open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
არზნეს ნამოსახლარი

**არზნეს ნამოსახლარი** — არქეოლოგიური ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ არზნეში.
შიდა ნაწილში დაცულია რამდენიმე ორნამენტირებული ქვა და თაღის ნაწილი. შემორჩენილია საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედელი, ასევე ჩრდილოეთ კედლის ნაწილი. დანარჩენი მხოლოდ დუღაბია, რომელსაც ინტერიერში ალაგ-ალაგ შერჩენილი აქვს პერანგის ქვები. შემოღობილი ნაწილის გარეთ გზის პირას დევს რამდენიმე ქვა, რომელთაც კუთხეები აქვთ ამოღარული. აქვე არის ბრტყელი ქვა, რომლის ვიწრო ნაწილიც ორნამენტირებულია. ნაეკლესიარის გარშემო იკითხება ნასახლარის ნაშთები. ეკლესიის ჩრდილოეთით, გზის ჭრილში ჩანს კრამიტის ფრაგმენტები. ხოლო დასავლეთით სხვადასახვა ადგილას მძლავრი კედლების ნაშთები.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
აპოლონ კვიცინია

**აპოლონ კონსტანტინეს ძე კვიცინია** (დ. 29 ივლისი, 1943, სოფელი ათარა, ოჩამჩირის რაიონი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ) — აფხაზი საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე. სკკპ წევრი (1962). იურიდიულ მეცნიერებათა დოქტორი.

## ბიოგრაფია
აპოლონ კონსტანტინეს ძე კვიცინია დაიბადა 1938 წელს ოჩამჩირის რაიონის სოფელ ათარაში. დაამთავრა ი. მეჩნიკოვის სახელობის ოდესის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და სსრ კავშირის შინაგან საქმეთა სამინისტროს აკადემია. მსახურობდა საბჭოთა კავშირის რიგებში.

1963 წელს მუშაობა დაიწყო აფხაზეთის ასსრ-ის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ორგანოებში სისხლის სამართლის სამძებროს, სპეკულაციისა და სოციალისტური საკუთრების წინააღმდეგ მებრძოლი განყოფილების ინსპექტორად, გამომძიებლად. 1972-1975 წლებში იყო საქართველოს სსრ-ის შინაგან საქმეთა სამინისტროს ორგანოებში სისხლის სამართლის სამძებროს, სპეკულაციისა და სოციალისტური საკუთრების წინააღმდეგ მებრძოლი განყოფილების უფროსის მოადგილე, ქვეგანყოფილების უფროსის მოადგილე, განყოფილების უფროსი. 1977-1981 წლებში პარტიულ სამშაოზეა — იყო საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის ადმინისტრაციული ორგანოების განყოფილების ინსტრუქტორი. 1981-1989 წლებში იყო საქართველოს სსრ-ის იუსტიციის მინისტრის მოადგილე. 1989-1992 წლებში იყო აფხაზეთის ასსრ-ის პროკურორად. 1992-2004 წლებში იყო მოსკოვის ნიკულინსკის რაიონთაშორისი პროკურორის მოადგილე.

## ლიტერატურა
*გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №107 (12973), 6 ივნისი, 1989

## რესურსები ინტერნეტში
*Квициния Аполлон Константинович

კატეგორია:დაბადებული 29 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის პროკურორები
დავით მორბედაძე

**დავით მორბედაძე** (დ. 18 ნოემბერი, 1926, თბილისი — გ. 19 მაისი, 2002) — ქართველი არქიტექტორი.

1951 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის ფაკულტეტი.

1951-2000 წლებში მუშაობდა მოსკოვის საპროექტო ინსტიტუტში „თბილქალაქპროექტში“. იყო „საქსოფპროექტის“ მთავარი არქიტექტორი. ძირითადი ნამუშევრები: „მაღალმთიანი სოფელი გუდანი“ (1985, არქიტექორების მსოფლიოს ბიენალეზე — გრან-პრი), საცხოვრებელი სახლი მცხეთის ქუჩაზე (1962, რევაზ ბაირამაშვილთან და თეიმურაზ კანდელაკთან ერთად), კომპლექსი — უნივერმაღი „თბილისი“,  ალექსანდრე გრიბოედოვის სახელობის თეატრი და მეტროპოლიტენის მიწისზედა ვესტიბიული თავისუფლების მოედანი (1967-1977 წლები, ავტორთა ჯგუფთან ერთად), ვახტანგ გორგასლის ძეგლის არქიტექტურა (1967, მოქანდაკე ელგუჯა ამაშუკელი, არქიტექტორ თეიმურაზ კანდელაკთან ერთად), საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის შემოქმედებითი სახლი გაგრაში (1980, ავტორთა ჯგუფთან ერთად) და სხვა. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1926
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2002
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
დ
სამართლის მეცნიერთა კავშირი

**ა(ა)იპ სამართლის მეცნიერთა კავშირი** — არაკომერციული, არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელიც აერთიანებს იურისტებს – სამართლის მეცნიერებს და მკვლევარებს. დაარსდა 2014 წლის 4 აპრილს თბილისში. იმავე წლის 23 ივლისს საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტის ცენტრალურ ბიბლიოთეკაში გაიმართა სამართლის მეცნიერთა კავშირის წარდგენის ღონისძიება.

ორგანიზაციის მიზანია „საქართველოში სამართლებრივი სახელმწიფოს მშენებლობის და საზოგადოებაში მართლშეგნების დონის ამაღლების, სამართლის მეც­ნიე­რე­ბის და იურიდიული განათლების განვითარების ხელშეწყობა, სამართლის მეცნიერთა და მკველავართა, ასევე სამართლის დარგში სამეცნიერო კვლევების კოორდინაცია, სამართლის მეცნიერთა და პროფესორ-მასწავლებელთა უფლებათა დაცვა“.

ორგანიზაციის თავჯდომარეა იურისტი ზურაბ ჭყონია. სამართლის მეცნიერთა კავშირი თანამშრომლობს როგორც საქართველოში, ასევე საზღვარგარეთ მოღვაწე მეცნიერებთან, სხვადასხვა სამეცნიერო, საგანმანათლებლო და პროფესიულ ორგანიზაციებთან.

2014 წელს სამართლის მეცნიერთა კავშირსა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს შორის გაფორმდა ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმი. 
2021 წელს ორგანიზაციამ ურთიერთთანამშრომლობის მემომორანდუმი გააფორმა უკრაინის ეროვნულ საავიაციო უნივერსიტეტთან.

სამართლის მეცნიერთა კავშირი არის ბერლინის ღია წვდომის დეკლარაციის ხელმომწერი.

2020 წლიდან ორგანიზაცია გამოსცემს სამართლის საერთაშორისო სამეცნიერო ელექტრონულ ჟურნალ „სამართლის მაცნეს“.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ორგანიზაციები
კატეგორია:არასამთავრობო ორგანიზაციები
კატეგორია:არაკომერციული ორგანიზაციები
კატეგორია:2014 წელს დაარსებული ორგანიზაციები
ბარაჩინა

**ბარაჩინა** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ხილოკის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 24,856913 კმ². მოსახლეობა — 109 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ტერუელის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* Gran Enciclopedia Aragonesa - ბარაჩინა 

## სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
თამაზ გოგოტიშვილი

**თამაზ გოგოტიშვილი**  (დ. 8 მაისი, 1939, ბათუმი — გ. 7 თებერვალი, 2016) —  ქართველი მოცეკვავე, ქორეოგრაფი. საქართველოს სსრ დამსახურებული მასწავლებელი (1985), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2011).

1967 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (საორკესტრო ფაკულტეტი).

1960 წლიდან იყო თბილისის III ექსპერიმენტული სკოლის ქორეოგრაფი. საფუძველი ჩაუყარა ბავშვთა ანსამბლს  (კონსულტანტი ნ. რამიშვილი), ანსამბლმა მალე მოიპოვა აღიარება და არაერთი გამარჯვება; 1966–1969 წლებში  იყო საქართველოს ხალხური ცეკვის სახელმწიფო აკადემიური ანსამბლის მოცეკვავე (ხელმძღვანელი ნინო რამიშვილი, ილია სუხიშვილი). თ. გოგოტიშვილმა აღზარდა მოცეკვავეთა მრავალი თაობა. 

## ჯილდოები
*1996 — ღირსების ორდენი *(ქართული ქორეოგრაფიულ ხელოვნებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისა და მოსწავლე-ახალგაზრდობის მომზადების საქმეში დიდი დამსახურებისათვის)*
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ქორეოგრაფები
კატეგორია:დაბადებული  8 მაისი
კატეგორია:დაბადებული  1939
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი  2016
კატეგორია:  თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
თ
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2011)
ლორთქიფანიძეების ციხე

**ლორთქიფანიძეების ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი ხონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძეძილეთში. 
ციხე აგებულია ფლეთილი ქვითა და კირხსნარით, შედგება ციტადელისა და სამეურნეო ნაწილისგან. ციტადელი, ბორცვის აღმოსავლეთით, შედარებით შემაღლებულ მხარესაა აგებული. ციხის აღმოსავლეთ ნაწილში აღმართულია კედლებში ორგანულად შერწყმული, მრგვალი კოშკის ნანგრევი. ნანგრევებში შეინიშნება მშენებლობის ორი შრე. ციტადელის დასავლეთ კედელთან გამართულია ქვიტკირით ნაშენი წყლის რეზერვუარი. სამხრეთით მდებარე მოსახლის ეზოში დღემდე არის შემორჩენილი წყლის მილის მაგისტრალი, რომელიც მიემართებოდა ციხისკენ. ნაგებობა ისტორიულ წარსულში წარმოადგენდა სალორთქიფანიძეოს საკუთრებას, რომელიც ისტორიულ წყაროებში მოხსენიება, როგორც გვაშტიბის ციხე (ვახუშტი ბაგრატიონთან გოსტიბე). ციხე უნახავს გიულდენშტედტს და მოიხსენიებს, როგორც სალორთქიფანიძეო ციხეს. ციხის სამხრეთით, თანამედროვე სახლსა და ციხის კოშკს შორის მოვაკებულ ადგილზე, მოჩანს ძველი საძირკველის ნაშთი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
თეიმურაზ კანდელაკი

**თეიმურაზ კანდელაკი** (დ. 25 თებერვალი, 1928, თბილისი — გ. 21 დეკემბერი, 2003) — ქართველი არქიტექტორი, მეცნიერი, პედაგოგი.

1952 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის არქიტექტურის ფაკულტეტი.

1952 წელს დაიწყო შრომითი საქმიანობა თბილისისა და მოსკოვის საპროექტო ინსტიტუტებში. გაიარა თითქმის ყველა სამსახურებრივი საფეხური არქიტექტორიდან მთავარ არქიტექტორამდე. 1964-1973 წლებში მუშაობდა სახვითი ხელოვნებისა და კულტურის ძეგლთა დაცვის სამმართველოს უფროსად. 1973-1986 წლებში საპროექტო ინსტიტუტ „თბილქალაქპროექტის“ დირექტორის მოადგილედ, მთავარ არქიტექტორად. 1959 წლიდან ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტსა და თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. მონაწილეობდა 40-მდე საცხოვრებელი სახლის, საზოგადოებრივი შენობისა და მემორიალური ძეგლების დაპროექტებაში. იყო ვახტანგ გორგასლის, ერეკლე II-ის, გიორგი XII-ის საფლავის ქვების (სვეტიცხოვლის ტაძარში), ვახტანგ გორგასლისა (თბილისში) და ერეკლე II-ის ძეგლების (თელავში) არქიტექტურული ნაწილის ავტორი. შესრულებული აქვს მნიშვნელოვანი არქიტექტურული ძეგლების აზომვები, 100-ზე მეტი დიდი თუ მცირე ობიექტის პროექტის ექსპერტიზა. რესპუბლიკურ კონკურსებში მისი მონაწილეობა არაერთხელ აღინიშნა პრემიით. იყო თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის პროფესორი, სამეცნიერო საბჭოსა და სახელმწიფო საატესტაციო კომისიის, საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის სამინისტროს სამეცნიერო-ტექნიკური და თბილისის მთავარი არქიტექტორის მრჩეველთა საბჭოს წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
არზნეს გორა

**არზნეს გორა** — არქეოლოგიური ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ არზნეში.
დასავლეთით „არზნეს გორაზე“ ფიქსირდება ნამოსახლარის ნაშთები. გვხვდება გაურკვეველი დანიშნულების დიდი ზომის ფილა ქვები, რომლებიც სწორად არის ჩასმული მიწაში. აქვე ფერდობზე იკრიფება დიდი რაოდენობით გაურკვეველი პერიოდის თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ლეო ხაბურზანია

**ლეო იასონის ძე ხაბურზანია** (დ. 1930, გალი, გალის რაიონი, აფხაზეთის სსრ, საქართველოს სსრ) — ქართველი საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე. სკკპ წევრი (1958). ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორი. საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

## ბიოგრაფია
ლეო იასონის ძე ხაბურზანია დაიბადა 1930 წელს ქალაქ გალში. 1956 წელს დაამთავრა მოსკოვის საფინანსო ინსტიტუტი. 1956-1961 წლებში მუშაობდა სახალინის ოლქის ჩრდილო-კურილიის რაიონის სახდაზღვევის უფროს ინსპექტორად. 1961-1963 წლებში სწავლობდა მოსკოვის საფინანსო ინსტიტუტის ასპირანტურაში. 

1963-1968 წლებში იყო სსრ კავშირის სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტთან არსებული ეკონომიკისა და სახალხო მეურნეობის დაგეგმის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-მუშაკი, განყოფილების გამგე. 1968-1976 წლებში მუშაობდა ჯერ საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტის პოლიტეკონომიის კათედრის დოცენტად, შემდეგ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამოყენებითი სოციოლოგიის კათედრის დოცენტად.

1976 წლიდან პარტიულ სამუშაოზეა, სხვადასხვა დროს ეკავა საართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის ვაჭრობის, საგეგმო და საფინანსო ორგანოების განყოფილების ინსტრუქტორის, შემდეგ ამავე განყოფილების გამგის მოადგილის, საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის მსუბუქი და კვების მრეწველობის განყოფილების გამგის მოადგილის თანამდებობები. 1980 წელს არჩეულ იქნა საქართველოს კომპარტიის გალის რაიონული კომიტეტის პირველ მდივნად. 1981-1983 წლებში იყო საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის საგეგმო-საფინანსო ორგანოების განყოფილების გამგე, ხოლო 1983-1988 წლებში — საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის ეკონომიკური განყოფილების გამგე. 1988 წლიდან ეკავა საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის ინსპექტორის თანამდებობა. 

იყო საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი, საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი.

## ჯილდოები და მედლები
დაჯილდოვებული იყო შრომის წითელი დროშის ორდენით. 

## ლიტერატურა
*გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №137 (13003), 25 ივლისი, 1989

კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კახა ცაბაძე

**კახა ცაბაძე**  (დ. 14 სექტემბერი, 1959, თბილისი)   — ქართველი კომპოზიტორი, პედაგოგი. ქალაქ ბორჯომის საპატიო მოქალაქე (2007), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2012). კომპოზიტორ გოგი ცაბაძის შვილი.

## ბიოგრაფია
1982 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (საკომპოზიციო).  1982 წლიდან არის თბილისის I მუსიკალური სასწავლებლის პედაგოგი (კომპოზიცია, თეორიული საგნები). 2003 წლიდან თბილისის მოსწავლე–ახალგაზრდობის ეროვნული სასახლის დირიჟორ–პედაგოგი, 2014 წლიდან მუსიკალური სექტორის ხელმძღვანელი. 2011 წლიდან თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის მემორიალური სახლ–მუზეუმის დირექტორი. 

## ნამუშევრები
### კონცერტები
* ფაგოტისა და ორკესტრისათვის (1988), 
* ალტისა და ორკესტრისათვის (1986), 
* კონცერტინო ფორტეპიანოსა და სიმებიანი ორკესტრისათვის, კლარნეტის კონცერტი, Concerto grosso ხის ჩასაბერი, სიმებიანი და დასარტყამი  ინსტრუმენტებისათვის (1984). 

### კამერულ–ინსტრუმენტული ნაწარმოებები
* სიმებიანი კვარტეტი N1 (1988, პირველი შესრულება), 
* სიმებიანი კვარტეტი N2 (1995, პირველი შესრულება), 
* საბავშვო პიესები ფორტეპიანოსათვის, „პატარა პოემა“ ჩელოსა და ფორტეპიანოსათვის (პრემირებული), პატარა თემა „თეატრალური ნიღბები“, მათ შორის, საბავშვო პიესები „პეპი გრძელი წინდა“ და „წვიმა“ – თბილისის ნორჩ მუსიკოს–შემსრულებელთა საერთაშორისო კონკურსის სავალდებულო პროგრამაში

პიესები სხვადასხვა ინსტრუმენტებისათვის: 
* ფორტეპიანო 
* ვიოლონჩელო
* ვიოლინო 

### გუნდები
* a cappella - „ელეგია“, „მრავალჭირვარამგადანახადი“ 
* რომანსები, მათ შორის მუხრან მაჭავარიანის და გიული ჩოხელის ლექსებზე 

### მიუზიკლები
* „ას წელიწადში ერთხელ“ (1988, თანაავტორი გიორგი ცაბაძე, თბილისის მუსიკისა და დრამის სახელმწიფო თეატრი) 
* „ჯერ დაიხოცნენ, მერე იქორწინეს“ (1986, გორი) 

#### საბავშვო
* „ფიფქია და შვიდი ჯუჯა“, „ზამთრის ზღაპარი“, „მზის ყვავილი“ (1988, გორი) 

## საესტრადო სიმღერები
* „ყვავილების მიწა“
* „ალიონზე გამიღიმა თბილისმა“ 
* „ჩემი სიყვარულით შენ არ შეგაწუხებ“ 
* „სიმღერებით შემოვივლი თბილისს“ 
* „თბილისური დილა“ 
* „აღსარება“ 

### საბავშვო
* „წვიმა“ 
* „მამულო“ 
* „ბედნიერი დილა“ 
* „საახალწლო კარნავალი“ 

## მუსიკა დრამატული სპექტაკლებისათვის
* თბილისი 
* სოხუმი 
* გორის 
* თელავის  
* ქუთაისი 
* ბოლნისი

## მუსიკა მხატვრული კინოფილმისათვის
* „სამი ამბავი ტელეფონით“ (1984, რეჟისორი ნარგიზ გარდაფხაძე), 
* დოკუმენტური ფილმი – „დავით და კონსტანტინე“ (2000, რეჟისორი გ. გელაშვილი).

## ჯილდოები
*2014 — საქართველოს კულტურის სამინისტროს კონკურსი, I და III პრემია, რომანსები მუხრან მაჭავარიანისა და გიული ჩოხელის ლექსებზე
*საქართველოს კულტურის სამინისტროს პრემია *(საბავშვო მიუზიკლები „ფიფქია და შვიდი ჯუჯა“, „ზამთრის ზღაპარი“)*
*საქართველოს კულტურის სამინისტროს კონკურსი, I პრემია, საფორტეპიანო კონცერტი
*საქართველოს კულტურის სამინისტროს კონკურსი, I პრემია, კონცერტი კლარნეტისათვის
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1959
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2012)
კატეგორია:ბორჯომის საპატიო მოქალაქეები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კ
სპარტიატები

**სპარტიატები** (), **ჰომეები** (, სიტყვასიტყვით — თანასწორები) — გაბატონებული წოდება სპარტაში. უპირისპირდებოდა პოლისის დანარჩენ მოსახლეობას — ჰილოტებსა და პერიეკებს. სპარტის სრულუფლებიანი მოქალაქეები მარტო სპარტიატები იყვნენ. მათი პრაქტიკულად ერთადერთი საქმიანობა სამხედრო საქმე იყო. გათავისუფლებული იყვნენ ყველანაირი საწარმოო შრომისაგან: მათ მიწის ნაკვეთებს ამუშავებდნენ ჰილოტები; სპარტიატებს არ შეეძლოთ ხელოსნობითა და ვაჭრობით დაკავება.

თავდაპირველად სპარტიატები სულ 9000 იყვნენ. თითოეული მათგანის სარგებლობაში იყო მიწის ნაკვეთი, აქედან მიღებული პროდუქცია სპარტიატისა და მისი ოჯახის გამოსაკვებად მიდიოდა. სპარტიატებს შორის შენარჩუნებული იყო მკაცრი თანასწორობა ქონებასა და ცხოვრების წესში. ძვ. წ. IV საუკუნეში მიწის ნაკვეთების გასხვისების უფლების მიცემასთან ერთად დაიწყო ქონებრივ ფენებად სწრაფი დაყოფა, რამაც დროთა განმავლობაში გამოიწვია მათი თემის დაშლა. მკვეთრად შემცირდა სრულუფლებიანი სპარტიატების — მიწის ნაკვეთთა მფლობელების რაოდენობა (ძვ. წ. III საუკუნისთვის 700 კაცს არ აღემატებოდა). მეფეების აგის IV-ისა და კლეომენე III-ის მცდელობებს, შეევსოთ სპარტიატების სამოქალაქო კოლექტივი სხვა წოდებათა წარმომადგენლების ხარჯზე და აღედგინათ უწინდელი თანასწორობა, მხოლოდ ხანმოკლე წარმატებები მოჰყვა.

## სქოლიო 
კატეგორია:სპარტის საზოგადოებრივი კლასები
ვლადიმერ მიქანბა

**ვლადიმერ ტაჩის ძე მიქანბა** (; დ. 23 სექტემბერი, 1931, სოფელი ახალი ათონი, გუდაუთის რაიონი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ — გ. 21 თებერვალი, 2010, სოხუმი) — სკკპ წევრი (1964). აფხაზეთის ასსრ-ის X და XI მოწვევების უმაღლესი საბჭოს წევრი. აფხაზეთის ასსრ-ის ადგილობრივი მრეწველობის მინისტრი. აფხაზეთის რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრი.

## ბიოგრაფია
ვლადიმერ ტაჩის ძე მიქანბა დაიბადა 1931 წელს. დაამთავრა მოსკოვის ავტოსაგზაო ინსტიტუტი. 1960 წლიდან იყო №5 ავტოტრესტის ცვლის მექანიკოსი, ტექნიკური განყოფილების უფროსი, შემდეგ — აფხაზეთის სამგზავრო ავტოსატრანსპორტო კანტორის უფროსი.  1966 წლიდან სხვადასხვა დროს მუშაობდა სოხუმის №45 პროფესიულ-ტექნიკური სასწავლებლის დირექტორად, №5 ავტოტრესტის მთავარ ინჟინრად, 2658 ავტოკოლონის უფროსად, მსუბუქი სატაქსომოტორო პარკის დირექტორად, საქართველოს კომპარტიის სოხუმის საქალაქო კომიტეტის მრეწველობისა და ტრანსპორტის განყოფილების გამგედ, 1975 წლიდან — სოხუმის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარედ. 1985-1989 წლებში იყო აფხაზეთის ასსრ-ის ადგილობრივი მრეწველობის მინისტრი. 1989-1992 წლებში აფხაზეთის ასსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის პირველი მოადგილე. 

1992-1999 წლებში — აფხაზეთის რესპუბლიკის ვიცე-პრემიერი, 1996-2002 წლებში — აფხაზეთის რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრი და შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლის მოადგილე. 2002 წლიდან იყო აფხაზეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის მრჩეველი. 2005 წლიდან იყო იყო საფეხბურთო კლუბ დინამო სოხუმის პრეზიდენტი. 

ვლადიმერ მიქანბა გარდაიცვალა 2010 წლის 21 თებერვალს სოხუმში.

იყო აფხაზეთის ასსრ-ის X და XI მოწვევების უმაღლესი საბჭოს წევრი.

## ლიტერატურა
*გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №137 (13003), 25 ივლისი, 1989

კატეგორია:დაბადებული 23 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1931
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის ადგილობრივი მრეწველობის მინისტრები
ვლადიმერ
კატეგორია:აფხაზეთის დე-ფაქტო ხელისუფლების წევრები
პერასენსე

**პერასენსე** (, ) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ხილოკის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 28,660089 კმ². მოსახლეობა — 77 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ტერუელის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* პერასენსეს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 
* Gran Enciclopedia Aragonesa - პერასენსე 

## სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
კობა წურწუმია

**კობა წურწუმია** (დ. 26 ივლისი, 1971, ხობი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე,  ფილოლოგიის დოქტორი, პროფესორი.

1998 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და ჰუმანიტარულ პროფესიათა ფაკულტეტი ჟურნალისტიკის სპეციალობით, 1996 წელს სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.

1996 წლიდან ეწევა პედაგოგიურ და სამეცნიერო საქმიანობას სხვადასხვა უმაღლეს სასწავლებლებში. არის 40–ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის და 5 სახელმძღვანელოს ავტორი.

სადისერტაციო თემა — „ნიკოლოზ ბარათაშვილი და ქართული მწერლობის ტრადიციები“, დაიცვა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის  შოთა რუსთაველის  ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში 2002 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
კატეგორია:ხობში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 26 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ქეთი მატაბელი

**ქეთევან (ქეთი) მატაბელი** (დ. 28 თებერვალი, 1953, თბილისი) — ქართველი ფერმწერი, გრაფიკოსი, კოლაჟების და ასამბლაჟების ავტორი.  თბილისის საპატიო მოქალაქე (2013).

1978 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ფერწერის ფაკულტეტი. 1981-1995 წლებში  იყო თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის და თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ფერწერის პედაგოგი, თბილისის მხატვრის სახლის რესტავრატორი. არის ავტორი ფერწერული სერიისა „ძველი თბილისი“ (1984). გაფორმებული აქვს ქუთაისის დრამატული თეატრის სპექტაკლი „დონ ქრისტეფორე დე კასტელის ალბომი“ (რეჟისორი ნ. გაგნიძე, 1995). რუსთაველის თეატრის ექსპერიმენტული სცენა „აქ მატარებლებს თეთრად ათოვს“ (ანდრე მორუა, რეჟისორი მ. სურმავა, 1996); ტელესპექტაკლი „რაინერ მარია რილკეს პოეზია“ (საქართველოს ტელევიზიის პირველი არხი, რეჟისორი მ. სურმავა, 1994); წიგნი „ეროვნული ღირსებისათვის“ (2001). მონაწილეობდა გამოფენებში: „არტ მანეჟი“ (მოსკოვი, 1997); „არტ მესე“ (გერმანია, 1999); თბილკრედიტბანკი (თბილისი, 2001); „არტ სალონი“ (ლონდონი, 2002); პარიზი (2003), გერმანია (2003, 2004), ვენა (2005), თბილისი (2005), პარიზი (2014), ლონდონი (2015), თელავივი (2015), ვარშავა (2015). 2015 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის პედაგოგი. მისი ნამუშევრები დაცულია: საქართველოს ეროვნული მუზეუმის დიმიტრი შევარდნაძის ეროვნულ გალერეაში. საქართველოს, აშშ-ის, რუსეთის, გერმანიის, შვეიცარიის, საფრანგეთის კერძო კოლექციებში.    
## ჯილდოები
* 2013 — შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია
*2015 — ფესტივალ „ქართული სულის“ სპეციალური ჯილდოს მფლობელი
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი გრაფიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  28 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული  1953
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2013)
კატეგორია:  თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
ზაალ ებანოიძე

**ზაალ აგაბოს ძე ებანოიძე** (დ. 7 იანვარი, 1939, დიმი, ახლანდ. ბაღდათის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი პოეტი.

1971 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 1957 წელს პირველი ლექსები გამოაქვეყნა. 1973 წელს პირველი გამოცემა „ლექსები“ დაისტამბა. ავტორია პოეტური კრებულების: „მთვარის კელაპტარი“ (1977), „წვიმის შვილი“ (1979), „იწყება აღმართი“ (1981), „ხატი მამული“ (1985), „ციდან დასარეკი ზარები“ (1986), „მარადიული რთველი“ (1989), „პოემები“ (1990), „რჩეული“ (2008), „70 ლექსი“ (2009). მას ეკუთვნის წერილების კრებული — „ფიქრები პოეზიაზე“ (1998). ავტორია აგრეთვე საბავშვო ლექსებისა. მისი პოეზია გამოირჩევა ვერსიფიკაციული მრავალფეროვნებით, თუმცა ძირითადად ქართული კლასიკური პოეზიის ტრადიციებს ემყარება.

მიღებული აქვს ლადო ასათიანის (2006) და გალაკტიონ ტაბიძის (2010) პრემიები. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2000).
## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
მალხაზ ზაალიშვილი

**მალხაზ მიხეილის ძე ზაალიშვილი** (დ. 27 სექტემბერი, 1920, მცხეთა, — გ. 9 სექტემბერი, 2016) — ქართველი ბიოფიზიკოსი. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი (1988; წ.-კორ. 1979). ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1973), პროფესორი (1975). 

## ბიოგრაფია
1941 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტი. 1941-1944 წლებში იყო საქართველოს ჯანმრთელობის სამინისტროს სანიტარული ჰიგიენის ინსტიტუტის ქიმიკოს-ანალიტიკოსი. 1947-1951 წლებში ფიზიოლოგიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1951-1957 წლებში გორის პედაგოგიური ინსსტიტუტის დოცენტი. 1962-1986 წლებში იყო ფიზიოლოგიის ინსტიტუტის ბიოფიზიკის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი. 1986-2000 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მოლეკულური ბიოლოგიისა და ბიოფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორი. 2000-2006 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ცენტრალური სამეცნიერო ბიბლიოთეკის დირექტორი. 

მალხაზ ზაალიშვილს დიდი ღვაწლი მიუძღვის 1989 წლის 9 აპრილის მოვლენების ობიექტურ შეფასებაში. ის იყო 9 აპრილს მომხდარი ამბების გარემოებათა გამომკვლევი კომისიის  თავმჯდომარის მოადგილე და ამავე კომისიის ქიმიურ–ტოქსიკოლოგიური ქვეკომისიის თავმჯდომარე. მისი  ხელმძღვანელობით დადგენილი იქნა 3 მომწამვლელი ნივთიერება - ქლორაცეტოფენონი (ხაფი), სი–ესი და ქლორპიკრინი, რომლებიც გამოყენებული იყო საბჭოთა ჯარის მიერ მშვიდობიანი მიტინგის დარბევისას. ამ შედეგების გამოქვეყნებას დიდი მოქალაქეობრივი გამბედაობა სჭირდებოდა.  ქვეკომისია დიდი წნეხის პირობებში მუშაობდა და მას უნდა გამოეჩინა განსაკუთრებული სიმტკიცე, რათა გამკლავებოდა ზეწოლის თითოეულ გამოვლინებას. მალხაზ ზაალიშვილმა ეს მისია პირნათლად და ღირსეულად შეასრულა.

## შრომები
მ. ზაალიშვილი არის 160 სამეცნიერო ნაშრომის, 11 გამოგონებისა და 1 წიგნის ავტორი. 

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „კუნთის შეკუმშვის ფიზიკო-ქიმიური საფუძვლები“, დაიცვა 1972 წელს.

## ჯილდოები და მედლები
დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1997).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*მალხაზ ზაალიშვილი (ბიოგრაფია)

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები
კატეგორია:მცხეთაში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
მ
კატეგორია:საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
მალხაზ სონღულაშვილი

**მალხაზ სონღულაშვილი**  (დ. 21 თებერვალი, 1963, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი, პედაგოგი, სასულიერო პირი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2013).

1987 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი, ხოლო 2003 წელს ოქსფორდის მისიოლოგიური კვლევის ცენტრის დოქტორანტურა. 1980–1985 წლებში  იყო ისტორიის ინსტიტუტის არქეოლოგიური რაზმის ხელმძღვანელი. 1992–1996 წლებში — „ბიბლიოთეკა კრისტიანას“ დამფუძნებელი და დირექტორი. 1987–2006  წლებში იყო  თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის თეოლოგიის, ეკლესიის ისტორიის, ძველ ებრაულის ლექტორი. 1992–1999 წლებში — ევანგელურ–ბაბტისტური თეოლოგიური სემინარიის რექტორი. კითხულობს ლექციებს ევროპასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში. 1996 წლიდან ახორციელებს საეკლესიო და ლიტურგიულ რეფორმებს, რომლებიც მიზნად ისახავს სახარების კონტექსტუალიზაციას. 1986–1989 წლებში  შესრულებული აქვს ძველი აღთქმის წიგნების თარგმანი. 1988–1993 წლებში — ახალი აღთქმის გადამუშავებული გამოცემა. 2001 წელს ბიბლიის ახალი რედაქცია. ახალი აღთქმის განახლებული თარგმანი. 2000 წელს გამოქვეყნებული აქვს თარგმანები: ბიბლიური მოთხრობები და კლაივ სტეპლზ ლუისის „ნარნიის ქრონიკები“.

## ჯილდოები
*1996 — მსოფლიოს პატრიარქის მიერ დაჯილდოებულია მოოქრული ჯვრით
*2005 — ეკუმენური კანონიკოსის წოდება ნორვიჩის ეპისკოპოსის მიერ მინიჭებული
*2005 — კენტერბერიის მთავარეპისკოპოსისა და ინგლისის პრიმასის მიერ დაჯილდოებულია ლამბეთის ჯვრით
*2006 — ეკუმენური კანონიკოსის წოდება ვეიკფილდის ეპისკოპოსის მიერ მინიჭებული

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2013)
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
მ
ანოსმია

**ანოსმია**, ასევე ცნობილი როგორც ყნოსვის დათრგუნვა — ერთი ან მეტი სუნის აღქმის უნარის დაკარგვა. ანოსმია შეიძლება იყოს დროებითი ან მუდმივი. განსხვავდება ჰიპოსმიისგან, რაც მგრძნობელობის დაქვეითებაა ზოგი ან ყველა სუნის მიმართ.
ანოსმია შეიძლება მრავალი ფაქტორით იყოს გამოწვეული, მათ შორის ცხვირის ლორწოვანი გარსის ანთებით, ცხვირის გასასვლელების ბლოკირებით ან ერთ-ერთი ტვინის წილის დაზიანებით. ანთება გამოწვეულია ლორწოვანი გარსის ქრონიკული ცვლილებებით პარანაზალურ წიაღებში და ცხვირის შუა ან მთავარ ნიჟარებში.
როცა ანოსმია გამოწვეულია ანთებითი ცვლილებებით ცხვირის გასასვლელებში, მკურნალობენ ანთების შემცირებით. 
## ლიტერატურა
*https://books.google.ge/books?id=-4jCBAAAQBAJ&pg=PA136&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
## სქოლიო
კატეგორია:COVID-19-ის სიმპტომები
კატეგორია:ნერვული სისტემის დაავადებები
მოსფილმი

**მოსფილმი** ( *Мосфи́льм*) — საბჭოთა და რუსული კინოსტუდია.

„მოსფილმი“ დაარსებულია 1924 წელს და ერთ-ერთი მსხვილი კინოსტუდიაა ევროპაში. 2020 წლის მონაცემებით მის ბაზაზე შეიქმნა 2500-ზე მეტი სრულმეტრაჟიანი კინოფილმი. მათ შორისაა ცნობილი ფილმები: „კაპიტან გრანტის შვილები“ (1936), „ვოლგა-ვოლგა“ (1938), „რუსლანი და ლიუდმილა“ (1938), „კუტუზოვი“ (1943), „ადმირალი ნახიმოვი“ (1946), „სიმწიფის ატესტატი“ (1954), „მიფრინავენ წეროები“ (1957), „ძოწის სამაჯური“ (1964), „ომი და მშვიდობა“ (1965-67), „ოპერაცია „Ы“ და შურიკის სხვა თავგადასავლები“ (1965), „კავკასიელი ტყვე-ქალი“ (1966), „ანა კარენინა“ (1967), „მაიორი ვიხრი“ (1967), „ბრილიანტის ხელი“ (1968), „ძმები კარამაზოვები“ (1968), „არ იდარდო!“ (1969), „თორმეტი სკამი“ (1971), „იტალიელების საოცარი თავგადასავალი რუსეთში“ (1973), „ბედის ირონია, ანუ გაამოთ“ (1975), „ბოშათა ბანაკი ცას მიემგზავრება“ (1975), „მიმინო“ (1977), „სამსახურებრივი რომანი“ (1977), „ავტოფარეხი“ (1979), „მოსკოვს ცრემლების არ სჯერა“ (1979), „თეირანი-43“ (1980), „საპასუხო სვლა“ (1981), „ეძიეთ ქალი“ (1982), „პასპორტი“ (1990) და სხვ.

კინოსტუდიაში მოღვაწეობდნენ ცნობილი რეჟისორები: ლეონიდ გაიდაი, სერგეი ბონდარჩუკი, ვლადიმერ გერასიმოვი, ალექსანდრე ალოვი, ვლადიმერ ნაუმოვი, ვლადიმერ ბასოვი, მიხეილ კალატოზიშვილი, მერი ანჯაფარიძე, გიორგი დანელია, გიორგი შენგელაია, ომარ გვასალია, თამაზ მელიავა, ელდარ რიაზანოვი, ემილ ლოტიანუ, ვლადიმერ მენშოვი, ალა სურიკოვა, კარენ შახნაზაროვი და სხვ.

2011 წელს კორპორაცია „Google“-მა და კინოსტუდია „მოსფილმმა“ გამოაცხადეს ურთიერთ პარტნიორული შეთანხმებისა და ვიდეოპორტალ „YouTube“-ზე „მოსფილმის“ არხის გაშვების შესახებ.

## განყოფილებები
* კოსტიუმებისა და რეკვიზიტების სახლი
* სატელევიზიო უფლებებისა და ინტერნეტ-პროექტების განყოფილება
* ხენტრალური საწარმოო სამმართველო
* საოპერატორო ტექნიკის კომპლექსი
* საწარმოო კომპლექსი „ტონსტუდია“
* სამონტაჟო
* საწარმოო კომპლექსი „ტელეკინო“
* კომპიუტერული გრაფიკის ჯგუფი
* ფირების დასამუშავებელი ლაბორატორია
* საერთაშორისო კავშირებისა და გაქირავების სამსახური

* „მოსფილმ-დეკორმშენი“
* სამხედრო-ტექნიკური კინობაზა
* ავტოსატრანსპორტო ცეხი
* საიარაღო განყოფილება
* საინფორმაციო ცენტრი „მოსფილმ-ინფო“
* „მოსფილმფონდი“
* სპეციალისტების მოსამზადებელი კურსი
* კინოკონცერნ „მოსფილმის“ რედაქცია
* სასტუმრო „მოსფილმი“
* „მოსფილმის“ მუზეუმი

## ჯილდოები
* 1939 — ლენინის ორდენი
* 1974 — ოქტომბრის რევოლუციის ორდენი

## ფოტოგალერეა

ფაილი:Entrance to Mosfilm Studios.jpg|შესასვლელი კინოსტუდიის ტერიტორიაზე
ფაილი:Mosfilm - Studios - img12.jpg|მთავარი კორპუსი (1931)
ფაილი:Mosfilm - Studios - img13.jpg|შენობის მეორადი ბლოკი (1956—1959)
ფაილი:Cascading ponds Mosfilm Moscow.jpg|ტბორი კინოსტუდიის ტერიტორიაზე
ფაილი:Mosfilm Studios Pond Moscow.jpg|კინოსტუდიის ტერიტორია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:მოსფილმი
კატეგორია:რუსეთის კინოსტუდიები
კატეგორია:კინოსტუდიები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:1924 წელს დაარსებულები
კატეგორია:საბჭოთა კინოსტუდიები
ინფექციურობა

**ინფექციურობა** — ეპიდემიოლოგიაში მიკროორგანიზმის უნარი შექმნას ინფექცია. უფრო ზუსტად, ინფექციურობა არის მიკროორგანიზმის წვდომა ჰორიზონტალური გადაცემისადმი, რომელიც გვიჩვენებთ თუ რა სიხშირით ვრცელდება იგი ისეთ მასპინძლებში, რომელთაც არ აქვთ მშობელ-შვილური ურთიერთობა. ინფექციურობის საზომს ჰქვია ინციდენცი.

ინფეცქიურობას აქვს პირდაპირპროპორციული დამოკიდებულობა ზიანის მიყენებასთან მასპინძელი სხეულისადმი. ეს ნიშნავს იმას, რომ მიკროორგანიზმის ინფექცურობის ზრდასთან ერთად იზრდება ზიანის დონე, რომელსაც მიკროორანიზმი აყენებს მასპინძელს.

პათოგენის ინფექციურობა მცირედით, თუმცა მნიშვნელოვნად განსხვავდება გადამდებიანობისაგან, რომელიც მიკროორგანიზმის ორგანიზმიდან ორგანიზმზე გადაცემის შესაძლებლობას განსაზღვრავს.

## სქოლიო
კატეგორია:ეპიდემიოლოგია
კარანტინი

**კარანტინი** — ადამიანების, ცხოველებისა და საქონლის გადაადგილების შეზღუდვა დაავადების ან პარაზიტის გავრცელების პრევენციის მიზნით. ხშირად გამოიყენება დაავადებებთან და ავადმყოფობებთან კავშირში და გულისხმობს იმ ადამიანების გადაადგილების შეზღუდვისას, რომლებიც გადამდები დაავადებით ინფიცირებულთან ჰქონდათ კონტაქტი, თუმცა არ დადასტურებიათ საბოლოო სამედიცინო დიაგნოზი. კარანტინი განსხვავდება სამედიცინო იზოლაციისაგან, რომლის დროსაც ადამიანი, რომელსაც დაუდასტურდა გადამდები დაავადება, იზოლირებულია ჯანმრთელი მოსახლეობისგან. კარანტინის ხშირად არის სასაზღვრო კონტროლის ერთ-ერთი ასპექტია.

კარანტინის კონცეფცია ცნობილია ბიბლიური პერიოდიდანვე და ისტორიის განმავლობაში მის პრაქტიკას მრავალ ადგილას შევხვედრივართ. აღსანიშნავი კარანტინები უახლეს ისტორიაში მოიცავს 1665 წელს სოფელ ეიმის კარანტინს ბუბონური ჭირის აფეთქებისას ინგლისში, აღმოსავლეთ სამოას კარანტინს 1918 წლის გრიპის ეპიდემიისას,  დიფტერიის აფეთქების კარანტინს 1925 წლის ნომისაკენ შრატის რბოლისას, 1972 წლის იუგოსლავიის ყვავილის აფეთქების კარანტინს და გრძელვადიანი კარანტინებს მსოფლიოს გარშემო COVID-19-ის პანდემიისას 2020 წლიდან მოყოლებული.

კარანტინის გამოცხადებისას აუცილებელია ეთიკური და პრაქტიკული ასპექტების გათვალისწინება. პრაქტიკა განსხვავდება სხვადასხვა ქვეყნებში. ზოგ ქვეყანაში, კარანტინი ერთ-ერთია იმ კანონმდებლობით რეგულირებად ზომათაგან, რომელიც ბიოუსაფრთხოებას უკავშირდება. მაგალითად, ავსტრალიაში ბიოუსაფრთხოება იმართება მრავლისმომცველი "ბიოუსაფრთხოების აქტი 2015-ით".

## ლიტერატურა
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Quarantine for SARS, Taiwan
* History of Quarantine

კატეგორია:ინფექციური დაავადებები
კატეგორია:პრევენცია
კატეგორია:COVID-19-ის პანდემია
ვლადიმერ ავიძბა

**ვლადიმერ ჯემალის ძე ავიძბა** (დ. 25 ივნისი, 1937, ზემო ეშერა, სოხუმის რაიონი, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ — გ. 20 ივლისი, 2020, სოხუმი) — აფხაზი საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე. სკკპ წევრი (1962). ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი.

## ბიოგრაფია
ვლადიმერ ავიძბა დაიბადა 1937 წელს სოხუმის რაიონის სოფელ ეშერაში. 1961 წელს დაამთავრა სოხუმის ა. მ. გორკის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ იმყოფებოდა კომკავშირულ სამუშაოზე, სხვადასხვა დროს ეკავა საქართველოს ალკკ სოხუმის რაიკომის ინსტრუქტორის, შემდეგ მეორე მდივნის, საქართველოს ალკკ ოჩამჩირის სამრეწველო კომიტეტის მდივნის მოადგილის თანამდებობა.

1963-1966 წლებში სოხუმის ა. მ. გორკის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის კათედრის ასპირანტია.

1967-1975 წლებში მუშაობდა გაზეთ „აფსნი ყაფშის“ რედაქციის იდეოლოგიური განყოფილების გამგედ, შემდგ — რედაქტორის მოადგილედ.

1975 წლიდან იმყოფებოდა პარტიულ სამუშაოზე, სხვადასხვა დროს ეკავა საქართვეოს კომპარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის ვაჭრობისა და საყოფაცხოვრებო მომსახურების განყოფილების გამგის, პროპაგანდისა და აგიტაციის განყოფილების გამგის თანამდებობა. 1977 წელს აირჩიეს საქართველოს კომპარტიის ტყვარჩელის საქალაქო კომიტეტის პირველ მდივნად. 1982 წლიდან იყო საქართველოს კომპარტიის აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის პროპაგანდისა და აგიტაციის განყოფილების, ხოლო პარტიული კომიტეტების სტრუქტურის რეორგანიზაციების შემდეგ — იდეოლოგიური განყოფილების გამგე.

1989-1991 წლებში მუშობდა საქართველოს კომპარტიის აფხაზეთის რესკომის მდივნად.

1994-2014 წლებში იყო აფხაზეთის რესპუბლიკის სრულუფლებიანი წარმომადგენელი თურქეთის რეპუბლიკაში.

ვლადიმერ ავიძბა გარდაიცვალა 2020 წლის 20 ივლისს.

## ლიტერატურა
*გაზ. „საბჭოთა აფხაზეთი“, №137 (13003), 25 ივლისი, 1989

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ვლადიმერ
ლეილა ხუსკივაძე

**ლეილა ხუსკივაძე** (დ. 5 თებერვალი, 1936, თბილისი) — ქართველი ხელოვნებათმცოდნე. ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1982).

1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მუშაობა დაიწყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გ. ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელად, შემდგომ — უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. 1986 წლიდან იყო თბილისის სამხატვრო აკადემიის რესტავრაციისა და ხელოვნების ისტორიის ფაკულტეტის პროფესორი, კითხულობდა ბიზანტიის ხელოვნების ისტორიის კურსს. კვლევის სფეროა შუასაუკუნეების ქართული სახვითი ხელოვნება. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ხელოვნებათმცოდნეები
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
ალექსანდრე მანუილოვი

**ალექსანდრე მანუილოვი** (დ. 1861 — გ. 1929) — რუსი ეკონომისტი და რექტორი.

## ბიოგრაფია
1908-1911 წლებში იყო მოსკოვის უნივერსიტეტის რექტორი. 1917 წელს რუსეთის დროებით მთავრობაში განათლების მინისტი. 1920 წლის 15 მაისს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორთა საბჭომ დაამტკიცა სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტის შუამდგომლობა და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში პროფესორად მოიწვია იმჟამად მოსკოვის უნივერსიტეტის პროფესორი ალექსანდრე მანუილოვი. 1924 წლიდან იყო სახბანკის გამგეობის წევრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1861
კატეგორია:გარდაცვლილი 1929
კატეგორია:რუსი ეკონომისტები
კატეგორია:რუსი რექტორები
საინკუბაციო პერიოდი

**საინკუბაციო პერიოდი** (ასევე ცნობილი, როგორც **ფარული პერიოდი** ან **შეყოვნების პერიოდი**) — არის დრო მიკროორგანიზმით, ქიმიური ან მაიონებელი გამოსხივებით დაავადებასა და სიმპტომების პირველ გამოჩენას შორის. ტიპურ ინფექციურ დაავადებებში საინკუბაციო პერიოდი გამოწვეულია ინფექციური ორგანიზმის გამრავლებით, რათა მასპინძელში მიაღწიოს სიმპტომების გამოწვევ რაოდენობას.

*ფარული* ან *შეყოვნებული პერიოდი* შეიძლება იყოს სიმპტომიანი, ამიტომ ფარული პერიოდი განისაზღვრება ინფექციიდან ინფექციურობამდე. პერიოდიების ხანგძლივობა დამოკიდებულია დაავადებაზე. ისეთი დაავადება, როგორიცაა სტრეპტოკიკი, ადამიანის ყელში შესაძლოა სიმპტომების გარეშე არსებობდეს. დაავადებაზეა დამოკიდებული იქნება თუ არა ადამიანი გადამდები საინკუბაციო პერიოდისას.

შეყოვნების პერიოდისას ინფექცია სუბკლინიკურია. ვირუსულ ინფექციაში საინკუბაციო პერიოდისას ვირუსი მრავლდება. საპირისპიროდ, ვირუსული შეყოვნებისას (ვირუსის მიძინების ფორმა) ვირუსი არ მრავლდება. ამის მაგალითია HIV ინფექცია. HIV თავდაპირველად უსიმპტომოა და არ ავლენს შიდსის ნიშნებს, მიუხედავად იმისა, რომ HIV მრავლდება ლიმფურ სისტემაში და სწრაფად აგროვებს ვირუსულ მარაგს, HIV-ით დაავადებული ადამიანები ასეთ სტადიაში შესაძლოა ინფექციურები იყვნენ.

## შინაგანი და გარეგანი საინკუბაციო პერიოდი
*შინაგანი საინკუბაციო პერიოდი* და *გარეგანი საინკუბაციო პერიოდი* გამოიყენება ვექტორ-ბორნის დაავადებებში. შინაგანი საინკუბაციო პერიოდი არის დრო, რომელიც მიკროორგანიზმს სჭირდება თავდაპირველ მასპინძელში სრული ჩამოყალიბებისათვის. გარეგანი საინკუბაციო პერიოდი არის დრო, რომელიც მიკროორგანიზმს სჭირდება შუამავალ მასპინძელში ჩამოსაყალიბებლად.

მაგალითისთვის, კოღოში მოხვედრის შემდეგ მალარიის პარაზიტი უნდა განვითარდეს, სანამ ადამიანისათვის ინფექციური გახდება. კოღოში განვითარების პერიოდი 10-დან 28 დღემდე გრძელდება, პარზიტის სახეობაზე და გარემოს ტემპერატურაზე დამოკიდებულებით. ეს არის პარაზიტის გარეგანი საინკუბაციო პერიოდი. თუ კოღო ვერ იცოცხლებს გარეგანი საინკუბაციო პერიოდის დასრულებამდე, მაშინ იგივე ვერ დააინფიცირებს ადამიანს, მაგრამ თუ კოღო წარმატებულად გაავრცელებს პარაზიტს კბენის მეშვეობით, პარაზიტი იწყებს განვითარების ახალ ფაზას. პარაზიტით ინფიცირებისა და მალარიის სიმპტომების გამოვლენას შორის პერიოდს ეწოდება შინაგანი საინკუბაციო პერიოდი.

## ადამიანის დაავადების მაგალითები
## სქოლიო
კატეგორია:ინფექციური დაავადებები
კატეგორია:ეპიდემიოლოგია
სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაცია

**ამერიკის შეერთებული შტატების სურსათისა და მედიკამენტების მარეგულირებელი ადმინისტრაცია** () — აშშ-ის ჯანდაცვის დეპარტამენტის ფედერალური სააგენტო. FDA პასუხისმგებელია საზოგადოებრივი ჯანდაცვის დაცვასა და ხელშეწყობაზე სურსათის უვნებლობის, თამბაქოს პროდუქტების, დიეტური დანამატების, რეცეპტით და ურეცეპტოდ გასაცემი ფარმაცევტული პრეპარატების (მედიკამენტების), ვაქცინების, ბიოფარმაცევტული საშუალებების, სისხლის გადასხმის, სამედიცინო მოწყობილობების, ელექტრომაგნიტური გამოსხივების კონტროლისა და ზედამხედველობის, კოსმეტიკური ნაწარმის, ცხოველთა საკვების და ვეტერინარული პროდუქტების კონტროლის გზით.

FDA ძირითადად მოქმედებს „სურსათის, წამლებისა და კოსმეტიკური საშუალებების შესახებ ფედერალური კანონის (FD&C)“ მიხედვით, მაგრამ სააგენტო ასევე აღასრულებს სხვა კანონებს, კერძოდ, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სამსახურის აქტის „361-ე“ პუნქტის მიხედვით, ისევე როგორც მათთან დაკავშირებულ რეგულაციების დაცვით. ამ მარეგულირებელი სამუშაოების დიდი ნაწილი პირდაპირ არ არის დაკავშირებული საკვებთან ან წამლებთან, მაგრამ მოიცავს ისეთ საკითხებს, როგორიცაა ლაზერის, მობილური ტელეფონების და პრეზერვატივის რეგულირება, ასევე დაავადების კონტროლს სხვადასხვა კონტექსტში არეგულირებს საყოფაცხოვრებო შინაური ცხოველებიდან დაწყებული ადამიანის სპერმის დონაციით დასრულებულ საკითხებს.

FDA-ს ხელმძღვანელი არის სურსათისა და წამლების კომისარი, რომელსაც ნიშნავს პრეზიდენტი სენატის რჩევითა და თანხმობით. კომისარი ანგარიშვალდებულია ჯანდაცვისა და ადამიანური სერვისების მდივანს. დღეისთვის ამ თანამდებობას იკავებს ჯანეტ ვუდკოკი, რომელიც 2021 წლის 20 იანვრიდან კომისრის მოვალეობის შემსრულებელია.

FDA-ს შტაბ-ბინა მდებარეობს უაიტ-ოკში, მერილენდის შტატში. სააგენტოს ასევე 223 ოფისი და 13 ლაბორატორია გააჩნია, რომლებიც განლაგებულია ქვეყნის 50 შტატში, ასევე ვირჯინიის კუნძულებსა და პუერტო-რიკოში. 2008 წლიდან FDA-მ დაიწყო თანამშრომლების გაგზავნა ქვეყნის ფარგლებს გარეთ, მათ შორის ჩინეთში, ინდოეთში, კოსტა-რიკაში, ჩილეში, ბელგიასა და გაერთიანებულ სამეფოში.

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის სახელმწიფო სააგენტოები
ჯემალ ბაღაშვილი

**ჯემალ ბაღაშვილი **  (დ. 12 სექტემბერი, 1941)  — ქართველი მუსიკოსი, ესტრადის რეჟისორი, სცენარისტი, ვირტუოზი გიტარისტი. საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი (1980), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2013).

1968 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეტალურგიული ფაკულტეტი. თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტის ინგლისური ენის განყოფილება 1973 წელს.

1961–1964 წლებში იყო პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საესტრადო ორკესტრის გიტარისტი. 1964–1968 წლებში — ვოკალურ–საკრავიერი ტრიოს „ლილეს“ სოლისტი. 1968 წლიდან ანსამბლ „ივერიის“ სოლისტი და ანსამბლის მიერ დადგმული მიუზიკლების ლიბრეტოთა ავტორი. მრავალი საკონცერტო პროგრამის სცენარის ავტორი და დამდგმელი რეჟისორი. მას ეკუთვნის მრავალი სასიმღერო ტექსტი და იუმორისტული ნომერი. 1995 წლიდან შოუ–ბიზნესცენტრის „ლომისის“ გენერალური დირექტორი და სახელმწიფო საკონცერტო დარბაზის მთავარი რეჟისორია.

## ჯილდოები და აღიარება
*1980 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
*1996 — ღირსების ორდენი *(ქართული საესტრადო ხელოვნების დარგში შეტანილი ნაყოფიერი მოღვაწეობისა და ბოლო ხუთი წლის მანძილზე კონცერტების პოპულარული სერიალის შექმნისათვის)*

*2013 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
*2025 — ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენი

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები
კატეგორია:ქართველი გიტარისტები
კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები 
ჯ
კატეგორია:თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2013)
კატეგორია:ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები
ფოთოლეთის ეკლესიის ნაკაწრი წარწერები

**ფოთოლეთის ეკლესიის ნაკაწრი წარწერები** — ფოთოლეთის ეკლესიის წარწერების კორპუსი. ერთი ნაწილი გამოვლინდა 1939 წელს სიძველეთა კომიტეტის მიერ ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრების დროს. შესრულებულია კანკელის მარცხენა ბოძს მთელ სიგრძეზე. წარწერების მეორე ნაწილი გამოვლინდა 2007-2008 წლებში მიმდინარე სარესტავრაციო სამუშაოების დროს ჩრდილოეთის გარშემოსავლელში, სამკვეთლოს დასავლეთით მდებარე აკლდამის გადამხურავ ქვის ფილაზე.

ფოთოლეთის ეკლესის ძველი კანკელის ფრაგმენტები საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში ინახება, ხოლო აკლდამის ქვის ფილა ბორჯომის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.

## წარწერები
### ნიკოლოზის სავედრებელი წარწერა
წარწერა ამოკაწრულია საფლავის ქვის ფილის პირველი ფრაგმენტის ზედა მხარეს. ტექსტი შედგება სამი სიტყვისაგან. იგი ვინმე ნიკოლოზის მოსახსენებელია და ასე იკითხება 

### შალვას სავედრებელი წარწერა
წარწერა ამოკაწრულია საფლავის ქვის ფილის II და III ფრაგმენტების ზედა მხარეს. ტექსტი შედგება თერთმეტი სიტყვისაგან. იგი ვინმე შალვას მოსახსენებელ ტექსტს წარმოადგენს და იკითხება ასე: {{ციტატა|ქ. უფალო შ(ეიწყალ)ე საწყალობელ{ი} სული შალვასი, ლოცვა ყავთ, ღ(მრ)თისათუ{ი}ს, ღ(მრ)თისა მოყ{უ}არენო.}}

### იოვანეს სავედრებელი წარწერა
წარწერა ამოკაწრულია დაზიანებული ქვის ფილაზე. ტექსტი შედგება სამი სიტყვისაგან. იგი ვინმე იოვანეს მოსახსენებელია და იკითხება ასე: {{ციტატა|ქ(რისტ)ე შ{ეიწყალ}ე ი{ო}ვანე}}

### მნათეს სავედრებელი წარწერა
წარწერა ამოკვეთილია დაზიანებული ქვის შუა წელზე, სამივე ფილაზე. ტექსტი შედგება რვა სიტყვისაგან. იგი ვინმე მნათეს ანუ სტიქაროსანის მოსახსენებელია და ასე იკითხება: {{ციტატა|ღ(მერ)თმ(ა)ნ ნუ შეუდნეს ცოდვანი მნ{ა}თესა, რ{ომე}ლ ცხოარ არს.}}

### შარიაქას სავედრებელი წარწერა
წარწერა ამოკვეთილია დაზიანებული ქვის პირველ ფილაზე. ტექსტი შედგება ოცდაორი სიტყვისაგან. იგი ვინმე შარიაქას სავედრებელ ტექსტს წარმოადგენს და ასე იკითხება: 

### თორნიკეს სავედრებელი წარწერა
წარწერა ამოკვეთილია დაზიანებული ქვის მეორე და მესამე ფილაზე. ტექსტი შედგება ოთხი სიტყვისაგან. იგი ვინმე თორნიკეს სავედრებელ ტექსტს წარწმოადგენს და იკითხება ასე: 

### სავედრებელი წარწერის ფრაგმენტი
წარწერა ამოკაწრულია დაზიანებული ქვის მეორე ფილაზე. ტექსტი შედგება ორი სიტყვისაგან და ასე იკითხება: 

## ლიტერატურა
* გოგოლაძე თ., გელაშვილი ი., ხარშილაძე ნ., ფოთოლეთის ეკლესიის ნაკაწრი წარწერები და მათი ისტორიულ-წყაროთმცოდნეობითი ანალიზი, ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის შრომები, XIV-XV, 2016-2017 წწ. გვ. 253

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული წარწერები
ადრიან მარკე

**ადრიან მარკე** (დ. 6 ოქტომბერი, 1884, ბორდო – გ. 3 თებერვალი, 1955 ბორდო) — ფრანგი სოციალისტი, სტომატოლოგი და მერი.

## ბიოგრაფია
საფრანგეთის ტრანსპორტის, შინაგან საქმეთა და სახელმწიფო მინისტი, ქალაქ ბორდოს მერი. 1905 წელს შეუერთდა საფრანგეთის სოციალისტურ პარტიას. 1925-1944 წლებში იყო ქალაქ ბორდოს მერი. საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის შემდეგ აკრიტიკებდა საბჭოთა საოკუპაციო რეჟიმს. 1934 წელს გასტონ დიუმერჟის მთავრობაში იკავებდა ტრანსპორტის მინისტრის თანამდებობას. 1933 წლიდან გაემიჯნა ლეონ ბლუმის ხელმძღვანელობით მოქმედ სოციალისტურ პარტიას და შეუერთდა პიერ რენოდელის მიერ შექმნილ ნეოსოციალისტურ პარტიას. 1940 წელს ფილიპ პეტენის მთავრობაში ჯერ იყო სახელმწიფო მინისტრი, ხოლო შემდგომში შინაგან საქმეთა მინისტრი. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:გარდაცვლილი 1955
კატეგორია:ფრანგი სოციალისტები
აბასთუმნის დედათა მონასტერი

**აბასთუმნის დედათა მონასტერი** — მონასტერი ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქიაში. კურორტ აბასთუმნის ვიწრო ხეობის ზემო წელზე, მდინარე ოცხის ორსავ ნაპირზე.

რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე III რომანოვის ვაჟის, უფლისწულ გიორგის სასახლეთა კომპლექსის მშენებლობა 1890-იანი წლების დასაწყისში დაიწყო. რომანოვების სამეფო ოჯახის კომპლექსი ინგლისურ ყაიდზე გაშენებულ პარკში განთავსებულ სამ შენობას და რამდენიმე დამხმარე ნაგებობას შეიცავდა. გიორგისეულ სასახლედ იცნობს ამ ნაგებობას აბასთუმანიც. აქ ესვენა უფლისწულის ნეშთი 1899 წლის 28 ივნისს მისი ტრაგიკული დაღუპვის შემდეგ. ბიბლიოგრაფიული წყაროებიც მეტ ცნობას სწორედ ამ ნაგებობაზე გვაწვდის. ეს სასახლეა ასახული XIX საუკუნის მიწურულსა და XX საუკუნის დასაწყისის თბილისისა და პეტერბურგის არქივებში შემონახულ ფოტოებზეც.

ყოფილი სასახლის ერთსართულიანი ნაგებობა ორნაწილედად შეიძლება წარმოვადგინოთ. მთავარი ნაწილი გეგმით დატეხილ სწორკუთხედს შემოხაზავდა, რომლის შუაშიც კვადრატული მოყვანილობის შუა ოთახი — დარბაზი იყო მოთავსებული. დარბაზის ირგვლივ იყო განლაგებული საძილე და სხვა მოსასვენებელი სადგომები. ნაგებობის არამთავარი ნაწილი წაგრძელებული ფლიგელი იყო, რომელიც გრძივად მიუყვებოდა კლდოვანი მთის დაფერდებულ ნაწილს და იგი ჯერ კიდევ სანატორიუმ *მესხეთის* აქ ყყოფნისას განადგურდა.

სასახლის ტერიტორიაზე მხატვრულ-არქიტექტურული ღირებულებებით გამოირჩევა ქვის აუზი და წყარო. წყარო სასახლის პარკის დასავლეთიდან მომზღუდავი შვეული კლდის ძირშია აშენებული. იგი საგანგებო მნიშვნელობის არის არქიტექტურული თვალსაზრისით. წყაროს პროექტი გიორგი რომანოვის დაკვეთით XIX საუკუნის მეორე ნახევრის თბილისში მოღვაწე ცნობილი არქიტექტორს ოტო იაკობ სიმონსონს შეუდგენია. აღწერილი წყარო XIX საუკუნის 90-იანი წლების მიწურულში, უფლისწულის დაღუპვამდე, 1898 წელს დაპროექტდა. სასახლის ბაღში მდებარე ქვის აუზი კი სასახლის აშენების თანადროულია.

## ლიტერატურა
* ახალციხის და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია, თბ., 2013, გვ. 392-402

კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ადგილწარმოებისა და ხარისხის ნაციონალური ინსტიტუტი

[მინი|მარჯვნივ|ადგილწარმოებისა და ხარისხის ნაციონალური ინსტიტუტის შენობა [პარიზი|პარიზში.]]

**ადგილწარმოებისა და ხარისხის ნაციონალური ინსტიტუტი** (, **INAO**) — ფრანგული საზოგადოებრივი ორგანიზაცია, რომელიც დაარსდა 1935 წლის 30 ივლისს. მის მიზანს ადგილწარმოშობის კონტროლირებადი დასახელების ღვინოების წარმოების პირობების განსაზღვრა და გაკონტროლება წარმოადგენს. მისი თანადამფუძნებელი იყო ბარონი პიერ ლე როი.

ორგანო ექვემდებარება საფრანგეთის მთავრობას და წარმოადგენს საფრანგეთის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ნაწილს. 

## ლიტერატურა
* დიდი ენციკლოპედია. „ღვინო“. ნაწილი I. გამომცემლობა პალიტრა L, 2017. გვ.240.

## რესურსები ინტერნეტში
* INAO-ის ოფიციალური გვერდი

კატეგორია:საფრანგეთის სამთავრობო ორგანიზაციები
კატეგორია:მეღვინეობა საფრანგეთში
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
მიხეილ მარჯანიშვილი

**მიხეილ მარჯანიშვილი** (დ. უცნობია — გ. 1919) — ქართველი სუფლიორი (მოკარნახე).

## ბიოგრაფია
1892 წელს ქუთაისში, კოტე მესხის პირველად შედგენილ დასში დაიწყო მუშაობა. ქუთაისის თეატრის დაწვის შემდეგ დასი დაიშალა. მიხეილმა ახალი დასი შეადგინდა და ხარაზოვის თეატრში დაიწყო მუშაობა. 1909 წლიდან ბაქოში გადავიდა საცხოვრებლად. 1915 წლიდან იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ბაქოს განყოფილების წევრი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გარდაცვლილი   1919
კატეგორია:ქართველი სუფლიორები
სვიმონ მაჭავარიანი

**სვიმონ მაჭავარიანი** (დ. უცნობია — გ. უცნობია) — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს წევრობის კანდიდატი.

## ბიოგრაფია
1917 წლის ნოემბერში ახლად შექმნილი საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრობის კანდიდატად დასახელდა. 1918 წლის 26 მაისს ხელი მოაწერა საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტს. დამოუკიდებლობის პერიოდში ხელმძღვანელობდა კოომპერატივების კავშირს. აქტიურად იყო ჩართული საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეკონომიკის რეფორმების საქმეში. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
გიორგი მაჭუტაძე

**გიორგი მაჭუტაძე** (დ. აგვისტო, 1874 — გ. 1922, რიგა) — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დიპლომატი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა აზნაურ მიხეილ ბეჟანის ძე მაჭუტაძის ოჯახში. 1921 წლის იანვრიდან იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საპატიო კონსული ლატვიისა და ესტონეთის რესპუბლიკებში. საპატიო საკონსულო მდებარეობდა ქალაქ რიგაში. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი დიპლომატები
კატეგორია:დაბადებული  1874
კატეგორია:გარდაცვლილი  1922
გ