open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლეილა ძიგრაშვილი

**ლეილა ძიგრაშვილი** (დ. 4 ნოემბერი, 1926, თბილისი — გ. 14 სექტემბერი, 2021, იქვე) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1981).

## ბიოგრაფია
1947 წელს დაამთავრა საქართველოს შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი.

1947 წელს ჩაირიცხა სოხუმის დრამატული თეატრის ქართულ დასში. 1948-1966 წლებში თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართული თეატრის, ხოლო 1966-წლიდან შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრის მსახიობია. შესრულებული აქვს როლები მოზარდ მაყურებელთა ქართულ თეატრში: ტურანდოტი (ფ. შილერის „პრინცესა ტურანდოტი“), ჯუდიტ ანდერსონი (ბ. შოუს „ეშმაკის მოწაფე“) და სხვა. შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრში: სამძივარა (კ. გამსახურდიას „ხოგაის მინდია“), დედამთილი (ბ. ბრეხტის „კავკასიური ცარცის წრე“), ენონა (ჟ. რასინის „ფედრა“) და სხვა.

გადაღებულია მხატვრულ ფილმებში: „მოიტაცეს თამარ ქალი“ (თამრიკოს დედა), „ჩირიკი და ჩიკოტელა“ (შოშმანა), „ნატვრის ხე“, ვირთხა და სხვა. იყო მხატვრული კითხვის ოსტატი და სხვადასხვა წლებში სტუდია „ქართულ ფილმში“ მუშაობდა გამხმოვანებლად. მისი ხმით მეტყველებენ არიადნა შენგელაია ფილმში „შერეკილები“, მედეა ჯაფარიძე ფილმში „წარსული ზაფხული”, სოფიკო ჭიაურელი ფილმში „ჩვენი ეზო“.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1961 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
* 1981 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ლეილა ძიგრაშვილი — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1926
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
გიორგი კალატოზიშვილი

**გიორგი კალატოზიშვილი** (დ. 26 სექტემბერი, 1929, თბილისი — გ. 22 ივლისი, 1984) — ქართველი და საბჭოთა კინოოპერატორი, კინორეჟისორი, სცენარისტი და მსახიობი. საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1980).

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1929 წლის 26 სექტემბერს თბილისში, სსრკ სახალხო არტისტის მიხეილ კალატოზიშვილის ოჯახში. 1953 წელს დაამთავრა მოსკოვის საკავშირო სახელმწიფო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის (ВГИК) საოპერატორო ფაკულტეტი (ბორის ვოლჩეკის სახელოსნო). 1960 წლიდან იყო კინოოპერატორი, ხოლო 1969 წლიდან კინორეჟისორი კინოსტუდიებში „ქართული ფილმი“ და „ლენფილმი“.

## ფილმოგრაფია
### დამდგმელი რეჟისორი
*საცოლე
*ფილატელისტის სიკვდილი
*მე, გამომძიებელი
*ციმბირელი პაპა
*კავკასიური ამბავი
*კიკვიძე
*გმადლობთ რატილი
*სკაპენის ოინები
*კავკასიელი ტყვე
*არღანი

### სცენარის ავტორი
*კავკასიელი ტყვე
*კავკასიური ამბავი
*კიკვიძე
*ფილატელისტის სიკვდილი

### დამდგმელი ოპერატორი
*წარსული ზაფხული
*ამბავი ერთი ქალიშვილისა
*ჭიაკოკონა
*მე, ბებია, ილიკო და ილარიონი
*თეთრი ქარავანი
*მე ვხედავ მზეს
*მაცი ხვიტია
*ლონდრე
*არღანი
### მსახიობი
* „ხმა“ (ალექსანდრე ილიას ძე)

## ჯილდოები და აღიარება
* 1980 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* გიორგი კალატოზიშვილი — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები
კატეგორია:ქართველი კინოოპერატორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
ართვინის ციხე

**ართვინის ციხე** — ციხესიმაგრე თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. არის არქიტექტურული ძეგლი, ქალაქ ართვინის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, მდ. ჭოროხის მარცხენა ნაპირზე ამოზიდულ კლდოვან მთაზე. 

## ტოპონიმი 
ქართულ წყაროებში გვხვდება ტოპონიმი „ართვინი“ და „ართვანი“. ვახუშტიც ამ ქალაქს „ართვანის“ ფორმით იხსენიებს. ტოპონიმ „ართნვინში“ გამოიყოფა ძველი სპარსული სიტყვის არტა//ართა ძირი, რომელიც წარმოადგენს ღვთაების სახელს. 

## შეწავლის ისტორია 
ართვინის ციხის შესახებ ცნობები შემონახული აქვს ქართველ თუ უცხოელ მეცნიერებს, მოგზაურებს. 1878 წელს ჭოროხის ხეობა მოინახულა დ. ბაქრაძემ, რომელმაც მოკლე ანგარიში წარადგინა ამ მოგზაურობის შესახებ. ავტორი საუბრობს ართვინში დაცულ ქართული ხელნაწერების შესახებ, რომელთაგან ერთი რომელიც პარხლის მონასტერს ეკუთვნოდა 1241 წელს ყოფილა გადაწერილი.
მის შესახებ მოკლე ინფორმაციაა დაცული კ. მაჭავარიანის ნარკვევში: „ართვინი“ რომელიც გაზ. „ივერიამ“ გამოაქვეყნა. 

ართვინის და მისი სიძველეების შესახებ გ. ცქიტიშვილისა და დ. ქორიძის სტატიებია შესული „ქართულ საბჭოთა ენციკლოპედიაში“.

## ართვინის ციხის გარემო 
ართვინის ციხე მდ. ჭოროხის მარცხენა ნაპირზე მაღალ კლდეზეა ნაგები. ციხე სამ დონიანია. პირველ დონეზე კარიბჭე და მისი ეზოა, მეორე დონეზე ძირითადი ციხის ეზო, ხოლო ყველაზე მაღალი წერტილი მთავარ კოშკს უკავია. ციხის ფართობი 1326 მ² მოიცავს.

## ართვინის ციხე ოსმალთა ბატონობის დროს 
XVI საუკუნის 30-40-იანი წლებიდან დაიწყო ოსმალთა აქტიური თავდასხმები ჭოროხის, თორთუმისა და ოლთისისწყლის მიდამოებში. ძმათამკვლელი ომით დასუსტებულ სამცხე-საათაბაგოს უკვე არ შესწევდა ძალა წინ აღსდგომოდა მკვლელს. ოსმალები ეტაპობრივად ეუფლებოდნენ სამხრეთ-საქართველოს ციხესიმაგრეებს. ყველაზე მასშტაბური ლაშქრობა გამოდგა 1549 წლის შემოდგომის სამხედრო კამპანია, რომელშიც მონაწილეობა მიიღეს არზუმის, დიარბაქირის, სივასის და ყარამანიის ბეგლარბეგებმა. 

## ართვინის მხარე რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში 
1877-1878 წლების რუსეთ-თურქეთის ომი კავკასიაში რუსეთის იმპერიის მიერ ახალი ტერიტორიული შენაძენით დასრულდა. ართვინის მხარე ბათუმის ოლქში გაერთიანდა. 1878 წლის 20 სექტემბერს გადაწყდა ბათუმის ოლქში ორი ოკრუგი შექმნილიყო - ბათუმისა და ართვინის. ოლქს სათავეში სამხედრო გუბერნატორი ჩაუდგა.

## ართვინი საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შემადგენლობაში 
1920 წლის ივნისიდან ინგლისელების მიერ ბათუმის ოლქის გადმოცემის შემდეგ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამ აქტიურად დაიწყო მხარეში ადგილობრივი ხელისუფლების ჩამოყალიბება. შექმნილი სიტუაციიდან გამომდინარე ართვინის მცხოვრებთ საკმაოდ რთულ პირობებში უწევდათ არსებობა. 1970-1920 წლებში მოიშალა რუსეთის იმპერიის დროინდელი ინსტიტუტები. ამასთანავე, ართვინი, როგორც საზღვისპირა რეგიონი სხვა პრობლემების წინაშეც იდგა. 
1920 წლის ნოემბრის მიწურულს და დეკემბრის დასაწყისში ართვინს საგანგებო მისიით ეწვია ბათუმის ქალაქის მოურავი გიზო ანჯაფარიძე. იგი შეისწავლიდა ყველა საკითხს რომელიც ოლქს აწუხებდა. 1921 წლის თებერვალში ართვინი თურქებმა დაიკავეს და ეს ძირძველი ქართული ტერიტორია საქართველოს ჩამოშორდა.

## ლიტერატურა
* ტაო-კლარჯეთის ციხე-სიმაგრეები ტ. 2, თბ. 2020 ISBN 978-9941-9738-1-9

კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
ბოსელთას (შატბერდის) ციხე

**ბოსელთას (შატბერდის) ციხე** — ციხესიმაგრე თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. მდებარეობს ართვინის ვილაიეთის ართვინის ილჩეს განაპირა სოფელ ოქუმუშლარის სამხრეთ-დასავლეთით, არსიანის მაღალი მთებით გარშმორტყმულ ნაყოფიერ და ტყიან ხეობაში, რომელსაც ადგილობრივი მოსახლეობა უწოდებს შაბერთას. 

## შესწავლის ისტორია 
1879 წელს სამხრეთ საქართველოში ექსპედიციის დროს დიმიტრი ბაქრაძემ გამოთქვა მოსაზრება, რომ „შატბერდად უნდა იგულისხმებოდეს თვით ლოდის-ყანა, თუმცა ახლა, როგორც მე ადგილობრივ დავრწმუნდი, ეს სახელი დაკარგულია“. 

ვახტანგ ჯობაძე შატბერდის მდებარეობის დადგენას რთულ საკითხად მიიჩნევდა. ბოსელთას ციხის შედარებით სრული აღწერილობა ეკუთვნის ბათუმის უნივერსიტეტის საექსპედიციო ჯგუფის წევრს შოთა მამულაძეს. 
ბოსელთას ციხის შესახებ წერილობითი თუ ნივთიერი წყაროები მწირად არის შემორჩენილი. შატბერდის შესახებ პირველი ცნობა გვხვდება გიორგი მერჩულეს თხზულებაში.

## ისტორიული გეოგრაფია 
ციხემდე მისასვლელ მარშრუტებს დაწვრილებით აღწერს შოთა მამულაძე. იგი აღნიშნავს, რომ შარბიეთის ციხეც საიმედოდ კეტავდა და იცავდა არტანუჯისაკენ სამხრეთ დასავლეთიდან მომავალ გზებს. ივანე ჯავახიშვილი ვახუშტიზე დაყრდნობით ახასიათებდა კლარჯეთს ბუნებას, როგორც უაღრესად მთიანი, ტყიანი და მცირე ველოვანი.
შატბერდში არსებული ტიპიური კლარჯული ბუნებისგან განსხვავებული გარემო არის ერთ-ერთი არგუმენტი ბოსელთას იდენტიფიცირებისთვის შატბერდის მონასტერთან.

## ტოპონიმი 
ტოპონიმი ბოსელთა უნდა მიანიშნებდეს ხეობის ნაყოფიერებას, სასოფლო-სამეურნეო ფუნქციას. ნიკო მარი კლარჯეთში მოგზაურობის დღიურში ორგზის იხსენიებს ტოპონიმ ბოსელთას. ბოსელთას ძველი სახელწოდება „აგარა“ იყო. ხეობის ტოპონიმიკა (შაბერთა, ბოსელთა, აგარა) ადასტურებს აქ შატბერდის მონასტრის და მისი „მცველი ციხის“ არსებობას. 

## ციხის აღწერა 
ბოსელთას (შატბერდის) ციხე გაშნებულია ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთით წაგრძელების მაღალი კლდოვანი ქედის დასასრულ, ნახევარ პერიმეტრზე. ციხე მონასტრის ნანგრევებს დაჰყურებს ზემოდან. ბოსელთას ციხე გამორჩეულად დაცული და ძნელად მისადგომია, ვინაიდან სამი მხრიდან მიუვალია. აქვს ერთადერთი ძალზე ვიწრო, რთული რელიეფის მქონე მისადგომი კლდოვანი ქედის თხემზე გამავალი ბილიკის სახით. ციხის მთავარი კარიბჭიდან 10 მეტრში, ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთით არის დიდი ზომის ლოდი, რომელზეც ამოკვეთილია ორნაწილიანი წყალშმკრები თავისი რეზერვუარით. შოთა მამულაძე მას საწნახელად მიჩნევს. შატბერდის ციხის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ფრიგელში შემორჩენილია დიდი რეზერვუარი. სავარაუდოდ განკუთვნილი მარცვლეულის და სურსათის შესანახად. მეცნიერები მას მარნად მიიჩნევენ, რის საფუძველს ოქროსმაძიებელთა მიერ ნათხარ ფენაში აღმოჩენილი კერამიკის ნაშთები აძლევს. წყალშემკრებიდან 6 მ-ის მანძილზეა ციხესიმაგრის მთავარი კოშკი.

## ლიტერატურა
* ტაო-კლარჯეთის ციხე-სიმაგრეები ტ. 2, თბ. 2020 ISBN 978-9941-9738-1-9

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
ბორჩხას ციხე

**ბორჩხას ციხე** — ციხესიმაგრე თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე. მდებარეობს ისტორიული კლარჯეთის ჩრდილოეთ პროვინციის ლიგანისხევის უკიდურეს ჩრდილოეთ ნაწილში, მდ. ჭოროხის ქვემო წელის მარჯვენა სანაპიროზე, მდ. ჩხალისწყალთან შერთვის სიახლოვეს. 

## შესწავლის ისტორია 
ბორჩხის ხეობა, მისი მდებარეობიდან გამომდინარე არაერთი მოგზაურის თუ მკვლევარის ყურადღების არეალში მოექცა. ხეობის ტერიტორიაზე არსებულ სიძველეთა შესახებ მრავალი ექსცერპტული ცნობაა შემონახული, თუმცა ბორჩხას ხეობის სრული და კომპლექსური აღწერა-მიმოხილვა დღემდე არ გაკეთებულა. XIX ს-ში ამ ხეობაში იმოგზაურეს გიორგი ყაზბეგმა და დიმიტრი ბაქრაძემ. მათ ბორხჩას ხეობის ტოპონიმიკის, მოსახლეობის ყოფის შესახებ მრავალი საინტერესო ცნობა შემოგვინახეს. ეს ხეობა აღწერილი აქვთ აგრეთვე მოგზაურებს ევგენი ვეიდენბაუმსა და „დროების“ კორესპოდენტ ს. ბავრელს.

## ისტორიული გეოგრაფია 
მდ. ჭოროხის ქვემო წელი იყოფოდა 2 ქვეყანად: ბორჩხა და ართვინი. ბორჩხა ლიგანისხევის ჩრდილოეთი ცენტრია, ხოლო ართვინი სამხრეთი. ართვინი-ბორჩხას მონაკვეთში მდ. ჭოროხი საკმაოდ აქტიურად გამოიყენებოდა სანაოსნოდ და ტვირთის გადასატანად ყველა დროში. ვახუშტის თქმით ბორჩხას ხეობა მოსავლიანი და ხილითა და ვენახოთ მდიდარი ყოფილა, რაც განპირობებული იყო მთისა და ბარის სიახლოვით. 

1886 წლის საოჯახო სიების მონაცემებით ბორჩხაში ცხოვრობდა 64 კომლი, 342 ქართველი. 

## ტოპონიმი 
ბორჩხა ამ ტოპონიმის თურქიზებული ვერსიაა და ოსმალების პერიოდში შეერქვა. ავთენტური სახელდებაა ფორჩხა. ამგვარად უწოდებს ვახუშტი ბაგრატიონი. საქ-ოში კერძოდ იმერეთს რეგიონში გვხვდება ამ ადგილიდან წარმოშობის დამადასტურებელი გვარი - ფორჩხიძე. 

## ციხის აღწერა 
ბორჩხას ციხე ოვალური ფორმისაა, ოდნავ წაგრძელებული. თანამედროვე ქალაქ ბორჩხას ცენტრში, მდ. ჭოროხის მარცხენა სანაპიროზე, ბენზინგასამართი სადგურის უკან, მდებარეობს ამჟამად რესტავრირებული ძელი ციხის ნაშთები, რომელიც საშალო ზომის უხეშად დამუშავებული ქვით არის ნაგები. ამჟამად ციხეში 5 მეტრი სიგრძის აღმავალი შსასვლელი კიბეა მოწყობილი დაასავლეთს მხრიდან. 

## ლიტერატურა
* ტაო-კლარჯეთის ციხე-სიმაგრეები ტ. 2, თბ. 2020 ISBN 978-9941-9738-1-9

კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
შოვის ტრაგედია

**შოვის ტრაგედია** — სტიქიური უბედურება საქართველოში, ონის მუნიციპალიტეტში. 2023 წლის 3 აგვისტოს, 16:00 საათზე, კურორტ შოვის ტერიტორიაზე ჩამოწვა გლაციალური ღვარცოფი, რასაც მსხვერპლი მოჰყვა. ტრაგედიას 32 ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა. 29 აგვისტოს სტიქიური უბედურების ზონაში სამაშველო სამუშაოების შესრულების დროს დაიღუპა სამხედრო პირი. 

## მიზეზი 
საერთოდ, მდინარე ჭანჭახის აუზში მკაფიოდ არის გამოხატული ძველი მყინვარების მექანიკური მოქმედების ნაკვალევი. ეს მყინვარები მთავარი ქედიდან და კედელადან ჩამოდიოდნენ და მათი გავრცელების ქვედა ზღვარი კურორტ შოვის სიახლოვეს, სოფელ გლოლამდე აღწევდა, ზღვის დონიდან 1400 მ-ს. როგორც ცნობილია კურორტ შოვის მიდამოებში ბევრი ერატიკული ლოდია გაფანტული, რომელიც მხოლოდ მყინვარის მიერ შეიძლება იყოს ტრანსპორტირებული, ხოლო ერატიკული ლოდი პრეისტორიული მყინვარის მოძრაობის გზის ერთ-ერთი საუკეთესო მაჩვენებელია. 

2023 წლის 3 აგვისტოს, ბუბისწყლის ხეობაში ადგილი ჰქონდა სტიქიური გეოლოგიური და ჰიდრომეტეოროლოგიური მოვლენების (მყინვარის ინტენსიური დნობა, ნალექების მოსვლა წვიმის სახით, სათავეებში კლდეზვავის ჩამოშლა, მეწყრულ-ეროზიული პროცესები და ღვარცოფის გავლა) თანხვედრას, რამაც გამოიწვია ექსტრემალური ხასიათის ღვარცოფული ნაკადის ფორმირება.  

აღნიშნულ პროცესს ხელი შეუწყო ბოლო პერიოდში მომატებულმა ჰაერის ტემპერატურულმა ფონმა, კლიმატის ცვლილებით გამოწვეულმა მყინვარების ინტენსიურმა დნობამ და თანმდევმა ატმოსფერულმა ნალექებმა. დინამიკაში მოსული კლდეზვავური მასალა და მყინვარული მასის ნაწილი ხეობის ზედა ნაწილშივე ტრანსფორმირდა გლაციალურ ღვარცოფულ ნაკადად. კალაპოტში დიდი სიჩქარით გავლილმა ნაკადმა, ხეობის შუა და ქვედა ნაწილში, ორივე ბორტის გასწვრივ გამოიწვია ფერდობების ძირის გამორეცხვა და ე.წ. სანაპირო ტიპის მეწყრული სხეულების წარმოქმნა-გააქტიურება. 

აღსანიშნავია, რომ სხვადასხვა მასშტაბის ახალი მეწყრულ-ეროზიული კერები ჩამოყალიბდა ბუბისწყლის პრაქტიკულად ყველა შენაკადში. ამრიგად, ხეობის ზემო წელში ფორმირებულ მყარ ნაკადს, მდინარე ჭანჭახთან შეერთებამდე, დაემატა როგორც ბუბისწყლის კალაპოტის გასწვრივ ნაპირგარეცხვის შედეგად ჩამოშლილი მეწყრული მასები, ასევე შენაკადებიდან ტრანსპორტირებული ნაშალი მასალა.

## იხილეთ აგრეთვე
* ღვარცოფი
* ღვარცოფული ნაკადი
* გლაციალური ღვარცოფი

## რესურსები ინტერნეტში
*შოვში სტიქიას გადარჩენილი ბიჭი ზურგზე მოკიდებული ბავშვით

## სქოლიო
კატეგორია:ტრაგედიები საქართველოში
ნიკოლას ტულპი

**ნიკოლას ტულპი** 一 აღორძინების ეპოქის ნიდერლანდელი ექიმი და ქალაქ ამსტერდამის მერი. ტულპი ცნობილი გახდა, როგორც თავისი დროის გამორჩეული მორალური ხასიათის მქონდე მკურნალი და რემბრანდტის ცნობილი ნახატის, 一 *ექიმ ნიკოლას ტულპის ანატომიის გაკვეთილი* 一 მთავარი ფიგურა.

## ადრეული ცხოვრება 
მისი დაბადების სახელია კლას პიტერსონი. იგი დაიბადა მდიდარი ვაჭრის ოჯახში, რომელიც აქტიურად იყო ჩართული ამსტერდამის საგარეო-საშინაო საქმეებში. ტულპმა 1611-1614 წლებში შეისწავლა მედიცინა ლეიდენის უნივერსიტეტში. ამსტერდამში დაბრუნდები შემდეგ, მან განთქმული ექიმის რეპუტაცია მოირგო. მალევე, ის ცვლის საკუთარი საგვარეულოს გერბს და მასზე ტიტას გამოსახავს, რის პარალელურადაც სახელს კლასიდან ნიკოლასზე იცვლის. იგი ჩაერთო ქალაქის პოლიტიკურ ყოფა-ცხოვრებაშიც 一 თავიდან ის ქალაქის ხაზინდარი, ხოლო 1622 წელს უკვე ქალაქის მაგისტრატად იქცა.

## ექიმის კარიერა 
[მარცხნივ|მინი|305x305პქ|*"ექიმ ნიკოლას ტულპის ანატომიის გაკვეთილი"* 一 [რემბრანდტი]]
ტულპუს სამედიცინო კარიერა ამსტერდამის აყვავების ხანას დაემთხვა. როდესაც ამსტერდამის მოსახლეობა 1580 წელს 30 000-დან 1650 წელს 210 000-მდე გაიზარდა, საკუთარმა კარიერამ, როგორც ექიმსა და პოლიტიკოსს, ის გავლენიან ადამიანად აქცია. საქალაქო საბჭოში მისი კავშირების წყალობით, 1628 წელს ტულპი დაინიშნა ანატომიის პრეელექტორად ამსტერდამის ქირურგთა გილდიაში. მისი მეუღლე იმავე წელს გარდაიცვალა და ხუთი მცირეწლოვანი ბავშვის აღზრდა თავად ითავა. 1680 წელს მან ხელმეორედ იქორწინა, საიდანაც კიდევ სამი შვილი შეეძინა.

სწორედ ტულპმა მოაწერა ხელი პირველმა ჰოლანდიელ ემიგრანტთა ვარგისიანობის ანგარიშებს კუნძულ მანჰეტენზე. მისი ხელმოწერა აღმოაჩინეს ჰოლანდიური დასახლების არქივში, რომელიც 1980-იან წლებში, ნიუ-იორკში აღმოაჩინეს.

ტულპი პასუხისმგებელი იყო სააფთიაქო სამუშაოების წარმართვაზე. მისი დახმარებით, ამსტერდამელ ექიმებს ჰქონდათ წვდომა დიდი რაოდენობით აღმოსავლურ მედიკამენტებზე. 1635 წლისთვის, ქალაქში მოხვეული ჭირის გამო, წამლებისა და მკურნალობის თანხებმა საგრძნობლად იმატა, შედეგად ტულპმა, საკუთარ კოლეგებთან ერთად, გადაწყვიტა დაეწერა პირველი „ფარმაცევტული კრებული“, ე.წ. *„ფარმაკოპია“*.

## იხილეთ აგრეთვე 
*რემბრანდტი

## ბიბლიოგრაფია 
* Amstelredamensis Observationes Medicae, Nicolai Tulpii, Amsterdam Elzevier, 1641
* Geneeskundige Waarneemingen van Nikolaas Tulp, Oud Burgermeester der Stad Amsterdam. *Naar den zelfden Druk uit het Latyn vertaalt. Hier is bygevoegt de Lykoratie van den zeer vermaarden Heer Ludovicus Wolzogen.*, By Jurriaan Wijshoff. 1740 (later exposed to be somewhat of a fraud, this book not only translated, but also embellished the Tulp Latin version with fantastic Amsterdam *urban legend* stories dating from after Tulp's death)
* Exercitatio Anatomica de Motu Cordis et Sanguinis in Animalibus, by William Harvey

## სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდელი მედიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1593
კატეგორია:დაბადებული 9 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1674
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 სექტემბერი
ჩხალთაძიხი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ჩხალთაძიხი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ჩხალთაძიხი — მთა აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, რუსეთის ფედერაციის საზღვარზე;
* ჩხალთაძიხის უღელტეხილი — უღელტეხილი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, რუსეთის ფედერაციის საზღვარზე.
ოუს მთები

**ოუს მთები** () — ქედი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სიგრძე დაახლოებით 500 კმ, სიგანე დაახლოებით 35 კმ. მაქსიმალური სიმაღლე 2038 მ (ვულკანი ივატე).

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის ქედები
მიხეილ კაკაბაძე

**მიხეილ კაკაბაძე** (დ. 16 სექტემბერი, 1921 — გ. 18 მაისი, 1983) — ქართველი მწერალი და სპორტული ჟურნალისტი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1921 წლის 16 სექტემბერს. 1953 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

1945 წლიდან მუშაობდა პრესაში. იყო გაზეთ „მოლოდოი სტალინელის“ განყოფილების გამგე, „ზარია ვოსტოკას“ რედაქტორის მოადგილე. 1949–1952 და 1964–1976 წლებში იყო გაზეთ „ლელოს“ მთავარი რედაქტორი. მისი ინიციატივით გაზეთს შეეცვალა ძველი სახელწოდება „ფიზკულტურელი“ და დაერქვა „ლელო“.

1953–1955 წლებში იყო გაზეთ „ახალგაზრდა კომუნისტის“ რედაქტორი, ხოლო 1961–1964 წლებში - თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალისტიკის კათედრის დოცენტი. ავტორია წიგნებისა: „თეთრი და მწვანე“ (ოლიმპიურ თამაშებზე, 1970), „მეხიკო, მეხიკო“ (1972) და სხვა. გამოცემული აქვს მრავალი საფეხბურთო ცნობარი, თარგმნა იური ტრიფონოვის რომანი „სტუდენტები“. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ბიბლიოგრაფია
* ტოტალური ფეხბურთის ზეიმი: X მსოფლიო ჩემპიონატი
* მეხიკო, მეხიკო: ნარკვევი ფეხბურთში მექსიკის IX მსოფლიო ჩემპიონატის შესახებ
* თეთრი და მწვანე: საბჭოთა სპორტსმენები საზღვარგარეთ

## ლიტერატურა
*თბილისი – ენციკლოპედია. – თბილისი, 2002 – გვ.578.
*საქართველო – ენციკლოპედია: ტომი IV. – თბილისი, 2018. – გვ. 473.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქართველი სპორტული ჟურნალისტები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
უდანაშაულოთა ხოცვა (ბრეიგელი)

**უდანაშაულოთა ხოცვა** () 一 რენესანსის ეპოქის ნიდერლანდელი ფერმწერის, პიტერ ბრეიგელ უფროსისა და მისი ვაჟის, პიტერ ბრეიგელ უმცროსის ერთობლივი, ზეთით შესრულებული ნამუშევარი. ნაწარმოები ინსპირირებულია ახალი აღთქმის ერთ-ერთი საწყისი სიუჟეტით - მათეს სახარების თანახმად, იუდეის მეფემ, ჰეროდე დიდმა გასცა განკარგულება, ამოეხოცათ ყველა ორ წელზე მცირე ასაკის მქონე ბავშვი ბეთლემში. 

ნახატი ასახავს ზამთარში, ერთ-ერთ დასახლებაში შესულ კავალერისტთა ბრიგადას, რომელთაც უდანაშაულოთა დახოცვა განუზრახავთ, თუმცა, მისი ინსპირაციის წყაროსგან განსხვავებით, ის პირდაპირაა ასახული ნიდერლანდების რევოლუციის ფონზე, ე.წ. ოთხმოცწლიანი ომის შემდეგ, რითაც ალუზია კეთდება XVI საუკუნეში, ერთ-ერთ თავდასხმაზე, რომელიც განხორციელდა ესპანელ და გერმანელ კავალერისტთა მიერ რიგით ფლანდრიულ სოფელზე.

ნახატი, ამჟამად, ბრიტანეთის სამეფო კოლექციას ეკუთვნის. 

## იხილეთ აგრეთვე 
პიტერ ბრეიგელი (უფროსი)
## რესურსები ინტერნეტში 
*Shawe-Taylor, Desmond and Scott, Jennifer, *Bruegel to Rubens, Masters of Flemish Painting*, # 14, pp. 88–91, Royal Collection Publications, London, 2008,  
* *The Massacre of the Innocents* (after Pieter Bruegel the elder), National Trust, at Upton House
* *Massacre of the Innocents*, Royal Collection
* *Massacre of the Innocents* 1565
* "The Massacre of the Innocents", *The Great Picture Trail*, broadcast on BBC Two on 17 June 2011
* A winter landscape with the Massacre of the Innocents, Sotheby's, 7 December 2005
* A Flemish village in winter with the Massacre of the Innocents, Sotheby's, 8 July 2009
* A winter landscape with the Massacre of the Innocents, Christie's, 3 July 2012
*  Altarozzi, Giordano, *Elemente ale revoltei din Țările de Jos în opera lui Pieter Bruegel cel Bătrân: Uciderea pruncilor*, Interferențe culturale în Sibiul secolelor XVIII-XX, pp. 13–22, Sibiu, 2014, 
* *Massacre of the Innocents*, different composition by Pieter Brueghel the Younger, Royal Museums of Fine Arts of Belgium

## სქოლიო 
კატეგორია:პიტერ ბრეიგელ უფროსის ნახატები
კატეგორია:XVI საუკუნის ნამუშევრები
საბა საზონოვი

**საბა საზონოვი** (დ. 1 თებერვალი, 2002) — ქართველი ფეხბურთელი. „ემპოლისა“ და საქართველოს ეროვნული ნაკრების მცველი.

## საკლუბო კარიერა
2018–19 წლებში „ზენიტის“ აკადემიაში თამაშობდა. 

საზონოვის დებიუტი რუსეთის პრემიერ ლიგაში 2021 წლის 16 მაისს „ტამბოვის“ წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში შედგა, სადაც მოედანზე 76-ე წუთზე გამოჩნდა და მაგომედ ოზდოევი შეცვალა.

2021 წლის 9 ივლისს საზონოვმა მოსკოვის „დინამოსთან“ სამწლიანი კონტრაქტი გააფორმა. თავდაპირველად, ის „დინამო 2-ში“ თამაშობდა, მაგრამ გუნდის ყოფილმა მწვრთნელმა სანდრო შვარცმა ძირითად შემადგენლობას შეაჩვია, დებიუტი კი 2021 წლის ოქტომბერში ჰქონდა. სლავიშა იოკანოვიჩის პერიოდში კი საბა „დინამოს“ საკვანძო მოთამაშე გახდა.

2021 წლის აგვისტოდან თამაშობს „ტორინოში“. მას შემდეგ იტალიურ კლუბში საბა საზონოვმა 12 მატჩი ჩაატარა, ხოლო ძირითად შემადგენლობაში ორჯერ მოხვდა.

საბა საზონოვი საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციამ GFF Awards 2023-ის საზეიმო დაჯილდოებაზე წლის საუკეთესო ახალგაზრდა ფეხბურთელად დაასახელა.

საქართველოს ეროვნული ნაკრებისა და 21-წლამდელთა გუნდის ფეხბურთელისთვის 2023 წელი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო. საბა საზონოვმა საქართველოს მოქალაქეობა 2022 წელს მიიღო, 2023 წელს კი ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატის ერთ-ერთი გამორჩეული მოთამაშე უეფა-მ და Sofascore-მა ტურნირის სიმბოლურ ნაკრებში შეიყვანა.

## საკლუბო სტატისტიკა
## ჯილდოები
* ღირსების ორდენი: 2024

## რესურსები ინტერნეტში
* საბა საზონოვი — უეფა-ს ოფიციალურ საიტზე
* საბა საზონოვი — საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 2002
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ზენიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:მოსკოვის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:რუსეთის პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:ტორინოს ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დემოკრატიზაცია

**დემოკრატიზაცია** — დემოკრატიული გარდასვლა უფრო დემოკრატიულ პოლიტიკურ რეჟიმზე, რაც მოიცავს დემოკრატიული მიმართულებით მოძრავ არსებით პოლიტიკურ ცვლილებებს. 

დემოკრატიზაციის პროცესზე შეიძლება გავლენა იქონიოს არაერთმა ფაქტორმა, მათ შორის ეკონომიკურმა განვითარებამ, ისტორიულმა მემკვიდრეობამ, სამოქალაქო საზოგადოებამ თუ საერთაშორისო პროცესებმა. დემოკრატიზაციის საპირისპირო პროცესი ცნობილია როგორც დემოკრატიული უკუსვლა ან ავტოკრატიზაცია.

## სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური ტერმინები
კატეგორია:დემოკრატიზაცია
ტოტალიტარული დემოკრატია

**ტოტალიტარული დემოკრატია** — ტერმინი, რომელიც ფართოდ გავრცელდა ებრაელი ისტორიკოსის იაკობ ლეიბ ტალმონის დამსახურებით. აღნიშნავს მმართველობის სისტემას, რომელშიც კანონიერად არჩეული წარმომადგენლები ინარჩუნებენ ეროვნული სახელმწიფოს მთლიანობას, რომლის მოქალაქეებიც, მიუხედავად იმისა, რომ მინიჭებული აქვთ ხმის მიცემის უფლება, მცირედით ან საერთოდ არ მონაწილეობენ გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში. ეს ფრაზა მანამდე გამოყენებული იქნა ბერტრან დე ჟუვენელის  და ედუარტ ჰარეტ კარის  მიერ. შემდგომში ფრაზა გამოიყენეს ფრედერიკ უილიამ ენგდალმა და შელდონ უოლინმა. 

## სქოლიო
კატეგორია:ავტორიტარიზმი
კატეგორია:ტოტალიტარიზმი
კატეგორია:ისტორიოგრაფია
კატეგორია:ისტორიის ფილოსოფია
ლიანა კიკალიშვილი

**ლიანა კიკალიშვილი** (დ. 7 აგვისტო, 1951, მარტვილი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, პედაგოგი, ექიმი-პათოლოგ-ანატომი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1999), პროფესორი (2002). 

## ბიოგრაფია
1974 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ტოპოგრაფიული ანატომიისა და ოპერაციული ქირურგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, სამეცნიერო ნაშრომების ავტორი. კვლევის თემა: ღვიძლის სისხლის მიმოქცევიდან დროებითი გამოთიშვის გავლენა ორგანიზმზე ნორმოთერმიის, ნაღვლის შეგუბების, ჰიპოთერმიისა და პრეპარატ „პლაფერონ ლბ“-ით მკურნალობის პირობებში.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „მორფოლოგიური ცვლილებები ჰეპატოციტებში ღვიძლის სისხლმომარაგებიდან დროებითი გამოთიშვის პირობებში“, დაიცვა 1988 წელს.

## ჯილდოები
* 2000 — ღირსების მედალი

## ბიბლიოგრაფია
* თავისა და კისრის ტოპოგრაფიული ანატომია და ოპერაციული ქირურგია: სახელმძღვანელო, თბილისი, პოლიგრაფი, 2006, გვ. 339

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 152
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 5 / შემდგ.: თამაზ ყიფიანი (რედ.), თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი, თბ., 2003, გვ. 78
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე. თბ., 2012, გვ. 339

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:დაბადებული 7 აგვისტო
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ანატომები
სამხედრო დიქტატურა

**სამხედრო დიქტატურა** — დიქტატურის ფორმა, რომელშიც ძალაუფლებას აკონტროლებს ერთი ან მეტი სამხედრო ოფიცერი, რომელიც მოქმედებს სამხედროების სახელით. ამ სახის მმართველობა ყველაზე ხშირად ყალიბდება სამხედრო გადატრიალებით ან სამხედროების გაძლიერებით სახალხო აჯანყების გზით, საშინაო არეულობის ან არასტაბილური ვითარების დროს. სამხედროები ძალაუფლებას ესწრაფვიან „წესრიგის აღსადგენად“ ან „კორუფციასთან საბრძოლველად“, მაგრამ მათ შეიძლება ჰქონდეთ პირადი მოტივები, როგორიც იქნება დაფინანსების ზრდა ან სამხედროებზე სამოქალაქო კონტროლის შემცირება.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 

კატეგორია:კონსტიტუციური სახელმწიფოს ტიპი
კატეგორია:სამხედრო სოციოლოგია
გიორგი მოისწრაფიშვილი

**გიორი მოისწრაფიშვილი** (დ. 29 სექტემბერი, 2001) — ქართველი ფეხბურთელი. თბილისის „დინამოსა“ და საქართველოს ახალგაზრდული ნაკრებების შემტევი ნახევარმცველი.

## საკლუბო კარიერა
მოისწრაფიშვილის დებიუტი „თელავის“ რიგებში 2020 წელს თბილისის „ლოკომოტივის“ წინააღმდეგ შედგა, სადაც შეხვედრაში 69-ე წუთზე ჩაერთო. მატჩი ფრედ, 1–1 დასრულდა.

„თელავის“ რიგებში ჩატარებულ 12 შეხვედრაში მოისწრაფიშვილმა ერთი გოლის გატანა მოახერხა, 2020 წლის ნოემბერში მან საჩხერის „ჩიხურასთან“ მოგებულ მატჩში გაიტანა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 2001
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:თელავის ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალიანსი (ოფისი)

**ალიანსი** () ― ამერიკული კომედიური ტელესერიალის, ოფისის, I სეზონის მეოთხე ეპიზოდი. ეპიზოდის პრემიერა აშშ-ში 2005 წლის 12 აპრილს გაიმართა NBC-ის ეთერში. ეპიზოდის სცენარის ავტორია მაიკლ შური, ხოლო რეჟისორია ბრაიან გორდონი.

ეპიზოდში კადრების შემცირების შესახებ ჭორების ზრდასთან ერთად ოფისის წევრებს შორის პარანოია იწყება. დუაით შრუტი (რეინ უილსონი) ჯიმ ჰელპერტთან (ჯონ კრასინსკი) ერთად სხვა თანამშრომლების წინააღმდეგ ისეთივე ალიანსს ქმნის, როგორც შოუ*გადარჩენილშია*. მოგვიანებით ალიანსს პემ ბიზლი (ჯენა ფიშერი) ემატება. ამასობაში, მაიკლ სკოტი (სტივ ქარელი) თანამშრომლებს შორის მორალის ასამაღლებლად დაბადების დღის წვეულებას აწყობს მერედით პალმერისთვის (ქეით ფლენერი), მიუხედავად იმისა, რომ მერედითს დაბადების დღე მომდევნო თვეში აქვს. მაიკლი მთელი შემართებით ცდილობს დაბადების დღის მისალოცი ბარათისთვის საუკეთესო ხუმრობის მოფიქრებას, მაგრამ საბოლოოდ, მისი ხუმრობები მთელ წვეულებას აშხამებს. 

„ალიანსი“ პოპულარული რეალითი შოუთი (*გადარჩენილი*) იყო შთაგონებული. თავდაპირველად ეპიზოდის ხანგრძლივობა 37 წუთი იყო და პროდიუსერებმა ორნაწილიანი ეპიზოდის შექმნა გადაწყვიტეს: ერთი ალიანსზე იქნებოდა ფოკუსირებული, მეორე კი მერედითის დაბადების დღის წვეულებაზე, მაგრამ საბოლოოდ ერთ ეპიზოდზე შეჯერდნენ. „ალიანსი“ დაახლოებით 5.4-მა მილიონმა მაყურებელმა ნახა. ეპიზოდმა კრიტიკოსების დადებითი შეფასება დაიმსახურა. 

## რესურსები ინტერნეტში
*"The Alliance" at NBC.com
*

## სქოლიო
კატეგორია:ოფისის ეპიზოდები (ამერიკული, I სეზონი)
კალათბურთი (ოფისი)

**კალათბურთი** () ― ამერიკული კომედიური ტელესერიალის, ოფისის, I სეზონის მეხუთე და ბოლოსწინა ეპიზოდი. ეპიზოდის პრემიერა აშშ-ში 2005 წლის 19 აპრილს გაიმართა NBC-ის ეთერში. ეპიზოდის სცენარის ავტორი და რეჟისორია გრეგ დენიელსი. ეპიზოდში პირველად გამოჩნდა კომიკოსი პატრიკ ო'ნილი.

ეპიზოდში მაიკლ სკოტი და ოფისის თანამშრომლები საწყობის თანამშრომლებს კალათბურში ეჯიბრებიან. რასისტული და სექსისტური სტერეოტიპების ქონის გამო გუნდში სათამაშოდ მაიკლი ნიჭიერი თანამშრომლების მაგივრად კალათბურთში ნაკლებად გაწაფულ თანამშრომლებს ირჩევს. წაგებული გუნდის წევრებმა შაბათსაც უნდა იმუშაონ. მაიკლი „განზრახ უხეში პერსონალური დარღვევის“ გამო თამაშს წყვეტს და მის გუნდს გამარჯვებულად აცხადებს. საწყობის თანამშრომლები ამას უსამართლოდ თვლიან და მაიკლს წნეხის ქვეშ ამყოფებენ. სკოტი საწყობთან დათმობაზე მიდის, მაგრამ მოგვიანებით ოფისის თანამშრომლებსაც ათავისუფლებს შაბათს მუშაობისგან.

ოფისის მსახიობები ორი დღის განმავლობაში თამაშობდნენ კალათბურთის მატჩებს, რის შემდეგაც ერთი უწყვეტი მატჩის კადრები შეირჩა. „კალათბურთი“ დაახლოებით ხუთმა მილიონმა მაყურებელმა ნახა. ეპიზოდი კრიტიკოსებმა დადებითად შეაფასეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*"Basketball" at NBC.com
*

## სქოლიო
კატეგორია:ოფისის ეპიზოდები (ამერიკული, I სეზონი)
სექსუალური გოგო (ოფისი)

**სექსუალური გოგო** () ― ამერიკული კომედიური ტელესერიალის, ოფისის, I სეზონის მეექვსე და ბოლო ეპიზოდი. ეპიზოდის პრემიერა აშშ-ში 2005 წლის 26 აპრილს გაიმართა NBC-ის ეთერში. ეპიზოდის სცენარის ავტორია მინდი კალინგი, რომელიც ტელესერიალში kკელი კაპურის როლს ასრულებს. ეპიზოდის რეჟისორია ემი ჰეკერლინგი.

ეპიზოდში მაიკლ სკოტი (სტივ კარელი) მიმზიდველ გამყიდველს (ემი ადამსი), რომელსაც ოფისის თითქმის ყველა მამაკაცი თანამშრომელი ადგამს თვალს, ოფისში ხელჩანთების გაყიდვის ნებას რთავს. ამასობაში, პემ ბიზლი (ჯენა ფიშერი) და ჯიმ ჰელპერტი (ჯონ კრასინსკი) სიტუაციას დუაითთან (რაინ უილსონი) გასახუმრებლად იყენებენ. 

„სექსუალურო გოგო“ დაახლოებით 4.8 მილიონმა მაყურებელმა ნახა. ეპიზოდი კრიტიკოსებმა მეტწილად დადებითად შეაფასეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*"Hot Girl" at NBC.com
*

## სქოლიო
კატეგორია:ოფისის ეპიზოდები (ამერიკული, I სეზონი)
ჰიპოდერმატოზები

**ჰიპოდერმატოზები** — მცოხნელი ცხოველების ინვაზიური დაავადებები, რომლებსაც იწვევს *Hypoderma*-ს გვარის სხვადასხვა სახეობის ბორა. გავრცელებული არიან მთელ მსოფლიოში. უფრო ხშირად ავადდება მოზარდეული. დედალი ბორა კვერცხს დებს ცხოველის თმის საფარზე. 3–5 დღის შემდეგ იჩეკება მატლი, რომელიც ხვრეტს კანს და ასრულებს რთულ მიგრაციას, რომლის დროსაც იწვევს ქსოვილთა მექანიკურ დაზიანებას ანთებითი მოვლენების განვითარებასთან ერთად, მ.შ. აზიანებს ზურგის ტვინისა () და საყლაპავი მილის () ქსოვილებს. კანქვეშა უჯრედისის მიღწევის შემდეგ მატლი კანს იცვლის და ლოკალიზაციის ადგილებში, კუნთოვან და შემაერთებელ ქსოვილებში, ყალიბდება მატლის კაფსულა, ე.წ. ბორას ბურცი, სადაც მატლი ვითარდება 3–5 თვის განმავლობაში. შემდეგ ბურცის ადგილას წარმოიქმნება ნახვრეტი, საიდანაც მატლი გამოდის გარეთ და ჭუპრდება ნიადაგსა და მულჩში. ჭუპრიდან 3–8 კვირის შემდეგ გამოდის ზრდასრული ბორა. ჰიპოდერმატოზების მიერ მიყენებული ეკონომიკური ზარალი გამოიხატება მონაწველის შემცირებაში, ცხოველის სხეულის მასის კლებაში, ტყავის დაზიანებაში. ბორების მასობრივად ფრენის პერიოდში დაავადებებისაგან დასაცავად ცხოველებს აძოვებენ ღამით ან გადაჰყავთ ბაგურ შენახვაზე; 1–2 თვის შემდეგ (ოქრომბერ-დეკემბერში) მათ პროფილაქტიკური მიზნებით ამუშავებენ ავერმექტინული კომპლექსის ინსექტიციდებით, ინვაზირებულებს — ხელმეორედ აპრილ-მაისში. ადამიანებში რეგისტრირებულია *Hypoderma*-ს გვარის მატლების მიერ გამოწვეული მიაზები.

## სქოლიო 
კატეგორია:პარაზიტული დაავადებები
კატეგორია:ცხოველთა დაავადებები
ნიკა გაგნიძე

**ნიკა გაგნიძე** (დ. 20 მარტი, 2001) — ქართველი ფეხბურთელი. საფეხბურთო კლუბ კოვალივკას „კოლოსის“ და საქართველოს ეროვნული ნაკრების ნახევარმცველი.

## საკლუბო კარიერა
გაგნიძე რომელიც გორის „დილას“ აღზრდილია (16 წლიდან), ძირითად გუნდს 2018 წელს შეუერთდა და ძირითად შემადგენლობაში თავი მალევე დაიმკვიდრა. 

2022 წლის 15 ივლისს გუნდთან კონტრაქტი გაახანგრძლივა. 

2022 წლის 20 ივლისს შეუერთდა თურქეთის სუპერ ლიგაში ახლადაღზევებულ „უმრანიესფორს“. გაგნიძის დებიუტი თურქულ გუნდში 2022 წლის 14 აგვისტოს ჰქონდა, შეხვედრაში სადაც მისი გუნდი „ანტალიასპორს“ დაუპირსპირდა.

2022 წლის დეკემბერში დაბრუნდა გორის „დილაში“ და გუნდის კაპიტანი გახდა.

2024 წლის აპრილში ეროვნულმა ლიგამ გაგნიძე სეზონის პირველი წრის საუკეთესო მოთამაშედ დაასახელა, რომელშიც მან ერთი გოლი გაიტანა და ხუთი საგოლე გადაცემა გააკეთა.

2024 წლის ივლისიდან უკრაინული კლუბის, „კოლოსის“ შემადგენლობაშია.

## სანაკრებო კარიერა
გაგნიძეს ნათამაშები აქვს საქართველოს 19 და 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში. 2023 წელს ითამაშა ევროპის 21 წლამდე ფეხბურთელთა ჩემპიონატზე.

საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში პირველად 2025 წლის 5 ივნისს ფარერის კუნძულების ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ თბილისში გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში შედგა. ნიკა გაგნიძემ შეხვედრა, ძირითად შემადგენლობაში დაიწყო და შეუცვლელად ითამაშა. მატჩი საქართველოს ნაკრების გამარჯვებით 1–0 დასრულდა.

## სანაკრებო მატჩები და გოლები
## რესურსები ინტერნეტში
* ნიკა გაგნიძე — ეროვნული ლიგის ოფიციალურ საიტზე
* ნიკა გაგნიძე — საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 2001
კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:თურქეთის საფეხბურთო სუპერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:უკრაინის საფეხბურთო პრემიერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალექსეი მილჩაკოვი

**ალექსეი იურის ძე მილჩაკოვი** (; დ. 30 აპრილი, 1991, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი) — რუსი ნეონაცისტი, „ვაგნერის“ ჯგუფთან ასოცირებული „რუსიჩის“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი და ლიდერი.  2022 წლის მდგომარეობით სანქცირებულია ამერიკის შეერთებული შტატების, ევროკავშირის, დიდი ბრიტანეთის, კანადისა და სხვა ქვეყნების მიერ. მას უკავშირებენ არაერთ სასტიკ დანაშაულს, როგორც სირიაში, ისე უკრაინაში, მათ შორის მამაკაცის სასიკვდილო ცემას, უროს გამოყენებით. მილჩაკოვს მოიხსენიებენ როგორც „რუსი ნეო-ნაცისტების დონბასში ბრძოლის სიმბოლოს“.

## ბიოგრაფია 
მილჩაკოვი სანქტ-პეტერბურგში დაიბადა.

### ცხოველის წამება 
მილჩაკოვმა საზოგადოების ყურადღება პირველად 2011 წელს მიიპყრო, როდესაც ონლაინ-სივრცეში გამოაქვეყნა ვიდეო სადაც აწამებდა ლეკვს, რომელსაც მოგვიანებით თავი მოაჭრა. სოციალურ ქსელში შეიქმნა პეტიცია რომელსაც ხელს 5000 ადამიანი აწერდა, ისინი მილჩაკოვის პასუხისგებაში მიცემას ითხოვდნენ. 
პირად VK ანგარიშზე მილჩაკოვი აკეთებდა მოწოდებებს უსახლკაროების, ბავშვებისა და ლეკვების მოკვლაზე.

### ომი დონბასში 
2014 წლიდან მილჩაკოვი იყო მოხალისე დონბასის ომში, აიდარის ბატალიონთან ბრძოლის პერიოდში მილჩაკოვი ფოტოსურათებში აქტიურად პოზირებდა დამწვარ, დაღუპულ უკრაინელ სამხედროებთან. 2015 წლისთვის ის უკვე სანქცირებული იყო ევროკავშირის, დიდი ბრიტანეთისა და კანადის მიერ.

2022 წლის აგვისტოში Nexta-მ Twitter-ზე გამოაქვეყნა ფოტოსურათი, სადაც ჩანდა რომ მილჩაკოვი უკრაინაში იმყოფება. გერმანიის დაზვერვის სამსახურის ინფორმაციით არსებობდა ვარაუდი მილჩაკოვის ომში დაშავების შესახებ.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:რუსი ნეო-ნაცისტები
კატეგორია:სამხედრო დამნაშავეები
კატეგორია:რუსი მკვლელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ოთარ სეფიაშვილი

**ოთარ სეფიაშვილი** (დ. 25 ოქტომბერი, 1930 — გ. 15 ნოემბერი, 2014, ნიუ-იორკი, აშშ) — ქართველი კინომცოდნე, კრიტიკოსი, ჟურნალისტი, სცენარისტი.

## ბიოგრაფია
1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის ჟურნალისტიკის განყოფილება.

1953 წლიდან გამოაქვეყნა რამდენიმე ათეული რეცენზია, მიმოხილვა და ნარკვევი დოკუმენტური კინოს თეორიისა და კლასიკური ლიტერატურის ეკრანიზაციის პრობლემებზე. იყო ჟურნალ „საბჭოთა ხელოვნების“ რედაქტორის მოადგილე, 1969-1993 წლებში — საქართველოს ტელევიზიის კინოგადაცემათა მთავარი რედაქციის მთავარი რედაქტორი, რამდენიმე წიგნისა და მონოგრაფიის ავტრორი. მისი სცენარებით გადაღებულია დოკუმენტური ფილმები: „დავით გამრეკელი“ (გ. კერესილაძე, 1973), „მიხეილ ჭიაურელი“ (რ. გამცემლიძე, 1974), „ივანე ჯავახიშვილი“ (ჟ. ლომიძე, ი. შველიძე, 1975), „ქართველთა ჯვრის მონასტერი იერუსალიმში“ (გ. ჭუბაბრია, 1989). 1970-1990 წლებში საქართველოს ტელევიზიის პირველ არხზე მიჰყავდა საავტორო პროგრამა „ილუზიონი“. 1997 წლიდან  ცხოვრობდა აშშ-ში. კინოკრიტიკოსი.

## ბიბლიოგრაფია
*ჩარლი "პატარა ადამიანი"? არა, გმირი (ავტორი)., თბილისი, საქინფორმკინო, 1991, 222 გვ.
*ჟამი შეკრებად ქვათა : ქართული დოკუმენტ. კინოდილოგია (ავტორი)., თბილისი, საქინფორმკინო, 1990, 28გვ.
*ჯიმ შვანთე ("მარილი სვანეთს") (ავტორი)., თბილისი, საქ. სსრ სახკინოს სარეკლამო-საგამომც. განყ-ბა, 1981, 50გვ.
*ლეგენდა ვარსკვლავზე : ნ. ვაჩნაძე (ავტორი)., თბილისი, საქ. სსრ სახკინოს სარეკლამო-საგამომც. განყ-ბა, 1978, 61გვ.
*მიხეილ ჭიაურელი (ავტორი)., თბილისი, საქ. სსრ სახკინოს სარეკლამო-საგამომც. განყ-ბა, 1978, 45გვ.
*ომი ეკრანზე (ავტორი)., თბილისი, ხელოვნება, 1975, 183გვ.
*ეკრანი და დრო (ავტორი)., თბილისი, ხელოვნება, 1969, 348გვ.
*სიტყვა დოკუმენტურ ფილმში (ავტორი)., თბილისი, 1968, 120გვ.

## ლიტერატურა
*ქართული კონო, 1896-2011.- თბ., 2011.- გვ. 161-162

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 25 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
ბორასებრნი

**ბორასებრნი**, *ბორები* () — მწერების ოჯახი ორფრთიანების რიგისა. მატლის სტადიაში ძუძუმწოვართა ენდოპარაზიტები არიან. ცნობილია 4 ქვეოჯახი: კანის ბორასებრნი (*Hypodermatinae*), კუჭის ბორასებრნი (*Gasterophilinae*), ცხვირხახის ბორასებრნი (*Oestrinae*) და ამერიკული კანის ბორასებრნი (*Cuterebrinae*). სხეულის სიგრძე 9-დან 20 მმ-მდეა, დაფარულია ბეწვით ან შიშველია, ხშირად კონტრასტულადაა შეფერილი. პირის აპარატი როგორც წესი თითქმის მთლიანად ატროფირებულია, მხოლოდ ზოგიერთ სახეობას აქვს შენარჩუნებული რუდიმენტული ხორთუმი. ზრდასრული ბორები არ იკვებებიან. სითბოსა და სიმშრალის მოყვარულები არიან. ცხოვრობენ რამდენიმე დღიდან 1 თვემდე. მატლებს, როგორც ყველა ორფრთიანის შემთხვევაში, არ აქვთ ფეხები, თავის კაფსულა საერთოდ არ გააჩნიათ. სხეული ჩვეულებრივ მოთეთროა, მუქი ეკლები განლაგებულია სწორ რიგებად და უპირატესად მუცლის მხარეს არის მოქცეული.

სასოფლო-სამეურნეო ცხოველებზე ბორების პარაზიტობას სერიოზული ზიანი მოაქვს მეცხოველეობისათვის. ყველა ოჯახის წარმომადგენლები არიან რეგისტირებული როგორც ადამიანის შემთხვევითი პარაზიტები. ბორას მატლით ადამიანის დასნებოვნებას შესაძლოა მძიმე შედეგები მოჰყვეს, მაგალითად მხედველობის ნაწილობრივი ან სრული დაკარგვა.

## სქოლიო 
*
გროსმაისტერი (რომანი)

**გროსმაისტერი** — სოფო არდიას დეტექტიური ჟანრის რომანი, რომელიც გამოიცა 2017 წელს. მწერალი მასში აღწერს ისტორიას, ერთ ჭკვიან მანიპულატორ ბიჭზე, რომელიც სხვებით მანიპულირებს და თავისი მიზნის მისაღწევად არაფერს იშურებს. ის ყველაზე ცნობილი იყო იმ პერიოდში, მაგრამ სინამდვილეში მას მაინც არავინ იცნობდა. ეს წიგნი მწერალ სოფო არდიას პირველი ბესტსელერი გახდა. 2018 და 2021 წელს წიგნი ბიბლუსის 10 ყველაზე გაყიდვად ბესტსელერ წიგნს შორის მოხვდა. 

## რესურსები ინტერნეტში
*გროსმაისტერი
*ლატერნა: გროსმაისტერი
*ბიბლუსის გამომცემლობა

## სქოლიო
კატეგორია:2017 წლის წიგნები
კატეგორია:ქართული რომანები
კატეგორია:ქართული დეტექტივები
აჯანყებული ანგელოზების დაცემა (ბრეიგელი)

**აჯანყებული ანგელოზების დაცემა** () 一 პიტერ ბრეიგელ უფროსის ზეთით შესრულებული ნახატი, რომელიც 1562 წლით თარიღდება. ამჟამად, ნახატის ორიგინალი ბელგიის ეროვნული სახვითი ხელოვნების მუზეუმში ინახება. სიუჟეტი ასახავს ლუციფერის დაცემასა და განდევნას სამოთხიდან, სხვა დაცემულ ანგელოზებთან ერთად - ისინი ცვივა მზიდან იმ მახინჯი არსებების სახით, რომლებიც ბრეიგელმა თავად შექმნა. ცნობილია, რომ გარკვეულ პერიოდამდე ბრეიგელის ეს ნახატი აღიქმებოდა, როგორც იერონიმუს ბოსხის შემოქმედების ნაყოფი, ხანდახან კი მას ავტორის შვილის - პიტერ ბრეიგელ უმცროსი - სახელსაც მიაწერდნენ ხოლმე. ბრეიგელზე, ამ ნაწარმოების შექმნისთვის, გავლენა იქონიეს ისეთმა მხატვრებმა, როგორებიც არიან ალბრეხტ დიურერი, იერონიმუს ბოსხი და ფრანს ფლორისი, იმ არსებათა შექმნაში კი, რომელთაც აღნიშნულ ნახატზე ვაწყდებით, მას საკუთარი შემოქმედების ადრეული ნამუშევრებიც დაეხმარა.  

ნახატზე ასახულია ზეციდან აჯანყებული ანგელოზების გაძევების სცენა, რაც პირდაპირ მინიშნებაა გამოცხადების XII თავზე. ღმერთის წინააღმდეგ აჯანყებული ანგელოზები ჯოჯოხეთში იყრებიან. ამ შემთხვევაში, ზეცა გამოსახულია, როგორც თეთრი წრე, ნახატის ზემო, ცენტრალურ ნაწილში. ნახატის ქვედა ნაწილში გამოსახულია შიშველი ფიგურები, რომლებიც ერთდროულად ცხოველისა და ადამიანის სხეულის ნაწილებს შეიცავენ. 
## იხილეთ აგრეთვე 
*პიტერ ბრეიგელი (უფროსი)
## ბიბლიოგრაფია 
*“Bible Gateway Passage: Revelation 12 - New International Version.” Bible Gateway.
*Koerner, Joseph Leo, *Bosch and Bruegel from Enemy Painting to Everyday Life*. 57. Vol. 57. Princeton, Washington: Princeton University Press, 2016.
*Kosloski, Phillip. "Why Did Satan Rebel Against God?". *Aleteia*.
*Meganck, Tine Luk. *Pieter Bruegel the Elder. Fall of Rebel Angels. Art, Knowledge, and Politics on the Eve of the Dutch Revolt.* Royal Museums of Fine Arts of Belgium, 2014.
*Orenstein, Nadine. Metropolitan Museum of Art, and Museum Boijmans Van Beuningen. *Pieter Bruegel the Elder: Drawings and Prints*. New York : New Haven: Metropolitan Museum of Art; Yale University Press, 2001.
*Seidel, Max, Roger H. Marijnissen, Pieter Bruegel, and Max Seidel. *Bruegel*. Stuttgart: Belser, 1969.
*Stechow, Wolfgang. *Pieter Bruegel the Elder*. New York: Harry N. Abrams, 1990.
## სქოლიო 
კატეგორია:პიტერ ბრეიგელ უფროსის ნახატები
კატეგორია:XVI საუკუნის ნამუშევრები
ლედი შალოტიდან (უოტერჰაუსი)

**ლედი შალოტიდან** () 一 მეცხრამეტე საუკუნეში მოღვაწე პრერაფაელისტი ინგლისელი მხატვრის, ჯონ უილიამ უოტერჰაუსის 1888 წლის ნახატი. ნახატი ცნობილი ინგლისელი პოეტის, ალფრედ ტენისონის ამავე სახელწოდების მქონე პოემითაა შთაგონებული. აღსანიშნავია,რომ ტენისონის პოეზია დიდი პოპულარობით სარგებლობდა პრერაფაელისტებში, რომელთა რიგის ხელოვანსაც განეკუთვნებოდა თავად უოტერჰაუსიც. უოტერჰაუსმა ტენისონის პოემის პროტაგონისტს კიდევ ორი ვარიაცია დააფუძნა: 1894 და 1915 წლებში, თუმცა მიუხედავად ამისა, მხატვრის პირველი ტილო (“ლედი შალოტიდან”), ყველაზე უფრო მეტად იმსახურებს მნახველთა ყურადღებასა და მოწონებას. ნამუშევარზე ცალსახად იგრძნობა პრერაფაელიტთა საძმოს გავლენა, მიუხედავად იმისა, რომ ეს უკანასკნელი მხატვრის ბავშვობაშივე დაიშალა.   

უოტერჰაუსმა ტილოში – “ლედი შალოტიდან”, ასახა ის ეპიზოდი, როდესაც ლედი შალოტი (ელეინი) ნავში ზის. მას ხელთ ჯაჭვი უპყრია,რომლითაც ნავი ნაპირზე არის მიბმული. აქვე სურათზე ჩანს გობელენი,რომელიც ერთ დროს მისთვის ცხოვრების უმნიშვნელოვანეს დეტალს წარმოადგენდა. ახლა კი ამ გობელენს შალოტასთვის ყოველგვარი მნიშვნელობა დაუკარგავს. გობელენის ნაწილი წყლით არის დაფარული. სურათზე გამოსახული სანთლები ერთგვარად გამოხატავს სიმბოლიზირებას სიცოცხლისა. ელეინი ამ სიუჟეტებს სასოწარკვეთით და მწუხარებით უყურებს.  

იმ სამი სანთელიდან რომელიც სურათზეა გამოსახული ორი ჩამქრალია, რაც მხატვრის გრძნობებით ელეინის ცხოვრების მალე დასასრულს მოასწავებს. სურათის მიხედვით, ტილოს მთავარი გმირი მღერის – „მის გამოსამშვიდობებელ სიმღერას“. მხატვარმა ტილოზე, მთელი ემოციით, შესანიშნავად და დიდებულად გადმოსცა სასოწარკვეთილი ელეინის ერთ-ერთი ამაღეკვებელი ეპიზოდი და ემოციები, რაშიც აშკარად იკითხება მისი ტრაგიკული ბედი.  
## იხილეთ აგრეთვე 
*პრერაფაელიტები
*ჯონ უილიამ უოტერჰაუსი
## ბიბლიოგრაფია 
* Casteras, Susan. *The Victorians: British Painting, 1837–1901*. Washington, D.C.: National Gallery of Art, 1997.
* Poulson, Christine, *The Quest for the Grail: Arthurian Legend in British Art, 1840–1920*, 1999, Manchester University Press, , 9780719055379, google books
## სქოლიო 
კატეგორია:უოტერჰაუსის ნახატები
კატეგორია:1888 წლის ნახატები
აბუკუმის მთები

**აბუკუმის მთები** () — ქედი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს ჩრდილოეთ ნაწილში. ადმინისტრაციულად მოქცეულია მიაგის, ფუკუსიმისა და იბარაკის პრეფექტურების ტერიტორიაზე. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 170 კმ-ზე, სიგანე 50 კმ, მაქსიმალური სიმაღლე 1193 მ (მთა ოტაკინე). ცალკეული მწვერვალები სოლისებრი მოყვანილობისაა. აგებულია გრანიტებითა და გრანოდიორიტებით, იშვიათად ფიქლებით, ქვიშაქვებითა და კირქვებით. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა 1100–1300 მმ წელიწადში. დამახასიათებელია დამრეცი რელიეფი.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის ქედები
დენაციფიკაცია

**დენაციფიკაცია** () — მოკავშირეთა ინიციატივა, რომელიც მიზნად ისახავდა გაეთავისუფლებინათ გერმანული და ავსტრიული საზოგადოება, კულტურა, პრესა, ეკონომიკა, სასამართლო სისტემა და პოლიტიკა ნაცისტური იდეოლოგიისგან. პროცესი მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ დაიწყო. განხორციელდა  ნაცისტური პარტიის და SS-ის წევრების ძალაუფლებისა და გავლენის პოზიციიდან ჩამოშორებით, ნაციზმთან ასოცირებული ორგანიზაციების დაშლით და 1946 წლის ნიურნბერგის სასამართლო პროცესებში გავლენიანი ნაცისტების გასამართლებით. დენაციფიკაციის პროცესი გამყარდა პოტსდამის შეთანხმებით, რომელიც 1945 წლის აგვისტოში დაიდო.

## რესურსები ინტერნეტში
* ისტორიულ ტერმინთა სასკოლო ლექსიკონი

კატეგორია:გერმანია II მსოფლიო ომში
კატეგორია:დემოკრატიზაცია
კატეგორია:პოლიტიკური ტერმინები
პარფენ როგოჟინი

**პარფენ სემიონის ძე როგოჟინი** — ფიოდორ დოსტოევსკის რომანის, „იდიოტის“ ერთ-ერთი მთავარი გმირი.

## გარეგნობა
ავტორს როგოჟინი შემდეგნაირად ჰყავს დახასიათებული: 

## დახასიათება
რომანში პარფენ როგოჟინი აღწერილია როგორც ვნებიანი, ფეთქებადი, აღვირახსნილი ადამიანი. რომანში მისი ხასიათი და თვისებები სრულიად ეწინააღმდეგება თავადი მიშკინის თვისებებს, ისინი ერთმანეთისგან გარეგნობითაც დიამეტრალურად განსხვავდებიან. როგოჟინი ვნებიანად, სიგიჟემდეა შეყვარებული ნასტასია ფილიპოვნაზე და დიდი თანხის მოძიების შემდეგ, მიდის კიდეც მასთან რათა თავად ითხოვოს. როდესაც ნასტასია ფილიპოვნა თავადთან ჯვრისწერის დღეს როგოჟინთან ერთად გაიქცევა, პარფენი ფილიპოვნას დანით კლავს, რადგან ხვდება რომ ქალს გულწრფელად უყვარს თავადი. რომანში პარფეონი სიმბოლიზირდება როგორც ანტიქრისტე, ეშმაკის სახეხატი, განსხვავებით თავადი მიშკინისგან, რომელიც ქრისტეს და ჭეშმარიტი ქრისტიანის განსახიერებაა, როგოჟინი განასახიერებს ცოდვილ ადამიანს მთელი მისი მანკიერებითა და ცოდვებით. თუმცა, თავადი მიშკინი, როგორც ადამიანური ცოდვების ჭეშმარიტი გამომსყიდველი, ყოვლისშემძლე იესო ქრისტე, აპატიებს როგოჟინს უდიდეს ცოდვას - ნასტასია ფილიპოვნას მკვლელობას და ანუგეშებს პარფენს. როგოჟინის გმირი სიმბოლურია და ნაწარმოების ერთ-ერთ მთავარ პერსონაჟი გვევლინება. პარფენმა ადამიანთა ცხოვრებაში გამოჩენით მათზე განუზომელი კვალი დატოვა. როგოჟინი ავლენს ცბიერებას როდესაც ერთის მხრივ ძმობის ნიშნად თავადს ჯვარს გაუცვლის, მეორეს მხრივ კი მის მოკვლას შეეცდება, რასაც თავადი მიუტევებს.

## სქოლიო
კატეგორია:იდიოტი (რომანი)
კატეგორია:ფიოდორ დოსტოევსკის პერსონაჟები
ოთარ მამაგეიშვილი

**ოთარ (ოთო) მამაგეიშვილი** (დ. 15 იანვარი, 2003) — ქართველი ფეხბურთელი. პორტუგალიის პრიმეირა ლიგის მონაწილე საფეხბურთო კლუბ „ფამალიკაოს“ ნახევარმცველი. 

## სანაკრებო კარიერა
ნათამაშები აქვს საქართველოს 17 და 19-წლამდელთა ნაკრებებში. 2023 წელს საქართველოს 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების რიგებში ითამაშა ევროპის 21-წლამდელთა საფეხბურთო ჩემპიონატზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* ოთარ მამაგეიშვილი ეროვნული ლიგის საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 2003
კატეგორია:საბურთალოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სემანგკოკი

**სემანგკოკი** ― მთა მალაიზიაში. სემანგკოკის სიმაღლე 1 830 მეტრია. მწვერვალი მდებარეობს პაჰანგისა და სელანგორის საზღვარზე. მთა სელანგორის უმაღლესი მწვერვალია. მდებარეობს ფრეიზერის ბორცვის მახლობლად. 

## სქოლიო
კატეგორია:პაჰანგის მთები
კატეგორია:სელანგორის მთები
გულიები

**გულიები** (მხ. რ. გულია) — ქართული გვარი. გავრცელებულია ოკუპირებულ აფხაზეთსა და საქართველოს დანარჩენ მხარეებში. მისი მატარებელების ნაწილი გააფხაზებულია. გულია აფხაზური გვარსახელი არ არის, რადგან მათ აფხაზური მორფოლოგიური ინვენტარი არ დაერთვის. გვარმა განიცადა მხოლოდ ფონეტიკური  ცვლილებები სესხების კანონზომიერებების დაცვით. ბოლო წლებში აფხაზ მეცნიერებს გაუჩნდათ დაუსაბუთებელი იდეა, თითქოს -ია დაბოლოების მქონე გვარები აფხაზური წარმომავლობისა იყოს, რაც ვერ უძლებს კრიტიკას, ვინაიდან ასეთი გვარების აბსოლუტურ უმრავლესობას გამჭვირვალე ეტიმოლოგია ეძებნება ქართულ ენობრივ სივრცეში, კონკრეტულად სამეგრელო-სამურზაყანოში და ვერ იხსნება აფხაზური ენის ნიადაგზე. 2023 წელს საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე მხოლოდ 3 ადამიანი ატარებს ამ გვარს.

## ტოპონიმები 
* გულრიფში — გულიების საცხოვრისი, "გულიანთ ფშა"
* აძიუბჟა, "გულიაა რქაფთა" — გულიების პარტახი

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:აფხაზური გვარები