open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ორეხოვკის ჩანჩქერი

**ორეხოვკის ჩანჩქერი** () — ჩანჩქერი რუსეთში, კრასნოდარის მხარეში. მოქცეულია სოჭის ეროვნული პარკის ფარგლებში. სიმაღლით მეორე ჩანჩქერია სოჭის ტერიტორიაზე. მდებარეობს მდინარე ბეზუმენკაზე. სახელწოდება მომდინარეობს ახლოს მდებარე ორეხოვკის დასახლებიდან. ოქტომბრის რევოლუციამდე ეწოდებოდა მელნიჩნი. სიმაღლე — 27,5 მ. ეროვნული მნიშვნელობის ბუნების ძეგლია. ჩანჩქერის ირგვლივ იზრდება მუხნარ-წაბლნარი, აგრეთვე გვხვდება ბზა, პონტოს როდოდენდრონი, სიახლოვეს კაკლის კორომებია. ფართო საზოგადებისთვის ჩანჩქერი ცნობილი გახდა ადგილობრივი ფოტოგრაფ-მოყვარულის ივანე სუტკოვოის წყალობით, რომელმაც ჩანჩქერის ფოტოგრაფია 1910 წელს გამოაქვეყნა. 1996 წელს ჩანჩქერის ტერიტორია კეთილმოწყობილი იქნა, 2014 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშების წინადღეს რუსეთში გამოუშვეს მარკა, რომელზედაც ორეხოვკის ჩანჩქერია გამოსახული.

## რესურსები ინტერნეტში
* ორეხოვკის ჩანჩქერი  
* ორეხოვკის ჩანჩქერი 

კატეგორია:რუსეთის ჩანჩქერები
ვარსკვლავის წარმოქმნა

[მინი|მარჯვნივ|250პქ|ვარსკვლავური ინკუბატორი LH 95 [მაგელანის დიდი ნისლეული|მაგელანის დიდ ნისლეულში]]
**ვარსკვლავის წარმოქმნა** არის პროცესი, რომლითაც ვარსკვლავთშორის სივრცეში არსებულ მოლეკულურ ღრუბლებში მკვრივი რეგიონები კოლაფსირდება და ვარსკვლავები წარმოიქმნება. ვარსკვლავის წარმოქმნა, როგორც ასტრონომიის განშტოება, მოიცავს ვარსკვლავთშორისი სივრცისა და გიგანტური მოლეკულური ღრუბლების (გმღ) შესწავლას, როგორც ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესების წინამორბედები, ასევე პროტოვარსკვლავებისა და ახალგაზრდა ვარსკვლავური ობიექტების შესწავლას, როგორც მისი უშუალო შედეგები. ის ძალიან ახლო კავშირშია ასტრონომიის სხვა განშტოებასთან — პლანეტის წარმოქმნასთან. ვარსკვლავის წარმოქმნის თეორია მოიცავს ცალკეული ვარსკვლავის წარმოქმნას, მაგრამ ის უნდა ეწყობოდეს ორმაგი ვარსკვლავებისა და საწყისი მასის ფუნქციების სტატისტიკებს.

კატეგორია:ვარსკვლავები
მთავარ მიმდევრობამდელი ვარსკვლავი

**მთავარ მიმდევრობამდელი ვარსკვლავი** *(მმვ)* იმ ეტაპზე მყოფია, როდესაც ჯერ კიდევ არ მიუღწევია მთავარ მიმდევრობას. პროტოვარსკვლავი აკრეციით იზრდება და მასას მის გარშემო არსებული ვარსკვლავთშორისი გაზისა და მტვრის გარსიდან იღებს. იმ დროს, როდესაც ის ხილული გახდება, მთავარი აკრეციის ფაზა დამთავრებული იქნება და მას უკვე ვირტუალურად მთელი თავისი მასა მოგროვებული აქვს, მაგრამ ჯერ არ დაუწყია წყალბადის წვა (ე.ი. წყალბადის ბირთვული სინთეზი). მთავარი აკრეციის ფაზის დასრულება, რის შემდეგაც წყალბადის წვა იწყება (ე.ი. ნულოვანი ასაკის მთავარი მიმდევრობა), არის მთავარ მიმდევრობამდელი ეტაპი. მმვ ვარსკვლავი შესაძლოა იყოს T Tauri ან FU Orionis ვარსკვლავი (2 მზის მასაზე მცირე) ან ჰერბიგ Ae/Be ვარსკვლავი (2-8 M☉). უფრო მასიური ვარსკვლავები (>8 M☉) მთავარ მიმდევრობამდელ ეტაპზე არ აღმოუჩენიათ, რადგან ისინი ძალიან სწრაფად ვითარდება: როდესაც ისინი ხილული ხდება, წყალბადი ცენტრში უკვე სინთეზირდება და ამიტომ ისინი მთავარი მიმდევრობის ობიექტებია.

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავი
კამილ მიუფა

**კამილ მიუფა** (; დ. 28 ოქტომბერი, 1989 — გ. 9 მარტი, 2015) — ფრანგი მოცურავე და ოლიმპიური ჩემპიონი.

2012 წლის ლონდონის ოლიმპიურ თამაშებზე მოიგო სამივე სინჯის მედალი (ოქროს, ვერცხლისა და ბრინჯაოსი). მსოფლიოსა და 4-გზის ევროპის ჩემპიონი.

დაიღუპა 2015 წლის 9 მარტს ავიაკატასროფაში, არგენტინის პროვინცია ლა-რიოხაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Camille Muffat . sports-reference.com 

## სქოლიო 
კატეგორია:ფრანგი მოცურავეები
კატეგორია:დაბადებული  28 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:გარდაცვლილი  9 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
აკაკი ფაღავა

**აკაკი ნესტორის ძე ფაღავა** (დ. 15 თებერვალი, 1887, სოფ. ნახუნავო, ახლანდელი მარტვილის მუნიციპალიტეტი — გ.  27 ივნისი, 1962, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1962).

## ბიოგრაფია
დაწყებითი განათლება მიიღო სენაკში და 1899 წელს სწავლა განაგრძო ქუთაისის ქართულ გიმნაზიაში. 1908 წელს შევიდა მოსკოვის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტის რუსული ენისა და სიტყვიერების განყოფილებაზე, პაალელურად სწავლობდა მოსკოვის სამხატვრო თეატრის სტუდიაში სარეჟისორო განხრით, რომლის კურსის დასრულების შემდეგ მიიღეს სამხატვრო თეატრში რეჟისორის თანაშემწედ. 1913 წელს კ. სტანისლავსკის, ა. ბენუასა და ვლ. ნემიროვიჩ-დანჩენკოსთან ერთად მონაწილეობდა მოლერის „ეჭვით ავადმყოფის“, და „ძალად დაქორწინების“ დადგმაში. მალე სამხატვრო თეატრის კოლეგიის წევრადაც შეიყვანეს.

1915 წელს ა. ფაღავა სამშობლოში დაბრუნდა და მუშაობა დაიწყო ქუთაისის ქართულ გიმნაზიაში რუსული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად. შემდეგ, რეჟისორულ მოღვაწეობას ეწეოდა ქუთაისის, ბათუმისა და თბილისის თეატრებში, მთელ ენერგიას ახმარდა მისი განვითარების საქმეს.

მართალია, ამ დროისათვის საქართველო განიცდიდა პოლიტიკურ და ეკონომიკურ კრიზისს, მაგრამ ახალგაზრდა ხელოვანი არ შეუშინებია სიძნელეებს, 1920 წელს შეაგროვა დაქსაქსული მსახიობები, შეადგინა დასი, სპექტაკლების მოსამზადებლად დაბა სურამში წაიყვანა, იქიდან დაბრუნებულნი ძალით შეიჭრნენ არტისტული საზოგადოების (დღევანდელი რუსთაველის თეატრი) შენობაში და „ტარტოს“ სპექტაკლების პარალელურად შეუდგნენ ქართული წარმოდგენების გამართვას. ასე განაგრძო იმ თეატრმა არსებობა, რომელიც დღეს რუსთაველის სახელით არის ცნობილი. 1922 წელს აკაკი ფაღავამ თბილისში საფუძველი ჩაუყარა თეატრალურ სტუდიას, რომელსაც 1924 წელს თეატრალური ინსტიტუტის უფლებები მიენიჭა, ხოლო 1939 წელს შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალურ ინსტიტუტად გადაკეთდა. ღვაწლმოსილი რეჟისორი წლების მანძილზე იყო ამ ინსტიტუტის პრორექტორი და თეატრის ისტორიის კათედრის გამგე სიცოცხლის ბოლომდე. აღსანიშნავია ისიც, რომ ა. ფაღავამ 1924 წელს თბილისის კონსერვატორიასთან ჩამოაყალიბა საოპერო სტუდია და ხელმძღვანელობდა საოპერო კლასს. მასვე ეკუთვნის საქართველოში თეატრალური საზოგადოების დაარსების პრიორიტეტი.

ფასდაუდებელია ა. ფაღავას, როგორც რეჟისორის, თეატრმცოდნეობის ღვაწლი. მან ჯერ კიდევ 21 წლისამ გამოაქვეყნა ბროშურა „ქართული თეატრი“. საინტერესო ნაშრომმა ქართულ საზოგადოებაში ცხოველი ინტერესი გამოიწვია. ქართული თეატრალური ხელოვნების გამოჩენილ მოღვაწეს, 1962 წელს მიენიჭა რესპუბლიკის სახალხო არტისტის საპატიო წოდება, დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშისა და „საპატიო ნიშნის“ ორდენებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მის გვერდით პანთეონში დასაფლავებულია მისი მეუღლე — **ტერეზა ფარნაოზის ასული გრიგალაშვილი** (დ. 14 მაისი, 1888, ქუთაისი — გ. 5 აპრილი, 1976, თბილისი).

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 335, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 15 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული  1887
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1962
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი თეატრის რეჟისორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
როდიონ ქორქია

**როდიონ კალენიკეს ძე ქორქია** (დ. 1 იანვარი, 1894, ჭალადიდი, ახლანდელი ხობის მუნიციპალიტეტი — გ. 10 იანვარი, 1984, თბილისი) — ქართველი მწერალი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა ფოთის სამოქალაქო სასწავლებელი, ხოლო, 1914 წელს გიმნაზია, სადაც ყმაწვილი ნიკო ნიკოლაძემ მიაბარა. რ. ქორქიას ადრევე ერგო ბედნიერება შეხვედროდა მეორე დიდ ქართველს: ჯერ კიდევ 13 წლისამ ფოთში აკაკი წერეთლის საიუბილეო საღამოზე დიდ მგოსანს უძღვნა საკუთარი ლექსი, რისთვისაც საქართველოს პოეტთა უგვირგვინო მეფემ მადლობა გადაუხადა ყრმას და დაულოცა სამწერლობო გზა.

1914 წელს რ. ქორქია შევიდა ხარკოვის უნივერსიტეტში, მაგრამ მალე მობილიზაციით ჯარში გაიწვიეს, მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო და სამოქალაქო ომებში. 1920 წელს დაბრუნდა სამშობლოში, ფოთში, შემდეგ თბილისში მუშაობდა სხვადასხვა თანამდებობებზე: იყო გაზეთ „კოლექტივიზაციისათვის“ განყოფილების გამგე, შემდეგ ჟურნალ „პიონერის“ პასუხისმგებელი მდივანი. 1949-1954 წლებში საქართველოს თეატრალური საზოგადოების თავმჯდომარის მოადგილე.

მწერალმა პირველი მოთხრობა „ნიღაბქვეშ“ დაბეჭდა ჟურნალში „თეატრი და ცხოვრება“ 1927 წელს. აქედან მოყოლებული, მკითხველი ხვდება მწერლის ნაწარმოებს, პერიოდიკაში თუ ცალკე წიგნების სახით, მისი პიესები იდგმებოდა ჩვენი თეატრების სცენებზე.

რ. ქორქია სამოც წელზე მეტხანს იღწვოდა და საკუთარი კვალი დატოვა ჩვენს მწერლობაში. აღსანიშნავია მისი დიდი დამსახურება ქართულ საბავშვო ლიტერატურაში. მწერლის ნაწარმოებებზე იზრდებოდა მკითხველთა თაობები. განსაკუთრებული სიყვარულით მიიღო საზოგადოებამ მისი ქმნილებანი: „მარილის აკვანში“, „ოქსანა“, „მიშა პოპოვი“, „თეთრი ხატა“, „ყელსახვევი“ და სხვა. მწერლის ბევრი ნაწარმოები თარგმნილია რუსულ და სსრ ხალხთა ენებზე. თავადაც თარგმნიდა რუს მწერლებს, მაგალითად ნიკოლოზ ოსტროვსკის, ალექსეი ტოლსტოის, არკადი  გაიდარს და სხვა. განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს საინტერესო მონოგრაფიები აკაკი ფაღავასა და ალექსანდრე წუწუნავაზე.

როდიონ ქორქიას პირველს მიენიჭა შიო მღვიმელის პრემიის ლაურეატობა. დაჯილდოვებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
**ბაბუნაშვილი, ზ. ნოზაძე, თ.* „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 346, თბ., 1994
**ჭიჭინაძე, ლ.* „შუქი სხივოსანთა“, თბილისი, 1985
**ჯიბუტი, ვ.* „ქართველი საბავშვო მწერლები“, თბილისი, 1954
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული  1894
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 იანვარი
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ფოთის საპატიო მოქალაქეები
რ
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
იონა ტუსკია

**იონა ირაკლის ძე ტუსკია** (დ. 24 დეკემბერი, 1901, ოზურგეთი — გ.  8 ოქტომბერი, 1963, პარიზი) — ქართველი კომპოზიტორი, პროფესორი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1962).

## ბიოგრაფია
1926 წელს დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია მ. იპოლიტოვ-ივანოვის საკომპოზიციო და მ. ვასილიევის სავიოლინო კლასებით. მოგვიანებით, 1931 წელს, ლენინგრადის კონსრევატორია. ი. ტუსკია, შ. თაქათაქიშვილთან და გრ. კილაძესთან ერთად, პირველი კომპოზიტორი იყო, რომლებმაც საფუძველი ჩაუყარეს საქართველოში კამერულ-ინსტრუმენტალურ ჟანრს.

ჯერ კიდევ 1922 წელს დაარსდა ახალგაზრდა ქართველ მუსიკოსთა საზოგადოება, რომელიც მიზნად ისახავდა ფართო მასებში ეროვნული პროფესიული მუსიკის პროპაგანდას. ამ საზოგადოებამ ჩამოაყალიბა სიმებიანი ორკესტრი, რომლის ინიციატორები იყვნენ ახალგაზრდა კომპოზიტორები, ჯერ კიდევ კონსერვატორიის სტუდენტები: გრიგოლ კილაძე, შალვა თაქთაქიშვილი და მასთან ერთად იონა ტუსკაია. თავდაპირველად ისინი უკრავდნენ ორკესტრში, შემდგომ დირიჟორობდნენ. სწორედ ამ ორკესტრისათვის შექმნა ახალგაზრდა კომპოზიტორმა ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ნაწარმოები „ჩელა“. მისივე „გველისმჭამელი“ და „მარშ-გროტესკი“, ქართული მუსიკალური კულტურის მნიშვნელოვანი შენაძენია.

განსაკუთრებით აღსანიშნავია ხელოვანის დიდი ღვაწლი თეატრსა და კინოში. მან მუსიკალურად გააფორმა სპექტაკლები: „ლამარა“, „არსენა“, „ოტელო“, „დიდი ხელმწიფე“ და სხვა. ასევე კინოფილმები: „დარიკო“, „ნარინჯის ველი“ და სხვა.

წლების განმავლობაში იონა ტუსკაია იყო თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის რექტორი და საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირის თავმჯდომარე. მან აღზარდა დღეს საყოველთაოდ ცნობილი კომპოზიტორები: რევაზ გაბიჩვაძე, გრიგოლ კოკელაძე, სულხან ნასიძე, ოთარ გორდელი და სხვები.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მის გვერდით პანთეონში დაკრძალულია მისი მეუღლე **ირინე ნიკოლოზის ასული მდივანი** (დ. 23 ნოემბერი, 1907, თბილისი — გ. 20 ივლისი, 1964, იქვე).

## ჯილდოები და აღიარება
*1936 — საპატიო ნიშანი
*1946 — შრომის წითელი დროშის ორდენი
*1958 — საპატიო ნიშანი
*1962 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 329, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
* იონა ტუსკია — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 24 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1963
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
ლინჩის წესით გასამართლება

[მინი|ლინჩის წესით გასამართლებული [აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი.]]
**ლინჩის წესით გასამართლება** — სასამართლოგარეშე სასჯელი რომელსაც არაოფიციალური დაჯგუფება ახორციელებს. ლინჩის წესს ყველაზე ხშირად მიმართავს ბრბო, რომელიც არაოფიციალურ საზოგადო დასჯას ახორციელებს. ლინჩის წესი ძირითადად გამოიყენება ეკონომიკური ან პოლიტიკური არეულობების დროს, როდესაც დომინანტი ჯგუფი ცდილობს გარკვეული წარმოდგენის გამართვას და საზოგადოების დაშინებას.

სიტყვა ლინჩის წარმოშობა არ არის ცალსახად ცნობილი. ერთი მოსაზრებით ის სათავეს ამერიკის რევოლუციიდან იღებს. გამოიყენებოდა ფრაზა „ლიონჩის კანონი“, რაც გასამართლების გარეშე დასჯას აღნიშნავდა. ფრაზა ამ ეპოქის ორ ამერიკელთან შეიძლება იყოს დაკავშირებული: ჩარლი ლინჩი (მოსამართლე) და უილიამ ლინჩი. 1780-იან წლებში ორივე მათგანი ცხოვრობდა ვირჯინიაში. 

## ლიტერატურა 
* Ida B. Wells, Lynch Law, 1893
* NAACP, Thirty Years of Lynching in the United States, 1889-1918. New York City: Arno Press, 1919.
* *Encyclopedia of Arkansas History & Culture* entry: Lynching in Arkansas
* Smith, Tom. ''The Crescent City Lynchings: The Murder of Chief Hennessy, the New Orleans 'Mafia' Trials, and the Parish Prison Mob*, crescentcitylynchings.com 

## რესურსები ინტერნეტში 
* *Taking History Personnally'' 
* Yes, ISIS Burned a Man Alive: White Americans Did the Same Thing to Black People by the Thousands
* Richardson, Dixie Kline. "1891 Lynching Remains a Mystery" 

კატეგორია:სამართალი
მერინა (ხალხი)

**მერინა** — მადაგასკარში მცხოვრები მალაგასიელების უმთავრესი და ქვეყნის ოფიციალური 18 ეთნიკური ჯგუფიდან ერთ-ერთი. მათი ძირითადი საცხოვრებელი არეალია ქვეყნის ცენტრში მდებარე ანტანანარივუს პროვინცია. XVIII საუკუნის ბოლოდან მერინებმა თავიანთი ძალაუფლება დანარჩენ ტერიტორიებზეც გაავრცელეს და შექმნეს იმერინის სამეფო. 1895–96 წლებში საფრანგეთმა მოახდინა მადაგასკარის კოლონიზაცია და 1897 წელს მერინას მონარქია გააუქმა.

## იხილეთ აგრეთვე 
*მალაგასიელები
*იმერინის სამეფო

## ლიტერატურა 
*  
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Merina nation 
* Merina royal family

კატეგორია:მადაგასკარის დემოგრაფია
იოსებ ტატიშვილი

**იოსებ გრიგოლის ძე ტატიშვილი** (დ. 25 დეკემბერი, 1886, თბილისი — გ.  21 ივლისი, 1952, იქვე) — ქართველი მწერალი და ენათმეცნიერი.

## ბიოგრაფია
პირველდაწყებითი განათლება ოჯახში მიიღო. შემდეგ დაამთავრა თბილისის ქართული გიმნაზია, ხოლო 1915 წელს — მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი.

თავისი პირველი მოთხრობა „წვიმაში“, ი. ტატიშვილმა დაბეჭდა 1908 წელს გაზეთ დროებაში. აქედან მოყოლებული, მას კალამი არ გაუგდია. მწერლის საუკეთესო ნაწარმოებებია: „დედაკაცის ბედი“, „იაღლუჯა“, „მტერთა სასძლო“, „ქალის გული“, „ძველი გმირი“. ზოგი მოთხრობა თარგმნილია უკრაინულად.

ი. ტატიშვილს აქვს მრავალი ტარგმანი რუსულიდან და სომხურიდან. აღსანიშნავია რომ იგი იყო ქართული ენის შესანიშნავი მცოდნე და თავისი წვლილი შეიტანა „ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონის“ რვატომეულის მომზადებაში.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მის გვერდით პანთეონში დასაფლავებულია მისი მეუღლე — **სოფიო ლევანის ასული მაკროპულო** (დ. 4 აპრილი, 1888, დაბა ალავერდი, ახლანდელი სომხეთი — გ. 21 იანვარი, 1963, თბილისი).

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 329,  თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული  1886
კატეგორია:გარდაცვლილი 1952
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ნოვოდნისტროვსკი

**ნოვოდნისტროვსკი** () — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერნივცის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 10770 კაცს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩერნივცის ოლქის ქალაქები
დავით სულიაშვილი

**დავით სოკრატეს ძე სულიაშვილი** (დ. 10 ივნისი, 1884, დაბა სურამი — გ.  6 ნოემბერი, 1964, თბილისი) — ქართველი მწერალი, რევოლუციონერი.

## ბიოგრაფია
მამამ სოფლის ხელმოკლე დიაკვანმა გორში ჩამოიყვანა და მიაბარა სასულიერო სასწავლებელში. აქ არსებულმა ხალხოსნურმა რევოლუციურმა განწყობამ სამუდამოდ განსაზღვრა ყმაწვილის სამომავლო გზა, რომელმაც იგი რევოლუციონერობამდე მიიყვანა. მონაწილეობდა მუშათა გაფიცვებში და მოძრაობებში, დაინტერესდა მარქსიზმით. 1903 წელს ლაიფციგში გაემგზავრა, აქ იგი დაუკავშირდა ვ. ლენინის მიმდევარ ემიგრანტთა ჯგუფებს. მონაწილეობდა 1905 წლის რევოლუციურ გამოსვლებში შორაპნის მაზრაში. რეაქციის პერიოდში დ. სულიაშვილი დააპატიმრეს და ქუთაისის ციხეში ჩასვეს, მაგრამ სხვებთან ერთად გაიქცა და მალე ემიგრაციაში წავიდა — ჯერ ლაიფციგში, შემდეგ ციურიხში ცხოვრობდა, სადაც პირადად გაიცნო ლენინი და ახლო ურთიერთობა დაამყარა მასთან. პატიმრობის დროს ლეო ქიაჩელს შეხვდა და მას შემდეგ განუყრელ მეგობრებად დარჩნენ. ლ. ქიაჩელის რჩევით დავით სულიაშვილმა პირველი მოთხრობა გაუგზავნა უცხოეთიდან „სახალხო ფურცლის“ რედაქციას. 1917 წლის აპრილში ლენინთან და მიხა ცხაკაიასთან ერთად დაბრუნდა რუსეთში. 

საქართველოში ჩამოსვლის შემდეგ განაგრძო ლიტერატურული მოღვაწეობა. უპრეტენზიო შემოქმედმა, XX საუკუნის დამდეგის მღელვარე დღეების ამსახველი თავისი ქმნილებებით საკუთარი ადგილი დაიმკვიდრა ქართულ ლიტერატურაში. მწერლის კალამს ეკუთვნის მოთხრობები: „ნაღვერდალი“, „მეორე დღე“, „კლდე“, „ჩიკორი“ და სხვა. დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშის, „საპატიო ნიშნის“ ორდენებით და მედლებით.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მის გვერდით დასაფლავებულია მისი მეუღლე — **თამარ ზაალის ასული ვარსიმაშვილი** (დ. 11 იანვარი, 1895, დაბა სურამი — გ. 1 აპრილი, 1958, თბილისი).

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 325, თბ., 1994

 
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული  10 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული  1884
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1964
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
უსერკაფი

**უსერკაფი** (ასევე **უსერხერესი**) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) და მეხუთე დინასტიის დამაარსებელი, რომელიც მეფობდა ძველი სამეფოს პერიოდში. უსერკაფის მმართველობის დროს დამკვიდრდა აბუსირში მზის ტაძარის მშენებლობის ტრადიცია. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 2494 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 2487 წელს, მის სახელთანაა დაკავშირებული საკარაში უსერკაფის პირამიდის კომპლექსი, რომელიც მისი ბრძანებით აშენდა.
## რესურსები ინტერნეტში 
* უსერკაფი
* უსერკაფის პირამიდა 
* ეგვიპტის მეხუთე დინასტია
* უსერკაფი, V დინასტიის პირველი მმართველი
* ძველი სამეფო, მეხუთე დინასტია, ფარაონი უსერკაფი

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეხუთე დინასტიის ფარაონები
Ainsi soit je...

***Ainsi soit je...*** — ფრანგი მომღერალ მილენ ფარმერის მეორე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1998 წლის აპრილს.  ალბომი შეიცავს სინგლებს Sans contrefaçon, Pourvu qu'elles soient douces, Sans logique და Ainsi soit je.... ითვლება ერთ-ერთ წარმატებულ ნამუშევრად ფარმერის დისკოგრაფიაში.

## ისტორია 
დებიუტური Cendres de Luneს შემდეგ, ფარმერმა ექვსი თვის განმავლობაში ჩაწერა რიგით მეორე ალბომი. სიმღერების უმეტესობა ჩაწერილი იქნა სტუდიაში *studio Mega*, პარიზში (*16th arrondissement of Paris*) რეჟისორ ტერი როგენის ხელმძღვანელობით, რომელიც ადრე მუშაობდა მსახიობ მიშელ სარდუსთან.

ბუკლეტის ფოტო გადაიღო ელზა ტრილლატმა. ალბომის ყდაზე გამოსახულია ფარმერი თოჯინასთან, რომელიც გადაიღეს კლიპში Sans contrefaçon.

## მუსიკა და ლირიკა 
სიმღერების ტექსტები შეიცავს ციტატებს ცნობილი ლიტერატურული ნაწარმოებებიდან, რომლის ავტორები არიან (შარლ ბოდლერი, ედგარ ალან პო). კომპოზიციაში *L’Horloge* (შარლ ბოდლერის ნაწარმოებიდან), *The Farmer’s conclusion* (რომელიც წარმოადგენს ინსტრუმენტალურ სიმღერას). ალბომში აღინიშნება მელაქოლიური და სევდიანი განწყობა. *Ainsi soit je...*, სექსუალუობის, პროვოკციის, სიკვდილის და თვითმკვლელობის თემებზეა აგებული.

## კრიტიკოსების შეფასება 
Ainsi soit je... გამოვიდა 1988 წლის აპრილს და კომერციულად წარმატებული გახდა, ასევე დადებითად შეფასდა როგორც რიგითი მელომანებისგან ასევე მუსიკის კრიტიკოსებისგან.

*Gaipied*: *Ainsi soit je...* არის ინტელექტუალური და ზებუნებრივი მაგრამ ამვაე დროს შემექმედებრივი*.  ასევე აღინიშნა ტექტების ლიტერატურული ხარისხი და მუსიკალურობის შეგრძნება.  *Rock and Folk*-მა დადებითად შეაფასა მუსიკოსი ლორან ბუტონის წვლილი და დაახასიათა იგი როგორც *განუმეორებელი ტალანტი*.  ფრანგმა ჟურნალისტმა კაროლინ ბიმ აღნიშნა რომ ალბომი არის *არაერთგვაროვანი, ნათელი, რომანტიკული და ლამაზად წარმოჩენილი*. საწინააღმდეგო მოსაზრებით გამოვიდა *L’Humanité*, რომლის აზრით ალბომი შეიცავს *სტილისტიკურად ძველმოდურ მანერას*.

## სიმღერების სია
## პერსონალი 
*მილენ ფარმერი – ვოკალი, სიმღერების ავტორი
*ლორან ბუტონი – ფორტეპიანო, სინთეზატორი, პროდიუსერი 
* ტიერი როგენი – გახმოვანება, პროგრამირება
* სლიმ პეზინი – გიტარა
* ბერნარდ პაგანოტტი – ბას-გიტარა
* პოლ რამირე დელ პლიე – ფლეიტა
**Les Moines Fous du Tibet* – გუნდი
* ფედერიკ რუსო – პროგრამირება
* ბერტრან ლეპაჯი /*Polygram Music* – გამომცემლობა (1-8 სიმღერა, 10), *Intersong Paris* – გამომცემლობა (9 სიმღერა)
* ანდრე პერიატი  – აუდიო მასტერინგი
* ელზა ტრილლა – ფოტო
* ჟან პოლ ტეოდული – მოდელი
* ბენუა ლესტანი – მეთოჯინე
* ბერტრან ლეპაჯი – მენეჯმენტი
* ხმისჩამწერი სტუდია *Studio Mega''

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები და გაყიდვები
## რესურსები ინტერნეტში 
* www.mylene.net

## სქოლიო 
კატეგორია:მილენ ფარმერის ალბომები
კატეგორია:1988 წლის ალბომები
მონძა რუანდეფუ ზაფიციმივალუ

**მონძა რუანდეფუ ზაფიციმივალუ** (; დ. 1965) — მადაგასკარელი პოლიტიკოსი. მადაგასკარის პრემიერ-მინისტრი 2009 წლის 17 მარტიდან 10 ოქტომბრამდე. პოსტზე დაინიშნა 2009 წლის 7 თებერვალს ოპოზიციის ლიდერ ანდრი რაძოელინას მიერ მისი კონკურენტი მთავრობის ხელმძღვანელად. მოგვიანებით, 2009 წლის 17 მარტს რაძოელინამ სამხედროების დახმარებით ძალაუფლება ხელში ჩაიგდო და ზაფიციმივალუც ოფიციალურად გახდა პრემიერ-მინისტრი. იმავე წლის 9 ოქტომბერს პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ პრემიერ-მინისტრის პოსტზე ეჟენ რეჟი მანგალაზას დანიშვნას აპირებდა, თუმცა ზაფიციმივალუმ განაცხადა, რომ მისი მთავრობა ლეგიტიმურია და რომ ის კვლავ ასრულებდა თავის მისიას. მთავრობის სხვა წევრები შეხვდნენ 10 მარტს და საკუთარი უკმაყოფილება გამოხატეს მის გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით, რომ კვლავ აგრძელებდა მუშაობას. 10 ოქტომბერს, გვიან ღამით, რაძოელინამ ეჟენ რეჟი მანგალაზა პრემიერ-მინისტრად დანიშნა.

## სქოლიო
კატეგორია:მადაგასკარის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ივანე ურჯუმელაშვილი

**ივანე (ვანო) გიორგის ძე ურჯუმელაშვილი** (დ. 16 ივნისი, 1920, გორი — გ.  8 ივლისი, 1984, თბილისი) — ქართველი მწერალი.

## ბიოგრაფია
გორში დაამთავრა საშუალო სკოლა და აქვე განაგრძო სწავლა გორის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, მაგრამ 1941 წელს გაწვეულ იქნა მეორე მსოფლიო ომში. 1945 წელს გადაყვანილ იქნა შორეულ აღმოსავლეთში და ჯერ იაპონელებს ებრძოდა და საბოლოოდ კი, კორეაში მოხვდა. საბოლოოდ ინსტიტუტი დაამთავრა 1949 წელს. 1952 წელს „ლიტერატურულ გაზეთში“ გამოქვეყნდა პირველი მოთხრობა „დღეები კორეაში“. იმავე წელს გამოვიდა მწერლის პირველი წიგნი „მორანბონი“. შემდგომ გამოქვეყნდა მოთხრობების კრებულები: „სუვოროველები“ (1954, 1968), „გზააბნეული“ (1956), „დედაშვილობა“ (1983), „უცნობი ჯარისკაცი“, „თანატოლები“, „არაბულა“, „სამხრეთის ვარსკვლავი“ (1963, 1971), „ერთ ზაფხულს“, „ჭიამაია“ (1966), „ფერისცვალება“ (1971, 1981), „მოსკოვი ქვეყნად ერთია“ (1975), „ჯვარცმა“ და სხვა. ცხინვალის სახელმწიფო და თბილისის მუსკომედიის თეატრებში წლების მანძილზე წარმატებით იდგმებოდა მისი პიესები „ვახშამზე“ და „მძახალი“. მანვე თარგმნა გიორგი მარკოვის დიდტანიანი რომანი „ციმბირი“ და სხვა რუსი ავტორების თხზულებანი. თავად მისი ნაწარმოებები თარგმნა რუსულ. სომხურ, აზერბაიჯანულ, ოსურ, კორეულ, რუმინულ ენებზე.

დაჯილდოვებული იყო წითელი ვარსკვლავის ორდენით და მედლებით. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 333,  თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული  1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
კატეგორია:გორში დაბადებულები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:დიდი სამამულო ომის მონაწილეები
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
კატეგორია:გორის პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ლა-ტინგუინიის რაიონი

**ლა-ტინგუინიის რაიონი** () — რაიონი  პერუში, იკის რეგიონის იკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 432 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30 156 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 310 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 98,34 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:იკის რეგიონის რაიონები
კატეგორია:იკის პროვინციის რაიონები
ნიკოლოზ ქართველიშვილი

**ნიკოლოზ გიორგის ძე ქართველიშვილი** (დ. 30 მაისი, 1872, თბილისი — გ.  30 მაისი, 1922, იქვე) — ქართველი მუსიკალური მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
მუსიკოსის მამამ, ცნობილმა ქველმოქმედმა და მეცენატმა გიორგი ქართველიშვილმა, პირველმა შესანიშნავად გამოსცა მიხაი ზიჩის მიერ ილუსტრირებული „ვეფხისტყაოსანი“. ნიკოლოზმა მუსიკალური განათლება მიიღო პარიზის კონსერვატორიაში, თუმცა თბილისის გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ ერთხანს სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე.

პარიზიდან ქართველიშვილი დაბრუნდა თბილისში და მთლიანად მიეცა საზოგადოებრივ მოღვაწეობას. კერძოდ, თავისი ხარჯით შეადგინა ახალგაზრდობისაგან გუნდი, რომელიც კონცერტებს მართავდა საქართველოსა და ამიერკავკასიის სხვადასხვა ქალაქებში. ამ გუნდში დადიოდა შემდგომში ცნობილი მომღერალი სანდრო კავსაძე. წლების მანძილზე ხელმძღვანელობდა ქართული დრამატულ საზოგადოებას. აღსანიშნავია, რომ მისი დირიჟორობით დაიდგა კომპოზიტორ გოგნიაშვილის პირველი ქართული ოპერა „ქრისტინე“. 1920-1921 წლებში იყო თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის კომისარი. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. ნიკოლოზ ქართველიშვილის მეუღლე იყო მსახიობი ალექსანდრა (საშა) კარგარეთელი-ქართველიშვილისა.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 342, თბ., 1994

 
კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 30 მაისი
კატეგორია:დაბადებული  1872
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1922
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ნ
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ტუფაშენი

**ტუფაშენი** () — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 700 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 546 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 47 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 11.7 კმ²-ია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:შირაკის პროვინციის სოფლები
აღავნატუნი

**აღავნატუნი** () — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 925 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 481 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 304 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 11.46 კმ²-ია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:არმავირის პროვინციის სოფლები
სწავლა

მინი|

**სწავლა** — ადამიანის მიზანდასახული ქცევის ფორმა, რომლის მიზანია გარკვეული ცოდნა-ჩვევების, ქცევის ფორმებისა და მოქმედების სახეების დაუფლება. სწავლა მთლიანპიროვნული შეგნებული ქცევაა და არ დაიყვანება ცალკეული ფსიქოლოგიური ფუნქციების მოქმედებაზე ან ჯამზე.

დიმიტრი უზნაძის მიხედვით, სწავლა გარდამავალია თამაშსა და შრომას შორის. იგი პიროვნების ძალების განვითარებას ემსახურება, მაგრამ ამისათვის მასალა გარედან პედაგოგიურად ორგანიზებული წესით.

სწავლის ეფექტურობა და ნაყოფიერება დამოკიდებულია სასწავლო პროცესის სწორ ორგანიზებაზე, თვით მოსწავლის სასწავლო აქტივობაზე და იმ უკუქცევითი კავშირების განხორციელებაზე, რომლებიც უზრუნველყოფენ სწორი ინფორმაციის მიღებას უკვე შესრულებულ მოქმედებაზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სწავლა
კატეგორია:ქცევის ფორმა
რევაზ სიხარულიძე

**რევაზ ილიას ძე სიხარულიძე** (დ. 1 მაისი, 1921, თბილისი — გ.  17 ნოემბერი, 1973, იქვე) — ქართველი მხატვარი.

## ბიოგრაფია
1939 წელს თბილისის პირველი საცდელ-საჩვენებელი სკოლის დამთავრების შემდეგ, სწავლა განაგრძო აპოლონ ქუთათელაძის სახელობის თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში ქანდაკების ფაკულტეტზე. აქ მისი მასწავლებლები იყვნენ იაკობ ნიკოლაძე და ნიკოლოზ კანდელაკი. 1945 წელს წარჩინებით დაამთავრა აკადემია. 1946–1959 წლებში პერიოდულად მონაწილეობდა ახალგაზრდა მხატვართა ნამუშევრების გამოფენებში. რესპუბლიკის ჟურნალ-გაზეთები დადებითად აფასებდა ახალგაზრდა ხელოვანის შემოქმედებას, მის მიერ მაღალი გემოვნებით ხეზე შესრულებულ მინიატურულ კომპოზიციას, ქვის დამუშავების თავისებურ მანერასა და ტექნიკას. ნიჭიერი მოქანდაკე ავადმყოფობის გამო ადრევე ჩამოსცილდა თავის საყვარელ სპეციალობას და ხელი მიჰყო მთარგმნელობით საქმიანობას. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მის მიერ დიდი გემოვნებით ნათარგმნი ალექსანდრე კუპრინის მოთხრობები.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 324, თბ., 1994
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული  1 მაისი
კატეგორია:დაბადებული  1921
კატეგორია:გარდაცვლილი  17 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
რევაზ
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
ძიშრას მაჩიტა

**ძიშრას მაჩიტა** () — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე მაჩიტასებრთა ოჯახისა. წარმოდგენილია დატოტვილი ფესვურითა და როზეტად შეკრებილი ფოთლებით. 

ითვლებოდა აფხაზეთის კირქვიანების ენდემად, მეტად იშვიათი სახეობაა. საქართველოს გარდა გვხვდება აგრეთვე რუსეთის ფედერაციის კრასნოდარის მხარეში, კერძოდ, ტუაფსე-ადლერის ფლორისტიკულ რეგიონში. კრასნოდარის მხარეში მცენარეს ახლახან მიაგნეს. მნიშვნელობა აქვს კოლხეთის კირქვიანების რელიქტური ფლორის ისტორიის შესასწავლად. საყურადღებოა დეკორატიული მებაღეობისთვისაც. 

იზრდება კირქვიანი კლდეების ნაპრალებში, ალპურ სარტყლეში. გვხვდება მცირე პოპულაციებად. მრავლდება თესლითა და ვეგეტაციურად. შეიძლება განადგურდეს დეკორატიულობის და ადგილსამყოფელის პირობების დარღვევის გამო. ძალზე იშვიათად კულტივირებულია ბოტანიკურ ბაღებში. დაცვის აუცილებელი ღონიეშიძებაა აღკვეთილის გამოყოფა ძიშრის მთაზე და კულტივირება. 

სახეობა აღწერა რუსმა ბოტანიკოსმა ალფრედ კოლაკოვსკიმ. ძიშრას მაჩიტა შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ძიშრას მაჩიტა 
* ძიშრას მაჩიტა 

## ლიტერატურა
* საქართველოს სსრ წითელი წიგნი, „საბჭოთა საქართველო“, გვ. 91-92, 1982.

კატეგორია:მაჩიტასებრნი
სიპისო-პისო

**სიპისო-პისო** () — ჩანჩქერი კუნძულ სუმატრაზე, ინდონეზიაში. ფლატოვანი და ვერტიკალური ტიპის წყალვარდნილია. სიმაღლე 120 მ. უნიკალურია იმით, რომ მის წყაროდ მიწისქვეშა მდინარე გვევლინება, რომელიც კაროს პლატოს ზედაპირზე გაედინება. უკანასკნელი ვერტიკალური ხეობით ეშვება ტობის ტბის ჩრდილო დაბოლოებისაკენ. სიპისო-პისო ტურისტული ობიექტია.

## რესურსები ინტერნეტში
* სუმატრის ჩანჩქერები 

კატეგორია:ინდონეზიის ჩანჩქერები
დიდებული ტყუილი

**დიდებული ტყუილი** () — 1941 წლის ამერიკული ფილმი. მერი ასტორმა მიიღო ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში.

## სიუჟეტი 
სანდრასა და პიტერი დაქორწინებას გადაწყვეტენ, მაგრამ ჯერ სანდრას განქორწინება ძალაში უნდა შევიდეს. სანდრა პიტერისგან შვილს ელოდება. პიტერი თავის ყოფილ საცოლეზე, მეგიზე ქორწინდება. ქორწინების შემდეგ პიტერი სამხრეთ ამერიკაში მიფრინავს, სადაც მისი თვითმფრინავი ჩამოვარდება და პიტერი დაიკარგება. მეგი სანდრას ფულს გადაუხდის და მის შვილს იშვილებს. როდესაც დაკარგული პიტერი ბრუნდება, ქალები ბავშვისთვის ბრძოლას იწყებენ.

## როლებში
*ბეტი დეივისი — მეგი პატერსონი 
*ჯორჯ ბრენტი — პიტერ ვან ალენი 
*მერი ასტორი — სანდრა კოვაკი 
*ჰეტი მაკდანიელი — ვაიოლეტი
*ლუსილ უოტსონი — ადა გრინფილდი
*გრანტ მიჩელი — ჯოშუა მეისონი

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*

კატეგორია:ამერიკული შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1941 წლის ფილმები
საჰურა

**საჰურა** (ასევე **სეფრესი**) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეხუთე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ძველი სამეფოს პერიოდში. საჰურას მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 2487 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 2475 წელს, მან 12 წელი იმეფა და მიჩნეულია ძველი სამეფოს ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ფარაონდა. საჰურას მეფობის დროს ეგვიპტეში როგორც პოლიტიკური ისე კულტურული მდგომარეობა მეხუთე დინასტიის სხვა ფარაონების მეფობის დროსთან შედარებით ყველაზე მაღალ საფუხურზე იყო. სავარაუდოდ ის წინამორბედი ფარაონის უსერკაფისა და მისი მეუღლის ნეფერჰეტეპ II-ის ვაჟი იყო. საჰურას შემდეგ ეგვიპტის ტახტი მისმა ვაჟმა რანეფერიმ დაიკავა, რომელიც გამეფდა, როგორც ნეფერირკარა კაკაი.
## რესურსები ინტერნეტში 
* საჰურა
* მეფე საჰურა
* ფარაონი საჰურა
* საჰურას პირამიდა
* საჰურა, V დინასტიის მეორე ფარაონი
* ძველი სამეფო, მეხუთე დინასტია, საჰურა
* ფარაონი საჰურა (ძველი ეგვიპტის ისტორია)

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეხუთე დინასტიის ფარაონები
United Buddy Bears

thumb|left|120px|გაერთიანებული ბუდი დათვი საქართველოდან - გამოფენა ვარშავაში.
**United Buddy Bears** იდეა დაიბადა ბერლინში. კონკრეტულად კი საქმე ეხება გამოფენას, რომელიც ახორციელებს ტოლერანტობის, ხალხებს შორის გაგების, მშვიდობისა და დემოკრატიის პოპულარიზაციას.

გაერთიანებული ბუდი დათვების იდეა არის ბერლინელი ცოლ-ქმრის, ევა და კლაუს ჰერლითცების პირადი ინიციატივა. აღნიშნული დევიზით: „ჩვენ ერთმანეთი უკეთ უნდა გავიცნოთ, მაშინ ჩვენ შევძლებთ ერთმანეთის უკეთ გაგებას, მეტად ნდობას და უკეთესად თანაცხოვრებას“. ისინი მსოფლიოს მასშტაბით ერთიანი ხელოვნების ნიმუშის სახით ახორციელებენ ტოლერანტობის და მშვიდობიანი თანაცხოვრების პოპულარიზაციას.

მთლიანობაში 140 ბუდი დათვი წარმოადგენს მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანას, მათ შორის არიან ასევე გაერთიანებული ორგანიზაციის მიერ აღიარებული ქვეყნები. ყოველი ბუდი დათვი არის მის მიერ წარმოდგენილი კონკრეტული ქვეყნის ხელოვანის მიერ შექმნილი. ამ უნიკალურ პროექტში გაერთიანებულია ინტერნაციონალ ხელოვანთა სტილის მიმართულებები, რომლებიც ავრცელებენ ცხოვრების ხალისს. დათვები ერთად დგანან "ხელი-ხელ ჩაკიდებულნი" და ასეთი ფორმით წარმოადგენენ მსოფლიოში მშვიდობიანი თანაცხოვრების მომავლის სიმბოლოს.

ისინი პირველად 2002 წელს იქნენ წარმოდგენილნი ბერლინში. 2004 წლიდან კი ისინი მსოფლიოს მასშტაბით ახორციელებენ ტურნირს.

ბუდი დათვების შექმნა/ჩამოყალიბება და გაჭირვებაში მყოფი ბავშვების დახმარება, ერთმანეთისაგან განუყოფელი ცნებებია. დათვების ოდენობა იზრდება მსოფლიოს მასშტაბით ბავშვების დამხმარე ორგანიზაციების საკეთილდღეოდ. დღემდე 2 მილიონ ევროზე მეტი თანხა შეიკრიბა „UNICEF“-თვის და ასევე სხვა მრავალი რეგიონალური ბავშვთა დამხმარე ორგანიზაციებისთვის.

ბერლინში არსებულმა საქართველოს საელჩომ 2002 წელს მათი ქვეყნის წარმომადგენელი დათვის შესაქმნელად შეარჩია 1961 წელს თბილისში დაბადებული ხელოვანი ზურაბ სუმბაძე.

## გალერეა 

|United Buddy Bears ასტანა 2010
ფაილი:Kuala-Lumpur 2012.jpg|United Buddy Bears კუალა-ლუმპური 2011
ფაილი:Paris-Champ de Mars-2012.jpg|United Buddy Bears პარიზი 2012
ფაილი:Havanna01.jpg|United Buddy Bears ჰავანა 2015
ფაილი:Penang Malaysia 03.jpg|United Buddy Bears ჯორჯტაუნი 2016
ფაილი: Mb-5O-Guatemala Stadt.jpg|United Buddy Bears გვატემალა 2019

## რესურსები ინტერნეტში
*გაერთიანებული ბუდი დათვების

## სქოლიო 
კატეგორია:გამოფენები
კატეგორია:ბერლინი
კატეგორია:ქანდაკება
ვეჩიჰი ჰურკუში

250პქ|მინი|ვეჩიჰი ჰურკუში
**ვეჩიჰი ჰურკუში** () (დ. 6 იანვარი, 1896, სტამბოლი — გ. 16 ივლისი, 1969) —  ლეგენდარული თურქი მფრინავი, შემდგომში თურქული ეროვნული ავიაციის დამაარსებელი. 
## ბიოგრაფია
ვეჩიჰი ჰურკუში დაიბადა 1896 წლის 6 იანვარს, სტამბოლელი მებაჟის ოჯახში. 1912 წელს იბრძოდა ბალკანეთის ომში მოხალისედ. ომის დასრულების შემდეგ გადაწყვიტა გამხდარიყო მფრინავი. მან გაიარა მექანიკოსის კურსები და პირველი მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ გაიგზავნა ავიამექანიკოსად ბაღდადის ფრონტზე. საავიაციო კატასტროფისას მიღებული ჭრილობის გამო სამკურნალოდ სტამბოლში დაბრუნდა. გამოჯანმრთელების შემდეგ დაამთავრა საავიაციო სკოლა და უმცროსი ლეიტენანტის წოდებით 1917 წელს ჩაირიცხა კავკასიის ფრონტზე მოქმედ ოსმალურ მეშვიდე ავიარაზმში. 

1917 წლის 25 სექტემბერს ერზინჯანთან გამართულ საჰაერო ბრძოლაში იგი ჩამოაგდო ქართველმა მფრინავმა მიხეილ მაჭავარიანმა. ჰერკუში და მისი მფრინავ-დამკვირვებელი გადარჩნენ, თუმცა დაიჭრნენ და ტყვედ ჩვარდნენ. პირველი მსოფლიო ომის დასასრულს ჰერკუშმა ერთი აზერბაიჯანელის დახმარებით გაქცევა მოახერხა და სტამბოლში ჩავიდა. 

ომის დასრულების შემდეგ ის იყო მუსტაფა ქემალ ათათურქის თანამებრძოლი. 1923 წელს, თურქეთის რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ იგი ხდება თურქული ეროვნული ავიაციის დამაარსებელი. 1925 წელს ქმნის პირველ თურქულ თვითმფრინავს, სამხედრო აეროპლან VECIHI K VI-ს. თვისი 52-წლიანი კარიერის განმავლობაში ვეჩიჰი ჰურკუშმა 30 ათასი საათი გაატარა ჰაერში. 1969 წლის 16 ივლისს ჰურკუში ავარიის შედეგად გარდაიცვალა.

## ლიტერატურა
*დიმიტრი სილაქაძე, ერთი საჰაერო ბრძოლის ისტორია, ჟურნალი ისტორიანი, დეკემბერი, №12, 2013

## რესურსები ინტერნეტში
* ვეჩიჰი ჰურკუშის ბიოგრაფია

კატეგორია:დაბადებული 6 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:ავიაციის ისტორია
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
არგინა

**არგინა** () — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 538 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 20 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 27.09 კმ²-ია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სომხეთის მოსახლეობის 2001 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:არმავირის პროვინციის სოფლები
ჩამოხეული ფარდა

**ჩამოხეული ფარდა** () — ალფრედ ჰიჩკოკის 1966 წლის ამერიკული ფილმი შპიონაჟზე. ამ ნამუშევრით ჰიჩკოკი საბოლოოდ დაუბრუნდა შპიონაჟზე ფილმებს, რომლებითაც მოიპოვა წარმატება 1930-იანი წლების ინგლისში. ეს ჰიჩკოკის 50-ე ფილმი იყო. სტუდია Universal-მა ჰიჩკოკის ნების საწინააღმდეგოდ ფილმში პოპულარული მსახიობები - პოლ ნიუმენი და ჯულია ენდრიუსი - ათამაშა. ”ჩამოხეული ფარდა” ჰიჩკოკის ბოლო ფილმებთან შედარებით კინოგაქირავებაში ჩავარდა, ხოლო კრიტიკამ მთლიანად გაანადგურა თრილერი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

კატეგორია:1966 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ალფრედ ჰიჩკოკის ფილმები
კატეგორია:Universal Pictures-ის ფილმები
ვასილ რცხილაძე

**ვასილ ილიას ძე რცხილაძე** (დ. 1 აგვისტო, 1860, სოფ. შაშიანი, ახლანდელი გურჯაანის მუნიციპალიტეტი — გ.  17 აპრილი, 1920, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი, მწიგნობარი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სამასწავლებლო ინსტიტუტი და მთლიანად მიეცა პოლიტიკურ მოღვაწეობას. ეს არც მეფის ხელისუფლებას გამოპარვია და ამიტომ იძულებული შეიქმნა შვეიცარიაში წასულიაყო, სადაც დაუახლოვდა ცნობილ რევოლუციონერებს მათ შორის ელიზე რეკლიუს, პეტრე კროპოტკინს, და სხვებს. აქ ვ. რცხილაძემ სწავლა ჟენევის უნივერსიტეტში გააგრძელა, სადაც 2 წელი დაჰყო. მთავრობის უნდობლობის მიუხედავად დაბრუნდა სამშობლოში და მუშაობა დაიწყო ფიზიკისა და მათემატიკის მასწავლებლად თბილისის სახელოსნო სკოლაში. მოგვიანებით გახდა სასკოლო ინსპექტორი. საბოლოოდ მან თავი დაანება პედაგოგობას დამთლიანად საზოგადოებრივ საქმიანობას მიჰყო ხელი. იყო დრამატული საზოგადოების წევრი, ეწეოდა პუბლიცისტურ მოღვაწეობას. 1905 წელს მისი ხელმძღვანელობით დაარსდა სახალხო უნივერსიტეტი მუშებისათვის, სადაც 1917 წლამდე მასწავლებლობდა კიდეც. იმავე ხანებში შეადგინა მოხსენება საქართველოს ავტონომიის შესახებ.

ვასილ რცხილაძემ დიდი ამაგი დასდო ქართული სამეურნეო საზოგადოების შექმნას, მონაწილეობდა სხვადასხვა სამეურნეო და საქველმოქმედო საზოგადოებებში და წამოწყებებში. 1911 წელს აირჩიეს კავკასიის სასოფლო სამეურნეო საზოგადოების წევრ-მდივნად, დააარსა და თავისი ხარჯით სცემდა ჟურნალ მეურნეს. ამ დაურალავი მოღვაწის კალამს ეკუთვნის მრავალი სტატია და წერილი, აგრეთვე ცალკეული წიგნები: „მცენარენი და ცხოველნი“, „არითმეტიკული ამოცანების კრებული“, თარგმნა და გამოსცა როსკოს ქიმიის სახელმძღვანელო.

1914 წლიდან ვ. რცხილაძე მეღვინეთა კომიტეტის წევრი, ხოლო 1918 წელს აირჩიეს ადგილობრივი მრეწველობის კომიტეტის თავმჯდომარედ. განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს ის დიდი როლი, რომელიც შეასრულა გარე კახეთის ახალგაზრდობის აღზრდის საქმეში.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 317, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
*ჟურნალი „ვაზი და ღვინო“, 1920

კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:დაბადებული 1 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული  1860
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1920
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ევროპული თამაშები

**ევროპული თამაშები** — ოლიმპიური ტიპის სპორტული შეჯიბრი, რომელშიც მონაწილეობას იღებენ ევროპის ქვეყნები. ღონისძიების ორგანიზატორია ევროპის ოლიმპიური კომიტეტი. ტურნირი 4 წელიწადში ერთხელ ტარდება. პირველ თამაშებს უმასპინძლა აზერბაიჯანის დედაქალაქმა ბაქომ 2015 წლის ივნისში. პირველი თამაშებზე წარმოდგენილი იყო 20 საზაფხულო სპორტის სახეობა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ევროპის ოლიმპიური კომიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:სპორტული შეჯიბრებები
ჟერომ ბოატენგი

**ჟერომ ბოატენგი** (; დ. 3 სექტემბერი, 1988, ბერლინი) — გერმანელი ფეხბურთელი, გერმანიის ეროვნული ნაკრების და მიუნხენის „ბაიერნის" მცველი.

## პირადი ცხოვრება
მისი ძმა არის განის ნაკრების ფეხბურთელი კევინ-პრინს ბოატენგი.

## ტიტულები 
* ბუნდესლიგის ჩემპიონი (8):  2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20
* გერმანიის თასის მფლობელი (5): 2012–13, 2013–14, 2015–16, 2018–19, 2019–20
* გერმანიის სუპერ თასი (1): 2012
* უეფას ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული (2): 2013, 2019–20
* უეფას ჩემპიონთა ლიგის ვერცხლის პრიზიორი (1): 2012
* უეფას სუპერთასის გამარჯვებული (1): 2013, 2020
* მსოფლიოს ჩემპიონი (1): 2014
* მსოფლიოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (1): 2010

## რესურსები ინტერნეტში 
*  
* 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 3 სექტემბერი
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მაგისტრი

**მაგისტრი** — აკადემიური ხარისხი. ევროპის ქვეყნებში *მაგისტრი*  და *მაგიტრა* , აღნიშნული აკადემიური ხარისხის მფლობელ მამრობითი ( - Magister) და მდედრობითი სქესის ( - Magistra) პირთათვის.

## სიტყვის წარმომავლობა და გამოყენება 
სიტყვა *მაგისტრი* წარმოადგენს თავისუფალ თარგმანს ლათინური სიტყვისა „მაგისტერ“ (*magister*) და აღნიშნავს მასწავლებელს, ან ოსტატს. აღსანიშნავია ისიც, რომ ინგლისური სიტყვა „მასტერ“ (*Master*) აგრეთვე ლათინურისგანაა ნაწარმოები. 

მაგისტრის ხარისხი გერმანულენოვან ქვეყნებში ხშირად აღინიშნება შემოკლებით, - M. A., რომელიც აღნიშნავს მამაკაცებისთვის Magister Artium, ხოლო ქალთათვის Magistra Artium. გერმანიაში მაგისტრს შემოკლებით სახელის და გვარის შემდეგ წერენ, ხოლო ავსტრიაში კი სახელისა და გვარის შემდეგაა მიღებული ამ აკადემიური ხარიხის აღნიშვნა. ამ შემოკლებას ზოგჯერ წერტილების დაუსმელადაც წერენ.

## ლიტერატურა 
* Ludwig Huber (გამომც.): Enzyklopädie Erziehungswissenschaft, Bd. 10. Ausbildung und Sozialisation in der Hochschule. Stuttgart: Ernst Klett 1983. გვერდი 510–518.

კატეგორია:განათლება
კატეგორია:აკადემიური განათლება
გრიგოლ რცხილაძე

**გრიგოლ (გიგო) სვიმონის ძე რცხილაძე** (დ. 1876, ფანიანი, სიღნაღის მაზრა — გ. 8 ნოემბერი, 1934, თბილისი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი, პუბლიცისტი, კრიტიკოსი.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის გიმნაზია, შემდეგ სწავლა გააგრძელა პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, რომელიც 1902 წელს დაამთავრა. ადრევე ჩაება საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ საქმიანობაში. მონაწილეობდა სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიის დაფუძნებაში. 1902 წლიდან მუშაობდა ამ პარტიის გამოცემის, გაზეთ „ცნობის ფურცლის“ რედაქციაში, წერდა მოწინავეებს და ლიტერატურულ-კრიტიკულ წერილებს. 1906-1907 წლებში იყო სოცუიალ-ფედერალისტური გაზეთების „შრომის“ და „მეგობრის“ რედაქტორი. 1908 წლის 3 სექტემბერს აირჩიეს „სიტყვაკაზმული მწერლობის საზოგადოების“ საბჭოში. საბჭომ რცხილაძის რედაქტორობით გამოსცა ლიტერატურული კრებული „გრდემლი“, ბესიკის ნაწარმოებები და სხვა მრავალი. მისი სტატიები იბეჭდებოდა „ზანგის“ ფსევდონიმით. 1909 წელს დააპატიმრეს და ერთი წელი გაატარა მეტეხის ციხეში. იყო სოციალ-ფედერალისტების პროგრამის ავტორი და პარტიის თავმჯდომარის მოადგილე. 1909-1914 წლებში იყო „სახალხო გაზეთის“ თანარედაქტორი. იყო აგრეთვე „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების“ წევრი.

1917 წელს გამოაქვეყნა წიგნი „ამიერკავკასიის თვითმმართველობა“. იმავე წელს მონაწილეობდა ინტერპარტიული საბჭოს სხდომებში, ნოემბერში მონაწილეობდა საქართველოს ეროვნულ ყრილობაში. იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დაარსების საზოგადოების გამგეობის წევრი. 1918 წელს შედიოდა დელეგაციაში, რომელმაც დადო ხელშეკრულება ოსმალეთთან. 1919 წის მარტში აირჩიეს საქართველოს დამფუძნებელ კრებაში სოციალისტ-ფედერალისტების სიით. მოგვიანებით აირჩიეს სოციალისტ-ფედერალისტების ფრაქციის თავმჯდომარედ.

საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ ჩამოშორდა პოლიტიკას და მუშაობდა ადვოკატად და სხვადასხვა დაწესებულებებში იურისკონსულტად. 1923 წლიდან კითხულობდა ლექციებს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სამოქალაქო სამართალში. ამ დარგში აქვს გამოკვლევები და თეორიული ხასიათის წერილები. იყო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. 1924-1925 წლებში დაპატიმრებული იყო საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის საქმესთან დაკავშირებით. სასამართლომ მას შეუფარდა 3-წლიანი პატიმრობა, თუმცა, როგორც საბჭოთა ხელისუფლებისთვის არასაშიში პირი, სასჯელისგან გაათავისუფლა. 

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
*ბაბუნაშვილი ზ., ნოზაძე თ., „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 316, თბილისი, 1994;
* 1924 წლის აჯანყების მონაწილეთა სასამართლო პროცესი. დოკუმენტები და მასალები (1925 წლის ივლისი-აგვისტო). გამოსაცემად მოამზადა და შესავალი წერილი დაურთო ლევან ჯიქიამ. გამომცემლობა „უნივერსალი“, თბილისი, 2012.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:დაბადებული 1876
კატეგორია:გარდაცვლილი 1934
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ქართველი სოციალისტები
კატეგორია:ქართველი დიპლომატები
ევროპის ოლიმპიური კომიტეტი

**ევროპის ოლიმპიური კომიტეტი** — ორგანიზაცია, რომლის შტაბ-ბინა მდებაორებს იტალიის ქალაქ რომში. ორგანიზაციაში გაწევრებულია 50 ქვეყნის ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი. ევროპის ოლიმპიური კომიტეტი ორგანიზატორია სპორტული ღონისძიებებისა: ევროპის ახალგაზრდული ოლიმპიური ფესტივალი და ევროპული თამაშები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* .

კატეგორია:საერთაშორისო სპორტული ორგანიზაციები
კატეგორია:ოლიმპიური ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
გიორგი რცხილაძე

**გიორგი (გულო) ვასილის ძე რცხილაძე** (დ. 14 აპრილი, 1909, თბილისი — გ. 2 სექტემბერი, 1969, იქვე) — ქართველი სპორტსმენი (სპორტული ტანვარჯიში), საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1936). საბჭოთა კავშირის სამგზის აბსოლუტური ჩემპიონი (1932, 1933, 1934), საბჭოთა კავშირის ნაკრების ლიდერი 1930­-იან წლებში. საქართველოს კულტურისა და სპორტის დამსახურებული მოღვაწე. თბილისის სპორტკომიტეტის თავმჯდომარე (1953–19­68).

## ბიოგრაფია
გიორგი რცხილაძე დაიბადა ცნობილი საზოგადო მოღვაწის ვასილ რცხილაძის ოჯახში. მუსიკის ნიჭით დაჯილდოებული ახალგაზრდა ხდება თბილისის კონსერვატორიის სტუდენტი, მაგრამ ჭაბუკი გაიტაცა ტანვარჯიშმა. ამ დროიდან მისი ცხოვრების საქმედ იქცა ტანვარჯიში და სპორტულ-ფიზკულტურული მოძრაობა.

გიორგი რცხილაძე იყო ჩვენში სპორტული მოძრაობის ცნობილი საზოგადოების შევარდენის ერთ-ერთი მესვეურის, ცნობილი ტანმოვარჯიშის გიორგი ეგნატაშვილის მოწაფე და მიმდევარი. ამ სკოლიდან გამოსულმა ახალგაზრდებმა გაუთქვეს სახელი 30-იან წლებში ქართულ ტანვარჯიშს, როდესაც 1932 წელს გ. რცხილაძემ და გ. ეგნატაშვილის მეორე მოწაფემ, გიორგი ბაბილოძემ ფურორი მოახდინეს სსრ კავშირის ჩემპიონატზე ლენინგრადში; აბსოლუტურ პირველობაზე პირველი და მეორე ადგილები გაიყვეს. ამის შემდეგ გ. რცხილაძემ კიდევ ზედიზედ სამჯერ მოიპოვა ჩემპიონის ტიტული და 1936 წელს ერთ-ერთ პირველს ჩვენს ქვეყანაში მიენიჭა სსრ კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატის წოდება. სულ მალე იგი ასევე წარმატებით გამოვიდა მუშათა ოლიმპიადაზე ანტვერპენსა და პარიზში.

როგორც ნიჭიერმა ორგანიზატორმა, გ. რცხილაძემ განვლო სახელოვანი გზა სკოლის ფიზკულტურის მასწავლებლიდან თბილისის საქალაქო სპორტული ორგანიზაციის ხელმძღვანელამდე. სადაც კი მუშაობდა, იყო ეს თბილისის უნივერსიტეტი, სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი, მოსკოვის ფიზკულტურის ცენტრალური ინსტიტუტი, სპორტსაზოგადოება „დინამოს“ რესპუბლიკური საბჭო, ყველგან გამოირჩეოდა მაღალი, დახვეწილი პროფესიონალიზმითა და თავდადებული მუშაობით.

1972 წელს თბილისის უმაღლესი სპორტული ოსტატობის ტანვარჯიშის სპეციალიზებულ სკოლას ამ გამოჩენილი სპორტსმენის სახელი მიენიჭა. დაჯილდოებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით. 

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 315, თბ., 1994

## პერიოდიკა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* გიორგი რცხილაძე — ქართული სპორტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1909
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:ქართველი სპორტული ტანმოვარჯიშეები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები