open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბეიჰან სულთანი

**ბეიჰან სულთანი** ( დ. 1497 — გ. 1559) — ოსმალეთის იმპერიის სულთან სელიმ I-ის და მისი პირველი ცოლის აიშე ჰაფსა სულთნის ქალიშვილი. სულთან სულეიმანის და. სელიმ II-ის მამიდა.
 
## ბიოგრაფია
1515 წელს ბეიჰან სულთანი დაქორწინდა ფერჰათ-ფაშაზე, რომელიც ოსმალეთის იმპერიის მესამე დიდი ვეზირი იყო, შემდეგ კი სმედერევოს გუბერნატორი. ამ ქორწინებიდან მათ ეყოლათ ვაჟი — სულთანზადე ორჰანი. 1524 წელს სულთან სულეიმანის ბრძანებით ფერჰათ-ფაშა სიკვდილით დასაჯეს. 1536 წელს ბეიჰანი მეორედ დაქორწინდა აიას მეჰმედ-ფაშაზე,რომელმაც იბრაჰიმ ფაშას გარდაცვალების შემდეგ მიიღო დიდი ვეზირის პოსტი. ამ ქორწინებიდან მათ ეყოლათ ორი ქალიშვილი — გევერჰან სულთანი და რაფიე სულთანი. 1539 წელს აიას მეჰმედ-ფაშა გარდაიცვალა შავი ჭირით და ბეიჰან სულთანი ისევ დაქვრივდა.

## გარდაცვალება
ბეიჰან სულთანი გარდაიცვალა 1559 წელს თავისსავე სასახლეში.

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმანების დინასტია
კატეგორია:დაბადებული 1497
კატეგორია:გარდაცვლილი 1559
ფაჰდი (საუდის არაბეთი)

**ფაჰდი იბნ აბდულაზიზ ალ საუდი**, ორი წმინდა მეჩეთის მცველი, ( '''') (დ. 16 მარტი, 1921 — გ. 1 აგვისტო, 2005) — საუდის არაბეთის მეფე 1982-2005 წლებში.

## ჯილდოები 
 სამეფო ვიქტორიანული ჯაჭვი

  ორდენი ისტიგლალი (7 მარტი 2005)

1984 წელს ისლამის მსახურებისთვის მეფე ფეისალის ფონდისგან მიიღო მეფე ფეისალის პრემია.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Saudi King Fahd is laid to rest
*International editorial reaction to Fahd's death

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული  16 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
კატეგორია:საუდები
კატეგორია:საუდის არაბეთის მეფეები
სოკოლუ მეჰმედ-ფაშა

**მეჰმედ-ფაშა სოკოლუ** ან **მეჰმედ-ფაშა** ( დ. 1505, სოკოლი, ბოსნია — გ. 11 ოქტომბერი 1579, სტამბოლი) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. 1546 წლამდე სასახლის კარისკაცი,1546 წლიდან 1550 წლამდე ფლოტის ადმირალი, 1554 წლამდე რუმელიის მმართველი, 1565-79 წლებში ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი.

## ბიოგრაფია
ბოიკო სოკოლოვიჩი დაიბადა 1505 წელს სოკოლში (ბოსნიაში). ბავშვობაში ის დევშირმის სახელით მოხვდა თურქეთში, სადაც მოექცა ისლამზე და მრავალი წლის განმავლობაში იანიჩარების კორპუსს მეთაურობდა. 1543 წლიდან ეკავა იმპერიის  უმაღლესი თანამდებობები, კერძოდ: 1546-1551 წლებში მეთაურობდა თურქეთის საზღვაო ფლოტს. 1551-1555 წლებში უძღვებოდა ოსმალეთის იმპერიის ევროპულ ნაწილს.

1562 წლებში სულთან სულეიმან დიდებულმა იგი დიდ ვეზირად დანიშნა, ხოლო მისი ვაჟის — სელიმ II-ის მეფობის დროს იმპერიის მართვის სადავეები მთლიანად მას ეპყრა ხელში (მურად III-ის დროსაც დიდი ვეზირი რჩებოდა). მეჰმედ-ფაშას დროს ოსმალებმა დაიკავეს კვიპროსი, თუმცა მოგვიანებით განიცადეს სასტიკი მარცხი ლეპანტოს ბრძოლაში.

ითვლება, რომ სოკოლუმ სინან-ფაშას დაავალა აეშენებინა ცნობილი ვიშეგრადის ხიდი მდინარე დრინაზე. იგი ყოველნაირად ხელს უწყობდა თავისი ნათესავების დაწინაურებას და მისი პროტექციის წყალობით ორი ძმისშვილი სერბეთის პატრიარქი გახდა.

სტამბოლის ევროპულ ნაწილში დღესაც დგას მეჰმედ-ფაშა სოკოლუს სახელობის მეჩეთი.

დაქორწინებული იყო სელიმ II-ის და ნურბანუ სულთნის ქალიშვილზე, ესმეჰან სულთანზე.

## იხილეთ აგრეთვე
* მეჰმედ-ფაშას ხიდი

## რესურსები ინტერნეტში
*Bosniak Mehmed Pasha Sokolovic - Article by Prof. Muhamed Filipovic (historian) examining history of Bosniak hero Mehmed-pasa Sokolovic
*Photos of Sokollu Mehmet Pasa Mosque at Kadirga, Constantinople 

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
კატეგორია:დაბადებული 1505
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1579
ჰენრი ახალგაზრდა

**ჰენრი ახალგაზრდა მეფე** () — მეორე ჰენრი II-ისა და ალიენორა აკვიტანიელის ხუთი შვილიდან. ნორმანდიის ჰერცოგი, ანჟუს გრაფი. ინგლისის ნომინალური მეფე 1170-იანი წლების დასაწყისში.

## ბიოგრაფია
ჰენრის კორონაცია მოხდა 1170 წლის 14 ივლისს, 15 წლის ასაკში, როცა მამამისი ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო,  თუმცა ის არასოდეს მართავდა სახელმწიფოს დამოუკიდებლად და ჩვეულებრივ, არ შედის ინგლისის მონარქების სიაში.

მას ეწოდა მეტსახელი „ჰენრი ახალგაზრდა მეფე“, რათა განესხვავებინათ თავისი ნათესავისაგან, ჰენრი III-ისაგან. ახალგაზრდა მეფე წაეჩხუბა მამამისს, შემდეგ კავშირი შეკრა დედასთან, ალიენორა აკვიტანიელთან და თავის ძმებთან, რომლებთან ერთადაც ჩაერთო სამოქალაქო ომში.

ჰენრის არ აინტერესებდა სამეფოს ყოველდღიური მოვლა და სამხედრო ხელოვნება, ურჩევნოდა, დროის დიდი ნაწილი ტურნირებზე დაეხარჯა ან თავისი ძმების პირად საქმეებში ჩარეულიყო.

thumb|left|200px|ჰენრი ახალგაზრდის სამარხი
1172 წელს ჰენრი დაქორწინდა მარგარიტა ფრანგზე, მეფე ლუდოვიკო VII-ის ქალიშვილზე, ამ ქორწინებიდან დაიბადა ჯონი(1177), რომელიც ჩვილობაში გარდაიცვალა. მისი უმცროსი ძმები, რიჩარდ ლომგული და ჯონ უმიწაწყლო კი შემდგომში მეფეები გახდნენ.

## რესურსები ინტერნეტში
* *Henry II*, by W.L. Warren, ISBN 0-520-03494-5
* *The Young King Henry Plantagenet, 1155—1183, in history, literature, and tradition*, by O.H. Moore
* 

კატეგორია:ინგლისის მეფეები
კატეგორია:ნორმანდიის ჰერცოგები
კატეგორია:პლანტაგენეტები
კატეგორია:დაბადებული 1155
კატეგორია:გარდაცვლილი 1183
განის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

**განის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები** აგრეთვე ცნობილი როგორც **შავი ვარსკვლავები** 1950 წლიდან წარმოდგენილია როგორც განის ეროვნული ნაკრები. — აფრიკის კონფედერაციისა და ფიფა-ს წევრი საფეხბურთო ნაკრები. ნაკრები იმყოფება განის ფეხბურთის ფედერაციის, განის ფეხბურთის მმართველი ორგანოს და ერთ-ერთი ყველაზე ძველი აფრიკული გაერთიანების კონტროლის ქვეშ (დაარსდა 1920 წელს). 1957 წელს ნაკრებმა ითამაშა, როგორც ოქროს ნაპირი.

## რესურსები ინტერნეტში
* MyGhanaBlackStars.com  An online Resource on The Ghana Black Stars
* Ghana Football Association ოფიციალური საიტი
* საერთაშორისო მატჩების სია RSSSF-ზე
* განა ფიფას ოფიციალურ საიტზე 

კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
კატეგორია:განის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
კატეგორია:განის ეროვნული სპორტული ნაკრებები
ტონინო დელი კოლი

**ტონინო დელი კოლი** (; დ. 20 ნოემბერი, 1923, რომი — გ. 16 აგვისტო, 2005, რომი) — იტალიელი ოპერატორი.

## ბიოგრაფია
კარიერა დაიწყო 1938 წელს ჩინეჩიტაში. მუშაობდა სხვადასხვა რეჟისორებთან, სერჯო ლეონესთან, რომან პოლანსკისთან, ჟან-ჟაკ ანოსთან. კოლიმ აგრეთვე გადაიღო ფედერიკო ფელინის ბოლო სამი ფილმი. განსაკუთრებით ნაყოფიერი იყო კოლის თანამშრომლობა პიერ პაოლო პაზოლინისთან. მათ ერთად გადაიღეს 12 ფილმი. კოლის უკანასკნელი ნამუშევარი იყო რობერტო ბენინის „ცხოვრება მშვენიერია“.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:იტალიელი კინოოპერატორები
კატეგორია:დაბადებული 20 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
კატეგორია:რომში დაბადებულები
კაი

**კაი** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია იაპონიაში XVIII საუკუნეში.

ეს ჯიში, რომელსაც ტორა ინუს (ვეფხვისებრი ძაღლი) უწოდებდნენ, ჯერ კიდევ შუა საუკუნეებში არსებობდა იაპონური პრეფექტურის იამანასის მთიან ნაწილებში. 1934 წელს კაი „ეროვნულ საგანძურად“ გამოცხადდა. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ იაპონელებმა დაიწყეს სხვადასხვა ევროპული ძაღლის იმპორტირება. ეს დაემთხვა ადგილობრივი ჯიშების მიმართ ინტერესის შემცირებას. თუმცა 1930-იან წლებში მკვლევარმა კინოლოგმა ხარუო ისოგაიმ ჩაატარა წარმატებული სამეცნიერო შრომა, რომლის შედეგად შემუშავდა იაპონური ძაღლების ჯიშების კლასიფიკაცია. კაი საშუალო ზომის ანუ შიკა ინუს ტიპური ძაღლია.

კაი მონოგომია შეიძლება საკმაოდ ჯიუტი იყოს. ეს იაპონურ ჯიშებს შორის ყველაზე ნაკლებად ემოციური ძაღლია ჩრდილოეთ ამერიკაში კაი მხოლოდ რამდენიმე ათეული წლის წინ გამოჩნდა. კაი კარგად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას და სიცივეს. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს ჟღალი-ვეფხვისებრი და მუქი-ვეფხვისებრი. სხეულის უკანა ნაწილი და ფეხები უხეში ბალნითაა დაფარული, მაგარი კუდი ზურგისკენაა დახვეული.

## რესურსები ინტერნეტში
* კაი  

კატეგორია:შპიცები
კატეგორია:იაპონური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ფედონ პაპამიხაელი

**ფედონ პაპამიხაელი** (; დ. 1962, ათენი) — ბერძენი ოპერატორი. მიღებული აქვს ოსკარის ნომინაცია. არის ჯეიმზ მანგოლდისა და ალეგზანდერ პეინის ფილმების ოპერატორი.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*
*Phedon Papamichael at the Internet Encyclopedia of Cinematographers 
* Phedon Papamichael at the Ellines.com

კატეგორია:ბერძენი კინოოპერატორები
კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ევან რეიჩელ ვუდი

**ივან რეიჩელ ვუდი** (; დ. 7 სექტემბერი, 1987, როლი) —  ამერიკელი მსახიობი, მოდელი და მომღერალი. საზოგადოების ყურადღება მიიპყრო მერილინ მენსონთან ურთიერთობით.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:დაბადებული 7 სექტემბერი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მარკ ვილმოტსი

**მარკ ვილმოტსი** (; დ. 22 თებერვალი 1969, ჟოდუანი) — ბელგიელი ვეტერანი ფეხბურთელი, 2012 წლიდან 2016 წლამდე იყო ბელგიის ეროვნული ნაკრების მწვრთნელი. ვილმოტსი 5 გოლით ბელგიის ბომბარდირია მსოფლიო ჩემპიონატებზე. ვილმოტსი ასევე არის პოლიტიკოსი, ის ორი წლის განმავლობაში იყო ბელგიის სენატის წევრი რეფორმატორული მოძრაობიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
* Marc Wilmots 
* Marc Wilmots 

კატეგორია:ბელგიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ბელგიელი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:შალკე 04-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:მეხელენის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიეჟის სტანდარდის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 22 თებერვალი
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნიკოტინამიდი

**ნიკოტინამიდი**, *ნიაცინამიდი*, *ვიტამინი PP* — ნივთიერება, რომელიც ნიკოტინმჟავის (ნიაცინი, ვიტამინი B3) ამიდს წარმოადგენს. მოლეკულური ფორმულაა: C6H6N2O. აუცილებელ ნივთიერებას წარმოადგენს ჟანგვა-აღდგენითი პროცესებისათვის, ნახშირწყლების ცვლისთვის, თავის დიდი ტვინის ქერქისა და გულ-სისხლძარღვთა ფუნქციონერიბისართვის.

კატეგორია:ვიტამინები
ესმეჰან ბაჰარნაზ სულთანი

**ესმეჰან ბაჰარნაზ სულთანი** ( დ. 1523, სტამბოლი — გ. 1556, სტამბოლი) — შაჰ სულთნის და ლიუთფი-ფაშას ქალიშვილი. შეჰზადე მეჰმედის მეუღლე და მისი ერთადერთი შვილის დედა.

## ბიოგრაფია
ესმეჰან სულთანი დაიბადა სტამბოლში.

ის დაქორწინებული იყო შეჰზადე მეჰმედზე. 1540 წელს ესმეჰანს და მეჰმედს შეეძინათ ქალიშვილი - ჰუმაშაჰ სულთანი. 1543 წელს  მეჰმედი გარდაიცვალა და ესემჰან სულთანი ქალიშვილთან ერთად სტამბოლში დაბრუნდა. გოგონა მის ცნობილ ბებიასთან აღიზარდა.

ესმეჰან ბაჰარნაზ სულთანი გარდაიცვალა 1556 წელს, სტამბოლში. გარდაცვალების მიზეზი უცნობია. დაკრძალულია მეუღლის გვერდით, შეჰზადეს მეჩეთში.

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმანების დინასტია
კატეგორია:დაბადებული 1523
კატეგორია:გარდაცვლილი 1556
ჯიჰანგირი (შეჰზადე)

**შეჰზადე ჯიჰანგირი** ( დ. 9 დეკემბერი, 1531, სტამბოლი — გ. 27 ნოემბერი, 1553, ალეპო) — სულთან სულეიმანის და მისი კანონიერი ცოლის, ჰიურემ სულთნის უმცროსი ვაჟი. სტამბოლის ერთ-ერთი რაიონი შეჰზადე ჯიჰანგირის სახელობისაა.

## ბიოგრაფია
შეჰზადე ჯიჰანგირი დაიბადა 1531 წელს სტამბოლში. ის იყო სულეიმან დიდებულის და ჰიურემ სულთნის მეექვსე შვილი და მეხუთე ვაჟი. ტრადიციის მიხედვით ჯიჰანგირი სასახლეში აღიზარდა. შეჰზადეს ჰქონდა თანდაყოლილი ნაკლი — კუზი, ამიტომ ის არ მოიაზრებოდა ტახტის მემკვიდრედ. თუმცა ჯიჰანგირი ძალიან განათლებული იყო, გატაცებული იყო კალიგრაფიით, წერდა ლექსებს ზარიფის () სახელით, დიდხანს საუბრობდა მამასთან. ჯიჰანგირის ფიზიკური ნაკლის და სანჯაყში არ გაგზავნის მიუხედავად, ჯიჰანგირს ჰყავდა ხარჭა. არსებობს მოსაზრება, რომ ჯიჰანგირს განსაკუთრებულად და ძალიან უყვარდა უფროსი ძმა მუსტაფა (სულეიმან I-ისა და მაჰიდევრან სულთნის შვილი). მაგრამ აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ როდესაც მუსტაფა სანჯაყში წავიდა, მაშინ ჯიჰანგირი 2 წლის იყო.

## სიკვდილი
ჯიჰანგირი 21 წლის ასაკში გარდაიცვალა ალეპოში, მუსტაფას სიკვდილით დასჯიდან რამდენიმე კვირის შემდეგ (ლეგენდა გვამცნობს, რომ ჯიჰანგირი მუსტფაზე დარდმა შეიწირა). შეჰზადე ჯიჰანგირი დაკრძალეს სტამბოლში, შეჰზადეს მეჩეთში უფროსი ძმის, მეჰმედის გვერდით.

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმანების დინასტია
კატეგორია:დაბადებული  9 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1531
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1553
კატეგორია:შეჰზადეები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
კოკიჩი მიკიმოტო

250px|მინიატიურა|კოკიჩი მიკიმოტო მუშაობის დროს
**კოკიჩი მიკიმოტო** (; დ. 10 მარტი, 1858 — გ. 21 სექტემბერი, 1954) — იაპონელი მეწარმე. ცნობილია იმით, რომ პირველმა მიიღო ხელოვნური მარგალიტი, ზღვების მოლუსკებისაგან. 

დაიბადა 1858 წელს იაპონიის სოფელ ოსატოში (ამჟამად ქალაქი ტობა, მიეს პრეფექტურა). 1893 წელს მიიღო ხელოვნური მარგალიტი, რომელზეც პატენტი 1896 წლის 27 იანვარს მოიპოვა. 

გარდაიცვალა 96 წლის ასაკში 1954 წლის 21 სექტემბერს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* K. Mikimoto & Co., Ltd. - Official website 
* Mikimoto Pearl Island 
* History of  Kōkichi Mikimoto on their American Website 
*Mikimoto and Pearls 

კატეგორია:იაპონელი მეწარმეები
კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1858
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1954
სრებრენიცა

**სრებრენიცა** — ქალაქი სერბთა რესპუბლიკაში (ბოსნია და ჰერცეგოვინა). სრებრენიცა მეშახტეების მცირე დასახლებული პუნქტია, რომლის მოსახლეობაა 2607 კაცი (2013).

მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე კრლევიცის ხეობაში. ზღვის დონიდან 448 მ. სარაევოდან 160 კმ-ში.

## მოსახლეობა 
2013 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს  2607 კაცს, სრებრენიცის თემისა კი — 15 242 კაცს.

1991 წლის აღწერის მიხედვით:

## ისტორია 
ქალაქი მსოფლიოსთვის ცნობილი გახდა ბოსნიის ომის პერიოდში, როდესაც 1995 წლის 6 ივლისს ბოსნიელი სერბები რატკო მლადიჩის მეთაურობით შეიჭრნენ და ხუთ დღეში მთლიანად დაიკავეს მთელი სრებრენიცა. ქალაქიდან 30 000 ქალისა და ბავშვის დეპორტაცია მოხდა. საერთაშორისო ტრიბუნალმა ყოფილი იუგოსლავიის საკითხებზე და გაეროს საერთაშორისო სასამართლომ აღიარა, რომ 1995 წლის ივლისში 8 000 ბოსნიელი-მუსლიმი დაიღუპა მლატკო მლადიჩის ხელმძღვანელობით. სერბეთის მხარე სადავოს ხდის დაღუპულთა რაოდენობას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Opština Srebrenica - Srebrenica Municipality 
* Official site of a Bosnian NGO Citizens Associations "Women of Srebrenica" 
* The Advocacy Project partners with Bosnian Family (BOSFAM)

## სქოლიო
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ქალაქები
ჰუნედოარა

**ჰუნედოარა** () — ქალაქი რუმინეთში, ჰუნედოარის ჟუდეცში. მდებარეობს ტრანსილვანიის ისტორიული ოლქის ტერიტორიაზე, მდინარე მურეშის შენაკადის ჩერნის ნაპირზე, ზღვის დონიდან 278 მ სიმაღლეზე. შავი მეტალურგიის ცენტრია. არის ისტორიული ძეგლი — ჰუნიადის ციხე-დარბაზი. დაარსდა 1265 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჰუნედოარა — ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის ქალაქები
ჰიუმაშაჰ სულთანი

**ჰიუმაშაჰ ჰანიმ სულთანი** ( დ. 1540, მანისა, ოსმალეთის იმპერია — გ. 1592, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — შეჰზადე მეჰმედის და ესმეჰან ბაჰარნაზ სულთნის ერთადერთი შვილი. სულეიმან I-ის და ჰიურემ სულთნის შვილიშვილი.

## ბიოგრაფია
ჰიუმაშაჰ სულთანი დაიბადა 1540 წელს მანისაში. 1543 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ ჰუმაშაჰი სტამბოლში ბებიასთან, ჰიურემ სულთანთან გაგზავნეს.

პირველად ჰიუმაშაჰ სულთანი 1556 წელს დაქორწინდა მეჰმედ ფერჰათ-ფაშაზე. მისგან ეყოლა ოთხი ვაჟი და ხუთი ქალიშვილი. 1575 წელს მეჰმედ ფერჰათ-ფაშა გარდაიცვალა.

1581 წელს ჰუმაშაჰი მეორედ დაქორწინდა გაზი მეჰმედ-ფაშაზე. ჰუმაშაჰს მისგან ერთი ვაჟი ეყოლა.

მესამეჯერ ჰუმაშაჰი ლალა მუსტაფა-ფაშაზე დაქორწინდა. ამ ქორწინებიდან მათ ეყოლათ ვაჟი - სულთანზადე აბდულბაკი-ბეი..

ჰიუმაშაჰ ჰანიმ სულთანი გარდაიცვალა 1592 წელს სტამბოლში. დაკრძალულია შეჰზადეს მეჩეთში შეჰზადე მეჰმედის გვერდით..

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმანების დინასტია
კატეგორია:დაბადებული 1540
კატეგორია:გარდაცვლილი 1592
ორჰან I

**ორჰან I** (, ; დ. 1281 — გ. 1359) — ოსმალეთის იმპერიის სულთანი ოსმანების დინასტიიდან, ქვეყანას მართავდა 1326-1359 წლებში. 1327 წელს მისი მმართველობის პერიოდში მოჭრეს პირველი ოსმალური ვერცხლის ფული (აქჩე), ოსმანების ხელისუფლება  ანატოლიაში კიდევ უფრი გაძლიერდა. მოხდა არმიის რეორგანიზაცია, მათი რიგები ქვეითი ჯარით შეივსო, რომლებსაც იანიჩარები უწოდეს.  ორჰანის დროს მოეწყო ოსმალთა პირველი ლაშქრობა ევროპაში. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ოსმალეთის სულთნების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
*The  project "involves extracting and analysing detailed information from primary sources, including contemporary chronicles, cartularies, necrologies and testaments."
*A listing of descendants of Ertuğrul, alongside other royalty

კატეგორია:ოსმალეთის სულთნები
კატეგორია:ოსმანების დინასტია
კატეგორია:ბრძოლის ველზე მყოფი ოსმალეთის სულთნები
კატეგორია:დაბადებული 1281
კატეგორია:გარდაცვლილი 1359
კატეგორია:დაბადების თარიღი უცნობია
სრებრენიცის ხოცვა-ჟლეტა

**სრებრენიცის ხოცვა-ჟლეტა** () — ერთ-ერთი ყველაზე სისხლიანი დაპირისპირება იუგოსლავიაში მიმდინარე სამოქალაქო ომების პერიოდში (ხორვატიისა და ბოსნიის ომები).

სრებრენიცის ანკლავი, რომელიც გაერომ 1993 წლის აპრილში გამოაცხადა „უსაფრთხოების ზონად“, 1995 წლის 11 ივლისს ბოსნიელმა სერბებმა აიღეს. საერთაშორისოდ აღიარებული ვერსიის თანახმად ბოსნიელმა სერბებმა 8000 ბოსნიელი-მუსლიმი მამაკაცი მოკლეს, რომელთა ასაკი 13-დან 77 წლამდე მერყეობდა.

2007 წელს საერთაშორისო სასამართლომ ამ ფაქტს გენოციდის კვალიფიკაცია მიანიჭა, ხოლო 2009 წლის იანვარში ევროპის პარლამენტმა 11 ივლისი „სრებრენიცის გენოციდის ხსოვნის დღედ“ გამოაცხადა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Srebrenica And the Politics of War Crimes 
* ICTY judgement in its case against Krstic
* Updated list of 8,373 Bosniaks killed or missing from Srebrenica 
* ''The Events in and around Srebrenica between 10th and 19 July 1995 

## სქოლიო
კატეგორია:იუგოსლავიის ომები
კატეგორია:გენოციდი
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ისტორია
ხალიდი (საუდის არაბეთი)

**ხალიდი ბინ აბდულაზიზ ალ საუდი** ( ''''; დ. 13 თებერვალი 1913 — გ. 13 ივნისი 1982) — საუდის არაბეთის მეფე 1975–1982 წლებში, ქვეყნის მეოთხე მმართველი. მისი პერიოდი გამოირჩეოდა ქვეყნის განვითარებით, რომელიც ნავთობის მოპოვების ზრდით იყო განპირობებული. 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 13 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1982
კატეგორია:საუდები
კატეგორია:საუდის არაბეთის მეფეები
ეთელვირდი

**ეთელვირდი** (*ელფვერდი*, ანგლო-საქს. Ælfweard Æthelweard) (დ. დაახლ. 904 — გ.  2 აგვისტო, 924) — უესექსის მეფე 924 წელს. ედუარდ უფროსისა და მისი მეორე ცოლის ელფლედას შვილი.

## ბიოგრაფია
ანგლო-საქსური ქრონიკის ერთ-ერთი ვერსიით, უიტენაგემოტმა უესექსის მეფედ აირჩია ეთელვირდი, ედუარდ I-ის შვილი (17 ივლისი 924), იმავდროულად, მისმა ერთადერთმა ძმამ, ათელსტანმა მიიღო  მერსიის მართვის უფლება. თავის დედაქალაქად ეთელვირდმა ოქსფორდი აირჩია, თუმცა უკვე 2 აგვისტოს მოულოდნელად გარდაიცვალა, ისე, რომ არც ჩატარებია კორონაციის ცერემონია. ამბობენ, რომ ის მოკლეს ათელსტანის ბრძანებით, რომელიც მათმა მამამ, რამდენიმე ქრონიკის მიხედვით, თავის მემკვიდრედ გამოაცხადა. ეთელვირდი არ იყო დაქორწინებული და მემკვირდე არ დარჩენია. როგორც უესექსის დინასტიის დანარჩენი მეფეები, ეთელვირდიც დაკრძალულ იქნა ვინჩესტერის ტაძარში.

## ლიტერატურა
* *Miller S.* Æthelstan // The Blackwell Encyclopedia of Anglo-Saxon England.— London, 1999.—ISBN 0-631-22492-0

კატეგორია:დაბადებული 904
კატეგორია:ინგლისის მეფეები
კატეგორია:X საუკუნის ევროპის მმართველები
კატეგორია:გარდაცვლილი  2 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 924
რადეკ დოსოუდილი

**რადეკ დოსოუდილი** (; დ. 20 ივნისი, 1983, მლადა-ბოლესლავი) — ჩეხი ფეხბურთელი, თბილისის „დინამოს“ ცენტრალური მცველი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პროფილი Transfermarkt-ზე 
* პროფილი Soccerway-ზე 
* პროფილი დინამოს ოფიციალურ საიტზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:ჩეხი ფეხბურთელები
კატეგორია:პრაღის სპარტას ფეხბურთელები
კატეგორია:პრაღის სლავიას ფეხბურთელები
კატეგორია:დენიზლისფორის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრატისლავის სლოვანის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:მლადა ბოლესლავის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 20 ივნისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჩინდო

**ჩინდო** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია კორეაში შუა საუკუნეებში.

მ კომპაქტური, ხშირი ბალნის მქონე ძაღლის წარმოშობა უცნობია, თუმცა მისი გარეგნობა საშუალებას გვაძლევს ვივარაუდოთ, რომ ის კუნძულ ჩინდოზე (განლაგებულია მატერიკზე განლაგებული კორეის სამხრეთ-დასავლეთით) რამდენიმე საუკუნის წინ მოხვდა და რომ ის ჩრდილოეთის შპიცების შთამომავალია. 1938 წელს კორეულმა მთავრობამ ის „ეროვნულ განძად“ გამოაცხადა. მატერიკზე განლაგებულ კორეაში ის სხვა ჯიშებს შეერია, თუმცა კუნძულ ჩინდოზე ჯიში სუფთად შეინარჩუნეს. აშშ-ში კორეელი იმიგრანტების ჩასვლის გამო ეს ჯიში ჩრდილოეთ ამერიკაშიც გავრცელდა, სადაც მას აფასებენ უნიკალურობის გამო და საერთო სიყვარულით სარგებლობს. კორეაში კი პირიქით, ძაღლებს ჭამენ და ეჭვგარეშეა, რომ სწორედ ასეთი ბედი ერგო ჩინდოს მრავალ წინაპარს.

ეს ტიპური შპიცისმაგვარი ძაღლია, ის იცავს საკუთარ ოჯახს და გულგრილია უცხო ადამიანების მიმართ. მას შენარჩუნებული აქვს მონადირის ძლიერი ინსტინქტი. ჩინდოს აქვს სქელი ბალანი, რომელიც სიცივისგან იცავს. ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს თეთრი, შავი, ჟღალი. პატარა, წვეტიანი, სამკუთხა ყურები ოდნავ წინაა წამოწეული. წინა თათები სწორია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჩინდო 

კატეგორია:შპიცები
კატეგორია:კორეული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
კატეგორია:სამხრეთ კორეის ძუძუმწოვრები
ესმეჰან სულთანი

**ესმეჰან ჰანიმ სულთანი** (დ. 1544 — გ. 7 აგვისტო, 1585) — ოსმალეთის სულთნის სელიმ II-ს და მისი კანონიერი ცოლის ნურბანუ სულთნის ქალიშვილი.

## ბიოგრაფია
ესმეჰან სულთანი დაიბადა 1544 წელს მანისაში, იმ დროს, როდესაც სელიმ II  მანისის სანჯაყ-ბეი იყო.

1564 წელს ესემჰან სულთანი დაქორწინდა სოკოლუ მეჰმედ-ფაშა. ქორწილის შემდეგ სულთანი თავის ქმართან ერთად სტამბოლის სასახლეში გადავიდა, რომელიც მათ საჩუქრად უბოძეს. 1565 წელს სოკოლუ დიდი ვეზირი გახდა. ამ ქორწინებიდან მათ შეეძინათ ორი შვილი: გულრუჰ სულთანი და ინრაჰიმ ხანი.

1579 წელს სოკოლუ მეჰმედ-ფაშა გარდაიცვალა. მალე ესმეჰანი მეორედ დაქორწინდა ნიშანჯი ფერიდუნ-ფაშაზე. ესმეჰან ჰანიმ სულთანი გარდაიცვალა 1585 წელს. მისი შვილების ბედი უცნობია. დაკრძალულია აია-სოფიას მეჩეთში.

## ლიტერატურა
* Afyoncu, Erhan. Sokullu Mehmed Paşa // Islam Ansiklopedisi. — 2009. — Vol. 37. — P. 354—357. (тур.)
* Alderson, Anthony Dolphin. The Structure of the Ottoman Dynasty. — Oxford: Clarendon Press, 1956.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმანების დინასტია
კატეგორია:დაბადებული 1544
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1585
კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები
ევრაზიერი

**ევრაზიერი** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია გერმანიაში 1950-იან წლებში.

ეს შპიცისმაგვარი ძაღლი 1950-იან წლებში გამოიყვანეს გერმანიაში. ევრაზიერი ჩაუ-ჩაუს და გერმანული ვოლფშპიცის ნაჯვარია. ევრაზიერი, შესაძლოა, მარხილში შესაბმელად გამოიყვანეს, თუმცა დღესდღეობით კომპანიონის ფუნქციებს ასრულებს. ამ ჯიშის ქცევის გავრცელებული პრობლემა მორიდებულობაა. ის იდეალური საოჯახო კომპანიონი არ არის, რადგან ჩვეულებად აქვს ოჯახის ერთი წევრის ამორჩევა და მხოლოდ მასზე რეაგირება. გერმანიის გარეთ ევრაზიერი იშვიათად გვხვდება, ჩვეულებრივ, ყეფა არ უყვარს, ამიტომ ცუდი მოდარაჯეა.

ჩაუ-ჩაუს მსგავსად, ევრაზიერი ადვილად ღიზიანდება. ევრაზიერი ცუდად ეგუება სხვა ძაღლებს და ბავშვებს, აქვს გრძელი, დაკუნთული კისერი, წვეტიანი ყურები დაფარულია ბალნით, თვალები მუქი-ყავისფერია, აქვს გრძელი ბალანი, ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს ჟღალი, ნაცრისფერი, შავი, წითელი. გრძელი ბალნით დაფარული კუდი ზურგისკენაა დახვეული.

## რესურსები ინტერნეტში
* ევრაზიერი 

კატეგორია:შპიცები
კატეგორია:გერმანული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ჩაუ-ჩაუ

**ჩაუ-ჩაუ** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ჩინეთში უძველეს ხანაში.

ჩაუ-ჩაუს წარმოშობა საიდუმლოდ რჩება, თუმცა, ეჭვგარეშეა, რომ შპიცების სისხლი ურევია. ისტორიკოსებმა XVIII საუკუნის დასაწყისში აღწერეს შავი ენის მქონე ძაღლი, რომელსაც აღმოსავლეთში საკვებად იყენებდნენ. ჩაუ-ჩაუ დიდ ბრიტანეთში პირველად 1780 წელს აღმოჩნდა. ჩაუ-ჩაუს, ალბათ, აქვს უფლება ჯიუტი და თავის თავში ჩაკეტილი იყოს. მონღოლეთში და მანჯურიაში ოდესღაც მისი ხორცი დელიკატესად ითვლებოდა, ბეწვს კი ტანსაცმლის შესაკერად იყენებდნენ. XIX საუკუნეში ამ ჯიშმა სახელი მიიღო იმ სიტყვისგან, რომელსაც ინგლისელი მეზღვაურები იყენებდნენ შერეული ტვირთის აღსანიშნავად. მიუხედავად იმისა, რომ ჩაუ-ჩაუ სათამაშო დათუნიას ჰგავს, ის ფუმფულა სათამაშო არ არის.

ჩაუ-ჩაუ მონოგომია და საკმაოდ სერიოზული ხასიათი აქვს. მის ბალანს მუდმივი მოვლა სჭირდება. ბალანი შეიძლება იყოს კრემისფერი, მოწითალო-ჟღალი, ცისფერი, შავი. ჩაუ-ჩაუ კარგად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას და სიცივეს. აქვს პატარა თათები და პატარა მუქი თვალები, პატარა, სქელი, ყურები ოდნავ მომრგვალებულია. მჭიდროდ მომდგარი ქუთუთოები ხშირად სამედიცინო პრობლემებს ქმნიან.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჩაუ-ჩაუ 

კატეგორია:შპიცები
კატეგორია:ჩინური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ჩინუკი

**ჩინუკი** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია აშშ-ში XX საუკუნეში.

ამერიკელმა არტურ უოლდენმა შეაჯვარა ესკიმოსების ძაღლი — სენბერნარი და ბელგიური ნაგაზი და მიიღო ძაღლი, რომელსაც აქვს ტვირთის გადატანისთვის საჭირო საოცარი თვისებები. ჩინუკმა სახელი უოლდენის საყვარელი ძაღლის სახელის პატივსაცემად მიიღო. ჩინუკი კლასიკური შპიცის მსგავსად იქცევა: ყოველთვის მზადაა სამუშაოდ, განსაკუთრებით უყვარს მუშაობა თოვლში, მარხილში შებმულს. პატარა ასაკიდან მას მკაცრი გაწვრთნა სჭირდება, რათა შემდგომში ადვილი იყოს მისი შეჩერება, როდესაც მასთან ერთად მარხილში შებმულ ძაღლებთან დააპირებს ჩხუბს. ჩინუკების რაოდენობა დიდი არ არის. ზოგიერთი მათგანი შეიძლება საკმაოდ ჯიუტი იყოს.

ჩინუკი კარგი მოდარაჯეა, კარგად იტანს სიცივეს. არ უყვარს ქალაქის პირობებში ცხოვრება, სჭირდება დამატებითი ფიზიკური დატვირთვა. ჩინუკის ყურები თავისუფლად კიდია, აქვს ფართო მკერდი, მსხვილი და ძლიერი წინა თათები, უკანა თათებზე ძლიერი კუნთები უზრუნველყოფს სიძლიერეს და ამტანობას. ბალანი მკვრივი და სქელია. კუდი ბოლოსკენ ვიწროვდება.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჩინუკი 

კატეგორია:შპიცები
კატეგორია:ამერიკული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ბიელსკო-ბიალა

**ბიელსკო-ბიალა**, ან **ბელსკო-ბიალა** (, ) — ქალაქი სამხრეთ პოლონეთში, სილეზიის სავოევოდოში. მდებარეობს კარპატების მთისწინეთში, მდინარე ვისლის შენაკადის ბიალის ნაპირზე, ზღვის დონიდან 300 მ სიმაღლეზე. 2013 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ქალაქში ცხოვრობდა 174,370 ადამიანი. პირველად მოხსენიებულია 1312 წელს. შეიქმნა 1950 წელს ორი ქალაქისაგან — ბელსკოსა (დაარსდა XIV საუკუნეში) და ბიალისაგან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბიელსკო-ბიალა — ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:პოლონეთის ქალაქები
კატეგორია:პოლონეთის პოვიატები
ოლივერ ბირჰოფი

**ოლივერ ბირჰოფი** (; დ. 1 მაისი, 1968, კარლსრუე) — გერმანელი ფეხბურთელი. ბირჰოფმა გაიტანა ისტორიაში პირველი „ოქროს გოლი“ 1996 წელს ევროპის ჩემპიონატის ფინალში. 1998 წელს გახდა გერმანიის წლის ფეხბურთელი და იტალიის სერია A-ს საუკეთესო ბომბარდირი. ბირჰოფი ერთადერთი გერმანელია, რომელიც სერია A-ს ბომბარდირი გახდა.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები
### საკლუბო
;მილანი
*სერია A: 1998–99

### სანაკრებო
;გერმანია
*ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი: 1996
*მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი: მეორე ადგილი; 2002

### ინდივიდუალური
*სერია A-ის ბომბარდირი 1997–98
*გერმანიის წლის საუკეთესო გოლი: 1996
*წლის საუკეთესო გერმანელი ფეხბურთელი: 1998
*FIFA XI (რეზერვი): 1998
*მილანის დიდების დარბაზი

## პერიოდიკა
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*ოლივერ ბირჰოფი — history-of-soccer.org
*ოლივერ ბირჰოფი — weltfussball.de

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:კიევოს ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია B-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჰამბურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:მენხენგლადბახის ბორუსიას ფეხბურთელები
კატეგორია:უდინეზეს ფეხბურთელები
კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები
კატეგორია:მონაკოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ასკოლის ფეხბურთელები
კატეგორია:რედ ბულ ზალცბურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:1996 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ევროპის ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:1998 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2000 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2002 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მაჰფირუზ ჰატიჯე სულთანი

**მაჰფირუზ ჰატიჯე სულთანი** (დ. 1590 — გ. 1620) — ოსმალეთის იმპერიის სულთნის, აჰმედ I-ის ცოლი. სულთან ოსმან II-ის დედა. ჰასეკი სულთანი და ვალიდე სულთანი.

## ბიოგრაფია
მაჰფირუზ ჰატიჯე სულთანი დაიბადა 1590 წელს. იგი ბერძნული წარმოშობის იყო.დაბადების სახელი მარია იყო. 1618 წელს, როცა მისი 14 წლის შვილი ტახტზე ავიდა გახდა ვალიდე სულთანი. თუმცა მან ვალიდე სულთნობა ძველ სასახლეში გაატარა, პრაქტიკულად არანაირი გავლენა არ ჰქონდა არც ქმრის და არც შვილის მმართველობის დროს. მისი გავლენა ითრგუნებოდა ქოსემ სულთნის სიძლიერით. მაჰფირუზ ჰატიჯე სულთანი გარდაიცვალა 1620 წელს, მისი ვაჟის სულთან ოსმან II-ის მეფობის დროს, რომელიც დედის გარდაცვალებიდან 2 წლის შემდეგ ტახტიდან ჩამოაგდეს და მოკლეს.

## სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნების მეუღლეები
კატეგორია:ვალიდე-სულთნები
კატეგორია:ჰასეკი-სულთნები
კატეგორია:დაბადებული 1590
კატეგორია:გარდაცვლილი 1620
ოლეგ მუტუ

**ოლეგ მუტუ** (; დ. 1972, კიშინიოვი) — რუმინელი კინოოპერატორი და პროდიუსერი.

1998 წელს დაამთავრა ბუქარესტის დრამისა და კინოს უნივერსიტეტი. არის რამდენიმე ცნობილი რუმინული ფილმის ოპერატორი. მათ შორისაა „4 თვე, 3 კვირა და 2 დღე“ (2007), „გორაკებს მიღმა“ (2012) და სხვა.

## ფილმოგრაფია 
* „4 თვე, 3 კვირა და 2 დღე“ (2007)
* „გორაკებს მიღმა“ (2012)
* „გრძელი ნათელი დღეები“ (2013)

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* Oleg Mutu. cinemagia.ro 

კატეგორია:რუმინელი კინოოპერატორები
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:კიშინიოვში დაბადებულები
ავსტრალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

**ავსტრალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები** — აზიის ფეხბურთის კონფედერაციისა და ფიფა-ს წევრი საფეხბურთო ნაკრები. აზიის საფეხბურთო კონფედერაციას შეუერთდა მას შემდეგ, რაც 2006 წელს დატოვა ოკეანეთის ფეხბურთის ფედერაცია.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* ავსტრალიისა და სამხრეთ აფრიკის საფეხბურთო მატჩის პრევიუ 

## სქოლიო 
კატეგორია:ოკეანეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
კატეგორია:აზიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
პოტიომკინი

**„პოტიომკინი**“, აგრეთვე **კნიაზ პოტიომკინ-ტავრიჩესკი** () — შავი ზღვის ფლოტის საესკადრო ჯავშნოსანი, რომელზეც 1905-1907 წლებში რევოლუციის დროს მოხდა მეზღვაურთა ამბოხება. ააგეს 1904 წელს. 1907 წლიდან იყო სახაზო გემი. ეკიპაჟი 730 კაცი. 1905 წელს შავი ზღვის სოციალ-დემოკრატიული ორგანიზაციის ცკ-მა გაშალა მუშაობა ფლოტის გემების ერთდროული აჯანყების მოსაწყობად, მაგრამ „პოტიომკინზე“ ამბოხება მოხდა სავარაუდო დროზე ადრე, სტიქიურად. აჯანყებულებმა დახოცეს ოფიცერთა ნაწილი, დანარჩენები დააპატიმრეს, აირჩიეს ხელმძღვანელი კომისია. „პოტიომკინს“ შეუერთდა მისი თანხმლები ნაღმოსანი № 267. 14 ივნისს „პოტიომკინი“ წითელი დროშით შევიდა ოდესაში, სადაც საყოველთაო გაფიცვა იყო. მეფის მთავრობამ ბრძანება გასცა შეეპყროთ ან ჩაეძირათ გემი. 18 ივნისს „პოტიომკინი“ და ნაღმოსანი № 267 რუმინეთისკენ გაემართნენ. იქიდან მეზღვაურებმა გადასცეს მოწოდება „მთელს ცივილიზებულ სამყაროს“ და „ყველა ევროპულ ქვეყანას“, სადაც აცხადებდნენ, რომ იბრძოლებდნენ ცარიზმის წინააღმდეგ, ხოლო 25 ივნისს ხომალდები ჩააბარეს რუმინეთის ხელისუფლებას.

ეკიპაჟთა ნაწილი 1905 წელსვე დაბრუნდა სამშობლოში, მაგრამ აქ მეზღვაურები დააპატიმრეს და დასაჯეს, უმრავლესობა კი მხოლოდ 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ ჩამოვიდა რუსეთში. „პოტიომკინი“ რუმინელებმა რუსეთს დაუბრუნეს. 1905 წლის ოქტომბერში მას „წმინდა პანტელეიმონი“ დაარქვეს, 1917 წლის აპრილში კვლავ ძველი სახელი დაუბრუნეს, მაისში კი „ბორეც ზა სვობოდუ“ უწოდეს. 1919 წელს ინტერვენტებმა ააფეთქეს სევასტოპოლში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჯავშნოსანი პოტიომკინი

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* პოტიომკინი — გემების ენციკლოპედია  

კატეგორია:შავი ზღვის ფლოტის სამხედრო გემები
იან ვერტონგენი

**იან ვერტონგენი** ( დ. 24 აპრილი, 1987, სინტ-ნიკლასი) — ბელგიელი ფეხბურთელი, ბელგიის ეროვნული ნაკრების მცველი. ამპლუით ცენტრალური მცველია, თუმცა თამაშობს მარცხენა მცველის, ან მარცხენა საყრდენი ნახევარმცველის პოზიციაზეც. არის ცაცია.

## რესურსები ინტერნეტში
*Jan Vertonghen  at tottenhamhotspur.com
* Belgium Stats at Belgian FA
* 
* 
* 
* ESPN Soccernet profile 
* Transfermarkt profile

კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ბელგიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვაალვეიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:ტოტენჰემ ჰოტსპურის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 24 აპრილი
კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პროხოროვკის ბრძოლა

**პროხოროვკის ბრძოლა** — ბრძოლა გერმანიისა და საბჭოთა ძალებს შორის. გაიმართა 1943 წლის 12 ივლისს კურსკის ბრძოლის თავდაცვით ფაზაში. 

საბჭოთა ძალებს ხელმძღვანელობდა პავლე როტმისტროვი, ხოლო მესამე რაიხის ძალებს პაულ ჰაუსერი. ბრძოლაში ვერცერთმა მხარემ ვერ მიაღწია სასურველ შედეგს: გერმანელებმა ვერ შეძლეს პროხოროვკის დაკავება და საბჭოთა ფრონტის ხაზის გარღვევა, ხოლო საბჭოთა ძალებმა ვერ შეძლეს მტრის ალყაში მოქცევა. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*Maps of the Battle of Prokhorovka, July 1943 (in Russian with English subtitles)
*Nipe, George Jr. "Kursk Reconsidered: Germany's Lost Victory" 
*Review of *Kursk 1943: A Statistical Analysis* A detailed comparison of the statistics provided by several historians, including Walter Dunn (''Kursk: Hitler's Gamble, 1943*), George Nipe (*Decision in the Ukraine*), David Glantz & Jonathan House (*The Battle of Kursk*), and the Soviet General Staff (*The Battle for Kursk, 1943'', translated and edited by David Glantz and Harold Orenstein)
*Олейников Г.А. Прохоровское сражение (июль 1943). – СПб.: Нестор, 1998 a comprehensive analysis (in Russian)
*Wilson, Alan. Kursk and Prokhorovka, July 1943  (maps)

კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ოპერაციები და ბრძოლები
კატეგორია:1943 წლის ბრძოლები
კოტ-დ’ივუარის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

**კოტ-დ’ივუარის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები** () მეტსახელი *Les Éléphants* (სპილოები) — აფრიკის ფეხბურთის კონფედერაციისა და ფიფა-ს წევრი საფეხბურთო ნაკრები. 2005 წლამდე მათი ყველაზე დიდი მიღწევა იყო აფრიკის ერთა თასის ტიტულის მოპოვება, ფინალში მათ განის ეროვნული ნაკრები დაამარცხეს პენალტების სერიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Ivory Coast Association  — ოფიციალური საიტი
* კოტ-დ’ივუარი ფიფას ოფიციალურ საიტზე 
* კოტ-დ’ივუარი მსოფლიო ჩემპიონატებზე
* კოტ-დ’ივუარის შემადგენლობები მსოფლიო ჩემპიონატებზე
* კოტ-დ’ივუარის რეკორდები მსოფლიო თასზე
* კოტ-დ’ივუარის ფეხბურთელების კლუბები
* ElephantsOnline  — მხარდამჭერების საიტი

კატეგორია:აფრიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
მდიდარი რიჩი (ფილმი)

**მდიდარი რიჩი** () — 1994 წლის ამერიკული ფილმი. ფილმი წარმოადგენს ამავე სახელწოდების კომიქსის ეკრანიზაციას. ფილმი კომერციულად ჩავარდა. ფილმის მთავარი გმირია მილიარდერი რიჩი. ფილმი კომერციულად წარუმატებელი აღმოჩნდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1994 წლის ფილმები
კატეგორია:კომიქსებზე დაფუძნებული ფილმები
ადრიანოპოლის ბრძოლა

ტერმინი **ადრიანოპოლის ბრძოლა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ადრიანოპოლის ბრძოლა (324) 
*ადრიანოპოლის ბრძოლა (378) 
*ადრიანოპოლის ბრძოლა (718) 
*ადრიანოპოლის ბრძოლა (813) 
*ადრიანოპოლის ბრძოლა (914) 
*ადრიანოპოლის ბრძოლა (1003)
*ადრიანოპოლის ბრძოლა (1094) 
*ადრიანოპოლის ბრძოლა (1205) 
*ადრიანოპოლის ბრძოლა (1254) 
*ადრიანოპოლის ბრძოლა (1255) 
*ადრიანოპოლის ბრძოლა (1355) 
*ადრიანოპოლის ბრძოლა (1829) 
*ადრიანოპოლის ბრძოლა (1912–1913)
ანდერ ერერა

**ანდერ ერერა** ( დ. 14 აგვისტო, 1989, ბილბაო) — ესპანელი ფეხბურთელი.

## საკლუბო კარიერა
კარიერა ერერამ დაიწყო „რეალ სარაგოსაში“. შემდეგ სამი წელი გაატარა მშობლიური ბილბაოს „ატლეტიკში“, რომელსაც დაეხმარა უეფას ევროპის ლიგის ფინალში გასვლაში 2012 წელს. 2014 წლის ზაფხულში „მანჩესტერ იუნაიტედმა“ 36 მილიონ ევროდ შეიძინა 4 წლის ვადით.

## რესურსები ინტერნეტში
*Athletic Bilbao profile
*BDFutbol profile
*
*Transfermarkt profile

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1989
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:რეალ სარაგოსას ფეხბურთელები
კატეგორია:ბილბაოს ატლეტიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო
კატეგორია:უეფა-ს ევროპა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2014: პლეი-ოფი

## კვალიფიცირებული გუნდები 
## ბადე 
*ყველა დრო მოცემულია საქართველოს დროით (UTC+4)*

## მერვედფინალები 
### ბრაზილია — ჩილე 
|valign="top"| 
|valign="top" width="50%"|

|}

### კოლუმბია — ურუგვაი 
|valign="top"| 
|valign="top" width="50%"|

|}

### ნიდერლანდები — მექსიკა 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

### კოსტა-რიკა — საბერძნეთი 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

### საფრანგეთი — ნიგერია 
|valign="top"| 
|valign="top" width="50%"|

|}

### გერმანია — ალჟირი 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

### არგენტინა — შვეიცარია 
|valign="top"| 
|valign="top" width="50%"|

|}

### ბელგია — აშშ 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## მეოთხედფინალები 
### საფრანგეთი — გერმანია 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

### ბრაზილია — კოლუმბია 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

### არგენტინა — ბელგია 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

### ნიდერლანდები — კოსტა-რიკა 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## ნახევარფინალები 
### ბრაზილია — გერმანია 
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

### ნიდერლანდები — არგენტინა 
|valign="top"| 
|valign="top" width="50%"|

|}

## მატჩი მესამე ადგილისთვის
გუნდები ამ თამაშამდე ოთხჯერ დაუპირისპირდნენ ერთმანეთს მუნდიალზე. 1974 წელს ჯგუფურ ეტაპზე ნიდერლანდებმა მოიგო 2–0. 1994 და 1998 წლებში, პლეი-ოფის ეტაპზე, ორივეჯერ ბრაზილიამ მოიგო, ხოლო 2010 წელს, ასევე პლეი-ოფის ეტაპზე — ნიდერლანდებმა. ნახევარფინალის მატჩებისგან განსხვავებით, ბრაზილიელებმა სასტარტო შემადგენლობაში ექვსი ცვლილება გააკეთეს, ნიდერლანდებმა კი მხოლოდ ორი. ნიდერლანდელებს არ ჰყავდათ ვესლი სნეიდერი, რომელიც მატჩის წინ დაშავდა და ის ჯონათან დე გუზმანმა შეცვალა. მატჩის დასაწყისშივე ტიაგო სილვამ რობენის წინააღმდეგ იუხეშა და ვან პერსიმ პენალტიდან გაიტანა. დელი ბლინდმა გაზარდა ნიდერლანდების უპირატესობა პირველივე ტაიმში. ბოლო გოლი ვეინალდუმმა გაიტანა მატჩის კომპენსირებულ დროში. ნიდერლანდებმა პირველად მიიღეს ბრინჯაოს მედლები მუნდიალზე. ეს მათთვის 2010 წლის ვერცხლის მედლების შემდეგ ზედიზედ მეორე ტიტული იყო.

|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## ფინალი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური ვებ-გვერდი .

პლეი-ოფის ეტაპი
მაკოლეი კალკინი

**მაკოლეი მაკოლეი კალკინ კალკინი** (; დაბადების სახელით **მაკოლეი კარსონ კალკინი**; დ. 26 აგვისტო, 1980, მანჰეტენი, ნიუ-იორკი, აშშ) —  ამერიკელი მსახიობი და მუსიკოსი. ითვლება 1990-იანების ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ ბავშვ მსახიობად; მრავალ სხვა ჯილდოსთან ერთად მიღებული აქვს ოქროს გლობუსის ნომინაცია. VH1-მა 2005 წელს მას „100 საუკეთესო ბავშვი-ვარსკვლავის“ სიაში მეორე ადგილი მიაკუთვნა. 2023 წელს ჰოლივუდის დიდების ხეივანში მისი ვარსკვლავი გაიხსნა. 1995 წელს მსახიობი აგრეთვე ნომინირებული იყო ოქროს ჟოლოს ჯილდოზე, მაგრამ არ გაუმარჯვია.

კალკინი ცნობილი კევინ მაკ-კალისტერის როლის საშობაო კომედიებში (*„მარტო სახლში“* (1990) და *„მარტო სახლში 2: ნიუ-იორკში დაკარგული“*) თამაშით გახდა. წარმატება მოიპოვა მისმა შემდგომმა ფილმებმა - *„ჩემი გოგო“* (1993), *„კარგი შვილი“* (1993), *„მამასთან გათანაბრება“* (1994) და *„მდიდარი რიჩი“* (1994). 1995 წლიდან 2003 წლამდე მსახიობობას თავი დაანება, ხოლო 2003 წელს ბიოგრაფიული დრამით - *„წვეულების მონსტრი“* - დაუბრუნდა ეკრანებს. ის ასევე გამოჩნდა დამოუკიდებელ ფილმებში: *„გადარჩენილი!“* და *„სექსი და საუზმე“*, და ადამ გრინის ორ პროექტში - *„არასწორი ფერარი“* (2011) და *„ადამ გრინის ალადინი“* (2016). როლები შეასრულა კომედიურ ფილმ *„ჩეინჯლენდსა“* (2019) და ტელესერიალ *„ამერიკული საშინელებათა ისტორიის“* მეათე სეზონში (2021). გაახმოვანა Kid Cudi-ს სპეციალური სატელევიზიო გამოცემის - *„ენტერგალაქტიკის“* ერთ-ერთი პერსონაჟი.

კალკინმა 2006 წელს საკუთარი ავტობიოგრაფია *„ჯუნიორი“* გამოსცა, რომელიც მსახიობის შოუბიზნესთან გამოცდილებებსა და მამასთან ურთიერთობაზე საუბრობს. 2013 წლიდან 2016 წლამდე კომედიური როკ-ბენდის, *„პიცის მიწისქვეშეთის“* წევრი და მთავარი ვოკალისტი იყო. 2018 წელს კალკინი სატირული პოპ-კულტურის ვებსაიტ და პოდკასტ *„Bunny Ears“*-ის (*„კურდღლის ყურების“*) გამომცემელი და დირექტორი გახდა.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:ნიუ-იორკელები
კატეგორია:დაბადებული 26 აგვისტო
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მუსიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
გლაიხშალტუნგი

**გლაიხშალტუნგი** () — ტერმინი, რომელსაც ნაციონალ-სოციალისტები იყენებდნენ გერმანიაში საზოგადოებრივი და პოლიტიკური პროცესების ხელში ჩაგდების აღსანიშნავად. ტერმინი გამოიგონა იუსტიციის რაიხსმინისტრმა ფრანც გრიუნტერმა და პირველად გამოიყენა 1933 წლის 31 მარტს გლაიხშალტუნგის შესახებ პირველი კანონის სათაურში, რომლის თანახმადაც ქვეყანამ დაკარგა სუვერენიტეტი იმპერიის სასარგებლოდ.

გლაიხშალტუნგის ლოზუნგის ქვეშ მიიღეს კანონი, რომლის მიხედვითაც  ნაციონალ-სოციალისტური გერმანული მუშათა პარტია ერთადერთ პარტიად გამოაცხადეს. ერთმანეთს შეუთავსეს რაიხსპრეზიდენტისა და რაიხსკანცლერის თანამდებობები. 

## ლიტერატურა 
* Karl Kroeschell, *Deutsche Rechtsgeschichte 3 (seit 1650)*, 2nd ed. 1989, ISBN 3-531-22139-6
* Karl Kroeschell, *Rechtsgeschichte Deutschlands im 20. Jahrhundert*, 1992, ISBN 3-8252-1681-0
* Lebendiges virtuelles Museum Online : Die Errichtung des Einparteienstaats 1933
* Claudia Koonz. *The Nazi Conscience*. Cambridge, Mass.: The Belknap Press of Harvard University Press, 2003.

## სქოლიო
კატეგორია:ნაციზმი
ლეტიცია რამოლინო

thumb|ლეტიცია რამოლინო, 1811
thumb|გარდაცვლილი «მადამ-დედას» პორტრეტი
**მარია ლეტიცია რამოლინო**  (Maria Letizia Ramolino; დ. 24 აგვისტო, 1750, აიაჩო — გ. 2 თებერვალი, 1836, რომი) — ნაპოლეონ ბონაპარტის დედა, აღზარდა 15 წლამდე. 

## ბიოგრაფია
ლეტიცია, რომელიც წარმოშობით იყო გენუელი კეთილშობილი ოჯახიდან, დაიბადა აიაჩოში. 14 წლის ასაკში ის დაქორწინდა კარლო ბუონაპარტეზე და მათ ეყოლათ 13 შვილი, რომელთაგან მხოლოდ ხუთმა ვაჟმა და სამმა ქალიშვილმა მიაღწიეს ზრდასრულ ასაკს.

* ნაპოლეონ ბუონაპარტე (1764/1765 – 17 აგვისტო 1765)
* მარია ანა ბუონაპარტე (3 იანვარი 1767 – 1 იანვარი 1768)
* ჟოზეფ ბონაპარტი  (7 იანვარი 1768 – 28 ივლისი 1844)
* ნაპოლეონ ბონაპარტი (15 აგვისტო 1769 – 5 მაისი 1821)
* მარია ანა ბუონაპარტე (1770), 
* მარია ანა ბუონაპარტე (14 ივლისი – 23 ნოემბერი 1771), 
* ერთი დაუბადებელი ვაჟი
* ლუსიენ ბონაპარტი (21 მაისი 1775 – 29 ივნისი 1840), 
* ელიზა ბონაპარტი  (13 იანვარი  1777 – 7 აგვისტო 1820), 
* ლუის ბონაპარტი (2 სექტემბერი 1779 – 25 ივლისი 1844), 
* პოლინ ბონაპარტი (20 ოქტომბერი 1780 – 9 ივნისი 1825), 
* კაროლინ ბონაპარტი (24 მარტი 1782 – 18 მაისი 1839), 
* ჟერომ ბონაპარტი (15 ნოემბერი 1784 - 24 ივნისი 1860),

1769 წელს კორსიკა საფრანგეთის კონტროლიდან გამოვიდა, თუმცა ლეტიციამ მაინც ვერ ისწავლა ფრანგული ენა. 1785 წელს ლეტიცია დაქვრიდა და 8 წლის შემდეგ იძულებული გახდა კონტინენტზე გადასულიყო, მარსელში.

ნაპოლეონისმეფეთკურთხევის ცერემონიალის შემდეგ მან ლეტიციას უბოძა «მადამ იმპერატორის დედის»  ტიტული ( ) და პარიზის გარეუბანში აჩუქა მამული. მიუხედავად უზარმაზარი ქონებისა, მადამ-დედა, რომელმაც მრავალი წელი გაატარა სიღარიბის ზღვარზე, ცხოვრობდა ეკონომიურად, არ ინტერესდებოდა სახელმწიფო საქმეებით და სასახლეშიც იშვიათად ჩნდებოდა. 

შვილის დამხობის შემდეგ ის გაიქცა თავის ძმასთან, კარდინალ ფეშესთან ერთად რომში, სადაც გაატარა ცხოვრების დარჩენილი წლები და თითქმის დაბრმავებული ცხოვრობდა ვენეციის მოედანზე ბონაპარტის სასახლეში. მისი ნეშტი ნაპოლეონ III-ის ბრძანებით იტალიიდან გადაასვენეს აიაჩოში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბონაპარტების გენეალოგია  

კატეგორია:ბონაპარტები
კატეგორია:დაბადებული  24 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1750
კატეგორია:გარდაცვლილი  2 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1836
სტენლი ტუჩი

**სტენლი ტუჩი** (; დ. 11 იანვარი  ან 11 ნოემბერი, 1960, პიკსკილი) — ამერიკელი მსახიობი. მიღებული აქვს ემის ჯილდო და ოსკარის, ოქროს გლობუსის, BAFTA-სა და გრემის ნომინაციები. არის იტალიური წარმოშობის.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:იტალო-ამერიკელები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შიპერკე

**შიპერკე** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ბელგიაში XVI საუკუნეში.

ბელგიური ბარჟების ამ „პატარა კაპიტანის“ (სწორედ ასე ითარგმნება ფლამანდრიული სიტყვა Schipperke) ზუსტი წარმომავლობა ზუსტად ცნობილი არ არის, თუმცა ეს ჯიში უკვე მრავალი საუკუნეა არსებობს. ანატომიური თვალსაზრისით ეს ტიპური შპიცისმაგვარი ძაღლია. მიუხედავად იმისა, რომ შიპერკე ზომით პატარაა, მან შეინარჩუნა ქუჩის მებრძოლის ყველა თვისება. ეს ენერგიის გროვა ოდესღაც მღრღნელებისგან იცავდა ბარჟებს ფლანდრიისა და ბრაბანტის არხებზე და მეზღვაურებს არასასურველი სტუმრების მოახლოებას ამცნობებდა. 

მას ხმელეთზეც იყენებდნენ ვირთხებზე, კურდღლებზე და თხუნელებზე სანადიროდ. სიცოცხლის მოყვარული პატარა შიპერკე შესანიშნავი კომპანიონია. შიპერკე კარგად უძლებს სიცივეს, ქალაქის პირობებში ცხოვრებას, ადვილად იწვრთნება, კარგი მოდარაჯეა. აქვს უხეში ბალანი, დაკუნთული, ძლიერი უკანა თათები, წინა კიდურები სწორია, ყველაზე გრძელი ბალანი კისერზეა. პატარა, მუქი-ყავისფერი თვალები ოვალურია.

## რესურსები ინტერნეტში
* შიპერკე 

კატეგორია:შპიცები
კატეგორია:ბელგიური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
სიკოკუ (ძაღლი)

**სიკოკუ** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია იაპონიაში უძველეს ხანაში.

ეს ძაღლი უძველესი დროიდან ცხოვრობდა იაპონურ პრეფექტურა კოტიში კუნძულ სიკოკუზე, სადაც სანადიროდ იყენებდნენ. 1937 წელს ის „ეროვნულ საგანძურად“ გამოაცხადეს. მიუხედავად იმისა, რომ იაპონიის ბუდისტურ-სინოისტური კულტურა კრძალავს ძუძუმწოვრების ჭამას, მოშორებულ რაიონებში მაცხოვრებლები ზოგჯერ ნადირობდნენ და ამაში მათ ძაღლები ეხმარებოდნენ. შიკოკუ იმ უძველესი სანადირო ძაღლების ბოლო შთამომავალია. ამ ჯიუტ ქმნილებას უყვარს სხვა ძაღლებზე დომინირება, თუმცა მეგობარ ადამიანებთან ის საკმაოდ თვინიერია. სიკოკუ იშვიათი ჯიშია და იაპონიის გარეთ იშვიათად გვხვდება, თუმცა მის ბედზე ზრუნავს იაპონური ჯიშების დამცველი საზოგადოება.

სიკოკუს აქვს ძლიერი თათები, პატარა დაცქვეტილი ყურები. ბალანი მოკლე და უხეშია, შეიძლება იყოს ჟღალი, ჟღალი-ვეფხვისებრი და მუქი-ვეფხვისებრი. სიკოკუ კარგად უძლებს სიცივეს და სიცხეს. კარგად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. მის ბალანს განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება, ძნელად იწვრთნება და ცუდი მოდარაჯეა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სიკოკუ 

კატეგორია:შპიცები
კატეგორია:იაპონური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
კარლო ბუონაპარტე

**კარლო მარია ბუონაპარტე** (**შარლ მარი ბუონაპარტი** (   დ. 27 მარტი, 1746 — გ. 24 თებერვალი, 1785) — კორსიკელი აზნაური, ადვოკატი და პოლიტიკოსი. ნაპოლეონ ბონაპარტის მამა. 

## ბიოგრაფია
კარლო ბუონაპარტე დაიბადა  1746 წლის  27 მარტს ქალაქ აიაჩოში იურისტ ჯუზეპე ბონაპარტეს ოჯახში. თავდაპირველად კარლო მამის კვალს გაჰყვა და იურიდიული განათლება მიიღო პიზანსკის უნივერსიტეტში. როდესაც კარლო 17 წლის იყო, ნათესავებმა იგი 14 წლის ლეტიცია რამოლინოზე დააქორწინეს. 

1764 წელს კარლო ბუონაპარტე მსახურობდა რევოლუციონერების ლიდერის, პასკალ პაოლის ასისტენტად, რომელმაც იგი გაგაზავნა დიპლომატიური დავალებით პარიზში (ლუდოვიკო XV-სთან) და რომში (რომის პაპ კლემენტ XIII-სთან მოსალაპარაკებლათ). კარლო ხელგაშლილად ცხოვრობდა და იყო აზარტული მოთამაშე.

კარლო ბუონაპარტე გარდაიცვალა მონპელიეში მოგზაურობის დროს და თავისი ოჯახი შემოსავლის გარეშე დატოვა.

## შვილები
* ნაპოლეონ ბუონაპარტე (1764/1765 – 17 აგვისტო 1765)
* მარია ანა ბუონაპარტე (3 იანვარი 1767 – 1 იანვარი 1768)
* ჟოზეფ ბონაპარტი  (7 იანვარი 1768 – 28 ივლისი 1844)
* ნაპოლეონ ბონაპარტი (15 აგვისტო 1769 – 5 მაისი 1821)
* მარია ანა ბუონაპარტე (1770), 
* მარია ანა ბუონაპარტე (14 ივლისი – 23 ნოემბერი 1771), 
* ერთი დაუბადებელი ვაჟი
* ლუსიენ ბონაპარტი (21 მაისი 1775 – 29 ივნისი 1840), 
* ელიზა ბონაპარტი  (13 იანვარი  1777 – 7 აგვისტო 1820), 
* ლუის ბონაპარტი (2 სექტემბერი 1779 – 25 ივლისი 1844), 
* პოლინ ბონაპარტი (20 ოქტომბერი 1780 – 9 ივნისი 1825), 
* კაროლინ ბონაპარტი (24 მარტი 1782 – 18 მაისი 1839), 
* ჟერომ ბონაპარტი (15 ნოემბერი 1784 - 24 ივნისი 1860),

## რესურსები ინტერნეტში 
* კარლო ბუონაპარტეს გენეალოგია 

კატეგორია:ფრანგი დიპლომატები
კატეგორია:ბონაპარტები
კატეგორია:დაბადებული 27 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1746
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1785
იაპონიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

— აზიის ფეხბურთის კონფედერაციისა და ფიფა-ს წევრი საფეხბურთო ნაკრები. იაპონიის ნაკრები არის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული აზიურ ნაკრებებს შორის, მონაწილეობა მიიღო ბოლო ხუთ მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*იაპონიის ფეხბურთის ასოციაცია 
* იაპონია მსოფლიო ჩემპიონატებზე
* იაპონიის შემადგენლობები მსოფლიო ჩემპიონატებზე
* იაპონია: რეკორდები მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატებზე
*Japan Samurai Blue 
*Japan Adidas  
*იაპონია ფიფას ოფიციალურ საიტზე 

## სქოლიო 
კატეგორია:აზიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
კატეგორია:იაპონიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები