ინგლისური სკოლა (ნიქოზია)

**ინგლისური სკოლა** — დამოუკიდებელი და შერჩევითი ტიპის საშუალო სკოლა ნიქოზიაში, კვიპროსზე. სკოლის მიღება ხორციელდება მკაცრი შერჩევითი პროცესის საფუძველზე. ის არის ნიქოზიის ერთ-ერთი იმ საშუალო სკოლათაგანი, რომელიც განსაზღვრულია როგორც ორთა-სამხრეთი (ბიკომუნალური) სასწავლო დაწესებულება, სადაც სწავლობენ როგორც ბერძენი კვიპროსელები, ასევე თურქი კვიპროსელები. სკოლა დაარსდა 1900 წელს და წარმოადგენს ინგლისური სკოლების დირექტორთა კონფერენციის (HMC) წევრ დაწესებულებას.

## ისტორია 
სკოლა დააარსა ანგლიკანმა სასულიერო პირმა, კანონიერი ფრენკ დარვალ ნიუემი 1900 წელს. დაარსების დღიდან სკოლა უზრუნველყოფდა ბრიტანული ტიპის საშუალო განათლებას. თავდაპირველად იგი მხოლოდ ბრიტანული მმართველი კლასის შვილებს იღებდა და განთავსებული იყო ნიქოზიის შუასაუკუნეების გალავანში. მოგვიანებით, სკოლაში მიიღეს კვიპროსელი მოსწავლეებიც, ხოლო 1939 წელს გადმოიტანეს ახლანდელ შენობაში. თავდაპირველად მხოლოდ ვაჟებისთვის განკუთვნილი დაწესებულება 1957 წლიდან გახსნა კარს გოგონებისთვისაც მის მიერთებულ სკოლაში, რომელიც 1962 წელს გახდა თანასწორადშეზავებული დაწესებულება.

სკოლა თავდაპირველად კერძო ინიციატივის ფარგლებში ფუნქციონირებდა, თუმცა 1930 წელს მისი მართვა გადაეცა ბრიტანეთის გუბერნატორს. 1960 წელს, ბრიტანეთის კოლონიური მმართველობისგან დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, სკოლის მართვა ჩაიბარა კვიპროსის რესპუბლიკის მთავრობამ. 2007 წელს სკოლის სტატუსსა და სახელმწიფო გრანტების მიღების უფლებას კითხვა დაუსვა კვიპროსის უზენაესმა სასამართლომ.

სკოლა წარმოადგენს მაღალი აკადემიური სტანდარტების მქონე შერჩევით თანასწორადშეზავებულ სასწავლო დაწესებულებას. მისი კურსდამთავრებულები უმეტესად აგრძელებენ სწავლას დიდი ბრიტანეთის უნივერსიტეტებში. წარსულში ბინადრული ტიპის სასწავლებელი, ამჟამად ფუნქციონირებს როგორც დღიური სკოლა.

### ორთა-სამხრეთის ისტორია 
1958 წელს EOKA-მ გაავრცელა ტექსტი, რომელიც ემუქრებოდა ინგლისურ სკოლაში მოსწავლე ბერძენ კვიპროსელ მოსწავლეებს. შედეგად, მშობლებმა სკოლიდან გაიყვანეს თავიანთი შვილები და ბერძენ კვიპროსელთა რაოდენობა სკოლაში შემცირდა 317-დან 21 მოსწავლემდე.

1974 წელს კვიპროსის თურქული ოკუპაციის შემდეგ, თურქმა კვიპროსელმა მოსწავლეებმა დატოვეს სკოლა. თუმცა, 2003 წლის სექტემბრიდან სკოლამ აღადგინა ორთა-სამხრეთის სტატუსი და კვლავ დაიწყო თურქი კვიპროსელი მოსწავლეების მიღება.

2006 წლის ნოემბერში ინგლისურ სკოლაში თურქი კვიპროსელი მოსწავლეები ფიზიკურად დაზიანდნენ თავდასხმის შედეგად, რომელსაც ასრულებდნენ სავარაუდოდ ექსტრემისტული ჯგუფის – „ახალგაზრდობის ეროვნული ხმა ბერძნული სულით“ (Ε.Φ.Ε.Ν) წევრები. ეს ინციდენტი მოჰყვა მედიაში გავრცელებულ ცნობებს, რომ ერთ-ერთ ბერძენ კვიპროსელ მოსწავლეს, რომელიც ჯვარს ატარებდა, თურქმა მოსწავლემ შეაფურთხა. თავდამსხმელები არ იყვნენ ინგლისური სკოლის მოსწავლეები. აღნიშნულთან დაკავშირებით აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა გამოაქვეყნა შემდეგი განცხადება:

„2007 წლის აპრილში დაიწყო სასამართლო პროცესი 13 პირის წინააღმდეგ, რომლებსაც ბრალი წაუყენეს თურქი კვიპროსელი მოსწავლეების მიმართ განხორციელებულ თავდასხმაში. 2006 წლის 22 ნოემბერს 15-დან 20-მდე ბერძენი კვიპროსელი მოზარდი, რომლებიც სავარაუდოდ უკიდურესად ნაციონალისტურ ჯგუფს – 'ახალგაზრდობის ეროვნული ხმა ბერძნული სულით' – ეკუთვნოდნენ, შეიჭრა ნიქოზიაში მდებარე ინგლისურ სკოლაში და თავს დაესხა თურქი კვიპროსელი მოსწავლეების ჯგუფს, რის შედეგადაც რამდენიმე მათგანმა მსუბუქი დაზიანებები მიიღო. ინციდენტი სავარაუდოდ გამოწვეული იყო იმით, რომ ამავე სკოლაში ადრე 11 წლის თურქი მოსწავლე აგინებდა ჯვრის მფლობელ ბერძენ მოსწავლეს. კვიპროსის მთავრობამ დაგმო 22 ნოემბრის თავდასხმა და გამოაცხადა, რომ ეს იყო გამონაკლისი შემთხვევა და არ ასახავდა თურქი კვიპროსელების მიმართ ფართო დისკრიმინაციულ ან რასისტულ გარემოს.“

## სასწავლო პროგრამა 
სკოლას აქვს შემდეგი 16 საგნობრივი დეპარტამენტი:

ხელოვნება და დიზაინი
ბიოლოგია
ბიზნესი
ქიმია
კომპიუტერული მეცნიერება
დიზაინი და ტექნოლოგიები
ეკონომიკა
ინგლისური ენა
გეოგრაფია
ბერძნული ენა
გლობალური ხედვები
ისტორია
მათემატიკა
თანამედროვე ენები
მუსიკა
ფიზიკური აღზრდა
ფიზიკა
PSHCE (პერსონალური, სოციალური, ჯანდაცვისა და სამოქალაქო განათლება)
თურქული ენა
გარდა ამისა, სკოლაში არსებობს სარწმუნოების სწავლების დეპარტამენტიც, თუმცა ის მხოლოდ ბერძნულ-ორთოდოქს, სომხურ-ორთოდოქსულ და მარონიტ-კათოლიკე მოსწავლეებისთვის არის სავალდებულო. სხვა მოსწავლეებისთვის ხელმისაწვდომია სარწმუნოებათა ზოგადი მიმოხილვის კურსი — რელიგიური განათლება.

ხელოვნება და დიზაინი, კომპიუტერული მეცნიერება, დიზაინი და ტექნოლოგიები, თანამედროვე ენები და ფიზიკური აღზრდა A-დონეზე ისწავლება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ საკმარისი რაოდენობის მოსწავლეები გამოხატავენ დაინტერესებას.

## კამპუსი 
სკოლა მდებარეობს ნახევრად ტყიან პარკის ტიპის ტერიტორიაზე, ნიქოზიის ცენტრთან ახლოს და წარმოადგენს ერთ-ერთ უდიდეს სასკოლო კამპუსს კვიპროსზე.
სკოლის ტერიტორიაზე განლაგებულია მრავალფუნქციური სპორტული ცენტრი, სტანდარტული საფეხბურთო მოედანი, ოთხი ფუტსალის მოედანი, სარბენი და ათლეტიკის ბილიკები, სამი ტენისის კორტი და ბალახის ჰოკეის მოედანი. 2017 წელს დაიწყო ახალი ნიუემის შენობის მშენებლობა. სკოლის კამპუსში განთავსებულია ხუთი ძირითადი შენობა: ლოიდსის შენობა, მთავარი შენობა, ნიუემის შენობა, საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა კორპუსი და სპორტული ცენტრი. ეს შენობები გარს აკრავს ფართო ეზოს, სადაც განთავსებულია მოსწავლეებისთვის განკუთვნილი სკამები და მოსასვენებელი ზონები.

## ჰაუზები 
სკოლა იყენებს ჰაუზების სისტემას, რომელიც ტიპურია ბევრ ბრიტანულ საჯარო სკოლაში. მოსწავლეები შემთხვევითობის პრინციპით ნაწილდებიან ერთ-ერთ ჰაუზში. სკოლაში მოქმედებს ოთხი ჰაუზი: ვოლსლი, ნიუემი, ბეკონსფილდი და კიჩენერი. ეს სისტემა უმეტესწილად უწყობს ხელს სპორტულ შეჯიბრებებს ჰაუზებს შორის. თითოეულ ჰაუზს საკუთარი ფერი აქვს:

## კურსდამთავრებულები 
სკოლას გააჩნია აქტიური კურსდამთავრებულთა ქსელი, რომლის სათავსოც განთავსებულია სკოლის ტერიტორიაზე.

გამორჩეულ კურსდამთავრებულებს შორის არიან:

*რაფ დენქთაში, თურქი კვიპროსელი პოლიტიკოსი

*თეო ევან, მომღერალი, მოცეკვავე და სიმღერების ავტორი, ევროვიზია 2025-ზე კვიპროსის წარმომადგენელი

*ალექს მაიქლაიდესი, მწერალი

*კიპროს ნიკოლაიდესი, ნაყოფის მედიცინის ერთ-ერთი პიონერი

*სტეფანი სოლომონიდესი, პირველი კვიპროსელი ქალი, რომელმაც მიაღწია ჩრდილოეთ და სამხრეთ პოლუსებს

*კურტის იარვინი, კომპიუტერული მეცნიერების წარმომადგენელი, პოლიტიკური ფილოსოფოსი და ნეორექაქციონერი მოაზროვნე

*2010 წელს გამოქვეყნდა წიგნი, რომელშიც წარმოდგენილია სკოლის გამორჩეული თურქი კვიპროსელი კურსდამთავრებულები.

## გამოჩენილი პედაგოგები 
*დიმიტრის ლიპერტისი

## რესურსები ინტერნეტში
*ინგლისური სკოლის ვებგვერდი

*ESOBGA (ინგლისური სკოლის კურსდამთავრებულთა ასოციაცია)

## სქოლიო
კატეგორია:1900 წელს დაარსებული საგანმანათლებლო დაწესებულებები
კატეგორია:განათლება ნიქოზიაში
კატეგორია:1900 წელს დაარსებული ორგანიზაციები კვიპროსში
კატეგორია:ბრიტანული საერთაშორისო სკოლები კვიპროსზე
კატეგორია:კვიპროსის არქიტექტურა
კატეგორია:სკოლები ევროპაში
კატეგორია:საგანმანათლებლო დაწესებულებები