open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლიტერატურა და სხვა

**„ლიტერატურა და სხვა“** — ქართველი „ფუტურისტ-ლეფელების“ ლიტერატურულ-მხატვრული ჟურნალი. გამოვიდა 1924 წელს თბილისში, გამოიცა ერთი ნომერი. რედაქტორი — ნიკოლოზ ჩაჩავა. ჟურნალში თანამშრომლობდნენ ბ. აბულაძე, შ. ალხაზიშვილი, ა. ბელიაშვილი, ბ. გორდეზიანი, პ. ნოზაძე, დ. შენგელაია, ნ. შენგელაია, ნ. ჩაჩავა, ს. ჩიქოვანი, ბ. ჟღენტი, მხატვარი — კირილ ზდანევიჩი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
კატეგორია:ლიტერატურული ჟურნალები
ლიტერატურის მატიანე

**„ლიტერატურის მატიანე“**, საქართველოს სსრ გ. ლეონიძის სახელობის სახელმწიფო ლიტერატურული მუზეუმის ორგანო. გამოდიოდა თბილისში 1940-1952 წლებში. გამოცემულია 6 წიგნი: 1940 წ. — 1-2, 1942 წ. — 3-4, 1949 წ. — 5, 1952 წ. — 6. რედაქტორი — გიორგი ლეონიძე. „ლიტერატურის მატიანეში“ დაბეჭდილია გამოკვლევები ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან. გამოცემა განახლდა 1982 წელს.

## ლიტერატურა
**ლორთქიფანიძე ი.,* ქსე, ტ. 6, გვ. 257, თბ., 1983

კატეგორია:ქართული ალმანახები
ლიტერატურული აჭარა

**„ლიტერატურული აჭარა“** — ქართული ლიტერატურულ-მხატვრული და საზოგადოებრივ-პოლიტიკური ჟურნალი, საქართველოს მწერალთა კავშირის აჭარის განყოფილების ორგანო. გამოდიოდა 1958 წლიდან ბათუმში ორ თვეში ერთხელ. 1970 წლიდან გამოდის „ჭოროხის“ სახელწოდებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
კატეგორია:ლიტერატურული ჟურნალები
როქსეტი

**როქსეტი** (Roxette) — შვედური პოპ როკ დუეტი, რომელიც განსაკუთრებით პოპულარული იყო 1990-იან წლებში. დუეტის შემადგენლობაში არიან პერ გესლე და მარი ფრედრიკსონი.

1980 და 1990-იან წლებში როქსეტი იყო მსოფლიო მასშტაბით ერთ-ერთი პოპულარული და წარმატებული ჯგუფი, რომელიც პოპ მუსიკას საცეკვაო მუსიკის ელემენტებსაც უხამებდა. ჯგუფის სიმღერები განიცდიდა The Beatles-ის, ბლონდის, ჯონი მიტჩელისა და არეთა ფრანკლინის გავლენას.

1991 წელს დუეტი უკვე გამოდიოდა მრავალათასიან სტადიონებზე მსოფლიოს გარშემო. 1992 წლის ალბომი *Tourism: Songs from Studios, Stages, Hotelrooms & Other Strange Places* იქცა ნამდვილ მოვლენად შვედეთში.

დღეისათვის გაყიდულია ჯგუფის ალბომებისა და სინგლების დაახლოებით 75 მილიონი ასლი.

## დისკოგრაფია 
### სტუდიური ალბომები 
* *Pearls of Passion* (1986)
* *Look Sharp!* (1988)
* *Joyride* (1991)
* *Tourism* (1992)
* *Crash! Boom! Bang!* (1994)
* *Have a Nice Day* (1999)
* *Room Service* (2001)
* *Charm School* (2010)
* *Travelling* (2012)
* *Good Karma* (2016)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯგუფის ოფიციალური საიტი 
* მარი ფრედრიკსონის ოფიციალური საიტი 
* პერ გესლეს ოფიციალური საიტი
* ახალი ამბები ჯგუფზე

კატეგორია:როქსეტი
კატეგორია:შვედური პოპ-ჯგუფები
კატეგორია:1986 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ლიტერატურნაია გრუზია

**„ლიტერატურნაია გრუზია“** — რუსული ლიტერატურულ-მხატვრული და საზოგადოებრივ-პოლიტიკური ყოველდღიური ჟურნალი, საქართველოს მწერალთა კავშირის ორგანო. გამოდის 1957 წლის ინვისიდან თბილისში. ჟურნალის მიზანია რუსულად გააცნოს მკითხველს ქართული მწერლობისა და ქართული საბჭოთა ლიტერატურის საუკეთესო ნიმუშები. სხვადასხვა დროს რედაქტორები იყვნენ კ. ლორთქიფანიძე, მ. მრევლიშვილი, გ. ციციშვილი, გ. ასათიანი, თ. ბუაჩიძე. ტირაჟი 10 ათასი ცალი (1980).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:რუსულენოვანი ჟურნალები
კატეგორია:ლიტერატურული ჟურნალები
სომხური დამწერლობა

**სომხური დამწერლობა** ( ''Hayots' grer* ან  *Hayots' aybuben''; აღმოსავლეთ სომხური: ; დასავლეთ სომხური: ) — ანბანური დამწერლობის ორიგინალური სისტემა, რომელიც შექმნილია ფონეტიკურ პრინციპზე. იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ. გამოიყენება სომხურ ენაში. სომხური ტრადიციის თანახმად იგი 405 წელს შექმნა სომეხმა სასულიერო და საზოგადო მოღვაწემ მესროპ მაშტოცმა. მესროპისეული ანბანი 36 ასოსაგან შედგებოდა, მოგვიანებით მას დაემატა კიდევ სამი ასო. დღესდღეობით თანამედროვე სომხურ ანბანში 39 ასოა, ამათგან 7 ხმოვანია, დანარჩენი კი თანხმოვანი. სომხურად სიტყვა „ანბანი“ არის այբուբեն (აიბუბენ), სომხური ანბანის პირველი ორის ასოს მიხედვით.

## ისტორია 
თავდაპირველად სომხური ანბანი 36 ასოსაგან შედგებოდა, მოგვიანებით XII საუკუნეში დაემატა 3 გრაფემა (և, Օ, Ֆ). სომხური დამწერლობის ანბანური სისტემა რიცხვების აღსანიშნავადაც გამოიყენებოდა. განვითარების ხანგრძლივი გზის მიუხედავად სომხურ ანბანს უძველესი დროიდან დღემდე არსებითად სახე არ შეუცვლია. მისი ძირითადი სახეობებია ერკათაგირი (ასომთავრული) და ბოლორგირი (ნუსხური). ცნობილია აგრეთვე მათ შორის გარდამავალი ტიპები. გვიანდელ შუა საუკუნეებში გავრცელდა ბოლორგირის ნაირსახეობანი: ნოტრგირი (მდივან-მწიგნობრული) და შღაგირი (გაკრული). საუკუნეების მანძილზე სომხურმა დამწერლობამ შექმნა დაქარაგმების, ლიგატურების, კრიპტოგრამებისა და სიმბოლოების უმდიდრესი სისტემა. სომხური დამწერლობის გენეზისისა და დათარიღების პრობლემა ჯერ კიდევ არაა გადაჭრილი. სომხური საისტორიო წყაროების ერთი ჯგუფის მიხედვით, იგი V საუკუნის დასაწყისში შექმნა სომეხმა ბერმა მესროპ მაშტოცმა. მეორე ჯგუფის წყაროთა ცნობით მან უკვე არსებული ანბანი მხოლოდ შეავსო გარკვეული გრაფემებით. არმენოლოგთა შორის ყველაზე უფრო გავრცელებული შეხედულებით V საუკუნემდე სომხური დამწერლობა არ არსებობდა და მისი შექმნა მთლიანად მაშტოცის დამსახურებაა. ზოგი სპეციალისტი, მართალია, ჩვენთვის ცნობილ დამწერლობას მაშტოცს მიაწერს, მაგრამ წყაროთა მონაცემების გათვალისწინებით ვარაუდობს, რომ მანამდეც არსებობდა სომხური დამწერლობა, რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია. არსებობს აგრეთვე ჰიპოთეზა, რომელიც მაშტოცის სახელით ცნობილ ადამიანს წინაქრისტიანული ხანის პროდუქტად მიიჩნევს.

საერთო აზრი არ არსებობს არც სომხური დამწერლობის წარმომავლობის საკითხში. უმთავრესი არგუმენტირებული შეხედულებებით მას საფუძვლად დაედო:
#არამეული დამწერლობის რომელიმე განშტოება.
#ბერძნული დამწერლობა
#ეთიოპიური დამწერლობა
ყველა შემთხვევაში სპეციალისტები ხაზს უსვამენ ბერძნული სისტემის გავლენას. სომხური დამწერლობის თარიღიანი წარწერები დადასტურებულია VII საუკუნიდან.

ქართულ-სომხური პრაქტიკული ტრანსკრიფცია (სომხურად Վրաց - հայերեն տառադարձություն). http://quizlet.com/4096285/alphabet-flash-cards/

## ლიგატურები
ძველ სომხურ ხელნაწერებში გვხვდება არაერთი ლიგატურა. მათ შორის ხშირად გამოიყენებოდა შემდეგი: մն (մ+ն), մե (մ+ե), մի (մ+ի), վն (վ+ն), մխ (մ+խ), և (ե+ւ) და სხვა.

## უნიკოდი
ბლოკი სომხური ენის ლიგატურებისათვის:

## კლავიატურა
სომხურ დამწერლობისათვის განასხვავებენ აღმოსავლური და დასავლური სომხური ენების კლავიატურას.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სომხური ენა
* მესროპ მაშტოცი
* სომხური ენის ორთოგრაფიული რეფორმა (1922–1924 წწ.)
* ძველსომხური ენა 
* აღმოსავლეთსომხური ენა 
* დასავლეთსომხური ენა

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* რამაზ პატარიძე: ერკათაგირის გრაფიკული საფუძვლები
ლიტერატურული საქართველო

**„ლიტერატურული საქართველო“** — ქართული ყოველკვირეული ლიტერატურული გაზეთი, საქართველოს მწერალთა კავშირის ორგანო. გამოდის 1931 წლის ნოემბრიდან თბილისში. 1931–1934 წლებში ეწოდებოდა „სალიტერატურო გაზეთი“ (გამოდიოდა 10დღეში ერთხელ). 1935–1935 — „ლიტერატურული გაზეთი“ (გამოდიოდა 6 დღეში ერთხელ), 1936–1943 — „ლიტერატურული საქართველო“ (გამოდიოდა ყოველკვირეულად), 1943 წლის ოქტომბრიდან 1953 წლის თებერვლამდე  — „ლიტერატურა და ხელოვნება“, 1953 წლის თებერვლიდან — „ლიტერატურული გაზეთი“, ხოლო 1963 წლის თებერვლიდან — „ლიტერატურული საქართველო“. იბეჭდება მხატვრული ლიტერატურა, კრიტიკული და პუბლიკაციური სტატიები, წერილები თანამედროვეობის აქტუალურ საკითხებზე და სხვა. 1981 წლიდან 16 გვერდიანი. ტირაჟი 22 ათასი (1981).

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*გაზეთის კოლექცია ეროვნული ბიბლიოთეკის ელექტრონულ ბაზაში
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
ლილო

**ლილო** — ისტორიული სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მოგვიანებით — თანამედროვე თბილისის მუნიციპალურ საზღვრებში შემავალი დასახლებების, დიდი ლილოსა და პატარა ლილოს საერთო სახელწოდება.

ლილო პირველად XVII-XVIII საუკუნეების წყაროებში იხსენიება, თუმცა ერთ-ერთი უძველესი დასახლებაა თანამედროვე თბილისის ტერიტორიაზე. 1962-1963 წლებში რკინიგზის სადგურ ლილოს მიდამოებში (ახლანდ. ლილოს დასახლება სამგორის რაიონში) სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღ. ე. გოგაძე) გათხარა შუა ბრინჯაოს (დაახლ. ძვ. წ. XVII-XVI საუკუნეები) და შუადან გვიან ბრინჯაოს ხანაზე გარდამავალი პერიოდის (დაახლ. ძვ. წ. XVI-XIV საუკუნეები) გორასამარხები. 1971 წელს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის კახეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღ. კ. ფიცხელაური) სოფ. პატარა ლილოს ტერიტორიაზე შეისწავლა გვიანბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. XIII–XII საუკუნეები) სამარხი. დაბა დიდი ლილოს მიდამოებიდან ცნობილია შემთხვევით აღმოჩენილი არქეოლოგიური მასალებიც, მაგ., დაახლ. ძვ. წ. V საუკუნის ბრინჯაოს და რკინის ნივთები, ახ. წ. II საუკუნის სარდიონის ინტალიო და სხვ.      
 
XVIII საუკუნის ქართველი სწავლული ვახუშტი ბატონიშვილი თავის ნაშრომში იხსენიებს ორ ლილოს, შარობისა და ქვიტკირის. მისსავე შედგენილ რუკაზე, გარდა ამ პუნქტებისა, აღნიშნულია ბაგრატის, თბილელისა და კოდის ლილო. XVII-XVIII საუკუნეების ქართული სამართლის დოკუმენტებიდან ცნობილია ასევე სააკას ლილო და მაღალი ლილო. იოანე ბატონიშვილი ლილოს აშკარეთად მოიხსენიებდა. წყაროებში დაფიქსირებული ლილოებიდან დღეისათვის მხოლოდ ორია შემორჩენილი; ვახუშტისეული ლილოსა და ბაგრატის ლილოს უნდა შეესაბამებოდეს დღევანდელი დიდი ლილო და პატარა ლილო.

გვიან შუა საუკუნეებში ლილოზე გადიოდა ქართლისა და კახეთის სამეფოების საზღვარი. ის შედიოდა რუსთველი ეპისკოპოსის სამწყსოში, ადმინისტრაციულად ექვემდებარებოდა მარტყოფის მოურავს. ქართლის მეფე სიმონ I-ს (1556-1600) ლილოს ტბასთან დაუმარცხებია ოსმალები. 1612 წელს მოურავი გიორგი სააკაძე ლილოზე გავლით გაიხიზნა ირანში. ლილოში გადაუხდია ქორწილი ვახტანგ V-ის (1658-1675) შვილს ლუარსაბს. 1744 წელს აქ დაბანაკებული იყო თეიმურაზ II თბილისში შესვლის წინ, როცა ქართლის ტახტი დაიკავა. იოჰან გიულდენშტედტს საქართველოში მოგზაურობისას უნახავს ლილოს დანგრეული ციხე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები თბილისის ტერიტორიაზე
ლიფანალი

**ლიფანალი** — ახალი წლის ციკლის დღესასწაული სვანეთში. იმართებოდა მიცვალებულთა სულების პატივსაცემად. ლიფანალი იწყებოდა 5 იანვარს და გრძელდებოდა რამდენიმე დღეს. მორწმუნეთა წარმოდგენით მიცვალებულთა სულები თავიანთ ოჯახებს უბრუნდებოდნენ და მათ „გასამასპინძებლად“ საწესო სუფრას იხდიდნენ. სუფრაზე ყველაფერი იყო გათვალისწინებული სხვადასხვა ასაკის მიცვალებულისათვის. მათი გულის მოსაგებად სვანები ართობდნენ მუსიკით, ალამაზებდნენ სახლსა და კარ-მიდამოს. ლიფანალის დღეებში სპეციალური წმინდა ფქვილისა და ნაცრის ხსნარით სახლის კარებზე, კედლებზე, საქონლის სადგომის ტიხარზე, კიდობნებზე და ა. შ. თითით გამოჰყავდათ ადამიანთა, შინაურ ცხოველთა და ფრინველთა თუ სასარგებლო ნადირის სილუეტური თუ ხაზოვანი გამოსახულებანი და ასტრალურ-კოსმოგონიური ნიშნები. ამ მხატვრობის სტილი, ტექნიკა, თემატიკა თუ გამოყენებული მასალა პრიმიტიულია. ლიფანალის დღეების დასრულებისას მიცვალებულთა სულებს დიდი პატივისცემით გააცილებდნენ ხოლმე და თან ჯანმრთელობას, საქონლის გამრავლებასა და მოსავლის სიუხვეს ევედრებოდნენ.

ლიფანალის რიტუალები არქაულ წარმოდგენას ემყარება, რომელთა თანახმად მიცვალებულებს შეეძლოთ ცოცხალთა ცხოვრებაზე სასიკეთო გავლენის მოხდენა და ღვთაებათა წინაშე შუამდგომლობა. იგი ასევე უკავშირდება შეხედულებებს, ბუნების ძალთა აღორძინების შესახებ და ამიტომ მოექცა ახალი წლის დღესასწაულთა ციკლში, რომლის წარმმართველი იდეა სწორედ მზის მობრუნება და ნაყოფის მიმნიჭებელ ძალთა განახლება იყო. მსგავსი დღესასწაულები წლის სხვადასხვა დროს საქართველოს მრავალ კუთხეშია დამოწმებული (სულთაკრეფა, სუნთობა და სხვა).

ანალოგიური წარმოდგენები გავრცელებული ყოფილა ძველი მსოფლიოს სხვადასხვა ხალხებში, კერძოდ ვედების დროიდან ინდოელებში, ბერძნებში, რომაელებში.

## ლიტერატურა
** ბარდაველიძე ვ.,* ქართული (სვანური) საწესო გრაფიკული ხელოვნების ნიმუშები, თბ., 1953;

კატეგორია:სვანეთი
კატეგორია:საქართველოს დღესასწაულები
ლიტერატურული ფონდი

**ლიტერატურული ფონდი** — ხელმოკლე ლიტერატორებისა და მეცნიერების დამხმარე საზოგადოება. შეიქმნა 1859 წელს პეტერბურგში ა. დრუჟინინის თაოსნობით. მის ორგანიზატორთა შორის იყვნენ ნიკოლოზ ნეკრასოვი, ალექსანდრე ოსტროვსკი, ივანე ტურგენევი, ლევ ტოლსტოი, ნიკოლაი ჩერნიშევსკი და სხვები. გაუქმდა 1918 წელს. ლიტერატურული ფონდი, რომელსაც ევალება მწერალთათვის ყოველნაირი მატერიალურ-საყოფაცხოვრებო დახმარების აღმოჩნა, 1927 წელს ხელახლა ჩამოაყალიბა საბჭოთა მწერლების გაერთიანებათა ფედერაციამ, ხოლო 1934 — სსრკ მწერალთა კავშირმა. ლიტერატურული ფონდის გამგეობას ნიშნავს სსრკ მწერალთა კავშირი. საქართველოს მწერალთა კავშირთან ლიტერატურული ფონდი 1935 წელს შეიქმნა, მას ხელმძღვანელობდნენ მიხეილ ჯავახიშვილი, ნიკოლო მიწიშვილი, ალიო მირცხულავა, ბესარიონ ჟღენტი, იაკინთე ლისაშვილი, ალექსანდრე  გომიაშვილი და სხვები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ლიქენები

thumb|ლიქენებით დაფარული ხე
**ლიქენები** (), *მღიერები*, *ქარაგოზები* — ორგანიზმები, რომლებიც შედგება სოკოსა და წყალმცენარეებისაგან. ბოტანიკოსების ნაწილი ლიქენებს მცენარეთა დამოუკიდებელ ჯგუფად მიიჩნევს. მეცნიერებას ლიქენების შესახებ ლიქენოლოგია ეწოდება. ლიქენები აერთიანებენ 400-ზე მეტი გვარის 26 ათასამდე სახეობას.

არჩევენ ქაფისებრ (ანუ ქექისებრ), ფოთლისებრ (ანუ ფირფიტისებრ) და ბუჩქისებრ ლიქენებს. არსებობს მათ შორის გარდამავალი ფორმებიც.

ანატომიური აგებულებით ლიქენები ორნაირია: ჰომეომერული (წყალმცენარეები მეტნაკლებად თანაბრადაა განაწილებული თალუსში) და პეტერომერული (წყალმცენარეები თალუსში ერთ სღეს ქმნიან). ლიქენები მრავლდებიან სქესობრივად, უსქესოდ და ვეგეტატიურად. სქესობრივი პროცესის შედეგად ლიქენის სოკოს სპორები წარმოიშობიან ჩანთებში (ჩანთიანი ლიქენები — ) ან, ძალზე იშვიათად, ბაზიდიუმებზე (ბაზიდიუმიანი ლიქენები — ). ჩანთები ვითარდება პერითეციუმებში ან აპოთეციუმებში. უსქესო გამრავლების დროს წარმოიშობიან კონიდიემები და პიკნოსპორები. სოკოს გაღივებული სპორა ხვდება შესაბამის წყალმცენარეს და მასთან ერთად ქმნის ლიქენების ახალ თალუსს. ვეგეტატიური გამრავლება ხდება თალუსის ნაგლეჯებით ან სორედიუმებითა და იზოდიუმებით. ლიქენების მუდმივი კომპონენტი — წყალმცენარეები მრავლდებიან დაყოფით, მწვანე წყალმცენარეები — ხშირად ავტოსპორების წარმოქმნით.

წყლის რეჟიმის მიხედვით ლიქენები მიეკუთვნება პოიკილოჰიდრულ მცენარეებს. წყალს და მასში გახსნილ საკვებ ნივთიერებებს თალუსის მთელი ზედაპირი ითვისებს. ლიქენები შედარებით ადვილად იტანენ ხანგრძლივ და ძლიერ გამოშრობას. გამოშრობისას ფოტოსინთეზი სუსტდება ან წყდება. ლიქენები ნელა იზრდება, მათი წლიური ნაზარდი 0,01-100 მმ აღწევს. ლიქენები სახლდებიან მცენარეულობის გავრცელების უკიდურეს საზღვრამდე, უმთავრესად კარგად განათებულ ადგილებზე, სხვადასხვა სუბსტრატზე — მთის ქანებზე, მერქნიან მცენარეებზე, ნიადაგზე, ტყავზე, ძვალზე, მინაზე, რკინაზე, ქსოვილზე და სხვა. ლიქენებში სოკოსა და წყალმცენარის ურთიერთობის შესახებ ბოლო დრომდე ყველაზე მეტად გავრცელებული იყო სიმბიოზის მცდარი კონცეფცია, რომლის მიხედვითაც პარტნიორები ეხმარებიან ერთმანეთს: სოკო „ამარაგებს“ წყალმცენარეს წყლით და არაორგანული მარილებით, ხოლო წყალმცენარეები — სოკოს მზა ორგანული ნივთიერებებით. სინამდვილეში ლიქენებში სოკოს და წყალმცენარის ურთიერთობა დაფუძნებულია პარაზიტიზმზე. ლიქენები პოლიფილეტური წარმოშობისაა. ნამარხებიდან ყველაზე ადრეულ ლიქენებს ზედა ცარცული პერიოდს მიაკუთვნებენ.

ლიქენები ხშირად მცენარეულობის პიონერებია, სახლდებიან უნაყოფო ადგილებზე; მათი დაღუპვის შედეგად რჩება ორგანული ნივთიერებები, რომელზეც სხვა მცენარეებს შეუძლიათ დასახლება. ჩრდილოეთში ბუჩქისებრი ლიქენები ირმის საკვებია. ზოგიერთი ლიქენა სამკურნალოდ გამოიყენება (სისხლის წნევის ამწევი, პერისტალტიკის გამაძლიერებელი, ანტიბიოტიკებისა და ვიტამინების შემცველი), ზოგს სამღებრო საქმესა და პარფიუმერიაშიც ხმარობენ, ზოგიერთისაგან ლაკმუსს ამზადებენ.

## ლიტერატურა 
*
კატეგორია:მიკოლოგია
ლიჭადი (მრავალმნიშვნელოვანი)

** ლიჭადი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ლიჭადი — მყინვარი სვანეთის კავკასიონზე, მესტიის მუნიციპალიტეტში;
* ლიჭადი — უღელტეხილი სვანეთის კავკასიონზე, მესტიის მუნიციპალიტეტში.
ლიქოკი

**ლიქოკი** — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აღმოსავლეთ კავკასიონზე, მდინარე ხევსურეთის არაგვის მარცხენა შენაკადების — გუდანისჭალის, ლიქოკისხევისა და აკუშოსხევის სათავეებთან. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2868 მ. ლიქოკი აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებით. მთა დაფარულია სუბალპური და ალპური მდელოებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
ლიხთიმერეთი

**ლიხთიმერეთი**, *ლიხთიმირეთი* — დასავლეთ საქართველოს ერთ-ერთი ზოგადი სახელწოდება. წყაროებში დამოწმებულია IX საუკუნიდან. შინაარსობრივად — ლიხის ქედსიქითა მხარე, ქვეყანა, იგივე იმერეთი. შემდგომ ხანაში ტერმინი ლიხთიმერეთის ნაცვლად ხმარობდნენ იმერეთს, თუმცა წერილობით წყაროებში XIX საუკუნის დასაწყისამდე ლიხთიმერეთიც გვხვდება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გეოგრაფია
ლიჭადის უღელტეხილი

**ლიჭადის უღელტეხილი** — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ყაბარდო-ბალყარეთი) საზღვარზე, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3700 მ. აკავშირებს მდინარე ენგურის აუზს მდინარე ჩეგემის აუზთან. დამახასიათებელია ნივალური ლანდშაფტი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
კატეგორია:სვანეთის კავკასიონის უღელტეხილები
ლიჭადის მყინვარი

**ლიჭადის მყინვარი** — ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის აუზში. მყინვარ ტვიბერის ზემო ნაწილი. სიგრძე 2,3 კმ, ფართობი 2,0 კმ². ლიჭადის მყინვარი საზრდოობს ტვიბერის უღელტეხილისა და მის მახლობლად მდებარე მწვერვალების კალთებიდან ჩამონადენი მყინვარების ნაკადებით და ზვავებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მყინვარები
მოლდოვა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მოლდოვა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* მოლდოვა — ქვეყანა სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში;
* მოლდოვა — ისტორიული ოლქი რუმინეთში.
ლობოროტის ქედი

**ლობოროტის ქედი** — ქედი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთისა და იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მესხეთის ქედის ჩრდილოეთი განშტოება, მდინარეების წაბლარასწყლის (ხანისწყლის მარცხენა შენაკადი), სუფსისა და სულორის (რიონის მარცხენა შენაკადი) წყალგამყოფი. მერიდიანული მიმართულებისაა, იწყება მწვერვალ მეფისწყაროდან, გამოიყოფა გურიის(ნიგოეთის) და შუაგორის შტოქედები. აგებულია შუაეოცენური ტუფ-ბრექჩიებით, ტუფებითა და ანდეზიტური განფენით. კალთები ციცაბო და ძლიერ დაღარული აქვს, თხემი — ფართო. ქედზე აღმართულია მწვერვალები: დიდი ლობოროტი (2730 მ), პატარა ლობოროტი (2415 მ), თაფლოვანი (2323 მ), შუაგორა (2268 მ), ლამაზგორა (2174 მ) და სხვა. კალთები ქვემოთ შემოსილია შერეული ფართოფოთლოვანი ტყით, ზემოთ წიფლნარ-მუქწიწვოვნებით. თხემზე სუბალპური ლიხი და ალპური მდელოებია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის მხარის ქედები
კატეგორია:გურიის მხარის ქედები
ლობელია

**ლობელია** () — მცენარეთა გვარი ლობელიასებრთა ოჯახისა (ზოგჯერ მაჩიტასებრთა ოჯახს აკუთვნებენ). ერთწლოვანი და მრავალწლოვანი ბალახებია, ბუჩბალახები და ბუჩქებია. 

350-მდე სახეობა ძირითადად გავრცელებულია ამერიკის და აფრიკის ტროპიკების და სუბტროპიკების ტენიან ადგილებში. სამკურნალო მცენარეებია (შეიცავენ ალკალოიდ ლობელინს). ზოგი დეკორატიულია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ლობელიასებრნი
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1966

**მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1966** — ფიფა-ს მსოფლიო თასის მე-8 გათამაშება, რომელიც ინგლისში ჩატარდა. ტურნირის ფინალური ეტაპი 11 ივლისიდან 30 ივლისამდე გრძელდებოდა და მასში 16 ეროვნული ნაკრები მონაწილეობდა. ინგლისმა პირველად უმასპინძლა ფიფა-ს მსოფლიო თასის გათამაშებას, ხოლო მასპინძელთა ეროვნულმა ნაკრებმა, ალფ რამზის თავკაცობით, ასევე პირველად მოიპოვა მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული.

## შედეგები 
### 1 ჯგუფი 
----

----

----

----

----

----

----

### 2 ჯგუფი 
----

----

----

----

----

----

----

### 3 ჯგუფი 
----

----

----

----

----

----

----

### 4 ჯგუფი 
----

----

----

----

----

----

----

## პლეი-ოფი 
### ფინალი
1966
ლობიო

**ლობიო** () — ერთ და მრავალწლოვან მცენარეთა გვარი პარკოსანთა ოჯახისა. მოიცავს 150-ზე მეტ სახეობას, რომლებიც ამერიკის, აზიისა და აფრიკის ტერიტორიაზე იზრდება. 

კულტურაში დაახლოებით 20 სახეობაა, რომელთაგანაც სასურსათო მნიშვნელობა 7-ს აქვს. უფრო გავრცელებული სახეობაა ჩვეულებრივი ლობიო (Phaseolus vulgaris), რომელიც ყველა კონტინენტზე მოჰყავთ. ეს არის საგაზაფხულო ერთწლოვანი ფორმის ღეროს სიმაღლე 20-45 სმ, ხოლო ხვიარა ფორმებისა — 2-5 მ აღწევს. ნაყოფი პარკია, რომლის სიგრძე 7-იდან 28 სმ-მდეა, აქვს 3-7 თესლი. თესლი სფეროსებრი, წაგრძელებული და თირკმელისებრია, ფერად თეთრი, მოწითალო, ყავისფერი ან ჭრელი. 1000 თესლის მასა 250-იდან 400 გ-მდეა. მცენარე სითბოს და სინათლის მოყვარულია, შედარებით გვალგამძლეა, ხარობს თითქმის ყველანაირ ნიადაგზე. 

როგორც ჩვეულებრივი ლობიო, ისე მისი ყველა სხვა კულტურული სახეობა სასურსათო ცხოველთა საკვები, სასიდერაციო და დეკორატიული მცენარეა. ლობიოს მარცვალი შეიცავს 31%-მდე ცილას, 50-60% ნახშირწყლებს, 3,6%-მდე ცხიმს. საჭმელად იყენებენ მწიფე თესლს (მარცვალს) და მისგან დამზადებულ ფქვილს, მწვანე პარკს; ცხოველთა საკვებად — მწვანე მასას, მის სილოსს (სიმინდთან ერთად), ჩალას.

ლობიოს ბევრი სახეობის სამშობლოა ცენტრალური და სამხრეთი ამერიკა. ჩვეულებრივი ლობიო ამერიკიდან ევროპაში შემოიტანეს XVI საუკუნეში. რუსეთში მისი მოყვანა XVIII საუკუნის დამდეგიდან დაიწყეს. დასავლეთ საქართველოში, კერძოდ, გურიასა და სამეგრელოში ლობიო XVI საუკუნიდანაა კულტივირებული. აღმოსავლეთ საქართველოში უფრო მოგვიანებით გავრცელდა. ლობიოს საქართველოში უკავია — 11,3 ათასი ჰა ფართობი (1979), იგი სამარცვლე პარკოსანთა შორის პირველ ადგილზეა. მაღალმთიანი ზონის გარდა ყველგან მოჰყავთ. დარაიონებული ჯიშებია: წითელი, ინდური, ლიახვი, ჩიტიკვერცხა, ბერპი, ცანავა — 3 და სხვა. ლობიოს ყველაზე მეტად აზიანებენ ლობიოსა და ბარდის მემარცვლიები; დაავადებიდან ანთრაკნოზი და ბაქტერიოზი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფარვანასებრნი
კატეგორია:საჭმელი მცენარეები
მცხეთის აკლდამა

thumb|250px|კამერა
**მცხეთის აკლდამა**, **სამეფო აკლდამა** — გვიანდელი ანტიკური ხანის არქიტექტურული და არქეოლოგიური ძეგლი. აღმოჩენილია მცხეთის რკინიგზის სადგურთან, მთა ქართლის ჩრდ. ციცაბო კლდის ძირას. გაითხარა 1951 წელს. ერთსენაკიანი, სწორკუთხა ნაგებობაა. აგებულია ქვატეხილით.

შიდა პირი კედლებისა, ნახევრად წრიული თაღი, იატაკი და გარეთა აღმოსავლეთის ფასადი მოპირკეთებულია თლილი ქვიშაქვის ფილებით. შიგნიდან შელესილია მოვარდისფრო ჰიდრავლიკური ბათქაშით. ორფერდა სახურავი აქვს. გადახურულია მცხეთური ბრტყელი, გვერდებაკეცილი და ღარისებრი ქიმიანი კრამიტით. კარი ამოქოლილი იყო მასიური ლოდით. მცხეთის აკლდამა მსგავსებას ავლენს ხმელთაშუა ზღვის აღმ. და ჩრდ. შავი ზღვისპირეთის საკულტო ძეგლებთან. იგი დგას 1,6-2 მ. სიმაღლის გალავნით შემოზღუდულ ეზოში, რომლის ჩრდ.- აღმ. კუთხეში ცხენი აღმოჩნდა ჩაფლული. მცხეთის აკლდამაში ასევე აღმოჩენილი იქნა ქალისა და ბავშვის ძვლები, ხის სარკოფაგის ფიცრებისა და ლითონის ნაწილები. იქვე იყო მძარცველებს გადარჩენილი მდიდრული სამარხეული ნივთები: მათ შორის, ნახევრად ძვირფასი თვლებით შემკული ოქროს აბზინდა.

მცხეთის აკლდამას 2014 წელს, საქართველოს მთავრობის დადგენილებით მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის ძეგლის სტატუსი. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* მცხეთის აკლდამა;
* უნდა ნახოთ/ მცხეთის რაიონი – მცხეთა - მთიანეთის მხარის სამთავრობო საიტი ;

## სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:იბერიის სამეფო
კატეგორია:მცხეთა
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
რუსისტიკა

**რუსისტიკა** (ანუ **რუსული ფილოლოგია**) დაკავებულია რუსული ენისა და  რუსული ლიტერატურის კვლევა–შესწავლით. ისევე როგორც თანამედროვე კულტუროლოგიური ძიებანი, რომლის მთავარი საკვლევი თემა არის რუსი ხალხის, მისი ისტორია და ქვეყანათმცოდნეობითი დისციპლინები.

## იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:სლავთმცოდნეობა
კატეგორია:კულტუროლოგია
კატეგორია:ფილოლოგია
ლომისა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ლომისა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ლომისა — წინაქრისტიანული ღვთაება მთიულეთში;
* ლომისა — ლომისის წმ. გიორგის ეკლესია ლომისისმთაზე;
* ლომისა — ლომისის წმინდა გიორგის ეკლესია ახმეტაში;
* ლომისა — ლომისის სალოცავი კუწახტაში;
* ლომისა — ლომისის ეკლესია საკობიანოში;
* ლომისა — ლომისის ეკლესია სოფ. ხორხელთან;
* ლომისა — ლომისის ეკლესია სოფ. დავითურნისთან;
* ლომისა — ლომისის ეკლესია ოძისში;
* ლომისა — ლომისის ახალი ეკლესია ქვემო მლეთაში;
* ლომისა — ლომისის ძველი ეკლესია ქვემო მლეთაში;
* ლომისა — ლომისის ეკლესიის კომპლექსი ალაჭანთან;
* ლომისა — ლომისის ნიში ვეძათხევთან;
* ლომისა — ლომისის ეკლესია თოლენჯიში;
* ლომისა — ლომისის ნიში თოლენჯიში;
* ლომისა — ლომისის ნიში/ეკლესია საყდრიონთან;
* ლომისა — ლომისის წმინდა გიორგის სამონასტრო კომპლექსი სოფელ ჩქუმში;
* ლომისა — ნასოფლარი ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.
ლომისი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ლომისი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ლომისი — მთა საქართველოში;
*ლომისი — საქართველოს გაზეთი;
*ლომისი — საქართველოს ჟურნალი;
*ლომისი — შოუ–ბიზნესცენტრი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ლომისა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ლომისი (გაზეთი)

**ლომისი** — სრულიად საქართველოს მწერალთა კავშირის ყოველკვირეული გაზეთი, აკადემიური მწერლობის ორგანო; გამოდიოდა  1922–1923 წლებში თბილისში. გამოიცა 1922 №№ 1-17; 1923 — №№ 18-34. რედაქტორები — კ. გამსახურდია, ი. გრიშაშვილი, ლ. ქიაჩელი. გამოსცემდა  სარედაქციო კოლეგია. ჟურნალში იბეჭდებოდა კ. გამსახურდიას, ა. პაპავას, ი. გრიშაშვილის, ჯ. ჯორჯიკიას, უიარაღოს (კ. თათარაშვილი), ლ. ქიაჩელის, ტ. ტაბიძის, პ. იაშვილის, გ. ლეონიძის, ტ. გრანელის და სხვათა ნაწარმოებები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
ლომისა (ღვთაება)

**ლომისა**, წინაქრისტიანული ღვთაება მთიულეთში. მისი სახელობის სალოცავებიდან ერთი ქსნისა და არაგვის წყალგამყოფ ქედზეა, მეორე — სოფ. მლეთაში. ლომისას დღესასწაული იმართებოდა აღდგომის მე-7 კვირას. 

ამ დღეს მლეთაში მლოცველები იკრიბებოდნენ მთელი  აღმოსავლეთი საქართველოდან. დეკანოზები გამოასვენებდნენ დროშას და „ფერხისას“ სიმღერით აიტანდნენ მთაზე, სადაც იმართებოდა დღეობა შესაწირავით. ლეგენდების თანახმად, ლომისა  გზოვანის წმ. გიორგია, რომელსაც ხორასნიდან 7 ათასი ტყვე დაუხსნია და ხარის რქებზე დაბრძანებული დამკვიდრებულა მლეთის მთაზე. მას ევედრებოდნენ შვილიერებას, თვალის სინათლეს, მიწისა და საქონლის ნაყოფიერებას. ლომისასსახით თაყვანს სცემდნენ საწინამძღვრო ჯვარს, რომელიც ტარზე იყო დამაგრებული და ოთხსავე ბოლოზე სოლარული სიმბოლოები — ბურთები ჰქონდა მიმაგრებული. მისი კულტის ამსახველი ლეგენდებისა და რიტუალების თანახმად, ლომისა  მეომარია, ალისფერ ცხენზე ზის და ხელში მათრახი უჭირავს, რომლის დაკვრითაც წვავს ბოროტს. ლომისა გენეტიკურად უკავშირდება მონადირე, მხედარ ღვთაებას, რომელთა კულტი ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანაში ჩანს გავრცელებული საქართველოში. ლომისას კულტს სინკრეტიზაციის რთული გზა აქვს გავლილი და ქრისტიანობის ხანაში წმ. გიორგის სახელს დაუკავშირდა.

## ლიტერატურა
* *მაკალათია ს.,* მთიულეთი, ტფ., 1930;
**Бардавелидзе В. В.,* Древнейшие религиозные верованиа и обрядовое графическое искусство грузинских племен, Тб., 1957;
 

კატეგორია:მითოლოგიური გმირები
კატეგორია:ქართული მითოლოგია
ლომისკბილა

**ლომისკბილა**  () — მრავალწლოვან და ერთწლოვან მცენარეთა გვარი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. 

აერთიანებს 79 სახეობას, რომელიც გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერი სარტყლის რაიონებში. საქართველოში 5 სახეობაა. Leontodon hispidus გავრცელებულია მთელ საქართველოში, იზრდება მდელოებსა და ბუჩქნარებში მთის ზედა სარტყლამდე. თაფლოვანი და საკვები მცენარეა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
კუბის პრეზიდენტი

**კუბის პრეზიდენტი** (), ოფიციალურად **კუბის სახელმწიფო საბჭოს პრეზიდენტი** () — კუბის სახელმწიფო საბჭოს მეთაური, რომლის უფლებებიც განსაზღვრულია 1976 წლის კუბის კონსტიტუციის მიხედვით. პრეზიდენტი გავლენის მხრივ ქვეყნის მეორე თანამდებობაა კუბის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივნის შემდეგ. პრეზიდენტი ასევე ითავსებს ქვეყნის პრემიერის ფუნქციასაც, ოფიციალურად როგორც კუბის მინისტრთა საბჭოს პრეზიდენტი.

ავადმყოფობის, არყოფნის ან გარდაცვალების შემთხვევაში პრეზიდენტის მოვალეობას პირველი ვიცე-პრეზიდენტი ასრულებს.

 
## კუბის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში 
*Cuba – World Statesmen.org

კატეგორია:კუბა
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
ლომისისმთა

**ლომისისმთა** — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთისა და ახალგორის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს მდინარეების ქსნისა და არაგვის წყალგამყოფ ალევის ქედის ჩრდილოეთ ნაწილში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2452 მ. აგებულია ზედაიურული ფლიშით. შემოსილია სუბალპური მდელოებით, ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე ფოთლოვანი ტყეა. ლომისისმთის თხემზე არის მთიულეთის ისტორიული სალოცავი ლომისა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
ლომისმთა

**ლომისმთა** — მთა საქართველოში, ბორჯომისა და ხარაგაულის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს მესხეთის ქედზე, მდინარე მტკვრის მარცხენა შენაკადის — ქვაბისხევისა და ჩხერიმელის მარცხენა შენაკადის — ბჟოლისხევის ზემო დინებათა წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2198,1 მ. აგებულია ეოცენური ფლიშით და ზედაცარცული კარბონიტული წყებით. კალთები შემოსილია შერეული ტყით, თხემი — სუბალპური ბალახეულობით. ლომისმთა მოქცეულია ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
კატეგორია:იმერეთის მხარის მთები
ლომისი (ჟურნალი)

**ლომისი** — სრულიად საქართველოს მწერალთა კავშირის ხელოვნებისა და ლიტერატურის ყოველკვირეული ჟურნალი, „აკადემიური მწერლობის კავშირის“ ორგანო; გამოდიოდა 1922 წელს თბილისში. გამოიცა 7 ნომერი. რედაქტორები — გ. ტაბიძე, კ. გამსახურდია, ი. გრიშაშვილი; გამოსცემდა სარედაქციო კოლეგია. ვარდისფერი ყდა და გერბი ეკუთვნოდა მხატვარ ოსიპ შარლემანს. გერბზე გამსახული იყო შოთა რუსთაველი, რომელსაც გვირგვინი შემოხვეოდა. იბეჭდებოდა გ. ტაბიძის, ი. გრიშაშვილის, კ. მაყაშვილის, ლ. ქიაჩელის, კ. გამსახურდიას, ს. თავაძის, შ. დადიანის, ვ. რუხაძის, კ. აბაშიძის, ი. ეკალაძის , დუტუ მეგრელის, ხ. ვარდოშვილის, მ. კინწურაშვილის, დ. ასათიანის, შ. არაგვისპირელის, ი. ტოფაძის, შ. თოიძის და სხვათა ნაწარმოებები.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ჟურნალი "ლომისი"

კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
კატეგორია:ლიტერატურული ჟურნალები
ფოლკლენდის კუნძულები

thumb|ფოლკლენდის კუნძულები
**ფოლკლენდის (მალვინის) კუნძულები** ( — ფოლკლენდის კუნძულები,  — მალვინის კუნძულები) — არქიპელაგი ატლანტის ოკეანეში, არგენტინის სანაპიროდან 483 კმ-ში. არქიპელაგი მოიცავს კუნძულ აღმოსავლეთ ფოლკლენდს, დასავლეთ ფოლკლენდს და 776 პატარა კუნძულს. წარმოადგენს დიდი ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიას. დედაქალაქია სტენლი, რომელიც მდებარეობს აღმოსავლეთ ფოლკლენდზე.

1833 წლიდან არგენტინა პრეტენზიას აცხადებს ფოლკლენდის კუნძულებზე. 1982 წელს არგენტინასა და დიდ ბრიტანეთს შორის გაიმართა ორთვიანი ომი ამ კუნძულებისათვის (ფოლკლენდის ომი), რომელიც არგენტინის მარცხით დამთავრდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* L.L. Ivanov *et al*.  Sofia: Manfred Wörner Foundation, 2003. 96 pp.&nbsp;ISBN 954-91503-1-3 ( en español)
* Carlos Escudé y Andrés Cisneros, dir. *Historia general de las relaciones exteriores de la República Argentina*.  Obra desarrollada y publicada bajo los auspicios del Consejo Argentino para las Relaciones Internacionales (CARI). Buenos Aires: GEL/Nuevohacer, 2000. (in Spanish) ISBN 950-694-546-2
* G. Pascoe and P. Pepper Getting it right: the real history of the Falklands/Malvinas.  May 2008.
* D.W. Greig, Sovereignty and the Falkland Islands Crisis. *Austrialian Year Book of International Law*. Vol. 8 (1983). pp.&nbsp;20–70. ISSN: 0084-7658

## სქოლიო
კატეგორია:ატლანტის ოკეანის კუნძულები
კატეგორია:დიდი ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიები
კატეგორია:ამერიკის სადავო ტერიტორიები
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები
კატეგორია:ქვეყნები ანბანის მიხედვით
ზვარე (ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი)

**ზვარე** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის ზვარის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს ლიხის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ზვარულის (ჩხერიმელის მარცხენა შენაკადი) ნაპირას, ზღვის დონიდან 700 მ-ზე, დაბა ხარაგაულიდან 20 კმ-ში, მოლითიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 4 კმ-ში. მინიჭებული აქვს მაღალმთიანი დასახლების სტატუსი.

სოფელი წყაროებში პირველად მოხსენიებულია როგორც მზავარე XVIII საუკუნეში. „მზვარე“ აღნიშნავს მზიან ფერდობს. სოფლის თავში, ტყეში, არის ლიხის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიის ნანგერევები და სახატე ადგილი, რომელსაც მოსახლეობა „ჯვარნაძვს“ ეძახის.

ზვარე ადგილობრივი მნიშვნელობის ბალნეოლოგიური კურორტია. გარშემო აკრავს ფოთლოვანი ტყით შემოსილი მთის კალთები. ჰავა რბილია, იცის თითქმის უთოვლო ზამთარი (იანვრის საშუალო ტემპერატურა 0°C) და თბილი, ზომიერად ნოტიო ზაფხული (ივლის-აგვისტოს საშუალო ტემპერატურა 21,0°C). ნალექები საშუალოდ 1300 მმ წელიწადში. მთავარი საკურორტო ფაქტორია მინერალური წყალი „ზვარე“. 1936–1994 და 2010–2012 წლებში სოფელში მოქმედებდა მინერალური წყლის ჩამომსხმელი ქარხანა „ზვარე“.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 279 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის კურორტები
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პოლიგრაფია

**პოლიგრაფია** (ბერძნ. polygraphia — სიტყვასიტყვით „მრავალწერა“) — ტექნიკურ საშუალებათა ერთობლიობა ბეჭდური პროდუქციის დასამზადებლად.

მისი კლასიკური ვარიანტი შედგება სამი ძირითადი საწარმოო პროცესისაგან:

#საბეჭდი ფორმების მომზადება,
#უშუალოდ ბეჭდვა,
#ნაბეჭდი პროდუქტის საბოლოო სახემდე დაყვანა (მაგ., წიგნის აკინძვა, კოლოფის ამოკვეთა, ეტიკეტის მოოქროვება და ა.შ).

პოლიგრაფიის სფეროებად ითვლება ოფსეტური, რიზოგრაფული, ტრაფარეტული, ტამპონური და მაღალი ბეჭდვა.

პოლიგრაფიის წამყვან და ყველაზე წარმად სახედ დღემდე რჩება ოფსეტური ბეჭდვა. 
XX საუკუნის 90-იანი წლებიდან ინერგება ციფრული ოფსეტური ბეჭდვა. რომელიც ტრადიციულისგან განსხვავებით არ შეიცავს წარმოების პირველ ეტაპს (საბეჭდი ფორმის დამზადება) და ეყრდნობა ელექტროგრაფიული ბეჭდვის პრინციპს. ციფრული ბეჭდვის შემთხვევაში შესაძლებელია ტირაჟის თითოეულ გვერდზე უნიკალური ფრაგმენტის დატანა (მაგ., სახელობითი მოსაწვევი ან მოსალოცი). ციფრული ოფსეტური ბეჭდვა განსაკუთრებით მოსახერხებელია მცირეტირაჟიანი ფერადი პუბლიკაციების გამოსაცემად მცირე დროში.

კატეგორია:მრეწველობა
კატეგორია:ტექნიკა
ზვარე (წყალი)

**„ზვარე“** — ნახშირორჟანგიანი ქლორიდულ-ჰიდროკარბონატული კალციუმ-ნატრიუმიანი მინერალური წყალი. საბადო მდებარეობს ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ზვარულის ხეობაში, სოფელ ზვარის ტერიტორიაზე. 

მინერალური წყლის საბადო დაკავშირებულია ზედაცარცული კარბონატული ქანების ძლიერ დანაპრალიანებულ უბანთან, რომელიც დაფარულია ალუვიური ნალექებით. წყალი აღმოაჩინეს 1932 წელს. წყლის მარაგი (დებიტი) შეფასებით არის 15–20 მ³ / დღ-ღ. ტემპერატურა 13–17°C. წყალში აღმოჩენილია ბიოლოგიურად აქტიური ზოგიერთი მიკროკომპონენტი (ბრომი, იოდი და სხვ.). წყალი ითვლებოდა სამკურნალო ფაქტორად საჭმელის მომნელებელი ორგანოთა დაავადებების და ივთიერებათა ცვლის ზოგიერთი დარღვევის დროს.  

წყლის საბადოს პირველი საძიებო სამუშაოები 1933 წელს ჩატარდა. 1934 წელს აღიმართა პირველი მექანიზებული ჭაბურღილი, 1936 წლიდან კი დაიწყო მინერალური წყლის ჩამოსხმა. 1980 წელს ჩამოასხეს 11,080 ბოთლი (0,5 ლ). გამოშვებული პროდუქციის 90% საბჭოთა კავშირის სხვა რესპუბლიკებში გადიოდა. 1993 წლიდან მოხდა მისი პრივატიზება და დაერქვა შპს „ჯორჯიან აკვატონი“, 2005-იდან კი გახდა შპს „ზვარე“. 1990-იანი წლების კრიზისის პერიოდში წყლის ჩამოსხმა ფაქტობრივად შეწყდა. 2008 წელს „ზვარეს“ აქციები შეიძინა ბრიტანულმა კომპანია „ტრანსსატ კორპორეიშენმა“ ამერიკულ კომპანია „ტრაინექსთან“ ერთად. საწარმოში ჩატარებული მნიშვნელოვანი ტექნიკური გადაიარაღებისა და სარეკონსტრუქციო სამუშაოების შემდეგ „ზვარეს“ ჩამოსხმა განახლდა 2010 წლიდან. 2002 წელს „ზვარემ“, როგორც საუკეთესო სამომხმარებლო თვისებების მქონე წყალმა, ჟენევაში მიიღო ოქროს, ხოლო 2008 წელს ნიუ-იორკში — პლატინის მედალი. 2011 წელს ქვიშხეთი-ზვარე-ხარაგაული-ზესტაფონის მონაკვეთზე ახალი რკინიგზის მშენებლობამ გამოიწვია დავა კომპანიებს შორის. 2012 წელს წყლის ჩამოსხმა შეწყდა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქართული მინერალური წყლები
თეთრწვერა დიანა

**თეთრწვერა დიანა**  —  ძუძუმწოვარი ცხოველი ანთრისებრთა ოჯახისა. ბინადრობს აფრიკაში. ცოცხლობს 20 წლამდე.

მისი სხეულის სიგრძეა 40–55 სმ, კუდი სიგრძეში 50-დან 75 სანტიმეტრამდეა. მასა 4–7 კგ აღწევს. ბეწვი შავი ან მუქი რუხია; ყელი, წვერი, მკერდი და ბარძაყის ზოლები — თეთრი ან ღია ყვითელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ARKive - images and movies of the Diana guenon *(Cercopithecus diana)*

კატეგორია:ანთარი
მაკაკი

**მაკაკი** (Macacus) — ცხვირვიწრო მაიმუნების გვარი ანთრისებრთა ოჯახისა. აქვთ საჯდომი კორძები. მათი სხეულის სიგრძე 34-65 სმ, კუდი — 5-70 სმ, მასა 3,5-18 კგ აღწევს. ცნობილია 12 სახეობა, რომელთაგან მაგოტი გვხვდება გიბრალტარზე, მაროკოში, ალჟირსა და ტუნისში, ხოლო დანარჩენი — სამხრეთ აზიაში. ბინადრობენ მიწაზე ან ხეებზე. იკვებებიან მცენარეთა ნაყოფით, ზოგი ჭამს კიბოებს, მოლუსკებს, მწერებს. ცხოვრობენ ჯოგებად შობენ თითო ნაშიერს.

## ლიტერატურა 
*
სერბები

**სერბები** () — ბალკანეთზე და ცენტრალურ ევროპაში მცხოვრები სლავი ერი (დაახლ. 6.5 მილიონი). სერბები კომპაქტურად ცხოვრობენ სერბეთის ტერიტორიაზე, ისინი აგრეთვე ბოსნია და ჰერცეგოვინაში (1.5 მილიონი), გერმანიაში (507 ათასი), მონტენეგროში (200 ათასი), ხორვატიაში (200 ათასი), ავსტრიაში (177 ათასი), ამერიკის შეერთებულ შტატებში (169 ათასი) და კიდევ სხვა რამდენიმე ქვეყანაში ცხოვრობენ და გააჩნიათ მეტ-ნაკლები სიდიდის დიასპორები.

## ენა 
სერბები ლაპარაკობენ სერბულ-ხორვატულ ენაზე, რომელსაც სერბეთში ასევე სერბულ ენას უწოდებენ. ამავე სერბულ-ხორვატულ ენას ხორვატიაში ხორვატული, ხოლო ბოსნიაში ბოსნიური ჰქვია. შესაბამისად ქართულ ვიკიპედიაშიც მოიპოვება სტატიები ე.წ. სერბული, ხორვატული და ბოსნიური ენების შესახებ, მაგრამ აქაც ძირითადი და უფრო ვრცელი ინფორმაციის მოპოვება ამ ენისა და მისი  დიალექტების შესახებ სწორედ სტატიაში სათაურით „სერბულ-ხორვატული ენა“ შეიძლება.

## რელიგია 
სერბ მორწმუნეთა უმრავლესობა მართლმადიდებელი ქრისტიანია, ნაწილი - კათოლიკე, ხოლო სერბეთის მოქალაქეთა კიდევ უფრო მოკრძალებული რიცხვი თავს პროტესტანტად და მუსლიმად მიიჩნევს. რელიგიური განსხვავება ყოფილი იუგოსლავიის ტერიტორიაზე წამოშობილ სახელმწიფოებში ხშირად ეთნიკურობის  განმსაზღვრელიცაა.

Image: Serbs in Croatia, Bosnia, Montenegro and Serbia, 1981.png
Image:SerbsInYugoslavia1992-1995.png
Image:Balkans05.png
Image:Balkans2010.png

## სქოლიო 
კატეგორია:ევროპის ხალხები
*
კატეგორია:კულტუროლოგია
კატეგორია:სლავები
კატეგორია:სლავთმცოდნეობა
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
Perfect Strangers

მინი|მარჯვნივ|სინგლი Knocking at Your Back Door

***Perfect Strangers*** — Deep Purple-ის მეთერთმეტე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1984 წელს. იგი ჩაწერილია ჯგუფის Mk2 შემადგენლობით. ეს იყო ჯგუფის პირველი სტუდიური ალბომი, რვაწლიანი სტუდიური პაუზის შემდეგ და პირველი Mk II შემადგენლობით ჩაწერილი ალბომებიდან (შემდეგი 11 წლის განმავლობაში ჯგუფი ინარჩუნებდა Mk II პერსონალს).

ალბომის აუდიოკასეტისა და CD-ის გამოცემაში შეტანილია დამატებითი სიმღერა „Not Responsible“. 1999 წლის რემასტერში ასევე შეტანილია დამატებითი ინსტრუმენტული ნომერი „Son of Alerik“. ეს უკანასკნელი ასევე B-გვერდის სახით გამოიცა სინგლზე „Perfect Strangers“.

## სიმღერების სია
## პერსონალი 
* იენ გილანი - წამყვანი ვოკალი
* რიჩი ბლეკმორი   - გიტარა
* ჯონ ლორდი - ორგანი, კლავიშებიანები
* როჯერ გლოვერი - ბას-გიტარა, სინთეზატორი
* იენ პეისი - დასარტყმელი საკრავები

## ჩარტები
;ალბომი

;Singles

## სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:Deep Purple-ის ალბომები
კატეგორია:1984 წლის ალბომები
კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
კატეგორია:Mercury Records-ის ალბომები
To Kill the Child/Leaving Beirut

„**To Kill the Child/Leaving Beirut**“ — ბრიტანელი როკ-მუსიკოს როჯერ უოტერსის სინგლი, რომელიც გამოვიდა 2004 წელს. მასში შეტანილია ორი ანტისაომარი სიმღერა. სინგლი განთავსდა ინტერნეტში და შეზღუდული რაოდენობით გამოიცა CD-ის სახით.

## To Kill the Child 
**To Kill the Child** არის პირველი სიმღერა სინგლზე. იგი გრძელდება 3 წუთს და 31 წამს. ტექსტში საუბარია ბავშვზე, რომელიც დონალდ დაკის ნათებაში იძინებს (იგივე სიტყვები გამოყენებულია უოტერსის 1987 წლის სიმღერაში *The Tide Is Turning*, დონალდ დაკში კი უბრალოდ დონალდ დაკის სახის მქონე ნათურა იგულისხმება). უოტერსი ამ სიმღერაში ცდილობს მსმენელი დააფიქრობს, რატომ ხდება, რომ მატერიალური ქონების, გამოყენების და დოგმების მოყვარულ საზოგადოებას ეწირება უდანაშაულო ბავშვი. სიმღერაში ასევე ნახსენებია რელიგიური ფანატიზმი.

## Leaving Beirut 
**Leaving Beirut** არის მეორე სიმღერა დისკზე. იგი გრძელდება 12 წუთს და 29 წამს. სიმღერის ტექსტის უმეტესობა დაფუძნებულია რეალურ ისტორიაზე: ახალგაზრდობაში უოტერსი ხშირად მოგზაურობდა და თავი ამოჰყო ლიბანში. იქ მან გაიცნო მოხუცი, რომელმაც შესთავაზა მას ღამით თავისთან დარჩენა. მოხუცმა და მისმა მეუღლემ როჯერს იდეალური მასპინძლობა გაუწიეს, თუმცა თავად უკიდურესად გაჭირვებულები და ავადმყოფები იყვნენ. ეს იყო უოტერსის რეაქცია აშშ-ს ერაყულ კამპანიაზე, რომელმაც მრავალი ადამიანი შეიწირა ორივე მხრიდან. როჯერი ეცადა, აეხსნა, რომ ნებისმიერ ერს ჰყავს არა ერთი წარმომადგენელი, რომელსაც შეუძლია ჰუმანური დამოკიდებულება იქონიოს მეორე ერის წარმომადგენლის მიმართ და ის, რომ ყველა არ არის ტერორისტული იდეოლოგიის მატარებელი.

სიმღერა სრულდებოდა 2006-2008 წლების საკონცერტო ტურნეს The Dark Side of the Moon Live ყველა კონცერტზე, თუმცა, ორიგინალისგან განსხვავებით, როჯერის მიერ წაკითხული ისტორია ჩაანაცვლა ეკრანზე ნაჩვენებმა კომიქსის ტიპის ილუსტრაციებმა.

### საზოგადოების რეაქცია 
ტექსტში უოტერსი აკრიტიკებს ჯორჯ ბუშს და ეჭვქვეშ აყენებს მის ინტელექტს (შენმა ტეხასურმა განათლებამ გამოგიფიტა ტვინი, როდესაც ჯერ კიდევ პატარა იყავი). ნიუ ჯერსის კონცერტის (5 სექტემბერი, 2006) დროს ბევრმა მაყურებელმა ნეგატიურად აღიქვა ეს სტრიქონები. იგივე განმეორდა ნიუ იორკში (12 სექტემბერს) და ტამპაში (2007 წლის 19 მაისს). მიუხედავად ამისა, მსმენელთა უმეტესობის რეაქცია დადებითი იყო, განსაკუთრებით, 2006 წლის 5 ოქტომბრის კონცერტზე, ჰოლივუდ ბოულში, სადაც თითქმის მთელი დარბაზი ფეხზე დადგა და მოწონების შეძახილებით მიესალმა სიმღერას. დადებითი რეაქცია აგრეთვე შეიმჩნეოდა ბოსტონსა და კემდენში (ნიუ იორკი, 2007 წლის 30 მაისი). ევროპის ყველა ქვეყანაში სიმღერა ასევე დადებითად იქნა მიღებული.

მიუხედავად ყველაფრისა, სიმღერა გააკრიტიკეს მისი მუსიკალური სტილის გამო, 10 ოქტომბრის კონცერტზე დაწერილ მიმოხილვაში ნახსენები იყო, რომ მუსიკალურად ეს არის ყველაზე სუსტი სიმღერა, რამაც გააფუჭა ერთ-ერთი საუკეთესო პოსტ-პინკ ფლოიდური ნამუშევარი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:როჯერ უოტერსის სიმღერები
კატეგორია:2004 წლის სინგლები
კატეგორია:2004 წლის სიმღერები
კატეგორია:სიმღერები როჯერ უოტერსის ავტორობით
ვარიაგები

[მინიატიურა|350პქ|ვარანგი მეომრები ბიზანტიის იმპერატორის კარზე. ილუსტრაცია XI საუკუნის [იოანე სკილიცეს (Ιωάννης Σκυλίτζης) ხელნაწერიდან.]]
**ვარიაგები** (ბერძნ. Βάραγγοι, Βαριάγοι, Várangoi, უკრ., რუს. варяги) — სკანდინავიის მცხოვრებთა ძველი რუსული სახელწოდება, წარმოდგება ძველი სკანდინავიური სახელისაგან vaeringiar — ნორმანი მეომრები, რომლებიც ბიზანტიის ჯარში მსახურობდნენ. აქედან გავრცელდა არაბულში და ქართულში („ვარანგ“), სომხურში („ვრანგ“) და ა. შ. XVIII საუკუნემდე რუსები ბალტიის ზღვასაც ვარიაგთა ზღვას უწოდებდნენ. რუსული ისტორიულ წყაროებში პირველად იხსენიებენ „გარდასულ დროთა მოთხრობაში“, სადაც მემატიანე რუსული სახელმწიფოს ჩამოყალიბებას უკავშირებს ვარიაგთა მოწვევას ნოვგოროდში; ამ ლეგენდის საფუძველზე XVIII საუკუნეში შეიქმნა ანტიმეცნიერული ნორმანული თეორია რუსული სახელმწიფოს დაარსების შესახებ. IX-XI საუკუნეებში შინაფეოდალური ომების დროს რუსი მთავრები ხშირად იწვევდნენ ვარიაგთა რაზმებს დამხმარე ძალად. სკანდინაველ ვაჭრებთან დაკავშირებული იყო „გზა ვარიაგებიდან საბერძნეთამდე“. XII-XIII საუკუნეებში ვარიაგი ხშირად „კათოლიკესაც“ ნიშნავდა. იმავე პერიოდში ტერმინი „ვარიაგი“ თანდათან გამოდევნა სკანდინმავიელთა კონკრეტულმა სახელწოდებებმა (შვედები, ნორვეგიელები).

„მატიანე ქართლისა“:

## იხილეთ აგრეთვე
* ნორმანები
* ვიკინგები

## ლიტერატურა 
* Birgit Scholz: Von der Chronistik zur modernen Geschichtswissenschaft. Die Warägerfrage in der russischen, deutschen und schwedischen Historiographie. Harrassowitz, Wiesbaden 2000, ISBN 3-447-04342-3 

კატეგორია:ვიკინგები
იენს გადი

**იენს გადი** (Jens Gad) (დ. 26 აგვისტო, 1966, მიუნხენი, გერმანია) — დანიელი გიტარისტი, კომპოზიტორი და პროდიუსერი.

## ბიოგრაფია
იენს გადი იყო ცნობილი პროექტის, ენიგმას კო-პროდიუსერი, იგი უკრავს გიტარაზე, პროექტის რამდენიმე ალბომზე, ესენია:  The Cross of Changes (1993),  Love Sensuality Devotion: The Greatest Hits (2001), The Screen Behind the Mirror (2000),  Voyageur (2003).

მას უკვე გააჩნია საკუთარი სტუდია იბიცაზე, სადაც მან დააარსა მუსიკალური პროექტები Achillea და Enigmatic Obsession.

## სტუდიური ალბომები
* *Enigmatic Obsession: Secret of Seduction* (2005)
* *Achillea: The Nine Worlds* (2005)
* *Jens Gad: Le Spa Sonique* (2006)
* *Achillea: Amadas Estrellas* (2007)
* *Sandra: The Art of love* (2006)

## რესურსები ინტერნეტში
* GadMusic.com
* იენს გადი საიტზე EnigmaMusic.com
* იენს გადი საიტზე EnigmaMusica.com 
* Q NRG.

კატეგორია:დანიელი გიტარისტები
კატეგორია:დანიელი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:დაბადებული 26 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ქვემო ხოდაშენი

**ქვემო ხოდაშენი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეული (კახეთის მხარე). 

მდებარეობს მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე, თელავი-გურჯაანის საავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 460 მ-ზე, თელავიდან 11 კმ-ში. ქვემო ხოდაშენი ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება სოფელ წინანდალი (გამოყოფილია დოლიაურის ხევით), სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ბუშეტს.  

## ისტორია 
ქვემო ხოდაშენი იხსენიება XVIII საუკუნის ისტორიულ საბუთებში, ასევე დასახელებულია იოანე ბატონიშვილის „ქართლ-კახეთის აღწერაში“ შუამთის სოფლებს შორის. სოფელი სავარაუდოდ წარმოიშვა ხოდაშნიდან მოსახლეობის ნაწილის (ახლანდ. ზემო ხოდაშენი, ახმეტის მუნიციპალიტეტი) ბუშეტის ჩრდილოეთით გადმოსახლების შედეგად.

სოფლის ტერიტორიაზე 1932 წელს შემთხვევით აღმოჩნდა თიხის ხელადა, რომელიც თეთრი საღებავის სარტყლებით იყო შემკული (თარიღდება ძვ. წ. I – ახ. წ. I სს-ით, ინახება ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმი). ადგილ გულიაურში 1953 წელს ნაპოვნია იოანე II-ის (ზეობდა 1118-1143 წლებში) ბიზანტიური ოქროს მონეტა (ინახება თელავის ისტორიული მუზეუმში).

## კულტურული მემკვიდრეობა 
ქვემო ხოდაშნის ცენტრში დგას VIII-IX საუკუნეების „ამიდასტურის“ ეკლესია (აღდგენილია 2007 წელს). სოფელსა და მის შემოგარენში ასევე შემორჩენილია XVIII საუკუნის ღვთისმშობლის, XVI-XVII საუკუნეების წმინდა გიორგის, განვითარებული შუა საუკუნეების ლაშარის, გვიანდელი შუა საუკუნეების აღდგომის, ამაღლების და ორმოცის ეკლესიები, სხვადასხვა დროის რამდენიმე ნაეკლესიარი, XVIII საუკუნის სანდრიაანთ ციხის ნანგრევები და სხვ.  

## დემოგრაფია
## იხილეთ აგრეთვე
*ამიდასტურის ეკლესია
*სანდრიაანთ ციხე
*ქვემო ხოდაშნის ამაღლების ეკლესია
*ქვემო ხოდაშნის აღდგომის ეკლესია
*ქვემო ხოდაშნის ლაშარის ეკლესია
*ქვემო ხოდაშნის მეოთხე ნაეკლესიარი
*ქვემო ხოდაშნის მეორე ნაეკლესიარი
*ქვემო ხოდაშნის მესამე ნაეკლესიარი
*ქვემო ხოდაშნის მეხუთე ნაეკლესიარი
*ქვემო ხოდაშნის მცირე ეკლესია
*ქვემო ხოდაშნის ნადარბაზევი
*ქვემო ხოდაშნის ორმოცის ეკლესია
*ქვემო ხოდაშნის პირველი ნაეკლესიარი
*ქვემო ხოდაშნის ღვთისმშობლის ეკლესია
*ქვემო ხოდაშნის წმინდა გიორგის ეკლესია
*წივილაშვილების სახლი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რაკიინი

thumb|200px|კომპანიის ლოგო
**რაკიინი** (*Rakeen*) — არაბული საინვესტიციო კომპანია, დაფუძნებული არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში შეიხ საუდ ბინ საქრ ალ კასიმის მიერ. კომპანია ამჟამად მრავალ პროექტს ახორციელებს უძრავი ქონების, ტურიზმის და ინფრასტურქტურის განვითარებაში. პროექტები ხორციელდება როგორც საამიროების ქალაქ რას ალ კაიმაჰში (RAK), ასევე მსოფლიოს გარშემო რამდენიმე ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოში, თბილისის მაღლობების სახით.

საქართველოში Rakeen Georgia ფლობს მთაწმინდის პარკს, ასევე ფოთის პორტს, სადაც თავისუფალ ინდუსტრიულ ზონას ავითარებს. 2009 წელს RAK Georgia Holding-ის შვილობილმა კომპანიამ სახალხო ბანკმა და ტელე და რადიო კომპანია "იმედის" აქციების საკონტროლო პაკეტი შეიძინა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Rakeen Georgia (ქართულად)
*კომპანიის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:არაბთა გაერთიანებული საამიროების კომპანიები
კატეგორია:საინვესტიციო კომპანიები
ცხვირვიწრო მაიმუნები

**ცხვირვიწრო მაიმუნები** (catarrhinae), ძუძუმწოვრების ქვერიგი პრიმატების რიგისა. უმრავლესობას ნესტოთაშორისი ძგიდე ვიწრო აქვს. მათი სხეულის სიგრძე 35-დან (ჯუჯა ანთარი) 175 სმ-მდე (გორილა) აღწევს. უმეტესობას აქვს გრძელი კუდი, ზოგს მოკლე ან სულც არ გააჩნია. უმდაბლეს ფორმებს აქვთ ლოყისუკანა პარკები და საჯდომი კორძები. ცხვირვიწრო მაიმუნებს ხშირი ბეწვი აქვთ. ქვერიგში 4 ოჯახია: ანთრისებრნი, გიბონისებრნი და ადამიანის მსგავსი მაიმუნები (პონგოსებრნი), ამავე ქვერიგს ეკუთვნის ადამიანის ოჯახიც. გავრცელებული არიან აფრიკასა და აზიაში. გიბრალტარზე გვხვდება ერთი სახეობა — მაგოტი, რომელიც ტყეში ბინადრობს. 

## ლიტერატურა 
*
ლომუკასებრნი

**ლომუკასებრი** (), ფეხსახრიანთა ოჯახი ორფრთიანების რიგისა. 5-15 მმ ზომის ბუზებია. აქვთ ბრტყელი, კაშკაშა მუცელი. ოჯახში 1500-ზე მეტი სახეობაა. საპროფაგები ან მტაცებლებია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ორფრთიანები
ომონიმია

**ომონიმია** — მნიშვნელობათა სხვადასხვაობა ფორმატივთა იდენტობის (ერთნაირი ჟღერადობის) დროს.

განასხვავებენ **სრულსა** და **ნაწილობრივ** ომონიმებს.

1. **სრული ომონიმია** 

დამახასიათებელია ჟღერადობრივი დამთხვევა ყველა ფორმაში. მაგ.; (*რუს.*) **свет** (სინათლე) - **свет** (სამყარო)

2. **ნაწილობრივი ომონიმია**

დამახასიათებელია ჟღერადობრივი დამთხვევა საერთო პარადიგმის ცალკეულ ფორმებში:

:: стирать (იმპერფ.) выстирать (პერფ.) გარეცხვა (სარეცხის)
:: стирать (იმპერფ.) стереть (პერფ.) გახეხვა, გა(და)წმენდა (ზედაპირის და სხვ.) 

: ომონიმიის განსაკუთრებულ შემთხვევებს წარმოადგენენ ომოფორმები, ომოფონები, ომოგრამები :

**ომოფორმები** ბგერათა თანხვედრა ცალკეულ ფორმებში: მაგ.; (*რუს.*) вожу ზმნებისათვის водить და возить.

**ომოფონები** ცალკეულ ფორმებში ბგერათა თანხვედრა წარმოთქმისას, მაგრამ სხვადასხვაგვარი წერითი გამოსახულება: მაგ.; (*რუს.*) луг (მდელო), лук (ხახვი).

**ომოგრამები** ერთნაირი წერითი გამოსახულება, მაგრამ სხვადასხვაგვარი ჟღერადობა: მაგ.; (*რუს.*) **у**же და уж**е**. პირველ შემთხვევაში არის ზედსართავი სახელის „узкий“ შედარებითი ხარისხი, ხოლო მეორე შემთხვევაში კი სიტყვა „უკვე“.

## ეტიმოლოგია 
ომონიმია მომდინარეობს ბერძნული სიტყვიდან - *ὁμώνυμος* (ჰომონიმუს), რომელიც შეიძლება ითარგმნოს როგორც: „საერთო სახელის ქონა“. *ὁμώνυμος* წარმოადგენს ორი ბერძნული სიტყვის შეერთებას, ესენია: *ὁμός* (ჰომოს), რომელიც ნიშნავს საერთოს და *ὄνομα* (ონომა) აღნიშნავს სახელს. რითიც ვღებულობთ საერთო სახელის მქონე ორი განსხვავებული ნივთის ან საგნის აღნიშვნას.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ანტონიმია
*სინონიმია
*პარონიმია
*მეტონიმია

## რესურსები ინტერნეტში
* ქართული ენის ომონიმთა ლექსიკონი

## სქოლიო 
კატეგორია:სემანტიკა
ლომჭიანჭველასებრნი

**ლომჭიანჭველასებრნი** () — მწერების ოჯახი ბადეფრთიანების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 2-7,5 სმ ფრთების შლილი -2-17 სმ აღწევს. ფრენენ ნელა. მტაცებელი მწერებია. განსაკუთრებით მათი მატლები, რომლებიც ან ნიადაგის ზედაპირზე ყარაულობენ მსხვერპლს (Palpares-ის გვარ და სხვა), ან ქვიშაში იკეთებენ კონუსურ ორმოებს და მის ფსკერზე იმალებიან (Myrmeleon-ის გვარი). მათი საჭმლის მონელება გარეგანია — მატლი წუწნის საკვებს, რომელიც უკვე გადამუშავებულია ყბების არხით მსხვერპლში შეყვანილი ფერმეტებით. ლომჭიანჭველასებრთა ოჯახში 1200-მდე სახეობაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბადეფრთიანები