open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ქეთევან ბაგრატიონი

**ქეთევან კონსტანტინეს ასული ბაგრატიონი** (დ. 29 ივლისი, 1954, ტალანსი, საფრანგეთი) — ბაგრატიონთა მუხრანბატონების შტოს შთამომავალი, 1977 დაამთავრა ბორდოს უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი სლავური და ინგლისური ენების სპეციალობით. 1975–1976 სტაჟირებაზე იყო თბილისის და მოსკოვის უნივერსიტეტებში. 1978 ცოლად გაჰყვა იტალიის დიდ მთავარს რაიმონდო ორსინ დ არაგონა დუკა დი გრავინას და საცხოვრებლად რომში გადავიდა. ჰყავს 4 შვილი. 1991 წელს საქართველოს დახმარების მიზნით რომში დააარსა საზოგადოება იტალიელთა და ქართველთა ერთობა— „წმინდა გიორგის ფარი“. არის საქართველოს ჰუმანური დახმარების მრავალი აქციის ორგანიზატორი და ხელმძღვანელი, საქართველოს საპატიო მოქალაქე (1996).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დაბადებული  29 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1954
კატეგორია:მუხრანელების თავადური შტო
კატეგორია: საქართველოს საპატიო მოქალაქეები (1996)
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალექსანდრე ბაგრატიონ-იმერეტინსკი

**ალექსანდრე გიორგის ძე ბაგრატიონ-იმერეტინსკი** (დ. 1796 ან 1797   ―    გ.    5 თებერვალი, 1862) — რუსეთის არმიის გენერალ-ადიუტანტი, კავალერიის გენერალი. ჭაბუკი ბაგრატიონი იმერეთის მეფე სოლომონ II-მ დააპატიმრა, როგორც ტახტის პოტენციური პრეტენდენტი. პატიმრობიდან გაქცევის შემდეგ (1811) დასახლდა რუსეთში. დაამთავრა პაჟთა კორპუსი. სამხედრო სამსახური დაიწყო კრნეტად ლაიბ-გვარდიის ულანთა პოლკში. თავი გამოიჩინა 1828–1829  რუსეთ-ოსმალეთის ომში როგორც ნიჭიერმა სამხედრო მოღვაწემ. მეთაურობდა ცხენოსანთა დივიზიას. დასაფლავებულია სანქტ-პეტერბურგში, ალექსანდრე ნეველის ლავრაში, ლაზარეს სასაფლაოზე.

## ლიტერატურა
* *ბერძნიშვილი მ.,* მასალები XIX საუკუნის პირველი ნახევრის ქართული საზოგადოებრიობის ისტორიისათვის, წგნ. 1-2, თბ., 1983;
**Юдин Н.,* Судьба князей Багратионов-Имеретинских в России, «Русский архив», 1897, № 10;

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1862
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
დიმიტრი ბაგრატიონ-იმერეტინსკი

**დიმიტრი გიორგის ძე ბაგრატიონ-იმერეტინსკი** (დ. 1799 ან 1800  ―     გ.     6 ნოემბერი, 1845) — რუსეთის არმიის გენერალი. 
## ბიოგრაფია
მცირეწლოვანი დიმიტრი, ისევე როგორც მისი უფროსი ძმა ალექსანდრე, დაპატიმრებული ჰყავდა იმერეთის მეფეს სოლომონ II-ს, რომელსაც სურდა დაეცვა ტახტი პოტენციური პრეტენდენტებისაგან. პატიმრობიდან გაქცევის შემდეგ (1811)დასახლდა რუსეთში. 1816 წელს დაამთავრა პაჟთა კორპუსი. სამხედრო სამსახური დაიწყო ლიტვის ულანთა პოლკში. 1817-იდან მსახურობდა ლაიბ-გვარდიის ულანთა პოლკში. თავი გამოიჩინა 1828–1829 რუსეთ-ოსმალეთის ომში. 1833 დაინიშნა კურლანდიის, ხოლო 1837 გროდნოს ლაიბ-გვარდიის ჰუსართა პოლკების მეთაურად. 1836 წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის ჩინი. 1845-იდან მეთაურობდა II მსუბუქ ცხენოსანთა დივიზიას. დასაფლავებულია სანქტ-პეტერბურგში, ალექსანდრე ნეველის ლავრაში, ლაზარეს სასაფლაოზე.
## ლიტერატურა
* *გონიკაშვილი მ.,* ბაგრატიონთა დასახლება და მოღვაწობა რუსეთში, თბ., 1986;
**Елец Ю.,* История лейб-гвардии Гродиенского гусарского полка, СПб., 1891;

კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1845
კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
ბაგრატ მუხრანბატონი

**ბაგრატ მუხრანბატონი** — კონსტანტინე II-ის ძე. ქართლის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე XVI საუკუნის I ნახევარში, მწერალი, მეფე დავით X-ის ძმა, ბაგრატიონთა მუხრანბატონების შტოსა და სათავადოს ფუძემდებელი, ქართლის სამეფოს მემარცხენე სადროშოს სარდალი. 

ბაგრატ მუხრანბატონმა ითავა კახეთის მეფის ავგიორგის (გიორგი II-ის) ქართლში გამუდმებული თარეშის ალაგმვა; 1512 მეფეს საუფლისწულოდ გამოსთხოვა მუხრანი და სადროშო, რაც საფუძვლად დაედო სამუხრანბატონოს შექმნას. ბაგრატ მუხრანბატონი სოფ. ციხისძირის თავს, მის მიერვე აგებულ ქსნის ციხეში გამაგრდა. ავგიორგი 3 თვის უშედეგო ალყის შემდეგ იძულებული გახდა გაბრუნებულიყო. 1513 ქართლში ერთ-ერთი ლაშქრობის შემდეგ უკან მიმავალი გიორგი II ძალისსა და ჭაპურს შუა (ახლანდელი მცხეთის რაიონი) ხევში ჩასაფრებულმა ბაგრატ მუხრანბატონმა შეიპყრო და ციხეში დაამწყვდია, სადაც იგი გარდაიცვალა (ერთი ვერსიით — მიაშთვეს). ბაგრატ მუხრანბატონი დავით X-თან ერთად ცდილობდა კახეთის სამეფოს გაუქმებას და ქართლთან შეერთებას. 20-იანი წლების ბოლოსა და 30-იანი წლების დასაწყისში ბაგრატ მუხრანბატონი ბარნაბეს სახელით ბერად შედგა.

ბაგრატ მუხრანბატონს ეკუთვნის ძველი ქართული მწერლობის პოლემიკური ჟანრის ერთ-ერთი საყურადღებო ნაწარმოები, ანტიმაჰმადიანური თხზულება „მოთხრობაჲ სჯულთა უღმერთოთა ისმაილიტთაჲ“. ავტორი განიხილავს მაჰმადიანური სარწმუნოების ისტორიას და ქრისტიანობის აპოლოგეტის პოზიციიდან განაქიქებს ამ რელიგიას. თხზულება აგრეთვე შეიცავს მოკლე ცნობებს ძველ ქართველ მთარგმნელთა შესახებ. მასში პირველად არის მოხსენებული ქართველი საერო მწერლობის ცნობილი ძეგლი „ამირანდარეჯანიანი“.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მუხრანელების თავადური შტო
კატეგორია:ისლამის კრიტიკოსები
კატეგორია:მეფის მკვლელები
ოთარ ბაგრატიონ-მუხრანელი

**ოთარ ვლადიმერის ძე ბაგრატიონ-მუხრანელი** (დ. 5 მაისი, 1920, თბილისი — გ. 20 სექტემბერი, 1988, იქვე) — ქართველი არქიტექტორი. საქართველოს სსრ დამსახურებული არქიტექტორი (1967). დაღესტნის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1977).

## ბიოგრაფია
1943 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი. 1946–1964 წლებში მუშაობდა მშენებლობაზე და სხვადასხვა საპროექტო დაწესებულებაში. 1964–1988 წლებში — ტიპობრივი და ექსპერიმენტული დაპროექტების თბილისის ზონალურ სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში (1966–1976 მთავარი არქიტექტორი). ნამუშევრები: დასასვენებელი სახლი გუდაუთაში (1953), თბილისში — ორთაჭალჰესის შენობა და ხიდი (1955; ორივე თ. მარგველაშვილთან ერთად), „საქქალაქმშენსახპროექტის“ საწარმოო კორპუსი (1969; ს. რევიშვილთან, ალექსანდრე საბაშვილთან, ლ. ჩოფიკაშვილთან, გ. ხიზანიშვილთან ერთად) და რესტორანი „კასპი“ (1985, ვ. სიხარულიძესთან, გერა ხეჩინაშვილთან ერთად), სასტუმრო „კოლხეთი“ ქობულეთში (1983; მ. ეძგერაძესთან, არჩილ ქურდიანთან, ერთად, საქართველოს მინისტრთა საბჭოს სახელმწიფო პრემია, 1985), მოსკოვში — დღევანდელი საქართველოს საელჩოს სასტუმრო (1977; გ. ტონიასთან ერთად) და სხვა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:დაბადებული 5 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1988
კატეგორია:მუხრანელების თავადური შტო
კატეგორია:საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
გივი ბაგრატიშვილი

**გივი დავითის ძე ბაგრატიშვილი** (დ. 1 სექტემბერი, 1928, თბილისი — გ. 7 დეკემბერი, 1990, იქვე) — ქართველი ქიმიკოსი. ქიმიის მეცნიერებათა დოქტორი (1984), პროფესორი (1985). პ. მელიქიშვილის (1965) და დ. მენდელეევის (1981) სახელობის პრემიების დაურეატი, ნიუ-იორკის მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრი (1994, სიკვდილის შემდეგ). 

## ბიოგრაფია
1950 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1956-1966 იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პეტრე მელიქიშვილის სახელობის ფიზიკისა და ორგანული ქიმიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი, 1966-1974 — ნახევრად გამტარულ ხელსაწყოთა ფიზიკის ინსტიტუტის ლაბორატორიის გამგე. 1974-1990 მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის კიბერნეტიკის ინსტიტუტში განყოფილების გამგედ. ბაგრატიშვილის ძირითადი შრომები ეხება ნახევრად გამტარებისა და დიალექტული აფსკების გამყოფ საზღვარზე მიმდინარე ფიზიკურ-ქიმიურ პროცესებს. დაამუშავა ახალი ტიპის დიალექტრული აფსკების მიღების ტექნოლოგია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები
ნიკოლოზ ბადრიაშვილი

**ნიკოლოზ იესეს ძე ბადრიაშვილი** (დ. 15 მარტი, 1892, თბილისი, — გ. 12 აპრილი, 1961, იქვე) — ქართველი ისტორიკოსი, სამუზეუმო საქმის ერთ-ერთი ორგანიზატორი.

## ბიოგრაფია
1911 წელს დაამთავრა თბილისის პირველი გიმნაზია. 1912-იდან სწავლა განაგრძო პეტერბურგის უმაღლეს სასწავლებელში ელექტრომექანიკის განყოფილებაზე. I მსოფლიო ომის (1914–1918) დროს არმიაში მსახურობდა. იყო პოლკის სკოლის ბიბლიოთეკის და ჯარისკაცთა თეატრის გამგე. ამავე დროს „ავლეველის“ ფსევდონიმით თანამშრომლობდა პრესაში: ბეჭდავდა ლექსებს, მოთხრობებს, ფელეტონებს. 1921-ის წლის შემდეგ ერთხანს გორის სახალხო სახლს განაგებდა. 1923 დაევალა თბილისის კომუნალური (1943-იდან თბილისის სახელმწიფო ისტორიულ-ეთნოგრაფიული) მუზეუმის აღდგენა და რეორგანიზაცია. 1958 ბოლომდე იყო ამ მუზეუმის დირექტორი. 1929–1932 განაგებდა აგრეთვე მაქსიმ გორკის სახლ-მუზეუმსა და ძველი თბილისის ნაკრძალს. ბადრიაშვილმა დიდი ღვაწლი დასდო სამუზეუმო-საგამოფენო საქმის განვითარებას საქართველოში. მისი ხელმძღვანელობით მოეწყო მრავალი სტაციონარული გამოფენა თბილისში, რესპუბლიკის სხვა ქალაქებსა და რაიონების მეზეუმებში. ბადრიაშვილს ეკუთვნის რამდენიმე ნაშრომი და მრავალი საჟურნალ-გაზეთო  სტატია თბილისის, მისი ქუჩებისა და უბნების ისტორიაზე. რამდენიმეჯერ აირჩიეს თბილისის საქალაქო და რაიონული საბჭოების დეპუტატად. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1961
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კირილე ბაგრატიონი

**კირილე ალექსანდრეს ძე ბაგრატიონი** (დ. 1750 — გ. 19 აპრილი, 1828) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1797), საიდუმლო მრჩეველი და სენატორი (1805-იდან), მეფე   იესეს შვილიშვილი, პ. ი. ბაგრატიონის ბიძა. 

## ისტორია
კირილე ბაგრატიონი დაიბადა 1750 წელს. იგი მამის კვალს გაჰყვა და 17 წლის ასაკში, 1767 წელს, ფსკოვის კარაბინერთა პოლკში შევიდა ვახმისტრად. ამ პოლკთან ერთად, იგი მონაწილეობდა  რუსეთ-თურქეთის 1768-1774 წლების ომში. 1771 წელს ადიუტანტობა მიიღო და თურქი ტყვეები გადაიყვანა პერეკოპიდან კოზლოვში. მალე იგი კვლავ საომარ მოქმედებაში ჩაება და მონაწილეობა მიიღო ყარსთან ბრძოლებსა და ბაზარჯიკის აღებაში, 1774 წელს განსაკუთრებულ რაზმთან ერთად იცავდა სტრატეგიული მნიშვნელობის გზას სამხედრო შენაერთების ადგილსამყოფელ შუმლსა და არმიის ძირითადი ძალების ადგილსამყოფელ სილისტრს შორის. საომარ მოქმედებაში თავდადებული და აქტიური მონაწილეობისათვის მადლობა გამოეცხადა. ომის დამთავრებისთანავე კაპიტნის ჩინი ებოძა. 1776-1777 წლებში ყირიმში იყო სამხედრო ნაწილთან ერთად და მონაწილეობას იღებდა აჯანყებული თათრების დამშვიდებაში. ყირიმში თავისი ერთგული და ზომიერი მოქმედებებით ადგილობრივი ხალხის პატივისცემა და ნდობა დაიმსახურა, რითაც მეფის მთავრობის წარმომადგენლები კმაყოფილნი დარჩნენ. ამიტომ იყო, რომ ყირიმის თათრების დამშვიდების შემდეგ, მურზების თხოვნით, იგი იმპერატრიცა ეკატერინე მეორის კარზე გაგზავნეს, როგორც დამორჩილებულ თათართა სანდო წარმომადგენელი. 1786 წელს კირილე ბაგრატიონი უკვე პოდ-პოლკოვნიკი იყო. ამ ჩინით შეხვდა იგი 1789 წელს კვლავ დაწყებულ რუსეთ-თურქეთის საომარ მოქმედებას. იგი მონაწილეობდა ადიოჟიბენის ციხე-სიმაგრისა და ქალაქ ბენდერის აღებაში. 1792 წელს, პოლონეთში რუსეთის ჯარის შესვლამდე, იგი გენერალ დერფელდენის მოწინავე რაზმს ხელმძღვანელობდა. 1793 წელს მიანიჭეს პოლკოვნიკის ჩინი. მომდევნო წელს გადაიყვანეს ჩუგუევის კაზაკთა რეგულარულ პოლკში და ამ პოლკთან ერთად მონაწილეობდა ირანის წინააღმდეგ ლაშქრობაში. როგორც ჩანს, აქ, მან თავისი ერთგული და გაბედული მოქმედებით ხელმძღვანელობის ყურადღება მიიპყრო. მალე 1797 წელს გენერალ-მაიორობა მიიღო და მარიუპოლის პოლკის უფროსად დაინიშნა. ამ თანამდებობაზე ყოფნის პერიოდში კირილე ბაგრატიონი ხშირად უჩიოდა ჯანმრთელობას. 1800 წელს, 50 წლის ასაკში, ავადმყოფობის მიზეზით სამსახურიდან გადადგა. კირილე ალექსანდრეს ძე ბაგრატიონმა რუსეთის არმიაში 37 წელი გაატარა და გენერალ-მაიორის ჩინით დაანება თავი სამხედრო სამსახურს. რუსეთის იმპერიისადმი თავდადებითა და ერთგულებით კარგი სახელი მოიპოვა ხელმძღვანელობაში, ამიტომაც იყო, რომ სამხედრო სამსახურიდან გასვლისთანავე საიდუმლო მრჩეველის წოდება მიიღო და ესწრებოდა სენატის სხდომებს მოსკოვის დეპარტამენტში. მალევე მეექვსე დეპარტამენტში გადაიყვანეს და ბელორუსიის გუბერნიის შემოწმება დაევალა. ამ თანამდებობაზე რამდენიმე წელი დაჰყო. 1805 წელს გადაიყვანეს სენატის მეშვიდე დეპარტამენტში, სადაც, მცირეოდენი შესვენებებით, ესწრებოდა სენატის სხდომებს სიცოცხლის უკანასკნელ დღეებამდე. გარდაიცვალა მოსკოვში, 78 წლის ასაკში, 1828 წელს, დაკრძალულია მოსკოვშივე, დონის მონასტერში.

## ლიტერატურა
* *გონიკიშვილი მიხეილი*, ბაგრატიონთა დასახლება და მოღვაწეობა რუსეთში, გვ. 288-289, თბ., 1986

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გენერლები
კატეგორია:რუსეთის სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული  1750
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1825
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო
გიორგი ბადრიშვილი

**გიორგი მიხეილის ძე ბადრიშვილი** (დ.   15 აგვისტო [ ძვ. სტ. 2 აგვისტო], 1906, სოფ. ფცა, ახლანდელი ქარელის მუნიციპალიტეტი ―  გ. 17 აპრილი, 1989, თბილისი ) — ქართველი აგრონომ-მემცენარე. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1960), პროფესორი (1961), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967).

1930 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 1950-1974 წლებში საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მეცნიერების, პროპაგანდისა და სასოფლო-სამეურნეო განათლების მთავარი სამმართველოს უფროსი. 1974-იდან საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მემცენარეობის კათედრის გამგე. 1987-იდან - ამავე კათედრის კონსულტანტი. ბადრიშვილმა შეისწავლა კარტოფილისა და ძირხვენების აგროტექნიკური საკითხები საქართველოს პირობებში. ბადრიშვილი იყო საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-ტექნიკური საზოგადოების გამგეობის თავმჯდომარე. დაჯილდოებულია ორი შრომის წითელი დროშის ორდენით, „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი აგრონომები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
პეტრე ბაგრატიონი (მეცნიერი)

**პეტრე რომანის (რევაზის) ძე ბაგრატიონი** (დ.  24 სექტემბერი [ ძვ. სტ. 12 სექტემბერი], 1818, ყიზლარი ― გ. 29 იანვარი [ძვ. სტ. 17 იანვარი], 1876, პეტერბურგი) — ქართველი მეცნიერი და ინჟინერი. მხედართმთავარ პეტრე ბაგრატიონის ძმისწული. 

1827 წელს მიაბარეს თბილისის კეთილშობილთა სასწავლებელში. 1835 გაამწესეს პეტერბურგის ლაიბ-გვარდიაში იუნკრად. 1845 დაინიშნა ჰერცოგ მაქსიმილიან ლოიხტენბერგის ადიუტანტად და 7 წელი ახლდა მას ევროპაში. ლოიხტენბერგის სიკვდილის შემდეგ (1851) ბაგრატიონი პეტერბურგში დაბრუნდა. 1857 ჩაირიცხა კავკასიის ესკადრონის ლაიბ-გვარდიაში და მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება. 1862 დაინიშნა ტვერის გუბერნატორად. 1865 მიენიჭა გენერალ-ლეიტენანტის წოდება, ხოლო 1870 წელს დანიშნეს ბალტიისპირა ქვეყნების - ლიფლანდიის, კურლანდიისა და ესტლანდიის - გენერალ-გუბერნატორად.

1842-იდან ბაგრატიონმა დაიწყო სამეცნიერო-კვლევითი მუშაობა ფიზიკისა და ქიმიის დარგში. ექსპერიმენტული გამოკვლევებს იგი პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის კაბინეტში ატარებდა. გამოიგონა პირველი მშრალი გალვანური ელემენრი, რომელსაც მიუძღვნა თავისი პირველი სამეცნიერო შრომა (1843, პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის ბიულეტენი; განმეორებით გამოვიდა ლონდონსა და პარიზში 1845). ამ ნაშრომში იხილავდა გალვანოპლასტიკასა და გალვანურ ელემენტში მიმდინარე პროცესებს. ბაგრატიონმა პირველმა აღმოაჩინა ლითონური ოქროს, ვერცხლისა და სპილენძის ხსნადობა ტუტე ლითონთა ციანიდების წყალხსნარებში, რაც საფუძვლად დაედო დაციანების მეთოდს. 1847 წელს აღმოაჩინა მინერალ ორტიტის სახელობა, რომელსაც „ბაგრატიონი“ უწოდეს.

## ლიტერატურა
**პარკაძე ვ.,* პეტრე რომანის ძე ბაგრატიონი, თბ., 1956

* *პარკაძე ვ.,* ენციკლოპედია "საქართველო", ტ. 1, გვ. 320, თბ., 1997

## სქოლიო
კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო 
კატეგორია:დაბადებული 24 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1818
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1876
კატეგორია:წმინდა ანას I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
კატეგორია:XIX საუკუნის რუსი მეცნიერები
დავით ბადრიძე

**დავით გიორგის ძე ბადრიძე** (დ. 4 აპრილი [ ძვ. სტ. 23 მარტი], 1899, ქუთაისი   ―    გ.   26 იანვარი, 1987, მოსკოვი), ქართველი მომღერალი (ლირიკული ტენორი) და პედაგოგი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1943). 
## ბიოგრაფია
1924 წელს დაამთავრა თსუ სამედიცინო ფაკულტეტი, 1926 თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (ე. ვრონსკის კლასი). 1926–1934 თბილისის ზ. ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი იყო (დებიუტი — ჰერცოგის პარტია ჯ. ვერდის „რიგოლეტოში“). 1934–1936 მღეროდა ეკატერინბურგის, 1936–1944 კვლავ თბილისის, 1944–1948 მოსკოვის დიდი თეატრის საოპერო სცენებზე; 1937 წლიდან სსრკ სახელმწიფო ფილარმონიის სოლისტი იყო. 1952 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას მოსკოვის გნესინების სახელობის მუსიკალურ-პედაგოგიურ ინსტიტუტში. 1957-1958, როგორც პედაგოგ-ვოკალისტი და კონსულტანტი, მივლინებული იყო კორეის სახალხო დემოკრატიულ რესპუბლიკასა (ფხენიანი) და ვიეტნამის დემოკრატიულ რესპუბლიკაში (ჰანოი), სადაც ბადრიძის ხელმძღვანელობით შეიქმნა ეროვნული საოპერო დასი და დაიდგა პ. ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი“ (პირველი საოპერო სპექტაკლი ვიეტნამში). 1962 წლიდან ბადრიძე თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში პედაგოგი იყო (1972 წლიდან პროფესორი). 1967-1970 მივლინებული იყო ეგვიპტეში, კაიროს კონსერვატორიაში, სადაც  დიდი მუშაობა ჩაატარა ეროვნული ვოკალური ხელოვნების განვითარებისათვის.

ბადრიძეს ჰქონდა ლამაზი ტემბრის, სრული დიაპაზონის ხმა, მაღალი ვოკალურ-სცენური კულტურა. შესრულებული აქვს ქართული და კლასიკური საოპერო რეპერტუარის მრავალი წამყვანი პარტია, რომელთაგან აღსანიშნავია: მალხაზი (ზ. ფალიაშვილის „დაისი“), მეურმე (დ. არაყიშვილის „თქმულება შოთა რუსთაველზე“), ერეკლე ( ი. გოკიელის „პატარა კახი“), კოტე (ვ. დოლიძის „ქეთო და კოტე“), ჰერცოგი და ალფრედი (ჯ. ვერდის „რიგოლეტო“ და „ტრავიატა“), ფაუსტი (შ. გუნოს „ფაუსტი“), ჯერალდი (ლ. დელიბის „ჰოდმანის ზღაპრები“), ვერთერი (ჟ. მასნეს „ვერთერი“), ლენსკი (პ. ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი“), სალოსი (მ. მუსორგსკის „ბორის გოდუნოვი“) და სხვა. ეწეოდა საკონცერტო მოღვაწეობასაც, გამოდიოდა ყოფილ სსრკ ქალაქებში (უპირატესად ქართული რეპერტუარით). გადაღებულია კინოფილმში „ჯურღაის ფარი“ (ლეიტენანტი, ესპანელი სტუმარი, 1944, სტალინური პრემია). 

## ჯილდოები და აღიარება
* 1943 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
* 1950 — I ხარისხის სტალინური პრემია

## ლიტერატურა
** წულიკიძე ა.,* ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, გვ. 324, თბ., 1997

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* დავით ბადრიძე — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები 
კატეგორია:დაბადებული 4 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული  1899
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1987
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
გიორგი ბადრიძე (პედიატრი)

**გიორგი ივანეს ძე ბადრიძე** (დ. 16 მარტი, 1869, ქუთაისი — გ. 1 სექტემბერი, 1938, იქვე) — ქართველი პედიატრი, პუბლიცისტი  და საზოგადო მოღვაწე. 

## ბიოგრაფია
1894 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. 1894–1896 მოსკოვის შინაგან სნეულებათა კლინიკის ორდინატორი იყო, 1896-1898 მუშაობდა თბილისის მიხეილის (ახლანდელი ქალაქის V) საავადმყოფოს თერაპიულ განყოფილებაში, ხოლო 1898–1906 — ქ. ნახიჩევანში ექიმად. 1906-იდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა ქუთაისში. მისი თაოსნობით დასაცლეთ საქართველოში გაიხსნა ბავშვთა სამკურნალო-პროფილაქტიკური დაწესებულებები და თავშესაფრები. ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში ("მოამბე",  "განთიადი", "ივერია", "დროება", "სამშობლო", "ჩვენი ქვეყანა" და სხვა) აქვეყნებდა სამეცნიერო-პოპულარულ სტატიებს მედიცინის ისტორიის, ჰიგიენის, ფილოსოფიის და სხვა საკითხებზე. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ქუთაისის გიმნაზიებში (ასწავლიდა ჰიგიენას). იყო  ქუთაისის სამედიცინო საზოგადოების ერთ-ერთი ფუძემდებელი და თვალსაჩინო წევრი.

## ლიტერატურა
* გ. მხეიძე. ექიმი გიორგი ბადრიძე, თბილისი, 1965.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული  16 მარტი
კატეგორია:დაბადებული  1928 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1938
კატეგორია:ქართველი პედიატრები
გივი ბადრიშვილი

**გივი ბადრიშვილი** (დ. 12 სექტემბერი, 1934, თბილისი -გ. 3 მაისი, 2016) — ქართველი აგრონომი. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1986), საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1992). გიორგი ბადრიშვილის შვილი. 

## ბიოგრაფია
1959 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის მევენახეობის, მეხილეობისა და მებოსტნეობის ფაკულტეტი. 1968-1973 სოფ. სკრის მეხოლეობის საცდელი სადგურის დირექტორი. 1976-1982 საქართველოს მებაღეობის, მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო ნაწილში. 1982-1988 სოფ. გალავნის ექსპერიმენტული მევენახეობა-მებაღეობის მეურნეობის, ხოლო 1989-1991 სოფ. წინამძღვრიანთკარის ი. წინამძღვრიშვილის სახელობის სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმის დირექტორი. 1992-იდან საქართველოს მებაღეობის, მევენახეობისა და მეღვინეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის განყოფილების გამგეა. ბადრიშვილმა დაამუშავა ხეხილის ნერგის წარმოების ინტენსიური ტექნოლოგია, რომელიც გამოირჩევა ორიგინალურობით და გულისხმობს ღია გრუნტში ხეხილის ნამყენი ნერგის გამოყვანას. ავტორია გამოგონებისა და მინიჭებული აქვს საქართველოს დამსახურებული რაციონალიზატორის საპატიო წოდება. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი აგრონომები
კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1934
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მაისი
ირაკლი ბათიაშვილი (ენტომოლოგი)

**ირაკლი დიმიტრის ძე  ბათიაშვილი** (დ.   31 ოქტომბერი [ ძვ. სტ. 18 ოქტომბერი], 1902, თბილისი ― გ. 16 მარტი, 1982, იქვე) — ქართველი ენტომოლოგი. ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი (1940), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1961).

1925 წელს დაამთავრა თსუ აგრონომიის ფაკულტეტი. 1931 წლიდან მუშაობდა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში სხვადასხვა თანამდებობაზე. 1945 წლიდან ენტომოლოგიის კათედრის გამგე იყო; 1950–1958 წლებში ინსტიტუტის პრორექტორი სასწავლო ნაწილში. ბათიაშვილმა გამოიკვლია უმთავრესად  სუბტროპიკული კულტურების და კონტინენტური ხეხილის მავნე ენტომოფაუნა და მისი მთავარი სახეობების ბიოეკოლოგია. თანაავტორია ენტომოლოგიის სახელმძღვანელოსი. ბათიაშვილი იყო საქართველოს ენტომოლოგიის საზოგადოების თავმჯდომარე (1968). დაჯილდოებულია სამი შრომის წითელი დროშის ორდენითა და მედლებით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქართველი აგრონომები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული  1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი  1982
დიმიტრი ბათიაშვილი

**დიმიტრი (დიმა) ირაკლის ძე ბათიაშვილი** (დ. 27 თებერვალი, 1940, თბილისი —  გ. 16 ივნისი, 2007, იქვე) — ქართველი კინორეჟისორი. პოლიტიკოს ირაკლი ბათიაშვილის მამა.

## ბიოგრაფია
1963 წელს დაამთავრა საქართველოს შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი  და მუშაობა დაიწყო საქართველოს ტელევიზიის საბავშვო გადაცემათა რედაქციაში. საქართველოს სატელევიზიო ფილმების სტუდიაში გადაიღო ფილმები: "ფანჯარა" (1965),  "გია და ზურა" (1965),  "ქერათმიანი ქალიშვილი" (1968),  "ბავშვობა" (1970),  "მჭედელი"  (1971), "სერგო ზაქარიაძე" (1972),  "სვანეთი" (1974),   "ავლიპი ზურაბიშვილი" (1975, დიდი პრიზი, პრემია და დიპლომი ბათუმში ქართული ფილმების რესპუბლიკურ კინოფესტივალზე, 1976),  "სიმებიანი კვარტეტი" (1976), "შნო"  (1977),   "არასერიოზული კაცი"  (1980, 3 პრიზი ერევანში სატელევიზიო ფილმების IX სატელევიზიო ფილმების IX საკავშირო კინოფესტივალზე, 1981), "ფრაგმენტები ქალაქის ცხოვრებიდან" (1984), "ცარიელი ბინა" (1987) და სხვა.

## ლიტერატურა
* *გვენცაძე ა.,* ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, გვ. 328, თბ., 1997

კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული  27 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული  1940
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
თამაზ ბათიაშვილი

**თამაზ ალექსის ძე ბათიაშვილი** (დ. 18 მარტი, 1941, თბილისი) — ქართველი მევიოლინე და პედაგოგი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1980), პროფესორი (1986), შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი, საქართველოს თეატრალური საზოგადოების წევრი.

## ბიოგრაფია
1963 წელს დაამთავრა თბილისის ვ. სარაჯიშვილის სახელობის კონსერვატორია, 1966 — ასპირანტურა (პროფესორი შ. შანიძის კლასი). 1963 მუშაობა დაიწყო საქართველოს სახელმწიფო კამერულ ორკესტში (რომლის დაარსების ერთ-ერთი ინიციატორი და მონაწილეცაა) კონცერტმაისტერად, ხოლო 1966 წლიდან —  საქართველოს სახელმწიფო სიმებიან კვარტეტთან ერთად კონცერტებს მართავდა ყოფილ სსრკ-ის ქალაქებში და საზღვარგარეთ (გერმანია, ავსტრია, ნიდერლანდები, იტალია, შვედეთი, ფინეთი, ესპანეთი, სამხრეთ ამერიკა, ჩეხოსლოვაკია, საბერძნეთი და სხვა). 1967 წლიდან თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის პედაგოგია. ზ. ფალიაშვილის სახელობის სახელმწიფო პრემიისა (1971) და ვაინერის სახელობის საერთაშორისო კონკურსის ლაურეატი (1973, ბუდაპეშტი, კვარტეტის სხვა წევრებთან — კ. ვარდელთან, ო. ჩუბინიშვილთან, ნ. ჟვანიასთან ერთად).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მევიოლინეები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:დაბადებული 18 მარტი
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
ოთარ ბათიაშვილი

**ოთარ გიორგის ძე ბათიაშვილი** (დ. 18 ოქტომბერი, 1918, თბილისი — გ. 2006) — ქართველი ფთიზიატრი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1973). 

## ბიოგრაფია
1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.1950-1954 წლებში იყო სანატორიუმ „ლიბანის“, 1954-1959 სანატორიულ „ბორჯომ-ლიკანის“ მთავარი ექიმი, 1959-1989 ტუბერკულოზის რესპუბლიკური სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი, 1989-იდან - მრჩეველი, 1978-იდან რესპუბლიკის მთავარი ფთიზიატრი, 1981-იდან ფთიზიატრთა რესპუბლიკური სამეცნიერო საზოგადოების თავმჯდომარე, 1966-იდან ტუბერკულოზისა და ფილტვის დაავადებათა წინააღმდეგ ბრძოლის საერთაშორისო ასოციაციის წევრი.

ბათიაშვილი შეისწავლის ტუბერკულოზის პროფილაქტიკის და მკურნალობის თანამედროვე მეთოდებს და მათ გამოყენებას, კლიმატური-კურორტული მკურნალობის ეფექტურობას ტუბერკულოზით დაავადებულებში, სრულყოფს მეცხოველეებისა და მსხვილ რქოსანი საქონლის ტუბერკულოზით დაავადების ლიკვიდაციის უახლეს მეთოდებს და სხვა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1918
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
კატეგორია:ქართველი  ფთიზიატრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
გიორგი ბათიაშვილი

**გიორგი (გიგა) ირაკლის ძე ბათიაშვილი** (დ.  29 მარტი, 1934, თბილისი — გ. 31 დეკემბერი, 2021) —  ქართველი არქიტექტორი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1982). არქიტექტურის კანდიდატი (1968), პროფესორი (1988). არქიტექტურის საერთაშორისო  აკადემიკოსი (1992). 
## ბიოგრაფია
1958 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. 1967-იდან ეწევა პედაგოგიურ საქმიანობას სამხატვრო აკადემიაში. 1973–1979 იყო ტექნიკის ესთეტიკის საკავშირო სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტის საქართველოს ფილიალის მთავარი მხატვარი და დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში. 1978-იდან ხელმძღვანელობის საპროექტო ინსტიტუტის "თბილქალაქპროექტის" თბილისის სახელმწიფო დაცვითი ზონის რეკონსტრუქცია-რეგენერაციის სპეციალური არქიტექტურის სახელოსნოს. არჩეულია საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის გამგეობის წევრად (1980-1992 მდივანი), რუსეთის არქიტურისა და სამშენებლო მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრი (1994). ბათიაშვილი ავტორია სამეცნიერო გამოკვლევებისა ისტორიული ქალაქების აღდგენა-განაშენიანების დარგში. ძირითადი ნამუშევრები: თბილისის მეტროპოლიტენის სადგური "300 არაგველი" (1967; მოქანდაკე თეიმურაზ გიგაური, მხატვარი გივი გიგაური), თბილისის ფუნიკულიორის ქვედა სადგური (1970-1971; თანაავტორები: არქიტექტორი ტ. ქუთათელაძე, მხატვარი ვ. ქოქიაშვილი), იტალიელთა წინააღმდეგობის მოძრაობის გმირთა მემორიალი პერეზაში (ქ. არონის მახლობლად, იტალია, 1972; მოქანდაკე თეიმურაზ გიგაური), თბილისის ისტორიული უბნების — შარდენის ქუჩის, ბამბის და რკინის რიგების, კონსტანტინე ლესელიძისა და დუტუ მეგრელის ქუჩების, ღვინის აღმართის, ქარვასლის, სიონის ტაძრის მიმდებარე ტერიტორია და ორბელიანთ უბნის განაშენიანების რეკონსტრუქცია-რეგენერაცია (1979-1989), ძველი თბილიის ცალკეული შენობები. ბათიაშვილი ავტორია „მეიდნის“, ქეთევან  წამებულის პროსპექტისა და ბარათაშვილის აღმართის მიმდებარე ტერიტორიის რეკონსტრუქცია-რეგენერაციის პროექტებისა თბილისის ისტორიულ უბნებში. თბილისის ისტორიული ნაწილის ქალაქთმშენებლობითი გარემოს ორგანიზაციისათვის 1985 მიენიჭა საერთაშორისო არქიტექტორთა კავშირის პრემია, ხოლო 1987 — სსრკ სახელმწიფო პრემია (შოთა ყავლაშვილთან ერთად). მიღებული აქვს საქართველოს მართლმადიდებული ეკლესიის ჯილდო — სამკერდე ჯვარი (1983).
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 მარტი
კატეგორია:დაბადებული  1934
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1996)
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
გროსადმირალი

thumb|100px|გროსადმირალის სამკლავური
**გროსადმირალი** () იყო გერმანიის სამხედრო-საზღვაო ძალების უმაღლესი სამსახურეობრივი ჩინი 1905-1945 წ.წ. იგი შეესაბამებოდა ვერმახტის და „ლუფტვაფეს“ გენერალ-ფელდმარშლის წოდებას. 

1905 წლის 28 ივნისს „გროსადმირალის“ წოდება პირველად მიენიჭა ადმირალ ჰანს ფონ კიოსტერს (1844-1928). დღეს გერმანიის ფლოტში გროსადმირალის წოდება აღარ იხმარება.

## საიმპერიო სამხედრო ფლოტის გროსადმირალები
thumb|150px|ალფრედ ფონ ტირპიცი გროსადმირალის ფორმაში
საიმპერიო სამხედრო ფლოტის () გროსადმირალები

* ჰანს ფონ კესტერი (1844-1928) - *Hans von Köster*
* პრუსიის პრინცი ალბერტ ვილჰელმ ჰაინრიხი (1862-1929) - *Albert Wilhelm Heinrich, Prinz von Preußen*
* ალფრედ ფონ ტირპიცი (1849-1930) - *Alfred von Tirpitz*
* ჰენინგ ფონ ჰოლცენდორფი (1853-1919) - *Henning von Holtzendorff*

## მესამე რაიხის სამხედრო ფლოტის გროსადმირალები
მესამე რაიხის სამხედრო ფლოტის () გროსადმირალები

* 1939 წლის 1 აპრილი - ერიხ რედერი (1876-1960) - * Erich Raeder*
* 1943 წლის 30 იანვარი - კარლ დენიცი (1891-1980) - *Karl Dönitz*

კატეგორია:გერმანია
გიორგი ბადრიძე (ჟურნალისტი)

**გიორგი დავითის ძე ბადრიძე** (დ. 23 ივნისი, 1928, თბილისი — გ. 19 აგვისტო, 1999) — ქართველი ჟურნალისტი, კინოდრამატურგი, მსახიობი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1980), ღირსების ორდენის კავალერი (1998) დავით ბადრიძის შვილი.

## ბიოგრაფია 
1951 წელს დაამთავრა თსუ ისტორიის ფაკულტეტი და მოსკოვის პედაგოგიური ინსტიტუტის ასპირანტურა (1954). მუშაობდა გაზეთ „ზარია ვოსტოკას“ მოსკოვის კორესპონდენტად (1954–1962), საქართველოს კინემატოგრაფიის სახელმწიფო კომიტეტის მთავარ რედაქტორად (1962–1964), საქართველოს კინემატოგრაფისტთა კავშირის ორგანიზაციის მდივნად (1964–1971), კონცერნ „ქართული ფილმის“ სასცენარო-სარედაქციო კოლეგიის წევრად (1971-იდან). ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 1954-იდან. მისი მონაწილეობით შეიქმნა სცენარები ქართული მხატვრული ფილმებისათვის, მათ შორის: „ჩარი რამა“ (1974, რეჟისორი ნ. სანიშვილი), „კავკასიელი ტყვე“ (1975, რეჟისორი გ. კალატოზიშვილი), „აშიკ-ყარიბი“ (1988, რეჟისორი ს. ფარაჯანოვი), საქართველო-საფრანგეთის ერთობლივი ფილმი „XXI საუკუნე და..“ (1988, რეჟისორი ო. გვასალია), „კროსვორდის ამოხსნის მოყვარულთათვის“ (1982, რეჟისორი ბ. წულაძე), „ვინ არის მეოთხე?“ (1984, რეჟისორი ო. კობერიძე), „ისინი“ (1992, რეჟისორი ლ. ზაქარეიშვილი), „და სასახლეში ეპოვებ სიხარულს“ (1992, რეჟისორი ქ. დოლიძე) და სხვ. მისი სცენარებით შექმნილია სატელევიზიო ფილმები: „მეარღნე“, „ხაბაზები“ და სხვა. როგორც მსახიობი გადაღებულია ფილმებში: „არ დაიდარდო“, „რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე“, „ოგარიოვის 6“, „ქართველები ცაში“, „გასეირნება თბილისში (ნამდვილი თბილისელი და სხვები)“ და სხვა.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* გიორგი ბადრიძე — ეროვნული ფილმოგრაფია
 

კატეგორია:დაბადებული 23 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქართველი სცენარისტები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1998)
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ჰანს ფონ კესტერი

**ჰანს ფონ კესტერი** () (დ. 29 აპრილი, 1844; შვერინი, გერმანია — გ. 21 თებერვალი 1928; კილი, გერმანია) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე,  გროსადმირალი.

## ლიტერატურა
* Jürgen Hahn-Butry (Hrsg.): *Preußisch-deutsche Feldmarschälle und Großadmirale.* Safari, Berlin 1938. 

კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული 29 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1844
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1928
ალბერტ ვილჰელმ ჰაინრიხ პრუსიელი

მინი|220პქ|პრინცი ჰაინრიხი
**ალბერტ ვილჰელმ ჰაინრიხ პრუსიელი**, იგივე „პრინცი ჰაინრიხი“ (; დ. 14 აგვისტო 1862. ბერლინი, გერმანია — გ. 20 აპრილი 1929, ჰამელმარკი, გერმანია) — გერმანიის იმპერატორის ვილჰელმ II-ის ძმა, პრუსიის პრინცი და გერმანიის საიმპერიო სამხედრო ფლოტის () გროსადმირალი. ის ასევე იყო ბრიტანეთის დედოფალ ვიქტორიას შვილიშვილი

ჰაინრიხ პრუსიელი გარდაიცვალა 1929 წლის 20 აპრილს, ყელის კიბოთი.

## ლიტერატურა
*Harald Eschenburg. *Prinz Heinrich von Preußen - Der Großadmiral im Schatten des Kaisers*. Heide, 1989, .
*John Van der Kiste. *Prince Henry of Prussia*. 2015

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჰაინრიხ პრუსიელი  — Preussen.de
* ჰაინრიხ პრუსიელი — 100jia.net

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1862
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1929
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:პრუსიის პრინცები
კატეგორია:ოქროს საწმისის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შავი არწივის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ბერლინში დაბადებულები
გურამ ბათიაშვილი

**გურამ აბრამის ძე ბათიაშვილი** (დ. 10 იანვარი, 1938, კულაში, სამტრედიის მუნიციპალიტეტი) — დრამატურგი, პროზაიკოსი, საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1987), მსოფლიოს ებრაელთა კონგრესისა (1991, ვიცე-პრეზიდენტი 2018–2021 წწ.) და საერთაშორისო სიონისტური ორგანიზაციის (1993) გამგეობების წევრი.

## ბიოგრაფია 
1962 წელს დაამთავრა თსუ აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1965–1967 მუშაობდა „ლიტერატურულ გაზეთში“, 1984–2018 წლებში რედაქტორობდა ჟურნალ „თეატრსა და ცხოვრებას“, 1993-იდან გამოსცემს გაზეთ „მენორას“. პირველი კრიტიკული წერილი გამოაქვეყნა 1962 ჟურნალ „მნათობში“. თანამედროვე ახალგაზრდობის ცხოვრებას მიუძღვნა პირველი პიესა „ძახილი“ (1969 დაიდგა გორისა და ჭიათურის თეატრებში). აღსანიშნავია აგრეთვე დოკუმენტური დრამა „კოტე მარჯანიშვილის ოთხი დღე“ (1972 დაიდგა ბათუმის დრამატულ თეატრში), „ლალი, სიყვარული და სხვები“ (1976 დაიდგა მოსკოვის ნ. გოგოლის სახელობის თეატრში), „ვალი“ (1976 დაიდგა ქუთაისისა და რუსთავის თეატრებში), „შეთქმულება“ (დაიდგა სოხუმის, ფოთისა და თბილისის თეატრებში), „სოფლის გარდაცვალება“ (1985); ცალკე კრებულად გამოსცა პიესები „ოთხი დღე“ (1972), „სერობის შემდეგ“ (1975), „ვალი“ (1980), „წერილები შვილებს“ (1988), კრებული „დრამატურგია“ (2023). თანამედროვე ლიტერატურისა და თეატრის პრობლემებს მიეძღვნა მისი წიგნები „შენაკადები“ (1977), „კვალი“ (1985). ბათიაშვილმა თარგმნა ნ. ჰიქმეთის, ა. ნესინის, მ. შატროვის, საბაჰათინ ალის და სხვათა ნაწარმოებები. წიგნისათვის „მზე ღრუბლებში“ მიენიჭა საქართველოს მინისტრთა საბჭოს პრემია (1990).

ავტორია რომანებისა: „თუ დაგივიწყო, იერუშალაიმ“, „მეათე კაცი“, „ელიგულა და ხავა“, „მზის კარავში“; მონოგრაფიებისა: „ნაზიმ ჰიქმეთი“, „დავით ბენგურიონი“; ჩანაწერების წიგნისა „სახეები და სიტუაციები“.

## ჯილდოება 
* 1981 – საქართველოს მწერალთა კავშირის პრემია
* 1991 — საქართველოს მინისტრთა საბჭოს პრემია
* 1998 — ღირსების ორდენი
* 1998 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია
* 
* 
* 
* 2024 — თბილისის საპატიო მოქალაქე

ისრაელის პრეზიდენტმა ეზერ ვაიცმანმა საქართველო-ისრაელის ურთიერთობაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისათვის, დააჯილდოვა ღირსების რწმუნებით („თეუდათ ო კარა“). 

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* საქართველოს ებრაელთა მსოფლიო კონგრესი

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი დრამატურგები
კატეგორია:დაბადებული 10 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:საქართველოს მწერალთა კავშირის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2024)
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ჯონ მალხაზ შალიკაშვილი

მინი|ჯონ მალხაზ შალიკაშვილი
**ჯონ მალხაზ დეივიდ შალიკაშვილი** (დ. 27 ივნისი, 1936, ვარშავა, პოლონეთი — გ. 23 ივლისი, 2011, ტაკომა, ვაშინგტონის შტატი, აშშ) — ამერიკის შეერთებული შტატების არმიის გენერალი, აშშ-ის შეიარაღებული ძალების მეთაურთა გაერთიანებული კომიტეტის ხელმძღვანელი 1993–1997 წლებში.

## ბიოგრაფია 
ჯონ მალხაზ შალიკაშვილი დაიბადა დიმიტრი შალიკაშვილის ოჯახში, რომელიც 1918-1921 წლებში დამოუკიდებელი საქართველოს ჯარში ვიცე-პოლკოვნიკის წოდებით მსახურობდა. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ დიმიტრიმ თავი პოლონეთს შეაფარა. 1932 წელს ვარშავაში გრაფინია მარია ბელიაევაზე. დაქორწინდა ვარშავაში ცხოვრობდნენ სხვა კონტრაქტის ოფიცრებიც, რომლებმაც საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ პოლონეთის ჯარში დაიწყეს კონტრაქტით მუშაობა, მათი მეთაური გენერალი ალექსანდრე ზაქარიაძე იყო. დიმიტრის ოჯახს ვარშავაში ცხოვრებისას სამი შვილი — ოთარი, მალხაზი და გეილი გაუჩნდათ. მალხაზ შალიკაშვილი ამ დროს ასევე ვარშავაში მოღვაწე გრიგოლ ფერაძემ მონათლა.

მეორე მსოფლიო ომში დიმიტრი გერმანელებთან ერთად ქართულ ბრიგადაში იბრძოდა საქართველოს ბოლშევიკური რუსეთისაგან გათავისუფლების მიზნით. შემდეგ, მისი სამხედრო ერთეული ბრიტანელებმა იგდეს ხელთ და ომის ბოლომდე მან სამხედრო ტყვეთა ბანაკში გაატარა. 1943 წელს დიმიტრის მეუღლე სამ შვილთან ერთად იძულებული გახდა დაეტოვებინა ცეცხლმოდებული ვარშავა და მათ პაპენჰაიმში (გერმანია) გაქცევით უშველეს თავს. ტყვეობიდან გათავისუფლებული დიმიტრი ოჯახს დაუბრუნდა.
[მარჯვნივ|მინი|გენერალი შალიკაშვილი ხვდება [ბილ კლინტონი|ბილ კლინტონს]]1952 წელს შალიკაშვილები აშშ-ში გადასახლდნენ და ბინა პეორიაში (ილინოისის შტატი) დაიდეს. პეორიაში მალხაზმა დაამთავრა საშუალო სკოლა. 1958 წლის ივნისში მან მანქანათმშენებლობის  ბაკალავრის ხარისხი მიიღო ბრედლის უნივერსიტეტში. 1958 წლის მაისში შალიკაშვილების ოჯახმა აშშ–ის მოქალაქეობა მიიღეს. შემდგომ მალხაზი საკუთარი ნებით შევიდა ამერიკის არმიაში, სადაც დაიწყო მისი სამხედრო კარიერა.

1993 წლის 25 ოქტომბერს, პრეზიდენტ ბილ კლინტონის გადაწყვეტილებით, გენერალი ჯონ მალხაზ შალიკაშვილი დაინიშნა შეერთებული შტატების შეიარაღებული ძალების შტაბების მეთაურთა გაერთიანებული კომიტეტის თავმჯდომარედ. 1997 წლის სექტემბერში, ამერიკის არმიაში 38-წლიანი მსახურის შემდეგ გენერალი შალიკაშვილი საკუთარი სურვილით გათავისუფლდა.

შალიკაშვილი იყო სტენფორდის უნივერსიტეტის პროფესორი, სადაც იგი მოღვაწეობდა საერთაშორისო უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ცენტრში. 2004 წელს ჯონ მალხაზ შალიკაშვილი მრჩევლი იყო ჯონ კერის საპრეზიდენტო კამპანიაში. გენერალ შალიკაშვილს ჰყავდა მეუღლე და ერთი შვილი.

გარდაიცვალა 2011 წლის 23 ივლისს ვაშინგტონის შტატის ქალაქ ტაკომაში, 75 წლის ასაკში.

ქ. გურჯაანში 1999 წლიდან ფუნქციონირებს „ჯონ მალხაზ შალიკაშვილის სახელობის ქართული მხედრული ისტორიის მუზეუმი“.

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
*ჯონ (მალხაზ) შალიკაშვილი კახეთში, 2001 წ.
*გენერალი ჯონ (მალხაზ) შალიკაშვილი გარდაიცვალა
*შალიკაშვილი დიმიტრი იოსების ძე 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული  27 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:აშშ-ის არმიის გენერლები
კატეგორია:ქართველი ამერიკელები
კატეგორია:ლეგიონის ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ვარშავაში დაბადებულები
ზავი

[მინი|[მიუნსტერის ზავის ხელმოწერა, 1648.]]
**ზავი** — ორ ან მეტ სახელმწიფოს შორის დადებულ ოფიციალურ ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, ხელისმომწერი მხარეები საკუთარ თავზე იღებენ ვალდებულებას, რომ არ დაარღვევენ ზავით გათვალისწინებულ პრინციპებს ანუ არ გამოიყენებენ შეიარაღებულ ძალადობას ერთურთთა მიმართ პოლიტიკური საკითხების გადასაწყვეტად.

ზავის თანახმად, დაპირისპირებული მხარეები წყვიტავენ შეიარაღებულ ბრძოლას, რასაც საბრძოლო მოქმედებების ადგილზე მოსდევს მშვიდობა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* The Expanded Cease-Fires Data Set Code Book 

კატეგორია:დიპლომატია
ჯარი

[thumb|right|300 px|ქათველი ჯარისკაცები დამოუკიდებლობის დღისადმი მიძღვნილ აღლუმზე. [რუსთაველის გამზირი, თბილისი, 26 მაისი, 2008 წელი. რობ სინკლერის სურათი.]]

**ჯარი** ან **არმია** — სახელმწიფოს შეიარაღებული ძალების კრებითი სახელწოდება, რომელიც აერთიანებს სახმელეთო ძალებს. ჯარის უმთავრეს დანიშნულებას წარმოადგენს შეიარაღებული ბრძოლის წარმოება სახელმწიფოს ინტერესებიდან გამომდინარე. ჯარი ემორჩილება უმაღლეს მთავარსარდალს, რომელსაც უმრავლეს შემთხვევაში წარმოადგენს ქვეყნის მეთაური. ჯარის მმართველობის უმაღლეს ორგანოს წარმოადგენს გენერალური შტაბი, რომელიც უფლებამოსილია შეიმუშავოს ოპერაციის (ბრძოლის) გეგმა და უხელმძღვანელოს მის წარმოებას დაქვემდებარებული შტაბების საშუალებით.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სამხედრო ისტორია
* სამხედრო ხუნტა

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამხედრო ორგანიზაციები
კატეგორია:შეიარაღებული ძალები
ფილუმენია

**ფილუმენია**, *ფილუმენისტიკა* ( და ) — კოლექციონერობის ნაირსახეობა, რომელიც ითვალისწინებს ასანთის კოლოფებისა და ეტიკეტების შეგროვებას.

სიტყვა შემოიღო ბრიტანელმა კოლექციონერმა მარჯორი ს. ევანზმა 1943 წელს (იგი მოგვიანებით გახდა ბრიტანეთის Matchbox Label & Booklet Society-ის პრეზიდენტი, რომელიც ახლა ცნობილია როგორც British Matchbox Label and Bookmatch Society). ადამიანი, რომელიც ეწევა ფილუმენიას, არის ფილუმენისტი.

## სქოლიო 
კატეგორია:კოლექციონირება
ვექსილოლოგია

**ვექსილოლოგია** — ისტორიის დამხმარე დისციპლინა, რომელიც შეისწავლის დროშების, ალმების, ვიმპელების, ბაირაღებისა და მისთანათა წარმოშობასა და განვითარებას.

ტერმინი „ვექსილოლოგია“ მომდინარეობს ლათინური სიტყვიდან „vexillum“, რაც რომაელ ლეგიონერთა დროშას ნიშნავდა. ვექსილოლოგიისადმი ფართო ინტერესი ამერიკასა და ევროპაში XX საუკუნის 60-იან წლებში გაჩნდა. მის ფართო პოპულარიზაციას ხელი შეუწყო უიტნი სმიტის გამოკვლევებმა. მალე გაჩნდა მრავალი პერიოდული გამოცემა, რომელიც ჩვენს დრომდე არსებობს (მაგ.ː ჩეხური „ვექსილოლოგია“, ინგლისური „ფლაგმასტერი“, კანადური „ფლაგსკანი“ და სხვა). უიტნის წიგნები ითარგმნა ევროპის თითქმის ყველა ენაზე. 

დროშა თავისი შინაარსით მრავალგვარია, კერძოდː
* სახელმწიფო;
* სამხედრო-საზღვაო;
* სასიგნალო;
* სავაჭრო და სხვ. 

დროშა მიიჩნევა სახელმწიფო სუვერენიტეტის სიმბოლოდ.

სამხედრო დროშა სამხედრო ნაწილის სიმბოლოა. იგი, როგორც მებრძოლთა შეკრებისა და გაერთიანების ნიშანი, გაჩნდა ძველი აღმოსავლეთის სახელმწიფოებში – ინდოეთში, ჩინეთში და სხვაგან. 

სამხედრო-საზღვაო დროშა განსაზღვრავს, თუ რომელი სახელმწიფოს შეიარაღებულ ძალებს განეკუთვნება სამხედრო ხომალდი. იგი ძველ რომში გაჩნდა და საბოლოოდ XVI-XVIII საუკუნეებში დამკვიდრდა.

დროშების უმრავლესობა უკავშირდება უშუალოდ სამხედრო ისტორიას, უპირველეს ყოვლისა, როგორც მოვლენათა მონაწილეს, და შემდეგ, როგორც სამხედრო დიდების მატიანეს. 

დროშები წარმოადგენს გამოყენებითი ხელოვნების ძეგლებს, რამდენადაც მათზე მოცემულია შესანიშნავი დეკორატიული გაფორმებები, ძვირფასი ნაქარგები, აპლიკაციები, მხატვრული გამოსახულებები. 

დროშები ძალიან მნიშვნელოვანი წყაროა ჰერალდიკისათვის – გერბების ისტორიისათვის, რადგან მათზე ხშირად არის ასახული არა მარტო პირადი და სახელმწიფო, არამედ საადგილმამულო გერბებიც. 

დროშები გადმოგვცემს ასევე საინტერესო ისტორიებს. ამის თვალსაჩინო მაგალითია აშშ-ის, საფრანგეთის, ინგლისის დროშები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საგაზეთო პოლემიკური და ჰერალდიკური მასალების ქრონოლოგიური ნუსხა
* სამხედრო სიმბოლიკა
* მსოფლიოს დროშები
* მსოფლიოს დროშების მონაცემთა ბაზა
* უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
* დროშების კვლევის ცენტრი (აშშ) 
* დროშის ინსტიტუტი (დიდი ბრიტანეთი)
* ფორუმი დროშებზე 

კატეგორია:ვექსილოლოგია
კატეგორია:ისტორიის დამხმარე დისციპლინები
ფაშიზმი

[მინი| [ფასცები ფაშიზმის სიმბოლო]]
**ფაშიზმი** () — პოლიტიკური მიმდინარეობა, რომელიც წარმოიშვა იტალიაში. მიუხედავად იმისა, რომ ფაშიზმის უმთავრესი იდეებისა და დოქტრინების საფუძვლები შეიძლება მეცხრამეტე საუკუნეში ვიპოვოთ, საბოლოო სახე ამ იდეებს პირველმა მსოფლიო ომმა და მისმა შედეგებმა მისცა, კერძოდ კი ომისა და რევოლუციის ძლიერმა ნაზავმა. იტალიაში ფაშისტური პარტია 1919 წელს ჩამოყალიბდა, მისი ლიდერი ბენიტო მუსოლინი 1922 წელს პრემიერ-მინისტრად დაინიშნა და 1926 წლისთვის დაფუძნდა ერთპარტიული ფაშისტური სახელმწიფო. გერმანიის ნაციონალ-სოციალისტური მუშათა პარტია, ცნობილი ნაცისტების სახელით, ასევე 1919 წელს ჩამოყალიბდა და ადოლფ ჰიტლერის ლიდერობით შეგნებულად გადმოიღო მუსოლინისეული ფაშიზმის სტილი. 1933 წელს ჰიტლერი დაინიშნა გერმანიის კანცლერად და ერთ წელიწადზე ოდნავ მეტ ხანში გერმანია ნაცისტური დიქტატურის ქვეშ მოაქცია. 

იმავე პერიოდში ევროპის უმეტეს ნაწილში კრახი განიცადა დემოკრატიამ, რომელიც უმეტეს შემთხვევაში ჩანაცვლებულ იქნა მემარჯვენე ფრთის, ავტორიტარული ან ღიად ფაშისტური რეჟიმებით. 1938 წლისთვის ჩეხოსლოვაკია ერთადერთი შემორჩენილი დემოკრატიული ქვეყანა იყო აღმოსავლეთ და ცენტრალურ ევროპაში, ამავდროულად უნგრეთი და რუმინეთი მტკიცედ ადგა ფაშიზმისა და ნაცისტურ გერმანიასთან თანამშრომლობის გზას. პორტუგალიაში 1928 წელს სალაზარმა დიქტატურა დაამყარა, ხოლო ესპანეთში სამოქალაქო ომი ფრანკოს დიქტატურის ჩამოყალიბებით დაგვირგვინდა. ევროპის გარეთაც ჩამოყალიბდა რეჟიმები, რომლებიც გარკვეულწილად უკავშირდებოდნენ ფაშიზმს, განსაკუთრებით XX საუკუნის 30-იანი წლების იმპერიულ იაპონიასა და პერონის მმართველობის ქვეშ მყოფ არგენტინაში 1945-1955 წლებში. 

ფაშიზმისთვის დამახასიათებელია მკაცრი იერარქიული წყობა, პალინგენეტიკური ნაციონალიზმი, მილიტარიზმი, კორპორატივიზმი, ავტარქია, ორგანიციზმი, ვოლუნტარიზმი, ვიტალიზმი და რეაქციული მოდერნიზმი. ფაშისტური იდეოლოგია განსაკუთრებით პოპულარული გახდა მე-20 საუკუნის დასაწყისში, როგორც დაღმასვლის ფაზაში მყოფი ევროპული ცივილიზაციის აღორძინებაზე მიმართული მოძრაობა და საერთაშორისო კომუნიზმის საპირწონე პოლიტიკური ძალა.

ისტორიულად ფაშიზმი პოზიციონირებდა როგორც „მესამე გზა“, რომელიც წარმოადგენდა მარქსისტული სოციალიზმის და ლიბერალ-დემოკრატიული კაპიტალიზმის ალტერნატივას. თანამედროვე პოლიტიკურ დისკურსში მას ხშირად ახასიათებენ როგორც ულტრამემარჯვენე იდეოლოგიას.

## ლიტერატურა 
* „პოლიტიკური იდეოლოგიები, შესავალი კურსი“, ენდრიუ ჰეივუდი, ლოგოს პრესი, 2004 წ. გვ. 247-248 ISBN 99928-928-4-6

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფაშიზმის დოქტრინა
* საკითხავი ლიტერატურა, ფაშიზმსა და ნაციონალ სოციალიზმზე

კატეგორია:პოლიტიკური იდეოლოგიები
კარლ ჰაუსჰოფერი

[220px|მინიატიურა|მარცხნივ გენერალი კარლ ჰაუსჰოფერი და მარჯვნივ [რუდოლფ ჰესი]]
**კარლ ჰაუსჰოფერი** ( დ. 27 აგვისტო 1869 — გ. 10 მარტი 1946) — გერმანელი პოლიტიკური მოღვაწე და მეცნიერი, გერმანული  გეოპოლიტიკური სკოლის თავკაცი კარლ ჰაუსჰოფერი დაიბადა 1869 წლის 27 აგვისტოს მიუნჰენში. 1887 წლიდან იგი დიპლომატიურ სამსახურში იყო. 1908-1910 წწ. იაპონიაში მუშაობდა. პირველი მსოფლიო ომის დროს 1914-1918 წწ. ჰაუსჰოფერი ბრიგადის გენერალი იყო. 1921 წელს მიუნჰენის უნივერსიტეტში მას პროფესორის ცენზი მიენიჭა. იქვე, მან დააარსა გეოპოლიტიკის სკოლა. ჰაუსჰოფერს ახლო ურთიერთობები ჰქონდა მესამე რაიხის ერთ–ერთ თვალსაჩინო წარმომადგენელთან რუდოლფ ჰესსთან, რომელიც მან შემდგომში ა. ჰიტლერს გააცნო. პოლიტიკურ მეცნიერებათა პროფესორის იდეები დიდი პოპულარობით სარგებლობდა მესამე რაიხის მაღალ წრეებში და ზოგადად, გერმანულ საზოგადოებაშიც. იგი გარდაიცვალა 1946 წლის 13 მარტს ქ. ვაილჰაიმის მახლობლად.

## რესურსები ინტერნეტში
* ს. ვოროპაევი. მესამე რაიხის ენციკლოპედია,1996 წ.  

კატეგორია:დაბადებული 27 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1869
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:გეოპოლიტიკოსები
კატეგორია:გერმანელი გეოგრაფები
ტბა

[მინი|ტბა [არგენტინაში]]
[მინი|[ტიტიკაკას ტბა პერუში]]
[მინი|[ოშინენის ტბა, შვეიცარიის ალპებში]]
**ტბა** — ხმელეთის ქვაბულში მოქცეული შენელებული წყალცვლის ბუნებრივი წყალსატევი. დედამიწის ტბების საერთო ფართობი 2,7 მლნ. კმ² (ხმელეთის ფართობის დაახლოებით 1,8%).

წარმოშობის მიხედვით განარჩევენ :
* ტექტონიკურ
* ვულკანურ
* მყინვარულ
* ჩანაქცევის
* ნაგუბარ
* მდინარეულ
* ზღვიურ
* ეოლურ
* ანთროპოგენურ ტბებს. 

ტბის წყლის ბალანსის მთავარი შემოსავალია აუზის ზედაპირული და მიწისქვეშა ჩამონადენი, აგრეთვე ტბის ზედაპირზე მოსული ატმოსფერული ნალექები; გასავალია ტბის ზედაპირული და მიწისქვეშა განადენი და აორთქლება ტბის ზედაპირიდან. გვალვიან რაიონებში ტბის წყლის დიდი ნაწილი ორთქლდება და ხშირად ტბა მთლიანად შრება. ქარი ტბის ზედაპირზე იწვევს ღელვას, დინებებს, წყლის მოდენას და განდევნას. ტბის ზედაპირი თბება მზის პირდაპირი და გაბნეული რადიაციით. სიღრმეში სითბის გადაცემა ხდება წყლის არევისა და დინებების შედეგად. სითბო იხარჯება აორთქლებაზე, ჰაერში სითბოს გადაცემასა და გამოსხივებაზე. ზომიერი ჰავის ზონაში მდებარე ტბაში ზაფხულობით მყარდება პირდაპირი ტენპერატურული სტრატიფიკაცია: ზედა თბილ ფენასა (ეპილიმნიონი) და ქვედა ცივ ფენას (ჰიპოლიმნიონი) შორის არსებულ ტემპერატურული ნახტომის ფენაში (მეტალიმნიონი) წყლის ტემპერატურა სწრაფად ეცემა; ზამთრობით ამ ტბაზე შებრუნებული ტემპერატურული სტრატიფიკაციაა: ზედაპირიდან სიღრმისაკენ წყლის ტემპერატურა იზრდება, ხოლო გაზაფხულსა და შემოდგომაზე შეინიშნება ჰომოთერმია — წყლის ტემპერატურა მთელ სიღრმეზე თანაბარია. ცხელსა და ცივ სარტყლებში ტემპერატურული  სტრატიფიკაცია სეზონურად არ იცვლება, იქ თითქმისმთელი წლის განმავლობაში შესაბამისად პირდაპირი და შებრუნებული სტრატიფიკაციაა. დიდი ტბები სითბოს საკმაო მარაგისა და ღელვის გამო მდინარეზე უფრი გვიან იყინება. წყალში გახსნილი მარილების რაოდენობის შესაბამისად განარჩევენ მტკნარ, მომლაშო, მლაშე და თვითმლექ ტბებს  (მლაშე ტბა). წყალში არსებული მინერალური და ორგანული ნაწილაკების დალექვის შედეგად ხდება ტბების დალამვა და მის ფსკერზე წარმოიქმნება ტბიური ნალექები.  წყალში შეტივტივებული მინერალური და ორგანული მარილის რაოდენობაზე არის დამოკიდებული წყლის ფერი და გამჭვირვალობა. ცისფერი და ძლიერი გამჭვირვალობა (40 მ-მდე ბაიკალში) აქვს სუფთა წყალს. ბიოლოგიური პროდუქტიულობის მიხედვით განარჩევენ: ბიოგენური ელემენტებით მდიდარ, მაღალპროდუქტიულ (ევროფულ), ბიოგენური-ელემენტებით ღარიბ, მცირეპროდუქტიულ (ოლიგოტროფულ) და ჰუმანური ნივთიერებებით მდიდარ (დისტროფულ) ტბებს, ევოლუციის პროცესში ტბა ამოივსება ლამით, იფარება შამბით და ნოტიო ჰავის პირობებში გადაიქცევა ჭაობად, მშრალ ჰავაში — მლაშობად. ტბის წყლის რესურსებს და სხვა პროდუქტებს ფართოდ იყენებენ სახალხო მეურნეობაში.

ზოგიერთ დიდი ზომის ტბებს ზღვას უწოდებენ; ასეთია მაგ., კასპიის ზღვა.

## უდიდესი ტბები 
## იხილეთ აგრეთვე 
*მსოფლიოს უდიდესი ტბების სია
*გეოგრაფია
*დიდი ტბები
*ლიმანი
*ლიმნოლოგია
*ლაგუნა

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Lakes Database 
* Lake Classification Systems 
* World's Most Beautiful Lakes

*
კატეგორია:გეოგრაფიული ობიექტები