open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პარაიბა

**პარაიბა** (პორტ. Paraíba, PB)  — შტატი ბრაზილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთში, ძირითადად ბრაზილიის ზეგანზე. ეკონომიკის საფუძველი სოფლის მეურნეობაა.

* **ფართობი** – 57 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 3,5 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – ჟუან-პესოა (615), კამპინა-გრანდი (342), სანტა-რიტა (106).

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
სერჟიპი

**სერჟიპი** (პორტ. Sergipe, SE) — ბრაზილიის შტატი. ეკონომიკის საფუძველი სოფლის მეურნეობაა. უკავია ბრაზილიის ზეგანის ფერდობები და ატლანტის ოკეანის სანაპირო.

* **ფართობი** – 22 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 1,9 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – არაკაჟუ (480), ნოსა-სენიორა-დუ-სოკორუ (141). დაბალგანვითარებული აგრარული შტატია.

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
მინას-ჟერაისი

**მინას-ჟერაისი** (პორტ. Minas Gerais, MG) — შტატი ბრაზილიის სამხრეთ-აღმოსავლეთში. ერთ-ერთი ყველაზე ხალხმრავალი და ეკონომიკურად მაღალგანვითარებული შტატია.

* **ფართობი** – 588 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 18,8 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – ბელუ-ორიზონტი (2.308), კონტაჟენი (566), უბერლანდია (514).

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
სან-პაულუს შტატი

**სან-პაულუს შტატი** (პორტ. São Paulo, SP) — შტატი ბრაზილიის სამხრეთ-აღმოსავლეთში.

* **ფართობი** – 249 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 39,3 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – სან-პაულუ (10 058, აგლ. 16 583), გუარულიუსი (1097), კამპინასი (993), სან-ბერნარდუ-დუ-კამპუ (714). მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი საქალაქო აგლომერაცია და სამრეწველო რაიონია. ყოველწლიურად 500-600 ათასით იზრდება.

სან-პაულუს შტატის ფართობი დაახლოებით ემთხვევა გაერთიანებული სამეფოს ფართობს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
პარანა (შტატი)

**პარანა** (პორტ. Paraná, PR) — ბრაზილიის შტატი ქვეყნის სამხრეთში. ეკონომიკის საფუძველია სოფლის მეურნეობა, 1-ლი ადგილი უკავია ყავის წარმოებით.

* **ფართობი** – 200 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 10,0 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – კურიტიბა (1.642), მდებარეობს სან-პაულუდან 400 და ოკეანიდან 70 კმ-ზე; ლონდრინა (449), მარინგა (295).

## სურათი 

ფაილი:Jardim_Botânico_de_Curitiba.jpg
ფაილი:FozDoIguaçu.JPG
ფაილი:PicoParana2006-3.jpg
ფაილი:Museu Oscar Niemeyer 7 Curitiba Brasil.jpg
ფაილი:ItaipuAerea2AAL.jpg
ფაილი:VilaVelhaParanaTaca3.JPG
ფაილი:Colônia Batavo1.jpg
ფაილი:Bus_Stops_3_curitiba_brasil.jpg
ფაილი:Universidade_Federal_do_Parana_3_Curitiba_Parana.jpg
ფაილი:Brejatuba.JPG

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
რიუ-გრანდი-დუ-სული

**რიუ-გრანდი-დუ-სული** (პორტ. Rio Grande do Sul, RS) — შტატი ბრაზილიის უკიდურეს სამხრეთში. განვითარებულია სოფლის მეურნეობა და მეცხოველეობა. მისი კოლონიზაცია მოახდინა პორტუგალიამ XVII საუკუნეში და დიდხანს იყო დავის საგანი პორტუგალიასა და ესპანეთს შორის.

* **ფართობი** – 282 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 10,6 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – პორტუ-ალეგრი (1.355), კაშიას-დუ-სული (350), კანოასი (316).

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
სანტა-კატარინა

**სანტა-კატარინა** (პორტ. Santa Catarina, SC) — შტატი ბრაზილიის სამხრეთში. უკავია მდინარე ურუგვაის სათავეები. სასოფლო-სამეურნეო რეგიონია.

* **ფართობი** – 95 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 5,7 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – ფლორიანოპოლისი (352), ჟოინვილი (436).

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
რიო-დე-ჟანეიროს შტატი

**რიო-დე-ჟანეირო** (პორტ. Rio de Janeiro, RJ) — ბრაზილიის შტატი.

* **ფართობ**ი – 44 ათასი კმ².
* **მოსახლეობ**ა – 15,2 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – რიო-დე-ჟანეირო (6029 ათასი, აგლ. 10 192 ათასი), მის მცხოვრებთ კარიოკას უწოდებენ, 1710 – 12 ათასი, 1808 – 50 ათასი, 1900 - 691 ათასი, 1939 – 1897 ათასი; ნოვა იგუასუ (959), სან-გონსალუ (921), დუკე დე კაშიასი (798), ნიტეროი (467).
* **ისტორია**: 1502 – აღმოაჩინა გასპარ ლემოსმა (ამერიგო ვესპუჩის თანხლებით). 1503 – ანდრე გონსალვეშმა დააფუძნა პორტი და უწოდა „იანვრის მდინარე“. 1565 – დაარსდა ქალაქი (Saint-Sebastien du Rio de Janeiro). 1763-1960 – ბრაზილიის დედაქალაქი, ამ პერიოდში შტატის დედაქალაქი იყო ნიტეროი. 1975 – შეერთდა რიოს და გუანაბარას შტატები სან პაულუს შტატის დაბალანსებისათვის.
* **ქალაქის კვარტლები**: „ნორდი“ (პორტი და სავაჭრო ზონა), „ბაიშადა ფლუმინენსე“ (ღარიბთა კვარტალი, ცხოვრობს დაახლ. 2,5 მლნ ადამიანი), „სენტრე“ (ბიზნეს-ცენტრი), „სუდ“ (ელეგანტური უბნები: ფლამენკო, ბოტაფოგო, კოპაკაბანა, იპანემა, ლებლონი).

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
ფედერალური ოლქი (ბრაზილია)

**ფედერალური ოლქი** () — ფედერალური ადმინისტრაციული ერთეული ბრაზილიაში.

* **ფართობი** – 5,8 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 2,2 მლნ. ქალაქი ბრაზილია - 2 089 ათასი. აგებულია 40 კმ-ის სიგრძის ხელოვნური ტბის ირგვლივ. 
* **ისტორია**: 1823 – გაჩნდა იდეა დედაქალაქის ცენტრში გადატანის შესახებ. 1890 – პროექტი გადატანის შესახებ აისახა დროებით კონსტიტუციაში. 1955 წელს პრეზიდენტმა ჟუან კაფე ფილიუმ გოიასის შტატიდან გამოყო ტერიტორია ფედერალური ოლქისათვის. 1956 წელს შეიქმნა კომპანია ნოვა-კაპი. 1957 წელს პრეზიდენტ კუბიჩეკის დეკრეტით დედაქალაქი გადავიდა ბრაზილიაში. პროექტი განახორციელეს ლუსიო კოსტამ და ოსკარ ნიმეიერმა. 1960 – ჩატარდა ინაუგურაცია. 1970 – გადავიდა დიპლომატიური კორპუსი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
მატუ-გროსუ

**მატუ-გროსუ** (პორტ. Mato Grosso, MT) — შტატი ბრაზილიაში, ბრაზილიის ზეგანზე.

* **ფართობი** – 907 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 2,7 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – კუიაბა (502), ვარზეა-გრანდი (227).

## რესურსები ინტერნეტში
*Official website of Mato Grosso

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
მატუ-გროსუ-დუ-სული

**მატუ-გროსუ-დუ-სული** (პორტ. Mato Grosso do Sul, MS) — ბრაზილიის შტატი 1979-დან.

* **ფართობი** – 358 ათასი კვ.კმ.
* **მოსახლეობა** – 2,2 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – კამპუ-გრანდი (686), დორადუსი (155).

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
აკრის შტატი

**აკრის შტატი** (; AC) — შტატი ბრაზილიაში. შტატის სტატუსი მიიღო 1962 წელს, მდებარეობს ბრაზილიის ჩრდილო-დასავლეთში, მდინარეების ჟურუას და პურუსის სათავეებში.

* **ფართობი** – 152 581 კმ².
* **მოსახლეობა** – 646 962
* **ქალაქი** – რიუ-ბრანკუ (305 731).

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
გოიასი

**გოიასი** (პორტ. Goiás, GO) — შტატი ბრაზილიაში, ბრაზილიის ზეგანის ცენტრალურ ნაწილში, მდ. ტოკანტინსის აუზში. სახელი ეწოდა ინდიელთა ტომის Guaiases-ის („მინდვრის ყვავილი“) მიხედვით.

* **ფართობი** – 341 ათასი კმ².
* **მოსახლეობა** – 5,4 მლნ.
* **ქალაქები** (ათ.) – გოიანია  (1.133), აპარესიდა-დი-გოიანია (366).

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
შტუტგარტი

**შტუტგარტი** () — ქალაქი გერმანიაში, მდინარე ნეკარის ნაპირზე. ბადენ-ვიურტემბერგის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი. 612663 ათასი მცხოვრები (2024). ქვეყნის მნიშვნელოვანი ინდუსტრიის, საფინანსო და კულტურის ცენტრი.

## ეკონომიკა 
შტუტგარტის სამრეწველო აგლომერაცია იძლევა ბადენ-ვიურტემბერგის მხარის მრეწველობის პროდუქციის დაახლოებით 1/3-ს. ქალაქი დიდი სატრანსპორტო კვანძია. განვითარებულია მანქანათმშენებლობის, მ. შ. ავტომშენებლობა („Daimler AG-ის“, ‎„Mercedes-Benz-ის“ და „Porsche-ს“ ქარხნები), ელექტროტექნიკა („Robert Bosch GmbH-ისა“ და „სტანდარდ ელეკტრიკ ლორენცის“ ქარხნები), ზუსტი მექანიკა და ოპტიკა („კოდაკი“, „ცაის იკონი“), სამხედრო იარაღისა და აღჭურვილობის წარმოება, პოლიგრაფიის, კვების, საფეიქრო, სამკერვალო, ტყავის, ფეხსაცმლის მრეწველობა. შტუტგარტზე გადის ნავთობსადენი. Hewlett-Packard-სა და IBM-ს ასევე შტუტგარტში აქვთ თავისი ევროპული სათავო ოფისები.

## კულტურა 
შტუტგარტის ცენტრში ძველი ქალაქია; მის ჩრდილოეთით სწორკუთხა კვარტალებიანი რაიხე ფორშტადტის რაიონია (XV საუკუნის II ნახევარი), რომლის ცენტრიცაა მოედანი შოლსპლატცი.

ხუროთმოძღვრული ძეგლები: 
* რომანულ-გოტიკური სამრევლო ეკლესია შტიფსკირხე (XII, XV საუკუნეები) 
* გოთური ეკლესია ლეონჰარდსკირხე (1463-1466), არქიტექტორი ა. იორგი)
* ძველი რატუშა (1456-1458)
* რენესანსის სტილის ძველი სასახლე (1553-დან, არქიტექტორი ა. ტრეჩი)
* საცხოვრებელი კომპლექსი ვაისენჰოფი (1927, არქიტექტორები ლე კორბუზიე, ლ. მის ვან დერ როე და სხვ.)
* სატელევიზიო კოშკი (1954-1955, არქიტექტორი ფ. ლეონჰარდტი)
* მაღლივი საცხოვრებელი სახლები „რომეო“ და “ჯულიეტა“ (1957-1959, არქიტექტორები ჰ. შარუნი, ვ. ფრანკი) და სხვა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გერმანიის დიდი ქალაქების სია
* შტუტგარტის შტადტბანი
* შტუტგარტის დეკლარაცია
* შტუტგარტის ადმინისტრაციული ოლქი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* შტუტგარტის ტურიზმის ოფიციალური საბჭო
* შტუტგარტის საერთაშორისო აეროპორტი
* შტუტგარტის საზოგადო ტრანსპორტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის ქალაქები
*
კატეგორია:გერმანიის ფედერალური მხარეების დედაქალაქები
ახალი შოტლანდია

thumb|right|ახალი შოტლანდია
thumb|ახალი შოტლანდიის დროშა
**ახალი შოტლანდია** (Nova Scotia, NS) — პროვინცია კანადის აღმოსავლეთში. სახელი ეწოდა შოტლანდიის მეფის ჯეიმზ VI-ის პატივსაცემად.

* **მოსახლეობა** — 946 397 (2011 წ.)
* **ენები** (%) — ინგლისური – 89, ფრანგული - 4; 
* **ფართობი** — 55,5 ათასი.
* **ქალაქები** (ათ.) — კეიპ-ბრეტონი (118), ჰალიფაქსი (C, 117), დარტმუტი (67).

## ისტორია
ჯოვანი კაბოტომ ამ ტერიტორიას მიღწია 1497 წელს. ფრანგული კოლონიები შეიქმნა 1604 წელს, რომელსაც აკადია უწოდეს. მათ დააარსეს პორ-რუაილი, ევროპელთა პირველი მუდმივი დასახლება ჩრდილოეთ ამერიკაში. მალე მათი ადგილი ინგლისელებმა დაიკავეს. 1621 წლიდან ახალი შოტლანდია ეწოდება. ტერიტორია სადავო იყო, ვიდრე 1713 წელს უტრეხტის ზავის მიხედვით ისინი ინგლისს გადაეცემოდა. ინგლისის მხრიდან აკადიის სრული კოლონიზაცია და ფრანგების განდევნა მოხდა 1755 წელს. 1763 წელს პარიზის ხელშეკრულებით ის საბოლოოდ გადაიქცა ინგლისის კოლონიად. ახალი შოტლანდია იყო ერთ-ერთი იმ ოთი პროვინციიდან, რომლებმაც შექმნეს კანადის დომინიონი.

## ლიტერატურა 
* Brebner, John Bartlet. ''New England's Outpost. Acadia before the Conquest of Canada* (1927)
* Brebner, John Bartlet. *The Neutral Yankees of Nova Scotia: A Marginal Colony During the Revolutionary Years'' (1937)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Government of Nova Scotia
* 

კატეგორია:კანადის პროვინციები და ტერიტორიები
ბრიტანეთის კოლუმბია

მინი|right|250პქ|ბრიტანეთის კოლუმბიის მდებარეობა კანადაში
thumb|ბრიტანეთის კოლუმბიის დროშა
**ბრიტანეთის კოლუმბია** (*British Columbia*, bc) — კანადის პროვინცია წყნარი ოკეანის სანაპიროზე. „კოლუმბია“ ეწოდა მდინარის სახელის მიხედვით.

* **მოსახლეობა** — 4,510,858; 
* **ენები** (%) — ინგლისური — 69, ფრანგული — 31; 
* **ფართობი** — 948 ათასი. 
* **ქალაქები** (ათ.) — ვანკუვერი (662), სარი (568), ბერნაბი (249), ვიქტორია (92). 
* **ისტორია** — კაპიტანი კუკი სანაპიროს იკვლევდა 1778 წელს. კუნძულ ვანკუვერზე შეიქმნა ბრიტანული კოლონია 1849 წელს, ხოლო ოქროს ციებ-ცხელების დროს დასახლებები კონტინენტზე გაფართოვდა. კანადის პროვინცია გახდა 1871 წელს.


კატეგორია:კანადის პროვინციები და ტერიტორიები
იუკონი (ტერიტორია)

thumb|right|იუკონი (ტერიტორია)
thumb|იუკონის დროშა
**იუკონი** (Yukon, yu) — ტერიტორია კანადის ჩრდილო-დასავლეთში. სახელი ეწოდა მთავარი მდინარის მიხედვით. Yuhkane ინგალიკის ენაზე “დიდ მდინარეს” ნიშნავს. აქ მდებარეობს კანადის უმაღლესი მწვერვალი ლოგანი.

* **მოსახლეობა** - 29,7 ათასი; 
* **ფართობი** - 536 ათასი. 
* **ქალაქები** (ათ.) - უაითჰორსი (C, 20). 
* **ისტორია** - ტერიტორიის ათვისება დაიწყო 1896-1910 წლებიდან, როდესაც ოქროს ციებ-ცხელებას 30 ათასი კაცი მოჰყვა კლონდაიკის ხეობაში (ახლა აქ ვერცხლს ამუშავებენ). 1898 წელს იუკონი გამოეყო კანადის ჩრდილოეთ ტერიტორიებს, მისი დედაქალაქი გახდა დოუსონი (1951-მდე).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კანადის პროვინციები და ტერიტორიები
მანიტობა

thumb|right|მანიტობას მდებარეობა კანადაში
thumb|მანიტობის დროშა
**მანიტობა** (, ) — კანადის პროვინცია. კრის ტომის ენაზე man-into-wah-paow ნიშნავს „დიდი სულის გასასვლელს“.

სავაჭრო პოსტები და ფორტები აგებულ იქნა XVIII ს-ში ბეწვეულით მოვაჭრეების მიერ. 1811 წელს შოტლანდიიდან გადასახლებულებმა დააფუძნეს რედ-რივერი. პროვინცია გახდა 1870 წელს.

* **მოსახლეობა** — 1.3 მილიონი;
* **ენები** (%) — ინგლისური – 71, ფრანგული 4; 
* **ფართობი** — 649,950 
* **ქალაქები** (ათ.) — უინიპეგი (C, 635), ბრანდონი (38), ტომსონი (15).

## რესურსები ინტერენტში
* 


კატეგორია:კანადის პროვინციები და ტერიტორიები
კვებეკი

thumb|right|კვებეკის მდებარეობა კანადაში
thumb|კვებეკის დროშა
**კვებეკი** () — პროვინცია კანადის აღმოსავლეთში. ალგონკინელების ენაზე „კვებეკი“ ნიშნავს „სრუტეზე გასასვლელს“.

* **მოსახლეობა** — 8,501,833 (2021) ათასი ;
* **ფართობი** — 1,542,056 ათასი.
* **ქალაქები** (ათ.) — მონრეალი (3,675,219), კვებეკი (733,156), გატინო (271,569), შერბრუკი (151,157). (მოსახლეობის რაოდენობა მოცემულია 2021 წლის აღწერის მიხედვით)
* **ენები** (%) — ინგლისური — 8, ფრანგული — 78; ფრანგული ერთადერთი სახელმწიფო ენაა 1974 წლიდან. კანონი ენის შესახებ კრძალავს ინგლისურის გამოყენებას საგზაო ნიშნებზე.
* **ისტორია** — 1534—1763 წლებში ცნობილია ახალი საფრანგეთის სახელით, ინგლისელებმა დაიპყრეს და გახდა კვებეკის პროვინცია 1763—1790 წლებში. შემდეგ ეწოდა ქვემო კანადა და აღმოსავლეთი კანადა. 1867 წლიდან კანადის ერთ-ერთი პირველი პროვინციაა. 1960-იან წლებში დე გოლის სტუმრობამ ბიძგი მისცა სეპარატისტული მოძრაობის გააქტიურებას.

## ლიტერატურა 
* Bergeron, Léandre (1975). ''The History of Québec: a Patriote's [sic] Handbook*, trans. from the 5th French ed. by Baila Markus and rev. by the author. Updated ed. New Canada Publications. ISBN 0-9196-0035-2
* Bergeron, Léandre (1974). *Why There Must Be a Revolution in Québec''. Toronto: New Canada Publications. 0-919600-16-6

## რესურსები ინტერნეტში 
*Government of Quebec 
*
*Discover the Quebec in pictures, photos 
*Bonjour Québec

## სქოლიო

კატეგორია:კანადის პროვინციები და ტერიტორიები
ნიუფაუნდლენდი და ლაბრადორი

thumb|right|დროშა
thumb|right|ნიუფაუნდლენდი და ლაბრადორი
**ნიუფაუნდლენდი და ლაბრადორი** (,nf) — კანადის პროვინცია ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე. შედგება კუნძულ ნიუფაუნდლენდისა და მისი მოპირდაპირე მატერიკული რაიონისაგან. „ნიუფაუნდლენდი“ ინგლისურად „ახალ მიწას“ ნიშნავს, ხოლო „ლაბრადორი“ პორტუგალიურად (terra de laborador) - „მშრომელთა მიწა“. ეს სახელი შეარქვა კორტე რეალმა.

 
* **მოსახლეობა** — 529 ათასი; 
* **ენები** (%) — ინგლისური – 99, ფრანგული - 1; 
* **ფართობი** — 404 ათასი. 
* **ქალაქები** (ათ.) — სენტ-ჯონსი (C, 97). 

კატეგორია:კანადის პროვინციები და ტერიტორიები
ალბერტა

thumb|right|ალბერტას მდებარეობა კანადაში
thumb|ალბერტის დროშა
**ალბერტა** (Alberta, ab) — პროვინცია კანადის დასავლეთში. სახელი ეწოდა დედოფალ ვიქტორიას ვაჟის მიხედვით. 

* **მოსახლეობა** — 3.7 მილიონი; 
* **ენები** (%) — ინგლისური – 74, ფრანგული - 2; 
* **ფართობი** — 661 ათასი. 
* **ქალაქები** (ათ.) — კალგარი (865), ედმონტონი (C, 694), სტრატკონა (72). 
* **ისტორია** — XVII საუკუნეში ტერიტორიის დიდი ნაწილი შედიოდა ჰუდსონის ყურის ბეწვეულის კომპანიის შემადგენლობაში შედიოდა. პროვინცია გახდა 1905 წელს.

## მეგობრები და პარტნიორები 
ალბერტას ჰყავს შემდეგი დამეგობრებული ტერიტორიები და ქალაქები:
*  ხალისკო, მექსიკა, სპეციალური ურთიერთობა
*  ჰოკაიდო, იაპონია, სპეციალური ურთიერთობა
*  კიონსან-ნამდო, სამხრეთ კორეა, სპეციალური ურთიერთობა
*  ხანტი-მანსის ავტონომიური ოკრუგი, რუსეთი, სპეციალური ურთიერთობა
*  იამალ-ნენთა ავტონომიური ოკრუგი, რუსეთი, სპეციალური ურთიერთობა
*  ნეუკენი, არგენტინა, ეკონომიკური კავშირი
*  მპუმალანგა, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა, სამთავროპო პროექტები
*  ხეილუნძიანი, ჩინეთი, სპეციალური ურთიერთობა
*  ტიუმენი, რუსეთი, სპეციალური ურთიერთობა
*  მონტანა, ამერიკის შეერთებული შტატები, სასაზღვრო პარტნიორობა
*  კანვონდო, სამხრეთ კორეა, სპეციალური ურთიერთობა

## სქოლიო 

კატეგორია:კანადის პროვინციები და ტერიტორიები
ნიუ-ბრანსუიკი

thumb|right|ნიუ-ბრანსუიკის მდებარეობა კანადაში
thumb|ნიუ-ბრანსუიკის დროშა
220px|მინი|მარჯვნივ|ნიუ-ბრანსუიკი
**ნიუ-ბრანსუიკი** (New Brunswick, nb) — ზღვისპირა პროვინცია კანადის აღმოსავლეთში. სახელი ეწოდა ბრაუნშვაიგების სახლის წარმომადგენლის მეფე ჯორჯ III-ის პატივსაცემად. 

* **მოსახლეობა** — 757 ათასი; 
* **ენები** (%) — ინგლისური – 63, ფრანგული - 32; 
* **ფართობი** — 73,4 ათასი. 
* **ქალაქები** (ათ.) — სენტ-ჯონსი (74), მონკტონი (60), ფრედრიკტონი (C, 47). 
* **ისტორია** — ევროპელთა (კარტიე) პირველი დასახლება 1534 წელს გაჩნდა, შემდეგ იკვლევდა შამპლეინი. 1713 წლამდე საფრანგეთის კოლონია იყო, როგორც ახალი შოტლანდიის ნაწილი. პროვინცია გახდა 1867 წელს. 

კატეგორია:კანადის პროვინციები და ტერიტორიები
ნუნავუტი

thumb|right|ნუნავუტი
მინი|დროშა

**ნუნავუტი** ( ,  ,  ) — პროვინცია კანადის ჩრდილო-აღმოსავლეთში, ინუიტების სამშობლო. ინუკტიტუტის ენაზე სახელი „ჩვენ მიწას“ ნიშნავს.

[მინი|200პქ|მარცხნივ| [ინუიტები|ინუიტი, (ფოტო: პატრიკ ანდრე პერონი)]]
 
* **მოსახლეობა** – 29 ათასი; 85% ინუიტია. 
* **ენა** – ინუკტიტუტი, ინუინაქტუნი, ინგლისური, ფრანგული. 
* **ფართობი** – 2.201 ათასი.
* **ქალაქები** (ათ.) – იკალუიტი (C, 5).
* **ისტორია** – პროვინცია შეიქმნა 1990 წელს. რეგიონული რეფერენდუმის გზით ის გამოეყო კანადის ჩრდილო-დასავლეთ ტერიტორიას.

## ლიტერატურა
* Alia, Valerie. (2007) *Names and Nunavut Culture and Identity in Arctic Canada*. New York: Berghahn Books. ISBN 1845451651
* Henderson, Ailsa. (2007) *Nunavut: Rethinking Political Culture*. Vancouver: University of British Columbia Press. ISBN 0774814233
* 
* Kulchyski, Peter Keith. (2005) *Like the Sound of a Drum: Aboriginal Cultural Politics in Denendeh and Nunavut*. Winnipeg: University of Manitoba Press. ISBN 0887551785
* Sanna, Ellyn, and William Hunter. (2008) ''Canada's Modern-Day Aboriginal Peoples Nunavut & Evolving Relationships''. Markham, Ont: Scholastic Canada. ISBN 9780779173228

კატეგორია:კანადის პროვინციები და ტერიტორიები
სასკაჩევანი

thumb|right|სასკაჩევანი
მინი|სასკაჩევანის დროშა
**სასკაჩევანი** (ინგლ. Saskatchewan, sk) — პროვინცია კანადის დასავლეთში. კრის ტომის ენაზე kisiiskatchewanispi „სწრაფი დინების მდინარეს“ ნიშნავს.

* **მოსახლეობა** -— 1,098,352; 
* **ენები** (%) — ინგლისური – 80, ფრანგული – 2;
* **ფართობი** — 652 ათასი. 
* **ქალაქები** (ათ.) — სასკატუნი (202), რეჯაინა (C, 183). 
* **ისტორია** — დასახლებული იყო სიუს ტომის ინდიელებით. ფრანგული სავაჭრო პოსტები 1750 წელს გამოჩნდა, ხოლო პირველი დასახლებები — 1770-ში. 1870 წელს გადაეცა კანადის მთავრობას როგორც ჩრდილო-დასავლეთი ტერიტორია. პროვინციაა 1905 წლიდან. 

კატეგორია:კანადის პროვინციები და ტერიტორიები
ონტარიო

thumb|right|ონტარიო (პროვინცია)
thumb|ონტარიოს დროშა
**ონტარიო** (ინგლ. Ontario, on) — პროვინცია კანადის ცენტრში. სახელი kanadario იროკეზების ენაზე „ცოცხალ წყალს“ ნიშნავს.
[220px|მინი|[ნიაგარის ჩანჩქერი, ონტარიო]]
* **მოსახლეობა** — 12,243 ათასი; 
* **ფართობი** — 1.069 ათასი. 
* **ენები** (%) — ინგლისური – 67, ფრანგული 4; 
* **ქალაქები** (ათ.) — ტორონტო (C, 2571), მისისოგა (587), ლონდონი (351), ოტავა (349), ჰამილტონი (347), ბრამპტონი (289). 
* **ისტორია** — პირველად გამოიკვლიეს ფრანგებმა XVII საუკუნეში, ინგლისელების ხელში გადავიდა პარიზის 1763 წლის შეთანხმებით. იყო მცდელობა შეექმნათ ერთი პროვინცია ფრანგულენოვან კვებეკთან ერთად, რაც კრახით დასრულდა. 1867 წლიდან ონტარიო პროვინცია გახდა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ დაახლ. 2 მლნ ევროპელი მიგრანტი დასახლდა ონტარიოში.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

## სქოლიო

კატეგორია:კანადის პროვინციები და ტერიტორიები
ტიუბუ

**ტიუბუ** () — რეგიონი ცენტრალურ იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუზე. აერთიანებს 9 პრეფექტურას: აიტი, ფუკუი, გიფუ, ისიკავა, ნაგანო, ნიიგატა, სიძუოკა, ტოიამა და იამანასი, ზოგჯერ რეგიონს მიაკუთვნებენ აგრეთვე მიეს პრეფექტურასაც. ტიუბუს ესაზღვრება კანტოსა და კანსაის რეგიონები. ფართობი 72 572,34 კმ², 2010 წლის მდგომარეობით ტიუბუს რეგიონში ცხოვრობდა 21 715 822 ადამიანი. უდიდესი ქალაქია ნაგოია. იაპონიის ალპების მეშვეობით რეგიონი იყოფა ორ ნაწილად: ერთი მიმართულია წყნარი ოკეანისაკენ, ხოლო მეორე — იაპონიის ზღვისაკენ. ტიუბუს ტერიტორიაზეა იაპონიის უმაღლესი წერტილი, ვულკანი ფუძიამა (3776 მ).

## სქოლიო
კატეგორია:ტიუბუს რეგიონი
კატეგორია:იაპონიის რეგიონები
ჩრდილო-დასავლეთი ტერიტორიები

thumb|right|ჩრდილო-დასავლეთი ტერიტორიები
მინი|დროშა
მინი|გერბი
**ჩრდილო-დასავლეთი ტერიტორიები** (Northwest Territories, nw) — კანადის ტერიტორია.

* **მოსახლეობა** - 13,210,667   (2010 წლის მიხედვით), მოსახლეობის მიხედვით პირველლი, ნახევარზე მეტი ადგილობრივი მკვიდრია - ინდიელები, ინუიტები. 
* **ფართობი** —  1076395, აქედან ხმელეთი — 917741 წყალი — 158654; ფართობის მიხედვით მეოთხე. 
* **ქალაქი** (ათ.) — იელოუნაიფი (C, 17). 
* **ისტორია** — ტერიტორია წარმოადგენდა რუპერტის მიწის ნაწილს. 1952 წლის კანონის თანახმად მას მართავს კანადის ჩრდილოეთის საქმეთა და რესურსების სამინისტრო. 1990 წელს მას გამოეყო ნუნავუტი.

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* კანადის ატლასი  - ონტარიოს ოფიციალური რუკა.
* CBC ციფრული არქივი - ონტარიოს არჩევნები
* ონტარიოს მთავრობა - პროვინციის მთავრობის ოფიციალური საიტი.
* ონტარიოს მემკვიდერეობის პროექტი  - არასამთავრობო პროექტი
* ტურიზმი ონტარიოში  - პროვინციის ოფიციალური ტურისტული გვერდი

კატეგორია:კანადის პროვინციები და ტერიტორიები
ტიუგოკუ

**ტიუგოკუ** () — რეგიონი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს დასავლეთ ნაწილში. მისი ცენტრია ჰიროსიმის პრეფექტურა. უკანასკნელის გარდა, რეგიონის შემადგენლობაშია აგრეთვე ოკაიამის, სიმანეს, ტოტორისა და იამაგუტის პრეფექტურები. ფართობი 31 917,37 კმ², 2010 წლის მდგომარეობით ტიუგოკუს რეგიონში ცხოვრობდა 7 563 428 ადამიანი. ინდუსტრიულ-აგრარული რეგიონია. დამახასიათებელია სუბტროპიკული და მუსონური კლიმატი.

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის რეგიონები
კანსაი

**კანსაი** ან **კინკის რეგიონი** () — რეგიონი დასავლეთ იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუზე. ადმინისტრაციული ცენტრი — კიოტოს პრეფექტურა. კანსაის შემადგენლობაშია 7 პრეფექტურა: ვაკაიამა, კიოტო, მიე, ნარა, ოსაკა, სიგა და ჰიოგო. კანსაი იაპონიის კულტურული და ისტორიულია გულია, რომელსაც უკავია იაპონიის 11%.

## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის რეგიონები
ტოჰოკუ

**ტოჰოკუ** () — რეგიონი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. მისი ცენტრია მიაგის პრეფექტურა. რეგიონის შემადგენლობაშია 6 პრეფექტურა: აკიტა, აომორი, ფუკუსიმა, ივატე, მიიაგი და იამაგატა. ჩრდილოეთით ცუგარუს სრუტით გამოყოფილია ჰოკაიდოსაგან, დასავლეთით შემოსაზღვრულია იაპონიის ზღვით, აღმოსავლეთით წყნარი ოკეანით, სამხრეთით კანტოს რეგიონით, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთით ტიუბუს რეგიონით. ტყეებით დაფარული ტერიტორია მთიანია ან ბორცვიანი, დამახასიათებელია ნოტიო, კონტინენტური კლიმატი. ფართობი 66 889,55 კმ², 2015 წლის მდგომარეობით ტოჰოკუს რეგიონში ცხოვრობდა 9 020 531 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:ტოჰოკუს რეგიონი
კატეგორია:იაპონიის რეგიონები
კანტო

**კანტო** () — რეგიონი კუნძულ ჰონსიუზე, იაპონიის ყველაზე მაღალგანვითარებული და ურბანიზებული ნაწილი. მის ფარგლებში მდებარეობს იაპონიის დედაქალაქი ტოკიო, იმპერატორის რეზიდენცია და იაპონიის მთავრობა. მის შემადგენლობაშია 7 პრეფექტურა: გუმა, ტოტიგი, იბარაკი, კანაგავა, საიტამა, ტიბა და ტოკიო.

## სქოლიო
კატეგორია:კანტოს რეგიონი
კატეგორია:იაპონიის რეგიონები
ანდამანის და ნიკობარის კუნძულები

thumb|200px|right|ანდამანის და ნიკობარის კუნძულები
** ანდამანის და ნიკობარის კუნძულები ** () — კუნძულების ორი ჯგუფი ბენგალის ყურეში, ქმნის ინდოეთის მოკავშირე ტერიტორიას. შტატი შეიქმნა 1953 წელს მადრასის შტატის ტელუგუ-ენოვანი ოლქების ბაზაზე. 1956 წელს გაიზარდა ჰაიდარაბადის ყოფილი შტატის ტერიტორიის ხარჯზე.

დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — პორტი-ბლერი. მოსახლეობა 356 ათ. ადამიანი (2001).

## გეოგრაფია 
thumb|200px|right|ანდამანის და ნიკობარის კუნძულები
ფართობი — 8249 კმ² (27-ე ადგილი). კუნძულები მდებარეობენ ბენგალის ყურის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ინდოეთის ოკეანეში. შედგება კუნძულების ორი ჯგუფისაგან. კუნძულების საერთო რაოდენობაა 750, მათ შორის 550 ანდამანის კუძულებია. ამ კუნძულებს შორის მოსახლეობა მხოლოდ 40-ზე ცხოვრობს.

* ** მოსახლეობა ** — 370 ათასი;
* ** ფართობი ** — 8.293 ათასი;
* ** ქალაქი (ათ.) ** — პორტ-ბლერი (C, 102).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Andaman & Nicobar Administration Web site
* The Andman Association 
* Indian Reef Region — Andaman and Nicobar Islands 
* Andaman & Nicobar Islands official tourism website 
* Andaman & Nicobar Pictures 

კატეგორია:ანდამანის და ნიკობარის კუნძულები
კატეგორია:არქიპელაგები
კატეგორია:ინდოეთის მოკავშირე ტერიტორიები
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:ინდოეთის კუნძულები
ანდჰრა-პრადეში

** ანდჰრა პრადეში ** (, ურდუ , , ) — შტატი ცენტრალურ ინდოეთში. 

* ** მოსახლეობა ** - 49 665 533 კაცი; 
* ** ფართობი ** - 160 205 კმ²; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** – ჰაიდარაბადი (C, 3.517), ვიშაქაპატნამი (989), ვიჯაიავადა (842),გუნტური (525). 
* ** ენები ** – ტელუგუ, ურდუ, ტამილური. 

2014 წელს შტატის ტერიტორია გაიყო ორ ნაწილად და ჩამოყალიბდა შტატი ტელანგანა, რომელმაც ანდჰრა-პრადეშის შტატის 10 რაიონი მოიცვა. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ანდჰრა-პრადეშის ოლქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Andhra Pradesh Tourist Map 
* Andhra Pradesh government   
* Andhra Pradesh Legislative Assembly   
* Andhra Pradesh Portal on The Indian Analyst

## სქოლიო

კატეგორია:ინდოეთის შტატები
არუნაჩალ-პრადეში

** არუნაჩალ-პრადეში ** ( , ) — შტატი ინდოეთში, ჰიმალაებში, ტიბეტისა და მიანმარის საზღვართან. ადრე ასამის შტატის ნაწილი იყო. შტატი გახდა 1986 წელს. სახელწოდება “ამომავალი მზის მთებს” ნიშნავს. 

* ** მოსახლეობა ** - 1,382 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 84 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** - იტანაგარი (C, 36). 

## იხილეთ აგრეთვე 
* არუნაჩალ-პრადეშის ოლქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
*
* Tourism in Arunachal Pradesh (ოფიციალური)
* Arunachal Pradesh Territorial Dispute between India and China 
* reviewNE - all things North East India
* STD Codes of Arunachal Pradesh 
* Languages of Arunachal Pradesh (Roger Blench) 


კატეგორია:ინდოეთის შტატები
კატეგორია:აზიის სადავო ტერიტორიები
დასავლეთი ბენგალი

180px|right
**დასავლეთი ბენგალი ** — შტატი ჩრდილო-დასავლეთ ინდოეთში. შტატი შეიქმნა 1947 წელს ბრიტანეთის ბენგალის ყოფილი პროვინციის დასავლეთი ნაწილისაგან. მოგვიანებით მიემატა კუჰ-ბეჰარის, ჩანდერნაგორის და ბიჰარის ტერიტორიები. აღმოსავლეთი ბენგალია ჯერ პაკისტანის ნაწილად გამოცხადდა, შემდეგ კი 1971 წელს ბანგლადეშის დამოუკიდებელ რესპუბლიკად გარდაიქმნა. 
[მინი|მარცხნივ|[ბენგალური ვეფხვი]]
* ** მოსახლეობა ** - 2011 წლის მონაცემების მიხედვით: 91,347,736, ინდოეთის პროვინციებში რანგით IV; 
* ** ფართობი ** - 88,752 კმ², ინდოეთის პროვინციებში რანგით XIII; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** – კოლკატა (C, 4.670), ჰაორა (1.028), დურგაპური (503), ასანსოლი (496), შილიგური (479), ბჰატპარა (451).

## წყაროები 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Official West Bengal Government Web Portal  
* Department of Tourism, Government of West Bengal  
* Directorate of Commercial Taxes, Government of West Bengal 
* West Bengal Information Commission  
* West Bengal *Encyclopædia Britannica*

## სქოლიო 
კატეგორია:ინდოეთის შტატები
ბიჰარი

180px|right
** ბიჰარი ** (Bihar, bi) — შტატი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ინდოეთში. მაგადჰის ძველი სამეფო დაახლოებით შეესაბამება დღევანდელი ბიჰარის შტატს. ბევრი ბიჰარელი დაიღუპა იმ აჯანყებისას, რომელიც ბანგლადეშის შექმნის საწინააღმდეგოდ მოხდა.

* ** მოსახლეობა ** - 86.139 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 99 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** - პატნა (C, 1.404), გაია (391), ბჰაგალპური (347), მუზაფარპური (311). 
* ** ენები ** – ჰინდი და ბიჰარული. 

კატეგორია:ინდოეთის შტატები
ასამის შტატი

** ასამი ** (ასამური: **অসম**) — შტატი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ინდოეთში. 

* ** მოსახლეობა ** — 31,169,272 ათასი, ასამელები 12 მლნ, ბენგალები 5 მლნ; 
* ** ფართობი ** — 78 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** — გუვაჰატი (824), სილჩარი (145), დიბრუგარჰი (125), ნაგაონი (110). 
* ** ენა ** — ასამური.
 
## ისტორია 
ბირმელების შეჭრის შემდეგ ინგლისმა კონტროლი დააწესა ასამზე და 1874 წელს ცალკე პროვინციად გამოაცხადა, რომელიც ბრიტანეთის ინდოეთში შედიოდა. 1960 წელს, როცა ასამური ენა სახელმწიფოდ გამოცხადდა, დაიწყო ეთნიკური კონფლიქტები, რომლის შემდეგაც ასამს 1971 წელს გამოეყო მეგჰალია, 1972 წელს მიზორამი. 1987 წელს ეთნიკურმა ჯგუფმა ბოდომ დაიწყო სეპარატისტული გამოსვლები. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* A statistical account of Assam  (1879) by WW Hunter
* Assam Attitude to Federalism (1984)by Girin Phukon
* A Glimpse of Assam  (1884) by Susan Ward
* A history of Assam  (1906) by Edward Gait
* Physical and political geography of the province of Assam  (1896) by Assam Secretariat Printing Office

კატეგორია:ინდოეთის შტატები
დადრა და ნაგარ-ჰაველი

180px|right
** დადრა და ნაგარ-ჰაველი ** (Dadra and Nagar Haveli, dn) — ინდოეთის მოკავშირე ტერიტორია. 

* ** მოსახლეობა ** - 229 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 0.491 ათასი; 
* ** ქალაქი (ათ.) ** - სილვასა (C, 22). 

კატეგორია:ინდოეთის მოკავშირე ტერიტორიები
დელი (მოკავშირე ტერიტორია)

180px|right
** დელი ** (Delhi, de) — ინდოეთის მოკავშირე ტერიტორია 1956 წლიდან. 

* მოსახლეობა — 14.325 ათასი; 
* ფართობი  — 1.485 ათასი; 
* ქალაქები (ათ.) — დელი (C, 10.009), ნიუ-დელი (301), სულტანპურ-მაჯრა (167), კირარი-სულემან-ნაგარი (157), ბჰალსვა-დაჰანგირპური (154). 

## რესურსები ინტერნეტში
* National Capital Region Planning Board 
* Famous Temples in Delhi NCR
* NCR map (archived 21 July 2011)
* Official area information of districts of India
* Bulandshahr official website
* Bhiwani official site (archived 21 July 2011)
* Mahendragarh official site
* National Capital Region Urban Infrastructure Financing Facility 

კატეგორია:ინდოეთის მოკავშირე ტერიტორიები
დამანი და დიუ

180px|right
** დამანი და დიუ ** (Daman and Diu, dd) — ინდოეთის მოკავშირე ტერიტორია. 

* ** მოსახლეობა ** - 164 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 0.11 ათასი; 
* ** ქალაქი (ათ.) ** - დამანი (C, 36). 

კატეგორია:ინდოეთის მოკავშირე ტერიტორიები
გოა (შტატი)

** გოა ** (Goa, go) — შტატი ინდოეთში.  შტატის ტერიტორია 1510 წელს დაიპყრეს პორტუგალიელებმა. 1961 წელს ანექსირებულ იქნა ინდოეთის მიერ და დამანთან და დიუსთან ერთად მოკავშირე ტერიტორიად გამოცხადდა. 1987 წლიდან დამოუკიდებელი შტატია.

* ** მოსახლეობა ** — 1,458,545 (2011);
* ** ფართობი ** — 3.702 ათასი;
* ** ქალაქები (ათ.) ** — მორმუგაო (99), მადგაონი (80), პანაჯი (C, 60).

## სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის შტატები
გუჯარათი

180px|right
** გუჯარათი ** (Gujarat, gj) — შტატი დასავლეთ ინდოეთში. 

* ** მოსახლეობა ** - 52.588 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 196 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** – აჰმადაბადი (3.584), სურატი (2.481), ვადოდარა (1.332), რაჯკოტი (986), ბჰავნაგარი (521), დამნაგარი (456), განდჰინაგარი (C, 200). 
* ** ენები ** – გუჯარათული და ჰინდი. 
* გირის ტყეები აზიური ლომების განსახლების უკანასკნელი არეალია. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Gujarat Web Directory
* Official tourism site 1 

კატეგორია:ინდოეთის შტატები
კარნატაკა

180px|right
** კარნატაკა ** (Karnataka, ka) — შტატი სამხრეთ-დასავლეთ ინდოეთში. 1973 წლამდე მაისორის სახელი ერქვა.

* ** მოსახლეობა ** - 54.809 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 192 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** – ბენგალურუ (C, 4.376), ჰუბლი (801), მაისურუ (757), გულბარგა (436). 
* ** ენა ** – კანარა. 
* ** ცნობილი ადამიანები ** - ჰიდერ ალი, ტიპუ სულთანი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Official website of the Government of Karnataka 
* Karnataka Government Information Department

კატეგორია:ინდოეთის შტატები
კატეგორია:კარნატაკა
კატეგორია:1956 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
მადჰია-პრადეში

180px|right
** მადჰია პრადეში ** (Madhya Pradesh, mp) — შტატი ინდოეთში ცენტრში. შეიქმნა 1950 წელს ბრიტანეთის ინდოეთის ცენტრალური პროვინციისაგან. 1956 წელს შეურთდა ბჰოპალი, მადჰია ბჰარატი და ვინდჰია პრადეში. 

 
* ** მოსახლეობა ** - 62.761 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 296 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** – ინდორი (1.629), ბჰოპალი (C, 1.462), ჯაბალპური (970), გვალიორი (843). 
* ** ენა ** – ჰინდი. 

კატეგორია:ინდოეთის შტატები
ლაქშადვიპი

180px|right
** ლაკშადვიპი ** (Lakshadweep, la) — ინდოეთის მოკავშირე ტერიტორია, 36 კუნძულის ჯგუფი ინდოეთის ოკეანეში. 

* ** მოსახლეობა ** - 63 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 0.032 ათასი; 
* ** ქალაქები ** (ათ.) - კავარატტი (C, 10). 
* ** ისტორია ** - პირველი ევროპელი, რომელმაც აქ ფეხი დადგა, ვასკო და გამა იყო (1499). კუნძულები 1877 წლიდან ინგლისს ეკუთვნოდა. ინდოეთის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, 1956 მოკავშირე ტერიტორია გახდა. 1973 წლამდე ლაკადივის, მანიკის და ამინდივის კუნძულები ერქვა. 

## ლიტერატურა 
* R. C. Majumdar (1979) *The History of Ancient Lakshadweep*, Calcutta.

## რესურსები იტერნეტში 
*

კატეგორია:ინდოეთის მოკავშირე ტერიტორიები
მაჰარაშტრა

** მაჰარაშტრა ** (, ) — შტატი დასავლეთ ინდოეთში, შეიქმნა 1960 წელს ბომბეის შტატის სამხრეთ ნაწილისაგან.

* ** მოსახლეობა ** - 126,189,673 (2011);
* ** ფართობი ** - 307,713; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** – მუმბაი (C, 12.147), პუნი (2.590), ნაგპური (2.091), ტანა (1.286), კალიანი (1.217), ნაშიკი (1.098), პიმპრი (1.026). 
* ** ენა ** – მარათჰი (50%). 
* ** რელიგია ** – ინდუიზმი (80%), პარსი, ჯაინიზმი, სიქიზმი. 
* ** თავისებურებები ** — აჯანტის მღვიმური ტაძრები, სადაც შემონახულია უძველესი ბუდისტური ნამარხები და სკულპტურები. VI-IX სს-ის ელორის მღვიმური ტაძრები ბუდისტური, ინდუისტური და ჯაინისტური სკულპტურებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის შტატები
მანიპური

180px|right
** მანიპური ** (Manipur, ma) — შტატი ინდოეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთში. 1947 წლამდე იმართებოდა ასამის შტატიდან. 1947 წელს მოკავშირე ტერიტორია გახდა, 1972 - შტატი. 

* ** მოსახლეობა ** - 2.483 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 22 ათასი; 
* ** ქალაქი (ათ.) ** - იმპჰალი (C, 222). 
* ** ენა ** – ჰინდი. 
* ** რელიგია ** – ინდუიზმი (70%). 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*Official Tourism Site of Manipur

კატეგორია:ინდოეთის შტატები
მიზორამი

180px|right
** მიზორამი ** (Mizoram, mi) — შტატი ჩრდილო-დასავლეთ ინდოეთში. 1972 წელს ასამის შტატიდან გამოეყო მიზო ჰილზის რაიონის სახით. აჯანყებამ 1966-76 წლებში სამოქალაქო ომი გამოიწვია და მიზორამი აღიარებულ იქნა ინდოეთის ნაწილად. 1986 წლიდან შტატია.

* ** მოსახლეობა ** - 926 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 21 ათასი; 
* ** ქალაქი (ათ.) ** - აიზაული (C, 234). 
* ** რელიგია ** – ქრისტიანობა (84%). 

კატეგორია:ინდოეთის შტატები
ნაგალენდი

180px|right
** ნაგალენდი ** (Nagaland, na) — შტატი ინდოეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთში. ესაზღვრება ბირმას. ინდოეთის დამოუკიდებლად გამოცხადის შემდეგ, 1947 დაიწყო ნაგას ხალხის პარტიზანული ბრძოლა ინდოეთის მთავრობის წინააღმდეგ. ამის საპასუხოდ 1963 წელს შეიქმნა ნაგალენდის შტატი, მაგრამ ცალკეული გამოსვლები ცენტრალური ხელისუფლების წინააღმდეგ კვლავ გრძელდება.

* ** მოსახლეობა ** - 2.067 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 16 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** - დიმაპური (109), კოჰიმა (C, 80). 

კატეგორია:ინდოეთის შტატები
ოდიშა

180px|right
**ოდიშა** () — შტატი ინდოეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთში. 2011 წლამდე ეწოდებოდა ორისა. 1803-1912 წლებში იმართებოდა ინგლისის მიერ როგორც ბენგალის ნაწილი. შემდეგ შეურთდა ბიჰარს. 1936 ცალკე პროვინცია გახდა, ხოლო 1948 წელს - შტატი.

* ** მოსახლეობა ** - 38.151 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 156 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** - ბჰუბანეშვარი (C, 660), კატაკა (546), ბრაჰმაპური (295), რაურკელა (229). 
* ** ენა ** – ორია. 
* ** რელიგია ** – ინდუიზმი (90%). 

## რესურსები ინტერნეტში
* Odisha Government Portal

კატეგორია:ინდოეთის შტატები
პენჯაბის შტატი

180px|right
** პენჯაბი ** (პენჯაბური: ਪੰਜਾਬ) — შტატი ინდოეთის ჩრდილო-დასავლეთში. 

* ** მოსახლეობა ** - 25.245 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 50 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** - ლუდჰიანა (1.422), ამრიტსარი (C, 995), ჯალანდჰარი (715), პატიალა (309). ადმინ. ცენტრია ჩანდიგარჰი. 
* ** ენა ** – პენჯაბური, სინდური. 
* ** რელიგია ** – სიქიზმი (60%), ინდუიზმი (30%). ამ ორ რელიგიურ ჯგუფს შორის მუდმივი დაძაბულობაა. 
* ** თავისებურებანი ** – ჰარაპაში აღმოჩენილია ძვ.წ. 2500-1600 წლების ინდის ველის ცივილიზაცია. აქ დაფიქსირებულია ხანდაზმულობის ყველაზე მაღალი მაჩვენებლები ინდოეთში: 59 ქალების, 64 კაცების.

## იხილეთ აგრეთვე 
*პენჯაბი (პაკისტანი)

## ლიტერატურა 
* J. C. Aggarwal and S. P. Agrawal, eds. *Modern History of Punjab: Relevant Select Documents* (1992)
* R. M. Chopra, " The Legacy of The Punjab ", 1997, Punjabee Bradree, Calcutta.

## რესურსები ინტერნეტში 
*

კატეგორია:პენჯაბი
კატეგორია:ინდოეთის შტატები
პონდიშერი

180px|right
** პონდიშერი ** (Pondicherry, po) — ინდოეთის მოკავშირე ტერიტორია ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთში. დაარსებულ იქნა 1674 წელს ფრანგების მიერ. შემდეგ ხელიდან ხელში გადადიოდა (ინგლისელები, ნიდერლანდელები, ფრანგები). 1814 წელს ნაპოლეონის ომების შემდეგ საფრანგეთმა დაიბრუნა და კოლონია დააარსა. 1954 წელს ინდოეთს გადაეცა სამართავად. 1962 წლიდან მოკავშირე ტერიტორიაა.

* ** მოსახლეობა ** - 1 012 142 ადამიანი; 
* ** ფართობი ** - 0.492 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** - პონდიშერი (225), ოზჰუკარაი (222), კარაიკალი (76). 
* ** ენები ** – ფრანგული, ინგლისური, ტამილური, ტელუგუ და მალაიალამი.

კატეგორია:ინდოეთის მოკავშირე ტერიტორიები
რაჯასტანი

180px|right
** რაჯასტჰანი ** (Rajasthan, rj) — შტატი ინდოეთის სამხრეთ-დასავლეთში, შეიქმნა 1948 წელს. მოიცავს ტარის უდაბნოს დიდ ნაწილს, სადაც ინდოეთი ატომური იარაღის გამოცდას აწარმოებდა. აქ მდებარეობს რანტამბჰორის ნაკრძალი.

* ** მოსახლეობა ** - 58.695 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 342 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** - ჯაიპური (C, 2.370), ჯოდჰპური (863), კოტა (709), ბიკანერი (539). 
* ** ენები ** – ინგლისური და ჰინდი. 
* ** რელიგია ** – ინდუიზმი (90%), ისლამი (3%). 

## ლიტერატურა 
* Bhattacharya, Manoshi. 2008. *The Royal Rajputs: Strange Tales and Stranger Truths*. Rupa & Co, New Delhi.
* Gahlot, Sukhvirsingh. 1992. *RAJASTHAN: Historical & Cultural*. J. S. Gahlot Research Institute, Jodhpur.
* Somani, Ram Vallabh. 1993. *History of Rajasthan*. Jain Pustak Mandir, Jaipur.
* Tod, James & Crooke, William. 1829. *Annals and Antiquities of Rajasthan or the Central and Western Rajpoot States of India,*. Numerous reprints, including 3 Vols. Reprint: Low Price Publications, Delhi. 1990.  (set of 3 vols.)
* Mathur, P.C., 1995. *Social and Economic Dynamics of Rajasthan Politics* (Jaipur, Aaalekh)

## რესურსები ინტერნეტში 
; მთავრობა
* Official Site of the Government of Rajasthan, India
* Official Tourism Site of Rajasthan, India

; ზოგადი ინფორმაცია
* Rajasthan *Encyclopædia Britannica* entry
* 


კატეგორია:ინდოეთის შტატები
სიკიმი

180პქ|მინი|მარჯვნივ
**სიკიმი** (Sikkim, si) — შტატი ინდოეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, იგივე დენჯონგი. XIV საუკუნიდან 1975 წლამდე იმართებოდა ნამგულების დინასტიის მიერ. 1950 წლიდან ინდოეთის პროტექტორატია. 1975 წელს ინდოეთის ხელისუფლებამ გააუქმა მონარქია, რის შემდეგაც სიკიმი შტატად გამოაცხადა.

* **მოსახლეობა** — 607,688; 
* **ფართობი** — 7,096 ათასი; 
* **დედაქალაქი** — განგტოკი. 
* **ენები** — ნეპალი, ბჰოტია და ლეპეჩა (1977 წლიდან), ლიმბუ (1981 წლიდან), ნევარული, გურუნგი, შერპული, ტამანგი და მანგარი (ყველა 1995 წლიდან), სუნუარი (1996 წლიდან).
* **რელიგია** — მაჰაიანა (ბუდიზმი), ინდუიზმი.

## ლიტერატურა 
* Ray, Arundhati; Das, Sujoy (2001). ''Sikkim: A Traveller's Guide''. Orient Blackswan, New Delhi. ISBN 81-7824-008-4.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Buddhist Monasteries of Sikkim 
* "Historic India-China link opens"

## სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის შტატები
ტამილნადუ

180px|right
** ტამილნადუ ** (Tamil Nadu, tn) — შტატი ინდოეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთში. შეიქმნა 1950 წელს. მისი ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი გამოეყო ანდჰრა-პრადეშის შტატის სახით 1953 წელს, გარკვეული ტერიტორიები გადავიდა კერალას, კარნატაკისა და ლაქშადვიპის შემადგენლობაში.

* ** მოსახლეობა ** - 64.554 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 130 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** – ჩენაი (C, 4.299), კოიამპატტური (941), მადურაი (941), ტირუჩირაპალი (761), სელამი (707). 
* ** ენა ** – ტამილური.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ტამილური ენა
*ტამილები

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Tamil Nadu Government Website
* Department of Tourism, Government of Tamil Nadu

კატეგორია:ინდოეთის შტატები
ტრიპურა

180px|right
** ტრიპურა ** (Tripura, tr) — შტატი ინდოეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთში 1972 წლიდან. მდებარეობს ბანგლადეშსა და ასამს შორის.

* ** მოსახლეობა ** - 3.317 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 10,5 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** - აგარტალა (C, 193). 
* ** ენა ** – ბენგალური. 
* ** რელიგია ** – ინდუიზმი.

კატეგორია:ინდოეთის შტატები
უტარაკჰანდი

180px|right
**უტარაკჰანდი** (Uttarakhand, ut) (2000-2006 წლებში შტატს ერქვა **უტარანჩალი**) — ინდოეთის შტატი, შეიქმნა 2000 წელს უტარ-პრადეშის ტერიტორიის ხარჯზე. შტატი ესაზღვრება ტიბეტს და ნეპალს.

* ** მოსახლეობა ** – 8.813 ათასი; 
* ** ენა ** – ურდუ. 
* ** ფართობი ** – 51 ათასი; 
* ** ქალაქები ** (ათ.) - დეჰრა დუნი (C, 457), ჰარიდვარი (178), ჰალდვანი (132).

## რესურსები ინტერნეტში 
* უტარაკჰანდის მთავრობის ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ინდოეთის შტატები
კერალა

**კერალა** (მალაიალამურ ენაზე ― **კერალამი**) — შტატი სამხრეთ-დასავლეთ ინდოეთში, მალაბარის ნაპირზე. შეიქმნა 1956 წლის 1-ელ ნოემბერს, შტატების რეორგანიზაციის აქტის საფუძველზე, რომელმაც მალაიალამურ ენაზე მოსაუბრე რეგიონები: ტრავანკორი, სამხრეთი კანარა, მალაბარის ოლქი და კოჩინის სამეფო გააერთიანა. კერალის ფართობი 38 863 კმ²-ია და სიდიდით 21-ე შტატია ინდოეთში. ჩრდილოეთიდან და ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან კარნატაკა ესაზღვრება, აღმოსავლეთიდან და სამხრეთით — ტამილნადუ, ხოლო დასავლეთიდან — ლაკადივის ზღვა. 2011 წლის აღწერის მიხედვით, კერალის მოსახლეობა 33 მილიონ ადამიანს შეადგენს და ინდოეთის შტატებისა და მოკავშირე ტერიტორიების სია მოსახლეობის მიხედვით მე-13 ადგილზეა ინდოეთის შტატებს შორის მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით. იყოფა 14 ოლქად. შტატის დედაქალაქია ტირუვანანტაპურამი. კერალის მოსახლეობის უმრავლესობა მალაიალამურ ენაზე საუბრობს, რომელიც შტატის ოფიციალური ენაცაა.

* ** მოსახლეობა ** - 2011 წლის მონაცემების მიხედვით: 33,387,677; მოსახლეობის რაოდენობით ინდოეთში XII; კერალას შტატი ყველაზე მჭიდრო დასახლებულია და აქვს წიგნიერების ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი - 93.91%. 
* ** ფართობი ** - 39 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** - ტირუვანანტაპურამი (C, 759), კოჩი (608), კოზჰიკკოდი (445). 
* ** ენები ** – კანარა, მალაიალამი, ტამილური, ინგლისური.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Official entry portal  - კერალას მთავრობა.
* Department of Tourism, Government of Kerala 
* Directorate of Census Operations of Kerala 

## სქოლიო 
კატეგორია:ინდოეთის შტატები
კატეგორია:კერალა
კატეგორია:სამხრეთი ინდოეთი
უტარ-პრადეში

180px|მინი|უტარ-პრადეში ინდოეთის რუკაზე
** უტარ-პრადეში ** (Uttar Pradesh, up) — შტატი ინდოეთის ჩრდილოეთში. ადრე მოგოლთა იმპერიის ცენტრი იყო. აქ მოხდა ინდოელთა აჯანყება 1857 წელს ინგლისური მმართველობის წინააღმდეგ. 1877 წელს გაერთიანდა ოუდჰისა და აგრას რაიონები, რომელსაც 1902 წელს ეწოდა გაერთიანებული პროვინცია, ხოლო 1950 - უტარ-პრადეშის შტატი. ყველაზე ხალხმრავალი შტატია ინდოეთში. აქ მდებარეობს ჰიმალაის პიკი ნანდა-დევი 7.817 მ.

* ** მოსახლეობა ** - 2011 წლის მონაცემების მიხედვით 199,581,000; 
* ** ფართობი ** - 243,286 კვ.კმ.; ინდოეთის შტატებში სიდიდით V. 
* ** ქალაქები (ათ.) ** – კანპური (2.582), ლაქნაუ (C, 2.250), აგრა (1.285), ვარანასი (1.122), მირატი (1.095), ალაჰაბადი (1.010). 
* ** ენა ** – ჰინდი, ურდუ. 
* ** რელიგია ** – ინდუიზმი (80%), ისლამი (15%). 
* ** ცნობილი ადამიანები ** – ინდირა განდი, რავი შანკარი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Uttar Pradesh Government Website 
* Department of Tourism, Government of Uttar Pradesh 

## სქოლიო 
კატეგორია:ინდოეთის შტატები
ჩატისგარჰი

180px|right
** ჩხატისგარჰი ** (Chhattisgarh, cg) — შტატი ცენტრალურ ინდოეთში. 2000 წელს იგი გამოეყო მადჰია-პრადეშის შტატს. 

* ** მოსახლეობა ** - 21614.131 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 146.361 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** - რაიპური (C, 617), ბჰილაი (565), კორბა (322), ბილასპური (270), დურგი (236). 
* ** ენა ** – ჰინდი.

კატეგორია:ინდოეთის შტატები
ჯარხანდი

thumb|right

**ჯარხანდი** ( Jharkhand, jh) — ინდოეთის შტატი. 2000 წელს გამოეყო ბიჰარის შტატს. სახელწოდება ნიშნავს „ტყეების ქვეყანას“. ჯარხანში თავმოყრილია ინდოეთის მინერალური რესურსების 40%.

* **მოსახლეობა** - 27.968 ათასი; 
* **ფართობი** - 75 ათასი; 
* **ქალაქები (ათ.)** - რანჩი (C, 863), ჯამშედპური (581), ბოკარო (402), ჯჰანბადი (203). 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის შტატები
ჰარიანა

180px|right
** ჰარიანა ** (Haryana, hy) — შტატი ინდოეთში. ჰარიანა ინდუიზმის ცენტრია. 

* ** მოსახლეობა ** - 21.912 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 44 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** - ფარიდაბადი (1.076), როჰტაკი (292), პანიპატი (267), ჰისარი (262). ადმინ. ცენტრი - ჩანდიგარჰი. 
* ** ენა ** – ჰინდი. 

კატეგორია:ინდოეთის შტატები
ჰიმაჩალ-პრადეში

180px|right
** ჰიმაჩალ-პრადეში ** (, ) — შტატი ინდოეთის ჩრდილო-დასავლეთში. 1948 წლიდან მოკავშირე ტერიტორიაა, 1971 წლიდან — შტატი.

* ** მოსახლეობა ** — 7 555 000 (2025)
* ** ფართობი ** — 56 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** — შიმლა (C, 145). 
* ** ენა ** — ჰინდი, პაჰარი. 

## სქოლიო
კატეგორია:ჰიმაჩალ-პრადეში
კატეგორია:ინდოეთის შტატები
ჩანდიგარჰი

180px|thumb|right|ჩანდიგარჰი ინდოეთის რუკაზე
** ჩანდიგარჰი ** (Chandigarh, ch; პუნჯაბი: ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ჰინდი: चंडीगढ़) — ინდოეთის მოკავშირე ტერიტორია, ასევე ქალაქი, რომელიც ორი შტატის პუნჯაბისა და ჰარიანას დედაქალაქის მოვალეობას ასრულებს, თუმცა არც ერთ მათგანს არ ეკუთვნის. ფედერალურ დაქვემდებარებაშია. 1986 წელს პუნჯაბის დაქვემდებარებაში უნდა გადასულიყო, თუმცა გადაწყვეტილება შეჩერებულ იქნა პუნჯაბსა და ჰარიანას შორის ტერიტორიული შეთანხმების მიღწევამდე.

## სტატისტიკა 
* ** მოსახლეობა ** - 936.359 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 0.114 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** - ჩანდიგარჰი (C, 825).

კატეგორია:ინდოეთის მოკავშირე ტერიტორიები
ალექსანდერ ჰუმბოლდტი

**ალექსანდერ ჰუმბოლდტი** (; დ. 14 სექტემბერი, 1769, ბერლინი — გ. 6 მაისი, 1859, ბერლინი) — გერმანელი ბუნებისმეტყველი, გეოგრაფი და მოგზაური. ბერლინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1800), პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრი (1818).

## ბიოგრაფია 
დაიბადა საქსონიის კურფიურსტის კარისკაცის ოჯახში. ვ. ჰუმბოლდტის ძმა. 1787-1792 სწავლობდა ბუნებისმეტყველებას, ეკონომიურ მეცნიერებებს, სამართალსა და სამთო საქმეს ოდერის ფრანკფურტისა და გეტინგენის უნივერსიტეტებში, ჰამბურგის სავაჭრო და ფრაიბერგის სამთო აკადემიებში. 1790 იოჰან ფორსტერთან ერთად იმოგზაურა საფრანგეთში, ნიდერლანდსა და ინგლისში. 1793 წელს გამოქვეყნდა ჰუმბოლდტის ბოტანიკური-ფიზიოლოგიური გამოკვლევა „ფრაიბერგის მიწისქვეშა ფლორა“. 1799-1804 ფრანგ ბოტანიკოს ე. ბონპლანთან ერთად იმოგზაურა ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, საიდანაც ჩამოიტანა მდიდარი კოლექცია, რომელსაც ამუშავებდა პარიზში 20 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში. 1807-1834 გამოვიდა ჰუმბოლდტის 30-ტომიანი „მოგზაურობა ახალი ქვეყნის ბუნიობის მხარეში 1799-1804 წლებში“. 1827 წელს  ჰუმბოლდტი პარიზიდან გადავიდა ბერლინში, სადაც ასრულებდა პრუსიის მეფის კამერჰერისა და მრჩევლის მოვალეობას.

1829 ჰუმბოლდტმა იმოგზაურა რუსეთში. აზიის ბუნების საკითხებს მიუძღვნა შრომები: „ფრაგმენტები აზიის გეოლოგიიდან და კლიმატოლოგიიდან“ და „ცენტრალური აზია“. ჰუმბოლდტის მეცნიერული შეხედულებანი დედამიწისა და სამყაროს ბუნების შესახებ გადმოცემულია მონუმენტურ შრომაში „კოსმოსი“ (ტ. 1-5, 1845-1862).

ჰუმბოლდტის შეხედულებანი დაედო საფუძვლად ზოგად ფიზიკურ გეოგრაფიასა და ლანდშაფტმცოდნეობას, აგრეთვე მცენარეთა გეოგრაფიასა და კლიმატოლოგიას. მისი სამეცნიერო ინტერესების სფერო იმდენად ფართო იყო, რომ თანამედროვენი მას „XIX საუკუნის არისტოტელეს“ უწოდებდნენ. ჰუმბოლდტი იყო ჰუმანიზმის დამცველი, იგი გამოდიოდა რასებისა და ხალხების უთანასწორობისა და დამპყრობლური ომების წინააღმდეგ.

ჰუმბოლდტის სახელი ეწოდება მთელ რიგ გეოგრაფიულ ობიექტებს, მათ შორის ქედებს ცენტრალურ აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში, მთას კუნძულ ახალ კალედონიაში, მყინვარს ჩრდილოეთ და დასავლეთ გრენლანდიაში, მდინარესა და რამდენიმე დასახლებულ პუნქტს აშშ-ში, რამდენიმე მცენარეს, მინერალსა და კრატერს მთვარეზე. ძმების ალექსანდერ და ვილჰელმ ჰუმბოლდტების სახელს ატარებს ბერლინის უნივერსიტეტი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ბუნებისმეტყველები
კატეგორია:გერმანელი გეოგრაფები
კატეგორია:გერმანელი მოგზაურები
კატეგორია:ბერლინში გარდაცვლილები
კატეგორია:ბერლინში დაბადებულები
GNU Lesser General Public License

მინი|200px|მარჯვნივ|GNU-ს ლოგო
**GNU Lesser General Public License** (GNU შეზღუდული გამოყენების სტანდარტული საზოგადოებრივი ლიცენზია, ყოფილი GNU სტანდარტული საზოგადოებრივი ლიცენზია ბიბლიოთეკებისთვის) — ლიცენზია თავისუფალ პროგრამულ უზრუნველყოფაზე. მიიღო თავისუფალი პროგრამული უზრუნველყოფის ფონდმა, როგორც კომპრომისი GNU General Public License-სა და ჩვეულებრივი ნებართვის ლიცენზიებს შორის, როგორიცაა BSD license და MIT License. დაიწერა 1991 წელს (განახლდა 1999 წელს) რიჩარდ სტოლმენისა და ებენ მოგლენის მიერ.

მთავარი განსხვავება „GPL-სა“ და „LGPL-ს“ შორის არის ის, რომ ეს უკანასკნელი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ა„რა-(L)GPL-ული“ პროგრამისთვის, რომელიც შესაძლოა თავისუფალი და საკუთრებრივი იყოს, ვინაიდან ტერმინები „მომხმარებლის მიერ შიდა გამოყენებისთვის მოდიფიკაციისა და ამ ცვლილევების გამართვის რეინჟინერინგის“ საშუალებას იძლევა.

LGPL ათავსებს კოპილეფტის შეზღუდვებს თავად პროგრამაზე, მაგრამ არ იყენებს ამ შეზღუდვებს სხვა პროგრამული უზრუნველყოფისთვის, რომელიც მხოლოდ დაკავშირებულია ამ პროგრამასთან. თუმცა არსებობს სხვა შეზღუდვებიც ამ პროგრამულ უზრუნველყოფაზე. მნიშვნელოვანია, რომ უნდა არსებობდეს ამ პროგრამული უზრუნველყოფის „LGPL-ით“ დაცული პროგრამის უახლეს ვერსიასთან დაკავშირების საშუალება. ამის ყველაზე ხშირად გამოყენებული მეთოდია „განცალკავებულ ბიბლიოთეკათა დაკავშირების შესაბამისი მექანიზმის“ ამოქმედება. ამ მეთოდის ალტერნატივას წარმოადგენს უფლებები სტატიკური ბიბლიოთეკისთვის თუ წარმოდგენილია საწყისი კოდი, ან ობიექტური ფაილების დაკავშირების მისადაგება.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლიცენზიის ორიგინალური ტექსტი 
* LGPL-ს 2.1 ვერსიის რუსული თარგმანი 

კატეგორია:ლიცენზიები
ჯამუ და ქაშმირი

180px|მარჯვნივ
** ჯამუ და ქაშმირი ** (Jammu and Kashmir, jk) — შტატი ინდოეთის ჩრდილოეთში.

* ** მოსახლეობა ** - 10.466 ათასი; 
* ** ფართობი ** - 101 ათასი; 
* ** ქალაქები (ათ.) ** – სრინაგარი (C, 912), ჯამუ (386). 
* ** ენები ** – ქაშმირი, ურდუ. 
* ** ისტორია ** – 1586 წლიდან მონღოლეთის იმპერიის ნაწილია. 1820 წელს ჯამუ გადავიდა გულაბა სინგჰის კონტროლის ქვეშ. 1947 წელს ჯამუს თავს დაესხა პაკისტანი. ჯამუმ გადაწყვიტა შტატის სტატუსით დარჩენილიყო ინდოეთის შემადგენლობაში. ქაშმირი წარმოადგენს ჯამუს შტატის ნაწილს. ბრიტანეთის ინდოეთის რელიგიური ნიშნით გაყოფის დროს, მუსლიმებით დასახლებული ეს ტერიტორია ინდუსი მმართველი მაჰარაჯის წყალობით ინდოეთს მიეკუთვნა. შემდგომში ტერიტორიულმა დავებმა გამოიწვია კონფლიქტი ინდოეთსა და პაკისტანს შორის. ქაშმირი გაყოფილი აღმოჩნდა: ჩრდილო-დასავლეთი ე.წ.: „აზად-ქაშმირი“ პაკისტანს აქვს ოკუპირებული, დანარჩენი ნაწილი ინდოეთის შემადგენლობაშია. ამ მომენტიდან გრძელდება სეპარატისტთა გამოსვლები, რაც ართულების შეთანხმების მიღწევას.

File:Tso Kiagar Lake Ladakh.jpg|ტბა ცო-მორირი
File:India Jammu and Kashmir state adm location map.svg|ჯამუ და ქაშმირის ტოპოგრაფიული რუკა.
File:India north.jpg|ლადაკხი
File:Nageen Lake .jpg|ტბა ნაგენი
File:Zanskar rafting (babasteve).jpg|რაფტინგი მდინარეზე ზანსკარში

## ლიტერატურა 
* .

კატეგორია:ინდოეთის შტატები
კატეგორია:აზიის სადავო ტერიტორიები
კუანგსი-ჭუანგი

მინი|გუანსი-ჯუანი
**კუანგსი-ჭუანგი** () — ავტონომიური რაიონი მდებარეობს სამხრეთ ჩინეთში, მდინარე სიძიანის აუზში.

* **მოსახლეობა** — 50 126 804 ადამიანი (2020 წელი) მათ შორისაა ტაილანდელთა მონათესავე ჯუანები — 32 %, რომლებიც ყველაზე დიდ ეთნიკურ უმცირესობას ქმნიან. 62 % კი ჩინელია.
* ** ფართობი** — 236 700 კვ.კმ.
* ** ადმინისტრაციული ცენტრი** — ნანინი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ჩინეთის ავტონომიური რაიონები