open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
თანაბარი განაწილება

ალბათობის თეორიასა და მათემატიკურ სტატისტიკაში **თანაბარი განაწილება** ეწოდება განაწილებას, რომელიც ხასიათდება იმით, რომ შემთხვევითი ცვლადის მიერ რაიმე ინტერვალში მნიშვნელობის მიღების ალბათობა დამოკიდებულია მხოლოდ ამ ინტერვალის სიგრძეზე.
## განსაზღვრება 
### განაწილების სიმკვრივით 
ვიტყვით, რომ შემთხვევითი სიდიდე განაწილებულია თანაბრად ინტერვალზე \displaystyle [a,b], სადაც a,b\in \R, თუ მის განაწილების სიმკვრივეს აქვს შემდეგი სახე:
: 
f_X(x) = \left\{
\begin{matrix}
{1 \over b-a}, & x\in [a,b] \\
0, & x\not\in [a,b]
\end{matrix}
\right..

გამომდინარე იქიდან, რომ ლებეგის ინტეგრალი დამოკიდებული არაა ნული ზომის სიმრავლეზე, შეიძლება ვთქვათ, რომ ზემოთ მოყვანილი ტოლობა უნდა სრულდებოდეს თითქმის ყველგან.
### განაწილების ფუნქციით 
ვიტყვით, რომ შემთხვევითი სიდიდე განაწილებულია თანაბრად ინტერვალზე \displaystyle [a,b], სადაც a,b\in \R, თუ მის განაწილების ფუნქციას აქვს შემდეგი სახე:
:
  F(x)= \begin{cases}
  0 & \text{for }x 

ფაქტი, რომ შემთხვევითი სიდიდე \displaystyle X განაწილებულია თანაბრად ინტერვალზე \displaystyle [a,b], შემდეგნაირად აღინიშნება: \displaystyle X \sim U[a,b].
თუკი განვიხილავთ \displaystyle a=0 და \displaystyle b=1, მივიღებთ **სტანდარტულ თანაბარ განაწილებას**.

კატეგორია:ალბათობის თეორია
კატეგორია:მათემატიკური სტატისტიკა

კატეგორია:ალბათური განაწილებები
დასავლეთი თრაკია

**დასავლეთი თრაკია** ან უბრალოდ **თრაკია** (, , ) საბერძნეთის ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთში, მდინარეებს მესტასა და მარიცას შორის. მაკედონიასა და ეპირუსთან ერთად მას არაფორმალურად 'ჩრდილოეთ საბერძნეთს' უწოდებენ. მას აღმოსავლეთი თრაკიისგან (რომელიც მდინარე მარიცადან იწყება და მოიცავს თურქეთის ევროპულ ნაწილს) განსასხვავებლად ასევე *ბერძნულ თრაკიადაც* მოიხსენიებენ. კიდევ არსებობს ჩრდილოეთი თრაკიაც, რომელიც ბულგარეთში მდებარეობს.

თრაკია დაყოფილია სამ პერიფერიად (ყოფილი პრეფექტურები): კსანტი, როდოპე და ევროსი.

## დემოგრაფია
თრაკიის დაახლოებითი ფართობია 8,578 კმ² ხოლო მოსახლეობა 368,993 (2006). მათგან ორ მესამედზე მეტი ორთოდოქსი ქრისტიანი ბერძენია, ხოლო დანარჩენი დაახლოებით 120,000 არის მუსლიმანური უმცირესობა. მათგან უმეტესობა (67%) არის თურქი, ხოლო დანარჩენი არიან პომაკები (მუსლიმანი სლავების ჯგუფი) რომლებიც ძირითადად რეგიონის მთიან მხარეში ცხოვრობენ. მცირე ეთნიკური ჟგუფი რომაც (ბოშების ჯგუფი) სხვა მათი ეროვნების ადამიანებისგან განსხვავებით ძირითადად მუსლიმანურია. ცივი ომის დასრულების შემდეგ 1990-იან წლებში საბერძნეთმა განიცადა იმიგრაციის დიდი ტალღა, რომლებიც სამუშოს ძირითადად ურბანულ ტერიტორიებზე ეძებდნენ, თუმცა თრაკიას ეს პროცესები ნაკლებას შეეხო.

## პოლიტიკა
თრაკიის მუსლიმანური უმცირესობა თურქეთსა და საბერძნეთს შორის დიპლომატიური ურთიერთობების დაძაბვის მიზეზი იყო. თურქეთი რეგიონის ყველა მუსლიმანს მიიჩნევს თურქული უმცირესობის წარმომადგენლად. ხოლო საბერძნეთი განიხილავს ყველას როგორც განსხვავებული ეთნიკური წარმომავლობის რელიგიურ უმცირესობებს (ლოზანის სამშვიდობო ხელშეკრულების ფარგლებში). ათენი არ აღიარებს თურქულ ან სხვა რომელიმე უმცირესობას ეთნიკურობის მიხედვით.

## ეკონომიკა
ბოლო წლებში თრაკიის ეკონომიკა სოფლის მეურნეობაზე სულ უფრო ნაკლებად დამოკიდებული ხდება. რამდენიმე მაღალი ტექნოლოგიების ინდუსტრია ჩამოყალიბდა რეგიონში. ეგნატიას გზას რომელიც რეგიონში მდებარეობს, მის განვითარებაში დიდი წვლილი შეაქვს. ტურიზმი თანდათან ძალას იკრებს და წამყვანი ძალა ხდება რეგიონში. როდოპების მთიანეთში ზამთრის ტურიზმის განვითარების პოტენციალიც არსებობს.

## ლიტერატურა
*
*.

## რესურსები ინტერნეტში
*აღმოსავლეთ მაკედონიისა და თრაკიის პერიფერიები 
*დრამას კავალას და კსანთის გაერთიანებული პრეფექტურა
*როდოპის და ევროს გაერთიანებული მმართველობა 
*კსანტის პრეფექტურა 
*Thrakiki.gr
*როგოპეს პრეფექტურა
*ევროს პრეფექტურა 
*თრაკიის უნივერსიტეტი
*ფერესის მუნიციპალიტეტი

## სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის რეგიონები
We Can Fly (Yes-ის სიმღერა)

„**We Can Fly**“ — სიმღერა ჯგუფ Yes-ის ალბომიდან *Fly from Here*. იგი გამოვიდა, როგორც პრომო-სინგლი 2011 წლის 13 ივნისს. იგი არის პიესის „Fly From Here“ მეორე ნაწილი.

## სიმღერების სია 
## მუსიკალური ვიდეო 
სიმღერის ოფიციალური ვიდეო მოიცავს ორ კომპოზიციას - We Can Fly და We Can Fly (Reprise). იგი გამოვიდა 2011 წლის 3 ივლისს. ვიდეოში წარმოდგენილია თვითმფრინავის მგზავრი, რომელიც ელოდება თავის რეისს. იგი ეცნობა გაზეთში დაბეჭდილ სტატიას. მასში საუბარია 1940-იანი წლების ჰოლივუდის მსახიობზე, რომელიც დაიღუპა ავიკატასტროფაში, პილოტის მიერ დაშვებული შეცდომის შედეგად. სტატიის წაკითხვის შემდეგ მამაკაცი გარბის კიბეებზე, ჯდება თვითმფრინავზე, მაგრამ იქ აღმოაჩენს იმავე მგზავრებს, რომლებიც დაღუპულ თვითმფრინავში ისხდნენ. ვიდეოში გადაღებულია პროდიუსერი ტრევორ ჰორნი.

## პერსონალი 
;Yes
* ბენუა დევიდი – წამყვანი ვოკალი
* კრის სკუაირი – ბას გიტარა, დამატებითი ვოკალი, წამყვანი ვოკალი სიმღერაში „The Man You Always Wanted Me to Be“
* სტივ ჰაუ – გიტარა, დამატებითი ვოკალი სიმღერაში „Hour of Need“
* ალან უაიტი – დასარტყმელი საკრავები
* ჯეფ დაუნზი – კლავიშებიანი საკრავები

;დამატებითი მუსიკოსები
* ოლივერ უეიკმენი – დამატებითი კლავიშებიანი საკრავები

## გამოცემების ისტორია
## სქოლიო 
კატეგორია:Yes-ის სიმღერები
კატეგორია:2011 წლის სიმღერები
კატეგორია:2011 წლის სინგლები
თეკლა (საკუთარი სახელი)

**თეკლა**  () — ქალის სახელი. მნიშვნელობის მხრივ უკავშირდება ძველბერძნულ ენას, ნიშნავს "ღვთის დიდებას": ამ სახელის პირველ ნაწილს შეადგენს თეოს **θεός** - "ღმერთი", მეორე ნაწილია კლეოს **κλέος** - "დიდება". მისივე ვარიანტებია თეკლე (ერეკლე მეფის უმცროს ქალიშვილს ხუმრობით თეკლე-ბიჭს ეძახდნენ).

## ცნობილი წარმომადგენლები 
* წმინდა თეკლა მაგ: თეკლა ჰქვია ერთ ცნობილ ბავშვს რომელიც არის თეკლა შაინიძე ის ძალიან პოპულარულარულია და ვიდეოებით მან სახელი გაითქვა გადადით თეკლა შაინიძე ვიკიპედია და შეამოწმეთ თეკლას ცოდნა და ყველაფერი შეიტყვეთ მის მიერ

კატეგორია:ქალის სახელები
კატეგორია:ბერძნული წარმოშობის სახელები
რიკ უეიკმენი

**რიჩარდ კრისტოფერ „რიკ“ უეიკმენი ** (დ. 18 მაისი, 1949) — ინგლისელი მუსიკოსი, ცნობილი ჯგუფით Yes. გარდა ამისა, მან სახელი გაითქვა კონცეპტუალური სოლო-ალბომებით. მათი დიდი ნაწილი დაიწერა ჯერ კიდევ Yes-ის არსებობის პირველ წლებში. ამ ალბომებიდან ყველაზე მეტად ცნობილია სამი - *The Six Wives of Henry VIII* (1973), *Journey to the Centre of the Earth* (1974) და *The Myths and Legends of King Arthur and the Knights of the Round Table* (1975).

## დისკოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Rick Wakeman's Communication Centre
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:ინგლისელი როკ-მუსიკოსები
კატეგორია:Yes-ის წევრები
კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გიორგი პეტროვი

**გიორგი ივანეს ძე პეტროვი** ( დ. 31 მაისი  [ ძვ. სტ. 18 მაისი] 1912, პინეგა — გ. 13 მაისი 1987) — რუსი მეცნიერი მექანიკის დარგში. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1958). სოციალისტური შრომის გმირი (1961). 

მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ (1935) მუშაობდა სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტებში. 1965 წლიდან მუშაობდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის კოსმოსური კვლევის ინსტიტუტში. მისი უმთავრესი შრომები ეხება გამოყენებითს აირის დინამიკას და კოსმოსურ აეროდინამიკას. 

დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით, 2 სხვა ორდენით, აგრეთვე მედლებით.

## თხზულება 
* О распространении колебаний в вязкой жидкости и возникновении турбулентности, М., 1938;

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:გამომგონებლები
კატეგორია:რუსი ფიზიკოსები
კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
MH-6 Little Bird

**MH-6 Little Bird** (აგრეთვე ცნობილი როგორც **Killer Egg**) — ერთ ძრავიანი მსუბუქი შვეულმფრენი, რომელიც გამოიყენება აშშ-ის არმიის მიერ სპეციალურ ოპერაციებში. **AH-6** ამ შვეულმფრენის მოიერიშე ვარიანტია. თავდაპირველად დაფუძნებულს OH-6A-ზე, მოგვიანებით კი — MD 500E-ზე, შვეულმფრენს გააჩნია ერთი ხუთ ბოლოიანი მთავარი როტორი. მისი უახლესი ვერსია, **MH-6M**, დაფუძნებულია MD 530F-ზე და აქვს ექვს ბოლოიანი მთავარი როტორი და ოთხ ბოლოიანი პროპელი კუდზე.

## მახასიათებლები 
### ზოგადი მახასიათებლები 
* **ეკიპაჟი:** 2: პილოტი და თანაპილოტი
* **მოცულობა:** მაქსიმუმ ექვსი კაცი MH-6-სათვის
* **სიგრძე:** 9.80 მ.
* **სიმაღლე:** 3.0 მ.
* **როტორის დიამეტრი:** 8.30 მ.
* **ცარიელის წონა:** 722 კგ.
* **მაქსიმალური ასაფრენი წონა:** 1 406 კგ.
* **სიმძლავრე:** ერთი T63-A-5A ან T63-A-700 ტურბოძრავა, 425 ასაფრენი ცხენის ძალით; 375 მუდმივი ცხენის ძალით.
* **როტორთა სისტემა:** ექვს ბოლოიანი მთავარი როტორი და ოთხ ბოლოიანი პროპელი კუდზე.
* **საწვავის გამოყენებადი მოცულობა:** 242 ლ. ან 183 კგ.

### მწარმოებლურობა 
* **მაქსიმალური სიჩქარე:** 282 კმ/სთ.
* **კრუიზერული სიჩქარე:** 250 კმ/სთ.
* **ფრენის მაქსიმალური დისტანცია:** 430 კმ.
* **ფრენის მაქსიმალური სიმაღლე:** 5 700 მ.
* **აღმასვლის სიჩქარე:** 10.5 მ/წმ.

### შეიარაღება 
* ტყვიამფრქვევები:
** 1× 30 მმ M230 ტიპის ტყვიამფრქვევი; ან
** 2× 12.7 მმ GAU-19; ან
** 2× 7.62 მმ M134 მინიტყვიამფრქვევი.
* რაკეტები:
** 2× LAU-68D/A 7-მილიანი სარაკეტო დანადგარი 70 მმ-იანი Hydra 70 სარაკეტო ჭურვებისთვის;
** ანტი-სატანკო რაკეტები: 2× AGM-114 Hellfire;
** ანტი-საჰაერო რაკეტები: 2× FIM-92 Stinger თავდაცვისთვის.

წყარო: აშშ-ის არმიის თვითმფრინავი, MD 530F-ის მონაცემები.

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* A/MH-6 ფაქტების ფურცელი აშშ-ის არმიის საიტზე 
* MH-6 და AH-6 საიტზე GlobalSecurity.org
* AH/MH-6J Little Bird საიტზე specialoperations.com 
* Hughes OH-6 "Cayuse" / MD 500 / MD 530 შვეულმფრენების გვერდი საიტზე avia.russian.ee 
* Boeing Announces New Rotorcraft Program: AH-6, ბოინგი, 7 ოქტომბერი, 2008.

კატეგორია:საბრძოლო შვეულმფრენები
საქსონური ბაღი

**საქსონური ბაღი** (პოლონურად *Ogród Saski*) - ვარშავის ერთ-ერთი ისტორიული ბაღი, პილსუდსკის მოედნის სიახლოვეს, შრუდმიეშციეს რაიონში.

ბაღის ადგილას თავდაპირველად მეფე სიგიზმუნდ III ვაზას მიერ აშენებული ვარშავის თავდაცვითი კედელი მდებარეობდა. ბაღის გაშენება დაიწყო 1700 წელს, საქსონური წარმოშობის მეფის, ავგუსტ II მკაცრის ბრძანებით. ბაღი ნაწილი იყო  საქსონური ღერძის განაშენიანებისა, რომელიც ბაღის გარდა მოიცავდა მოედანს, სასახლეს, კარიბჭესა და სხვა ობიექტებს. 

1727 წელს ბაღი საზოგადოებისთვის გაიხსნა და ევროპაში ერთ-ერთი პირველი საჯარო ბაღი გახდა. თავდაპირველად ბაროკოს სტილში გაშენებული ბაღმა XIX საუკუნეში მან ინგლისური ბაღის სახე მიიღო. მეორე მსოფლიო ომის დაზიანდა ბაღი და მთლიანად დაინგრა საქსონური სასახლე. სასახლის ერთადერთ გადარჩენილ გალერეაში, ბაღის აღმოსავლეთ შესასვლელთან დღეს უცნობი ჯარისკაცის საფლავია.

## იხილეთ აგრეთვე
*საქსონური ღერძი
*საქსონური სასახლე

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ვარშავა
კატეგორია:პოლონეთის პარკები
შრუდმიეშციე

**შრუდმიეშციე** (; ქალაქის ცენტრი) — ქალაქ ვარშავის ერთ-ერთი რაიონი. მდებარეობს მდინარე ვისლას მარცხენა მხარეს, მოსახლეობა 134,306 კაცი, მერი - ვოიცეხ ბარტელსკი.

რაიონში თავმოყრილია ეროვნული და მუნიციპალური ინსტიტუტების უმრავლესობა, კერძო კომპანიების ოფისები, უმაღლესი სასწავლებლები, თეატრები, რკინიგზის ადგურები: შრუდმიეშციე და ცენტრალური სადგური.

## ღირსშესანიშნაობები
შრუდმიეშციეს მიეკუთვნება ვარშავის უძველესი უბნები: ძველი ვარშავა, ახალი ვარშავა, მარიენშტატი. გარდა ამისა, რაიონის ღირსშესანიშნაობებიდან აღსანიშნავია

* ვარშავის სამეფო სასახლე - ვარშავის უძველესი შენობა (XIII საუკუნე)
* სიგიზმუნდის სვეტი - ევროპის ერთ-ერთი უძველესი საერო ძეგლი (1644 წ.)
* საქსონური ბაღი - ევროპის ერთ-ერთი უძველესი საჯარო ბაღი (1717 წ.)
* ვარშავის უნივერსიტეტი - პოლონეთის უძველესი უმაღლესი სასწავლებელი (1809 წ.)
* კულტურისა და მეცნიერების სასახლე - პოლონეთის უმაღლესი შენობა (234 მეტრი)
* ბედნარსკის ქუჩა - ვარშავის უწვრილესი ქუჩა (5,3 მეტრი)

## რესურსები ინტერნეტში
*

*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ვარშავის რაიონები
ლიბიის ზღვა

ხმელთაშუა ზღვა ლიბიის სანაპიროზე.|thumb
**ლიბიის ზღვა** —  ხმელთაშუა ზღვის ნაწილი, მდებარეობს კუნძულ კრეტის სამხრეთ სანაპიროსა და ჩრდილოეთი აფრიკას შორის.

ამ დასახელებას ხშირად იყენებდნენ ძველი კარტოგრაფები და მეზღვაურები, ოფიციალურად ეს ტერმინი ამჟამადაც გამოიყენება.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სიდრას ყურე

## რესურსები ინტერნეტში
*ლიბიის ზღვა

კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
აირის მთები

**აირის მთები**, აგრეთვე ცნობილი როგორც **აირის მასივი** — მთების სამკუთხა მასივი ჩრდილოეთ ნიგერში, საჰარის უდაბნოს ტერიტორიაზე. წარმოადგენს მცენარეულობით დაფარულ ეკორეგიონს, რომლის სიმაღლეც ზღვის დონიდან 1830 მეტრია, ხოლო მთლიანი ფართობი 84 000 კმ². უდაბნოს შუაგულში, ზღვის დონიდან 500-900 მეტრზე მდებარე აირის პლატო წარმოქმნის კუნძულს, რომლის კლიმატიც სიცოცხლის მრავალგვარი ფორმის გავრცელებას უწყობს ხელს. აქ მრავლადაა მეცხოველეობისა და ფერმერული გაერთიანებები, ასევე გეოლოგიური და არქეოლოგიური ძეგლები. აღსანიშნავია რეგიონში მიმდინარე არქეოლოგიური გათხრები, რომლებმაც ნათელი გახადა მისი პრეისტორიული წარსული. აირის რეგიონში ერთ დროს ბინადრობდა საფრთხის ქვეშ მყოფი მოხატული სანადირო ძაღლი (*Lycaon pictus*), რომელიც ადამიანთა დასახლების გამო ამჟამად ამ რეგიონიდან მთლიანად გამქრალია.

აირის მთები თავის მხრივ მოიცავს კლდოვანი პლატოდან აღმართულ ცხრა თითქმის წრიულ მასივს, რომლებსაც აღმოსავლეთით ტენერეს უდაბნოს დიუნები ესაზღვრება. მთებში აღრიცხულია მცენარეთა 430-ზე მეტი სახეობა.

1991 წლიდან, აირის მთებისა და ტენერეს უდაბნოს ტერიტორიებზე შექმნილი ბუნების ნაკრძალი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ტენერე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში

## რესურსები ინტერნეტში 
* URANIUM GEOLOGY: NIGER, WEST AFRICA 

## სქოლიო 
კატეგორია:საჰარა
კატეგორია:ნიგერის ქედები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ნიგერში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრთხის ქვეშ
პინდოსი

**პინდოსი**, **პინდი** ( და ) — ქედი ბალკანეთის ნახევარკუნძულის დასავლეთში, საბერძნეთის ჩრდილოეთ ნაწილში და ალბანეთში. ყველაზე დიდი მთათა სისტემა საბერძნეთში. მდებარეობს თესალიასა და ეპირს შორის, ბორა-დაგის ქედის სამხრეთ-დასავლეთით. შედგება რამდენიმე ქედისაგან, გაყოფილი ღრმა მდინარის ხეობებით. გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთით 200 კმ-ზე. სიმაღლე 2000 მ-ზე მეტი, უმაღლესი წერტილი — მთა ზმოლიკასი — 2637 მ. აგებულია ძირითადად კირქვებით, ასპიდური ფიქლებით, ქვიშაქვებითა და ფლიშით. განვითარებულია კარსტი. პინდოსი წყალგამყოფია ბალკანეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთ ნაწილის, იონიისა და ეგეოსის ზღვებს შორის.

პინდოსის ფერდობზე — არის ტროპიკული ბუჩქები, შერეული და წიწვოვანი ტყეები.

## რესურსები ინტერნეტში
*პინდოსის მთები 

## ლიტერატურა
* Краткая географическая энциклопедия. Том 3: М., 1962.

კატეგორია:საბერძნეთის ქედები
ანატოლი ლუნაჩარსკი

**ანატოლი ვასილის ძე ლუნაჩარსკი** ( დ. 23 ნოემბერი  [ძვ. სტ. 11 ნოემბერი] 1875, პოლტავა, რუსეთის იმპერია — გ. 26 დეკემბერი 1933, მენტონა, საფრანგეთი) — საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე, მწერალი, ბუბლიცისტი, კრიტიკოსი, ხელოვნებათმცოდნე. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1930). კომპარტიის წვრი 1895 წლიდან. 

## ბიოგრაფია
კიევის გიმნაზიაში სწავლისას შევიდა მოსწავლეთა მარქსისტულ თვითგანათლების არალეგალურ წრეში (1892). 1895-1898 წლებში იყო შვეიცარიაში, საფრანგეთსა და იტალიაში. ისმენდა ფილოსოფიურ და ბუნებისმეტყველების კურსს ციურიხის უნივერსიტეტში. შეისწავლა კარლ მარქსისა და ფრიდრიხ ენგელსის შრომები.

1898 წლიდან რევოლუციურ მოღვაწეობას ეწეოდა მოსკოვში. 1899 წელს დააპატიმრეს, გაასახლეს კალუგაში, შემდეგ ვოლოგდაში.
 
ორჯერ (1924 და 1926 წწ.) იყო საქართველოში, შეხვდა ა. სუმბათაშვილს, კ. მარჯანიშვილს, ზ. ფალიაშვილსა და ქართული კულტურის სხვა მოღვაწეებს.

1934 წლის 1 იანვარს, ღამით კრემაციის შემდეგ ურნა ა. ლუნაჩარსკის ფერფლით გადასვენებულ იქნა საბჭოების სახლის სვეტებიან დარბაზში. 2 იანვარს, დილიდან განახლდა საზოგადოების დაშვება ლუნაჩარსკის ფერფლთან, შემდეგ მოხდა ფერფლის ურნის სამგლოვიარო გადატანა წითელ მოედანზე, სადაც ლენინის მუზეუმთან სიტყვით გამოსვლის შემდეგ მოხდა ურნის კრემლის კედელში ჩატანა. 

## თხზულება
* Собрание сочинений. Литературоведение. Критика. Эстетика, т. 1—8, М., 1963—67.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* А. В. Луначарский на hronos.ru

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1933
კატეგორია:დაკრძალულები ნეკროპოლში კრემლის კედელთან
კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები
კატეგორია:ბოლშევიკები
კატეგორია:რუსი ლიტერატურათმცოდნეები
კატეგორია:რუსი მემუარისტები
კატეგორია:XX საუკუნის რუსი ფილოსოფოსები
კატეგორია:XX საუკუნის ათეისტები
კატეგორია:ხელოვნების ფილოსოფოსები
კატეგორია:ციურიხის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:რსდმპ-ის III ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:რსდმპ-ის IV ყრილობის დელეგატები
კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები
დრინო

**დრინო** — მდინარე სამხრეთ ალბანეთსა და საბერძნეთის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, მდინარე ვიოსას შენაკადი. სათავე აქვს იანიანას პრეფექტურის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ეპირის მთებში. სიგრძე 84, აუზის ფართობი 1324 კმ². მიედინება სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-დასავლეთისაკენ, შემდეგ კვეთს ალბანეთის საზღვარს კტისმატის რაიონში. 

სვლას აგრძელებს პირდაპირ ჩრდილო-დასავლეთისაკენ გოროკასტრს გასწვრივ და ჩაედინაება მდინარე ვიოსაში ტეპელენესთან ახლოს. 

მდინარე დრინოს საშუალო წლიური ხარჯია 41,6 მ³/წმ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საბერძნეთის მდინარეების სია

## ლიტერატურა 
* Krystyna Jawecka, Krystyna Zalewska (red.) *Grecja. Albania. Mapa przeglądowa Europy. Skala 1:1 500 000*, Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, Warszawa - Wrocław 1985 
* Tadeusz Wilgat *Albania*, w: Antoni Wrzosek (red.) *Geografia powszechna. Tom III. Europa (bez ZSRR)*, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1965 

კატეგორია:საბერძნეთის მდინარეები
კატეგორია:ალბანეთის მდინარეები
ვიოსა

**ვიოსა**, *აოოსი* (ალბ. Vjosë, ბერძნ. Αώος, ლათ. Aous) — მდინარე საბერძნეთსა და ალბანეთში. სათავე აქვს პინდის მთებში (საბერძნეთი), მიედინება ღრმა ხეობაში, ქვემოთში — სანაპირო დაბლობზე. ერთვის ადრიატიკის ზღვას ალბანეთის ქალაქ ვლორის ჩრდილოეთით. სიგრძე 272 კმ, აუზის ფართობი 6,6 ათ. კმ². წყალმოვარდნები იცის ოქტომბრიდან მაისამდე, ზაფხულში წყალმცირეა. მთავარი შენაკადია მდინარე დრინო. გაედინება ვიკოს-აოოსის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე, სადაც ქმნის შთამბეჭდავ კანიონებს. 

1350 მ სიმაღლეზე აშენებულ იქნა ხელოვნური ტბა, რომელზედაც 1987 წლიდან მუშაობს ჰიდროელექტროსადგური.

წყლის საშუალო წლიური ხარჯი 160 მ³/წმ. იყენებენ სარწყავად.

## სახელწოდება 
მდინარე ცნობილია რიგი სხვადასხვა სახელწოდებებით. მაგ., უძველეს დროში მას ბერძნულად Aoös უწოდებდნენ (Ἄωος, Ἀῶος, Ἀῷος), ხოლო ლათინურად Aous. ალბანეთში მას Vjosë ან Vjosa ეწოდება, საბერძნეთში კი როგორც ცნობილია მდინარის უძველესი სახელწოდება (Αώος, თანამედროვე ორთოგრაფიაში), ასევე Vovousa (Βοβούσα) ან Aias (Αίας, Αἴας).

## იხილეთ აგრეთვე 
* საბერძნეთის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Vjosa-Aoos Sub-Basin 
* Vikos-Schlucht  (Reisebericht)
* Jannisgousgounis.net  
* Environmental Protection and Management Program  

## ლიტერატურა 
* Arqile Berxholi: *Ndryshimet në gjeografine e popullsise në zonën Vjose - deti Jon.* Studim demografik. Tiranë 1987.   
* Eric Fouache, Gjiovalin Gruda, Skender Mucaj: *Dynamique géomorphologique et évolution de la navigation maritime depuis l’antiquité dans les deltas du Seman et de la Vjosë (Région d’Apollonia, Albanie).* In:  Claudio Zaccaria (Hrsg.): *Strutture portuali e rotte marittime nell’Adriatico di età Romana.* (= *Antichità altoadriatiche.* 46). Trieste 2001. ISBN 2-7283-0634-6, S.&nbsp;107ff.

## სქოლიო 
კატეგორია:ალბანეთის მდინარეები
კატეგორია:საბერძნეთის მდინარეები
თიამისი

**თიამისი** () — მდინარე საბერძნეთის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სიგრძე 115 კმ, აუზის ფართობი 1800 კმ². სათავეს იღებს სოფელ კალპაკის სიახლოვეს, პინდოსის მთებში. ერთვის იონიის ზღვას იგუმენიცისა და საგიადას შორის, ალბანეთის სახელმწიფო საზღვრის სიახლოვეს. სახელწოდება „თიამისი“ ნაწარმოებია რეგიონ ჩამერიის სახელწოდებიდან. ძველ საბერძნეთში თიამისი მოხსენებული აქვს პავსანიუსს. რენესანსის ზოგიერთი სწავლული მიიჩნევდა, რომ მდინარე ტემზას სახელწოდება წარმოსდგებოდა თიამისის სახელწოდებიდან. თიამისი ცნობილია აგრეთვე გლიკისისა და კალამასის სახელწოდებებით.

## იხილეთ აგრეთვე
* საბერძნეთის მდინარეების სია

## სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის მდინარეები
ოსუნ-ოსოგბო

**ოსუნ-ოსოგბო** — წმინდა ტყე ნიგერიაში, ოსუნის შტატის ქალაქ ოსოგბოს შემოგარენში, მდინარე ოსუნის ნაპირების გასწვრივ. 

ოსუნ-ოსოგბოს ტყე ბოლოა იმ წმინდა ტყეებს შორის, რომლებიც იორუბას ხალხის ქალაქების კიდეებს ერტყა მასიური ურბანიზაციის დასაწყისამდე. ყოველწლიურად იმართება ოსუნ-ოსოგბოს ფესტივალი, რომლის აღსანიშნავადაც უამრავი მომლოცველი ფეხით მოდის. 

მისი გლობალური მნიშვნელობისა და კულტურული ღირებულების გამო, 2005 წელს ოსუნ-ოსოგბოს წმინდა ტყე იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## გალერეა

სურათი:Rio Osun.jpg|მდინარე ოსუნი
სურათი:Templo_Osun2.jpg|ღვთაება ოშუნის სალოცავი
სურათი:Templo Osun5.jpg|ღვთაება ოშუნის სალოცავი

## იხილეთ აგრეთვე
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ნიგერიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში

## რესურსები ინტერნეტში
* Sacred Orisa Gardens of the West 
* Osun Osogbo Sacred Grove- UNESCO
*Ijele: Art Ejournal of the African World 
*Osun Osogbo, the film 
*Lady from Osogbo, long feature film 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ნიგერიაში
არაქთოსი

**არაქთოსი** (ბერძნ. Άραχθος) — მდინარე საბერძნეთში (ეპირი). სათავე აქვს პინდის მთებში. სიგრძე 110 კმ. გაედინება არტის პრეფექტურაში და ასევე არაქთოსის კაშხალში, რომლის ფართობია 20 კმ². წყლით უზრუნველყოფს ეპირის დიდ ნაწილს. 
მდინარე ქვიანია, შესართავი სანაპირო ვაკეა და იონიის ზღვას ერთვის მინდვრისა და ჭაობების რაიონში. საშუალო წლიური ხარჯი 61 მ³/წმ 
(სხვა ცნობით 69,8 მ³/წმ). 

წარსულში მდინარე არაქთოსი ითვლებოდა სასაზღვრო მდინარედ საბერძნეთსა და ეპირს შორის. 
მოსაზღვრე ქალაქი იყო ამბრაკია (Ambracia) დღევანდელი არტა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საბერძნეთის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
*Arachthos River on GTP Travel Pages (in English and Greek)
*MandraPhotos 
*Photo of Arachthos Lake 
*Arachthos River on Webshots  
*Arachthos Gorge photo  
*Arahthos Festival  

## ლიტერატურა 
* Gustav Hirschfeld: Arachthos. In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Band II,1, Stuttgart 1895, Sp. 370.

## სქოლიო 
კატეგორია:საბერძნეთის მდინარეები
გრანიციოტისი

**გრანიციოტისი**  (ბერძნ. Γρανιτσιώτης) — მდინარე ევრიტანიის პრეფექტურის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში (საბერძნეთი). მდინარე აქელოოსის შენაკადი. გაედინება სოფელ გრანიცას გასწვრივ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საბერძნეთის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
*Granitsa, Evrytania 

კატეგორია:საბერძნეთის მდინარეები
სუკური

**სუკურის კულტურული ლანდშაფტი** მდებარეობს ნიგერიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. მიიჩნევა კულტურული ლანდშაფტის თვალსაჩინო ნიმუშად, რომელიც გამოირჩევა თავის ჰიდის სასახლეებით, დატერასებული მინდვრებითა და სოფლებით, რომლებიც საუკუნეთა მანძილზე უცვლელი დარჩა. 

სუკურში შეღწევადობა თითქმის შეუძლებელია და შესაბამისად ტურიზმი შეზღუდულია. 1999 წლიდან ლანდშაფტი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. 

ფერმერები დღემდე განაგრძობენ ტერასებზე ფეტვისა და სხვა მარცვლეულების მოყვანას. ტერასები ასევე გამოიყენება რიტუალებისთვის, აქ განლაგებულია ტაძრები და სამარხები. 
მჭედლები დღემდე იყენებენ ტრადიციულ სამჭედლოებს, რათა გორაკებიდან უხვად მოპოვებული რკინისგან სხვადასხვა იარაღი დაამზადონ. სოფლის მეფე - ჰიდი, განსჯის დავებს და იღებს გადაწყვეტილებებს მთელი საზოგადოებისთვის. დიდია მისი სპირიტუალური როლიც - ის წინაპართა ყველა რელიგიური კულტისა და დღესასწაულის თავში დგას. 

სოფლეში დგას ერთი ბაობაბის ხე, რომელთან მიახლოებასაც ადგილობრივები ტურისტებს არ ურჩევენ, რადგან მათი თქმით შემხები ჰერმაფროდიტად გადაიქცევა.
## იხილეთ აგრეთვე
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ნიგერიაში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში

## რესურსები ინტერნეტში
*Sukur Cultural Landscape
*Sukur: A Culture of the Mandara Mountains 

კატეგორია:ნიგერია
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ნიგერიაში
კაცობრიობის აკვანი

**კაცობრიობის აკვანი** — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში, გაუტენგის პროვინციაში, იოჰანესბურგიდან 50 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით. ტერიტორია იკავებს 47 000 ჰექტარს და მოიცავს კირქვულ მღვიმეთა კომპლექსს, რომელთა შორისაცაა სტერკფონტეინის მღვიმეები, სადაც 1947 წელს, დოქტორ რობერტ ბრუმისა და ჯონ რობინზონის მიერ აღმოჩენილ იქნა 2,3 მლნ წლის ადამიანის წინაპრის — ავსტრალოპითეკ აფრიკანუსის (*Australopithecus africanus*) ნამარხები (ზედმეტსახელად მისტერ პლესი). აღმოჩენამ დაადასტურა 1924 წელს, რაიმონდ დარტის მიერ სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ჩრდილო-დასავლეთ პროვინციაში აღმოჩენილი ახალგაზრდა ავსტრალოპითეკ აფრიკანუსის თავის ქალის ნამდვილობა. ტერიტორიებზე გათხრები დღემდე გრძელდება.

სახელწოდება კაცობრიობის აკვანი ნათლად ასახავს იმ ფაქტს, რომ ამ ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ყველაზე ბევრი და ამავე დროს ყველაზე ძველი ჰომინიდების ნამარხები, რაც კი ოდესმე აღმოუჩენიათ. ზოგიერთი მათგანის ასაკი 3,5 მლნ წელია. საკმარისია აღინიშნოს, რომ მხოლოდ სტერკფონტეინში აღმოჩენილია ადრეული ჰომინიდების დღემდე სადმე ნაპოვნი ნამარხების მესამედი.

1935 წელს რობერტ ბრუმმა სტერკფონტეინში პირველი ადამიანი-მაიმუნის თავის ქალა იპოვა და ამ ტერიტორიაზე მუშაობა განაგრძო. 1938 წელს, ახალგაზრდა მოსწავლემ, გრეტ ტერბლანშმა ბრუმის აღმოჩენილი თავის ქალა შეიძინა, რომელიც მოგვიანებით იდენტიფიცირდა, როგორც პარანთროპ რობუსტუსი (*Paranthropus robustus*). 1938 წელსვე, კრომდაარსა და სტერკფონტეინს შორის, სპილენძის საბადოში ადამიანი-მაიმუნის ერთი კბილი აღმოაჩინეს. 1948 წელს, გლადისვალში მუშაობდა ამერიკული ექსპედიცია, მაგრამ წარუმატებლად — მათ ერთი ნამარხიც კი ვერ იპოვეს. 1954 წელს, არეალში მუშაობა დაიწყო ს. კ. ბრაინმა. მისი სამ ათწლეულიანი შრომა დასრულდა იმით, რომ სვარტკრანსის მღვიმე აკვნის ტერიტორიაზე ჰომინიდების ნამარხების რაოდენობით მეორე უდიდესი არეალი აღმოჩნდა. აქ ასევე აღმოჩენილ იქნა ცეცხლის გამოყენების პირველი შემთხვევა, რომელიც 1 მლნ წლით თარიღდება.

კაცობრიობის აკვანში ჰომინიდთა ნაშთები აღმოჩენილია დოლომიტურ მღვიმეებში, რომლებიც იმავე დროს გახვეული იყო კირქვისა და სხვა დანალექების ნარევში. არაა გამორიცხული, ჰომინიდები მთელი აფრიკის მასშტაბით ცხოვრობდნენ, მაგრამ მათი ნაშთები აღმოჩენილია მხოლოდ იმ არეალებში, სადაც პირობებმა ნამარხების ფორმირებასა და შენარჩუნებას შეუწყო ხელი.

## იხილეთ აგრეთვე
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აფრიკაში

## რესურსები ინტერნეტში
* Sterkfontein and Maropeng visitor attractions website 
* Maropeng - The Cradle of Humankind Official Website
* UNESCO - Fossil Hominid Sites of Sterkfontein, Swartkrans, Kromdraai, and Environs
* Cradle of Humankind Map
* Palaeo Tours - Scientist-led tours to the "Cradle" 

## სქოლიო
კატეგორია:ანთროპოლოგია
კატეგორია:აფრიკის ისტორია
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში
აქერონტი

**აქერონტი** () — მდინარე საბერძნეთში, ეპირის სამხრეთით. სიგრძე 58 კმ. ერთვის იონიის ზღვას. მიედინება ვიწრო ხეობაში. 

## მითოლოგია 
ძველი ბერძნების წარმოდგენით, აქ იყო საიქიოს კარიბჭე, ხოლო აქერონტი იყო „მარადიული ტანჯვის მდინარე“, რომელზეც უნდა გადასულიყვნენ მიცვალებულთა სულები. არქეოლოგიურმა გათხრებმა დაადასტურა, რომ აქერონტის ხეობაში იყო ნეკროპოლისიც.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საბერძნეთის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Theoi Project - Potamos Akheron

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საბერძნეთის მდინარეები
მურანუვი

**მურანუვი** () — საცხოვრებელი უბანი ვარშავაში, შრუდმიეშციეს  რაიონში.

## ეტიმოლოგია
მურანუვი, როგორც დასახლებული ადგილი, გაჩნდა XVII საუკუნეში. ამ ადგილას სასახლე ედგა ვენეციელ არქიტექტორს, იოზეფ ბელოტის, რომელმაც საკუთარ სასახლეს მურანუვი უწოდა ვენეციის ახლოს მდებარე კუნძულის, მურანოს, გამო. აქედან მოდის უბნის სახელწოდება.

## ისტორია
მეორე მსოფლიო ომამდე მურანუვი ებრაელებით დასახლებული უბანი იყო. ამან განაპირობა გეტოს სწორედ ამ უბანში შექმნა. ვარშავის გეტოს ტერიტორია ძირითადად ამ უბანს ემთხვეოდა. 1943 წელს, მორდეხაი ალენევიჩის ხელმძღვანელობით დაიწყო ვარშავის გეტოს აჯანყება. აჯანყება სასტიკად ჩაახშვეს, და უბანი მთლიანად დაანგრიეს. გადარჩა მხოლოდ რამდენიმე შენობა. 50-იან წლებში მოხდა მურანუვის ხელახალი განაშენიანება ერთიანი ურბანული გეგმით. ვარშავის გეტოს ნანგრევებზე გაშენდა საცხოვრებელი უბანი სოციალისტური რეალიზმის არქიტექტურით.

 

## თანამედროვეობა
დღესდღეობით მურანუვი საცხოვრებელი უბანია, თუმცა აქ არის ვარშაველ ებრაელთა სამახსოვრო დაფები, ვარშავის გეტოს გმირების მონუმენტი, უმშლაგპლაცის მემორიალი. დაგეგმილია დაგეგმილია მეტრო სადგურ მურანუვის (ანილევიჩის და გენერალ ანდერსის ქუჩების გადაკვეთაზე) და პოლონელ ებრაელთა ისტორიის მუზეუმის აშენება.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*ვეგ-გვერდი მურანუვის შესახებ 

კატეგორია:ვარშავის უბნები
მაიკლ კეინი

**სერ მაიკლ კეინი** (; დ. **მორის ჯოზეფ მიკლუაიტ უმცროსი**; 14 მარტი, 1933, ლონდონი) — ინგლისელი მსახიობი. მას ორჯერ აქვს მიღებული აკადამიის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში, ფილმებისთვის „ჰანა და მისი დები“ (1986) და „მეღვინეების წესები“ (1999). კეინი არის ერთ-ერთი იმ ორი მსახიობიდან, რომელთაც 1960-იანი წლებიდან 2000-იან წლებამდე მოყოლებული მიღებული აქვთ ოსკარის ნომინაცია ყოველ დეკადაში (მეორეა ჯეკ ნიკოლსონი). 2000 წელს დედოფალმა ელიზაბეთ II-მ ის კინოში შეტანილი წვლილისთვის რაინდად აკურთხა.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:ინგლისელი პროდიუსერები
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ორთაბალაგანის ჭა

**ორთაბალაგანის ჭა** — კარსტული წარმონაქმნი საქართველოში, გაგრის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბერჭილის ქედზე, მდინარე ჟოვეკვარის აუზში, ზღვის დონიდან 2270 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ქვედაცარცულ კირქვებში. 15 მ სიღრმის ჭა, ძირში დარბაზული გაფართოებით. გვხვდება ადგილობრივი წარმოშობის ნგრეული მასალა — ლოდები, ღორღი და სხვა. ჰავა სტატიურია. მშრალი. საჭიროა სპელეოლოგიური საჭურველი.

## ლიტერატურა 
* ყიფიანი შ., ტინტილოზოვი ზ., ოქროჯანაშვილი არს., ჯიშკარიანი ვ., საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ., 1966

კატეგორია:საქართველოს კარსტული ჭები
არშძახოს ჭა

**არშძახოს ჭა** — კარსტული წარმონაქმნი საქართველოში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე შავწყალას აუზში, სოფელ ბლაბურხვის ტერიტორიაზე, ზღვის დონიდან 590 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ზედაცარცულ შრეებრივ კირქვებში. 15 მ სიღრმის ჭა, საშუალო სიგანე 0,8-1,0 მ-ს აღწევს. მექანიკური ნალექებიდან გვხვდება დროებითი ნაკადების მიერ ჩატანილი ნაშალი მასალა. ჰავა სტატიური. საჭიროა სპელეოლოგიური საჭურველი.

## ლიტერატურა 
* ყიფიანი შ., ტინტილოზოვი ზ., ოქროჯანაშვილი არს., ჯიშკარიანი ვ., საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ., 1966

კატეგორია:საქართველოს კარსტული ჭები
არფხოს შახტი

**არფხოს შახტი** — კარსტული წარმონაქმნი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გაგრის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე მჭიშთის აუზში, ზღვის დონიდან 525 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ზედაცარცულ კირქვებში. შახტს განიერი ჩასასვლელი აქვს (დიამეტრი 7-8 მ). ზედაპირიდან 35 მეტრზე შახტი აჩენს მოზრდილ საფეხურს და სწრაფად უკავშირდება უფრო მცირე სიღრმის შახტს.

შახტის სიღრმე 60 მ-ს აღწევს. ქიმიური ნალექებიდან გვხვდება სტალაქტიტები, ფარდები და კალციტის ქერქგადაკრული უბნები; მექანიკურიდან დროებითი ნაკადების მიერ ზედაპირიდან ჩატანილი ნაშალი მასალა. ჰავა სტატიურია. ჩაედინება დროებითი ნაკადები. საჭიროა სპელეოლოგიური საჭურველი.

## ლიტერატურა 
* ყიფიანი შ., ტინტილოზოვი ზ., ოქროჯანაშვილი არს., ჯიშკარიანი ვ., საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ., 1966

კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მღვიმეები
გელგელუკის მღვიმე

**გელგელუკის მღვიმე**, *გელგელუკის ჭა* — კარსტული წარმონაქმნი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გაგრის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს არაბიკის მასივზე, მდინარე სანდრიფშის აუზში (გელგელუკის ხეობა), ზღვის დონიდან 2200 მ სიმაღლეზე.

გამომუშავებულია ქვედაცარცულ მასიურ კირქვებში. წარმოადგენს ვერტიკალური ჭებისა და მათი შემაერთებელი ძლიერ დახრილი ვიწრო და მაღალი დერეფნების სისტემას; სხვადასხვა დონეზე გამოეყოფა განშტოებები. მიწისქვეშ გაედინება ძლიერ მერყევი რეჟიმის მქონე ნაკადული. გამოკვლეული ნაწილის სიღრმეა 162 მ, ჯამური სიგრძე — 560 მ, მოცულობა — 84000 მ³. ადვილი შესაღწევია. ვარაუდობენ, რომ გელგელუკის ჭა მის მახლობლად მდებარე ილიუხინის სახელობის კარსტული მღვიმური სისტემის შემადგენელი ნაწილია.

მღვიმეში ბინადრობს მრავალფეხიანები: მატლი - Diptera, ხოჭოებიდან Trechini და სხვ.

## ლიტერატურა 
* ყიფიანი შ., ტინტილოზოვი ზ., ოქროჯანაშვილი არს., ჯიშკარიანი ვ., საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ., 1966.

კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მღვიმეები
სატობავის მღვიმე

**სატობავის მღვიმე** — კარსტული წარმონაქმნი საქართველოში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტში. გამომუშავებულია ცარცულ კირქვებში. სატობავის მღვიმეთა კომპლექსი შედგება 3 ოვალური სათავისისაგან, რომლებიც ერთმანეთთან დაკავშირებულია შესასვლელთან არსებული ტერასული საფეხურით. მექანიკური ნალექებიდან გვხვდება გამოფიტვის ადგილობრივი მასალა. ჰავა სტატიურია.

მღვიმე ისტორიული მნიშვნელობისაა. მასში აღმოჩენილია ქვევრები, სასაფლაო (ადამიანთა ძვლები, ხელოვნური წყალსაცავი და სხვა).

## ლიტერატურა 
* *ყიფიანი შ., ტინტილოზოვი ზ., ოქროჯანაშვილი არს., ჯიშკარიანი ვ.*, საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ., 1966

კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის მღვიმეები
საჭინკიის მღვიმე

**საჭინკიის მღვიმე** — კარსტული წარმონაქმნი საქართველოში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტში, მდინარე საძალიხევის აუზში, ზღვის დონიდან 750 მ-ზე. გამომუშავებულია ზედაცარცულ კირქვებში. წარმოადგენს ჰორიზონტალური დახშული გვირაბების სისტემას, 3 განშტოებით; მთავარი გვირაბის სიმაღლე საშუალოდ 3-4 მ-ია. სიგანე ამდენივე.

ვხვდებით მინიატურულ კანიონებსა და ტერასებს. მღვიმე გაჩენილია დროებითი ღვარების მოქმედებით. ჯამური სიგრძე 300 მ. განშტოებებში გვხვდება წვრილი სტალაქტიტები. ჰავა დინამიურია. ჩაედინება დროებითი ღვარები. გამოიყოფა კონდენსაციური ნალექები. მოიპოვება ცხოველების ძვლები. ადვილი მისადგომია.

## ლიტერატურა 
** ყიფიანი შ., ტინტილოზოვი ზ., ოქროჯანაშვილი არს., ჯიშკარიანი ვ.*, საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ., 1966

კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის მღვიმეები
საძროხიის მღვიმე

**საძროხიის მღვიმე** — კარსტული წარმონაქმნი საქართველოში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტში, მდინარე საძალიხევის აუზში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 720 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ზედაცარცულ კირქვებში. დახშული 75 მ სიგრძის გვირაბი, რომლის საშუალო სიმაღლეა 2 მ, მაქსიმალური სიგანე კი 30 მ.

ფსკერზე კარსტული ორმოებია. გვხვდება ზრდაშეჩერებული ნაღვენთები. არის გამოფიტვის ადგილობრივი პროდუქტები. ჰავა დინამიურია. არსებობს დროებითი ღვარების კვალი. გამოიყენება მწყემსების მიერ ნახირის შესარეკად. ადვილი მისადგომია.

## ლიტერატურა 
* *ყიფიანი შ., ტინტილოზოვი ზ., ოქროჯანაშვილი არს., ჯიშკარიანი ვ.,* საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ., 1966

კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის მღვიმეები
ხოიჯგეთის შახტი

**ხოიჯგეთის შახტი** — კარსტული წარმონაქმნი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მთა აჟამგვის ჩრდილო-დასავლეთ ფერდობზე. წარმოადგენს მდინარე ხოიჯგეთის სათავეს. მდებარეობს ზღვის დონიდან 670 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ქვედაცარცულ კირქვებში. შახტი იწყება უწესო ფორმის ნახვრეტით, რომელიც სწრაფად განიერდება. საწყისი ვერტიკალური მონაკვეთის სიღრმე 50 მ-ია. შემდეგ მნიშვნელოვანი დახრილობით ვრცელდება და 70 მ სიღრმეზე ჰორიზონტალურფსკერიან გვირაბში გადადის.

მექანიკური ნალექებიდან გვხვდება ჭერისა და კედლების ნგრევის პროდუქტები და ღვარებით ჩატანილი მასალა. ჰავა დინამიურია. უფსკრულში გამდიანრე მიწისქვეშა ნაკადი აჩენსა პატარა ჩანჩქერებსა და ტბებს.

## ლიტერატურა 
* ყიფიანი შ., ტინტილოზოვი ზ., ოქროჯანაშვილი არს., ჯიშკარიანი ვ., საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ., 1966

კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მღვიმეები
ბლეიკ ლაივლი

**ბლეიკ კრისტინა მისტერი** (; დ. 25 აგვისტო, 1987, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი. გოგონას ყველაზე დიდი პოპულარობა მოუტანა სერენა ვან დერ ვუდსენის როლმა სერიალ  „ჭორიკანაში“. მან ასევე ითამაშა ფილმებში: „ჩაჭრილები“, „მოგზაური შარვლების კავშირი“, „პიპა ლის პირადი ცხოვრება“, „ქურდების ქალაქი“ და  „მწვანე ლამპარი“.

## ცხოვრების ადრეული წლები 
ბლეიკ ლაივლი დაიბადა 1987 წლის 25 აგვისტოს ტარზანაში, კალიფორნიაში. მამა — მსახიობი ერნი ლაივლი, დედა — ნიჭიერების მოძიების მენეჯერი ელეინ ლაივლი. ბლეიკის ორი ძმა (ერიკი და ჯეისონი) და ორი და (ლორი და რობინი) ჰყავს, ყველანი მშობლების კვალს გაყვნენ და გასართობ ბიზნესში მოღვაწეობენ. ბლეიკი გაიზარდა, როგორც სამხრეთელი ბაპტისტი. ის ყველაზე პატარაა 5 და-ძმიდან..

## კარიერა 
ბლეიკმა სამსახიობო კარიერა დაიწყო 11 წლის ასაკში,1998 წელს,როდესაც ითამაშა ფილმში „Sandman“, რომელიც მისმა მამამ დააპროდიუსერა. ამის შემდეგ, ბლეიკი დაბრუნდა სასწავლად სკოლაში, მაგრამ 2004 წელს ისევ შეწყვიტა სწავლა ფილმის „მოგზაურ შარვლების კავშირში“ გადასაღებად. ბრიჯიტის როლის კასტინგისთვის ბლეიკიმ გაუგზავნა თავისი სურათი ნებისმიერი მონაცემის გარეშე, პროდიუსერებმა იფიქრეს, რომ ეს ხუმრობა იყო, მაგრამ როდესაც იგი მოვიდა მოსმენებზე, განაჩენი კარგად ჩანდა - იგი იმდენად შესაფერისი იყო ამ როლისთვის რომ დიდი შემოწმებები არც გაუვლია. ფილმში ბრიჯიტ ვრილენდის – მისი გმირის  მამას თამაშობს მისი ნამდვილი მამა.

ამ ფილმის შემდეგ,მან ასევე ითამაშა ფილმებში „სიმონი ამბობს“, ჩაჭრილები“, „ელვისი და ანაბელი“, და ა.შ. ბლეიკისთვის ყველაზე წარმატებული აღმოჩნდა სერენა ვან დერ ვუდსენის როლი სატელევიზიო სერიალში „ჭორიკანა“.

## ფილმოგრაფია 
### ფილმები 
### სერიალები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* Blake Lively cast bio  at The CW
* Blake Lively at TV Guide
* Blake Lively At Her Hottest  — slideshow by Life (ჟურნალი)

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სიმონწმინდა

**სიმონწმინდა** — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში, მდინარე ფოცხოვისწყლის ხეობის მარცხება მხარეს. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1465 მ. აგებულია ქვედაპლიოცენური ვულკანური წყებით და თიხაფიქლებით. წარმოადგენს ეროზიულ-დენუდაციურ შთენილს და აქვს დანაწევრებული კალთები, შემოსილია ფოთლოვანი ტყით.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
სიმონ ჯაფარიძის მწვერვალი

**სიმონ ჯაფარიძის მწვერვალი** — მწვერვალი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შავანის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3900 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. დამახასიათებელია ნივალური ლანდშაფტი. 1944 წელს მწვერვალზე ავიდა ქართველ ალპინისტთა ჯგუფი ალექსანდრე ჯაფარიძის ხელმძღვანელობით და მას სიმონ ჯაფარიძის სახელი უწოდა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
გოდერძის უღელტეხილი

**გოდერძის უღელტეხილი** — უღელტეხილი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს არსიანის ქედზე, მდინარე ქვაბლიანის მარჯვენა შენაკადის — ძინძისწყლის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2025 მ. აგებულია ზედაოლიგიცენურ-ქვედამიოცენური ვულკანოგენური წყებით, რომელიც შეიცავს განამარხებულ ფლორას (ე. წ. გოდერძის წყება). გოდერძის უღელტეხილის კალთები ციცაბო და დანაწევრებულია. შემოსილია მეორეული სუბალპური მდელოებით.

გოდერძის უღელტეხილზე გადის ბათუმი-ახალციხის საავტომობილო გზა.

2012 წელს გოდერძის უღელტეხილზე სამთო-სათხილამურო კურორტის მშენებლობა დაიწყო, რომელიც 2015 წლის დეკემბერში დასრულდა. კურორტზე სასტუმროები, საოჯახო სასტუმროები და კოტეჯებია განთავსებული. საბაგირო გზის ყველაზე მაღალი ადგილი ზღვის დონიდან 2350 მეტრზეა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უღელტეხილები
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კურორტები
ექსცენტრისიტეტი

thumb|240px|ელიფსი (*e*=1/2), პარაბოლა (*e*=1) და ჰიპერბოლა (*e*=2) ფიქსირებული ფოკუსით *F* და დირექტორიით.
**ექსცენტრისიტეტი** (*ელიფსისა*, *ჰიპერბოლისა* და *პარაბოლისა*) — რიცხვი, რომელიც ტოლია კონუსური კვეთის წერტილიდან ფოკუსამდე და ამ წერტილიდან დირექტრისამდე მანძილთა ფარდობისა. ექსცენტრისიტეტი ახასიათებს კონუსური კვეთის ფორმას: ორი კონუსური კვეთა, რომელთაც ტოლი ექსცენტრისიტეტები აქვთ, ერთმანეთის მსგავსია. ელიფსისათვის ექსცენტრისიტეტი ერთზე ნაკლებია, ჰიპერბოლისათვის — ერთზე მეტი, ხოლო პარაბოლისათვის — ერთის ტოლი, ხოლო წრეწირისთვის — ნული.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გეომეტრია
პლანულა

**პლანულა** — ნაწლავღრუიანთა განვითარების ერთ-ერთი სტადია. აქვთ ოვალური, წაგრძელებული ან ჭიისებრი სხეული, რომელიც, შედგება 2 შრისაგან: ექტოდერმა, წარმოდგენილი შოლტიანი უჯრედებით, რომელთა შორის განლაგებულია ეპითელურ-კუნთოვანი ნერვული და მსუსხავი უჯრედები და ენტოდერმა, რომელიც შემოსაზღვრავს ნაწლავის ღრუს.

პლანულა ჯერ წყალში ცურავს, შემდეგ ფსკერს ემაგრება და გადადის პოლიპის სტადიაში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ნაწლავღრუიანები
პლაშკოუტი

მინი|230პქ|პლაშკოუტი
**პლაშკოუტი** (ნიდ. plaatschuit) — მცირე წყალშიგისა და გამარტივებული გარემოხაზულობის არათვითმავალი სატვირთო გემი, რომლის გემბანზე ათავსებენ ტვირთს.

უმთავრესად იყენებენ რეიდებზე გადასატვირთი სამუშაოებისათვის, პლაშკოუტის გამოყენება შეიძლება ტივტივა ხიდების საყრდენად.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გემები
პლეისტონი

**პლეისტონი** (ბერძნ. plēusis — ცურვა, pleō — მივცურავ) — წყლის იმ ორგანიზმთა ერთობლიობა, რომლებიც ბინადრობენ მის ზედაპირზე ან ჩაყურსული არიან. პლეისტონის მრავალი ორგანიზმი ქმნის აირის კამერებს (სიფონოფორა ფიზალია) ან გამოყოფს ქაფისმაგვარ სითხეს (აქტინია მინიასი და სხვ.); ზოგი საყრდენად იყენებს წყლის ზედაპირულ აპკს, მცენარეებიდან პლეისტონს ეკუთვნიან, მაგ., სარგასუმისებრნი წყალმცენარეები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ოკეანოლოგია
პლუში

მინი|პლუშით დამზადებული რბილი სათამაშო
**პლუში** () — ხაოიანი ქსოვილი; ამზადებენ ხავერდის ანალოგიურად. ხავერდივით ხშირი ხაო არ აქვს. ხაოს სახეობის მიხედვით პლუში ორგვარია: გაჭრილ- და გაუჭრელხაოიანი, ხოლო გამომუშავებისა და მოპირკეთების მიხედვით — გლუვი ან სახიანი, ნატვიფრი და სხვა. პლუშს იყენებენ ტანსაცმლის შესაკერად, ავეჯის გადასაკრავად და სხვა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქსოვილები
პრინცეფსი

**პრინცეფსი** ( — პირველი) — ძველ რომში იყო პირი, რომელიც პირველ ნომრად იყო სენატორთა სიაში. მას ხშირად უწოდებდნენ „პირველს თანასწორთა შორის“. იგი სათავეში ედგა სენატორებს, თუმცა ეს ფორმალურად იყო, რადგან ფაქტობრივად, იგი სათავეში ედგა მთელი რომის იმპერიას.

I საუკუნიდან მოყოლებული მიმდინარეობდა ბრძოლა პრინცეფსსა და სენატს შორის. ეს ბრძოლა დამრთავდა პრინცეფსის გამარჯვებით და ამით ბოლო მოეღო დიარქიას, ანუ სენატისა და პრინცეფსის ერთობლივ მმართველობას.

პრინცეფსთან იქმნებოდა „იმპერატორის კანცელარია“, რომელსაც რამდენიმე განყოფილება ჰქონდა, მათ შორის, წერილების, საფინანსო, კვლევა-ძიებისა და სხვ.

სპეციალურად შეიქმნა „იმპერატორის ხაზინა“ და დაეცა საერთო სახელმწიფო ხაზინის მნიშვნელობა. იმპერატორის ხაზინაში თავს იყროდა პროვინციებიდან შემოსული ქონება, ხარკი თუ გადასახადი. ამავე ხაზინაში ირიცხებოდა პრინცეფსის პირადი შემოსავალი და ქონება.

## ლიტერატურა 
* ვ. მეტრეველი, რომის სამართლის საფუძვლები, თბ., 2005

## სქოლიო 
კატეგორია:რომის სახელმწიფო ინსტიტუტები
ჰორაღის ჭა

**ჰორაღის ჭა** — კარსტული წარმონაქმნი საქართველოში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე შავწყლას აუზში, სოფელ ბლაბურხვის ტერიტორიაზე, ზღვის დონიდან 625 მ სიმაღლეზე. წარმოადგენს 35 მ სიღრმის ჭას. ჭის ფორმა ცილინდრულია. ინვითარებს მრავალრიცხოვან ნაპრალებს. კედლები დროებითი ღვარებით ძლიერაა დაღარული. ჭის ფსკერზე მცირე ზომის გვირაბები იხსნება, რომლებიც მოკლე ხვრელებს წარმოადგენენ. მექანიკური ნალექებიდან გვხვდება ნგრეული და ნაშალი მასალა. არის ასევე თიხა-ღორღის ნაფენები. ჭარბად ჩაედინება დროებითი ნაკადები.

## ლიტერატურა 
* ყიფიანი შ., ტინტილოზოვი ზ., ოქროჯანაშვილი არს., ჯიშკარიანი ვ., საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ., 1966

კატეგორია:საქართველოს კარსტული ჭები
ჯოზეფ გორდონ-ლევიტი

**ჯოზეფ ლეონარდ გორდონ-ლევიტი** ( დ. 17 თებერვალი, 1981) — ამერიკელი მსახიობი, რომელსაც კარიერის განმავლობაში მონაწილეობა აქვს მიღებული სატელევიზიო და კინო ფილმებში. ის ცნობილია თავისი როლებით 2009 წლის დამოუკიდებელ ფილმში „ზაფხულის (500) დღე“ და კრისტოფერ ნოლანის სამეცნიერო ფანტასტიკაში „დასაწყისი“. ამ უკანასკნელისთვის ის ნომინირებული იყო ოქროს გლობუსზე. სარეკლამო რგოლებში შესრულებული როლების შემდეგ, 1992 წელს შედგა მისი დებიუტი ფილმში „ბეთჰოვენი“. გორდონ–ლევიტმა ითამაშა სატელევიზიო სიტკომში „მესამე პლანეტა მზიდან“ (1996–2001). 2001 წელს მან მიატოვა სატელევიზიო კარიერა და ითამაშა რამდენიმე დამოუკიდებელ ფილმში, მათ შორის სურათებში „მანიაკური“ (2001), „იდუმალი კანი“ (2004) და „აგური“ (2005). ის ფლობს ონლაინ საპროდუქციო კომპანიას HitRECord.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:დაბადებული 17 თებერვალი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტი მწერლები
კატეგორია:მამაკაცი ფემინისტები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი სცენარისტები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პრიპიატი (მდინარე)

**პრიპიატი**, **სტრუმენი** ( ) — მდინარე ბელარუსსა და უკრაინაში. მდინარე დნეპრის მარჯვენა შენაკადი (ჩაედინება კიევის წყალსაცავში). სიგრძე 775 კმ, აუზის ფართობი 144, 3 ათ. კმ. სათავე აქვს ქალაქ კოველის ჩრდილო-დასავლეთით. მიედინება პოლესიეში. ზემოთში — პინის ჭაობებში დატოტვილია, შუაწელში ქვიშიანი ნაპირები აქვს, ქვემოთში კალაპოტი ჩქერებიანია. შერეულია საზრდოობის მდინარეა (ჭარბობს თოვლის წყალი). 

წყალდიდობა იწყება მარტში, მაქსიმალური შუა აპრილშია. წყალმცირეა ზაფხულ-შემოდგომაზე. წყლის საშუალო ხარჯი 370 მ³/წმ, მაქსიმალური 6000 მ³/წმ. წლიური ჩამონადენი 14,5 კმ³. იყინება შუა დეკემბერში, ყინულძვრაა მარტის ბოლოს. პრიპიატზე აცურებენ ხე-ტყეს.

1986 წელს განვითარებული კატასტროფის შედეგად (ჩერნობილის კატასტროფა) გამოყოფილი მავნე რადიოაქტიური ნივთიერებები მდინარე პრიპიატზეც გავრცელდა.

ფაილი:Prypyat_near_Luninets.jpg 
ფაილი:Prypyat_near Ptich.jpg 
ფაილი:Prypyat_near_Petrykau.JPG‎ 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დნეპრის შენაკადები
კატეგორია:ჩერნობილის კატასტროფა
კატეგორია:ვოლინის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ბრესტის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:გომელის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:კიევის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:რივნეს ოლქის მდინარეები
კოხტა ჭა

**კოხტა ჭა** — კარსტული წარმონაქმნი საქართველოში, გაგრის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს არაბიკის მასივზე, მთა ხირკის დასავლეთით, მდინარე ბზიფის აუზში, ზღვის დონიდან 2380 მ სიმაღლეზე. ჭა გამომუშავებულია იურულ ცარცულ შრეებრივ კირქვებში. ჭის თაღური შესასვლელი ღრმა ძაბრის სამხრეთი მხარის ჩამოკვეთილ ფერდზეა გაჩენილი. შესასვლელთან, ფსკერის აღმოსავლეთ კუთხეში იხსნება შვეულკედლებიანი ჭა, რომლის სიღრმე 51 მ უდრის. არის ნაზვავი, თოვლისა და ფირნის ლაქები. ჰავა სტატიურია. მშრალია, წყალი იჟონება მხოლოდ წვიმებისა და თოვლდნობის პერიოდში. საჭიროა სპელეოლოგიური საჭურველი. 

## ლიტერატურა 
* ყიფიანი შ., ტინტილოზოვი ზ., ოქროჯანაშვილი არს., ჯიშკარიანი ვ., საქართველოს კარსტული მღვიმეების კადასტრი, თბ., 1966

კატეგორია:საქართველოს კარსტული ჭები
ზმოლიკასი

**ზმოლიკასი** () — მთა საბერძნეთში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში პინდოსის მთებში. მეორე მწვერვალია საბერძნეთში სიმაღლით ოლიმპოს შემდეგ. მწვერვალის სიმაღლეა ზღვის დონიდან 2638 მეტრი. მთის მიმდებარედ არის ორი ეროვნული პარკი. დასავლეთ კალთაზე მდებარეობს ალპური ტიპის ტბა დრაკოლიმნი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ზმოლიკასი — ინფორმაცია 

კატეგორია:საბერძნეთის მთები
ბენი ბენსონი

მინი|250პქ|მარჯვნივ|ალასკის დროშა

**ჯონ ბენ (ბენი) ბენსონ, უმცროსი** (მოკლედ ბენი ბენსონი) (; დ. 12 ოქტომბერი, 1913 — გ. 2 ივლისი, 1972) — ალეუტელი, რომელმაც 1927 წელს, 13 წლის ასაკში, გაიმარჯვა ალასკის ტერიტორიისთვის (1959 წლიდან შტატი) დროშის შესარჩევ კონკურსში. დაიბადა ალასკის ქალაქ ჩიგნიკში.

4 წლის ასაში დაკარგა დედა, რის შემდეგაც მამამისმა ის და მისი ძმა კარლი სკოლა-ინტერნატში გაგზავნა. პოპულარობა ალასკის დროშის შექმნით მოიპოვა, გაიმარჯვა კონკურსში, რომელიც ალასკელ მე-7-12 კლასის მოსწავლეებს შორის გაიმართა 1926 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ალასკის დროშის ისტორია. netstate.com 

კატეგორია:ალასკის ისტორია
კატეგორია:დაბადებული 12 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1972
არდა

**არდა** (ბულგ. Арда, თურქ. Arda, ბერძნ. Άρδας, Árdas) — მდინარე ბულგარეთის სამხრეთ და საბერძნეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. შესართავი თურქეთშია. მდინარე მარიცას მარჯვენა შენაკადი. 
სათავე აქვს როდოპის მთებში. სიგრძე 290 კმ, აუზის ფართობი 5,795 კმ². დიდი ჩამონადენი თებერვალ მარტშია. 
არდას ბულგარეთის მონაკვეთზე გაშენებულია სამი ჰიდროელექტროსადგური და საირიგაციო დამბები. სანაოსნოა ქვემო დინებაში. გამოიყოფა კარჯალის, სტუდენ კლადენეცისა და ივაილოვგრადის კაშხლები. 

არდის ნაპირებზე გაშენებულია ქალაქები რუდოზემი, კირჯალი (ბულგარეთი). 

2005 წლის 18 თებერვალსა და 1 და 7 მარტს დაფიქსირდა სამი მნიშვნელოვანი წყალდიდობა, რომელმაც ადგილობრივი რეგიონი ლაგუნად გადააქცია. წყლის ქვეშ მოექცა შენობების, საცხოვრებელი სახლების, გზებისა და სხვ. ობიექტების დიდი ნაწილი. 

არდას პიკს სახელი ეწოდა (სამხრეთ შეტლანდის კუნძულები) მდინარე არდას მიხედვით.

## გალერეა

ფაილი:Devils-bridge-Ardino1.jpg
ფაილი:Arda-river-after-dam-studen-kladenetz.JPG
ფაილი:Arda river.JPG
ფაილი:Madzharovo.jpg

## იხილეთ აგრეთვე
* საბერძნეთის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Descriptif hydrographique de l'Arda sur le site ''Bluelin 

## ლიტერატურა
კატეგორია:საბერძნეთის მდინარეები
კატეგორია:ბულგარეთის მდინარეები
კატეგორია:თურქეთის მდინარეები
ტალის ონსტოტი

**ტალის ონსტოტი** ( დ. 1955) — ამერიკელი მკვლევარი. პრინსტონის უნივერსიტეტის პროფესორი. მნიშვნელოვან გამოკვლევებს ატარებს დედამიწის ღრმა ადგილების ენდოლითური სიცოცხლეების საკითხებში. 2007 წელს ტალის ონსტოტი შეყვანილ იქნა ჟურნალ Time Magazine-ში როგორც სამყაროს ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ადამიანი. 
2011 წელს  გაეტან ბორგონთან ერთად აღმოაჩინა Halicephalobus mephisto — პატარა ჭიები, რომლებიც 0.9 კმ, 1.3 კმ და 3.6 კმ სიღრმეზე გამოავლინეს.

მნიშვნელოვანია მისი გამოკვლევები მიკრობიოლოგიის, გეოლოგიის, გეოქიმიისა და ასტრობიოლოგიის დარგებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Tullis Onstott - The Time 100 
*Onstott's Princeton home page 

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი გეოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1955