ოსკარ ოსორიო

**ოსკარ ოსორიო** ( დ. 14 დეკემბერი, 1910 — გ. 6 მარტი, 1969) — მთავრობის რევოლუციური საბჭოს წევრი 1948 წლის 14 დეკემბრიდან 1950 წლის 14 სექტემბრამდე, სალვადორის პრეზიდენტი 1950 წლის 14 სექტემბრიდან 1956 წლის 14 სექტემბრამდე.

## ბიოგრაფია
ოსორიო დაიბადა ქალაქ სონსონატეში, სალვადორი, 1910 წლის 14 დეკემბერს.

იგი ორჯერ დაქორწინდა: პირველად ლეტიცია როსალესზე, რომელთანაც შეეძინა სამი შვილი: ანა მაია, რინა და ოსკარი. მისი მეორე ცოლი იყო ესპერანსა ლიერენა, რომელთანაც ორი შვილი, სესილია და უმბერტო შეეძინა.

დაწყებითი განათლება მიიღო სონსონატეში, სანტა-ანასა და სან-სალვადორში და სწავლობდა დედაქალაქში მდებარე კაპიტან-გენერალ ხერარდო ბარიოსის სახელობის სამხედრო სკოლაში.

უმაღლესი განათლება მიიღო სხვადასხვა ეროვნულ და უცხოურ აკადემიებში, მათ შორის ძირითადად 3 წელი სწავლობდა ტურინის (იტალია) სამხედრო კოლეჯში, საიდანაც ქვეყანაში 1943 წლის ოქტომბერში დაბრუნდა.

1948 წლის 14 დეკემბერს მოხდა „ახალგაზრდა ჯარისკაცების“ სახელმწიფო გადატრიალება პრეზიდენტ სალვადორ კასტანედა კასტროს წინააღმდეგ. ოსორიო, რომელიც იმ დროს მაიორის წოდებას ატარებდა, იმყოფებოდა დიპლომატიურ მისიაში მექსიკაში და მოუხმეს დროებითი მთავრობის სათავეში ჩასადგომად, რომელსაც ეწოდებოდა მთავრობის რევოლუციური საბჭო. იგი დაკომპლექტებული იყო მაიორ ოსკარ ბოლანიოსისგან და სამოქალაქო პირებისგან: რეინალდო გალინდო პოლისა და უმბერტო კოსტასგან.

1950 წლის ახალი კონსტიტუციით ჩატარდა საპრეზიდენტო არჩევნები. იმ წლის არჩევნებში მან საკუთარი კანდიდატურა წარადგინა 1945 წელს დაარსებული „დემოკრატიული გაერთიანების რევოლუციური პარტიიდან“ და დაამარცხა ერთადერთი ოპოზიციონერი კანდიდატი, პოლკოვნიკი ხოსე მენენდეს ასენსიო, რომელიც წარდგენილი იყო „განახლების სამოქმედო პარტიის“ მიერ.

200px|მინი|ოსკარ ოსორიო, სალვადორის პრეზიდენტი 1950 წელს, მეუღლესთან, ესპერანსა ლიერენასთან ერთად.

მან სალვადორის კონსტიტუციური პრეზიდენტის თანამდებობა 1950 წელს დაიკავა. ოსორიოს მმართველობა დაემთხვა სიმშვიდის პერიოდს, რადგან ყავისა და ბამბის ფასები მნიშვნელოვნად გაიზარდა. მისმა პრეზიდენტობამ მიიღო სოციალური რეფორმების გეგმა, რომელიც მოიცავდა სოციალური დაზღვევის შემოღებას ქალაქის მუშაკებისთვის, ქალაქის საბინაო ინსტიტუტის (IVU) შექმნასა და განვითარებისკენ მიმართულ ზომებს (შეზღუდული ინდუსტრიალიზაციის სტიმულირება). ყავის ექსპორტზე დაწესებული გადასახადებიდან მიღებული სახელმწიფო შემოსავლებით წამოიწყო მრავალი საზოგადოებრივი სამუშაო, კერძოდ: პორტების აღმასრულებელი კომიტეტის (ECA) დაარსება, „5 ნოემბრის“ ჰიდროელექტრო კაშხლის მშენებლობა, სანაპირო მაგისტრალი, მდინარე ლემპაზე მდებარე „ოქროს ხიდი“, მრავალი სკოლა და მრავალბინიანი საცხოვრებელი კომპლექსი. ასევე დიდი პომპეზურობით აღინიშნებოდა 14 დეკემბრის სახელმწიფო გადატრიალების წლისთავი (ოფიციალურად ცნობილი როგორც 1948 წლის რევოლუცია). ეს ეკონომიკური რეფორმები დიდწილად დაეხმარა საშუალო კლასს და ქალაქის მცხოვრებლებს.

ასევე დიდი ბიძგი მიეცა ხელოვნებას და მან დააწესა სტიპენდიების სქემა ხელოვანებისთვის საზღვარგარეთ სასწავლებლად.

ამავდროულად, დემოკრატიულ გახსნილობასთან ერთად, ოსორიომ შექმნა წესები, რომლებმაც ქვეყანა ინდივიდუალური და კოლექტიური უფლებების შეჩერების მდგომარეობაში ჩააყენა; ეს ცნობილი იყო როგორც „კონსტიტუციური წესრიგის დაცვის შესახებ კანონი“. მასზე დაყრდნობით, 1952 წლიდან ვადის ამოწურვამდე, ოსორიომ განავითარა სელექციური რეპრესიების პოლიტიკა შრომითი მოძრაობის ლიდერებისა და სტუდენტების წინააღმდეგ, იმ სახალხო მოძრაობის აღზევების ფონზე, რომელიც წარმოიშვა 1944 წელს გენერალ მაქსიმილიანო ერნანდეს მარტინესის დამხობისთვის ბრძოლის შედეგად. ოსორიომ პოლიტიკურ გაუჩინარებებად აქცია სალვადორის მემარცხენე ფრთის ყველაზე მნიშვნელოვანი ლიდერების დაპატიმრება — მათ შორის იყვნენ პროფკავშირის ლიდერები სალვადორ კაიეტანო კარპიო და მისი მეუღლე ტულა ალვარენგა, სტუდენტური ლიდერი გაბრიელ გალეგოს ვალდესი და აკადემიკოსი სელესტინო კასტრო. ყველა მათგანი დაკითხა და აწამა ეროვნულმა პოლიციამ, რაც დოკუმენტირებულია მის წიგნში „გატაცება და კაპიუშონი“ (Abduction and Hood), რომელიც პირველად 1956 წელს გამოიცა.

ოსორიოს მთავრობის მახასიათებლები, რომელსაც მან „48-ის რევოლუცია“ უწოდა, იყო:

მისი, როგორც ოლიგარქიისა და იმპერიალიზმის მთავრობის, უწყვეტი წარმომადგენლობა 1932 წლიდან.

ყავის ფასის მატებასთან ერთად, ქვეყანაში დაიწყო ბუმი.

მაღალი რიტორიკის პარალელურად, პოლკოვნიკ ოსორიოს მთავრობამ გააძლიერა რეპრესიებისა და ტერორის ხაზი ქვეყანაში ორგანიზებული დემოკრატიული მოძრაობის წინააღმდეგ. შრომითი მოძრაობის გახლეჩისა და სახელმწიფო მანქანის სრული მხარდაჭერით რეაქციული ცენტრალური მოძრაობის დახმარების შემდეგ, ოსორიოს ხელმძღვანელობით მთავრობამ იმოქმედა სალვადორის მუშათა კლასის ორგანიზაციის წინააღმდეგ მისი რეპრესირების მცდელობით, თუმცა ნაკლებად ინტენსიურად, ვიდრე 1932 წელს.

ოსორიოს დროს ადამიანებმა დაიწყეს ბამბის მოყვანა დიდი მასშტაბით სანაპირო დაბლობებზე, განსაკუთრებით აღმოსავლეთში.

კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტია 1951 წელს ხელმოწერილი ცენტრალური ამერიკის ეკონომიკური ინტეგრაციის ხელშეკრულებები.

ოსორიო გარდაიცვალა ჰიუსტონის (ტეხასი, აშშ) მეთოდისტურ ჰოსპიტალში თირკმლის უკმარისობის შედეგად, რომელიც გართულდა პნევმონიით.

## ჯილდოები
*  აცტეკების არწივის ორდენის ყელსაბამი (მექსიკა, 1951 წლის ივლისი)
*  ბერნარდო ო’ჰიგინსის ორდენის დიდი ჯვარი (ჩილე, 1951 წლის ოქტომბერი)
*  რუბენ დარიოს ორდენის დიდი ჯვარი (ნიკარაგუა, 1952 წლის იანვარი)
*  ვასკო ნუნიეს დე ბალბოას ორდენის საგანგებო დიდი ჯვარი (პანამა, 1952 წლის სექტემბერი)
*  ეროვნული დამსახურების ორდენის დიდი ჯვარი (ეკვადორი, 1953 წლის მაისი)
*  გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის დამსახურების ორდენის სპეციალური კლასის დიდი ჯვარი (გერმანია, 1954 წლის დეკემბერი)
*  იტალიის რესპუბლიკის დამსახურების ორდენის დიდი ჯვარი ყელსაბამით (იტალია, 1955 წლის თებერვალი)

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1910
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969