open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სექსი დიდ ქალაქში 2

**სექსი დიდ ქალაქში 2** () — 2010 წლის ამერიკული რომანტიკული კომედიური ფილმი, რომლის რეჟისორი, სცენარის ავტორი და თანაპორდიუსერია მაიკლ პატრიკ კინგი. წარმოადგენს 2008 წელს გამოსული ფილმის „სექსი დიდ ქალაქში“ პირდაპირ გაგრძელებას, დაფუძნებული HBO-ს ამავე სახელწოდების კომედიურ-დრამატულ ტელესერიალზე (რომელიც, თავის მხრივ დაფუძნებულია კენდეს ბუშნელის ამავე სახელწოდების 1997 წლის რომანზე). ფილმში, ისევე როგორც სერიალში და მის წინამორბედში, ნაჩვენებია ოთხი მეგობრის, კერი ბრედშოუს, სამანტა ჯოუნსის, შარლოტ გოლდენბლატისა და მირანდა ჰობზის ცხოვრება. სიუჟეტი მიმდინარეობს წინა მოვლენებიდან 2 წლის შემდეგ.

ფილმში მონაწილეობენ: სარა ჯესიკა პარკერი (კერი ბრედშოუ), კიმ კეტროლი (სამანტა ჯოუნსი), კრისტინ დეივისი (შარლოტ გოლდენბლატი), სინთია ნიქსონი (მირანდა ჰობზი) და კრის ნოთი (ჯონ პრესტონი). ფილმში კამეო როლებით ჩნდებიან ლაიზა მინელი, მაილი საირუსი, ტიმ განი, რონ უაიტი, ომიდ დჯალილი, პენელოპე კრუსი, ნორმ ლუისი, კელი ო’ჰარა და რაიან სილვერმანი.

„სექსი დიდ ქალაქში 2“-ის პრემიერა შედგა 2010 წლის 27 ივლისს, აშშ-სა და დიდ ბრიტანეთში კი იმავე წლის 28 მაისს. ფილმის ბიუჯეტმა შეადგინა 95 მილიონი აშშ დოლარი, Metacritic-ზე — 27/100. ფილმმა მიიღო ოქროს ჟოლოს 7 ნომინაცია: ყველაზე ცუდი მსახიობი ქალი, ყველაზე ცუდი გაგრძელება, ყველაზე ცუდი სურათი, ყველაზე ცუდი სცენარი, ყველაზე ცუდი რეჟისორი და ყველაზე ცუდი მეორხარისხოვანი მსახიობი ქალი. 2010 წლის ოქტომბერში გამოვიდა ფილმის DVD და Blu-ray ვერსია. 2010 წლის 25 მაისს გამოსცეს ფილმის საუნდტრეკი, სადაც შედის 18 კომპოზიცია. 2016 წელს დაანონსდა ფილმის მესამე ნაწილი, თუმცა მასზე მუშაობა შეწყდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* „სექსი დიდ ქალაქში 2“  — The Numbers

## სქოლიო
ფილმი
კატეგორია:2010 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:2010-იანი წლების კომედიურ-დრამატული ფილმები
კატეგორია:2010-იანი წლების რომანტიკული კომედიური ფილმები
კატეგორია:2010-იანი წლების რომანტიკული დრამატული ფილმები
კატეგორია:2010-იანი წლების ეროტიკული კომედიური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული კომედიურ-დრამატული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული რომანტიკული დრამატული ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ეროტიკული კომედიური ფილმები
კატეგორია:ტელესერიალებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:მაიკლ პატრიკ კინგის ფილმები
ლისაბონი (რეგიონი)

**ლისაბონი** – პორტუგალიის 7 რეგიონიდან ერთ-ერთი. 2002 წლიდან მოიხსენიება როგორც ლისაბონის და ტეჟუს ველი. რეგიონი მოიცავს 2 567 კვ.კმ-ს. 2005 წლის მონაცემის მიხედვით მოსახლეობა შეადგენს  2,760,723 მაცხოვრებელს. შესაბამისად სიმჭიდროვე არის 1,075 კაცი/კვ.კმ.

## სქოლიო
კატეგორია:პორტუგალიის რეგიონები
როკი საზაფხულო ბანაკში (ფილმი)

**როკი საზაფხულო ბანაკში** () — მეთიუ დაიმონდის 2008 წლის ფილმი, რომლის საუნდტრეკი მოხვდა ბილბორდ 200-ის მესამე პოზიციაზე. სულ გაიყიდა მისი 188.000 ასლი.

## სიუჟეტი 
პოპ–ჯგუფ Connect 3-ის წევრები ნეითი და ჯეისონი გადაწყვიტავენ დაეხმარონ თავის კოლეგას შეინს მოიშოროს როკ–ვარსკვლავის "ცუდი" იმიჯი და აგზავნიან მას აღმზრდელად საზაფხულო მუსიკალურ ბანაკში. იქვე აღმოჩნდება მიტჩი ტორესი– გოგონა გასაოცარი ხმით და ოცნებით გახდეს პოპულარული მომღერალი.

ახალგაზრდა გოგონა როკზეა შეყვარებული და სურს როკერი გახდეს, ამისათვის იგი მიდის სპეციალურ ბანაკში, სადაც იკრიბებიან მუსიკის მოყვარული ახალგაზრდები და სწავლობენ მუსიკასთან დაკავშირებულ საკითხებს. დამწყებ მუსიკოსს არც კი ეგონა ამდენი სიძნელეების გადალახვა თუ იყო საჭირო წარმატების მისაღწევად.

## როლებში 
* დემი ლოვატო — მიჩი ტორესი
* ჯო ჯონასი — შეინ გრეი 
* მეგან ჯეტ მარტინი — ტეს ტაილერი
* მარია კანალს-ბარერა — კონი ტორესი   
* ელისონ სტოუნერი — კეტლინ გელერი   
* კევინ ჯონასი  — ჯეისონი   
* ნიკ ჯონასი — ნეიტი   
* ანა-მარია პერეზ დე ტეიგლი — ელა   
* ჯასმინ რიჩარდსი — მარგარეტ "ფეგი" დუპრე

## საუნდტრეკი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* 

კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:2008 წლის ფილმები
ანგრა-დუ-ეროიჟმუ

**ანგრა-დუ-ეროიჟმუ** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პორტუგალიაში. მდებარეობს აზორის კუნძულების შემადგენლობაში მდებარე კუნძულ ტერსეირაზე. 2001 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 35 581 ადამიანი.

ქალაქის მფარველად ითვლება იესო ქრისტე (). ქალაქის დღესასწაულია 24 ივნისი. 1983 წლიდან ქალაქის ცენტრალური ნაწილი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი

კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
პერსეპოლისი (საფეხბურთო კლუბი)

**პერსეპოლისი** () — ირანული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ თეირანიდან. ასპარეზობს სპარსეთის ყურის პრო ლიგაში და ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე უფრო ძლიერ, ტიტულოვან და პოპულარულ გუნდად ირანული ფეხბურთის ისტორიაში.

## ისტორია 
საფეხბურთო კლუბ „პერსეპოლისის“ ისტორია სათავეს 1963 წლის დეკემბრიდან იღებს. მისი დამფუძნებელი იყო ირანელი მოკრივე ალი აბდო (), რომელიც კლუბს 1963–1975 წლებში ედგა სათავეში. 1968 წლიდან „პერსეპოლისი“ ირანის უმაღლეს საფეხბურთო დივიზიონში ასპარეზობს და ერთ-ერთ ყველაზე უფრო წარმატებულ კლუბად ითვლება: არის ქვეყნის ცამეტგზის ჩემპიონი და ცხრაგზის ვიცე-ჩემპიონი, ჰაზფის თასის ექვსგზის მფლობელი და ორგზის ფინალისტი, აზიის თასების მფლობელთა თასის მფლობელი და ფინალისტი, ასევე აზიის ფეხბურთის კონფედერაციის ჩემპიონთა ლიგის ორგზის ფინალისტი.

## მიღწევები 
;  ირანის ჩემპიონატი 
*  **ჩემპიონი (15):** 1971–72, 1973–74, 1975–76, 1995–96, 1996–97, 1998–99, 1999–2000, 2001–02, 2007–08, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020/21, 2022/23
*  ვიცე-ჩემპიონი (10): 1974–75, 1976–77, 1977–78, 1989–90, 1992–93, 1993–94, 2000–01, 2013–14, 2015–16, 2021–22

;  ჰაზფის თასი 
*  **თასის მფლობელი (6):** 1987–88, 1991–92, 1998–99, 2009–10, 2010–11, 2018–19
*  ფინალისტი (2): 2005–06, 2012–13

; ირანის სუპერთასი 
*  **თასის მფლობელი (3):** 2017, 2018, 2019

; აზიის თასების მფლობელთა თასი
*  **თასის მფლობელი (1):** 1990–91
*  ფინალისტი (1): 1992–93

; აზიის ფეხბურთის კონფედერაციის ჩემპიონთა ლიგა
*  ფინალისტი (2): 2018, 2020

## რესურსები ინტერნეტში 
* კლუბის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ირანის საფეხბურთო კლუბები
ქრისტეს ორდენის მონასტერი

**ქრისტეს ორდენის მონასტერი** () — ტამპლიერების და მისი მემკვიდრეების ქრისტეს ორდენის ძირითადი მონასტერი პორტუგალიაში. დაარსდა XII საუკუნეში, მოგვიანებით გადაკეთდა მონასტერად. მდებარეობს ქალაქ ტომარის ტერიტორიაზე. 1983 წლიდან მონასტერი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 

## გალერეა

File:Castelo de Tomar (16).JPG|ტომარის ციხესიმაგრე
File:Convento_Cristo_December_2008-12.jpg|მანუელის პორტალი
File:Convento Cristo December 2008-10.jpg|მრგვალი ეკლესიის შიდა სივრცე
File:Convento_Cristo_December_2008-11.jpg| 
File:TomarConvent-Cloisters2.jpg| 

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* Convento de Cristo (IGESPAR)
* Convento de Cristo (Monumentos IGESPAR) 
* Tomar, Cidade dos Templários: Convento de Cristo 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
ილტოს აღკვეთილი

**ილტოს აღკვეთილი** – აღკვეთილი ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე ილტოს სათავეში. შედის ბაწარა-ბაბანეურის დაცული ტერიტორიების შემადგენლობაში.

ილტოს აღკვეთილი 2003 წლის 22 აპრილს შეიქმნა. მისი მიზანია წიფლის ტყეებისა და ძვირფასი ჯიშების: ურთხელის, მაღალმთის ბოყვის, ცაცხვის, ნეკერჩხლის, იფნის კორომებისა და ამ ტყისათვის დამახასიათებელი ფაუნის დაცვა და აღდგენა. აღკვეთილის საერთო ფართობია 7591 ჰა. მდებარეობს მდ. ილტოს ხეობის ზემო წელში. აღკვეთილს დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება მდ. ილტოსა და მდ. ივრის წყალგამყოფი კახეთის ქედი, სამხრეთიდან – მდ. კიტარისხევისა და მდ. ქაშანთხევის წყალგამყოფი და მდ. ჭირისხევის სამხრეთით მდებარე წყალგამყოფი, აღმოსავლეთიდან კი – ბაწარის სახელმწიფო ნაკრძალი.

ილტოს აღკვეთილში შემორჩენილია მდიდარი და მრავალფეროვანი ფლორა და ფაუნა. აქ დომინირებს წიფელი, შერეულია რცხილა, ნეკერჩხალი, იფანი, თელა, ბალამწარა და სხვა ფოთლოვანი ჯიშები. ტერიტორიაზე მცენარეთა მრავალფეროვნებაა. მსხვილი ძუძუმწოვრებიდან გვხვდება: შველი, არჩვი, დათვი და ღორი. მტაცებელი ძუძუმწოვრებიდან: მგელი, ფოცხვერი, ტყის კატა, კვერნა და სხვა. ალპურ ზონაში მრავლად არიან იშვიათი და ლეშიჭამია ფრინველები: ორბი, სვავი, ბატკანძერი, მთის არწივი და სხვა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბაწარა-ბაბანეურის დაცული ტერიტორიები
* საქართველოს დაცული ტერიტორიები
* საქართველოს ფლორა
* საქართველოს ფაუნა
* საქართველოს ტყეები

## ლიტერატურა
* აღკვეთილის ოფიციალური საიტი
* დაცული ტერიტორიების სააგენტო:ბაწარა-ბაბანეურის დაცული ტერიტორიები

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს აღკვეთილები
ცენტრალური რეგიონი (პორტუგალია)

**ცენტრის რეგიონი** (, [ʁɨʒiˈɐ̃w̃ ˈsẽtɾu]) — რეგიონი ცენტრალურ პორტუგალიაში. დედაქალაქით კოიმბრა. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქება: ავეირო, ვისეუ, ლეირია, კოვილა, კასტელუ-ბრანკუ, ფიგუეირა-და-ფუზი, გუარდა, პინელი, მეალჰადა, პომბალი, ტომარი, აბრანტესი, ტორეს-ვერდასი, ტორეს-ნოვასი, პენიჩი, აგუედა და კალდას-და-რაინა. ეს ასევე არის ევროპის ერთრთი რეგიონი, რომელიც გამოიყენება ევროკავშირის სტატიკისთვის. 2005 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენდა 2,376,609 მაცხოვრებელს, ხოლო ფართობი 28,462 კვ.კმ-ს. შესაბამისად სიმჭიდროვე არის 83 ადამიანი/კვ.კმ-ზე.

## ისტორია 
ლუზიტანიის მაცხოვრებლები და ინდოევროპული რასის ადამიანები რომლებიც ცხოვრობდნენ იბერიის ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაწილში დაიპყრეს რომაელებმა და დააარსეს კოლონია რომელსაც უწოდეს ლუზიტანია. რომაული დასახლება კონიმბრიგა, კოიმბრას მახლობლად, არის იმ პერიოდიდან ყველაზე კარგად შემონახული და ცნობილი ქალაქი. რომის იმპერიის დაცემის შემდეგ ვესტგუთებმა დაიპყრეს ეს ტერიტორია და მართავდნენ V საუკუნიდან VIII საუკუნებდე. VIII საუკუნეში მთელი იბერიის ნახევარკუნძული დაიპყრეს მუსლიმებმა. რეკონკისტას დასაწყისიდანვე ტერიტორია ქრისტიან ჯვაროსნებსა და მუსლიმებს შორის ბრძოლის ველად იქცა. მუსლიმების დამარცხების შემდეგ ქრისტიანმა მეფეებმა შექმნეს ქვეყანა, კოიმბრის ქვეყანა. რაც დღევანდელი პორტუგალიური ნაციის წარმოშობის დასაწყისი გახდა.

## გეოგრაფია
## ეკონომიკა
მტკნარი წყლის მარაგით პორტუგაიის უმდიდრესი რეგიონი, ასევე ტყეებით, სახნავი მიწებითა და დიდი სანაპირო ზოლით. ცენტრალურ რეგიონს პორტუგალიის მასშტაბით აქვს ყველაზე დინამიკური ეკონომიკა და მჭიდროდ დასახლებული მუნიციპალიტეტები. კარგი საკომუნიკაციო საშუალებები ლისაბონთან და პორტოსთან, ხოლო ჩრდილოეთით ოკეანესთან. რაც აძლევს საშუალებას მნიშვნელოვან ინდუსტრიულ განვითარებას. მნიშვნელოვან ინდუსტრიებს წარმოადგენს: მანქანათმშენებლობა, კვების მრეწველობა, ელექტრო ხელსაწყოები,  ქიმიური მრეწველობა და ქაღალდის წარმოება. ამ რეგიონის ღვინოები საუკეთესო რეპუტაციით  სარგებლობენ პორტუგალიაში.

## განათლება
## ქვერეგიონები
[right|thumb|300px|ცენტრალური რეგინის ძველი რუკა, მისი ქვე-რეგიონებბით,  სანამ [მედიო-ტეჟო|მედიო-ტეჟოს და ოეშტეს ქვე-რეგიონების შეერთბა მოხდებოდა.]]

რეგიონი დაყოფიია 12 ქვერეგიონად:

* ბაიშუ-მონდეგო
* ბაიშუ-ვოუგა
* ბაირა-ინტერიორ-ნორტე
* ბეირა-ინტერიორ-სულა
* კოვა-და-ბეირა
* დაუ-ლაფონში
* მედიუ-ტეჟუ
* ოეშტე
* პინიალ-ინტერიორ-ნორტე
* პინიალ-ინტერიორ-სულა
* პინიალ-ლიტორალ
* სერა-და-ეშტრელა

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* Centro de Portugal (ოფიციალური ტურისტული საიტი)
* Região Centro  (ცენტრალური რეგიონის შესახებ)

კატეგორია:პორტუგალიის რეგიონები
ზურაბ არსოშვილი

**ზურაბ არსოშვილი** (დ. 21 იანვარი, 1978, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, იურისტი, პოლიტიკოსი.

2005 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი  და იურიდიულ-ფსიქოლოგიური ინსტიტუტის სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტი.

2008-2009 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი  პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.  2010–2011  წლებში   — საქართველოს პრეზიდენტის სახელმწიფო რწმუნებული (გუბერნატორი) შიდა ქართლის მხარეში. სხვადასხვა დროს მუშაობდა საქართველოს შსს-ში, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ფინანსური პოლიციაში, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურში, ქ. თბილისის მერის მოადგილედ, ეროვნული გვარდიის დეპარტამენტში (უფროსი). ჰყავს მეუღლე და შვილი. ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს. 
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ზურაბ
გენერალი კვინიტაძე (მედალი)

მინი|150 პქ|მედალი.

მედალი **„გენერალი კვინიტაძე“** — საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს უწყებრივი მედალი.

მედლით **„გენერალი კვინიტაძე“** ჯილდოვდება საქართველოს შეიარაღებული ძალების ბრიგადებისა და ბატალიონების (დივიზიონების, ესკადრილიების) მმართველობისა და შტაბების ოფიცრები, გენერალური შტაბის ოფიცრები, შეიარაღებული ძალების სახეობების მმართველობი და შტაბების ოფიცრები, საბრძოლო მომზადებაში მიღწეული წარმატებისა და ჯარების მაღალი საბრძოლო მზადყოფნის შენარჩუნებისათვის.

მედალზე გამოსახულია გენერალ გიორგი კვინიტაძის განზოგადებული პორტრეტი — პროფილე. გარშემორტყმულია კანტით ზომა 30 მმ, მასალა — ვერცხლი, გენერლის პორტრეტი — პრიალა, ფონი — მქრქალი.

მედლის ლენტი წარმოადგენს აბრეშუმის შავი ფერის ქსოვილის, ხუთი გრძივი ზოლით. შუა წითელი ზოლის სიგანე შეადგენს 5 მმ-ს, ნაპირა ოქროსფერი ზოლების სიგანეა 5 მმ და 1,5 მმ. სიგანე 22 მმ, სიგრძე (სიმაღლე) 34 მმ.

მედლის თამასა არის ბამბა ნარევი აბრეშუმის ქსოვილი შავი ფერის, ხუთი გრძივი ზოლით. შუა წითელი ზოლის სიგანე 5მმ, ნაპირა ზოლების სიგანე 5 მმ და 1,5 მმ. სიგანე 22 მმ, სიგრძე (სიმაღლე) 10 მმ.
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოები
კატეგორია:საქართველოს მედლები
ტყვია

**ტყვია** (; ქიმიური სიმბოლო — Pb) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეექვსე პერიოდის, მეთოთხმეტე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მეოთხე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის, IVა) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია — 82, ატომური მასა — 207.2, tდნ — 327.46 °C, tდუღ — 1749 °C, სიმკვრივე — 11.34 გ/სმ3. ძლიერ პლასტიკური, რბილი, მონაცისფრო-მოცისფრო მძიმე ლითონი. ბუნებრივი ტყვია ოთხი სტაბილური იზოტოპის ნარევია ^{204}Pb (1.40 %), ^{206}Pb (24.1 %), ^{207}Pb (22.1 %) და ^{208}Pb (52.4 %). ტყვიას აქვს ყველაზე დიდი ატომური ნომერი მდგრად ელემენტებს შორის, თუმცა მომდევნო უმძიმეს ელემენტს, ბისმუტს, გააჩნია ნახევრად დაშლის პერიოდი, რომელიც ისეთი ხანგრძლივია, რომ შეიძლება ჩაითვალოს მდგადად. ტყვიის ოთხ მდგრად იზოტოპს გააჩნია 82 პროტონი, "მაგიური რიცხვი" ატომის ბირთვის ღრუბელისებურ მოდელში.

ტყვია რბილი და ძლიერ პლასტიკური მძიმე ლითონია. მყარ მდგომარეობაში მონაცრისფრო-მოცისფრო ფერი აქვს, გამდნარი ტყვია ელვარებს მოვერცხლისფრო-ქრომის ფრად, ხოლო აირად მდგომარეობაში გადასვლისას იგი ბუნდოვან ნაცრისფერ ნისლად იქცევა. ტყვიას ფართო გამოყენება აქვს სხვადასხვა სფეროში. მისგან მზადდება აკუმულიატორები, ვაზნები, გირები, ტოლჩები და სხვა. გამომდინარე იქიდან, რომ ტყვია რადიაციას არ ატარებს, მისგან მზადდება რადიაციასაწინააღმდეგო ფენები. კალისა და ტყვიის შენადნობი ადვილად ლღვება დაბალ ტემპერატურაზე და გამოიყენება სადენების ერთმანეთზე მისარჩილავად.

ორგანიზმში მოხვედრისას ტყვია მომწამვლელია ცხოველებისთვის. იგი აზიანებს ნერვულ სისტემას და იწვევს უწესრიგობას ტვინში. მეტისმეტად მაღალი კონცენტრაცია იწვევს ასევე სისხლის მიმოქცევის დარღვევას ძუძუმწოვრებში. ისევე როგორც ვერცხლისწყალი, კიდევ ერთი მძიმე ლითონი, ტყვიაც ძლიერი ნეიროტოქსინია და აზიანებს როგორც კან-კუნთოვან, ასევე ძვლოვან ქსოვილებს. ტყვიისგან მოწამვლა დოკუმენტირებულია ჯერ კიდევ ძველი რომის, ძველი საბერძნეთისა და ძველი ჩინეთის პერიოდიდან. მოწამვლა, ჩვეულებრივ, ტყვიის შემცველი საკვებისა და წყლის მიღებით ხდება, მაგრამ შესაძლოა ასევე გრუნტის, მტვერისა და ტყვიაზე დაფუძნებული საღებავის შემთხვევითი შესუნთქვითაც მოხდეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტყვიის ტოქსიკურობა  აშშ-ის ჯანმრთელობისა და სოციალური მომსახურების დეპარტამენტი
* Lead-Free Wheels 
* National Lead Free Wheel Weight Initiative| Waste Minimization|Wastes|US EPA

## სქოლიო
მუსლიმი

[მინი|350პქ|მუსლიმანთა [ნამაზი]]
**მუსლიმი**, *მუსლიმანი*, *მაჰმადიანი* ( - მორჩილი, ერთგული, თავდადებული) — პიროვნება, რომელიც თავის რელიგიად აღიარებს  ისლამს. ისლამის მიმდევრებს (მუსლიმებს) სწამთ ერთადერთი ღმერთის - ალაჰის, აგრეთვე სწამთ, ალაჰის მიერ გაჩენილი ანგელოზების, შუამავლების, რომელთა საშუალებით ალაჰმა კაცობრიობას თავისი მოძღვრება გადასცა, განკითხვის დღის, უფლის სამსჯავროს წინაშე წარსდგომისა და იმქვეყნიური ცხოვრების. მათ მიაჩნიათ, რომ ადამიანის ბედ იღბალის სრული განმკარგავი ალაჰია.

მუსლიმანებს სწამთ შუამავლების – ადამის, ნოესი, აბრაამის, ისმაელის, ისააკის, იაკობის, იოსების, იობის, მოსესი, აარონის, დავითის, სოლომონის, ელიასი, იოანე ნათლისმცემელისა, ისა–იესოსა და მათი მიჩნევით ალაჰის უკანასკნელი შუამავლის, მუჰამედის, რომელსაც მუსლიმანთა მოსაზრებით, მთავარანგელოზ  ჯებრაილის (გაბრიელის) საშუალებით, ალაჰმა თავისი მოძღვრება გადასცა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Ritual Prayer: Its Meaning and Manner – The Islamic Supreme Council of America.
*Muhammad and the First Muslim Ummah  – University of Chicago
* *Islamophobia Today* Newspaper  – An Islamophobia news clearing house
* Sammy Aziz Rahmatti, *Understanding and Countering Islamophobia*
*WikiSaurus:Muslim
* 
* 

კატეგორია:ისლამი
შაჰადა

**შაჰადა** ( *შაჰადეთ–ი*, ზმნიდან *მოწმე*–šahida) — ნიშნავს ცოდნას, მოწმობასა და დაჯერებას ყოველგვარი ეჭვების გარეშე. ეს არის ისლამის კრედო, რწმენის ერთ-ერთი სიმბოლო. შაჰადა არის მუსლიმანის განაცხადი ალაჰის ერთადერთობისა და მუჰამედის ალაჰის უკანასკნელ მოციქულად რწმუნების (რწმენის) შესახებ. 

არაბულად იკითხება როგორც * شهد أن لا إله إلاَّ الله و أشهد أن محمد رسول الله. (ლაა ილაჰე ილლა ლლაჰ უა აშჰადუ ანნა მუჰამმადან რასულუ ლ-ლაჰ (სუბლიტირება))*

მისი თარგმანი ასე ჟღერს — *არ არსებობს სხვა ჭეშმარიტი ღმერთი გარდა ალაჰისა და მუჰამედი მისი შუამავალია.*

## რესურსები ინტერნეტში 
* religionfacts.com 

კატეგორია:ისლამური ტერმინოლოგია
ქააბა

მინი|მლოცველი ქააბასთან
**ქააბა** ( — „კუბი“) — კუბური ფორმის მუსლიმური სიწმინდე (შენობა). დღესდღეობით ჰაჯის დროს უამრავი პილიგრიმი მოდის და ქააბას წინ შემდეგ სიტყვებს წარმოთქვამს: „უფლის სამსახურში ვართ აბრაამის მოწოდების საპასუხოდ“ ირგვლივ ტარდება ტავაფის რიტუალი. მუსლიმებისთვის კააბა არის ქიბლა - ორიენტირი, რომლისკენაც იყურება ყველა მუსლიმი ლოცვის დროს. 

## ქააბას აგებულება 
ქააბის სიმაღლე შეადგენს 15 მეტრს. მისი სიგრძე და სიგანე არის 10 და 12 მეტრი. ქააბის კუთხეები შეესაბამება მსოფლიოს ოთხ მხარეს და შემდეგ სახელებს ატარებენ: „იემენის“ (სამხრეთი), „ერაყის“ (ჩრდილოეთი), „ლევანტისა“ (დასავლეთი) და „ქვის“ (აღმოსავლეთი), სადაც ჩამონტაჟებულია შავი ქვა. ქააბა ნაშენია გრანიტისგან და დაფარულია ქსოვილით. შიგნით არსებობს ოთახი.

## გალერეა 

File:1937mecca-makkah.jpg
File:Kaaba.png
File:Kabaa (January 2003).jpg
File:Kaaba_mirror_edit_jj.jpg
File:Kaaba-plan.svg

კატეგორია:ისლამი
ნამაზი

[thumb|right|250px|ისლამის მიმდევრები [კაიროში, 1865 წელი. ]]

**ნამაზი** ან **სალათი** (; ) — ისლამში სავალდებულო ლოცვის სახელწოდება, რომელიც დღეში ხუთჯერ უნდა შესრულდეს მუსლიმების მიერ. ისლამის მიმდევრების მოსაზრებით ნამაზი არის ღმერთსა და მლოცველს შორის პირდაპირ კავშირის დამყარების საშუალება. ხუთი ლოცვა შეიცავს ციტატებს ყურანიდან, რომლებიც არაბულ ენაზეა, ხოლო ლოცვების ძირითად ნაწილს ისლამის მიმდევარი თავის საკუთარ ენაზე კითხულობს.

ლოცვები წარმოითქმება გამთენიისას, შუადღისას, საღამოს, მზის ჩასვლისას და ღამით. მუსლიმი დღის ძირითად ნაწილს ლოცვაში ატარებს. ისლამში მიიჩნევენ, რომ ლოცვის მეჩეთში შესრულება უკეთესია.

## ლიტერატურა 
*

კატეგორია:ისლამური ტერმინოლოგია
დნესტრის ლიმანი

thumb|ფოტო თანამგზავრიდან

**დნესტრის ლიმანი** () — ერთ-ერთი ლიმანი შავი ზღვის ჩრდილო დასავლეთ ნაწილში, წარმოქმნის მდინარე დნესტრი ზღვის შესართავთან. რომელიც ზღვიდან გამოყოფილია წვრილი ბუღაზის ნახევარკუნძულით (коса).

**სახელწოდება** მოდის მდინარე დნესტრის სახელწოდებიდან, რომელიც ლიმანში ჩაედინება.

**სიგრძე** — 41 კმ. 

**სიფართე** — 4-დან 12 კმ-მდე

**ფართობი**&nbsp;— 360 კვ. კმ (ერთ ერთი ყველაზე დიდი ფართობი აქვს უკრაინის ლიმანებს შორის).

**სიღრმე**&nbsp;— 3—5 მ.

## დასახლებული პუნქტები, რომლებიც მდებარეობს დნესტრის ლიმანზე 
* ბელგოროდ-დნესტროვსკი,
* ოვიდიოპოლი,
* ზატოკა,
* კაროლინა-ბუღაზი ( Кароліно-Бугаз),
* შაბო.

კატეგორია:უკრაინის ლიმანები
ვალერიან თევზაძე

thumb|მემორიალური დაფა ვალერიან თევზაძის სახლის კედელზე ძერჟონიუვში
**ვალერიან თევზაძე** (დ. 10 თებერვალი, 1892 — გ. 13 დეკემბერი, 1985, ძერჟონიუვი, პოლონეთი) — ქართველი ოფიცერი, საქართველოსა და პოლონეთის სამხედრო მოღვაწე.

1914 წელს დაამთავრა თბილისის სამხედრო სასწავლებელი. პირველი მსოფლიო ომის დროს კაპიტანი თევზაძე მსახურობდა რუსეთის არმიის კავკასიის მსროლელთა მე-8 პოლკში, სადაც, ქართველ ჯარისკაცთა შორის წერა-კითხვის გავრცელებას უწყობდა ხელს. 1917 წლის დეკემბერში თბილისში დაბრუნდა და მალე საქართველოს ჯარის შემადგენლობაში შევიდა. 1918-1921 წლებში მონაწილეობდა ოსმალეთთან, სომხეთთან, დენიკინელთა, მესხეთის აჯანყებულ მაჰმადიანთა და საბჭოთა რუსეთის ჯარებთან ბრძოლებში. 1918 წელს მიიღო პოდპოლკოვნიკის წოდება; დანიშნული იყო საქართველოს გენერალური შტაბის საჯარისო წესდებებისა და ინსტრუქციების შემმუშავებელი კომისიის მდივნად, რომელსაც თავმჯდომარეობდა გენერალი ილია ოდიშელიძე. ასრულებდა საიდუმლო სამხედრო მისიებს ოკუპირებულ აჭარასა და სოჭის ოლქში. 

საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა, ჯერ თურქეთსა და გერმანიაში, შემდეგ კი — პოლონეთში. ჩაირიცხა პოლონეთის არმიაში, როგორც საკონტრაქტო ოფიცერი. 1923-1924 წლებში სწავლობდა პოლონეთის უმაღლეს სამხედრო სკოლაში, სადაც მოიპოვა დიპლომირებული ოფიცრის წოდება. 1928 წელს სწავლობდა სამხედრო გეოგრაფიის ინსტიტუტში. პარალელურად ასწავლიდა რემბერტოვის ქვეითთა საწვრთნელ ცენტრში. 1933 წელს ვარშავაში პოლონურ ენაზე გამოაქვეყნა ნაშრომი „კავკასია. გეოგრაფიული აღწერილობა“ (*Kaukaz. Szkic Geograficzno-Opisowy*). ვარშავაში იქორწინა პოლონელ ქალზე, მალგოჟატა ხმელნიკოვაზე.  

1939 წელს გერმანიის პოლონეთზე თავდასხმის დროს სარდლობდა ვარშავის დაცვის ჩრდილოეთ სექტორს. დაჯილდოვდა პოლონეთის უმაღლესი სამხედრო ჯილდოთი — *Virtuti Militari*-ის ვერცხლის ჯვრით. გერმანელებმა ტყვედ აიყვანეს, მაგრამ მალევე გაათავისუფლეს ვერმახტის ქართველი ოფიცრების ჩარევით. Tomasz-ის ფსევდონიმით შეუერთდა პოლონეთის წინააღმდეგობის მოძრაობას. 1944 წელს დაინიშნა „არმია კრაიოვას“ მე-7 ქვეითი დივიზიის შტაბის უფროსად.

1988 წლის მაისში პარიზში გამომავალ ჟურნალ „ივერიაში“ გამოქვეყნდა ვალერიან თევზაძის მიერ პოლონურ ენაზე დაწერილი მემუარები სახელწოდებით „განვლლი გზა“, რომელიც ქართულად თარგმნა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ყოფილმა იუნკერმა, პოლონეთის არმიის კიდევ ერთმა ქართველმა ოფიცერმა ნიკოლოზ მათიკაშვილმა. 1990 წელს ეს მემუარები სათაურით „ქართველი ოფიცრის ჩანაწერები“ ცალკე წიგნად დაიბეჭდა თბილისში. 

ომის შემდეგ საბჭოთა რეპრესიებისგან თავის დაღწევის მიზნით შეცვლილი სახელითა და გვარით (ვალერი კჟიჟანოვსკი, Walery Krzyżanowski) ცხოვრობდა და მუშაობდა ძერჟონიუვში (ქვემო სილეზია), სადაც გარდაიცვალა. ანდერძის თანახმად მის საფლავზე მინიშნებულია თევზაძის ნამდვილი სახელი და გვარი და აწერია ეპიტაფია: „როგორც  ქართველი, ვისურვებდი, რომ  საქართველოში ვყოფილიყავი  დაკრძალული, მაგრამ  ბედნიერი  ვარ  იმითაც, რომ  დავიკრძალები გმირი და კეთილშობილი პოლონელების მიწაზე“. 2009 წლის 18 მარტს ძერჟონიუვში გაიხსნა თევზაძისადმი მიძღვნილი ობელისკი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:დაბადებული 10 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
მანი (წინასწარმეტყველი)

მინი|მარჯვნივ|მანი
**მანი (მანესი)** (დ. დაახ. 216— გ. 276) — ირანელი წინასწარმეტყველი და მანიქეიზმის დამაარსებელი.

## ცხოვრების წლები 
დაიბადა 216 წელს პართიელი არშაკიდებისა და სამეფო ტახტზე მათი შემცვლელი სასანიდების სატახტო ქალაქ ქტეზიფონში. ამ ქალაქის რელიგიურ თემთა შორის ერთ–ერთი მრავალრიცხოვანი და გავლენიანი იყო პალესტინიდან გადმოხვეწილ იუდეველთა სექტა, რომელსაც სხვა სარწმუნოებათა აღმსარებელნიც უერთდებოდნენ ხოლმე. ამ უკანასკნელთა შორის იყო მანის მამაც პატიციუსი, რომელიც სექტის უმკაცრესი მოთხოვნით იძულებული შეიქნა ხელი აეღო  ოჯახზე და ცალკე დასახლებულიყო სექტის დანარჩენ წევრთან ერთად. მოგვიანებით, მამამ იქვე მიიყვანა ოთხი წლის მანიც, რათა ახალი სარწმუნოების საწყისები გაეცნო და მის გულმხურვალე მიმდევრად ექცია იგი. მაგრამ 12 წლის მანი ხანდახან უჩეულო აღტკინება იპყრობდა და ის არა მარტო ნათლად ხედავდა, კიდევ ესაუბრებოდა მის მიერ ორეულად თუ ტყუპისცალად წოდებულ ღვთაებრივ მაცნეს, რომელიც იდუმალი ხმით ჩასჩურჩულებდა ყმაწვილს: მოვა დრო და შენ მიატოვებ იუდეველთა სექტას, რადგანაც სულ სხვა მისიისთვის ხარ მოხმობილი. შენ უნდა იხსნა ადამიანთა ტანჯული მოდგმა. ჯერჯერობით კი აქ უნდა დარჩე ცოდნისა და გამოცდილების მისაღებად.

ლეგენდის თანახმად, 24 წლის მანის კვლავ მოევლინა ღვთის მოციქული და ხმამაღლა ამცნო: ახლა კი დროა ხალხში გახვიდე შენი ჭეშმარიტების საქადაგებლადო. მანი დაემორჩილა ღვთაებრივი ხმის კარნახს  და შეუდგა თავისი საღმრთო ვალის აღსრულებას.მანი თავმდაბლობით არ გამოირჩეოდა. ის ამტკიცებდა, რომ რელიგიების ყველა დამაარსებელი, ვინც მასზე ადრე მოევლინა ქვეყანას, მხოლოდ თავის ხალხს უქადაგებდა ჭეშმარიტებას: ბუდა ინდოელების მოძღვარი იყო, ზარათუშტრა–ირანელების, ქრისტე–იუდეველების, თვითონ კი მთელი კაცობრიობისთვის აპირებდა ცოდვისგან განწმენდის და სულის ხსნის გზას. 

ახალმა რელიგიამ მოიცვა პართია და სოგდიანა, ირანი და რომი, ჩინეთი და ინდოეთი. ამ წარმატებამ დიდი პოპულარობა მოუხვეჭა მანის და მის მიმდევრებს, რომლებიც ნამდვილ ჯადოქრებად და სასწაულთმოქმედებად მიაჩნდა ხალხს. ამიტომაც ხანგრძლივი მისიონერული მოღვაწეობის შემდეგ სამშობლოში დაბრუნებულ მანის მტრულად შეხვდნენ ზოროასტრიზმის ქურუმები. შაჰინშაჰმა ბაჰრამ I–მა თავის უზენაეს ქურუმს უბრძანა საჯარო პაექრობაში გამოეწვია მანი, რათა მისი ერეტიკული მოძღვრების სიყალბე დაემტკიცებინა ხალხისთვის. მანიქეველთა თავკაცის ბრწყინვალე ორატორული ნიჭით დამფრთხალმა ქურუმმა თავი აარიდა პაექრობას და მანის მოსთხოვა თავისი ერთ–ერთი სასწაული ეჩვენებინა ცნობისმოყვარე ბრბოს წინაშე: თუ გამლღვალ ტყვიას დალევ, ეს სავსებით საკმარისი იქნება შენი რწმენის გასამართლებლადო. მანიმ ცივად უარყო ქურუმის მოთხოვნა: ჩემს რწმენას სასწაულებით გამართლება არ სჭირდებაო. მაშინ, მეფის ბრძანებით, დილეგში ჩააგდეს და 276 წელს სიკვდილით დასაჯეს (ზოგიერთი ვერსიით, ცოცხლად გააძრეს ტყავი).

## ლიტერატურა 
*ბაჩანა ბრეგვაძე*, *თხზულებები და თარგმანები*, წ. 1, თბ., ნეკერი, 2006, გვ. 548

კატეგორია:რელიგიების დამაარსებლები
კატეგორია:გარდაცვლილი 276
კატეგორია:მანიქეიზმი
არჩილ ცინცაძე

thumb|პოლკოვნიკი არჩილ ცინცაძე

**არჩილ ვლადიმერის ძე ცინცაძე** (დ. 13 მაისი, 1966) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე (რეზერვის პოლკოვნიკი), დიპლომატი.

დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია არქიტექტორის სპეციალობით. 1992—1993 წწ. მონაწილეობდა აფხაზეთის შეიარაღებულ კონფლიქტში. მაიორის წოდებით მეთაურობდა ბატალიონს. შემდგომში საქართველოს სამხედრო ძალებში სხვადასხვა თანამდებობებზე მუშაობდა. 1998 წ. დაამთავრა მოსკოვის სამხედრო დიპლომატიური აკადემია. 1999—2005 წწ. იყო საქართველოს სამხედრო ატაშე ამერიკის შეერთებული შტატებში. 2005  წლიდან შეიარაღებული ძალებიდან გათავისუფლების შემდეგ მუშაობდა დევნილთა და მოსახლეობის განსახლების სამინისტროში. დაჯილოდოვებულია რამდენიმე ქართული ორდენითა და მედლით, ასევე ერთ-ერთი უმაღლესი ამერიკული სამხედრო ჯილდოთი Legion of Merit (2007 წ.).   
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი დიპლომატები
კატეგორია:დაბადებული 13 მაისი
პიცა

**პიცა** — ბრტყელი გამომცხვარი პური, რომელიც ჩვეულებრივ, დაფარულია ტომატის საწებლით, ყველით (მოცარელათი) და სხვადასხვა მასალით. 
პიცა წარმოადგენს იტალიური, კერძოდ, ნეაპოლიტანური სამზარეულოს ნაწილს, რომელმაც დღესდღეობით სხვადასხვა კულტურებში ფართო გავრცელება ჰპოვა. სპეციალიზებულ დაწესებულებებს, სადაც პიცა ცხვება და/ან იყიდება, პიცერია ეწოდება.

## ისტორია 
როგორც ცნობილია, ძველი ბერძნები პურს სხვადასხვა დანამატით, მათ შორის, ზეთისხილით, მწვანილით და ყველით აცხობდნენ. ძველ რომში ცნობილი იყო პური პლაცენტა, რომელსაც ასევე ყველით კეთდებოდა. თანამედროვე პიცა ნეაპოლში წარმოიშვა.

## ტიპები 
**ნეაპოლიტანური პიცა:**
* მარგერიტა
* მარგერიტა ექსტრა
* მარინარა
**ლაციოს პიცა:** 
* რომანა
* ვიენეზე
* კაპრიჩიოზა
* რიპიენო

არსებობს პიცის არაიტალიური სახეობებიც, მაგალითად, ნიუ-იორკის, ჩიკაგოს და ა.შ.
კრისტოფერ უოკენი

**კრისტოფერ უოკენი** (, დაბ. 31 მარტი 1943) —  ამერიკელი სასცენო და კინო მსახიობი. ცნობილია 100-ზე მეტი კინოროლით და სატელევიზიო შოუებში მონაწილეობით. გარდა ფილმებისა, დრო და დრო მუსიკალურ ვიდეოკლიპებშიც მონაწილეობს (ფეტბოი სლიმი, მადონა, Journey, PIL, Run DMC, The Left Rights).

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* კრისტოფერ უოკენი

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:დაბადებული 31 მარტი
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბატალიის მონასტერი

**სანტა-მარია დი ვიტორიის მონასტერი** () - დომინიკელების  მონასტერი პორტუგალიაში. მდებარეობს ქალაქ ბატალიაში. 1983 წლიდან მონასტერი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* PHOTOS OF BATALHA MONASTERY 
*Image in 3D
*Fundação Batalha de Aljubarrota 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
ჟერონიმუშის მონასტერი

**ჟერონიმუშის მონასტერი** () — მანუელინოს სტილის გრანდიოზული მონასტერი პორტუგალიაში. ეკუთვნის იერონიმიტების ორდენს, დაარსდა 1450 წელს. 1983 წლიდან მონასტერი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

2007  წლის 13 დეკემბერს მონასტერში გაიმართა ევროპის კავშირის ქვეყნების ლიდერთა შეხვედრა, სადაც ხელი მოეწერა ლისაბონის ხელშეკრულებას.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* Portuguese government site 
* JERONIMOS MONASTERY PHOTOS
* Guia da Cidade
* Case studies survey 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
ურთხელი

**ურთხელი**, **უთხოვარი** () — წიწვოვანი მცენარეების ურთხლისებრთა ოჯახის, ურთხელის გვარის მცენარე მოწითალო-მოყავისფრო თხელი ქერქით. ზემოდან მუქმწვანე, ქვემოდან ბაცი, ბრტყელი, ხაზურა და შიშველი წიწვები 2-3,5 სმ სიგრძისა და 2-2,5 მმ სიგანისაა. სიმაღლე 10–20 მ, განსაკუთრებულ შემთხვევაში იზრდება 28 მ სიმაღლის. 

იზრდება ძალიან ნელა, მაგრამ ხასიათდება დიდი სიცოცხლის ხანგრძლივობით. ხის მაქსიმალური დაფიქსირებული დიამეტრია 4 მეტრი. აღნიშნული ხის ასაკი 4 000 წელი იყო.  საუცხოოა გამწვანებისათვის. საჭმელად ვარგისია როგორც რბილი თანათესლი, ასევე თესლის გულიც, რომელიც 30-38 (11-12)% ზეთს შეიცავს. ქერქისგან ხდიან წებოს. ყლორტები და წიწვები წამლავს ცხენს, ჯორს და ვირს. მსხვილფეხა რქოსანი საქონლისთვის ყლორტები და წიწვები ნაკლებ ტოქსიკურია.

გავრცელებულია დასავლეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, ჩრდილოეთ-დასავლეთ აფრიკაში, ჩრდილოეთ ირანში, სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში.  საქართველოში ურთხელი საკმაოდ ფართო არეალითაა წარმოდგენილი, მაგრამ რაოდენობრივად მეტად მცირეღა შემორჩა. ამჟამად ყველაზე დიდი რაოდენობით იგი მხოლოდ ბაწარის სახელმწიფო ნაკრძალში შემორჩა 100 ჰექტარ ფართობზე. მდ. ალაზნის ზემოწელში, პანკისის ხეობაში. ზღვის დონიდან გვხვდება 1500 მეტრ სიმაღლემდე, მაგრამ ოპტიმალური ზრდა მას 1200 მ სიმაღლის ფარგლებში ახასიათებს. 

მიუხედავად გავრცელების საკმაოდ ვრცელი არეალისა, ურთხელი გადაშენების ზღვარზე მდგომი მცენარეა და ენერგიულ დაცვას საჭიროებს. ამჟამად ბაწარა-ბაბანეურის ტყეში არსებულ უთხოვარის კორომებს გერმანელი სპეციალისტები სწავლობენ. მათი დასკვნის შემდეგ, სავარაუდოდ, იუნესკო ბაწარა-ბაბანეურის ტყეს მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში შეიტანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* psp-ს ლექსიკონი
* ირინა თვაური – უთხოვრის (TAXUS BACCATA L.) ბუნებრივი განახლების, დროში ზრდის მსვლელობის და მისი კორომების აღნაგობა-ფორმირების თავისებურებათა ზოგიერთი საკითხი

კატეგორია:ურთხლისებრნი
ბელენის ციხესიმაგრე

**ბელენის ციხესიმაგრე** () — ციხესიმაგრე ლისაბონში, მდინარე ტეჟუს კუნძულზე. აგებულია 1515–1521 წწ. ვასკო და გამას მიერ ინდოეთის აღმოჩენის პატივსაცემად. 

ოთხსართულიანი შენობა 35 მეტრის სიმაღლისაა, აგებულია რენესანსის ეროვნული ვარიანტის მანუელინოს სტილში.  1983 წლიდან ციხესიმაგრე შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.  

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* დოკუმენტები მსოფლიოს მემკვიდრეობის საიტიდან

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
მანუელინო

[thumb|250px|[ჟერონიმუშის მონასტერი  — მანუელინოს კლასიკური სახე]]
**მანუელინო** () –  არქიტექტურული სტილი პორტუგალიაში. რენესანსის ეროვნული ვარიანტი. სახელი ეწოდა პორტუგალიის მეფის მანუელ I (1495–1521) პატივსაცემად. ესაა პერიოდი პორტუგალიის სამეფო ხელისუფლების სიძლიერისა, ქვეყანა გაძლიერდა და გახდა ანგარიშგასაწევი საზღვაო ძალა. პორტუგალია ზღვაზე კონკურენციას უწევს გენუას და ესპანეთს. ეკონომიკური და კულტურული განვითარების ფონზე მიმდინარეობდა აქტიური სამშენებლო საქმიანობა. 

მანუელინო შეიცავს გოთიკის, მუდეხარისა და რენესანსის ელემენტებს. თამამად შეიძლება ითქვას, რომ აღნიშნულ სტილზე გავლენა იქონია ინდურმა ხელოვნებამ. 

## გალერეა

ფაილი:Convento-de-Cristo manuelina.jpg|მეფის ფანჯარა ქრისტეს ორდენის მონასტერში
ფაილი:JeronimosNave1.jpg|ჟერონიმუშის მონასტერი

კატეგორია:არქიტექტურული მიმდინარეობები
კატეგორია:პორტუგალიის არქიტექტურა
მარია ტერეზია ავსტრიელი

საკუთარი სახელი **მარია ტერეზია ავსტრიელი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* მარია ტერეზია (1638–1683) — ლუდოვიკო XIV-ის ცოლი.
* მარია ტერეზია (1717–1780) — ავსტრიის ერცჰერცოგი, საღვთო რომის იმპერიის დედოფალი.
* მარია ტერეზია (1767–1827) — ავსტრიის ერცჰერცოგი, საქსონიის დედოფალი.
რამადანი

thumb|250px|ნახევარმთვარე ფერადი მორთული და ლამაზად განათებული რამადანში
**რამადანი**, **რამაზანი** — ისლამური კალენდრის მეცხრე თვის სახელწოდება. ამ თვეში განთიადიდან მზის ჩასვლამდე ყველა მუსლიმი მარხულობს. ამ დროს ისინი ყველანაირ საჭმელზე, სასმელსა და სქესობრივ კავშირზე უარს ამბობენ. მოხუცებს, ავადმყოფებს, მოგზაურობაში მყოფ ადამიანებს და ორსულ ქალებს ნებადართული აქვთ ამ დროს მარხვა არ შეინახონ, თუმცა წელიწადის სხვა დროს მუსლიმებმა ეს მარხვა უნდა დაიცვან, ხოლო ავადმყოფებს, რომლებისთვისაც საერთოდ არ შეიძლება მარხვის შენახვა (შიმშილობა) შეუძლიათ სხვა მარხვის მქონეს გაუმასპინძლდნენ და ამით გამოისყიდონ, ეს მარხვის შენახვის ტოლფასია ისლამში. ბავშვები მარხვასა და ნამაზის ლოცვას ძირითადად გარდატეხის ასაკში იწყებენ, თუმცა მარხვას ბევრი ადრეულ ასაკშიც იწყებს, რელიგიის მიხედვით ლოცვის დაწყება სასურველია 7 წლის შემდეგ და ეს სულ უნდა გაგრძელდეს, დღეში ხუთჯერ ლოცვით. მარხვა გულისხმობს: მოთმინებას, თავმდაბლობას და სულიერ სიმშვიდეს. ეს დრო არის მიძღვნილი ღვთის საამებლად. ამ დროს ჩვეულებრივზე მეტად იკითხება ლოცვები. მარხვის დროს აუცილებელია მუსლიმმა ითხოვოს მოწყალება (მოინანიოს) ღვთისგან, ილოცოს სწორი გზის საპოვნელად და ყოველგვარი საცდურისაგან თავის ასარიდებლად.

სახელი რამადანი, მეცხრე თვის სახელწოდება ისლამის რელიგიად ჩამოყალიბებამდე მრავალი წლით ადრე წარმოიშვა არაბულ კულტურაში. მისი სახელი მოდის (იყოფა) არაბული ფუძის — რმდ (მსავსი „რამიდა“, ან „არ-რამად“) გამრუდების საფუძველზე და შემოკლებული მნიშვნელობით. 

Hilāl არის ასტრონომიულად ახალი მთვარის შემდეგი დღე. სანამ ახალი თვის ახალი მთვარე გამოჩნდება მუსლიმს შეუძლია ჩვეულებრივად გამოთვალოს რამადანის დაწყების დღე. ყოველ წელს არის აზრთა სხვადასხვაობა, როგორ ან როდის იწყება რამადანი. ტრადიციული წარმოშობის მიხედვით — ადამიანს დედამიწის საწინააღმდეგო მხარეს არსებული ქვეყნებიდან შეუიარაღებელი თვალით უნდა დაენახა სავსე მთვარე. დიდი ხანი არაა ზოგიერთი მუსლიმი მიისწრაფვის გამოიყენოს ასტრონომიული გამოთვლები სისწორის დასადგენად. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* რამადანი — ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* რამადანი — ესლამის ენციკლოპედია

კატეგორია:ისლამური ტერმინოლოგია
თოთიბაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **თოთიბაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* გოგი თოთიბაძე — ფერმწერი
* ზურაბ თოთიბაძე — ფერმწერი, გრაფიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ზურაბ ქარუმიძე

**ზურაბ ქარუმიძე** (დ. 22 აგვისტო, 1957, თბილისი — გ. 12 დეკემბერი, 2023) — ქართველი მწერალი. ლიტერატურული პრემიების „საბასა“ (2010) და „ლიტერას“ (2018) ლაურეატი. 2006 წელს ქარუმიძემ ინგლისურ ენაზე დაწერა რომანი „Dagny or a Love Feast“.

## ბიოგრაფია და კარიერა 
ქარუმიძე სწავლობდა ინგლისურ ენასა და ლიტერატურას, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1984 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე „მახვილგონიერება და პატივმოყვარეობა ჯონ დონის პოეზიაში“.

წლების განმავლობაში, ქარუმიძე მუშაობდა XX საუკუნის ლიტერატურის კვლევის ცენტრში, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1994–1995 წლებში კი იგი იყო ფულბრაითის მოწვეული მკვლევარი, უისკონსინ-მილვოქის უნივერსიტეტში, სადაც იგი პოსტმოდერნულ ამერიკულ მეტაპროზას სწავლობდა.

ქარუმიძის ორი მოთხრობა (რომელებიც ავტორმა თავად თარგმნა ინგლისურად) გამოქვეყნდა ამერიკაში, „Clockwatch Review“'-ში (Clockwatch Review, Bloomington, IL, 1996).

რედაქტორობდა საქართველოში გაცემულ ინგლისურენოვან ჟურნალებს: „საქართველო/კავკასიის პროფილი“ (1995–2000) და „კავკასიის კონტექსტი“ (2002-2005). 2007–2008 წლებში იყო პირველი არხის საზოგადოებრივ-პოპულარული გადაცემის, „ღამის საუბრების“ წამყვანი.

ჯეიმზ ვერჩთან ერთად, ზურაბ ქარუმიძე იყო თანა-რედაქტორი წიგნისა „კმარა: ვარდების რევოლუცია საქართველოს რესპუბლიკაში“ (Nova Science Publishers, ნიუ-იორკი, 2005). წერდა ესეებს კულტურასა, კოლექტიურ მახსოვრობასა და ეროვნული ნარატივების შესახებ.

გარდაიცვალა 2023 წლის 12 დეკემბერს, 66 წლის ასაკში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Dagny or a Love Feast 
* Facebook-ზე

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2023
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
პოლისი (მრავალმნიშვნელოვანი)

სიტყვა პოლისი **პოლისი** აღნიშნავდეს:

* პოლისი - ანტიკური სამოქალაქო საზოგადოება 
* პოლისი - სადაზღვევო პოლისი
ევორა

**ევორა** (; )  – ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ  პორტუგალიაში. მდებარეობს ლისაბონიდან აღმოსავლეთით 120 კმ-ზე. 2001 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 55 621  ადამიანი. ალტუ-ალენტეჟუს ისტორიული პროვინციის ცენტრი.

## ისტორია 
ქალაქი დააარსეს ლუზიტანებმა  და უწოდეს ებორა. 712 წელს  ქალაქი დაიპყრეს მავრებმა, რომლებმაც ქალაქს ჟაბურო უწოდეს. ევორის გასანთავისუფლებლად პორტუგალიის პირველმა მეფემ აფონსო I დააარსა ავისის ორდენი.

XV-XVI საუკუნეებში ავისის დინასტიის მეფეების მმართველობისას ევორაში ხშირად იმყოფებოდა სამეფო კარი. ეს პერიოდი ევორის ისტორიაში ცნობილია ოქროს საუკუნის სახელით. 1663-1665 წწ. ოკუპირებული იყო ესპანეთის მიერ. 1559-1759 წწ. ქალაქში მუშაობდა უნივერსიტეტი.  XVIII საუკუნეში ქალაქის პოლიტიკური და კულტურული მნიშვნელობა დაეცა.

## ღირსშესანიშნაობები 
ევორა წარმოადგენს ქალაქ-მუზეუმს და  1986 წლიდან ქალაქის ცენტრალური ნაწილი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

არქიტექტურული ძეგლები:
* **დიანას რომაული ტაძარი**
* **მეფე მანუელის სასახლე**
* **ეკლესია სე** — აშენებულია  1280-1340 წწ. რომაულ-გოთიკურ სტილში. 
* **სანტა-კლარას მონასტერი**
* **სანტა-ბენტუ-დი-კაშტრიშის ეკლესია**
* **აგუა-დე-პრატის აკვედუკი**
* **სან-ბრაშის სამლოცველო**
* **სან-ფრანსისკუს ეკლესია**
* **ვასკო და გამას სასახლე**
* **ბასტუ – გრაფის სასახლე**
* **ჰერცოგ კადავალის სასახლე**
სხვა საინტერესო ადგილები:
* **ევორის უნივერსიტეტი**
* **ევორის საქალქო მუზეუმი**
* **საეკლესიო ხელოვნების მუზეუმი**

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი

კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
ალკობასის მონასტერი

**სანტა-მარია დე ალკობასის მონასტერი** () - ცისტერციანელების მონასტერი პორტუგალიის ქალაქ ალკობასაში. დაარსდა 1153 წელს პორტუგალიის პირველი მეფის აფონსო I მიერ და მთელი ორი საუკუნის მანძილზე გამოიყენებოდა მეფეთა დასაკრძალად. ეკლესია პირველი გოთიკური ნაგებობაა პორტუგალიაში. მონასტერი გაფართოვდა მანუელ I დროს, ხოლო ბაროკოს სტილში განახლდა XVIII საუკუნეში. ნაპოლეონის ომების დროს მონასტრის საუნჯე გაძარცვეს ფრანგებმა. 1989 წლიდან მონასტერი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.  

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* Description of the Monastery of Alcobaça from UNESCO
* Photos of the Alcobaça Monastery
* Adrian Fletcher’s Paradoxplace Alcobaça Pages 
* Site about Alcobaça (photos) 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
სინტრა

**სინტრა** (; )  – ქალაქი დასავლეთ  პორტუგალიაში. მდებარეობს ლისაბონის რეგიონში. შედის დიდი ლისაბონის აგლომერაციაში. ლისაბონიდან დაშორებულია 23 კილომეტრით, ხოლო ევროპის უკიდურესი დასავლეთი წერტილიდან, როკის კონცხიდან — 18 კილომეტრით. ძველი ადმინისტარციული დაყოფით შედის ეშტრემადურის შემადგენლობაში.

## მოსახლეობა
## ღირსშესანიშნაობები
სინტრა და მისი შემოგარენი 1995 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

არქიტექტურული ძეგლები:
* **სინტრის სასახლე**
* **პენის სასახლე**
* **მავრების ციხესიმაგრე**  
* **კაპუცინების მონასტერი**

## გალერეა

Image:Nt-sintra-palacionacional2.jpg | სინტრის სასახლე
Image:SintraPortugal01.JPG | მავრების ციხესიმაგრე
Image:SintraPortugal02.JPG | დროშა ციხესიმაგრეზე
Image:PT_Pena_palace_AD12.jpg | პენის სასახლე
Image:Convento-dos-Capuchos Sala-do-Capitulo 17-08-08.jpg| კაპუცინების მონასტერი

## რესურსები ინტერნეტში
* მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
სინტრის სასახლე

**სინტრის სასახლე** () — შუა საუკუნეების სასახლე პორტუგალიის ქალაქ  სინტრაში, სადაც  XV  საუკუნიდან  XIX საუკუნის დასასრულამდე ცხოვრობდნენ პორტუგალიის მონარქები. სხვა ორ სასახლესთან ერთად შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

ჯერ კიდევ  XII საუკუნეში სასახლის ადგილას მდებარეობდა მავრების მმართველების რეზიდენცია. შემონახული ნაგებობის დიდი ნაწილი აგებულია ჟუან I დროს. ნაგებობა მნიშვნელოვნად დაზარალდა 1755 წლის მიწისძვრის შედეგად.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
პენის სასახლე

**პენის სასახლე** () — სასახლე პორტუგალიაში. მდებარეობს ქალაქ სინტრის მახლობლად მაღალ კლდეზე. მთელი კომპლექსი მოიცავს 270 ჰა-ს. 1840 წლიდან სასახლე სამეფო საზაფხულო რეზიდენციაა. სასახლე ააგო პორტუგალიის დედოფალ მარია II მეუღლემ ბავარიის პრინცმა ფრანსისკო ანტონიო საქსენ-კობურგ-გოთამ. სასახლე სხვა ორ ობიექტთან ერთად შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* IPPAR - The Portuguese Architectonic Heritage Institute's page about the palace 
* Sintra Parks
* About Pena 
* Info about the Pena Palace on the Sintra Town Hall website 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
მავრების ციხესიმაგრე

**მავრების ციხესიმაგრე** () —  ადრეული შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე პორტუგალიაში. მდებარეობს  ქალაქ  სინტრის მახლობლად მაღალ კლდეზე. აგებულია მავრების მიერ პორტუგალიის დაპყრობის პერიოდში. ციხესიმაგრის კედლები კარგადაა შემონახული. სასახლე სხვა ორ ობიექტთან ერთად შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში
* |3=UNESCO - Cultural Landscape of Sintra

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პორტუგალიაში
კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით
დაცული ტერიტორია

**დაცული ტერიტორია** — ბიოლოგიური მრავალფეროვნების, ბუნებრივი რესურსების, ბუნებრივი და ისტორიულ-კულტურული ლანდშაფტების, თვითმყოფადი ბუნებრივ-კულტურული გარემოს, ბუნებრივ გარემოში ჩართული კულტურული ფენომენებისა და კულტურული მემკვიდრეობის შესანარჩუნებლად განსაკუთრებული მნიშვნელობისა და სპეციალური სტატუსის მქონე სახმელეთო ტერიტორია ან/და აკვატორია, რომლის დაცვა და მართვა ხორციელდება გრძელვადიან და მყარ სამართლებრივ საფუძველზე. დაცული ტერიტორია შეიძლება იყოს სახელმწიფო ნაკრძალი, ეროვნული პარკი, აღკვეთილი, ბუნების ძეგლი, დაცული ლანდშაფტი, მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია. საქართველოში დასაშვებია არსებობდეს დაცული ტერიტორიების საერთაშორისო ქსელში ჩართული კატეგორიები — ბიოსფერული რეზერვატი, მსოფლიო მემკვიდრეობის უბანი, საერთაშორისო მნიშვნელობის ჭარბტენიანი ტერიტორია. 

2003 წლის 22 აპრილს გლობალური გარემოსდაცვითი ფონდისა და მსოფლიო ბანკის მხარდაჭერით, საქართველოს დაცული ტერიტორიების განვითარების პროექტის ხელშეწყობით საქართველოს პარლამენტმა მიიღო კანონი „თუშეთის, ბაწარა-ბაბანეურის, ლაგოდეხისა და ვაშლოვანის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ“.

ამ კანონის მიხედვით საქართველოში შეიძლება არსებობდეს შემდეგი სახის დაცული ტერიტორიები: 

|}

## დაცული ტერიტორიები საქართველოში 
საქართველოში დაცული ტერიტორიების დაარსებას დიდი ხნის ისტორია აქვს. პირველი დაცული ტერიტორია — ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალი შეიქმნა ჯერ კიდევ 1912 წელს. ამჟამად კი დაცული ტერიტორიების საერთო ფართობი 495 892 ჰა, რაც ქვეყნის ტერიტორიის დაახლოებით 7 %-ია. დაცული ტერიტორიების დაახლოებით 75 % ტყით არის დაფარული. საქართველოში 14 სახელმწიფო ნაკრძალი, 8 ეროვნული პარკი, 12 აღკვეთილი, 14 ბუნების ძეგლი და 2 დაცული ლანდშაფტია.

## რესურსები ინტერნეტში
* საქართველოს კანონი დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ

კატეგორია:გარემოს დაცვა
Sting in the Tail

***Sting in the Tail*** — გერმანული მძიმე მეტალ ჯგუფ სკორპიონსის მეჩვიდმეტე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 2010 წლის 19 მარტს ევროპაში (14 მარტს საბერძნეთში), ხოლო 23 მარტს ჩრდილო ამერიკაში. ეს ალბომი განიხილება როგორც ჯგუფის მიერ შექმნილი უკანასკნელი სტუდიური ალბომი.

ინტერვიუში საიტთან Songfacts რუდოლფ შენკერმა განმარტა, თუ რას ისახავდა მიზნად მათი კლასიკური პერიოდის - 1980-იანი წლების ჟღერადობის განახლება. მისი განმარტებით:

ალბომი შეიცავს დუეტს ფინელ სიმფონიური მეტალისა და კლასიკური მუსიკის შემსრულებელ საოპერო მომღერალ ტარია ტურუნენთან, სიმღერაში The Good Die Young.

ალბომის თავდაპირველი სახელწოდება იყო *Humanity: Hour II*, მაგრამ საბოლოოდ, *Sting in the Tail*-ის სახელწოდებით გამოვიდა.

ალბომის გამოცემის პირველივე კვირას აშშ-ში გაიყიდა მისი 18 500 ეგზემპლარი, რამაც ალბომი 23-ე ადგილზე მოახვედრა ბილბორდ 200-ში. გერმანიაში ალბომის დებიუტი შედგა მეორე პოზიციაზე პირველივე კვირას, თუმცა მეორე კვირას მან გადაინაცვლა მესამეზე ადგილზე. საფრანგეთში ალბომმა - მეთექვსმეტე, ხოლო საბერძნეთში პირველი ადგილი დაიკავა. ალბომმა მიაღწია მეორე ადგილს ბილბორდის როკ ჩარტებში.

## სიმღერების სია 
## პერსონალი 
;სკორპიონსი
* კლაუს მაინე&nbsp;— მთავარი ვოკალი
* მათიას იაბსი&nbsp;— მთავარი გიტარა, ბეკ-ვოკალი
* რუდოლფ შენკერი&nbsp;— რიტმული გიტარა, ბეკ-ვოკალი
* პაველ მონცივოდა&nbsp;— ბას-გიტარა, ბეკ-ვოკალი
* ჯეიმზ კოტაკი&nbsp;— დასარტყმელი საკრავები
;დამატებითი პერსონალი
* ტარია ტურუნენი&nbsp;— ბეკ-ვოკალი სიმღერაში The Good Die Young

## ჩარტები და სერტიფიცირებები 
### ჩარტები
### სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:სკორპიონსის ალბომები
კატეგორია:2010 წლის ალბომები
კატეგორია:Sony Music Entertainment-ის ალბომები
დინოზავრების პროვინციული პარკი

**დინოზავრების პროვინციული პარკი** () — მდებარეობს კანადის დასავლეთ ნაწილის პროვინცია ალბერტაში. პარკიდან რამდენიმე კილომეტრში მდებარეობს პროვინციის უდიდესი ქალაქი კალგარი. დინოზავრების პროვინციული პარკი დაარსდა 1955 წელს, ხოლო 1979 წელს იუნესკომ ეს ტერიტორია მსოფლიო მემკვიდრეობად გამოაცხადა. პარკში არის უნიკალური ეკოსისტემა, ამ ტერიტორიის ფართობი დაახლოებით შეადგენს 74 კმ²-ს.

მინი|250პქ|მარცხნივ

პარკი მდებარეობს მდინარე რედ-დირის ხეობაში. აქ აღმოჩენილია ორმოცი სხვადასხვა სახეობის დინოზავრის ნამარხი. ამ ტერიტორიაზე აღმოჩენილი დინოზავრები მსოფლიოს სხვადასხვა მუზეუმშია გამოფენილი.

## იხილეთ აგრეთვე
*იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კანადაში
*მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* დინოზავრების პროვინციული პარკის ოფიციალური საიტი 
* UNESCO World Heritage

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კანადაში
გროს-მორნის ეროვნული პარკი

**გროს-მორნის ეროვნული პარკი** () — მდებარეობს კანადის აღმოსავლეთ ნაწილში, კუნძულ ნიუფაუნდლენდის სანაპირო ზოლში. ეროვნული პარკის ფართობი შეადგენს 1 805 კმ²-ს და ის სიდიდით მეორეა ატლანტიკურ კანადაში. პარკის ტერიტორიაზე არის კუნძულის მეორე უდიდესი მთა. სწორედ ნიუფაუნდლენდის ამ ნაწილში მდებარეობს აპალაჩის მთები.

გროს-მორნის ეროვნული პარკი დაარსდა 1973 წელს, 1987 წელს იუნესკომ ეს ტერიტორია მსოფლიო მემკვიდრეობად გამოაცხადა. გროს-მორნი ცნობილია თავისი მრავალფეროვანი ლანდშაფტით.

## გალერეა

File:NLW GrosMorne1 tango7174.jpg|
File:NLW GrosMorne2 tango7174.jpg|
File:NLW GrosMorne5 tango7174.jpg|
File:NLW GrosMorne4 tango7174.jpg|
File:NLW GrosMorne9 tango7174.jpg|
File:Grosmorneseacave.jpg|
File:Western Brook Pond, by boat.jpg|
File:Pissing Mare Falls, Western Pond.jpg|

## იხილეთ აგრეთვე
*იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კანადაში
*მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში

## რესურსები ინტერნეტში
* Gros Morne: A Cultural History 
* Park web site 
* Park webpage at Worldheritagesite.org 
* UNESCO WHS Gros Morne National Park
* Town of Woody Point 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კანადაში
კატეგორია:კანადის ეროვნული პარკები
კატეგორია:1973 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
წინასწარმეტყველები ისლამში

**წინასწარმეტყველები** () (ფეიღამბრები) არიან ისლამში მოხსენიებულნი , ისევე როგორც სხვა აბრაამისეულ რელიგიების წმინდა წიგნებში. ყურანში სულ 25 წინასწარმეტყველი გვხვდება. ხოლო წმინდა ჰადისებში მათი რაოდენობა 1000–ს აჭარბებს
* ადამი,
* იდრისი (ენოჰი)–მოციქული, მესენჯერი
* ნუჰი (ნოე),–მოციქული, მესენჯერი
* ჰუდი–მესენჯერი
* სალეჰი–მესენჯერი
* იბრაჰიმი (აბრაამი),–მოციქული, მესენჯერი, იმამი
* ლუტი –მესენჯერი მესენჯერი
* ისმაილი (ისმაელი), –მოციქული, მესენჯერი, იმამი
* იაყუბი (იაკობი), –მოციქული, იმამი
* ისჰაყი (ისააკი), –მოციქული, 
* იუსუფი (იოსები)–მოციქული, 
* აიუბი (იობი)–მოციქული, 
* შუაბი (შუები) –მესენჯერი
* მუსა (მოსე), –მოციქული, მესენჯერი
* ჰარუნი (აარუნი)–მოციქული, მესენჯერი
* დავუდი (დავითი) ,–მოციქული, ზაბური
* სულაიმანი (სოლომონი), –მოციქული, 
* ელიასი (ელია)–მოციქული, მესენჯერი
* ალ–იასა –მოციქული, 
* იუნუსი (იოანი)––მოციქული, მესენჯერი
* ზულ–ქიფლი (ეზეკილი)–
* ზაქარია (ზაქარია)–მოციქული, 
* ისა(იესო ) (თუმცა მას არ თვლიან ღვთის ძედ და შესაბამისად არც წმიდა მარიამს - ღვთისმშობლად),–მოციქული, მესენჯერი, მესია ინჯილი
* მუჰამედი.–მოციქული, მესენჯერი ყურანი

ისლამის მიხედვით, იუდეველებმა და ქრისტიანებმა გაამრუდეს მათ მიერ ნაქადაგები ჭეშმარიტება, ამიტომ ღმერთმა მუჰამედი გამოაგზავნა ამ ჭეშმარიტების აღსადგენად და ხალხების სწორ გზაზე დასაყენებლად.

მუსლიმანს ჯერა, რომ ყოველმა წინასწარმეტყველმა მოიტანა ერთი და იგივე მესიჯი(შეტყობინება). მათ თავის განკუთვნილ დროში ხალხს მიუთითეს თუ როგორ უნდა ეცხოვრათ და ელოცათ ღმერთისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* რესურსი ისლამის შესახებ 

კატეგორია:ისლამი
კატეგორია:წინასწარმეტყველები