ჯგუფურა

**ჯგუფურა** () — ლიოფილუმის გვარის სოკო ლიოფილუმისებრთა ოჯახისა, რომელიც ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყლებში. იზრდება ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, ზაფხულ-შემოდგომით.

კარგ საჭმელ სოკოდ ითვლება. გამოიყენება ახალი, დამწნილებული და დამუჟუჟებული, ასვე ხმარობენ წვნიანებშიც.

სოკო პირველად აღწერა შვედმა მიკოლოგმა ელიას მაგნუს ფრისმა 1818 წელს როგორც *Agaricus decastes*. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა გერმანელმა მიკოლოგმა როლფ ზინგერმა 1951 წელს.

**სამეცნიერო სინონიმები**:
*  
*
** 
** 
**  და სხვა..

## აღწერა 
ქუდის დიამეტრი — 4-10 (12) სმ, ხორციანი, სიგრძივ ზოლებიანი. ნორჩობაში ქუდი ნახევარსფეროსებრია, შეკეცილი კიდეებით, შემდგომში — ამოზნექილ-გაშლილია გადაკეცილი ან აწეული კიდეებით. იშვიათად — მცირე ზომის ბრტყელი მუქი ქერცლებით ცენტრში. ნოტიო ამინდში ტენიანი და რამდენადმე წებოვანია. ქუდის ფერი — ტალახისფერ-თეთრი, ნაცრისფერი ან ნაცრისფერ-ყავისფერი, კიდეები უფრო ღია. ასაკთან ერთად ღიავდება; დაჭერისას ფერს არ იცვლის.

რბილობი — მკვრივი, ელასტიური, ბოჭკოვანი, ღია ან მონაცრისფრო-ყავისფერი, სუსტად გამოხატული ფქვილის სუნითა და სასიამოვნო გემოთი.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები ხშირი, განიერი, 0,5 სმ სიგანეში, თანაბარი კუთხეებით, ოდნავ დაღმავალი ან შეზრდილი, ზრდასრულობაში ზოგჯერ შორდება ფეხს. ტალახისფერ-თეთრი ან მოყვითალო (დაჭერისას მუქდება).

ფეხის სიგრძე — 3-8 (10) სმ სისქე — 0,5-2,5 სმ, მკვრივი, მთლიანი, ცილინდრული, ძირისკენ გამსხვილებული ან ოდნავ გაბერილი. ფირფიტებთან თეთრი, ძირისკენ მონაცრისფრო-მურა. ზედაპირი გლუვი, რბილობი სიგრძივ ბოჭკოვანი, ქუდთან მიმართებაში ფეხი ზოგჯერ ექსცენტრულია.

სპორების ფხვნილი თეთრია. სპორები — 5-7×5-6 მკმ, გლუვი, განიერელიფსისებრი, უფერული.

## ეკოლოგია და გავრცელება 
საპროფიტია. იზრდება ნიადაგზე ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, უპირატესობას ანიჭებს ტყის და გზის პირებს, მეჩხერ ტყეებს, ზოგჯერ გვხვდება ბაღებში, პარკებსა და საძოვრებზე. როგორც წესი ნაყოფს ისხამს დიდ ჯგუფებად, იშვიათად ერთეულებად. ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყლებში.

**სეზონი** — ზაფხულის ბოლოდან შემოდგომამდე.

## მსგავსი სახეობები 
**Lyophyllum fumosum* — პირობითად საჭმელი სოკოა, როგორც წესი იზრდება წიწვოვან ტყეებში. 
* *Lyophyllum loricatum* — პირობითად საჭმელი სოკოა. უფრო მუქი შეფერილობისაა.
* *lyophyllum connatum* —  შხამიანი სოკოა. ღია შეფერილობისაა. 
* *Collybia acervata* — საჭმელი სოკოა. ზომაში შედარებით მცირეა, მოწითალო შეფერილობის.
**Hypsizygus tessulatus* — საჭმელი სოკოა. იწვევს მერქნის მურა სიდამპლეს.

ჯგუფურა ასევე წააგავს მანჭკვალასა და კლიტოციბეს გვარის რამდენიმე წარმომადგენელს.

ფაილი:Wintertrichterling.JPG|*Clitocybe brumalis*
ფაილი:2012-06-09 Clitocybe squamulosa (Persoon- Fries) Kummer 231435.jpg|*Clitocybe squamulosa*
ფაილი:2012-11-26 Clitocybe quercina Hora 328847.jpg|*Clitocybe quercina* 
ფაილი:Collybia fusipes 031005w.jpg|*Gymnopus fusipes*
Ruebling Brennender (5).JPG|*Gymnopus peronatus*
ფაილი:Roetling Riesen (2).JPG|*Entoloma sinuatum*
ფაილი:2011-07-25 Lyophyllum caerulescens 159518.jpg|*Lyophyllum caerulescens*
ფაილი:2010-11-25 Lyophyllum deliberatum (Britzelm.) Kreisel 122893.jpg|*Lyophyllum deliberatum*
ფაილი:Lyophyllum loricatum 20061101wa.jpg|*Lyophyllum loricatum*
ფაილი:2010-03-13 Lyophyllum paelochroum Clémençon 81030.jpg|*Lyophyllum paelochroum* 
ფაილი:Lyophyllum semitale (33000454230).jpg|*Lyophyllum semitale*

## კვებითი ღირებულება
კარგ საჭმელ სოკოდ ითვლება. გამოიყენება ახალი, დამწნილებული და დამუჟუჟებული, მხოლოდ ქუდი. ასევე ხმარობენ წვნიანებშიც. შემწვარ სოკოს ახასიათებს ქათმის გემო.

## გალერეა

ფაილი:Lyophyllum.decastes2.-.lindsey.jpg
ფაილი:Lyophyllum decastes 2.JPG
ფაილი:Lyophyllum decastes ハタケシメジ、畑占地・畑湿地 A172783.JPG
ფაილი:Lyophyllum decastes 071012.jpg
ფაილი:2016-10-22 Lyophyllum decastes (Fr.) Singer 705539.jpg
ფაილი:Lyophyllum decastes 141221w.JPG

## ლიტერატურა 
* Мир растений : в 7 т. / Под ред. академика А. Л. Тахтаджяна. Т.2. Слизевики. Грибы — 2-е изд., перераб. — М.: Просвещение, 1991. — 475 с. (Стр. 272).
* Аурел Дермек. Грибы. — Братислава: Словарт, 1989. — стр. 64.
* З. А. Клепина и Е. В. Клепина. Справочник грибника. — Москва: АСТ-ПРЕСС, 2006. — 256 с. (стр. 78)
* „Грибы“. Справочник. / пер. с итал. Ф.Двин — Москва: АСТ. Астрель, 2004. — 303 с. (стр. 91)
* Лессо, Томас. Грибы. Определитель. / пер. с англ. — Москва: АСТ, 2007. — 304 с. (стр. 41)
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:ლიოფილუმი