open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ზიუბეიდე ჰანუმი

**ზიუბეიდე ჰანუმი** (; დ. 1857, ლანგადასი, სალონიკი, ოსმალეთის იმპერია – გ. 15 იანვარი, 1923, იზმირი, თურქეთი) — თურქეთის რესპუბლიკის დამფუძნებლის, მუსტაფა ქემალ ათათურქის დედა. ჰაჯისოფულარის ოჯახის ერთადერთი ქალიშვილი, თავის ორ ძმასთან ერთად. ზიუბეიდე დაიბადა სოფელ ლანგადასში (დღეს სალონიკის რაიონი), 1857 წელს, როგორც თურქი გლეხის ქალიშვილი. ჰაჯისოფულარის ოჯახი კარამანოღულარის ბეილიკის დაცემის შემდეგ გადასახლდნენ მაკედონიაში.

## ადრეული წლები 
ზიუბეიდე ჰანიმი დაიბადა 1857 წელს ლანგადასში, თურქულ ოჯახში, და ისტორიკოსს შევქეთ სურეია აიდემირის მიხედვით, ის წარმოშობით იორუკი იყო. სხვა წყაროების მიხედვით, დედამისი მაკედონელი, ბულგარელი, ან ებრაელი წარმომავლობის იყო. ზოგიერთი ისტორიკოსი ასევე ამტკიცებდა, რომ იგი ალბანური წარმოშობის იყო. ზუბეიდემ ადრეული წლები პატარა მეიჯარის ქალიშვილად სამხრეთ ალბანეთში, ფერმაში გაატარა. მას აღწერდნენ, როგორც ქერა თმიან, ცისფერთვალა და ზორბა აღნაგობის. გავრცელებული თვალსაზრისით, დედამისის ეთნიკურმა წარმომავლობამ გავლენა მოახდინა მის შვილზე, მუსტაფა ქემალზე.

ზუბეიდე ჰანიმს საბაზისო განათლება ჰქონდა მიღებული, რაც მხოლოდ წერა-კითხვით შემოიფარგლებოდა. იმის გამო, რომ წერა-კითხვა იცოდა, მას მეტსახელად „ზუბეიდე მოლა“ (ვისაც გააჩნია ცოდნა და ასწავლის სხვა ადამიანებს, კერძოდ, თეოლოგიის მასწავლებელს) ეძახდნენ.

ზუბეიდე ჰანიმი მორწმუნე მუსლიმი იყო და თავის რწმენის გამო, თავისი ვაჟი მუსტაფა ქემალ ათათურქი გაგზავნა „Mahalle Mektebi“-ში, რაც ისლამური სკოლაში იყო, სადაც ყურანს ასწავლიდნენ.

## ბოლო წლები 
ბალკანეთის ომების შემდეგ, როდესაც ოსმალებმა სალონიკი დაკარგეს საბერძნეთთან ომში, ზიუბეიდე ჰანიმი საცხოვრებლად თავის ქალიშვილთან ერთად სტამბოლში, ბეშიქთაშ-აქარეთლერის რაიონში გადავიდა. 1922 წელს კი ანკარაში გადავიდა საცხოვრებლად, მაგრამ ქალაქის კლიმატი მისთვის შეუსაფერისი იყო, ამიტომ შემდეგ საცხოვრებლად იზმირში გადავიდა.

გარდაიცვალა 1923 წლის 15 იანვარს. 1940 წელს მისთვის მემორიალი ააგეს, სადაც ახლა განისვენებს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1857
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1923
კატეგორია:ათათურქი
ბერგამოტი (მსხლის ჯიში)

250პქ|მინი
**ბერგამოტი** ( <  <  „მსხლების ბეგი“ ან „ბეგების მსხალი“) —  ბრტყელ-მომრგვალო ნაყოფის მქონე მსხლის რამდენიმე ჯიშის საერთო სახელწოდება: შემოდგომის ბერგამოტი, ზაფხულის წითელი ბერგამოტი, მუსკატური ბერგამოტი, ვოლგის ბერგამოტი, ესპერენის ბერგამოტი, დაღესტნის ბერგამოტი, მოსკოვური ბერგამოტი და სხვ. აქვთ მუქი მწვანე ნაყოფი, სასიამოვნო არომატის რბილობი.

## სქოლიო 
კატეგორია:მსხლის ჯიშები
ბერგამოტი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ბერგამოტი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* ბერგამოტი — ციტრუსი;
* ბერგამოტი — მსხლის ჯიშების ჯგუფი.
ფიბი უოლერ-ბრიჯი

**ფიბი მერი უოლერ-ბრიჯი** (დ. 14 ივლისი, 1985) — ინგლისელი მსახიობი, სცენარისტი და პროდიუსერი. შემქმნელის, მთავარი ავტორისა და ვარსკვლავის ამპლუაში კომედიური სერიისთვის Fleabag (2016-2019) მოიგო 3 Primetime ემის ჯილდო, ორი ოქროს გლობუსი და ბრიტანული ტელევიზიის აკადემიის ჯილდო. მან ასევე მიიღო ემისა და ოქროს გლობუსის ნომინაციები ჯაშუშური თრილერი მოკალი ევას(2018-2022) დაწერისა და პროდიუსერობისთვის. 
უოლერ ბრიჯმა ასევე შექმნა, დაწერა და იყო მსახიობი კომედიურ სერიაში Crashing (2016). ის ასევე მონაწილეობდა კომედიურ სერიებში The Café (2011–2013), Broadchurch-ის მეორე სეზონში (2015) და ფილმებში Albert Nobbs (2011), The Iron Lady (2011), Goodbye Christopher Robin (2017) და Solo: A Star Wars Story (2018). წვლილი შეიტანა ჯეიმს ბონდის საგის ფილმ No Time to Die-ს (2021) სცენარში და მონაწილეობა მიიღო სათავგადასავლო ფილმში ინდიანა ჯონსი და ბედისწერის ბორბალი (2023)

## ადრეული ცხოვრება
ფიბი მერი უოლერ-ბრიჯი დაიბადა 1985 წლის 14 ივლისს ჰამერსმითში, ლონდონში, მაიკლ სიპრიენ უოლერ ბრიჯისა და ტერეზა მერი ლონგვილ კლერკის ოჯახში. მამა ელექტრონული სავაჭრო პლათფორმა *Tradepoint*-ის დამფუძნებელია, დედა - ტერეზა მერი ლონგვილ კლერკი, მე-12 ბარონ სერ ჯონ ედვარდ ლონგვილ კლერკის ქალიშვილი, მუშაობდა ღვთისმოსავ კავით მოვაჭრეთა კომპანიაში ბრიჯთა, მოგვიანებით კი უოლერ-ბრიჯთა ოჯახის წევრები იყვნენ ჯარისკაცები და ვაჭრები და შედიოდნენ სასექსის სოფელ ქუქფილდის მიწათმფლობელთა ფენაში.

უოლერ ბრიჯი გაიზარდა ილინგში, ლონდონში და ჰყავს ორი დედმამიშვილი: უფროსი და - კომპოზიტორი იზობელ უოლერ-ბრიჯი,  რომელთანაც კოლაბორაციაც ჰქონია, და უმცროსი ძმა ჯასპერ უოლერ ბრიჯი. მათი მშობლები განქორწინებულები არიან.   მან განათლება მიიღო წმ. ავგუსტინის სამონასტრო სკოლაში - კათოლიკურ დამოუკიდებელ ქალთა სკოლაში, რის შემდეგაც განათლება განაგრძო ლონდონის DLD კოლეჯში, ლონდონის მერილებონის უბანში. მან დაამთავრა დრამატული ხელოვნების სამეფო აკადემია ლონდონში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:ინგლისელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ლონდონიდან
კატეგორია:ოქროს გლობუსის გამარჯვებულები
კატეგორია:ინგლისელი პროდიუსერები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი დრამატურგები
კატეგორია:ინგლისელი თეატრის მსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
გიორგი გიგაური (მეტყევე-ინჟინერი)

**გიორგი ნიკოლოზის ძე გიგაური** (დ. 23 ნოემბერი, 1924, დაბა ყაზბეგი, — გ. თებერვალი 2009, თბილისი) — ქართველი მეტყევე-ინჟინერი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1993; წევრ-კორესპონდენტი 1988), საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1990). სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1973).

1948 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 1954 წლიდან იქვე ეწოდეა პედაგოგიურ საქმიანობას (1978 წლიდან — პროფესორი). 1970–1980 წლებში იყო საქართველოს სსრ სატყეო მეურნეობის მინისტრის პირველი მოადგილე, 1980 წლიდან — საქართველოს ვ. გულისაშვილის სახელობის სამთო-მეტყევეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი. შეისწავლა საქართველოს ტყეების წარმოშობის, ზრდის, განვითარებისა და ფორმირების კანონზომიერებანი. გამოიკვლია მთის ტყეების ტაქსაციისა და მოწყობის თავისებურებანი. შეიმუშავა საქართველოს ტყეების ეკონომიკური დარაიონების სქემა და სხვ. ავტორია მონოგრაფიული ნაშრომებისა მეტყევეობის, ტყეთმოწყობისა და ტაქსაციის დარგში, აგრეთვე სტუდენტთა დამხმარე სახელმძღვანელოსი ტყეთმოწყობაში. მიღებული აქვს საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1985), ღირსების ორდენი (1996).

## ბიბლიოგრაფია
* საქართველოს ტყეების კურორტოლოგიური მნიშვნელობა, თბ., 1960.
* ტყეთმოწყობის პრაქტიკუმი, თბ., 1963.
* საქართველოს ტყეებში მეურნეობის გაძღოლის საფუძვლები, თბ., 1980 (თანაავტ.). 
* Горные леса, М., 1979; Сосновые леса Кавказа, Тб., 1987 (თანაავტ.).

## ლიტერატურა
* გიორგი გიგაური : ხსოვნა // საქართველოს რესპუბლიკა. - თბილისი, 2009. - 21 თებერვალი. - №33 (6134).

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 23 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:ყაზბეგში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მეტყევეები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ჯეიმს მაკ-ქუინი (ბიზნესმენი)

**ჯეიმს უილიამ მაკ-ქუინი** (დ. 15 აპრილი, 1866 - გ. 20 აპრილი, 1925) — ამერიკელი ბიზნესმენი.  1918 წლიდან 1925 წლამდე იყო *Sloss-Sheffield Steel & Iron Company*- ის პრეზიდენტი.

მაკ-ქუინი დაიბადა 1866 წლის 15 აპრილს სოსიეტი ჰილში, სამხრეთ კაროლინაში, ჯონ მაკქუინისა და სარა პიკენსის ოჯახში. 1816 წლიდან მამამისი იყო კონგრესის წევრი და 1861 წლიდან 1865 წლამდე  მსახურობდა კონფედერაციულ კონგრესში. და ადრეული განათლება მიიღო კერძო სკოლებში ცნობილი პედაგოგების დანიელ კოლიერისა და ჯოზეფ ა. ტეილორის ქვეშ. 16 წლის ასაკში მან იუტაუს ბანკში კლერკად დაიწყო მუშაობა. მაკ-ქუინი სამსახურში სწრაფად დაწინაურდა და მაღალი რანგის თანამდებობასაც მალევე მიაღწია. 1897 წელს გახდა მდივანი და ხაზინადარი, ხოლო 1902 წელს გახდა ვიცე-პრეზიდენტი. საბოლოოდ, 1918 წელს მაკ-ქუინი აირჩიეს კომპანიის პრეზიდენტად.  როგორც სლოს-შეფილდის აღმასრულებელი დირექტორი, მაკ-ქუინმა დიდი ყურადღება დაუთმო კომპანიის კერძო საკუთრების განვითარებას. ბევრი ობიექტი აშენდა ან გადაკეთდა მაკ-ქუინის დროს, მათ შორის კოქსის ღუმელები ჩრდილოეთ ბირმინგემში. გარდაცვალებამდე მსახურობდა სლოს-შეფილდის პრეზიდენტად. 

თავის პირად ცხოვრებაში მაკ-ქუინი იყო ბევრ სამოქალაქო და სოციალური კლუბის წევრი და მონაწილეობას ღებულობდა ბირმინგემის ბეისბოლის ასოციაციაში . მან 1990 წელს თავისი წილი ბირმინგემის ბარონებში მიჰყიდა რიკ ვუდვორდს.  მაკ-ქუინმა ლიდია ედვარდსზე 1899 წლის 11 აპრილს  იქორწინა და მათ შეეძინათ ორი შვილი (Giles E. და James W.).

მაკქუინი გარდაიცვალა 1925 წლის 20 აპრილს ნიუ-იორკში მდებარე ვალდორფ ასტორიაში.  

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკული ბიზნესის ხელმძღვანელები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1925
კატეგორია:დაბადებული 1866
გიორგი წერეთლის სახელობის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტი

**გიორგი წერეთლის სახელობის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტი** — სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულება თბილისში, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ნაწილი.

დაარსდა 1960 წლის 1 ივლისს თბილისში, როგორც საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი სხვადასხვა სამეცნიერო დაწესებულებაში აღმოსავლეთმცოდნეობის დარგში მომუშავე განყოფილებათა და ჯგუფების ბაზაზე. 1973 წელს მიენიჭა ინსტიტუტის შექმნის ინიციატორის და პირველი დირექტორის (1960-1973) გიორგი წერეთლის სახელი. წერეთლის შემდეგ ინსტიტუტს ხელმძღვანელობდნენ: თამაზ გამყრელიძე (1973-2010) და გიორგი სანიკიძე (2010 წლიდან). 2010 წელს აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტი ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტს შეუერთდა. 

ინსტიტუტი შეისწავლის ძველი, ახლო და შუა აღმოსავლეთის ხალხთა ისტორიას, კულტურას, ლიტერატურას და ენებს, აღმოსავლეთის ხალხთა სოციალურ-ეკონომიკურ ისტორიას, საქართველოს და აღმოსავლეთის ხალხთა კულტურულ-ისტორიულ და პოლიტიკურ ურთიერთობას და სხვ.

ინსტიტუტში ფუქციონირებს ძველი აღმოსავლეთის ენათა, სემიტოლოგიის, ინდურ-ირანული, სპარსული ფილოლოგიის, თურქოლოგიის, ბიზანტიოლოგიის, ახლო აღმოსავლეთის შუა საუკუნეების ისტორიის, ახლო და შუა აღმოსავლეთის ახალი და უახლესი ისტორიის, განყოფილებები და ზოგადი ფონეტიკისა და აღმოსავლურ ენათა ტიპოლოგიის ლაბორატორია. 1993 წელს აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტთან დაარსდა აღმოსავლეთ-დასავლეთის ურთიერთობათა კვლევის საერთაშორისო ცენტრი, 1991 წელს — გ. ჩიქოვანის ინიციატივა თბილისის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი, რომელიც 2008 წელს თავისუფალი უნივერსიტეტის შემადგენლობაში გადავიდა. 

ძირითადი შრომები და თემატური კრებულები: „აღმოსავლური ფილოლოგია: (ტ. 1–5, 1969–83), „მახლობელი აღმოსავლეთის ახალი და უახლესი ისტორიის საკითხები“ (ტ. 1–2, 1975–76), „სემიტოლოგიური შტუდიები“ (ტ. 1–5, 1983–91). „ტიპოლოგიური ძიებანი“ (ტ. 1, 1987), „სპარსულ-ქართული ცდანი“ (I–II, 1983– 87), პერიოდული გამოცემები და კრებულები: „ახლო აღმოსავლეთი და საქართველო“ (1991 წლიდან), „თანამედროვე ახლო აღმოსავლეთი“ (2013 წლიდან) და სხვ.

## ლიტერატურა
* გიუნაშვილი ჯ., აკად. გ. წერეთლის სახელობის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტი, «მაცნე». ენისა და ლიტერატურის სერია, 1987, № 3.
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* გიორგი წერეთლის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის ვებგვერდი.

კატეგორია:სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტები საქართველოში
კატეგორია:აღმოსავლეთმცოდნეობის სკოლები
Big Thief

**Big Thief** — ბრუკლინში დაფუძნებული  ამერიკული ინდი-ფოლკ ჯგუფი. წევრები არიან: ადრიენ ლენკერი (გიტარა, ვოკალი), ბაქ მიქი (გიტარა, ბექ ვოკალი), მაქს ოლეარჩიკი (ბას-გიტარა) და ჯეიმს კრივჩენია (დრამი). 

ჯგუფის სადებიუტო ალბომი გამოვიდა *Masterpiece Saddle Creek Records*-ის ქვეშ 2016 წელს. მათი მეორე სტუდიური ალბომი *Capacity* 2017 წელს გამოვიდა. 2019 წელს ჯგუფმა ხელშეკრულება გააფორმა 4AD-თან და გამოუშვა ორი სტუდიური ალბომი: *UFOF* 2019 წლის მაისში და *Two Hands* 2019 წლის ოქტომბერში. ორივე ალბომს კრიტიკოსების დადებითი შეფასებები მოჰყვა. ალბომმა *UFOF*  მიიღო ნომინაცია გრემის 62-ე ყოველწლიურ დაჯილდოებაზე საუკეთესო ალტერნატიული ჟანრის ალბომის კატეგორიაში, ხოლო სიმღერა *Not* ნომინირებული იყო  საუკეთესო როკ სიმღერისა და საუკეთესო როკ შესრულების კატეგორიებში 63-ე ყოველწლიურ გრემის დაჯილდოებაზე .

ჯგუფის მეხუთე სტუდიური ალბომი, *Dragon New Warm Mountain I Believe in You* გამოვიდა 2022 წლის თებერვალში. ამ ორმაგმა ალბომმა მიაღწია ტოპ ათეულს ნიდერლანდებში და ასევე იყო ნომინირებული საუკეთესო ალტერნატიული ალბომის კატეგორიაში  2023 წლის გრემის ცერემონიაზე, ხოლო მისი მეორე სინგლი *Certainty* ნომინირებული იყო საუკეთესო ალტერნატიული მუსიკის პერფორმანსის კატეგორიაში.

## ისტორია
### 2013—2015: ადრეული წლები
ადრიენ ლენკერმა ბაქ მიქი ბოსტონში, ერთ-ერთ კონცერტზე გაიცნო. მასთან მომდევნო შეხვედრისას ბრუკლინში, უკვე სტუდენტების ამპლუაში, მათ შესრულება დაიწყეს დუეტად.
### 2016—2018: *Masterpiece* და *Masterpiece*
ჯგუფის სადებიუტო სტუდიო ალბომი *Masterpiece* გამოვიდა 2016 წლის 27 მაისს *Saddle Creek Records*-ის ქვეშ. ალბომმა კრიტიკოსებისგან ზოგადად დადებითი შეფასებები მიიღო. მეტაკრიტიკზე მიიღო 79/100-ის შეფასება. NPR-ის ბობ ბოილენის თქმით *Big Thief* იყო "კარგი სიმღერებით გაერთიანებული ჯგუფი", ხოლო *Masterpiece*-ის title track-ს უწოდა "ამ წლის ერთ-ერთი საუკეთესო სიმღერა რაც კი მომისმენია".
## წევრები
**ამჟამინდელი წევრები**
*ადრიენ ლენკერი — ვოკალი, გიტარა (2015-დღემდე)
*ბაქ მიქი — გიტარა, ბექ-ვოკალი (2015-დღემდე)
*მაქს ოლეარჩიკი — ბას-გიტარა, კონტრაბასი, ბექ-ვოკალი (2015-დღემდე)
*ჯეიმს კრივჩენია — დრამი, ბექ-ვოკალი (2016-დღემდე)

**ყოფილი წევრები**
*ჯეისონ ბურგერი — დრამი (2015-2016) 

## სქოლიო
კატეგორია:4AD-ის შემსრულებლები
კატეგორია:ინდი-როკ მუსიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები
ლინდა რამა

**ლინდა რამა** (; დ. 30 დეკემბერი, 1964) — ალბანელი ეკონომისტი (ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი), მკვლევარი, უნივერსიტეტის ლექტორი და ქალთა და ბავშვთა უფლებების დამცველი.

## ბიოგრაფია
რამა დაიბადა ტირანაში 1964 წლის 30 დეკემბერს. მისი მამა იყო პროფესიით მუსიკოსი და უკრავდა საყვირზე, ხოლო დედა მუშაობდა ყოფილი ავტოტრაქტორების ქარხნის ადმინისტრაციულ განყოფილებაში. ბავშვობაში სწავლობდა კოსოვოს დაწყებით სკოლაში, შემდგომში კი ტირანის რვაწლიან სკოლაში „20 Vjetori“. სკოლის დამთავრების შემდეგ, მან ტირანის უნივერსიტეტში დაიწყო სწავლა, სადაც იგი დაეუფლა სამრეწველო ქიმიას, ეკონომიკასა და სამრეწველო ეკონომიკას.. 1987 წელს რამამ მუშაობა ნახევარ განაკვეთზე დაიწყო უნივერსიტეტში, ხოლო პროფესიული კარიერა დაიწყო ტირანის ტექსტილის ქარხანაში. 1992 წელს, ერთი წლის შემდეგ ალბანეთში კომუნიზმის დაცემიდან, მან დატოვა ქვეყანა და სასწავლებლად გადავიდა პრაღის ცენტრალური ევროპის უნივერსიტეტში, სადაც იგი გახდა პირველი ეკონომისტი მაგისტრის ხარისხით, 1990-იან წლებში კი, იგი დაბრუნდა ალბანეთში.. მათ ჰყავთ ვაჟი ზაჰო რამა, რომელიც დაიბადა 2014 წელს.  

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:დაბადებული 1960-იანები
კატეგორია:ალბანელი ეკონომისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ქალი ეკონომისტები
სოფი ადლერსპარე

**კარინ სოფი ადლერსპარე** (, ცნობილია ფსევდონიმით **ესელდე**; დ. 6 ივლისი, 1823 ― გ. 27 ივნისი, 1895) ― XIX საუკუნის შვედეთში ქალთა უფლებების მოძრაობის ერთ-ერთი პიონერი. სკანდინავიაში პირველი ქალთა გაზეთის, *Home Review (Tidskrift för hemmet)*, დამფუძნებელი და რედაქტორი (1859-1885); *ხელსაქმის მეგობრების* (*Handarbetets vänner*) ორგანიზაციის თანადამფუძნებელი (1874-1887); ფრედრიკა ბრემერის ასოციაციის დამფუძნებელი (*Fredrika-Bremer-förbundet*) და პირველი ორი ქალიდან ერთ-ერთი, რომელიც 1885 წელს შვედეთის სახელმწიფო კომიტეტში აირჩიეს.

## ბიოგრაფია
სოფი ადლერსპარე ლეიონჰუფვუდების ოჯახში დაიბადა. იგი ვიცე-პოლკოვნიკ ბარონ ერიკ გაბრიელ კნუტსონ ლეიონჰუფვუდისა და სოფი ემერენტია ჰოპენსტედტის ოჯახში. დაწყებითი განათლება სახლში მიიღო, რის შემდეგაც ორი წელი სტოკჰოლმში, გოგონათა სკოლაში, ბიურსტრემის პანსიონში (*Bjurströmska skolan*) სწავლობდა. 1869 წელს ის სამხედრო მეთაურ აქსელ ადლერსპარეზე (1812-1879) დაქორწინდა და ხუთი ბავშვის დედინაცვალი გახდა. ქმარი მას სოციალური რეფორმების საკითხებში მხარს უჭერდა.

## აღიარება
1895 წელს შვედეთის საზოგადოებაში შეტანილი წვლილისთვის სოფი ადლერსპარე ილის კვორუმის მედლით დაჯილდოვდა.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 
* U. Manns, Den sanna frigörelsen: Fredrika-Bremer-förbundet 1884–1921 (1997)
* 
* 
* "Ideologer i olika tider : om Sophie Adlersparre, Stina Rodenstam och Anna-Maja Nylén" in Den feminina textilen : makt och mönster, 2005, Birgitta Svensson and Louise Waldén (editors), ISBN 9171084991

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1823
კატეგორია:დაბადებული 6 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1895
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივნისი
კატეგორია:შვედი ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტები
კატეგორია:შვედი რედაქტორები
კატეგორია:შვედი ქალი რედაქტორები
კატეგორია:XIX საუკუნის შვედი მწერლები
კატეგორია:XIX საუკუნის შვედი ჟურნალისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის შვედი ქალი ჟურნალისტები
იმპერატრიცა ციენი

**იმპერატრიცა დოვანგერი ციენი** (;; ; 1426 – 1468 წლები) — მინგის დინასტიის დროს, ჩინეთის იმპერატორის მეუღლე, ქორწინებაში იმყოფებოდა იმპერატორ ჭენტუნგთან. სიკვდილის შემდეგ მიიღო ტიტული **იმპერატრიცა სიაოჭუანგჟუეი** (; ; ).

## ადრეული წლები 
**იმპერატრიცა ციენის** დაბადების სახელის შესახებ, გარდა იმისა, რომ ციენის კლანის () წევრი იყო. 1442 წლის 8 ივნისს დაქორწინდა იმპერატორ ჭეტუნგზე და გახდა მისი მთავარი მეუღლე და იმპერატრიცა.

## იმპერატრიცა 
1449 წელს იმპერატორი ჭეტუნგი ტუმუს ბრძოლაში ტყვედ ჩავარდა და განთავისუფლების სანაცვლოდ, მონღოლებმა გამოსასყიდი მოითხოვეს, დედა დედოფალმა და იმპერატრიცა ციენმა დაუყოვნებლივ გაუგზავნეს დამპყრობლებს გამოსასყიდი, თუმცა მათ დაპირებები არ შეასრულეს და იმპერატორი ჭეტუნგი ტყვეობაში უვადოდ დარჩა. სასამართლო იძულებული გახდა მისთვის გადამდგარი იმპერატორის სტატუსი მიენიჭებინათ. ტახტზე ავიდა ჭეტუნგის ნახევარძმა ჭუ ციიუ. იმპერატრიცა ციენი სასამართლო დაწესებულებიდან ცალკე სასახლეში გადაიყვანეს, რათა ახალ იმპერატრიცა ვანგმა, იმპერატრიცა მეუღლის ტიტული მიეღო. 

ტყვეობიდან დაბრუნებული იმპერატორი ჭეტუნგი, 1450 წლის 19 სექტემბერს პეკინში ჩავიდა და იმპერატრიცა ციენთან ერთად იმპერიულ ქალაქში შინაპატიმრობაში ჩავარდა. როდესაც მისი მეუღლის ერთადერთი ვაჟი, მომავალი იმპერატორი ჩენგხუა, 1452 წელს გადააყენეს მემკვიდრის ტიტულიდან და დედოფალ ციენთან ერთად გადაასახლეს. 1457 წელს, სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად იმპერატორმა ჭეტუნგმა დაიბრუნა საიმპერატორო კარი,  იმპერატრიცა ციენი დაბრუნდა სასახლეში და დაიკავა კუთვნილი თანამდებობა.
## დედოფალი 
იმპერატრიცა ციენმა ტახტის მემკვიდრის გაჩენა ვერ შეძლო, ამიტომ იმპერატორი ჭეტუნგის გარდაცვალების შემდეგ, 1464 წელს ტახტი იმპერატორმა ჩენგხუამ დაიკავა. მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ იმპერატრიცა ციენს ტიტულის შესანარჩუნებლად ახალ იმპერატრიცა სიაო სიუსთან ბრძოლა მოუწია. ახალმა იმპერატორმა ვერ მოახერხა კონფლიქტის მოგვარება და იძულებული გახდა ორივე მხარის დასაკმაყოფილებლად, ორივეს მიანიჭა დედოფლის ტიტული, თუმცა ციენის ოფიციალური ტიტული  აღიარებდა მის უფრო მაღალ წოდებას და სასამართლო პროცესში ჩარევის უპირატესობას.

## ტიტულები 
* იმპერატორ სიუენტეს (1425–1435 წლები) მეფობის დროს:
** ლედი ციენი (; 1426 წლიდან)
* იმპერატორ ჭენგტუნგის (1435–1449 წლები) მეფობის დროს:
** იმპერატრიცა (; 1442 წლიდან)
* იმპერატორ ძინგტაის (1449–1457 წლები) მეფობის დროს:
** იმპერატრიცა ემერიტა (; 1449 წლიდან)
* იმპერატორ ტიენშუნის (1457–1464 წლები) მეფობის დროს:
** იმპერატრიცა (; 1457 წლიდან)
* იმპერატორ ჩენგხუას (1464–1487 წლები) მეფობის დროს.
** იმპერატრიცა Dowager Ciyi (; 1464 წლის 28 თებერვლიდან)
** *იმპერატრიცა Xiàozhuāng Xiànmù Hónghuì Xiǎnrén Gōngtiān Qīnshèng Ruì* (; 146-დან).

## გარდაცვალება 
იმპერატრიცა დოვაგერ ციენი გარდაიცვალა 1468 წლის 26 ივნისს,  და დაკრძალეს იუ ლინგში მინგის საფლავის კომპლექსში პეკინთან ახლოს 1468 წლის 4 სექტემბერს.  ტიენშუნის იმპერატორმა კონკრეტულად თქვა, რომ იგი მხოლოდ მის გვერდით უნდა დაკრძალულიყო, „ათასწლიანი ხანგრძლივი ცხოვრების შემდეგ“.

## სქოლიო 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1468
კატეგორია:დაბადებული 1426
დიდუბის რაიონი

**დიდუბის რაიონი** — თბილისის ერთ-ერთი რაიონი. მის შემადგენლობაში არის თბილისის უბნები: დიდუბე
და დიღმის მასივი. 2000-2013 წლებში რაიონი შედიოდა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის შემადგენლობაში. შემდეგ კი დიდუბის რაიონი შეიქმნა.

## ისტორია
დიდუბის რაიონს სახელი ეწოდა სოფელ დიდუბის მიხედვით. თბილისის მუშათა, გლეხთა და წითელარმიელთა დეპუტატების საქალაქო საბჭოს აღმასკომის პრეზიდიუმის 1931 წლის 29 სექტემბრის დადგენილებით შეიქმნა თბილისის სტალინის სახელობის რაიონული საბჭოს აღმასკომი. 1961 წლის 11 ნოემბერს რაიონს შეეცვალა სახელწოდება და ეწოდა პირველი მაისის რაიონი, 1990 ივნისიდან კი - დიდუბის რაიონი. იგი გამოირჩევა შემოქმედებით-კულტურული დაწესებულებების სიმრავლით (კინოსტუდია, კოტე მარჯანიშვილის კინომსახიობის, მოზარდმაყურებელთა თეატრები, ქართული  თოჯინების თეატრი, რკინიგზელთა კულტურის ცენტრი), ოდითგანვე დედაქალაქის ყველაზე განვითარებული ეკონომიკის მქონე რაიონია ქალაქში წარმოებული ეკონომიკის 25-27 % დიდუბის რაიონზე მოდის. ტერიტორიაზე ძირითადად თავმოყრილია კვების პროდუქტების მწარმოებელი ორგანიზაციები, რომელთა წილი რაიონის მრეწველობის 51 %-ს შეადგენს. რაიონშია ბავშვთა ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფო, თერაპიის ეროვნული ცენტრი, ექსპერტული და კლინიკური ქირურგიის სამეცნიერო-კვლევების ინსტიტუტი, ტრავმატოლოგიისა და ორთოპედიის ცენტრი. პედიატრიული კლინიკა, ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი და სხვ.; მეტროპოლიტენის  სადგურებია „დიდუბე“, „წერეთელი“, მთავარი მაგისტრალები- აკაკი წერეთლისა და დავით აღმაშენებლის პროსპექტები.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ქ. თბილისის რაიონების საზღვრების დადგენის შესახებ

კატეგორია:თბილისის რაიონები
ჩუღურეთის რაიონი

**ჩუღურეთის რაიონი** — თბილისის ერთ-ერთი რაიონი. მის შემადგენლობაში არის თბილისის უბნები: არსენალი, კუკია, სვანეთისუბანი, ჩუღურეთი (ვორონცოვი, ოქროსუბანი და პლეხანოვი). 2000-2013 წლებში რაიონი შედიოდა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის შემადგენლობაში. შემდეგ კი ჩუღურეთის რაიონი შეიქმნა.

## ისტორია
თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის პრეზიდიუმის 1939 წლის 27 ივლისის დადგენილებით შეიქმნა მოლოტოვის სახელობის რაიონიული საბჭოს აღმასკომი. 1957 წელს მოლოტოვის რაიონს ეწოდა ოქტომბრის რაიონი, საქართევლოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით კი 1990 ივნისში ეწოდა ჩუღურეთის რაიონი. მის ტერიტორიაზე განლაგებულია 287 დიდი და წვრილი საწარმო, მათ შორის „თბილკრედიტბანკი“, „გაერთიანებული ქართული ბანკი“, რკინიგზის დეპაეტამენტი, მეტროპოლიტენი; შპს-ები „კოლხეთი-90“ (პურის ქარხანა), „ახალი ქსელები“ და სხვ. აქვეა მოდელების რესპუბლიკური ცენტრი. ჯანმრთელობის კერას ემსახურება 9 სამეცნიერო-კვლევების ინსტიტუტი და დისპანსერი, 7 საავადმყოფო, 9 პოლიკლინიკა, 37 აფთიაქი და სააფთიაქო მაღაზია და სხვ.; 4 საპროექტო-ტექნიკური ინსტიტუტი: არქეოლოგიის კვლევის ცენტრი, სამეცნიერო-მუზეუმი, კულტურის სახელობის ინსტიტუტი, ამიერკავკასიაში ერთადერთი ქორეოგრაფიული სასწავლებელი, 11 ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა, 16 ბავშვთა სკოლამდელი დაწესებულება; მრავლადაა მოქმედი ეკლესია, მათ შორის კათოლიკური წმინდა პეტრე და პავლე მოციქულის ეკლესია, წმინდა გიორგის, წმინდა ნინოსა და წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიები. აქვეა მეტროპოლიტენის სადგურები — „სადგურის მოედანი“, „მარჯანიშვილი“.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*ქ. თბილისის რაიონების საზღვრების დადგენის შესახებ

კატეგორია:თბილისის რაიონები
მსოფლიო გეოდეზიური სისტემა

**მსოფლიო გეოდეზიური სისტემა** ()— კოორდინატთა სამგანზომილებიანი სისტემა. გამოიყენება მონაცემთა დედამიწაზე დაგეგმილებისათვის.

მისი წინამორბედებია: WGS-72, WGS-64, WGS-60. WGS-84-ის ნულოვანი (საწყისი) მერიდიანი მდებარეობს 5,31“-ით აღმოსავლეთით გრინვიჩის მერიდიანიდან. სისტემის საფუძველია სფეროიდი, რომლის ეკვატორული რადიუსი არის 6 378 137 მეტრი, პოლარული კი — 6 356 752 მეტრი. ზედაპირის ფართობი შეადგენს 510 065 ათას კმ²-ს. ტოპოგრაფიული რუკების მათემატიკურ საფუძვლად ანუ კარტოგრაფიულ პროექციად მიღებულია მერკატორის უნივერსალური ტოლკუთხა განივი ცილინდრული პროექცია UTM.

## ლიტერატურა
* *ლიპარტელიანი გ., ლიპარტელიანი დ.,* გეოგრაფიული კარტოგრაფიის ტერმინოლოგიური ცნობარი, თბ., 2012, გვ. 147

## რესურსები ინტერნეტში
* NGA Standardization Document *Department of Defense World Geodetic System 1984, Its Definition and Relationships With Local Geodetic Systems* (2014-07-08)
* DMA Technical Report 8350.2 *Department of Defense World Geodetic System 1984, Its Definition and Relationships With Local Geodetic Systems* (1991-09-01). This edition documents the original Earth Gravitational Model.
* NGA webpage for WGS&nbsp;84
* *Geodesy for the Layman*, Chapter VIII, "The World Geodetic System" 
* Spatial reference for EPSG:4326
* ANTEX (.atx) files that define IGS20

კატეგორია:კოორდინატთა სისტემები
კატეგორია:გეოდეზია
კატეგორია:ნავიგაცია
ქვალონი (მრავალმნიშვნელოვანი)

გეოგრაფიული სახელი **ქვალონი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* ქვალონი — ისტორიული სოფელი ახლანდ. ხობის მუნიციპალიტეტში
* ქვალონი — სოფელი აფხაზეთში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში
* ქვალონი — სოფელი აფხაზეთში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში
არსენი

საკუთარი სახელი **არსენი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

* არსენი დიდი — IV-V საუკუნეების ქრისტიანი ბერი
* არსენი — აფხაზეთის კათოლიკოსი XIV საუკუნეში
* არსენ ბერი — XI-XII საუკუნეების ქართველი სასულიერო მოღვაწე, მწიგნობარი
* არსენ I — IX საუკუნის ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, მწერალი 
* არსენ I — X საუკუნის ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, მწერალი
* არსენ III — XIII საუკუნის ქართველი საეკლესიო მოღვაწე
* არსენ IV ბულმაისიმისძე — XIII საუკუნის ქართველი სასულიერო მოღვაწე
* არსენ თბილელი — XVIII-XIX საუკუნეების ქართველი საეკლესიო მოღვაწე
* არსენ იყალთოელი — XI-XII საუკუნეების ქართველი სასულიერო მოღვაწე, ფილოსოფოსი, მწერალი, ჰიმნოგრაფი
* არსენ ნინოწმინდელი — XI საუკუნის ქართველი სასულიერო მოღვაწე, მწიგნობარი
* არსენ ულუმბოელი — IX საუკუნის ქართველი სასულიერო მოღვაწე
* არსენ ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესი — XIII საუკუნის ქართველი სასულიერო და სახელმწიფო მოღვაწე
* არსენი — XII საუკუნის ქართველი კალიგრაფი
* არსენი — XIV საუკუნის მხატვარი
ილია რურუა

**ილია რურუა** (დ. 1923, ორქა — გ. 1997) — ქართველი მწერალი და სცენარისტი. საქართველოს მწერალთა კავშირის გამგეობის წევრი,  პუბლიცისტიკის სექციის ბიუროს თავმჯდომარე. თბილისისა და ბათუმის საქალაქო საბჭოების დეპუტატი.

დაიბადა 193 წელს დღევანდელი მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფელ ორქაში. 1943 წელს დაამთავრა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი. სხვადასხვა დროს მუშაობდა: გაზეთ „საბჭოთა აჭარისა“ და საქართველოს მწერალთა კავშირის აჭარის განყოფილების პასუხისმგებელ მდივნად, აჭარის კულტურის მინისტრის მოადგილედ, საქართველოს ტელევიზიის საზოგადოებრივ-პოლიტიკური მაუწყებლობის რედაქციის მთავარ რედაქტორად, საქართველოს წიგნის პალატის დირექტორად, საქართველოს ტელეფილმების სტუდიის მთავარ რედაქტორად და დირექტორად, საქართველოს მინისტრთა საბჭოსთან არსებული რელიგიის საქმეთა საბჭოს რწმუნებულის მოადგილედ; 

1944 წელს გაზეთ „საბჭოთა აჭარაში“ გამოქვეყნდა მისი პირველი მოთხრობა „ერთ წყნარ საღამოს“. იგი ავტორია პროზაული კრებულებისა: „როცა ცხოვრებას შეიტყობ“, „პირველი ხილვა“, „წმინდა ალაგი“, „მზის ყურე“, „მწვანე კორდი“, „ფიორდების ტყვე“, „ზარდახშაში მთვლემარე ლომი“. მისი მოთხრობები სხვადასხვა ლიტერატურულ კონკურსზე აღინიშნა პრემიებით. მრავალი მათგანი თარგმნილია უცხო ენებზე.

ილია რურუას კინოსცენარების მიხედვით გადაღებულია სრულმეტრაჟიანი მხატვრულ-დოკუმენტური ფილმები: „რუსთაველის ნაკვალევზე“, „პალესტინის სიძველეთა საიდუმლოებანი“, „მოლანდება“, „ვინც ქარს სთესავს“.

## ბიბლიოგრაფია
* დიდი რეგატა, მოგზაურობა დედამიწის გარშემო, თბ., 1990 
* ზარდახშაში მთვლემარე ლომი, თბ., 1988 
* ვითარცა სკაში თაფლი, ბათუმი, 1982 
* თუბალთხევის საიდუმლოება, თბ., 1982 
* ზღვის წიგნი, თბ., 1981 
* მზის ყურ, თბ., 1977 
* მწვანე კორდი, თბ., 1969

## ლიტერატურა
*საინფორმაციო ცნობარი აჭარაში მოღვაწე მწერალთა შესახებ, შემდგენელი ცისანა ანთაძე, ბათუმი, 2019, გვ. 180

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი სცენარისტები
ნინო მელაშვილი

**ნინო მელაშვილი** (დ. 4 ოქტომბერი, 1961, თბილისი) — ქართველი მოჭადრაკე, საქართველოს ჩემპიონი (1977 წელი), ფიდეს ოსტატი ქალთა შორის (2011 წელი), საერთაშორისო ოსტატი ქალთა შორის (2011 წელი), ეწევა სამწვრთნელო საქმიანობას. 

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
პანდიე

**პანდიე** () — ბერძნულ მითოლოგიაში ზევსისა და სელენეს ასული, ერსისსა და ნიმეას და. 

მის სახელს ატარებს პლანეტა იუპიტერის თანამგზავრი პანდია.

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
ერსა (თანამგზავრი)

**ერსა** (), **იუპიტერ LXXI**, *S/2018 J 1* — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი. შედის იუპიტერის ჰიმალიის ჯგუფში. იგი პროგრადულად მოძრავი არარეგულარული თანამგზავრია.

## აღმოჩენა
ერსა აღმოაჩინა სკოტ შეპარდმა 2018 წლის 11 მაისს, ჩილეს სერო-ტოლოლოს ობსერვატორიაში, 4.0 მეტრიანი ტელესკოპის გამოყენებით. 2018 წლის 17 ივლისს აღმოჩენა გამოქვეყნდა ცხრა სხვა იუპიტერის თანამგზავრთან ერთად. დროებითი ნომერი S/2018 J 1 მიენიჭა მცირე პლანეტების ცენტრის მიერ, მას შემდეგ, რაც საკმარისად ხანგრძლივი დროის მანძილზე თანამგზავრის ორბიტის დასადასტურებლად შეგროვდა საკმარისი ინფორმაცია.. თანამგზავრი ასევე ნაპოვნი იქნა 2000 წლის 6 აგვისტოს ადრეულ დაკვირვებებში.

2018 წლის 25 სექტემბერს აღმოჩენა აღიარა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა და თანამგზავრმა მიიღო მუდმივი ნომერი იუპიტერი LXXI, მაგრამ უსახელო დარჩა. 2019 წლის თებერვალში აღმომჩენებმა Twitter-ზე დადეს სახელების ჩამონათვალი მათ მიერ აღმოჩენილი თანამგზავრების სახელებისთვის.

2019 წლის 20 აგვისტოს თანამგზავრს დაერქვა ზევსისა და სელენეს ასულის ნამის ქალღმერთის ერსას სახელი ბერძნული მითოლოგიიდან. ეს არის იუპიტერის მეორე თანამგზავრი, რომელიც მის სახელს ატარებს, მეორე კი ჰერსეა.

## ორბიტა
ერსა იუპიტერის გარშემო სრულ ბრუნვას აკეთებს საშუალოდ 11.483 მილიონი კმ მანძილზე 249 დღეში. მისი ორბიტის ექსცენტრიულობაა 0.094.

## ფიზიკური მახასიათებლები
ერსას დიამეტრი დაახლოებით 3 კმ-ია. ვარაუდობენ, რომ გარე თანამგზავრები ძირითადად შედგება სილიკატური ქანებისგან, ამიტომ მისი სიმკვრივე შეიძლება შეფასდეს 2.6 გ/სმ³-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ჰიმალიის ჯგუფის თანამგზავრები
სომხეთის პროვინციების სია ადამიანური განვითარების ინდექსით

მინი|300x300პქ|სომხეთის პროვინციების რუკა ადამიანური განვითარების ინდექსის მიხედვით 2017 წელს.ლეგენდა:
ამ ცხრილში მოცემულია სომხეთის პროვინციების (მარზების) სია ადამიანური განვითარების ინდექსის მიხედვით. ასევე ცხრილში მოცემულია სომხეთის დედაქალაქი ერევანი.

## სქოლიო 
კატეგორია:სომხეთის პროვინციები
კატეგორია:სომხეთის ეკონომიკა
კონსეპსიონ არენალი

**კონსეპსიონ არენალ პონტე** (დ. 31 იანვარი, 1820, ფეროლი ― გ. 4 თებერვალი, 1893, ვიგო) ― ესპანელი იურისტი, მოაზროვნე, ჟურნალისტი, პოეტი, გალისიურენოვანი მწერალი. ლიტერატურული რეალიზმის წარმომადგენელი და ესპანური ფემინიზმის პიონერი. დაიბადა ფეროლში (გალისია, ესპანეთი). თავი გამოიჩინა ლიტერატურაში და პირველი ქალი გახდა ესპანეთში, რომელიც უნივერსიტეტში ჩაირიცხა.

## ბიოგრაფია
კონსეპსიონ არენალის მამა, ანხელ დელ არენალ ი დე ლა კვესტა, ლიბერალი სამხედრო ოფიცერი იყო, რომელსაც მისი იდეოლოგიისა და ფერდინანდ VII-ის რეჟიმთან წინააღმდეგობის გამო ხშირად აპატიმრებდნენ. იგი ციხეში ყოფნისას ავად გახდა და 1829 წელს გარდაიცვალა, როცა კონსეპსიონი 9 წლის იყო. მოგვიანებით არმანიოში (კანტაბრია) გადავიდა დედამისთან, მარია კონსეპსიონ პონტე მანდია ტენრეიროსთან ერთად, ხოლო 1834 წელს მადრიდში გადავიდნენ, სადაც სკოლაში შევიდა. დედამისის სურვილის საპირისპიროდ, ის 1841 წელს ცენტრალური უნივერსიტეტის (ამჟამად მადრიდის კომპულტენსეს უნივერსიტეტი) იურიდიულ სკოლაში ჩაირიცხა და პირვეელი ქალი გახდა ესპანეთში, რომელიც უნივერსიტეტში სწავლობდა. უნივერსიტეტში სწავლისას მას მამაკაცების ფორმის ტარება ევალებოდა. ესწრებოდა პოლიტიკურ და ლიტერატურულ დებატებს, რაც იმ დროისთვის ქალებისთვის გაუგონარი რამ იყო.

## ხსოვნა
2015 წლის 31 იანვარს Google Doodle-მა კონსეპსიონ არენალის 195 წლისთავი აღნიშნა.

## ბიბლიოგრაფია
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Biographical page about Concepción Arenal
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1820
კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1893
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 თებერვალი
კატეგორია:ესპანელი ფემინისტი მწერლები
კატეგორია:ესპანელი ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ესპანელი ქალი მწერლები
კატეგორია:ესპანელი სუფრაჟისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ესპანელი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კლარა კამპოამორი

**კლარა კამპოამორ როდრიგესი** (; დ. 12 თებერვალი, 1888 ― გ. 30 აპრილი, 1972) ― ესპანელი პოლიტიკოსი, ადვოკატი და მწერალი. ესპანეთში ქალთა საარჩევნო უფლებებისთვის ერთ-ერთი მოწინავე მებრძოლი. მიიჩნევა ესპანური ფემინისტური მოძრაობის დედად

1931 წელს კამპოამორი დამფუძნებელ კრებაში აირჩიეს, თუმცა ქალებს ხმის მიცემის უფლება ჯერ კიდევ არ ჰქონდათ. მოგვიანებით მან საპარლამენტო ადგილი დაკარგა და მცირე ხნით მთავრობის მინისტრად მსახურობდა, ხოლო ესპანეთის სამოქალაქო ომის დაწყების შემდეგ ქვეყანა დატოვა. კამპოამორი შვეიცარიაში დაიღუპა. მოგვიანებით ის პოლოეს სასაფლაოზე დაკრძალეს, სან-სებასტიანში, ესპანეთში.

## ბიოგრაფია
კლარა კამპოამორ როდრიგესი 1888 წლის 12 თებერვალს მადრიდში, მუშათა კლასის ოჯახში დაიბადა. 13 წლის ასაკში მკერავად დაიწყო მუშაობა, თუმცა პარალელურად სწავლას აგრძელებდა და საბოლოოდ იურიდიულ სკოლაში ჩაბარება შეძლო. მუშაობდა რამდენიმე საჯარო თანამდებობაზე: თავდაპირველად სან-სებასტიანის საფოსტო განყოფილებაში, მოგვიანებით ბეჭდვის მასწავლებლად მადრიდში. და პოლიტიკურ საკითხებთან დაკავშირებით წერდა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1972
კატეგორია:ესპანელი ფემინისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ესპანელი ადვოკატები
კატეგორია:ესპანელი ქალი ადვოკატები
კატეგორია:ესპანელი სუფრაჟისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ესპანელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:XX საუკუნის ქალი ადვოკატები
ელის სტოუნ ბლეკველი

**ელის სტოუნ ბლეკველი** (; დ. 14 სექტემბერი, 1857 ― გ. 15 მარტი, 1950) ― ამერიკელი ფემინისტი, სუფრაჟისტი, ჟურნალისტი, რადიკალი სოციალისტი და ადამიანის უფლებების დამცველი.

## ადრეული წლები და განათლება
ბლეკველი აღმოსავლეთ ორეინჯში, ნიუ-ჯერსიში დაიბადა. მშობლები, ჰენრი ბრაუნი ბლეკველი და ლუსი სტოუნი, ქალთა საარჩევნო უფლებებისთვის მებრძოლები იყვნენ და ქალთა სუფრაჟიზმის ამერიკული ასოციაციის დაარსებაში მონაწილეობდნენ. იგი ელიზაბეთ ბლეკველის, სამედიცინო ხარისხის მქონე პირველი ამერიკელი ქალის ძმისშვილი იყო. დედამისმა სიუზენ ენტონი ქალთა უფლებების მოძრაობაში ჩართო და პირველი ქალი იყო, რომელმაც მასაჩუსეტსში კოლეჯის ხარისხი მიიღო, პირველი იყო, რომელმაც ქორწინების შემდეგ გვარი დაიტოვა და პირველი იყო.

ბლეკველი დორჩესტერში ჰარისის გრამატიკის სკოლაში სწავლობდა, ბოსტონში ― ჩონსის სკოლაში და ენდოვერში ― ებოტის აკადემიაში. სწავლობდა ბოსტონის უნივერსიტეტში, სადაც კლასის პრეზიდენტი იყო და 1881 წელს, 24 წლის ასაკში დაამთავრა. ის *Phi Beta Kappa-ის საზოგადოების* წევრი იყო.

## ნაშრომები
* ''Growing Up in Boston's Gilded Age: The Journal of Alice Stone Blackwell, 1872–1874*
* *Lucy Stone: Pioneer of Woman's Rights* (published 1930, reprinted 1971)
* *Some Spanish-American Poets* translated by Alice Stone Blackwell (გამოქვეყნდა 1929 წელს)
* *Armenian Poems* translated by Alice Stone Blackwell (პირველი ტომი, 1896; მეორე ტომი, 1917).
* *Songs of Russia* (1906)
* *Songs of Grief and Joy'' იდიშიდან ეზეკიელ ლევიტმა თარგმნა (1908)

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Alice Stone Blackwell—detailed biography, her translations of Armenian, Yiddish and Russian poetry.
* Papers in the Woman's Rights Collection, 1885–1950. Schlesinger Library, Radcliffe Institute, Harvard University.
* Papers, 1835–1960. Schlesinger Library, Radcliffe Institute, Harvard University.
* Carrie Chapman Catt Collection at the Library of Congress has volumes from the library of Alice Stone Blackwell.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1857
კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1950
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 მარტი
კატეგორია:ამერიკელი ქალი ჟურნალისტები
კატეგორია:ამერიკელი ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტები
კატეგორია:ბოსტონის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ამერიკელი სოციალ-ფემინისტები
კატეგორია:ებოტის აკადემიის კურსდამთავრებულები
ჰიმალია

**ჰიმალია** () — ნიმფა როდოსიდან ბერძნულ მითოლოგიაში. როცა ზევსმა სძლია ტიტანებს, ის სასიყვარულო ურთიერთობაში შევიდა ჰიმალიასთან, რომელმაც ზევს უშვა სამი ძე: სპარტეა, კრონია და კიტა. 

მის სახელს ატარებს პლანეტა იუპიტერის ერთ-ერთი თანამგზავრი ჰიმალია.

## სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ელენ ბლექბერნი

**ელენ ბლექბერნი** (; დ. 25 მაისი, 1842 ― გ. 11 იანვარი, 1903) ― ფემინისტი, მწერალი და ქალთა უფლებების დამცველი, განსაკუთრებით, დასაქმების კუთხით. ბლექბერნი რედაქტორობდა ჟურნალ ''Englishwoman's Review-ს*. დაწერა წიგნები ქალი მშრომელებისა და ბრიტანეთსა და ირლანდიაში ქალთა საარჩევნო მოძრაობის ისტორიის შესახებ, რომელიც ამ მიმართულებით „სტანდარტული ნაშრომი“ გახდა. იყო ქალთა საარჩევნო უფლების ეროვნული საზოგადოებისა და დასავლეთ ინგლისის საარჩევნო უფლების საზოგადოების მდივანი, აგრეთვე შრომის თავისუფლების დაცვის ლიგის თანადამფუძნებელი. ლონდონის პარლამენტის მოედანზე მილისენტ ფოუსეტის ქანდაკების კვარცხლბეკზე მისი სახელიცაა დატანილი.

## ადრეული წლები
ბლექბერნი დაიბადა ნაიტსტაუნში, კუნძულ ვალენშიაზე (კერის საგრაფო, ირლანდია), 1842 წლის 25 მაისს.  მისი ანდერძის მიხედვით, ახალგაზრდა ქალების მომზადებისთვის დაარსდა ფონდი.

2018 წელს პარლამენტის მოედანზე მილისენტ ფოუსეტის ქანდაკება გაიხსნა, რომლის კვარცხლბეკზე ელენ ბლექბერნის სახელი სხვა სუფრაჟისტი ქალების სახელებთან ერთადაა დატანილი.

## ნაშრომები
ბლექბერნის წიგნებს შორისაა:
* *A Handbook for Women Engaged in Social and Political Work*, 1881.
* *A Handy Book of Reference for Irishwomen,* 1888.
* *The Condition of Working Women and the Factory Acts*, რედაქტორი ჯესი ბუჩერეტთან ერთად, 1896.
* *Women under the Factory Acts*, ნორა ვინისთან ერთად, 1903.
* *Women's suffrage: a record of the women's suffrage movement in the British Isles, with biographical sketches of Miss Becker'', 1902.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1842
კატეგორია:გარდაცვლილი 1903
კატეგორია:ირლანდიელი ფემინისტები
კატეგორია:ინგლისელი ფემინისტები
კატეგორია:ინგლისელი აქტივისტები
კატეგორია:ინგლისელი ქალი აქტივისტები
კატეგორია:ბრიტანელი სუფრაჟისტები
აზერბაიჯანის რეგიონების სია ადამიანური განვითარების ინდექსის მიხედვით

ამ ცხრილში მოცემულია **აზერბაიჯანის რეგიონების** სია **ადამიანური განვითარების ინდექსის** მიხედვით. ასევე ცხრილში შეტანილია აზერბაიჯანის დედაქალაქი ბაქო და ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა.

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ეკონომიკა
ბაშკირეთის ურალის ნაკრძალი

**„ბაშკირეთის ურალი “** — კომპლექსური ბიოსფერული ნაკრძალი.  მდებარეობს ბაშკირეთის რესპუბლიკაში, სამხრეთ ურალის დასავლეთ მაკროს ფერდობზე. 2012 წლის 12 ივლისს ბაშკირეთის ურალის ბიონაკრძალი შევიდა იუნესკოს ბიოსფერული ნაკრძალების მსოფლიო ქსელში.    რუსეთში რიგით 41-ე ბიოლოგიურ ნაკრძალს წარმოადგენს. 

**„**ბაშკირეთის ურალის **“** შემადგენლობაში შედის: სახელმწიფო ნაკრძალი  **„** შულგან-ტაში  **“**, ეროვნული პარკი  **„** ბაშკირეთის ეროვნული პარკი**„“**, ბუნებრივი პარკი **„** მურადიმოვსკოეს ხეობა**“** ბუნებრივი ზოოლოგიური ნაკრძალი **„** ალტინ-სოლოკი**“** და ზოოლოგიური ნაკრძალი **„** ისკი“ მდებარეობს კუგარჩინსკის, მელეუზოვსკის, იშიმბაისკის, ბურზიანსკის და ზილაირსკის ოლქების ტერიტორიაზე, საერთო ფართობით დაახლოებით  346 ათასი ჰექტარს შეადგენს. ტერიტორია დაყოფილია სამ ნაწილად: ცენტრალური ზონა მოიცავს 48 ათას ჰექტარს, 13-14%; მის გარშემო მდებარე ბუფერული ზონა, რომელსაც უკავია 90 ათას ჰექტარზე მეტი ტერიტორია და გარდამავალი ან თანამშრომლობის ზონა —  207 ათასი ჰექტარი.

## ფლორა და ფაუნა 
ბიორეზერვის ტერიტორიაზე რეგისტრირებულია მცენარეთა  1800-ზე მეტი სახეობა, რომელთაგან 895 უმაღლესი სისხლძარღვოვანი მცენარეა, მათ შორის 34 ენდემური და 30 რელიქტია; ხავსისნაირნი —  237, ლიქენები — 302, სოკოები — 201, წყალმცენარეები და ციანობაქტერიები — 202 სახეობა. აქედან 56 სახეობა ბაშკირეთის წითელ წიგნშია შესული, რომელთაგან 12 სახეობა ასევე შეტანილია რუსეთის წითელ წიგნში.

ცხოვრობ 2150-ზე მეტი სახეობის ცხოველი, მათ შორის 1800 უხერხემლო, 31 თევზი, 9 ამფიბია, 9 ქვეწარმავალი, 237 ფრინველი, 71 ძუძუმწოვარი; 84 სახეობა ჩამოთვლილია ბაშკირეთის რესპუბლიკის წითელ წიგნში, 40 სახეობა რუსეთის ფედერაციის წითელ წიგნში და 177 სახეობა ევროპის წითელ ნუსხაში და ბერნის კონვენციაში. ბიორეზერვი შეიცავს ევროპული მნიშვნელობის ორ  საკვანძო ორნიტოლოგიურ ტერიტორიას —  ბელსკო-ნუგუშის შუალედს და მდინარე ურიუკს, სადაც იშვიათი ფრინველები ბუდობენ.

## ტურიზმი 
ცენტრალურ ზონაში აკრძალულია ნებისმიერი ეკონომიკური საქმიანობა. ბუფერულ ზონაში ნებადართულია ეკოტურიზმი, ნებადართულია ეკონომიკური საქმიანობა. გარდამავალი ან თანამშრომლობის ზონა იძლევა ბუნებრივი რესურსების მდგრადი მართვის, სასოფლო-სამეურნეო გამოყენების და ტურისტული ინფრასტრუქტურის (გზები, სასტუმროები) განვითარების საშუალებას.

## ლოგო 
2013 წლის 11 დეკემბერს, ბიოსფერული ნაკრძალის მართვის საკოორდინაციო საბჭოს სხდომაზე, „ბაშკირეთის ურალის “ ლოგო დაამტკიცა დიზაინერმა, ხალხური ხელოვნებისა და ხელნაკეთობების შემოქმედებითი ასოციაციის შპს "იუნონა" წევრმა ანასტასია ბოჩკარევამ. საერთო ჯამში, 2013 წლის 5 ნოემბერს ბაშკირეთის რესპუბლიკის ეკოლოგიის სამინისტროს მიერ გამოცხადებულ კონკურსში საუკეთესო ლოგოსთვის მონაწილეობა მიიღო 30 პირმა და კრეატიულმა გუნდმა.  

## მარალები 
2013 წელს ირმის პოპულაციის აღდგენა დაიწყო ოლენიის პარკის შემოგარენში, რომელიც მდებარეობს იშიმბეის რაიონში. პირველი პარტია — 28 ერთეული —  ფერმაში 2013 წელს შეიყვანეს. ცხოველები წარმატებით შეეგუნენ ბუნებრივ პირობებს და საკვებს. უკვე 2014 წლის ივნისში მიიღეს პირველი ნამატი —  8 ახალგაზრდა მარალი  .

## სქოლიო 
კატეგორია:ნაკრძალები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:რუსეთის ნაკრძალები
კატეგორია:ბაშკირეთის ღირსშესანიშნაობები
ასუსენა ვილიაფლორი

**ასუსენა ვილიაფლორი** (; დ. 7 აპრილი, 1924 ― გ. 10 დეკემბერი, 1977) ― არგენტინელი აქტივისტი და ადამიანის უფლებების დამცველი ორგანიზაციის, „პლასა-დე-მაიოს დედების“ ასოციაციის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, რომელიც არგენტინის ბინძური ომის დროს იძულებით გაუჩინარებულ ადამიანებს ეძებს.

## ადრეული წლები
ვილიაფლორი დაბალი კლასის ოჯახში, ფლორენტინო ვილიაფლორის, 21 წლის ბამბის ქარხნის მუშისა და 15 წლის ემა ნიცის ოჯახში დაიბადა. ვილიაფლორის ოჯახი მამის ხაზით, სამხედრო პერონიზმში იყო ჩართული.

16 წლის ასაკში ვილიაფლორმა მდივნად დაიწყო მუშაობა, სადაც პედრო დე ვინსენტის, მუშათა კავშირის დელეგატს შეხვდა. 1949 წელს ის და დე ვინსენტი დაქორწინდნენ და 4 შვილი შეეძინათ. ისინი ბუენოს-აირესის პროვინციაში, ვილია-დომინიკოში ცხოვრობდნენ.

## მემკვიდრეობა
ვილიაფლორის ბიოგრაფია ენრიკე აროსაგარაის ავტორობით, 1997 წელს გამოიცა.

## ლიტერატურა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Argentine Forensic Anthropology Team
* Remains of Mothers of Plaza de Mayo identified. Asheville Global Report, Archives, No. 339, 14–20 July 2005.
* *Otra víctima de los vuelos de la muerte* (in Spanish) *Clarín*, 4 December 2005.
* *Las cenizas de Azucena, junto a la Pirámide*; *La fundadora de las Madres* (in Spanish) *Página/12*, 9 December 2005.
* "US Declassified Documents: Argentine Junta Security Forces Killed, Disappeared Activists, Mothers and Nuns", The National Security Archive.
* Azucena Villaflor de Vicenti - Biographical comments and quotes by people who knew her (in Spanish), *Diario Mar de Ajo*.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:დაბადებული 7 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი
კატეგორია:არგენტინელი ადამიანის უფლებათა დაცვის აქტივისტები
მილორად დოდიკი

**მილორად დოდიკი** (დ. 12 მარტი, 1959) — ბოსნიელი სერბი პოლიტიკოსი. დამოუკიდებელი სოციალ-დემოკრატების კავშირის პრეზიდენტი 1996 წლიდან. ბოსნია და ჰერცეგოვინის პრეზიდიუმის სერბი წევრი 2018-2022 წლებში.  სხვადასხვა დროს სერბთა რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრი (1998-2001; 2006-2010) და პრეზიდენტი (2010-2018; 2022-დღემდე). ბოსნია და ჰერცეგოვინის პრეზიდიუმის თავმჯდომარე 2018-2019 და 2020-2021 წლებში.

გარდა იმისა რომ დოდიკი სრებრენიცის ხოცვა-ჟლეტას „ფაბრიკაციულ მითს“ უწოდებს, იგი უარყოფს ბოსნიელთა გენოციდს და მისი ქების ობიექტებად იქცნენ ისეთი ადამიანები, როგორებიც არიან ომის დამნაშავეები რატკო მლადიჩი და რადოვან კარაჯიჩი.

## ადრეული ცხოვრება და განათლება
დოდიკი ბანია-ლუკაში, ბოგოლიუბ და მირა დოდიკების ოჯახში დაიბადა. ცხოვრობდა ლაკტაში, სადაც დადიოდა სკოლაში და თამაშობდა კალათბურთს ქალაქის ადგილობრივ გუნდში, რომელიც იუგოსლვიის სამოყვარული ლიგაში გამოდიოდა. 1978 წელს დაამთავრა ბანია-ლუკას აგროკულტურის უმაღლესი სკოლა, საიდანაც სწავლა ბელგრადის უნივერსიტეტის პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტეზე განაგრძო, რომელიც 1983 წელს დაამთავრა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური ბიოგრაფია 

## სქოლიო
კატეგორია:სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პოლ-ანრი სანდაოგო დამიბა

**პოლ-ანრი სანდაოგო დამიბა** (, დ. 2 იანვარი, 1981, უაგადუგუ, ზემო ვოლტა) — სამხედრო და პოლიტიკური ფიგურა ბურკინა-ფასოში, რომელმაც ქვეყანაში მოაწყო სამხედრო გადატრიალება 2022 წლის იანვარში  .

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1981 წლის 2 იანვარს ბურკინა-ფასოს დედაქალაქ უაგადუგუში, სწავლობდა პარიზის სამხედრო სკოლაში და მიღებული აქვს ბურკინა-ფასოს შეიარაღებულ ძალების პოდპოლკოვნიკის წოდება.

ასევე აქვს კრიმინოლოგიაში პარიზის ეროვნული ხელოვნების კონსერვატორიის მაგისტის ხარისხი(CHAN) და სერთიფიცირებულია, როგორც თავდაცვის ექსპერტი მენეჯმენტსა და სტრატეგიაში.

2003 წლიდან 2011 წლამდე, პრეზიდენტ ბლეზ კომპაორეს დროს, მსახურობდა პრეზიდენტის დაცვის პოლკში. შემდეგ ის წლების განმავლობაში მსახურობდა საარტილერიო დანაყოფების მეთაურად ქალაქებში დორი და ჰუაჰიგუია. 2015 წლის სექტემბერში, გადატრიალების მცდელობის შემდეგ, მან გარკვეული დროით დატოვა ბურკინა-ფასო. 2019 წელს იყო 2015 წლის გადატრიალების ორგანიზატორების სასამართლო პროცესის ერთ-ერთი მოწმე.

2019-2021 წლებში მონაწილეობდა ტერორისტების წინააღმდეგ საბრძოლო ოპერაციებში, როგორც ბურკინა-ფასოს არმიის ქვედანაყოფის მეთაური, ხოლო 2021 წლის დეკემბერში — ანტიტერორისტული ოპერაციის მეთაური ქვეყნის აღმოსავლეთში. 2021 წელს ის გახდა წიგნის ავტორი, სადაც  გადმოსცა თავისი შეხედულებები ბურკინა-ფასოში  ისლამისტების წინააღმდეგ ბრძოლის მოსალოდნელი საფრთხეების შესახებ.

2021 წლის 3 დეკემბერს დაინიშნა მესამე სამხედრო რეგიონის მეთაურად, რომელიც მოიცავს ქალაქებს უაგადუგუს, მანგას, კუდუგუს და ფადა ნ’გურმას.ასევე გავრცელდა ინფორმაცია პარლამენტის დაშლის, კონსტიტუციის შეჩერებისა და სახელმწიფო საზღვრების შემდგომი  ჩაკეტვის გაფრთხილების შესახებ.2022 წლის 31 იანვარს სამხედროებმა ოფიციალურად გამოაცხადეს დამიბა ქვეყნის პრეზიდენტად, ამავდროულად გამოაცხადეს რესპუბლიკური კონსტიტუციის აღდგენის შესახებ.

2022 წლის 2 მარტს ხელახლა დადო ფიცი გარდამავალი პრეზიდენტის სტატუსით, მას შემდეგ, რაც შეიმუშავა საგზაო რუკა,რომლის თანახმადაც ძალაუფლებას გადასცემდა 36 თვეში არჩეულ პრეზიდენტს. 6 მარტს მან დანიშნა მთავრობა ალბერტ უედრაოგოს მეთაურობით. ხოლო თავად დამიბა კი ტოგოში გაიქცა.

## სქოლიო
კატეგორია:ბურკინა-ფასოელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ბურკინა-ფასოს პრეზიდენტები
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
სვეტლანა კალანდარიშვილი

**სვეტლანა კალანდარიშვილი** (ქალიშვილობის გვარი ივანოვა, დ. 10 დეკემბერი, 1937, ბათუმი) — ქართველი მოჭადრაკე და ინჟინერი, ოსტატობის კანდიდატი, თბილისის ჩემპიონი (1967 წელი), საქართველოს ჩემპიონი (1971 წელი). 

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:დაბადებული 10 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
მარიანა ჰაინიში

**მარიანა ჰაინიში** (; დაბადების სახელი და გვარია **მარიანა პერგერი**; დ. 25 მარტი, 1839 ― გ. 5 მაისი, 1936) ― ავსტრიის ქალთა მოძრაობის დამფუძნებელი და ლიდერი. ავსტრიის მეორე პრეზიდენტის, მიხაელ ჰაინიშის დედა.

## ბიოგრაფია
მარიანა პერგერი დაიბადა 1839 წელს ბადენში, ვენის მახლობლად, ავსტრიაში. დედამისმა მას კერძო მასწავლებლები დაუნიშნა. მამამისი, იოზეფ პერგერი, ჰირტენბერგში ქარხნებს ფლობდა.

1857 წელს მარიანა ინდუსტრიალისტ მიხაელ ჰაინიშზე დაქორწინდა, რომლისგანაც ორი შვილი შეეძინა (მიხაელი 1858 წელს და მარია ― 1860 წელს). რომელიც 1924 წლიდან აღინიშნება.

მარიანა ჰაინიში 1936 წლის 5 მაისს გარდაიცვალა.

## ნაშრომები
* *ქალთა განათლების შესახებ*, 1870
* *დედები*, 1913.

## რესურსები ინტერნეტში
* Marianne Hainisch (in German)
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1839
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1936
კატეგორია:ავსტრიელი ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტები
კატეგორია:ავსტრიელი ქალი აქტივისტები
კატეგორია:ავსტრიელი სუფრაჟისტები
ვიჟლა

[280პქ|მინი|ვიჟლას [ნაბული]]
**ვიჟლა** (), *უნგრული მოკლებეწვიანი მეძებარი* — მონადირე ძაღლის ჯიში. გამოყვანილია უნგრული და თურქული მდევრების, კურცჰაარის, პოინტერის და სხვა ჯიშების საფუძველზე. თანამედროვე იერი შეიძინა XX საუკუნის დასაწყისში. 1917 წლიდან აშენებენ წმინდა სისხლის ვიჟლებს. გავრცელებულია მრავალ ქვეყანაში. აქვს მაგარი და ჰარმონიული აგებულების სხეული. სიმაღლე მინდაოში 55–61 სმ, მასა 22–30 კგ. დაფარულია სხვადასხვა ელფერის წითური ბეწვით. იყენებენ ფრთოსნებზე სანადიროდ, დაჭრილი ნადირ-ფრინველის მოსაძებნად, აგრეთვე კომპანიონ ძაღლად.

მოკლებეწვიანი ვიჟლის და დრატჰაარის შეჯვარებით გამოყვანილია უხეშბეწვიანი ვიჟლა, რომელიც უფრო დიდი ზომისაა.

## სქოლიო 
კატეგორია:მეძებარი ძაღლები
კატეგორია:კომპანიონი ძაღლები
კატეგორია:უნგრული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ეკატერინე ფახიროვა

right|130px|thumb|ეკატერინე ფახირიდუ
**ეკატერინე ფახირიდუ** (, თავდაპირველად ატარებდა გვარს — ფახიროვა, დ. 10 აპრილი, 1964, ქუთაისი) — ბერძენი მოჭადრაკე, საერთაშორისო ოსტატი ქალთა შორის (1999 წელი), საქართველოს ჩემპიონი (1982 წელი), საბერძნეთის სამგზის ჩემპიონი (1995, 2003, 2005 წლებში). თავდაპირველად ცხოვრობდა საქართველოში, მოგვიანებით საცხოვრებლად გადავიდა საბერძნეთში. წარმოადგენდა საბერძნეთს მსოფლიო საჭადრაკო ოლიმპიადებსა და სხვა მნიშვნელოვან ტურნირებზე.  

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:დაბადებული 10 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:ბერძენი მოჭადრაკეები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
ციალა ქასოშვილი

**ციალა ქასოშვილი** (დ. 1 სექტემბერი, 1963, გორი) — ქართველი მოჭადრაკე, საერთაშორისო ოსტატი ქალთა შორის, საქართველოს სამგზის ჩემპიონი (1980, 1981 და 1988 წლებში). მონაწილეობდა საერთაშორისო ტურნირებში, დაიკავა პირველი ადგილი ნალენჩუკში გამართულ ტურნირზე. 

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
კატეგორია:გორში დაბადებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები