პროგრესული კონსტიტუციონალისტური პარტია

**პროგრესული კონსტიტუციონალისტური პარტია** (ინგლ. Progressive Constitutionalist Party, PCP) — პოლიტიკური პარტია მალტაში, რომელიც არსებობდა 1953 წლიდან 1971 წლამდე.

## ისტორია 
პარტია დააარსა 1953 წელს მეიბელ სტრიკლენდიმ, რომელიც იყო გაზეთ *Times of Malta*-ს მფლობელი და ჯერალდ სტრიკლენდის — მალტის კონსტიტუციური პარტიის დამფუძნებლის — ქალიშვილი. პარტია წარმოადგენდა კონსტიტუციური პარტიიდან გამოყოფას, რომელსაც სტრიკლენდი გამოეყო იმის გამო, რომ ის ეწინააღმდეგებოდა პარტიის მხარდაჭერას ლეიბორისტული პარტიის გაერთიანების პოლიტიკის მიმართ დიდ ბრიტანეთთან. პარტია მკაცრად ანტიკომუნისტურ პოზიციებზე იდგა.

## საარჩევნო ისტორია 
## ისტორიული და პოლიტიკური კონტექსტი 
პროგრესული კონსტიტუციონალისტური პარტიის წარმოშობისა და განვითარების საფუძვლების სრულად გასაგებად აუცილებელია მალტის შუა XX საუკუნის პოლიტიკური ატმოსფეროს ანალიზი. მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი წლები მალტისთვის იყო გარდამტეხი პერიოდი, როდესაც კოლონიური მმართველობა თანდათანობით ჩანაცვლდებოდა დემოკრატიული თვითმმართველობის ფორმებით. მალტაში საზოგადოებრივი დისკურსი ძირითადად ორად იყოფოდა: ერთი ნაწილი ეყრდნობოდა მალტის სრული ინტეგრაციის იდეას გაერთიანებულ სამეფოსთან, მეორე კი იცავდა შეინარჩუნებული კავშირისა და კულტურული დამოუკიდებლობის ხაზს.

პროგრესული კონსტიტუციონალისტური პარტია წარმოადგენდა მეორე ბანაკის წარმომადგენელს და მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ინტეგრაციის წინააღმდეგ არსებული ზომიერი, პროდომინიონური პოზიციის გაჟღერებაში. პარტია განსხვავდებოდა ტრადიციული კონსტიტუციური პარტიისგან არა მხოლოდ თავის უარყოფით დამოკიდებულებაში ინტეგრაციის იდეისადმი, არამედ ასევე მჭიდრო იდეოლოგიური კავშირით კათოლიკურ ეკლესიასთან, რომელიც ამ პერიოდში კვლავ ფლობდა ძლიერ გავლენას მალტური საზოგადოების პოლიტიკური მენტალობის ჩამოყალიბებაში.

მეიბელ სტრიკლენდიმ, პარტიის ლიდერმა, მოიპოვა რეპუტაცია როგორც ინტელექტუალი და პრესის თავისუფლების დამცველი. მის მიერ გამოცემული გაზეთი *Times of Malta* ხშირად გამოიყენებოდა როგორც პლატფორმა პარტიის იდეების გასავრცელებლად. მისი პოზიციები განსაკუთრებულად პროდასავლური იყო — იგი უარყოფდა ლეიბორისტული მოძრაობის სეკულარიზმისკენ მიდრეკილებებს, და თანმიმდევრულად იცავდა ანტიკომუნისტურ რიტორიკას იმ ეპოქაში, როდესაც ცივი ომი მნიშნელოვნად აისახა სამხრეთ ევროპის პოლიტიკურ სურათზე.

მიუხედავად იმისა, რომ პარტიამ მხოლოდ 1962 წლის მალტის საყოველთაო არჩევნებში მოიპოვა 1 ადგილი პარლამენტში, მისი იდეოლოგიური მემკვიდრეობა შემდგომში ნაწილობრივ აისახა ნაციონალისტური პარტიის პროგრამულ დოკუმენტებში, განსაკუთრებით რაც შეეხება კათოლიკური იდენტობის შენარჩუნებასა და სამეფო ხელისუფლებისადმი ერთგულებას.

პარტიის მნიშვნელობას ხაზს უსვამს ისიც, რომ მან წარმოადგინა მინიატურული, მაგრამ დისციპლინირებული კონსერვატიული ოპოზიცია იმ დროს, როდესაც მალტის პოლიტიკური ველი ძირითადად ორ პოლუსზე — ლეიბორისტებსა და ნაციონალისტებზე — იყო დაფუძნებული. ამ კონტექსტში PCP შეიძლება ჩაითვალოს როგორც ერთგვარად „გადასვლის პარტია“, რომელიც ცდილობდა ტრანსფორმაციის პერიოდში შეენარჩუნებინა მორალური სტაბილურობის და კოლონიალური მემკვიდრეობის ელემენტები დემოკრატიულ განვითარებაში.

## მედია და საზოგადოებრივი აღქმა 
პროგრესული კონსტიტუციონალისტური პარტიის პოლიტიკური სტრატეგია მჭიდროდ იყო დაკავშირებული მალტის მედია-სივრცესთან, რაც განპირობებული იყო მისი ლიდერის, მეიბელ სტრიკლენდის პიროვნული და პროფესიული იდენტობით. სტრიკლენდი იყო წამყვანი გაზეთის — *Times of Malta* — დამფუძნებელი და რედაქტორი, რაც პარტიას ანიჭებდა უნიკალურ პლატფორმას საკუთარი იდეოლოგიისა და პროგრამული გზავნილების გავრცელებისთვის ფართო საზოგადოებაში.

1950-იანი წლებიდან მოყოლებული მალტის მედია აქტიურად მონაწილეობდა საზოგადოებრივი აზრის ფორმირებაში, განსაკუთრებით არჩევნების წინა პერიოდში. ამ მხრივ, პროგრესული კონსტიტუციონალისტური პარტია ერთ-ერთი იმ იშვიათ პოლიტიკურ სუბიექტთაგანი იყო, რომელიც მედიის საშუალებით ცდილობდა საკუთარი დღის წესრიგის მუდმივად აქტუალურად შენარჩუნებას. *Times of Malta*-ს მეშვეობით სტრიკლენდი აწარმოებდა აგიტაციას ანტიკომუნისტური რიტორიკით, რითაც ის სვამდა მკაფიო ზღვარს თავისა და ლეიბორისტური პარტიის შორის, რომელიც ხშირად იდევნებოდა როგორც ეკლესიისგან, ისე კონსერვატიული წრეებისგან.

პარტია ასევე აქტიურად იყენებდა რელიგიურ არგუმენტებს, რათა ლეგიტიმაცია მიენიჭებინა თავისი პოზიციებისთვის. კათოლიკური ეკლესიისადმი ერთგულება არა მხოლოდ იდეოლოგიური სარწმუნოება იყო, არამედ კომუნიკაციის ინსტრუმენტიც, რომელიც მიმართული იყო მალტის ტრადიციულ და ღრმად რელიგიურ მოსახლეობაზე. სტრიკლენდის ტექსტები ხშირად შეიცავდა პასაჟებს რელიგიური მორალის შესახებ, რაც განსაკუთრებით მკაფიოდ გამოიკვეთა 1960-იანი წლების საარჩევნო კამპანიებში.

მიუხედავად ამისა, პარტია მაინც დარჩა მარგინალურ პოზიციაზე მალტის პოლიტიკურ სისტემაში. ზოგიერთი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ სტრიკლენდის მკაცრი და ზოგჯერ ექსკლუზიური რედაქციული ხაზი *Times of Malta*-ში უპირისპირდებოდა უფრო ფართო და პლურალისტურ საზოგადოებრივ განწყობებს. ამასთან, პარტიის იმიჯი გაიგივებული იყო სტრიკლენდის პიროვნებასთან, რაც მას პარტიის ორგანიზაციული სტრუქტურის გაძლიერებისა და ახალი თაობის ლიდერების ჩამოყალიბების შესაძლებლობას ართმევდა.

მალტის მედია და მალტის პოლიტიკა თემატურად დაკავშირებულ სტატიებში დაფიქსირებულია, რომ მალტაში 1960-იან წლებში პოლიტიკური კომუნიკაცია მკვეთრად პოლარიზებული გახდა, რაც ნაწილობრივ გამოიწვია მედიასაშუალებების როლმა. ამ კონტექსტში პროგრესული კონსტიტუციონალისტური პარტია გამოდგა როგორც პოლიტიკურ-საგანმანათლებლო პლატფორმა, თუმცა შეზღუდული იყო რეალური გავლენით მასობრივ ელექტორატზე.

## ლიტერატურა 
* McHale, Vincent E. (1983). *Political Parties of Europe*. Greenwood Press. ISBN 0-313-23804-9.
* Zammit, Ninu (2006). Restoration of forts and fortifications, *Times of Malta*.
* Cini, George (2005). Life inside a WWII shelter, *Times of Malta*.
* Attard, David P. (2020). "The De Redin Tower in Maltese Political Heraldry". *Journal of Maltese Studies*, № 67.
* Fenech, Dominic (2009). *The Church and Politics in Twentieth-Century Malta*. University of Malta Press.

## რესურსები ინტერნეტში
* პროგრესული კონსტიტუციონალისტური პარტიის პრინციპები და პროგრამა (ინგლისურად)

## სქოლიო