ფილიპინების საგარეო ურთიერთობები

**ფილიპინების საგარეო ურთიერთობებს** ფილიპინების პრეზიდენტი და საგარეო საქმეთა დეპარტამენტი განსაზღვრავს. ფილიპინების საერთაშორისო პოლიტიკაზე გავლენას ახდენს სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიასთან, ჩინეთთან, აშშ-თან და ახლო აღმოსავლეთთან კავშირები. 

ფილიპინები გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ერთ-ერთი დამფუძნებელი წევრია. არის სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის, იუნესკოს, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციისა და შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრი. ფილიპინები ინტერპოლის ხელმომწერი სახელმწიფოა. გაწევრიანებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნების ასოციაციაში, აღმოსავლეთ აზიის სამიტში და კარიბის ქვეყნების ასოციაციის დამკვირვებელი წევრია. წარსულში ფილიპინები შედიოდა ლათინურ კავშირში. გაწევრიანებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ხელშეკრულების ორგანიზაციაში. ფილიპინები ძლიერი ქვეყნების ბლოკებისაგან დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ აცხადებს თავს და მიუმხრობლობის მოძრაობაშია გაწევრიანებული. 

ფილიპინები შემდეგ ეკონომიკურ ორგანიზაციებშია გაწევრიანებული: აზია-წყნარი ოკეანის ეკონომიკური თანამშრომლობა, აზიის განვითარების ბანკი, კოლომბოს გეგმა, ჯგუფი 24, დიდი ოცეული, ჯგუფი 77, მსოფლიო ბანკი, შემდეგი თერთმეტი და მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაცია.

## ორმხრივი ურთიერთობები
### აზია
#### აღმოსავლეთი ტიმორი
ფილიპინები აქტიურად იყო ჩართული გაეროს სამშვიდობო მისიაში აღმოსავლეთ ტიმორის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის პერიოდში. სახელმწიფოების მიერ აღმოსავლეთ ტიმორის სუვერენიტეტის ცნობის შემდეგ, ფილიპინებსა და აღმოსავლეთ შორისაც დაიწყო დიპლომატიური ურთიერთობები და დილიში ფილიპინების საელჩო, ხოლო პასიგში აღმოსავლეთ ტიმორის საელჩო დაარსდა.

ორივე სახელმწიფო აზიის კათოლიკური ქვეყნებია, რამაც დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ გამოცხადების შემდეგ ფილიპინებსა და აღმოსავლეთ ტიმორს შორის დადებითი ურთიერთობების ჩამოყალიბებას შეუწყო ხელი. სახელმწიფოებს შორის კომერციული ურთიერთობების, კულტურული და საგანმანათლებლო გაცვლითი პროგრამების მასშტაბები იზრდება. ფილიპინები მხარს უჭერს აღმოსავლეთ ტიმორის გაწევრიანებს სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნების ასოციაციაში. 

2013 წლის 6 ივნისს სახელმწიფოებმა მანილაში ხელი მოაწერეს სამ შეთანხმებას ინფრასტრუქტურის განვითარების, თავდაცვისა და განათლების შესახებ.

#### ერაყი
ფილიპინებსა და ერაყს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1975 წლის 12 იანვარს დამყარდა, როდესაც ერაყის საელჩო მანილაში გაიხსნა. ამას 1980 წლის 9 სექტემბერს ბაღდადში ფილიპინების საელჩოს გახსნა მოჰყვა. 2004 წელს უსაფრთხოების გამო ფილიპინებმა საელჩო ამანში გადაიტანა, ხოლო ერაყმა მანილაში საელჩო 2003 წლის სექტემბერში დახურა. ფილიპინებმა საელჩო ბაღდადში 2011 წლის ნოემბერში დააბრუნა.

#### ყაზახეთი
ყაზახეთსა და ფილიპინებს შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1992 წლის 19 მარტს დამყარდა. ფილიპინები ყაზახეთთან ურთიერთობებს მოსკოვში მდებარე საელჩოთი ამყარებს. ყაზახეთის საპატიო საკონსულო მანილაში მდებარეობს. 2010 წლის იანვარ-ნოემბერში ყაზახეთსა და ფილიპინებს შორის სავაჭრო ურთიერთობებმა 7.3 მილიონ ამერიკულ დოლარს მიაღწია.

#### სამხრეთი კორეა
]]

ფილიპინებსა და სამხრეთ კორეას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1949 წლის 3 მარტს დამყარდა. სამხრეთ კორეის საელჩო მანილაში მდებარეობს, ხოლო ფილიპინების ― სეულში.

#### თურქეთი
ფილიპინებსა და თურქეთს შორის ურთიერთობები 1949 წლის 13 ივნისს დამყარდა. ფილიპინების საელჩო ანკარაში მდებარეობს, ხოლო თურქეთის ― მანილაში. 2019 წელს თურქეთს 139 126 ფილიპინელი ტურისტი ეწვია. 2015 წლის მარტიდან სტამბოლსა და მანილას შორის პირდაპირი ფრენებია.

#### ვიეტნამი
 წელს]]

ცივი ომის დასრულების შემდეგ ფილიპინებსა და ვიეტნამს შორის ურთიერთობები დათბა. ვიეტნამს ხშირად მოიხსენიებენ როგორც ფილიპინების ერთად კომუნისტურ სამხედრო მოკავშირედ. სახელმწიფოები თანამშრომლობენ განათლების, ტურიზმის, სოფლის მეურნეობის, აკვაკულტურის, ვაჭრობისა და თავდაცვის სფეროებში. ორივე სახელმწიფოს სამხრეთ ჩინეთის ზღვაში მსგავსი პოზიცია უკავია და ვიეტნამი მხარს უჭერს ფილიპინებს სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოში ჩინეთის წინააღმდეგ, ხოლო ფილიპინები ვიეტნამს პარასელის კუნძულების დავაში უჭერს მხარს. სპრატლის კუნძულებზე ორივე სახელმწიფო აცხადებს პრეტენზიაც, თუმცა სამხედრო კონფრონტაციამდე საქმე არ მისულა, რამდენადაც ორივე სახელმწიფო სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნების ასოცაციის წევრი და დიპლომატიური მოკავშირეა.

#### არაბთა გაერთიანებული საამიროები
ფილიპინების საელჩო აბუ-დაბიში ფორმალურად 1980 წლის 17 ივნისს გაიხსნა. არაბთა გაერთიანებული საამიროები ექსპატრიატ მუშებზე დიდადაა დამოკიდებულები, რომელთა მნიშვნელოვან წილს ფილიპინელები შეადგენენ. ზღვისიქით დასაქმებული ფილიპინელების რაოდენობით არაბთა გაერთიანებული საამიროები მეორე ადგილზეა (საუდის არაბეთის შემდეგ). არაბთა გაერთიანებული საამიროები მხარს უჭერდა სამშიდობო მოლაპარაკებებს ფილიპინების მთავრობასა და მოროს ეროვნულ-განმათავისუფლებელ ფრონტს შორის მოლაპარაკებებს, რომელიც 1996 წლის 2 სექტემბერს სამიდობო შეთანხმების დადებით დასრულდა. არაბთა გაერთიანებული საამიროები მხარს უჭერს ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაციაში ფილიპინებისთვის დამკვირვებლის სტატუსს მინიჭებას.

## რესურსები ინტერნეტში
*Department of Foreign Affairs, Republic of the Philippines 
*Permanent Mission of the Republic of the Philippines to the United Nations
*The Philippines: Middle East Diplomacy and Marcos' Saudi Visit (CIA Intelligence Memorandum)

## სქოლიო
კატეგორია:ფილიპინების საგარეო ურთიერთობები