ანდრეს ბელიო

**ანდრეს დე ხესუს მარია ი ხოსე ბელიო ლოპესი** (; დ. 29 ნოემბერი, 1781 — გ. 15 ოქტომბერი, 1865) — ვენესუელელი ჰუმანისტი, პოეტი,  კანონმდებელი, ფილოსოფოსი, განმანათლებელი და ფილოლოგი, რომლის პილიტიკური და სამწერლო მოღვაწეობა წარმოადგენს ესპანურ ენოვანი ამერიკის კულტურის მნიშვნელოვან ნაწილს. ბელიო გამოსახულია ძველ ვენესუელური ბოლივარის 2000-იან და ჩილეს პესოს 20 000-იან ბანკნოტებზე.

## ცხოვრება ვენესუელაში
ბელიო, რომლის მშობლებიც წარმოშობით კანარის კუნძულებიდან იყვნენ, სწავლობდა თავისუფალ ხელოვნებებს, სამართალს და მედიცინას ვენესუელას ცენტრალურ უნივერსიტეტში, რომელიც 1800 წლის 9 მაისს ბაკალავრის ხარისხით დაასრულა. ის მოგვიანებით ცნობილი გახდა მისი ნაწერებით და თარგმანებით, გამოსცემდა *Gazeta de Caracas*-ს და ეკავა მნიშვნელოვანი პოზიციები ვენსუელას მთავრობაში. ის თან ახლდა ალექსანდერ ჰუმბოლდტს მისი ლათინური ამერიკაში მოგზაურობის გარკვეულ მონაკვეთზე და იყო მცირე ხნით სიმონ ბოლივარის მასწავლებელი. ამ ორ ადამიანთან მისი ურთიერთობები იქცა მთავარ ფაქტორად იდეების მისი ინტელექტუალური კარიერისთვის ასამუშავებლად.

ბელიომ მისი ფორმალური განათლების დასრულების შემდეგ ათი წელი გაატარა მშობლიურ კარაკასში. ამ პერიოდში მისი ავტორობით იქმნება ორი ლიტერატურული ნამუშევარი, *Calendario manual y guía universal del forastero en Venezuela para el año de 1810* და *Resumen de la historia de Venezuela*
.

ორივე ნაშრომი ფართოდ იქნა აღიარებული ვენესუელაში. ამ წერტილიდან იწყება ბელიოს, როგორც პოეტის კარიერა. დროთა განმავლობაში ბელიომ განავრცო თავისი შეხედულებები ჰუმანიზმსა და კონსერვატიზმში. მისი დროისთვის ბელიო აღიარებული იყო როგორც ყველაზე დიდი ჰუმანისტი.

## ცხოვრება ინგლისში
1810 წლის 19 აპრილის გადატრიალების შემდეგ, ბელიო როგორც ვენესუელას საგარეო საქმეთა სამდივნოს პირველი ოფიცერი, სიმონ ბოლივართან ერთად 1813 წლამდე გაგზავნილი იყოლონდონში, დიპლომატიურ წარმომადგენლობაში სამსახურისთვი, რათა იქ რვოლუციური მოძრაობისთვის სახსრები ეშოვა. ბელიო ჩავიდა პორტსმუთში როგორც ბოლივარის მისიის ატაშე 1810 წლის 11 ივლისს.

1823 წელს, ბელიომ ხუან გარსია დელ რიოსთან ერთად გამოსცა *Biblioteca America* რამაც ფართო აღიარება მოიპოვა ევროპაში. მისი ორი ეპიკური პოემდან რომლებმაც ის გახადეს პოპულარული პირველს ჰქვია: *Las Silvas Americanas*, და დაიბეჭდა მისი ლონდონში ყოფნის დროს დაახლოებით 1826 წელს და ასახავდა ახალი მსოფლიოს კულტურას რომელიც მაშინ იწყებდა განვითარებას. მეორე პოემა *Silva a la agricultura de la zona  tórrida* არის უფრო ცნობილი და წარმოადგენს სამხრეთ ამერიკის ტროპიკული ბუნების მხატვრულ აღწერას პუბლიუს ვერგილიუსის სტილში, პოეტის რომელსაც დიდი გავლენა ჰქონდა ბელიოზე.

Gramática de la lengua castellana destinada al uso de los americanos (ამერიკელებისთვის განკუთვნილი კასტილიური გრამატიკა), რომელიც დასრულდა 1847 წელს, იყო პირველი ესპანურ-ამერიკული გრამატიკა, სადაც ბევრი ორიგინალური სიახლე იყო. ნაშრომი ქვეყნდებოდა წლების განმავლობაში მრავალ ვერსიად, რომელთაგანაც ყველაზე საყურადღებოა რუფინო ხოსე კუერვოსეული. 1861 წელს ბელიო იყო მიღებული ესპანეთის ენის სამეფო აკადემიაში როგორც წევრ-კორესპონდენტი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ანდრეს ბელიო — ვირტუალური ბიბლიოთეკა
* ლექსები — ანდრეს ბელიო

## სქოლიო
კატეგორია:ჩილელი პოეტები
კატეგორია:ჩილელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ვენესუელელი პოეტები
კატეგორია:ვენესუელელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:დაბადებული  29 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1781
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1865
კატეგორია:ჩილელი მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ჩილელი პოეტები
კატეგორია:ვენესუელელი დიპლომატები
კატეგორია:ვენესუელელი ესეისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ვენესუელელი ისტორიკოსები
კატეგორია:ვენესუელელი მთარგმნელები
კატეგორია:ვენესუელელი მამაკაცი პოეტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ვენესუელელი პოეტები