open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბიუკი

**ბიუკი** () — მთის მასივი დასავლეთ კარპატებში, ჩრდილოეთ უნგრეთში. სიმაღლე 960 მ (მთა კეტოშ-ბერცი). ჩრდილოეთ-დასავლეთი ნაწილი უმეტესწილად აგებულია კირქვებით, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთი მონაკვეთი დაყოფილია ნასხლეტებად, რომელზედაც პლიოცენში ანდეზიტური ლავების ამონთხევა მიმდინარეობდა. ფართოდ არის განვითარებული რელიეფის კარსტული ფორმები. ბიუკი ინტენსიურად არის დანაწევრებული მდინარეების შაიოსა და ტისის შენაკადების ხეობებით. კალთების ქვედა ნაწილში ბაღები და ვენახებია, უფრო მაღლა — მუხის და წიფლის ტყეები.

## სქოლიო 
კატეგორია:უნგრეთის ქედები
პოტოსი (ნარინიო)

**პოტოსი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში. მდებარეობს ნარინიოს დეპარტამენტში.

2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 040 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 397 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* ნარინიოს დეპარტამენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* statoids.com-ის მონაცემები
* კოლუმბიის სტატისტიკის ეროვნული დეპარტამენტის 2005 წლის მონაცემები 

კატეგორია:ნარინიოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ტრაზიმენის ტბის ბრძოლა

**ტრაზიმენის ტბის ბრძოლა** — მეორე პუნიკური ომის ბრძოლა, სადაც კართაგენელმა მხედართმთავარმა ჰანიბალმა დაამარცხა რომის არმია გაიუს ფლამინიუსის ხელმძღვანელობით. გაიმართა ძვ. წ. 217 წელს ცენტრალურ იტალიაში ტრაზიმენის ტბის ნაპირზე.

ტრებიასთან დამარცხების შემდეგ, ძვ. წ. 217 წლისათვის რომში კონსულებად აირჩიეს გნეუს სერვილიუს გემინუსი და გაიუს ფლამინიუსი. მათ ახალი არმიის შეკრება დაიწყეს მტერთან ანგარიშის გასასწორებლად. ახალმა კონსულებმა გადაწყვიტეს დაეკავებინათ შუა იტალიაში შესაჭრელად ყველაზე მოხერხებული გასასვლელი არიმინუმთან და არეციუმთან. ჰანიბალმა აირჩია მესამე, უფრო ძნელად სავალი გზა. მან გაიარა ქალაქი პისტორია და ადიდებული მდინარის შედეგად დატბორილი და დაჭაობებული არნოს ველი. მარცხნივ ჩამოიტოვა არეციუმი სადაც გაიუს ფლამინიუსი იყო ჩასაფრებული და შეიჭრა ეტრურიაში. ფლამინიუსმა როგორც კი შეიტყო ჰანიბალის მანევრირების შესახებ, არ დაელოდა სერვილიუსს და ფორსირებული მარშით გაეშურა მასთან შესახვედრად. არეციუმიდან მიმავალი გზა გადიოდა ტრაზიმენის ტბის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, რომელიც ვიწრო დაბლობს წარმოადგენდა. დაბლობს ჩრდილოეთიდან მაღალი მთები ერტყა, დასავლეთიდან შესასვლელი ვიწრო ხეობას წარმოადგენდა, ხოლო აღმოსავლეთისკენ გასასვლელი ციცაბო ფლატეს. ჰანიბალმა სწორედ ეს ადგილი ამოირჩია ჩასაფრებისათვის: აღმოსავლეთით, გასასვლელთან მსუბუქად შეიარაღებულები ჩაასაფრა, დასავლეთით მძიმე ქვეითი ჯარი და გალები, ხოლო მთებს შუბოსნები და მსროლელები შეუსია. სისხლისმღვრელ ბრძოლაში რომაელთა არმიის ნახევარი დაიღუპა, ბრძოლის ველზე დაეცა თავად მთავარსარდალი ფლამინიუსი.

ტრაზიმენთან ტრიუმფმა რომისაკენ გზა გაუხსნა ჰანიბალს, მაგრამ მან სულ სხვა გზა აირჩია. რომზე პირდაპირ შეტევის ნაცვლად იტალიის საბოლოო აოხრება გადაწყვიტა, მისი აზრით ეს გარესამყაროსაგან იტალიის სრულ იზოლაციას გამოიწვევდა და დაასუსტებდა. მხოლოდ ამის შემდეგ შეიძლებოდა ფიქრი რომის აღებაზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჰანიბალი

## ლიტერატურა 
* ლატარია თ., კილასონია ე., 100 საუკეთესო ბრძოლა, თბ., 2010
* ქავთარია გ. ჰანიბალი, გამოჩენილ ადამიანთა ცხოვრება, 62, თბ., 1979

## სქოლიო 
კატეგორია:მეორე პუნიკური ომის ბრძოლები
კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის ბრძოლები
ბენ კინგსლი

**სერ ბენ კინგსლი** (;  დ. 31 დეკემბერი, 1943) — ინგლისელი მსახიობი. 50 წლიანი კარიერის მანძილზე მიღებული აქვს ოსკარის, გრემის, ოქროს გლობუსისა და BAFTA-ს ჯილდოები.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 31 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სტივენ ზეილიანი

**სტივენ ზეილიანი** (; დ. 30 იანვარი, 1953, ფრესნო) — ამერიკელი სცენარისტი, რეჟისორი, მემონტაჟე და პროდიუსერი. მიღებული აქვს ოსკარის ჯილდო.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
*
*

კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:დაბადებული 30 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლუპკოვის უღელტეხილი

**ლუპკოვის უღელტეხილი** ( ) — უღელტეხილი კარპატებში, პოლონეთისა და სლოვაკეთის საზღვარზე. სიმაღლე 640 მ. უღელტეხილზე გადის 642 მ სიგრძის სარკინიგზო გვირაბი, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებს პოლონეთსა და სლოვაკეთს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლუპკოვის უღელტეხილი რუკაზე 
 
კატეგორია:პოლონეთის უღელტეხილები
კატეგორია:სლოვაკეთის უღელტეხილები
დუკლა

**დუკლა** ( ) — უღელტეხილი აღმოსავლეთ ბესკიდებში, სლოვაკეთისა და პოლონეთის საზღვარზე. სიმაღლე 502 მ. დუკლის მახლობლად მდებარეობს ქალაქი დუკლა. დუკლაზე გადის ქალაქ კროსნოსა (პოლონეთი) და ქალაქ პრეშოვის (ჩეხეთი) დამაკავშირებელი გზატკეცილი. უღელტეხილზე გადის აგრეთვე ერთ-ერთი უძველესი სავაჭრო გზა — დუკლა-სვიდნიკი. წარმოადგენდა ლემკებისა და ბოიკების ეთნოგრაფიულ საზღვარს. 

1849 წელს უნგრეთში რევოლუციის ჩასახშობად უღელტეხილზე გაიარა რუსულმა არმიამ ივანე პასკევიჩის მეთაურობით. 1944 წლის სექტემბერ-ოქტომბერში სლოვაკეთის ეროვნული აჯანყების მხარდასაჭერად უღელტეხილზე იერიში მიიტანა წითელმა არმიამ, რითაც დაიწყო ჩეხოსლოვაკიის განთავისუფლება.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:სლოვაკეთის უღელტეხილები 
კატეგორია:პოლონეთის უღელტეხილები
ოქროს გლობუსის 53-ე დაჯილდოება

**ოქროს გლობუსის 53-ე დაჯილდოება** გაიმართა 1996 წლის 21 იანვარს. მასში მონაწილეობა მიიღო 1995 წელს გამოსულმა ფილმებმა და სატელევიზიო პროდუქტებმა.

## კინო 
## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ოქროს გლობუსი
კილიან მერფი

**კილიან მერფი** (; დ. 25 მაისი, 1976, დაგლასი) — ირლანდიელი კინოსა და თეატრის მსახიობი. გამოირჩევა შესრულებისას ქამელეონისებური გარდასახვითა და თვალის უჩვეულოდ ლურჯი ფერით. კარიერა დაიწყო როგორც როკმუსიკოსმა. აქტიურად თანამშრომლობს კრისტოფერ ნოლანთან.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ირლანდიელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:დაბადებული 25 მაისი
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დეივიდ ლინჩი

**დეივიდ ლინჩი** (; დ. 20 იანვარი, 1946 — გ. 16 იანვარი, 2025) — ამერიკელი რეჟისორი, პროდიუსერი, ვიზუალური არტისტი, მუსიკოსი და შეთავსებით, მსახიობი. ცნობილია სიურრეალისტური ფილმებით. მუშაობდა რამდენიმე სატელევიზიო სერიალზეც, რომელთა შორის განსაკუთრებით ცნობილია მარკ ფროსტთან ერთად შექმნილი „ტვინ პიქსი“ (1990—1991).

2017 წელს განაცხადა, რომ აღარ აპირებდა სრულმეტრაჟიანი მხატვრული ფილმების გადაღებას.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* LynchNet - ვრცელი ინფორმაცია ფილმების შესახებ
* 
* 
* დეივიდ ლინჩის ფონდი
* 
* დეივიდ ლინჩი საიტზე Allmovie
* დეივიდ ლინჩი საიტზე Moviefone
* დეივიდ ლინჩი საიტზე Rotten Tomatoes
* ბიბლიოგრაფია და სტატიები  კალიფორნიის უნივერსიტეტის საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:ამერიკელი ანიმატორები
კატეგორია:ამერიკელი როკ-მუსიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი მხატვრები
კატეგორია:სეზარის მფლობელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი ფინელები
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ქარი, რომელიც ქერს არხევს

„**ქარი, რომელიც ქერს არხევს**“ — რეჟისორ კენ ლოუჩის მხატვრული ფილმი ირლანდიის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის შესახებ. ფილმმა მიიღო ოქროს პალმის რტო.

## სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება ირლანდიაში მე-20 საუკუნის 20-იან წლებში. ირლანდია იღებს ავტონომიურ უფლებებს და ხდება განხეთქილება ირლანდიის განმათავისუფლებელ მოძრაობაში. დამპყრობელთან ბძოლას ანაცვლებს სამოქალაქო და ანტიკაპიტალისტური ბრძოლა. ბარიკადების სხვადასხვა მხარეს აღმოჩნდებიან ძმები. უფროსი ძმა, ტედი, უხეში და მებრძოლი სულის ადამიანი ირლანდიური სპეცდანიშნულების რაზმის წევრი ხდება. უმცროსი ძმა, დემიენი, რომელიც ექიმობას აპირებდა, ანტიკაპიტალისტური მოძრობის ერთ-ერთი ლიდერი ხდება. ძმათა დაპირისპირება მთავრდება იმით, რომ ტედი იძულებულია, თავად აღასრულოს დემიანის დახვრეტის განაჩენი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:კენ ლოუჩის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ირლანდიურენოვანი ფილმები
კატეგორია:2006 წლის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ირლანდიის რესპუბლიკური არმიის შესახებ
კატეგორია:ოქროს პალმის რტოს მფლობელი ფილმები
ტიცინოს ბრძოლა

**ტიცინოს ბრძოლა** — მეორე პუნიკური ომის ბრძოლა, სადაც კართაგენელმა მხედართმთავარმა ჰანიბალმა დაამარცხა რომის არმია პუბლიუს კორნელიუს სციპიონის ხელმძღვანელობით. გაიმართა ძვ. წ. 218 წელს იტალიაში მდინარე ტიცინოს ნაპირზე.

საგუნტის ალყის შემდეგ ჰანიბალი, ალპების გადალახვის შედეგად იტალიაში ჩადის სალაშქროდ და დაბანაკდება მდინარე პადუსის მარცხენა მხარეს. პადუსის მარცხენა მხარეს მდგარმა ჰანიბალმა შეიტყო, რომ  სციპიონი უკვე პადუსის ველზე იდგა. კართაგენის ლაშქარი მდინარის ნაპირს მიუახლოვდა. ძვ. წ. 218 წლის ნოემბერში კართაგენელები და რომაელები მდინარე პადუსის (პოს) ჩრდილოეთ ნაპირზე შეხვდნენ, მდინარეებს სესიასა და ტიცინოს შორის. რომის კონსულისა და კართაგენის სარდლის საბრძოლო ტაქტიკა მკვეთრად განსხვავდებოდა ერთმანეთისაგან. სციპიონი დინჯად ცდილობდა შეეკრა რომისკენ მიმავალი გზები, ჰანიბალი სწრაფი მოქმედებებით რომაელებს ამოსუნთქვის საშუალებას არ აძლევდა. პირველი არევ-დარევის შემდეგ თანაბარი ბრძოლა გაიმართა. ხელჩართულ ბრძოლაში სციპიონი დაიჭრა, იგი გადაარჩინა მისმა 17 წლის შვილმა, შემდეგში სციპიონ აფრიკელად (უფროსი) ცნობილმა. მომხდარით შეშფოთებულმა რომაელებმა დიდი წვალებით გაარღვიეს ალყა და ბანაკში დაბრუნდნენ.

რომაელები ასეთ სწრაფსა და მოულოდნელ დამარცხებას არ ელოდნენ. სციპიონი გრძნობდა, რომ მისი არმია მტრის ხელახლა თავდასხმას ვერ გაუძლებდა და ლაშქრის გადარჩენაზე უნდა ეზრუნა. საჭირო იყო საიმედო თავშესაფრის პოვნა. სციპიონმა მეორე ღამესვე აყარა ლაშქარი და მდინარე პადუსი ფარულად გადალახა. ჰანიბალმა გვიან გაიგო მტრის გაქცევა, თავისი მეომრები დაადევნა და მაინც მოახერხა რამდენიმე ათასი ლტოლვილი რომაელი მეომრის ხელში ჩაგდება. სციპიონმა ქალაქ პლაცენციას შეაფარა თავი.

პირველმა გამარჯვებამ ჰანიბალის მდგომარეობა განამტკიცა და მის არმიას მოქმედების ახალი გეგმები გადაუშალა. პადუსის ნაპირებზე მყოფ ჰანიბალთან გამოცხადდნენ ციზალპელი გალების წარმომადგენლები და მეგობრობა და თანამშრომლობა შესთავაზეს. ჰანიბალის არმიის რიგები დღითი დღე ახალი მეომრებით ივსებოდა და ის დანაკლისი, რაც ესპანეთიდან იტალიამდე განიცადა, სულ მოკლე ხანში თითქმის ანაზღაურდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჰანიბალი

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მეორე პუნიკური ომის ბრძოლები
კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის ბრძოლები
საგადამხდელო ბალანსი

**საგადამხდელო ბალანსი** — ქვეყანასა და დანარჩენ მსოფლიოს შორის განხორციელებული ფულადი ტრანზაქციების ბუღალტრული ჩანაწერი. ეს ტრანზაქციები მოიცავს გადახდებს განხორციელებულ: იმპორტსა და ექსპორტზე, საქონელზე, მომსახურებაზე, ფინანსურ კაპიტალსა და სატრანსფერო გადასახადებზე. საგადამხდელო ბალანსი დგება გარკვეულ პერიოდზე და ძირითადად ქვეყნის ადგილობრივ ვალუტაში. ეროვნული ფონდების წყაროები, როგორიცაა ექსპორტი ან შემოსავალი სესხებიდან და ინვესტიციებიდან, აღირიცხება როგორც დადებითი ბალანსის ანგარიშები. ხოლო იმპორტი და სხვა ქვეყანაში განხორციელებული ინვესტიციები აღირიცხება როგორც უარყოფითი ბალანსის ანგარიშები.

საგადამხდელო ბალანსის დაჯამებამ უნდა მოგვცეს შედეგი ნული, ყველა ნაირი სიჭარბისა ან დაკლების გარეშე. მაგალითად თუ ქვეყანაში იმპორტი აღემატება ექსპორტს, მისი სავაჭრო ბალანსი უნდა იყოს უარყოფითი, მაგრამ დეფიციტის დაბალანსება მოხდება სხვა საშუალებებით, მაგალითად: ინვესტიციებით, სხვა ქვეყნისგან ვალის აღებით ან ცენტრალური ბანკის რეზერვების გამოყენებით. დისბალანში შეიძლება იყოს მხოლოდ მთლიანი ბალანსის ცალკეულ ელემენტებში, მაგაალითად: მიმდინარე ანგარიშში, კაპიტალის ანგარიშში (ცენტრალური ბანკის რეზერვის ანგარიშის გამოკლებით) ან მათ ჯამში. ხანდახან გამოიყენება ტერმინები "დადებითი საგადამხდელო ბალანსი" ან "უარყოფითი საგადამხდელო ბალანსი", მაგრამ ეს ტერმინები ყოველთვის გამოიყენება მხოლოდ რომელიმე ერთი კომპონენტის მიმართ, მაგალითად ექსპორტ იმპორტის შეფარდებისას. 

ფიქსირებული სავალუტი კურსის მქონე ქვეყნების შემთხვევაში ბალანსის შენარჩუნება მიიღწევა ცენტრალური ბანკის მიერ არსებული განსხვავების მიხედვით სავალუტო ბაზარზე ვაჭრობით, რითიც ხდება არსებული სავალუტო კურსის დაცვა. ფიქსირებული სავალუტო კურსის მეორე ფორმაა მართვადი მცურავი კურსი, რომლის დროსაც დასაშვებია კურსის გარკვეული ცვლილებები. სავალუტო კურსის მესამე სახეა - ვალუტის მცურავი კურსი, ასეთი სავალუტო რეჟიმის შემთხვევაში ცენტრალური ბანკი საერთოდ არ ერევა ვალუტის კურსის ფორმირებაში. ასეთ შემთხვევაში ვალუტის კურსს მხოლოდ ბაზარი განსაზღვრავს და არ ხდება ცენტრალური ბანკის რეზერვების ცვლილება.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ფულის ისტორია

## ლიტერატურა 
* Economics 8th Edition by David Begg, Stanley Fischer and Rudiger Dornbusch, McGraw-Hill
* Economics Third Edition by Alain Anderton, Causeway Press

## რესურსები ინტერნეტში 
* Comprehensive international BOP statistics from the IMF
* BOP for Hong Kong 
* US statistics  

## სქოლიო 
კატეგორია:ეკონომიკური ინდიკატორები
ოქროს გლობუსის 34-ე დაჯილდოება

**ოქროს გლობუსის 34-ე დაჯილდოება** გაიმართა 1977 წლის 29 იანვარს. მასში მონაწილეობა მიიღო 1976 წელს გამოსულმა კინო და ტელენამუშევრებმა

## კინო 
## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ოქროს გლობუსი
სკოტ რუდინი

**სკოტ რუდინი** (; დ. 14 ივლისი, 1958, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი კინოპროდიუსერი. 2012 წელს ის გახდა ერთ-ერთი იმ იშვიათ ადამიანთაგანი, რომელსაც მოპოვებული აქვს ემის, გრემის, ტონისა და ოსკარის ჯილდოები.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:ნიუ-იორკელები
კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აირისი (ფილმი)

**აირისი** () — 2001 წლის ბიოგრაფიული ფილმი მეოცე საუკუნის ერთ-ერთი გამოჩენილი მწერლის, მოაზროვნისა და ფილოსოფოსის, აირის მერდოკის შესახებ. ჯუდი დენჩმა მიიღო

## სიუჟეტი
ფილმი ასახავს აირის მერდოკის ცხოვრებასა და მის ურთიერთობას მეუღლე ჯონ ბეილისთან. მათ ერთმანეთი გაიცნეს ჯერ კიდევ მაშინ, როდესაც ახალგაზრდა აირისი მასწავლებლად მუშაობდა ოქსფორდში. 40 წლიანი თანაცხოვრების შემდეგ აირისი ალცჰაიმერის დაავადებით იტანჯება. დაავადება მას წერისა და ცხოვრების საშუალებას არ აძლევს.

## როლებში
*ჯუდი დენჩი - აირის მერდოკი
*კეიტ უინსლეტი - ახალგაზრდა აირის მერდოკი
*ჯიმ ბროუდბენტი - ჯონ ბეილი
*ჰიუ ბონევილი - ახალგაზრდა ჯონ ბეილი

## ჯილდოები
**ოსკარი**
#საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: ჯიმ ბროუდბენტი

**ოქროს გლობუსი**
#საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: ჯიმ ბროუდბენტი

**BAFTA**
#საუკეთესო მსახიობი ქალი: ჯუდი დენჩი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ბიოგრაფიებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:2001 წლის ფილმები
კატეგორია:Pinewood Studios-ის ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული რომანტიკული დრამატული ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ბიოგრაფიული დრამატული ფილმები
კატეგორია:BBC Films-ის ფილმები
კატეგორია:BAFTA-ს გამარჯვებულები (ფილმები)
კატეგორია:ამერიკული რომანტიკული დრამატული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ბიოგრაფიული დრამატული ფილმები
საფონდო ბაზრის ინდექსი

მინი|შარჟი:*თქვენი საფონდო ინდექსი კაი ხასიათზე მაყენებს...*
**საფონდო ბაზრის ინდექსი** ან **საფონდო ინდექსი** — საფონდო ბაზრის კონკრეტული კომპონენტის წილის განსაზღვრის მეთოდი. მისი გამოანგარიშება ხდება შერჩეული ფასიანი ქაღალდების ფასების მიხედვით (ძირითადად საშუალო შეწონილით.) გამოიყენება ძირითადად ფინანსური მენეჯერებისა და ინვესტორების მიერ ბაზრის შეფასებისა და კონკრეტული ინვესტიციიდან სავარაუდო მოგების დაანგარიშებისთვის.

## მსოფლიოს ძირითადი საფონდო ინდექსები 

## ლიტერატურა 
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
* Stock Index Profile at Wikinvest
* India stock index based on median price change - MEXi 
* Stock market index: data and charts

კატეგორია:საფონდო ბაზარი
ლოდოვიკო დე ვართემა

**ლოდოვიკო დე ვართემა** (; დ. 1468, ბოლონია — გ. 1517) — იტალიელი მოგზაური, თავგადასავლების მაძიებელი, მწერალი.

## მოგზაურობა
ექვსი წლის მანძილზე მოგზაურობდა ახლო აღმოსავლეთში, აფრიკაში, ინდოეთსა და სამხრეთ აზიაში. გამოაქვეყნა მოგზაურობის ანგარიში, რომელიც ძალიან პოპულარული იყო და თანამედროვეებზე დიდი გავლენა მოახდინა. 1503 წელს დამასკოში ჩამავალი ვართემა ჰაჯიზე მიმავალ ქარავანს შეუერთდა და ევროპელთაგან პირველი მოხვდა მედინაში.

იგი 1504 წელს შევიდა ომანის პორტ მასკატში, რომელიც სპარსეთისკენ მიმავალი ძირითადი მარშრუტი იყო. რამდენიმეჯერ სცადა სამარყანდში წასვლა, მაგრამ ყველა ცდა მარცხით დამთავრდა. ვართემას ანგარიში XVI საუკუნის რამდენიმე კარტოგრაფმა გამოიყენა, მათ შორის მარტინ ვალდზეემიულერმა, გერჰარდ მერკატორმა და სებასტიან მიუნსტერმა.

ვართემა ამტკიცებდა, რომ ირანელ ვაჭართან ერთად, რომელიც გაიცნო შირაზში, შრი-ლანკა, მიანმარი და მალაის არქიპელაგი მოიარა. თუმცა ეს ფაქტი ბევრ მეცნიერს საეჭვოდ მიაჩნია.

## რესურსები ინტერნეტში
*ვართემა
*ლოდოვიკო დე ვართემა — ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:იტალიელი მოგზაურები
კატეგორია:დაბადებული 1468
კატეგორია:გარდაცვლილი 1517
კატეგორია:აზიის მკვლევრები
კატეგორია:მოგზაურები ინდოეთში
კატეგორია:შუა საუკუნეების მოგზაურები
ჰორსტი

მინი|აშშ-ის გეოლოგიური სამსახურის სურათი 
**ჰორსტი** ( — ბუდე) — დედამიწის ქერქის აზევებული, ჩვეულებრივ, წაგრძელებული უბანი, რომელიც შემოსაზღვრულია ციცაბო რღვევებით — ნასხლეტებით ან შესხლეტვებით. ჰორსტის სიგანე რამდენიმე ათეულ კილომეტრს, ხოლო სიგრძე — რამდენიმე ასეულ კილომეტრს აღწევს. ხშირად ჰორსტი ართულებს ნაოჭა სტრუქტურებს და ქმნის ჰორსტ-ანტიკლინს — ანტიკლინს, რომლის გული რღვევების გასწვრივ აზევებულია ფრთების მიმართ. ჰორსტ-ანტიკლინი დამახასიათებელია ახალგაზრდა ბაქნებისათვის. გეგმაში წაგრძელებული, იშვიათად იზომეტრიული მოხაზულობისაა. გადაადგილების ამპლიტუდა შეადგენს რამდენიმე ათას მეტრს. ტერმინი შემოიღო ავსტრიელმა გეოლოგმა ედუარდ ზიუსმა 1873 წელს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:სტრუქტურული გეოლოგია
საგუნტის ალყა

**საგუნტის ალყა** — კართაგენის ჯარების მიერ ჩატარებული სამხედრო ოპერაცია საგუნტოში (ესპანეთი), მეორე პუნიკური ომის დროს.

ვაკცეების ქალაქების ჰერმანდიკისა და არბოკალას აღების შემდეგ პირენეს ნახევარკუნძულზე მდინარე იბერის სამხრეთით არსებული ყველა ქალაქი და ტომი ჰანიბალს დაემორჩილა. გამონაკლისი იყო მხოლოდ ქალაქი საგუნტი (ამჟამად საგუნტო). ჰანიბალმა კარგად იცოდა, რომ საგუნტის საქმეებში ჩარევა რომთან დააპირისპირებდა, ვინაიდან ქალაქი რომაელთა მოკავშირე იყო. ამავე დროს, ჰანიბალის აზრით, სწორედ საგუნტი იყო საუკეთესო ასპარეზი რომთან ომის წამოსაწყებად. მიზნის მისაღწევად მიზეზის გამონახვა მარტივად შეიძლებოდა, თუმცა ჰანიბალმა საგნუტსა და მის მეზობლებს შორის ურთიერთობის გამწვავება გადაწყვიტა. ყოველნაირად უწყობდა ხელს საგნუტელებისა და ტურდეტანებს შორის მტრობის გაღვივებას. პარალელურად ჰანიბალი ცდილობდა ნელ-ნელა დაეძაბა რომი-კართაგენის ურთიერთობა და ანტირომაულად განეწყო კართაგენის არისტოკრატიული ოლიგარქია. ჰანიბალმა  კართაგენის სენატს აცნობა, რომ რომაელები აგულიანებდნენ იბერებს და კართაგენის წინააღმდეგ განაწყობდნენ. საბოლოოდ კართაგენის ხელისუფლებამ ჰანიბალს დაავალა საგუნტის მიმართ ისე ემოქმედა, როგორც თვითონ მიიჩნევდა საჭიროდ.

ძვ. წ. 219 წელს, ჰანიბალის ბრძანებით, კართაგენის არმია ქალაქ საგუნტის მიმართულებით დაიძრა. ჰანიბალი სამი მხრიდან უტევდა ქალაქს, მაგრამ საგუნტის დამცველები ღირსეულად იგერიებდნენ მტრის თავდასხმას. ერთ-ერთი შეტაკების დროს ჰანიბალი დაიჭრა კიდეც. ახალი შეტევა უფრო მძაფრად დაიწყო ჰანიბალის  გამოჯანმრთელების შემდეგ. საგნუტელებმა დახმარებისათვის ელჩები ჯერ კიდევ ძვ. წ. 220 წელს გააგზავნეს რომში, მაგრამ საგუნტის თხოვნა უყურადღებოდ დატოვეს.  რომში მხოლოდ მაშინ დაინტერესდნენ საგუნტის საკითხით, როდესაც გაიგეს, რომ ქალაქი ალყაში იყო მოქცეული. სენატმა დიპლომატიური გზით სცადა პრობლემის მოგვარება და ჰანიბალთან ელჩობა გააგზავნა. რომის წარმომადგენლები გამოცხადნენ ესპანეთში, მაგრამ საგუნტის ალყით გართულმა ჰანიბალმა ისინი არ მიიღო. ამის შემდეგ განაწყენებული ელჩები კართაგენში გაეშურნენ. რომაელებმა კართაგენის სენატს მოსთხვეს შეეწყვიტათ საომარი მოქმედება საგუნტის წინააღმდეგ და ჰანიბალი დაესაჯათ. მიუხედავად ანტიბარკისტული პარტიის გაძლიერებისა, კართაგენის სენატმა ომის შეწყვეტაზე და ჰანიბალის დასჯაზე უარი განაცხადა. ელჩები გაწბილებულები დაბრუნდნენ. რვათვიანი ალყის შემდეგ ქალაქი საგუნტი დაეცა. ჰანიბალის ბრძანების თანახმად მამრობითი სქესის ყველა მოზარდი ამოხოცეს, ქალები და ბავშვები ტყვედ  ჩაიგდეს, ხოლო საგუნტის ტერიტორიაზე დაასახლეს ფინიკიელი კოლონისტები. 

საგუნტის დაცემის შემდეგ, რომმა კვლავ გაგზავნა მისია კართაგენში და დაავალა ჰანიბალის დაუსჯელობის შემთხვევაში ომი გამოეცხადებინათ. ელჩებმა თავიანთი პრეტენზიები წარუდგინეს კართაგენის სენატს. ბუნებრივია, კართაგენელები არ აპირებდნენ ჰანიბალის დასჯას. ელჩობამ დავალებისამებრ ომი გამოუცხადა კართაგენს. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჰანიბალი

## ლიტერატურა 
* ქავთარია გ. ჰანიბალი, გამოჩენილ ადამიანთა ცხოვრება, 62, თბ., 1979

## სქოლიო
კატეგორია:მეორე პუნიკური ომის ბრძოლები
კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის ბრძოლები
სიცილიის ოქროს ბულა

**სიცილიის ოქროს ბულა** (, ) — დოკუმენტი, რომელიც 1212 წლის 26 სექტემბერს ბაზელში რომაელმა (გერმანელმა) ფრიდრიხ II ჰოენშტაუფენმა (მომავალში საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორი) გადასცა ჩეხეთის მეფეს, პრჟემისლ I ოტოკარს. დოკუმენტმა დაამტკიცა მისი სამეფო წოდება და დააწესა მისი მემკვიდრეობითობა, ასევე მიანიჭა რიგი პრივილიეგიები.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ოქროს ბულა (1356)
* პრჟემისლ I ოტოკარი
* ფრიდრიხ II ჰოენაშტაუფენი

## ლიტერატურა 
*  
*  
*  
*  

კატეგორია:1212
კატეგორია:ჩეხეთის ისტორია
ინვესტიტურისათვის ბრძოლა

thumb|შუა საუკუნეების მეფე ეპისკოპოსს გადასცემს საერო ძალაუფლების სიმბოლოს
**ინვესტიტურისათვის ბრძოლა** — მნიშვნელოვანი კონფლიქტი ეკლესიასა და საერო ძალაუფლებას შორის შუა საუკუნეების ევროპაში. XI-XII საუკუნეებში რომის პაპები ებრძოდნენ მონარქებს ეპისკოპოსებისა და აბატების დანიშვნის უფლების მოსაპოვებლად. წინააღმდეგობა გაგრძელდა დაახლოებით 50 წელი. ამ დროის განმავლობაში ნელ-ნელა სუსტდებოდა ფრანკონიული დინასტიის იმპერატორების მიერ დაარსებული საღვთო რომის იმპერიის უზენაესი ძალაუფლება. ამ დაპირისპირების შედეგად საგრძნობლად გაძლიერდნენ დიდი მთავრები და აბატები. ამან გამოუსწორებელი დარტყმა მიაყენა საღვთო რომის იმპერიის, როგორც სახელმწიფოს, ერთიანობას, რის შედეგადაც ის ვეღარ მოეგო გონს XIX საუკუნეში გერმანიის გაერთიანებამდე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ვორმსის კონკორდატი
* კანოსაში წასვლა

## ლიტერატურა 
* 
* 

კატეგორია:ქრისტიანობა შუა საუკუნეებში
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერია
ლეხის ბრძოლა

**ბრძოლა მდინარე ლეხზე** (, ) — ბრძოლა ოტო I დიდის ჯარებსა და მომთაბარე უნგრელებს შორის.

955 წლის 10 აგვისტოს გერმანულმა ჯარებმა მეფე ოტო I დიდის მეთაურობით გაანადგურეს ცენტრალურ ევროპაში შემოჭრილი მომთაბარე-უნგრელები და სამუდამოდ შეაჩერეს მათი გამანადგურებელი შემოსევები ქრისტიანულ ქვეყნებში. ბრძოლა გაიმართა აუგსბურგთან, მდინარე ლეხზე. მეფემ შეაგროვა 10 000 მხედარი, მაგრამ რაოდენობრივად მაინც ჩამოუვარდებოდა ბარბაროსებს, თუმცა შეიარაღებით ჯობდა — მძიმე გერმანული ცხენოსანი ჯარი მსუბუქად შეიარაღებული უნგრელების წინააღმდეგ. გამარჯვება, უპირველეს ყოვლისა, მიღწეულ იქნა დისციპლინის წყალობით. როდესაც გერმანელებს ალყა შემოარტყეს, უნგრელები ჩამოქვეითდნენ და ურმების ძარცვა დაიწყეს, რამაც ოტო I-ს ჩამოქვეითებულების განადგურების საშუალება მისცა, შემდეგ კი მათ მთავარ ურდოსაც მიაყენა დარტყმა. როდესაც გაქცეულებს მისდევდნენ, გერმანული რაზმები არ არღვევდნენ წესრიგს და არ ავიწყდებოდათ თავიანთი მცირერიცხვოვნობა. ტყვედ ჩავარდნილ უნგრელებს გერმანელები სიკვდილით სჯიდნენ, მათ შორის მათ ერთ-ერთ ბელადი, ლელეს, ხოლო ცოცხლად დარჩენილებს აჭრიდნენ ცხვირსა და ყურებს და ასეთ მდგომარეობაში აგზავნიდნენ თავისიანებთან. ლეხის ბრძოლას ხშირად უწოდებენ „გერმანელი ერის დაბადებას“ (*„Geburt der deutschen Nation“*).

## სქოლიო
კატეგორია:955
კატეგორია:X საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:უნგრეთის ბრძოლები
კატეგორია:გერმანიის ბრძოლები
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერიის ბრძოლები
კატეგორია:955 წლის ბრძოლები
ჯაბა ჯიღაური

'''ჯამბულ 'ჯაბა' ჯიღაური** (დ. 8 ივლისი, 1992, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ბათუმის „დინამოსა“ და საქართველოს ნაკრების ნახევარმცველი.

## ტიტულები 
***დინამო თბილისი**:
** უმაღლესი ლიგა ჩემპიონი (1): 2012/2013
** უმაღლესი ლიგა მეორე ადგილი (1): 2010/2011
** საქართველოს თასის გამარჯვებული (1): 2012/2013
** საქართველოს თასის ფინალისტი (1): 2013/2014

***ჩიხურა საჩხერე''':
** საქართველოს სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2013/2014
** საქართველოს სუპერთასის ფინალისტი (1): 2014/2015

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* პროფილი დინამოს ოფიციალურ საიტზე 

კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:საჩხერის ჩიხურას ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მარკა (ადმინისტრაციული ერთეული)

**მარკა** (, ) — სიტყვა წარმოდგება ძველგერმანული „marcha-დან“ („საზღვარი“). ძველ გერმანელებში თავდაპირველად აღნიშნავდა, როგორც კერძო სამფლობელოების, ასევე სახელმწიფო ტერიტორიების საზღვარს, ხოლო მისგან ნაწარმოები სიტყვა „marchio“ ნიშნავდა კაროლინგების სამეფოს სახიფათო სასაზღვრო რეგიონს. მარკის სათავეში იდგა მარკგრაფი. ამის შესაბამისად ყველა სასაზღვრო პროვინციას ეწოდებოდა მარკა (*Dänemark* — დანია, *Steiermark* — შტირია). ჯერ კიდევ VII საუკუნეში მარკამ მიიღო სხვა, გადატანითი მნიშვნელობაც: ასე ეწოდებოდა ოლქს, რომელიც მდებარეობდა ცნობილ საზღვრებში და მოიცავდა სხვადასხვა ტიპის სამფლობელოებს, რომლებიც იმყოფებოდა როგორც საზოგადოებრივ, ასევე კერძო საკუთრებაში.

## სქოლიო 
კატეგორია:ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულები
მეკლენბურგი

მინი|მარჯვნივ|300px|მეკლენბურგის დროშა (ტრადიციულად ხარის თავით)
მინი|მარცხნივ|300px|მეკლენბურგი 1815—1934
150პქ|thumb|მარჯვნივ|რეგიონის დროშის ოფიციალური ვერსია
**მეკლენბურგი** () — რეგიონი გერმანიის ჩრდილოეთში, ამჟამად მეკლენბურგ-წინა პომერანიის მიწის ნაწილი. მეკლენბურგის უმსხვილესი ქალაქები: როსტოკი, შვერინი, შტრალზუნდი, გრაიფსვალდი, ვისმარი, ნოიბრანდენბურგი.

## სახელწოდება 
ძველსაქსონურ დიალექტზე *მიკლი* (*mikil*) ნიშნავდა „დიდს“, ხოლო სიტყვა *ბურგი* (*burg, borg, borch*) შუა-ქვემოგერმანულად ნიშნავს *ციხეს, სიმაგრეს*. X-XI საუკუნეებში გამოიყენებოდა სახელწოდება *Mikilinborg* („დიდი ციხესიმაგრე“). სახელი დაკავშირებულია კონკრეტულ ადგილთან, დასახლებასთან, რომელიც დღემდე ატარებს სახელწოდებას *Burg Mecklenburg* — ნიკლოტინგების (ნიკლოტის შთამომავლები) ობოდრიდის სამთავრო დინასტიის ყოფილ საგვარეულო ციხესიმაგრესთან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Government portal of Mecklenburg-Western Pomerania 
* ["Mecklenburg"](https://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Mecklenburg). Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company. 1913.
* Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Mecklenburg". Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press

კატეგორია:საღვთო რომის იმპერია
კატეგორია:გერმანიის ისტორია
კომუნალური მოძრაობა

**კომუნალური მოძრაობა** — X-XIII საუკუნეებში დასავლეთ ევროპაში მოქალაქეების მოძრაობა სენიორების წინააღმდეგ თვითმმართველობისა და დამოუკიდებლობისთვის. თავდაპირველად მოქალაქეების მოთხოვნები შემოიფარგლებოდა ფეოდალური შევიწროებითა და გადასახადების შემცირებით. შემდეგ წარმოიშვა პოლიტიკური მიზნები — ქალაქური თვითმმართველობისა და უფლებების შეძენა. ბრძოლა მიმდინარეობდა არა უშალოდ ფეოდალური სისტემის, არამედ ამა თუ იმ ქალაქების სენიორების წინააღმდეგ.

სამხრეთ საფრანგეთის ქალაქებმა დამოუკიდებლობას სისხლისღვრის გარეშე მიაღწიეს (IX-XII სს.). ჩრდილოეთ საფრანგეთისა — ამიენი, ლანი, ბოვე, სუასონი და სხვა — და ფლანდრიის — გენტი, ბრიუგე, ლილი — ქალაქები თვმითმმართველები გახდნენ შეუპოვარი, ძირითადად შეიარაღებული ბრძოლის წყალობით.

## რესურსები ინტერნეტში 
*სტატია დიდ საბჭოთა ენციკლოპედიაში 
*ვ. ვ. კარევა. შუა საუკუნეების ისტორია. შუა საუკუნეების ქალაქი  

კატეგორია:ქალაქის სოციოლოგია
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერია
კათოლიკური ლიგა (1538)

**კათოლიკური ლიგა** (ნიურნბერგის კავშირი, ნიუნბერგის ლიგა, Liga sancta) შეიქმნა 1538 წლის 10 ივნისს ნიურნგერგში, როგორც შმალკალდენის კავშირის გამაწონასწორებელი. მას საღვთო რომის იმპერიაში პროტესტანტიზმის გავრცელებისთვის წინააღმდეგობა უნდა გაეწია. წევრებს შორის სერიოზული ინტერესთა კონფლიქტებისა და უნდობლობის გამო ლიგა არაეფექტური გამოდგა. თუმცა ოფიციალურად იგი 1549 წელს დაიშალა, როგორც მინიმუმ, 1545 წლიდან იგი დე-ფაქტოდ აღარ არსებობდა და მისი წევრები აწარმოებდნენ განსხვავებულ არაკოორდინირებულ პოლიტიკას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Der *Nürnberger Bund* auf historicum.net 

კატეგორია:გერმანიის ისტორია
კატეგორია:რეფორმაცია
ჯიმ ბროუდბენტი

**ჯიმ ბროუდბენტი** (; დ. 24 მაისი, 1949, ლინკოლნი)  — ინგლისელი თეატრის, კინოსა და ტელევიზიის მსახიობი.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სანქტ-პეტერბურგის ისტორიული ცენტრი და მასთან დაკავშირებული ძეგლთა კომპლექსები

**სანქტ-პეტერბურგის ისტორიული ცენტრი და მასთან დაკავშირებული ძეგლთა კომპლექსები** () — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის პირველი ძეგლი რუსეთში (ასევე საბჭოთა კავშირშიც). მსოფლიოს მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში გაწევრიანდა მე-14 სესიის დროს, 1990 წელს, ოთხ სხვა საბჭოთა ძეგლებთან ერთად — მოსკოვის კრემლი და წითელი მოედანი, კიევის წმინდა სოფიას საკათედრო ტაძარი და კიევ-პეჩერის ლავრა, ფერისცვალების ტაძარი კიჟის კუნძულზე, იჩან-ყალა.

## მდებარეობა
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში
რიჩარდ ეარი

**რიჩარდ ეარი** (; დ. 28 მარტი, 1943, ბარნსტეიპლი) — ინგლისელი რეჟისორი. მეტწილად მოღვაწეობს ოპერასა და თეატრში, შედარებით ისვიათად კინოსა და ტელევიზიაში.

## ფილმოგრაფია 
*2001 - აირისი (*Iris*)
*2006 - ჩანაწერები სკანდალის შესახებ *(Notes on a Scandal)*

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ინგლისელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:დაბადებული 28 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბიურგერი

**ბიურგერი** (, „ბიურგი“ ძველი ზემოგერმანული *burgari*-დან — „ქალაქის მცველები“) — ქალაქის მცხოვრები, მოქალაქე.

**მნიშვნელობის ევოლუცია:**

* ადრეულ შუა საუკუნეებში — დაცული დასახლებული პუნქტის — „ბურგის“ ( — ციხესიმაგრე, ქალაქი) მცხოვრებლები ან გამაგრებულ ეკლესიასთან დასახლებულები (; შუა-ზემო ლათ. *burgenses*).

* გვიან შუა საუკუნეებში (XII საუკუნე — XIV საუკუნე) — თავისუფალი მოქალაქეები გერმანული ქალაქებისა, რომლებსაც ჰქონდათ „ქალაქური სამართალი“ (მაგ. ლუბეკის სამართალი, მაგდებურგის სამართალი, კულმის სამართალი და სხვა) — ფეოდალური სიუზერენების (ფეოდალებისა და მეფეების) ქვეშევრდომესგან განსხვავებით.

* ახალ და უახლოეს ეპოქებში, ეროვნული სახელმწიფოების წარმოქმნის, შემდეგ კი მოქალაქეობრივი საზოგადოების ჩამოყალიბების პროცესში — სახელმწიფოს მოქალაქე (), რომელსაც ჰქონდა კონსტიტუციით მინიჭებული უფლებები ().

## ლიტერატურა 
* Энциклопедия Брокгауз. 21-е изд., 2006. — Т.5, с.129-130

კატეგორია:გერმანიის ისტორია
გრიგორიანული რეფორმა

[მინი|[გრიგოლ VII (პაპი)|გრიგოლ VII]]
**გრიგორიანული რეფორმა** — ისტორიულ ლიტერატურაში მიღებული აღნიშვნა კათოლიკური ეკლესიის მოძრაობისა რეფორმებისთვის, რომლებიც განხორციელდა XI საუკუნის მიწირულსა და XII საუკუნის დასაწყისში.

ამ რეფორმებმა სახელწოდება მიიღო რომის პაპის, გრიგოლ VII-ის სახელიდან, რომელმაც 1075 წელს გამოსცა თავისი ენციკლიკა პაპის დიქტატი, რომელმაც ბიძგი და მიმართულება მისცა კათოლიციზმში სულიერი განახლების ამ მოძრაობას. გრიგორიანული რეფორმის გატარებისას ძირითად პრობლემებს, რომელთა გარშემოც მიმდინარეობდა ბრძოლა, წარმოადგენდა ისეთი საკითხები, როგორიცაა სიმონია, ცელიბატი და ბრძოლა ინვესტიტურისთვის, ვინაიდან იმ დროს ეპისკოპოსების დანიშვნა საერო ძალაუფლების ხელში იყო. მას შემდეგ, რაც XII საუკუნის დასაწყისში ინვესტიტურისთვის ბრძოლა დასრულდა ეკლესიის გამარჯვებით და პაპის პოზიციის გამტკიცებით, რეფორმაციულმა მოძრაობამ ნელ-ნელა დაკარგა თავისი დინამიურობა.

საფრანგეთში რეფორმებისთვის მოძრაობის უმნიშვნელოვანესი სასულიერო ცენტრი იყო კლუნის ბურგუნდიული სააბატო, ხოლო გერმანიაში — ჰირზაუს სააბატო.

## ლიტერატურა 
* Johannes Laudage: *Gregorianische Reform und Investiturstreit* (= Erträge der Forschung, Bd. 282). Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 1993, ISBN 3-534-08566-3.

კატეგორია:კათოლიციზმი
კატეგორია:ქრისტიანობა შუა საუკუნეებში
ჯეირახი

**ჯეირახი** () — სოფელი ინგუშეთში, ჯეირახის რაიონისა და ჯეირახის სასოფლო დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი. სოფელი განლაგებულია მდინარე არმხის მარჯვენა სანაპიროზე, მდებარეობს ინგუშეთის დედაქალაქ — მაგასიდან სამხრეთ-დასავლეთით. დასახლების სახელწოდებას უკავშირებენ არაბულ სახელ — ჯარახს. ისტორიკოსების აზრით, სახელი დაკავშირებულია არაბ მხედართმთავარ ჯარახ იბნ აბდალახ ალ-ხაკამთან, რომელსაც სომხეთსა და ჩრდილოეთ ირანში არაბეთის ხალიფის მოადგილის თანამდებობა ეკავა.

## რესურსები ინტერნეტში
* საფოსტო ინდექსები და „ოკატოს“ კოდები — სოფელი ჯეირახი, ჯეირახის რაიონი, ინგუშეთი 
* ჯეირახის სასოფლო საბჭო , 0608014021
* რაიონის მოსახლეობა 

## სქოლიო
კატეგორია:ჯეირახის რაიონის სოფლები
ლომბარდიის ლიგა

**ლომბარდიის ლიგა** () — 16 ჩრდილო-იტალიური ქალაქის კავშირი საღვთო რომის იმპერიის წინააღმდეგ.

ლიგა შეიქმნა 1167 წლის 7 აპრილს პონტიდის მონასტერში. მისი დამაარსებლები იყვნენ — მილანი, ლოდი, ფერარა, პარმა და პიაჩენცა. ლომბარდიის ქალაქებში საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორის ბატონობის წინააღმდეგ ბრძოლისთვის შეთანხმებას ამ ქალაქებს შორის ხელი მოეწერა ოცი წლით. 1167 წლის აპრილ-დეკემბრის განმავლობაში ლიგას სხვა ქალაქებიც შეუერთდა.

1176 წლის ლენიანოს ბრძოლაში ლომბარდიის ლიგამ დაამარცხა ფრიდრიხ I ბარბაროსას რაინდები და იმპერატორს აიძულა, 1183 წელს ეღიარებინა ლომბარდიის ლიგის ქალაქების დამოუკიდებლობა. ლომბარდიის ლიგა 10 წლით განახლდა 1198 წელს.

1226 წელს ფრიდრიხ II ჰოენშტაუფენის ლომბარდიის დაპყრობის მცდელობასთან დაკავშირებით, ლომბარდიის ლიგა კიდევ 11 წლით გახანგრძლივდა.

## ლიგის წევრები 
# მილანი — 1167 წლის 7 აპრილიდან;
# პიაჩენცა — 1167 წლის 7 აპრილიდან;
# ფერარა — 1167 წლის 7 აპრილიდან;
# ლოდი — 1167 წლის 7 აპრილიდან;
# პარმა — 1167 წლის 7 აპრილიდან;
# კრემონა;
# მანტუა;
# ბერგამო;
# ბრეშია;
# ბოლონია;
# პადუა;
# ტრევიზო;
# ვიჩენცა;
# ვენეცია;
# ვერონა.

## იხილეთ აგრეთვე 
*გველფები და გიბელინები
*შვეიცარიის კავშირი
*ჰანზა

## ლიტერატურა 
* Gianluca Raccagni: *The Lombard League (1164–1225).* Oxford University Press, Oxford u.&nbsp;a. 2010, ISBN 978-0-19-726471-3 (= *A British Academy Postdoctoral Fellowship Monograph*; englisch).
* Odilo Engels: *Die Staufer.* 9. verbesserte und ergänzte Auflage mit Literaturnachtrag von Gerhard Lubich, Kohlhammer, Stuttgart 2010, ISBN 978-3-17-021363-0 (= *Kohlhammer-Urban-Taschenbücher* Band 154).
* Helmut Maurer (Hrsg.): *Kommunale Bündnisse Oberitaliens und Oberdeutschlands im Vergleich.* Thorbecke, Sigmaringen 1987, ISBN 3-7995-6633-3 (= *Konstanzer Arbeitskreis für Mittelalterliche Geschichte. Vorträge und Forschungen* Band 33).
* Stefan Weinfurter (Hrsg.): *Stauferreich im Wandel, Ordnungsvorstellungen und Politik in der Zeit Friedrich-Barbarossas*. Thorbecke, Stuttgart 2002, ISBN 978-3-7995-4260-9 (= *Mittelalter-Forschungen*, Band 9).

კატეგორია:1167
კატეგორია:იტალიის ისტორია
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერია
რეტეზატის მასივი

**რეტეზატის მასივი** () — მთის მასივი რუმინეთში, სამხრეთ კარპატებში. მაქსიმალური სიმაღლე 2509 მ (მთა პელიაგა). აგებულია უმეტესწილად გრანიტებით. შემორჩენილია ძველი გამყინვარების ნიშნები. ბევრია მყინვარული წარმოშობის ტბა, რომელთაგან აღსანიშნავია ბუკურა. არის ჰიდროგრაფიული ქსელი. შემოსილია ფართოფოთლოვანი და წიწვოვანი ტყით. ზევით ალპური მდელოა. მასივის ცენტრალური ნაწილი უკავია რეტეზატის ეროვნულ პარკს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* რეტეზატის მასივი 

კატეგორია:რუმინეთის ქედები
სირეტი

**სირეტი** ( ) — მდინარე უკრაინასა და რუმინეთში, დუნაის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 726 კმ, აუზის ფართობი 43 960 კმ². სათავე აქვს აღმოსავლეთ კარპატებში, ზღვის დონიდან 1238 მ სიმაღლეზე. მიედინება აღმოსავლეთ კარპატების მთისწინეთისა და მოლდოვის მაღლობის გამყოფ ხეობაში. დამახასიათებელია გაზაფხულის წყალდიდობა და ზაფხულის წყალმცირობა. გაძგიფულია დეკემბრის ბოლოდან თებერვლის ბოლომდე. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 185 მ³/წმ. მოაქვს დიდი რაოდენობით ნატანი. მდინარის აუზშია ჰესი. მიმდინარეობს ხე-ტყის დაცურება. სანაოსნოა მცირე გემებისათვის. მდინარის ნაპირზეა ქალაქი სირეტი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* რუმინეთის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* სირეტი — დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია 

კატეგორია:დუნაის შენაკადები
კატეგორია:ჩერნივცის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:რუმინეთის მდინარეები
ლალა-მარე

**ლალა-მარე** () — მყინვარული წარმოშობის ტბა რუმინეთის ჩრდილოეთ ნაწილში. მდებარეობს როდნის მასივზე, ზღვის დონიდან 1815 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 5637 მ², მაქსიმალური სიღრმე 2 მ. ტბის ირგვლივ ხარობს იშვიათი მცენარეულობა.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუმინეთის ტბები
ლალა-მიკი

**ლალა-მიკი** () — მყინვარული წარმოშობის ტბა რუმინეთის ჩრდილოეთ ნაწილში. მდებარეობს როდნის მასივზე, ზღვის დონიდან 1900 მ სიმაღლეზე. მაქსიმალური სიღრმე 0.4 მ. სიახლოვეს მდებარეობს ტბა ლალა-მარე.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუმინეთის ტბები
ლიამ კანინჰემი

**ლიამ კანინჰემი** ( დ. 2 ივნისი, 1961, დუბლინი) — ირლანდიელი კინოსა და თეატრის მსახიობი.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
*

კატეგორია:ირლანდიელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:დაბადებული 2 ივნისი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სირცხვილი (2011 წლის ფილმი)

**სირცხვილი** () — სტივ მაკ-კუინის 2011 წლის დრამატული ფილმი. ფილმი ასახავს თანამედროვე მეგაპოლისში მცხოვრები ადამიანის დამოკიდებულებას სექსზე. მაიკლ ფასბენდერმა მთავარი როლის შესრულებისთვის მიიღო ვოლპის თასი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* სექსი სირცხვილის გავლით არტარეა

კატეგორია:2011 წლის ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:დრამატული ფილმები
კატეგორია:სტივ მაკ-კუინის ფილმები
ფატრა-ტატრების ოლქი

**ფატრა-ტატრების ოლქი** ( ) — გეომორფოლოგიურ-გეოლოგიური ერთეული; შიდა დასავლეთი კარპატების ნაწილი. წარმოადგენს კარპატების ყველაზე მაღალ მონაკვეთს. ტერიტორიის დიდი ნაწილი მოქცეულია სლოვაკეთში, ნაწილი ავსტრიასა და პოლონეთში. მაქსიმალური სიმაღლე 2655 მ (მაღალი ტატრები, მწვერვალი გერლახოვსკი-შტიტი). ოლქის ტერიტორიაზეა დაცული ტერიტორიები და ეროვნული პარკები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფატრა-ტატრების ოლქი  
* ფატრა-ტატრების ოლქი 

კატეგორია:სლოვაკეთის ქედები
კატეგორია:ავსტრიის ქედები
კატეგორია:პოლონეთის ქედები
შიმშილობა (2008 წლის ფილმი)

**შიმშილობა** () — სტივ მაკ-კუინის პირველი მხატვრული ფილმი. ესაა ისტორიულ-ბიოგრაფიული დრამა, რომელიც დაფუძნებულია რეალურ ისტორიაზე. მაკ-კუინმა ამ ფილმისთვის მიიღო ოქროს ვიდეოკამერა.

## სიუჟეტი
ფილმში ასახულია ბობი სენდსის ცხოვრების უკანასკნელი ექვსი კვირა. სენდსი ირლანდიის რესპუბლიკური არმიის წევრია. 1977 წელს მას ასამართლებენ და მიუსჯიან 14 წელს იმ იარაღის ფლობისთვის, რომლისგანაც ესროლეს პოლიციელებს. სენდსი შიმშილობას გამოაცხადებს. მას რამდენიმე მიზანი აქვს: სურს მიეღო უფლება, არ ატაროს ციხის სამოსი, არ იმუშაოს, მიიღოს ამანათები და მთავარი: მიაღწიოს იმას, რომ ყველა პატიმარი, რომელიც „ირა“-ს წევრია, ცნონ პოლიტპატიმრად ან სამხედრო ტყვედ და არა დამნაშავედ. ციხეში ყოფნისას სენდსს ირჩევენ ბრიტანეთის პარლამენტის წევრად. პარლამენტი დაუყოვნებლივ იღებს კანონს, რომელიც მსჯავრდებულებს დეპუტატად გახდომის უფლებას უკრძალავს. შიმშილობისგან დასუსტებული სენდსი ციხეში იღუპება.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:2008 წლის ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ირლანდიური ფილმები
კატეგორია:ირლანდიურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ბიოგრაფიული ფილმები
კატეგორია:სტივ მაკ-კუინის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ირლანდიის რესპუბლიკური არმიის შესახებ
ლოურენს ფიშბორნი

**ლოურენს ფიშბორნი** (; დ. 30 ივლისი, 1961, დუბლინი) — ამერიკელი მსახიობი. იყო პირველი აფროამერიკელი, რომელმაც შეასრულა ოტელოს როლი 1995 წელს. მონაწილეობა აქვს მიღებული „მატრიცას“ ტრილოგიაში. მიღებული აქვს ტონისა და ემის ჯილდოები.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* Laurence Fishburne at Emmys.com

კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:დაბადებული 30 ივლისი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:აფრო-ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი დრამატურგები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები
კატეგორია:დრამა დესკის მფლობელები
კატეგორია:პრაიმტაიმის ემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:ტონის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პაბლო ოსვალდო

**პაბლო დანიელ ოსვალდო** (; დ. 12 იანვარი, 1986, ბუენოს აირესი, არგენტინა) — არგენტინული წარმოშობის იტალიელი ფეხბურთელი, გულშემატკივრებისთვის უფრო ცნობილია როგორც **პაბლო ოსვალდო** ან **დანი ოსვალდო**. თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე.

### სანაკრებო კარიერა 
2011–2014 წლებში იტალიის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 14 შეხვედრას ატარებს და 4 ბურთი გააქვს.

#### სანაკრებო გოლები
## მიღწევები
### საკლუბო
**ატალანტა** 
* სერია B: 2005–06

**რომა** 
* იტალიის თასი: ფინალისტი 2012–13
	 
**იუვენტუსი** 
* სერია A: 2013–14
	 
**ბოკა ხუნიორსი** 
* არგენტინის პრიმერა დივიზიონი: 2015
* არგენტინის თასი: 2014–15
* არგენტინის სუპერთასი: ფინალისტი 2015

### სანაკრებო
**იტალია U-21** 
* ტულონის ტურნირი: 2008

## რესურსები ინტერნეტში 
* პაბლო ოსვალდო — Soccerbase
* პაბლო ოსვალდო — Soccerway
* პაბლო ოსვალდო — Transfermarkt

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:იტალიელი არგენტინელები
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთელები
კატეგორია:არგენტინის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ურაკანის ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია B-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:ატალანტას ფეხბურთელები
კატეგორია:ლეჩეს ფეხბურთელები
კატეგორია:ფიორენტინას ფეხბურთელები
კატეგორია:ბოლონიის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანიოლის ფეხბურთელები
კატეგორია:რომას ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:საუთჰემპტონის ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:მილანის ინტერის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბოკა ხუნიორსის ფეხბურთელები
კატეგორია:პორტუგალიის პრიმეირა ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:პორტუს ფეხბურთელები
კატეგორია:ბანფილდის ფეხბურთელები
კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
როსარიო დოუსონი

**როსარიო დოუსონი** ( დ. 9 მაისი, 1979, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი მსახიობი. ის აფრო-კუბური და პუერტო-რიკოული წარმოშობისაა.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
*   

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:ნიუ-იორკელები
კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
ჩაჰლეუს მასივი

**ჩაჰლეუს მასივი** () — მთის მასივი ჩრდილო-აღმოსავლეთ რუმინეთში, აღმოსავლეთ კარპატებში. მაქსიმალური სიმაღლე 1907 მ (მთა ტოაკა). მნიშვნელოვანია აგრეთვე მთა ოკოლაშულ-მარე (1904 მ). მასივის გარკვეული ნაწილი უკავია ჩაჰლეუს ეროვნულ პარკს. პოპულარული ტურისტული ადგილია. არის რამდენიმე ტურისტული მარშრუტი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჩაჰლეუს ეროვნული პარკის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:რუმინეთის ქედები
ტიმიში

**ტიმიში**, **ტამიში** (, ) — მდინარე რუმინეთსა და სერბეთში, დუნაის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 339 კმ, აუზის ფართობი 13,085 კმ². ნაპირებზე გაშენებულია ქალაქები ლუგოჟი, კარანსებეში; ტიმიშისა და დუნაის შეერთების ადგილას მდებარეობს ქალაქი პანჩევო. სანაოსნოა მცირე გემებისათვის.

## იხილეთ აგრეთვე 
* რუმინეთის მდინარეების სია 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტიმიში — ენციკლოპედია ბრიტანიკა 

კატეგორია:რუმინეთის მდინარეები
კატეგორია:სერბეთის მდინარეები
ენისეისკი

**ენისეისკი** () — სამხარეო მნიშვნელობის ქალაქი რუსეთში, მუნიციპალური წარმონაქმნი. 2013 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 18 529 ადამიანს შეადგენდა. ენისეისკი მდებარეობს მდინარე ენისეის მარცხენა, დაბლობ ნაპირზე, კრასნოიარსკიდან 348 კილომეტრში.

ენისეისკი დაარსდა 1619 წელს, როგორც ციხე-ქალაქი და თავისი ხელსაყრელი გეოგრაფიული მდგომარეობის გამო სწრაფად გახდა აღმოსავლეთ ციმბირის ადმინისტრაციული და ეკონომიკური ცენტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქ. ენისეისკის ადმინისტრაციის ოფიციალური საიტი 
* ენისეისკი ენციკლოპედიაში „ჩემი ქალაქი“
* ენისეისკი
* ენისეისკის არქიტექტურის ძეგლები 
* ენისეისკის ისტორიული ცენტრი 

კატეგორია:კრასნოიარსკის მხარის ქალაქები
კატეგორია:იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელი სიის ძეგლები
ციკლობუტანი

მინი|ციკლობუტანი
**ციკლობუტანი** *ტეტრამეთილენი* — აციკლური ნახშირწყალბადი. ზოგადი ფორმულაა **C4H8**.

## ფიზიკური და ქიმიური თვისებები
არის უფერული, სუსტი სუნის აირი. სიმკვრივე 703 კგ/მ³. წყალში უხსნადია, ხსნადია ორგანულ გამხსნელებში.
ციკლოპროპანი და ციკლოპუტანი შედის მიერთების რეაქციაში, რადგან რეაქციის პროცესში ციკლი იხსნება. მიიღება ციკლობუტანონის აღდგენით. კარბოპლატინა ცნობილია, როგორც ციკლობუტან -1. გამოიყენება ქემოთერაპიაში.
:

## რესურსები ინტერნეტში
*ციკლობუტანი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა

## ლიტერატურა
კატეგორია:ალკანები
კატეგორია:ციკლოალკანები
კატეგორია:ნახშირწყალბადები
კატეგორია:ორგანული ქიმია
რუმინეთის ჟუდეცები

thumb|right|350px|რუმინეთის ჟუდეცები
**რუმინეთის ჟუდეცები** () — რუმინეთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. რუმინეთი იყოფა 41 ჟუდეცად. ჟუდეცი იყოფა ქალაქებად (municipii), დაბებად (orase) და კომუნებად (comune). 

ჟუდეცის საკრებულო (consiliul judetean) აირჩევა პირდაპირი წესით, 4 წლის ვადით. მას ხელმძღვანელობს პრეზიდენტი, რომელიც აირჩევა პირდაპირი წესით 4 წლის ვადით. ჟუდეცში მთავრობის წარმომადგენელია პრეფექტი.

## ისტორია
რუმინეთის ტერიტორიის ჟუდეცებად დაყოფა პირველად გვხვდება XV საუკუნეში, როდესაც მათ მართავდა *ჟუდები* (), რომლებიც ასრულებდნენ ადმინისტრაციულ და სასამართლო ფუნქციებს. ჟუდეცებად დაყოფის თანამედროვე სისტემა ჩამოყალიბდა XIX საუკუნეში  ფრანგული დეპარტამენტების მაგალითზე: ყველა ჟუდეცს მართავს პრეფექტი, რომელიც არის ჟუდეცის მთავრობის წარმომადგენელი და ადგილობრივი ადმინისტრაციის მეთაური.

კომუნისტურმა პარტიამ რუმინული ჟუდეცებად დაყოფის სისტემა შეცვალა რუსული რაიონების სისტემით, თუმცა 1968 წელს ჟუდეცებად დაყოფა აღდგა. 1981 წელს ილფისა და იალომიცის ჟუდეცების რეორგანიზაციის შედეგად ჩამოყალიბდა ჯურჯუს, კელერაშის, იალომიცისა და  ილფის ჟუდეცები. 1995 წლამდე ილფი იყო ცალკე ჟუდეცი. ამჟამად იგი შედის ბუქარესტის მუნიციპიის დაქვემდებარებაში.

## ჟუდეცების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
*რუმინეთის ჟუდეცების საკრებულოების ეროვნული ასოციაცია

## სქოლიო
*
პრუტი

**პრუტი** ( ) — მდინარე უკრაინაში, მოლდოვასა და რუმინეთში, დუნაის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 953 კმ, აუზის ფართობი 27 500 კმ². სათავე აქვს აღმოსავლეთ კარპატებში. ქალაქ ჩერნოვციმდე მიედინება ღრმა ხეობაში, შემდეგ ხეობა ფართოვდება, კალაპოტი იკლაკნება და ადგილ-ადგილ ჭორომიანია. საზრდოობს წვიმისა და თოვლის წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმოვარდნა — ზაფხულსა და შემოდგომაზე. წყლის საშუალო ხარჯი დაახლოებით 80 მ³/წმ. გაყინულია იანვარ-თებერვალში, ყინულძვრაა მარტის პირველ ნახევარში. სანაოსნოა ქალაქ ლეოვომდე. პრუტის ნაპირზეა ქალაქები: იარემჩე, კოლომია, სნიატინი, ჩერნივცი, ნოვოსელიცია, უნგენი, ლეოვო. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* რუმინეთის მდინარეების სია 
* მოლდოვის მდინარეების სია 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დუნაის შენაკადები
კატეგორია:ივანო-ფრანკივსკის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ჩერნივცის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:მოლდოვის მდინარეები
კატეგორია:რუმინეთის მდინარეები
ბერძენი ზორბა (ფილმი)

**ბერძენი ზორბა** () — 1964 წლის ბერძნული ფილმი. დაფუძნებულია ნიკოს კაზანძაკისის ამავე სახელწოდების რომანზე. კომპოზიტორმა მიკის თეოდორაკისმა სპეციალურად ამ ფილმისთვის დაწერა ცნობილი ბერძნული ცეკვა სირტაკის მელოდია.

## სიუჟეტი
ახალგაზრდა კაცი ბასილი, რომელიც სანახევროდ ინგლისელია და სანახევროდ ბერძენი, მემკვიდრეობით იღებს მიწის ნაკვეთსა და მაღაროს კუნძულ კრეტაზე. ის კრეტაზე მიემგზავრება, სადაგ ადგილობრივი თემის მკაცრ ადათ-წესებს ეცნობა. მისი ერთადერთი მეგობარი სიცოცხლითსავსე და გონიერი ბერძენი ალექსის ზორბაა.

## ჯილდოები
**ოსკარი**
#საუკეთესო მსახიობი ქალი მეორეხარისხოვან როლში: ლილა კედროვა
# საუკეთესო ოპერატურა: უოლტერ ლასალი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:1964 წლის ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ბერძნულენოვანი ფილმები
კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული კომედიურ-დრამატული ფილმები
კატეგორია:ბრიტანული შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული კომედიურ-დრამატული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:20th Century Fox-ის ფილმები
ციკლოალკანი

[მინი|[ციკლობუტანი ( **C4H8**).]]
**ციკლოალკანი** — ნაჯერი ციკლური ნახშირწყალბადები. მათი ზოგადი ფორმულაა  **CnH2n**. უმარტივესი ციკლოალკანის — ციკლოპროპანის ციკლი შედგება **CH2** ჯგუფისაგან, ციკლობუტანის კი 4-სგან.

## სახელწოდება
ხშირად ციკლოალკანებს უწოდებენ პოლიმეთილენის ნახშირწყალბადებს ან პოლიმეთილენებს, მაგ; ციკლოპენტანს **C5H10** ეწოდება პენტამეთილენი, ციკლოჰექსანს  **C6H12** — ჰექსამეთილენი. პენტამეტილენ და ჰექსამეთილენები ალკინწარმოებულებთან ერთად შედის ნავთობის შემადგენლობაში. ამიტომ მათ ნაფთენებსაც უწოდებენ. ფიზიკური და ქიმიური თვისებებით ციკლოალკანი ნაჯერი აციკლური ნახშირწყალბადების ანალოგიურია.

## მიღება
ციკლოალკანებს იღებენ სხვადასხვა ხერხით, მაგ; დიჰალოგენიდების ციკლიზაციით, ციკლოალკანების ან არომატული ნაერთების ჰიდრირებით.
პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს ძირითადად ციკლოჰექსანს და მეთილციკლოჰექსანს. ნავთობის არომატიზაციის პროცესში ეს ნახშირწყალბადები გარდაიქმნება ბენზოლად და ტოლუოლად.

## რესურსები ინტერნეტში
*ციკლოალკანები — ენციკლოპედია ბრიტანიკა

## ლიტერატურა
კატეგორია:ალკანები
კატეგორია:ციკლოალკანები
კატეგორია:ნახშირწყალბადები
კატეგორია:ორგანული ქიმია
ოლგა კურილენკო

**ოლგა კურილენკო** (  დ. 14 ნოემბერი 1979) — ფრანგი მსახიობი და მოდელი.

აქტიური სამსახიობო კარიერა 2005 წელს დაიწყო. დედამისი რუს-ბელორუსელია, ხოლო მამამისი უკრაინელი. ბავშვის დაბადებიდან მოკლე ხანში მშობლები ერთმანეთს გაშორდნენ. აღზარდა დედამ და ბებიამ. 7 წლიდან შეისწავლა ფორტეპიანო და დადიოდა საბალეტო სტუდიაში. სამოდელო კარიერა 14 წლიდან დაიწყო. ორი წლის შემდეგ საცხოვრებლად ქალაქ პარიზში წავიდა, სადაც მალევე გაფორმა კონტრაქტი სააგენტო „Madison“-თან.

1992 წელს დედამისთან ერთად საცხოვრებლად მოსკოვში გადავიდა. მრავალი ჟურნალის გარეკანზე გამოჩნდა, მათ შორის იყო „Glamour“, „ELLE“, „Madame Figaro“, „Marie Claire“ და „Vogue“; აგრეთვე იყო რამდენიმე კომპანიის სახე. 1999 წელს ცოლად გაჰყვა ფრანგ ფოტოგრაფს სედრიკ ვან მოლს, და უკრაინის მოქალაქეობა შეიცვალა საფრანგეთის მოქალაქეობით. ოთხი წლის შემდეგ წყვილი გაშორდა ერთმანეთს. 2006 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელ მეწარმეს დემიან გაბრიელს, რომელსაც 2007 წელს გაშორდა. 2009 წელს ლონდონში გადავიდა საცხოვრებლად. კურილენკო ფილანთროპია.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
*

კატეგორია:ფრანგი მსახიობები
კატეგორია:ფრანგი მოდელები
კატეგორია:უკრაინელი მსახიობები
კატეგორია:უკრაინელი მოდელები
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:დაბადებული 14 ნოემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რადიკალიზმი

**რადიკალიზმი** ( — ფესვი) — უკიდურესი, უკომპრომისო გადახრას რომელიმე შეხედულებებისადმი ან ცნებებისადმი. ხშირად რადიკალიზმს იყენებენ სოციალურ-პოლიტიკურ სფეროში, უმეტესად მიმართული ძირიანად შეცვლისადმი საზოგადო ინსტიტუტების. ყველაზე ხშირად გამოიყენება პოლიტიკური რადიკალიზმი, მაგრამ შესაძლებელია რელიგიური, საეკლესიო, ფილოსოფიური.

## რესურსები ინტერნეტში
* რადიკალიზმი სამოქალაქო განათლების ლექსიკონში

კატეგორია:პოლიტიკური ფილოსოფია
კატეგორია:პოლიტიკური თეორიები