open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ახმეტის წმინდა ბარბარეს ეკლესია

**ახმეტის წმინდა ბარბარეს ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ ახმეტაში. დგას ქალაქის დასავლეთით, მდინარე ორვილის მარჯვენა ნაპირას, ტყიან მთაზე. განეკუთვნება XIX საუკუნეს.

ეკლესია დარბაზულია (6,8 X 5,4 მ), ნაგებია რიყის ქვით. წყობა ირეგულარულია. საკურთხევლისა და გარეთა კუთხეების წყობაში ტლანქად დამუშავებული შირიმის ქვაა გამოყენებული. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარისა და კონქის მნიშვნელოვანი ნაწილი, ჩამოშლილია ლავგარდანი და კედლების ზედა ნაწილებში საპირე წყობა.

შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარს გარედან აგურის შეისრული თაღი აქვს. შიგნიდან ხის ძელებით ყოფილა გადახურული (შემორჩენილია კვალი). აღმოსავლეთით ნახევარწრიულ აფსიდში, ერთი ვიწრო სწორკუთხა სარკმელია, რომელსაც ბრტყელი ფიცრული გადახურვა აქვს. მსგავსი სარკმელი დასავლეთ კედელშიცაა. აფსიდი გადახურულია სხმული კონქით. სხმულია კამარაც.

ფასადზე შესასვლელის თაღი ჩასმულია მცირე სწორკუთხა შეღრმავებაში, რომელიც დასრულებულია კუთხურად დაწყობილი აგურის ორსაფეხურიანი ფრიზით. კარის თავზე სწორკუთხა სარკმელია. სარკმლის გვერდებზე და ზემოთ, წყობაში ჩასმულია შირიმის თითო სწორკუთხა ფილა რელიეფური ჯვრის გამოსახულებით.

ეკლესიის კედლები დასრულებული ყოფილა შირიმის ლავგარდნით, რომლის პროფილს თაროსა და ლილვს შორის მოქცეული შეზნექილი ზედაპირი შეადგენდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ახმეტის ღვთისმშობლის ეკლესია (ჟალური)

**ახმეტის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ ახმეტაში. დგას ჟალურის უბანში. თარიღდება XVIII საუკუნით, შეკეთებულია XIX საუკუნეში.

ეკლესია დარბაზულია (10,9 X 6,7 მ), ნაგებია რიყის ქვით. ხოლო კამარა, კონქი, საბჯენი თაღები, კარ-სარკმელთა წირთხლები და ლავგარდანი - აგურით. ეკლესია დაზიანებულია: ჩამოშლილია კრამიტის საბურავი, გრძივ ფასადებზე ლავგარდნის ფრაგმენტებიღაა შემორჩენილი.

შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. ორივე კარი შიგნიდან და გარედან სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე ფართო თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს, სიმეტრიულად, სხვადასხვა ზომის ორ-ორი თაღოვანი ნიში. სარკმელთან ახლოს მდებარე ნიშები შედარებით მოზრდილია და გეგმით ნახევარწრიული ფორმა აქვთ. დანარჩენი ორიდან, ჩრდილოეთით მდებარე ნახევარწრიულია, სამხრეთისა - სწორკუთხა. საკურთხეველი დასრულებულია დადაბლებული პროპორციების კონქით. დარბაზის გრძივი კედლების შუაში და დასავლეთის ორივე კუთხეში თითო პილასტრია, რომლებსაც ეყრდნობა შეისრული ფორმის საბჯენი თაღი. შეისრულია კამარაც. აკუსტიკური შთაბეჭდილების გაზრდის მიზნით კამარაში ჩასმულია ოთხი პატარა ქვევრი (რეზონატორები). დასავლეთით (შესასვლელის თავზე), ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო ფართო თაღოვანი სარკმელია. სამხრეთ და ჩრდილოეთ სარკმლების ქვემოთ კი თითო თაღოვანი ნიში. ეკლესია შიგნით შელესილი და შეთეთრებულია.

ეკლესიის შეკეთებისას დასავლეთ კედელზე დაუშენებიათ ოთხივე მხარეს ბრტყელი თაღებით გახსნილი და პირამიდული ფორმის სახურავიანი (შემორჩენილია მცირე ნაწილი) სამრეკლო.

ეკლესიის აღმოსავლეთის და დასავლეთის ფასადების ფრონტონებში თითო შეღრმავებული ჯვარია გამოსახული. დასავლეთ ფასადზე, ფრონტონის ძირებთან, აგურის წყობით გამოყვანილია თითო რელიეფური რგოლი. ეკლესიის კედლები დასრულებული იყო აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდნით, რომელიც ნაწილობრივ მხოლოდ განივ ფასადებსღა შემორჩათ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
ფერდინანდ მარი ლესეფსი

მინი|ფერდინანდ მარი ლესეფსი
**ფერდინანდ მარი ლესეფსი** (; დ. 19 ნოემბერი, 1805, ვერსალი — გ. 7 დეკემბერი, 1894, შენე, იველინის დეპარტამენტი) — ფრანგი დიპლომატი, მეწარმე. განათლებით იურისტი. 1854 წელს ეგვიპტის მმართველ საიდ-ფაშასაგან მიიღო კონცესია სუეცის არხის გასაყვანად. ჩამოაყალიბა სუეცის არხის საყოველთაო კომპანია. 1854-1869 წლებში ხელმძღვანელობდა არხის მშენებლობას. 1879-1889 წლებში იყო თავმჯდომარე პანამის არხის გამყვანი სააქციო საზოგადოებისა, რომლის გაკოტრების გამო ლესეფსი 1893 წელს გაასამართლეს. პარიზის სასამართლომ მას 5 წლის პატიმრობა მიუსაჯა, მაგრამ მალე გაათავისუფლეს. 1875 წლიდან ინგლისის სამეფო საზოგადოების საპატიო წევრი იყო. 1884 წელს აირჩიეს საფრანგეთის აკადემიის წევრად.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ფრანგი დიპლომატები
კატეგორია:დაბადებული 19 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1805
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1894
კატეგორია:ფრანგი იურისტები
კატეგორია:სუეცის არხი
კატეგორია:პანამის არხი
ახმეტის ღვთისმშობლის ეკლესია (უტო)

**ახმეტის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ ახმეტაში. დგას უტოს უბანში. განეკუთვნება XVIII საუკუნეს.

ეკლესია დარბაზულია (10,5 X 6,3 მ), ნაგებია რიყის ქვით. კამარა, კონქი, საბჯენი თაღები, კარ-სარკმლების წირთხლები და თაღები - აგურით. კედლები გარედან მოპირკეთებულია აგურის, ნატეხი ქეიშაქვისა და კარგად გათლილი შირიმის ფილების კომბინირებული წყობით. ინტერიერი შელესილია. დროთა განმავლობაში ეკლესია სხვადასხვა დანიშნულებით გამოიყენებოდა, რის გამოც თავდაპირველი სახე მნიშვნელოვნად აქვს შეცვლილი. ამჟამად დასავლეთ (ნაწილობრივ) და სამხრეთ (მთლიანად) ფასადები ნაგებობებითაა დაფარული.

ეკლესიას სამი შესასვლელი აქვს: ერთი დასავლეთ კედლის ღერძზეა გაჭრილი, ორი - გრძივი კედლების დასავლეთ ნაწილში, ერთმანეთის სიმეტრიულად. სამივე შესასვლელი თაღოვანია და შიგნიდან გადახურულია ქვის არქიტრავით. არქიტრავების ზემოთ კარის ღიობის სიგანის თითო თაღოვანი ნიშია. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე, შეისრულთაღოვანი თითო ღრმა სარკმელია, სარკმლის ორივე მხარეს - გეგმით ნახევარწრიული თაღოვანი ნიში. სამხრეთ ნიშს, რომელიც იატაკიდან იწყება, ხის კარი აქვს. კანკელი ხის ყოფილა (შემორჩენილია ერთი ძელი). დარბაზის სამივე კედელში თითო შეისრულთაღოვანი სარკმელია, გრძივი კედლების სარკმლების ქვეშ - თითო თაღოვანი ნიში. გრძივი კედლების შუა ნაწილში და დასავლეთ კუთხეებში თითო მარტივი პილასტრია. რომლებსაც შეისრული ფორმის საბჯენი თაღები ეყრდნობა. შეისრულია კამარაც.

ფასადებზე სამივე შესასვლელი ჩასმულია მცირედ შეღრმავებულ სწორკუთხა არეში. რომელიც დასრულებულია აგურის სამსაფეხურიანი ფრიზით. დასავლეთ კარის თავზე მცირე სწორკუთხა ნიშია, რომლის ორივე მხარეს აგურის წყობის შეღრმავებით გამოყვანილია ერთ ვერტიკალზე განლაგებული ორ-ორი რომბი და თითო სამკუთხედი. ჩრდილოეთ კარის თავზე და განივი კედლების ფრონტონებში თითო შეღრმავებული ჯვარია გამოსახული. დასავლეთ კედელზე დაშენებულია გეგმით კვადრატული და ოთხივე მხარეს თაღებით გახსნილი აგურის ვიწრო სამრეკლო. განივ ფასადებზე შემორჩენილია აგურის ორსაფეხურიანი ლავგარდნის მცირე ნაწილები. ეკლესია გადახურული ყოფილა ღარიანი კრამიტით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
აპოლინარიო მაბინი

მინი|აპოლინარიო მაბინი
**აპოლინარიო მაბინი** (დ. 22 ივლისი, 1864 — გ. 13 მაისი, 1903) — ფილიპინების ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მოღვაწე. ფარული პატრიოტული ორგანიზაციის, ფილიპინების ლიგის (1892-1893) ერთ-ერთი დამფუძნებელი და ლიდერი. 1898 წლიდან აქტიურად მონაწილეობდა რევოლუციურ ბრძოლაში და ფილიპინების რესპუბლიკის მთავრობის ჩამოყალიბებაში. იყო წვრილი ბურჟუაზიის იდეოლოგი, რევოლუციურ-დემოკრატიული ხალხოსნური ფრთის ლიდერი რესპუბლიკურ ბანაკში. 1899 წლის 2 იანვრიდან იყო პრემიერი და საგარეო საქმეთა მინისტრი. ამერიკა-ფილიპინების ომის (1899-1901) დროს მოითხოვდა ამერიკელი დამპყრობლების წინააღმდეგ ბრძოლის გაგრძელებას, მაგრამ ბურჟუაზიულ-მემამულურ დაჯგუფებამ, რომელიც აშშ-თან კომპრომისის მომხრე იყო აიძულა მაბინი 1899 წლის 7 მაისს გადამდგარიყო. 1899 წლის დეკემბერში ამერიკელებმა დაატყვევეს. 1900 წლის სექტემბერში გაათავისუფლეს. 1901 წლის იანვარში პატრიოტული სტატიების პუბლიკაციისთვის გადაასახლეს კუნძულ გუამზე. სიკვდილამდე ცოტა ხნით ადრე, 1903 წლის თებერვალში, აღიარა აშშ-ის ხელისუფლება ფილიპინებზე და სამშობლოში დააბრუნეს. გადასახლებაში დაწერა ფილიპინების რევოლუციური ისტორია, რომელშიც იცავდა თავის პოლიტიკურ პოზიციას და გმობდა კაპიტულანტებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფილიპინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  22 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1864
კატეგორია:გარდაცვლილი    13 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1903
ანტონ ვან ლევენჰუკი

**ანტონ ვან ლევენჰუკი** (; დ. 24 ოქტომბერი, 1632, დელფტი — გ. 26 აგვისტო, 1723, დელფტი) — ნიდერლანდელი ბუნებისმეტყველი, მეცნიერული მიკროსკოპიის ფუძემდებელი, ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1680-დან). ამზადებდა ოპტიკურ ლინზებს, რომლებიც 150-300-ჯერ ადიდებდნენ. მათი საშუალებით პირველმა დაინახა და შეისწავლა სპერმატოზოიდი (1667), ბაქტერიები (1683), ერითროციტები, აგრეთვე უმარტივესები, ცალკეული მცენარეული და ცხოველური უჯრედები, ჩანასახები, კუნთოვანი ქსოვილები; შეისწავლა 200-ზე მეტი მცენარისა და ცხოველის ნაწილები და ორგანოები. ლევენჰუკმა აღნიშნა განსხვავება ერთ და ორლებლიან მცენარეთა აგებულებას შორის. პირველმა აღწერა ბუგრების *პართენოგენეზი* (1695-1700). ცხოველთა განვითარების საკითხში ემხრობოდა პრეფორმიზმს და ამტკიცებდა, რომ სპერმატოზოიდი თავიდანვე შეიცავს ჩამოყალიბებულ ჩანასახს. უარყოფდა თვითჩასახვას.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1632
კატეგორია:გარდაცვლილი 1723
ტიპუ სულთანი

220px|მინიატიურა|ტიპუ სულთანი
**ტიპუ სულთანი**  (კანნადა ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್, ურდუ سلطان فتح علی خان ٹیپو) —     
(1750 წელი, დევანაჰალი —1799 წელი, სერინგაპატამი), ცნობილი, ასევე, როგორც მაისურის ვეფხვი — მაისურის სამეფოს დე-ფაქტო მმართველი. ის იყო ჰაიდარ ალის, მაისურის სამეფოს არმიის ოფიცრის და მისი მეორე ცოლის, ფატიმას (იგივე ფაჰრ-უნ-ნისის) ვაჟი. მან მიიღო მთელი რიგი საპატიო წოდებები, ასევე ცნობილია, როგორც —  სულთანი ფათიჰ ალი ხან შაჰაბი, ტიპუ საჰიბ ბაჰადურ–ხანი, ტიპუ სულთან ფათიჰ ან ბაჰადურ ჰან ტიპუ სულთანი.

## ბიოგრაფია 
ტიპუს ბავშვობაში მამამ ჰაიდარ ალიმ ხელში ჩაიგო მაისურის სამეფოს მმართველობა. მამის სიკვდილის შემდეგ ის გახდა სამეფოს მმართველი. მმართველობასთან ერთად, ტიპუ  იყო სწავლული, მხედართმთავარი და პოეტი. იგი სარწმუნოებით მუსლიმი იყო, ხოლო მისი ქვეშევრდომების უმრავლესობა ინდუსი. ფრანგების თხოვნით, მან ააგო, აგრეთვე,  პირველი ქრისტიანული ტაძარი მაისურის სამეფოში. იცოდა რამდენიმე ენა. ტიპუ სულთანს მიაკუთვნებენ ქვეყნის გასაძლერებლად მთელი რიგი ადმინისტრაციული და სამხედრო რეფორმების გატარებას მაისურის სამეფოში.ტიპუმ რამდენიმე ბრწყინვალე გამარჯვება მოიპოვა ანგლო–მაისურის ომებში ინგლისელი დამპყრობლების წინააღმდეგ და მამის გარდაცვალებამდე ერთი წლით ადრე, აიძულა ინგლისელები  1784 წელს ხელი მოეწერათ მანგალორეს ხელშეკრულებისათვის.

ის აქტიურად ეწეოდა თავისი მეზობლების წინააღმდეგ ექსპანსიონისტურ პოლიტიკას. სასტიკად ახშობდა აჯანყებებს  სამეფოს ფარგლებში, რაც  მთელი ერების დეპორტირებითა და ციხეში ჩასმითაც კი მთავრდებოდა. ტიპუ ინგლისელთა შეურიგებელ მტრად რჩებოდა. 1789 წლისათვის იგი  დამარცხდა ანგლო–მაისურის მესამე ომში და იძულებული გახდა ხელი მოეწერა დამამცირებელი ზავისთვის. დაკარგა რა ადრე მოპოვებული ტერიტორიების ნაწილი, კერძოდ, მალაბარი და მანგალორე, მან ინგლისელთა წინააღმდეგ კოალიციის შექმნა შესთავაზა ოსმალეთის იმპერიას და ფრანგებსაც კი. ანგლო-მაისურის მეოთხე ომის დროს ტიპუ სულთანის წინააღმდეგ გაერთიანდა ოსტ-ინდოეთის კომპანია და ჰაიდარაბადის ნიზამი. ტიპუ სულთანი მოკლულ იქნა ბრძოლაში სერინგაპატამის ციხის დაცვისას 1799 წლის 4 მაისს.    

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტიპუ სულთანი – ბოროტმოქმედი თუ გმირი? 
* ტიპუ სულთანი 
* ბიოგრაფია
* მაისურის ვეფხვი
* ინდოეთის ისტორია. ტიპუ სულთანი
* ტიპუ სულთნის მონეტები
* ყურანი ტიპუ სულთნის ბიბლიოთეკიდან 

კატეგორია:ინდოეთის ისტორია
კატეგორია:ინდოელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ბრძოლის ველზე დაღუპული მონარქები
სპერმატოზოიდი

მინი|განაყოფიერება
მინი|200პქ|მცენარის სპერმატოზოიდი
**სპერმატოზოიდი** — მამრობითი სასქესო უჯრედი. აღმოაჩინა გამმა 1677 წელს. სპერმატოზოიდი წარმოიქმნება მამრობით სასქესო ჯირკვალში — სათესლეში. უფრო ხშირად გავრცელებულია სპერმატოზოიდის ძაფისებური ფორმები, რომელთა სამოძრაო აპარატია კუდი. კიბოსნაირებს, მრგვალი ჭიების, ტკიპებისა და ზოგი სხვა ცხოველის სპერმატოზოიდები უკუდოა. თითოეული სახეობისათვის დამახასიათებელია სპერმატოზოიდის განსაზღვრული ფორმა. სპერმატოზოიდის სიგრძე სხვადასხვაა და არ არის დამოკიდებული ცხოველის განვითარების დონესა და სხეულის ზომაზე. ცხოველთა უმრავლესობის სპერმატოზოიდები შედგება 2 ძირითადი ნაწილისაგან — თავისა და კუდისაგან. თავის ძირითადი ელემენტია ბირთვი და მის აპიკალურად მდებარე აკროსომა. კუდის მთავარი სტრუქტურული ელემენტია ღერძული ძაფი (აქსონემა), რომელიც იწყება შუა ნაწილში მოთავსებული ბაზალური სხეულიდან და მთელ კუდს გასდევს. ღერძული ძაფის ულტრასტრუქტურა წამწამების აგებულების მსგავსია. იგი შედგება ცენტრალური 2 მიკრომილაკისაგან, რომლის ირგვლივაც განლაგებულია 9 ორმაგი მიკრომილაკი. შუა ნაწილში, ღერძული ძაფის ირგვლივ, მოთავსებულია სპირალურად დალაგებული მიტოქონდრიები, რის გამოც სპერმატოზოიდის მეტაბოლური და ენერგეტიკული აქტივობა ამ უბანთანაა დაკავშირებული.

მცენარეთა სპერმატოზოიდი წარმოიქმნება ანთერიდიუმში. თესლოვანი მცენარეების უმრავლესობის სპერმატოზოიდები უშოლტოა და ამიტომაც აქტიურად ვერ მოძრაობენ. მწვანე და წაბლა წყალმცენარეების, ზოგიერთი უმდაბლესი სოკოების, ხავსების, სელაგინელების და სხვ. სპერმატოზოიდებს 2 და მეტი შოლტი აქვთ. სპერმატოზოიდს არ აქვს ცელულოზოვანი გარსი, მეტწილად ძალიან წვრილია, აქვს დიდი ბირთვი და მცირე რაოდენობით ციტოპლაზმა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:უჯრედი
კატეგორია:სასქესო უჯრედები
ახმეტის ღვთისმშობლის ეკლესია

**ახმეტის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ ახმეტაში. დგას საბეროს უბნის თავზე, ტყიან ბორცვზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (6,8 X 4,9 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით, რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. წყობა ირეგულარულია. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია კრამიტის საფარი და ზედ მცენარეულობაა ამოსული, ჩამონგრეულია აფსიდის თაღისა და კამარის მნიშვნელოვანი ნაწილი.

შესასვლელი დასავლეთ კედლის სამხრეთ ნაწილშია. კარი თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთით მოკლე მხრებით გამოყოფილი ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე, მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელია, რომელიც ინტერიერის განათების ერთადერთი წყაროა. სარკმლის ორივე მხარეს მცირე ზომის თითო სწორკუთხა ნიშია. აფსიდი გადახურულია კონქით, დარბაზი - ცილინდრული კამარით.

ინტერიერი შელესილია. ფასადები სადაა, კედლები დასრულებულია შირიმის ქვებით ნაწყობი თაროსებრი ლავგარდნით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
სალვადორ ედუარდ ლურია

**სალვადორ ედუარდ ლურია** (; დ. 13 აგვისტო, 1912, ტურინი, იტალია — გ. 6 თებერვალი, 1991) — ამერიკელი მიკრობიოლოგი, აშშ-ის მეცნიერების ეროვნული აკადემიის წევრი (1959), მიკროორგანიზმების გენეტიკის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. ჰქონდა ნაშრომები ვირუსოლოგიის დარგში. აღწერა ბაქტერიოფაგების აგებულება. ბაქტერიებისა და ვირუსების გენეტიკაში ნაშრომებისათვის 1969 წელს, ალფრედ ჰერშისთან და მაქს დელბრუკთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1912
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
კატეგორია:ამერიკელი მიკრობიოლოგები
კატეგორია:იტალიელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ებრაელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
წანარები

**წანარები** — ერთ-ერთი ქართული ტომი. უძველესი დროიდან ბინადრობდნენ დარიალის ხეობის (ისტორიული წანარეთის ხევის) ტერიტორიაზე. ტომის სახელის მიხედვით ქვეყანას წანარეთი ეწოდა. წანარები განსაკუთრებით დაწინაურდნენ VIII-IX საუკუნეებში. აქტიურად მონაწილეობდნენ VIII-XI საუკუნეების კახეთის სამთავროს წარმოქმნაში, მის სოციალურ-ეკონომიკურ, პოლიტიკურ და კულტურულ ცხოვრებაში. კახეთის სამთავროს წარმოქმნის შემდეგ წანარები ისტორიის სარბიელიდან ქრებიან. ისინი კახეთის მთისწინეთსა და ბარში სახლდებიან. მათი უშუალო მემკვიდრეები არიან მოხევეები. ეს ჩანს იქედანაც, რომ ოსები მოხევეებს „შანას“ უწოდებენ. დროთა განმავლობაში „წანარეთის ხევიდან“ დაიკარგა „წანარეთის“ და დარჩა „ხევი“. ისტორიოგრაფიაში მიჩნეულია, რომ წანარები სვანებთან ახლოს მდგომი ერთობა იყო.

## ლიტერატურა 
* პაპუაშვილი თ., რანთა და კახთა სამეფო (VIII-XI სს.), თბ., 1982
**თოფჩიშვილი რ*. „საქართველოს ეთნოგრაფია/ეთნოლოგია“ გვ. 58 — თბილისი, „უნივერსალი“ 2010 ISBN 578-9941-12-882-0

კატეგორია:ქართული ტომები
უილიამ ბაფინი

მინი|უილიამ ბაფინი
**უილიამ ბაფინი** (; დ. 1584 — გ. 23 იანვარი, 1622, ორმუზი) — ინგლისელი პოლარელი მკვლევარი. 1612–1616 წლებში მონაწილეობდა ჩრდილო-დასავლეთის გასასვლელის ძებნაში, 1615 წელს გამოიკვლია ჰუდსონის ყურე, 1616 — გრენლანდიის დასავლეთით მდებარე ზღვა (დაერქვა მისი სახელი). აღმოაჩინა ჰეისის ნახევარკუნძული (გრენლანდია). ელზმირისა და დევონის კუნძულების დიდი ნაწილი (კანადის არქტიკული არქიპელაგი). ბაფინის სახელი ეწოდა კანადის არქტიკული არქიპელაგის ერთ-ერთ კუნძულს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ინგლისელი მოგზაურები
კატეგორია:დაბადებული 1584
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1622
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
დუისის ეკლესია (ღვინეთი)

**დუისის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ დუისში. დგას სოფლის აღმოსავლეთით 800 მეტრზე, მდინარე ალაზნის მარცხენა ნაპირას, ღვინეთად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია, გეგმით სწორკუთხა (5,9 X 4,25), ნაგებია ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. კედლები შიგნით და გარედან ბათქაშითაა მოსწორებული.

შესასვლელი სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდანაა. სამხრეთ კარი შიგნიდან თაღოვანია, გარედან - სწორკუთხა. ჩრდილოეთ კარი ორივე მხრიდან თარაზულად ყოფილა გადახურული (შემორჩენილია კვალი).

აღმოსავლეთით კონქით გადახურული ნახევარწრიული აფსიდია, რომელიც გრძივი კედლებისგან ორ-ორი საფეხურითაა გამოყოფილი. აფსიდის ღერძზე მაღალი თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო პატარა სწორკუთხა ნიშია. სარკმლის ქვემოთ, კედელთან, ტრაპეზია (წაქცეულია). საკურთხეველი დარბაზისაგან გამოყოფილია კანკელით (გვიანდელია), რომლის ღერძზე აღსავლის კარია, გვერდებზე - თითო თაღოვანი ღიობი. დარბაზის სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია. დასავლეთ სარკმლის თაღის წვერი კამარის ქუსლის დონეზეა. დარბაზი ცილინდრული კამარით ყოფილა გადახურული, რომლისგანაც მხოლოდ ჩრდილოეთ გვერდის ნაწილიღა შემორჩა.

ჩრდილოეთ ფასადზე შემორჩენილია თაროსებრი ლავგარდნის რამდენიმე ქვა.

ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთით ოციოდე მეტრზე, ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით ნაშენი, გეგმით კვადრატული (8,7 X 8,7 მ) ნაგებობის დასავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებია შემორჩენილი. დასავლეთ კედელს შესასვლელის სამხრეთ წირთხლის მცირე ნაწილი შემორჩა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კაროი ჰუსარი

200px|მინიატიურა|კაროი ჰუსარი
**კაროი ჰუსარი** — (; დ. 10 სექტემბერი, 1882, ნუსდორფი, გერმანია — გ. 29 ოქტომბერი, 1941, ბუდაპეშტი, უნგრეთი) — უნგრელი კონსერვატიული პოლიტიკოსი, ჟურნალისტი.  

უნგრეთის საბჭოთა რესპუბლიკის დამხობის შემდეგ 1919 წლის 24 სექტემბრიდან 1920 წლის 20 მარტამდე იყო უნგრეთის პრემიერ-მინისტრი და ამავდროულად ასრულებდა უნგრეთის სახელმწიფოს მეთაურის  მოვალეობას. მოგვიანებით ეკავა უნგრეთის პარლამენტის ვიცე-სპიკერის თანამდებობა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Hungarian Biographical Lexicon

კატეგორია:უნგრეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 10 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1941
კატეგორია:უნგრეთის პრემიერ-მინისტრები
ახმეტის ღვთისმშობლის ეკლესია (საბერო)

**ახმეტის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ ახმეტაში. დგას საბეროს უბნის სამხრეთით. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (6,8 X 5 მ). ნაგებია ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. გარეთა კუთხეებში და ალაგ-ალაგ ფასადებზე შირიმია გამოყენებული. შირიმისაა აღმოსავლეთ სარკმლის საპირეც. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: შემორჩენილია აღმოსავლეთის, დასავლეთის და ჩრდილოეთის კდლები და სამხრეთ კედლის მცირე ნაწილი.

შესასვლელი სამხრეთიდანაა (შემორჩენილია კარის დასავლეთ წირთხლის მცირე ნაწილი). აღმოსავლეთით დარბაზის გრძივი კედლებიდან მოკლე ორსაფეხურიანი მხრებით გამოყოფილი აფსიდია, რომლის ღერძზეც თაღოვანი სარკმელია. აფსიდი გადახურული ყოფილა კონქით (შემორჩენილია მცირე ნაწილი) დასავლეთის ორივე კუთხის პილასტრი ორსაფეხურიანი ყოფილა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
სნუკერი

მარჯვნივ|მინი|300px|სნუკერი
**სნუკერი** () — ბილიარდის სახესხვაობა. ძირითადად გავრცელებულია დიდ ბრიტანეთში. XX საუკუნის 70-იანი წლებიდან თამაში პოპულარული გახდა პრაქტიკულად მთელ მსოფლიოში, განსაკუთრებით ევროპასა და ჩინეთში. მთავარი ტურნირი — მსოფლიო ჩემპიონატი (ტარდება ყოველწლიურად).

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფესიონალური ბილიარდისა და სნუკერის საერთაშორისო ასოციაცია 
* Global Snooker 
* სნუკერის წესები კომენტარებით
ჟიულ ბასტიენ-ლეპაჟი

**ჟიულ ბასტიენ-ლეპაჟი** (; დ. 1 ნოემბერი, 1848, დამვილერი, შამპანი — გ. 10 დეკემბერი, 1884, პარიზი) — ფრანგი ფერმწერი. 

## შემოქმედება
სწავლობდა პარიზის ნატიფი ხელოვნების სკოლაში (1867-დან). წერდა გლეხების ცხოვრების ამსახველ რეალისტურ ტილოებს („თიბვა“, 1877, ლუვრი, პარიზი), პორტრეტებს, ისტორიული ხასიათის სურათებს („ჟანა დ'არკი“, 1879, მეტროპოლიტენ-მუზეუმი, ნიუ-იორკი); ზოგჯერ აიდეალებდა რელიგიურ პატრიარქალურ ყოფას.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* ჟიულ ბასტიენ-ლეპაჟის ცნობილი ნამუშევრები
* Analysis of Joan of Arc
* Art Gallery at MuseumSyndicate.com

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 1 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1848
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1884
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ჯონ პლანტაგენეტ ბედფორდი

მინი|ჯონ პლანტაგენეტ ბედფორდი (მარცხნივ) ბრიტანეთის ბიბლიოთეკა
**ჯონ პლანტაგენეტ ბედფორდი** (; დ. 20 ივნისი, 1389 — გ. 11 სექტემბერი, 1435, რუანი) — ჰერცოგი, ინგლისის სახელმწიფო მოღვაწე. ინგლისის მეფე ჰენრი V-ის ძმა. განაგებდა ინგლისს ჰენრი V-ის საფრანგეთში ყოფნისას. 1416 წელს სარდლობდა ფლოტს, რომელმაც დაამარცხა საფრანგეთის ფლოტი სენის შესართავთან. ჰენრი V-ის სიკვდილის შემდეგ ბედფორდმა საფრანგეთის და ინგლისის მეფედ გამოაცხადა მცირეწლოვანი ჰენრი VI, თვითონ კი საფრანგეთის რეგენტი გახდა. 1423 წელს შეუკავშირდა ბურგონის ჰერცოგს. 1424 წელს დაამარცხა ფრანგები ვერნეისთან ბრძოლაში. 1428 წელს ალყა შემოარტყა ორლეანს, მაგრამ ჟანა დ'არკთან ბრძოლაში დამარცხდა. მისი მმართველობისას  შედგა ჟანა დ'არკის სასამართლო პროცესი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 20 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1389
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1435
კატეგორია:საფრანგეთის რეგენტები
ადოლფ ბასტიანი

მინი|ადოლფ ბასტიანი
**ადოლფ ბასტიანი** (; დ. 26 ივნისი, 1826, ბრემენი — გ. 2 თებერვალი, 1905, პორტ-ოვ-სპეინი, კ.ტრინიდადი) — გერმანელი ეთნოგრაფი, განათლებით ექიმი. ხელმძღვანელობდა მრავალ სამეცნიერო ექსპედიციას მსოფლიოს ყველა კუთხეში, შეაგროვა უამრავი ეთნოგრაფიული მასალა. დააარსა ბერლინის ხალხთმცოდნეობის მუზეუმი (1868). თავისი კვლევა-ძიებისას უმთავრესად დაინტერესებული იყო შესასწავლი ხალხის სულიერი კულტურით. ფსიქოლოგია მიაჩნდა „მომავლის მეცნიერებად“. მისი იდეა, რომ ადამიანთა ფსიქიკის ერთიანობა განაპირობებს ყველა ადამიანის კულტურულ ერთიანობას, პროგრესული იყო. მაგრამ ზოგიერთ საკითხში იდეალურ პოზიციებზე იდგა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანელი ეთნოგრაფები
კატეგორია:დაბადებული 26 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1826
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1905
აწყურის ეკლესია

**აწყურის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ აწყურში. დგას სოფლის ჩრდილოეთით ვენახებში. განეკუთვნება XIX საუკუნეს.

ეკლესია დარბაზულია (6,8 X 4,3 მ), ნაშენია რიყის ქვით, აგურითა და კირის დუღაბით. კედლები ძირითადად რიყის ქვისაა. კონსტრუქციული ნაწილები და კარ-სარკმლები აგურითაა გამოყვანილი. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამოშლილია კონქი და დარბაზის კამაროვანი გადახურვა, მონგრეულია კედლის ზედა ნაწილები.

შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდანაა. ორივე კარი გარედან თაღოვანია, შიგნიდან - თარაზულადაა გადახურული. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო თაღოვანი ნიშია. ჩრდილოეთ ნიში გეგმით ნახევარწრიულია და სამხრეთ ნიშზე უფრო დიდია. დარბაზის გრძივი კედლების შუაში და დასავლეთ კუთხეებში მარტივი პილასტრებია, რომლებსაც კამარის საბჯენი თაღები (შემორჩენილია ქუსლების ნაწილები) ეყრდნობოდა. სამხრეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
უნგრეთის ეროვნული ასამბლეა

**უნგრეთის ეროვნული ასამბლეა** — ერთპალატიანი წარმომადგენლობითი და საკანონმდებლო ორგანო უნგრეთში. 

ეროვნული ასამბლეა შედგება 199 დეპუტატისაგან, რომლებსაც ირჩევენ 4 წლის ვადით. დეპუტატებს არჩევა ხდება შერეული სისტემით.  დეპუტატს ირჩევენ მაჟორიტარული და პროპორციული საარცევნო სისტემის საფუძველზე  (ბარიერი 5 %).

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:უნგრეთის პოლიტიკა
კაასუიტსუპი

**კაასუიტსუპი** (, ) — 2009 წლიდან გრენლანდიის ერთ-ერთი კომუნა (სულ ოთხიდან).

მოსახლეობა — 17679 ადამიანი (2009). ცხოვრობენ 660 ათას. კმ²-ზე. უდიდესი ქალაქი და ადმინისტრაციული ცენტრია  ილულისატი. (4528 ადამიანი ). მთელი მოსახლეობა ცხოვრობს სანაპიროზე და მახლობელ კუნძულებზე. კონტინენტურ ნაწილს იკავებს ყინული.

კაასუიტსუპის კომუნა შედგება ყოფილი კომუნებისგან: კაანააკისგან, უუმანაკისგან, უპერნავიკისგან, კეკერტარსუაკისგან, ილულისატისგან, კასინგიანგუტისგან და ასიაატისგან.

კომუნა იკავებს იმხელა ფართობს, რომ იქ დაეტევა მთელი უკრაინა. ეს არის მსოფლიოში ყველაზე დიდი ადმინისტრაციული ერთეული. კომუნა ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება კანადას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Qaasuitsup Kommunia  — კომუნის ოფიციალური საიტი.

კატეგორია:გრენლანდიის კომუნები
წინუბნის ღვთისმშობლის ეკლესია

**წინუბნის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესიები ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ წინუბანში. დგას სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით 200 მეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია უაფსიდოა (4,3 X 3,6 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. შემორჩენილია მხოლოდ ჩრდილო და დასავლეთ კედლების ნაწილები (სიმაღლე 1,3-1,5 მ). ეკლესიას შესასვლელი დასავლეთიდან ჰქონია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
აწყურის კვირაცხოვლის ეკლესია

**აწყურის კვირაცხოვლის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ აწყურში. დგას სოფლის სამხრეთით ერთ კილომეტრზე, მთაზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (3,65 X 3,1 მ), უაფსიდო, ნაგებია რიყის ქვით. წყობა ირეგულარულია. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი სწორკუთხაა. აღმოსავლეთ კედელში ვიწრო, სწორკუთხა სარკმელია, მის ორივე მხარეს — თითო პატარა ნიში. დარბაზი საკურთხეველთან ერთად გადახურულია შეისრული ფორმის სხმული კამარით. ეკლესიას ქვიშაქვის თხელი ქვებით ნაწყობი თაროსებრი ლავგარდანი აქვს. ეკლესია გადახურული ყოფილა კრამიტით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კრუსიბლის თეატრი

მინი|300პქ|შენობის მთავარი ფასადი
**კრუსიბლის თეატრი** () — თეატრი ქალაქ შეფილდში, ინგლისში, აიგო 1971 წელს და განლაგებულია ქალაქის ცენტრში. ეს თეატრი გამოიყენება როგორც თეატრალური სპექტაკლებისთვის, ასევე სნუკერის მთავარი ტურნირის — მსოფლიო ჩემპიონატის გასამართადაც.

## თეატრი 
კრუსიბლში უმეტესწილად იდგმება ახალი სცენები ან პიესები, ასევე იმართება უკვე ცნობილი დადგმების რეპეტიციები. ახალი დადგმები ფასდება შეფილდის თეატრების წარმომადგენლების ჯგუფით.

## სპორტული ღონისძიებები 
ყველაზე მნიშვნელოვანი შეჯიბრი კრუსიბლში — სნუკერის მსოფლიო ჩემპიონატი. ის ტარდება ყოველწლიურად 30-ზე მეტი წლის განმავლობაში (1977 წლიდან). 2009 წელს მსოფლიო ჩემპიონატის გამართვის კონტრაქტი გახანგრძლივდა ხუთი წლით. შენობაში ასევე იმართება მაგიდის ჩოგბურთისა და სქუოშის პროფესიონალური ტურნირების მატჩები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* შეფილდის თეატრი  

## სქოლიო
კატეგორია:დიდი ბრიტანეთის თეატრები
კატეგორია:სნუკერის ტურნირების გამართვის ადგილები
კატეგორია:თეატრები ანბანის მიხედვით
აწყურის წმინდა ელიას ეკლესიები

**აწყურის წმინდა ელიას ეკლესიები** — ეკლესიები ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ აწყურში. ორივე დგას სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 3-3,5 კილომეტრზე, ტყეში, ერთმანეთისაგან ასიოდე მეტრის დაშორებით. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ორივე ეკლესია დარბაზულია, გეგმით სწორკუთხა, ნაგებია რიყის ქვით.

## ზემო ეკლესია
ზემო ეკლესია (6,2 X 4,6 მ) შემაღლებულ ადგილზე დგას. მისი კედლები შიგნიდან და გარედან მობათქაშებულია. ძეგლი თითქმის მთლიანად დანგრეული, შემორჩენილია ეკლესიის აღმოსავლეთ ნახევარი და ჩრდილოეთ კედლის მცირე ნაწილი, რომელშიც შესასვლელის აღმოსავლეთ წირთხლი შეიმჩნევა. ნახევარწრიულ აფსიდში ვიწრო სწორკუთხა სარკმელია, სარკმლის სამხრეთით - მცირე ნიში.

## ქვემო ეკლესია
ქვემო ეკლესიიდან (6,5 X 4,5 მ) მცირე სიმაღლეზე მხოლოდ დასავლეთის, სამხრეთის და ჩრდილოეთის კედლებიღა დგანან. შესასვლელი ჩრდილოეთიდან ჰქონია. მეორე კარი, რომელიც მინაშენში (დანგრეულია) გადიოდა, სამხრეთითაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სნუკერის ტურნირების სრული სია

ქვემოთ მოყვანილია სნუკერის პროფესიონალური ტურნირების სრული სია, ასევე ზოგიერთი სამოყვარულო შეჯიბრება.

## ამჟამინდელი ტურნირები 
### პროფესიონალური ტურნირები 
ეს არის სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირების სია.

ქვემოთ ჩამოთვლილი სნუკერის ტურნირები არარეიტინგული და მოწვევითია.

### სნუკერის ალტერნატიული ფორმები 
სია სნუკერის ტურნირებისა, რომლებიც იყენებენ სნუკერის ოფიციალური წესებისგან განსხვავებულ, თამაშის ალტერნატიულ წესებს.

## გაუქმებული ტურნირები 
### პროფესიონალური ტურნირები 
ქვემოთ მოცემულია სია სნუკერის პროფესიონალური ტურნირებისა, რომლებიც ამჟამად აღარ შედის სნუკერის კალენდარში.

ქვემოთ მოცემული სნუკერის ტურნირები იყო არარეიტინგული და მოწვევითი.

### სნუკერის ალტერნატიული ფორმები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სნუკერის ტურნირები 
* სნუკერის ტურნირების სრული სია კრის ტერნერის არქივში
ჯო დეივისი

**ჯო დეივისი** (; დ. , დერბიშირი, ინგლისი — გ. , ჰემპშირი, ინგლისი) — ინგლისელი პროფესიონალი სნუკერისტი და ინგლისური ბილიარდის მოთამაშე. დაიბადა დერბიშირში. სნუკერის პირველი მსოფლიო ჩემპიონატის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. სნუკერ პლუსის დამაარსებელი. სნუკერის მსოფლიო ჩემპიონატის 15-გზის გამარჯვებული.

## ადრეული კაეირა 
ჯო დეივისმა ბილიარდის მწვერვალისკენ წინსვლა 13 წლისამ დაიწყო. მაშინ მან გაიმარჯვა ადგილობრივ ჩემპიონატზე მოყვარულთა შორის. დეივისმა პროგრესირება განაგრძო და, საბოლოოდ, სრულწლოვანების ასაკში მიიღო პროფესიონალის სტატუსი.

## მიღწევები კარიერაში 
* მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში გამარჯვებული — 1927—1940, 1946
* მსოფლიო ჩემპიონატი ინგლისურ ბილიარდში გამარჯვებული — 1928—1930, 1932
* მსოფლიო ჩემპიონატი ინგლისურ ბილიარდში ფინალისტი — 1926—1927, 1933—1934
* News of the World Championship გამარჯვებული — 1950, 1953, 1956
* News of the World Championship მეორე ადგილი — 1954—1955, 1959
* Gold Cup გამარჯვებული — 1936/37, 1937/38
* Sunday Empire News Tournament გამარჯვებული — 1948/49

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი World Snooker-ზე 
* პროფილი Global-Snooker-ზე  
* მსოფლიო ჩემპიონატის ისტორია Top-Snooker-ზე 
* მოკლე ბიოგრაფია კრის ტერნერის არქივში  

კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები სნუკერში
კატეგორია:ინგლისური ბილიარდის მოთამაშეები
კატეგორია:ინგლისელი სნუკერისტები
კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1978
უოლტერ დონალდსონი

**უოლტერ დონალდსონი** (; დ. , კოტბრიჯი, შოტლანდია — გ. 1973, ბუკინგემშირი, ინგლისი) — შოტლანდიელი პროფესიონალი სნუკერისტი, სნუკერის მსოფლიო ჩემპიონატის ორგზის გამარჯვებული.

უოლტერ დონალდსონი პროფესიონალი უკვე 16 წლის ასაკში გახდა, მას შემდეგ, როდესაც მოიგო ეროვნული ჩემპიონატი ყმაწვილებს შორის. თუმცა თავისი სადებიუტო თამაში სნუკერის მსოფლიო ჩემპიონატზე მან გამართა 1933 წელს — მაშინ მან ნახევარფინალში დათმო ჯო დეივისთან. შემდეგ მან გამოტოვა კიდევ ხუთი ჩემპიონატი, ხოლო, როდესაც დაბრუნდა, მხოლოდ მეოთხედფინალს მიაღწია. როდესაც დაიწყო ომი, დონალდსონი ჯარში გაიწვიეს.

პირველივე ომისშემდგომ ჩემპიონატზე უოლტერმა დაამყარა ახალი რეკორდი სერიის სიდიდეში — ახლა ის შეადგენდა 142 ქულას, რაც იმ დროისთვის შესანიშნავი შედეგი იყო. უკვე შემდეგ პირველობაში დონალდსონი გამარჯვებული გახდა, მან ფინალში დაამარცხა ფრედ დეივისი ანგარიშით 82:63. ამგვარად, უოლტერი გახდა პირველი არაინგლისელი მოთამაშე, რომელმაც შეძლო მსოფლიო ჩემპიონატზე გამარჯვება.

თუმცა, უოლტერმა ვერ შეძლო შემდეგ წელს ტიტულის შენარჩუნება და დათმო ფრედ დეივისთან, მაგრამ მან პირველი ადგილი დაიბრუნა 1950 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე. შემდეგ მან ოთხჯერ ზედიზედ ითამაშა ფინალში, თანაც ყველა გადამწყვეტ მატჩში მას ეთამაშებოდა ფრედ დეივისი. მაგრამ დონალდსონმა ტურნირის მოგება მეტჯერ ვეღარ მოახერხა. ამ წარუმატებლობების შემდეგ მან თქვა, რომ იმედგაცრუებული იყო და წავიდა პროფესიონალური სნუკერიდან.

უოლტერ დონალდსონი გარდაიცვალა სახლში, ბუკინგემშირში, 1973 წელს და დღემდე ის ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ სნუკერისტად მთელი ისტორიის განმავლობაში.

## მიღწევები კარიერაში 
* მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში გამარჯვებული — 1947, 1950
* მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში ფინალისტი — 1948, 1949, 1951-1954

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Prosnookerblog-ზე 
* პროფილი Worldsnooker-ზე 

კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები სნუკერში
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
კატეგორია:შოტლანდიელი სნუკერისტები
კატეგორია:დაბადებული 4 იანვარი
კატეგორია:ედინბურგში დაბადებულები
Blue Foundation

**Blue Foundation** — ელექტრონული ჯგუფი ბრუკლინიდან. მისი წევრები არიან ტობიას უილნერი (ვოკალი, გიტარა, სინთეზატორი, ბიტი), კრისტინ სტუბ ტეგლბერგი (ვოკალი), ბო რანდე (სინთეზატორი) MC ჯაბერი (ვოკალი), ლას ჰერბსტი (დასატყმელი აკრავები) და ანდრეს უალენგი (ბას-გიტარა).

მათი მუსიკა ხასიათდება ლამაზი ქალური ვოკალით, ტრიპ-ჰოპის რიტმით. Blue Foundation ყველაზე ცნობილი გახდა ალბომით *Sweep Of Days*, რომელშიც შესული იყო სიმღერა „Sweep“, ეს სიმღერა გამოყენებულია ფილმში „მაიამის პოლიცია“.

ამასთანავე 2008 წელს კომპოზიცია „Eyes On Fire“ შევიდა ფილმის „ბინდი“ საუნდტრეკში.

## დისკოგრაფია 
;სტუდიური ალბომები
* *Blue Foundation* (April Records 2001)
* *Sweep of Days* (Virgin 2004)
* *Solid Origami* (Pop Group 2006)
* *Life of a Ghost* (EMI/Astralwerks 2007)
* *In My Mind I Am Free* (Dead People's Choice 2012)
* *In My Mind I Am Free / Reconstructed* (Dead People's Choice 2013)
* *Blood Moon* (2016)
* *Silent Dream* (2019)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
*http://www.lastfm.ru/music/Blue+Foundation

კატეგორია:ამერიკული პოპ-ჯგუფები
კატეგორია:1999 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
აწყურის ღვთისმშობლის ეკლესია

მინი|300პქ|აწყურის ღვთისმშობლის ეკლესიაჯაბა ლაბაძის ფოტო
**აწყურის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ აწყურში. დგას შუა სოფელში. განეკუთვნება XIX საუკუნეს.

ეკლესია დარბაზულია (8 X 5 მ), ნაგებია აგურით. შესასვლელი ორი აქვს: დასავლეთით და სამხრეთით. ორივე კარი სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით შიგნიდან ნახევარწრიული, ხოლო გარედან ხუთწახნაგა შვერილი აფსიდია, რომელშიც სიმეტრიულად განლაგებულია სამი ფართო სარკმელი (შუა ამოქოლილია). აფსიდის ჩრდილოეთ ნახევარში ერთი თაღოვანი ნიშია. დარბაზის გრძივ კედლებზე ორ-ორი წყვილი პილასტრია, რომლებსაც საბჯენი თაღები ეყრდნობა. პილასტრების მესამე (დასავლეთ) წყვილი შერწყმულია კუთხეებთან. ეკლესიის ჩრდილოეთ კედელში სამი სარკმელია, სამხრეთ კედელში - ორი. ერთი მრგვალი სარკმელი დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილშია.

ფასადები შეთეთრებულია. შენობის ოთხივე კუთხეს და საკურთხევლის შვერილის წიბოებს, მთელ სიმაღლეზე, რუსტების იმიტაციით გამოყვანილი თითო პილასტრი ასდევს. გრძივ და დასავლეთ ფასადზე პილასტრებს შორის კიდევ ორ-ორი ასეთი პილასტრია, რომლებიც შესაბამისი ფასადის სიბრტყეს სამ თითქმის თანაბარ ნაწილად ყოფს. თითოეულ ნაწილი ზემოდან ერთმანეთზე ბოლოებით გადაბმული ნახევარწრიული თაღებითაა დასრულებული. ყველა სარკმელს ორმაგი ლილვის ჩარჩო ევლება. სამხრეთ და დასავლეთ ფასადების შუა ნაწილში ბრტყლად გადახურული შესასვლელია მოქცეული, რომელთა თავზე ნახევარწრიული თაღით დასრულებული თითო ნიშია. დასავლეთ ფასადზე, კარის გვერდებზე, წყობის შეღრმავებით საფეხუროვან პოსტამენტზე დაყრდნობილი თითო მაღალი ჯვარია გამოსახული, მათ ზემოთ კი ორმაგი ლილვით მოჩარჩოებული თითო წრიული შეღრმავებაა. ეკლესიას აგურის ორსაფეხურიანი ლავგარდანი აქვს. დასავლეთ კედელზე დაშენებულია გეგმით კვადრატული სამრეკლო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ძიუდოს ევროპის ჩემპიონატი 2013

**ძიუდოს ევროპის ჩემპიონატი 2013** — რიგით 62-ე ევროპის ჩემპიონატი, რომელიც ჩატარდა უნგრეთის დედაქალაქ ბუდაპეშტში. შეჯიბრი მიმდინარეობდა 2013 წლის 25-დან 28 აპრილამდე.

## საპრიზო ადგილები 
### კაცები 
### ქალები 
## მედლების ცხრილი 
## შედეგების მიმოხილვა 
### კაცები 
#### –60 კგ 
#### –66 კგ 
#### –73 კგ 
#### –81 კგ 
#### –90 კგ 
#### –100 კგ 
#### +100 კგ 
#### გუნდები 
### ქალები 
#### –48 კგ 
#### –52 კგ 
#### –57 კგ 
#### –63 კგ 
#### –70 კგ 
#### –78 კგ 
#### +78 კგ 
#### გუნდები 
## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 
* 2013 EJC website

2013
ჯონ პულმანი

**ჯონ პულმანი** (; დ. 12 დეკემბერი, 1923, ინგლისი, დევონშირი — გ.  25 დეკემბერი, 1998, ქალაქი, ინგლისი) — ინგლისელი პროფესიონალი სნუკერისტი.

## ბიოგრაფია და კარიერა 
დაიბადა დევონშირში (ინგლისი). 1964 წელს გახდა ინგლისის სნუკერის ჩემპიონატის მოყვარულთა შორის ყველაზე ახალგაზრდა გამარჯვებული და ამის შემდეგ მალევე მიიღო პროფესიონალის სტატუსი. პირველად სნუკერის მსოფლიო ჩემპიონატზე გამოვიდა 1947 წელს, მაგრამ წააგო საკვალიფიკაციო რაუნდში ალბერტ ბრაუნთან, რომელიც ერთი წლით ადრე ჯონმა დაამარცხა სამოყვარულო პირველობის ფინალში. პალმენი ორჯერ გამოჩნდა ჩემპიონატის ფინალში, 1955 და 1956 წლებში, მაგრამ ორივეჯერ ტიტული დაუთმო ფრედ დეივისს. თავისი პირველი ჩემპიონის ტიტული ინგლისელმა მიიღო 1957 წელს, როდესაც ფინალში დაამარცხა ჯეკი რი ანგარიშით 39:34. მიუხედავად იმისა, რომ მსოფლიო პირველობა არ ტარდებოდა შემდეგი ექვსი წლის განმავლობაში, პალმენმა შეძლო თავისი წოდების შენარჩუნება განახლებულ, „ჩელენჯის“ ტურნირზე 1964 წელს — მან თავის კარიერაში მეორედ მოუგო დეივისს, 19:16. ჯონი კიდევ ექვსჯერ გახდა ჩემპიონის თასის მფლობელი (უკანასკნელი — 1968 წელს), მანამ, სანამ თავისი წოდება 1969 წელს სასტარტო მატჩში არ დაკარგა — მაშინ ის დამარცხდა თავის თანამემამულე ჯონ სპენსერთან — ანგარიშით 18:25. აღსანიშნავია, რომ ეს იყო პულმანის პირველი მარცხი 1957 წლიდან.

შემდეგ ჯერზე მან კვლავ მოახერხა ფინალში გასვლა, მაგრამ დათმო უელსელ რეი რიარდონთა, 33:37. ხოლო 1975 წელს ჯონმა მოიგო ახალი ტურნირი — Canadian Open.

ბოლო თამაში მსოფლიო ჩემპიონატზე პულმანმა ჩაატარა 1980 წელს — მაშინ ის პირველ წრეზე დამარცხდა ჯიმ ვიჩთან, 5:10. ორი წლის შემდეგ ჯონი წავიდა პროფესიონალებიდან, რის შემდეგაც სნუკერის მატჩების კომენტატორი გახდა ტელეარხ ITV-ზე

გარდაიცვალა სახლში, კიბიდან ჩამოვარდნის შედეგად.

## მიღწევები კარიერაში 
* მსოფლიო ჩემპიონატი გამარჯვებული — 1957, 1964 (ორჯერ), 1965 (სამჯერ), 1966, 1968
* მსოფლიო ჩემპიონატი ფინალისტი — 1955-1956, 1970
* News of the World Championship გამარჯვებული — 1954, 1957
* News of the World Championship ფინალისტი — 1958

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Worldsnooker-ზე 

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები სნუკერში
კატეგორია:დაბადებული 12 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი  25 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1998
კატეგორია:სნუკერის კომენტატორები
კატეგორია:ინგლისელი სნუკერისტები
სომბატჰეი

**სომბატჰეი** () — უნგრეთის სიდიდით მე-10 ქალაქი. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში, ავსტრიის საზღვრის სიახლოვეს. წარმოადგენს ვაშის მედიეს ადმინისტრაციულ ცენტრს. სომბატჰეი უნგრეთის უძველესი ქალაქია. აქ დაიბადა წმინდა მარტინე ტურელი.

სახელი მომდინარეობს უნგრული სიტყებიდან *„szombat“* (შაბათი) და *„hely“* (ადგილი), რაც მის საბაზრო ქალაქის ფუნქციებზე მიუთითებს. სწორედ შაბათობით იმართებოდა შუა საუკუნეების ბაზრობები. 

სომბატჰეი უნგრეთის უძველესი წერილობით დადასტურებული ქალაქია. იგი ახ. წ. 45 წელს რომაელებმა დააარსეს სახელით *კოლონია-კლაუდია-სავარიენსუმი* და ის წარმოადგენდა რომის პროვინციის — ზემო პანონიის დედაქალაქს.

## დაძმობილებული ქალაქები
სომბატჰეისთან დაძმობილებული ქალაქებია:
*  ფერარა (იტალია)
*  კაუფბოირენი (ბავარია, გერმანია)
*  კოლინგი (დანია)
* სისაკი (ხორვატია)
* ლაპეენრანტა (ფინეთი)
* მარიბორი (სლოვენია)
* რამათ-განი (ისრაელი)
* იოშკარ-ოლა (რუსეთი)

## იხილეთ აგრეთვე
* უნგრეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
*Aerial photography: Szombathely
* Official site of the Savaria Historical Festival 

კატეგორია:უნგრეთის ქალაქები
აწყურის წამებულის ეკლესია

**აწყურის წამებულის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ აწყურში. დგას სოფლის სამხრეთით, თეთრი გიორგის ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთით 450 მეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (7,9 X 5,6 მ) გეგმით სწორკუთხა, ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. წყობა ირეგულარულია. შესასვლელი დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან აქვს. ორივე კარი თაღოვანია. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი ვიწრო სარკმელია. დარბაზის გრძივ კედლებზე თითო პილასტრია, რომლებსაც ეყრდნობა ტლანქად ნაწყობი, დეფორმირებული ნახევარწრის ფორმის საბჯენი თაღი. მსგავსი ფორმისაა კამარაც.

დასავლეთ ფასადზე, კარის ზემოთ, შეღრმავებული ჯვარია გამოსახული. აგურის საფეხუროვანი ლავგარდნიდან შემორჩენილია ფრაგმენტები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ალექს ჰიგინსი

**ალექს ჰიგინსი** (; დ. , ბელფასტი, ჩრდილოეთი ირლანდია — გ. , ბელფასტი, ჩრდილოეთი ირლანდია) — ჩრდილოეთირლანდიელი პროფესიონალი სნუკერისტი. 1972 და 1982 წლების სნუკერის მსოფლიო ჩემპიონატის, 1983 წლის დიდი ბრიტანეთის სნუკერის ჩემპიონატის, 1978 და 1981 წლების მასტერსის, ასევე სხვა 20-ზე მეტი პროფესიონალური შეჯიბრის გამარჯვებული. თითქმის ორი ათწლეულის მანძილზე — 1970-იანების დასაწყისიდან დაწყებული 1980-იანების მიწურულამდე — ჰიგინსი ნებისმიერ მსხვილ ტურნირზე გამარჯვების პრეტენდენტთა სიაში იყო.

ალექს ჰიგინსი ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარული და ნიჭიერი სნუკერისტია სნუკერის ისტორიაში. მან მიიღო ზედმეტსახელი „ქარიშხალი“ თამაშის სწრაფი ტემპის გამო. მას, ჯიმი უაიტსა და რონი ო'სალივანს ზოგჯერ უწოდებენ სამ ყველაზე არაორდინალურ მოთამაშეს ბილიარდის ამ სახეობაში — თითოეულმა მათგანმა, თავის დროზე, შეძლო სნუკერის სათამაშო შესაძლებლობებისა და სნუკერზე წარმოდგენის გაფართოება ლამაზი და შემტევი სათამაშო სტილის მეშვეობით. ამასთან ერთად უნდა აღინიშნოს, რომ სწორედ ჰიგინსის წყალობით სნუკერის პოპულარობა მსოფლიოში მკვეთრად გაიზარდა.

## მიღწევები კარიერაში 
### გამოსვლების სტატისტიკა 
ქვემოთ მოცემულია ალექს ჰიგინსის გამოსვლების სტატისტიკა სეზონის სამ ძირითად ტურნირზე — მსოფლიო ჩემპიონატზე, დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატსა და მასტერსზე.

### პროფესიონალური ტურნირები 
#### გუნდური ტურნირები 
* World Doubles Championship გამარჯვებული (ჯიმი უაითთან ერთად) — 1984
* World Cup გამარჯვებული (ირლანდიის ნაკრების შემადგენლობაში) — 1985—1987

### არაპროფესიონალური ტურნირები 
* Northern Ireland Amateur გამარჯვებული — 1968
* All-Ireland Amateur გამარჯვებული — 1968
* British team championship გამარჯვებული — 1968
* Pontins Open () გამარჯვებული — 1977

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ალექს ჰიგინსის 69-ქულიანი სერია მჩ-1982-ის ნახევარფინალურ მატჩში — ვიდეო
* ალექს ჰიგინსი 1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონი ხდება — ვიდეო
* პროფილი Global Snooker-ზე  
* ბიოგრაფია The Guardian-ზე 
* პროფილი World Snooker-ზე 
* მოკლე ბიოგრაფია World Snooker-ზე 
* მოკლე ბიოგრაფია კრის ტერნერის არქივში  

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები სნუკერში
კატეგორია:ჩრდილოეთირლანდიელი სნუკერისტები
კატეგორია:დაბადებული  18 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
ტერი გრიფითსი

**ტერი გრიფითსი** (; დ. , ლანელი, უელსი) — უელსელი ყოფილი პროფესიონალი სნუკერისტი. 1979 წლის მსოფლიო ჩემპიონატისა და სხვა 19 პროფესიონალური შეჯიბრის გამარჯვებული. ტერი სნუკერის მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპიდან გასული პირველი გამარჯვებულია კრუსიბლში.

## სამოყვარულო კარიერა 
ყოფილ ფოსტალიონს, ტერი გრიფითსს ძალიან გრძელი სამოყვარულო კარიერა ჰქონდა. მან მოიგო ეროვნული სამოყვარულო პირველობა 1975 წელს, შემდეგ ორჯერ (1977 და 1978 წლებში) მოიგო ინგლისის ჩემპიონატი სნუკერში მოყვარულთა შორის. 1978 წელს გრიფითსი გადავიდა პროფესიონალებში.

## მწვრთნელის კარიერა 
ტერი გრიფითსი დამსახურებულად ითვლება სნუკერის საუკეთესო მწვრთნელად. თავისი დამსახურებების გამო, როგორც მოთამაშის ასევე ტრენერის, 2007 წელს ტერი დააჯილდოვეს OBE-ის საპატიო სტატუსით. მისი წყალობიტ მეინ-ტირში გამოჩნდნენ ისეთი ცნობილი მოთამაშეები, როგორებიცაა მარკ უილიამსი, მარკო ფუ, მარკ ალენი, ჯო პერი და ალისტერ კარტერი. წარსულში გრიფითსი აგრეთვე ეხმარებოდა სტივენ ჰენდრისა და სტივენ მაგუაიერს. სამწვრთნელო კარიერი გარდა ის ასევე კომენტატორობდა სნუკერის მატჩებს ტელეარხ BBC-ზე.

## თამაშის სტილი 
გრიფითსი დასაწყისიდან კარიერის ბოლომდე ქადაგებდა ფრთხილ და ნელ სნუკერს. ის ყოველთვის სერიოზულად და საფუძვლიანად ემზადებოდა ნებისმიერი სირთულის დარტყმისთვის, რამაც, შესაძლოა, ის მიიყვანა ამგვარ მიღწევებამდე კარიერაში.

## მიღწევები კარიერაში 
* მსოფლიო ჩემპიონატი გამარჯვებული — 1979
* მსოფლიო ჩემპიონატი ფინალისტი — 1988
* დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი გამარჯვებული — 1982 (1984 წლამდე არ იყო რეიტინგული ტურნირი)
* Benson & Hedges Masters ჩემპიონი — 1980
* Irish Masters ჩემპიონი — 1980—1982
* Welsh Professional Championship გამარჯვებული — 1985—1986, 1988
* World Cup ჩემპიონი (უელსის ნაკრების შემადგენლობაში) — 1979—1980
* Pontins Professional გამარჯვებული — 1981, 1985, 1986
* Lada Classic ჩემპიონი — 1982
* Pot Black Cup ჩემპიონი — 1984
* Belgian Classic (მოსაწვევი ტურნირი) ჩემპიონი — 1986
* Hong Kong Masters (მოსაწვევი ტურნირი) ჩემპიონი — 1985
* Malaysian Masters (მოსაწვევი ტურნირი) ჩემპიონი — 1984
* Singapore Masters (მოსაწვევი ტურნირი) ჩემპიონი — 1984
* ჩემპიონატი არტისტულ სნუკერში გამარჯვებული — 1992, 1994

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოკლე ბიოგრაფია Top-Snooker-ზე
* პროფილი World Snooker-ზე 
* Terry Griffiths' Matchroom 
* BBC-ის სტატია სიმღერა „Snooker Loopy“-ზე 
* ტექსტი სიმღერისა „Snooker Loopy“  

კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები სნუკერში
კატეგორია:უელსელი სნუკერისტები
კატეგორია:ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის წევრები
კატეგორია:სნუკერის მწვრთნელები
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:დაბადებული 16 ოქტომბერი
კლიფ თორბერნი

**კლიფ თორბერნი** (; დ. , ვიქტორია, კანადა) — კანადელი ყოფილი პროფესიონალი სნუკერისტი. დაიბადა ქალაქ ვიქტორიაში (კანადა). თორბერნი არის სნუკერის მსოფლიო ჩემპიონატის (1980 წელს) გამარჯვებული, ამ ტურნირის ორგზის ფინალისტი (1977 და 1983 წლებში) და მრავალი სხვა პროფესიონალური შეჯიბრის გამარჯვებული. ის ითვლება პირველ არაევროპოელ მოთამაშედ, რომელმაც ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა. თავისი ნელი თამაშის სტილისთვის მან მიიღო ზედმეტსახელი „მლესავი“. 1983 წელს სნუკერში მიღწევებისთვის ის დააჯილდოვეს კანადის ორდენით. ახლა კლიფი ცხოვრობს მშობლიურ ქალაქში და თამაშობს სნუკერს სამოყვარულო ტურნირებსა და ვეტერანების ტურებში.

## მიღწევები კარიერაში 
* მსოფლიო ჩემპიონატი გამარჯვებული — 1980
* მსოფლიო ჩემპიონატი ფინალისტი — 1977, 1983
* Australian Masters — 1983
* Goya Matchroom Trophy ჩემპიონი — 1985
* Scottish Masters ჩემპიონი — 1985, 1986
* Masters ჩემპიონი  — 1983, 1985, 1986
* Pot Black Cup ჩემპიონი — 1981
* World Cup (კანადის ნაკრების შემადგენლობაში) ჩემპიონი — 1982, 1990
* Canadian Open გამარჯვებული — 1974, 1978, 1979, 1980
* Canadian Professional გამარჯვებული — 1984, 1985, 1986, 1987

## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი World Snooker-ზე 
* მოკლე ბიოგრაფია Top-Snooker-ზე 
* მოკლე ბიოგრაფია კრის ტერნერის არქივში  

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები სნუკერში
კატეგორია:კანადელი სნუკერისტები
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სტივ დეივისი

**სტივ დეივისი** (; დ. , ლონდონი, ინგლისი) — ინგლისელი პროფესიონალი სნუკერისტი. ცხოვრობს ქალაქ ბრენტვუდში, ესექსის საგრაფოში. დაქორწინებულია, ჰყავს ორი ვაჟი. სტივ დეივისმა 102 ფინალიდან 73 მოიგო. 50 წლის ასაკში ის შედიოდა 16 საუკეთესო სნუკერისტის სიაში: მისი რეიტინგი მე-15 იყო 2007/2008 წლების სეზონზე. ახლა სტივი ტოპ-48 სნუკერისტში შედის და მეინ-ტურის ყველაზე ასაკოვანი მოთამაშეა.

## გამარჯვებები ტურნირებზე 
### რეიტინგული ტურნირები 
* მსოფლიო ჩემპიონატი (1981, 1983, 1984, 1987, 1988, 1989)
* Jameson International (1983, 1984)
* Fidelity Unit Trusts International (1987, 1988)
* BCE International (1989)
* დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი (1984—1987)
* Lada Classic (1984)
* Mercantile Credit Classic (1987, 1988, 1992)
* გრან-პრი (1985, 1988, 1989)
* British Open (1986, 1993)
* Asian Open (1992)
* European Open (1992)
* Welsh Open (1994, 1995)

### სხვა ტურნირები 
* მასტერსი (1982, 1988, 1997)
* Scottish Masters (1982, 1983, 1984)
* Jameson International (1981)
* Irish Masters (1983, 1984, 1987, 1988, 1990, 1991, 1993, 1994)
* Pot Black Cup (1982, 1983, 1991)
* დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატი (1980, 1981)
* Thailand Masters (1992)
* Canadian Masters (1986)
* China International (1998)
* Scottish Masters (1982, 1983, 1984)
* ინგლისის ჩემპიონატი სნუკერში პროფესიონალებს შორის (1981, 1985)
* British Open (1981, 1982, 1984)
* Wilsons Classic (1981)
* Lada Classic (1983)
* Pontins Professional (1982)
* Tolly Cobbold Classic (1982, 1983, 1984)
* Hong Kong Masters (1984, 1987)
* Camus China Masters (1986/87)
* Matchroom League (1987, 1988, 1989, 1990)
* Matchroom Professional (1989)
* Australian Masters (1986)
* World Matchplay (1988)
* European Grand Prix (1989)
* European Challenge (1991)
* World Series (1992)
* Belgian Challenge (1992)
* Red Bull Champions Super League (1998)
* Norwich Union Grand Prix (1989)
* Singapore Masters (1985)
* Continental Airlines London Masters (1990/91)

### ჯგუფური გამარჯვებები 
* გუნდური მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში (1982, 1983, 1985, 1986 — ყველა ტონი მეო-სთან ერთად)
* მსოფლიო თასი (ინგლისის ნაკრების შემადგენლობაში) (1981, 1983, 1988, 1989)
* World Masters (ელისონ ფიშერთან ერთად) (1991)

### სხვა შეჯიბრები 
* მსოფლიო ჩემპიონატი არტისტულ სნუკერში (1994, 1995, 1997)

## ადგილი მსოფლიო რეიტინგში 
## იხილეთ აგრეთვე 
* მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში

## რესურსები ინტერნეტში 
* სტივ დეივისი ცხოვრებისეული ფაქტები და სტატისტიკა Snooker-ზე 
* პროფილი World Snooker-ზე 
* სტივ დეივისის მაქსიმალური ბრეიკი 147 ვიდეო
* 1985 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალური პარტია. სტივ დეივისი — დენის ტეილორი
* ვიდეო

## ლიტერატურა 
* *STEVE DAVIS – SNOOKER CHAMPION (HIS OWN STORY)*. ავტორი: ბრაუნ რედფორდი, HC, DJ, Arthur Barker, 1981. 

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი სნუკერისტები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები სნუკერში
კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1957 
კატეგორია:ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის ოფიცრები
კატეგორია:სნუკერისტები 100-ზე მეტი სენჩერი-ბრეიკით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები