open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ენვერ ხაბაძე

**ენვერ სულეიმანის ძე ხაბაძე** (დ. 12 დეკემბერი, 1923, ბათუმი, საქართველოს სსრ, ასფსრ, სსრკ — გ. 27 ივნისი, 2001) — ქართველი მოცეკვავე და ქორეოგრაფი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1985), ახალგაზრდობისა და სტუდენტთა VI მსოფლიო ფესტივალის (მოსკოვი) ლაურეატი (1957).

## ბიოგრაფია
1939 წელს დაამთავრა ბათუმის ქორეოგრაფიული სასწავლებელი.

1938–1944 წლებში იყო აჭარის ასსრ სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლის (1939 წლამდე აჭარის ეთნოგრაფიული გუნდი) სოლისტი, 1944 წლიდან სოლისტი და ქორეოგრაფი, 1974 წლიდან სამხატვრო ხელმძღვანელი და მთავარი ქორეოგრაფი. 1948 წელს დააარსა აჭარის ასსრ ფილარმონიის „კავკასიური ცეკვის ანსამბლი“ (პირველი ქორეოგრაფიული ანსამბლი აჭარაში). 1967 წელს დააარსა ანსამბლი „სალაღობო“. დადგა 100–ზე მეტი ცეკვა. პირველად დადგა სცენაზე და ქორეოგრაფიულ სამყაროს გააცნო აჭარული სატრფიალო ცეკვა, სახელიც თავადვე უწოდა — „განდაგანა“. ენვერ ხაბაძემ ქართულ რეპერტუარში შემოიტანა ცეკვები „გადახვეული ხორუმი“ და „ოჰოი ნანა“; აგრეთვე: „ქართული“, „ფერხული“, ქორეოგრაფიული კომპოზიცია „ქაჯეთის ციხის აღება“ (ვეფხისტყაოსნის მიხედვით). 1948 წელს ნინო რამიშვილისა და ილიკო სუხიშვილის მიწვევით საქართველოს ცეკვის სახელმწიფო აკადემიურ ანსამბლში დადგა „გადახვეული ხორუმი“ და „ლაზური“, 1966 წელს კი აქვე განახორციელა „ხორუმის“ დადგმა. პირველმა შემოიტანა ქორეოგრაფიის მუსიკალურ ნაწილში ჭიბონის ხმოვანება. დგამდა ცეკვებს დრამატული თეატრებისთვის. მონაწილეობდა მრავალ დოკუმენტურ ფილმში ქართული ცეკვის შესახებ.

## ჯილდოები და აღიარება
* აჭარის ასსრ-ის დამსახურებული არტისტი
* 1957 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
* 1985 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* 1998 — ღირსების ორდენი

## ლიტერატურა
* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, გვ. 576, თბ., 2015.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2001
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები
კატეგორია:ქართველი ქორეოგრაფები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:აჭარის ასსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ე
𐤏

**𐤏** (**აინ**) — ფინიკიური დამწერლობის მეთექვსმეტე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს თვალს. ქართული შესატყვისია ო, ებრაული ע, არაბული غ და ع, ბერძნული Ο და Ω, ლათინური O, კირილური О და სხვ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 𐤏 — unicode.org
* Graphemica (𐤏)

კატეგორია:ფინიკიური ასოები
𐤐

**𐤐** (**პე**) — ფინიკიური დამწერლობის მეჩვიდმეტე ასო. სიმბოლურად გამოხატავს პირს. ქართული შესატყვისია პ, ებრაული פ და ף, არაბული ف, ბერძნული Π, ლათინური P, კირილური П და სხვ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 𐤐 — unicode.org
* Graphemica (𐤐)

კატეგორია:ფინიკიური ასოები
აგნეს ბურგუნდიელი

**აგნეს ბურგუნდიელი** (; დ. 1407 — გ. 1 დეკემბერი, 1476) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. ბურგუნდიის ჰერცოგ ჟან I-ისა და მარგარეტ ბავარიელის ქალიშვილი. ბურბონის ჰერცოგინია 1434-1456 წლებში როგორც შარლ I-ის მეუღლე. 

## ქორწინება და შვილები 
1435 წელს აგნესი ცოლად გაჰყვა ბურბონის ჰერცოგ შარლ I-ს, რომელთანაც შეეძინა თერთმეტი შვილი:
# ჟან II (1426-1488), ეწეოდა სასულიერო საქმიანობას, მამის გარდაცვალების შემდეგ გახდა ბურბონის ჰერცოგი, ცოლად ჰყავდა ჟანა დე ვალუა, თუმცა გარდაიცვალა უშვილოდ;
# მარი (1428-1448), ცოლად გაჰყვა ლოთარინგიის ჰერცოგ ჟან II-ს;
# ფილიპი (1430-1440), ბეჟოს ჰერცოგი, გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
# შარლ II (1434-1488), ლიონის არქიეპისკოპოსი და მცირე ხნით ბურბონის ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;
# იზაბელი (1436-1465), ცოლად გაჰყვა ბურგუნდიის ჰერცოგ შარლ I-ს;
# პიერ II (1438-1503), ბურბონის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ანა დე ვალუა რომელთანაც შეეძინა მხოლოდ ერთი ქალიშვილი;
# ლუი (1438-1482), ლიეჟის ეპისკოპოსი;
# მარგარიტა (1438-1483), ცოლად გაჰყვა სავოიის ჰერცოგ ფილიპო II-ს;
# კატრინი (1440-1469), ცოლად გაჰყვა გელდერის ჰეროცგ ადოლფ II-ს;
# ჟანა (1442-1493), ცოლად გაჰყვა ორანჟ-ნასაუს პრინც იოჰან II-ს;
# ჟაკი (1445-1468), მონტესპიერის გრაფი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;

## ლიტერატურა 
* O'Reilly, Elizabeth Boyle, How France Built Her Cathedrals, (Harper Brothers Publishers:London, 1921).

კატეგორია:დაბადებული 1407
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1476
კატეგორია:ვალუები
შარლ I (ბურბონის ჰერცოგი)

**შარლ I დე ბურბონი** (; დ. 1401 — გ. 4 დეკემბერი, 1456) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ბურბონის ჰერცოგ ჟან I-ისა და მარი ბერელის უფროსი ვაჟი. ბურბონისა და ოვერნის ჰერცოგი 1434-1456 წლებში. 

## ბიოგრაფია 
ჟანი დაიბადა 1401 წელს. იგი იყო ბურბონის ჰერცოგ ჟან I-ისა და მარი ბერელის უფროსი ვაჟი. 1424 წელს მიენიჭა კლერმონ-ან-ბევუას გრაფობა. 1434 წელს კი მისი ორივე მშობელი ერთდროულად დაიღუპა, რის შემდეგაც მამის მემკვიდრეობით მას ბურბონის ჰერცოგობა, ხოლო დედის ხაზით ოვერნის ჰერცოგობა ერგო. 

1425 წელს ცოლად შეირთო ბურგუნდიის ჰერცოგ ჟან I უშიშის ქალიშვილი აგნეს ბურგუნდიელი. მიუხედავად იმისა, რომ აგნესთან 11 შვილი ჰყავდა, მას ასევე ჰყავდა საყვარელიც, ჟანა დე ბურნანის სახით, რომელთანაც შეეძინა უკანონო ვაჟი, სახელად ლუი, რომელიც შემდგომში რუსილონის გრაფი და ბურბონ-რუსილონის დინასტიის დამაარსებელი გახდა. ცნობილია, რომ გამოჩენილი ერთგულებისათვის, მეფე ლუი XI-მ შარლს შესთავაზა თავის უფროს ქალიშვილ ჟანა დე ვალუაზე ქორწინება. 

შარლი აქტიურად იყო ჩაბმული ასწლიან ომში, სადაც იგი თავისი ცოლის ძმის, ბურგუნდიის ჰერცოგ ფილიპ III-ის მხარეს იბრძოდა. თუმცა შარლსა და ფილიპს შორის 1440 წელს დიდი განხეთქილება მოხდა და მათი ალიანსიც დაიშალა. იგი მეფე შარლ VII-ის მხარეს გადავიდა და დროებით ერთულად ემსახურა კიდეც. 

ცნობილია, რომ შარლი ერეოდა 1439-40 წლებში მიმდინარე დიდგვაროვანთა აჯანყებაში, რომელიც ცნობილია "პრაგერიას" სახელით. შარლ VII-მ ჩაახშო ამბოხი, შარლს კი მისი სამფლობელოების ნაწილი ჩამოართვა. შარლ I გარდაიცვალა 1456 წელს, თავის სამეფო კარზე. 

## შვილები 
### ლეგიტიმური შვილები 
# ჟან II (1426-1488), ეწეოდა სასულიერო საქმიანობას, მამის გარდაცვალების შემდეგ გახდა ბურბონის ჰერცოგი, ცოლად ჰყავდა ჟანა დე ვალუა, თუმცა გარდაიცვალა უშვილოდ;
# მარი (1428-1448), ცოლად გაჰყვა ლოთარინგიის ჰერცოგ ჟან II-ს;
# ფილიპი (1430-1440), ბეჟოს ჰერცოგი, გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
# შარლ II (1434-1488), ლიონის არქიეპისკოპოსი და მცირე ხნით ბურბონის ჰერცოგი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;
# იზაბელი (1436-1465), ცოლად გაჰყვა ბურგუნდიის ჰერცოგ შარლ I-ს;
# პიერ II (1438-1503), ბურბონის ჰერცოგი, ცოლად შეირთო ანა დე ვალუა რომელთანაც შეეძინა მხოლოდ ერთი ქალიშვილი;
# ლუი (1438-1482), ლიეჟის ეპისკოპოსი;
#მარგარიტა (1438-1483), ცოლად გაჰყვა სავოიის ჰერცოგ ფილიპო II-ს;
# კატრინი (1440-1469), ცოლად გაჰყვა გელდერის ჰეროცგ ადოლფ II-ს;
# ჟანა (1442-1493), ცოლად გაჰყვა ორანჟ-ნასაუს პრინც იოჰან II-ს;
# ჟაკი (1445-1468), მონტესპიერის გრაფი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;

### არალეგიტიმური შვილები 
# ლუი, რუსილონის გრაფი და ბურბონ-რუსილონელთა დინასტიის დამაარსებელი, საფრანგეთის მეფის ხელშეწყობით დააარსა წმინდა მიქაელის ორდერი;
# რენე, ნარბონის არქიეპისკოპოსი და სენ-სევერ-ლე-ვიკომტის აბატი.

## ლიტერატურა 
* Pernoud, Régine, Marie-Véronique Clin, Prof. Jeremy duQuesnay Adams, and Bonnie Wheeler, Joan of Arc, (St.Martin's Press:New York, 1986)
* Vaughan, Richard, Philip the Good, (The Boydell Press: London, 2004)

კატეგორია:დაბადებული 1401
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1456
კატეგორია:ბურბონები
ჩეშმეს სასახლე

**ჩეშმეს სასახლე** () — იმპერატორის სამოგზაურო სასახლე, მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგში. ააშენეს არქიტექტორ იური ფელტენის პროექტის მიხედვით იმპერატორ ეკატერინე II-ის დაკვეთით. ჩეშმეს ეკლესიასთან ერთად ქმნის უნიკალურ არქიტექტურულ ანსამბლს. 

სახელი ეწოდა ჩეშმეს ბრძოლაში რუსეთის გამარჯვების პატივსაცემად.

## ისტორია 
ტერიტორია, რომელზეც ამჟამად ციხესიმაგრეა განთავსებული იყო ჭაობიანი და უწოდებდნენ „ბაყაყების ჭაობს“ ან „კიკერიკის“. ჩრდილოეთის ომის შედეგად ეს მიწები რუსეთის სამეფო ოჯახის კუთვნილებაში გადავიდა.

1774 წელს ეკატერინე II-მ გადაწყვიტა აეშენებინა სამოგზაურო სასახლე, რათა დაესვენებინა მოგზაურობის პერიოდში საზაფხულო რეზიდენციაში. სასახლის მშენებლობას ხელმძღვანელობდა იური ფელტენი.  ჩეშმეს სასახლის მშენებლობა ჩეშმეს ეკლესიასთან ერთად დასრულდა 1777 წელს. 

სასახლის მეორე სართულზე მდებარე მრგვალ დარბაზს იყენებდნენ წმინდა გიორგის კავალრები იმპერატრიცასთან შეხვედრისას. რუსეთის მთავარმა სამხედრო ორდენმა აქ დააჯილდოვა კუტუზოვი, სუვოროვი და სხვა მხედართმთავრები.

არსებობს ლეგენდა, რომლის მიხედვითაც სწორედ ამ ადგილზე მიიღო იმპერატრიცამ ცნობა ჩეშმეს ბრძოლაში გამარჯვების შესახებ. თუმცა ეს სანდო წყარო არაა, გარდა ამისა სასახლეს 10 წელი ერქვა კიკერიკენის სასახლე ადგილის ფინური სახელიდან გამომდინარე. ჩესმენის სასახლე ეწოდა 1780 წელს ბრძოლაში რუსეთის გამარჯვებიდან 10 წლის შემდეგ. 

1796 წელს ეკატერინე II გარდაიცვალა და ციხესიმაგრე პავლე I-ის მმართველობაში გადავიდა, რომელიც გატჩინოს ანიჭებდა უპირატესობას და ჩეშმეს სასახლე პრაქტიკულად არ გამოიყენებოდა.

ალექსანდრე I-ის მმართველობის პერიოდში საზაფხულო რეზიდენცია მხოლოდ ორჯერ გამოიყენეს, თუმცა ისიც არაპირდაპირი დანიშნულებით. 

1919 წელს თავშესაფარი დახურეს, რის შემდეგაც სასახლეში საკონცენტრაციო ბანაკი „ჩეშმენკა“ განათავსეს. 1930-იან წლებში სასახლე გადასცეს ავტოსაგზაო ინსტიტუტს, ხოლო 1941 წელს ლენინგრადის საავიაციო ინსტიტუტს. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში სასახლე ძლიერ დაზიანდა. 1946 წელს იგი გაარემონტეს არქიტექტორ ა. ვ. კორიაგინის პროექტის მიხედვით და მასში განათავსეს ლენინგრადის აეროკოსმოსური ინსტიტუტი.

## ლიტერატურა
*Е. А. Тартаковская  /. Чесменский дворец. — Л.: Изобразительное искусство, 1927.
*М. Ф. Коршунова  /. Юрий Фельтен. — Л.: Лениздат, 1988. — С. 69—73. — 142 с. — ISBN 5-289-00117-4.
*Н. И. Баторевич  /. Чесменский дворец. — СПб.: Белое и Черное, 1997. — 160 с.

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ჟან II (ბურბონის ჰერცოგი)

**ჟან II დე ბურბონი** (; დ. 1426 — გ. 1 აპრილი, 1488) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. ბურბონის ჰერცოგ შარლ I-ისა და აგნეს ბურგუნდიელის ვაჟი. ბურბონის ჰერცოგი 1456-88 წლებში. 

## ბიოგრაფია 
ჟანი დაიბადა 1426 წელს საფრანგეთში. იგი იყო ბურბონის ჰერცოგ შარლ I-ისა და მისი მეუღლის, აგნეს ბურგუნდიელის პირველი შვილი. 1447 წელს ცოლად შეირთო საფრანგეთის მეფე შარლ VII-ისა და დედოფალ მარია ანჟუელის შუათანა ასული ჟანა დე ვალუა. 1456 წელს კი მამამისის, ჰერცოგ შარლის გარდაცვალების შემდეგ ჟანი ბურბონის ჰერცოგი ხდება. თუმცა, 1482 წელს მისი მეუღლე, ჟანა გარდაიცვალა, ისე, რომ ჟანს შვილი ვერ გაუჩინა. 

1483 წელს გარდაიცვალა საფრანგეთის მეფე ლუი XI, ტახტზე კი მისი მცირეწლოვანი ვაჟი შარლ VIII ავიდა. დედოფალი შარლოტა სავოიელი მეუღლის გარდაცვალების ამბავს გადაჰყვა, ამიტომაც ახალგაზრდა მეფეს რეგენტად თავისი უფროსი და, ანა დე ვალუა დაენიშნა, რომელიც გათხოვილი იყო ჟანის უმცროს ძმაზე, პიერ დე ბურბონზე. პიერი და ანა თანარეგენტები იყვნენ, რომლებმაც ჟანს მალევე უბოძეს საფრანგეთის კონეტაბლის წოდება. 

1484 წელს ჟანი მეორედ დაქორწინდა ნემურის გრაფ ჟაკ არმანიაკის ასულ კატრინ არმანიაკზე. კატრინმა 1487 წელს ჟანს ვაჟი გაუჩინა, რომელსაც ჟანი დაარქვეს, თუმცა ბავშვი ძალიან სუსტი იყო და მალევე დაიღუპა, თავად კატრინი კი მასზე მშობიარობას გადაჰყვა.

1487 წელს ჟანი მესამედ ქორწინდება თავისსავე ბიძაშვილზე, ვანდომის გრაფ ჟან დე ბურბონის ასულ ჟანა დე ბურბონზე. 1488 წელს ჟანამ მას ვაჟი გაუჩინა, რომელიც რამდენიმე საათში დაიღუპა. ამავე წლის 1 აპრილს დაიღუპა თავად ჟან II-ც, რომელსაც მემკვიდრე არ დარჩა, ამიტომაც ბურბონის ჰერცოგი მისი ძმა გახდა, მისი ცოლი კი მეორედ გათხოვდა. 

## ლიტერატურა 
* Bingham, Denis (1890). The Marriages of the Bourbons. New York: Scribner and Welford. ASIN B000V1RCR2.
* de Commynes, Philippe, Jean de Troyes, and Andrew Richard Scoble, The memoirs of Philip de Commines, Lord of Argenton, (George Bell and sons:London, 1906).

კატეგორია:დაბადებული 1426
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1488
კატეგორია:ბურბონები
ჟანა დე ვალუა (1435-1482)

**ჟანა დე ვალუა** (; დ. 4 მაისი, 1435 — გ. 4 მაისი, 1482) — ვალუას დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე შარლ VII-ის ასული. ბურბონის ჰერცოგინია 1456-82 წლებში როგორც ჟან II-ის პირველი მეუღლე. 

## ბიოგრაფია 
ჟანა დაიბადა 1435 წლის 4 მაისს საფრანგეთში. იგი იყო საფრანგეთის მეფე შარლ VII-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარია ანჟუელის შუათანა ასული. 

1447 წლის 23 დეკემბერს 12 წლის ჟანა ცოლად გაჰყვა თავის 21 წლის გარე ბიძაშვილს, ბურბონის ჰერცოგ შარლ I-ისა და აგნეს ბურგუნდიელის უფროს ვაჟ ჟან დე ბურბონს. 1456 წელს კი მისი მამამთილის გარდაცვალების შემდეგ ჟანი ბურბონის ჰერცოგი, ხოლო ჟანა ჰერცოგინია გახდა. მრავალწლიანი ქორწინებისდა მიუხედავად, მათ საერთო შვილები არ ჰყოლიათ. 

ცნობილია, რომ ჟანა ხელოვნების დიდი მფარველი იყო და იგი გამოსახულია ვან დაიკის ერთ-ერთ ტილოზე, რომელიც დღეს მუზეუმშია დაცული. 

ჟანა დე ვალუა გარდაიცვალა 1482 წლის 4 მაისს, საკუთარ დაბადების დღეზე, 47 წლის ასაკში, უშვილოდ. მის შემდეგ ჟანი კიდევ ორჯერ დაქორწინდა, მაგრამ მას შვილები არც შემდეგ ცოლებთან ეყოლა, რის გამოც 1488 წელს, მისი გარდაცვალების ტახტზე მისი ძმა ავიდა. 

## ლიტერატურა 
* Като правило, се използва датата 4 май 1482 година (Национален архив, X1A 1490, fol.95), от публикуваните от Joseph Vaesen и Étienne Charavay, Писма на Людовик XI.
*  Писмо на Луи XI в Белвил, датирано на 29 април 1482 година (в изложение Bulletin du Comité historique des monuments écrits de l’histoire de France: Histoire, sciences, lettres, том III, стр.244, Париж 1852)
*  Joseph Vaesen и Étienne Charavay Lettres de Louis XI. – Париж: Librairie Renouard, 1905. – Т. IX. – стр. 213.

კატეგორია:დაბადებული 4 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1435
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1482
კატეგორია:ვალუები
კატეგორია:საფრანგეთის პრინცესები
სმოლნის საკათედრო ტაძარი

**სმოლნის საკათედრო ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში, აგებულია 1746-1835 წლებში. შედის სმოლნის მონასტრის არქიტექტურულ ანსამბლში.  1990-2015 წლებში ეკლესიაში განთავსებული იყო კლასიკური მუსიკის მოედანი.

## ისტორია 
1740-იან წლებში იმპერატორმა ელისაბედ I-მა გამოაცხადა, რომ სმოლნის სახლის ადგილზე სურდა აეშენებინა მონასტერი, სადაც სიმშვიდეში გაატარებდა თავისი ცხოვრების უკანასკნელ წლებს. გეგმის შედგენა დაავალა არქიტექტორ ფრანჩესკო ბართოლომეო რასტრელის.

საფუძვის საზეიმო ჩაყრა გაიმართა 1748 წლის 30 ოქტომბერს. 1749 წლიდან, როგორც რასტრელის დამხმარე, მშენებლობას ხელმძღვანელობდა ქრისტიან კნობელი. 1751 წლისათვის დაასრულეს ფუნდამენტის ჩასხმა და დაიწყო ტაძრის მშენებლობა, რომელიც არნახული მასშტაბებით მიმდინარეობდა. ხაზინიდან დაფინანსებას არავინ იშურებდა. ტაძრის მშენებლობაზე ყოველდღიურად დაკავებული იყო პეტერბურგისა და კრონშტადტის გარნიზონების  2 000 ჯარისკაცი და იაროსლავლისა და კოსტრომის გუბერნიის 1 500 ხელოსანი. 

ტაძარი შენდებოდა ძალიან მალე, უკვე გამზადებული იყო საეკლესიო ჭურჭელიც, მოსკოვში ჩამოასხეს ზარები, რასტრელიმ შექმნა კანკელის ნახაზები, მაგრამ შვიდწლიანი ომის დაწყებამ პრუსიასთან სამშენებლო სამუშაოები შეაჩერა. ელისაბედ პირველის გარდაცვალების შემდეგ ეკლესიის მშენებლობა ნელ-ნელა შეჩერდა. 1762 წელს, რასტრელის იტალიაში წასვლის შემდეგ, სმოლნის ტაძრის მთავარი არქიტექტორი გახდა იური ფელტენი. 

1820-იან წლებში ნიკოლოზ I-ის ბრძანებით განაახლეს ტაძრის მშენებლობა. 1828 წელს გამოცხადდა კონკურსი ტაძრის გაფორმების შესახებ. ყველა სამუშაო დასრულდა 1835 წელს და ამავე წლის 20 ივლისს აკურთხეს კიდეც. თითქმის 90 წელი ტაძარში რეგულარულად მიმდინარეობდა ღვთისმსახურება და 1922 წლის 7 ოქტომბერს მიიღეს ტაძრის დახურვის გადაწყვეტილება და 1931 წელს ტაძარი დახურეს, ხოლო მანამდე, 1922 წლისათვის ტაძრიდან დაიტაცეს ყველა ფასეულობა. 

ტაძარს დახურვის შემდეგ იყენებდნენ დეკორაციების საწყობად. დიდი სამამულო ომის დასრულების შემდეგ ტაძარში ჯერ კიდევ შემორჩენილი იყო ნახევრად განადგურებული კანკელი. 1967 წელს დაიწყო ტაძრის სარესტავრაციო სამუშაოები, რომლის დასრულების შემდეგ აქ განათავსეს ლენინგრადის ისტორიის მუზეუმის ექსპოზიცია „ლნინგრადი დღეს და ხვალ“. კანკელი საბოლოოდ 1972 წელს ჩამოხსნეს.
 
1990 წელს ტაძარში გახსნეს საკონცერტო-საგამოფენო დარბაზი. 2004 წელს ჯვარი დაუბრუნეს თავის ადგილს.

2004 წლის ზაფხულში სმოლნის საკათედრო ტაძარი შევიდა ისააკის ტაძრის სახელმწიფო მუზეუმ-ნაკრძალის შემადგენლობაში. 

2010 წლიადან ტაძარში აღევლინება რეგულარული ღვთისმსახურება. 2010 წლის 7 აპრილს ტაძარში 87 წლის შემდეგ კვლავ აღევლინა საღვთო ლიტურგია. 2015 წელს ტაძარი დაუბრუნდა სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.

## ლიტერატურა 
*Михайлов А. Творчество Растрелли и традиции русской архитектуры (из истории создания Смольного монастыря) // Архитектурное наследство : журнал. — М.: Государственное издательство литературы по строительству и архитектуре, 1951. — № 1. — С. 62—66.

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ტაძრები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
საინჟინროს მეორე ხიდი

**საინჟინროს მეორე ხიდი** () — ხიდი სანქტ-პეტერბურგის ცენტრალურ რაიონში, ამჟამად ამოვსებულ აღდგომის არხზე (რომელიც მიედინება მდინარე ფონტანკიდან მდინარე მოკიამდე). მდინარე ფონტანკის სანაპიროზე, მიხაილოვის სასახლესთან ახლოს. ხიდის სიგრძეა - 25 მეტრი, სიგანე - 10 მ.

## ისტორია 
საინჟინროს მეორე ხიდი აგებულია 1824-1826 წლებში ინჟინერ პიერ-დომინიკ ბაზენისა და ე. კ. კლაპეირონის მიერ. ხიდი ერთმალიანია და ამობურცულია, ფასადებზე გაფორმებულია გრანიტის თაღებით.  საინჟინროს მეორე ხიდზე დამონტაჟებულია თუჯის მოაჯირები ორიგინალური ფოტოებით და ორი წყვილი ფანარი ხიდის დასაწყისში და დასასრულში, თუჯის მოაჯირის დაწყებამდე. 

საინჟნროს მეორე ხიდის რესტავრაცია მიმდინარეობდა 1952 წლიდან 1955 წლამდე და 1983 წელს. 

1986 წელს დაიგეგმა აღდგომის არხის ნაწილობრივი რეკონსტრუქციის პროექტი, მაგრამ ეს ჯერ კიდევ არ განხორციელებულა.

2003 წელს სანქტ-პეტერბურგის დაარსების 300 წლისთავთან დაკავშირებით აღდგომის არხი ნაწილობრივ აღადგინეს.

## ლიტერატურა 
*Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — 280 с.
*Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 49. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.
*Зодчие Санкт-Петербурга. XIX — начало XX века / сост. В. Г. Исаченко; ред. Ю. Артемьева, С. Прохватилова. — СПб.: Лениздат, 1998. — 1070 с. — ISBN 5-289-01586-8.
*Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.

## რესურსები ინტერნეტში
* 2-й Инженерный мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Инженерные мосты //Энциклопедия Санкт-Петербурга

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ბაღის პირველი ხიდი

**ბაღის პირველი ხიდი** () — ხიდი სანქტ-პეტერბურგში მდინარე მოიკაზე. მდებარეობს ცენტრალურ რაიონში. აკავშირებს საადმირალოს პირველ კუნძულსა და სპასკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა - 33,8 მეტრი, სიგანე - 20,4  მ.

## მდებარეობა 
აკავშირებს ბაღის ქუჩას გედების არხთან მდინარე მოიკის დასავლეთ სანაპიროსთან. ხიდი მდებარეობს ისტორიულ ადგილებთან ახლოს: მიხაილოვის ბაღი, ზაფხულის ბაღი, მარსის ველი და მიხაილოვის სასახლე. აყალიბებს ანსამბლს ქვემო გედების ხიდთან ერთად. დინების ზემოთ მდებარეობს საინჟინროს პირველი ხიდი, ქვემოთ ბაღის მეორე ხიდი. 

## სახელწოდება 
XVIII საუკუნიდან ატარებს სახელწოდებას ცარიცინის მეორე ხიდი ცარიცინის ველის (ამჟამად მარსის ველის) გამო. XIX საუკუნის დასაწყისში მიიღო მიხაილოვის სახელი მიხაილოვის სასახლის გამო. 1923 წლის 6 ოქტომბერს მიიღო ამჟამინდელი სახელწოდება ახლომდებარე ბაღების გამო.

## ისტორია 
პირველი ხის ხიდი ამ ადგილზე მონიშნულია 1716 წლის გეგმაზე. 70 წლის არსებობის შემდეგ 1798-1801 წლებში ხიდი გადააკეთეს და გახდა ერთმალიანი, ხოლო 30 წლის შემდეგ 1835-1836 წლებში იგი შეცვალეს  ერთმალიანი ქვის თაღოვანი ხიდით, რომლის ინჟინრები იყვნენ პეტრე ბაზენი, ანდრეი გოდმანი და ივან ბუტაცი.

1905 წელს ბაღის ქუჩის გასწვრივ დაგეგმილი ტრამვაის გამო, ხიდი შეისწავლეს ინჟინრების კომისიამ. კომისიამ ხიდის მდგომარეობა არადამაკმაყოფილებლად მიიჩნია. 1906-1907 წლებში  ხიდი გადააკეთეს ინჟინერ ანდრეი პშენიცკის პროექტის მიხედვით. არქიტექტურულ გაფორმების პროექტი შეიმუშავა არქიტექტორმა ლევ ილინმა. 

1910-1913 წლებში ხიდზე დაამონტაჟეს ახალი თუჯის მოაჯირები, რომლებიც ჩამოასხეს ქარხანა „Труд“-ში. 

მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, ლენინგრადის ბლოკადის დროს განადგურებული ხიდი აღადგინეს 1951, 1967 და 1969 წლების რესტავრაციის პერიოდში. ხიდის კაპიტალური რემონტი მიმდინარეობდა ასევე 2002-2003 წლებში. რეკონსტრუქციის პროექტი შეიმუშავა „მშენებლობაპროექტის“ ინსტიტუტმა.

## ლიტერატურა
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
*Пунин А. Л. Повесть о ленинградских мостах. — Л.: Лениздат, 1971. — 192 с.
*Пунин А. Л. Архитектура отечественных мостов. — Л.: Стройиздат, 1982. — 152 с.
*Бунин М. С. Мосты Ленинграда. Очерки истории и архитектуры мостов Петербурга — Петрограда — Ленинграда. — Л.: Стройиздат, 1986. — С. 186—189. — 280 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 231. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
*Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 110. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.

## რესურსები ინტერნეტში
* 1-й Садовый мост //СПб ГБУ «Мостотрест»

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
რუმინელი ხალხის ხსნის ტაძარი

**ხალხის ხსნის ტაძარი** — მთავარი მართლმადიდებლური ქრისტიანული ტაძარი რუმინეთში; მდებარეობს ბუქარესტში, 13 სექტემბრის ქუჩაზე. აშენდა 2007-2018 წლებში.

## ისტორია 
რუმინელი ხალხის ხსნის ტაძარი ტაძარი რუმინეთის პარლამენტის შენობის უკან მდებარეობს და მსოფლიოში მართლმადიდებლურ ტაძრებს შორის ყველაზე დიდია (120 მეტრი სიმაღლის). მისი მშენებლობა 2007 წელს დაიწყო და 250 მილიონი ევრო დაჯდა, ეზოს მოპირკეთება 150 მილიონი ევრო.

პროექტის იდეა ჯერ კიდევ მე-19 საუკუნის ბოლოს და მე-20 საუკუნის დასაწყისში გაჩნდა, მაგრამ ვერ შესრულდა.

მის აშენებას არაერთი კრიტიკა მოჰყვა და მას  „ფარაონული“ და  „ჩაუშესკური“ პროექტი უწოდეს, რადგან სწორედ მათ ახასიათებდათ მსგავსი პომპეზურობა, მასშტაბურობა და სიდიადისკენ სწრაფვა. ამის გამოხატულებაა ტაძრის უკან მდებარე ჩაუშესკუს მიერ აშენებული მსოფლიოში ყველაზე დიდი პარლამენტის შენობაც.

2018 წლის 25 ნოემბერს ახლადაშენებული ტაძარი აკურთხა მსოფლიო პატრიარქმა ბართლომეოს I-მა და რუმინეთის პატრიარქმა დანიელმა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*რუმინელი ხალხის ხსნის ტაძარი


კატეგორია:ევროპის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:რუმინეთის ღირსშესანიშნაობები
ოქროპირიძე

საკუთარი სახელი **ოქროპირიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე (ოქროპირიძე) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე
* ლეონიდე (ოქროპირიძე) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი
* პიროსი (ოქროპირიძე) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
პეტრეს დაღმართი

**პეტრეს დაღმართი** () — ისტორიული ნავსადგური სანქტ-პეტერბურგის ცენტრში, მდინარე დიდ ნევაზე. მდებარეობს მთავარი საადმირალოს დასავლეთ პავილიონში. 

## ისტორია 
ისტორიულად საადმირალოს ფლიგელებს შორის სანაპიროს აშენებამდე მდებარეობდა საადმირალოს ნავსადგური. 

პეტრეს დაღმართმა შემოინახა სახელწოდება, რომელიც უწოდეს მშენებლობის დროს. მან სახელი მიიღო იქვე მდებარე მოედნისაგან, რომელსაც ეწოდებოდა პეტრეს მოედანი. განსხვავებით დაღმართისაგან მოედანმა არაერთხელ გამოიცვალა სახელი (პეტრეს → სენატის → დეკაბრისტების → კვლავ სენატის).

პეტრეს დაღმართი ააშენა ინჟინერმა ანდრეი გოტმანმა სასახლის ნავსადგურთან ერთად 1820-1824 წლებში, რომელიც მდებარეობდა სასახლის გასასვლელში ნევაზე. თავად პეტრეს დაღმართი მდებარეობდა მთავარი საადმირალოს დასავლეთ პავილიონთან.

## ვაზები 
პეტრეს დაღმართზე აღმართეს პორფირის ვაზები. ისინი დაამონტაჟეს თუჯის კვარცხლბეკზე, ჩამოასხეს არქიტექტორ ლუდოვიკ შარლემანის პროექტის მიხედვით. აღნიშნული კვარცხლბეკები დაამზადეს სასახლის ნავსადგურის ლომების კვარცხლბეკთან ერთად. 

პორფირის ვაზები დაამზადეს შვედეთში. 1830 წელს ისინი ჩამოტანეს რუსეთში, როგორც შვედეთის მეფის საჩუქარი და 1832 წლამდე ტავრიდის სასახლეში იმყოფებოდა. ამის შემდეგ იგი დაამონტაჟეს სასახლის ნავსადგურში ლომებთან ერთად. საადმირალოს სანაპიროს გახსნასთან დაკავშირებით კი გადაიტანეს ამ ადგილზე. 

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
სასახლის ნავსადგურის ლომები

**სასახლის ნავსადგურის ლომები** () — ლომების ქანდაკებები, რომლებიც სასახლის ნავსადგურში აღმართეს 1832 წელს. ამჟამად ნავსადგური ლომებით მდებარეობს საადმირალოს სანაპიროზე. მხარეთმცოდნეების და ბლოგერების აზრით ეს ლომები არიან სანქტ-პეტერბურგის ყველაზე ცნობილი ლომები. 

ნავსადგურის უკანასკნელი გადაკეთების დროს ლომები განთავსებული იყო სასახლის ხიდთან ახლოს. ლომების ფიგურები ჩამოასხეს სპილენძისაგან 1832 წელს პეტერბურგის თუჯჩამომსხმელ ქარხანაში. ისინი დაამზადა ხელოსანმა იოჰან პრანგმა მოქანდაკე ივან პროკოფიევის მოდელის მიხედვით. ამავე ქარხანაში ლუდოვიკ შარლემანის ნახატების მიხედვით დაამზადეს ლომების კვარცხლბეკები.

## აღწერა 
სასახლის ნავსადგური წარმოადგენს გრძელ გრანიტის კიბეების დაღმართს დიდ ნევაზე. კიბის თავში სანაპიროს დონეზე დგას გრანიტის კვარცხლბეკები ლომების გამოსახულებით. 

ლომები დგანან თუჯის კვარცხლბეკებზე და შებრუნებულები არიან თავით ერთმანეთისაკენ. ცხოველების მკაცრი სახეები განსაკუთრებული და ექსპრესიულია, მტაცებლების ძალაზე და სისწრაფეზე მიუთითებს ფართო მკერდი, ძლიერი კლანჭები და კუნთიანი სხეულები.

## ისტორია 
სასახლის ნავსადგურის ტერიტორიაზე ლომების დადგმის იდეა პირველად გაჩნდა ლუიჯი რუსკას პროექტში 1717 წელს. 1828 წლის შემოდგომაზე იყო ნავსადგურისათვის ლომების დეკორატიული ქანდაკებების საკითხის გადაწყვეტის მცდელობა. ყველა ისტორიული დოკუმენტი მიუთითებს, რომ განიხილებოდა ფლორენციის ლომების კოპიოს დადგმა.

1828 წლიდან 1832 წლამდე ნავსადგურის მშენებლობაზე შესვენებაა, ხოლო 1832 წელს როდესაც იმპერატორი დაუბრუნდა ნავსადგურის მშენებლობის საკითხს, ლომები კვლავ დააბრუნეს 1832 წლის სექტემბერში.

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ძეგლები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის არქიტექტურა
სმოლნის მონასტერი

**სმოლნის მონასტერი** () — დედათა ყოფილი მართლმადიდებლური მონასტერი სანქტ-პეტერბურგში, რომელიც ფუნქციონირებდა 1744-1764 წლებში. ამ პერიოდში მონასტერი იმპერატრიცა ელისაბედ I-ის პირადი დაკვირვების ქვეში იყო, რომელსაც სურდა სიცოცხლის ბოლო წლების აქ გატარება. 1848 წელს ნიკოლოზ I-ის ბრძანებით ჩამოყალიბდა ახალი დედათა მონასტერი სახელწოდებით  ნოვოდევიჩის აღდგომის მონასტერი.

## ისტორია 
ელსაბედ I-ს სურდა აეშენებინა სავანე მცირე სასახლის ადგილზე სმოლნის სასახლის ტერიტორიაზე, იქ სადაც იმპერატრიცა ახალგაზრდობის პერიოდში დროგამოშვებით ცხოვრობდა. სამონასტრო კომპლექსში უნდა შესულიყო ტაძარი კარის ეკლესიით და საგანგებოდ მაღალი სამრეკლო, ასევე თავადთა შვილების ინსტიტუტი.

ტაძრის პროექტის შემუშავება დაავალეს სამეფო კარის არქიტექტორს ფრანჩესკო ბართოლომეო რასტრელის. სმოლნის საკათედრო ტაძრის მშენებლობა დაიწყეს 1748 წლის 30 ოქტომბერს. 1751 წელს ანსამბლის ყველა შენობის ფუნდამენტის ჩაყრის შემდეგ დაიწყეს კედლების ამოყვანა. მალე დაიწყო შვიდწლიანი ომი პრუსიასთან, რომლის დასრულების შემდეგ მშენებლობის დაფინანსება შეუძლებელი გახდა და მშენებლობაც ნელი ტემპით წარიმართა. 

უკანასკნელი 14 მონაზვნის დაღუპვის შემდეგ 1797 წელს მონასტერი გააუქმეს. სმოლნის მონასტერი 1835 წელს დაასრულა არქიტექტორმა ვასილი სტასოვმა. მაღალი სამრეკლო თანხების არქონის გამო ვერ ააშენეს. ტაძარში ღვთისმსხურება გაგრძელდა 1923 წლამდე. 

XXI საუკუნეში ყოფილი მონასტრის შენობაში განთავსებულია სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციოლოგიის ფაკულტეტის სხვადასხვა განყოფილებები. 2009 წლიდან ასევე განთავსებულია სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტოლოგიის ფაკულტეტი.

## კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტი 
1764 წელს ეკატერინე II-მ მონასტერთან დააარსა კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტი, რომლის გახსნაც გაიმართა 1764 წლის 28 ივნისს. იგეგმებოდა გოგონებისათვის ესწავლებინათ მონაზვნებს, რომლებიც მოვიდოდნენ სხვადასხვა მონასტრებიდან. თუმცა მონაზვნებმა ეს ვერ შეძლეს. საბოლოოდ ეკატერინე II-მ აღიარა, რომ მონასტერს არ შეეძლო მომავალი თაობის აღაზრდა.

## ლიტერატურა 
*Воскресенские монастыри // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
*Сойкин П. П. Смоленский Воскресенский ныне упраздненный монастырь // Православные русские обители: Полное иллюстрированное описание православных русских монастырей в Российской Империи и на Афоне. — СПб.: Воскресение, 1994. — С. 187. — 712 с. — 20 000 экз. — ISBN 5-88335-001-1.

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
მოკოლოდის ნაკრძალი

**მოკოლოდის ნაკრძალი** — კერძო, არამომგებიანი ნაკრძალი ბოტსვანის სამხრეთ ნაწილში. ნაკრძალი 1994 წელს დააარსა ფონდმა *Mokolodi Wildlife Foundation*. ნაკრძალი 30კმ²-ის ფართობს მოიცავს. ნაკრძალის ტერიტორიაზე სხვადასხვა სახეობის ფრინველი, ცხოველი და რეპტილია ბინადრობს, რომელთა ნაწილი იშვიათ და დაუცველ სახეობას მიეკუთვნება, ხოლო ნაწილი გადაშენების პირასაა. მოკოლოდის ნაკრძალი ეროვნული პროგრამის განხორციელებას უწყობს ხელს, რომლის მიზანის თეთრი მარტორქების პოპულაციის დაცვაა. 

მოკოლოდის ველური ბუნების ფონდის უმთავრესი მიზანი გარემოსდაცვითი და კონსერვაციის შესახებ განათლების ამაღლებაა. პარკის ტერიტორიაზე სხვადასხვა სახეობის არსება ბინადრობს: სამხრეთული თეთრი მარტორქები, სამხრეთ აფრიკული ლეოპარდები, სამხრეთ აფრიკული ჟირაფები, ზებრები, ანტილოპები, სპილოები, კუდუები, ლაქებიანი ავაზები, ლეოპარდები და იმპალები. პარკი თავშესაფრის სახით შეიქმნა, სადაც ბილიკთა ქსელია გაყვანილი, რომელიც ველური ბუნების ახლოდან ნახვის შესაძლებლობას იძლევა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Official Website 

## სქოლიო
კატეგორია:ბოტსვანის ეროვნული პარკები
კატეგორია:ბოტსვანის დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:1994 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კგალაგადის ტრანსსასაზღვრო პარკი

**კგალაგადის  ტრანსასაზღვრო პარკი** — ველური სამყაროს ნაკრძალი და საკონსერვაციო სივრცე სამხრეთ აფრიკაში. პარკი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკისა და ბოტსვანის ტერიტორიაზე მდებარეობს და ორ მომიჯნავე პარკს აერთიანებს:

* სამხრეთ აფრიკის კალაჰარის გემსბოკის ეროვნული პარკი
* ბოტსვანის გემსბოკის ეროვნული პარკი

პარკის საერთო ფართობი 37 000კმ²-ია. პარკის ტერიტორიის 3/4 ბოტსვანის ტერიტორიაზე მდებარეობს, 1/4  კი - სამხრეთ აფრიკის ტერიტორიაზე. 

2014 წლის სექტემბერიდან ბოტსვანის ეროვნული პარკის ნახევარი ბუნებრივი აირისმოპოვებისთვის გამოიყენება.

## ველური სამყარო
პარკი  უხვი, მრავალფეროვანი ველური ბუნებით გამოირჩევა. პარკის ტერიტორიაზე დიდი რაოდენობით ძუძუმწოვარი მტაცებლები: ლომები, ავაზები, აფრიკული ლეოპარდები და აფთრები ბინადრობენ. მიგრაციულ ჯოგებს შორის გამორჩეულია ლურჯი გნუების, სპრინგბოკების, კანებისა და წითელი კონგონების ჯოგები. პარკის ტერიტორიაზე 200-ზე მეტი სახეობის ფრინველი ბინადრობს, მათ შორის: ორბი, არწივი, კაკაჩა და ფრინველმდივანი. 

2005 წლიდა ეროვნული პარკი ლომების საკონსერვაციო ერთეულად და სამხრეთ აფრიკაში ლომების დასაყრდენად მიიჩნევა.

## !Xaus Lodge
2002 წლის ოქტომბერში ბოტსვანის მთავრობამ 580კმ² ფართობის ტერიტორია ადგილობრივი ხალხის: ბუშმენებისა და მაიერის თემებისთვის გამოყო. 277.69კმ² ბუშმენთა კულტურული მემკვიდრეობის მიწად, ხოლო 301.34კმ² - მაიერის კულტურული მემკვიდრეობის მიწად გამოცხადდა. ხელშეკრულების მიხედვით ამ მიწებს სამხრეთ აფრიკის ეროვნული პარკების უწყება განაგებს.  შეთანხმების თანახმად, თემებისთვის გარკვეული რაოდენობის თანხა გამოიყოფა, რათა ტურისტული საჭიროების კონსტრუქციები აიგოს. ლოჯებს !Xaus Lodge (ადგილობრივთა ენაზე გულს ნიშნავს) უწოდეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*South African National Parks website
**Map of the park
*Department of Environmental Affairs and Tourism website
*Photography and Safari guide to the Kgalagadi Transfrontier Park
*!Xaus Lodge - owned and run by the Khomani San and Mier communities

## სქოლიო
კატეგორია:ბოტსვანის ეროვნული პარკები
კატეგორია:კალაჰარის უდაბნო
კატეგორია:1931 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის ეროვნული პარკები
ყვითელი ჟილეტების მოძრაობა

[250პქ|მარჯვნივ|მინი|დემონსტრაცია ქალაქ [ვეზული|ვეზულში]]
**ყვითელი ჟილეტების მოძრაობა** () — საპროტესტო მოძრაობა საფრანგეთში, რომელიც დაიწყო 2018 წლის 17 ნოემბრის დემონსტრაციებით და მალევე გავრცელდა მეზობელ ქვეყნებში, როგორიცაა იტალია (), ბელგია და ნიდერლანდები ().

პროტესტის მიზეზი გახდა საწვავის ფასის მატება, საარსებო მინიმუმის ზრდა და არაპროპორციული საგადასახადო რეფორმა, რომელიც მომიტინგეთა აზრით დააწვება საშუალო კლასებს, განსაკუთრებით სოფლის და პერიურბანულ დასახლებებში. მოძრაობის მონაწილეები მოითხოვენ ამ ცვლილებების (რეფორმის) შეჩერებას და პრეზიდენტ ემანუელ მაკრონის გადადგომას.

მოძრაობა კარგად იყო ხილვადი საფრანგეთის ქალაქებში, მაგრამ სოფლად უჩვეულო მობილიზებას ჰქონდა ადგილი. პროტესტის სიმბოლოდ შერჩეულ იქნა ყვითელი ჟილეტი, რადგან 2008 წლიდან ყველა მძღოლი ვალდებულია ავტომანქანაში ჰქონდეს მაღალი გარჩევადობის ჟილეტი ტრანსპორტის მართვისას. შედეგად, შუქამრეკლი ჟილეტები ფართოდ ხელმისაწვდომი, იაფი და სიმბოლური გახდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:2018 წლის საპროტესტო აქციები
კატეგორია:პროტესტები საფრანგეთში
კატეგორია:აჯანყებები საფრანგეთში
ხუნწისებრნი

**ხუნწისებრნი** () — მცენარეთა ოჯახი, რომელიც თანამედროვე კლასიფიკიაციაში აღარ გამოიყენება. მის შემადგენლობაში შედიოდა ორი გვარი — მოცხარი და ხურტკმელი. ისინი ახლა ხურტკმელისებრთა ოჯახშია გაერთიანებული.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ხუნწისებრნი  — Germplasm Resources Information Network.

## სქოლიო 
*
კატეგორია:ფხიჯასნაირნი
სასახლის ნავსადგური

**სასახლის ნავსადგური** () — პატარა ნავსადგური მდინარე დიდი ნევის სანაპიროზე სანქტ-პეტერბურგში, რომელიც შეიქმნა არქიტექტორ კარლ როსის პროექტის მიხედვით XIX საუკუნის პირველ მეოთხედში და გააფორმეს ლომების ქანდაკებებით.

მდებარეობს მთავარი საადმირალოს, სასახლის ხიდისა და ზამთრის სასახლის ახლოს. 2008 წლის მდგომარეობით გამოიყენება სასეირნო კატერების მისაღებად, ხოლო 2004 წელს იყენებდნენ ასევე წყლის ავტობუსების გასაჩერებლად. 

ნავსადგური პრაქტიკულად არის ფართო გრანიტის კიბიანი დაღმართი მდინარე დიდ ნევაზე, რომლის ნაპირებზე, თუჯის კვარცხლბეკებზე განთავსებულია ლომების ქანდაკება, რომლებიც ერთმანეთისკენ არიან თავით შებრუნებულები.

## ისტორია 
ზამთრის სასახლის მიმდებარედ ნევის სანაპიროს გაფორმების პირველი იდეა გაჩნდა 1817 წელს. პირველი შემონახული გეგმა ეკუთვნოდა არქიტექტორ ლუიჯი რუსკას, რომელიც შექმნილი იყო ჯერ კიდევ საადმირალოს თხრილის აგებამდე.

სხვა პროექტი შემონახულია მ. ე. სალტიკოვ-შჩედრინის სახელობის რუსეთის ეროვნული ბიბლიოთეკის ესტამპების განყოფილებაში. იგი უცნობი მხატვრის ნამუშევარია, რომელზეც გამოსახულია ნავსადგური ორი მწოლიარე ლომის გამოსახულებით. 

სასახლის ნავსადგური ააშენეს 1820-1824 წლებში. იგი მდებარეობდა სასახლის გასასვლელის მხარეს მდინარე ნევაზე. ამჟამად ამ ადგილზე განთავსებულია სასახლის ხიდი.

ნავსადგური ააშენეს არქიტექტორ კარლ როსის ნახაზების მიხედვით ზამთრის სასახლის მიმდებარე ტერიტორიის კეთიმოწყობის პროექტის ფარგლებში. სამშენებლო სამუშაოებს თავად იმპერატორი ნიკოლოზ I კურირებდა, ხოლო აშენებდა ინჟინერი ანდრეი გოტმანი. ამავდროულად ააშენეს პეტრეს დაღმართი მთავარი საადმირალოს დასავლეთ პავილიონთან.

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ჩვეულებრივი ხურტკმელი

**ჩვეულებრივი ხურტკმელი** ან უბრალოდ **ხურტკმელი** () — ორლებნიანი მცენარე ხურტკმელისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია ევროპაში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, კავკასიაში, მცირე აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში; საქართველოში იზრდება მთის ზედა სარტყლის ტყეებში, ზღვის დონიდან 1500–2000 მ. მცენარის სიმაღლე 1–1,2 მ. აქვს 3-ფოთოლაკიანი ფოთლები, მუქი ნაცრისფერი ან მუქი ყავისფერი ქერქი. ახალი ყლორტები ცილინდრისებური, მონაცრისფრო, წვრილი ეკლებით და შავი ლაქებით დაფარულია. ფოთოლი ყუნწიანია, მომრგვალო ან კვერცხისებური ფორმა აქვს, სიგრძეში 6 სმ-მდეა; ყვავილი ორსქესიანი, მომწვანო ან მოწითალოა, ყვავის მაისში. ნაყოფი კენკრაა, აქვს ოვალური ან სფერული ფორმა, სიგრძეში 12 მმ-მდეა, მწვანე, ყვითელი ან მეწამული ფერისაა, მწიფს ივნის-აგვისტოში. ეს სახეობა ხურტკმელის მრავალი კულტურული ფორმის წინაპრად ითვლება.

## ლიტერატურა 
* Ribes Grossularia // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — С. 2. — XXI + 645 с.
* Губанов И. А. и др. 717. Grossularia reclinata (L.) Mill. (Ribes reclinatum L.) — Крыжовник отклонённый // Иллюстрированный определитель растений Средней России. В 3 т. — М.: Т-во науч. изд. КМК, Ин-т технолог. иссл., 2003. — Т. 2. Покрытосеменные (двудольные: раздельнолепестные). — С. 353. — ISBN 9-87317-128-9.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ხურტკმელი — საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.

## სქოლიო 
კატეგორია:მოცხარი
ალარჩინის ხიდი

**ალარჩინის ხიდი** () — ხიდი სანქტ-პეტერბურგის საადმირალოს რაიონში გრიბოედოვის არხზე. აკავშირებს კოლომენისა და პოკროვსკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა - 26,5 მეტრი, სიგანე - 15,8 მ. ხიდი არის რუსეთის ფედერაციის ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლი და იცავს სახელმწიფო.

## მდებარეობა 
მდებარეობს ინგლისის პროსპექტის კუთხეში. ხიდთან ახლოს მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის მეხუთე გიმნაზია, რომელშიც ქალაქში ერთ-ერთი პირველი ქალთა კურსები გაიხსნა (უფასო გაკვეთილები ალარჩინის ხიდთან). 

დინების ზემო მიმართულებით მდებარეობს მოგილევსკის ხიდი, ხოლო ქვემო მიმართულებით — კოლომენსკის ხიდი. 

უახლოესი მეტრისადგურია „სადოვაია“, რომელიც მდებარეობს 2 კილომეტრში.

## სახელწოდება 
აღნიშნული სახელწოდება ცნობილია 1761 წლიდან და წარმოიშვა ანდრეი ალატჩანინოვის გვარის დამახინჯებით, რომელიც აქვე ცხოვრობდა XVIII საუკუნის დასასრულს. 1790 წლამდე გამოიყენებოდა ფორმა ალარჩინოვის ხიდი, ხოლო ამჟამინდელი სახელწოდება ცნობილია 1776 წლიდან.

## ისტორია 
1753 წლისათვის ამ ადგილზე მოქმედებდა ხის ხიდი. 1783-1785 წლებში ააგეს ახალი ხიდი ტიპური პროექტის მიხედვით, რომელიც შეიმუშავეს კრიუკოვის არხის ხიდისათვის. ხიდი იყო ხის, სამმალიანი, მოპირკეთებული გრანიტით, შუა მალა იხსნებოდა. პროექტის ავტორი უცნობია. 1840 წელს გახსნადი მალა შეცვალეს, მუდმივი მალით.

1906-1908 წლებში ინგლისის ქუჩაზე ტრამვაის ხაზის მშენებლობის გამო ხიდი გადააკეთეს ინჟინრების ვიაჩესლავ ბერსის, ანდრეი პშენიცკისა და არქიტექტორ ალექსეი ზაზერსკის პროექტის მიხედვით.

## ლიტერატურა 
*Тумилович Е. В., Алтунин С. Е. Мосты и набережные Ленинграда. Альбом. — М.: Издательство Министерства Коммунального Хозяйства РСФСР, 1963. — 298 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 456. — 511 с.
*Новиков Ю. В. Мосты и набережные Ленинграда / Сост. П. П. Степнов. — Л.: Лениздат, 1991. — 320 с.
*Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 321. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.

## რესურსები ინტერნეტში
* Аларчин мост //СПб ГБУ «Мостотрест»
* Аларчин мост // Энциклопедия Санкт-Петербурга

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატლაბუჰი

**კატლაბუჰი** () — ჭალის ტბა უკრაინაში, ოდესის ოლქის იზმაილის რაიონში. მდებარეობს მდინარე დუნაის ქვემოწელში, ზღვის დონიდან დაახლოებით 1 მ სიმაღლეზე. გამოიყენება როგორც წყალსაცავი. მიეკუთვნება დუნაისპირა ტბათა ჯგუფს. ზედაპირის ფართობი 50-69 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 4 მ. ტბის სამხრეთი ნაპირები დაბალია, დაჭაობებული, ხოლო ჩრდილოეთი — ამაღლებული, ადგილ-ადგილ ფლატეებიანი. ერთვის მდინარეები: დიდი კოტლაბუჰი, ტაშბუნარი და ენიკა. ზამთარში იყინება. მდიდარია თევზით. ნაპირებზე გაშენებულია რამდენიმე დასახლებული პუნქტი.

## სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ხურტკმელი

**ხურტკმელი** () — მცენარეთა გვარი ხურტკმელისებრთა ოჯახისა (ადრე ხუნწისებრთა ოჯახი). ეკლიანი ბუჩქებია. მორიგეობით განლაგებული 3–5-ფოთოლაკიანი ფოთლები და მტევნებად შეკრებილი ორსქესიანი ყვავილები აქვთ. ნაყოფი ნაირფერი (თეთრი, ყვითელი, მწვანე, წითელი ან შავი), მრავალთესლიანი ცრუ კენკრაა. გვარში გაერთიანებულია 50-მდე სახეობა, რომლებიც ბუნებრივადაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ამერიკაში, ევროპასა და აზიაში. ყოფილ სსრკ-ში ხურტკმელის სამი სახეობა იზრდებოდა, მათგან საქართველოში 1 — Grossularia reclinata იზრდება; გვხვდება მთის ზედა სარტყლის ტყეებში, ზღვის დონიდან 1500–2000 მ. ეს სახეობა ხურტკმელის მრავალი კულტურული ფორმის წინაპრად ითვლება.

თანამედროვე კლასიფიკაციაში ხურტკმელი, როგორც გვარი აღარ გამოიყენება და მისი სახეობები მოცხარის გვარში ერთიანდება. ხურტკმელი მიიჩნევა ქვეგვარად ().

ხურტკმელი ერთ-ერთი ადრეულა კენკროვანი კულტურაა. მსხმოიარობას იწყებს დარგვიდან მე-2–მე-3 წელს. ზრდასრულ
ნარგაობათა მოსავლიანობა 25–30 ტ/ჰა აღწევს. ხურტკმელის კენკრა შეიცავს (%-ობით): შაქრებს 8 — 11, ორგანულ მჟავებს 1,2–1,7, პექტინოვან ნივთიერებებს 0,88; C (30– 60 მგ 100 გ წვენში), B6, P ვიტამინებს, A პროვიტამინს (კაროტინი), რკინის მარილებს, ფოსფორს. ხურტკმელის მწიფე და მკვახე კენკრას იყენებენ გადასამუშავებლად (მურაბა, კომპოტი), მწიფეს — საჭმელად (როგორც ნედლად, ისე გაყინულს), აგრეთვე საღვინედ და წვენებისათვის.

ცნობილია ხურტკმელის 1500-მდე ჯიში, რომლებიც იყოფა ევროპული და ამერერიკული წარმოშობის ჯიშებად. ყოფილ სსრკ-ში დარაიონებული იყო 100-ზე მეტი ჯიში. ხურტკმელს შედარებით დიდ ზიანს აყენებენ ხერხიები.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
*
კატეგორია:ხურტკმელისებრნი
პეტერგოფის კაპელა

**პეტერგოფის კაპელა** () — უმოქმედო  მართლმადიდებლური ტაძარი პეტერგოფში, ალექსანდრიის პარკში. აგებულია 1831-1834 წლებში. 

## ისტორია 
1829 წელს, კოტეჯის მშენებლობის დასრულების შემდეგ დადგა კარის ეკლესიის აგების აუცილებლობა. ადგილი მომავალი ეკლესიისათვის შეარჩია თავად იმპერატორმა ნიკოლოზ I-მა.

გეგმა და ფასადების პროექტი შეასრულა ცნობილმა გერმანელმა ხუროთმოძღვარმა კარლ ფრიდრიხ შინკელმა. მშენებლობის მეთვალყურეობას კი ახორციელებდა არქიტექტორი ადამ მენელასი, რომლის გარდაცვალების შემდეგ, 1831 წლის სექტემბრიდან მისი როლი შეითავსა იოსებ შარლემანმა. 

ეკლესიის საძირკვლის საზეიმო ჩაყრა გაიმართა 1831 წლის 24 მაისს, რომელიც შეასრულა იმპერატორის მოძღვარმა ნიკოლოზმა.  1834 წლის ზაფხულში ეკლესიის მშენებლობა დასრულდა და ამავე წლის 3 ივლისს შედგა ტაძრის საზეიმო კურთხევის ცერემონია. აკურთხეს ალექსანდრე ნეველის სახელზე. კურთხევის ცერემონია კვლავ პროტოპრესვიტერმა ნიკოლოზმა წარმართა. 

ტაძარი იყო იმპერატორების ოჯახის კარის ეკლესია, ღვთისმსახურება მასში მხოლოდ ზაფხულის განმავლობაში აღევლინებოდა. 

1918 წელს ეკლესია საბჭოთა ხელისუფლებამ დახურა. 1920 წელს შენობაში გახსნეს მუზეუმი, მაგრამ მალევე დახურეს. 1933 წელს მისი კაპიტალური რემონტის შემდეგ შენობაში განათავსეს პარკ ალექსანდრიის ისტორიის მუზეუმი. 

მეორე მსოფლიო ომის დროს კაპელა მნიშვნმელოვნად დაზარალდა. 1970-1999 წლებში მიმდინარე სარესტავრაციო სამუშაოების დასრულების შემდეგ მასში კვლავ მუზეუმი გაიხსნა.

შენობა აკურთხეს, მაგრამ მასში ღვთისმსახურება არ მიმდინარეობს. 2003 წელს ეკლესიის შენობას კვლავ სარესტავრაციო სამუშაოები ჩაუტარდა, რომლის დასრულების შემდეგ 2006 წლის 4 ივნისს ეკლესია საზეიმოდ აკურთხა სანქტ-პეტერბურგისა და ლადოგის მიტროპოლიტმა ვლადიმირ კოტლიაროვმა. 

2006 წლის 26-27 სექტემბერს შენობაში დასვენებული იყო იმპერატრიცა მარია თევდორეს ასულის ნეშტი, რომელიც ჩამოასვენეს დანიიდან რათა დაეკრძალათ სანქტ-პეტერბურგის პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრეში.

## ლიტერატურა 
*Автономов А. А. Историко-статистическое описание Императорских придворных церквей в г. Петергофе и его окрестностях. — СПб., 1888
*М. И. Путеводитель по Петергофу. — СПб., 1909
Памятники архитектуры пригородов Ленинграда. — Л.: изд. «Стройиздат», 1985. — С. 450—451
*Сурков С. А. Судьбы храмов, духовенства, и мірян Петергофа в годы испытаний. — СПб., 2005. — С. 13—18
*Imperial Palaces in the vicinity of Saint Petersburg. Peterhof. — Paris, 1992. — p. 65

## რესურსები ინტერნეტში
* Народный каталог православной архитектуры

კატეგორია:პეტერგოფის ტაძრები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ალექსანდრინო

300px|მინი
**ალექსანდრინო** () — პარკი, რომელიც მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის კიროვის რაიონში, სტაჩეკის პროსპექტის, სახალხო მილიციის პროსპექტისა და კოზლოვის ქუჩებს შორის. პარკი ვეტერანების პროსპექტის საშუალებით იყოფა ორ ნაწილად ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილებად. პარკის ფართობია — 110,52 ჰა) და ულიანკას (სამხრეთი ნაწილი. ულიანკის ნაგებობები განადგურდა, ხოლო ალექსანდრინოს მთავარ სახლის გალერეა და აღმოსავლეთ ფლიგელი განადგურდა. 1960-იან წლებში შენობის რეკონსტრუქცია მიმდინარეობდა. პარკზე სამშენებლო ტექნიკის გატარების გადაწყვეტილება, რომელიც გასცა ისტორიული ძეგლების დაცვის საქალაქო კომიტეტმა, სასამართლომ უკანონოდ ცნო.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Александрино
* «Александрино», лесопарк 
* Современное состояние лесопарка «Александрино»

## სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ყანჩელი

საკუთარი სახელი ** ყანჩელი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ყანჩელი — ქართველი იურისტი და ლიტერატორი
* გია ყანჩელი — ქართველი კომპოზიტორი, საქართველოს სახალხო არტისტი
* ივანე ყანჩელი — ქართველი ოფიცერი
* სალომე ყანჩელი — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ნანუკა ჟორჟოლიანი

**ნანუკა (ნანა) ჟორჟოლიანი** (დ. 26 ივნისი, 1979, თბილისი) — ქართველი ჟურნალისტი, ტელეწამყვანი და პოლიტიკოსი.

## ბიოგრაფია 
ნანუკა (ნანა) ჟორჟოლიანი დაიბადა 1979 წლის 26 ივნისს. დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი. 1999 წელს დაიწყო მუშაობა გადაცემა „ალიონში“, „პირველ არხზე“. 2001 წელს გადავიდა ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ზე. მუშაობდა პოლიტიკური სიახლეების მიმართულებით. 2008 წელს იყო რეპორტიორი რუსეთ-საქართველოს ომში. 2009 წლიდან 2019 წლამდე ჰქონდა საავტორო გადაცემა „ნანუკას შოუ“, რომელიც 2009–12 წლებში იმედზე, ხოლო 2013–19 წლებში რუსთავი 2-ზე გადიოდა. 2019 წლიდან გადავიდა „მთავარ არხზე“ სადაც მიჰყავს გადაცემა „სხვა ნანუკა“. ასევე, 2005–07 წლებში იყო ნატოს საინფორმაციო ცენტრის დირექტორი. 2020 წლის 23 სექტემბერს „ძალა ერთობაშიამ“ წარადგინა წყალტუბოს, სამტრედიის, ვანისა და ხონის მაჟორიტარობის კანდიდატად. მან ხმების 31,52 % (25 806) მიიღო და მეორე ადგილი დაიკავა.

განქორწინებულია. ჰყავს ორი შვილი: მარიამ გეგუჩაძე და საბა კოდუა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ნანუკა ჟორჟოლიანის ოფიციალური facebook-გვერდი
* სხვა ნანუკა
* ნანუკა ჟორჟოლიანის ოფიციალური instagram-გვერდი

## სქოლიო
ნანუკა
კატეგორია:დაბადებული 26 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ქალი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქართველი ტელეწამყვანები
კატეგორია:ქართველი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:თამარ მეფის ორდენის მფლობელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კიტაი

**კიტაი** () — ჭალა-ლიმანის ტიპის ტბა უკრაინაში, ოდესის ოლქის იზმაილისა და კილიის რაიონებში. მდებარეობს მდინარე დუნაის ქვემოწელში, ზღვის დონიდან 1 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 60 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 5 მ. ქვაბული წაგრძელებული ფორმისაა, რომელიც ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 24 კმ-ზე. შედგება ჩრდილო და სამხრეთ ნაწილისაგან, რომლებიც დაახლოებით 600 მ სიგანის სრუტითაა შეერთებული, რომელზედაც ხიდია აღმართული. წყალსატევის ცენტრალური ნაწილის ფსკერი დაფარულია ნაცრისფერი ლამით. ერთვის მდინარეები: ენიკოი, კირგიჟ-კიტაი და ალიიაგა. ზამთარში იყინება. ტბის წყალი გამოიყენება სარწყავად. მდიდარია თევზით.

## სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ხურტკმელისებრნი

**ხურტკმლისებრნი** () — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ბუჩქებია, მორიგეობით განლაგებული, თათისებრ დანაკვთული ფოთლები აქვთ. ყვავილები აქტინომორფულია ორ- ან ერთსქესიანი, უმეტესად შეკრებილია მტევნებად, იშვიათად მცირეყვავილიან პატარა ქოლგებად ან კონებად, ზოგჯერ მარტოულია. ნაყოფი კენკრისებრია და მრავალთესლიანი. ოჯახში 2 (ან 1; იხ. ხურტკმელი) გვარია (150-მდე სახეობა), რომლებიც გავრცელებულია ევრაზიის, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის ზომიერ სარტყელში. კავკასიაში ამ ოჯახის 5 სახეობა გვხვდება, საქართველოში — 4. ცნობილია მოცხარისა და ხურტკმელის უამრავი კულტურული ფორმა.

## ლიტერატურა 
*
კატეგორია:ფხიჯასნაირნი
გრინვეი საქართველო

**გრინვეი საქართველო** — ავტოსატრანსპორტო საშუალებების ტექნიკური ინსპეტირების ყველაზე დიდი კომპანიაა საქართველოში, რომელიც მომხმარებელს საერთაშორისო სტანდარტების სერვისს სთავაზობს. კომპანიის მომსახურების ცენტრები ქვეყნის 26 წერტილშია განლაგებული. *გრინვეი საქართველო* მაღალმთიანი რეგიონების მოსახლეობას სამი მობილური სადგურით ემსახურება. 

*გრინვეი საქართველოს* პარტნიორია ავტომობილების ტექნიკური ინსპექტირების მსოფლიო ლიდერი კომპანია „Applus+”, რომელიც მსოფლიოს 70 ქვეყანაში ოპერირებს. „Applus+”-ის საერთაშორისო გამოცდილების გათვალისწინებით, პირველად საქართველოში ჩამოყალიბდა ევროპული სტანდარტების მქონე ტექნიკური ინსპექტირების კომპანია *გრინვეი საქართველო*.

საერთაშორისო სტანდარტის უზრუნველსაყოფად გრინვეი საქართველოს მსოფლიოში ცნობილ ავტოტექინსპექტირების აღჭურვილობის მწარმოებელ კომპანია Actia -სთან თანამშრომლობს. ტექინსპექტირების პროცესში *გრინვეი საქართველო* „actia-ს“ ტექნოლოგიას და აპარატურას იყენებს.

*გრინვეი საქართველოში* 350 ადამიანია დასაქმებული. დასაქმებულებმა გადამზადება ესპანეთში გაიარეს. კომპანიის თანამშრომლები კვალიფიკაციის ასამაღლებელ ტრენინგებს, როგორც ქვეყნის შიგნით, ასევე მის ფარგლებს გარეთ აქტიურად გადიან.

## სავალდებულო ტექნიკური დათვალიერება 
საქართველოსა და ევროპის კავშირს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმების ფარგლებში, საქართველომ აიღო ვალდებულება, განახორციელოს ავტომანქანების ტექდათვალიერების რეფორმა.  2018 წლის 1 ოქტომბრიდან ავტომობილების ტექნიკური ინსპექტირება  უკვე სავალდებულო გახდა 3.0 და მეტი ძრავის მქონე მანქანებისთვის, 2019 წლის 1 იანვრიდან კი - ყველა სხვა სატრანსპორტო საშუალებებისთვის.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს კომპანიები