open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კახეთის საერისთავო

მინი|300პქ|კახეთის საერისთავო იბერიის სამეფოში, ფარნავაზის ეპოქაში.
**კახეთის საერისთავო**  — ადმინისტრაციული ერთეული იბერიის სამეფოში, ასევე ქართლის საერისმთავროსა და ერთიანი საქართველოს სამეფოში. ამ სახელწოდების ტერიტორიული ერთეული პირველად ძვ. წ. III საუკუნეში გამოჩნდა — ის ერთ-ერთი იყო ფარნავაზ I-ის მიერ დაწესებულ საერისთავოთა შორის. ლეონტი მროველის „ცხოვრება ქართველთა მეფეთა“, შემდეგნაირად იხსენიებს მეფის მიერ კახეთისა და კუხეთის მიწა-წყლის, ერთი ერისთავისათვის ბოძებას:

ძვ. წ. II საუკუნეში, კახეთის საერისთავოში, ახლანდელი ნეკრესის ადგილას, მეფე ფარნაჯომის მიერ შენდება ქალაქი ნელქარი.

IV საუკუნეში მირიან მეფის დროს კახეთის საერისთავო უქმდება და მის ნაცვლად საუფლისწლო დომენი იქმნება. ბაქარის მეფობისას საუფლისწლო დომენს გამოეყო კუხეთი, რომელიც ცალკე საერისთავოდ ჩამოყალიბდა.

V საუკუნის მოვლენების ამსახველი, ჯუანშერის „ცხოვრება და მოქალაქეობა ვახტანგ გორგასლისა“, კახეთში, სხვადასხვა პერიოდში მოიხსენებს ორ ერისთავს: დემეტრეს და ადარნასეს. პირველი მათგანი მოღვაწეობდა უშუალოდ ვახტანგ გორგასლის ეპოქაში და მოხსენიებულია ვახტანგის სხვა ერისთავთა შორის. მეორე, ადარნასე, რომელიც ჯუანშერიანის მიხედვით ქართლის მეფე ბაკურის ძე იყო, ერისთავობდა კახეთში სტეფანოზ I-ის ეპოქაში. იგი შემდგომში, სტეფანოზის მოკვლის შემდეგ, ჰერაკლე კეისარმა დაადგინა ქართლის ერისმთავრად. ამის მიზეზი მისი პრო-ბიზანტიური კურსი იყო. 

ქართლში ფეოდალური დაქსაქსულობის გაღრმავების შედეგად, 787 წელს, კახეთის საერისთავოს ტერიტორიაზე, კახთა სამთავრო შეიქმნა, რომელიც თავის მხრივ სამ ტერიტორიულ ერთეულად: კვეტერას, პანკისისს და კუხეთის (რუსთავის) საერისთავოებად იყო დაყოფილი. იგი 1020-იან წლებში, ჰერეთთან ერთად, კახეთ-ჰერეთის სამეფოში გაერთიანდა.

1104 წელს მისი ანექსირება საბოლოოდ მოახდინა დავით აღმაშენებელმა და ოთხად დაყო კახეთ-ჰერეთი. ამ 4 საერისთავოთაგან ერთ-ერთი კახეთის საერისთავო იყო. დავით აღმაშენებლის დროს გატარდა ადმინისტრაციული გარდაქმნები, მოწესრიგდა მმართველობის როგორც ცენტრალური, ასევე ადგილობრივი სისტემა. სხვა საერისთავოთა მსაგსად ამ პროცესს ადგილი კახეთშიც უნდა ჰქონოდა. თამარ მეფის ეპოქაში, კახეთის ერისთავი იყო ბაკურ-ყმა ძაგანისძე, რომელსაც „ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი“ სხვა წარჩინებულთა შორის ასახელებს.

1465 წელს, კახეთის წარჩინებულებმა ისარგებლეს მესხეთის მთავრის, ყვარყვარე II-ის მიერ, საქართველოს უკანასკნელი მეფის, გიორგი VIII-ის დროებითი დატყვევებით და კახეთში ერისთავი დავითი გაამთავრეს. 1466-ში მეფე გიორგიმ, ქართლის დაკარგვის შემდეგ, დაამარცხა დავითი, გამეფდა მის ნაცვლად და სათავე დაუდო კახეთის ბაგრატიონთა დინასტიას. მის დროს გაუქმდა ახლადშექმნილი კახეთის სამეფოს ტერიტორიაზე არსებული საერისთავოები, მათ შორის კახეთის საერისთავოც, ერისთავების გამგებლობაში მყოფი სამფლობელოები კი მოურავებს გადაეცათ.

## კახეთის ერისთავები 
*დემეტრე (V საუკუნის II ნახევარი)
*ადარნასე (VII საუკუნის I ნახევარი)
*ბაკურ ძაგანისძე (XI-XII სს.)
*დავითი (XV სკ.)

## წყარო 
*ლეონტი მროველი, ცხოვრება ქართუელთა მეფეთა.
*ჯუანშერ ჯუანშერიანი, ცხოვრება და მოქალაქეობა ვახტანგ გორგასლისა.
*ისტორიათა და აზმათა მეტყუელებასა შინა შარავანდედთასა

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს საერისთავოები
კატეგორია:იბერიის საერისთავოები
ერმინია ბრუმანა

**ერმინია ბრუმანა** (დ. 12 სექტემბერი, 1897, პიგუ — გ.  9 იანვარი, 1954, ბუენოს-აირესი) — არგენტინელი მასწავლებელი, მწერალი, ჟურნალისტი, დრამატურგი, ქალთა უფლებების დამცველი სოციალისტური და ანარქისტული იდეებით. მან დაწერა ცხრა წიგნი და თერთმეტი სცენარი. მისი ნამუშევრები იბეჭდებოდა პერიოდულ გამოცემებში, მათ შორის: Mundo Argentino, El Hogar და La Nación.

## რჩეული ნაშრომები 
### პროზა 
* *Palabritas*, 1918.
* *Cabezas de mujeres*, 1923
* *Mosaico*, 1929
* *La grúa*, 1931
* *Tizas de colores*, 1932
* *Cartas a las mujeres argentinas*, 1936
* *Nuestro Hombre*, 1939
* *Me llamo niebla*, 1946
* *A Buenos Aires le falta una calle*, 1953

### თეატრი 
* *La protagonista olvidada*, 1933

## ლიტერატურა 
*Bellucci, Mabel (1994). «Anarquismo y feminismo. El movimiento de mujeres anarquistas con sus logros y desafíos hacia principios de siglo». Todo es Historia abril (321):  pp. 66-67.
*Fletcher, Lea (1987). Una mujer llamada Herminia. Buenos Aires: Catálogos Editora.
*Paniza, Delio (1954). Semblanza de Herminia Brumana. Buenos Aires: Montiel.
*Rodríguez Tarditi, José (1956). Herminia Brumana, escritora y maestra. Buenos Aires.
*Sámatan, Marta Elena (1974). Herminia Brumana, la rebelde. Buenos Aires: Plus Ultra.
*Szlaska de Dujovich, Raquel (1987). Herminia C. Brumana en su proyección docente e intelectual. Buenos Aires: De la autora.
*Wapnir, Salomón (1964). Perfil y obra de Herminia Brumana. Buenos Aires: Perlado.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:გარდაცვლილი 1954
კატეგორია:არგენტინელი მწერლები
კატეგორია:არგენტინელი ქალი მწერლები
კატეგორია:არგენტინელი ჟურნალისტები
კატეგორია:არგენტინელი ფემინისტები
კატეგორია:არგენტინელი სოციალისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ჟურნალისტები
გელუჩა

**„გელუჩა“** — ქართველი მწერლის და ჟურნალისტის დავით კოვზირიძის სადებიუტო რომანი, რომელიც 2011 წელს გამოსცა ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ.

## შინაარსი 
როგორც ავტორი წიგნის ყდაზე მინაწერით საგანგებოდ გვაფრთხილებს, ტუალეტში სხარტად წასაკითხი წიგნია. სამი დამოუკიდებელი ამბავი პარალელურად ვითარდება და დროდადრო იკვეთება, ეპილოგში კი ერთიანდება. „გელუჩა“ — ესაა დღევანდელი საზოგადოების სარკე და პაროდია. რომანი-მოზაიკა, რომელიც მოგვითხრობს თითქოს განსხვავებულ, სინამდვილეში კი შემაწუხებლად ერთნაირ ადამიანებზე.

## სარჩევი 
* ყდა
* პროლოგივით 
* სამფეხა ონავარი 
* უჩა 
* ცირკი 
* ბარნოვზე 
* შემთხვევა  
* ნაღვლიანი პლასტმასის ხვლიკები 
* თანასოფლელი ბოვშის ივენთი 
* კრიმინალური ქრონიკა 
* გაიმაზა 
* კინოში, როგორც სასადილოში 
* გენას ჩიბურაშკა 
* ფანატი გელა 
* არმაზი, მეტსახელად რამაზი 
* კუტურიე  
* უჩექსა 
* 13 დღე გერმანიის გარშემო 
* ჯაზები 
* აღსარებაზედ 
* პროფილი 
* რევანში 
* 9ღრეობა 
* ინტერვიუ და ლიზიკო ჩიტიძე 
* ეპილოგივით 

## რესურსები ინტერნეტში 
* „გელუჩა“ - პროლოგივით   
* ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა - „გელუჩა“   

## სქოლიო
კატეგორია:2011 წლის რომანები
შამპანის ბორცვები, სახლები და სარდაფები

**შამპანის ბორცვები, სახლები და სარდაფები** — საფრანგეთში, შამპანის რეგიონში არსებული რამდენიმე ადგილის გაერთიანება. იგი მოიცავს:
* ოტვილერის, აის და მაროილ-სურ-აის ისტორიულ ვენახებს;
* სენტ-ნიკეზის ბორცვებს რეიმსში;
* შამპანის გამზირს და ფორტ-ჩაბროლს ეპერნეში.

2015 წელს, შამპანის ბორცვები, სახლები და სარდაფები იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანა.

## რესურსები ინტერნეტში
*UNESCO
ბურგუნდიის ტერუარები

**ბურგუნდიის ტერუარები** — მიწის საკუთრებათა რიგი, რომელიც წარმოაჩენს მევენახეობას ბურგუნდიის ღვინის რეგიონში, პოლიტიკური მარეგულირებელი იმპულსების, ტერუარების, გეოლოგიის და კლიმატის ჩათვლით. იგი მოიცავს:
* ბონის და მის მიმდებარედ მდებარე სოფლების ვენახებს და მათთან დაკავშირებულ საწარმოო ერთეულებს;
* დიჟონის ისტორიულ ცენტრს.

2015 წელს, იუნესკომ იგი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. 

## რესურსები ინტერნეტში
*UNESCO

კატეგორია:მევენახეობა
მეიმანდი (ქერმანი)

**მეიმანდი** () — სოფელი ირანში. მდებარეობს ქერმანის ოსტანში. 2006 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 673 ადამიანი.

მეიმანდი არის ქერმანის ოსტანის ყველაზე ძველი სოფელი. იგი ითვლება ადამიანის პირველ საცხოვრისად ირანის მთიანეთში. აქ მოსახლეობის დასახლება მოხდა დაახლ. 12 000 წლის წინ. ამჟამინდელი სოფლის მოსახლეობა მისდევს მომთაბარე მეცხოველეობას. ზამთრობით ბრუნდებიან ხეობაში და ცხოვრობენ კლდეში გამოკვეთილ სახლებში

2005 წლიდან სოფელი წარდგენილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის კანდიდატად, ხოლო 2015 წელს იუნესკომ შეიტანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.

## იხილეთ აგრეთვე
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირანში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირანში
კატეგორია:ირანის სოფლები
შოთი

**შოთი** — ქართული თონის პურის სახეობა, გრძელი და რკალისებური ფორმის. აქვს სქელი ყუა, თხელი პირი და წაწვეტებული ბოლო. განსაკუთრებით გრძელი და მოხრილი ხმლისებური შოთები იციან კახეთში, ქართლში კი შედარებით მოკლე შოთებს აცხობენ. სახელწოდება „შოთი“ წარმართულ ღვთაებასთან, მთვარესთან უნდა იყოს დაკავშირებული. ძველ საისტორიო წყაროებში საწირველად პურიცაა დასახელებული, ამასთან, ყოფითმა ტრადიციამ შემოინახა ხორბლის ზედაშეები, რისგანაც სარიტუალო პურებს აცხობდნენ. შოთი დღესაც განსაკუთრებით სადღესასწაულო დანიშნულებით გამოიყენება.

## რესურსები ინტერნეტში
## ლიტერატურა 
*
*

კატეგორია:თონის პური
ლავაში

მინი|ლავაში
**ლავაში** (, და ; ; ) — ხორბლის ფქვილისგან დამზადებული თხელი უნაყოფო თეთრი პური. პური ამგვარი დასახელებით ფართოდ არის გავრცელებული კავკასიაში და მთელს წინა აზიაში.

ზოგადად სიტყვა „ლავაშს“ არ გააჩნია საერთო აღიარებული ეტიმოლოგია. 

იუნესკოს სამთავრობათაშორისო კომიტეტის სხდომაზე, რომელიც ჩატარდა ეთიოპიის დედაქალაქ ადის-აბებაში 2016 წელს, არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის შესახებ კონვენციის საფუძველზე აზერბაიჯანის, ირანის, ყაზახეთის, ყირგიზეთისა და თურქეთის სახელით მიღებული იქნა გადაწყვეტილება იუნესკოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ნუსხაში შეიტანონ შემდეგი პურის კვევრები - ლავაშის, ქათირის, ჟუპკის, იუფკის კულტურა.

## კერძის წარმოშობა 
ლავაში იყო ძველი შუმერების, ბაბილონელების, ეგვიპტელების, ასურელების, ეტრუსკანელების, ებრაელებისა და სპარსელების გამომცხვარი პური. სქელი მარცვლეულისგან მზადდებოდა უფუარი პური. ასეთივე მეთოდით დღეს აცხობენ ლავაშებს ამიერკავკასიაში.

ექსპერტ გილ მარქსის მიხედვით, ლავაშის წარმოშობის ადგილი ახლო აღმოსავლეთია.

ოქსფორდის უნივერსიტეტის სურსათის გზამკვლევი განსაზღვრავს ლავაშს, როგორც ანტიკვარული კერძი კავკასიასა და ირანის რეგიონში.

## დახასიათება 
ლავაში წარმოადგენს ბრტყელ, თხელ, ოვალური ფორმის კვერს 90-110 სმ სიგრძითა და 40-50 სმ სიგანით, რომლის წონა შეადგენს 250 გრამს. ლავაშს ინახავენ ჩამოკიდებულ მდგომარეობაში ცალობით, სანამ გაცივდება. შემდეგ მას აწყობენ 8-10 რიგად. ჰაერზე სწრაფად შრება და ასეთ მდგომარეობაში დიდ ხანს ინახება. 

## მომზადება 
ლავაშს ამზადებენ ხორბლის ფქვილისგან. მომზადებულ ცომს შლიან, შემდეგ აცხობენ ტრადიციულ ღუმელებში.

აზერბაიჯანულ ტრადიციაში მას ამზადებენ „საჯზე“, რაც წარმოადგენს რგოლს 60-70 სმ, რომლის სიმაღლეა 3-4 სმ. მის ქვემოთ ცეცხლს ანთობენ და ისე ამზადებენ ლავაშს.230px|მინი|ქართული ლავაში თონეში
## ქართული ლავაში 
ქართული ლავაში აბსოლუტურად განსხვავდება აზიური ლავაშისგან, რომელიც გავრცელებულია სომეხ, ოსმალო, აზერბაიჯანელ, სპარს და ქურთ ხალხებში. აზიური ლავაში მზადდება უსაფუვრო ცომისგან, გრძელია და ძალზე თხელი, ქართული ლავაში კი საფუვრიანი ცომისგან მზადდება, გაცილებით სქელია და მრგვალი ფორმისაა. ქართული ლავაში თონეში ლაფათით (ტარიანი დაფა, რომელსაც ზედ ბალიში აქვს გადაკრული) ჩაიკვრება და მისი ვარიაციული სახელწოდებებია ფაფხაჭა, უდიერი, მუცელგანიერი, მადაური, იყალთოური, გარეჯული და სხვა.

ისევე როგორც შოთმა, ლავაშმაც დროთა განმავლობაში სარიტუალო დანიშნულება შეიძინა. მას აცხობდნენ მიცვალებულის სახელზე. იცოდნენ ლავაშის მკვდრის გულზე გადატეხვა და შემდეგ ღვინოში ჩამბალი ნატეხების შეჭმა, რაც აიხსნება ქრისტესთან ზიარების სიმბოლურ გარდასახვად.

## ლიტერატურა 
*
*

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო 
კატეგორია:თონის პური
კატეგორია:თურქული სამზარეულო
კატეგორია:აზერბაიჯანული სამზარეულო
კატეგორია:კაცობრიობის ზეპირი და არამატერიალური მემკვიდრეობის შედევრები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის სია
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1974

**საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1974** — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის 36-ე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა კიევის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „სპარტაკი“, მესამეზე – ოდესის „ჩერნომორეცი“. დაიწყო 12 აპრილს და დასრულდა 21 ნოემბერს.

## შედეგები 
### უმაღლესი ლიგა: ცხრილი 
## ჩემპიონი 
## პერიოდიკა
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.

1974
კატეგორია:1974 წელი ფეხბურთში
Creation Engine

**Creation Engine** — თამაშის ძრავა შემუშავებული ამერიკული კომპანია Bethesda Game Studios-ის მიერ საკუთარი პროექტებისთვის. პირველი თამაში, რომელშიც გამოიყენეს Creation Engine, არის *The Elder Scrolls V: Skyrim*, გამოსული 2011 წლის 11 ნოემბერს, ხოლო ბოლო თამაშია *Fallout 4*, გამოსული 2015 წლის 10 ნოემბერს.

## შექმნის ისტორია
Creation Engine, თავდაპირველად, შეიქმნა სპეციალურად *The Elder Scrolls*-ის მეხუთე ნაწილის *The Elder Scrolls V: Skyrim*-ისთვის.

თამაშის სერიის წინა ნაწილები, კონკრეტულად კი *The Elder Scrolls IV: Oblivion* და კომპანიის სხვა თამაშები (მაგალითად *Fallout 3* გამოიყენებდა მესამე მხარის ძრავას Gamebryo). ამავე კომპანიის თამაში *Morrowind* აგებულია Gamebryo-ს წინამორბედ ძრავზე სახელწოდებით NetImmerse.

Creation Engine შექმნილი Bethesda Game Studios-ის ძალისხმევით, აგებულია გეიმბრიოს კოდზე, რომელიც შეიმუშავებული იქნა Emergent Game Technologies-სა და Numerical Design Limited-ის მიერ.,

Creation Engine თამაშებში წარმოაჩენს რეალისტურ შუქ-ჩრდილებსა და უფრო დეტალურ ობიექტებს შორი მანძილიდან ხედვისას. მოგვიანებით შეიქმნა ძრავის განახლებული ვერსია, რომელიც გამოიყენეს *Fallout 4*-ში.

## Creation Kit
Creation Kit არის მოდინგის ხელსაწყო Creation Engine-ის თამაშებისთვის, რომელიც შექმნა Bethesda Game Studios-მა *The Elder Scrolls*-ის მოდიფიკაციისათვის,  რისი მეშვეობითაც შესაძლებელია სხვადასხვა ცვლილებების, ახალი ტერიტორიების, რასების, იარაღებისა და ტექსტურების დამატება თამაშში. ამ ხელსაწყოს გამოყენებით შექმნილი მოდები ხელმისაწვდომი არის Steam Workshop-ზე, NexusMods-სა და სხვა უამრავ საიტზე.

*Fallout 4*-ისთვის Creation Kit შეიქმნა 2016 წლის აპრილს.

## თამაშები Creation Engine-ის ძრავზე
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:Bethesda Game Studios-ის თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების ძრავები
სერო-არმასონესი

**სერო-არმასონესი** () — მთა ჩილეში. მდებარეობს ანტოფაგასტის რეგიონში, ჩილეს სანაპირო ქედის სიერა-ვიკუნია-მაკენის სექციაში, ქალაქ ანტოფაგასტიდან 130 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ცნობილი ხდება, რომ მთაზე აშენდება ევროპის სამხრეთული ობსერვატორიის მსოფლიოში უდიდესი ტელესკოპი (E-ELT) და ობსერვატორია. სამუშაოების დაწყებამდე, სანამ მწვერვალის ზედაპირს მოასწორებდნე, მთის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3 046 მეტრს აღწევდა. სერო-არმასონესი ოპტიკური ასტრონომიისათვის პრივილეგირებულ ზონაში მდებარეობს, რადგან ამ ტერიტორიაზე, ღამეების 89% წელიწადში უღრუბლოა.

უკიდურესად დიდი ევროპული ტელესკოპისათვის (E-ELT) სერო-არმასონესი 2010 წლის 26 აპრილს შეირჩა.

## გალერეა

File:Cerro Armazones night-time panorama.jpg|ღამის პანორამა
File:Carving a Route to Armazones.jpg|ობსერვატორიამდე მისასვლელი გზის გაყვანა
File:Ripples Across the Chilean Sky.jpg|
File:A VLT Auxiliary Telescope and Cerro Armazones.jpg|
File:Sunset Cerro Armazones.jpg|

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩილეს ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Bird's view on Cerro Paranal and Cerro Armazones

## სქოლიო
კატეგორია:ჩილეს მთები
რიუკან-ნუტოდენი

**რიუკან-ნუტოდენის სამრეწველო მემკვიდრეობის ძეგლი** — მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ტელემარკის საგრაფოში, ნორვეგია. შეიქმნა მდინარე ედალსვატნეთის გარშემო არსებული სამრეწველო ლანდშაფტის დაცვის მიზნით. ლანდშაფტი მდებარეობს ნორვეგიული კომპანიის — „Norsk Hydro“-ს მიერ აშენებულ ქარხანასთან, ატმოსფერული აზოტისგან სასუქის წარმოსაქმნელად. კომპლექსი ასევე მოიცავს ჰიდროელექტრულ ჰესებს, სატრანსპორტო სისტემებს (მათ შორის, რკინიგზას), გადამცემ ხაზებს, ქარხნებს, დასაქმებული პერსონალის საცხოვრებელს და სოციალურ ინსტიტუტებს ნუტოდენსა და რიუკანში. 

2009 წლის 19 ივნისს, იგი ოდა-ტისადელის სამრეწველო მემკვიდრეობის ძეგლთან ერთად დროებით შეიტანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში, ხოლო 2015 წლის 5 ივლისს, 39-ე სესიაზე, რიუკან-ნუტოდენი ii და iv კრიტერიუმების მიხედვით მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შევიდა.

## ისტორია
1900-იან წლებში, ნორვეგიამ სწრაფი განვითარება განიცადა იაფი ჰიდროელექტროენერგიის ხელმისაწვდომით. კრისტიან ბირკელანდმა განავითარა ჰაერიდან აზოტის მოპოვების მეთოდი, რომელიც 1907 წელს, თავდაპირველი მცდელობის შემდეგ არსებულ ტექნოლოგიებს შორის საუკეთესო აღმოჩნდა. აზოტი სასუქის დასამზადებლად იყო საჭირო. 
განახლებადი ენერგიისა და ალუმინის კომპანია „Norsk Hydro“ 1905 წელს დაარსდა, რის შემდეგაც, აღმოსავლეთ ტელემარკში ინდუსტრიის განვითარება დაიწყო. სასუქის დასამზადებლად, საჭირო იყო ქარხნების, ელექტროსადგურების, დასაქმებული პერსონალის ინფრასტრუქტურის და ექსპორტის წარმოებისთვის საჭირო აღჭურვილობების აშენება. მშენებლობის დასაწყისში, 1907 წელს, მათ ელექტროენერგიას აწვდიდა მსოფლიოში სიდიდით მეორე და ამავდროულად ევროპის უდიდესი სველგფოსის ჰიდროელექტროსადგური, რომელიც კვლავ ფუნქციონირებს. შემდგომ, ორი სხვა სადგური აშენდა: 
* ვემორკი — აშენდა რიუკანში არსებულ ჩანჩქერთან ახლოს. 1911 წელს, იგი მსოფლიოს მასშტაბით უდიდესი ელექტროსადგური იყო. სადგურის თავდაპირველი კონსტრუქცია დაინგრა, მაგრამ ამჟამად იგი მოქმედია; 
* საჰეიმის ჰიდროელექტროსადგური — ამოქმედდა 1915 წელს, რიუკანში. შენობა შემორჩენილია, მაგრამ სადგური არ ფუნქციონირებს.

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ნორვეგიაში
თურქული კულტურის საერთაშორისო ორგანიზაცია

**თურქული კულტურის საერთაშორისო ორგანიზაცია (თურქსოი)** () — კულტურის საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც წარმოადგენს თურქულენოვანი მოსახლეობით დასახლებული ქვეყნების ერთიანობას, რომლების სასაუბრო ენა მიეკუთვნება თურქულ ენათა ოჯახს. 

თურქსოის გენერალური მდივანი არის დუსენ კასეინოვი, ყაზახეთის კულტურის ყოფილი მინისტრი. თურქსოის შტაბ-ბინა მდებარეობს ანკარაში, თურქეთი.

## ისტორია 
ორგანიზაცია თავის ფესვებს იღებს შეხვედრებით, რომლებიც 1992 წელს ბაქოსა და სტამბოლში გაიმართა, სადაც აზერბაიჯანის, ყაზახეთის, ყირგიზეთის, უზბეკეთის, თურქეთის და თურქმენეთის კულტურის მინისტრებმა განაცხადეს თავიანთ მზადყოფნაზე ითანამშრომლონ ერთობლივ კულტურულ გარემოში. თურქსოი შეიქმნა ალმათის 1993 წლის 12 ივლისის დადგენილების ხელმოწერით.

1996 წელს, თურქსოისა და იუნესკოს შორის ოფიციალური თანამშრომლობა დადგინდა, მათ შორის ორმხრივი კონსულტაციების და საპასუხო წარმომადგენლობის სახით.

განაცხადდა, რომ თურქსოი ინტეგრირებული იქნება თურქულ საბჭოში, რომელიც არის თურქულენოვანი ქვეყნების გეოპოლიტიკური ორგანიზაცია, რომელიც შეიქმნა 2009 წლის 3 ნოემბერს.

## წევრები 
2016 მონაცემებით, თურქსოიში ექვსი დამოუკიდებელი წევრია და ორი არასუვერენული დამკვირვებელი სახელმწიფოა გაწევრიანებული.

[thumb|თურქსოის შტაბ-ბინა, [ანკარაში]]

## საქმიანობა 
თურქსოის საქმიანობა წარმოადგენს, თურქულენოვანი ხალხების კულტურული კავშირების გაძლიერება და განვითარება. ასევე ერთ-ერთი მთავარი მიზანია, გადასცეს მათი საერთო კულტურული მემკვიდრეობა მომავალ თაობებს და მოახდინოს მისი პოპულარიზაცია მთელ მსოფლიოში.

**ღონისძიებები მოიცავს:**

**ბოლო ქალაქები ამ სტატუსით არიან:**

## სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ტიმირიაზევსკაია (მოსკოვის მონორელსი)

**ტიმირიაზევსკაია** () — მოსკოვის მონორელსის დახურული სადგური. მდებარეობს მოსკოვის მონორელსის ხაზზე და შედგება 1 კუნძულოვანი ბაქნისაგან. განეკუთვნება მოსკოვის მეტროპოლიტენის სისტემას. სადგური გაიხსნა 2004 წელს. 2025 წელს მოსკოვის მონორელსის გაუქმების შედეგად სადგური დაიხურა.

## რესურსები ინტერნეტში
*მოსკოვის მეტროპოლიტენის საიტი 

კატეგორია:მოსკოვის მონორელსის სადგურები
მწერლებსა და წიგნებზე

**„მწერლებსა და წიგნებზე“** — ქართველი მწერლის აკა მორჩილაძის წერილები მწერლებსა და წიგნებზე, რომელიც სხვადასხვა დროს იბეჭდებოდა ჟურნალ „ცხელ შოკოლადსა“ და „არილში“.

## წიგნზე 
აკა მორჩილაძის ეს კრებული არ წარმოადგენს ლიტერატურული კრიტიკის კლასიკურ ნიმუშს – მასში დარღვეულია ქრონოლოგია; აქ ვერ ნახავთ ვერც ერთ ისტორიულსა თუ ბიოგრაფიულ თარიღს, ვერც რომელიმე მწერლისა თუ წიგნის შესახებ თუნდაც ერთ, უკვე საყოველთაოდ შეთანხმებულ, წყალგაუვალ მოსაზრებას. კრებული მხოლოდ და მხოლოდ აკა მორჩილაძის პირადი შთაბეჭდილებების ნაკრებია.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა - „მწერლებსა და წიგნებზე“
*დღიური „ვეფხისტყაოსნის“ შესახებ
*www.vascogaspar.com-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:აკა მორჩილაძის ნაწარმოებები
ისლანდიის მყინვარები

მინი|220პქ|კუნძული ისლანდია. მყინვარები
[მინი|220პქ|მყინვარი [ჰოფსიეკუდლი]]
[მინი|220პქ|მყინვარი [ეიაფიადლაიეკუდლი]]
[მინი|220პქ|მყინვარი [ვატნაიეკუდლი]]
[220პქ|მინი|მყინვარი [ლაუნგიეკუდლი]]
**ისლანდიის მყინვარები** მოიცავენ დაახლოებით 11 400 კმ²-ს (ქვეყნის საერთო ფართობის 11,1 %) და არსებით გავლენას ახდენენ კუნძულის ლანდშაფტურ მდგომარეობაზე.

ისლანდიაში მყინვარებს ეწოდებათ „იეკუდლი“ ().

მრავალი მყინვარი ვულკანზეა განლაგებული. ასე, ვულკანები გრიმსვეტნი და ბარდარბუნგა ვრცელდებიან დიდი მყინვარის — ვატნაიეკუდლის ქვეშ. გრიმსვეტნის კალდერის ფართობია 100 კმ², ხოლო ბარდარბუნგისა — 60 კმ².

გეოთერმული აქტივობის გამო მყინვარების ქვეშ მდნარი წყლები გროვდება, რომლებიც მყინვარული ტბების უეცარ წყალმოვარდნას იწვევს, რომლებსაც იეკულჰლეიპი () ეწოდებათ.

იეკულჰლეიპების ალბათობა არსებითად იზრდება, როდესაც იწყება ვულკანური აქტივობა მყინვარის ქვეშ. ყინულქვეშა წყლების აფეთქებამ (სწრაფი ორთქლწარმოქმნა), თავის მხრივ, შეიძლება უბიძგოს ხელი ვულკანურ აქტივობას.

|}

## რესურსები ინტერნეტში
* ისლანდიის ეროვნული ტოპოგრაფიული აგეგმვა 
* Original source of area figures 
* elevations of some glaciers 

## სქოლიო
მენესო

**მენესო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*მენესო (ჭართლის თემი) — სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ჭართლის თემში
*მენესო (ჟინვალის თემი) — სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ჟინვალის სადაბო თემში
ლაუნგიეკუდლი

**ლაუნგიეკუდლი** ( — „გრძელი მყინვარი“) — ყინულქუდი ისლანდიაში. ვატნაიეკუდლის შემდეგ სიდიდით ისლანდიის მეორე მყინვარია. ფართობი 953 კმ², სიგრძე ~ 50 კმ. მდებარეობს ისლანდიის პლატოს დასავლეთ ნაწილში, ჰეიკადალურის ხეობის ჩრდილოეთით. ლაუნგიეკუდლის ყინულების ქვეშ მოქცეულია ორი ვულკანური სისტემა: დასავლური და აღმოსავლური. დასავლური სისტემა იმყოფება ვულკან პრესტაჰნუკურის რაიონში, აღმოსავლური — ტოფადალურის რაიონში. უკანასკნელი შედის ჰვარაველირის მაღალტემპერატურული გეოთერმული მონაკვეთის ფარგლებში კიელურის ტრასაზე. მყინვარს ჰკვეთს აგრეთვე იარლჰეტურის სერი, რომელიც კარგად მოჩანს ჰაუკადალურის ხეობიდან. შედარებით ადვილად მყინვართან მისვლა შესაძლებელია  კალდიდალურის ხეობიდან და აგრეთვე კიელურის ტრასიდან, რომელიც გადებულია მყინვარებს ლაუნგიეკუდლსა და ჰოფსიეკუდლს შორის.

## იხილეთ აგრეთვე
* ისლანდიის მყინვარები 

## რესურსები ინტერნეტში
* ლაუნგიეკუდლი

კატეგორია:ისლანდიის მყინვარები
ჰოფსიეკუდლი

**ჰოფსიეკუდლი** ( — „ტაძრის მყინვარი“) — მყინვარი ისლანდიაში. ფართობი 923 კმ², მოცულობა 208 კმ³. მყინვარის უმაღლესი წერტილი განლაგებულია ზღვის დონიდან 1765 მ სიმაღლეზე. ვატნაიეკუდლისა და ლაუნგიეკუდლის შემდეგ ფართობით კუნძულზე მესამე მყინვარია, გარდა ამისა, წარმოადგენს ისლანდიის უდიდეს აქტიურ ვულკანს. მდებარეობს კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში, ისლანდიის პლატოს დასავლეთ ნაწილსა და კედლინგარფედლის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. მყინვარული გუმბათი სწორი ოვალური ფორმისაა, რომლის დიამეტრია თითქმის 40 კმ და ფარავს ფარისებრი ტიპის ვულკანს, რომელიც განლაგებულია ისლანდიის რიფტული ზონის პირაპირ; აქვს კალდერა, რომლის ზომებია დაახლოებით 7 x 11 კმ, აგრეთვე გააჩნია რიგი სხვა ვულკანური გამოსავლები. ფუმაროლური აქტივობა კონცენტრირებულია კომპლექსის შუა ნაწილში და ყველაზე უფრო ძლიერია კუნძულზე. მყინვარიდან სათავეს ღებულობენ მდინარეები: თიოურსაუ, ბლანდა, ჰვიტაუ.

## იხილეთ აგრეთვე
* ისლანდიის მყინვარები

## სქოლიო
კატეგორია:ისლანდიის მყინვარები
ნეპალის დროშა

**ნეპალის ეროვნული დროშა** () — მსოფლიოში ერთადერთი არა-ოთხკუთხედი ეროვნული დროშა. დროშას აქვს გამარტივებული კომბინაცია ორი ერთ ვიმპელიანი ვექსილოლოგიური ემბლემიდან. მისი ჟოლოსფერი წითელი არის შქერის ფერის, რომელიც ქვეყნის ეროვნული ყვავილია. წითელი ასევე ომში გამარჯვების ნიშანია. დროშის საზღვრის ლურჯი ფერი - მშვიდობისაა. 1962 წლამდე, დროშაზე გამოსახული იყო მზე და ნახევარმთვარე, რომელსაც ჰქონდა ადამიანის სახე. ისინი ამოღებულია მოდერნიზებული დროშიდან.

დროშა იქნა მიღებული, ახალი კონსტიტუციური მთავრობის დადგენილებით, 1962 წლის 16 დეკემბერს. დროშა იყენებს ორიგინალური დიზაინის ძირითად დიზაინს, რომელიც უკვე გამოიყენებოდა 2,000 წლის განმავლობაში.

## სქოლიო
კატეგორია:ნეპალის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
ნეპალის გეოგრაფია

|-
|**კონტინენტი** || აზია
|-
|**რეგიონი** || სამხრეთი აზია
|-
| **გეოგრაფიული კოორდინატები** || 
|- 
| **ფართობი** || 147 181 კმ²
|-
|**სანაპირო ხაზი** ||0 კმ
|-
| **საზღვრები ქვეყნებთან** ||ჩინეთი 1 236 კმ, ინდოეთი 1 690 კმ
|-
|**უმაღლესი წერტილი** || მთა ევერესტი8 848 მ
|-
|**უგრძესი მდინარე** || გჰაგჰრა
|-
|**უდიდესი ტბა** || რარა
|}

**ნეპალი** სამხრეთ აზიაში მდებარეობს. ქვეყნის ტერიტორია მთიანია. ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ გადაჭიმულია ერთმანეთისგან ხეობებითა და ქვაბულებით გამოყოფილი მთების ორი ზოლი. ჩრდილოეთის ზოლს ქმნის ჰიმალაის ცენტრალური ნაწილის სამხრეთი კალთები. ნეპალის ჩრდილო და აღმოსავლეთ საზღვართან აღმართულია ჯომოლუნგმა (8 848 მ) და კანჩენჯანგა (8 585 მ). მეწინავე ქედები შედარებით დაბალია (მაჰაბჰარატი, სიმაღლე 2 959 მ-მდე). მთათაშუეთი ბორცვიანი და დაბალმთიანია. სამხრეთით მდებარეობს ინდ-განგის ვაკის ჩრდილოეთი კიდე.

## სასარგებლო წიაღისეული
ნეპალში სასარგებლო წიაღისეულიდან მოიპოვება:
*ქვანახშირი
*რკინა
*სპილენძი
*ჟანგმიწა
*ტალკი
*ქარსი
*გვარჯილა და სხვა.
## ჰავა
ნეპალში უმთავრესად სუბეკვატორული მუსონური ჰავაა. მკვეთრადაა გამოხატული სიმაღლებრივი სარტყულობა. სამხრეთში იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 15°C, მთათაშუა ქვაბულებში 0 — 10°C. 4 000 მეტრზე მაღლა წლის უმეტეს დროს უარყოფითი ტემპერატურაა. სამხრეთში ივლისის საშუალო ტემპერატურა 30°C-მდეა, მთათაშუა ქვაბულებში 20°C-მდე, 4,5 — 5 ათას მ-ზე 10°C-მდე ეცემა. სამხრეთ მთისძირსა და მთის კალთებზე ნალექები 2 000 მმ-ზე მეტია წელიწადში, ქვაბულებში — 1 500 მმ-ზე ნაკლები.

## ჰიდროსისტემა და ბუნება
ნეპალის მდინარეები (კარნალი, განდაკი, კოსი, ბაგმატი) განეკუთვნება განგის აუზს. ქვეყანაში დიდი ტბები არ არის. ჰიმალაის ძირში და მთისწინეთის სამხრეთ კალთებზე ალუვიურ და მთის ყვითელმიწა ნიადაგებზე მარადმწვანე და ფოთოლმცვივანი ფართოფოთლოვანი ტყეებია; 3 000 მ-ზე მაღლა — წიწვოვანი ტყეები, 4 000 მ-ზე მაღლა მთა-მდელოს ნიადაგებზე ბუჩქნარი, სუბალპური და ალპური მდელოებია. 
### ფაუნა
ჯუნგლებში ბინადრობს სპილო, ვეფხვი, ჯიქი, მარტორქა, გარეული ღორი, მაიმუნები, ფრინველებიდან - თუთიყუში, ფარშევანგი; მთაში — ჰიმალაის დათვი, ირბისი, ნიამორი და სხვა. ნეპალში რამდენიმე ეროვნული ნაკრძალია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Atlas of Nepal 
* Nepal Encyclopedia Geopolitical category 
* Brief and Concise Geography of Nepal

კატეგორია:ნეპალის გეოგრაფია
ნეპალის გერბი

**ნეპალის გერბი** () — ნეპალის ეროვნული სიმბოლო. შეიცვალა ნეპალის სამოქალაქო ომის შერიგების პერიოდის შემდეგ. 2008 წლის 28 მაისს, დაინერგა ახალი ემბლემა, სოციალისტური ჰერალდიკის სტილში. იგი შეიცავს ნეპალის დროშას, ევერესტს, მწვანე მთებს, რომელიც ახასიათებს ნეპალის მთიან რეგიონებს და ყვითელი ფერი, რომელიც ახასიათებს სიმბოლურად ტერაის ნაყოფიერ რეგიონებს, ხოლო კაცის და ქალის ხელები, გენდერული თანასწორობის სიმბოლოა და შქერი (ქვეყნის ეროვნული ყვავილი). მასზე არის ნეპალის რუკის ფორმის თეთრი სილუეტი.

## ისტორიული გერბები 

ფაილი: Coat of arms of kingdom of Nepal, 1935.jpg|ნეპალის სამეფოს გერბი (1935).
ფაილი: Arms Achievement of Nepal 1935.jpg|ნეპალის სამეფოს გერბი (1935-1946).
ფაილი: Coat of arms of nepal in 1946.jpg|ნეპალის სამეფოს გერბი (1946).
ფაილი: Coat of arms of Nepal (1962–2008).svg|ნეპალის სამეფოს გერბი (1962-2008).

## რესურსები ინტერნეტში
*ინფო indianest.com 

## იხილეთ აგრეთვე
* ნეპალის დროშა

## სქოლიო
კატეგორია:ნეპალის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:გერბები მთების გამოსახულებით
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
კატეგორია:გერბები დროშის გამოსახულებით
კატეგორია:გერბები ანბანის მიხედვით
რამ ბარან იადავი

**რამ ბარან იადავი** (; დ. 4 თებერვალი, 1948, დჰანუსა, ნეპალი) — ნეპალელი პოლიტიკოსი და ფიზიკოსი. პოლიტიკური პარტიის ნეპალის კონგრესის გენერალური მდივანი, ნეპალის პირველი პრეზიდენტი 2008-2015 წლებში. 

რამ ბარან იადავი დაიბადა 1948 წელს ნეპალში. დაასრულა კალკუტის უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტი. ორჯერ (1991 და 1999) ეკავა ნეპალის ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრის თანამდებობა. 1999 წელს აირჩიეს წარმომადგენელთა პალატაში ნეპალის კონგრესის პარტიული სიით. 

ნეპალი რესპუბლიკად გამოცხადდა 2008 წლის 28 მაისს, 19 ივლისს ნეპალის პარლამენტში კენჭისყრის დროს იადავის დააკლდა 4 ხმა. ორი დღის შემდეგ მას მხარი დაუჭირა 308 დეპუტატმა 590-დან. მისი გამარჯვება განაპირობა მაოისტთა პარტიის მხარდაჭერამ.

ქვრივია. მეუღლე გარდაეცვალა 1983 წელს, ჰყავს ორი ბიჭი და ერთი გოგო. 

## სქოლიო
კატეგორია:ნეპალელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ნეპალის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1948
კატეგორია:დაბადებული 4 თებერვალი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბიდარა

**ბიდარა** (ბაიდარა) — მდინარე ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, თერგის მარჯვენა შენაკადი.

საქართველოს სამხედრო გზა ჯვრის გადასასვლელიდან ჩრდილოეთისკენ ბიდარის ხეობას მიუყვება. ბიდარა სათავეში ვაკეზე მიედინება და კარგად გამოხატულ მეანდრებს ქმნის.

## სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მდინარეები
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის მდინარეები
კატეგორია:თერგის შენაკადები
მირდალსიეკუდლი

**მირდალსიეკუდლი** () — ყინულქუდი ისლანდიის სამხრეთით. სიგრძე ~ 30 კმ. მდებარეობს ქალაქ რეიკიავიკიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 180 კმ-ში და მყინვარ ეიაფიალაიეკულიდან აღმოსავლეთით 20 კმ-ში. უმაღლესი წერტილის სიმაღლე აღწევს ზღვის დონიდან 1510 მ-ს. 1980 წლისათვის მყინვარის ფართობი შეადგენდა დაახლოებით 595 კმ²-ს. მყინვარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილის ქვეშ მდებარეობს მოქმედი ვულკანი კატლა, რომლის კალდერის დიამეტრია 10 კმ. ყველაზე ახლომდებარე დასახლებული პუნქტია ვიკი, რომელიც წარმოადგენს ისლანდიის უკიდურეს სამხრეთით მდებარე სოფელსა და ქვეყნის ყველაზე ნოტიო ადგილს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ისლანდიის მყინვარები 

## სქოლიო
კატეგორია:ისლანდიის მყინვარები
დიდგორი მედევაკი

**დიდგორი მედევაკი** (DIDGORI MedEvac) — სამედიცინო-საევაკუაციო ჯავშანმანქანა, რომელიც განკუთვნილია დაჭრილი ჯარისკაცების უშუალოდ საბრძოლო მოქმედებების ზონიდან უსაფრთო ტერიტორიაზე გადასაყვანად და ტრანსპორტირების დროს პირველადი სამედიცინო დახმარების უზრუნველსაყოფად.

## შექმნის ისტორია 
შეიქმნა 2015 წელს საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს დაქვემდებარებაში მყოფი სახელმწიფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრ „დელტას“ მიერ, რომელსაც ექვემდებარება ექვსი სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი და თბილისის საავიაციო ქარხანა.

## ტექნიკური მახასიათებლები 
მანქანის უკანა ნაკვეთურში განთავსებულია ოთხი ერთეული საკაცე და სპეციალური სამედიცინო აღჭურვილობა, გააჩნია მაღალი გამავლობა: მძლავრი V8 ორმაგი ტურბო ძრავის სიმძლავრე-წონის მაღალი კოეფიციენტი. სამედიცინო-საევაკუაციო ჯავშანმანქანას საშუალებას აძლევს განავითაროს 120 კმ/საათში სიჩქარე ნებისმიერი რელიეფისა და კლიმატის პირობებში.

## ჯავშანი 
ჯავშანმანქანას გააჩნია მაღალი დონის EN1063 B7+ სტანდარტის შესაბამისი ჯავშანდაცვა, რაც 2-ფენიანი ჯავშნით მიიღწევა. ჯავშანფილები უზრუნველყოფს ახლო მანძილიდან ნასროლი 7,62 მმ კალიბრის ჯავშანგამტანი ტყვიების და საარტილერიო ჭურვების ნამსხვრევების შეკავებას. კორპუსის სტრუქტურაში გამოყენებული ჯავშანფილები ისეთი კუთხით არის განლაგებული, რომ მაქსიმალურად უზრუნველყოფილი იყოს ეფექტური დაცვა კინეტიკური და ნაღმის დარტყმის ძალის საფრთხისგან. მანქანის ძირი დამზადებულია ჯავშანფოლადის ფენისგან — ხოლო დაცვის დონე გაძლიერებულია დამატებითი ჯავშანპანელებით, რომლებიც დაზიანების შემდეგ მარტივად შეიძლება შეიცვალოს.

## გამოცდები საუდის არაბეთში 
2014 წლის 14 აგვისტოს საქართველომ წარადგინა მედევაკის პროტოტიპი ჯავშანტრანსპიორტიორების ტენდერზე, რომელსაც მასპინძლობდა საუდის არაბეთის თავდაცვის სამინისტრო. გამოცდები ძირითადად არაბეთის უდაბნოებში ჩატარდა, თუმცა მათი ტესტირება დასახლებულ პუნქტებსაც მოიცავდა და ითვალისწინებდა მოძრაობას სხვადასხვა აბსოლუტურ სიმაღლეზე — მთებში, სხვადასხვა რელიეფსა და ამინდის პირობებში, მაქსიმალური დატვირთვისას მაქსიმალურ სიჩქარეზე. ტესტირების დასასრულს მთლიანად დატვირთული ევაკუაცია წარმოადგენდა, რომელიც მაქსიმალურ სიჩქარეზე სრულდებოდა. მედევაკმა წარმატებულად დაასრულა თითოეული ტესტი ძალიან კარგი შედეგით და მიაღწია ფინალამდე ამერიკული US Lenco BearCat-თან ერთად, მას შემდეგ, რაც შეჯიბრში მონაწილე 4 მანქანა დაამრაცხა. მიუხედავად იმისა, რომ დიდგორმა მის ოპონენტზე უკეთესი შედეგი აჩვენა თითოეულ ასპექტში, გამარჯვებული მხოლოდ 2016 წლის იანვარში გამოაცხადეს. ეს ტენდერი მნიშვნელოვანი გამოცდა იყო მედეკავის შესაძლებლობის გამოსაჩენად, განსაკუთრებით ექსტრემალურ პირობებში.

## ვარიანტები 
* დიდგორი 1 — ჯავშანტრანსპორტიორი, 2+7 ეკიპაჟი, 356 ცხენის ძალიანი ძრავა, მაქსიმალური სიჩქარე 120 კმ/სთ.
* დიდგორი 2 — ჯავშანტრანსპორტიორი, 3+6 ეკიპაჟი, 356 ცხენის ძალიანი ძრავა, მაქსიმალური სიჩქარე 120 კმ/სთ.
:* **დიდგორი 2** — ინტეგრირებული ქსელების მანქანა
* დიდგორი 3 — ჯავშანტრანსპორტიორი, 148 ცხენის ძალიანი ძრავა, 8+1 ეკიპაჟი, 6x6 წამყვანი თვლები.
* დიდგორი მედევაკი — სამედიცინო-საევაკუაციო ჯავშანმანქანა

## მომხმარებლები 
*  - რაოდენობა უცნობია
*  - 100 ცალი

## რესურსები ინტერნეტში 
* დიდგორი მედევაკი, „დელტას“ ოფიციალური ვებ-გვერდი.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საბრძოლო აღჭურვილობა
კატეგორია:სამხედრო-საევაკუაციო მანქანები
ნეპალის ჰიმნი

**საიაუნ თჰუნგა ფჰოოლ კა** (; "დამზადებულია ასობით ყვავილისგან") — ნეპალის ეროვნული ჰიმნი. ოფიციალურად გამოცხადდა, როგორც ნეპალის ჰიმნი 2007 წლის 3 აგვისტოს, რომლის ცერემონია გაიმართა ეროვნული დაგეგმვის კომისიის საკონფერენციო დარბაზში, სინგხა დურბარის სასახლეში, დროებითი საპარლამენტო სპიკერის *სუბაშ ჩანდრა ნემვანგი*ს მიერ. წინა ჰიმნი, *რასტრია გაანი*, მიღებულ იქნა 1962 წელს.

ეროვნული ჰიმნის სიმღერა დაწერეს პოეტებმა პრადეეპ კუმარ რაიმ და ბიაკულ მაილამ. მუსიკა შეადგინა ამბერ გურუნგმა. ნეპალის ეროვნული ჰიმნი უბრალოდ ფორმულირდება, რომელიც აქებს ნეპალის სუვერენიტეტს, ერთიანობას, გამბედაობას, სიამაყეს, სილამაზეს, პროგრესს, მშვიდობას, კულტურულ და ბიოლოგიურ მრავალფეროვნებას და პატივისცემას.

## ლირიკა
## სქოლიო
კატეგორია:ნეპალის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები
The Elder Scrolls IV: Shivering Isles

***The Elder Scrolls IV: Shivering Isles*** — ვიდეო თამაშ „The Elder Scrolls IV: Oblivion“-ის ოფიციალური დამატება. დაანონსდა 2007 წლის 18 იანვარს. შექმნა Bethesda Game Studios-მა და გამოსცა Bethesda Softworks-მა 2K Games-სთან თანამშრომლობით Xbox Live Marketplace-ის მეშვეობით. გამოვიდა შემდეგ პლატფორმებზე: Xbox 360, (16 ოქტომბერი, 2007) Windows (26 მარტი, 2007) , PlayStation 3 (8 დეკემბერი, 2007).

თამაშის სიუჟეტი მიმდინრეობს ამავე სახელწოდების კუნძულებზე, რომლებსაც მართავს დაედრას სიგიჟის პრინცი შეოგორატი. მოთამაშე ხდება შეოგორატის პროტეჟე და ისინი ერთობლივი ძალებით ცდილობენ დაედრული წესრიგის ღმერთის ჯიგალაგის დამარცხებას კუნძულების ნგრევისგან გადასარჩენად. თამაშში შესაძლებელი არის ძირითადი ქვესტის გადადება განუსაზღვრელი ვადით, რათა მოთამაშემ იმოგზაუროს და გამოიკვლიოს ახალი სამყარო.

The Shivering Isles დადებითად იქნა მიღებული კრიტიკოსებისგან. საერთო განხილვების საიტებზე GameRankings-სა და Metacritic-ზე ფლობს  86.32% და 86/100. ასევე მიიღო უმრავი ჯილდო სხვადასხვა გამომცემლებისგან, მათ შორის „საუკეთესო RPG“, „საუკეთესო დამატება“, „საუკეთესო გამოტვირთვადი კონტენტი“, „რედაქტორთა რჩეული“ და ა.შ.

## რესურსები ინტერნეტში
* UESP Wiki: *Shivering Isles*
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2007 წელს შექმნილი როლური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Gamebryo ძრავის თამაშები
კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები
კატეგორია:PlayStation 3-ის თამაშები
კატეგორია:The Elder Scrolls
კატეგორია:ვიდეო თამაშების დამატებები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები სქესის არჩევის შესაძლებლობით
კატეგორია:Windows-ის თამაშები
კატეგორია:Xbox 360-ის თამაშები
კატეგორია:მოქმედებითი როლური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:2007 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Bethesda Game Studios-ის თამაშები
ალისია მორეუ დე ხუსტო

მინი|ალისია მორეუ 1972 წელს.
**ალისია მორეუ დე ხუსტო** (11 ოქტომბერი, 1885 – 12 მაისი, 1986) — არგენტინელი ექიმი, პოლიტიკოსი, პაციფისტი და ადამიანის უფლებების დამცველი.

ალისია დაიბადა ფრანგების ოჯახში, ლონდონში. როდესაც არგენტინაში გადავიდნენ საცხოვრებლად ის კიდევ ბავშვი იყო. იქ ის თავიდან პედაგოგიურ სასწავლებელში სწავლობდა, ხოლო შემდეგ სამედიცინო მიმართულებით. ის იყო ქვეყანაში მეოთხე ქალი რომელმაც ექიმის ხარისხი მიიღო.

მან პოლიტიკური აქტივობა 1906 წელს გამართულ *თავისუფალი აზროვნების საერთაშორისო კონფერენციის* შემდეგ დაიწყო. მან დაამყარა კავშირები სოციალისტურ პარტიასთან და თანამშრობლობდა საერთაშორისო სოციალისტურ გაზეთთან.

1922 წელს ის დაქორწინდა ხუან ბატისტა ხუსტოზე და შეეძინათ სამი შვილი.

1956 წელს ის გახდა ჟურნალ *La Vanguardia*-ს დირექტორი. ორი წლის შემდეგ სოციალისტური პარტია გაიყო ორ პარტიად: დემოკრატიულ სოციალისტურ პარტიად და პოპულარულ სოციალისტურ პარტიად რომლის გენერალური სეკრეტარიც იყო ალისია.

ბუენოს-აირესის პუერტო-მადეროს უბნის მთავარ ქუჩს მისი სახელი ჰქვია.

## პუბლიკაციები 
* *Evolución y educación*, 1915.
* *La emancipación civil de la mujer*, en *Humanidad Nueva*, 1919.
* *El socialismo y la mujer*, de *La Vanguardia*, 1933.
* *El Socialismo según la definición de Juan B. Justo*, 1946.
* *La mujer y la democracia*, 1947.
* *¿Qué es el Socialismo?*, 1983.

## ლიტერატურა 
* Gladys Lopez: *Alicia Moreau de Justo: Pionera Del Feminismo Y La Igualdad*, ISBN 987-614-098-1

## რესურსები ინტერნეტში 
*ალისია მორეუ დე ხუსტოს ფონდი (ესპანური)
*ნეკროლოგი (ინგლისური)

კატეგორია:დაბადებული 1885
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:არგენტინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქალთა უფლებები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ნეპალში

2015 წლის მონაცემებით ნეპალში იუნესკოს **მსოფლიო მემკვიდრეობის** 4 ძეგლია, რაც ძეგლების საერთო რაოდენობის (1007) 0,4 %-ია. ორი ობიექტი სიაში შეტანილია კულტურული კრიტერიუმებით, ორი კი ბუნებრივი კრიტერიუმებით, ორივე მათგანი ბუნების ფენომენადაა აღიარებული (კრიტერიუმი vii). გარდა ამისა, 2015 წლის მონაცემებით იუნესკოს საცდელ სიაში კანდიდატად წარდგენილია 15 ძეგლი. ნეპალმა იუნესკოს მსოფლიო კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის ძეგლების დაცვის კონვენციის რატიფიცირება მოახდინა 1978 წლის 20 ივნისს. ნეპალის ტერიტორიიდან პირველი ორი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი  სიაში გაწევრიანდა  1979 წელს მე-3 სესიაზე.  

## ცხრილი 
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.

### ობიექტების გეოგრაფიული მდებარეობა 
## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
*
კატეგორია:იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობა
აქემენიანთა იმპერიის ოლქები

ჰეროდოტემ აქემენიდური იმპერია 20 ძირითად ოლქად დაყო და დანომრა ისინი. ქვემოთ ჩამოთვლილია თითოეული მათგანის მიერ ყოველწლიურად გადახდილი ხარკის ოდენობა, ეთნიკური შემადგენლობა, ან/და რეგიონები (სატრაპიები) რომლებსაც ისინი მოიცავდნენ.

## ოლქები 
## იხილეთ აგრეთვე 
*აქემენიანთა იმპერია
*ირანის ისტორია

*
ალაროდები

**ალაროდები** ანუ **ალაროდიელები** (, Alarodioi) — ანტიკური კავკასიის ხალხთა ერთ-ერთი ჯგუფის სახელწოდება. ცხოვრობდნენ მდინარე არაქსის ხეობაში. ჰეროდოტეს მიერ, სასპერებთან ერთად მოხსენიებულნი არიან, როგორც აქემენიდური სპარსეთის მოხარკეები და XVIII ოლქის მცხოვრებლები. ეს საპტრაპია სპარსეთის სამეფო კარს ყოველწლიურად 200 ტალანტ ვერცხლს უხდიდა. ალაროდებმა, სასპერებთან ერთადვე მიიღეს მონაწილეობა სპარსელების ექსპედიციაში საბერძნეთში, ძვ. წ. V საუკუნეში. მათ სამხედრო დანაყოფს ხელმძღვანელობდა მასიტი, სირომიტრის ძე. ჰეროდოტე ხაზს უსვავს რომ მათი აღჭურვილობა, კოლხების აღჭუვილობის იდენტური იყო.

ეთნონიმში შემონახულია სახელი ძველი ურარტუელებისა, (არაროდ>ალაროდ, შდრ. არარატ>ურარტუ სახელის ვარიანტი) რომელთა შთამომავლებიც ალბათ ალაროდები იყვნენ. როგორც ჩანს, ძვ. წ. V საუკუნეში ალაროდები ისევ ძველი ურარტუს მიწა-წყალზე ცხოვრობდნენ. მათი შთამომავლობა ასიმილირდა სომხებში.

## ლიტერატურა 
* *ყაუხჩიშვილი თ.*, ჰეროდოტეს ცნობები საქართველოს შესახებ, თბ., 1960

## სქოლიო 
კატეგორია:კავკასიის ხალხები
ტიბეთა

**ტიბეთა** — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქედის მუნიციპალიტეტში, წონიარისის თემში (სოფლები: აბუქეთა, ვარჯანისი, კანტაური, საბადური, ტიბეთა, წონიარისი). მდებარეობს მდინარე აჭარისწყლის მარცხენა მხარეს, დაბა ქედიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 154 კაცი.

## დემოგრაფია
## სქოლიო
კატეგორია:ქედის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩუმლაყის ბრძოლა

**ჩუმლაყის ბრძოლა** — 1812 წლის კახეთის აჯანყების ნაწილი. ბრძოლა გრიგოლ ბატონიშვილისა და გერნერალ პაულუჩის (ეს უკანასკნელი რუსეთ-ირანის ფრონტიდან თბილისში დაბრუნდა, რათა ჯარის სათავეში ჩამდგარიყო) ჯარებს შორის. ბრძოლა გაიმართა 1812 წლის მარტში, სოფელ ჩუმლაყთან. ათასი ქართველი თავგანწირულად ებრძოდა რუსეთის რეგულარულ ჯარს. ქართველებმა მტერს დიდი ზიანი მიაყენეს, მაგრამ საბოლოოდ მაინც დამარცხდნენ. გრიგოლ ბაგრატიონი დაღესტანში გაიქცა. ჩუმლაყის ბრძოლის შემდეგ აჯანყებულებმა მტერს წინააღმდეგობა ვეღარ გაუწიეს და ბრძოლა შეწყვიტეს. აჯანყება სექტემბრამდე შეჩერდა.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები 
კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:1812 წლის ბრძოლები
ალაროდიული ენები

**ალაროდიული ენები** — ასე უწოდებდა XIX საუკუნის ზოგი დასავლეთევროპელი მეცნიერი (კერძოდ, ფ. ჰომელი) სავარაუდებელ ენობრივ ერთობას (ენათა ოჯახს), რომელშიც აერთიანებდნენ ქართველურ, სხვა კავკასიურ ენებსა და წინა აზიის მთელ რიგ ენებს (ხეთურს, ელამურს, ურარტულსა და სხვა). სახელწოდება „ალაროდიული ენები“ მომდინარეობს ალაროდების სახელიდან.

## ლიტერატურა 
**მელიქიშვილი გ.*, საქართველოს, კავკასიისა და მახლობელი აღმოსავლეთის უძველესი მოსახლეობის საკითხისათვის, თბ., 1965.

კატეგორია:სავარაუდებელი ენათა ოჯახები
ბეგიუმ ქიუთიუქ იაშაროღლუ

**ბეგიუმ ქიუთიუქ იაშაროღლუ** ( დ. 27 აგვისტო 1980, იზმირი, თურქეთი) — თურქი მოდელი და მსახიობი. ქართველი მაყურებლისთვის ცნობილი გახდა სერიალიდან „ელიფი“.

## ბიოგრაფია 
ბეგიუმ ქიუთიუქ იაშაროღლუ დაიბადა 1980 წლის 27 აგვისტოს იზმირში, საშუალო სკოლა დაამთავრა ნამიქ-ქემალის სკოლა და და განათლება მიიღო იზმირის კერძო ლიცეუმში. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლობდა ანატოლიის უნივერსიტეტში ბიზნესის ადმინისტრირების ფაკულტეტზე, ის უნივერსიტეტში ასევე თამაშობდა ფრენბურთს, ბეგიუმი ასევე სწავლობდა საფრანგეთში ნენსი 2-ის უნივერსიტეტში, სადაც შეისწავლა ფრანგული ენა.

2001 წელს ბეგიუმმა მონაწილეობა მიიღო კონკურსში „თურქეთის საუკეთესო მოდელი“, სადაც მეორე ადგილზე გავიდა, მანამდე ის მუშაობდა როგორც პროფესიონალი მოდელი. ის გამოდიოდა მაღალი მოდის ჩვენებებზე თურქეთში.

სამსახიობო კარიერა ბეგიუმმა დაიწყო 2002 წელს განასახიელა რა მელექი სერიალში „მელექი“, ამას მოჰყვა მრავალი ფილმი: „მგლები ხეობაში“, „ცხოვრება მშვენიერია“, „რომანტიკული კომედია“, „ძვირფასო ოჯახო“, „ღამის ფრთები“, „მარტი“. 2013 წელს ბეგიუმმა შემოთავაზება მიიღო განესახიერებინა ნერიმანის როლი სერიალში „ნარჩიტა“, სადაც მას პარტნიორობას უწევდნენ ბურაკ ოზჩივიტი და ფაჰრიე ევჯენი.

2010-2011 წლებში მონაწილეობა მიიღო თეატრში „ჩვეულებრივი სასწაული“; ამ როლისთვის მას გადაეცა ჯილდო როგორც საუკეთესო მსახიობს. 
2011 წელს მარის პერსონაჟისთვის სერიალში „მარტი“ გადაეცა სპეციალური ჯილდო მალატიას კინოფესტივალზე. ბეგიუმი ასევე ცნობილია როგორც სარეკლამო სახე, მას მონაწილეობა აქვს მიღებული ისეთი ცნობილი ბრენდის რეკლამაში როგორიცა „სამსუნგი“. 2014 წელს მონაწილეობა მიიღო ერთ-ერთ ყველაზე რეიტინგულ თურქულ სერიალში „დღე, როცა დაიწერა ჩემი ბედისწერა“, სადაც დეფნეს როლი განასახიერა. მან პარტნიორობა ოსჯან დენიზს და ჰატიჯე სენდილს გაუწია.

2010 წლის სექტემბერში ბეგიუმ ქიუთიუქ იაშაროღლუ დაქორწინდა თურქ კარიკატურისტ ერდილ იაშაროღლუზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*ბეგიუმ ქიუთიუქ იაშაროღლუ Instagram-ზე

კატეგორია:თურქი მსახიობები
კატეგორია:თურქი მოდელები
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:დაბადებული 27 აგვისტო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჩემი მოკლე ისტორია

***ჩემი მოკლე ისტორია*** () — ინგლისელი ფიზიკოსის, სტივენ ჰოკინგის ავტობიოგრაფიული, მემუარული ჟანრის ნაწარმოები, სადაც ჰოკინგი მსუბუქი იუმორით მოუთხრობს მკითხველს თავისი ცხოვრების უმთავრესი და საინტერესო მომენტების შესახებ.

## სქოლიო 
კატეგორია:2013 წლის წიგნები
კიევის სამთავრო

ს მონეტა]]

**კიევის სამთავრო** (, , ) — აღმოსავლელი სლავების შუასაუკუნოვანი სამთავრო, რომელიც უკრაინის ცენტრალურ ნაწილში, კიევის მიადამოებში მდებარეობდა. სამთავრო შეიქმნა XII საუკუნეში კიევის რუსეთის ფრაგმენტაციის შედეგად. ამ პროცესის შედეგად კიევის მმართველების ტერიტორია მნიშვნელოვნად შეიკვეცა და ქალაქის ირგვლივ არსებული მიწებით შეიზღუდა. პოლიტიკური ერთეულის სახით XIV საუკუნის მეორე ნახევრამდე იარსება.

## ლიტერატურა
* Christian, David. *A History of Russia, Mongolia and Central Asia.* Blackwell, 1999.
* Fennell, John, *The Crisis of Medieval Russia, 1200–1304.* (Longman History of Russia, general editor Harold Shukman.) Longman, London, 1983. 
* Martin, Janet, *Medieval Russia 980–1584.* Cambridge University Press, Cambridge, 1993. 
* 
* 

კატეგორია:კიევი
ზებუნებრივი ჰორორი ლიტერატურაში

**ზებუნებრივი ჰორორი ლიტერატურაში** () — ჰოვარდ ლავკრაფტის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ესე.
ესე წარმოადგენს მისტიკური ლიტერატურის სრულ, თუმცა სუბიექტურ კვლევას. გარჩეულია ისეთი ავტორების ნაწარმოებები როგორებიც არიან: ედგარ ალან პო, ჩარლზ დიკენსი, რობერტ ბრაუნინგი, ჰენრი ჯეიმსი, დანტე ალიგიერი, ნოსტრადამუსი და ა.შ. ასევე, ლავკრაფტს უყურადღებოდ არ დარჩენია: „სიმღერა ნიბელუნგებზე“, „ბეოვულფი“, „პოეტური ედა“, „პროზაული ედა“.

## სქოლიო
კატეგორია:1927 წლის წიგნები
ფანასკერტი (მრავალმნიშვნელოვანი)

არსებითი სახელი ფანასკერტი შეიძლება ნიშნავდეს შემდეგს:

* ფანასკერტი — ციხე-სიმაგრე ამიერ ტაოში
* ქვემო ფანასკერტი — სოფელ -ს ძველი სახელწოდება
* ზემო ფანასკერტი — სოფელ -ს ძველი სახელწოდება
* ფანასკერტი — მდინარე ამიერ ტაოში, მდინარე ოლთისის მარჯვენა შენაკადი
ალექსანდრე ჯეჯელავა

**ალექსანდრე ჯეჯელავა** (დ. 24 მაისი, 1973) — საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრი 2016 წლის ივნისიდან  — 2017 წლის 13 ნოემბრამდე.

## ბიოგრაფია
ალექსანდრე ჯეჯელავა დაიბადა თბილისში. მან 1990 წელს დაამთავრა კომაროვის სკოლა, ხოლო 1995 წელს  ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სპეციალობა — გამოყენებითი მათემატიკა, კომპიუტერული მეცნიერებები. 2003-2005 წლებში მაგისტრის ხარისხი მოიპოვა  ზოგადი მართვის მიმართულებით — ბიზნესის სკოლა (ESM) — თბილისი. 2009-2010 წლებში სწავლობდა ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტში, სადაც მოიპოვა მაგისტრის ხარისხი პროექტების მართვის მიმართულებით. 2015 წლიდან არის სერტიფიცირებული საერთაშორისო ტრენერი, ტრანსფორმაციული ტრენერი.  

2016 წლის 3 ივნისიდან ალექსანდრე ჯეჯელავა იკავებს საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის პოსტს. 2010-2016 წლებში იყო მართვის აკადემიის თავმჯდომარე და მთავარი ტრენერი. ამავდროულად ლექციებს კითხულობდა საქართველოს ბანკის უნივერსიტეტსა და კავკასიის ბიზნესის სკოლაში. იყო ლექტორი თბილისის თავისუფალი უნივერსიტეტში, კავკასიის უნივერსიტეტში და სამაგისტრო პროგრამის ხელმძღვანელი საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტში.

მუშაობდა ბიზნესის განვითარების მიმართულებით ფონდ ღია საზოგადოება საქართველოში, სხვადასხვა პოზიციებზე საქართველოს ეროვნულ ბანკში, თიბისი ბანკსა და ინტელექტ ბანკში.

2018 წელს, მინისტრის პოსტის დატოვების შემდეგ, ალექსანდრე ჯეჯელავამ დააარსა კომპანია „ფლომასტერი“. კომპანიის საქმიანობის ძირითადი სფეროა კორპორატიული ტრენინგები, ქოუჩინგი და საკონსულტაციო მომსახურება მართვისა და პროფესიული უნარების განვითარების მიმართულებით.

აქვს გამოცდილება  საინფორმაციო ტექნოლოგიების სტრატეგიული განვითარების მიმართულებით. იყო სპიკერი TEDx თბილისი; 2009-2011 წლებში იყო სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარე ვ. კომაროვის ფიზიკა-მათემატიკის N199 საჯარო სკოლაში. იყო საინფორმაციო ტექნოლოგიების სტრატეგიული განვითარების კონსულტანტი საქართველოს ლატარიის კომპანიაში.

ჰყავს მეუღლე და ორი ქალიშვილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* მინისტრი – mes.gov.ge 
* ,,ფლომასტერის" ოფიციალური ვებგვერდი

კატეგორია:საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თაბრიზ მუსაზადე

**თაბრიზ მუსაზადე** (; დ. 12 აგვისტო, 1981, იაყუბლო, დმანისი, საქართველო — გ. 2 აპრილი, 2016, მთიანი ყარაბაღი, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანის არმიის მაიორი, აზერბაიჯან-სომხეთის სამხედრო დაპირისპირების დროს ჩამოგდებული MI-24 ვერტმფრენის პილოტი.

## ბიოგრაფია 
თაბრიზ მუსაზადე 1981 წელს, დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ იაყუბლოში დაიბადა. მე-4 კლასამდე სწავლობდა დმანისის მეორე საჯარო სკოლაში, რომელიც რუსულენოვანია. 1996-1999 წლებში სწავლობდა *ნახჩივანსკის* სახელობის სამხედრო ლიცეუმში, ხოლო 1999-2003 წლებში სწავლობდა ჰეიდარ ალიევის სახელობის უმაღლესი სამხედრო საავიაციო სასწავლებელში.

დანიშვნით მსახურობდა ჯერ ქალაქ ქურდამირში, ხოლო შემდეგ „ნასოსნი“-ში.

თაბრიზ მუსაზადე დაკრძალეს, 2016 წლის 11 აპრილს, ქალაქ ბაქოს *II ღირსების ხეივანში*.

თაბრიზ მუსაზადეს ჰყავს ორი ვაჟი: 2006 წელს დაბადებული *ტაიფუნი* და 2008 წელს დაბადებული *ონური*. მეუღლე *ფარიშან მირზა კზი*.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
კატეგორია:აზერბაიჯანელი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს აზერბაიჯანელები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პილოტები
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ჯო ლუისი

**ჯოზეფ ლუის ბეროუ** ( ცნობილი, როგორც **Joe Louis**  დ. 13 მაისი, 1914, ლაფაიეტი, ალაბამა, აშშ — გ. 12 აპრილი, 1981, ლას-ვეგასი, აშშ) — ამერიკელი მოკრივე, მსოფლიოს ჩემპიონი მძიმეწონოსანთა კატეგორიაში.

ჟურნალ „რინგი“-ის ვერსიით „წლის მოკრივის“ ტიტულის ოთხგზის მფლობელი: 1936, 1938, 1939, 1941. 2003 წლის ჟურნალმა „რინგი“ ჯო ლუისი მსოფლიოს ნომერ პირველ პანჩერად აღიარა.

ჯო ლუისი დაიბადა 1914 წლის 13 მაისს ალაბამას შტატის ქალაქ ლაფაიეტში (აშშ). მისი მამა მუშაობდა ბამბის პლანტაციში, ოჯახი მუდმივად სიღარიბეში ცხოვრობდა. 1924 წელს ჯო ლუისის ოჯახი დეტროიტში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც ჯომ მამამისთან ერთად, ფორდის ქარხანაში დაიწყო მუშაობა. 

1934 წლამდე ლუისი მოყვარულთა ტურნირებზე ასპარეზობდა. 1936 წელს მან პროფესიონალი მოკრივის ლიცენზია მიიღო. დეტროიტში ჩამოსვლიდან 10 წლის შემდეგ, ჯო ლუისმა მძიმეწონოსან მოყვარულთა კატეგორიის ოქროს ხელთათმანის მოგება მოახერხა, რამაც პროფესიონალთა კრივისკენ გაუხსნა გზა.

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მოკრივეები
კატეგორია:დაბადებული 13 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
კობრის ეფექტი

მინი|ინდური კობრა
**კობრის ეფექტი** — ფრაზეოლოგიზმი, რომელიც გამოიყენება ისეთი სიტუაციის აღსანიშნავად, როდესაც პრობლემის გადასაჭრელად მიღებული ზომები არათუ ვერ წყვეტს პრობლემას, არამედ მოაქვს სრულიად საპირისპირო შედეგები.

ტერმინი „კობრის ეფექტი“ წარმოიშვა ინდოეთში, ინგლისური კოლონიალური მმართველობის დროს. ინგლისელებმა აღმოაჩინეს, რომ კობრები ძალიან მომრავლდნენ. შხამიანი გველების მოსაცილებლად გუბერნატორმა დააწესა ჯილდო გველის თითოეული მოკვეთილი თავისთვის. თავდაპირველად გველების რაოდენობა მკვეთრად შემცირდა, თუმცა შემდგომ ინდოელებმა მატერიალური ანაზღაურების მისაღებად დაიწყეს კობრების მომრავლება. საბოლოოდ მოკლულ კობრაზე ჯილდო გაუქმდა და აღმოჩნდა, რომ მათი რაოდენობა საგრძნობლად გაზრდილიყო. 

ანალოგიური შემთხვევა დაფიქსირდა ვიეტნამში, კერძოდ კი — ჰანოიში, ფრანგული კოლონიალური მმართველობის დროს, როდესაც მმართველმა ძალამ შეიმუშავა პროგრამა ვირთხების გასანადგურებლად. შედეგად, მოსახლეობამ ფინანსური სარგებლის მისაღებად დაიწყო ვირთხების მომრავლება.

## იხილეთ აგრეთვე
*სტრეიზანდის ეფექტი

## სქოლიო
კატეგორია:ეკონომიკური პოლიტიკა
კატეგორია:ეკონომიკური ეფექტები