აგათა კრისტი

**აგათა კრისტი** (დ. 15 სექტემბერი, 1890 – გ. 12 იანვარი, 1976) — ინგლისელი დეტექტიური ჟანრის მწერალი. ცნობილია მისი დეტექტიური წიგნები დეტექტივ ერკიულ პუაროსა და მის მარპლზე.მან ასევე დაწერა მსოფლიოს ყველაზე ხანგრძლივი პიესა The Mousetrap, რომელიც სრულდებოდა 1952 წლიდან 2020 წლამდე West End-ის თეატრში, ასევე ექვსი რომანი ფსევდონიმით Mary Westmacott.1971 წელს მას მიენიჭა Dame (DBE) ლიტერატურაში შეტანილი წვლილისათვის.გინესის რეკორდებში კრისტი ყველა დროის ყველაზე გაყიდვადი მხატვრული ლიტელატურის მწერალია, მისი რომანების ორ მილიარდზე მეტი ეგზემპლარი გაიყიდა.

კრისტი დაიბადა მდიდარ ოჯახში ტორკუიში, დევონში.იგი ძირითადად სწავლობდა სახლში.თავდაპირველად წარუმატებელი მწერალი იყო, მაგრამ 1920 წელს გამოქვეყნდა „იდუმალებით მოცული საქმე სთაილზში“, რომელშიც მონაწილეობდა დეტექტივი ერკიულ პუარო.მისი პირველი ქმარი იყო არჩიბალდ კრისტი.ისინი დაქორწინდნენ 1914 წელს და სანამ განქორწინდებოდნენ (1928წ) შეეძინათ ერთი შვილი.ორივე მსოფლიო ომის განმავლობაში აგათა მსახურობდა საავადმყოფოში, სადაც შეისწავლა შხამები და ეს ცოდნა მან გამოიყენა თავის რომანებში,მოთხრობებსა და პიესებში.მისი მეორე ქორწინების განმავლობასში არქეოლოგ მაქს მალოვანთან 1930 წელს, აგათა ყოველწლიურად ატარებდა რამდენიმე თვეს შუა აღმოსავლეთში გათხრებზე სადაც მიიღო პირველადი ცნობა რომელიც გამოიყენა მხატვრულ ლიტერატურაში.

აგათას რომანი And Then There Were None არის ყველა დროის ყველაზე გაყიდვადი წიგნი. დაახლოებით გაყიდულია 100 მილიონი ეგზემპლარი.აგათა კრისტის პიესა The Mousetrap მსოფლიოს ყველაზე ხანგრძლივი პიესაა, რომელიც ლინდონში 1952 წლის 25 ნოემბერს დაიდგა და 2018 წლის სექტემბრისთვს  დაახლოებით 27,500 მეტჯერ იქნა გამართული. სპექტაკლი დაიხურა მარტში, 2020 წელს კორონა ვირუსული პანდემიის გამო და განახლდა მაისშჰი, 2021  წელს.

1955 წელს, აგათა კრისტი იყო ამერიკის დიდოსტატის საიდუმლო მწერლების ჯილდოს პირველი მიმღები.იმავე წლის შემდეგ Witness for the prosecution მიიღო ედგაარის ჯილდო სააუკეთესო პიესისთვის. კრიმანილ მწერალთა ასიციაციის 600-მა  პროფესიონალმა ნოველისტმა კენჭის ყრის დროს აირჩიეს აგათ კრისტი საუკეთესო დეტექტიური ჟანრის მწერლად, ხოლო მისი რომანი „როჯერ ეკროიდის მკვლელობა“ გახდა საუკეთესო დეტექტივი. კრისტის წიგნებისა და მოთხრობების უმეტესობა ადაპტირებულია ტელევიზიისთვის, რადიოსთვის, ვიდეო თამაშებისთვის და გრაფიკული რომანებისთვის. მის ნამუშევრებზეა დაფუძნებული 30-ზე მეტი მხატვრული ფილმი.

## ნაწარმოებების სია 
* 1928: „ცისფერი მატარებლის საიდუმლო“
* 1933: „ლორდი ეჯვერის სიკვდილი“
* 1934: „მკვლელობა აღმოსავლეთის ექსპრესში“
* 1935: „ტრაგედია სამ აქტად“
* 1935: „საფრთხე ენდჰაუსში“
* 1935: „სიკვდილი ღრუბლებში“
* 1936: „მკვლელობები ანბანის მიხედვით“
* 1936: „მკვლელობა მესოპოტამიაში“
* 1936: „კარტი მაგიდაზე“
* 1937: „სიკვდილი ნილოსზე“
* 1938: „მდუმარე მოწმე“
* 1938: „ერკიულ პუაროს შობა“
* 1939: „მოკვლა ადვილია“
* 1940: „სევდიანი კიპარისი“
* 1941: „ბოროტება მზის ქვეშ“
* 1942: „გვამი ბიბლიოთეკაში“
* 1942: „ხუთი გოჭი“
* 1942: „მოძრავი თითი“
* 1944: „წარმატების ნაპირი“
* 1944: „სიკვდილი ბოლოს მოდის“
* 1945: „მოციმციმე ციანიდი“
* 1951: „ისინი ბაღდადში წავიდნენ“
* 1952: „მის მაკ-ჯინტის სიკვდილი“
* 1953: „დაკრძალვის შემდეგ“
* 1955: „ჰიკორი დიკორი დაქ...“
* 1959: „კატა მტრედებს შორის“
* 1961: „ვილა თეთრი ცხენი“
* 1963: „საათი“
* 1964: „კარიბის საიდუმლო“
* 1966: „მესამე გოგო“
* 1969: „ჰელოუინის ზეიმი“
* 1970: „ფრანკფურტის მგზავრი“
* 1972: „სპილოებს ყველაფერი ახსოვთ“
* 1975: „ფარდა (უკანასკნელი საქმე)“
* 1976: „მძინარე სიკვდილი“

## რესურსები ინტერნეტში 
* აგათა კრისტის ოფიციალური საიტი.
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მწერლები
კატეგორია:მწერალი ქალები
კატეგორია:დაბადებული 1890
კატეგორია:გარდაცვლილი 1976
კატეგორია:დეტექტიური ჟანრის მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი დრამატურგები
კატეგორია:აგათა კრისტი
კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი ქალი მწერლები
კატეგორია:ბრიტანელი ავტობიოგრაფები
კატეგორია:ბრიტანელი დეტექტიური ჟანრის მწერლები
კატეგორია:ინგლისელი კრიმინალური ჟანრის მწერლები
კატეგორია:ინგლისელი დრამატურგები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი დრამატურგები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი რომანისტები
კატეგორია:ლიტერატურის სამეფო საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ფსევდონიმიანი ქალი მწერლები
კატეგორია:ქალი ავტობიოგრაფები
კატეგორია:ქალი ისტორიული რომანისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით