open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჩვევა

**ჩვევა** — ვარჯიშის შედეგად გამომუშავებული მეტ-ნაკლებად ავტომატიზებული მოქმედება, რომლის შემადგენელი მოძრაობები ცნობიერების მონაწილეობის გარეშე სრულდება (მაგალითად, აზრის წერილობითი გადმოცემის შეგნებულ პროცესში ხელით ასოების ავტომატურად გამოყვანა). როგორც შეძენილი ქცევა, ჩვევაც ანტიპოდია ისეთი თანდაყოლილი ქცევებისა, როგორიცაა ინსტინქტები და უპირობო რეფლექსები. განასხვავებენ მოტორულ (ჰიგიენური, პროფესიული, სპორტული და სხვა ) და გონებრივ ჩვევებს (კითხვის, გაბმული მეტყველების პროცესში სიტყვების სათანადო ფორმების ხმარება და სხვა). ადამიანის ჩვევის გამომუშავებაში მნიშვნელოვანი ფაქტორია ვარჯიშის შეგნებული, მიზანდასახული, ნებისმიერი ხასიათი და ცოდნა ვარჯიშის შედეგების შესახებ, მაგრამ მაინც ჩვევა არ შეიძლება ჩაითვალოს მხოლოდ შეგნებულად, ცნობიერად შეძენილ მოქმედებად, რადგან გაწვრთნის შედეგად ცხოველებიც იძენენ ჩვევებს. ზოგი ჩვევა ხელს უწყობს მეორის დაუფლებას (ჩვევათა „ტრანსპოზიცია“), ზოგი კი მონაწილეობს მეორე ჩვევის დაუფლებაში, რაც აფერხებს მის შემუშავებას („ჩვევათა ინტერფერენცია“). ამის დასაძლევად საჭიროა თითოეული ჩვევის ცალ-ცალკე ავტომატიზაცია ბოლომდე. შესაძლებელია ჩვევათა დარღვევაც, რასაც იწვევს არასავსებით ავტომატიზებული ჩვევის დიდი ხნით შეწყვეტა ან ჩვევის შესრულებისას ფსიქოლოგიური ტრავმის მიღება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჩვევები
კატეგორია:ქცევა
დინამო თბილისის სეზონი 2014-2015

**დინამო თბილისის სეზონი 2014-15**, იყო საფეხბურთო კლუბ „დინამო თბილისის“ ოთხმოცდამეათე სეზონი ისტორიაში, ხოლო უმაღლეს ლიგაში 25-ე სეზონი. ამ სეზონში „დინამო თბილისმა“ შეძლო საქართველოს თასის მოპოვება, ფინალში დიდი ანგარიშით (5:0) „სამტრედიის“ დამარცხების შედეგად. უმაღლეს ლიგაში დაიკავა მე-3 ადგილი, გორის „დილას“ და ბათუმის „დინამოს“ შემდეგ.

## სამწვრთნელო შტაბი 
## ტურნირები 
### უმაღლესი ლიგა 
***პირველი ოთხეული:***

ვინაიდან ბათუმის „დინამომ“ ერთი მატჩი მოუგო „დინამო თბილისს“ (0:1), ხოლო მე-2 ფრედ დასრულდა (0:0), მეორე ადგილი ბათუმურმა კლუბმა დაიკავა.
**თ** = ჩატარებული შეხვედრა; **მ** = მოგებული; **ფ** = ფრე; **წ** = წაგებული; **გტ** = გატანილი გოლი; **გშ** = გაშვებული გოლი; **გს** = გატანილ და გაშვებულ გოლთა სხვაობა; **ქ** = ქულა

## ბომბარდირები 
## ტრანფერები 
### მოვიდნენ 
* — იჯარით
** — იჯარიდან

### წავიდნენ 
* — იჯარით
** — იჯარიდან
**მუქი შრიფტით** — ტრანსფერები, რომლებიც განხორციელდა ზამთრის სატრანსფერო ფანრჯისას.

## სქოლიო
2014-15
ხორხი

არსებითი სახელი **ხორხი** შეიძლება აღნიშნავდეს შემდეგს:

* ხორხი — ხერხემლიანების სასულის საწყისი განყოფილება
* ხორხი — მიკრორეგიონი მთიულეთში, მდინარე ხორხის ხეობაში
* ხორხი — მდინარე დუშეთის მუნიციპალიტეტში
* ხორხი — დუშეთის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტების ზემო ხორხისა და ქვემო ხორხის ძველი სახელწოდება
სიმონ მინოლე

**სიმონ მინოლე** (; დ. 6 მარტი, 1988) — ბელგიელი ფეხბურთელი,საფეხბურთო კლუბ „ლივერპულისა“ და ბელგიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წევრი.

## კარიერა
მინოლემ კარიერა ბელგიურ სინტ-ტრუიდენში დაიწყო 2004 წელს, ამ კლუბში მან 6 წელი გაატარა და 100 მატჩის ჩატარება მოასწრო. ინგლისი სანდერლენდში მინოლე 2010 წლის ივნისში გადაბარგდა £2 მილიონის სანაცვლოდ, სანდერლენდში 3 წლის განმავლობაში 90 მატჩი ჩაატარა და 2013 წელს ლივერპულს შეუერთდა, ამჯერად მისი ღირებულება £9 მილიონი იყო.
მინოლე ბელგიის ეროვნული ნაკრების ყველა ასაკობრივი გუნდის ღირსებას იცავდა, მისი დაბიუტი ეროვნულ ნაკრებში 2011 წელს შედგა, მონაწილეობა მიიღო 2014 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატში.

## მიღწევები
### საკლუბო
 **ლივერპული**:(1)
* **უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა**: 2018–19  *ფინალისტი*: 2017–18
* **ინგლისის ლიგის თასის** *ფინალისტი*: 2015–16
* **უეფა-ს ევროპის ლიგის** *ფინალისტი*: 2015–16

### სანაკრებო
;  ბელგია
* მსოფლიო ჩემპიონატი:  *მესამე ადგილი*: 2018

### ინდივიდუალური
• სანდერლენდის 2013 წლის საუკეთესო ფეხბურთელი

• ბელგიის საუკეთესო მეკარე 2008-2009

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*Belgium stats at Belgian FA

კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:ბელგიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლივერპულის ფეხბურთელები
კატეგორია:სანდერლენდის ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლაიხინგენი

**ლაიხინგენი** () — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ალბ-დუნაის რაიონში. ქალაქის ფართობია 69,84 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 10 938 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის ქალაქები
იფქლი (კომპანია)

**იფქლი** — ქართული პურ-ფუნთუშეულის კომპანია. დაარსდა 1993 წელს. მათი მისიაა ჯანსაღი და გემრიელი პურ-ფუნთუშეულის წარმოება. დღესდღეობით „იფქლი“ 40-მდე სახეობის საკონდიტრო ნაწარმს და 35-მდე სახეობის პურს აწარმოებს.

კომპანიის სახელწოდება მოდის ძველქართულიდან, რომლის მიხედვითაც იფქლი ქართულ საშემოდგომო ხორბლის ჯიშს ჰქვია.

„იფქლი“ 75-მდე სახეობის პურ-ფუნთუშეულით თბილისის თითქმის ყველა მაღაზიას ამარაგებს თავისი დისტრიბუციის ხაზით. პროდუქცია ასევე გააქვთ ისეთ დიდ ქალაქებში, როგორებიცაა მცხეთა, რუსთავი და გორი. 

კომპანიაში 300-მდე ადამიანია დასაქმებული.

კომპანიამ 2013 და 2014 წარმატებული წლებისათვის ჯილდო „გოლდენ ბრენდი“ მიიღო, როგორც საუკეთესო პურ-ფუნთუშეულის მწარმოებელმა კომპანიამ. „იფქლი“ 2011-2014 და 2015-2018 წლების განმავლობაში „ხარისხის ნიშნის“ მფლობელია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ipkli.ge

კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
ძირმწარა

**ძირმწარა** () — მცენარეთა გვარი ძირმწარასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბალახები და მეტწილად ხვიარა, მერქნიანი ლიანებია.        

500-მდე სახეობიდან, რომლებიც უმეტესად ტროპიკულ და ზომიერ სარტყელებშია გავრცელებული საქართველოში 5 სახეობა იზრდება; მათგან ერთი (Aristolochia steupii) კავკასიური ენდემია.        

ქართული ძირმწარა ხალხურ მედიცინაში გამოიყენება.       

## ლიტერატურა
კატეგორია:ძირმწარასებრნი
არაბულები

**არაბულები** — ხევსურული წარმოშობის გვარი. გვარი „არაბული“ კაცის სახელი „არაბასაგან“ მოდის. გადმოცემით ასე რქმევია ხევსურეთის სოფელ გუდანის მოსახლის ერთ-ერთ შვილს. მის ჩამომავლებს ეწოდებოდათ: არაბაური-არაბაული-არაბული.მათ ადრე უცხოვრიათ ხევსურეთის არაგვის სათავეებთან — ზეისტეჩოს, წინხადუს, ბაცალიგოს და სხვა სოფლებში. ამ გვარის უძველეს განაყრებად იხსენიებიან: **ველგუჯა**, **რკინა**, **ბიჩინაგა** და **ჩუჩაყი**, რომელთა შემდგომ მოდგმამ ცალ-ცალკე ქვეგვარი (ფრატრია) წარმოშვა. ისინი ახალ-ახალ ადგილებს იკავებდნენ ჯერ ხევსურეთის არაგვის ხეობაში, შემდეგ კი XVII-XVIII საუკუნეებში ხევის, გუდამაყრის, ერწო-თიანეთისა და ახმეტის ტერიტორიებზე. XIX-XX საუკუნეებში დასახლდნენ, აგრეთვე საგარეჯოს, თელავისა და დედოფლისწყაროს რაიონებში.

ქვეგვარებში (ფრატრიებში) წარმოიშვა ცალკეული სახლიდან (ცეცხლიდან) განაყოფ ოჯახთა ჯგუფები, რომელთაც ხევსურები „სახლისკაცებს“ ან „მამიშვილობას“ უწოდებდნენ. ეს მამიშვილობები, ტერიტორიული სიშორის მიუხედავად, მაინც ინარჩუნებდნენ ერთმანეთთან სისხლისმიერ ნათესაობას და საგვარო თემს ქმნიდნენ.

არაბულების მთავარი ღვთაებები იყო „**პირქუში**“ (სოფ. ბაცალიგოს) და „**სახეთო**“ (ზეისტეჩოს და გუდანში), რომელთაც შემდეგ შეუერთდა ან ჩაენაცვლა ქრისტიანული: წმ. სამების, ღვთისმშობლის, მთავარანგელოზის, წმ. გიორგისა და სხვა კულტები.

არაბულების ხევსურეთის გარეთ გასახლების შემდეგ მათგან წარმოიშვა ახალი გვარები, მაგ. **ფიცხელაური** (გუდამაყარში, ხევში, კახეთში...), **ბიჩინაგაური** (დუშეთში), **ხიტალიშვილი** (სოფ. ხიტალედან წასული ერთ-ერთი რკინაულისაგან, სოფელ არანისში). ფიცხელაურების ჩამომავლებმა მიიღეს ახალი გვარები: **ფაშურიშვილი**, **ბერიკაშვილი** (თიანეთში), **ძამსაშვილი**-**ცამციშვილი** (კახეთში, სოფ. ვაჩნაძიანი) და სხვა.

1995 წლის მონაცემით არაბულების გვარი ითვლიდა 2903 კაცს.

## გვარის განშტოება
## იხილეთ აგრეთვე
* ჭინჭარაულები
* გოგოჭურები
* შეთეკაურები

## ლიტერატურა
* გაზ. „განათლება, მეცნიერება, ბიზნესი“, თბ., 2002 ნოე.

*
ქვის ფილების საფლავების კულტურა

მინი|ქვის ფილების საფლავები. ბაიკალის ხალხების ეთნოგრაფიული მუზეუმი. 
**ქვის ფილების საფლავების კულტურა** — გვიან ბრინჯაოს და ადრეული რკინის ხანის მონღოლური არქეოლოგიური კულტურა. სხვა და სხვა წყაროების მიხედვით კულტურა თარიღდება ძვ. წ. 1,300 - 300 პერიოდით. ქვის ფილების საფლავების კულტურა წარმოადგენდა ევრაზიელი მომთაბარეების უზარმაზარი ტერიტორიის აღმოსავლეთ ფრთას, რომლებმაც ძველი წელთაღრიცხვის პირველ ათასწლეულში სკვითურ-ციმბირული სამყარო შექმნეს. მოსახლეობის ანთროპოლოგიურ ტიპში დომინანტური არის მონღოლოიდური რასა. დღევანდელი ტუვას ტერიტორიაზე დასავლეთიდან გამოჩენილი ახალმოსულები წარმოადგენენ კავკასიურ რასას.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ირმის ქვა
*ხუნუ
*მონღოლეთის ისტორია

## ლიტერატურა 
* Borovka G.I., *"Archaeological surveys of the river Tola"*, in the book: *Northern Mongolia*, Vol. 2, Leningrad, 1927;
* Dikov N.N., *"Bronze Age in E.Baikal"*, Ulan-Ude, 1958
* Grishin S. *"Bronze and early Iron Age of the E.Baikal, Moscow, 1975
* Konstantinov A.V., Konstantinova N.N. *"History of E.Baikal (from ancient times to 1917)"'', Chita-2002.

## სქოლიო 
კატეგორია:მონღოლეთის ისტორია
კატეგორია:ბრინჯაოს ხანის კულტურები
ანიუტინე (კონოტოპის რაიონი)

**ანიუტინე** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს სუმის ოლქის კონოტოპის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 157 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:კონოტოპის რაიონის სოფლები
ანიუტინე (ლეტიჩივის რაიონი)

**ანიუტინე** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხმელნიცკის ოლქის ლეტიჩივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 50 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ლეტიჩივის რაიონის სოფლები
ანიუტინე (ჰაისინის რაიონი)

**ანიუტინე** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ვინიციის ოლქის ჰაისინის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 58 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ჰაისინის რაიონის სოფლები
აპოლონივკა (ემილჩინეს რაიონი)

**აპოლონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჟიტომირის ოლქის ემილჩინეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 144 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ემილჩინეს რაიონის სოფლები
აპოლონივკა (სახნოვშჩინის რაიონი)

**აპოლონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქის სახნოვშჩინის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 437 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:სახნოვშჩინის რაიონის სოფლები
აპოლონივკა (დნიპროს რაიონი)

**აპოლონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს დნიპროპეტროვსკის ოლქის დნიპროს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1466 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:დნიპროს რაიონის სოფლები (დნიპროპეტროვსკის ოლქი)
აპოლიანკა

**აპოლიანკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერკასის ოლქის უმანის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 430 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:უმანის რაიონის სოფლები
აპრელივკა (ბობრინეცის რაიონი)

**აპრელივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს კიროვოჰრადის ოლქის ბობრინეცის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 31 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ბობრინეცის რაიონის სოფლები
აპრელევკა (ჯანკოის რაიონი)

**აპრელევკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანკოის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 375 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ჯანკოის რაიონის სოფლები
არაბკა

**არაბკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ზაპორიჟიის ოლქის მელიტოპოლის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 99 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:მელიტოპოლის რაიონის სოფლები
არაპივკა

**არაპივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლუჰანსკის ოლქის ტროიცკეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 485 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ტროიცკეს რაიონის სოფლები
ლონზეე

**ლონზეე** () — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ალბ-დუნაის რაიონში. თემის ფართობია 43,32 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 4 738 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
არაპოვიჩი

**არაპოვიჩი** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერნიჰივის ოლქის ნოვჰოროდ-სივერსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 199 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ნოვჰოროდ-სივერსკის რაიონის სოფლები
არდანოვო

**არდანოვო** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ზაკარპატიის ოლქის ირშავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1615 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ირშავის რაიონის სოფლები
არკავსკე

**არკავსკე** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს სუმის ოლქის ბილოპილიის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 58 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ბილოპილიის რაიონის სოფლები
არისტივკა

**არისტივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ვინიციის ოლქის ჟმერინკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 190 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ჟმერინკის რაიონის სოფლები
არკადივკა

**არკადივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქის შევჩენკოვეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 501 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:შევჩენკოვეს რაიონის სოფლები (ხარკივის ოლქი)
არკადიივკა (ზჰურივკის რაიონი)

**არკადიივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს კიევის ოლქის ზჰურივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1019 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ზჰურივკის რაიონის სოფლები
არკადიევკა (სიმფეროპოლის რაიონი)

**არკადიევკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის სიმფეროპოლის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 519 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:სიმფეროპოლის რაიონის სოფლები
არკადიივცი

**არკადიივცი** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხმელნიცკის ოლქის ხმელნიცკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 529 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ხმელნიცკის რაიონის სოფლები
არლამივსკა-ვოლია

**არლამივსკა-ვოლია** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლვივის ოლქის იავორივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1558 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:იავორივის რაიონის სოფლები
ვესტერჰაიმი

**ვესტერჰაიმი** () — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ალბ-დუნაის რაიონში. თემის ფართობია 22,93 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 2 888 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
გრემისხევი

**გრემისხევი** — თემი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე  ნარეკვავის ზედა წელში. აერთიანებს 11 სოფელს: ციხისუბანი, არბოეთი, ახალი ბურღული, თხილოვანი, მიქელიანი, პეტრიანი, ტონჩა, ქარქუშაანი, ქედელობა, ციგრიანთკარი, ძველი ბურღული. ზღვის დონიდან 1100 მეტრი,  დუშეთიდან — 22 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 409 ადამიანი.

## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის თემები
ოპტიმისტური მღვიმე

**ოპტიმისტური მღვიმე** () — კარსტული მღვიმე უკრაინაში, ტერნოპოლის ოლქში. უდიდესი თაბაშირიანი მღვიმე მსოფლიოში. მდებარეობს პოდოლსკის მაღლობის დასავლეთ ნაწილში. ჯამური კარტოგრაფირებული სიგრძე უდრის დაახლოებით 230,5 კმ-ს. ბოლომდე ჯერ კიდევ არ არის შესწავლილი. აღმოაჩინეს 1966 წელს. თიხით ძლიერ არის წარეცხილი. გვხვდება სტალაქტიტები, ჰელიქტიტები და სხვა. 

დნეპრისპირა პოდოლიე, რომელიც მდიდარია მღვიმეებით, თავიდანვე იპყრობდა მკვლევართა ყურადღებას. 1965 წელს ახლადშექმნილი კლუბის — „ციკლოპის“ ლვოველი სპელეოლოგები ტერნოპოლის ოლქის ბორშევსკის რაიონის სოფელ კოროლევკის სიახლოვეს ატარებდნენ ვეტროვაიას მღვიმის ტოპოაგეგმვას, სადაც ადგილობრივმა ბიჭებმა უჩვენეს სიახლოვეს მდებარე ნაკადული, რომელიც მიწის ქვეშ იკარგებოდა. 

იმ მომენტში გათხრა არ მოხერხდა, თუმცა 1 წლის შემდეგ, კერძოდ, 1966 წლის 8 მაისს ალექსეი სოლიარმა და მირონ სავჩინმა შეაღწიეს თიხის სიფონში, რომელმაც გადაუღობა მათ გზა გასულ წელს და გამოიკვლიეს მღვიმის 400 მეტრიანი მონაკვეთი. თავდაპირველად მიიჩნეოდა, რომ მღვიმის სიგრძე არა ნაკლებ 3 კილომეტრია; შემდგომში ჩატარებული კვლევების შედეგად, გამოირკვა, რომ მღვიმე უგრძესია საბჭოთა კავშირში. 

მღვიმეს უწოდეს „ოპტიმისტური“, რამეთუ სკეპტიკურად განწყობილმა კოლეგებმა ლვოველებს „ოპტიმისტები“ შეარქვეს. იმ დროიდან მოყოლებული ჩატარდა 200-ზე მეტი ექსპედიცია; მღვიმის კვლევაში მონაწილეობას ღებულობდნენ ბულგარეთის, პოლონეთის, რუსეთის და სხვა ქვეყნების სპელეოლოგებიც. 

კვლევების პროგრესის შესაბამისად, შეიქმნა აუცილებლობა შექმნილიყო ახალი მიწისქვეშა საბაზო ბანაკები. 2008 წლის მდგომარეობით მათი რაოდენობა 15 აღწევდა. „ოაზისი“ არის ერთ-ერთი ყველაზე მოშორებული მიწისქვეშა ბანაკი, განლაგებულია მღვიმის პერიმეტრზე, ამასთანავე, ყველაზე მოხერხებულიცაა: თვით ბანაკში არის სუფთა წყლის რეზერვუარი, ქვაბი მისი ამოტუმბისთვის, დაახლოებით 700 ლიტრი წყლის მარაგი, 50 კაცზე განკუთვნილი საწოლი ადგილები და ახალი სამზარეულო ჭურჭლეულობა. ოპტიმისტური მღვიმე ბუნების ძეგლია. განვითარებულია ტურიზმი. მღვიმეში მოქმედებს უკრაინის პირველი მიწისქვეშა არტ-მუზეუმი — თიხის სკულპტურების მუზეუმი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ოპტიმისტური მღვიმე  
* ოპტიმისტური მღვიმე 
* ოპტიმისტური მღვიმე  

კატეგორია:უკრაინის მღვიმეები
კატეგორია:მღვიმეები ანბანის მიხედვით
თურქეთის ქალაქების სია

თურქეთის რესპუბლიკაში შემავალი ქალაქების სია:

მინი|მარჯვნივ|400px|თურქეთის რუკა.
* ადანა                                    
* ადიამანი
* ადაფაზარი
* ადიამანი
* აიდინი
* აივალიქი
* ალანია
* ამასია
* ანთალია
* ანთაქია
* ანკარა (დედაქალაქი)
* არდეშენი

* ართვინი
* არტაანი
* არტანუჯი
* არჰავი
* აფიონ-ყარაჰისარი
* აქსარაი
* აღრი
* ბათმანი
* ბაიბურთი
* ბალიქესირი
* ბართინი
* ბითლისი
* ბილეჯიქი
* ბინგოლი
* ბოდრუმი
* ბოლუ
* ბორჩხა       
* ბურდური
* ბურსა
* გაზიანთეფი
* გებზე
* გირესუნი
* გუმუშჰანე
* დალამანი
* დამალი
* დენიზლი
* დიარბაქირი
* დუზჯე
* ედირნე

* ელაზიღი
* ერეგლი
* ერზინჯანი
* ერზურუმი
* ესქიშეჰირი
* ვანი
* ვიწე
* ზონგულდაქი
* თარსუსი
* თექირდაღი
* თოქათი
* თუნჯელი
* იალოვა
* იგდირი
* იენიშეჰირი
* იზმითი
* იზმირი
* იზნიქი
* იოზგათი
* ისპარტა
* კაისერი
* კასთამონუ

* კოლა
* კონია
* მალათია
* მანისა
* მარდინი
* მარმარისი
* მერზიფონი
* მერსინი
* მილასი
* მურგული
* მუღლა
* მუში
* ნევშეჰირი
* ნიგდე
* ოლთისი
* ორდუ
* ოსმანიე
* პოსოფი
* რიზე
* სამსუნი
* სივასი
* სიირთი
* სინოპი

* სტამბოლი (უდიდესი ქალაქი)
* ტრაპიზონი
* უნიე
* ურფა
* უშაქი
* ფეთჰიე
* ქარამანი
* ქაჰრამანმარაში
* ქემალფაშა
* ქილისი
* ქირიქკალე
* ქირქლარელი
* ქირშეჰირი
* ქუთაჰია
* ქუშადასი
* ყარაბუქი
* ყარსი
* შავშეთი
* შირნაქი
* ჩანაქკალე
* ჩანქირი
* ჩილდირი
* ჩორუმი
* ხოფა
* ჯანიქი
* ჯეიჰანი
* ჰანაქი
* ჰაქარი

## რესურსები ინტერნეტში 
* Turkey cities map
* Turkey's top cities 

კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
კატეგორია:ქალაქების სია ქვეყნების მიხედვით
ჟუარა

**ჟუარა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 292 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ არინუსის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 32 791 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1,45 კმ²-ზე. ფართობი 22 641 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მატუ-გროსუ
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
* *Estimativas da população para 1º de julho de 2009*
* [*Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil*](http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm) 

კატეგორია:მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
სტეატორეა

**სტეატორეა** — ჭარბი ცხიმის გამოყოფა დეფეკაციით. განავალი ხასიათდება ძლიერ არასასიამოვნო სუნით და სითხის ზედაპირზე ტივტივით, რაც შეიძლება ასევე გამოწვეული იყოს ექსკრემენტულ მასაში ჭარბი გაზების არსებობით. პაციენტებს შეიძლება აღენიშნებოდეთ ცხიმოვანი გამონადენი ყითადან (ანუსი) ან თვითნებური დეფეკაცია. ცხიმების გაზრდილი ექსკრეციის დაფიქსირება შესაძლებელია განავალში მისი დონის განსაზღვრით. ჯერჯერობით არ არის მიღებული  სტანდარტული მაჩვენებელი იმისა თუ რა რაოდენობით გამოყოფილი ცხიმის შემთხვევაში შეიძლება ჩაითვალოს მდგომარეობა სტეატორეად.

## გამომწვევი მიზეზები 
გამომწვევი მიზეზი შეიძლება იყოს ნაღვლის მჟავების ნაკლებობა (ღვიძლის დაზიანების, ჰიპოლიპიდემიური პრეპარატების, ან ნაღვლის ბუშტის ამოკვეთის (ქოლეცისტექტომია) შედეგად, პანკრეასული ფერმენტების დეფიციტი, ლორწოვანის დეფექტური უჯრედები, ზოგიერთი მედიკამენტი, რომელიც ბლოკავს ცხიმების აბსორბციას, ან უბრალოდ მოუნელებადი და ჭარბი ცხიმების არსებობა საკვებში. ნაღვლის მავას არარსებობის გამო განავალს ღია ფერი აქვს (მონაცრისფრო). სომატოსტატინის ანალოგი პრეპარატების: ოქტრეოტიდის ან ლანრეოტიდის (რომელიბიც გამოიყენება აკრომეგალიის სამკურნალოდ), მიღება იწვევს სტეატორეას, როგორც გვერდით ეფექტს.

### დაკავშირებული დაავადებები
*მალაბსორბცია, მაგალითად ნაწლავის ანთებითი დაავადებისას, ცელიაკია და აბეტალიპოპროტეინემია
*პანკრეასის ეგზოკრინული უკმარისობა
*პანკრეატიტი
*ხოლედოხოლითიაზი (ნაღვლის სადინარის დახშობა კენჭებით)
*პანკრეასის სიმსივნე (თუ ის აფერხებს ნაღვლის გამოყოფას)
*პირველადი სკლეროზული ქოლანგიტი
*მოკლე ნაწლავის სინდრომი
*კისტური ფიბროზი
*ცელიაკია
*ზოლინგერ-ელისონის სინდრომი
*ლამბლიოზი (გამომწვევი პარაზიტი Giardia Lamblia)
*გრეივსის დაავადება / ჰიპერთიროიდიზმი
*გასახდომი აბების (მაგ.ორლისტატი არასწორი გამოყენება) 

პაცენტებს, რომლებსაც აღენიშნებათ სტეატორეა შეიძლება ასევე ჰქონდეთ ძვლის შემცირებული სიმკვრივე, მხედველობის დაქვეითება დაბალი განათებისას, და შენელებული სისხლის შედედების დრო.ეს სიმპტომები დაკავშირებულია ცხიმში ხსნადი ვიტამინების დაკარგვასთან.

### მედიკამენტები
ორლისტატი (სავაჭრო დასახელება ქსენიკალი) არის გასახდომი პრეპარატი, რომელიც ბლოკავს ცხიმების მომნელებელი ფერმენტების აქტივობას, შედეგად ცხიმების ნაწილი არ აბსორბირდება ნაწლავებიდან და შესაბამისად არ განიცდის მეტაბოლურ გარდაქმნებს და გამოიყოფა დეფეკაციისას განავალთან ერთად. ეზეტიმიბის/სიმვასტატინის მიღება შეიძლება გახდეს სტეატორეის მიზეზი ზოგიერთ ინდივიდში.

ესკოლარისა და *ruvettus pretiosus*-ის სახეობის თევზების მოხმარება ხშირად იწვევს სტეატორეას,მდგომარეობას ასევე ცნობილია,როგორც გემპილოტოქსიზმი (კერიორეა). 
თევზის ეს სახეობები ხშირად გამოიყენება დელიკატური არომატისა და ხელმისაწვდომობის გამო.

### ხელოვნური ცხიმები
ცხიმის შემცვლელის ოლესტრას, (გამოიყენება მონელებადი ცხიმის შესაცვლელად ზოგიერთ საკვებში) მოხმარება უკავშირდება სტეატორეის განვითრებას ინდივიდებში. ამერიკის შეერთებული შტატების საკვებისა და წამლის ადმინისტრაციამ გამოაქვეყნა გაფრთხილება იმის შესახებ, რომ ოლესტრას გადაჭარბებულმა მიღებამ შეიძლება გამოიწვიოს განავლის გათხიერება. 

## მკურნალობა
მკურნალობა ძირითადად ეფუძნება გამომწვევი მიზეზის (რომელიც ძალიან მრავალფეროვანია) კორეგირებას და მომნელებელი ფერმენტების ხელოვნურად მიწოდებას.

## სქოლიო
კატეგორია:საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებები
არმეისკოე

**არმეისკოე** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანკოის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 189 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ჯანკოის რაიონის სოფლები
ძურწა

**ძურწა** () — მცენარეთა გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა.  ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახებია.    

125-მდე სახეობა გავრცელებულია. ტროპიკულ, სუბტროპიკულ, ნაწილობრივ ზომიერ სარტყელში. საქართველოში 5 სახეობა გვხვდება; მათგან მწვანე ძურწა, ყვითელი ძურწა და ნამდვილი ძურწა მთელ საქართველოშია გავრცელებული.    

სუბტროპიკული კულტურების სარეველებია, გვხვდება აგრეთვე ქვიან, ბალახოვან ფერდობებზე, ბუჩქნარებში. ნორჩ მცენარეს საქონელი ეტანება. მარცვალს იყენებენ ბურღულად და შინაური ფრინველების საკენკად.   

## ლიტერატურა
*
წაწლობა

**წაწლობა** (წაწოლა) — ფშავში ქალ-ვაჟის ერთად დაწვენის ჩვეულება, რომელსაც აგრეთვე ნადობ-ნაძმობსაც უწოდებენ.

წაწლობა ქალ-ვაჟთა შორის სქესობრივი სიმწიფიდან იწყებოდა, ასე თოთხმეტი წლიდან, რომლის წესების ასრულება მათთვის საძრახისი არ იყო, წინააღმდეგ, წაწლობა და წაწლების ყოლა მათში სახელია და ვისაც მეტი წაწლები ჰყავს ის უფრო მიღებული და ქებულია.

თუ ახალგაზრდა ვაჟი ან ქალი ფშავში არ წაწლობს მას „მწერელ ჩვილს“ უწოდებენ ე. ი. ბეჩავ-უხეიროს. მათი შეხედულებით ვაჟი ან ქალი „ილეთი“ უნდა იყოს, რომ თავის გარეგნულ სილამაზესთან ერთად, კარგი ქცევით, დარდიმანდობით და მოლხენით წაწლებს იზიდავდეს.

წაწლობა ფშავში არსებობს ნათესავთა და უცხოთა შორის. როდესაც ნათესავი ქალ-ვაჟი ასაკში დგებოდნენ მათ შორის წოლა იმართებოდა, როგორც სახლში ისე მის გარეთაც, მაგრამ ისე რომ უფროსებს ეს არ დაენახათ. დაწოლა ხდებოდა ტანისამოსიანად, ერთმანეთს წაწლობაზე საუბრით ართობდნენ და დროს ატარებდნენ ალერსში და ხვევნა-კოცნაში. მიუხედავად სიახლოვისა ნაძმობს ჰქონდა ურთიერთობებში გარკვეული შეზღუდვები რაც სასტიკად ისჯებოდა თემის სჯულით და წესებით. ნადობის დაორსულების შემთხვევაში წყვილი იდევნებოდა თემიდან როგორც წესების შეურაცხმყოფელნი ან ისჯებოდნენ სიკვდილით. ამის გამო ნათესავთა შორის წაწლობა შედარებით იშვიათი მოვლენა იყო და ამდაგვარი საქციელიც არ იყო საქებარი და ინახებოდა საიდუმლოდ წყვილს შორის.

უცხოთა შორის წაწლობა, პირველ ყოვლისა ერთმანეთის მოწონებაზე და ტრფიალზე იყო დამყარებული. თუ ვაჟს ქალი მოეწონა, ან ქალს ვაჟი ისინი ერთმანეთს ნაძმობ-ნადობობას უცხადებდნენ. დაახლოების შემდეგ მათ შორის წოლა იმართებოდა.

ახლად შეყრილი წაწლები, პირველ ხანებში, სახლის გარეშე სადმე მიმალულ ადგილას ნაბდის ქვეშ წვებოდნენ ტანისამოს გაუხდელად. დანიშნულ ადგილას ქალთან მუდამ ვაჟი მიდიოდა, ქალი თავს მოიმძინარებდა და ვაჟს ის უნდა გამოაღვიძა თავისი ალერსით და ტკბილი საუბრით.

წაწლობის მთავარი დამახასიათებელი ნიშანია ეროტიკული ურთიერთობა და ამავდროულად ბავშვის გაჩენისაგან თავის არიდება რაც სირცხვილად ითვლებოდა. ფშავში მიღებული იყო მრავალწაწლიანობა, ზოგს ხუთი ჰყავდა, ზოგს — ათი...

ერთი თემის წაწლებს ხატისაგან აკრძალული ჰქონდათ შეუღლება და წესის დამრღვევი თემიდან იდევნებოდა. მხოლოდ სხვადასხვა თემის წაწლებს შეეძლოთ შეუღლება. ამავდროულად უცხო ტომთან წაწლობა მიღებული არ ყოფილა.

წაწლობის გამო ბევრი უსიამოვნება წარმოშობილა უკვე შემდგარ ოჯახებში, სადაც ქმარი ცოლს წაწლობის ნებას არ აძლევდა. წაწლობის მიზეზის გამო ფშავში ხშირი იყო გაყრა.

ფშავში წაწლობის წარმოშობას ლაშა-გიორგის უკავშირებენ და თვლიან რომ ის მისი განწესებული იყო და ლაშარობას მიღებულია საზოგადო წოლა. მათივე თქმით ლაშარის ჯვარი ქალთან დაწოლას არ უშლიდა.

თქმულების მიხედვით ლაშა-გიორგი „ფშავის-ხევში“ ყოფილა იქ სადაც მისი ნიშია. იქ აუშენებია ეკლესია და ბერები განუწესებია, მერე იქიდან ქალაქში ჩამოსულა და თავის დას რუსუდანს უკითხავს: რა ამბავი იყო, როგორ არის ფშავეთის საქმეო? ლაშას უპასუხია, ეკლესიაც ავაშენე და მწირველი ბერებიც დავადგინეო, წაწლობა სცოდნიყო ფშაველებსო, კინაღამ მომატყუეს მეცაო, დამჩვიესო.

## იხილეთ აგრეთვე
* სწორფრობა

## ლიტერატურა 
* ს. მაკალათია, „ფშავური წაწლობა და ხევსურული სწორფრობა“, თბ., 1925

კატეგორია:ფოლკლორი
კატეგორია:ფშავი
კატეგორია:ქართული ფოლკლორი
კატეგორია:ქართული ტრადიციები
უნტერვახინგენი

**უნტერვახინგენი** () — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ალბ-დუნაის რაიონში. თემის ფართობია 2,6 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 197 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ბერიკაანთ ხატი

**ბერიკაანთ ხატი** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში. ბერიკაანთ ხატი დგას სოფელ მაღრაანის ჩრდილოეთით 2 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია, გეგმით სწორკუთხა (7,2 X 5,3 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით. წყობის რიგების სწორხაზოვნება დაცულია. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: კედლები 1,5-1,8 მეტრის სიმაღლეზეღაა შემორჩენილი, ინტერიერი ნანგრევებითაა ამოვსებული. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდის ღერძზე, ვიწრო სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო პატარა, თაღოვანი ნიშია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მაღრაანის ბზიანის საყდარი

**მაღრაანის ბზიანის საყდარი** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში,  მდებარეობს სოფელ მაღრაანის ჩრდილოეთით 2 კილომეტრზე, ტყეში.

ეკლესია მთლიანად დანგრეულია და დაფარულია ბზის ხეებით. შემორჩენილია მხოლოდ ჩრდილოეთ კედლის მცირე ნაწილი (სიმაღლე დაახლოებით 4 მ), ორსაფეხურიანი პილასტრით. შენობა თანაბარი ზომის რიყის ქვის თარაზული რიგებით ყოფილა ნაგები. პილასტრის წყობაში აქა-იქ ნატეხი ქვა და შირიმია ნახმარი. პილასტრს საბჯენი თაღისა და კედლის ყრუ თაღების მცირე ნაწილი შემორჩა, რომელთა ქულებთან თაროსებრი იმპოსტებია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მაღრაანის ქაშვეთის ეკლესია

**მაღრაანის ქაშვეთის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ მაღრაანის სამხრეთით 1 კილომეტრზე, მინდორში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (6,8 X 4,4 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. ფასადებზე აქა-იქ მოზრდილი, არაწესიერი ფორმის ქვებია ჩართული. ძეგლი დაზიანებულია: სამხრეთ და ჩრდილოეთ ფასადებზე ჩამოშლილია საპირე წყობა, მონგრეულია განივი ფასადების ზედა ნაწილები და გარეთა კუთხეები, ჩამოშლილია ლავგარდანი. ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდაში ერთი პატარა სწორკუთხა სარკმელი და სამი პატარა სწორკუთხა ნიშია. ორი ნიში სამხრეთითაა, ერთიმეორის თავზე, ერთი — ჩრდილოეთით. აბსიდი გადახურულია სხმული კონქით, რომელიც აბსიდის კედელთან შეხვედრისას უსწორმასწორო ხაზს ქმნის. დარბაზის სამხრეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სწორკუთხა სარკმელია. ყველა სარკმლის ღიობი შიგნიდან გარეთ მაღლდება. დარბაზის კამარა კონქის მსგავსად სხმულია, მას განაკვეთში სამცენტრიანი თაღის ფორმა აქვს. ეკლესიის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებს მთელ სიგრძეზე საფეხური გასდევს. იატაკში ორი ქვევრია ჩაფლული. აღმოსავლეთის გარე კედელში სამხრეთ კუთხეში ჩაშენებულია პატარა ქვევრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჟან-ბერნარი

**ჟან-ბერნარი** () — კარსტული უფსკრული საფრანგეთში, ზემო სავოიაში. მდებარეობს სავოიის ალპებში. მსოფლიოს ერთ-ერთი უღრმესი და საფრანგეთის სიღრმით მე-2 მღვიმე (−1602 მ). 1979-1998 წლებში ჰქონდა პლანეტის უღრმესი მღვიმის სტატუსი. პირველი შესასვლელი მღვიმურ სისტემაში აღმოაჩინა ჯგუფ „ვულკანის“ ორმა სპელეოლოგმა ჟან დიუპონმა და ბერნარ რაფიმ 1959 წელს. 1963 წელს ისინი ტრაგიგულად დაიღუპნენ გულე-დე-ფუზუბიეს მღვიმის კვლევის დროს, ხოლო ჟან-ბერნარმა სახელი მიიღო მღვიმის პირველაღმომჩენების პატივსაცემად. 1975 წელს სხვა მღვიმეებთან შეერთების შედეგად მღვიმური სისტემის სიღრმემ 1208 მ მიაღწია, ხოლო 1976 წელს — 1290 მ.. 1979 წელს ჟან-ბერნარმა მოიპოვა მსოფლიოს უღრმესი მღვიმის სტატუსი, რომლის ნიშნულმა შეადგინა −1358 მ. 1981 წელს მღვიმის სიღრმე უდრიდა 1455 მ. 1983 წელს დაძლეულ იქნა 1,5 კმ-იანი ნიშნული. 1989 წელს C-37 მღვიმესთან შეერთების შედეგად მღვიმის ნიშნულმა −1602 მ-ს მიაღწია. მასთან დაკავშირებულია ლეგენდები და მითები.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიოს უღრმესი მღვიმეების სია

## სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის მღვიმეები
კატეგორია:მღვიმეები ანბანის მიხედვით
ბრაზნორტი

**ბრაზნორტი** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 317 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ არიპუანანის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 357 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0,96 კმ²-ზე. ფართობი 15 959 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მატუ-გროსუ
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
* *Estimativas da população para 1º de julho de 2009*
* [*Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil*](http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm) 

კატეგორია:მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
ლეონბერგი

**ლეონბერგი** () — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, შტუტგარტის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბებლინგენის რაიონში. ქალაქის ფართობია 48,73 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 45 458 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Webpräsenz der Stadt Leonberg
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის ქალაქები
ლანჩხუთის გურიას სეზონი 2014-2015

**ლანჩხუთის გურიას სეზონი 2014-15**, საფეხბურთო კლუბ „გურიას“ ოთხმოცდამეთერთმეტე სეზონი ისტორიაში, ხოლო დამოუკიდებელი საქართველოს ჩემპიონატებში (უმაღლესი ლიგა, პირველი ლიგა, მეორე ლიგა) 25-ე სეზონი. ამ სეზონში „გურიამ“ უმაღლესი ლიგის გათამაშებაში დაიკავა მე-9 ადგილი, ხოლო საქართველოს თასის გათამაშებაში პირველივე ეტაპზე პენალტების სერიაში დამარცხდა თერჯოლის „საპოვნელასთან“.

## სამწვრთნელო შტაბი 
## ტურნირები 
### უმაღლესი ლიგა 
**თ** = ჩატარებული შეხვედრა; **მ** = მოგებული; **ფ** = ფრე; **წ** = წაგებული; **გტ** = გატანილი გოლი; **გშ** = გაშვებული გოლი; **გს** = გატანილ და გაშვებულ გოლთა სხვაობა; **ქ** = ქულა

## ტრანსფერები 
### მოვიდნენ 
* — იჯარით
** — იჯარიდან

### წავიდნენ 
* — იჯარით
** — იჯარიდან
**მუქი შრიფტით** — ტრანსფერები, რომლებიც განხორციელდა ზამთრის სატრანსფერო ფანრჯისას.

2014-15
ბებლინგენი

**ბებლინგენი** () — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, შტუტგარტის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბებლინგენის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქის ფართობია 39,04 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 46 714 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის ქალაქები
ენტონი კენედი

მინი|ენტონი კენედი
**ენტონი მაკლეოდ კენედი** (; დ. 23 ივლისი, 1936,  საკრამენტო, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი იურისტი, აშშ-ის უზენაესი სასამართლოს მოსამართლე 1988 წლიდან 2018 წლამდე.

1987 წელს პრეზიდენტმა რონალდ რეიგანმა წამოაყენა კენედის კანდიდატურა სასამართლოში არსებულ ვაკანტურ ადგილზე, ხოლო 1988 წელს კენედი სენატმა დაატმკიცა. 1997 წელს მან დაწერა სასამართლოს გადაწყვეტილება, რითაც გააუქმა კოლორადოს შტატის ანტიდისკრიმინაციული კანონი, რომელიც უშვებდა დისკრიმინაციას სექსუალური ორიენტაციის ნიშნით. 2003 წელს მისი ავტორობით დაწერილი გადაწყვეტილებით გაუქმდა ჰომოსექსუალობის დასჯადობა. 2015 წელს კენედის ავტორობით დაწერილი გადაწყვეტილებით არაკონსტიტუციურად გამოცხადდა ერთსქესიანი ქორწინების აკრძალვა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* Issue positions and quotes at OnTheIssues
*Jonah Goldberg, "Justice Kennedy's Mind: Where the Constitution resides," 2005.
* "Kennedy's Benchmarks"  by Mark Trapp, *American Spectator* (July 14, 2004).
*Time magazine coverstory: What Will Justice Kennedy Do?  also pre-article June 7, 2012
* Transcript of Senate Confirmation Hearing , 1987.

კატეგორია:ამერიკელი მოსამართლეები
კატეგორია:ამერიკელი იურისტები
კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჰუგო ფონ ჰოფმანსთალი

**ჰუგო ფონ ჰოფმანსთალი** (; დ. 1 თებერვალი, 1874, ვენა — გ. 15 ივლისი, 1929, როდაუნი) — ავსტრიელი მწერალი, ნეორომანტიზმისა და სიმბოლიზმის თვალსაჩინო წარმომადგენელი და დეკადენტთა „ვენის ჯგუფის“ ერთ-ერთი თავკაცი. ლექსებსა და ერთმოქმედებიან ლირიკულ დრამებში („გუშინ“, 1891; „ტიციანის სიკვდილი“, 1893 და სხვა) ავითარებდა სიცოცხლისა და სსიკვდილის, სილამაზის წარმავლობის მარადიულ თემებს. მომდევნო ხანის შემოქმედება ნიცშეანურად გაგებული ანტიკური ტრაგედიის, შუა საუკუნეების მისტერიების, ბაროკოს თეატრისა და ვენური ხალხური კომედიის გავლენით ჩამოყალიბდა. დიდი წარმატება ხვდა წილად მის პიესებს: „თეთრი მარაო“ (1907), „მძიმე ადამიანი“ (1921), „ცხოვრების ზალცბურგის დიდი თეატრი“ (1922), „კოშკი“ (1925) და სხვა. აღსანიშნავია ჰოფმანსთალის ესეისტური თხზულებები: „წერილი“ (1902), „საუბრები ლიტერატურულ თემებზე“ (1904), „პოეტი და ჩვენი დრო“ (1907); ფსიქოლოგიური ნოველები: „672-ე ღამის ზღაპარი“ (1905), „ლუციდორი“ (1910), „უჩრდილო ქალი“ (1919), დაუმთავრებელი რომანი „ანდრეასი ანუ შეერთებულნი“.

1909 წელს რეჟისორმა ვ. შალიკაშვილმა ქართულ სცენაზე დადგა მისი „ზობეიდას ქორწინება“ (თარგმნა ი. ევდოშვილმა 1909), ხოლო 1923 წელს რეჟისორმა კ. ანდრონიკაშვილმა — „ელექტრა“ (თარგმნა დ. კასრაძემ).

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1874
კატეგორია:გარდაცვლილი 1929
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ვენაში დაბადებულები
ზემო ალვანის ღვთაების ეკლესია

**ზემო ალვანის ღვთაების ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ალვანში. ეკლესია დგას სოფლის ჩრდილოეთით 2,5 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (5,8 X 3,4 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. შიგნით კედლები მობათქაშებულია. მოგვიანებით განახლებული ნაწილები (კონქისა და სატრიუმფო თაღის ნაწილები, ლავგარდანი) აგურითაა ნაწყობი. ძეგლი დაზიანებულია: დანგრეულია დასავლეთ კედლის უმეტესი ნაწილი და გარეთა კუთხეების ზედა ნახევარი, სახურავი ხეებითა და ბუჩქნარითაა დაფარული.

შესასვლელი ეკლესიას დასავლეთიდან ჰქონია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა. აბსიდი თავისებურადაა გადაწყვეტილი, სიმაღლეში იგი გაყოფილია ორ ნაწილად; ქვედა ნახევარში აბსიდი გეგმით ნახევარწრიული ფორმისაა, ხოლო ზედაში ბოლოები დაგრძელებული აქვს, რის გამოც აბსიდის ზედა ნახევარი ქვედასთან შედარებით რამდენადმე უფრო ღრმაა. აბსიდში ერთი თაღოვანი სარკმელი, ორი თაღოვანი და ერთი სწორკუთხა ნიშია. საკურთხეველი გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით. დარბაზის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია. შიგნით ორივე სარკმელი გადაბმულია მათ ქვემოთ მდებარე გეგმით სწორკუთხა ნიშებთან. შიგნით ეკლესიას ცილინდრული ფორმის კამარა ხურავს. ეკლესიასთან ახლოს დევს ქვიშაქვის სწორკუთხა ქვის ნაწილი, რომელზეც გაირჩევა ექვსსტრიქონიანი მხედრული წარწერის ცალკეული ასოები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ზემო ალვანის ღვთისმშობლის ეკლესია

**ზემო ალვანის ღვთისმშობლის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს სოფელ ზემო ალვანის ჩრდილო-დასავლეთით, სასაფლაოზე. სამშენებლო წარწერის თანახმად, აგებულია 1854 წელს.

ეკლესია დარბაზულია (9,5 X 6,8 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. კამარა, საბჯენი თაღები და კონქი აგურითაა გამოყვანილი. 1986 წელს ადგილობრივ მოსახლეობას ეკლესია კრამიტით გადაუხურავს, კედლები კი - შეულესავთ და შეუთეთრებიათ. ეკლესიაში შესასვლელები სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. შესასვლელებს აგურით ნაწყობი შეისრული თაღი ხურავს და ორივე მხრიდან სწორკუთხა შეღრმავებაში არიან ჩასმული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომლის ღერძზე ერთი თაღოვანი სარკმელია; სარკმლის ორივე მხარეს თითო, გეგმით ნახევარწრიული, თაღოვანი ნიშია. აფსიდში ქვის ტრაპეზი დგას. აფსიდა გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით, რომელშიც ორი რეზონატორია (ქვევრის მოყვანილობის თიხის პატარა ჭურჭელი) ჩასმული. ორ-ორი რეზონატორი კამარის ფერდებშიცაა. საკურთხეველი დარბაზის იატაკზე მაღალია ერთი საფეხურით და წინიდან ნახევარწრიული ამბიონი ეკვრის. დარბაზის გრძივ კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია ნახევარწრიული კამარის საბჯენი თაღები გრძივი კედლების სამ წყვილ პილასტრს ეყრდნობა, შუა და დასავლეთ კედლის თაღის ქუსლები კი - მარტივი პროფილის იმპოსტებს. განივ ფასადებზე, ფრონტონის ძირის დონეზე, გამოსახულია წითლად შეღებილი თითო შეღრმავებული ჯვარი. დასავლეთ ფასადზე, შესასვლელსა და ჯვარს შორის მდებარე სწორკუთხა შეღრმავებაში ჩასმულ ქვიშაქვის ფილაზე, მხედრული სამშენებლო წარწერაა. ამავე ფასადის ფრონტონის წვერზე, ოთხ მხარეს ვიწრო თაღებით გახსნილი აგურის სამრეკლოა დაშენებული. ეკლესიის კედლები დასრულებული იყო აგურით ნაწყობი ორსაფეხურიანი ლავგარდნით, რომლისგანაც შემორჩენილია მცირე ნაწილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ზემო ალვანის წმინდა მარიამის ეკლესია

**ზემო ალვანის წმინდა მარიამის ეკლესია** — ახმეტის მუნიციპალიტეტში მდებარე ეკლესია, რომელიც დგას სოფელ ზემო ალვანის სამხრეთით, სასაფლაოზე. აშენებულია XVIII საუკუნეში.

ეკლესია დარბაზულია (9 X 6,3 მ), ნაგებია რიყის ქვით. საბჯენი თაღები, კამარა, კონქი და კარ-სარკმლები აგურით არის გამოყვანილი. ეკლესია შიგნიდან და გარედან შელესილი და შეთეთრებულია. შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. ორივე კარი თაღოვანია და ორივე მხრიდან კედლის სწორკუთხა შეღრმავებაშია ჩასმული. ეკლესიის აფსიდის ბოლოებთან და გრძივი კედლების შუაში, მარტივი კაპიტელებით დასრულებული თითო ერთსაფეხურიანი პილასტრია, რომლებსაც ნახევარწრიული ფორმის საბჯენი თაღი ეყრდნობა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. აფსიდის ღერძზე ისრული თაღით დასრულებული სარკმელია, რომლის მარჯვნივ გეგმით ნახევარწრიული და თაღოვანი ერთი ნიშია, მარცხნივ - ერთი თაღოვანი და ერთი სწორკუთხა ნიში. საკურთხევლის შუაში ტრაპეზი დგას. საკურთხევლის ბაქანი დარბაზის იატაკზე ერთი საფეხურით მაღალია. აფსიდის კონქს, წვეროში, ძაბრისმაგვარი შემაღლება აქვს. ეკლესიის დასავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო შიგნით შეისრული, ხოლო გარედან წრიული თაღით გადახურული სარკმელია. იატაკზე კვადრატული აგურია მოგებული.

ეკლესიის ფასადები დასრულებულია აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდნით. შენობა გადახურულია კრამიტით. მოგვიანებით XIX საუკუნეში ეკლესიისათვის დასავლეთიდან აგურის სამსართულიანი სამრეკლო (3,4 X 2,9 მ) მიუშენებიათ. სამრეკლოს თითოეული სართულის ოთხივე კუთხეში კვადრატული ბოძი დგას, რომლებზედაც დაყრდნობილია ბრტყელი თაღები. ყოველი ზედა სართული ქვედაზე ვიწროა. პირველი სართული გადახურულია ბრტყელი კამარით. მეორე სართულს ხის გადახურვა ჰქონია, მესამე სართულს კი პირამიდული სახურავი ხურავს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
ნანიკო ბურძგლა

**ნანიკო გაბრიელის ძე ბურძგლა** (დ. 1855, შუხუთი — გ. 1922, მაკვანეთი) — ქართველი თვითნასწავლი მომღერალი, გურული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი.

## ბიოგრაფია
მშობლები ადრე გარდაეცვალა. აღზარდა ბიძამ, ეგნატე იობიშვილმა. იობიშვილმა ბურძგლა გადაიყვანა მაკვანეთში, სადაც ბურძგლა დაუახლოვდა გიორგი იობიშვილს, რომელთან ერთადაც სწავლობდა სიმღერას ეგნატესგან. დაუახლოვდა გიგო ერქომაიშვილს და გახდა მისი გუნდის წევრი. იყო გონებაგამჭრიახი, ხუმარა, ენაწყლიანი, მშრომელი გლეხი.ჰქონდა დიდი დიაპაზონი ხმა. ასრულებდა როგორც პირველ ხმას, ასევე გამყივანს. 

## ლიტერატურა
* *ანზორ ერქომაიშვილი*, „ბაბუა“ — „საბჭოთა საქართველო“, თბილისი, 1980

კატეგორია:დაბადებული 1855
კატეგორია:გარდაცვლილი 1922
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
გიორგი იობიშვილი

**გიორგი როსტომის ძე იობიშვილი** (დ. 24 მაისი, 1849, მაკვანეთი — გ. თებერვალი, 1933, იქვე) — ქართველი თვითნასწავლი მომღერალი, ლოტბარი, გურული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი.

## ბიოგრაფია
გურიაში მცხოვრები იობიშვილები წარმოშობით რაჭიდან იყვნენ. გადმოცემის თანახმად ორი ძმა გაქცეულა რაჭიდან, რადგან იქ ბატონი მოულავთ. ერთი ძმა მიქელგაბრიელში დასახლებულა, მეორე კი მაკვანეთში, სადაც კალანდარიშვილის ქალი შეურთავს. მაკვანეთელი იობიშვილების შთამომავლები იყვნენ როსტომ და ოთარ იობიშვილები. როსტომს ჰყავდა ორი ქალი და ხუთი ვაჟი, მათგან ყველაზე უმცროსი იყო გიორგი. ოთარის შვილი ეგნატე ცნობილი მომღერალი იყო. როსტომი ადრე გარდაიცვალა და მცირეწლოვანი გიორგი ბიძა ეგნატემ აღზარდა. ეგნატე გიორგის სიმღერას ასწავლიდა. გიორგისთან ერთად სიმღერას სწავლობდა ეგნატეს დისწული ნანიკო ბურძგლა სოფელ შუხუთიდან. ვინმე სიხარულიძის ოჯახში ქორწილისას გიორგი იობიშვილი გაიცნეს გიგო ერქომაიშვილმა და გიორგი ბაბილოძემ. იობიშვილი ერქომაიშვილის გუნდის წევრი გახდა.

გიორგი იობიშვილი მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთის ომში 1877–1878 წლებში. იქ მან უმცროსი ოფიცრის წოდება და „წმინდა გიორგის ჯვარი“ მიიღო.

მისი შვილი ტელემაკ იობიშვილი აგრეთვე ცნობილი მომღერალი იყო.

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1849
კატეგორია:გარდაცვლილი 1933
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის სამხედრო პირები
აიდლინგენი

**აიდლინგენი** () — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, შტუტგარტის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბებლინგენის რაიონში. თემის ფართობია 26,56 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 8 801 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
მუნის საყდარი

**მუნის საყდარი** — საყდარი ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას ახმეტა-ალვანის გზის მარცხენა მხარეს, მაღლობზე, გზიდან 100 მეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ძეგლის გეგმის სწორკუთხედში (7,3 X 6,5 მ) დარბაზული ეკლესია და სამხრეთის მინაშენია ჩაწერილი. ნაგებია ნატეხი ქვით. წყობა ირეგულარულია. ეკლესია ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კამარა, კონქი და კედლების ზედა ნაწილები; თითქმის მთლიანადაა დანგრეული მინაშენი; ფასადებზე ჩამოცვენილია საპირე ქვების დიდი ნაწილი. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდან, მინაშენიდანაა. კარი მინაშენის მხრიდან მოზრდილი ქვით ყოფილა გადახურული - თარაზულად, შიგნით კი თაღოვანია. თაღის მალი კარის ღიობზე ოდნავ განიერია, რის გამოც ქუსლის დონეზე მცირე საფეხურებს ქმნის. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომლის ღერძზეც ბრტყლად გადახურული სარკმელია გაჭრილი. სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. სამხრეთ კედელში შემორჩენილია ერთ დონეზე განლაგებული ორი სარკმლის ქვედა ნაწილი. მინაშენში შესასვლელი სამხრეთიდანაა (შემორჩენილია მხოლოდ აღმოსავლეთ წირთხლი). აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდია. მინაშენი გადახურული ყოფილა ერთიანი კამარით, რომლის ქუსლის ნაშთი ეკლესიის სამხრეთ კედელზე შემორჩა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ხორბალოს ეკლესიები

**ხორბალოს ეკლესიები** — ეკლესიები ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხორბალოში.

## პირველი ეკლესია
პირველი ეკლესია დგას სოფლის განაპირას, აღმოსავლეთით, სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (5,5 X 4 მ), ნაგებია ნატეხი ქვით. შემორჩენილია მხოლოდ დასავლეთი და ჩრდილოეთი კედლების და საკურთხევლის ნაწილი. შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომელიც ნატეხი ნაწყობი კონქით იყო გადახურული (შემორჩენილია ქუსლის წყობის ნაწილი). საკურთხეველში ერთი ფართო თაღოვანი სარკმელი და ორი სწორკუთხა ნიშია. სარკმლის ხვრელობი გარეთკენ მკვეთრად მაღლდება. დარბაზის დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო სარკმელია, რომლებსაც გადახურვა ჩამონგრეული აქვთ.
 
## მეორე ეკლესია 
მეორე ეკლესია დგას ახმეტა-ალვანის გზის მარცხენა მხარეს, 60 მეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ძეგლი შედგება მცირე ზომის დარბაზული ეკლესიისა და მასზე სამხრეთიდან მოგვიანებით მიშენებული სათავსისაგან. ეკლესია ნაგებია რიყის ქვით. წყობა ირეგულარულია. კედლები შიგნიდან და გარედან შელესილია. მინაშენის კედლების ქვედა ნაწილი და კუთხეები ნატეხი ქვით არის ნაგები, დანარჩენი - რიყის ქვით. გვიანდელი შეკეთების დროს აგურიც უხმარიათ.

ეკლესია უაფსიდოა და აღმოსავლეთით სწორი კედლითაა დასრულებული (5,8 X 4 მ). შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი შიგნით ხის ძელებითაა გადახურული - თარაზულად, გარედან თაღოვანია. ეკლესიის აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებში თითო სარკმელია. აღმოსავლეთ სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, ქვით ნაგები ოთხწახნაგა ტრაპეზია მიდგმული. ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში მეორე ტრაპეზის ნაშთია. იგი, როგორც ჩანს, სამკვეთლოდ გამოიყენებოდა. ეკლესიის გრძივ კედლებზე თითო სწორკუთხა ნიშია. სამხრეთ ნიშის ადგილას მოგვიანებით გაუჭრიათ სამხრეთ მინაშენში გასასვლელი. შიგნით ეკლესია გადახურულია ამორფული ფორმის სხმული კამარით (გვიანდელია).

ეკლესიას აგურის საფეხუროვანი ლავგარდანი აქვს. მინაშენი (3,6 X 3 მ) ეკლესიაზე რამდენადმე მოკლეა. შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. კარი გარედან არაწესიერი ფორმის ქვითაა გადახურული. აღმოსავლეთ და სამხრეთ კედლებში თითო ბრტყლად გადახურული სარკმელია. მინაშენი გადახურულია დადაბლებული პროპორციების სხმული გუმბათოვანი კამარით, რომლის წვერიც ოდნავ შემაღლებულია. კამარის წყობაში, ოთხივე კუთხის თავზე, ერთ რიგად დაწყობილი მცირე ზომის ნატეხი ქვით გამოყვანილია თითო თაღი.

მინაშენს რიყის ქვის ცოკოლი აქვს. დასავლეთ ფასადზე, შესასვლელის სამხრეთით მცირე შეღრმავებაა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ეკლესიები
ზემო ალვანის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ზემო ალვანის წმინდა გიორგის ეკლესია** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ზემო ალვანის ჩრდილოეთით ერთ კილომეტრზე, სასაფლაოზე. აგებულია XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ძმები გიგაურების მიერ. 
ეკლესია დარბაზულია (10,5 X 5,4 მ), ნაგებია რიყის ქვით. შესასვლელები, სარკმლები, საბჯენი თაღები, კამარა და კონქი კვადრატული აგურითაა გამოყვანილი. შენობა შიგნიდან და გარედან შელესილი და შეთეთრებულია. იატაკზე აგურია მოგებული. ეკლესიაში შესასვლელები სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. ორივე კარი ნახევარწრიული თაღითაა გადახურული და შიგნიდან ღრმა სწორკუთხა შეღრმავებაშია ჩასმული. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდის ღერძზე, თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს ისრული თაღით გადახურული თითო ნიშია. ჩრდილოეთ ნიშის ძირის დონეზე სამსაფეხურიანი თაროა მოწყობილი. საკურთხევლის ბაქანი დარბაზის იატაკზე ერთი საფეხურით მაღალია და წინიდან ნახევარწრიული ამბიონი ეკვრის. საკურთხევლის შუაში კუბური ფორმის ტრაპეზი დგას. საკურთხეველი გადახურულია ტლანქად ნაწყობი კონქით, რომლის ნახევარწრიული თაღი თაროსებრ იმპოსტებს ეყრდნობა. დარბაზის სამხრეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია. ეკლესიის კამარას დეფორმირებული ნახევარწრის ფორმა აქვს და ორ საბჯენ თაღს ეყრდნობა. მათგან ერთი დასავლეთ კუთხეებში გამოყვანილ პილასტრებზეა გადაყვანილი, ხოლო მეორე დარბაზის შუა ნაწილშია და პატარა კონსოლებს ეყრდნობა. გარედან ეკლესიის დასავლეთ შესასვლელი ოდნავ შეღრმავებულ სწორკუთხა არეშია ჩასმული. კარის თავზე ქვიშაქვის კვადრატული ფილაა - მხედრული სამშენებლო წარწერით, ხოლო ფრონტონის არეში, აგურის წყობის შეღრმავებით, გამოყვანილია საფეხუროვან პოსტამენტზე დადგმული და წითლად შეღებილი დაბალი ჯვარი. მსგავსი, მაგრამ გაცილებით მაღალი ჯვარია აღმოსავლეთ ფასადზე - სარკმლის ზემოთ. ეკლესიას აგურის ორსაფეხურიანი ლავგარდანი აქვს. გადახურულია კრამიტით. დასავლეთ კედელზე დაშენებულია ოთხ კვადრატულ ბოძზე დაყრდნობილი, ნახევარწრიული თაღებით გახსნილი და თუნუქის პირამიდული სახურავით დასრულებული სამრეკლო.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
ხორბალოს ღვთისმშობლის ეკლესია (მცირე)

**ხორბალოს ღვთისმშობლის ეკლესია (მცირე)** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხორბალოში, დგას სოფლის აღმოსავლეთით, 1,5 კილომეტრზე, მინდორში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (5,4 X 3,5 მ), ნაგებია რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამოშლილია გადახურვა; დანგრეულია კედლების მნიშვნელოვანი ნაწილი; შენობა, თითქმის მთლიანად, ხეებითა და ბუჩქებითაა დაფარული. შესასვლელი ეკლესიას სამხრეთიდან ჰქონია. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე, ფართო თაღოვანი სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო კვადრატული ნიშია. აფსიდში დგას კუბური ფორმის ტრაპეზი. აბსიდი გადახურული ყოფილა კონქით, რომლისგანაც მხოლოდ მცირე ნაწილი შემორჩა. დარბაზის დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო სარკმლის კვალია შემორჩენილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ხორბალოს ღვთისმშობლის ეკლესია (დიდი)

**ხორბალოს ღვთისმშობლის ეკლესია (დიდი)** — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას სოფელ ხორბალოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 2,5 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.

ეკლესია დარბაზულია (5,5 X 4,7 მ), უაფსიდო. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით და რიყის ქვით. საფასადო წყობაში რიგების სწორხაზოვნება მეტ-ნაკლებადაა დაცული. შიგნით კედლები შელესილია. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: სახურავზე აყრილია საფარი; ფასადებზე აქა-იქ საპირე წყობა ჩამოშლილია. ეკლესიაში შესასვლელი დასავლეთ კედლის სამხრეთ ნაწილშია. კარი სწორკუთხაა. ოთხივე კედელში თითო სწორკუთხა სარკმელია, სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში — თითო სწორკუთხა ნიში. შიგნით ეკლესია ცილინდრული კამარითაა გადახურული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები