ტიანძინის ბუნების ისტორიის მუზეუმი

**ტიანძინის ბუნების ისტორიის მუზეუმი** — მუზეუმი ჩინეთში, ქალაქ ტიანძინში, იუის №31-ში, ჰექსის რაიონი. იგი დაარსდა 1914 წელს და დაერქვა ჰოანგჰო პაიჰოს მუზეუმი. მუზეუმი სამსართულიანია და მოიცავს 12 000 კვადრატულ მეტრს. ამჟამად მუზეუმში დაცულია 380 000-ზე მეტი გეოლოგიური და ბიოლოგიური ექსპონატი.

## ისტორია
მუზეუმი 1914 წელს დააარსა ემილ ლისენტმა და დაარქვა ჰოანგჰო პაიჰოს მუზეუმი. მუზეუმის დაარსებიდან 25 წლის განმავლობაში ლისენტი ატარებდა კვლევებს ყვითელი მდინარისა და ჰაიჰეს მდინარის აუზებში, ჯამში 50 000 კილომეტრის მანძილზე. ამ კვლევების დროს მან შეაგროვა 200,000-ზე მეტი პალეონტოლოგიური, ცხოველური, მცენარეული, ძველი ადამიანისა და ქანების ნიმუში. მოგვიანებით ჰოანგჰო პაიჰოს მუზეუმს გადაერქვა სახელი და ეწოდა ჩრდილოეთის საზღვრის მუზეუმი. ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის დაარსების შემდეგ, ჩრდილოეთის საზღვრის მუზეუმი გადავიდა ტიანძინის უნივერსიტეტის დაქვემდებარებაში, რომელიც ერთ-ერთი უდიდესი მულტიდისციპლინური საინჟინრო უნივერსიტეტია ჩინეთში. 1952 წლის ივნისში, ტიანძინის სახალხო მეცნიერების მუზეუმის მოსამზადებელი კომიტეტის შექმნის შემდეგ, დაარსდა ტიანძინის სახალხო მეცნიერების მუზეუმი, რომელსაც 1957 წელს გადაერქვა სახელი და ეწოდა ტიანძინის ბუნების მუზეუმი. 1959 წელს მუზეუმის ექსპონატები გადაიტანეს მაჩანგის გზის №272-ში, ჰექსის რაიონში. 1968 წლის აგვისტოში ტიანძინის ისტორიის მუზეუმი, ტიანძინის ხელოვნების მუზეუმი და ტიანძინის ბუნების მუზეუმი გაერთიანდნენ და შეიქმნა ტიანძინის მუზეუმი. 1974 წლის იანვარში ტიანძინის მუზეუმს გადაერქვა სახელი და ეწოდა ტიანძინის ბუნებრივი მუზეუმი. 1997 წელს ტიანძინის მუნიციპალურმა პარტიულმა კომიტეტმა და მთავრობამ 100 მილიონი იუანი ჩადეს მუზეუმის რენოვაციაში, რომელიც დასრულდა 1998 წელს. 2013 წელს მუზეუმი კვლავ განახლდა და 2014 წელს გაიხსნა ახალ ადგილზე, ტიანძინის კულტურის ცენტრში.

## მთავარი ექსპონატები და გამოფენები
მუზეუმის ფოიეში გამოფენილია რამდენიმე დინოზავრი, მათ შორის ტირანოზავრ რექსის ჩამოსხმული მოდელი და მამენჩიზავრის, ომეიზავრისა და ბელუზავრის ჩონჩხის მოდელები.

### ძველი და თანამედროვე დედამიწა
მეორე სართულზე გამოფენა დაყოფილია ორ ნაწილად: ძველი სამშობლო და თანამედროვე სამშობლო. გამოფენა ორგანიზებულია რვა სექციად: სიცოცხლის დაბადება, კამბრიული აფეთქება, ბრძოლა ოკეანისთვის, ხმელეთზე გადასვლა, ევოლუციის მრავალფეროვნება, ფრინველთა ფრენა, ძუძუმწოვართა რადიაცია, ადამიანის წარმოშობა და ბიოლოგიური ინტელექტი. 

სიცოცხლის დაბადება ეხება სიცოცხლის დასაწყისს, 3.8 მილიარდი წლის წინ და წარმოდგენილია ამონიტებისა და სხვა უხერხემლოების ნამარხები. კემბრიული აფეთქება ეხება სიცოცხლის უეცარ მრავალფეროვნებას კემბრიულ პერიოდში, ბრძოლა ოკეანისთვის ასახავს სიცოცხლეს ოკეანეში და წარმოადგენს თანამედროვე და პრეისტორიულ ზღვის ცხოვრებას, როგორიცაა იქთიოზავრები, ზვიგენები, პლაკოდერმები და რვაფეხები, ასევე წყალქვეშა მცენარეული სიცოცხლის მრავალი თანამედროვე და პრეისტორიული ნიმუში. ხმელეთზე გადასვლა ეხება სიცოცხლის ხმელეთზე გადმოსვლას და წარმოდგენილია თანამედროვე მწერების გიგანტური ქანდაკებები, თერომორფები როგორიცაა ლისტროზავრი და გაქვავებული ხე. ევოლუციის მრავალფეროვნება ეხება დინოზავრებისა და სხვა არქოზავრების გამოჩენას, სადაც წარმოდგენილია დინოზავრების დიდი მოდელები, როგორიცაა ომეიზავრი, ტრიცერატოფსი და ლამბოზავრი, ასევე დინოზავრების გაქვავებული კვერცხების კოლექცია. მუზეუმში არის პტეროზავრების გამოფენები, სადაც წარმოდგენილია დზუნგარიპტერუსის დიდი ჩონჩხი. ფრინველთა ფრენა ეხება ფრინველების ევოლუციას დინოზავრებიდან და წარმოადგენს რამდენიმე ბუმბულიან არა-ფრინველ დინოზავრს, როგორიცაა დილუნგი, და რამდენიმე ადრეული ფრინველის ნამარხი, როგორიცაა კონფუციუსორნისი. ასევე გამოფენილია მრავალი თანამედროვე ფრინველი. ძუძუმწოვართა რადიაცია ეხება ძუძუმწოვრების დომინანტურ სახმელეთო ცხოველებად ქცევას და აქვს ხორთუმიანების ევოლუციის ცენტრალური გამოფენა, სადაც წარმოდგენილია პლატიბელოდონი, სტეგოდონი და ბეწვიანი მამონტი. ასევე წარმოდგენილია კატისებრნი, როგორიცაა ჰომოთერიუმი, და ვეშაპების ევოლუციის გამოფენა. ასევე გამოფენილია თანამედროვე ლოსი. ადამიანის წარმოშობა და ბიოლოგიური ინტელექტი ეხება ჰომინიდების ევოლუციას და წარმოადგენს სინანთროპის ბიუსტს და რამდენიმე ჩამოსხმულ მოდელს, რომელიც წარმოადგენს ჰომო ერექტუსის ნიმუშს.

### დედამიწის ეკოლოგია
მუზეუმის მესამე სართულის გამოფენა მოიცავს 3400 კვადრატულ მეტრს. ტიანძინის საპატიო მოქალაქემ კენეთ ბერინგმა მუზეუმს შემოწირა 200-ზე მეტი იშვიათი ველური ცხოველის ნიმუში, რომლებიც გამოფენილია მუზეუმის საკუთარ კოლექციასთან ერთად. გამოფენა ხაზს უსვამს ეკოსისტემების დიზაინს და უზარმაზარ მრავალფეროვნებას მთელს მსოფლიოში. გამოფენა დაყოფილია შვიდ სექციად. ავსტრალია: ცოცხალი ნამარხების კონტინენტი, სამხრეთ ამერიკა: ჯადოსნური წვიმის ტყე, ჩრდილოეთ ამერიკა: ველური ახალი სამყარო, ანტარქტიკა: თოვლი და ყინული, არქტიკა: დნობადი მყინვარები, აფრიკა: პირველყოფილი ველური და მკვდარი სამყარო, და ევრაზია: სიცოცხლის სიმფონია.

## გალერეა

File:Homotherium at the Tianjin Museum of Natural History.jpg|მუზეუმში დამონტაჟებული ჰომოტერიუმი.
File:Prehistoric Giraffids at the Tianjin Natural History Museum.jpg|ცენოზოურ გალერეაში გამოფენილი ორი ჟირაფი.
File:Cenozoic hall at the Tianjin Natural History Museum.jpg|ცენოზოური დარბაზის ცენტრალური ნაწილი, პლატიბელოდონი, სტეგოდონი და მატყლის მამონტის მთა.
File:Tianjin Natural History Museum first floor lobby.jpg|დარბაზის ხედი პირველი სართულიდან.
File:Dilong skull at the Tianjin Natural History Museum.jpg|დილონგის თავის ქალა, TNP 01109, ჩიტების გალერეაში.
File:Yixianornis at Tianjin Museum of Natural History.jpg|Yixianornis ნიმუში TNP 01616 მუზეუმში.
File:Ankylosaurus at Tianjin Natural History Museum.jpg|დინოზავრების დარბაზში ჩამოსხმული ანკილოზავრი.
File:Mamenchisaurus at Tianjin Natural History Museum.jpg|მამენჩიზავრის მთა დინოზავრების დარბაზში.
File:Lufengosaurus at the Tianjin Natural History Museum.jpg|მუზეუმში დამონტაჟებული ლუფენგოზავრის წყვილი.
File:Shantungosaurus at the Tianjin Natural History Museum.jpg|მუზეუმში გამოფენილი შანტუნგოსაურუსის მხრები.
File:Triceratops cast at Tianjin Natural History Museum.jpg|მუზეუმში დამონტაჟებული ტრიცერატოპსის მოდელი.
File:Aurochs at the Tianjin Natural History Museum.jpg|Aurochs-ის და სხვა პრეისტორიული ძუძუმწოვრები აწყობილი Cenozoic-ის დარბაზში.
File:Monolophosaurus attacking a Bellusaurus at Tianjin natural History Museum.jpg|Monolophosaurus თავს ესხმის Bellusaurus აბრეშუმის გზის დროებით გამოფენაზე. 

## სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის მუზეუმები