open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
არქიტა

**არქიტა ტარენტელი** (; დ. ძვ. წ. 430 — გ. ძვ. წ. 345) — ძველი ბერძენი ფილოსოფოსი, მათემატიკოსი, ასტრონომი, პოლიტიკოსი და სტრატეგი. ის იყო მეცნიერი, პითაგორიანიზმის სკოლის წარმომადგენელი. ამასთან ცნობილი ბერძენი ფილოსოფოსის, პლატონის ახლო მეგობარი.

## ცხოვრება და შემოქმედება
არქიტა დაიბადა ტარანტოში, საბერძნეთში. ის იყო მნესაგორა ჰისტიაუსის ვაჟი. გარკვეული პერიოდი ის იყო ფილოლაუსის მოსწავლე, და ამასთან ასწავლიდა მათემატიკას ევდოქსე კნიდოსელს. არქიტასა და ევდოქსეს მოსწავლე იყო მენაქმე. როგორც პითაგორიანელმა, არქიტას სჯეროდა, რომ მხოლოდ არითმეტიკა, და არა გეომეტრიას, შეუძლია შექმნას მეცნიერული საფუძვლები.

არქიტა მიჩნეულია მატემატიკური მექანიკის ფუძემდებლად. ხუთი საუკუნის შემდეგ აულუს გელიუსი საკუთარ ნაწარმოებში წერს, რომ არქიტამ შექმნა პირველი ხელოვნური საფრენი აპარატი, რომელიც ფრინველის ფრენის სტილს მეტად ჰგავდა. მისი თქმით ამ აპარატით შესაძლებელი იყო 200 მეტრის გაფრენა. ეს მოწყობილობა, რომელსაც შემქმნელმა უწოდა „მტრედი“. არქიტამ დაწერა წიგნებიც, რომლებიც დღეს დაკარგულია, სი მოხსენებულია ვიტრუვიუსის მიერ შედგენილ სიაში, რომელშიც შეყვანილია მექანიკის სფეროში მოღვაწე ოცი ავტორი თომას ვინთერი მიიჩნევს, რომ არქიტას, არისტოტელეს ფსევდო მიმდევრის მიერ შექმნილი ნაწარმოები მნიშვნელოვანი მასალის შემცველია მექანიკის პრობლემებთან დაკავშირებით. ეს ნამუშევარი არ არის დაკარგული, თუმცა დაუფასებელია.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს არქიტა.

## ლიტერატურა
*  on line http://www.encyclopedia.com/science/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/archytas-tarentum
* Huffman, Carl A. *Archytas of Tarentum*, Cambridge University Press, 2005, 

## რესურსები ინტერნეტში
* Pseudo-Aristotle, *Mechanica* – Greek text and English translation
* Complete fragments (Greek–Spanish bilingual edition)
*Fragments and Life of Archytas 
* FARAH CALDERÓN, Walter: *Entre la mentira y la verdad pitagórica: el caso de Arquitas de Tarento*. 
** Texto en *PDF*, mediante registro, en *Hybris*, revista de filosofía. CENALTES, Vol.3- N°2. Otoño 2012. pp 46–74 .

## სქოლიო
კატეგორია:ძველი ბერძენი ასტრონომები
კატეგორია:ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ძველი ბერძენი მათემატიკოსები
მარჯნის კუნძული

მინი|მარჯნის კუნძულის მაგალითი
**მარჯნის კუნძული** — კუნძული, რომელიც წარმოიქმნება მარჯნული ნაგებობების ზედაპირზე მარჯნული კირქვების მექანიკური ნგრევისა და ცოცხალი მარჯნული კოლონიების პროდუქტებისაგან ტალღებისა და ზვირთცემის მოქმედების შედეგად. მარჯნის კუნძულს მთლიანი ან გაწყვეტილი რგოლის ფორმით ატოლი ეწოდება. მარჯნის კუნძულების დიდი ნაწილი განლაგებულია წყნარ ოკეანეში. მარჯნის კუნძულები წარმოიქმნება რიფწარმომქმნელი ორგანიზმების მოქმედების შედეგად, რომელთა შორისაა ძირითადად მარჯნის პოლიპები და კირქვული წყალმცენარეები, გარდა ამისა, მარჯნის რიფების ჩამოყალიბებაში მონაწილეობას ღებულობენ ზღვის სხვა ორგანიზმებიც, მათ შორის: მოლუსკები, ღრუბლები, ფორამინიფერები და ზოგიერთი მწვანე წყალმცენარეები. ბევრ პატარა მარჯნის კუნძულს ზღვის დონიდან დაბალი სიმაღლე აქვს.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ატოლები
ლიკაბეტოსი

**ლიკაბეტოსი** () — ცარცული ასაკის კირქვული ბორცვი საბერძნეთში, ქალაქ ათენში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 263 მ. მისი ტერიტორია დაფარულია ფიჭვის ხეებით, მთის ტერიტორია კი მოიცავს XIX საუკუნის წმინდა გიორგის ეკლესიას, თეატრსა და რესტორანს. მთა ითვლება ათენის უმაღლეს წერტილად და მის ცენტრში მდებარეობს. 

მისი სახელი ეწოდება მთის ძირას აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარე ქუჩას. 

ბორცვი არის პოპულარული ტურისტული ადგილი. ყოველწლიურად ათასობით ბერძენი და ტურისტი ადის მთაზე, რათა დატკბეს ქალაქის ხედით, მოინახულოს ლიკაბეტოსის წმინდა გიორგის ეკლესია. მას მიიჩნევენ ათენში ყველაზე რომანტიკულ ადგილად. ლიკაბეტოსის ფუნიკულიორი ადის კოლონაკის სადგურიდან (რკინიგზის სადგურის ნახვა შესაძლებელია არისტოპუს ქუჩაზე). სხვადასხვა ლეგენდებში გვხვდება ლიკაბეტოსის მთა. ყველაზე პოპულარული ლეგენდა მოგვითხრობს, რომ ძველად ეს მთა იყო მგლების თავშესაფარი, რომელიც მისი სახელის წარმომავლობიდან ჩანს (ნიშნავს „ადგილი (გორა), რომელზეც დადიოდნენ მგლები“). სხვა ეტიმოლოგია გადმოგვცემს, რომ ის წინარე მიკენური ხანისაა, პელასგების პერიოდისა (ლუკაბეტუ=მასტოიდური გორა).

მითოლოგიის მიხედვით ლიკაბეტოსის შექმნას მიაწერენ ათენას. ეს ბორცვი შეიქმნა მაშინ როდესაც ათენას დაუვარდა ცარცული მთა, რომელიც მოჰქონდა პალენეს ნახევარკუნძულიდან. ერიხთონიუსის ყუთის გახსნის შემდეგ ამ ცაცრული ქვით ათენას აკროპოლისის აშენება სურდა. 

## თეატრი
ბორცვზე, ღია ცის ქვეშ მდებარეობს  ამფითეატრი, სადაც უამრავი ბერძნული და საერთაშორისო წარმოდგენები იმართება. ლიკაბეტოსის თეატრის სცენაზე უამრავი არტისტი გამოსულა, მათ შორის არიან: რეი ჩარლზი, ჯოან ბაეზი, ბი ბი კინგი, ჩაკ ბერი, ჯერი ლი ლეუისი, ჯეიმზ ბრაუნი, ბობ დილანი, პაკო დე ლუსია, ალ დი მეოლა, ჯონ მაკ ლაფლინი, გერი მური, პიტერ გებრიელი, Black Sabbath, ნიკ კეივი, ბიორკი, Dead Can Dance, Pet Shop Boys, Deep Purple, UB40, პლასიბო (ჯგუფი), მორისი (მუსიკოსი), Radiohead, მობი, Massive Attack, Faith No More, Faithless, უაიტსნეიკი, ტრეისი ჩეპმენი, Nightwish, Slipknot, პეტი სმიტი, ვანესა მეი, ბრაიან ფერი, ტიტო პუენტე, ბუენა ვისტას სოციალური კლუბი და სკორპიონსი.

## გალერეა

Athens_Francis_Bedford_1862.jpg|ლიკაბეტოსის მთის ხედი ათენის აკროპოლიდან, გადარებულია ფრენსის ბედფორდის მიერ 1862 წელს
Lykavittos1880.png|ლიკაბეტოსი დაახლოებით 1870-1880 წლები, წმინდა გიორგის ეკლესიის აშენებამდე
Attica_06-13_Athens_46_View_from_Lycabettus.jpg|ლიკაბეტოსის ამფითეატრი 
Saint_george_temple_(Lycabettus)_2.jpg|ლიკაბეტოსის წმინდა გიორგის ეკლესია 
Sunset_from_Mount_Lycabettus.jpg|მზის ჩასვლის ხედი ლიკაბეტოსის მთიდან 
Lycabettus Funicular - Σταθμός αφετηρίας τελεφερίκ Λυκαβηττού.jpg|ლიკაბეტოსის ფუნიკულიორი 

## იხილეთ აგრეთვე
*ლიკაბეტოსის წმინდა გიორგის ეკლესია

## რესურსები ინტერნეტში
*Lycabettus Hill Website
*High-resolution 360° Panorama of Mount Lycabettus | Art Atlas 

## სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:ტურისტული ადგილები ათენში
კატეგორია:საბერძნეთის მთები
აშშ-ის სენატის არჩევნები ნევადაში (2018)

**აშშ-ის სენატის არჩევნები ნევადაში** ჩაივლის 2018 წლის 6 ნოემბერს, სენატში ნევადის ორი წარმომადგენლიდან ერთის არჩევისთვის.

მოქმედი სენატორი რესპუბლიკური პარტიიდან, დინ ჰელერი, განიხილავდა კენჭისყრას ნევადის გუბერნატორობისთვის, თუმცა, გადაწყვიტა კვლავ ეყარა კენჭი სენატისთვის. ნევადა არის ერთადერთი შტატი 2018 წლის შუალედურ არჩევნებში, რომელსაც ჰყავს მოქმედი რესპუბლიკელი სენატორი და რომელშიც 2016 წელს ჰილარი კლინტონმა გაიმარჯვა.

კანდიდატობაზეგანაცხადის შეტანის ბოლო ვადა იყო 2018 წლის 16 მარტი, ხოლო პრაიმერი ჩატარდა 2018 წლის 12 ივნისს.

## სიტუაცია არჩევნებამდე 
თავის დროზე, ნევადა განიხილებოდა როგორც ე.წ Swing State, რომელიც უფრო რესპუბლიკური პარტიისკენ იხრებოდა. ასე, ჯორჯ ბუშმა შტატში 2000 და 2004 წლების არჩევნებში გამარჯვება მოიპოვა. სიტუაცია შეიცვალა 2008 წლის შემდეგ. იქიდან მოყოლებული, ნევადა დემოკრატიული პარტიისკენ იხრება. 2012 წლის არჩევნებში ბარაკ ობამამ შტატში რესპუბლიკელ ოპონენტზე 7 პროცენტით მეტი ხმა მიიღო, თუმცა, ამავე დროს, სენატორად აირჩიეს რესპუბლიკელი დინ ჰელერი. ამჟამად, დინ ჰელერი ითვლება „საფრთხეში მყოფ“ სენატორად, რაც ნიშნავს, რომ არჩევნებში მისი დამარცხების რისკი საკმაოდ დიდია. დონალდ ტრამპმა გამოთქვა ვარაუდი, რომ ჰელერი დამარცხდებოდა, თუ რესპუბლიკელები ვერ მოახერხებდნენ ხელმისაწვდომი ჯანდაცვის აქტის (იგივე *Obamacare*) გაუქმებას.

## რესპუბლიკელთა პრაიმერი 
### კანდიდატები 
#### მონაწილეობას იღებენ 
* შერი ბრუქსი
* სარა გაზალა
* ვიკ ჰარელი 
* ტომ ჰექი
* დინ ჰელერი

#### იღებდა მონაწილეობას, მაგრამ მოხსნა კანდიდატურა 
* დენი თარკანიანი

#### უარი თქვა მონაწილეობაზე 
* მარკ ამოდეი

### მხარდამჭერები 
#### დინ ჰელერის 
* დონალდ ტრამპი — აშშ-ის 45-ე პრეზიდენტი
* მაიკ პენსი — აშშ-ის 48-ე პრეზიდენტი
* სუზან კოლინზი — სენატორი მეინის შტატიდან
#### დენი თარკანიანის 
* სარა პეილინი — ალასკას ყოფილი გუბერნატორი, ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატი
* სტივ ბენონი — პრეზიდენტის ყოფილი მრჩეველი, Breitbart News-ის აღმასრულებელი თავმჯდომარე

### გამოკითხვები 
|}

### შედეგები 
*დინ ჰელერი — 99,47 (69.96%)
* ტომ ჰექი — 26,291 (18.49%)
* არც ერთი ამ კანდიდატებიდან — 5,975 (4.20%)
* შერი ბრუქსი — 5,144 (3.62%
* სარა გაზალა — 4,011 (2.82%
* ვიქ ჰარელი — 1,282 (0.90%)

## სქოლიო 
კატეგორია:არჩევნები აშშ-ში
დავიწყებული მეფე

**დავიწყებული მეფე** () — რეჟისორ ნიკოლოზ ხომასურიძის მიერ კინოსტუდია „Nikoloz fims-ში“ 2013 წელს გადაღებული მხატვრული ფილმი.. მთავარ როლებში: კახა აბუაშვილი, თემო ბარბაქაძე, ნუგზარ ჩიქოვანი, ელგუჯა ბურდული, გივი ჩუგუაშვილი, მიშა არობელიძე და ანა იმნაძე. ფილმი „დავიწყებული მეფე“ გადაღებულია ერთ უწყვეტ დუბლში, 105 წუთი მონტაჟის გარეშე. კინოჩვენებების შემდეგ მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, რომ ფილმში მომხდარიყო რამდენიმე მონტაჟური ჭრა.

## სიუჟეტი 
ფილმის სიუჟეტი დაფუძნებულია საქართველოს ისტორიაში მომხდარ გასაიდუმლოებულ ეპიზოდებზე და აგებულია 1178 წლიდან 2011 წლამდე საქართველოსა და მსოფლიოში მომხდრ რეალურ და გამოგონილ ფაქტებზე. ცნობილი პროდუსერი დემეტრე ორბელი და მისი მეუღლე ელენე ჩამოდიან თბილისში 11.11.11-ში, რომელიც არის ყველაზე ხელსაყრელი დღე დროის პორტალებში სამოგზაუროდ. იურგენ ბორმანის ხელმძღვანელობით ნაცისტური ორგანიზაცია „ანანერბე“-ს წევრები თავს ესხმიან სასტუმროში დემეტრესა და ელენეს, მაგრამ ფუსტი მეომრების ვაჟასა და ნიკოს დახმარებით ისინი გადარჩებიან და აღმოჩნდებიან განდობილი გიორგის სასახლეში, საიდანც გიორგის მიჰყავს დემეტრე სხვადასხვა ეპოქაში, რათა გაარკვიონ დემნა უფლისწულის ტრაგიკული ბედი, თუ ვინ დაწერა პოემა „ვეფხისტყაოსანი“ და რა საიდუმლო კოდები დაფარა მასში.

## როლებში 
* კახა აბუაშვილი — საბჭოთა ჯარისკაცი #4
* თემო ბარბაქაძე — ლავრენტი ბერია
* ნუგზარ ჩიქოვანი — ილია ჭავჭავაძე
* გივი ჩუგუაშვილი — ჟაკ დე მოლი / დიდოსტატი
* ელგუჯა ბურდული — შოთა რუსთველი
* ანა იმნაძე — იზაბელა
* მიშა არობელიძე — საბჭოთა ჯარისკაცი #2

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2013 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:ქართული ისტორიული ფილმები
კატეგორია:ქართული ფანტასტიკური ფილმები
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:ნიკოლოზ ხომასურიძის ფილმები
ცარ-ბომბა

მინი|ცარ-ბომბა
**მეფე-ბომბი** () — ყველაზე დიდი და ყველაზე ძლიერი ბირთვული იარაღი, რომელიც ოდესმე გამოყენებულა.

მეფე-ბომბი, მეტსახელად AN602 H-bomb, თავდაპირველად 1961 წლის 30 ოქტომბერს გამოსცადა საბჭოთა კავშირმა. მას ასევე ბომბების მამასაც უწოდებენ. მისი აფეთქება 56 000 000 ტონა სიმძლავრის იყო. საბჭოთა კავშირის ტექნიკოსებს სურდათ, რომ მისი სიმძლავრე 100 000 000 ტონა ყოფილიყო, თუმცა პრობლემების გამო მათ ეს ვერ შეძლეს და მისი სიმძლავრე 56 000 000 ტონამდე შეამცირეს. 

ბირთვული ბომბის გამოსაცდელი არეალი იყო ახალი მიწის ტერიტორია. აფეთქება არ ყოფილა დიდი სიმძლავრის, რადგან ბომბი მიწიდან 13 კმ.-ზე აფეთქდა. ბომბი ჩამოაგდო საბჭოთა კავშირის ვერტმფრენმა სახელწოდებით ტუპოლევ TU-95. ეს იყო ერთადერთი თვითმფრინავი, რომელსაც შეეძლო ამ ბომბის ტრანსპორტირება. როდესაც ბომბი აფეთქდა ვერტმფრენი უზარმაზარი აფეთქების ტალღიდან ერთი კილომეტრით დაბლა დაეცა. 

მეფე-ბომბი ყველაზე მძლავრი იარაღია კაცობრიობის მთელ ისტორიაში, რომელსაც გამოცდა ჩაუტარდა და ის გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნშია შეტანილი, როგორც ყველაზე მძლავრი თერმობირთვული მოწყობილობა, რომელმაც გამოცდა გაიარა.

## გამოცდის შედეგები
*აფეთქებით გამოწვეული ნათება შეიმჩნეოდა 1000 კმ-ზე მეტად დაშორებული ადგილიდანაც. ის შეამჩნიეს ნორვეგიაში, გრენლანდიაზე და ალასკაზე.
*აფეთქებით გამოწვეულმა სოკოსებური კვამლის სიმაღლემ 67 კმ-ს მიაღწია. „სოკოს“ ქუდის დიამეტრი შეფასებულია 95 კმ-ად, ფეხის კი - 70 კმ-ად.
*აფეთქების ტალღამ სამჯერ გადაუარა დედამიწას. აფეთქებით გამოწვეული ატმოსფერული წნევის ტალღა სამჯერ დაფიქსირდა ახალ ზელანდიაზე.
*აფეთქების ადგილიდან 780 კმ-ით დაცილებულ სოფელში კუნძულ დიქსონზე, ფანჯრების მინები ჩაიმსხვრა.
*ხმოვანი ტალღა, რომელიც აფეთქებას ახლდა, დაახლოებით 800 კმ-ის დაცილებით, მიაღწია ამავე კუძულ დიქსონამდე.
*ატმოსფეროს იონიზაცია გახდა რადიოკავშირის დაზიანების მიზეზი 40 წუთის განმავლობაში პოლიგონიდან ასეულობით კილომეტრის რადიუსში.
*ეპიცენტრის რაიონში რადიოაქტიურმა დაბინძურებამ გამოსაცდელი ველის 2-3 კილომეტრიანი რადიუსის მიდამოში შეადგინა არა უმეტეს 1 მილირენტგენი/სთ. გამომცდელთა გუნდი აფეთქებიდან 2 საათში მივიდა ადგილზე და მათთვის რადიოაქტიური დაბინძურება ფაქტიურად საფრთხეს არ წარმოადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Издания РФЯЦ-ВНИИЭФ 
* Vitaly I. Khalturin, Tatyana G. Rautian, Paul G. Richards and William S. Leith. A Review of Nuclear Testing by the Soviet Union at Novaya Zemlya, 1955—1990 // «Science and Global Security», 13:1—42, 2005.
*

## სქოლიო
კატეგორია:ქიმიური იარაღები
კატეგორია:1961 წელს დაარსებულები
კატეგორია:იარაღიები ანბანის მიხედვით
ნევადის საცდელი ტერიტორია

მინი|ნევადის სატესტო ტერიტორია
**ნევადის საცდელი ტერიტორია** — ადგილი, რომელიც გათვალისწინებულია ბირთვული იარაღების გამოცდისთვის.

იგი მოინახულა ამერიკის შეერთებული შტატების ენერგეტიკის დეპარტამენტმა. ნევადა არის ლას-ვეგასიდან ჩრდილო-დასავლეთით 65 კილომეტრში. ამ ტერიტორიამ თავისი ახალი დანიშნულება 1951 წლის 11 იანვარს მიიღო.  იგი მოიცავს 1 350 კვადრატულ კილომეტრზე უდაბნოსა და მთის მიწებს. ბირთვული ტესტირება ნევადას ბაზაზე დაიწყო ერთი კილოტონის სიმძლავრის ბომბით. ეს ბომბი 1951 წლის 27 იანვარს ფრენჩმენში დაეცა. ძალიან ბევრი ბირთვული პერიოდის ფოტო გადაღებულია სწორედ ნევადას ტერიტორიაზე. 

1992 წელს ტესტირების დასრულების შემდეგ, ენერგეტიკის დეპარტამენტმა განაცხადა, რომ ტერიტორია საკმაოდ რადიაციული იყო ამდენი ცდების შემდეგ და ეს ადგილი შეერთებული შტატების ყველაზე რადიაციულ ზონად გამოცხადდა. 

## სქოლიო
კატეგორია:ნევადა
კატეგორია:ქიმიური პროცესები
ღრმა ზღვის ღარი

მინი|250პქ|სტრუქტურული ერთეულები
[მინი|250პქ|
1. [კერმადეკის ღარი|კერმადეკი
2. ტონგა
3. ბუგენვილი
4. მარიანა
5. იძუ-ოგასავარა
6. იაპონია
7. კურილ-კამჩატკა
8. ალეუტი
9. ცენტრალურამერიკული
10. პერუ-ჩილე
11. მენდოსინო
12. მიურეი
13. მოლოკაი
14. კლარიონი
15. კლიპერტონი
16. ჩელენჯერი
17. ელტანინი
18. უდინცევი
19. აღმოსავლეთწყნაროკეანური ამაღლება (S-სებრი)
20. ნასკას ქედი]]
მინი|250პქ|ღრმა ზღვის ღარის სქემა
**ღრმა ზღვის ღარი**, **ოკეანური ღარი** — გარდამავალი ზონის რელიეფის ერთ-ერთი ყველაზე დამახასიათებელი ელემენტი. წარმოადგენს ვიწრო (1-20 კმ), ძლიერ წაგრძელებულ (6 ათ. კმ) და ღრმა (6 ათ. მ-ზე მეტი) ქვაბულს. ღრმა ზღვის ღარები უმეტესად წყნარი ოკეანის კიდეებზეა. აქ არის მარიანას ღარიც. ღარის პროფილი V-სებრია, ფერდობების დაქანება ზემო ნაწილში 5-6°, ქვემოთ — 25°. ფსკერი ბრტყელია. ფერდობებსა და ფსკერზე დალექილია ტერიგენული ლამის სქელი ფენა. 

ფილების ტექტონიკის მიხედვით ღრმა ზღვის ღარების გასწვრივ მიმდინარეობს ლითოსფეროს შთანთქმა დედამიწის მანტიაში. გეოლოგიური თვალსაზრისით, ღრმა ზღვის ღარები წარმოადგენენ თანამედროვე გეოსინკლინურ სტრუქტურებს. ამავე მიზეზით ღარის რაიონები ხშირად მიწისძვრის ეპიცენტრებია, ხოლო ფსკერი წარმოადგენს მრავალი ვულკანის საფუძველს. ღრმა ზღვის ღარები გვხვდება ყველა ოკეანეში, რომელთაგან ყველაზე ღრმა წყნარ ოკეანეშია. მსოფლიო ოკეანის უღრმესი წერტილი მოქცეულია მარიანას ღარში, კერძოდ, მის სამხრეთ ნაწილში, რომელსაც ეწოდება „ჩელენჯერის უფსკრული“. მისი სიღრმეა 10 994 მ, სიზუსტით ±40. მსოფლიო ოკეანის ყველაზე გრძელი ღარია პერუ-ჩილეს ღარი, რომლის სიგრძე დაახლოებით 5900 კმ-ია.

ღრმა ზღვის ღარი გეგმაში წარმოადგენს სუსტად დახრილ ან იშვიათად სწორხაზოვან ვიწრო ასიმეტრიულ როფს, რომელიც აქტიურად ვითარდება რღვევების გასწვრივ თალასოკრატონების პერიფერიულ ნაწილებში, რომლებიც შეადგენს კუნძულთა რკალების სისტემის ნაწილს. უკანასკნელ შემთხვევაში ღრმა ზღვის ღარები გამოიხატება ან ძალიან მკვეთრად (ალეუტის ღარი, კურილ-კამჩატკის ღარი, ფილიპინების ღარი და სხვა) ან სუსტად (კიუსიუს ღარი, ახალი გვინეის ღარი და სხვა). კურილ-კამჩატკისა და სხვა ღრმა ზღვის ღარების კვლევამ უჩვენა, რომ მათ ქვეშ დაგებულია სუბკონტინენტური (კუნძულთა რკალების მხარისკენ) და ოკეანური (ოკეანის მხარისკენ) ტიპის ქერქები. ღრმა ზღვის ღარის ღერძის ქვეშ მყოფი მძლავრი ბაზალტური ფენა აღწევს 10 კმ-ს.

ღრმა ზღვის ღარის ქვედებულის ასაკი პირობითად შეიძლება მიეკუთვნოს ცარცულს ან პალეოგენურს. ღარების ფსკერული ფაუნა უძველესია, რომელსაც ენდემიზმის მაღალი ხარისხი ახასიათებს. მათი ტექტონიკური აქტივობა მკვეთრად გამოიხატებოდა მთელი გვიანდელი კაინოზოურის განმავლობაში და ნარჩუნდება დღევანდელ დღემდე. 

ღრმა ზღვის ღარები აღმოაჩინეს XIX საუკუნის უკანასკნელ მეოთხედში ტრანსოკეანური სატელეგრაფო კაბელების გაყვანის დროს. ღრმა ზღვის ღარების დეტალური კვლევა დაიწყო სიღრმეების ექოლოტური გაზომვის გამოყენებასთან ერთად.  

## უღრმესი ღარები 
## იხილეთ აგრეთვე
* შუაოკეანური ქედები
* ზღვის ფიზიკა

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ღრმა ზღვის ღარები
კატეგორია:სანაპიროსა და ოკეანური რელიეფის ფორმები
კატეგორია:ფილების ტექტონიკა
კატეგორია:სუბდუქცია
მალგობეკის რაიონი

**მალგობეკის რაიონი** () — ინგუშეთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული და მუნიციპალური რაიონი. ინგუშეთის რესპუბლიკის ჩრდილოეთით მდებარე რაიონი. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი მალგობეკი (არ შედის რაიონის შემადგენლობაში). 

## გეოგრაფია 
მალგობეკის რაიონი მდებარეობს ინგუშეთის ჩრდილოეთ ნაწილში. ჩრდილოეთიდან და დასავლეთიდან ესაზღვრება ჩრდილოეთ ოსეთი, სამხრეთიდან ნაზრანისა და სუნჯის რაიონები, აღმოსავლეთით - ჩეჩნეთი. რაიონის ფართობია 550,12 კმ².

## ისტორია 
რაიონი ჩამოყალიბდა 1991 წელს მას შემდეგ რაც ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა გაიყო ჩეჩნეთად და ინგუშეთად. 

მალგობეკის რაიონმა კი მუნიციპალური სტატუსი მიიღო 2009 წელს. ამავე დროს მის შემადგენლობაში ჩამოყალიბდა 12 მუნიციპალური გაერთიანება სასოფლო დასახლების სტატუსით. 

## სქოლიო
კატეგორია:ინგუშეთის რაიონები
ჰვასონი

**ჰვასონი** () — ქალაქი კიონგიდოს პროვინციაში, სამხრეთი კორეა.

## გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს პროვინციის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ჩრდილოეთით ესაზღვება ქალაქები: ანიანი, ანსანი და სიჰინი; აღმოსავლეთით - ოსანი, სუვონი და იონინი; სამხრეთით - პჰიონტჰეკი. დასავლეთით ესაზღვრება ყვითელი ზღვა. ქალაქის ლანდშაფტი ჩრდილო-აღმოსავლეთით მაღლობით, ხოლო დასავლეთში დაბლობით გამოირჩევა.

## სიმბოლოები
* ხე: გინკგო - პატიოსნების სიმბოლო.
* ყვავილი: ფორციზია - საბრძოლო სულისკვეთებისა და მოქალაქეთა ერთიანობის სიმბოლო.
* ფრინველი: მტრედი - მშვიდობის სიმბოლო.
* პერსონაჟი-თილისმა: მხიარული პატარა კაცუნები, სახელად *Fine*.

## დაძმობილებული ქალაქები
*  სინტაი - 2001-დან.
*  ფუტხო - 2004-დან.
*   დანანგი - 2005-დან.
*  ბერნაბი - 2007-დან.
*  ვეიხაია - 2007-დან.

## რესურსები ინტერნეტში
* ქალაქის სახელმწიფო საბჭოს საიტი  

კატეგორია:კიონგიდოს პროვინციის ქალაქები
კატეგორია:სამხრეთ კორეის ქალაქები
50 (რიცხვი)

**ორმოცდაათი** — ორმოცდამეათე ნატურალური რიცხვი. არის ორმოცდაცხრის მომდევნო და ორმოცდათერთმეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი **50**. 50 არის მეხუთე ათეულის პირველი ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ორმოცდაათი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ორი ოცი და ათი (იგულისხმება ორმოცზე ათი ერთეულით მეტი).
## რესურსები ინტერნეტში
* Prime Curios! 50 from the Prime Pages

კატეგორია:რიცხვები
კევინ კარტერი

**კევინ კარტერი** (; დ. 13 სექტემბერი, 1960 — გ. 27 ივლისი, 1994) — სამხრეთ აფრიკელი ფოტოკორესპონდენტი, პულიცერის პრემიის ლაურეატი. „Bang-Bang Club“-ის სახელით ცნობილი ფოტოჟურნალისტების გაერთიანების წევრი.

## მოშიმშილე ბავშვის ფოტო 
კევინ კარტერი ფართო საზოგადოებისათვის ცნობილი გახდა მას შემდეგ, რაც 1993 წლის 25 მარტს სუდანში გადაიღო შიმშილით დასუსტებული გოგონას ფოტო, რომლის უკანაც მოსჩანს ფასკუნჯი, რომელიც ელოდა მის სიკვდილს. ამ ფოტოსთვის კევინ კარტერმა 1994 წლის აპრილში მიიღო პულიცერის პრემია. ფოტო შეიძინა „New York Times“-მა, რომლის გამოქვეყნების შემდეგ საზოგადოება შოკში აღმოჩნდა. კევინ კარტერი მასობრივი საინფორმაციო საშუალებების თავდასხმის ობიექტი გახდა, რომლებიც მას ადანაშაულებდნენ სიმკაცრესა და არაჰუმანურობაში. ფლორიდაში გამომავალი გაზეთი „St. Petersburg Times“ წერდა: 

სამხედრო ფოტოგრაფის ჟოაო სილვას მოგონებების მიხედვით, რომელიც ასევე იყო „Bang-Bang Club“-ის ყოფილი წევრი, სუდანში ამ მოგზაურობის დროს კარტერი გახდა მასობრივი შიმშილის მოწმე და შოკირებული იყო ამ სიტუაციით. ფოტოზე აღბეჭდილი ბავშვის მშობლები ამ პერიოდისათვის დაკავებულიები იყვნენ თვითმფრინავის ჩამოტვირთვით, რომელსაც ჰუმანიტარული დახმარება ჰქონდა ჩამოტანილი და სულ მცირე ხნის წინ დატოვეს მარტო ღონემიხდილი ბავშვი, ამ პერიოდში მის სიახლოვეს დაჯდა ფასკუნჯი. მას შემდეგ რაც ორივე, ბავშვიც და ფასკუნჯიც მოაქცია ობიექტივში, კარტერი ნელ-ნელა მიუახლოვდა გოგონას, ცდილობდა არ დაეფრთხო ფრინველი, გადაიღო ფოტოების სერია დაახლოებით 10 მეტრის მანძილზე, რის შემდეგაც გააგდო მტაცებელი ფრინველი.

ორმა ესპანელმა ფოტოგრაფმა ხოსე მარია ლუის არანსანამ და ლუის დავილამ, ისე, რომ არ იცოდნენ კარტერის ფოტოს შესახებ, ამავე ადგილზე გადაიღეს მსგავსი კადრები. მათი აზრით მსგავსი კადრის გადაღება არ არის რთული, რადგან აქ ფასკუნჯი საკმაოდ გავრცელებული ფრინველია და ბავშვებიც იმდენად არიან შიმშილისაგან ღონემიხდილნი, რომ ისინი ცხედრებისაგან არც კი განსხვავდებიან.

საბოლოოდ გაირკვა, რომ გოგონაზე (რომელიც ბიჭი აღმოჩნდა, სახელად კონგ ნიონგი) ზრუნავდა გაეროს სასურსათო დახმარების სამსახური. კონგ ნიონგი მათი ოჯახის წევრების სიტყვებით გარდაიცვალა 2008 წელს.

## გარდაცვალება 
პულიცერის პრემიის მიღებიდან სამ თვეში 33 წლის ასაკში კევინ კარტერმა სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. 1994 წლის 27 ივლისს ჩაჯდა თავის პიკაპში, შლანგის ერთი ნაწილი წამოაცვა გამონაბოლქვის მილს, ხოლო მეორე ნაწილი პიკაპის კუთხის ფანჯრის გავლით სალონში შეაცურა და მანქანა დაქოქა. კარტერი გარდაიცვალა გამონაბოლქვით მოწამვლის შედეგად. სიკვდილის წინ დაწერა წერილი, რომელიც ადასტურებს, რომ აღნიშნული ამბების შედეგად იგი ღრმა დეპრესიაში იყო.

## ლიტერატურა 
* 
*

## რესურსები ინტერნეტში 
* Pulitzer Prize-winning photo of the girl in Sudan

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ფოტოგრაფები
კატეგორია:პულიცერის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივლისი
52 (რიცხვი)

**ორმოცდათორმეტი** — ორმოცდამეთორმეტე ნატურალური რიცხვი. არის ორმოცდათერთმეტის მომდევნო და ორმოცდაცამეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი **52**. 52 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ორმოცდათორმეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ორი ოცი და ათ-ორ-მეტი (იგულისხმება ორმოცდაათზე ორი ერთეულით მეტი).
## რესურსები ინტერნეტში
* Prime Curios! 52 from the Prime Pages

კატეგორია:რიცხვები
53 (რიცხვი)

**ორმოცდაცამეტი** — ორმოცდამეცამეტე ნატურალური რიცხვი. არის ორმოცდათორმეტის მომდევნო და ორმოცდათოთხმეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი **53**. 53 არის კენტი და მარტივი რიცხვი. სიტყვა „ორმოცდაცამეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ორი ოცი და ათ-სამ-მეტი (იგულისხმება ორმოცდაათზე სამი ერთეულით მეტი).
## რესურსები ინტერნეტში
* Prime Curios! 53 from the Prime Pages

კატეგორია:რიცხვები
რაზგრადი

**რაზგარდი** () — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბულგარეთში, რაზგრადის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2012 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 33,416 ადამიანს შეადგენს.
* ბულგარელები: 24,701 (79.1%)
* ბულგარელი თურქები: 5,902 (18.9%)
* ბოშები: 288 (0.9%)
* სხვა: 140 (0.4%)
* განუსაზღვრელი: 195 (0.6%)
** არ გაახმოვანეს: 2,654 (7.8%)

## დამეგობრებული ქალაქები 
რაზგარდი დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან:

*  ორიოლი, რუსეთი (1968-დან)
*  სომბატჰეი, უნგრეთი (1992-დან)
*  ვიტენბერგე, გერმანია (2001-დან)
*  არმა, ჩრდილოეთი ირლანდია, გაერთიანებული სამეფო (1995-დან)
*  შალონ-ან-შამპანი, საფრანგეთი (1975-დან)
*  ავჯილარის რაიონი, თურქეთი (2000-დან)
*  იანჩჟოი, ჩინეთი (2000-დან)
*  ბრუნსვიკი, აშშ (1998-დან)
*  პოზნანი, პოლონეთი (2006-დან)
*  ასენი, ნიდერლანდები (2006-დან)
*  კელერაში, რუმინეთი (2007-დან)
*  სალონიკი, საბერძნეთი (2008-დან)

## რესურსები ინტერნეტში 
* the news from Razgrad and Razgrad district
* Razgrad municipality website

## სქოლლიო 
კატეგორია:ბულგარეთის ქალაქები
კატეგორია:რაზგრადის ოლქი
54 (რიცხვი)

**ორმოცდათოთხმეტი** — ორმოცდამეთოთხმეტე ნატურალური რიცხვი. არის ორმოცდაცამეტის მომდევნო და ორმოცდათხუთმეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი **54**. 54 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ორმოცდათოთხმეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ორი ოცი და ათ-ოთხ-მეტი (იგულისხმება ორმოცდაათზე ოთხი ერთეულით მეტი).
## რესურსები ინტერნეტში
* Prime Curios! 54 from the Prime Pages

კატეგორია:რიცხვები
55 (რიცხვი)

**ორმოცდათხუთმეტი** — ორმოცდამეთხუთმეტე ნატურალური რიცხვი. არის ორმოცდათოთხმეტის მომდევნო და ორმოცდათექვსმეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი **55**. 55 არის კენტი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ორმოცდათხუთმეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ორი ოცი და ათ-ხუთ-მეტი (იგულისხმება ორმოცდაათზე ხუთი ერთეულით მეტი).
## რესურსები ინტერნეტში
* Prime Curios! 55 from the Prime Pages

კატეგორია:რიცხვები
მოსკოვური საყარაულო

**მოსკოვური საყარაულო** () — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოიყვანეს სსრკ-ში XX საუკუნის 50-იან წლებში. ჯიში შეიქმნა ნაგაზის, სენბერნარისა და რუსული ჭრელი მადევარის შეჯვარების გზით. სიმაღლე 68 სმ აღწევს, ხოლო წონა 55 კგ-მდე. მოსკოვური საყარაულო გამოიყენება როგორც საყარაულო და სასამსახურო ძაღლი.

## რესურსები ინტერნეტში
* მოსკოვური საყარაულო 
* მოსკოვური საყარაულო  

კატეგორია:რუსული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ნინო ღამბაშიძე

**ნინო ღამბაშიძე** (დ.20 აგვისტო, 1955, თბილისი, საქართველო) —  ქართველი ეთნოლოგი.

## ბიოგრაფია
ნ. ღამბაშიძემ 1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნვერსტიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტის ინგლისური ენის განყოფილება. ამავე წლიდან მუშაობს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ენთოლოგიის ინსტიტუტში მეცნიერ თანამშრომლად. 
იგი მონაწილეობდა ფილმში „*ჟამი მოქცევისა*“ (1982).
მას გამოქვეყნებული აქვს 21 სტატია და თეზისი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* http://www.geocinema.ge/ge/person.php?kod5=3422

კატეგორია:ქართველი ეთნოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:ქალი მეცნიერები
კონტინენტის წყალქვეშა კიდე

**კონტინენტის წყალქვეშა კიდე** — მსოფლიო ოკეანის ფსკერის პერიფერიული ნაწილი, რომელიც რელიეფით და გეოლოგიური თვალსაზრისით ხმელეთის გაგრძელებას წარმოადგენს. კონტინენტის წყალქვეშა კიდის საერთო ფართობია დაახლოებით 81,5 მლნ. კმ². იგი შედგება შელფის, კონტინენტური კალთისა და კონტინენტის ძირისაგან. ეს უკანასკნელი ორგანული სამყაროს სიღარიბით ოკეანის საგებს უახლოვდება. რადგან კონტინენტის ძირი ყველგან არ არის გამოხატული, ზოგი მკვლევარი კონტინენტის წყალქვეშა კიდის საზღვარს უშუალოდ კონტინენტური კალთის ძირში ატარებს. ხმელეთის სიახლოვის გამო კონტინენტის წყალქვეშა კიდეზე (განსაკუთრებით შელფსა და კონტინენტის ძირზე) დიდი რაოდენობით გროვდება ტერიგენული მასალა.

კონტინენტის წყალქვეშა კიდე წარმოადგენს კონტინენტის ნაწილს, რომელიც განლაგებულია ოკეანის დონეზე დაბლა. ხასიათდება დედამიწის ქერქის კონტინენტური ტიპით. იკავებს დედამიწის ზედაპირის ფართობის დაახლოებით 14 %-ს. ხმელეთის პლატფორმულ მონაკვეთებთან შედარებით, გრანიტული ფენა კონტინენტის წყალქვეშა კიდის ფარგლებში ნაკლები სიმძლავრისაა, ხოლო კონტინენტის ძირის საზღვართან ოკეანის საგებთან ერთად სრულებით ხდება მისი ამოსოლვა, რომელიც ამ მხრივ, ადგილს ოკეანის დედამიწის ქერქს უთმობს. კონტინენტის წყალქვეშა კიდე იკავებს წყნარი ოკეანის ტერიტორიის 10 %-ს.

კონტინენტის წყალქვეშა კიდეზე აქტიურად მიმდინარეობს წყალქვეშა პროცესები (ტალღების მოქმედება, მიქცევა და მოქცევა, სიმღვრივის ნაკადები, დინება და სხვა). ტექტონიკური თვალსაზრისით, კონტინენტის წყალქვეშა კიდე ჩვეულებრივ მიეკუთვნება კონტინენტურ ბაქნებს, თუმცა ადგილ-ადგილ შეინიშნება სეისმურობისა და ახალგაზრდა ვულკანიზმის გამოვლინებები. კონტინენტის წყალქვეშა კიდე ოკეანის წყლებითაა დაფარული.

კონტინენტის წყალქვეშა კიდე გამოირჩევა ფსკერული ნალექების დიდი სიჭრელით, განსაკუთრებით შელფის ფარგლებში, რაც აიხსნება არა მხოლოდ ფაციალური ვითარების მრავალფეროვნებით, არამედ შელფზე სუბაერალური გენეზისის რელიქტური დანალექების ფართო გავრცელებითაც. კონტინენტის წყალქვეშა კიდე მსოფლიო ოკეანის ფსკერის ათვისებისათვის მეტად ხელმისაწვდომი რაიონია, სადაც მოიპოვებენ ნავთობსა და ბუნებრივ აირს (შელფზე).

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ნაპირთმცოდნეობა
კატეგორია:სანაპიროსა და ოკეანური რელიეფის ფორმები
ბაბაკარი

**ბაბაკარი** (, ) — ქედი საქართველოს, სომხეთისა და აზერბაიჯანის საზღვრების შეხვედრის კუთხეში. აგებულია მერგელებითა და კირქვით. ზედაპირი უტყეოა.

## მწვერვალები 
მწვერვალების სია 1976 წელს საბჭოთა არმიის მიერ შედგენილი რუკის მიხედვით:

### საქართველოში
დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ:
*ქავახთეფე — 513 მ.
*აღთეფე — 452 მ.
*ადამდაში — 535 მ.
*შიშტეფე — 623 მ.

### სომხეთში
დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ:
*დანადაღი — 800 მ.
*ელდაღი — 832 მ.
*გიუნეშტეფე — 747 მ.
*ქიორფულუ — 959 მ.
*ქეჩილტეფე — 629 მ.
*თარსი — 884 მ.

### აზერბაიჯანში
*ბაბაკარი — 700 მ.

## რესურსები ინტერნეტში 
*

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს ქედები
კატეგორია:სომხეთის ქედები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ქედები
გლოსიტი

მინი
**გლოსიტი** — ბაქტერიული ან ვირუსული ინფექციით გამოწვეული ენის ქსოვილების ანთებითი დაავადებაა.

## მიზეზები
ენის ანთებითი პროცესი შესაძლოა იყოს, როგორც ინფექციის შედეგი, ასევე უფრო სერიოზული სისტემატური დაავადების სიმპტომიც. განირჩევა ანთების მწვავე და ქრონიკული ფორმები. გლოსიტს ახლავს ენის ანთება, ფერისა და სტრუქტურის შეცვლა. უყურადღებობის შემთხვევაში გლოსიტს შეიძლება მოჰყვეს პაპილომების (სოკოსებრი ნანაზარდების) ჩამოყალიბება ენის ზედაპირზე.

ლოკალური ინფექციის შემთხვევაში გლოსიტის გამომწვევად გვევლინებიან ბაქტერიები ან ვირუსები (ჰერპესვირუსის ჩათვლით), ამასთანავე, ინფექციის განვითარებას ხელს უწყობს ენის დამწვრობა, პირის ღრუსა და ენის მექანიკური ტრავმები. დამტკიცებულია, რომ გლოსიტის განვითარების რისკფაქტორებს მიეკუთვნება ნიკოტინი, ალკოჰოლი, ცხელი სკავები, ცხარე სანელებლები, აგრეთვე ალერგიული რეაქციები კბილის პასტაზე, სავლებლებზე, პირის ღრუს აეროზოლებზე, კარამელზე.

გლოსტი შესაძლოა განვითარდეს ისეთი სისტემური დაავადებების ფონზეც, როგორებიცაა რკინადეფიციტური ანემია, წითელი ბრტყელი ლიქენი, B ვიტამინდეფიციტური მდგომარეობა, ერითემა, აფთოზი, სიფილისი და ა.შ

იშვიათ შემთხვევებში გლოსტის გამომწვევის დადგენა არ ხერხდება.

## სიმპტომები
thumbnail|right|
* ვითარდება ენის წვა და ანთება.
* ენა იღებს მკვეთრ წითელს ან ბორდოსფერს
* ანემიის დროს ენა იფარება ბაცი ნადებით
* შესაძლოა ენა გასქელდეს და დარბილდეს
* რთულდება ღეჭვა, ყლაპვა და საუბარი

## დიაგნოსტიკა
thumbnail|right|
thumbnail|right|
გლოსტის სიმპტომების შემჩნევისას აუცილებელია მიმართოთ ექიმს. სტომატოლოგი დაგითვალიერებთ პირის ღრუს, ენას, დაადგენს პაპილომების არსებობას ან არარსებობას,
დაგისვამთ ზუსტი დიაგნოსტიკისთვის საჭირო კითხვებს და საჭიროების შემთხვევაში დაგინიშნავთ ანალიზებს სისტემური დაავადების გამოსავლენად.

## მკურნალობა
ინფექციურ-ანთებითი გლოსიტის შემთხვევაში, პირველ ყოვლისა, აუცილებელია ინფექციის გამომწვევის მოშორება. თანამედროვე მვდიცინა საკმაოდ ფლობს გლოსიტის სამკურნალო პრეპარატებს. როგორც წესი, გლოსიტი, განსაკუთრებით მძიმე შემთხვევების გარდა, არ მოითხოვს ჰოსპიტალიზაციას.

პირველ ყოვლისა, დიდი ყურადღება უნდა მიაქციოთ პირის ღრუს ჰიგიენას. იხეხეთ კბილები სულ მცირე 2-ჯერ დღეში, ხარისხიანი კბილის პასტით, რომელიც გირჩიათ თქვენმა ექიმმა.

გამომწვევის იდენტიფიკაციის შემდგომ დაგენიშნებათ ანტიბიოტიკები ან სოკოს საწინააღმდეგო პრეპარატები.

თანამედროვე მკურნალობის ერთ-ერთ გამართლებულ მეთოდად გველინება იმუნოკორექტორების დანიშვნა. ამ ჯგუფის პრეპარატები ააქტიურებს პირი ღრუს ლორწოვანის დაცვით ფუნქციებს, რითაც აძლიერებს მის ბაქტერიოციდულ აქტივობას.

## პროფილაქტიკა
როგორც ცნობილია, უფრო იოლია დაავადების პროფილაქტიკა, ვიდრე მისი მკურნალობა:

* დაიცავით კბილებისა და პირის ღრუს ჰიგიენა
* რეგულარულად ჩაიტარეთ სტომატოლოგის კონსულტაციები
* მოვრიდეთ აგრესიულ საკვებ პროდუქტებსა და ცხარე სანელებლებს
* მოერიდეთ სიგარვტისა და ალკოჰოლის ბოროტად გამოყენებას

## ლიტერატურა
*მედიცინის დიდი ცნობარი ტომი II, სამედიცინო ტერმინოლოგიისა და დაავადებათა ენციკლოპედია, გამომცემლობა პალიტრა L, თბ 2016 წელი, გვ.207-208

## რესურსები ინტერნეტში
* Глоссит на сайте www.solvay-pharma.ru
* Глоссит на сайте www.medicinelib.ru 

კატეგორია:დაავადებები
კატეგორია:ინფექციური დაავადებები
ნაზრანის რაიონი

**ნაზრანის რაიონი** () — ინგუშეთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული და მუნიციპალური რაიონი. ინგუშეთის რესპუბლიკის ჩრდილოეთით მდებარე რაიონი. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ნაზრანი (არ შედის რაიონის შემადგენლობაში).

## გეოგრაფია 
ნაზრანის რაიონი მდებარეობს ინგუშეთის ცენტრალურ და დასავლეთ ნაწილში. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება მალგობეკის რაიონი, აღმოსავლეთიდან სუნჯის რაიონი და ყარაბულაქის საქალაქო ოლქი, დასავლეთიდან ჩრდილოეთ ოსეთის პრავობერეჟის რაიონი, ხოლო სამხრეთიდან პრიგოროდნის რაიონი.

ნაზრანის საქალაქო ოლქის განსაკუთრებული კონფიგურაციის გამო ნაზრანის რაიონის ტერიტორია გაყოფილია ორ ნაწილად. დასავლეთი ნაწილი ფართობით მცირეა და მდებარეობს მდინარე  კამბილეევკის ხეობაში სუნჯის ქედის სამხრეთით. მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი (სოფლები დოლაკოვო, კანტიშევო) ცხოვრობს მდინარის ხეობაში, ხოლო სოფელი გეირბექ-იურტი განლაგებულია ქედის კალთებზე. 

რაიონის აღმოსავლეთი ნაწილს ასევე ჩრდილოეთინ ესაზღვრება სუნჯის ქედი, სამხრეთიდან შავი მთები. სოფლები ალი-იურტი, გაზი-იურტი, სურხახი და იანდარე მდებარეობს შავი მთების კალთებზედა მთათაშუა ხეობაში.

## ისტორია 
რაიონი ჩამოყალიბდა 1991 წელს მას შემდეგ რაც ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა გაიყო ჩეჩნეთად და ინგუშეთად. 

ნაზრანის რაიონმა კი მუნიციპალური სტატუსი მიიღო 2009 წელს. ამავე დროს მის შემადგენლობაში ჩამოყალიბდა 10 მუნიციპალური გაერთიანება სასოფლო დასახლების სტატუსით.

## სქოლიო
კატეგორია:ინგუშეთის რაიონები
51 (რიცხვი)

**ორმოცდათერთმეტი** — ორმოცდამეთერთმეტე ნატურალური რიცხვი. არის ორმოცდაათის მომდევნო და ორმოცდათორმეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი **51**. 51 არის კენტი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ორმოცდათერთმეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ორი ოცი და ათ-ერთ-მეტი (იგულისხმება ორმოცდაათზე ერთი ერთეულით მეტი).
## რესურსები ინტერნეტში
* Prime Curios! 51 from the Prime Pages

კატეგორია:რიცხვები
Dark Souls II

**„Dark Souls II“** () — მოქმედებითი როლური ვიდეო თამაში, შექმნილი FromSoftware-ის და გამოშვებული Bandai Namco Games-ის მიერ Microsoft Windows, PlayStation 3-სა და Xbox 360-ისთვის. ის არის „Souls“-სერიის რიგით მესამე თამაში.

მიუხედავად იმისა, რომ მოქმედება ერთსა და იმავე სამყაროში მიმდინარეობს, პირველი და მეორე „Dark Souls“-ის სერიების ისტორიებს შორის არ არის პირდაპირი კავშირი. თამაშს აქვს ინდივიდუალური მრავალმოთამაშიანი სისტემა. თამაშის განახლებული ვერსია, სახელად „Scholar of the First Sin“, გამოიცა PlayStation 4, Xbox One და Microsoft Windows-ისთვის 2015 წლის აპრილში. ეს იყო ვერსია გაუმჯობესებული გრაფიკით, ყველა გადმოტვირთვადი კონტენტითა და გაფართოებული მრავალმოთამაშიანი სისტემის მოცულობით, ეს მხოლოდ ცვლილებების მცირე ჩამონათვალია. შემდეგი სერია, „Dark Souls III“ გამოიცა 2016 წელს.

## გეიმპლეი
„Dark Souls II“ შექმნილია იმავე მექანიზმით, რომლითაც ამ სერიის სხვა თამაშები. ცნიბილია თავისი სირთულით როგორც მთავარ მოწინააღმდეგეების (ბოსი), ასევე რიგითების წინააღმდეგ. სტანდარტულ მეტოქეებს აქვთ უნარი მოთამაშე რამდენიმე დარტყმით დაამარცხონ. შეუძლებელია ცუდმა მოთამაშემ დაამარცხოს თუნდაც ერთი მეტოქე, შეზღუდულია „სიცოცხლის“ მომატების შესაძლებლობები და ისევე, როგორც „Demon's Souls“-ში, ყოველ სიკვდილზე მოთამაშის მაქსიმალური სიცოცხლე მცირდება, მანამ სანამ რთულად მოსაპოვებელი ატრიბუტებით მის მომატებას არ შეძლებს. გამოცდილებისა (experience) და სულების (რითაც მოთამაშე იძენს ატრიბუტებს) რაოდენობის გაზრდა ისევე ხდება როგორც „soul“-ის სხვა ვერსიებში. სიკვდილისას მოთამაშის მიერ დაგროვებული სულების რაოდენობა ნულდება; მოთამაშეს შეუძლია დაიბრუნოს ისინი იმ შემთხვევაში, თუ დაბრუნდება სიკვდილის ადგილას, მაგრამ თუ მის აღებამდე კვლავ მოკვდება, სულები საბოლოოდ დაკარგულია.

„Dark Souls II“ იყენებს იმავე მრავალმოთამაშიანი ვიდეო სისტემის ფორმატს, რასაც მისი წინამორბედები ხმარობდნენ. მოთამაშეს აქვს შესაძლებლობა ითამაშოს კომპიუტერის წინააღმდეგ, ან გადაპორტირდეს სხვა მოთამაშის სამყაროში. ორივე ფორმა შერჩევითი შემთხვევითობით ხორციელდება, მატჩის შექმნის ფორმულები კი გამოიყენება სერვერებზე ერთი და იმავე დონეზე მყოფი მოთამაშეების დასაკავშირებლად.

## რესურსები ინტერნეტში
*

* 
* „Dark Souls 2“ — დაუფასებელი ნაწილი  — Deatherit

## სქოლიო
კატეგორია:2014 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:მოქმედებითი როლური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:სიკვდილი ფანტასტიკაში
კატეგორია:FromSoftware-ის თამაშები
კატეგორია:Hack and slash როლური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ერთმოთამაშიანი და მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Bandai Namco-ის თამაშები
კატეგორია:PlayStation 3-ის თამაშები
კატეგორია:PlayStation 4-ის თამაშები
კატეგორია:Dark Souls
კატეგორია:ვიდეო თამაშების გაგრძელებები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული იაპონიაში
კატეგორია:ვიდეო თამაშები სქესის არჩევის შესაძლებლობით
კატეგორია:ვიდეო თამაშები ალტერნატიული დასასრულით
კატეგორია:ვიდეო თამაშები ალტერნატიული დასასრულით
კატეგორია:Windows-ის თამაშები
კატეგორია:Xbox 360-ის თამაშები
კატეგორია:Xbox One-ის თამაშები
კატეგორია:Havok-ის ძრავის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ბნელი ფენტეზი როლური ვიდეო თამაში
ბირთვული ომი

მინი|სოკოს  ფორმის ატომური ღრუბელი ნაგასაკის თავზე
**ბირთვული ომი** — სამხედრო კონფლიქტი ან პოლიტიკური სტრატეგია, რომლის დროსაც სახელმწიფოები ბირთვულ იარაღს გამოყენებენ მოწინააღმდეგისთვის ზიანის მისაყენებლად.

იმის გამო, რომ ბირთვული იარაღის მასშტაბები უკიდურესად ძლიერია, ბირთვული ომის შესაძლებლობამ დიდი გავლენა მოახდინა საერთაშორისო პოლიტიკაზე. ჯერჯერობით, მხოლოდ ორი სახის ბირთვული იარაღი იქნა გამოყენებული ომის დროს: „ბიჭუნა“ ჰიროსიმასა და „მსუქანა“ ნაგასაკიში, შედეგად კი 120 000 ადამიანი დაიღუპა. მომდევნო წლებში, ათასობით ბევრად უფრო ძლიერი ატომური ბომბი დამზადდა, თუმცა ისინი ომებში არ გამოყენებულა.

## ისტორია 
მინი|ატომური იარაღი
ატომური ბომბი შექმნა ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა, რათა დახმარებოდა ბრიტანეთს მეორე მსოფლიო ომში და ბრძოლა შეეჩერებინა. ჰიროსიმასა და ნაგასაკის დანგრევამ, მანჯურიის ტერიტორიაზე საბჭოთა კავშირის შეჭრამ გამოიწვია იაპონიის დანებება. ასეთი მხოლოდ ორადორი შემთხვევაა, როდესაც ომში გამოიყენეს ატომური იარაღი. იმ პერიოდში მხოლოდ შეერთებულ შტატებს ჰქონდა იმის შესაძლებლობა, რომ დაემზადებინა ატომური ბომბი, თუმცა მალევე მისი შექმნა საბჭოთა კავშირმაც მოახერხა. ცივი ომის პერიოდში ამერიკის შეერთებული შტატები და საბჭოთა კავშირი ერთმანეთს ემტერებოდნენ. მათ ორივეს ჰქონდათ ბევრი ატომური ბომბი,  თუმცა მათი გამოყენება ვერცერთმა ვერ შეძლო. ვინაიდან არც ერთი ქვეყანა შეიძლება განადგურდეს სხვა იარაღით, ატომური ომი დიდხანს ვერ გაგრძელდებოდა, ქვეყნები შეუტევდნენ ერთმანეთს ატომური იარაღებით, რაც უდიდეს ზარალს გამოიწვევდა, განადგურდებოდა სამყაროს დიდი ნაწილი და ძალიან ბევრი ქვეყანა ვეღარც კი იარსებებდა. ეს ვითარება ცნობილი გახდებოდა, როგორც „ტერორის ბალანსი“, ან ეს ორი უძლიერესი ქვეყანა შეთანხმდებოდა და მათ შორის დამყარდებოდა მშვიდობა მესამე მსოფლიო ომამდე. 

რუსეთსა და აღმოსავლეთ ევროპაში კომუნისტური მმართველობის დასრულების შემდეგ, ამერიკასა და რუსეთს შორის დაძაბულობა შერბილდა და ომის საშიშროებაც შემცირდა. აშშ.-სა და რუსეთის გარდა ატომური ბომბები აქვთ ასევე: ბრიტანეთს, საფრანგეთს, ჩინეთს, ისრაელს, ინდოეთს, პაკისტანსა და ჩრდილოეთ კორეას. ატომური ტექნოლოგიის განვითარება, წინსვლა და გამარტივება ძალიან დიდ საფრხეს შეიცავს. შესაძლებელია, რომ ტერორისტულმა დაჯგუფებებმა ხელში ჩაიგდონ ბირთვული იარაღი და გამოიყენონ იგი მათდასასიკეთოთ.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბირთვული ომი — ბიბლიოვიკი
*Fallout: After a Nuclear Attack  – slideshow by *Life magazine*
**The Effects of Nuclear War * (1979) — handbook produced by the United States Office of Technology Assessment (hosted by the Federation of American Scientists)
**Nuclear Attack Planning Base – 1990* (1987) — assessment of the effects of a major Soviet attack on the United States produced by the Federal Emergency Management Agency (hosted by the Federation of American Scientists)
**Nuclear War Survival Skills* (1979/1987) — handbook produced by Oak Ridge National Laboratory (use menu at left to navigate)

კატეგორია:ქიმიური იარაღები
კატეგორია:ქიმიური მრეწველობა
ტერიგენული ნალექები

**ტერიგენული ნალექები**, **ტერიგენული დანალექები**, **ტერიგენული ქანები** ( და ) — ფხვიერი ნალექები ან კლასტური ქანები, რომლებიც შედგებიან ხმელეთის ნგრევის შედეგად წარმოქმნილი ქანების ნატეხების ან მინერალების მარცვლებისაგან. ტერიგენული ნალექები გროვდება წყალსატევებში (ზღვები, ტბები) ან ხმელეთის ზედაპირზე. ტერიგენული ნალექები დიდწილად ზღვიური და ოკეანურია. ასრულებენ არსებით ეკოლოგიურ როლს ბიოცენოზების ცხოვრებაში. ტერიგენული ნალექების შედეგად წარმოიქმნება კლასტური ქანები. 

ტერიგენული ქანებს მიეკუთვნება ლოდი, კაჭარი, კენჭი, ხრეში, ქვიშა და კონტინენტური წარმოშობის ლამი (წითელი, მწვანე, ლურჯი და სხვა). ტერიგენული ნალექები როგორც წესი ყალიბდება შელფსა და კონტინენტურ კალთაზე. ჩვეულებრივ მის შემადგენლობაშია 80-90 % მინერალურ მარცვლები და 10-20 % ბიოგენური ნალექები.

ნატეხების ზომების მიხედვით იყოფა ფსეფიტებად (ნატეხების ზომები 2 მმ-ზე მეტი, 10 მ-მდე), ფსამიტებად (0,05-2 მმ), ალევრიტებად (0,005-0,05 მმ, სხვა კლასიფიკაციით 0,01-0,1 მმ) და პელიტებად (0,005 მმ-ზე ნაკლები, სხვა კლასიფიკაციით 0,01 მმ-ზე ნაკლები). მრავალი ტერიგენული ქანი წარმოადგენს ძვირფას სასარგებლო წიაღისეულს. გამოიყენება როგორც ბუნებრივი სამშენებლო მასალა, შუშის წარმოების ნედლეული, ცემენტი, კერამზიტი. ფორიანი ტერიგენული ნალექები ნავთობის, ბუნებრივი აირისა და მიწისქვეშა წყლების კოლექტორებია. ტერიგენული ნალექები დანალექი ქანებია. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ტერიგენული ნალექები — სამთო ენციკლოპედია 

## ლიტერატურა
* Мала гірнича енциклопедія : у 3 т. / за ред. В. С. Білецького. — Д. : Східний видавничий дім, 2004—2013.

კატეგორია:დანალექი ქანები
კატეგორია:სედიმენტოლოგია
კატეგორია:ზღვის გეოლოგია
კატეგორია:ოკეანოლოგია
ლუდოგორიე

**ლუდოგორია** (,  - *შეშლილი ტყეების რეგიონი*) — ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბულგარეთში. რეგიონის უდიდესი ქალაქებია რაზგრადი და პლისკა. რეგიონი წარმოადგენს დუნაის დაბლობის ნაწილს. მისი უმაღლესი წერტილი მდებარეობს სოფელ სამუილთან და წარმოადგენს ზღვის დონიდან 485.70 მეტრს. ყველაზე დაბალი წერტილი არის 39.14 მეტრი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Ludogorie.org, ლუდოგორიეს ადგილობრივი კულტურისა და განათლების ასოციაციის ვებ-გვერდი 

კატეგორია:ბულგარეთის გეოგრაფია
რაშად ისმაილოვი

**რაშად ისმაილოვი** (; დ. 7 ივნისი, 1974, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ) — აზერბაიჯანელი დიპლომატი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი კატარში.

## ბიოგრაფია 
რაშად ისმაილოვი 1974 წლის 7 ივნისს ბაქოში, ინტელიგენტების ოჯახში დაიბადა. 1981-1991 წლებში სწავლობდა მ. რაჰიმის სახელობის ბაქოს მე-7 საჯარო სკოლაში, რომელიც ოქროს მედალზე დაამთავრა. 1996 წელს, ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი წარჩინებით დაასრულა. 2003 წელს დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ეკონომიკური უნივერსიტეტის საფინანსო-საკრედიტო ფაკულტეტი. მოგვიანებით, მუშაობა გააგრძელა სხვადასხვა არასამთავრობო სააგენტოებსა და ორგანიზაციებში.

2003–2005 იყო გაეროს აზერბაიჯანის წარმომადგენლობის „სიღარიბის დაძლევის განვითარების პროგრამის“ ხელმძღვანელი. ასევე იყო გაეროსა და აზერბაიჯანის რესპუბლიკას შორის დადებული ხელშეკრულებების მაკონტროლირებელი.

2015 წელს, ისმაილოვს მეორე ხარისხის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის დიოლომატიური წოდება მიენიჭა და აზერბაიჯანის ბათუმში არსებულ საკონსულოში გენერალური კონსულის თანამდებობაზე დაინიშნა. 2018 წლის 7 თებერვალს, ისმაილოვი აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ბრძანებით, დაინიშნა აზერბაიჯანის საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩად კატარში.

დაქორწინებულია და ჰყავს ორი შვილი.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი დიპლომატები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გაგის მონასტერი

მინი|2008
**გაგის წმინდა სარქისის მონასტერი** (, ) — შუა საუკუნეების ქრისტიანული ძეგლი თანამედროვე აზერბაიჯანში, ყაზახის რაიონში. შემორჩენილია ნანგრევებად. დგას გაგის მთაზე, ზღვის დონიდან 922 მეტრზე, მთის ფუძიდან 420 მეტრზე; სომხეთის საზღვრიდან აღმოსავლეთით 500 მეტრში და სოფელ დაშ-სალაჰლიდან დასავლეთით 4 კილომეტრში.

კირაკოს განძაკეცის ცნობით, მონასტერი მესროპ მაშტოცმა დააარსა სომხეთში ქრისტიანობის მქადაგებელი წმ. სარქისის სახელზე. მოვლენა აღწერილია  ქართულ წყაროებშიც. მონასტერი პილიგრიმობის მნიშვნელოვანი ცენტრი იყო. მას ძირითადად აღდგომებზე და კვირაობით სტუმრობდნენ. საარქივო მასალითა და კედლებზე გაკეთებული წარწერებით დასტურდება, რომ კომპლექსი რესტავრირებულია 1851 წელს თბილისელი სომხის, ესაი ნურიანცის, მიერ. მონასტერი შემდეგშიც განუახლებიათ. მონასტერში შემონახული ეპიგრაფიკა XIII-XIX საუკუნეებს განეკუთვნება. მთავარი ტაძრის კარიბჭის ტიმპანზე სომხურთან ერთად ქართული ტექსტიც იყო ამოკვეთილი. 1986 წელს ძეგლს სპეციალისტთა ჯგუფი ეწვია, რომელმაც დააფიქსირა, რომ წარწერების უმრავლესობა ვანდალურად იყო განადგურებული.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ტაძრები
კატეგორია:XIII საუკუნის ეკლესიები
სუნჯის რაიონი (ინგუშეთი)

**სუნჯის რაიონი** () — ინგუშეთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული და მუნიციპალური რაიონი. ინგუშეთის რესპუბლიკის ჩრდილოეთით მდებარე რაიონი. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი სუნჯა (რომელიც 2016 წლიდან არ შედის რაიონის შემადგენლობაში).

## გეოგრაფია 
სუნჯის რაიონი მდებარეობს ინგუშეთის რესპუბლიკის ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ნაწილში. ჩრდილო-დასავლეთთ ესაზღვრება მალგობეკის რაიონი, დასავლეთიდან — ნაზრანის რაიონი და ჩრდილოეთი ოსეთი, სამხრეთიდან — ჯეირახის რაიონი, აღმოსავლეთიდან — ჩეჩნეთი.

## ისტორია 
1860-1920 წლებში შედიოდა თერგის ოლქის შემადგენლობაში. 1920 წლიდან მთიელტა ავტონომიურ საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის შემადგენლობაშია. 1944-1957 წლებში გროზნოს ოლქის ნაწილია. რაიონი თანამედროვე სახით ჩამოყალიბდა ჩეჩნეთისა და ინგუშეთის გაყოფის შემდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт администрации Сунженского района Ингушетии
* Официальный сайт представительного органа местного самоуправления Сунженского муниципального района 

## სქოლიო
კატეგორია:ინგუშეთის რაიონები
56 (რიცხვი)

**ორმოცდათექვსმეტი** — ორმოცდამეთექვსმეტე ნატურალური რიცხვი. არის ორმოცდათხუთმეტის მომდევნო და ორმოცდაჩვიდმეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი **56**. 56 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ორმოცდათექვსმეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ორი ოცი და ათ-ექვს-მეტი (იგულისხმება ორმოცდაათზე ექვსი ერთეულით მეტი).

## რესურსები ინტერნეტში
* Prime Curios! 56 from the Prime Pages

კატეგორია:რიცხვები
მარიული ენა

**მარიული ენა**, *ჩერემისული ენა* — ურალური ოჯახის, ფინურ-უნგრული ჯგუფის ენა. გავრცელებულია მარეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ასევე ბაშკირეთის, უდმურტის და თათარსტანის რესპუბლიკებში, კიროვის, გორკის, პერმისა და სვერდლოვსკის ოლქებში. მარიულ ენაზე ლაპარაკობს დაახლოებით 540 ათ. კაცი (1979). ადრინდელი წერილობითი ძეგლები — სასულიერო ხასიათის ლიტერატურული თარგმანები XVIII საუკუნის მიწურულით თარიღდება. დამწერლობა ემყარება რუსულ გრაფიკას.  მარიულ ენაში დაცულია ხმოვანთა ჰარმონია. მორფოლოგიური მოდელი აგლუტინაციურია. ზმნას ასპექტი არ გააჩნია. მსაზღვრელი პრეპოზიციურია საზღვრულისადმი. წინადადება ნომინატიური კონსტრუქციისაა. ჭარბადაა ნასესხები სიტყვები თურქული, ირანული და რუსული ენებიდან.

## დამწერლობა
### აღმოსავლურ-დაბლობის მარიული ანბანი
ბარის მარიული დამწერლობა ეფუძნება კირილიცას და მოიცავს 36 ასო–ნიშანს (გრაფემას).

### მთის მარიული ანბანი
მთის მარიული დამწერლობა ეფუძნება კირილიცას და მოიცავს 37 ასო–ნიშანს (გრაფემას).

### ჩრდილო-დასავლური მარიული ანბანი
ჩრდილო-დასავლური მარიული დამწერლობა ეფუძნება კირილიცას და მოიცავს 40 ასო–ნიშანს (გრაფემას).

## ლიტერატურა
კატეგორია:მარიული ენა
57 (რიცხვი)

**ორმოცდაჩვიდმეტი** — ორმოცდამეჩვიდმეტე ნატურალური რიცხვი. არის ორმოცდათექვსმეტის მომდევნო და ორმოცდათვრამეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი **57**. 57 არის კენტი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ორმოცდაჩვიდმეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ორი ოცი და ათ-შვიდ-მეტი (იგულისხმება ორმოცდაათზე შვიდი ერთეულით მეტი).
## რესურსები ინტერნეტში
* Prime Curios! 57 from the Prime Pages

კატეგორია:რიცხვები
58 (რიცხვი)

**ორმოცდათვრამეტი** — ორმოცდამეთვრამეტე ნატურალური რიცხვი. არის ორმოცდაჩვიდმეტის მომდევნო და ორმოცდაცხრამეტის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი **58**. 58 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ორმოცდათვრამეტი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ორი ოცი და ათ-რვა-მეტი (იგულისხმება ორმოცდაათზე რვა ერთეულით მეტი).
## რესურსები ინტერნეტში
* Prime Curios! 58 from the Prime Pages

კატეგორია:რიცხვები
მარიან შარეცი

**მარიან შარეცი** (; დ. 2 დეკემბერი, 1977, ლიუბლიანა, იუგოსლავია) — სლოვენი მსახიობი, ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი. სლოვენიის პრემიერ-მინისტრი 2018 წლის 17 აგვისტოდან.

## ბიოგრაფია 
მარიან შარეცი დაიბადა 1977 წლის 2 დეკემბერს ლიუბლიანაში. 2001 წელს დაასრულა ლიუბლიანის უნივერსიტეტის თეატრის, რადიოს, კინოსა და ტელევიზიის აკადემია. მომდევნო წლებში აქტიურად მუშაობდა ეროვნულ ტელევიზიაში RTV Slovenija. მონაწილეობდა რადიო-შოუში „რადიო გა-გა“ და სატელევიზიო შოუში „ხრი-ბარ“, როგორც კომედიანტი და პოლიტიკური სატირიკოსი. გარდა ამისა ახდენდა ცნობილი პოლიტიკოსების, სლოვენიის ყოფილი პრეზიდენტის იანეს დრნოვშეკის, ოსამა ბინ ლადენის, ფიდელ კასტროსა, ცნობილი სლოვენი პოლიტიკოსის ანტონ როპის, სლოვენიის პრემიერ-მინისტრების იანეს იანუშისა და ანდრეი ბაიუკის იმიტირებას. მუშაობდა როგორც ჟურნალისტი და რედაქტორი.

## პოლიტიკური კარიერა 
2010 წელს მონაწილეობდა ცენტრალური სლოვენიის ქალაქ კამნიკის მერის არჩევნებში. მან პირველ ტურში აიღო მეორე ადგილი, ხოლო გაიმარჯვა მეორე ტურში.

2017 წლის მაისში განაცხადა, რომ მონაწილეობას მიიღებდა საპრეზიდენტო არჩევნებში. იგი აკრიტიკებდა პრეზიდენტ ბორუტ პაჰორს. მეორე ტურში მიიღო ხმების 47 % და დამარცხდა ბორუტ პაჰორთან.

2018 წლის 17 აგვისტოს შარეცი 55 ხმით აირჩიეს პრემიერ-მინისტრად. მის წინააღმდეგ წავიდა პარლამენტის 31 დეპუტატი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:სლოვენი პოლიტიკოსები
კატეგორია:სლოვენი ჟურნალისტები
კატეგორია:სლოვენი მსახიობები
კატეგორია:სლოვენიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1977
კატეგორია:დაბადებული 2 დეკემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მარჯანი

**მარჯანი** — ზღვის უხერხემლოები მარჯნის პოლიპების კლასისა. წარმოადგენს მარჯნის პოლიპების კოლონიის ჩონჩხის მასალას. მარჯნის დიდი დაჯგუფება წარმოქმნის მარჯნის რიფებსა და მარჯნის კუნძულებს. მარჯნის ზრდა ხელსაყრელ პირობებშიც კი გრძივი მიმართულებით შეადგენს არაუმეტეს 1 სმ წელიწადში, ამიტომ საშუალო რიფის ფორმირებისთვის ასწლეულები იხარჯება, ხოლო კუნძულების შემთხვევაში ათასწლეულები. მარჯანი ახლოს ენათესავება აქტინიებს, თუმცა მათგან პრინციპულად განსხვავდება. მსოფლიო ოკეანეში ბინადრობს 6000-ზე მეტი სახეობის მარჯანი. საიუველირო საქმეში უფრო ხშირად გამოიყენება კეთილშობილი მარჯანი, რომლისაგანაც ამზადებენ სამკაულებს — მძივებს, სამაჯურებსა და სხვა.

ძველ ქართულ წყაროებში მარჯანს ზოგჯერ ძოწი და ძოწეული ეწოდება. მარჯნის მძივები და ამ ქვით შემკული სხვადასხვა ნივთი უკვე ბრინჯაოს ხანიდან გვხვდება საქართველოში. მისი მოხმარება მომდევნო პერიოდშიც ძალზე მიღებული ყოფილა.

## რესურსები ინტერნეტში
* მარჯანი — ყველაფერი გეოლოგიის შესახებ 

## სქოლიო
კატეგორია:მარჯნის პოლიპები
კატეგორია:მარჯნის რიფები