დიონის არქეოლოგიური მუზეუმი

**დიონის არქეოლოგიური მუზეუმი** — მუზეუმი დიონში, საბერძნეთის ცენტრალური მაკედონიის პიერიას რეგიონულ ერთეულში. მუზეუმი დაარსდა 1983 წელს.
1928 წლიდან 1931 წლამდე თესალონიკის უნივერსიტეტის რექტორმა გეორგიოს სოტირიადისმა დაიწყო პირველი გათხრები. 30 წლის შემდეგ მუშაობა განაახლა გეორგიოს ბაკალაკისმა. 1973 წლიდან, პროფესორ დიმიტრიოს პანდერმალისის ხელმძღვანელობით, გაითხარა ქალაქის უფრო დიდი უბნები. თესალონიკის უნივერსიტეტის წყალობით, სამუშაოები ჯერ კიდევ გრძელდება. მუზეუმი შეიცავს უამრავ ნივთს, მათ შორის ქანდაკებებს, არქიტექტურულ ძეგლებს, მონეტებს და მრავალ სხვა ობიექტებს, რომლებიც აღმოჩენილია ნეკროპოლისში, უძველესი ქალაქის საკურთხევლებსა და აბანოებში.

## ინტერიერი
მუზეუმის პირველ სართულზე არის მრავალი მნიშვნელოვანი ქანდაკება, მათ შორის დიონისეს ქანდაკება, ასკლეპიოსის ქალიშვილების ქანდაკება და მრავალი სხვა, რომლებიც უძველეს აბანოებშია აღმოჩენილი. ისისის და აფროდიტე ჰიპოლიმპის ქანდაკებები, ისისის საკურთხევლიდან იქნა აღმოჩენილი.
დიონში ნაპოვნი ნაშთები, თარიღდება IV-III საუკუნეებით.
### რომაული მონეტა
რომის იმპერიის გაჩენის შემდეგ ძვ. წ. 31 წელს, რომმა უზრუნველყო ოქროს მონეტის “აურეუსი“-ს მიმოქცევა. იგი გამოიყენებოდა საგარეო ვაჭრობაში და რომის სახელმწიფოს მაღალჩინოსნების გადასახადებში. როგორც შიდა ვალუტაში, მიმოქცევაში იყო დენარი. ვერცხლის მონეტების წარმოება მაკედონიაში შეწყდა, შესაძლოა ბრინჯაოს მონეტები ადგილობრივი ვაჭრობისთვის კვლავ წარმოებულიყო. გათხრების შედეგად ბევრი ეს მონეტა იქნა აღმოჩენილი.
რომაული მონეტის შემდგომი ინოვაცია იყო ის, რომ პირველად ყველა მონეტას ჰქონოდა ერთნაირი გარეგნობა.
## ჰიდრავლიკა
1992 წლის ზაფხულში ჰიდრავლიკური მექანიზმი აღმოაჩინეს გათხრებისას შენობის ნაშთებში, რომელიც მდებარეობს დიონისოს ვილის მოპირდაპირედ. ეს არის მუზეუმის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ექსპონატი და თარიღდება ჩვენი წელთაღრიცხვით II საუკუნით. მექანიზმის მილები განლაგებულია ორ რიგში და შედგება 24 დამატებითი და 16 ვიწრო მილისგან. დიონში ნაპოვნი მექანიზმი არის ერთადერთი და მისი მსგავსი საბერძნეთში მდებარეობს. ჯერჯერობით ეს არის მსოფლიოს უძველესი, აღმოჩენილი ნიმუში.
## ინსტრუმენტები და ყოველდღიური მოხმარების საგნები
მუზეუმში გამოფენილია სამშენებლო მასალები და საყოფაცხოვრებო ჭურჭელი. მარმარილოს ნაჭრებზე გამოსახულია სხვადასხვა იარაღის დამუშავების კვალი. ნაღმტყორცნების კვალი გამოვლენილია ქვის იარაღებზე.
III საუკუნის გუთანი, რომელიც აღმოჩენილია ელინისტური თეატრის სამხრეთით. ჰიპოკაუსტის მოდელი გვიჩვენებს, თუ როგორ თბებოდა ქალაქის თერმული აბანოები.
## ექსპონატები მიმდებარე ტერიტორიიდან
### პიგი ათინას გათხრები
ეს გათხრები მიმდინარეობდა ქვედა ოლიმპოს აღმოსავლეთ ძირში. ხალხის ყოფნა დასტურდება ძვ. წ. VII ათასწლეულის პირველი ნახევრიდან. პირველი დასახლება თარიღდება შუა და გვიანი ნეოლითის ხანაში. დაახლოებით ათასი წლის შემდეგ. ძვ. წ. 2100-1050 წლებში გაითხარა გორაკების საფლავები (ტუმულები). ცენტრალური საფლავი მნიშვნელოვნად უფრო დიდი და ღრმა იყო, ვიდრე მიმდებარე საფლავები, რაც მიცვალებულის განსაკუთრებულ სტატუსზე მეტყველებს.
IV საუკუნის რომაული სასაფლაო მოიცავს 16 საფლავს, 12 მოზრდილსა და 4 ბავშვს.
### ტრიბინას გათხრები
დასახლების ნაშთები თარიღდება ჩვენს წელთაღრიცხვამდე. აღმოაჩინეს, რომ მიკენური ხანიდან არის 24 საფლავი, რომელშიც დაკრძალულია ცალკეული პირები ან სამამდე ადამიანი. სამარხებს არ აქვთ ერთიანი ფორმა, მაგრამ მათ აქვთ საფლავში ჩაყოლებული ატრიბუტები, როგორიცაა ჭურჭელი, იარაღი და სამკაულები.
### პიგი არტემიდოსის გათხრები
იგი მდებარეობს ოლიმპოს მთის ძირში, ადამიანების ყოფნის პირველი კვალი ჩანს ჩვენს წელთაღრიცხვამდე, II ათასწლეულის შუა ხანებში. 
### კატერინის საფლავები
ორი საფლავი აღმოაჩინეს კატერინიდან ჩრდილოეთით ორ კილომეტრში. პირველი საფლავი შედგება ორი მართკუთხა პალატისაგან, მარმარილოს კარით. ამ ტიპის მაკედონიური საფლავი არის წინამორბედი დიდი მაკედონური სამარხებისა, რადგან მას აკლია მხატვრული ფასადი, რომელიც ჩვეულებრივ გვხვდება მაკედონიურ სამარხებში. იგი დაფარული იყო ბრტყელი სახურავით. მეორე საფლავი უფრო პატარაა და აქვს მხოლოდ ერთი სამარხი. მიუხედავად იმისა, რომ საფლავები დიდი ხნის წინ იქნა გაშიშვლებული, შთამბეჭდავი საფლავის ნაშთები გამოფენილია თესალონიკის არქეოლოგიურ მუზეუმში.
### პიდნას გათხრები
მაკრიგიალოსთან ახლოს 1994 წლიდან 1996 წლამდე გათხრების დროს აღმოაჩინეს გოგონას თავის ქალა, 108-ე საფლავში. ის საკმაოდ ახალგაზრდა გარდაიცვალა, რადგან მას ჯერ კიდევ არ ჰქონდა სრულად განვითარებული კბილები. მისი დაკრძალვისთვის, იგი მორთული იყო ბრინჯაოს დიადემით, ეკეთა ბრინჯაოს სამაჯური, სამი თითის ბეჭედი, ყელსაბამი და ლითონის ფიტინგები მის ქამარზე. არქეოლოგებმა მას სახელი "მძინარე გოგონა" დაარქვეს. სამარხიდან სამი მიკენური თიხის ჭურჭელი აღმოაჩინეს. ისეთი დიადემები, როგორიც გოგონას ეცვა, ძალიან იშვიათი იყო, როგორც დასაფლავების საჩუქრები გოგონებისთვის ან ახალგაზრდა ქალებისთვის. ისინი ხაზს უსვამენ გარდაცვლილთა მაღალ სოციალურ წოდებას.
## გარეუბნები
### არქაიოთიკი
ამ შენობაში გამოფენილია დიონისეს მოზაიკა, რომელიც მდებარეობს მუზეუმის დასავლეთით და დასრულებულია 2007 წელს. მოზაიკის ნახვა შესაძლებელია გალერიის ყველა მხრიდან. შენობა სპეციალურად აშენდა დიონისეს მოზაიკის გამოფენისთვის.
### ლაბორატორია
არქეოთიკის სამხრეთით არის სამეცნიერო ლაბორატორია, რომელსაც თესალონიკის არისტოტელეს უნივერსიტეტი მართავს.
### შესანახი შენობა
არქეოლოგიური აღმოჩენები დიონიდან, ლევიტრადან და მიმდებარე ტერიტორიებიდან ინახება, მუზეუმის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარე შენობაში. სემინარზე, პროფესიონალი პერსონალი დაკავებულია აღმოჩენების კატალოგიზაციით და გაწმენდით. გატეხილი ჭურჭლის რემონტი სრულდება მრგვალ მაგიდაზე.
## მუზეუმში შესვლა
მუზეუმი გთავაზობთ ექსკურსიებს მცირეწლოვანი ბავშვებისთვის და აქვს ოთახი, რომელიც ეძღვნება საგანმანათლებლო საქმიანობას.
დიონის არქეოლოგიური მუზეუმი ზაფხულში იხსნება სამშაბათიდან კვირას 8:00–19:00 საათამდე და ორშაბათს 12:30–19:00 საათამდე, ხოლო ზამთარში ის იხსნება ორშაბათ–პარასკევს 8:00–17:00 საათამდე, შაბათს და კვირას 8:00 საათიდან 14:30 საათამდე. [1] 
### უფასო შესვლის დღეები
* 6 მარტი (მელინა მერკურის ხსოვნას)
* 18 აპრილი (ძეგლთა საერთაშორისო დღე)
* 18 მაისი (მუზეუმების საერთაშორისო დღე)
* სექტემბრის ბოლო შაბათ-კვირა ყოველწლიურად (ევროპული მემკვიდრეობის დღეებია)
* 28 ოქტომბერი
* ყოველ პირველ კვირას 1 ნოემბრიდან 31 მარტამდე

## გალერეა

File:Dion archaeological site 112.jpg|ძველი დიონის აბანოები 
File:Dion museum6.jpg|მუზეუმის შიდა ხედი
File:Dion654a ancient organ.jpg|წყლის ჰიდრავლიკური მექანიზმი
File:White lekythos of the 5th c. BC from the cemetery at "Louloudia" of Kitros, Archaeological Museum, Dion (6930465976).jpg|მე -5 საუკუნის თეთრი ლეკიტოსები კიტროსის "ლულუდია" -ს სასაფლაოდან
File:Inscription from Dion.jpg|წარწერა (მეფე ფილიპე)
File:Mosaic depicting birds a grouse and inscription "for lucky Zosas", from the House of Zosas, Archaeological Museum, Dion (6934642240).jpg|მოზაიკა, რომელზეც გამოსახულია ფრინველი როჭო და წარწერა "იღბლიანი ზოსებისთვის", ზოსას სახლიდან
File:Mosaic floor from the Villa of Dionysos depicting Medusas head in a circular frame, Archaeological Museum, Dion (6930407680).jpg|მედუზას თავის ამსახველი მოზაიკის იატაკი დიონისოს ვილიდან 
File:Hermaic stele of Erennianos, from the great baths, early 3rd c. AD, Archaeological Museum, Dion (6930536442).jpg|ფილოსოფოს ერენიანოსის ჰერმაული სტელი
File:Cult Statue of Zeus Hypsistos.JPG|ზევს ჰიპსისტოსის საკულტო ქანდაკება
File:Marble eagle with open wings, from the sanctuary of Zeus Hypsistos, Archaeological Museum, Dion (7080054119).jpg|მარმარილოს არწივი ზევსის ჰიპსისტოსის საკურთხევლიდან
File:Statue of Hygieia, 1st c. AD, Archaeological Museum, Dion (7080099617).jpg|ჰიგიეას ქანდაკება (ახ. წ. I საუკუნე)
File:Statue of Podalirius.JPG|პოდალირიუსის ქანდაკება, ასკლეპიოსის მცირეწლოვანი ვაჟი
File:The children of Asklepios, Panakeia, 2nd c. AD, Archaeological Museum, Dion (7076604419).jpg|ასკლეპიუსის შვილები (პანაკიას ქანდაკება)
File:Statue of Dionysos from the frigidarium of the great baths, Archaeological Museum, Dion (7076578571).jpg|დიონისოს ქანდაკება დიდი აბანოების ფრიგიდარიუმიდან
File:Statuettes of Harpokrates, the companion of Isis, from the sanctuary of Isis, Archaeological Museum, Dion (6933816840).jpg|ჰარპოკრატეს ქანდაკებები, ისისის თანამგზავრი, ისისის საკურთხევლიდან
File:Statue of Aphrodite, from the sanctuary of Isis, 2nd c. BC, Archaeological Museum, Dion (6933872880).jpg|აფროდიტეს ქანდაკება, ისისის საკურთხევლიდან
File:Marble cult statue of Aphrodite Hypolympidia and votive offerings, from the santuary of Isis, 2nd c. BC, Archaeological Museum, Dion (6933887966).jpg|მარმარილოს საკულტო ქანდაკება აფროდიტე ჰიპოლიმპიდიისა და ხმის მიცემა
File:Head from a bronze statue of the Roman emperor Alexander Severus (222-235 AD), from Ryakia, Archaeological Museum, Dion (7076509055).jpg|თავი რომის იმპერატორ ალექსანდრე სევერუსის ბრინჯაოს ქანდაკებიდან (222-235 წლები)
File:Portrait of man, from the great baths, early 3rd c. AD, Archaeological Museum, Dion (6930539124).jpg|ადამიანის ბიუსტი, დიდი აბანოებიდან (ახ. წ. III საუკუნის დასაწყისი)

## ლიტერატურა
*Free Travel Guide about the Olympus region  Title: **Mount Olympus** - Ancient Sites, Museums, Monasteries and Churches

## რესურსები ინტერნეტში
* Dion Archaeological Park
* Archaeological Museum of Dion
* The Greek Ministry for Culture and Sport
## სქოლიო
კატეგორია:არქეოლოგიური მუზეუმები
კატეგორია:1983 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები დიონში
კატეგორია:საბერძნეთის მუზეუმები
კატეგორია:საბერძნეთის არქეოლოგიური მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით