტიის დამფუძნებელი.

## ბიოგრაფია 
კასიუსის შესახებ ინფორმაცია შემორჩენილია მხოლოდ ესპანელ-მუსლიმი ავტორების წყაროებიდან. მამამისის ვინაობა უცნობია, თუმცა ზოგიერთ ტრადიციაში იგი ბორჯას გრაფი ფორტუნის ვაჟად მოიხსენიება. ვესტგუთების ეპოქაში მისი ზუსტი თანამდებობაც უცნობია. მისი ტერიტორიები ებროს ზემო დინების მიდამოებში მდებარეობდა — არნედოში, ეჯეასა და ბორჯაში. ზოგიერთი ისტორიკოსი მიიჩნევს, რომ იგი შეიძლებოდა ყოფილიყო ბასკური მარშის გრაფი ოლიტეში, რომლის ამოცანა ბასკებისგან ჩრდილოეთი საზღვრების დაცვა იყო. ზოგიერთი არაბული წყარო მას ვიტიზის მეფის მხარდამჭერად მოიხსენიებს.

არაბების მიერ პირენეს ნახევარკუნძულის დაპყრობის შემდეგ, კასიუსი მუსა იბნ ნუსაირს დაემორჩილა. მუსლიმი ავტორები მას *კუმის კასს* უწოდებენ. 714 წელს ისლამი მიიღო.

იმავე წელს კასიუსი სხვა ვესტგუთ დიდგვაროვნებთან ერთად მუსასთან ერთად გაემგზავრა დამასკოში ხალიფასთან. აუდიენციის შემდეგ მან ერთგულების ფიცი დადო და ქრისტიანობა უარყო. ხალიფის მიერ ყოფილ სამფლობელოებზე მმართველად დანიშვნის შემდეგ, კასიუსი ესპანეთში დაბრუნდა. მუსას გაძევების მიუხედავად, მან მასთან კავშირი შეინარჩუნა. ამ კავშირების განმტკიცებისთვის მისი უფროსი ვაჟი ფორტუნ იბნ კასი დაქორწინდა მუსას შვილიშვილზე აიშაზე.

კასიუსის შემდგომი ბიოგრაფია უცნობია. ცნობილია მხოლოდ ქალაქები, რომლებსაც მმართველობდა: არნედო, ტარასონა, ტუდელა და ნაჯერა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბანუ კასი

## რესურსები ინტერნეტში 
* **Клан Бану Каси. Хозяева Верхней Границы (715 - 907)**
* Casius

კატეგორია:ესპანეთის ისტორია
კატეგორია:ესპანეთში დაბადებულები
ჩილანტაიზავრი

**ჩილანტაიზავრი** — დიდი თეროპოდისებრი დინოზავრის გვარი, შესაძლოა ნეოვენატორიდი ან პრიმიტიული კოელუროზავრი, ჩინეთის გვიანი ცარცული ულანსუჰაის ფორმაციიდან ( ტურონის ხანა, დაახლოებით 92 მილიონი წლის წინ). ტიპიური სახეობა, ჩილანტაისავრუს ტაშუიკუენსისი, აღწერილია ჰუს მიერ 1964 წელს.

## აღწერა
მინი|მარცხნივ|რეკონსტრუქცია

ჩილანტაიზავრი დიდი თეროპოდი იყო, რომლის სიგრძე 11 მეტრი იყო (36 ფუტი) და წონა 2.5–4 მეტრიკული ტონა (2.8–4.4 მოკლე ტონა). მიუხედავად იმისა, რომ ბრუსატმა და სხვებმა (2010) შეაფასეს, რომ ქილანტაიზავრი შესაძლოა დაახლოებით 6 მეტრიკული ტონა (6.6 მოკლე ტონა) იწონიდა ტირანოზავრის მსგავსი ბარძაყის ძვლის სიგრძის საფუძველზე, პერსონსი და სხვები (2020) ამტკიცებდნენ, რომ ბარძაყის უფრო დიდი გარშემოწერილობა მიუთითებს უფრო დიდ ლოკომოტორულ დატვირთვაზე და არა სხეულის უფრო დიდ მასაზე.

## კლასიპიკაცია
ჩილანტაიზავრს ალოზავრის მონათესავე კარნოზავრად მიიჩნეოდა, თუმცა ზოგიერთი შემდგომი კვლევა ვარაუდობდა, რომ ის შეიძლება იყოს სპინოზავროიდი, შესაძლოა სპინოზავრიდების ოჯახის პრიმიტიული წევრი (სერენო, 1998; ჩურე, 2000; რაუჰუტი, 2001), რადგან მას წინა კიდურებზე დიდი ბრჭყალები ჰქონდა, რაც, სავარაუდოდ, ამ ჯგუფისთვის უნიკალური იყო. სხვა კვლევები ვარაუდობდნენ, რომ ის შეიძლება ნეოტეტანურული თეროპოდების ალტერნატიული შტოს წევრი ყოფილიყო, გარკვეული მსგავსებით ალოზავროიდებთან, სპინოზავროიდებთან და კოელუროზავრიებთან.

მინი|მარჯვნივ|ჩონჩხის ცნობილი ფრაგმენტები
2009 წელს ჩატარებულმა კვლევამ აღნიშნა, რომ ძნელი იყო იმის გამორიცხვა, რომ  ჩილანტაიზავრი იგივე ცხოველი იყო, რაც კარნოზავრ შაოჩილონგი, რომელიც, სავარაუდოდ, იმავე გეოლოგიური წარმონაქმნიდან იყო (მოგვიანებით ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ ეს უკანასკნელი გვარი სინამდვილეში ადრეული ცარცული მიაოგოუს წარმონაქმნიდან მომდინარეობს ). თუმცა, მათ შენიშნეს უზარმაზარი ზომური სხვაობა  ამ ორს შორის.ბენსონის, კარანოს და ბრუსატის შემდგომმა კვლევამ აჩვენა, რომ ის შაოჩილონგთან ისეთი მჭიდროდ დაკავშირებული არ იყო, როგორც თავდაპირველად ეგონათ, მაგრამ ის იყო კარნოზავრი ( ნეოვენატორიდას ოჯახიდან ), მჭიდროდ დაკავშირებული ალოზავრთან, როგორც  თავდაპირველად ეგონათ. პორფირის და სხვების მიერ 2018 წელს გამოქვეყნებულმა ფილოგენეტიკურმა ანალიზმა  ჩილანტაიზავრი პრიმიტიულ კოელუროზავრად აღიარა.
მინი|მარცხნივ

ძალიან მწირი ნაშთების საფუძველზე რამდენიმე სახეობაა აღწერილი. სახეობა „ჩილანტაიზავრი“ სიბირიკუსი  დაფუძნებულია ერთ დისტალურ მეტატარსალურ ძვალზე, რომელიც 1915 წელს აღმოჩენილ იქნა ბურიატის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ტურგინსკაიას სვიტაში, რუსეთში, და თარიღდება ადრეული ცარცული პერიოდით ( ბერიასიდან ჰაუტერივიანის სტადიამდე). ის ცუდად არის აღწერილი, ამიტომ მისი ნათესაური კავშირების ზუსტად დადგენა შეუძლებელია  და მისი, როგორც ჩილანტაიზავრის სახეობის, კუთვნილება ძალიან საეჭვოა.ჩილანტაიზავრი  2009 წელს ხელახლა კლასიფიცირდა, როგორც შაოჩილონგ მაორტუენსისი.

ტერფისა და წვივის ნაწილობრივი ნაწილის ძვლების საფუძველზე,  1979 წელს დასახელებული დამატებითი სახეობა, ჩილანტაისაურუს ჟეზიანგენსისი, სინამდვილეში თერიზინოზავრის ტაქსონია. 

ქვემოთ მოყვანილი კლადოგრამა მიჰყვება 2016 წლის ანალიზს სებასტიან აპესტეგიას, ნათან დ. სმიტის, რუბენ ხუარეს ვალიერის და პიტერ ჯ. მაკოვიკის მიერ კარანოს და სხვების მონაცემთა ბაზაზე დაფუძნებულ ფაქტებს. (2012).

## სქოლიო
კატეგორია: დინოზავრები
ტიკტაალიკი

**ტიკტაალიკი** — სარკოპტერიგული (წილფარფლიანი თევზების) მონოსპეციფიკური გვარი, რომელსაც ტეტრაპოდების (ოთხფეხა ცხოველების) მსგავსი მრავალი მახასიათებელი აქვს.
მინი|მარცხნივ|წინა კიდური მხარიდან ფარფლამდე
კანადის არქტიკაში აღმოჩენილი ტიკტაალიკი ოსტეიხთიესის (ძვლოვანი თევზი ) არატეტრაპოდური წევრია, ქერცლითა და ლაყუჩებით, თუმცა მას სამკუთხა, გაბრტყელებული თავი და უჩვეულო, ჭრილის ფორმის ფარფლები აქვს. მის ფარფლებს თხელი სხივისებრი ძვლები აქვს, რომლებიც თევზების უმეტესობის მსგავსად ნიჩბოსნობისთვისაა განკუთვნილი, თუმცა მათ ასევე აქვთ მყარი შიდა ძვლები, რაც ტიკტაალიკს საშუალებას მისცემდა, არაღრმა წყალში დამდგარიყო და კიდურები საყრდენად გამოეყენებინა, როგორც ამას ოთხფეხა ცხოველების უმეტესობა აკეთებს. ეს ფარფლები და სხვა შერეული მახასიათებლები ტიკტაალიკს გარდამავალ ნამარხად აქცევს, რომელიც ევოლუციის ერთ-ერთი რგოლია მოცურავე თევზიდან ოთხფეხა ხერხემლიან ცხოველებამდე. ეს და მსგავსი ცხოველები შესაძლოა ყველა ხერხემლიანი ხმელეთის ფაუნის საერთო წინაპრები იყვნენ : ამფიბიები, ქვეწარმავლები, ფრინველები და ძუძუმწოვრები.

ტიკტაალიკის პირველი ნამარხები 2004 წელს აღმოაჩინეს კანადაში, ნუნავუტში, ელსმერის კუნძულზე. აღმოჩენა, რომელიც გააკეთეს ბუნების მეცნიერებათა აკადემიის წარმომადგენელმა ედვარდ ბ. დეშლერმა, ჩიკაგოს უნივერსიტეტის წარმომადგენელმა ნილ ჰ. შუბინმა და ჰარვარდის უნივერსიტეტის პროფესორმა ფარიშ ა. ჯენკინს უმცროსმა, გამოქვეყნდა ჟურნალ „Nature“ -ის 2006 წლის 6 აპრილის ნომერში და სწრაფად იქნა აღიარებული, როგორც გარდამავალი ფორმა.

## კლადოგრამა
სვარცის მიერ 2012 წელს ჩატარებული ანალიზით დადგინდა, რომ ელპისტოსტეგე ტიკტაალიკის დაძმობილებული ტაქსონია. ორივე მათგანი ელპისტოსტეგალიის ჯგუფის პრიმიტიული წევრები აღმოჩნდა, სხვა განვითარებულ ღერო-ტეტრაპოდებთან ერთად.
{{clade|style=font-size:85%;line-height:85%
|label1=ელპისტოსტეგალია
|1={{clade
 |1=*პანდერიხტისი* 
 |2= }} }}

## პალეონტოლოგია
მინი|მარცხნივ|ზინა დერეცკის ეს სურათი მრავალ მემში იქნა გამოყენებული .
ტიკტაალიკის ნამარხები აღმოაჩინეს ფრემის ფორმაციაში, ეკვატორთან ახლოს მდებარე მეანდრირებული ნაკადულის სისტემების დეპოზიტებში, რაც მიანიშნებს ბენთოსურ ცხოველზე, რომელიც ცხოვრობდა არაღრმა წყლების ფსკერზე და შესაძლოა, მოკლე პერიოდებით წყლიდანაც კი. ჩონჩხი მიუთითებს, რომ მას შეეძლო სხეულის დაჭერა გრავიტაციის ძალის ქვეშ, როგორც ძალიან არაღრმა წყალში, ასევე ხმელეთზე. [ 59 ] ამ პერიოდში, პირველად, ფოთლოვანი მცენარეები აყვავდნენ და ყოველწლიურად ცვიოდა ფოთლები წყალში, რაც იზიდავდა პატარა მსხვერპლს თბილ, ჟანგბადით ღარიბ არაღრმა წყლებში, სადაც დიდი თევზებისთვის ცურვა რთული იყო. [ 31 ]
## კულტურული მნიშვნელობა
ტიკტაალიკი სხვადასხვა ინტერნეტ-მიმის თემად გამოიყენებოდა. სურათები ტიკტაალიკს ევოლუციური ადაპტაციების გამო აკრიტიკებენ, მაგრამ ამავდროულად ინტერნეტ-მიმებმა გააცნო მსოფლიოს ტიქტაალიკი და აამაღლა ხალხში ცნობიერება.

## ლიტერატურა
*ფ.კემპბელი, ჟურნალი „Nature“ , გამომცემლიბა  „Springer Nature“, დიდი ბრიტანეთი, 2006, ტომი 440, გვ757-763
## სქოლიო
კატეგორია:გარდამავალი ფორმები
იულია სვირიდენკო

**იულია სვირიდენკო** (; დ. 25 დეკემბერი, 1985) — უკრაინელი პოლიტიკოსი. უკრაინის მე-19 პრემიერ-მინისტრი 2025 წლის 17 ივლისიდან. მანამდე უკრაინის პირველი ვიცე-პრემიერ-მინისტრი და ეკონომიკური განვითარებისა და ვაჭრობის მინისტრი 2021 წლის 4 ნოემბრიდან 2025 წლის 17 ივლისამდე.

2025 წლის 14 ივლისს პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ შესთავაზა, რომ უხელმაძღვანელოს მთავრობას, და შეცვალო პრემიერ-მინისტრი დენის შმიგალი. უკრაინის კონსტიტუციის 114-ე მუხლის თანახმად, ზელენსკიმ უნდა წარადგინოს მისი კანდიდატურა ვერხოვნა რადაში, რომელიც შემდეგ კენჭისყრას გამართავს.

## განათლება
2008 წელს მან დაამთავრა კიევის ვაჭრობისა და ეკონომიკის ეროვნული უნივერსიტეტი, ანტიმონოპოლიური მართვის ხარისხით.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:უკრაინელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:XXI საუკუნის უკრაინელი პოლიტიკოსები
ოტროკოვიცე

**ოტროკოვიცე** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის ზლინის მხარეში. მდებარეობს ზლინის რაიონში. ის ერთ-ერთი სამრეწველო ცენტრია რეგიონში. ქალაქი ოტროკოვიცესა და კვიტკოვიცეს ადმინისტრაციულ ერთეულებად იყოფა.
## სახელწოდება
ქალაქის სახელწოდება მომდინარეობს სიტყვიდან „ოტროკ“, რაც ძველ ჩეხურ ენაზე „ბავშვს“ ან „არასრულწლოვანს“ ნიშნავს. არსებობს რამდენიმე თეორია იმის შესახებ, თუ როგორ წარმოიშვა ქალაქის სახელწოდება. შესაძლოა ოტროკოვიცე შორეულ წარსულში არასრულწლოვან მესაკუთრეს ეკუთვნოდა. აღსანიშნავია, რომ თანამედროვე ჩეხურში სიტყვა „ოტროკ“ მონას ნიშნავს.
 
## გეოგრაფია
ოტროკოვიცე ზლინიდან დასავლეთით დაახლოებით 8 კილომეტრში მდებარეობს. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის აღმოსავლეთი ნაწილი ვიზოვიცეს მთიანეთში, ხოლო დასავლეთი ნაწილი ზემო მორავას ხეობაში მდებარეობს. ქალაქის ტერიტორიაზე არსებული ყველაზე მაღალი წერტილი ზღვის დონიდან 325 მეტრ სიმაღლეზეა. ქალაქი მდინარე მორავისა და დრჟევნიცეს შესართავთანაა გაშენებული.

## ისტორია
ოტროკოვიცე პირველად ოლომოუცის ეპისკოპოს ინდრჟიხ ზდიკის სიგელში 1141 წელსაა მოხსენიებული. 1570 წლამდე ის მალენოვიცეს მამულს ექვემდებარებოდა. 1570 წლიდან 1649 წლამდე მან დამოუკიდებელ ერთეულად განაგრძო არსებობა, რა დროსაც ქალაქის ციხესიმაგრე აშენდა. 1649 წლიდან ოტროკოვიცეს მამული ნაპაიედლას შეუერთდა და მის შემადგენლობაში დარჩა 1848 წელს ავსტრიის იმპერიაში ბატონყმობის გაუქმებამდე. 
ოტროკოვიცეში რკინიგზა 1841 წელს აშენდა, თუმცა რკინიგზის სადგური მოგვიანებით, 1882 წელს ააგეს. ქალაქის განვითარებაზე დადებითად იმოქმედა 1899 წელს ზლინთან და ვიზოვიცესთან დამაკავშირებელი ახალი რკინიგზის მშენებლობამ.
მინი|მარცხნივ
მიქაელ მთავარანგელოზის ტაძარი ქალაქის მოედანზე მდებარეობს. აქ პატარა ტაძარი 1769 წელს ააგეს, დაახლოებით ასი წლის შემდეგ კი დიდ ეკლესიად გადააკეთეს. 
ოტროკოვიცეს წმინდა ვოიტეხის ეკლესია 1995 წელს აშენდა. წმინდა ვოიტეხი პრაღის ეპისკოპოსი იყო და ლათინურად მას ადალბერტის სახელით მოიხსენიებენ.
ოტროკოვიცეში მდგარი ტომაშ ბატას ქანდაკება ინგლისურ ქალაქ ტილბურიში მდებარე ორიგინალი ქანდაკების მიხედვით არის ჩამოსხმული. ავიაკატასტროფის ადგილზე, რომელშიც 1932 წელს ტომაშ ბატა დაიღუპა, მოწყობილია მისი მემორიალი.

## ცნობილი ადამიანები
*იოზეფ ოდლოჟილი (1938–1993), სპორტსმენი, ოლიმპიური მედალოსანი
*პაველ სვოიანოვსკი (1943–2024), ნიჩბოსანი, ოლიმპიური მედალოსანი
*ოლდრჟიხ სვოიანოვსკი (დაბ. 1946), ნიჩბოსანი, ოლიმპიური მედალოსანი
*პაველ ვალოუშეკი (დაბ. 1979), ავტორბოლის მრბოლელი
*იან კამენიკი (დაბ. 1982), საფეხბურთო მწვრთნელი
*პავლა გაიდოშიკოვა (დაბ. 1991), მსახიობი
*იაკუბ იუგასი (დაბ. 1992), ფეხბურთელი

## დაძმობილებული ქალაქები
* დუბნიცა-ნად-ვაჰომ, სლოვაკეთი
* ვაცი, უნგრეთი
* ზავაძკიეს გმინა, პოლონეთი

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ზლინის მხარის ქალაქები
მუვალადები

მინი|მუვალადები
**მულადი** **ან მუვალადები** — სახელი, რომელიც ეძლეოდა იმ ადგილობრივ ქრისტიანებს, რომლებმაც ისლამი მიიღეს VIII საუკუნის დასაწყისში, როცა მუსლიმებმა იბერიის ნახევარკუნძული დაიპყრეს. X საუკუნისთვის ისინი ალ-ანდალუსის საზოგადოების დიდ ნაწილს შეადგენდნენ.

## ისტორია 
სიტყვა მომდინარეობს არაბული „მუვალადი“-დან, რაც ნიშნავს „შერეული წარმოშობის ადამიანს“, განსაკუთრებით მუსლიმი მამებისა და უცხოელი დედების შვილებს. ესპანური ენის სამეფო აკადემიის ლექსიკონის მიხედვით, მულადი ნიშნავს „ქრისტიანს, რომელმაც ესპანეთში არაბების ბატონობის დროს ისლამი მიიღო და მუსლიმებს შორის ცხოვრობდა“.

ადგილობრივი ქრისტიანები რამდენიმე მიზეზის გამო იღებდნენ ისლამს. ბევრი მათგანი ცდილობდა თავი აერიდებინა ჯიზიას გადახდისგან - ეს იყო სპეციალური გადასახადი, რომელსაც ქრისტიანები იხდიდნენ. ისლამზე მოქცევამ ასევე გაუხსნა მათ ახალი ჰორიზონტები, გაუმჯობესა სოციალური მდგომარეობა და მისცა უკეთესი საცხოვრებელი პირობები.

ზოგიერთი მათგანი გახდა „მავალი“, ანუ არაბული ტომების მფარველობის ქვეშ მოექცნენ, და სრულად ისლამიზდნენ - მიიღეს არაბული ჩაცმულობა, წეს-ჩვეულებები და ენა. მათ ასევე მუსლიმებს („ისლამიზებულებს“) და ელჩებს უწოდებდნენ.

XI-XII საუკუნეებში, კულტურული არაბიზაციისა და ქორწინების გამო, სხვადასხვა მუსლიმურ ჯგუფებს შორის განსხვავება გაქრა. მოსახლეობა იმდენად სწრაფად შეერია ერთმანეთს, რომ მალე შეუძლებელი გახდა ადგილობრივი და უცხო ელემენტების გარჩევა. ისინი გაერთიანდნენ ანდალუსიელი არაბების ერთიან ჯგუფად, რომლებსაც ზოგადად მავრებსაც უწოდებდნენ.

მუვალადებს, მათი რწმენის მიუხედავად, სძულდათ არაბები, რომლებსაც კოლონიალისტებად და უცხოელ დამპყრობლებად თვლიდნენ. ეს სიძულვილი ხშირ აჯანყებებს იწვევდა. ყველაზე ცნობილს ხელმძღვანელობდა უმარ იბნ ჰაფსუნი მალაგასა და რონდას რეგიონში, რომელიც თითქმის 40 წლის განმავლობაში მართავდა მთის ხეობებს ბობასტროს ციხესიმაგრიდან. მან გააერთიანა უკმაყოფილო მუვალადები და მოსარაბები.

მუვალადებმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს ალ-ანდალუსის ისტორიაში, რადგან X საუკუნის ბოლოსთვის ისინი მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენდნენ და მთავარ როლს ასრულებდნენ ამ საზოგადოების ეკონომიკურ, კულტურულ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში.

## სქოლიო 
კატეგორია:ესპანეთის ისტორია
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კაილი კანტრალი

**კაილი ლორენა კანტრალი** (; დ. 25 ივნისი, 2005) — ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი და სოციალური მედიის წარმომადგენელი. მან კარიერა დაიწყო YouTube არხით ფსევდონიმით „გამარჯობა, კაილი“.

სამსახიობო კარიერაში მან შეასრულა გები დიურანის მთავარი როლი ტელესერიალში „Gabby Duran & the Unsittables“ (2019–2021), და რედის მთავარი როლი „შთამომავლების“ ფილმებში „Descendants: The Rise of Red“ (2024) და მის გაგრძელებაში „Descendants: Wicked Wonderland“ (2026). კანტრალმა ასევე გაახმოვანა სავანა მიდსი ანიმაციურ ფილმში „რRon's Gone Wrong“ (2021). როგორც მომღერალმა, მან ჩაწერა რამდენიმე სინგლი, ხოლო მისი სადებიუტო EP „B.O.Y.“ გამოვიდა 2025 წლის 7 მაისს.

## ადრეული ცხოვრება 
კანტრალის მამა მუსიკალური პროდიუსერია, ხოლო დედამისი მოცეკვავე და ქორეოგრაფი. მისი დედა ვენესუელელია. კანტრალმა ცეკვის სწავლა სამი წლის ასაკში დაიწყო, მამასთან ერთად ჩაწერის სესიებზეც დადიოდა. შვიდი წლის ასაკში ის ლას-ვეგასში გამართულ ცეკვის შეჯიბრში მონაწილეობდა. რვა წლის ასაკში მან უყურა ბიოგრაფიულ ფილმს „Crazy Sexy Cool“. 2016 წლის ბოლოს, როგორც „გამარჯობა, კაილიმ“, მან გამოუშვა თავისი პირველი სინგლი „Sleep Is 4 Suckas“ დამოუკიდებელ მუსიკალურ ლეიბლ New Muzik Order-თან ერთად, რომელიც მამამისმა დააარსა. ის ასევე სტუმრად გამოდიოდა Bizaardvark-სა და Raven's Home-ში.

13 წლის ასაკში იგი ტელესერიალ „Gabby Duran & the Unsittables“ მთავარი პერსონაჟის როლზე აირჩიეს. შედეგად, მან საჯარო სკოლა მიატოვა, რათა კარიერაზე კონცენტრირებულიყო. მან ასევე შეასრულა სერიალის გახსნითი მთავარი სიმღერა „I Do My Thing“. სერიალი მოგვიანებით 2021 წელს გაუქმდა. ასევე 2021 წელს, კანტრალი მონაწილეობდა R3hab-ის სიმღერის „Sad Boy“-ის მუსიკალურ ვიდეოში და გაახმოვანა სავანა მიდსი ანიმაციურ ფილმში „Ron's Gone Wrong“, რომელიც მისი კინოდებიუტი იყო.

2022 წლის სექტემბერში, D23 Expo-ზე გამოცხადდა, რომ კანტრალი იქნებოდა ფილმების სერიის „Descendants“ მეოთხე ნაწილის მთავარი მსახიობების ნაწილი, თავდაპირველად სამუშაო სახელწოდებით „Descendants 4“, რომელიც მოგვიანებით ოფიციალურად დასახელდა „Descendants: The Rise of Red“. კანტრალი შეირჩა გულების დედოფლის ქალიშვილის, რედის, მთავარი როლის შესასრულებლად.

2023 წლის აგვისტოში, კანტრალი გახდა TruSkin კოსმეტიკური ბრენდის ელჩი, რითაც გახდა ბრენდის პირველი ელჩი. 2025 წელს მან გამოუშვა თავისი სადებიუტო გაფართოებული პიესა, „B.O.Y.“, ასევე გადაიღო მეხუთე ფილმი „Descendants: Wicked Wonderland “ (2026).

## გავლენა 
კანტრალზე გავლენას ახდენენ 90-იანი წლების ისეთი შემსრულებლები, როგორებიც არიან TLC, ბრიტნი სპირსი, ჯანეტ ჯექსონი და ალია. მან ასევე ბრენდის, მარაია კერის და ბიონსეს, ასევე როზალიას და ბეკი ჯის საყვარელი შემსრულებლები უწოდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
*
*
*
*ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 25 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 2005
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი მოცეკვავეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ოვირაპტორი

**ოვირაპტორი** — მეტსახელად „კვერცხების ქურდი“. დინოზავრის გვარი, რომელიც აზიაში გვიან ცარცულ პერიოდში ცხოვრობდა. იყო ხორცის მჭამელი. პირველად მონღოლეთის ჯადოხტას ფორმაციიდან 1923 წელს შეგროვდა ნეშთები როი ჩეპმენ ენდრიუსის ხელმძღვანელობით ჩატარებული პალეონტოლოგიური ექსპედიციის დროს, ხოლო მომდევნო წელს გვარსა და ტიპურ სახეობას,ოვირაპტორ ფილოცერატოპსი, სახელი ჰენრი ფერფილდ ოსბორნმა დაარქვა. გვარის სახელწოდება კვერცხების მოპარვის საწყის აზრს ეხება და კონკრეტული სახელწოდება ამ შეხედულების განმტკიცებას ისახავდა მიზნად, რაც ცერატოპსის კვერცხებზე უპირატესობაზე მიუთითებს. მიუხედავად იმისა, რომ გვარს მრავალი ნიმუში მიეკუთვნება, ოვირაპტორი ცნობილია მხოლოდ ერთი ნაწილობრივი ჩონჩხით, რომელიც ჰოლოტიპად ითვლება, ასევე დაახლოებით თხუთმეტი კვერცხისგან შემდგარი ბუდიდან და ახალგაზრდა ინდივიდის რამდენიმე მცირე ფრაგმენტიდან.  

ოვირაპტორი საკმაოდ პატარა, ბუმბულიანი დინოზავრი იყო, რომლის სიგრძე, სავარაუდოდ, 1.6–2 მ (5.2–6.6 ფუტი) იყო, წონა კი 33–40 კგ (73–88 ფუნტი) მერყეობდა. მას ჰქონდა ფართო ქვედა ყბა თავის ქალათი, რომელსაც, სავარაუდოდ, ქედი ჰქონდა. როგორც ზედა, ასევე ქვედა ყბა კბილების გარეშე იყო და ჰქონდათ რქოვანი ნისკარტი, რომელიც გამოიყენებოდა კვების დროს ქვედა ყბების მყარი მორფოლოგიის შესაბამისად. მკლავები კარგად განვითარებული და წაგრძელებული იყო, ბოლოვდებოდა სამი თითით მოხრილი ბრჭყალებით. სხვა ოვირაპტორიდების მსგავსად, ოვირაპტორს ჰქონდა გრძელი უკანა კიდურები, რომლებსაც ოთხთითიანი ტერფები ჰქონდათ, პირველი თითი კი შემცირებული. კუდი, სავარაუდოდ, დიდად წაგრძელებული არ იყო და ბოლოვდებოდა პიგოსტილით, რომელზეც დიდი ბუმბული იდგა. ოსბორნმა ადრე ეს ტაქსონი მოიხსენია, როგორც „ფენესტროსავრუს ფილოცერატოპსი“,  თუმცა მოგვიანებით ეს ინფორმაცია დისკრედიტირებული იქნა.
მინი|მარცხნივ| მოსვენებული ოვირაპტორის აღდგენა
## კლასიპიკაცია
ოვირაპტორი თავდაპირველად ოსბორნმა ორნითომიდებთან დააკავშირა მისი უკბილო ნისკარტის გამო. ოსბორნმა ასევე აღმოაჩინა მსგავსება ქიროსტენოტებთან, რომელიც დღემდე ოვირაპტორის ახლო ნათესავად ითვლება. 1976 წელს ბარსბოლდმა შექმნა ახალი ოჯახი, რომელშიც შედიოდა ოვირაპტორი და მისი ახლო ნათესავი, რამაც ოვირაპტორი ოვირაპტორიდების ტიპურ გვარად აქცია. 2002 წელს კლარკმა და მისმა კოლეგებმა ჰოლოტიპის თავის ქალის ხელახალი აღწერისას აღნიშნეს, რომ ოვირაპტორს შედარებით წაგრძელებული ზედა ყბა და კბილანა ჰქონდა. ეს ნიშნები ნაკლებად არის გამოხატული წარმოებულ ოვირაპტორიდებში და მიუთითებს, რომ ოვირაპტორი ოვირაპტორიდების ახლო ფუძეს მიეკუთვნება. 

ქვემოთ მოცემული კლადოგრამა გრეგორი ფ. ფანსტონის და მისი კოლეგების მიერ 2020 წელს ჩატარებულ ანალიზს ასახავს : 

## ლიტერატურა
*საყვარაშვილი ნ., 8000 საინტერესო პაქტი რომელიც აუცილებლად უნდა იცოდე, გამომცემლობა „პალიტრა L“, თბ., 2017 გვ.57
## სქოლიო
კატეგორია:დინოზავრები
შუაეკლესია

**შუაეკლესია** () — ისტორიულ სოფელი არტაანის მხარეში, დღეს არდაჰანის პროვინციის ცენტრალურ რაიონთან დაკავშირებული სოფელ აჩიქიაზის საზღვრების ფარგლებში გამქრალი სოფელია.

## ისტორია
შუაეკლესია ქართული ტოპონიმია და ნიშნავს „შუა ეკლესიას“. 1595 წლის ოსმალური რეესტრში გადმოცემულია შუაი კილისას (شوای كلیسا) სახით. ამ ჩანაწერში „შუა“ მნიშვნელობის „შუაი“ ან „შუაჲ“ სიტყვა შენარჩუნებულია, „ეკლესია“ სიტყვა კი „კილისა“ სახით არის ნაწერი.

არტაანი, იქ სადაც შუაეკლესია მდეებარეობს შუა საუკუნეებში საქართველოს შემადგენელი რეგიონებიდან ერთ ერთი იყო. ნამდვილად, ოსმალებმა ეს მხარე XVI საუკუნეში, 1549 წლის საქართველოშო ლაშქრობის შემდგომ პერიოდში ქართველებს ჩამოართვეს.

სოფელი შუაეკლესია, 1595 წლის ოსმალური მუფასალ რეესტრის მიხედვით, არდაჰან-ი ბუზურგის ლივას სამხრეთ ნაჰიეს ეკუთვნოდა. მოსახლეობა 38 ქრისტიანული ოჯახისგან შედგებოდა და ოჯახების მეთაურები ქართულ სახელებს ატარებდნენ. სოფელში ხორბლისა და ქერის მიწათმოქმედება და მეფუტკრეობა იყო განვითარებული, ცხვარი და ღორი იზრდებოდა. ორი წყლის წისქვილი იყო.

სოფელი შუაეკლესია, ჩილდირის ეიალეთის 1694-1732 წლების პერიოდის ოსმალურ ჯებე რეესტრშიც შუაი კილისას (شوای كلیسا) სახით არის გადმოცემული. ამ თარიღითაც იგივე ადმინისტრაციული მდგომარეობის მქონე სოფლის ჰასილათი ჰიჯრი 1116 (1704-1705) წელს 6000 აქჩე იყო და სოფელი ისმაილის სახელი ერთ პიროვნებაზე იყო გამზადებული.

ოსმალური რეესტრის გამომცემელი ქართველი თურქოლოგი სერგი ჯიქიას მოცემული ინფორმაციით, სოფლის სახელი გვიან პერიოდში რუსულ რუკაზე შუაკილისა (Шуакилиса) სახელით სოფელ ალაბალა მახლობლად იყო აღნიშნული. თუმცა 1886 წლის რუსული აღწერის დროს არდაჰანის სანჯაღის არდაჰანის ყაზაში მისი სახელის არ მოხსენიება იმას აჩვენებს, რომ ამ დასახლება ამ თარიღამდე სოფლად ყოფნა შეწყვიტა.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები
იშაგომი

**იშაგომი** () — ისტორიული სოფელი ერუშეთის რეგიონში, არდაჰანის ვილაიეთის ჰანაქის რაიონში.

## ისტორია
სახელწოდება იშაგომის მეორე ნაწილი „გომი“ ქართულ ენაზე მსხვილფეხა რქიანი საქონლის ზამთრის სადგომს ნიშნავს. ამ ადგილის სახელი თურქულში შევიდა ფორმით „İşagom“(ایشاكوم). შესაბამისად, 1595 წლის გურჯისტანის ვილაიეთის დავთარშიც იგი ამავე სახელით გვხვდება.

ერუშეთი, სადაც მდებარეობდა სოფელი იშაგომი, შუა საუკუნეებში საქართველოს ერთ-ერთი რეგიონი იყო. ოსმალებმა ეს რეგიონი XVI საუკუნეში, 1549 წლის ლაშქრობის შემდეგ პერიოდში დაიპყრეს.

1595 წლის გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარში აღნიშნულია, რომ სოფელი იშაგომი არდაგან-ი-ბუზურგის ოლქის მეშის რაიონში შედიოდა. მოსახლეობა 58 ქრისტიანული ოჯახისგან შედგებოდა და ოჯახის მეთაურთა უმეტესობა ქართულ სახელებს ატარებდა. სოფელში ხდებოდა ხორბლისა და ქერის მიწათმოქმედება, იშენებდნენ ცხვრებსა და ღორებს. მოქმედებდა სამი წყლის წისქვილიც.

იშაგომის სოფელი ჩილდირის აიალეთის 1694-1732 წლების პერიოდის ოსმალურ ჯებე დავთერში სახელით İşagom (اشاكوم) იგივე ადმინისტრაციულ მდგომარეობას ფლობდა.

სოფელი იშაგომი 1595 წლის დავთარის მიხედვით მდებარეობდა სოფელ საზლიჩაირსა და ბიორქს(პატარა ბურდოსანი) შორის. ის ფაქტი, რომ ეს დასახლება 1886 წლის რუსული აღწერაში არტაანის ოკრუგის არტაანის კაზაში არ იყო მოხსენიებული, აჩვენებს, რომ ამ დროს მას სოფლის სტატუსი მოეხსნა.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები
Paleobiology Database

**Paleobiology Database** (), აბრევიატურა **PBDB**) — ონლაინ-მონაცემთა ბაზა, სადაც წარმოდგენილია ინფორმაცია ნამარხი ცხოველების, მცენარეებისა და მიკროორგანიზმების გავრცელების, აღმოჩენის ადგილის, დათარიღებისა და კლასიფიკაციის შესახებ.

მონაცემთა ბაზა ჩამოყალიბდა ეკოლოგიური ანალიზისა და სინთეზის ეროვნული ცენტრის დაფინანსებით (). 2000-2015 წლებში ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მიერ ფინანსდებოდა. პროექტმა აგრეთვე მიიღო ავსტრალიის კვლევითი საბჭოს მხარდაჭერა.

2000-2010 წლებში ის განთავსებული იყო ეკოლოგიური ანალიზისა და სინთეზის ეროვნულ ცენტრში, რომელიც დისციპლინათშორისი კვლევითი ცენტრია სანტა ბარბარას კალიფორნიის უნივერსიტეტის ფარგლებში. ამჟამად ის განთავსებულია ვისკონსინ-მედისონის უნივერსიტეტში.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ონლაინ მონაცემთა ბაზები
კაბუშიკი-გაიშა

**კაბუშიკი-გაიშა** () — კორპორაციის ან კომპანიის ერთ-ერთი სახეობა, რომელიც განსაზღვრულია იაპონური კანონმდებლობის ფარგლებში. აგრეთვე გამოიყენება **„კაბუშიკი-კაიშა“**, რომელიც ლექსიკონებში 1960-იან წლებამდე ჭარბობდა.

ტერმინი შეიძლება გამოყენებულ იქნას როგორც კომპანიის სახელის წინ (მაგ. კაბუშიკი გაიშა კონამი), ასევე მის შემდეგ (მაგ. トヨタ自動車株式会社 — ტოიოტა ჯიდოშია კაბუშიკი-გაიშა). თავად იაპონიაში კაბუშიკი-გაიშა ყველაზე ხშირად ითარგმნება როგორც Co., Ltd. უცხოურ ტექსტებში ტერმინი ითარგმნება როგორც „სააქციო კომპანიები“ ან „სააქციო საზოგადოებები“. მიუხედავად იმისა, რომ იაპონიის მთავრობის მიერ შემოთავაზებული ოფიციალური თარგმანი არის „სამრეწველო კორპორაცია“ ან „სავაჭრო კორპორაცია“, ამჟამად ლექსიკონებში გამოიყენება „სააქციო კომპანიები“.

## რესურსები ინტერნეტში
* კორპორაციული მართვის პრაქტიკებს შორის განსხვავება იაპონიასა და აშშ-ში — Nomura Group

## სქოლიო
კატეგორია:კომპანიის სახეობები
კატეგორია:ბიზნესი იაპონიაში
სეფისხევი

**სეფისხევი** () — ისტორიული არტანის მხარეში, დღეს არდაჰანის ოლქის ცენტრალურ რაიონში გამქრალი სოფელი.

## ისტორია
სეფისხევი ქართული „სეფე“ და „ხევი“ სიტყვებისგან შედგება და „სამეფო ხევის“ მსგავს მნიშვნელობას იძლევა.

სოფელი სეფისხევის მდებარე არტანის მხარე შუა საუკუნეებში საქართველოს შემადგენელი მხარეებიდან ერთ-ერთი იყო. ოსმალებმა ეს მხარე XVI საუკუნეში, 1549 წლის საქართველოს ლაშქრობის შემდეგ პერიოდში ქართველებისგან ჩამოართვეს.

სეფისხევის სახელი 1595 წლის ოსმალურ დეტალურ მაცხოვრად რეგისტრში სეფისხევ-ის სახით გვხვდება. ამ დროს ეს დასახლება არდაჰან-ი ბიუზურგის ლივის ჩრდილოეთ ნაჰიეს ექვემდებარებოდა. მოსახლეობა 19 ქრისტიანი ოჯახისგან შედგებოდა და ოჯახთმთავრები ქართულ სახელებს ატარებდნენ. სოფელში ხორბლისა და ქერის მეურნეობა აგრეთვე ფუტკრის მეშენეობა ეწარმოებოდა, ცხვრები და ღორები იშენებოდა.

სოფელი სეფისხევი ჩილდირის საფაშოს 1694-1732 წლების ოსმალურ ჯამურ რეგისტრში სეფისხევ-ის სახელით იგივე ადმინისტრაციულ მდგომარეობას ფლობდა. სოფელი ჰიჯრი 1115 (1703/1704) წელს 6.000 აქჩეს გადასახადის სანაცვლოდ ზულფიქარ სახელის ვინმეს ეძლეოდა.

სოფელი სეფისხევი 1595 წლის დეტალურ რეგისტრში გოგაშენსა და პატარა ბურდოსანს შორის მდებარეობდა.  ამ დასახლების 1886 წლის რუსული მოსახლეობის აღწერილობაში არდაჰანის სანჯაღის არდაჰანის კაზაში ვერ მოხვედრა იმაზე მეტყველებს, რომ ამ თარიღამდე სოფელი გამქრალი იყო.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორიული ქართული სოფლები