open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პოლონელთა დიდი აჯანყება (1918-1919)

**პოლონელთა დიდი აჯანყება (1918-1919 წწ.)** — პოლონელთა სამხედრო აჯანყება გერმანელთა მართველობის წინააღმდეგ. აჯანყებას მნიშვნელოვანი გავლენა ჰქონდა ვერსალის ხელშეკრულებაზე, რის შემდეგაც აჯანყებულთა მიერ დაკავებული ტერიტორია გადაეცა პოლონეთის მეორე რესპუბლიკას. პოლონეთის სამეფოს შემდეგ, ეს ტერიტორია წარმოადგენდა პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობის საკუთრებას, სანამ პრუსიის სამეფომ არ განახორციელა მისი ანექსია. 1806 წლის პოლონეთის დიდი აჯანყების შემდეგ, 1793 წელს ის გახდა ვარშავის საჰერცოგოს ნაწილი (1807–1815 წწ.).

## წინაპირობები 
1795 წელს მესამე დაყოფის შემდეგ, პოლონეთმა, როგორც სახელმწიფომ არსებობა შეწყვიტა. 1795 წლიდან პირველი მსოფლიო ომის დაწყებამდე რამდენიმე წარუმატებელი აჯანყება განხორციელდა დამოუკიდებლობის აღდგენის მიზნით. 1806 წლის პოლონეთის დიდ აჯანყებას მოჰყვა ვარშავის საჰერცოგოს შექმნა, რომელიც არსებობდა 8 წლის განმავლობაში, სანამ რუსეთსა და პრუსიას შორის ის კვლავ არ განაწილდა. გერმანელთა მმართველობის დროს, პოლონელები განიცდიდნენ სისტემატიურ ჩაგვრასა და შევიწროებას. 

პირველი მსოფლიო ომის დასასრულს, აშშ-ს პრეზიდენტმა ვუდრო უილოსნმა ევროპულ ქვეყნებს 14 პუნქტიანი მოთხოვნები წარუდგინა, რამაც ევროპული ქვეყნების უკმაყოფილება გამოიწვია, რადგან ისინი დამორჩილებულ ტერიტორიებზე გავლენას კარგავდნენ. მაგალითისთვის გამოდგება გერმანიის მიერ ანექსირებული პოლონეთის ტერიტორია. 1918 წლის 11 ნოემბერს, გერმანელმა ლიდერებმა ხელი მოაწერეს ხელშეკრულებას ცეცხლის შეწყვეტის თაობაზე. ასევე, გერმანიამ ხელი მოაწერა ბრესტ-ლიტოვსკის ზავს ბოლშევიკურ რუსეთთან ერთად, რომლითაც მხარეებმა აღმოსავლეთ საზღვრები დაადგინეს. ეს ხელშეკრულება მოიცავდა პოლონეთის სახელმწიფოს ტერიტორიასაც.

პოლონეთის ტერიტორიები ანექსირებული ჰქონდა ავსტრია-უნგრეთის იმპერიასაც. ჯერ კიდე XVIII საუკუნიდან გერმანიას დაკავებული ჰქონდა პოლონეთის დიდი ნაწილი, რომლის დედაქალაქი და მთავარი სამრეწველო ცენტრი იყო პოზნანი. პოლონელები წარმოადგენდნენ ამ ტერიტორიაზე მცხოვრები მოსახლეობის 60%-ს. ამიტომ, ვუდრო უილსონი იმედოვნებდა, რომ ეს ტერიტორია პოლონეთის ახლადჩამოყალიბებული სახელმწიფოს ნაწილი გახდებოდა. 

## რესურსები ინტერნეტში
*პოლონეთის დიდი აჯანყება 1918-1919

კატეგორია:აჯანყებები
კატეგორია:პოლონეთის აჯანყებები
კატეგორია:XX საუკუნის აჯანყებები
ვიოლეტა მგელაძე

**ვიოლეტა მგელაძე** (დ. 25 აგვისტო, 1932, თბილისი) — ქართველი ბიოლოგი.

## ბიოგრაფია
1965 წელს დაამთავრა თბილისის საქართველოს წითელი დროშის ორდენოსანი სასოფლო–სამეურნეო ინსტიტუტის მცენარეთა დაცვის ფაკულტეტი.

1970 წელს იყო სანიტარიისა და ჰიგიენის ინსტიტუტის ლაბორანტი. 1970–1978 წლებში სამედიცინო პარაზიტოლოგიისა და ტროპიკული მედიცინის სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი ლაბორანტი, 1978–1989 წლებში უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, 1989 წლიდან უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. ავტორია 55 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება სისხლმწოვი კოღოების (დიფტერია, კულიციდე) გავრცელებას, სახეობრივ შემადგენლობას, ბიოლოგიას, ეკოლოგიასა და მწერებთან ბრძოლაში ეკოლოგიურად უსაფრთხო საშუალებების გამოყენებას საქართველოს სხვადასხვა ლანდშაფტების პირობებში. ენტომოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „აედისის გვარის კოღოები აღმოსავლეთ საქართველოში“, დაიცვა 1988 წელს.

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 195

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები
არგა-იურიახი

**არგა-იურიახი** () — მდინარე რუსეთში, იაკუტიაში. მდ. როსოხის მარცხენა შემდგენელი (ალაზეის აუზი). სიგრძე 312 კმ, აუზის ფართობი 5600 კმ². წარმოიქმნება მდინარეების ზეისა და ტაბა-ბასტაახის შეერთებით (სათავეს იღებენ ულახან-სისის ქედზე). მიედინება კოლიმის დაბლობზე, აუზის 15,2% ტბებს უკავია. იკვებება თოვლის, წვიმისა და მინაყინების წყლით.

## სქოლიო 
კატეგორია:სახის მდინარეები
ავთანდილ პაიჭაძე

**ავთანდილ პაიჭაძე** (დ. 23 ნოემბერი, 1923, ფოთი, — გ. 11 აპრილი, 1995) — ქართველი ეკონომისტი და სპორტსმენი.

## ბიოგრაფია
1963 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიური ფაკულტეტი.

თამაში დაიწყო თბილისის ბავშვთა გუნდში — „აისში“; 1944 წელს მიიწვიეს მოსკოვის „შრომით რეზერვებში“; თამაშობდა თბილისის გუნდებში — „კრილია სოვეტოვი“ (1946-1947) და „სპარტაკი“ (1948-1950, ორივე გუნდის მწვრთნელი — ა. ჟორდანია). იყო „სპარტაკის“ კაპიტანი და საუკეთესო ბომბარდირი. 1951 წელს ჩაირიცხა თბილისის „დინამოში“ (4 თამაში, 3 გოლი). საფეხბურთო კარიერის დამთავრების შემდეგ იყო საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდიუმის წევრი. „საქსპორტვაჭრობის“ დირექტორი. რესპუბლიკური მნიშვნელობის პერსონალური პენსიონერი; დაჯილდოებულია „პროფკოოპერაციის საპატიო ნიშნით“, „საბჭოთა ვაჭრობის წარჩინებული ნიშნით“, სპორტსაზოგადოება დინამოს „საპატიო სიგელით“. ფეხბურთელი.

## ჯილდოები
* საპატიო ნიშნის ორდენი

## ლიტერატურა
* თბილისი: ენციკლოპედია, თბ., 2002, გვ. 728

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1995
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:ქართველი სპორტსმენები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
არჩილ უგულავა

**არჩილ უგულავა** (დ. 20 აგვისტო, 1947, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი და ფიზიკოსი. სრული პროფესორი, ფიზიკა-მათემატიკურ მეცნიერებათა დოქტორი.

## ბიოგრაფია
1970 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი.

1974-1979 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის უმცროსი, 1979-1988 წლებში უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1988-1990 წლებში განყოფილების გამგე; 1990-2003 წლებში ლაბორატორიის გამგე; 2003-2005 წლებში თეორიული ფიზიკის ლაბორატორიის გამგე; 2005 წლიდან ზუსტ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანი. არის ავტორი წიგნისა „სტატისტიკური ფიზიკა“ (2005).

საკანდიდატო დისერტაციადაიცვა 1974 წელს  — „ფონონური ვიწრო ყელის პრობლემა მაგნიტურ რეზონანსში“. სადოქტორო დისერტაცია დაიცვა 1988 წელს  — „რეგულარული და სტოქასტიური სპინური დინამიკა“.

## ლიტერატურა
* ვინ ვინ არის საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, თბ., 2006, გვ. 445;

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
იუზა უგულავა

**იუზა უგულავა** (დ. 1 აპრილი, 1936, ხონი) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
1960 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტი.

1960-1963 წლებში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს N8 სამშენებლო ტრესტის სამშენებლო სამმართველო „მრეწვმშენის“ მშენებელ ოსტატად, უფროს სამუშაოთა მწარმოებლად; 1963-1968 წლებში საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს N2 სამშენებლო ტრესტის N1 სამმართველოში უფროს სამუშაოთა მწარმოებლად; 1968-1972 წლებში ამავე ტრესტის N8 სამმართველოს უფროსად; 1972-1974 წლებში იყო საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს N18 სამშენებლო ტრესტის მთავარი ინჟინერი; 1974-1978 წლებში რუსთავის სახლსაშენი კომბინატის დირექტორი; 1978-1994 წლებში მეფრინველეობის რესპუბლიკური სამრეწველო გაერთიანების უფროსის მოადგილე მშენებლობისა და ექსპლუატაციის დარგში, მშენებარე ობიექტების მშენებლობის უფროსი; 1994 წელს დაინიშნა ქ. ფოთის ნავსადგურისა და ქალაქის ობიექტების მშენებლობის უფროსად; 2006-2011 წლებში მუშაობდა როგორც ექსპერტ-კონსულტანტი მშენებლობის დარგში; პროფესიული შრომითი საქმიანობის სხვადასხვა ეტაპზე მონაწილეობდა ჭიათურის ფლოტაციის ქარხნის კომპლექსის, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მაღლივი კორპუსის, თბილისის ცენტრალური ფოსტა-ტელეგრაფის (რუსთაველის გამზირზე), შრომის სასახლის, სასტუმრო „აჭარის“, სპორტის სასახლის თაღოვანი გადახურვის აღდგენით სამუშაოებში, გარდაბანში, კაზრეთში, თელავში, რუსთავში, თბილისში საცხოვრებელი სახლებისა და პროფტექნიკური სასწავლებლების მშენებლობაში; ხელმძღვანელობდა დიღომში ახალი კინოსტუდიის, სამეცნიერო-სამრეწველო გაერთიანება „მიონის“, ავჭალის მეორადი მასალების გადამამუშავებელი ქარხნის, სამრეწველო მეფრინველეობის დიდი კომპლექსის — კასპის, კინდღის, გალის, თამარისის, თეთრიწყაროს, დედოფლისწყაროს, თელავისა და წნორის ფაბრიკების მშენებლობას.

## ჯილდოები
* საპატიო ნიშნის ორდენი

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 537

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ხონში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კოლიმის დაბლობი

**კოლიმის დაბლობი** () — დაბლობი რუსეთში, იაკუტიაში (სახაში). მდებარეობს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ციმბირში, მდ. კოლიმის ქვემო წელზე. წარმოადგენს ვრცელ აკუმულაციურ დადაბლებას, რომელიც 750 კმ-ზეა გადაჭიმული ალაზეისა და იუკაგირის ზეგნებს შორის. ხასიათდება სუსტად დასერილი რელიეფითა და სიმაღლეთა უმნიშვნელო ცვალებადობით: 100-დან 300 მ-მდე (ცალკეული სოპკები). ყველგანაა გავრცელებული მრავალწლოვანი მზრალობა, სქელი (50 მ-მდე) მიწისქვეშა ყინულები და მასთან დაკავშირებული რელიეფის მზრალ-თერმოკარსტული ფორმები: ქვაბულები, აშმუშნული ბორცვები (ბულგუნიახები), ყინვაბზარული ნაპრალები და სხვა. კლიმატი მკაცრია, იშვიათად — კონტინენტური. ბევრი მცირე ზომის არაღრმა ტბა და ჭაობია. ბუნებრივ ლანდშაფტებს შორის ჭარბობს ტაიგის ჩრდილოეთ ქვეზონის ლარიქსიანი დაჭაობებული მეჩხერი ტყეები (ჭაობის მზრალ ტორფიან ნიადაგებზე), რომლებსაც ჩრდილოეთ ნაწილში ცვლის ტყეტუნდრა (ბუჩქა მურყანი, ტირიფი, არყი) და ტუნდრის კოლბოხოვანი და არქტიკული ლანდშაფტები. არის ირმის საძოვრები, სანადირო და სათევზაო ადგილები.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის დაბლობები
ვაჟა მაისურაძე

**ვაჟა მაისურაძე** (დ. 23 სექტემბერი, 1956, ბათუმი) — ქართველი ეკონომისტი.

## ბიოგრაფია
1979 წელსდაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საინჟინრო-ეკონომიკური ფაკულტეტი.

1979-1989 წლებში იყო სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტის ეკონიმისტი, უფროსი ეკონომისტი, წამყვანი სპეციალისტი, მთავარი სპეციალისტი, ქვეგანყოფილების უფროსი; 1989-1997 წლებში ეკონომიკის სამინისტროს განყოფილების უფროსი, სამმართველოს უფროსის მოადგილე, სამმართველოს უფროსი; 1997 წლიდან საქართველოს სახელმწიფო ანტიმონოპოლიური სამსახურის უფროსი.

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი, თბ., 1998-1999, გვ. 207

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
მაია უკლება

**მაია უკლება** (დ. 5 სექტემბერი, 1955, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი, მეცნიერი და პედაგოგი.

## ბიოგრაფია
1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი საზღვარგარეთის ქვეყნების ეკონომიკური გეოგრაფიის სპეციალობით. 1977-1980 წლებში ასპირანტურის კურსი გაიარა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში.

1981-1994 წლებში ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტი, მეცნიერ-თანამშრომელი; 1991-1998 წლებში მე-6 გერმანული გიმნაზია, დირექტორი; მე-6 გიმნაზიაში დააარსა ქვეყანათმცოდნეობის პროფილი და შეადგინა საავტორო პროგრამა გეოგრაფიაში, ამავე დროს იყო ბავარიის მხარის (გერმანია) ქალაქების — შონდორფის, ნოიბოიერნის და რაიხერსბოიერნის მოსწავლეთა და მასწავლებელთა გაცვლის პროექტის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. არის გერმანული ენის მასწავლებელთა კავშირის ერთ-ერთი დამფუძნებელი (1992), გიმნაზიისათვის „გერმანული ენის დიპლომი-2“-ის სტატუსის მინიჭების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი (1995); 1998 წელს სტაჟირება გაიარა ქ. დილინგენში (გერმანია) პედაგოგთა კვალიფიკაციის ამაღლების ინსტიტუტში; 1998-2004 წლებში საქართველოს განათლების სამინისტრო, კადრების სამმართველოს უფროსი; 2004-2006 წლებში საერთაშორისო ურთიერთობებისა და ინოვაციის განყოფილების ხელმძღვანელი; 2006-2009 წლებში ტურიზმის ბიზნესის კათედრის გამგე, სრული პროფესორი; 2004-2009 წლებში თბილისის ეკონომიკურ ურთიერთობათა სახელმწიფო უნივერსიტეტი; 2009 წლიდან გურამ თავართქილაძის სახელობის თბილისის სასწავლო უნივერსიტეტი, ვიცე რექტორი, ბიზნესის მართვის კათედრის პროფესორი, ტურიზმის საბაკალავრო და სამაგისტრო პროგრამების ხელმძღვანელი. გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო ნაშრომები. კონსტანტას „ოვიდიუსის“ უნივერსიტეტის (რუმინეთი) ჟურნალის „ეკონომიკური მეცნიერებათა სერია“, სამეცნიერო საბჭოს წევრი; სახელმძღვანელოებისა და სამეცნიერო ჟურნალების სარედაქციო საბჭოს წევრი, რედაქტორი და რეცენზენტი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. მინიჭებული აქვს პედაგოგის უმაღლესი კატეგორია (1997).

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1995 წელს „საქართველოს მთიანი რეგიონების განსახლების პრობლემები“.

## ორგანიზაციის წევრი
* AIEST (International Association of Scientific Experts), მუდმივი წევრი
* საქართველოს ალექსანდრე ჯავახიშვილის სახელობის გეოგრაფიული საზოგადოება, წევრი

## ბიბლიოგრაფია
* რეკრეაციის თეორია და პრაქტიკა: [სახელმძღვანელო] (ავტორი), თბ., უნივერსალი, 2017, გვ.222
* ტურისტული დესტინაციის მენეჯმენტი: [სახელმძღვანელო] (ავტორი), თბ., უნივერსალი, 2017, გვ.212 
* ტურისტულ-რეკრეაციული რესურსები: შეფასება, ტრანსფორმაცია : [სახელმძღვ.] (ავტორი), თბ., თბილ. ეკონ. ურთიერთობათა სახელმწ. უნ-ტი, 2009, გვ 156 
* საქართველოს მთიანი მხარის განსახლების რეგიონული თავისებურებანი და ბუნებრივ-რესურსული პოტენციალი (ავტორი), თბ., ცოდნა, 2006, გვ 140
* სასკოლო ტესტები გეოგრაფიაში : (მასწავლებელთათვის) (შემდგენელი), თბ., საქ. პედაგოგთა კვალიფიკაციის ამაღლებისა და გადამზადების ცენტრ. ინ-ტი, 1999, გვ. 58

## ლიტერატურა
* ქართველი მოგზაურები, გეოგრაფები, ბუნების მკვლევარნი: ენციკლოპედიური ცნობარი, თბ., 2003, გვ. 245;

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
მე, პელეს ნათლია!

**„მე, პელეს ნათლია!“** — სს „ქართული ფილმის“ 1991 წლის ფილმი. რეჟისორი — მიხეილ ჭიაურელი (უმც.).

## სიუჟეტი
ფილმის გმირი ჩვეულებრივი საბჭოთა ინკასატორია, რომელიც ყოველდღე დადის სამსახურში, ხელფასი არ ჰყოფნის, მაცივარი გაფუჭებული აქვს, ტელევიზორი ხან უჩვენებს, ხან — არა… და აი, ამ ნაცრისფერი ცხოვრების გასაფერადებლად ვარდისფერ ისტორიებს იგონებს, რომ თითქოს პელეს ნათლიაა…

## როლებში
* კახი კავსაძე — ლადო
* პელე — კამეო
* ნანი ბრეგვაძე — მაკა
* ნიკუშა ყიფიანი — „პელე“
* მამუკა კიკალეიშვილი 
* ივანე საყვარელიძე 
* ბორის სიჭინავა 
* მიხეილ ვაშაძე
* მიხეილ შენგელია
* ზაურ ბოლქვაძე
* მერაბ გამყრელიძე
* თეიმურაზ ჩირგაძე
* ქეთი თოფაძე
* ვახტანგ ცხადაძე
* თემურ (თემო) ჭკუასელი
* ავთანდილ შარვაძე
* დიმიტრი გონგლიაშვილი
* ბერტა ხაფავა
* ეთერ გელოვანი
* ნუგზარ ლორია
* იოსებ (სოსო) ხაინდრავა
* ანზორ ურდია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* დღემდე არ იცის პელემ, რომ ქართველი ნათლია ჰყავს

კატეგორია:1991 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
ქარიშხლიანი უღელტეხილი

***ქარიშხლიანი უღელტეხილი*** **—** ემილი ბრონტეს ერთადერთი რომანი, რომელიც 1847 წელს გამოიცა მისი ფსევდონიმით **ელის ბელი**. რომანზე დიდი გავლენა მოახდინა რომანტიზმმა და გოთურმა მხატვრულმა ლიტერატურამ. რომანმა დიდი გავლენა მოახდინა და ინგლისურენოვან რომანებს შორის ერთ-ერთ საუკეთესოდ მიიჩნევა. ავტორის თანამედროვეთა შეფასებები პოლარიზებული იყო, რომანი საკამათო იყო ფსიქოლოგიური და ფიზიკური ძალადობის, მათ შორის ოჯახური ძალადობის აღწერისა და ვიქტორიანული მორალისა და  რელიგიურ-სოციალური ღირებულებების გამოწვევის გამო.  რომანი მრავალი არტისტის შთაგონების წყარო გახდა.  ინგლისელ მომღერალ კეიტ ბუშს ეკუთვნის ამავე სახელწოდების სიმღერა. რომანის მიხედვით ასევე გადაიღეს რამდენიმე ფილმი 1939, 1970, 1985, 1992, 2003, 2011, 2026 წლებში და სერიალი, ის დაიდგა თეატრშიც.

რომანი ქართულ ენაზე თარგმნილია ორგზის: ასმათ ლეკიაშილისა (2008) და ლევან ინასარიძის (2016) მიერ.

## სიუჟეტი
რომანის მთხრობრლი, ლოკვუდი იძულებულია ერთ ღამეს ეძებოს თავშესაფარი ქარიშხლიან უღელტეხილზე და მიადგება მესაკუთრეს. ის აღმოაჩენს წლების წინ მომხდარ ისტორიას დასავლეთ იორკშირში მცხოვრები აზნაურების ორ ოჯახის, ერნშოუსა და ლინტონების შესახებ, მათ რთულ ურთიერთობებს ერნშოუს აყვანილ ბოშა შვილთან, ჰიტკლიფთან და მასთან ერთად გაზრდილ კეთრინ ერნშუსთან. კეთრინი იძულებული იყო არჩევანი გაეკეთებინა ვნებიან და ნატანჯ ჰიტკლიფსა და ნაზ და უზრუნველყოფილ ედგარ ლინტონს შორის. კეთრინი საბოლოოდ დანებდა მისი სოციალური კლასის მოთხოვნებს. ჰიტკლიფის სიმწარე და შურისძიება გადაეცემა შემდეგ თაობებს და უდანაშაულო მემკვიდრეები ცდილობენ წარსულის მემკვიდრეობისგან გათავისუფლებას.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:თვითმკვლელობა მხატვრულ ლიტერატურაში
კატეგორია:1847 წლის რომანები
კატეგორია:ვიქტორიანული რომანი
კატეგორია:ემილი ბრონტეს ნაწარმოებები
კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული რომანები
ალამადა

**ალამადა** (ოფიციალურად **ალამადის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი კოტაბატოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 68 659 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 17 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Alamada Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index
*Philippine Census Information

## სქოლიო
კატეგორია:კოტაბატოს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ალეოსანი

**ალეოსანი** (ოფიციალურად **ალეოსანის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი კოტაბატოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 36 892 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 19 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*Aleosan Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index

## სქოლიო
კატეგორია:კოტაბატოს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ამიერკავკასიის საბჭოების IV ყრილობა

**ამიერკავკასიის საბჭოების IV ყრილობა** (5 — 9 აპრილი, 1927, თბილისი) — ამიერკავკასიის საბჭოების რიგით მეოთხე ყრილობა. ესწრებოდა 655 დელეგატი, მათ შორის: კომუნისტი — 525, უპარტიო — 130; ეროვნული შემადგენლობა: აზერბაიჯანელი — 155, ქართველი — 194, სომეხი — 155, რუსი — 90, აფხაზი — 8, ოსი — 8 და სხვა — 45.

დღის წესრიგი:
*მოხსენებები სსრ კავშირის მთავრობის მოღვაწეობის (ი. რუძუტაკი), ასფსრ მთავრობის მოღვაწეობის (მ. ორახელაშვილი) შესახებ;
*მოხსენებები: 
**გზატკეცილებისა და საჭაპანო გზების (შ. ელიავა),
**ამიერკავკასიის სასოფლო-სამეურნეო კრედიტის (ა. ჩხენკელი),
**ასფსრ 1926-27 სახელმწიფო ბიუჯეტის (მ. ჰუსეინოვი) შესახებ;
*საკონსტიციიო საკითხები;
*ამიერკავკასიის სფსრ-ის ცაკის არჩევნები;
*სსრ კავშირის საბჭოების IV ყრილობის დელეგატთა არჩევნები.

ყრილობამ მოიწონა სსრ კავშირის მთავრობის საშინაო და საგარეო პოლიტიკა და ასფსრ მთავრობის მოღვაწეობა; აღნიშნა წარმატებები ხალხთა შორის ეროვნული მშვიდობიანობის და მუშათა კლასისა და გლეხობის კავშირის განმტკიცების საქმეში, სოციალისტური ინდუსტრიალიზაციის პოლიტიკის გატარებასა და მშრომელთა მატერიალურ-კულტურული დონის ამაღლებაში; დაევალა სათანადო ორგანოებს გზატკეცილებისა და საჭაპანო გზების კეთილმოწყობა, საგზაო მშენებლობისათვის ასიგნებათა გადიდება და საგზაო მშენებლობაში მოსახელობისა და სამეურნეო ორგანიზაციების ფართო ჩაბმა.

ამიერკავკასიის რეპუბლიკების სოფლის მეურნეობის აღდგენა-განვითარებაში დიდი როლი ეთმობოდა სასოფლო-სამეურნეო კრედიტს და ყრილობამ მიუთითა სასოფლო-სამეურნეო ბანკებისა და სასოფლო-სამეურნეო საკრედიტო ამხანაგობათა მუშაობაში არსებულ ცალკეულ ნაკლულოვანებზე, დასახა მათი მუშაობის გაუმჯობესების ღონისძიებები.

ყრილობამ დაამტკიცა ასფსრ-ის 1926-27 წლების სახელმწიფო ბიუჯეტი, სწორედ მიიჩნია, რომ ბიუჯეტში მთავარი ადგილი სამრეწველო ხარჯებს ეჭირა, ამასთან ერთ-ერთ უმთავრეს ამოცანად დასახა ასიგნებათა გადიდება სოფლის მეურნეობის კოლექტივიზაციისა და სახელმწიფო განათლების საქმის გაუმჯობესებისათვის; აუცილებლად მიიჩნია სახელმწიფო აპარატის შემდგომი გამარტივება და გაიაფება; რედაქციული ხასიათის ცვლილებები შეიტანა ასფსრ-ის კონსტიტუციის ზოგიერთ მუხლში.

ყრილობამ აირჩია ასფსრ-ის ცაკი (257 წევრი და 143 კანდიდატი) და სსრ კავშირის საბჭოების IV ყრილობის დელეგატები.

## ამიერკავკასიის ცაკის სესიები
სულ გაიმართა ამიერკავკასიის IV მოწვევის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის ოთხი სესია:
*ამიერკავკასიის ცაკის IV მოწვევის პირველი სესია — 9.4.1927, თბილისი;
*ამიერკავკასიის ცაკის IV მოწვევის მეორე სესია — , თბილისი;
*ამიერკავკასიის ცაკის IV მოწვევის მესამე სესია — 13 - 17.3.1928, ბაქო;
*ამიერკავკასიის ცაკის IV მოწვევის მეოთხე სესია — 29.10 - 1.11.1928, თბილისი.

## ლიტერატურა
*Четвертый Закавказский съезд Советов рабочих, крестьянских, красноармейских и матросских депутатов : Стенографический отчет. - Тифлис : ЗакЦИК, 1927;
*Постановление четвертого Закавказского съезда Советов рабочих, крестьянских, красноармейских и матросских депутатов о системе с.-х. кредита в ЗСФСР, Тифлис, 1927

## რესურსები ინტერნეტში
*IV Съезд Советов (Тифлис)
ამიერკავკასიის საბჭოების V ყრილობა

**ამიერკავკასიის საბჭოების V ყრილობა** (6 — 11 მაისი, 1929, თბილისი) — ამიერკავკასიის საბჭოების რიგით მეხუთე ყრილობა. ესწრებოდა 762 დელეგატი.

დღის წესრიგი:
*ასფსრ მთავრობის საანგარიშო მოხსენება (შ. ელიავა);
*მოხსენებები: 
**ამიერკავკასიის სახალხო მეურნეობის განვითარების ხუთწლიანი გეგმა (ს. ამბარცუმიანი),
**ამიერკავკასიის სოფლის მეურნეობის განვითარების ღონისძიებები (მ. ჰუსეინოვი, დ. ბუნიათზადე და ა. ერზინკიანი),
**ამიერკავკასიის დარაიონების შესახებ (ფ. მახარაძე);
*ამიერკავკასიის საბჭოების IV ყრილობის შემდეგ მიღებული დეკრეტებისა და დადგენილებების დამტკიცება (ა. შავერდოვი),
*საკონსტიციიო საკითხები (ა. დოლიძე);
*ამიერკავკასიის სფსრ-ის ცაკის არჩევნები;
*სსრ კავშირის საბჭოების V ყრილობის დელეგატთა არჩევნები.

ყრილობამ მოიწონა ასფსრ მთავრობის მოღვაწეობა საანგარიშო პერიოდში; დაამტკიცა სახალხო მეურნეობის განვითარების ხუთწლიანი გეგმა, რომელიც ითვალისწინებდა ელექტროენერგეტიკის, ქვანახშირის მრეწველობის, მეტალურგიის ქიმიური მრეწველობის, სოფლის მეურნეობისა და სახალხო მეურნეობის სხვა დარგების განვითარებას; სპეციალური მოხსენებები მოისმინა მოსავლიანობის გაზრდის საკითხებზე, გაარკვია სოფლის ეკონომიკის ჩამორჩენილობის უმთავრესი მიზეზები და დასახა სოფლის მეურნეობის შემდგომი აღმავლობის ღონისძიებები — სოფლის მეურნეობის კოლექტივიზაცია, საირიგაციო-სამელიორაციო სამშაოთა დაჩქარება, სასოფლო-სამეურნეო იარაღის შემოტანა და სხვა. მიიღო დადგენილება მხარის ახალი ადმინისტრაციული დაყოფის (დარაიონების) შესახებ (რადგან არსებული სისტემა აღარ შეესაბამებოდა ქვეყნის სამეურნეო და პოლიტიკური განვითარების ამოცანებს).

ყრილობამ დაამტკიცა მთავრობის მიერ საანგარიშო პერიოდში მიღებული დადგენილებები, შეიტანა ზოგიერთი ცვლილება ასფსრ კონსტიტუციის ტექსტში, აირჩია ასფსრ ცაკი (287 წევრი და 175 კანდიდატი) და სსრ კავშირის საბჭოების V ყრილობის დელეგატები.

## ამიერკავკასიის ცაკის სესიები
სულ გაიმართა ამიერკავკასიის V მოწვევის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის სამი სესია:
*ამიერკავკასიის ცაკის V მოწვევის პირველი სესია — 10.5.1929, თბილისი;
*ამიერკავკასიის ცაკის V მოწვევის მეორე სესია — 23 - 26.1.1930, თბილისი;
*ამიერკავკასიის ცაკის V მოწვევის მესამე სესია — 16 - 18.1.1931, თბილისი.

## ლიტერატურა
*Пятый Закавказский съезд Советов рабочих, крестьянских, красноармейских и краснофлотских депутатов : Бюллетень.... - Тифлис : ЗакЦИК, 1929;

## რესურსები ინტერნეტში
*V Съезд Советов (Тифлис)
წმინდა სილვესტრის დღე

**წმინდა სილვესტრის დღე**, ასევე ცნობილი როგორც **სილვესტრი (სილვესტერი)** ან **სილბესტრი** ან **წმინდა სილვესტრის დღესასწაული** — რომის პაპ სილვესტერ I-ის ხსოვნისადმი მიძღვნილი დღესასწაული. წმ. სილვესტრი არის ქრისტიანული წმინდანი, რომელიც იყო რომის პაპი 314-დან 335 წლამდე. 

შუა საუკუნეების გადმოცემის თანახმად, სწორედ სილვესტრის წყალობით მოხდა ბიზანტიის იმპერატორ კონსტანტინე დიდის მიერ ქრისტიანობის მიღება. დასავლური ეკლესიები დღესასწაულს აღნიშნავენ წმინდა სილვესტრის გარდაცვალების დღეს, 31 დეკემბერს. 

ეს თარიღი ახალი წლის ღამეს ემთხვევა და ახალი წლის ღამეს ხშირად *სილბესტერს* უწოდებენ. დასავლური ქრისტიანული კონფესიებისთვის, წმინდა სილვესტერის დღე ლიტურგიულად აღინიშნება შობის მეშვიდე დღეს.  აღმოსავლეთის ეკლესიები სილვესტრის დღესასწაულს დასავლეთის ეკლესიებისგან განსხვავებულ დღეს აღნიშნავენ, როგორც წესი - 2 იანვარს.

## სქოლიო
კატეგორია:ახალი წელი
სამხრეთი დავაო

**სამხრეთი დავაო** (, ოფიციალურად **სამხრეთ დავაოს პროვინცია**) ― პროვინცია ფილიპინებში. მდებარეობს მინდანაოზე, დავაოს რეგიონში. ფართობისა და მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით უდიდესი ქალაქი დავაო პროვინციის იურისდიქციის ქვეშაა, თუმცა ადმინისტრაციულად მისგან დამოუკიდებელია და პროვინციის შემადგენლობაში მხოლოდ გეოგრაფიული და სტატისტიკური დანიშნულებით აჯგუფებენ.

პროვინციას ჩრდილოეთიდან ჩრდილოეთი დავაო ესაზღვრება, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ― დასავლეთი დავაო, დასავლეთიდან ― ჩრდილოეთი კოტაბატო და სულთან-კუდარათი, სამხრეთ-დასავლეთიდან ― სამხრეთი კოტაბატო და სარანგანი, ხოლო აღმოსავლეთიდან ― დავაოს ყურე.

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთი დავაო
კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები
კატეგორია:დავაოს რეგიონი
კატეგორია:1967 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
ჩრდილოეთი დავაო

**ჩრდილოეთი დავაო** (; , ოფიციალურად **ჩრდილოეთ დავაოს პროვინცია**) ― პროვინცია ფილიპინებში. მდებარეობს დავაოს რეგიონში. პროვინციის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქია ტაგუმი. პროვინციის შემადგენლობაში შედის დავაოს ყურეში მდებარე კუნძული სამალიც. ჩრდილოეთ დავაოს ზოგჯერ „ფილიპინების ბანანის დედაქალაქად“ მოიხსენიებენ.

1967 წლამდე ხუთი პროვინცია: დავაო-დე-ორო, ჩრდილოეთი დავაო, სამხრეთი დავაო, დასავლეთი დავაო და აღმოსავლეთი დავაო, და გიპუსკოა ერთ პროვინციაში შედიოდა, რომელიც მინდანაოსა და სულუს დეპარტამენტის პროვინციული რაიონი იყო.  

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთი დავაო
კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები
კატეგორია:დავაოს რეგიონი
კატეგორია:1967 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
ამიერკავკასიის საბჭოების VI ყრილობა

**ამიერკავკასიის საბჭოების VI ყრილობა** (20 — 26 თებერვალი, 1931, თბილისი) — ამიერკავკასიის საბჭოების რიგით მეექვსე ყრილობა. ესწრებოდა 695 დელეგატი, მათ შორის: აზერბაიჯანელი — 194, ქართველი — 205, სომეხი — 162, რუსი — 77 და სხვა — 57.

დღის წესრიგი:
*ასფსრ მთავრობის საანგარიშო მოხსენება (მ. ტერეგიაზარიანი);
*მოხსენებები: 
**ამიერკავკასიის 1931 წლის სახალხო-მეურნეობის გეგმა (ს. ფირუმოვი),
**მებამბეობისა და წყლისმეურნეობის განვითარების შესახებ (დ. ბუნიათზადე),
**ასფსრ კონსტიტუციის ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის შესახებ (ა. შავერდოვი).
*ამიერკავკასიის სფსრ-ის ცაკის არჩევნები;
*სსრ კავშირის საბჭოების VI ყრილობის დელეგატთა არჩევნები.

ყრილობამ მოიწონა მთავრობის მოღვაწეობა საანგარიშო პერიოდში და აღნიშნა წარმატებები სახალხო მეურნეობის განვითარების, კერძოდ, ინდუსტრიალიზაციისა და სოფლის მეურნეობის სოციალისტური რეკონსტრუქციის საქმეში. საანგარიშო მოხსენების გამო მიღებულ რეზოლუციაში ყრილობამ აუცილებლად ჩათვალა სოციალისტური მშენებლობის ტემპის ზრდა.

სერიოზული ყურადღება დაეთმო მებამბეობისა და წყლის მეურნეობის განვითარების საკითხებს.

ყრილობამ იმსჯელა საკონსტიტუციო საკითხებზე და მიიღო დადგენილება ასფსრ კონსტიტუციაში ცვლილებებისა და დამატებათა შეტანის შესახებ, აირჩია ასფსრ ცაკი 485 კაცის შემადგენლობით და სსრ კავშირის საბჭოების VI ყრილობის დელეგატები.

## ამიერკავკასიის ცაკის სესიები
სულ გაიმართა ამიერკავკასიის VI მოწვევის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის სამი სესია:
*ამიერკავკასიის ცაკის VI მოწვევის პირველი სესია — 27.2.1931, თბილისი;
*ამიერკავკასიის ცაკის VI მოწვევის მეორე სესია — 25 - 28.1.1932, თბილისი;
*ამიერკავკასიის ცაკის VI მოწვევის მესამე სესია — 25 - 28.2.1933, თბილისი.

## ლიტერატურა
*Шестой Закавказский съезд Советов рабочих, крестьянских, красноармейских и краснофлотских депутатов : Бюллетень.... - Тифлис : ЗакЦИК, 1931.

## რესურსები ინტერნეტში
*VI Съезд Советов (Тифлис)
აკვარელი

[250პქ|მინი|მარჯვნივ|[ჯონ სინგერ სარჯენტი, „ლურჯი ნავი“, 1892.]]
[250პქ|მინი|მარჯვნივ|[ალბრეხტ დიურერი, „კურდღელი“, 1502, გალერეა „ალბერტინა“, ვენა.]]

**აკვარელი** ( <  — „საღებავი წყალზე“ <  — „წყალი“) — წყალში ხსნადი საღებავები (ჩვეულებრივ, მცენარეულ წებოზე დამზადებული); ასევე, ამ საღებავებით შექმნილი ფერწერული ნამუშევრები. აკვარელის გამოსარჩევი თავისებურებაა ღია ფუძეზე (ქაღალდი, იშვიათად მუყაო, აბრეშუმი, სპილოს ძვალი, პერგამენტი) დატანილი საღებავების გამჭვირვალობა, ფერთა და ტონალურ გადასვლათა სიმდოვრე. რიგი ნიშნების მიხედვით წარმოადგენს ფერწერას, თუმცა სამუზეუმო კლასიფიკაციაში გრაფიკას მიაკუთვნებენ. შესრულების ტექნიკის მიხედვით განარჩევენ „სუფთა“ აკვარელს და თეთრადამატებულს. აკვარელის ფერწერა არის მრავალფენიანი ან ერთჯეროვანი; შეიძლება შესრულდეს როგორც მშრალად (იტალიური აკვარელი), ისე სველად, რა დროსაც ქაღალდს ასველებენ (ინგლისური აკვარელი). აკვარელი ხშირად ერწყმის კალმით ან ფანქრით შესრულებულ ნახატებს, ზოგჯერ დატანილია ესტაპის ზემოდან; არსებობს ფერადი და მონოქრომული. აკვარელისათვის დამახასიეთებელი ფერთა შერწყმული, ერთმანეთში გადასული ლაქები ქმნის გამოსახულების მოძრაობის ეფექტს და გადმოსცემს ფერისა და შუქ-ჩრდილის უწვრილეს ნიუანსებს. სპეციფიკური ეფექტების მისაღებად აკვარელში შეჰყავთ ცვილი, ეთეროვანი გამზავებლები და სხვა ნივთიერებები, იყენებენ ბრინჯაოსფერ და ვერცხლისფერ საღებავებს, უხამებენ გუაშს, ტემპერას ან პასტელს, აკეთებენ ფუძის ვარიაციებს.

მცენარეულ წებოზე დამზადებული წყალში ხსნადი საღებავებით ფერწერა ჯერ კიდევ ძველ ეგვიპტეში იყო ცნობილი (ძვ. წ. II ათასწლეული). გამოიყენებოდა შუა საუკუნეების საწიგნე მინიატიურაში (ევროპასა და აზიაში), უფრო მეტად თეთრასთან და სხვა გაუმჭვირვალე საღებავებთან შერწყმით. ევროპაში სუფთა აკვარელი XV საუკუნის დასაწყისიდან გავრცელდა და XVII საუკუნემდე უპირატესად დამხმარე მნიშვნელობა ჰქონდა, თუმცა, ალბრეხტ დიურერიდან დაწყებული, გადაიქცა ხელოვნების ცალკე სახეობად; მას იყენებდნენ ნიკოლა პუსენი, კლოდ ლორენი, პეტერ პაულ რუბენსი, რემბრანდტი (მისი სწრაფად შესრულებული მონახაზები სხვა არაფერია, თუ არა მონოქრომული აკვარელი). XVIII საუკუნეში გავრცელდა იტალიასა (ფრანჩესკო გვარდი) და საფრანგეთში (ჟან-ონორე ფრაგონარი, იუბერ რობერი). XIX საუკუნის I ნახევარში დიდ ბრიტანეთში შეიქმნა აკვარელის ეროვნული სკოლა (უილიამ ბლეიკი, რიჩარდ პარქს ბონინგტონი, ჯონ კონსტებლი, უილიამ ტერნერი და სხვ.). აკვარელი მნიშნველოვან ადგილს იკავებს ადოლფ ფონ მენცელის, მარიანო ფორტუნის, ეჟენ დელაკრუას, ონორე დომიეს, პოლ გავარნის, პოლ სეზანის, ვინსენტ ვან გოგისა და პოლ სინიაკის შემოქმედებაში; XX საუკუნეში ფართოდ გამოიყენებოდა ექსპრესიონიზმის, ფოვიზმის, აბსტრაქციონიზმის მიმდევარი ოსტატების მიერ, რომლებიც ცდილობდნენ ფერის ემოციური ჟღერადობისა და დეკორატიულობის მიღებას.

## სქოლიო 
კატეგორია:მხატვრობის ტექნიკა
სტრასბურგის საკათედრო ტაძრის ზარები

***„სტრასბურგის საკათედრო ტაძრის ზარები“*** () S.6 — ფერენც ლისტის მიერ 1868-1874 წლებში დაწერილი კანტატა. ტექსტი აღებულია ამერიკელი პოეტის ჰენრი უოდსუორთ ლონგფელოს 1851 წლის დრამატული პოემის „ოქროს ლეგენდა“ () პროლოგიდან. ლისტმა კანტატა ლონგფელოს მიუძღვნა.

კანტატა დაყოფილია ორ მონაკვეთად. პირველში, „Preludio (Excelsior)“, მოცემულია მეცო-სოპრანოს სოლო, ხოლო მეორეში, „Die Glocken“, ბარიტონი ლუციფერის სახით ზარებს მიმართავს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ფერენც ლისტის ნაწარმოებები
კატეგორია:კანტატები
კატეგორია:1875 წლის ნაწარმოებები
Slavimo slavno, Slaveni!

**Slavimo Slavno, Slaveni** („სლავებო, აღვნიშნოთ დიდებულად!“), S.33 — ფერენც ლისტის ნაწარმოები მამაკაცთა გუნდისა და ორგანისთვის, რომელიც დაფუძნებულია დუბროვნიკელი პოეტის მედო პუციჩის ნამუშევარზე და დაიწერა სლავი მოციქულების კირილე და მეთოდეს დღევანდელ სლოვაკეთში ჩასვლის აღმნიშვნელი ცერემონიისთვის. ცერემონია რომში 1863 წლის ივლისში პაპ პიუს IX-ის ორგანიზებით ჩატარდა; ლისტი მას პირადად დაესწრო.

ლისტმა მოგვიანებით ნაწარმოები საფორტეპიანო სოლოსა (S.503) და ორგანისთვის (S.668) ააწყო.

## სქოლიო
*

კატეგორია:ფერენც ლისტის ნაწარმოებები
ამიერკავკასიის საბჭოების VII ყრილობა

**ამიერკავკასიის საბჭოების VII ყრილობა** (15 — 18 იანვარი, 1935, თბილისი) — ამიერკავკასიის საბჭოების რიგით მეშვიდე ყრილობა. ესწრებოდა 765 დელეგატი, მათ შორის: კომუნისტი — 559, უპარტიო — 206; ეროვნული შემადგენლობა: აზერბაიჯანელი — 174, ქართველი — 223, სომეხი — 166, რუსი — 112, ებრაელი — 32, აფხაზი — 13, ოსი —8 და სხვა.

დღის წესრიგი:
*ასფსრ მთავრობის საანგარიშო მოხსენება (გ. მუსაბეკოვი);
*მოხსენებები: 
**ამიერკავკასიაში მეცხოველეობის განვითარება (დ. ბუნიათზადე),
**საგზაო მეურნეობის განვითარება (ნ. ილიუშინი)
**ასფსრ კონსტიტუციაში ცვლილებების შეტანა (ს. თოდრია).
*ამიერკავკასიის სფსრ-ის ცაკის არჩევნები;
*სსრ კავშირის საბჭოების VII ყრილობის დელეგატთა არჩევნები.

ყრილობამ მოიწონა მთავრობის მოღვაწეობა საანგარიშო პერიოდში და მიიღო დადგენილება მრეწველობის, სოფლის მეურნეობის და კულტურული მშენებლობის შემდგომი განვითარების შესახებ. მეცხოველეობის განვითარების საკითხებზე მსჯელობისას დელეგატებმა აღნიშნეს, რომ მიუხედავად ბოლო წლებში მოპოვებული ერთგვარი წარმატებებისა, სოფლის მეურნეობის ეს მნშვნელვანი დარგი მაინც ჩამარჩენილი იყო. ყრილობამ დაავალა მთავრობას, უახლოეს ხანში შეემუშავებინა ამიერკავკასიაში მეცხოველეობის განვითარების გეგმა. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო საგზაო მშენებლობის საკითხებს. ამ საკითხზე მიღებულ დადგენილებაში დაისახა საგზაო მეურნეობათა ნაკლულევანებათა აღმოფხვრის ღონისძიებები, აღინიშნა, რომ სათანადო ორგანოებს უნდა ეზრუნათ საგზაო სპეციალისტების მომზადებაზე, მგზავრთა კულტურულ მომსახურების გაუმჯობესებასა და გზების გამწვანებაზე.

ყრილობამ იმსჯელა საკონსტიტუციო საკითხებზე და მიიღო დადგენილება ასფსრ კონსტიტუციაში ცვლილებებისა და დამატებათა შეტანის შესახებ, აირჩია ასფსრ ცაკი 400 კაცის შემადგენლობით და სსრ კავშირის საბჭოების VII ყრილობის დელეგატები.

## ამიერკავკასიის ცაკის სესიები
სულ გაიმართა ამიერკავკასიის VII მოწვევის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის სამი სესია:
*ამიერკავკასიის ცაკის VII მოწვევის პირველი სესია — 18.1.1935, თბილისი.
*ამიერკავკასიის ცაკის VII მოწვევის მეორე სესია — 5 მარტი, 1935, თბილისი.
*ამიერკავკასიის ცაკის VII მოწვევის მესამე სესია (3 სხდომა) — 5, 6, 7 თებერვალი, 1936, თბილისი.

## ლიტერატურა
*VII Закавказский съезд Советов : Стенографический отчет. - Тифлис : Закгиз, 1935.

## რესურსები ინტერნეტში
*VII Съезд Советов (Тифлис)

## სქოლიო
იუკაგირის ზეგანი

**იუკაგირის ზეგანი** () — ზეგანი რუსეთში, იაკუტიასა და მაგადანის ოლქში, მდ. კოლიმის მარჯვენა ნაპირზე. ჩრდილოეთ ნაწილში აგებულია მეზოზოური ეფუზივებით, სამხრეთში — მეტამორფული კამბრიულისწინა, პალეოზოური და ტრიასული ნალექებით. შუამდინარეთების საშუალო სიმაღლე 300–700 მ-ია, ცალკეული მასივებისა — 1000 მ-ზე მაღალი (1128 მ, ჩუბუკულახი). არის მეჩხერი ფოთლოვანი ტყეები, 400–600 მ-ზე მაღლა — ქონდარა ფიჭვის რაყები და ტუნდრა.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის ზეგნები
მომის ქედი

**მომის ქედი** () — ქედი რუსეთში, იაკუტიაში. მდებარეობს ჩერსკის მთაგრეხილის სისტემაში, მდ. ინდიგირკის მარჯენა ნაპირზე. სიგრძე 470 კმ. სიმაღლე 2480 მ-მდე. ჭარბობს საშუალო მთის რელიეფი; ქედის ამაღლებულ ნაწილში — ალპური. ადგილ-ადგილ შემორჩენილია ძველი მოსწორების ზედაპირები, რომლებმა განიცადეს ინტენსიური ეროზიული დანაწევრება მდინარეთა ღრმა ხეობებით. განვითარებულია მრავალწლოვანი მზრალობა და რელიეფის მასთან დაკავშირებული ნივალურ-სოლიფლუქციური ფორმები. მდინარე ინდიგირკისა და მისი შენაკადების ხეობებში გავრცელებულია დიდი მინაყინები (ტარინები), მ.შ. უდიდესია მდინარე მომაზე — ულახან-ტარინი (სისქე 4 მ-მდე, ფართობი წლის მონაკვეთის მიხედვით 76-დან 112 კმ²-მდე). ქედის ქვემო კალთებზე ჭარბობს მთა-ველის ლანდშაფტები — მეჩხერი ფოთლოვანი ტყეები, რომლებსაც 1000 მ-ზე მაღლა ქონდარა ფიჭვის, მურყნის, ტირიფის შეკრული რაყები ცვლის; 1500 მ-ზე მაღლა — მაღალმთის ლიქენიანი ტუნდრა, ქვიანი მასივები, ისლიანი და ჭაობის ბამბიანი დაჭაობებული ტუნდრა.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის ქედები
მომა (მდინარე)

**მომა** () — მდინარე რუსეთში, იაკუტიაში (სახაში), მდ. ინდიგირკის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 406 კმ, აუზის ფართობი 30&nbsp;200 კმ². ულახან-ჩისტაის ქედზე (ჩერსკის მთაგრეხილის სისტემა) სათავეს იღებს ორ ნაწილად: ილინ-იურიახი და კიენგი, მიედინება ფართო მთათაშორის ხეობაში. კალაპოტი შუა და ქვემო წელზე უხვადაა ჭორომები. უპირატესად იკვებება წვიმის წყლით. ზამთარში მომის ხეობაში წარმოიქმნება გიგანტური მინაყინები. მდინარის აუზში ქვანახშირის საბადოებია.

## სქოლიო 
კატეგორია:სახის მდინარეები
ახაშენის ეკლესია

**ახაშენის ეკლესია** — დარბაზული ეკლესია ასპინძის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე, ამაღლებულ ბუნებრივ ტერასაზე. ის განთავსებული არის ძველი ნამოსახლარის დასავლეთ კიდეზე. 

ეკლესია არის დარბაზული ტიპის, შირიმის ქვით ნაგები და რესტავრაციის შედეგად თუნუქით გადახურული. დასავლეთ ნაწილში ერთი კედლის სახით შემორჩენილია მინაშენი და მასში ჩრდილოეთის მხრიდან შესასვლელი თაღის ნაწილი. ასევე შემორჩენილია დასავლეთის კედელში, რესტავრირებულ ნაწილში კარის სამხრეთ მხარეს ქტიტორის გამოსახულება, რომელსაც ეკლესიის მოდელი უჭირავს ხელთ და კარის ჩრდილო ნაწილში ცხენზე ამხედრებული წმ. გიორგის გამოსახულებიანი რელიეფი. ორივე რელიეფის ცალი მხარე დეკორირებულია ორნამენტებით. არქიტრავზე გამოსახული არის ჯვარი. ეკლესიაზე სამხრეთ ნაწილში შეიმჩნევა რესტავრაციამდელი კედლის სტრუქტურა, რომელიც ნაგები არის დიდი ზომის შირიმის ქვებისგან დუღაბზე. ეკლესიის ინტერირეი არის სადა და მოხატულობის კვალი არ შეიმჩნევა.

ექვთიმე თაყაიშვილმა 1902 წლის არქეოლოგიური ექსპედიციის დროს მოინახულა და აღწერა ახაშენის ეკლესიაც.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ულახან-ჩისტაი

**ულახან-ჩისტაი** () — ქედი რუსეთში, იაკუტიაში (სახაში), ჩერსკის მთაგრეხილის სისტემაში. სიგრძე 250 კმ, სიმაღლე ზღვის დონიდან 3147 მ-მდე (მთა პობედა). ძირითადად აგებულია გრანიტებით. რელიეფი ალპინოტიპურია, ვიწრო შუამდინარეთებით (ცირკები, ტროგები, დაკიდული ხეობები). წარმოდგენილია თანამედროვე გამყინვარება (საერთო ფართობი დაახლ. 100 კმ²). 900–1000 მ სიმაღლემდე მეჩხერი ფოთლოვანი ტაიგაა, 1300–1600 მ-მდე — ქონდარა ფიჭვი და მთის ტუნდრა, უფრო მაღლა — მთის ქვიანი უდაბნო.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის ქედები
კონდაკოვის ზეგანი

**კონდაკოვის ზეგანი** () — ზეგანი რუსეთში, იაკუტიაში (სახაში), მდინარე ინდიგირკის ქვემო წელის მარჯვენა ნაპირზე. სამხრეთიდან შემოსაზღვრულია ულახან-სისის ქედით. სიგრძე დაახლ. 200 კმ, სიგანე 150 კმ. სიმაღლე 480–490 მ-მდე. აქებულია ზედა იურული პერიოდის ქვიშაქვებით, ალევროლითებითა და ფიქლებით. ზედაპირი ძლიერაა დანაწევრებული მდინარეთა ხეობებით და დაფარულია მთა-ტუნდრის მცენარეულობით; სამხრეთ ნაწილის ხეობებში ლარიქსის ტყეტუნდრაა.

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის ზეგნები
ოშორის ეკლესია

**ოშორის ეკლესია**, *ქვემო ოშორის ეკლესია* — დარბაზული ეკლესია საქართველოში, ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოშორაში.

ეკლესია მოზრდილი დარბაზული ნაგებობაა. ფასადები თლილი ქვითაა ნაგები. შიგნით თაღები და პილასტრების ქვებიც კარგად თლილია, დანარჩენი სამშენებლო მასალას კი ნატეხი ქვა წარმოადგენს. აბსიდის ორივე მხარეს მაღალი, კონქებით დასრულებული ნიშებია, ხოლო სარკმლის ქვეშ თაღოვანი ნიშა. გრძივი კედლები მცირედ შვერილი პილასტრებით და თაღებითაა დანაწევრებული. დასავლეთ კონსოლზე შეკიდული კედლის თაღია. განსაკუთრებით არის გაფორმებული ჩრდილოეთ კედელზე არსებული კამარის საბრჯენი თაღის კონსოლი. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ჰქონია ჩრდილოეთის მცირე კარიც, აბსიდის მხართან გაჭრილი, რომელიც ამჟამად ამოქოლილია. სამხრეთის შესასვლელის მარჯვნივ, კარის ამყოლის ზედა და მისი მის გვერდით მდებარე ქვის კვადრებზე ასომთავრული წარწერაა მოთავსებული. ეკლესიის სამივე სარკმელი საპირეანია. სამხრეთის სარკმელს თავსართზე ჯვარი და ორივე მხარეზე გამოსახული ფიგურა ამკობს.

ექვთიმე თაყაიშვილმა 1902 წლის არქეოლოგიური ექსპედიციის დროს მოინახულა და აღწერა ქვემო ოშორის ეკლესიაც.

## გალერეა

ფაილი:Oshoris_eklesia._shesasvleli.JPG|ოშორის ეკლესია. შესასვლელი|ფაილი:Bareliefuri gamosaxuleba sarkmelis Tavze.JPG|ბარელიეფური გამოსახულება სარკმელის თავზე
ფაილი:Oshoris eklesia. carcera I.JPG|ოშორის ეკლესია. სამხრეთის კედელი. წარწერა
ფაილი:Oshoris eklesia. carcera II.JPG|ოშორის ეკლესია. სამხრეთის კედელი. წარწერა

## იხილეთ აგრეთვე
*ზემო ოშორის ეკლესია

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ზემო ოშორის ეკლესია

**ზემო ოშორის ეკლესია** — დარბაზული ეკლესია საქართველოში, ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოშორაში.

ნასოფლარ ზემო ოშორას ზემოთ, ოშორის წყლის მარცხენა მხარეს კლდის ძირში არის თბილი გოგირდიანი აბანო (). აბანოს ზემოთ იმავე მხარეს კლდის ძირში მდებარეობს ნაეკლესიარი. 1930-იან წლებში გიორგი ბოჭორიძის მოგზაურობის დროს შემორჩენილი იყო ჩრდილოეთი კედელი 6 მ სიგრძით, სიმღლით 1.5 მ. სამხრეთის კედელი ნანგრევებში იყო მოყოლილი. დაზიანებული ეკლესიის ნანგრევებიდან გამომდინარე გ. ბოჭორიძე ვარაუდობდა, რომ ეკლესიის ზომები უნდა ყოფილიყო 6x2.5 მ-ზე. ეკლესიის ქვები ზოგი გატანილია, ხოლო ნაშთი ნანგრევებითაა სავსე და ტყემლის ხეებია ბუჩქებად ამოზრდილი.

ექვთიმე თაყაიშვილმა 1902 წლის არქეოლოგიური ექსპედიციის დროს მოინახულა და აღწერა ზემო ოშორის ეკლესიაც.

## იხილეთ აგრეთვე
*ოშორის ეკლესია

## ლიტერატურა
*ბოჭორიძე გ., „მოგზაურობა სამცხე-ჯავახეთში“, თბ., 1992, გვ. 31
*Материалы по археологии Кавказа, собранные экспедициями Московского археологического общества, Вып. 12. - 1909

კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ზემო ოშორის წმინდა ელიას ეკლესია

**ზემო ოშორის წმინდა ელიას ეკლესია** — დარბაზული ეკლესია საქართველოში, ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოშორაში.

ეკლესია დგას სოფლის აღმოსავლეთით, ოშორის წყლის მარჯვენა კუთხეში, დიდ ხევის ხაზიდან 4 ვერსით ჩრდილოეთით, სოფლიდან 8 ვერსით მოშორებით, მაღალი მთის მაღალსავე კალთაზე, რომელსაც ეს მთა იკეთებს სამხრეთით. 

ეკლესია ერთნავიანი ნაგებობაა, რომელსაც ჩრდილოეთიდან მიშენებული აქვს ოთახი. ნაშენია კლდის ქვისა და კირისაგან. კუთხეებს, კარებს, კამარებს და პილასტრებს შეხმარებული აქვს თლილი ქვა. კარი აქვს სამხრეთიდან. ჩრდილოეთის და სამხრეთის მარეს აქვს ორ-ორი ყალბი კამარა. დგას მარტო კედლები, ისიც ნაწილობრივ დანგრეულია. თაღი შერჩენილი აქვს მხოლოდ დასავლეთ ნაწილს1.5 მ-ის სიგანით, ჰხურებია ლორფინი. კედლებიდან აღმოსავლეთ-სამხრეთი და ჩრდილოეთის კედლის ზედა ნაწილი დაქცეულია. სარკმელი აღმოსავლეთით, დასავლეთით და სამხრეთით თითო-თითო აქვს. ეკლესიას საკურთხეველში სამხრეთ კედელში ჰქონია ღრმა და მაღალი თახჩა. ეკლესიის დაახლოებითი ზომებია 10X4.5 მ. ჩრდილოეთის სარკმელი დაზიანებული კედლის გამო არ ჩანს. სამხრეთ ოთახს აქვს თაღი, ოღონდ აღმოსავლეთ, სამხრეთ და დასავლეთ-ჩრდილოეთ კუთხეში დაზიანებულია. 

აღმოსავლეთის სარკმელი შემკული იყო ჩუქურთმებით. შემორჩენილია სარკმლის ქვედა ჩუქურთმიანი ქვა და მასზე მდებარე სამხრეთით მარჯვენა ჩუქურთმიანი ქვა ხვეული ჩუქურთმით. თვით ეკლესია აღმოსავლეთ მხარეს დიდი თლილი ქვებით არის ნაშენი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ოშორის ეკლესია
*ზემო ოშორის ეკლესია

## ლიტერატურა
*ბოჭორიძე გ., „მოგზაურობა სამცხე-ჯავახეთში“, თბ., 1992, გვ. 29-30

კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბადიარიხა

**ბადიარიხა** () — მდინარე რუსეთში, იაკუტიაში (სახაში); მდ. ინდიგირკის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 545 კმ, აუზის ფართობი 12,2 ათ. კმ². სათავეს იღებს მომის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთებზე. მიედინება აბიის დაბლობზე, დასავლეთიდან ეკვრის ალაზეის ზეგანს. ძირითადი შენაკადებია: ოგოროხა (გოროხა), ორტო-ტირეხტიახი, ანტი. ძირითადად იკვებება თოვლისა და წვიმის წყლით. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი ქვემო წელზე დაახლ. 60 მ³/წმ. გაყინულია ოქტომბრიდან მაისის ბოლომდე. მდინარის აუზში 2000-მდე მცირე ზომის ტბაა საერთო ფართობით 461 კმ².

## სქოლიო 
კატეგორია:სახის მდინარეები
კარმენი (კოტაბატო)

**კარმენი** (ოფიციალურად **კარმენის მუნიციპალიტეტი**; ; ) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი კოტაბატოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 79 140 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 28 ბარანგაის.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*[Carmen Profile at the DTI Cities and Municipalities Competitive Index](https://cmci.dti.gov.ph/lgu-profile.php?lgu=Carmen%20(NC))
*Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:კოტაბატოს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
გუაში

250პქ|მინი|მარჯვნივ|იაკობ ფილიპ ჰაკერტი, „ავერნოს ტბა“, 1794.
250პქ|მინი|მარჯვნივ|გუაშები

**გუაში** ( <  – წყლის საღებავი) — წყალსა და წებოში (გუმიარაბიკი, ხორბლის სახამებელი, დექსტრინი და სხვ.) თეთრასა და სუფთად გალესილი პიგმენტის შერევით მიღებული საღებავი, აგრეთვე ამ საღებავით შესრულებული ნახატები. ჩვეულებრივ გუაშით ხატავენ ქაღალდზე, მუყაოზე, ფიცარზე, ტილოზე, აბრეშუმზე, ძვალზე. გამოიყენებოდა დიდ სადაზგ ქმნილებებზე მუშაობისას; მის თავისებურებებს (ტონების სიმკვრივე და მქრქალობა) დეკორატიული ეფექტების მისაღებად იყენებდნენ. გუაშით ასევე ასრულებენ პლაკატების ორიგინალებს, დეკორაციების ესკიზებს, გაფორმებით სამუშაოებს.

## სქოლიო 
კატეგორია:მხატვრობის ტექნიკა
სელენიახი

**სელენიახი** () — მდინარე რუსეთში, იაკუტიაში (სახაში); მდ. ინდიგირკის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 796 კმ, აუზის ფართობი 30,8 ათ. კმ². სათავეს იღებს ჩერსკის მთაგრეხილის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, მიედინება მომა-სელენიახის ღრმულში და აბიის დაბლობზე. მდინარის აუზში მრავალი ტბაა. უპირატესად იკვებება წვიმის წყლით. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავში 180 მ³/წმ. იყინება ოქტომბრის დასაწყისში, ლღვება მაისის ბოლოს. ზამთარში გვხვდება მინაყინები.

## სქოლიო 
კატეგორია:სახის მდინარეები
უიანდინა

**უიანდინა** () — მდინარე რუსეთში, იაკუტიაში (სახაში); მდ. ინდიგირკის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 586 კმ, აუზის ფართობი 177 ათ. კმ². წარმოიქმნება მდინარეების ირგიჩიანისა და ბაკის შეერთებით. ძირითადად მიედინება აბიის დაბლობზე, სადაც ძლიერაა დაკლაკნილი, არის მრავალი ტბა. იკვებება თოვლისა და წვიმის წყლით. წყალდიდობა ივნისიდან სექტემბრის დასაწყისამდეა. იყინება ოქტომბერში, ლღვება მაისის ბოლოს – ივნისის დასაწყისში. ზამთრის ბოლოს მთლიანად იყინება; დამახასიათებელია მინაყინები.

## სქოლიო 
კატეგორია:სახის მდინარეები
კარანგეტანგი

**კარანგეტანგი**, **აპი-სიაუ** () — მოქმედი სტრატოვულკანი ინდონეზიაში, კუნძულ სიაუს ჩრდილო ნაწილში. აქვს ორი მწვერვალი; სამხრეთი მწვერვალის სიმაღლეა 1827 მ, ხოლო ჩრდილოეთი მწვერვალისა 1797 მ. წარმოადგენს ინდონეზიის ერთ-ერთ ყველაზე აქტიურ ვულკანს. 1675 წლიდან მოყოლებული ამოიფრქვა 41-ჯერ. 

1997 წელს პიროკლასტურმა ნაკადმა სამი ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. 2007 წლის აგვისტოში მომხდარი ამოფრქვევის გამო ახლომდებარე რაიონების ევაკუაცია გახდა საჭირო. 2009 წლის 9 ივნისს ინდონეზიის ვულკანოლოგიურმა სამსახურმა კარანგეტანგის ამოფრქვევის განგაშის სტატუსი ნარინჯისფერის დონემდე აწია. 

2010 წლის 6 აგვისტოს კარანგეტანგი ისევ ამოიფრქვა და ჰაერში ასობით მეტრზე ამოიტყორცნა ლავა და ფერფლი, რის გამოც ოთხი სოფელი დაიკარგა. 2011 წლის 11 მარტს იაპონიაში მომხდარი მიწისძვრიდან რამდენიმე საათში, რომელსაც წყნარ ოკეანეში ცუნამი მოჰყვა კარანგეტანგის ამოფრქვევაც გამოიწვია, 

2013 წლის 2 სექტემბერს კარანგეტანგი ისევ ამოიფრქვა. აქტივობები შეინიშნებოდა 2013–18 წლებშიც. 2019 წლის 20 ივლისიდან იმავე წლის ოქტომბრამდე ვულკანი ისევ მოქმედების სტადიაში იყო, რასაც ლავის ამოღვრა მოჰყვა.

## სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ვულკანები
გოშთელიანების მაჩუბი და საცხოვრებელი სახლი

**გოშთელიანების მაჩუბი და საცხოვრებელი სახლი**  — კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. იგორ გოშთელიანის საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი კომპლექსი დაბა მესტიის ერთ-ერთ მეტად საგულისხმო არქიტექტურულ სიძველეს წარმოადგენს, რომლის ძირითადი ნაწილი დღემდე ფუნქციონირებს. ხუთსართულიანი კოშკისა და სამსართულიანი სახლის ერთიან ქვის კორპუსად შეკრული კომპლექსი ლანჩვალის არქაულ ნაგებობათა შორის მასშტაბურობითა და მრავალგზის გადაკეთებებით იქცევს ყურადღებას. კარმიდამოს ჩრდილო-დასავლეთ პერიმეტრზე აღმართული ნაგებობები ერთმანეთს ედგმის და ღიობებით დანაწევრებული მასიური კედლები სამხრეთის მხარეს, შიდა ეზოსკენ არის გახსნილი. კვადრატული გეგმარების კოშკი სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეშია მოქცეული. კოშკი განზე გასული, რამდენადმე ტლანქი პროპორციებით იქცევს ყურადღებას. სამხრეთ-ჩრდილოეთის მიმართულებით ორიენტირებული კედლები ზურგით ოდნავ მიწაშია შეჭრილი. კოშკის დასავლეთ კედელს ახალი დროის, ერთსართულიანი ნაგებობა ედგმის, ხოლო ჩრდილოეთის ფასადს თითქმის სანახევროდ ფარავს მე-19 საუკუნის მეორე ნახევრის, ან მეოცე საუკუნის დასაწყისის დროინდელი საცხოვრებელი სახლი. საცხოვრებელი სახლი აღმოსავლეთ-დასავლეთის ღერძზე წაგრძელებულ, სწორკუთხა გეგმარების შენობას წარმოადგენს. მეტწილად ყორე ქვით ნაშენი კედლები გარედან კირით, ან უფრო გვიანდელი, გაჯის ნალესობით არის დაფარული. სახლის დასავლეთ ფრთას პერპენდიკულარულად ედგმის თითქმის ყრუ კედლებით წარმოდგენილი კიდურა რიზალითის მსგავსი მინაშენი. ეს უკანასკნელი უშუალოდ ედგმის კოშკს და მხოლოდ პირველი სართულზე შესასვლელი ღიობებით დანაწევრებული; მათ შორის მარცხენა თაღოვან-ტიმპანიანი, ვიწრო და მაღალი კარი მინაშენის შიდა სივრცეს უკავშირდება, ხოლო მარჯვნივ გაჭრილი მაღალი და განიერი თაღი ქვის კორპუსში გაყვანილ გვირაბს მონიშნავს. ორფერდა ხის ჭერით გაფორმებული გვირაბი მაღალი ჭიშკრით ეზო/გზისკენ იხსნება; ყურადღებას იქცევს რადიალურად დაწყობილი ფიქალით გამოყვანილი გაშლილი თაღი, რომელშიც ტმპანის სადა ფილაა ჩადგმული. სახლის აღმოსავლეთ ფრთა ორსართულიანი ლალჩის მსგავსად არის კონსტრუირებული, რომლის ეზოსპირა, სამხრეთის კედლები ღია არის დატოვებული. ამავე მინაშენის ზურგის კედელში, პირველ სართულზე ეზოსკენ გამავალი თაღოვანი გასასვლელია დატოვებული. ლალჩის მეორე სართულზე მოწყობილია კიბის უჯრედი, რომლითაც სახლის მეორე სართულის ფართო აივანი მესამეს უკავშირდება. საკუთრივ სახლის სამხრეთ ფასადი აივნებზე გამომავალი, მაღალი და განიერი კარ-სარკმლის ღიობებით არის დანაწევრებული; მათი გეგმარების ხასიათი მეოცე საუკუნის შუა ხანებს, ან შემდგომ პერიოდს უკავშირდება - შესაძლოა, სახლის მშენებლობაც ამავე პერიოდს უკავშირდებოდეს. სახლის ამჟამინდელი ხის კონსტრუქციები, როგორიცაა აივნის კვადრატული ბოძები, სადად შეფიცრული მოაჯირი და საბურავის კოჭები, შედარებით ახალია. პირველი სართული სამეურნეო დნაიშნულებით, მაჩუბად გამოიყენება. მისი კედლები დაზიანებულია, მრავლად არის ნესტის და გამომარილების კვალი, ასევე მაჩუბში შემორჩენილია ხის ლეჭუნდირი.

## რესურსები ინტერნეტში
1. 

კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში
ბრისინგამენი

).]]
**ბრისინგამენი** — სკანდინავიურ მითოლოგიაში ბრისინგამენი (ან ბრისინგა მამაკაცი) არის ქალღმერთი ფრეიას ტორკი ან ყელსაბამი. სახელწოდება არის ძველსკანდინავიური ნაერთი brísinga-men, რომლის მეორე ელემენტია მამაკაცი "(დეკორატიული) კისრის ბეჭედი (ძვირფასი ლითონისგან), ტორკი". პირველი ელემენტის ეტიმოლოგია გაურკვეველია. იგი მომდინარეობს ძველსკანდინავიური brísingr-დან, პოეტური ტერმინი "ცეცხლი" ან "ქარვა", რომელიც მოხსენიებულია ანონიმურ ვერტიფიცირებულ სიტყვათა სიაში (þulur), რომელიც დაერთვება პროზად ედდას ბევრ ხელნაწერს,  რაც Brísingamen-ს აქცევს "გაბრწყინებულ ტორკი", "მზიანი ტორკი", ან მსგავს რაიმედ. თუმცა, Brísingr ასევე შეიძლება იყოს ეთნონიმი, ამ შემთხვევაში Brísinga men არის "ბრისინგის ბრუნვა". ძველი ინგლისური პარალელი ბეოვულფში მხარს უჭერს ამ წარმოშობას, თუმცა ვინ შეიძლება ყოფილიყვნენ Brísings (ძველსკანდინავიური Brísingar) უცნობი რჩება.

## სქოლიო
კატეგორია:ვიკინგები
ელ-ბოოდონი

**ელ-ბოოდონი** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ლა-მორანიის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 22 კმ². მოსახლეობა — 117 კაცი (2021 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ავილის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ელ-ბოოდონის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
მონღოლთა შემოსევები ლევანტში

**მონღოლთა შემოსევები ლევანტში** (**1260-დან მამლუქ-ილხანთა ომი**) — 1240-იანებში დაიწყო. მონღოლების სირიაში შეჭრის მცდელობების უმეტესობა აღმოჩნდა წარუმატებელი, თუმცა მათ გარკვეული წარმატებები ქონდათ 1260 და 1300 წლებში, როდესაც მათ შეძლეს ალეპოს, დამასკოს დაპყრობა და აიუბიდების დინასტიის განადგურება. მიღწეული წარმატებების მიუხედავად მონღოლებს დაკავებული ტერიტორიების დათმობა მამლუქების ზეწოლის ქვეშ მალევე უხდებოდათ. 1260 წლიდან ამ კონკფლიქტს **მამლუქ-ილხანთა ომი** ეწოდება.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:XIII საუკუნის ომები
კატეგორია:XIV საუკუნის ომები
კატეგორია:ჰულაგუიანთა სახელმწიფო