open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჰენრიხ მალიანი

**ჰენრიხ მალიანი** (; დ. 30 სექტემბერი, 1925, თელავი — გ. 14 მარტი, 1988, ერევანი) — სომეხი საბჭოთა კინოსა და თეატრის რეჟისორი, სცენარისტი და პედაგოგი. სსრკ სახალხო არტისტი (1982).

## ბიოგრაფია
ჰენრიხ მალიანი დაიბადა თელავში, 1925 წლის 30 სექტემბერს. 

1942-1945 წლებში მუშაობდა მხაზველად, კონსტრუქტორის მოწაფედ თბილისში, გ. დიმიტროვის სახელობის ქარხანაში.

1951 წელს დაამთავრა ერევნის თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი, 1953 წელს - ლუნაჩარსკის სახელობის თეატრალური ხელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტის (ГИТИС) უმაღლესი სარეჟისორო კურსები. 1951-54 წლებში მუშაობდა რეჟისორად სომხეთის სსრ-ის სხვადასხვა თეატრებსა და ტელევიზიაში. 1954 წლიდან კინოსტუდია „არმენფილმის“ რეჟისორია. 1980 წელს კინოსტუდიასთან ჩამოაყალიბა კინომსახიობთა თეატრ-სტუდია (ამჟამად ჰ. მალიანის სახელობის ერევნის თეატრ-სტუდია) და იყო პირველი სამხატვრო ხელმძღვანელი. ასწავლიდა ერევნის თეატრალურ ინსტიტუტში (1982 წლიდან — პროფესორი).

ჰენრიხ მალიანი  გარდაიცვალა 1988 წლის 14 მარტს ერევანში. დაკრძალულია თოხმახის სასაფლაოზე.

## ოჯახი
*დედა — ვართუშ ეპიტიანცი
*მამა — სურენ მალიანი, თბილისის ფილარმონიის დირექტორი
*და — ემა მალიანი
*ბიძა — დავიდ მალიანი (1904—1976), მსახიობი, რეჟისორი, სსრკ სახალხო არტისტი (1974)
*მეუღლე — ასმიკ მელქონიანი, კინოსტუდია „არმენფილმის“ მემონტაჟე
*შვილი — ნარინა მალიანი, ჰ. მალიანის სახელობის ერევნის კინომსახიობთა თეატრ-სტუდიის დირექტორი

## ჯილდოები და აღიარება
*1967 : სომხეთის სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე
*1971 : საპატიო ნიშნის ორდენი
*1975 : სომხეთის სსრ-ის სახელმწიფო პრემია
*1977 : სომხეთის სსრ-ის სახალხო არტისტი
*1982 : სსრკ სახალხო არტისტი

## ფილმოგრაფია
### რეჟისორი
*1960 : მუსიკალური რაზმის ბიჭები
*1963 : გზა არენისკენ
*1964 : ძალად დამსმენი (ნოველა კინოალმანახში „მუსიე ჟაკი და სხვები“)
*1967 : სამკუთხედი
*1969 : ჩვენ და ჩვენი მთები
*1972 : აირიკი
*1977 : ნაჰაპეტი
*1980 : ცის ნაჭერი
*1982 : ერთი წვეთი თაფლი (სატელევიზიო ფილმი)

### სცენარისტი
*1977 : ნაჰაპეტი
*1979 : უკვდავება (დოკუმენტური)
*1980 : ჩვენი ეზოს ვარსკვლავები (ნოველა კინოალმანახში „ყველა ასაკი ემორჩილება“)
*1980 : ცის ნაჭერი
*1982 : გიქორი
*1982 : ერთი წვეთი თაფლი
*1987 : ბარაქა (დოკუმენტური)
*1990 : სევდა

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ჰენრიხ მალიანი

კატეგორია:დაბადებული 30 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1988
კატეგორია:თელავში დაბადებულები
კატეგორია:სომეხი რეჟისორები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:თოხმახის სასაფლაოზე დაკრძალულები
საბა გოგლიჩიძე

**საბა გოგლიჩიძე** (დ. 25 ივნისი, 2004) — ქართველი ფეხბურთელი. საქართველოს ეროვნული ნაკრებისა და ინგლისური „უოტფორდის“ (იჯარით „უდინეზედან“) მცველი. 

## საკლუბო კარიერა
გოგლიჩიძემ პროფესიონალური კარიერა ქუთაისის „ტორპედოში“ დაიწყო, რომლის შემადგენლობაშიც ეროვნული ლიგის 30 მატჩში მიიღო მონაწილეობა.

2024 წელს „ემპოლიში“ გადავიდა. მისი დებიუტი „ემპოლის“ ძირითად გუნდსა და იტალიის სერია A-ში 2024 წლის 31 აგვისტოს შედგა. „ბოლონიასთან“ სტუმრად, „სტადიო რენატო დალ'არაზე“ (Stadio Renato Dall'Ara) გამართული მესამე ტურის შეხვედრა, რომელიც ფრედ 1–1 დასრულდა, გოგლიჩიძემ სასტარტო შემადგენლობაში დაიწყო და შეუცვლელად ითამაშა.

2025 წლის 31 აგვისტოს  საბა გოგლიჩიძემ „უდინეზეს“ ფორმით სადებიუტო მატჩი იტალიის სერია A-ში, სტუმრად „ინტერის“ წინააღმდეგ ჩაატარა. საქართველოს ნაკრების მცველი მოედანზე შესვენების შემდეგ შევიდა და აღმავლობით ითამაშა. მისმა გუნდმა ჩემპიონთა ლიგის ფინალისტი და იტალიის ვიცე-ჩემპიონი ანგარიშით 2–1 დაამარცხა.

## სანაკრებო კარიერა
2022 წლიდან იცავდა საქართველოს სხვადასხვა ასაკობრივ ნაკრებთა ღირსებას. რაც შეეხება საქართველოს ეროვნულ ნაკრებს, მისი დებიუტი ეროვნულ გუნდში 2024 წლის 7 სექტემბერს, ერთა ლიგის გათამაშების ფარგლებში, ჩეხეთის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ შედგა, როდესაც მატჩის 88-ე წუთზე გიორგი გველესიანი შეცვალა. მატჩი მიხეილ მესხის სტადიონზე გაიმართა და მასპინძელთა გამარჯვებით 4–1 დამთავრდა.

მეორედ ეროვნული გუნდის მაისურით 2025 წლის 20 მარტს ითამაშა, როდესაც უეფა-ს ერთა ლიგის B ლიგის საპლეიოფო დაპირისპირებაში, საქართველოს ეროვნული ნაკრები სომხეთს ესტუმრა და მეტოქე ანგარიშით 3–0 დაამარცხა. გოგლიჩიძემ შეხვედრა მაღალ დონეზე ჩაატარა, შეუცვლელად ითამაშა და საქართველოს ნაკრებს დამაჯერებელ გამარჯვებაში დაეხმარა — „ყველა მომენტში ბოლომდე ვიბრძოდი. მით უმეტეს, საქართველოს ნაკრების მაისურით. ეს თავისთავად სულ ასე იქნება. იდეაში დღეს იყო ჩემი დებიუტი. ბედნიერი ვარ, რომ გავიმარჯვეთ და კარი მშრალად შევინახეთ. მადლობა ბიჭებსა და გულშემატკივრებს გვერდში დგომისთვის. გადავერთვები შემდეგ თამაშზე, გაგვიხარდა დამაჯერებელი გამარჯვება, მაგრამ საქმე ბოლომდეა მისაყვანი“, — ასეთი კომენტარი გააკეთა ქართველმა მცველმა აღნიშნულ შეხვედრასთან დაკავშირებით.

## საკლუბო სტატისტიკა
## სანაკრებო სტატისტიკა
## სანაკრებო მატჩები და გოლები
## მიღწევები
### საკლუბო
;  ტორპედო ქუთაისი
* საქართველოს თასი: 2022

## რესურსები ინტერნეტში
* საბა გოგლიჩიძე — საქართველოს ეროვნული ლიგის ოფიციალურ საიტზე
* საბა გოგლიჩიძე — საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 25 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 2004
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ემპოლის ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:უდინეზეს ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თენგიზ ბაქანიძე

**თენგიზ ბაქანიძე** (დ. 15 მაისი, 1928) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სანიტარულ - ჰიგიენური ფაკულტეტი 1949 წელს. 

1950 წელს იყო ადლერის სანეპიდსადგურის სანიტარული ექიმი; 1951–1954 წლებში ასპინძის სანეპიდსადგურის ეპიდემიოლოგი; 1954–1960 წლებში თბილისის რესპუბლიკური სანეპიდსადგურის ეპიდემიოლოგი, მთავარი ექიმი; 1960–1964 წლებში თბილისის სამედიცინო პარაზიტოლოგიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი; 1972 წლიდან ამავე ინსტიტუტის ბრუცელოზის ეპიდემიოლოგიის განყოფილების გამგე; 1978–1982 წლებში ჯანდაცვის სამინისტროს მთავარი ეპიდემიოლოგი. ავტორია 52 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება ბრუცელოზის ავადობის, ჰელმინთოზებთან ბრძოლის ორგანიზაციას. 
 
1970 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა - "ანკილოსტომიტოზის ეპიდემიოლოგიის მკურნალობის და იმუნოდიაგნოსტიკის ზოგიერთი საკითხი საქართველოში". 

## ჯილდოები 
*1999 - ღირსების მედალი

## ლიტერატურა 
*ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია. თბ.,. 2000. გვ. 30; წიგნი ღირსებისა: ტ. 4/ შემდგ.: თამაზ ყიფიანი (რედ.), თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი. თბ., 2002.  გვ. 353

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:ქართველი ეპიდემიოლოგები
ცის ნაჭერი

**„ცის ნაჭერი“** — კინოსტუდია „არმენფილმის“ 1980 წლის ფილმი, რომლის რეჟისორია ჰენრიხ მალიანი. ფილმი გადაღებულია ვაჰან ტოტოვენცის მოთხრობის - „ცისფერი ყვავილების“ მიხედვით.

## სიუჟეტი
ფილმი ხარბერდში გაზრდილ ობოლი თორიკის შესახებ მოგვითხრობს.

მორცხვი ბიჭი, თორიკი, დეიდის და მისი ხელოსანი ქმრის მზრუნველობის ქვეშ იზრდება. თორიკი იზრდება და ბორდელის გოგონაზე დაქორწინდება. ქალაქი მას ვერ აპატიებს, მაგრამ ახალგაზრდა მამაკაცი მონდომებას და გამბედაობას იჩენს საკუთარი ბედნიერებისთვის.

## როლებში
* ფრუნზიკ მკრტჩიანი - *გრიგორ-აღა*
* სოფიკო ჭიაურელი – *ტურვანდა, თორიკის დეიდა და დედობილი*
* გალინა ბელიაევა - *ანჟელა*
* აშოტ ადამიანი - *თორიკი*
* არმენ კუიუმჯიანი - *თორიკი ბავშვობაში*
* გალია ნოვენცი - *ჰოვაკიმის ცოლი*
* აზატ შერენცი - *მღვდელი*
* ლეონარდ სარქისოვი - *პარიკმახერი*
* ალექსანდრე გალიბინი - *საშა*

## პრიზები და ჯილდოები
* სოფიკო ჭიაურელმა შესრულებული როლისთვის სომხეთის სსრ-ის სახალხო არტისტის წოდება მიიღო.
* ფილმი სან რემოს კინოფესტივალზე მოხვდა.
* 1981 წელს ვილნიუსის მე-14 საკავშირო კინოფესტივალზე ჰენრიხ მალიანმა მიიღო ჯილდო საუკეთესო სარეჟისორო ნამუშევრისთვის. საუკეთესო მუსიკალური გადაწყვეტისთვის პრიზი ფილმის კომპოზიტორ ტიგრან მანსურიანს გადაეცა, კინოფესტივალის ყველაზე მომხიბვლელ მსახიობად კი თორიკის როლის შემსრულებელი, მსახიობი აშოტ ადამიანი.
* პრემიერა ერევანში - 1980 წლის 10 ოქტომბერს
* პრემიერა მოსკოვში - 1980 წლის მაისში 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ფილმი „ცის ნაჭერი“ times.am-ის ვებგვერდზე

კატეგორია:1980 წლის ფილმები
კატეგორია:კინოსტუდია „არმენფილმის“ ფილმები
კატეგორია:რომანტიკული დრამები
კატეგორია:ჰენრიხ მალიანის ფილმები
კატეგორია:სომხური ფილმები
კატეგორია:სომხურენოვანი ფილმები
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
კატეგორია:მოთხრობებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
ეოცენი

**ეოცენი** ( და ) — დედამიწის გეოლოგიური ეპოქა, პალეოგენური პერიოდის მეორე ეპოქა თანამედროვე კაინოზოურ ერაში. დაიწყო დაახლოებით 56 მილიონი წლის წინ და დასრულდა 33.9 მილიონი წლის წინ.

სახელწოდება „ეოცენი“ მომდინარეობს ძველი ბერძნულიდან. იგი მიღებულია სიტყვიდან „ეოსი“ (Ἠώς), რომელიც ბერძნულ მითოლოგიაში განთიადის ქალღმერთის სახელწოდებაა, და სიტყვიდან „კაინოს“ (καινός), რაც ნიშნავს „ახალს“. სახელწოდება აღნიშნავს ეოცენში ახალი ფაუნის „განთიადს“, ანუ აღმოცენებას.

ისევე როგორც სხვა გეოლოგიურ ეპოქებში, მოვლენები, რომლებიც განსაზღვრავენ ეოცენის დასაწყისსა და დასასრულს, მკაფიოდ არის იდენტიფიცირებული, მაგრამ ჯერ კიდევ გაურკვეველია მათი ზუსტი თარიღები. ეოცენის დასაწყისი განსაზღვრა ხანმოკლე კლიმატურმა პერიოდმა, რომლის დროსაც ატმოსფეროში ნახშირბადის 13C იზოტოპის კონცენტრაცია განსაკუთრებით დაბალი იყო, ხოლო საშუალო გლობალური ტემპერატურა 27°C-ს აღწევდა. დასასრული აღნიშნა ეოცენ-ოლიგოცენური გადაშენებამ, რომელიც სავარაუდოდ დაკავშირებულია ციმბირის ტერიტორიაზე რამდენიმე დიდი ზომის ბოლიდის ჩამოვარდნასთან.

## რესურსები ინტერნეტში
*Paleos Eocene page

## სქოლიო
კატეგორია:გეოლოგიური ეპოქები
ვაკიჯვრის განძი

**ვაკიჯვრის განძი** — ძვ. წ. XII –XI საუკუნეების ბრინჯაოს ნივთების განძი. აღმოჩენილია 1936 წელს სოფ. ვაკიჯვარში (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი), ადგილ ქორბუდეში. 

განძის შემადგენლობაში იყო კოლხური ცული (დ. ქორიძისეული კლასიფიკაციით — I სახეობის), დაზიანებული წალდი, ბრტყელი ცულის ნატეხი, სამი თოხი, სეგმენტისებური იარაღის ნატეხები; შუბისპირი, სატეხი (თუ ბრტყელი ცული), 24 ზოდი. 1960 წელს სოფელში აღმოჩნდა ძვ. წ. II ათასწლეულის დასასრულის – I ათასწლეულის I ნახევრის მშვილდსაკინძი, იგი ერთწილადია, მშვილდი შემკულია წიწვისებური ორნამენტით. მასალა ინახება ოზურგეთის ისტორიულ მუზეუმში.
## ლიტერატურა
* რამიშვილი ა., კოლხეთის მატერიალური კულტურის ისტორიიდან, ბათ., 1974.
* ქორიძე დ., კოლხური კულტურის ისტორიისათვის, თბ., 1965.
* 
**ხახუტაიშვილი დ.*, რკინის წარმოების ძველკოლხური კერა სუფსა-გუბაზოულის ხეობაში, სდსძ, 1981, გვ. 36

კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:კოლხური კულტურა
დავუდ ახუნდოვი

**დავუდ აღა ოღლუ ახუნდოვი** (, დ. 14 თებერვალი , 1918 , ბაქო - 2003 ) — აზერბაიჯანელი არქიტექტორი და არქიტექტურის ისტორიკოსი, აზერბაიჯანის ისტორიის არაერთი კონცეფციის ავტორი.

## ბიოგრაფია 
1942 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელობის ინდუსტრიული ინსტიტუტი. 1968 წელს დაიცვა დისერტაცია, ხოლო 1980 წელს დოქტორანტურა თემაზე „არქიტექტურის განვითარების თავისებურებები ძველ აზერბაიჯანში. მისი კავშირები და ურთიერთგავლენა ძველი აღმოსავლეთის ქვეყნებთან“. ხელმძღვანელობდა აზერბაიჯანის სამოქალაქო საინჟინრო ინსტიტუტის „არქიტექტურული სტრუქტურებისა და ძეგლების რესტავრაციის“ განყოფილებას. აზერბაიჯანსა და რუსეთში 100-ზე მეტი შენობის არქიტექტორი გახლავთ.

პროფესორმა დავუდ ახუნდოვი მრავალი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია, რომელიც დაკავშირებულია ძველი კავკასიური ალბანეთის კულტურასა და ხელოვნებასთან.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში 
* https://az.baku-art.com/az/tarixchi-memar-ve-yorulmaz-tedqiqat-i-davud-axundov
* http://www.azhistorymuseum.gov.az/az/news/462
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
გულნაზ ისმაილოვა

**გულნაზ ისმაილოვა** (; დ. 18 ოქტომბერი, 1960, ბაქო) — აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (2018).

## ბიოგრაფია 
გულნაზ ისმაილოვა დაიბადა ბაქოში 1960 წელს. დაამთავრა ბაქოს მუსიკალური აკადემიის საშემსრულებლო (ფორტეპიანო) და ვოკალური ფაკულტეტები. იყო მუსიკის შემსრულებელთა ამიერკავკასიის კონკურსის ლაურეატი (1985) და ბულბულის სახელობის ვოკალისტთა I საერთაშორისო კონკურსის დიპლომატი (1997).

1994 წლიდან ასწავლის ბაქოს მუსიკალურ აკადემიაში. არის სოლო სიმღერისა და საოპერო მომზადებისა და ფორტეპიანოს განყოფილების მასწავლებელი. 2001 წლიდან არის აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის სოლისტი. თეატრში მუშაობის დროს ნიჭიერმა ვოკალისტმა ბრწყინვალე როლები შეასრულა მთელ რიგ ეროვნულ და კლასიკურ საოპერო სპექტაკლებში.
2006 წელს მიენიჭა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დამსახურებული არტისტი, ხოლო 2018 წლის 27 მაისს მიენიჭა აზერბაიჯანის სახალხო არტისტის საპატიო წოდება.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში 
* https://web.archive.org/web/20130928045104/http://www.tob.az/OperaVocal.html
* https://president.az/articles/28792

კატეგორია:დაბადებული 18 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახალხო არტისტები
ელნარა კარიმოვა

**ელნარა კარიმოვა** () — ცნობილი აზერბაიჯანელი ქორმეისტერი, აზერბაიჯანის სახალხო არტისტია (2018). თურქული „ორფეონის“ კამერული გუნდისა და TRT-ის დიდი გუნდის სამხატვრო ხელმძღვანელი და მთავარი დირიჟორია.

## ცხოვრება 
ელნარა კარიმოვა ასაფ ზეინალის სახელობის მუსიკალურ სკოლაში სწავლობდა. 1988 წელს გახდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო საგუნდო კაპელის სამხატვრო ხელმძღვანელი.

2018 წლის 27 მაისს მიენიჭა აზერბაიჯანის სახალხო არტისტის საპატიო წოდება.

მისი მეუღლე ტარლან გულიევი აზერბაიჯანის სახელმწიფო კამერული ორკესტრის მევიოლინეა. ამჟამად მუშაობს ოპერაში თურქეთში. ჰყავს ვაჟი.

## სქოლიო
== რესურსები ინტერნეტში ===
* https://web.archive.org/web/20210921181209/http://orfeontr.com/en/0101.htm
* https://web.archive.org/web/20230708165417/http://anl.az/down/meqale/medeniyyet/2011/fevral/157392.htm
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ელდოსტ ბაირამოვი

**ელდოსტ ალოვსატ ოღლი ბაირამოვი** (; დ. 25 იანვარი, 1947, ჩოლ არაბი, ქურდამირის რეგიონი) — აზერბაიჯანელი გამომცემელი, აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (2016), პროგრესის მედლის ლაურეატი (2008).

## ცხოვრება და საქმიანობა 
ელდოსტ ბაირამოვი დაიბადა 1947 წლის 25 იანვარს ქურდამირის რაიონის სოფელ ჩელიარაბში. 1965 წელს ჩაირიცხა აზერბაიჯანის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტზე, სადაც დაამთავრა სწავლა 1969 წელს. ისტორიის მასწავლებლის კარიერა ახსუს რაიონის სოფელ ილხიძიში დაიწყო.

1972 წლის აპრილში ელდოსტ ბაირამოვი აზერბაიჯანის ტელერადიომაუწყებლობის კომიტეტში (ამჟამად სახელმწიფო ტელევიზიისა და რადიოს მაუწყებლობის დახურული სააქციო საზოგადოება) დაიბარეს, სადაც მუშაობა დაიწყო. ამჟამად წარმატებით აგრძელებს დიქტორის საქმიანობას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* https://web.archive.org/web/20230708113350/https://president.az/az/articles/view/21594
* https://web.archive.org/web/20230706000855/https://www.youtube.com/watch?v=zrkmCzIn3HQ

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1947
ტრამპლინი

**ტრამპლინი** ( <  < ) — საგანგებო სპორტული ნაგებობა, რომელიც გამიზნულია სპორტსმენის საფრენი გზის გასადიდებლად თხილამურებით, წყალში, აგრეთვე მძლეოსნობასა და აკრობატიკაში ხტომის დროს. 

თხილამურებით სახტომი ტრამპლინი ხელოვნური მთის მსგავსი ნაგებობაა, რომელიც შედგება სასტარტო ბაქნების, გორაკის (სიმაღლე 20-80 მ, სიგრძე — 60-110 მ, სიგანე — 3-4 მ, დახრის კუთხე — 27-38°), მოსაწყვეტი მაგიდის (სიგანე — 4-6 მ, სიმაღლე — 1-4 მ), დასახტომი გორაკისა (სიგანე — 15-20 მ) და გასაჩერებელი მოედნისაგან. ტრამპლინის საერთო სიმაღლე სასტარტო ბაქნიდან გაჩერების მოედნამდე ჩვეულებრივ 1.5-ჯერ აღემატება ხტომის საანგარიშო სიგრძეს თავისი სიმძლავრით (ხტომის საანგარიშო სიგრძის მიხედვით). ტრამპლინი შეიძლება იყოს სასწავლო (20 მ-მდე), მცირე (20-50 მ), საშუალო (50-70 მ), დიდი (70-90 მ) და ფრენისათვის განკუთვნილი (120 მ ზევით). წლის უთოვლო პერიოდში ტრამპლინზე სახტომად იყენებენ ხელოვნურ (სინთეზურ) საფარს. ოლიმპიურ თამაშებში და მსოფლიო ჩემპიონატების დროს ასპარეზობები ტარდება 70-90 მ ტრამპლინზე. საქართველოში, დაბა ბაკურიანში, აშენებულია ამ ტიპის საერთაშორისო სტანდარტის 2 ტრამპლინი. 

წყლის თხილამურებით სახტომი ტრამპლინი. დამრეცი, დახრილი, გლუვზედაპირიანი ფიცარნაგია. მისი სიგრძეა 6.4–6.7 მ (წყლის ზემოთ), სიგანე — 3.7-4.3 მ. ტრამპლინის (წყლის ზემოთ) მაგიდის ზედა გადანაჭერის სიმაღლეა 1.5-1.8 მ. ტრამპლინის დახრილი ნაწილი, რომლის სიგრძეა 1 მ, წყალში 0.3 მ სიღრმეზე შედის. ტრამპლინის მარჯვენა მხარეს გვერდითი ფარია. ტრამპლინი მაგრდება ღუზის 4 გვარლით. 

წყალში სახტომი ტრამპლინი ასარეკლი დრეკადი ბაქანია (ფიცარი), რომლის სიგრძეა 4.8-5 მ, სიგანე — 0.5 მ. უპირატესად აკეთებენ ფიგურულპროფილიანი დურალუმინის შენადნობისაგან, აქვს ხორკლიანი ზედაპირი ან მასზე დამაგრებული ხის (ქოქოსის) ბილიკი. ტრამპლინის ფიცრის სიმაღლე წყლის ზედაპირიდან არის 1, 3, 5, 7, 10 მ. 

სატანვარჯიშო ტრამპლინი დრეკადი, დახრილად დადგმული (მტკიცე საფუძკელზე) ფიცარია სატანვარჯიშო, აკრობატული და საწვრთნელი მძელოვნური ხტომების არეკვლის გასაძლიერებლად. ფიცარსა და საფუძველს შორის მაგრდება სოლი ან ზამბარა, რომელთა გადაადგილება ცვლის ფიცრის დრეკადობას.

## ლიტერატურა
ლავრენტი წულაძე

**ლავრენტი წულაძე** (დ. 1867, ჭანჭათი, ოზურგეთი — გ. 1923) — ქართველი ჟურნალისტი, პედაგოგი, წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებათა წევრი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა მღვდლის ოჯახში. დაამთავრა ოზურგეთის სასულიერო სასწავლებელი 1883 წელს. საკუთარი სკოლა დააარსა სოფელ სურებში. 1886 წლიდან გახდა გაზეთ „ივერიის“ კორესპონდენტი „ვერმიცანიშვილის“ ფსევდონიმით. ერთ-ერთი პირველთგან იყო, რომელმაც გადაჭრით დააყენა გურიაში სასოფლო-სამეურნეო სასწავლებლის დაარსების საკითხი. 1893 წელს ისიდორე რამიშვილთან და არსენ წითლიძესთან ერთად დააარსა გურიის სახალხო ბიბლიოთეკა. 1894 სექტემბრიდან ფოთში დააარსა სამრევლო სკოლა. 1896 წელს დაბრუნდა აკეთში და გახდა მღვდელი. 1917 წლამდე მუშაობდა ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად ფოთის ქალთა გიმნაზიაში და სამოქალაქო სასწავლებელში. განაგრძობდა კორესპონდენტობას იმდროინდელ ჟურნალ-გაზეთებში, განსაკუთრებით ხშირად ათავსებდა წერილებს სახალხო განათლების საკითხებზე ჟურნალ „განათლებაში“. 1917 წელს გადავიდა მშობლიურ სოფელში და განაგრძო მასწავლებლად მუშაობა აკეთის უმაღლეს-დაწყებით სკოლაში, იყო ამ სკოლის გამგე.

საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ დააპატიმრეს და ოზურგეთის ციხეში ჩასვეს. ციხიდან გათავისუფლებული ნაჯახების დარტყმით მოკლეს კომუნისტებმა ტყეში შეშის შეგროვების დროს.

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული 1867
კატეგორია:გარდაცვლილი 1923
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:მოკლული ქართველები
კატეგორია:საქართველოში მოკლული ადამიანები
ელშან მანსუროვი

**ელშან მანსუროვი** (; დ. 30 დეკემბერი, 1962) — აზერბაიჯანელი მუსიკოსი, ქამანჩას შემსრულებელი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (2020).

## ცხოვრება 
ელშან მანსუროვი დაიბადა 1962 წლის 30 დეკემბერს ქალაქ სუმგაიტში.  2000 წლიდან კონსერვატორიაში ასწავლის ქამანჩას ხელოვნების საიდუმლოებებს. მანსუროვი სწავლობდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიაში.

1986 წლიდან მუშაობდა მომღერალ ალიმ გასიმოვთან. იგი აზერბაიჯანული მუღამების პოპულარიზაციას მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში ეწეოდა.

2002 წლიდან არის ჰოლანდიაში მოღვაწე მსოფლიო ანსამბლის „ატლასის“ წევრი. 2004-2006 წლებში მან კონცერტები გამართა ევროპის რამდენიმე ქვეყანაში „აზერბაიჯანულ“ მუღამ ჯგუფთან ერთად. 

2006 წლიდან მჭიდროდ არის ჩართული პროექტში „მარადიული მუღამი“. ის არის იუნესკოს შირვანშაჰების სასახლეში გამართული მუღამის კონცერტების კოორდინატორი. 2007 წელს მიენიჭა „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დამსახურებული არტისტის“ წოდება. 2020 წლის 30 დეკემბერს მას მიენიჭა „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტის“ საპატიო წოდება აზერბაიჯანში ეროვნული მუსიკალური განათლების განვითარებისთვის გაწეული სამსახურისთვის..

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://president.az/articles/49776

## სქოლიო
ვამიგ მამედალიევი

**ვამიგ მამედალი ოღლუ მამედალიევი** (; დ. 9 ივნისი, 1946, ბაქო) — გამოჩენილი აზერბაიჯანელი მუსიკოსი, პროფესორი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (2018).

## ბიოგრაფია 
ვამიგ მამედალი ოღლუ მამედალიევი დაიბადა 1946 წლის 9 ივნისს ბაქოს სოფელ ქურდხანში.

1953–1964 წლებში სწავლობდა სოფელ ქურდხანის 113-ე საშუალო სკოლაში. 1963 წელს მამადალიევმა მშობლიურ სოფელში დააარსა ხალხური საკრავების ანსამბლი „ბაჰარი“. 1967–1972 წლებში მუშაობდა ამავე კლუბში სამხატვრო ხელმძღვანელად და რეჟისორად.

1971 წელს კულტურის მუსიკალური კოლეჯის დამთავრების შემდეგ მამედალიევი მუშაობდა თარის მასწავლებლად (1971–1993), შემდეგ კი გახდა წამყვანი მასწავლებელი და ასოცირებული პროფესორი ბაქოს მუსიკალურ აკადემიაში (1988–2001). 

1996–97 წლებში მისი ალბომები დიდი ტირაჟით იყო ევროპის ქვეყნებში. წარმატებით გამოდიოდა და გამართა კონცერტები ირანში, თურქეთში, ერაყში, დანიაში, რუსეთში, უკრაინასა და სხვა ქვეყნებში.

ვამიგ მამადალიევი აქტიურად მონაწილეობს აზერბაიჯანის კულტურულ ცხოვრებაში, მათ შორის სხვადასხვა კონცერტებში, სატელევიზიო გამოსვლებში, ტურებსა და ფესტივალებში. ის უკრავდა ისეთ ცნობილ შემსრულებლებთან, როგორებიც არიან იაგუბ მამედოვი, ჰაჯიბაბა ჰუსეინოვი, აბულფათ ალიევი, არიფ ბაბაევი, ჯანელი აქბაროვა, აგახან აბდულაევი, ალიმ გასიმოვი, ზაჰიდ გულიევი და სხვები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* https://president.az/az/articles/view/28792
* https://president.az/az/articles/view/19705

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახალხო არტისტები
გონსანამა (ეკვადორი)

**გონსანამა** () — მცირე ზომის ქალაქი ეკვადორში, ლოხის პროვინციაში, გონსანამის კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, ლოხიდან 81 კმ-ში, ზღვის დონიდან 1980 მეტრზე.

ქალაქის სახელწოდება მომდინარეობს ეკვადორის მკვიდრი ენებიდან: ესპანური და კეჩუას ენიდან. „გონსა“ ადგილობრივი თემის ბელადის სახელიდან მომდინარეობს, ხოლო დაბოლოვება „ნამა“, მომდინარეობს სიტყვიდან „მუნამა“ (Munamá) ან სიტყვიდან „ანამა“ (Anama), „რაც წყლის ღმერთისაგან რჩეულს“ ნიშნავს.

კოლონიზაციამ დიდი უკმაყოფილება გამოიწვია ადგილობრივ მოსახლეობაში, 1822 წლის 17 თებერვალს ქალაქმა თავისუფლება მოიპოვა და დამოუკიდებლობის დეკლარაცია გამოსცა.

თავდაპირველად, გონსანამა ლოხის კანტონის სოფელი იყო. 1943 წლის 30 სექტემბერს იგი ოფიციალურად გამოცხადდა ქალაქად და ეკვადორის კანტონად.

## სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორის ქალაქები
ალანიის არქეოლოგიური მუზეუმი

**ალანიის არქეოლოგიური მუზეუმი** — არქეოლოგიური მუზეუმი თურქეთის ქალაქ ალანიაში. მუზეუმი დაყოფილია ორ განყოფილებად, სადაც წარმოდგენილია არქეოლოგიური და ეთნოგრაფიული არტეფაქტები. იგი შეიცავს უამრავ კერამიკულ, მარმარილოს, ბრინჯაოს და მინის ნაჭრებს და მოზაიკას ელინისტური, რომაული და ბიზანტიური პერიოდებიდან. განსაკუთრებით აღსანიშნავია II საუკუნის ბრინჯაოს ქანდაკება ჰერკულესი, რომლის სიმაღლეა 52 სანტიმეტრი. მუზეუმი დაარსდა 1967 წელს და გარემონტდა 2012 წელს.

## ისტორია
მუზეუმი დაარსდა 1967 წელს. მუზეუმის გახსნის დროს ექსპონატები გადმოიტანეს ანკარის ანატოლიის ცივილიზაციების მუზეუმიდან. ეს არტეფაქტები განეკუთვნებოდა ადრე ბრინჯაოს ხანას, ურარტული, ფრიგიისა და ლიდიის პერიოდებს. მუზეუმს საჩუქრად გადაეცა ლაერტესში ჩატარებული გათხრების არტეფაქტები. ორ სექციაში წარმოდგენილია არქეოლოგიურ და ეთნოგრაფიულ არტეფაქტებთან დაკავშირებული ექსპონატები. მუზეუმის კოლექციებში შესულია ელინისტური, რომაული და ბიზანტიური პერიოდის საგნები. დამატებითი გამოფენა მოიცავს მართლმადიდებელი ბერძნების ეპიგრაფიკასა და დეკორატიულ არტეფაქტებს ალანიის წმინდა გიორგის ეკლესიიდან; ნავიგაციასთან დაკავშირებული ექსპონატები, როგორიცაა ხმელთაშუა ზღვის ფსკერიდან ამოღებული ამფორებით დატვირთული გემის მოდელი, რომლებიც გამოიყენებოდა ნავთობის გადასაზიდად, და ბრინჯაოსგან დამზადებული კონტეინერი, რომელიც მორთული იყო მითიური პეგასის ქანდაკებით.

## შემოგარენი
მუზეუმს გარს აკრავს ბაღი, სადაც განთავსებულია დიდი რაოდენობით არტეფაქტები, რომლებიც დაკავშირებულია რომაული პერიოდის, სელჩუკების, ოსმალეთისა და თურქეთის რესპუბლიკური პერიოდის დაკრძალვის ისლამურ პრაქტიკასთან. ღია მოედანს აქვს ექსკლუზიური ფრთა, რომელშიც გამოფენილია რომაელების სასოფლო-სამეურნეო პრაქტიკასთან დაკავშირებული ექსპონატები, მათ შორის ზეთის დამზადების იარაღი, რომლებიც გამოიყენებოდა ძველ ხმელთაშუა ზღვის რეგიონში.

## ლიტერატურა
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური მუზეუმები
კატეგორია:1967 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
გიული მეგრელიშვილი

**გიული მეგრელიშვილი** (დ. 1 მაისი, 1943, ბორჯომი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

## ბიოგრაფია
1966 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი.

1967–1969 წლებში თბილისის ბავშვთა №2 საავადმყოფოს ექიმი პედიატრი. 1969–1971 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ბავშვთა სნეულებათა პროპედევტიკისა და საფაკულტეტო პედიატრიის კათედრის უფროსი ლაბორანტი. 1971–1997 წლებში ამავე კათედრის ასისტენტი. 1997 წლიდან დოცენტი. ავტორია 52 სამეცნიერო ნაშრომის და 4 მონოგრაფიის.
 
1980 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „სისხლის სისტემის მონოფუნქციონალურ მაჩვენებელთა მნიშვნელობა გლომერულონეფრიტის დროს ბავშვებში.“ 

## ბიბლიოგრაფია
* თირკმლის ქრონიკული დაავადება ბავშვთა ასაკში - თბილისი, საქართველო, 1990 გვ. 215
* გლომერულოპათია ბავშვთა ასაკში - თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1988 გვ. 166

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია. თბ., 2000, გვ. 197 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:ქართველი ექიმები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ედუარდი (კენტის ჰერცოგი)

**პრინცი ედუარდი, კენტის ჰერცოგი** (ედუარდ ჯორჯ ნიკოლას პოლ პატრიკი; დაბ. 9 ოქტომბერი, 1935) - ბრიტანეთის სამეფო ოჯახის წევრი. კენტის ჰერცოგის პრინცი ჯორჯის და საბერძნეთისა და დანიის პრინცესა მარინას უფროსი ვაჟი, ჯორჯ V- ის შვილიშვილი, ედუარდ VIII-ისა და ჯორჯ VI- ის ძმისშვილი და ელიზაბედ II- ის  ბიძაშვილი. მისი სამეფო უმაღლესობა 41-ეა ბრიტანეთის ტახტის მემკვიდრეობის რიგში.

პრინცი ედუარდი 82 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში ატარებდა კენტის ჰერცოგის ტიტულს, რაც მას ისტორიაში ყველაზე ხანგრძლივ გადამდგარ ჰერცოგად აქცევს. მან მემკვიდრეობით მიიღო ეს ტიტული ექვსი წლის ასაკში 1942 წელს,  მამის გარდაცვალების შემდეგ. მისი სამეფო უმაღლესობა ელიზაბედ II-ის სახელით მონაწილეობდა 140-ზე მეტ საქველმოქმედო ორგანიზაციაში. ის იყო All England Lawn Tennis and Croquet Club- ის პრეზიდენტი, გადასცემდა თასებს უიმბლდონის ჩემპიონებს და მსახურობდა გაერთიანებული სამეფოს სპეციალურ წარმომადგენლად საერთაშორისო ვაჭრობასა და ინვესტიციებში.  პრინცი ედუარდი 1967 წლიდან ინგლისის გაერთიანებული დიდი ლოჟის დიდი მაგისტრია . 

## ბიოგრაფია 
პრინცი ედუარდი დაიბადა 1935 წლის 9 ოქტომბერს, ლონდონში,  საბერძნეთისა და დანიის პრინც ჯორჯისა და პრინცესა მარინას ოჯახში.   მისი მამა იყო მეფე ჯორჯ V- ისა და დედოფალ მერის მეოთხე ვაჟი. დედამისი იყო საბერძნეთისა და დანიის პრინცი ნიკოლოზისა და რუსეთის დიდი ჰერცოგინია ელენა ვლადიმეროვნას ქალიშვილი. 

პრინცმა ედუარდმა სწავლა დაიწყო ლუდგროვში, დაწყებით სკოლაში ბერკშირში, შემდეგ გაემგზავრა ეტონის კოლეჯში   შემდეგ კი ლე როზიში შვეიცარიაში.  სკოლის დამთავრების შემდეგ იგი შევიდა სამეფო სამხედრო აკადემიაში .
მინი| კენტის ჰერცოგი და ჰერცოგინია, 2013 წელი
1961 წლის 8 ივნისს იორკის მინსტერში კენტის ჰერცოგმა ცოლად შეირთო კეტრინ ვორსლი, სერ უილიამ ვორსლის, მე-4 ბარონეტის ერთადერთი ქალიშვილი. კეტრინ კენტელი კათოლიციზმზე გადავიდა 1994 წელს მაგრამ ამან არ მოხსნა ჰერცოგი გვირგვინი მემკვიდრეობის ხაზიდან.

წყვილს სამი შვილი ჰყავს:

* ჯორჯი, წმინდა ენდრიუს გრაფი, დაიბადა 1962 წლის 26 ივნისს კოპინსში ; დაქორწინდა სილვანა ტომასელიზე
* ლედი ჰელენ ტეილორი, დაიბადა 1964 წლის 28 აპრილს კოპინსში; დაქორწინდა ტიმოთი ტეილორზე 
* ლორდ ნიკოლას ვინდსორი, დაიბადა 1970 წლის 25 ივლისს ლონდონის კინგს კოლეჯის საავადმყოფოში ; დაქორწინებული, 2006, პაოლა დოიმი დე ლუპის დე ფრანკოპანი

მინი| კენტის ჰერცოგი ალან უორენის მიერ, 1989 წლის პორტრეტული ფოტო

## მასონობა 
ჰერცოგი 1963 წლის 16 დეკემბერს შეიყვანეს სამეფო ალფა ლოჟაში  და აირჩიეს ოსტატად 1965 და 1966 წლებში 

1966 წელს დაინიშნა უფროს  მცველად, იგი მომდევნო წელს აირჩია დიდოსტატად და დაინიშნა 1967 წლის 14 ივნისს ინგლისის გაერთიანებული დიდი ლოჟის 250 წლის იუბილეზე ალბერტ ჰოლში .  ის არის მე-10 და ყველაზე ხანგრძლივად მსახური დიდოსტატი  მასონობის მმართველ ორგანოში ინგლისში და უელსში.

## ბიბლიოგრაფია 
### წიგნები 
* მისი სამეფო უმაღლესობა, კენტის ჰეროგი, სამეფო ცხოვრება,ვიკერს ჰიუგო (2022).

### დაწერილი სტატიები და წერილები 
* 
კატეგორია:უინძორები
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მარინა მგელაძე

**მარინა მგელაძე** (დ. 5 სექტემბერი, 1960) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. 

## ბიოგრაფია
1983 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიის ფაკულტეტი. 1990 წლიდან იყო პედიატრიის სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის თანამშრომელი. ავტორია 20 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება სასუნთქი სისტემის მწვავე არასპეციფიკური დაავადებებისა და იმუნოლოგიის პრობლემებს. პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა სახელმწიფო უნივერსიტეტ „გაენათის“ სამკურნალო–ბიოლოგიურ ფაკულტეტზე. პედიატრი. მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

1995 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „იმუნური სტატუსი და ტაქტივინით იმუნოკორექცია სასუნთქი სისტემის მწვავე არასპეციფიკური დაავადებების დროს ადრეული ასაკის ბავშვებში.“

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია - თბ.,.- 2000- გვ. 195 
* წიგნი ღირსებისა: ტ 1/ შემდგ.: თამაზ ყიფიანი (რედ.), თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი.- თბ. 2000 - გვ. 208

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი 
კატეგორია:დაბადებული 1960 
კატეგორია:ქართველი ექიმები
ალექსანდრე კაგრამანოვი

**ალექსანდრე კაგრამანოვი**  (დ. 1914, თბილისი — გ. 1999) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი.
## ბიოგრაფია
1941-1945 წლებში იყო მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე. 1946 წლიდან მუშაობდა „თბილჰიდროპოექტში.“ 1966 წლიდან იყო მშენებარე ენგურჰესის კასკადის, ვარდნილჰესი-II, ვარდნილჰესი-III და ვარდნილჰესი-IV-ის პროექტის მთავარი ინჟინერი. 1946-1977 წლებში აქტიურად მუშაობდა სამგორჰესის, შაორჰესის, ტყიბულჰესის, ლაჯანურჰესის, ნამახვანჰესის, ენგურჰესის და ვარციხეჰესის დაპროექტირებაში. 1977 წელს დანიშნეს ვარციხეჰესის პროექტის მთავარ ინჟინრად. წლების განმავლობაში მიღებული ჰქონდა სახელმწიფო ჯილდოები. მრავალი წლის განმავლობაში ნაყოფიერი და ხანგრძლივი მუშობისათვის დაჯილდოებული იყო სიგელებით.

## ჯილდოები
* საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი

## ლიტერატურა
*  ენციკლოპედია თბილისი, თბ., 2016, გვ. 154

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1914 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1999 
კატეგორია:თანამდებობის პირები 
კატეგორია:ინჟინრები
ვალეს ღვთისმშობლის შობის კათოლიკური ეკლესია

**ვალეს ღვთისმშობლის შობის კათოლიკური ეკლესია** — რომაულ-კათოლიკური ეკლესია საქართველოში, ქალაქ ვალეში (ახალციხის მუნიციპალიტეტი). აგებულია 1862 წელს. მინიჭებული აქვს საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი (2018).

ზაქარია ჭიჭინაძის ცნობით ქართველ კათოლიკეებს ვალეში ეკლესია ჯერ კიდევ 1670-იან წლებში აუგიათ, თუმცა XVIII საუკუნეში ის სრულად დანგრეულა. ამის შემდეგ ისინი მიტოვებული ქართული მართლმადიდებლური საყდრით სარგებლობდნენ, 1862 წელს კი ახალი ეკლესია ააშენეს. საბჭოთა პერიოდში ტაძარი ძირითადად უმოქმედო იყო. 1989 წელს აღდგა ღვთისმსახურება.

ტაძარი დარბაზული ტიპისაა გარეთ განზიდული ნახევარწრიული აფსიდით. ნაგებია ნათალი კვადრებით. შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს. ჩრდილოეთის და სამხრეთის კედელში ორ-ორი ფართო და სწორკუთხა სარკმელია, რომლებიც დეკორატიულ თაღშია მოქცეული. აფსიდში და დასავლეთ კედელში თითო სარკმელია გაჭრილი. ტაძრის ორფერდა სახურავის დასავლეთ კიდეში ოთხ მრგვალ სვეტზე გახსნილი ფანჩატუროვანი სამრეკლოა დადგმული, რომელსაც რვაწახნაგა თუნუქის სახურავი აქვს. ასევე თუნუქითაა დახურული ტაძარიც. ტაძრის ფასადთა მორთულობას შეადგენს სარკმელთა და დასავლეთი კარის მოჩარჩოება, ასევე დასავლეთი კარის თავსა და სამხრეთ კედელში ჩადგმული ჯვრის რელიეფური გამოსახულებები. ტაძარს სამხრეთიდან აქვს ახალი მიშენება, რომელიც კარიბჭის როლსაც ასრულებს. ზაქარია ჭიჭინაძეს ტაძრის შესასვლელის თავზე ქართული, სამრეკლოზე კი სომხური წარწერა უნახავს.
## ლიტერატურა
* ჭიჭინაძე ზ., კათოლიკეთა ეკკლესია საქართველოში, თფ., 1903. — გვ. 30-32.
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის კათოლიკური ტაძრები
სან-პედრო-ოკოპეტატილიო

**სან-პედრო-ოკოპეტატილიო** () ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტეოტიტლანის რაიონში, კანიადის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 786 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 11.1%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 6.6 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 119.1 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ოახაკის მუნიციპალიტეტები
ჟან-ფრანსუა რებელი

მინი| ჯან-ფრანსუა რებელი
**ჟან-ფრანსუა რებელი** (დ. 6 ოქტომბერი, 1747 — გ. 24 ნოემბერი, 1807) — ფრანგი იურისტი, დიპლომატი და რევოლუციის დროინდელი პოლიტიკოსი.

## ბიოგრაფია 
ჟან-ფრანსუა რებელი დაიბადა საფრანგეთის ქალაქ კოლმარში (დღევანდელი ზემო რეინის დეპარტამენტი), თავდაპირველად იგი ადგილობრივ ადვოკატთა გაერთიანების პრეზიდენტი იყო, 1789 წელს გენარალური შტატების დეპუტატდად აირჩიეს, სადაც მესამე წოდებას წარმოადგენდა.

საფრანგეთის რევოლუციის მიმდინარეობისას, 9 ივლისს შექმნილ დამფუძნებელ კრებაში რებელმა დიდი გავლენა მოიპოვა, თავისი ორატორული შესაძლებლობებისა და იურიდიული განათლების გათვალისწინებით. რევოლუციის მიმდინარეობისას, რებელი მომხრე იყო რეფორმისა, რომელიც ითვალისწინებდა ეკლესიის საკუთრებაში მყოფი მიწების სახელწიფოსთვის გადაცემას.

1791 წლის ივლისში, მას შემდეგ რაც მეფე ლუი XVI-მ საფრანგეთიდან გაქცევა სცადა, რებელმა დატოვა იაკობინელების კლუბი და ფეიანებს შეუერთდა. ამავე წლის სექტემბერში რებელი პროკურორის რწმუნებულის თანამდებობაზე დაინიშნა, შემდეგ კი ზემო რეინის დეპარტამენტის გენერალურ მდივნად. 1792 წელს იგი ეროვნული კონვენტის წევრი გახდა.

რებელმა მონაწილეობა მიიღო 9 თერმიდორის გადატრიალებაში, რომელიც მიმართული იყო იაკობინელებისა და მაქსიმილიან რობერსპიერის დიქტარურის წინააღმდეგ. პოლიტიკურ ცხოვრებაში აქტიურად მონაწილეობისა და სიიესთან თანამშრომლობის დამსახურებით იგი ჯერ „ხუთასთა საბჭოს“ წევრი გახდა, 1795 წლის ნოემბერში კი საფრანგეთის დირექტორი გახდა. თუმცა, 1799 წელს, კენჭისყრის საფუძველზე, თანამდებობიდან გადადგა, რესპუბლიკის წარუმატებლობის გამო მეორე კოალიციის ომში.

## ლიტერატურა
* L. Sciout, *Le Directoire* (Paris, 1895—97).

კატეგორია:დაბადებული 6 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1747
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1807
კატეგორია:ფრანგი პოლიტიკოსები
კატეგორია:საფრანგეთის რევოლუციის ფიგურები
დამლათაშის მღვიმე

**დამლათაშის მღვიმე** () — გამოქვაბული ალანიის რაიონში, ანტალიის პროვინცია, სამხრეთი თურქეთი.

## მდებარეობა
მღვიმე მდებარეობს ალანიის ციხესიმაგრის დასავლეთით, ხმელთაშუა ზღვას სანაპიროზე, ალანიის  ცენტრიდან 3 კმ-ში, ორი გეოლოგიური წინასწარი კვლევის შემდეგ, იგი გაიხსნა საზოგადოებისათვის.

## მღვიმე
მღვიმე 45–50 მ სიგრძისა და 15 მ  სიმაღლის ცილინდრული ღრუა. მღვიმე სავსეა სტალაქტიტებითა და სტალაგმიტებით, რომლებიც წარმოიქმნებოდა თხუთმეტი ათასი წლის განმავლობაში. გამოქვაბულის ფართობია 180-200 მ² და საერთო მოცულობა დაახლოებით 2500 მ³.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მღვიმეები
კატეგორია:მღვიმეები ანბანის მიხედვით
ნინო ჩაკვეტაძე

**ნინო ჩაკვეტაძე** (დ. 1971, თბილისი) — ქართველი მხატვარი, პედაგოგი, ფერმწერი და ილუსტრატორი. საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი 1997 წლიდან. 

## განათლება
დაამთავრა იაკობ ნიკოლაძის სახელობის სამხატვრო სასწავლებელი 1990 წელს; თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის სახვითი ხელოვნების ფაკულტეტის ფერწერის განყოფილება 1996 წელს.

## ბიოგრაფია
მისი ნამუშევრები არაერთხელ გამოიფინა ჯგუფურ თუ პერსონალურ გამოფენებზე თბილისში და საქართველოს სხვა ქალაქებშიც. მათ შორის: გალერეა „*ჰობიში*“ გამოფენა „*დაბრუნება ბავშვობაში*“, პერსონალური გამოფენა „*თი ბი სი გალერეაში*“, „საშობაო გამოფენა“; საქართველოს გარდა, ნინო ჩაკვეტაძის ნახატები ასევე არის აშშ-ის, გერმანიის, საფრანგეთის, უკრაინისა და რუსეთის კერძო კოლექციებში. 2014 წელს ნინო ჩაკვეტაძე, როგორც ილუსტრატორი, წარდგენილი იყო ასტრიდ ლინდგრენის სახელობის პრიზის კანდიდატად. მუშაობს საბავშვო წიგნების ილუსტრაციებზეც.

## პრემიები და ჯილდოები 
* პრემია „საგურამო“, ნომინაცია: ხელოვნება, 12 სექტემბერი, 2024

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:საგურამოს პრემიის ლაურეატები
აკატიკი

**აკატიკი** () ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 23 175 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 9.3%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 339.2 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 68.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1823 წლის 15 აგვისტოს შევიდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ხალისკოს მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ხალისკოს მუნიციპალიტეტები
ვიდადი ჰასანოვი

**ვიდადი ისმაილ ოღლუ ჰასანოვი** (; დ. 16 ივლისი, 1958, განჯა) — აზერბაიჯანელი მსახიობი, სცენარისტი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (2019).

## ცხოვრება 
ვიდადი ჰასანოვი დაიბადა 1958 წლის 16 ივლისს განჯაში. დაამთავრა განჯის 37-ე საქალაქო სკოლა. 1979 წელს სამხედრო სამსახურის დასრულების შემდეგ მუშაობა დაიწყო ჯაფარ ჯაბარლის სახელობის განჯის სახელმწიფო დრამატულ თეატრში. 1980 წელს ჩაირიცხა აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტის დრამისა და კინოს მსახიობის სპეციალობაში. მონაწილეობდა ინსტიტუტის სასწავლო თეატრში მსახიობად.

ვიდადი ჰასანოვმა ამ უნივერსიტეტში მასწავლებლად მუშაობა 1986 წელს დაიწყო. ამჟამად არის კულტურისა და ხელოვნების უნივერსიტეტის რეჟისორობის განყოფილების ასოცირებული პროფესორი. 2008 წელს გამოიცა ლექსების წიგნი სახელწოდებით „არ მინდა პოეტი ვიყო“.

2019 წლის 31 ივლისს მიენიჭა აზერბაიჯანის სახალხო არტისტის საპატიო წოდება აზერბაიჯანული კინემატოგრაფიის განვითარებისთვის გაწეული სამსახურისთვის.

2023 წლის 6 მაისს მიენიჭა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის პირადი პენსი აზერბაიჯანული კულტურის განვითარებაში გაწეული სამსახურისთვის.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში 
* http://kinobiz.az/celebrity/vidadi-h%C9%99s%C9%99nov/ 
* http://metbuat.az/news/411032/bakida-yeni-teatr-yaradildi.html
* https://president.az/articles/33943

კატეგორია:დაბადებული 16 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ირქა

**ირქა** — ნასოფლარი საქართველოში, ახლანდ. ქალაქ ვალეს დასავლეთით, მდინარე ფოცხოვისწყლის მარცხენა სანაპიროზე (ახალციხის მუნიციპალიტეტი). შემორჩენილია XIII საუკუნის ქართული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი — წმინდა გიორგის სახელობის დარბაზული ეკლესია.

ირქა, როგორც სოფელი, იხსენიება ოსმალთა მიერ შედგენილ ფინანსურ დოკუმენტში — „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარში“ (1595). ის ახალციხის ლივის უდის ნაჰიეში (რაიონში) შედიოდა. სოფელში ცხოვრობდნენ: ენუქა კაკალასძე, ბატატა პაპუნასძე, მაცაცა პეტუნას ძე, ვარძელ შამირანისძე, გოგატა. მოჰყავდათ ხორბალი, ქერი, ჭვავი, ფეტვი, მუხუდო, ოსპი, ცერცვი, სელის თესლი; ჰქონდათ ხილი, კაკალი, ბოსტნები, ვენახი; ჰყავდათ ღორი, ცხვარი, ფუტკარი. სოფლის მოსახლეობა წლიურად 6 ათას ახჩას იხდიდა. გადმოცემის თანახმად, აქ ირმები მოდიოდნენ და ეწირებოდნენ წმინდა გიორგის. ამიტომ ჰქვია „ირმის რქის“ ანუ „ირქის წმინდა გიორგი“.

ნასოფლარის ტერიტორიაზე, მაღალი ბორცვის ბაქანზე დგას დარბაზული ეკლესია (8,3 × 5,67 მ) ჩაწერილი ნახევარწრიული აფსიდით, რომელიც სტილისტური ნიშნებით XIII საუკუნით თარიღდება. ეკლესია დგას ერთსაფეხურიან ცოკოლზე. ნაგებია რუხი ფერის კარგად დამუშავებული ქვით. შესასვლელი დასავლეთის კედელშია. სამხრეთის, აღმოსავლეთისა და დასავლეთის კედლებში თითო ვიწრო, თაღოვანი სარკმელია. ეკლესიას საპერანგე წყობა თითქმის სრულიად შემოძარცვული აქვს. ფასადებზე შემორჩენილია პროფილირებული, ორნამენტით შემკული კარნიზის ქვა და აღმოსავლეთით ორნამენტირებული ჯვრის ფრაგმენტი. ინტერიერის კედლები კედლის თაღებით არის დამუშავებული. შემორჩენილია გაშლილი მოყვანილობის საკურთხეველი, რომლის სარკმელი ფლანკირებულია განიერი, ღრმა, მაღალი თაღოვანი ნიშებით. ჩრდილოეთ ნიშაში სამალავია მოწყობილი. კამარა 1953 წელს აღდგენილია ცემენტით. ტაძარი 2004 წელს დაუდევრადაა გადახურული თუნუქით. 2017 წელს ეკლესიას მიენიჭა კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

## რესურსები ინტერნეტში
* გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი. დიგიტალური გამოცემა. 2019. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი. ადგილის ID 638.
## სქოლიო
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIII საუკუნის ეკლესიები
თაჰირ თაჰიროვი

**თაჰირ რაშიდ ოღლუ თაჰიროვი** (; 30 მაისი, 1948, ბაქო - 12 სექტემბერი, 2019) — აზერბაიჯანელი თეატრის მხატვარი, მხატვარი, აზერბაიჯანის დამსახურებული არტისტი (2002), აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (2013).

## ბიოგრაფია 
თაჰირ თაჰიროვი დაიბადა 1948 წლის 30 მაისს ბაქოში პროფესიონალურ მუსიკალურ და თეატრალურ ოჯახში, სადაც ის იყო უმცროსი სამი შვილიდან. იყო 60-ზე მეტი თეატრალური სპექტაკლის დიზაინერი.

თაჰიროვი იყო აზერბაიჯანის მხატვართა კავშირისა და თეატრის მუშაკთა კავშირის წევრი. 2002 წელს მთავრობამ მას დამსახურებული არტისტის, 2013 წელს კი აზერბაიჯანის სახალხო არტისტის წოდება მიენიჭა.

2008 წელს თაჰიროვს მიენიჭა პრემია „ოქროს დერვიში“ ნომინაციაში „აზერბაიჯანის სახვითი ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის“.

2013 წელს მიენიჭა Zirwe Prize სახვითი ხელოვნების დარგში.

მხატვარი 2019 წელს გარდაიცვალა.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში 
* https://www.anl.az/down/meqale/medeniyyet/2019/sentyabr/670892.htm
* https://azerhistory.com/?p=45859
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ვიდადი ალიევი

**ვიდადი ჰუსეინ ოღლუ ალიევი** (; დ. 1 სექტემბერი, 1945, აღსტაფას რაიონი) — აზერბაიჯანელი მსახიობი, აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (2019), 2007 წელს დაჯილდოვდა აზერბაიჯანის თეატრის მუშაკთა კავშირის ოქროს მედლით. 2013 წელს დაჯილდოვდა „პროგრესის“ მედლით.

## ცხოვრება 
ვიდადი ალიევი დაიბადა აღსტაფას რაიონის სოფელ გოიჯალში, ინტელექტუალურ ოჯახში. სკოლის დამთავრების შემდეგ მშენებლობაზე დაიწყო მუშაობა. 1967 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ხელოვნების ინსტიტუტის დრამისა და კინოს მსახიობის ფაკულტეტი. იმავე წლიდან დაიწყო მუშაობა აზერბაიჯანის ჯაფარ ჯაბარლის სახელობის დრამატულ თეატრში მსახიობად. 1988-2000 წლებში იყო ჯ.ჯაბარლის სახელობის აზერბაიჯანის სახელმწიფო დრამატული თეატრის დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი.

როგორც მსახიობმა შექმნა სხვადასხვა პერსონაჟი 180-მდე სპექტაკლში.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში 
* http://www.kino-teatr.ru/kino/acter/m/post/232287/works/
* http://publika.az/p/105986

კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მსახიობები
თეიუბ ასლანოვი

**თეიუბ შუეიბ ოღლუ ასლანოვი** (; დ. 6 თებერვალი, 1967, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ) — აზერბაიჯანელი მომღერალი, აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (2018), სახელმწიფო ანსამბლის „უძველესი მუსიკალური ინსტრუმენტების“ სოლისტი.

## ბიოგრაფია 
თეიუბ ასლანოვი დაიბადა 1967 წლის 6 თებერვალს ბაქოში.

1974-1984 წლებში სწავლობდა 96-ე საშუალო სკოლაში. 1984-1989 წლებში სწავლობდა აზერბაიჯანის ნავთობისა და ქიმიის სახელმწიფო ინსტიტუტის ნავთობის სამთო ფაკულტეტზე. 1985-1987 წლებში მსახურობდა ჯარში. 1989-1994 წლებში სწავლა განაგრძო აზერბაიჯანის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტში, მუსიკალური თეატრის სამსახიობო სპეციალობით.
1995 წლიდან აზერბაიჯანული მუღამის ტრიოს წევრია. ასევე სხვადასხვა ანსამბლების, რომლის შემადგენლობაშიც გამოდის ბევრ უცხო ქვეყანაში (აშშ, დიდი ბრიტანეთი, გერმანია, საფრანგეთი, თურქეთი, ავსტრია, ნიდერლანდები, საბერძნეთი, პოლონეთი, რუმინეთი, უკრაინა, ბელარუსი, მოლდოვა, ტაჯიკეთი, ირანი და ა.შ.). მონაწილეობს კონცერტებსა და ფესტივალებში.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში 
* https://web.archive.org/web/20200305132222/https://president.az/articles/28792
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ქამილ ხანლაროვი

**ქამილ ალი აბას ოღლუ ხანლაროვი** (; დ. 9 მარტი, 1915, ბაქო — გ. 1996) — XX საუკუნის აზერბაიჯანელი საბჭოთა მხატვარი, აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტი (1964), აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი (1992 წ.).

## ბიოგრაფია 
ქამილ ხანლაროვი დაიბადა 1915 წლის 9 მარტს ბაქოში. 1931-1935 წლებში სწავლობდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამხატვრო კოლეჯში. ძირითადად ქმნიდა ნახატებს ისტორიულ თემაზე. პეიზაჟებს განსაკუთრებული ადგილი ეკავა მხატვრის შემოქმედებაში.

მხატვრის შემოქმედება დაახლოებით 60 წლის პერიოდს მოიცავს. კამილ ხანლაროვის ნამუშევრები გამოიფინა ავსტრიაში, უნგრეთში, რუმინეთში, გერმანიაში, ეგვიპტეში, ერაყში, კანადაში, საფრანგეთში, ნორვეგიაში, იაპონიაში, თურქეთსა და სხვა ქვეყნებში.

მხატვარი გარდაიცვალა 1996 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://www.trend.az/life/culture/1701596.html
* https://web.archive.org/web/20151003185102/http://azcongress.info/stati-2014/216-vypusk-11-353-28-marta-2014-goda/10085-kyamil-ali-abbas-ogly-khanlarov-1915-1996

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ბორჯომის გოგირდის აუზები

**ბორჯომის გოგირდის აბანოები** — ერთ-ერთი გამორჩეული ადგილი დასასვენებლად და განსაკურნებლად, ბორჯომის გოგირდის წყლები ითვლება ქალაქის სავიზიტო ბარათად. აუზები მდებარეობს ბორჯომის პარკში მდინარე ბორჯომულას გასწვრივ საფეხმავლო ბილიკის დასასრულს, ზოგიერთი სტუმარი მას განსაკურნებლადაც სტუმრობს. არის უსაფრთხოც, რადგან არის 3 ზომის აუზი, ყველაზე თბილი წყალი ნახევარწრის ფორმის აუზში გახლავთ, წყლის საშუალო ტემპერატურა 32-38°C-ია. აქ ასევე შეხვდებით საპიკნიკე ადგილებსაც.

## აუზის სამკურნალო თვისებები 
აუზის წყლები არის სამკურნალო დანიშნულების, ის ხელს უწყობს ენდოკრინულ და სისხლძარღვთა სისტემების გამართულ ფუნქციონირებას, წყალი საუკეთესოა მათთვის ვისაც აწუხებს ხერხემლის ან პერიფერული ნერვული სისტემის დაავადებები. გოგირდის წყლები ფუნქციონირებს როგორც ზამთარში ასევე ზაფხულშიც, ამ წყლებს არა მხოლოდ საქართველოს სხვადასხვა ადგილიდან არამედ საზღვარგარეთიდანაც სტუმრობენ. წყლები ასევე გამოირჩევა ტკივილგამაყუჩებელი თვისებით, აუმჯობესებს  ძვალ-სახსართა სისტემის მდგომარეობას და უხდება ადამიანის კანს. მისი დახმარებით ასევე მკურნალობენ კანის სხვადასხვა სნეულებას და გინეკოლოგიურ პრობლემებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* გოგირდის აუზები

## სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომი
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტი
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარე
სანტა-კრუს-აკატეპეკი

**სანტა-კრუს-აკატეპეკი** () ― მუნიციპალიტეტი მექსიკის სამხრეთ ნაწილში, ოახაკის შტატში. შედის ტეოტიტლანის რაიონში, კანიადის რეგიონში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 645 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 11.9%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 7.1 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 231.7 ადამიანი კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ოახაკის შტატის შემადგენლობაში 1825 წლის 15 მარტს შევიდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ოახაკის მუნიციპალიტეტები
კასიმირო-კასტილიო

**კასიმირო-კასტილიო** () ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 20 548 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 4.3%-ით ნაკლებია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 522.7 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 39.3 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1943 წლის 11 დეკემბერს შევიდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ხალისკოს მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ხალისკოს მუნიციპალიტეტები
მაჩაჩი (ეკვადორი)

**მაჩაჩი** () — ქალაქი ეკვადორში, პიჩინჩის პროვინციაში, მეხიას კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ეკვადორის დედაქალაქის, კიტოს სამხრეთით 37 კმ-ში. ქალაქი გარშემორტყმულია რვა ვულკანით, ესენია: ატაკასო, კორასონი, რუმინიაუი, ილინისა, ვიუდიტას მთა, პასოჩოა და სინჩოლაგუა. ქალაქის ტერიტორიაზე ვულკანების სიმრავლის გამო ალექსანდერ ჰუმბოლდტმა ამ ადგილს „ვულკანების გამზირი“ უწოდა. ასევე, ქალაქის ტერიტორია მოიცავს კოტოპასის ნაწილს, რომელიც ზღვის დონიდან 5 897 მეტრზე მდებარე უზარმაზარი აქტიური ვულკანია.

სახელწოდება მომდინარეობს პანსალეოს ენიდან და ნიშნავს „დიდ აქტიურ მიწას“. ფერდობები, რომლებზეც მაჩაჩი გაშენებულია, გამოირჩევა ნაყოფიერი ნიადაგითა და მდიდარია თერმული წყლებით.

## სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორის ქალაქები
ვალეს ნამარხი ფლორა

**ვალეს ნამარხი ფლორა** — ფლორა, რომელიც განამარხებულია ახალციხის დეპრესიის ცენტრალურ ნაწილში, ქალაქ ვალესთან, სარმატული ასაკის ტუფოგენურ ნალექებში, რომლებიც გოდერძის ვულკანოგენური წყების ქვედა ნაწილს შეესაბამება. 

ვალედან სამხრეთით, მდინარე ფოცხოვისწყლის მარცხენა ნაპირზე, ფლორის ნაშთების შემცველი, 20–35 მეტრის სისქის შრეები საკმაოდ მაღალ კარნიზს ქმნის. მასალა ძირითადად წარმოდგენილია ნამარხი მცენარეების ფოთლების კარგად დაცული ანაბეჭდებით. აქ 60-ზე მეტი სახეობიდან უმეტესად ორლებნიანი ხეების და ბუჩქების ნაშთებია, მათ შორის თანაბარი რაოდენობითაა მარადმწვანე და ფოთოლმცვენი ფორმები. ფლორის დიდი ნაწილი თბილი და შედარებით მშრალი ჰავისთვის დამახასიათებელი ლანცეტისებრი ფორმის ფოთლების მქონე სახეობებია, რომელთა უმეტესობა გადაშენებულია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ნამარხი მცენარეები
კატეგორია:საქართველოს ნამარხი ფლორა
კაბო-კორიენტესის მუნიციპალიტეტი

**კაბო-კორიენტესი** () ― მუნიციპალიტეტი ხალისკოს შტატში, მექსიკის ცენტრალურ-დასავლეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 10 940 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 9.1%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1 543.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 7.1 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია ხალისკოს შტატის შემადგენლობაში 1824 წლის 14 ნოემბერს შევიდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ხალისკოს მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:ხალისკოს მუნიციპალიტეტები