მგარი (გოცო)

**მგარი** () — ნავსადგურის ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ გოცოზე, მალტა.

## ეტიმოლოგია 
სახელწოდება „მგარი“ შესაძლოა მომდინარეობდეს არაბული სიტყვიდან „მღარ“ (mġar), რაც ნიშნავს „ნავსადგურს“.

## ისტორია 
thumb|300px|მგარის სამგანზომილებიანი მოდელი

ქალაქი მგარი ჩამოყალიბდა მისივე სახელწოდების მქონე თხელწყლიან ნავსადგურში. მალტასთან მიმოსვლა გემებით, 1241 წლიდან დადასტურებულია, და იმ დროიდანვე გავრცელებული იყო მეთევზეობა. ნავსადგურის მიმდებარე ტერიტორია საუკუნეების განმავლობაში თანდათან განვითარდა, თუმცა თავად ნავსადგური მნიშვნელოვნად არ შეცვლილა 1841 წლამდე, როცა მის დასაცავად ბასტიონი აშენდა. ეს ბასტიონი შემდგომში რამდენჯერმე განმტკიცდა და 1906 წლამდე გრძელდებოდა მისი აშენება და გაფართოება. 1929-1935 წლებში აშენდა უფრო დიდი ბასტიონი — ნაპირაგა, ხოლო 1969 წელს დამატებით ორი. ამ უკანასკნელის დასრულების შემდეგ ნავსადგურის ფართობი გაიზარდა და შეადგინა 121,400 კვადრატული მეტრი.

მგარის ბორანის ტერმინალი ხელახლა აშენდა XXI საუკუნის დასაწყისში და დაჯდა 9.3 მილიონი ევრო. სამშენებლო სამუშაოები დაიწყო 2001 წელს და დასრულდა 2008 წლის თებერვალში. განახლებულ ნავსადგურს დღეს შეუძლია ერთდროულად მოემსახუროს დაახლოებით 600 მგზავრს და 200 ავტომობილს. ტერმინალის დიზაინი მშენებლობის პროცესში შეიცვალა, რათა მისი ვიზუალური გავლენა გარემოზე შემცირებულიყო.

## კულტურა და გარემო
მგარი არა მხოლოდ სატრანსპორტო კვანძია გოცოზე, არამედ კულტურულადაც მნიშვნელოვანი ადგილია. მისი პეიზაჟი ერთდროულად აერთიანებს ბუნებრივ სილამაზესა და ადამიანის საქმიანობით ფორმირებულ გარემოს. ქალაქის ირგვლივ განვითარებული ტურიზმი მნიშვნელოვნად ემყარება ეკო-მეგობრულ პრაქტიკებს და ადგილობრივი თევზაობის ტრადიციებს. სანაპიროს მიმდებარედ განლაგებულია რამდენიმე ტრადიციული რესტორანი და მცირე ზომის სასტუმროები, რომლებიც ოჯახური ბიზნესის მოდელზე ფუნქციონირებენ და ადგილობრივ ხასიათს ინარჩუნებენ.

## არქიტექტურა და ურბანული განვითარება
მგარის არქიტექტურაში შეინიშნება სხვადასხვა ისტორიული ეპოქის გავლენა — მათ შორის, ოსმალური, იტალიური და ბრიტანული პერიოდის ელემენტები. ქალაქის დაგეგმარებაში მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს ღია სივრცეებსა და წყლისკენ მიმართულ ხედებს. *Harbour Terminal*-ის ახლოს განთავსებულია რამდენიმე თანამედროვე შენობა, თუმცა მთავარ ურბანულ სტრუქტურაში მაინც დომინირებს ტრადიციული ქვაყურიანი არქიტექტურა.

## ბუნება და ბიომრავალფეროვნება
მგარის მიდამოებში ხშირია ხმელთაშუაზღვიური მრგვალი ბუჩქნარით დაფარული ფერდობები, რომლებიც გაზაფხულზე მდიდარია ველური ყვავილებითა და ადგილობრივი ფაუნით. *Mġarr–Xini*-ის ხეობა და პლაჟი, რომელიც ქალაქთან ახლოს მდებარეობს, პოპულარულია როგორც ადგილობრივ მოსახლეობაში, ასევე ტურისტებს შორის, თავისი წყალქვეშა ბიომრავალფეროვნებითა და ძველი საფორტიფიკაციო ნაგებობებით.

## მოღვაწეები და საზოგადოებრივი ცხოვრება
მგარი გოცოს ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური სატრანსპორტო და სავაჭრო ცენტრი დარჩა დღემდე. ქალაქში პერიოდულად იმართება თევზაობის ფესტივალები, ზღვის დღესასწაულები და ხელოვნების გამოფენები, რაც ხელს უწყობს როგორც კულტურული მემკვიდრეობის შენარჩუნებას, ასევე ტურისტული ინტერესის ზრდას.

## ეკონომიკა და ინფრასტრუქტურა 
მგარი გოცოს უმსხვილესი მეთევზეთა სოფელია. ქალაქში მდებარეობს როგორც ბორანის ტერმინალი, ასევე იახტების ნავსადგური. მის ზემოდან გადმოჰყურებს შამბრეს ციხესიმაგრეს, რომელიც 1749 წელს იოანიტებმა ააგეს.

2010 წლის მაისში გამოცხადდა, რომ ნავსადგური პრივატიზდებოდა. მისი მართვა გადაეცა კომპანია *Harbour Management Company Limited*-ს, რომელმაც გაასაჯაროვა ნავსადგურის განვითარებისა და მოდერნიზაციის გეგმა.

გლენიგლზის ბარი, რომელიც მდებარეობს ძველი ნავსადგურის ნაპირთან, თავდაპირველად აშენდა როგორც სალონი ბორანის მგზავრებისთვის 1732 წელს. ის გამოირჩევა დახრილი სახურავით. ავტობუსები მგარიდან მოძრაობს ვიქტორიასა და მარსალფორნისკენ.

## არქიტექტურა და სტრატეგიული მნიშვნელობა 
მგარი (გოცო) — მალტას კუნძულზე მდებარე ქალაქი, რომელიც ცნობილია თავისი ისტორიული ნავსადგურითა და სტრატეგიული მდებარეობით. ქალაქის არქიტექტურა აერთიანებს სხვადასხვა ეპოქის ელემენტებს, მათ შორის ოსმალურ, იტალიურ და ბრიტანულ სტილებს.
Wikipedia

მგარის ნავსადგური ისტორიულად მნიშვნელოვანი იყო როგორც სავაჭრო, ასევე სამხედრო თვალსაზრისით. XIX საუკუნის შუა ხანებში, ნავსადგურის დასაცავად აშენდა ბასტიონები, რომლებიც შემდგომში რამდენჯერმე განმტკიცდა. 1929-1935 წლებში აშენდა უფრო დიდი ბასტიონი — ნაპირაგა, ხოლო 1969 წელს დამატებით ორი, რის შედეგადაც ნავსადგურის ფართობი გაიზარდა და შეადგინა 121,400 კვადრატული მეტრი.

XXI საუკუნის დასაწყისში, მგარის ბორანის ტერმინალი ხელახლა აშენდა და დაჯდა 9.3 მილიონი ევრო. სამშენებლო სამუშაოები დაიწყო 2001 წელს და დასრულდა 2008 წლის თებერვალში. განახლებულ ნავსადგურს შეუძლია ერთდროულად მოემსახუროს დაახლოებით 600 მგზავრს და 200 ავტომობილს. ტერმინალის დიზაინი მშენებლობის პროცესში შეიცვალა, რათა მისი ვიზუალური გავლენა გარემოზე შემცირებულიყო.
Wikipedia

მგარის არქიტექტურაში შეინიშნება სხვადასხვა ისტორიული ეპოქის გავლენა. ქალაქის დაგეგმარებაში მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს ღია სივრცეებსა და წყლისკენ მიმართულ ხედებს. Harbour Terminal-ის ახლოს განთავსებულია რამდენიმე თანამედროვე შენობა, თუმცა მთავარ ურბანულ სტრუქტურაში მაინც დომინირებს ტრადიციული ქვაყურიანი არქიტექტურა.
Wikipedia

მგარის მიდამოებში ხშირია ხმელთაშუაზღვიური მრგვალი ბუჩქნარით დაფარული ფერდობები, რომლებიც გაზაფხულზე მდიდარია ველური ყვავილებითა და ადგილობრივი ფაუნით. Mġarr–Xini-ის ხეობა და პლაჟი, რომელიც ქალაქთან ახლოს მდებარეობს, პოპულარულია როგორც ადგილობრივ მოსახლეობაში, ასევე ტურისტებს შორის, თავისი წყალქვეშა ბიომრავალფეროვნებითა და ძველი საფორტიფიკაციო ნაგებობებით.
Wikipedia

მგარი გოცოს ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური სატრანსპორტო და სავაჭრო ცენტრი დარჩა დღემდე. ქალაქში პერიოდულად იმართება თევზაობის ფესტივალები, ზღვის დღესასწაულები და ხელოვნების გამოფენები, რაც ხელს უწყობს როგორც კულტურული მემკვიდრეობის შენარჩუნებას, ასევე ტურისტული ინტერესის ზრდას.

## სქოლიო
კატეგორია:დასახლებული პუნქტები მალტაზე
კატეგორია:მალტის გეოგრაფია
კატეგორია:გოცო
კატეგორია:ღაინისიელემი
კატეგორია:ნავსადგურები და პორტები მალტაზე
კატეგორია:მღარი
კატეგორია:მალტა
კატეგორია:მალტის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:მალტის კუნძულები