open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბელაია-კალიტვის ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების ტაძარი

**ბელაია-კალიტვის ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების ტაძარი** () — მართლმადიდებლური ტაძარი ბელაია-კალიტვაში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონსკის ეპარქიას. 

მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, ქ. ბელაია-კალიტვა, ბოლშაიის ქუჩა № 2.

## ისტორია 
კაზაკების პირველი დასახლება თანამედროვე ქალაქის ტერიტორიაზე იყო უსტ-ბელოკალიტვენსკაია, რომელიც დაარსდა 1703 წელს პეტრე I დიდის ბრძანებით. 40 წლის შემდეგ კაზაკებმა სტანიცაში ააშენეს ერთსაკურთხევლიანი ხის ეკლესია. იგი აკურთხეს ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანების სახელზე. ეკლესიის მრევლი ამ პერიოდისთვის მოითვლიდა 450 ადამიანს. 1866 წლიდან ტაძართან მუშაობდა სამრევლო სკოლა. აღნიშნული ეკლესია კვლავ მუშაობს 1890 წლისთვის.

დროთა განმავლობაში ტაძარი დაძველდა და უკვე მრევლსაც აღარ ჰყოფნიდა არსებული ფართი. სტანიცის ადგილობრივმა ხელმძღვანელობამ გადაწყვიტა აეშენებინათ ახალი, ქვის სამსაკურთხევლიანი ეკლესია. ქვის ეკლესია ააგეს 1904-1905 წლებში. ეკლესიის მარჯვენა საკურთხეველი წინასწარმეტყველ ელიას სახელზე აკურთხეს, მარცხენა კი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის, მირონ-ლუკიის მთავარეპიკოპოსის სახელზე. 

ეკლესია დაიხურა 1930-იან წლებში, მას მოხსნეს გუმბათი და ჯვარი, ჩამოიღეს კანკელი, დაანგრიეს სამრეკლო. 

მეორე მსოფლიო ომის დროს აღდგა ღვთისმსახურება, მაგრამ 1961 წელს ეკლესია კვლავ დაიხურა. მასში განათავსეს პიონერთა სახლი, ახლოს კი დადგეს ლენინის ძეგლი. 

ეკლესიის შენობა აღადგინეს და მორწმუნეებს დაუბრუნეს 1988 წელს. დაიწყო მისი რესტავრაცია. 

ამჟამად ეკლესიაში გახსნილია ბიბლიოთეკა, მუშაობს საკვირაო სკოლა. ეკლესიის წინამძღვარია ვლადიმირი (გნოევოი).

## რესურსები ინტერნეტში
* Белая Калитва. Церковь Введения во храм Пресвятой Богородицы.
* Приходы . Волгодонская епархия.
* Приход храма Введения во храм Пресвятой Богородицы

კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
სიამ-პარკი

**სიამ-პარკი** აკვაპარკი კუნძულ ტენერიფეზე (მის სამხრეთ ნაწილში), (კანარის კუნძულები, ესპანეთი). მთელი ატრაქციონების, შენობების, რესტორნების ჩათვლით მოიცავს 18, 5 ჰექტარ ტერიტორიას. პარკი გაფორმებულია სიამის თემატიკაზე. პარკი გახსნა ტაილანდის პრინცესამ. ჰყავს იგივე მფლობელი, რომელიც ლოპო-პარკს. ამის წყალობით, შესაძლებელია ორმაგი ბილეთის შეძენა ფასდაკლებით, რაც მნახველს საშუალებას აძლევს ორივე პარკი მოინახულოს ერთდროულად.  

## ისტორია
პარკის მშენებლობა დაიწყო 2004 წელს. მის მშენებლობაზე დაიხარჯა 52 მლნ. ევრო თავდაპირველად მისის გახსნა იგეგმებოდა 2007 წლის მაისში, მაგრამ მშენებლობასტან დაკავშირებული პრობლემების გამო ის მხოლოდ 2008 წლის 17 სექტემბერს გაიხსნა.  

პარკი გაშენდა მაღლობზე, სადაც ხდება 700 მ³ ზღვის წყლის გადაქაჩვა ყოველდღიურად. მას შემდეგ, რაც წყალი გამოიყენება ატრაქციონებში, პარკი იყენებს მას მცენარეთა მოსარწყავად. 

პარკის ტერიტორიაზე მდებარეობს ტაილანდური და ადგილობრივი სამზარეულოს 5 რესტორანი.  

TripAdvisor-ის (მოგზაურთა ამერიკული საიტი) მიერ ითვლება ევროპის საუკეთესო აკვაპარკად.
## რესურსები ინტერნეტში
*სიამ-პარკი

კატეგორია:ესპანეთი
კატეგორია:ტურიზმი
კატეგორია:ესპანეთის პარკები
კატეგორია:პარკები
კატეგორია:ესპანეთის ღირსშესანიშნაობები
სერებრიაკოვის სახლი

**სერებრიაკოვის სახლი** () — უძველესი სამსართულიანი სახლი ტაგანროგში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია.  სახლი აგებულია XIX საუკუნის მეორე ნახევარში. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ეკუთვნოდა პირველი გილდიის ვაჭარს საზოგადო მოღვაწესა და ქველმოქმედს იაკობ სერებრიაკოვს.

მისამართი: ტაგანროგი, პეტროვის ქუჩა № 47.

## ისტორია 
პირველი გილდიის ვაჭარი იაკობ სერებრიაკოვი იყო ტაგანროგის ტყავი ქარხნის პირველი მფლობელი, რომელიც აშენდა 1853 წელს, ხოლო წარმოება დაიწყო 1858 წელს. 1865 წელს ი. სერებირაკოვმა პეტროვსკის ქუჩაზე ააშენა 3 სართულიანი მრავალბინიანი სახლი, რომელიც მდებარეობდა ტურგენევის და უკრაინის შესახვევებს შორის. სახლის პირველი სართული მთლიანად დათმობილი ჰქონდა მაღაზიებს, სადაც შეიძლებოდა პარიზული ფეხსაცმლის და ტანსაცმლის შეძენა. ამავე სახლში იყო გახსნილი ლადოხინის სანოტარო კანტორა. შენობის არქიტექტურული სტილი განეკუთვნება რუსულ კლასიციზმს.

1895 წლის 12 აპრილს ტაგანროგოს ესტუმრა მარინისტი მხატვარი ივანე აივაზოვსკი, რომელსაც თავის სახლში უმასპინძლა სერებრიაკოვმა. იმ ადგილზე სადაც ამჟამად ბერძნების ქუჩა ნომერ 62-ში მდებარეობს სახლი, ადრე განთავსებული იყო სომხური გრიგორიანული წმინდა იაკობის სახელობის ტაძარი, რომელიც სერებრიაკოვმა თავისი სახსრებით ააგო. ტაძარი საზეიმოდ გაიხსნა 1906 წლის გაზაფხულზე, მაგრამ 1930 წელს დაანგრიეს.

1920 წლის შემდეგ პეტროვსკის ქუჩა ნომერ 47-ში განთავსდა წითელი არმიის მე-9 ქვეითი დივიზიის კუთნილი სამხედრო აღჭურვილობა და ქონება. შემდეგ კი სახლში გაიხსნა მე-16 სკოლა, ხოლო XXI საუკუნიდან შენობაში გახსნილია ტაგანროგის მართვისა და ეკონომიკის ინსტიტუტი.

## ლიტერატურა 
* *Бюндюгова Т.* История давно минувших дней…[Серебрякове и его семье] // Alma mater.- 2001.- № 5.- с.1

## სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
აზოვის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი

**აზოვის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი** () — მართლმადიდებლური ტაძარი აზოვში მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. 

მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, ქ. აზოვი, მაკაროვსკის ქუჩა № 2.

## ისტორია 
1993 წელს როსტოვის მიტროპოლიტმა ვლადიმირმა დალოცა როსტოვის ოლქის ქალაქ აზოვში სამწყსოს შექმნა აზოვის ღვთისმშობლის ხატის პატივსაცემად.  

ახალი მრევლისთვის საოლცავ სახლად გამოიყო ყოფილი კონოთეატრი „დონი“. კინოთეარს ჩაუტარდა რემონტი და ამის შემდეგ დაიწყო ღვთისმსახურება. 

1996 წლიდან ქალაქში დაიწყო სამუშაოები ახალი ტაძრის მშენებლობისათვის. 1998 წელს კი უკვე დაიწყო მისი მშენებლობა. მშენებლობა აკურთხა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა. ეკლესიის მშენებლობა გაჭიანურდა 2005 წლამდე. მშენებლობის დასაჩქარებლად აზოვში შეიქმნა სამეთვალყურეო საბჭო. საბჭოს მუშაობაში მონაწილეობას იღებდნენ აზოვის საქალაქო დუმის დეპუტატები და ქალაქის საწარმოების ხელმძღვანელები. კაზაკების ხელმძღვანელების თხოვნის მიხედვით ტაძარმა მიიღო პოლკის ტაძრის სტატუსი. 

2006 წელს მშენებლობა გაგრძელდა. აღმართეს ტაძრის კედლები, დააყენეს გუმბათი. ტაძრის საერთი სიმაღლე გუმბათის ჩათვლით შეადგენდა 30 მეტრს. ტაძარი აშენდა ისე, რომ ერთდროულად შენობაში დაეტიოს 300 ადამიანი. 

2007 წლის მარტში ტაძრის სამრეკლოზე დაკიდეს მეტრანახევრიანი ზარი, რომელსაც უწოდეს „თავადი ვლადიმირი“, რომლის საერთო წნაც შეადგენდა 1 270 კილოგრამს. ზარი ჩამოასხეს ქალაქ კამენსკე-ურალსკში და სვერდლოვსკის ოლქის გუბერნატორმა ვ. ფ. ჩუბამ საჩუქრად გადასცა ტაძარს. საღვთო ლიტურგია ტაძარში პირველად გაიმართა 2007 წლის გაზაფხულზე. 

2008-2009 წლებში ტაძარში მიმდინარეობდა შიდა სამუშაოები, ტაძარი შეავსეს ახალი ხატებით, მოაწყვეს ტაძრის გარშემო ტერიტორია. 

აზოვის ღვთისმშობლის ხატის ტაძრის წინამძღვარია ალექსანდრ მიროშნიჩენკო.

## ლიტერატურა 
* Арутюнов Г. Б. "Православные храмы Азова. Памятные православные места," в книге Арутюнов Г. Б., Азов – имя знаменитое, Азов: Инф.-издательство Центр "Патарва", 2009.

## რესურსები ინტერნეტში
* АЗОВСКИЙ ХРАМ АЗОВСКОЙ ИКОНЫ БОЖИЕЙ МАТЕРИ
* Полковой храм Азовской иконы Божьей матери . Донской временник.
* Азовской иконы Божией Матери. г. Азов. 

კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ეკლესიები
ადენი

**ადენი** () — საპორტო ქალაქი იემენში. მდებარეობს წითელი ზღვის აღმოსავლეთით, ბაბ-ელ-მანდების სრუტიდან 170 კილომეტრში. ამ ტერიტორიაზე პირველი ნავსადგური ძვ. წ. აღ. VII-V საუკუნეებში ანტიკური აუსანის სამეფოს დროს გამოიყენებოდა. თანამედროვე ნავსადგური ნახევარკუნძულის მეორე მხარეს, ადენის ყურეშია განთავსებული.

1990 წელს სამხრეთი იემენის და იემენის არაბული რესპუბლიკების გაერთიანებამდე წარმოადგენდა სამხრეთი იემენის დედაქალაქს. 2014-2015 წლების გადატრიალების და ჰუტისების მიერ სანას დაკავების შემდეგ, პრეზიდენტმა აბდ რაბუჰ მანსურ ალ-ჰადიმ ის დროებით დედაქალაქად გამოაცხადა. 2015 წლის ადენის ბრძოლის შემდეგ ქალაქში შეიქმნა საკვების და სამედიცინო საშუალებების კრიზისი. 14 ივლისს კონფლიქტში ჩაერთო საუდის არმია და ქალაქი ჰუტისებისგან გაათავისუფლეს.

## დამეგობრებული ქალაქები 
## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*Aden Free Zone 

## სქოლიო 
კატეგორია:იემენის ქალაქები
კატეგორია:ადენის ყურე
კატეგორია:აზიის დედაქალაქები
ნიკოლა იურიშიჩი

200px|thumb|ნიკოლა იურიშიჩი
ბარონი **ნიკოლა იურიშიჩი** ( დ. 1490 — გ. 1545) — ხორვატი თავადაზნაური, ჯარისკაცი და დიპლომატი.

## ბიოგრაფია
ნიკოლა იურიშიჩი დაიბადა ხორვატიის ქალაქ სენში. 

1522 წლისთვის იურიშიჩი ფერდინანდ I ჰაბსბურგის ჯარების ოფიცრად იხსენიება. ამ დროს ის ხორვატიის ციხეებს ოსმალთა იმპერიის  შემოტევისგან იცავდა, რომელთაც სულეიმან I მეთაურობდა და ვენისკენ მიემართებოდა. 1522-1526 წლებში იურიშიჩმა რაინდობა მიიღო. 

მოჰაჩის ბრძოლის შემდეგ (1526) მეფემ იურიშიჩს საზღვრების მცველი ძალების უმაღლესი არმიის მთავარსარდლის მეთაურის წოდება მიანიჭა. იურიშიჩმა თავის მხრივ 1527 წლის ცეტინის არჩევნებში შუამავლის როლი ითამაშა, რითაც ფერდინანდ I-ს გამეფებაში ხელი შეუწყო. 1530 წელს იურიშიჩი ოსმალებთან მოსალაპარაკებლად კონსტანტინოპოლში გაემგზავრა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Pallas Nagy Lexikona (უნგრული)

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1490
კატეგორია:გარდაცვლილი 1545
კატეგორია:ხორვატი ბარონები
კატეგორია:ხორვატი თავადაზნაურები
კატეგორია:უნგრელი თავადაზნაურები
კატეგორია:ავსტრიელი თავადაზნაურები
მირზახან-ყარაგოიუნლუ

**მირზახან-ყარაგოიუნლუ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —   	525 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 
 
 

კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
შეჰზადე სულეიმანი (აჰმედ I-ის ვაჟი)

**შეჰზადე სულეიმანი** (დ. 1615, სტამბოლი — გ. 27 ივლისი, 1635, იქვე) — აჰმედ I-ის ვაჟი. მისი დედა სავარაუდოდ იყო აჰმედის კანონიერი მეუღლე ქიოსემ სულთანი.

## ბიოგრაფია 
სულეიმანი დაიბადა 1615 წელს სტამბოლში, სულთან აჰმედ I-ის ოჯახში. თუ მისი დედა ქიოსემ სულთანი იყო, მაშინ სავარაუდოდ, სულეიმანი იყო ოსმალეთის მომავალი სულთნის, იბრაჰიმ I-ის ტყუპისცალი. თუმცა, შესაძლოა ის მაჰფირუზ სულთნის შვილიც ყოფილიყო. 1617 წელს, აჰმედი გარდაიცვალა და ტახტზე სულეიმანის უნარშეზღუდული ბიძა, მუსტაფა I ავიდა. 1618 წლის 26 თებერვალს, მუსტაფა ტახტიდან ჩამოაგდო სულეიმანის უფროსმა ძმამ, ოსმან II-მ, მაგრამ ისიც მალევე ჩამოაგდეს და მოკლეს. ტახტი კვლავ მუსტაფამ დაიკავა. მისი მმართველობა წელიწადსა და ოთხ თვეს გაგრძელდა.

1623 წელს იანიჩართა აჯანყების შედეგად ოსმალეთის ტახტი დაიკავა სულეიმანის უფროსმა ძმამ, მურად IV-მ. მისი მმართველობის პერიოდში სულეიმანი და მისი ძმები ჰარამხანაში, კაფესში (გალიაში) იყვნენ გამოკეტილნი. 1635 წელს, როცა მურად IV ერევნის დასაპყრობად მიდიოდა, მან ტახტის მოცილეების მოშორება გადაწყვიტა. 27 ივლისს სულეიმანი და მისი ძმა, ბაიაზიდი სიკვდილით დაისაჯნენ. შეჰზადე სულეიმანი დაკრძალულია ცისფერი მეჩეთის მავზოლეუმში, მამის გვერდით.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მეჰმედი (აჰმედ I-ის ვაჟი)
* შეჰზადე ბაიაზიდი (აჰმედ I-ის ვაჟი)
* ქასიმი (შეჰზადე)

## ლიტერატურა 
* 
* Börekçi, Günhan (2009) *Encyclopedia of the Ottoman Empire*, ISBN 1139484443

კატეგორია:ოსმანების დინასტია
კატეგორია:დაბადებული 1615
კატეგორია:გარდაცვლილი  27 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1635
კატეგორია:შეჰზადეები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
გიუზელჯე ალი-ფაშა

**გიუზელჯე ალი-ფაშა** (; დ. ქიოსი, საბერძნეთი — გ. 9 მარტი, 1621, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი 1619-1621 წლებში, ასევე კაპუდან-ფაშა 1617-1619 წლებში.

## ბიოგრაფია
დაიბადა საბერძნეთის კუნძულ ქიოსზე. მამამისი, ისთანქოილუ აჰმედ-ფაშა იყო ტუნისის სანჯაყის მმართველი. მამამისის გარდაცვალების შემდეგ სულთან მეჰმედ III-მ დანიშნა ტუნისის სანჯაყ-ბეიდ. 1599–1602 წლებში დაინიშნა ანატოლიური ოლქის, დიმეტოკის ბეგლარბეგად, 1602 წლიდან მართავდა იემენის ვილაიეთს. 1610–1615 წლებში განაგებდა მორეასა და კვიპროსს.

1616 წელს აჰმედ I-მა დააწინაურა და ერთ-ერთ ვეზირად დანიშნა. სწორედ ამ დროს უწოდეს მას **გიუზელჯე** (სიმპათიური) მისი კარგი გარეგნობის გამო. 1617 წელს დაიკავა კაპუდან-ფაშას თანამდებობა. ფლოტის ადმირალობის პერიოდში ხმელთაშუა ზღვაში რამდენიმეჯერ დაამარცხა ქრისტიანი მეკობრეები და 200-მდე ტყვე წაიყვანა დედაქალაქში, რის გამოც სულთანმა ის ოქროთი დააჯილდოვა.

1619 წელს, ოსმან II-მ გადააყენა დიდი ვეზირი ქარა მეჰმედ-ფაშა და მის ნაცვლად სწორედ გიუზელჯე ალი-ფაშა დანიშნა იმპერიის მეორე პირად. დიდი ვეზირის თანამდებობის დაკავების შემდეგ, გიუზელჯე ალი-ფაშა შეეცადა გარკვეული ეკონომიკური რეფორმების გატარებას, მაგრამ დიდი წინააღმდეგობა მიიღო სულთნისა და ფაშებისაგან. მან ვერ შეძლო დაკნინებული ოსმალეთისთვის რაიმე ღირებულის გაკეთება.

## გარდაცვალება
1621 წლის 9 მარტს, ქიოსემ სულთანმა ფარული დივანი (საბჭო) შეკრიბა, რომელსაც ესწრებოდნენ გიუზელჯე ალი-ფაშა, ვეზირები და თვით შეიჰ-ულ-ისლამიც. ფაშების შეკრების ამბავი მივიდა სულთან ოსმან II-ის ყურამდე. განრისხებული სულთანი მალევე მივიდა საბჭოს სხდომაზე და მემატიანეთა მტკიცებით, საკუთარით ხელით მოკვეთა თავი გიუზელჯე ალი-ფაშას.

ალი-ფაშას ცხედარი 40 წლის მანძილზე ვერ იპოვეს. 1661 წელს მისი საფლავი აღმოაჩინეს დედაქალაქში, იაჰია ეფენდის სახელობის სასაფლაოზე.

## იხილეთ აგრეთვე
* ოსმალეთის დიდი ვეზირების სია

## ლიტერატურა
* Danişmend, İsmail Hâmi (1971) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi, say.
* Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954) Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar), Ankara: Türk Tarih
* Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010) say.373-374
* Buz, Ayhan, (2009) Osmanlı Sadrazamları, İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5

კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ოსმალეთის დიდი ვეზირები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1621
აქსაის ოდიგიტრიის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია

**აქსაის ოდიგიტრიის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია** () — მართლმადიდებლური ტაძარი აქსაიში მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. 

მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, ქ. აქსაი, გულაევის ქუჩა № 66.

## ისტორია 
მესამე ტაძარი რომელიც ააშენეს აქსაიში იყო ოდიგიტრიის ღვთისმშობლის ხატის პატივსაცემად 1897 წელს აგებული ეკლესია. მისი ისტორია დაკავშირებულია „ღვთისმშობლის სასწაულმოქმედ ხატთან“.

1830 წელს როდესაც დონზე გავრცელდა ქოლერის ეპიდემია, სოფელში მოხდა ღვთისმშობლის ხატის გამოცხადება. ხმები სასწაულმოქმედი ხატის შესახებ გავრცელდა ადგილობრივ მოსახლეობაში. ხატმა ქოლერის ეპიდემიისაგან დაიხსნა სოფლის მოსახლეობა, ხოლო თავად ხატი შემდეგ მოათავსეს სოფლის სამების ეკლესიაში. 

1847 წელს, როდესაც ერთი დღის მანძილზე სოფელში დაიღუპა 100 კაცი, ადგილობრივი კაზაკობის ხელმძღვანელობამ მოითხოვა ხატი ნოვოჩერკასკიდან დაებრუნებინათ სოფელში. ხატი მოათავსეს აქსაის სამების ეკლესიაში. მის სახელზე 1848 წელს ეკლესიაში ააშენეს საკურთხეველი. ამის შემდეგ ეპიდემია ახალი ძალით უტევს ნოვოჩერკასკს. ამიტომ სასწაულმოქმედი ხატი დააბრუნეს ქალაქში. ხატისათვის სპეციალურად თანამედროვე ატამანის სასახლის წინ მდებარე სკვერში დადგეს კარავი, რომელშიც დააბრძანეს სასწაულმოქმედი ხატი. მოსახლეობა 24 საათის განმავლობაში თაყვანს სცემდა აქსაის ხატს. 

1851 წელს დაამტკიცა წმინდა სინოდის გადაწყვეტილება ხატის აქსაიში დაბრუნების შესახებ. 

1891წელს იმ ადგილზე სადა მდებარეობდა აქსიაის ღვთისმშობლის ხატი, გადაწყვიტეს აეშენებინათ ეკლესია. მის ასაშენებლად მოსახლეობამ გაიღო თანხები. 1897 წლი 6 ნოემბერს დონის ეპარქიის ეპისკოპოსმა იოანემ (მიროლიუბოვი) აკურთხა ტაძარი. ტაძრის მშენებლობაში მონაწილეობა მიიღო ასისთავ ლოტოშნიკოვის ქვრივმა ნადეჟდა ეფიმეს ასულმა. მოგვიანებით ააგეს პატარა სამლოცველო და სამრეკლო. 

საბჭოთა ხელისუფლების პერიოდში ხატი დაიკარგა. ოდიგიტრიის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიაში ღვთისმსახურებას ხელი შეუშალა მეორე მსოფლიო ომმა. 1945 წელს ტაძარს რემონტი ჩაუტარდა. აღდგა ღვთისმსახურება. 2000-იან წლებში მოახდიეს ეკლესიის რესტავრაცია. 

ტაძრის წინამძღვარია ალექსანდრე ბუდკოვი.

## ლიტერატურა
* *Крылов А.* Аксайская икона Божией Матери Одигитрии. Новочеркасск. 1890, с. 6-8.
* *Водолазская Е.* "Донские храмы: церковь иконы Божией Матери «Одигитрия»// «Победа» 15 августа 2009 г.

## რესურსები ინტერნეტში
* Аксай. Церковь иконы Божией Матери «Одигитрия»
* Храм в честь иконы Божией Матери «Одигитрия» в г. Аксай
* Храм Смоленской иконы Божией Матери «Одигитрия» г. Аксай 
* История храма
* Храм в честь иконы Божией Матери «Одигитрия» в г. Аксай. Святыни России.

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ოსმანლარი

**ოსმანლარი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  ბარდის რაიონში.  
## რესურსები ინტერნეტში
*  
 
 

კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
ყარათაფა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ყარათაფა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ყარათაფა —  მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში;
*ყარათაფა — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში;
*ყარათაფა — სოფელი აზერბაიჯანში, საბირაბადის რაიონში.
ყაალი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ყაალი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ყაალი — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში
*ყაალი — სოფელი აზერბაიჯანში,  გუბადლის რაიონში.
*ყაალი — სოფელი აზერბაიჯანში, ჯალილაბადის რაიონში
კრასნი-სულინის ალექსანდრე ნეველის ტაძარი

**კრასნი-სულინის ალექსანდრე ნეველის ტაძარი** () — მართლმადიდებლური ტაძარი კრასნი-სულინში მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. 

მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, ქ. კრასნი-სულინი, პირველი მაისის ქუჩა № 3.

## ისტორია 
1898 წლის 5 მარტს სულინის ქარხნის დასახლებისა და ახლომდებარე ხუტორების მოსახლეობამ  დონისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპიკოპოსის სახელზე დაწერეს თხოვნა სულინის ქარხნის დასახლებაში ტაძრის მშენებლობის შესახებ.

1898 წელს ეკლესიის აშენებაზე მრევლმა თანხმობა მიიღო. მისი აშენება საკუთარი სახრებით გადაწყვიტა მეტალურგიული ქარხნის მფლობელმა ნიკოლოზ პეტრეს ძე პასტუხოვმა. მშენებლობის დასრულებისა და მიწის იჯარის გასვლის შემდეგ  აგებული ეკლესია გადაეცემოდა დონელ კაზაკებს. მშენებლობის გეგმას ხელი მოაწერა ეპარქიის არქიტექტორმა, რომელიც დააკვირდებოდა მშენებლობას. 

ქვის ტაძრის მშენებლობა გაგრძელდა 1900 წლამდე. ამ პერიოდში იგი აკურთხეს კიდეც. ტაძარს 1 000 მომლოცველის ერთდროულად დატევა შეეძლო. 

ტაძართან ახლოს ააგეს სამეურნეო შენობები, რომელიც დღემდეა შემორჩენილი. ეკლესიასთან ააგეს და ფუნქციონირებდა სამრევლო სკოლა, სადაც მუშაობდნენ ის ბავშვები ვისი მშობლებიც ნიკოლოზ პასტუხოვის მეტალურგიულ ქარხანაში მუშაობდნენ.  სკოლაში მასწავლებლებად მუშაობდნენ ალექსანდრე ნეველის ტაძრის მღვდელმსახურები. 

ეკლესია მოქმედებდა 1900 წლიდან 1931 წლამდე. შემდეგ ეკლესია დახურეს. ეკლსია სანახევროდ დაინგრა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ეკლესიის შენობას  დაეცა და აფეთქდა ბომბი. საბჭოთა ძალების მიერ დასახლების გათავისუფლების შემდეგ ტაძარი გაძარცვეს და დაანგრიეს კიდეც.

ამჟამად ნანგრევები, რომელიც ძველი ტაძრისაგან დარჩა, მდებარეობს ქალაქ კრასნი-სულინის № 4 სკოლის ტერიტორიაზე. ქალაქში დროებით ტაძარში კვლავ აღევლინება ღვთისმსახურება, მუშაობს საკვირაო სკოლა, მიმდინარეობს ტაძრის აღდგენის სამუშაოები.

## ლიტერატურა
* Кудрявцев В. Церковь Александра Невского на заводе Сулинского акционерного общества / В. В. Кудрявцев // Сулинская земля: страницы истории. – Ростов н/Д., 1999. – С.157 – 160.
* Кудрявцев В. Страницы прошлого листая [исследования истории Сулинской земли] / В. В. Кудрявцев. – Красный Сулин, 2004. – С.37.
* Подгорная О. Улица Ворошилова / О. В. Подгорная // Красный Бумер. – 2010. – 20 окт. (№41). – С.6.

## რესურსები ინტერნეტში
* Александро-Невский храм 
* Церковь Александра Невского
* Александро-Невский храм
* г. Красный Сулин, Александро-Невский храм

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ძეგლებისა და ღირსშესანიშნავი ადგილების საერთაშორისო საბჭო

**ძეგლებისა და ღირსშესანიშნავი ადგილების საერთაშორისო საბჭო** *(ICOMOS)* (, ) — საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომლის მოღვაწეობაც მიმართულია მთელს მსოფლიოში კულტურული და ისტორიული ძეგლების დაცვისაკენ. იკომოსი დაარსდა 1965 წელს, მას შემდეგ, რაც 1964 წელს მიიღეს ვენეციის ქარტია. საბჭო ახორციელებს იმ ობიექტების შეფასებას, რომლებიც შესული არიან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში. 

იკომოსის წინამორბედი იყო ათენის კონფერენცია კულტურის ძეგლების რესტავრაციის საკითხებში, რომელიც 1931 წელს მოიწვია მუზეუმების საერთაშორისო საბჭომ. 1931 წლის ათენის ქარტიამ პირველად გამოიყენა ტერმინი „მსოფლიო მემკვიდრეობა“. არქიტექტორებისა და სპეციალისტების მეორე კონფერენცია ისტორიული ძეგლების დაცვისათვის, გაიმართა 1964 წელს ვენეციაში. კონფერენციაზე მიიღეს 13 რეზოლუცია. პირველი რეზოლუციის ფარგლებში, რომელიც ცნობილია ვენეციის ქარტიის სახელით, მოახდინეს ძეგლებისა და ისტორიული ადგილების დაცვისა და რესტავრაციის საკითხებში საერთაშორისო ქარტიის რატიფიცირება. მეორე რეზოლუციის ფარგლებში, რომელიც წამოაყენა იუნესკომ, შეიქმნა ორგანიზაცია იკომოსი, რომლის მთავარი მიზანიც იყო ვენეციის ქარტიის დოქტრინების შესრულება. 

ამჟამად იკომოსი მოითვლის 9 500 თანამშრომელს, მსოფლიოს 110 ქვეყანაში. ძეგლთა დაცვის პროფესიონალები მონაწილეობენ იკომოსის მუშაობაში ეროვნული ორგანიზაციების მეშვეობით. საბჭოს ყველ წევრს, იშვიათი გამონაკლისის გარდა, აქვს თავისი კვალიფიკაცია კუტურული მემკვიდრეობის ძეგლების დაცვის საკითხში: არქიტექტურაში, არქეოლოგიაში, ქალაქთმშენებლობაში, საინჟინრო საქმეში, კულტურული მემკვიდრეობის ადმინისტრირებაში, ხელოვნებათმცოდნეობაში, საარქივო საქმეში და სხვ.

ორგანიზაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს პარიზში. საერთაშორისო ორგანიზაციის წარმომადგენლობის შტაბ-ბინა მდებარეობს ლონდონში. ავსტრალიაში იკომოსის საზოგადოებრივი გაერთიანება დაარსდა 1976 წელს. 

## ეროვნული კომიტეტები 
ეროვნული კომიტეტები ეს არის იკომოსის წარმომადგენელთა ქსელი, რომლებიც შექმნილია იუნესკოს წევრ ქვეყნებში. ამჟამად მოქმედებს 110 ეროვნული კომიტეტი. ყველა ეროვნულ კომიტეტს აქვს უფლება შეიმუშაოს თავისი საკუთარი პროგრამა და ახალი წევრის მიღების წესი, რომელიც რა თქმა უნდა მოდის იკომოსის წესდებასთან თანხვედრაში. 

იკომოსის ეროვნული კომიტეტები შექმნილია შემდეგ ქვეყნებში:

## იხილეთ აგრეთვე 
* ლურჯი ფარის საერთაშორისო კომიტეტი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* List of National Committees 
* ICOMOS Database , unesco.org
* Friends of World Heritage Non-profit organization that identifies projects that support local tourism enterprises that can help alleviate poverty and conserve World Heritage sites.
* The Nara Document on Authenticity (1994)

კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
კატეგორია:იუნესკო
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ალექსანდროვკის მირქმის ეკლესია

**ალექსანდროვკის მირქმის ეკლესია** () — მართლმადიდებლური ტაძარი სტანიცა ალექსანდროვკაში (ამჟამად დონის როსტოვის პროლეტარის რაიონის შემადგენლობაშია). მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. 

მისამართი: 344048, რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, ქ. დონის როსტოვი, ბავშვთა  ქუჩა № 124 (ალექსანდროვკა).

## ისტორია 
1777 წელს დონი როსტოვთან ახლოს დაარსდა სტანიცა ალექსანდროვკა, რამდენიმე ხნის შემდეგ აქ გადასახლდნენ კაზაკები დიმიტრი როსტოველის ციხესიმაგრიდან. ციხესიმაგრეში ისინი ლოცულობდნენ პოლკის ეკლესიაში, რომელიც იყო მიქაელ მთავარანგელოზის სახელობისა. 

გადასახლების შემდეგ 1778 წელს გადაწყვიტეს ალექსანდროვკაში მთავარანგელოზის ეკლესიის გადატანაც. 1800 წელს ეკლესიას მიაშენეს ქვის სამრეკლო ძველი ხის სამრეკლოს ნაცვლად. თვით დაძველებული ეკლესიაც გადაკეთეს. გაუკეთეს ქვის ფუნდამენტი და აკურთხეს 1800 წლის 29 სექტემბერს. 

1896 წელს ძველი ეკლესია დაანგრიეს და ააშენეს ახალი ქვის ეკლესია. დღემდე ეს ეკლესია შემონახული არაა. სტანიცა ალექსანდროვკაში მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესიის გარდა მოქმედებდა ხის ეკლესია უფლის მირქმის სახელობისა. 

XX საუკუნის დასაწყისში ხის ეკლესია დაძველდა, გადაწყვიტეს შეეგროვებინათ თანხები და აეგოთ ახალი ხის ეკლესია. ეკლესიის მშენებლობა დაიწყეს 1907 წელს არქიტექტორ გ. ვასილევის პროექტის მიხედვით. 

ახალი ეკლესიის მშენებლობა დასრულდა 1911 წელს, ამავე წელს მოხდა მისი კურთხევა. ეკლესიის არქიტექტურა ტრადიციულია დონელი კაზაკებისათვის: მთავარ დასავლეთის შესასვლელზე დაშენებულია სამრეკლო, კუთხეებში კუთხის საკურთხევლებია განთავსებული.

ალექსანდროვკის მირქმის ეკლესია დაიხურა 1930-იან წლებში. მის კედლებში განათავსეს საწყობი. 1943 წელს ეკლესიაში აღსდგა ღვთისმსახურება. 

ამჟამად ეს მოქმედი ეკლესიაა. მისი გუმბათი ლურჯი საღებავითაა შეღებილი, მასზე აღმართულია მოოქროვილი მართლმადიდებლური ჯვარი, გვერდითი გუმბათებიც მოოქროვილია. ეკლესიასთან მოქმედებს საკვირაო სკოლა.

ეკლესიის წინამძღვარია ალექსი (ოსიაკი).

## რესურსები ინტერნეტში
* Ростов-на-Дону. Церковь Сретения Господня.
* Церковь Сретения Господня 
* Храм во имя Сретения Господня г. Ростов-на-Дону 

## სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ეკლესიები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
ზალ მაჰმუდ-ფაშა

**ზალ მაჰმუდ-ფაშა** (გ. 1580, სტამბოლი) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე.

მაჰმუდ-ფაშა დაიბადა ბოსნიაში. მოგვიანებით, იგი სულთან სულეიმან I-ის კარზე მოხვდა. ერთ-ერთი ვერსიით, იგი ემსახურებოდა ოსმალეთის იმპერიის დიდ ვეზირს, დამატი რუსტემ-ფაშას. 1553 წელს, მან სულთნის ბრძანებით მოკლა ოსმალეთის იმპერიის ტახტის მემკვიდრე შეჰზადე მუსტაფა.1566 წელს, მაჰმუდ-ფაშა დაინიშნა ანატოლიის გუბერნატორად.

ზალ მაჰმუდ-ფაშა გარდაიცვალა 1580 წელს, სტამბოლში. დაკრძალულია ეიუფის სასაფლაოზე. მისი ბრძანებით, ცნობილმა არქიტექტორმა სინანმა ააგო მისი სახელობის მეჩეთი.

1572 წელს, მაჰმუდ-ფაშა დაქორწინდა სულთან სელიმ II-ის ქალიშვილზე, შაჰ სულთანზე). ამ ქორწინების შემდეგ იგი გახდა ოსმანების დინასტიის სიძე „დამატი“.

## სქოლიო
კატეგორია:ანატოლიის ფაშები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1580
შახტის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

**შახტის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი** () — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი ქალაქ შახტიში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მუზეუმის შენობა წარმოადგენს XIX საუკუნის არქიტექტურულ ძეგლს. მუზეუმი დაარსდა 1966 წელს, ხოლო გაიხსნა 1967 წლის 18 მაისს.

მუზეუმის მისამართი: 346500, როსტოვის ოლქი, ქალაქი შახტი, შევჩენკოს ქუჩა № 149.

## ისტორია 
შახტინის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი მდებარეობს ქალაქის ცენტრში, ძველ შენობაში, რომელიც აგებულია 1886 წელს. ამჟამად შენობას აქვს არქიტექტურული ძეგლის სტატუსი. 1896 წლიდან შენობაში მუშაობდა ალექსანდრას სამრევლო სკოლა, რომელსაც სახელი ეწოდა დედოფალ ალექსანდრას პატივსაცემად იმპერატორ ნიკოლოზ II-ისა და დედოფალ ალექსანდრა თედორეს ასულის კორონაციის დროს. სკოლა 1907 წლამდე იყო სანიმუშო. შენობის ცენტრალურ ნაწილში გუმბათოვანი წერია, რაც მუზეუმში სიძველის ატმოსფეროს ქმნის. 

შახტის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი როსტოვის ოლქის ერთ-ერთი უმსხვილესი მუზეუმია. მისი ძირითადი ფონდი მოიცავს დაახლოებით 13 000 ექსპონატს. მუზეუმში თავმოყრილია უძველესი ხატები და ფოტოგრაფიები, სხვადასხვა პერიოდის ისტორიული დოკუმენტები და მოქალაქეების პირადი ნივთები. თავის დროზე სსრკ-ის სამხატვრო აკადემიამ საჩუქრად გაუგზავნა 200 ნახატი. 

მუზეუმში მოქმედებს თემატური დარბზები: „ძველი ქალაქი“, „მეშჩანის ცხოვრება“, „ქალაქის საბრძოლო დიდება“, „დონის მხარის ბუნება“. მუზეუმის სურათების გალერეაში გამოფენილია, გრაფიკა, ფერწერა, გამოყენებითი ხელოვნება და სხვ. იმართება მუსიკალური და პოეტური საღამოები. შეხვედრები ცნობილ ადამიანებთან. 

2015 წლის ნოემბერში დამწვარი ქვანახშირის მრეწველობის ისტორიის მუზეუმის ეზოდან ადმინისტრაციამ  მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში გადაიტანა სამუზეუმო ექსპონატი — ლენინის ძეგლი. მომავალში განიხილება მისი აღდგენა. 
 
შახტის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმთან მოქმედებს პოეტ ალექსი ნედოგონოვის (1914-1948 წწ.) სახელობის ლიტერატურული გაერთიანება. პოეტი წარმოშობით სწორედ ამ ქალაქიდან იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
* Шахтинский краеведческий музей
* Цели и задачи МУК «Шахтинский краеведческого музея» 
* Шахтинский краеведческий музей (Россия) 

## სქოლიო 
კატეგორია:როსტოვის ოლქის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ბეკრენევის წმინდა ნიკოლოზის მონასტერი

**ბეკრენევის წმინდა ნიკოლოზის მონასტერი** () — ყოფილი მართლმადიდებლური დედათა მონასტერი კონსტანტინოვსკის რაიონში როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ვოლგოდონის ეპარქიას. 

მონასტერი შეიქმნა 1910 წელს. მონასტერთან აგებული იყო ხის ორსაკურთხევლიანი ეკლესია, რომლის ერთი საკურთხეველი იყო წმინდა ნიკოლოზის, ხოლო მეორე თავად ალექსანდრე ნეველის სახელზე. აქვე იყო სასტუმრო მომლოცველთათვის. სამლოცველოს ახლოს იყო მონასტრის სასაფლაო სერგი რადონეჟელის სახელზე აგებული ეკლესიით.

## ისტორია 
ბეკრენევის მონასტრის დაარსება დაკავშირებულია რუსეთ-ოსმალეთის ყირიმის ომთან. სევასტოპოლის დაცვის ერთ-ერთი მონაწილე იყო ციმლიანის რაიონის სტანიცა მარინსკელი კაზაკი სერგეი პოლიაკოვი. ომიდან დაბრუნების შემდეგ მან პირობა დადო, რომ დაღუპული მეგობრობის პატივისცემის ნიშნად გათხრიდა ჭას. მან ჭა გათხარა ბეკრენევის ხევში და მას უწოდა თათრებთან ბრძოლის გმირის ბეკრენიას სახელი, რომელიც ლეგენდის თანახმად სწორედ აქ იყო დაკრძალული. ჭის სიღრმე იყო 12,5 მ.  მას გაუკეთეს ხის სახურავი და აკურთხეს. 

1867 წლის 25 მაისს იმპერატორი ალექსანდრე II გადაურჩა ტერორისტულ აქტს. ამ ფაქტის აღსანიშნავად პოლიაკოვის მეგობარმა ს. აბროსიმოვმა იმპერატორს გაუგზავნა დეპეშა, რომელშიც თხოვდა გადარჩენის სამახსოვროდ გაეღო 1 000 რუბლი შემოწირულობა ახალი ტაძრის ასაგებად.

ალექსანდრე II-ის ბრძანებით ჭასთან ააშენეს ეგვტერი, რომელიც აკურთხეს წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. ყოველწლიურად წმინდა წყაროსთან 22 მაისს 5 000-მდე მომლოცველი მიდიოდა. 

1888 წელს სარკინიგზო ავარიაში იმპერატორ ალექსანდრე III-ის ოჯახის გადარჩენის გამო ეკლესიასთან ააშენეს სამლოცვლო, რომელიც აკურთხეს 1888 წელს. ეკლესიაში დააყენეს კანკელი და მოხატეს კედლები. 1910 წლიდან ეკლესია დედათა მონასტრად გადაკეთდა. მისი კურთხევა მოხდა 1913 წელს. დედათა მონასტრის მმართველად დაინიშნა იღუმენია ამფიანა. 

1920-იანი წლების შუა წლებში ეკლესია დახურეს. უკანასკნელი იღუმენია იყო მიტროფანია. 1930-იან წლებში ეკლესიაში მოღვაწე იღუმენიები დააპატიმრეს რადგან მათი ბრალდებით, ისინი გამოდიოდნენ კოლექტივიზაციის წინააღმდეგ. 

XX საუკუნის 50-იან წლებში ეკლესია დაანგრიეს. ამჟამად მის ნანგრევებზე აღმართულია მართლმადიდებლური ჯვარი. ყოველი წლის 22 მაისს ამ ადგილზე მსვლელობას აწყობს მართლმადიდებელი მრევლი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Бекреневский Свято-Николаевский женский монастырь
* Бекреневский Свято-Николаевский женский монастырь  
* История Бекреневского Свято-Николаевского женского монастыря 
* В Ростовской области найдены ворота исчезнувшего Бекренёвского монастыря

კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
ბოკოვსკაიის რაიონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი

**ბოკოვსკაიის რაიონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი** () — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი სტანიცა ბოკოვსკაიაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მუზეუმი დაარსდა 1976 წელს, ხოლო გაიხსნა 1982 წლის 5 მაისს.

მუზეუმის მისამართი: როსტოვის ოლქი, ქალაქი ბოკოვსკაია, ტელიჩენკოს ქუჩა № 18.

## ისტორია 
1976 წელს მეორე მსოფლიო ომის ვეტერანმა ალექსანდრე კრასნოგლაზოვმა გაზეთ „Сельская новь“-ის (№ 57, 11 მაისი, 1976 წელი)  გვერდებიდან მოუწოდა ადგილობრივ მოსახლეობას რაიონის ისტორიის უკვდავსაყოფად შეექმნათ მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი. 

ბოკოვსკაიის რაიონის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი გაიხსნა 1982 წლის 5 მაისს, ბოკოვსკაიის რაიონის პარტიის რაიკომის ინიციატივით, მას შემდეგ, რაც მისთვის ააშენეს ორსართულიანი შენობა. მუზეუმში დაცულია 2 637 ექსპონანტი, რომლებიც განთავსებულია შვიდ დარბაზში.

მუზეუმის დარბაზში „ჩვენი მხარის ბუნება“ გამოფენილია ექსპონატები ბოკოვსკაიის ფლორისა და ფაუნის ნიმუშები. კერძოდ, ცხოველებისა და მცენარეების ფიტულები, ჰერბარიუმი, ფოტოები ბოკოვსკაიის ხედებით. 

მუზეუმის დარბაზში „ჩვენი მხარის შორეული წარსული“ გამოფენილია ძველი ხუტორის ბოკოვის პირველი სახლების ფოტოები, ძველი სამოვრები, საოჯახო ჭურჭელი და სტანიცის მაცხოვრებელთა ტანსაცმელი. 

მესამე დარბაზი მოგვითხრობს  დონში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებაზე, ხუტორის სოფლის მეურნეობაზე. 

მეოთხე დარბაზში წარმოდგენილია ფ. პოდტეკოვისა და მ. კრივოშლიკოვის ექსპედიციის მასალები. აქვე გამოფენილია ძველი მონეტები და ფულადი კუპიურები. ასევე სოციალისტური შრომის გმირის ვ. ტეპლუხინას ექსპონატები: ფოტოები, მედლები, სიგელები.

„შოლოხოვის დარბაზში“ გამოფენილია მწერლის ფოტოები, პორტრეტები, წიგნები სხვადასხვა ენაზე. მის ნაწარმოებებზე გადაღებული ფილმების ფოტოების რეპროდუქციები.

დარბაზში „დონელი კაზაკობა“ გამოფენილია კაზაკთა საყოფაცხოვრებო ნივთები, კოსტიუმები.

სოფელში დგას საბჭოთა კავშირის გმირის იაკობ ტელიჩენკოს ბიუსტი, რომელიც 1992 წლის 17 დეკემბრის № 325 გადაწყვეტილების მიხედვით არის რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Боковский районный краеведческий музей
* Боковский районный краеведческий музей
* Муниципальное бюджетное учреждение культуры Боковского района «Краеведческий музей»

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
შტეფან ბანიჩი

**შტეფან ბანიჩი** (; დ. 23 ნოემბერი, 1870 — გ. 2 იანვარი, 1941) — სლოვაკი კონსტრუქტორი და გამომგონებელი, რომელმაც დააპატენტა პარაშუტის ადრეული დიზაინი და შექმნა პირველი სამხედრო პარაშუტი. 

დაიბადა 1870 წლის 23 ნოემბერს, გლეხის ოჯახში, სოფელ ნეშტიხში (სლომენიცეს ნაწილი), ავსტრია-უნგრეთის იმპერია (ამჟამინდელი სლოვაკეთის ტერიტორია). გარკვეული დროის განმავლობაში, იგი კალატოზად მუშაობდა, შემდეგ კი — ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაემგზავრა, სადაც, ქვანახშირის მაღაროში, პენსილვანიაში დაიწყო მუშაობა. 1912 წელს, ბანიჩი, ავიაკატასტროფის მომსწრე გახდა, რის შემდეგაც, 1913 წელს, მან პარაშუტის პროტოტიპი შექმნა და მიენიჭა აშშ-ს პატენტი No. 1,108,484.

დიზაინი რადიკალურად განსხვავდებოდა სხვებისგან — იგი, სხეულზე მიმაგრებული ქოლგის მსგავსი პარაშუტი იყო. 1913 წლის 3 ივნისს, პარაშუტის გამოსაცდელად და საკუთარი გამოგონების დემონსტრირების მიზნით, ბანიჩი ვაშინგტონში მდებარე ერთ-ერთი 15 სართულიანი შენობიდან გადმოხტა, ხოლო 1914 წელს — თვითმფრინავიდან. 1914 წლის 25 აგვისტოს, მან პატენტი მიიღო და აშშ-ს არმიას გადასცა, თუმცა, არ არსებობს მტკიცებულება იმისა, რომ აღნიშნული პარაშუტი, ოდესმე გამოყენებულ იქნა.

პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ, შტეფან ბანიჩი, ჩეხოსლოვაკიაში დაბრუნდა, სადაც, მარტო ცხოვრობდა და ქვის სამუშაოებს ატარებდა. მშობლიურ ქალაქ სლოვენიცესთან ახლოს, მცირე კარპატების მთისწინეთში, დრინის მღვიმე აღმოაჩინა, რომელიც, ბანიჩის საპატივცემოდ, პარაშუტიზმის ღონისძიებებში და მის ხელშეწყობაში მონაწილე პირებს, ბრინჯაოს, ვერცხლის და ოქროს მედლებით აჯილდოებს. 

2006 წელს, სლოვაკეთის სამხედრო პარაშუტისტებმა, ბანიჩის დაბადების ადგილას, სმოლენიცეში, მისი მემორიალური დაფა განათავსეს.

სმოლენიცესთან მდებარე ერთ-ერთი აეროპორტი — ტრნავა, მის სახელს ატარებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* US1108484 Parachute patent

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1870
კატეგორია:გარდაცვლილი  2 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1941
ყარათაფა (ბარდა)

**ყარათაფა** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 551 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
მოგოლ-სპარსელთა ომები

ისტორიაში **ირანსა და დიდ მოგოლებს შორის რამდენიმე საბრძოლო დაპირისპირება** მოხდა:
* ყანდაარის ალყა (1595)
* ყანდაარის ალყა (1605-1606)
* მოგოლ-სეფიანთა ომი (1622-1623)
* ყანდაარის ალყა (1638)
* მოგოლ-სეფიანთა ომი (1649-1653)
* ნადირ-შაჰის ლაშქრობები დიდ მოგოლთა იმპერიაში

 

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი
ანდრეევო-მელენტევოს მარიამ მაგდალინელის ეკლესია

**ანდრეევო-მელენტევოს მარიამ მაგდალინელის ეკლესია** () — მართლმადიდებლური ეკლესია ნეკლინოვის რაიონის სოფელ ანდრეევო-მელენტევოში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. 

მისამართი: 346841, როსტოვის ოლქი, ნეკლინოვის რაიონი, სოფელი ანდრეევო-მელენტევო, გამარჯვების ქუჩა № 9.

## ისტორია 
XIX საუკუნის 20-იან წლებში სოფელ  ანდრეევო-მელენტევოში ააგეს მარიამ მაგდალინელის ეკლესია. ეკლესიის მშენებლობა წარიმართა ინფანტერიის გადამდგარი გენერლის ანდრია მელენტევის სახსრებით, რომელიც მონაწილეობდა ნაპოლეონის წინააღმდეგ ბრძოლაში და დააჯილდოეს წმინდა გიორგის მეოთხე ხარისხის ორდენით.

აგურის შენობა შენდებოდა ათი წლის განმავლობაში. დასრულების შემდეგ აკურთხეს მარიამ მაგდალინელის სახელზე - ანდრეი მელენტევის ქალიშვილი ატარებდა ამ წმინდანის სახელს. 

ღვთისმსახურება ეკლესიაში მიმდინარეობდა 1930 -იან წლამდე. შემდეგ ეკლესია დახურეს, მის სარდაფში ცხოვრობდნენ ტაგანროგის ერთ-ერთი მონასტრის ბერები. 

ეკლესია კვლავ გაიხსნა 1948 წელს და მოქმედებდა 1960 წლამდე. ეკლესიების დევნის პერიოდში ეკლესია დახურეს და მასში განათავსეს სამშენებლო მასალების საწყობი. 1980-იან წლებში ეკლესიაში შემთხვევით გაჩნდა ხანძარი, რის შემდეგაც ეკლესიისაგან მხოლოდ შიშველი კედლებიღა დარჩა. განადგურდა ფრესკებიც. გადარჩენილი ნარჩენები მრევლმა შეინახა თეოდორა და ანდრეი მელენტევების აკლდამაში. 

1992 წელს სოფელში ოფიციალურად დარეგისტრირდა საეკლესიო საზოგადოება. დაიწყო ტაძრის აღდგენითი სამუშაოები. ეკლესიის აღორძინებაში მრავალი ადამიანი იღებდა მონაწილეობას. მატერიალური დახმარება გაუწია კოლმეურნეობა „სარმატმა“, რაიონის ადმინისტრაციამ ა. გერაშჩენკოს სახით. ღვთისმსახურება აღდგენილ ეკლესიაში დაიწყო ოთხი თვის შემდეგ - 1993 წლის 7 იანვარს. 

1994 წელს ეკლესიაში აღადგინეს სამრეკლო. ზარები ეკლესიისათვის ჩამოასხეს ვორონეჟში.  2000 წელს ტაგანროგელმა მეწარმეებმა ეკლესიას გადასცეს მარმარილოს ფილები იატაკისათვის და მარმარილოს კანკელი. 

ამჟამად ეკლესია აღდგენილია, მასთან მუშაობს საკვირაო სკოლა. 1992 წლიდან ელესიის წინამძღვარია მღვდელმონაზონი ნიკოლოზი (ბანდურინი).

## რესურსები ინტერნეტში
* Андреево-Мелентьево. Церковь Марии Магдалины 
* Храм Святой равноапостольной Марии-Магдалины в селе Андреево-Мелентьево
* Церковь Марии Магдалины  
* Приходская жизнь сельского священника. О настоятеле храма св. Марии Магдалины в селе Андреево-Мелентьево
* Приход храма равноапостольной Марии Магдалины

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ყარაიუსიფლი

**ყარაიუსიფლი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —   	1 138 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 
 

კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
ყაზახლარი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ყაზახლარი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ყაზახლარი — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში
*ბირინჯი-ყაზახლარი  — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში
*ყაზახლარი  — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში
*ყაზახლარი  — სოფელი აზერბაიჯანში,  ფუზულის რაიონში
საადეთ II გირეი

**საადეთ II გირეი** (; დ. 1560, ბახჩისარაი, — გ. 1587, დაღესტანი) — ყირიმის ხანი 1584 წელს, მეჰმედ II გირეის უფროსი ვაჟი.

საადეთი მამამისის სიკვდილით დასჯის შემდეგ, გაებრძოლა ბიძას, ყაფლან გირეის და სასტიკად დაამარცხა, რის შემდეგაც გახდა ყირიმის ხანი. თუმცა ოსმალეთის სულთნის, მურად III-ის განკარგულებით ყირიმის ტახტი ეკუთვნოდა საადეთის ბიძას, ისლამ II გირეის.

საადეთმა ძალაუფლება არ დათმო და ნოღაის ურდოსა და კავკასიელების დახმარებით გააჩაღა ბრძოლა ოსმალეთის წინააღმდეგ, რომელშიც დამარცხდა და 4 თვიანი მმართველობის შემდეგ, 7 ივლისს გაიქცა ყირიმიდან. ხანი გახდა ისლამ II გირეი.

მან თავი შეაფარა ასტრახანს, საიდანაც მარბიელი ლაშქრობა განახორციელა ყირიმზე, თუმცა უშედეგოდ. ამის შემდეგ, ოჯახთან ერთად გადაიხვეწა დაღესტანში, სადაც გარდაიცვალა 1587 წელს, 27 წლის ასაკში.

მოგვიანებით, 1623 წელს, მისმა ვაჟმა, მეჰმედ III გირეიმ ტახტისათვის ბრძოლა გააჩაღა და მოიპოვა ყირიმის ხანის ტიტული.

## იხილეთ აგრეთვე
* ყირიმის სახანო
* გირეის დინასტია
* ყირიმის ხანების სია

## ლიტერატურა
* Osmanlı Tarihi, III. Cilt, 2. Kısım, 7. baskı, sf: 1-2-3-4, Türk Tarih Kurumu Yayınları-2011, Ord. Prof. İsmail Hakkı Uzunçarşılı

კატეგორია:გირეის დინასტია
კატეგორია:ყირიმის ხანები
კატეგორია:ყირიმის სახანო
კატეგორია:დაბადებული 1560
კატეგორია:გარდაცვლილი 1587
კატეგორია:დამხობილი მონარქები
ნოვოშახტინსკის დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია

**ნოვოშახტინსკის დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია** () — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ ნოვოშახტინსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. 

მისამართი: 346900, როსტოვის ოლქი, ქალაქი ნოვოშახტინსკი, ხარკოვის ქუჩა № 177.

## ისტორია 
ტაძრის მშენებლობაში პირველი ქვის ჩადება საძირკველში გაიმართა 1992 წლის მარტში. ნოვოშახტინსკის დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია შენდებოოდა დაახლოებით 12 წელი. ძირითადი სამშენებლო სამუშაოები გრძელდებოდა 2002 წლის გაზაფხულამდე. ეკლესია აშენდა მოქალაქეებისა და საქალაქო ორგანიზაციების სახსრებით. შედეგად ქალაქში აშენდა აგურის, ორიარუსიანი ეკლესია, რომელსაც აქვს ცხრა გუმბათი და ორი საკურთხეველი ჰქონდა. ცენტრალური საკურთხეველი აკურთხეს დონის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე, ხოლო ქვედა საკურთხეველი ყველა წმინდანის სახელზე. 

2003 წელს გაიმართა გუმბათების კურთხევა, რომელიც მოახდინა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის მთავარეპისკოპოსმა პანტელეიმონმა. 2004 წლის 31 აგვისტოს აკუთხეს ქვედა ეკლესიის საკურთხეველი ყველა წმინდანის სახელზე. 

2014 წლის 29 მაისს ნოვოშახტინსკის დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიას მიანიჭეს სამთავარეპისკოპოსო მონასტრის სტატუსი. 2014 წელს შახტინისა და მილეროვსკის ეპისკოპოსმა სიმონმა აკურთხა ცენტრალური საკურთხეველი და სრულიად ტაძარი. 

ეკლესიასთან მოქმედებს საკვირაო სკოლა ბავშვებისათვის, ბიბლიის წრე მოზარდებისათვის და ახალგაზრდა მართლმადიდებლების კლუბი. 

დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელმონაზონი რომანი (ამპლეევი).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Новошахтинск. Церковь Донской иконы Божией Матери.
* Церковь Донской иконы Божией Матери 
* Архиерейское подворье Донской иконы Божией Матери 
* Новошахтинск: прошлое и настоящее. Храм Донской иконы Божией матери 

კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
ნოვოშახტინსკის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია

**ნოვოშახტინსკის მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია** () — მართლმადიდებლური ეკლესია ქალაქ ნოვოშახტინსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. 

მისამართი: 346900, როსტოვის ოლქი, ქალაქი ნოვოშახტინსკი, ბაჟენოვის ქუჩა № 1.

## ისტორია 
1858 წელს სოფელ სოკოლოვი-კუნდრიუჩენსკში ააგეს ერთსაკურთხევლიანი ხის ეკლესია. ეკლესია ააშენეს მრევლის შემოწირულობით. იგი აკურთხეს 1859 წლის 25 იანვარს ათონის ლავრის დამაარსებლის, ათანასე ათნელის მასწავლებლის, კიმინის მთის მონასტრის დამაარსებლის მიქაელ მალეინის სახელზე.  1890 წელს ეკლესია გააფორმეს აგურებით. 1893 წელს ეკლესია გადახურეს თუნუქის ფირფიტებით. ეკლესია საბჭოთა მმართველობის პერიოდში დაანგრიეს. 

1998 წელს იწყება ეკლესიის აღორძინება. ამ საქმეში მრევლს დახმარება გაუწია „სოკოლოვსკის სასოფლო-სამეურნეო საწარმომ“ მისი ხელმძღვანელის  ვლადიმირ ვიქტორის ძე ზდოროვცის სახით. როსტოვის ოლქის ყოფილ დაბა  სოკოლოვი-კუნდრიუჩენსკში (ამჟამად ქალაქი ნოვოშახტინსკი) ააგეს ახალი აგურის, ერთსაკურთხევლიანი ეკლესია. 2001 წლის 4 ივნისს ეკლესია აკურთხა როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიის მთავარეპიკოპოსმა პანტელეიმონმა მიქაელ მთავარანგელოზის სახელზე.

მიქაელ მთავარანგელოზის ეკლესია ემსახურება ახლომდებარე სოფლების და ხუტორების (ნოვაია-სოკოლოვკა, ზარეჩნი, ვლასოვკა, გრეს-ნესვეტაი, კისელოვა, ვლაიმიროვკა, ტოპოლევი, პავლოვკა, ბოშკოვკა, ბოლშაია-ფიოდოროვკა, მალაია-ფიოდოროვკა, ობუხოვი-4, ობუხოვი-7, პროლეტარკა, პროხოროვკა, ქალაქი კრასნი-სულინი) მრევლსაც.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Новошахтинск. Церковь Михаила Архангела.
* Приход храма Архистратига Михаила 

კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
ლაკედემონოვკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია

**ლაკედემონოვკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეკლესია** () — მართლმადიდებლური ეკლესია სოფელ ლაკედემონოვკაში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. 

მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ნეკლინოვის რაიონი, სოფელი ლაკედემონოვკა, ოქტომბრის ქუჩა № 39.

## ისტორია 
XVIII საუკუნის დასასრულს, როდესაც დაარსდა სოფელი ლაკედემონოვკა, აუცილებელი გახდა სოფელში ეკლესიის აშენება. ამ საკიტხში აქტიურად მონაწილეობდა დიმიტრი ალფერაკი. გადაწყვიტეს ეკლესია აეშენებინათ დიმიტრი თესალონიკელის სახელზე. აღნიშნული წმინდანი იყო დიმიტრი ალფერაკის მფარველი  ანგელოზი. სოფლის მოსახლეობამ მოითხოვა ეკლესიის მშენებლობა. 1794 წლის 19 ოქტომბერს ეკატერინოსლავის მიტროპოლიტ გავრილისაგან მიიღეს თანხმობა მშენებლობაზე. ამავე წლის 13 ნოემბერს მღვდელმონაზონმა იოანე ანდრეევმა აკურთხა მშენებლობის ადგილი. მშენებლობის ადგილზე გათხარეს საძირკველი,  ჩადეს ფუნდამენტის ქვა და აღმართეს ჯვარი.

1795 წელს დიმიტრი ალფერაკმა  მისწერა ეკატერინოსლავის მიტროპოლიტ გავრილს, რომ ეკურთხებინა ეკლესია. წერილში ასევე მოითხოვდა გამოეგზავნათ მღვდელი. გავრილისაგან მიღებული წეილით ნება დართეს იოანე ანდრეევს ეკურთხებინა ეკლესია. 

აგურის ეკლესია მოქმედი იყო დიდი ხნის განმავლობაში, 1937 წელს კი დახურეს. ეკლესია ტაგანროგის სტალინის სახელობის კოლმეურნეობამ შეისყიდა და მასში ხორბლის საწყობი გახსნა. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, გერმანელების ოკუპაციის დროს ეკლესიაში მიმდინარეობდა ღვთისმსახურება. 1961 წლის სახალხო სასამართლოს გადაწყვეტილებით ეკლესია კვლავ დახურეს. 1990-იან წლებამდე ეკლესია გამოიყენებოდა სამეურნეო დანიშნულებით. 1980-იან წლებში აქ განთავსებული იყო სამეურნეო საწყობი.

1991 წელს ეკლესიაში ღვთისმსახურება აღსდგა, იგი კვლავ გაიხსნა მრევლისათვის და აკურთხეს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. 2000-იანი წლების დასაწყისამდე ეკლესიაში აღდგენითი სამუშაოები მიმდინარეობდა, ასევე მოხატეს კედლები. ამჟამად ეკლესია მოქმედია, ადგას ლურჯად შეღებილი გუმბათი, მიშენებული აქვს სამრეკლო და შეღებილია ვარდისფრად.

ეკლესიის წინამძღვარია ნიკოლოზ (კრავჩენკო).

## რესურსები ინტერნეტში
* Церковь Николая Чудотворца.
* Лакедемоновка. Церковь Николая Чудотворца
* Лакедемоновка. Церковь Николая Чудотворца

## სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
ჩალტირის სურბ-ამბარცუმის ეკლესია

**ჩალტირის სურბ-ამბარცუმის ეკლესია** (, )  — სომხური ეკლესია სოფელ ჩალტირში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მიეკუთვნება სომხეთის სამოციქულო ეკლესიას. 

მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, მიასნიკოვის რაიონი, სოფელი ჩალტირი, მე-6 ხაზის ქუჩა.

## ისტორია 
სურბ-ამბარცუმის ეკლესია სოფელ ჩალტირში დააარსეს 1790 წელს დედოფალ ეკატერინე II-ის 1779 წლის 14 ნოემბრის ბრძანებით ყირიმიდან გადასახლებულმა სომხებმა. 

მათ მიერ აგებულ ქვის ტაძარს, ჰქონდა ხის სამრეკლო. დროთა განმავლობაში ეკლესია დაინგრა, ხოლო მისი სამრეკლო გადაიხარა. სოფელ ჩალტირის მრევლმა შუამდგომლობა გაუგზავნა სომხეთის სამოციქულო ეკლესიიის ნოვო-ნახიჩევანისა და ბესარაბიის ეპარქიას, რათა აეშენებინათ ახალი ეკლესია.

გადაწყვეტილება მიიღეს და 1860 წელს დაიწყეს ახალი ეკლესიის მშენებლობა. ეკლესია ააშენეს ტაგანროგელი არქიტექტორის  ნ. მურატოვის ტიპური პროექტის მიხედვით და მრევლის სახსრებით. ეკლესია აგებულია კლასიციზმის არქიტექტურულ სტილში. ძველი ეკლესია დაანგრიეს და მის ადგილზე ააშენეს  საეკლესიო-სამრევლო სკოლის შენობა. 

1883 წელს ეკლესიას ჩაუტარდა რესტავრაცია, რომლის შედეგად დაამატეს სამი ახალი კარი სხვადასხვაფერი ვიტრაჟებით. ეკლესიის ეზო შემოღობეს რკინის მესრით. 

მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ეკლესია დახურეს. მისი შენობა გამოიყენებოდა სხვადასხვა მიზნით. 1944 წელს ეკლესია კვლავ გახსნეს. 1990 წელს მის ეზოში დადგეს სომხებისათვის წმინდა სიმბოლო ხაჩქარი, რომელიც არის ეჩმიაძინის მონასტერში მდგარი 1279 წლის ხაჩქარის ასლი. ხაჩქარის კვარცხლბეკზე არსებული წარწერა გვამცნობს, რომ იგი დადგეს 1915 წლის სომხების გენოციდის აღსანიშნავად.

ეკლესიის წინამძღვარია მღვდელი ტერ-თადეოსი (ლუსეგენ ჰაიბარიანი).

## არქიტექტურა 
სურბ-ამბარცუმის ეკლესია ჯვარ-გუმბათოვანი ნაგებობაა. ეკლესიას ადგას რვაკუთხა გუმბათი, რომლის თითოეულ გვერდზე 2-2 მაღალი ფანჯარაა. 

ეკლესიის სამრეკლო ოთხიარუსიანია.

## ლიტერატურა
* Вартанян В. Г., Казаров С.С. Армянская-Апостольская Церковь на Дону // Ростов н/Д., 2001.
* Халпахчьян О. X. Архитектура Нахичевани-на-Дону // Ер. 1988.
* Шахазиз Е. Новый Нахичеван и новонахичеванцы / Перевод с армянского Ш. М. Шагиняна // Ростов-на-Дону, 1999.
* Российская и Ново-Нахичеванская епархия Армянской Апостольской Церкви. Исторический путь. М., 2013.

## რესურსები ინტერნეტში
* Путеводитель по Мясниковскому району
* [Церковь Сурб Амбарцум (с. Чалтырь, Ростовская область)](http://ru.hayazg.info/%D0%A6%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8C_%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B1_%D0%90%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%86%D1%83%D0%BC_(%D1%81._%D0%A7%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%8C,_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C))
* Амбарцум. Воскресение господне
* Церковь Святого Амбарцума

კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ყაალი (ბარდის რაიონი)

**ყაალი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —   333 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
რაპუნცელი: ჩახლართული ამბავი

**რაპუნცელი: ჩახლართული ამბავი** () — სათავგადასავლო, ანიმაციური, ზღაპრული, საოჯახო და კომედიური ჟანრის ამერიკული ანიმაციური სერიალი. გამოშვებულია 2017 წელს.

## მსახიობები
* მენდი მური
* ზაჰარი ლევი
* ედენ ესპიანო
* კლენსი ბრაუნი
* ჯული ბაუენი
## აღწერა
რაპუნცელს არ სურს იქორწინოს და კოშკის კედლებში გაატაროს ცხოვრება. იგი სასახლიდან წავა და ახალ თავგადასავალში გაეხვევა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული საბავშვო ანიმაციური სატელევიზიო სერიალები
კატეგორია:2010-იანი წლების ანიმაციური სატელევიზიო სერიალები
ყაჰრამანლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ყაჰრამანლი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ყაჰრამანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში
*ყაჰრამანლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ბეილაგანის რაიონში
დილავერ-ფაშა

**დილავერ-ფაშა** ( გ. 19 მაისი, 1622) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. დიდი ვეზირი 1621–1622 წლებში. დილავერ-ფაშა წარმოშობით იყო სერბი. 1621 წელს, სულთან ოსმან II-მ დილავერი ოჰრილი ჰუსეინ-ფაშას ნაცვლად დანიშნა დიდ ვეზირად. იქამდე დილავერი განაგებდა დიარბაქირს და საბჭოს სხდომაშიც კი არ ჰქონდა მონაწილეობა მიღებული. 1622 წლის მაისში, დაიწყო იანიჩარების აჯანყება. ისინი მოითხოვდნენ დიდი ვეზირის, ჰარამხანის მთავარი საჭურისის სულეიმან აღასა და სულთნის აღმზრდელის, ლალა ომერ ეფენდის გადმოცემას. სულთან ოსმანმა მათი მოთხოვნილებები დააკმაყოფილა და დილავერ-ფაშა და სულეიმან-აღა იანიჩრებს გადასცა. 19 მაისს, იანიჩრებმა დილავერ-ფაშა და სულეიმან-აღა მოკლეს. დაკრძალულია უსქუდარში.

## პოპულარულ კულტურაში
2015 წელს დაწყებულ თურქულ ისტორიულ სერიალში — დიდებული საუკუნე: ქიოსემში, დილავერ-ფაშას როლს ასრულებს თურქი მსახიობი ოღუზ ოქული.

## იხილეთ აგრეთვე
* ოსმალეთის დიდი ვეზირების სია

## ლიტერატურა 
* Uzunçarsılı, İsmail Hakkı, (1954) *Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım , XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar)*, Ankara: Türk Tarih Kurumu (Altıncı Baskı 2011 ISBN 978-975-16-0010)  say.373
* Danişmend, İsmail Hâmi (1971), *Osmanlı Devlet Erkânı*,  İstanbul:Türkiye Yayınevi.
* Sakaoğlu, Necdet (1999), *Bu Mülkün Sultanları*, İstanbul:Oğlak ISBN 975-329-6 say.227

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ოსმალეთის დიდი ვეზირები
კატეგორია:გარდაცვლილი  19 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1622