open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ხამსა

**ხამსა** (არაბ. خمسة‎‎ ხუთეული)  იყო XVII-XVIII საუკუნეების ყარაბაღის ხუთი სამელიქოს გაერთიანება, რომელთაც შექმნეს რიგი საგულისხმო ინსტიტუტები — ძლიერი არმია, ეფექტიანი სამართალწარმოება და ა. შ. ხამსას  მელიქები ყარაბაღის ხანის ნების აღმსრულებელი უნდა ყოფილიყო. ყველაზე ძლიერი და გავლენიანი საგვარეულო იყო ჰასან ჯალალიანების საგვარეულო. ამ საგვარეულოდან ინიშნებოდნენ  სომხეთის კათოლიკოსები, მოგვიანებით განძასარის მიტროპოლიტები და ასევე მათ სამელიქოში  იკრიბებოდა მელიქების საბჭო „ხამსა“.

ხამსას მელიქები

*ჰასან ჯალალიანი — ხაჩენის მელიქები, ფლობდნენ ხოხანაბერდის და კაჩახაკაბერდის ციხეებს, საძვალე განძასარის მონასტერი
*ბეგლარიანი — გულისტანის მელიქები, ფლობდნენ გულისტანის და თალიშის ციხეებს, საძვალე ორეკის მონასტერი
*ისრაელიანები — ჯრაბერდის მელიქები, ფლობდნენ ჯრაბერდის (წყალციხე) ციხეს, საძვალე გულატახე
*ავანიანები — დიძაკის მელიქები, ფლობდნენ გტიჩის ციხეს, საძვალე თოხის ციხის კარის ეკლესია
*შაჰნაზარიანები — ვარანდის მელიქები, ფლობდნენ ავეტარანოცის (ჩანჩახი) და ყარაგლუხის (შუშა) ციხეებს, საძვალე ავეტარანოცი

კატეგორია:სომხეთის ისტორია
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
შინდისი

**შინდისი** — სოფელი თბილისში, მთაწმინდის რაიონში. მდებარეობს თრიალეთის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთი განშტოების კალთაზე, ზღვის დონიდან 820 მეტრზე, თბილისის ცენტრიდან — 15 კილომეტრის დაშორებით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1722 კაცი.

2007 წლამდე სოფელი ადმინისტრაციულად მიეკუთვნებოდა გარდაბნის მუნიციპალიტეტის ტაბახმელის თემს, 2007 წლიდან დაექვემდებარა ქალაქ თბილისის დიდგორის რაიონს, 2013 წლის თბილისის ტერიტორიული რეფორმის შემდეგ გადავიდა მთაწმინდის რაიონის შემადგენლობაში.

## დემოგრაფია
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები თბილისის ტერიტორიაზე
გულების მტეხველნი (ფილმი)

***გულების მტეხველნი***, (ინგლ. I Heart Huckabees) აგრეთვე ცნობილი როგორც ***სიყვარულის მტეხველნი***, იწერება როგორც ***I ♥ Huckabees*** — 2004 წლის კომედიური ჟანრის ფილმი. მისი რეჟისორი არის დევიდ ოუენ რასელი, რომელმაც ჯეფ ბაენასთან ერთად დაწერა სცენარი.

## სიუჟეტი 
ჯეფების ოჯახური წყვილი, პირადი ემოციური პრობლემების გადასაწყვეტად დეტექტივობას განიზრახავს... მათი პირველი კლიენტი ალბერტ მარკოვსკია... გამოძიების მსვლელობისას, ჯეფები ალბერტის ახლობლებს გაიცნობენ და მიხვდებიან, რომ მათაც სჭირდებათ დახმარება...

## როლებში
*დასტინ ჰოფმანი — ბერნარდ ჯეფი
*იზაბელ იუპერი —კეტრინ ვობანი
*ჯუდ ლოუ — ბრედ სტენდი
*ჯეისონ შვარცმანი — ალბერტ მარკოვსკი
*ლილი ტომლინი — ვივიან ჯეფი
*მარკ ვალბერგი — ტომი კორნი
*ნაომი უოტსი — დაუნ კემპბელი
*ტიპი ჰედრენი — მერი ჯეინ ჰატჩინსონი
*შანია ტვეინი — საკუთარი თავი
*რიჩარდ ჯენკინსი — მისტერ ჰუტენი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფილმის ოფიციალური საიტი 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2004 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:დეივიდ ოუენ რასელის ფილმები
არათვლადი სიმრავლე

მათემატიკაში **არათვლადი სიმრავლე** ეწოდება ისეთ სიმრავლეს, რომელიც არ არის თვლადი. თვლადობის ცნება პირველად მათემატიკოსმა გეორგ კანტორმა შემოიღო. მანვე დაამტკიცა, რომ არსებობენ არათვლადი სიმრავლეები.

კანტორის თეორემის თანახმად ნებისმიერი სიმრავლის ქვესიმრავლეთა სიმრავლე მკაცრად უფრო მაღალი კარდინალობისაა ვიდრე საწყისი სიმრავლე. შესაბამისად კერძოდ ნატურალურ რიცხვთა სიმრავლის ქვესიმრავლეთა სიმრავლე უფრო მაღალი კარდინალობისაა ვიდრე ნატურალურ რიცხვთა სიმრავლე და ამიტომ არათვლადია.

კატეგორია:სიმრავლეთა თეორია
ოქროყანა (თბილისი)

**ოქროყანა** —  სოფელი თბილისში, მთაწმინდის რაიონში. მდებარეობს თრიალეთის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ განშტოებაზე, ზღვის დონიდან 720 მ.

## ისტორია
ოქროყანის მიწების მფლობელები იყვნენ გაბაშვილები. გაბაშვილებისგან ოქროყანა მზითევის სახით მიიღო ივანე პოლტორაცკიმ, რომელსაც ცოლად ნადეჟდა გაბაშვილი ჰყავდა. 1900-იან წლებში გაჩნდა ე.წ. ზედა თბილისის გაშენების იდეა. გეგმის მიხედვით „ზედა თბილისი“ ოქროყანაში მთაწმინდის პლატოზე უნდა გაშენებულიყო. შემუშავდა განაშენიანების გეგმა და ქუჩათა ქსელი. პოლტორაცკებმა მიწა იჯარით გადასცეს ბელგიურ კომპანიას, რომელმაც ოქროყანის ქვედა თბილისთან დასაკავშირებლად თბილისის ფუნიკულიორი ააშენა. ამ მიწაზე მოგვიანებით მთაწმინდის პარკი გაშენდა. ივანე პოლტორაცკის სიძე იყო ექვთიმე თაყაიშვილი, რომლის სახელი ეწოდა ოქროყანის სკოლას, რომელიც ასევე გაბაშვილების აგარაკის სახლში გაიხსნა.

## დემოგრაფია
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები თბილისის ტერიტორიაზე
ახალდაბა (თბილისი)

**ახალდაბა** — სოფელი თბილისში, ვაკის რაიონში, მდინარე ვერეს მარჯვენა მხარეს, მთაწმინდის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 900 მეტრზე, თბილისიდან დაშორებილია 9 კმ-ით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 128 კაცი.

## დემოგრაფია
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები თბილისის ტერიტორიაზე
კატეგორია:ვაკის რაიონი
კიკეთი

**კიკეთი** — სოფელი თბილისში, მთაწმინდის რაიონში. მდებარეობს თრიალეთის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ განშტოებაზე, ზღვის დონიდან 1200 მ. სოფელთან დგას ხუროთმოძღვრების ძეგლი კაბენი.

## ისტორია
წყაროებში პირველად იხსენიება XVIII საუკუნეში. გადმოცემით, სოფელში ცხოვრობდა ცხრა ძმა ხერხეულიძე. 1961 წელს კიკეთში გაითხარა ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის სამაროვანი. 2007 წლამდე სოფელი ექვემდებარებოდა გარდაბნის მუნიციპალიტეტის კოჯრის თემს. 2007 წლიდან დაექვემდებარა ქალაქ თბილისის დიდგორის რაიონს, 2013 წლის თბილისის ტერიტორიული რეფორმის შემდეგ გადავიდა მთაწმინდის რაიონის შემადგენლობაში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 207 კაცი.

## კურორტი
კიკეთი ადგილობრივი მნიშვნელობის საბავშვო კურორტია. იცის ზომიერად რბილი ზამთარი, თბილი და მშრალი ზაფხული. სეზონი - ზაფხული.

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები თბილისის ტერიტორიაზე
კატეგორია:საქართველოს კურორტები
მელიქიშვილები

მინი|291x291პქ|სომხითის მელიქის მამული (ბოშიშვილი: 2012).
**მელიქიშვილები** — ქართული თავადური საგვარეულო ისტორიულ ქვემო ქართლში (ლორე). გვარადქცეული თანამდებობა. სომხითის მელიქები. მელქიშვილების წარმოშობის შესახებ ვახუშტი ბატონიშვილი წერს, რომ მელიქიშვილი „არა არს გუარი, არამედ სომეხსა ვისმე პატივსცა შააბაზ გამოჰმადიანებისათვის“, იქვე აღნიშნავს, რომ სომხითის მელიქიც „უწარჩინებულესნი და შემძლებელნი“ იყვნენო, საინტერესოა იოანე ბაგრატიონის ცნობაც, რომ „ესენი პირველ იყვნენ სომეხნი ლორის-მელიქთა ნათესავთაგანი აზნაურნი“ და როდესაც შაჰ აბასმა, ქართლის მეფე გიორგი X (1600-1606 წწ.) და კახეთის მეფე ალექსანდრე II ოსმალები დაამარცხეს ერევანთან, შაჰ აბასმა ქართველებს ლორე გამოართვა და იქ თავისი ჯარი დააყენა ”და მაშინ მუნებური მელიქი მივიდა წინაშე შააბაზისა და მიიღო მამადიანობა, რომლისათვის ჯილდოდ შააბაზმან გაათავადა და მისცა გვარად მელიქობაი და მამული ლორის ხეობასა შინა სახასოთაგან მეფისა, წელს ქრისტეს აქეთ 1601 (ერევანთან ბრძოლა 1604 წელს მოხდა) და მუნიდგან იწოდებიან თავადის მელიქისშვილებად“. "ამათნი გვარნი რომელნიმე იწოდებიან მელიქ ჯანაშვილებად, ავთანდილის შვილებად, ზრიგოგიაშვილებად, და სხვანი ხელოქანად და სხვანი."  1763 წელს  ერეკლე II ახტალას ვერცხლისადნობი ქარხანა დააარსა. მელიქიშვილები ცენტრალურ ხელისუფლებას ვეღარ უწევდნენ წინააღმეგობას და, შედეგად, მამუმლი (სომხითი) დაუთმეს. სანაცვლოდ მეფემ მათ ქარხნების ზედამხედველობა და სომხითის მინბაშობა დაავალა. საგვარეულოს დაუნიშნა შესაბამისი ხელფასი. ამავე დროს მელიქიშვილ-მირმანიძეთა ერთი შტო ცენტრალური ხელისუფლებაში დაწინაურდა (კახეთის ლაშქარნივისი, სომხითის ლაშქარნივის, სალაროს მუშრიბი). მელიქისშვილების მამული ისტორიული სომხითის (ბოლნისისწყალ შულავრის ხეობები) ტერიტორიას (სოფლები: ახტალა, შადიკნი, წოფი, ტეფური, გორული, წერაქვი, დეღარარას სოფელი, ბირშას სოფელი, ზემო გორული, მათიში, დიღცნუტი, სააბი, შამირზას სოფელი, თოხთუქლისი) მოიცავდა. მელიქიშვილების აზნაურები იყვნენ აბაზაშვილები, არდაშელიშვილები, ყარახანაშვილები, ისუაშვილები, ოდიშელიძეები, მაშათაშვილები, მათ სასახლე და საძვალე ახტალაში ჰქონდათ.

### სომხითის მელიქები
* მირიმანი
* ყორხმაზბეგი I
* ათაბეგი
* ყორხმაზბეგი II
* ქამარბეგი
* ავთანდილი
* ლევანი

## ლიტერატურა
**ვახუშტი ბაგრატიონი* აღწერა სამეფოსა საქართველოსა,ქართლის ცხოვრება ტ.IV,ტექსტი დადგენილი ყველა ძირითადი ხელნაწერის მიხედვით ს. ყაუხჩიშვილის მიხედვით, თბ., 1973
**იოანე ბაგრატიონი* შემოკლებით აღწერა საქართველოს შინა მცხოვრებთა თავადთა და აზნაურთა გვარებისა, თბ., 1997
*მელიქის სახელო საქართველოში / ალექსანდრე ბოშიშვილი; რედაქტორი: აპოლონ თაბუაშვილი; ივ. ჯავახიშვილის სახ. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტი. საქართველოს ისტორიის ინსტიტუტი - ISBN 978-9941-445-47-7

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
კატეგორია:მელიქები საქართველოში
*
დაკარგული ქალაქი (ფილმი)

**დაკარგული ქალაქი** () — ენდი გარსიას ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ: დასტინ ჰოფმანი, ბილ მარი, ენდი გარსია და სხვები.

## სიუჟეტი
ფილმის მოქმედება, ჰავანაში, 1958 წელს ხდება. ზოგისთვის ეს მშვენიერი ქალაქი - შესანიშნავი გასართობი ადგილია, ზოგისთვის კი ბატისტას დიქტატორული რეჟიმის ბუდე... რევოლუციური ძალები, ფიდელ კასტროსა და ერნესტო ჩე გევარას მეთაურობით ჰავანის ასაღებად ემზადებიან... აპოლიტიკურად განწყობილი ფიკო - ქალაქში ერთ-ერთი ყველაზე მოდური ღამის მუსიკალური კლუბის მფლობელი, ცდილობს შეინარჩუნოს ოჯახიც და საყვარელი ქალი ავრორაც... ამერიკელი ემიგრანტი მწერალი კი, თვალს ადევნებს, თუ როგორ ცვლის რევოლუცია გარშემო ყველაფერს, მათ შორის კულტურასაც და ხალხსაც... ფიკოს კი კუბური მუსიკის სიყვარული ეხმარება...

## რესურსები ინტერნეტში
*
* .

კატეგორია:2005 წლის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
მეღამურა

**მეღამურა** () — ძუძუმწოვრების გვარი ღამურასებრთა ოჯახისა. გავრცელებული არიან ევრაზიის ფოთლოვან ტყეებში. ცხოვრობენ კოლონიებად ხის ფუღუროებში. იკვებებიან უმთავრესად ხოჭოებით. გვარში 6 სახეობაა, რომელთაგან საქართველოში გვხვდება 3: მცირე მეღამურა (Nyctalus leisleri), გიგანტური მეღამურა (Nyctalus lasiopterus) და ქარცი მეღამურა (Nyctalus noctula). მავნე მწერების განადგურებით სარგებლობა მოაქვთ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ღამურასებრნი
*
მეღვინე

**მეღვინე **— მეღვინეთუხუცესის ხელქვეითი მოხელე ძველ საქართველოში. მეღვინეების ძირითადი მოვალეობა იყო ღვინის გადასახადის გაწერა და შემოსავლის აღრიცხვა, ანგარიშის შედგენა. მათ ევალებოდათ აგრეთვე საღვინე ჭურჭლის ყურისგდება. ერთ-ერთი მეღვინე  პირადად მეფეს ემსახურებოდა და მას  „პირის მეღვინე“ ეწოდებოდა. სავარაუდოა, რომ „ჴელმწიფის კარის გარიგებაში“   მოხსენებული „პირის მეღვინე“ და „პირის მწდე“ ერთი და იგივე მოხელე იყო.

## ლიტერატურა
** ჯავახიშვილი ივ.,* ქართული სამართლის ისტორია, წგნ. 2, ნაკვ. 1, ტფ., 1928, გვ. 190-195
**სურგულაძე ი.,* ქსე, ტ. 6, გვ. 634, თბ., 198

კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
მეღვინეთუხუცესი (თანამდებობა)

**მეღვინეთუხუცესი** — მეღვინეთა უფროსი, საღვინის (ღვინის შემოსავლისა და ჭურჭელ-სამსახურებლის შესანახი განსაკუთრებული დაწესებულების) უზენაესი გამგე და ღვინის გადასახადის უმაღლესი მეთვალყურე ძველ საქართველოში.
## ლიტერატურა
კატეგორია:თანამდებობები ძველ საქართველოში
მექეთი

**მექეთი** — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ახალგორისა და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ალევის ქედის ჩრდილოეთ ნაწილში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2937 მ. აგებულია შუაიურული თიხაფიქლებით, ქვიშაქვებითა და კირქვებით. დამახასიათებელია ნაზი რელიეფი. შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
მეღორეობა

მინი|გოჭები
**მეღორეობა** — მეცხოველეობის დარგი, რომლის ამოცანაა ღორის მოშენება ხორცის, ქონის, ტყავის, ჯაგრისა და სხვა პროდუქტების მისაღებად. მეღორეობას დიდი სახალხო-სამეურნეო მნიშვნელობა აქვს. მეღორეობაზე მოდის მეცხოველეობის საერთო პროდუქციის 20%-ზე მეტი და სოფლის მეურნეობის მთელი პროდუქციის 10% (1974). მაღალნაყოფიერება, მაკეობის ხანმოკლე პერიოდი, მალმწიფადობა საშუალებას იძლევა ერთი ნეზვიდან წელიწადში 5 ტ-მდე ხორცი მივიღოთ, გასუქებული 6-7 თვის ბურვაკის ცოცხალი მასა 90-100 კგ აღწევს. 100 კგ ცოცხალი მასის ნაკლავი საშუალოდ 52-60%-მდე ხორცს და 38%-მდე ქონს შეიცავს. 

ღორის ხორცი და ქონი მაღალყუათიანი საკვები პროდუქტებია. ღორის ხორცი კარგად კონსერვდება, დამარილებული და შებოლილი ხანგრძლივად ინახება, ამზადებენ აგრეთვე ძეხვეულს, ლორს და სხვა პროდუქტებს. ღორის ტყავს იყენებენ ფეხსაცმლის, უნაგირისა და საგალანტერიო წარმოებაში, სისხლისაგან ამზადებენ ძეხვს, ძვლისაგან – ძვლის ფქვილს. 

## ლიტერატურა
*
ნათლია III (ფილმი)

***ნათლია III*** () — ფრენსის ფორდ კოპოლას ფილმი, რომელშიც მონაწილეობენ: ალ პაჩინო, დაიან კიტონი, ენდი გარსია, ტალია შაირი, სოფია კოპოლა და სხვები. ფილმი გადაღებულია ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით.

## სიუჟეტი
ცნობილი განგსტერული ეპოპეის დამასრულებელი ნაწილი, რომელშიც გრძელდება დონ კორლეონეს ოჯახის საქმეების ისტორია. ოცი წლის შემდეგ, წინა სურათში განვითარებული მოვლენების შემდეგ, მაიკლ კორლეონე პატიოსანი ბიზნესის წარმოებას გადაწყვეტს. თუმცა, კლანში არსებული წინააღმდეგობა მას მოწინააღმდეგეებთან ურთიერთობის ძველებური მეთოდების გახსენებას აიძულებს, რაც ტრაგიკულ ფინალს გამოიწვევს.

## როლებში
*ალ პაჩინო — მაიკლ კორლეონე
*ენდი გარსია — ვინსენტ მანჩინი (კორლეონე)
*დაიან კიტონი — კეი ადამსი 
*ტალია შაირი — კონი კორლეონე
*სოფია კოპოლა — მერი კორლეონე
*ილაი უოლაკი — დონ ალტობელო
*ბრიჯიტ ფონდა — გრეის ჰამილტონი
*ჰელმუტ ბერგერი — ფრედერიკ კაინციგი

## იხილეთ აგრეთვე
* ნათლია
* ნათლია II
* ნათლია (რომანი)
* The Godfather: The Game

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:1990 წლის ფილმები
კატეგორია:იტალიურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:ნათლია
კატეგორია:ფრენსის ფორდ კოპოლას ფილმები
კატეგორია:ფილმები მაფიის შესახებ
მეღრუკი

** მეღრუკი**, **საღალატო** — მთა საქართველოში, ბაღდათისა და ახალციხის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს მესხეთის ქედის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარეების ბჟოლისხევისა (ჩხერიმელის მარცხენა შენაკადი) და წინუბნისწყლის (მტკვრის მარცხენა შენაკადი) სათავეებთან. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2475 მ. აგებულია შუაეოცენური ანდეზიტურგანფენებიანი ტუფ-ბრექჩიებითა და ტუფ-კონგლომერატებით. გუმბათის ფორმისაა. შემოსილია სუბალპური მდელოებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
კატეგორია:იმერეთის მხარის მთები
მეყვავილეობა

**მეყვავილეობა** — მემცენარეობის დარგი, დეკორატიული მცენარეების აღზრდა ასაჭრელი ყვავილების მისაღებად (სამრეწველო მეყვავილეობა), ყვავილნარების კლუმბებისა და რაბატების გასაფორმებლად, აგრეთვე ოთახისა და ნაგებობების გასამწვანებლად (დეკორატიული მეყვავილეობა).

მეყვავილეობაში განარჩევენ დახურული (ორანჟერეა, სათბური) და ღია გრუნტის კულტურებს. დახურულ გრუნტში გამოჰყავთ სითბოს მოყვარული, ოთახის, დეკორატიული და სხვა მცენარეები. ღია გრუნტში - ერთ-, ორ- და მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეები. ერთწლოვანები (ე. წ. მოზაფხულე) ყვავიან პირველ წელს, თესავენ ღია დახურულ გრუნტში სხვადასხვა დროს. გამოყენების მიხედვით განასხვავებენ: მცენარეებს, რომელსაც იყენებენ ასაჭრელად და ყვავილნარების შემოსარგავად; დეკორატიული ფოთლოვანებს - ერთეული ან ჯგუფური ნარგაობის შესაქმნელად; ჯუჯა მცენარეებს - ბორდიურებისათვის, და ხვიარა მცენარეებს. ორწლოვანები მეორე წელს იძლევიან ყვავილს. ზოგიერთი მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე მეორე წელს იწყებს ყვავილობას.

## ლიტერატურა
**კერესელიძე ა.,* დეკორატიული მენაღეობა, თბ., 1962;

კატეგორია:მეყვავილეობა
მეჩაიეობა

[thumb|250px|მეჩაიეები [ჩაქვი|ჩაქვში, აჭარა, 1909 წ. პროკუდინ-გორსკის ფოტო.]]
**მეჩაიეობა** — მემცენარეობის დარგი, რომელიც შეისწავლის ჩაის ბუჩქის თვისებებს, ზრდის პირობებს, უხვი და მაღალი ხარისხის მოსავლის მიღების ხერხებსა და სხვა.

ჩაის სამშობლო ჩინეთია. იგი სხვადასხვა დროს ფართოდ გავრცელდა ძირითადად აზიის ქვეყნებში. რუსეთში ჩაის სასმელი ცნობილია 1638 წლიდან. საქართველოში ჩაი პირველად 1847 წელს შემოიტანეს სოხუმის ბოტანიკურ ბაღში, საიდანაც გადაიტანეს ოზურგეთის საცდელ სადგურში. უფრო გვიან ჩაის ბუჩქები დარგეს ზუგდიდში დ. დადიანის ბაღში და ოზურგეთის მაზრის სოფ. გორა-ბერეჟოულში მ. ერისთავის მამულში, რომელმაც პირველად მიიღო ჩაის პროდუქცია. ჩაის გავრცელებაში დიდი ღვაწლი მიუძღვის ე. ნაკაშიძეს, რომელმაც ოზურგეთის მაზრის სოფ. ზენობანში გააშენა ჩაის პლანტაცია. მისივე ინიციატივით დაიწყეს ჩაის ბუჩქის გაშენება გურიის სხვა სოფლებშიც.

## ლიტერატურა
**კვარაცხელია ტ., აკულოვა ტ., ქანთარია გ.,* მეჩაიეობა, თბ., 1952;
**ფირცხალაიშვილი ს.,* ჩაის პლანტაციის ექსპლოატაციის მცენიერული საფუძვლები, თბ., 1976;

კატეგორია:მეჩაიეობა
მეღვინეობა

**მეღვინეობა** —  კვების მრეწველობის დარგი, რომელიც ამზადებს ღვინოს, შამპანურს, კონიაკს, აგრეთვე ხილკენკრეულის ღვინოს. ღვინის დამზადება ყურძნის წვნის ან დურდოს ალკოჰოლური დუღილის მეშვეობით. მეღვინეობის ნედლეული საღვინე ვაზის ჯიშის თეთრი ან წითელი ყურძენია, რომელიც ტექნიკური სიმწიფის პერიოდში საკმაორაოდენობით შეიცავს ამა თუ იმ ტიპის ღვინის ფორმირება-ჩამოყალიბებისათვის საჭირო შაქრებს, მჟავებსა და ექსტრაქტის ცალკეულ კომპონენტებს.

ქართველი ხალხი ათასეული წლების მანძილზე ქმნიდა მეღვინეობის კულტურას, იმუშავებდა როგორც სუფრის ღვინოების (კახური, ქართლის, იმერული, რაჭა-ლეჩხუმის, აფხაზური და სხვა), ისე სადესერტო ღვინის მიღების ტექნოლოგიას. ამას ადასტურებს არქეოლოგიური გათხრების შედეგად საქართველოს ტერიტორიაზე ნაპოვნი უძველესი საგნები: თიხის ქვევრები, ოქროს, ვერცხლისა და ბრინჯაოს ფიალები და სხვა ნივთები. განსაკუთრებით საინტერესოა ალაზნის ველის სამაროვნების (ძვ. წ. I ათასწლეული) გათხრის შედეგად აღმოჩენილი კერამიკური ჭურჭელი, აგრეთვე მცხეთის მახლობლად (ბაგინეთში) ნაპოცნი ჭურჭელი, რომელიც ძვ. წ. IV-III ათასწლეულით თარიღდება, და ძვ. კოლხეთის ტერიტორიაზე ვანში აღმოჩენილი ქვევრებიანი სარდაფი (ძვ. წ. III-II სს.). ბორჯომის რაიონის სოფ. ჭობისხევში ნაპოვნ მიწით დაფარულ მარანში იყო 11 ქვევრი, ვარძიაში აღმოაჩინეს ასამდე ქვევრი, რომელთა შორის ერთი იყო ორმაგკედლიანი. თერმოსის მსგავსი. სავარაუდოა, რომ ამგვარი ქვევრი ღვინის თერმული დამუშავებისათვის იყო განკუთვნილი, უმთავრესად ნახევრად ტკბილი, შუშხუნა ღვინოების მისაღებად. ძველ საქართველოში ყურძენს ქვის ან ხის საწნახლებში ფეხით ჭყლეტდნენ, შემდეგ ქვევრებში მთლიანად ან ჭაჭის ნაწილზე დაადუღებდნენ. ღვინო გადაჰქონდათ ტიკებითა და რუმბებით, ინახავდნენ ქვევრებში.

## ლიტერატურა
*ბაღათურია ნ., ქართული მეღვინეობა, 2013
**გილაშვილი ნ.,* მეღვინეობა, ნაწ. 1-2, თბ., 1961;
**ლაშხი ა.,* ენოქიმია, თბ., 1970;
**სირბილაძე ა.,* ხარისხოვანი ღვინის დაყენება და მოვლა, თბ., 1964;
**Беридзе Г. И.,* Вина и коньяки Грузии, Тб., 1965;
**Герасимов М. А.,* Технология вина, 3 изд., М., 1964;
**სირბილაძე ა.,* ქსე, ტ. 6, გვ.635-636, თბ., 1983
*''R Jackson (2014) Wine Science (4th Edition). Principles and Applications. Academic Press, ISBN :9780123814685

*
მეჩხერი ტყე

250პქ|მინი|მარჯვნივ|მეჩხერი ტყე
**მეჩხერი ტყე** — უდაბლესი სიხშირის (0,1 - 0,2) ტყე, რომელიც წარმოიქმნება არასწორი ამორჩევითი ან პირობითი პირწმინდა ჭრების, ძლიერი ქარქცევის დროს, აგრეთვე გვალვის და მავნებლების მასობრივად გამრავლების შედეგად. მაგ., საქართველოში 1945-1948 წლებში ნაძვნარი ტყის კერობრივი გამეჩხერება გამოიწვია ექვსკბილა ქერქიჭამიამ, ხოლო 1960-1961 წლებში — ნაძვის დიდმა ლაფნიჭამიამ. მეჩხერ ტყეში ფეხს იკიდებს ბალახეული საფარი, რაც აბრკოლებს ტყის ბუნებრივ განახლებას. მეჩხერი ტყეს დაკარგული აქვს წყალმარეგულირებელი და დაცვითი ფუნქციები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ტყეები
სამხრეთ ამერიკის ერთა კავშირი

მინი|მარჯვნივ|250 პქ|სამხრეთ ამერიკის ერთა კავშირის დროშა
მინი|250პქ|კავშირის წევრი სახელმწიფოები
მინი|250პქ|
**სამხრეთ ამერიკის ერთა კავშირი** (, , , ნიდ. Unie van Zuid-Amerikaanse Naties, აკრონიმი Unasur და Unasul) — ეროვნებათშორისი და სამთავრობათშორისი კავშირი, რომელიც აერთიანებს ორ არსებულ თავისუფალი ვაჭრობის ორგანიზაციას — მერკოსურსა და ანდურ თანამეგობრობას — სამხრეთ ამერიკის ინტეგრაციის პროცესის ფარგლებში. გაერთიანება ეფუძნება ევროპის კავშირის მოდელს.

კავშირის ადმინისტრაციული ცენტრები მდებარეობს ქალაქ კიტოსა და კოჩაბამბაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Unasur official website  
* Flag of the Union of South American Nations:
* South American Defense Council 
* Andean Community: South American Community of Nations 
* Brazil Ministry of Foreign Relations: South American Community of Nations 
* Initiative for the Integration of Regional Infrastructure in South America
* Institute for the Integration of Latin America and the Caribbean 
* Latin-American Integration Association
* Do the Mercosur Countries Form an Optimum Currency Area? 
* Bank Information Center: Bank of the South 
* Southern Affairs: Academic Research on South American Regional Integration
* Towards Unity: Union of South American Nations 

კატეგორია:სამხრეთი ამერიკა
კატეგორია:პოლიტიკური გაერთიანებები
კატეგორია:სავაჭრო ბლოკები
კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ტრიტონი

საკუთარი სახელი **ტრიტონი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ტრიტონი — კუდიანი ამფიბიების გვარი;;
* ტრიტონი  — პლანეტა ნეპტუნის თანამგზავრი;
* ტრიტონი  — ტრიტიუმის ბირთვი;
* ტრიტონი  — სამი ტონისაგან შექმნილი ინტერვალი;
* ტრიტონი — ზღვის ღმერთი ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში.
მეჩონგურე

**მეჩონგურე** — ჩონგურის დამკვრელი, ქართული ზეპირსიტყვიერების მცოდნე შემსრულებელი. უმთავრესად ქალი.

## ლიტერატურა
* *კოტეტიშვილი ვ.,* ხალხური პოეზია, გამოც. მე-2, თბ., 1961;
**ჯავახიშვილი ივ.,* ქართული მუსიკის ისტორიის ძირითადი საკითხები, თბ., 1938;
**შამანიძე ნ.,* ქსე, ტ. 6, გვ. 638, თბ., 1983

კატეგორია:ქართული ხალხური მუსიკა
აკაპულკო

**აკაპულკო** (Acapulco, ოფიც.: Acapulco de Juárez, აკაპულკო დე ხუარესი) — ქალაქი და მნიშვნელოვანი საზღვაო პორტი მექსიკის წყნარი ოკეანის სანაპიროზე, გერეროს შტატში, 300 კმ-ში მეხიკოს სამხრეთ-დასავლეთით. ქალაქი გაშენებულია ღრმა, ნახევრად მორკალული ყურის ირგვლივ. 2005 წლის აღწერის მიხედვით ქალაქის მოსახლეობა 616 394 ადამიანს შეადგენდა. სახელწოდება „აკაპულკო“ მომდინარეობს ნაუატლის ენიდან და ნიშნავს „დიდი სელის ადგილს“. 

აკაპულკოს ტერიტორია ევროპელთათვის ესპანელმა ერნან კორტესმა აღმოაჩინა 1531 წელს. 1550 წელს აქ პირველი დასახლება გაჩნდა. ესპანური კოლონიური პერიოდის დროს აკაპულკო უმნიშვნელოვანესი პორტი იყო გემებისთვის, რომლებიც აბრეშუმსა და სანელებლებს ატარებდნენ აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონებიდან. 256 წლის განმავლობაში, ყოველწლიური სავაჭრო ვოიაჟი, ცნობილი როგორც მანილას გალეონი, იწყებდა მოგზაურობას აკაპულკოდან ფილიპინებისკენ, რაც საბოლოოდ შეწყდა მექსიკის დამოუკიდებლობისთვის ომის გამო. მოგვიანებით აკაპულკო მნიშვნელოვანი საზღვაო კურორტი და საერთაშორისო ტურიზმის ცენტრი გახდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* მექსიკის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
მეციტრუსეობა

**მეციტრუსეობა** — მემცენარეობის დარგი, რომლის მიზანია ციტრუსოვანი კულტურების მოვლა-მოყვანის ინტენსიური განვითარება მაღალხარისხოვანი ნაყოფისა და მისი გადამუშავებული პროდუქტების მისაღებას. ციტრუსოვანთა  სამშობლოა ჩინეთი, ინდოეთი და ინდოჩინეთი. საქართველოში მეციტრუსეობას XVI საუკუნიდან მისდევენ, მაგრამ მან სამრეწველო ხასიათი მოგვიანებით მიიღო. ძირითადი მწარმოებელია დასავლეთ საქართველო.

საქართველოში მეციტრუსეობის განვითარებაში დიდი წვლილი შეიტანეს ფ. მამფორიამ, ტ. კვარაცხელიამ, შ. გიგიბერიამ და სხვა ქართველმა სელექციონერებმა. მათ შეარჩიეს და გამოიყვანეს ციტრუსოვანი კულტურების ბევრი ახალი ჯიში, რომელიც წარმოებაში ფართოდაა დანერგილი. 

## ლიტერატურა
**ლეკვეიშვილი ი.,* ციტრუსოვანთა წარმოების მეცნიერული საფუძვლები, ნაწ. 1-2, თბ., 1978-1979;
**ლეკვეიშვილი ი., ბერაია ი.,* სუბტროპიკული კულტურები, თბ., 1965;

კატეგორია:მემცენარეობა
მეცნიერება (გამომცემლობა)

**„მეცნიერება“** — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა. დაარსდა 1941 წელს თბილისში. 1964 წლამდე ეწოდებოდა  საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა. „მეცნიერებას“ აქვს ფიზიკა-მათემატიკის, გეოლოგია-გეოგრაფიისა და ქიმია-ტექნიკური ლიტერატურის, ბიოლოგიის, სამედიცინო ლიტერატურის, ენისა და ლიტერატურის, სოციალურ-ეკონომიკური ლიტერატურის რედაქციები. „მეცნიერების“ გამოცემებია ჟურნალები: „საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე“, „მაცნე“ სერიებად (ენისა და ლიტერატურის; ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და ხელოვნების ინატიტუტი; ფილოსოფიისა და ფსიქოლოგიის; ეკონომიკისა და სამართლის; ქიმიის; ბიოლოგიის), „მეცნიერება და ტექნიკა“.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გამომცემლობები
ტაბახმელა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ტაბახმელა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* ტაბახმელა — თბილისის დაქვემდებარებაში მყოფი სოფელი;
* ტაბახმელა — სოფელი ხულოს მუნიციპალიტეტში.
მეცნიერება და ტექნიკა

**„მეცნიერება და ტექნიკა“** — ქართული ყოველკვირეული სამეცნიერო-პოპულარული ჟურნალი, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიისა და საქართველოს სსრ საზოგადოება „ცოდნის“ ორგანო (1949–1974 საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ორგანო); გამოდიოდა თბილისში 1949 წლის იანვრიდან. მისი წინამორბედი ჟურნალია „ტექნიკა და ცხოვრება“ (1925–1929), რომელსაც შემდეგ ერქვა „ტექნიკა და შრომა“ (1929–1936), „ტექნიკა“ (1936–1941).  ჟურნალი აშუქებდა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებისა და ტექნიკის უმნიშვნელოვანეს პრობლემებსა და მიღწევებს ჩვენში და საზღვარგარეთ. სხვადასხვა დროს რედაქტორებად მუშაობდნენ რ. აგლაძე, რ. დვალი, ვ. მახალდიანი, ზ. წილოსანი. ტირაჟი 19 ათასი ცალი (1982).

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
მეცხენეობა

thumb|250px|ცხენები
**მეცხენეობა** — მეცხოველეობის დარგი, რომლის დანიშნულებაა ცხენების მოშენება და გამოყენება. მეცხენეობას ევროპისა და აზიის ქვეყნებში მისდევდნენ ჯერ კიდევ ძვ. წ. IV ათასწლეულში. ძვ. წ. II ათასწლეულში ცხენი მცირე აზიიდან შეიყვანეს აფრიკაში. ამერიკაში იგი გავრცელდა XVI საუკუნეში, ხოლო ავსტრალიაში —  XVII საუკუნეში. ცნობილია ცხენის ჯიში და ჯიშური ჯგუფი. მეცხენეობის განვითარების პროცესში ჩამოყალიბდა ცხენის 3 ძირითადი ტიპი: საჯდომი, შესაბმელი და საჯაგავი. თანამედროვე სამეცნიერო-ტექნიკური პროგრესის პირობებში სოფლის მეურნეობის მექანიზაციისა და საავტომობილო მრეწველობის სწრაფად განვითარების გამო ცხენის სულადობა 2-ჯერ შემცირდა. ამჟამად ცხენის სულადობა ყველა კონტინენტზე (გარდა ამერიკისა და აფრიკისა) კლებულობს, ასევეა საქართველოშიც.

თანამედრობე  მეცხენეობაში 4 მიმართულება აღინიშნება: სანაშენე, სპორტული, მუშა (გამწევი ძალი)  და პროდუქტიული. ბევრ ქვეყანაში მუშა-ცხენი ენერგეტიკული რეზერვია და მექანიკურ გამწევ ძალასთან ერთად იყენებენ.

საქართველოში ცხენს უძველესი დროიდან იყენებდნენ სამხედრო მიზნით, საჯდომ-სასაპალნედ, მსუბუქ სატრანსპორტო სამუშაოზე, მომთაბარე მეცხოველეობაში და სხვა მიზნით. ადგილობრივი ცხენის ჯიშების მაღალ ღირსებაზე მეტყველებს ის, რომ არაბებს თავიანთი ცხენსაშენებისათვის კახეთიდან კონტრიბუციით გაჰყავდათ ფაშატები. შემორჩენილია ცხენის მოვლა-მოშენების 2 სისტემა — თავლური და ჯოგური. ცნობილია ჯოგურ პირობებში მონაშენე 2 უძველესი ჯიში — თუშური და მეგრული. XIX საუკუნის II ნახევარში ჯავახეთში გავრცელდა ჯავახური შესაბმელი მუშა-ცხენი, რომლის ისტორია საქართველოში „დუხობორების“ გადმოსახლებასთან არის დაკავშირებული.

## ლიტერატურა
**კობალავა დ.,* მეცხენეობის განვითარება საქართველოში, თბ., 1981 («მიმოხილვითი ინფორმაცია», სერია 6, ნაკვ. 8);
**ჩხეიძე ნ.,* კობალავა დ., საქართველოს ადგილობრივი ცხენის ჯიშები, თბ., 1950;

კატეგორია:მეცხენეობა
ჩესტერ ბენინგტონი

**ჩესტერ ჩარლზ ბენინგტონი** (Chester Charles Bennington, დ. 20 მარტი, 1976 — გ. 20 ივლისი, 2017) — ამერიკელი მომღერალი, ლინკინ პარკის წევრი.

დაიბადა ფინიქსში, არიზონას შტატში. ჩესტერის მამა იყო დეტექტივი არიზონის პოლიციაში, დედა - მედდა. 1987 წელს ჩესტერის მშობლები დაშორდნენ, დედამ თან წაიყვანა უმცროსი ძმა ბრაიანი, და ერთ-ერთი და, ხოლო ჩესტერს დაუტოვა მეორე და. ჩესტერი სწავლობდა ნახევარსაუკუნოვან და გრინუეის სკოლებში, შემდეგ კი ჩაირიცხა ვაშინგტონის უმაღლეს სკოლაში. მისივე თქმით, უმაღლეს სკოლაში სწავლისას იყო ჩხუბისთავი.
  
პირველი ინსტრუმენტი, რომელსაც შეეხო, იყო პიანინო. წლების განმავლობაში იგი მუშაობდა უამრავ სხვადასხვა ჯგუფთან ერთად და უკრავდა სხვადასხვა ინსტრუმენტზე, თუმცა თავის მოწოდებად ვოკალს თვლიდა. 1993 წელს შევიდა ჯგუფში Grey Daze და მასში 1998 წლამდე დარჩა. ჯგუფმა სამი ალბომი ჩაწერა - *Demo* (1993), *Wake/ Me* (1994) და *...no sun today* (1997). Grey Daze ბენინგტონმა 1998 წელს დატოვა, მაგრამ სხვა ჯგუფი ვერ იპოვა. მოგვიანებით ლინკინ პარკის წამყვანი ვოკალისტი გახდა.

ჯერ კიდევ  Grey Daze-ში ყოფნის დროს გაიცნო მომავალი მეუღლე სამანთა, რომელთანაც 1996 წელს იქორწინა, 20 წლის ასაკში. მათ ეყოლათ შვილი, დრეივენ სებასტიანი. ქორწინება დიდხანს არ გაგრძელდა და ისინი ცხრა წლის შემდეგ დაშორდნენ. ამის შემდეგ ბენინგტონი 2005 წლის 31 დეკემბერს დაქორწინდა თავის მეგობარ გოგონა ტალინდა ბენტლიზე. ერთად მათ ეყოლათ შვილები, ტაილერ ლი და ტყუპები, ლილი და ლილა.

ჩესტერ ბენინგტონმა  2017 წლის 20 ივლისს 41 წლის ასაკში სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა  .

## დისკოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* ლინკინ პარკი 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017
Nokia

**ნოკია** — კომუნიკაციებისა და საინფორმაციო ტექნოლოგიების ფინური ტრანსნაციონალური კორპორაცია, რომლის სათავო ოფისი ფინეთის დედაქალაქ ჰელსინკისთან ახლოს, ქალაქ ესპოოში მდებარეობს. მისი კუთვნილი კომპანია Nokia Solutions and Networks აწარმოებს სატელეკომუნიკაციო ქსელების აღჭურვილობასა და სერვისს.ინტერნეტ-მომსახურება, მათ შორის აპლიკაციები, თამაშები, მუსიკა, მედია, შეტყობინენები და უფასო ციფრული რუკები და სანავიგაციო მომსახურება კი მთლიანად მის მფლობელობაში მყოფი ქვედანაყოფის — Navteq-ის ხელშია.

2012 წლის მონაცემებით, მსოფლიოს 120 ქვეყანაში ნოკიას დასაქმებული ჰყავდა 101 982 ადამიანი, პროდუქტს ყიდიდა 150-ზე მეტ ქვეყანაში და წლიური შემოსავლის სახით დაახლოებით 30 მილიარდ ევროს იღებდა. 2012 წლის ბოლო მეოთხედში, ნოკია მობილური ტელეფონების მეორე უმსხვილესი მწარმოებელი იყო მსოფლიოში გაყიდვების თვალსაზრისით (სამსუნგის შემდეგ) და მსოფლიო ბაზრის 18.0%-ს იკავებდა. ამჟამად კი ნოკია სმარტფონების ბაზრის მხოლოდ 3,2%-ს იკავებს. 2013 წლის ბოლო მეოთხედში კომპანიამ მობილური ტელეფონებიდან შემოსავლების 40% დაკარგა. კომპანია ნოკია შეზღუდული პასუხისმგებლობის ღია საზოგადოებაა, შეტანილია ჰელსინკისა და ნიუ-იორკის საფონდო ბირჟებზე. *Fortune Global 500*-ის თანახმად, 2013 წლის მონაცემებით, ნოკია შემოსავლების თვალსაზრისით მსოფლიოში 274-ე უმსხვილესი კომპანიაა.

1998-2012 წლებში ნოკია მობილური ტელეფონების უმსხვილესი გამყიდველი იყო მსოფლიოში. დაკარგულის ანაზღაურების მიზნით, 2011 წლის თებერვალში ნოკიამ მაიკროსოფტთან სტრატეგიული პარტნიორობის დაწყების შესახებ განაცხადა. შედეგად, ნოკიას ყველა სმარტფონში ოპერაციული სისტემა Symbian-ი Microsoft-ის Windows Phone-მა შეცვალა. ამის შემდეგ, ნოკიას სმარტფონების გაყიდვები, რაც მანამდე იზრდებოდა, დრამატულად დაეცა. 2011 წლის დასაწყისიდან 2013 წლამდე ნოკიამ დაკარგა მსოფლიოში სმარტფონების უმსხვილესი გამყიდველის პოზიცია და ამ სეგმენტში რიგით მეათემდე დაეშვა.

2013 წლის 2 სექტემბერს კომპანია Microsoft-მა გაასაჯაროვა თავისი განზრახვა ნოკიას მობილური ტელეფონების ბიზნესის შეძენის შესახებ, რაშიც ის 5,44 მილიარდ ევროს (7,17 მლრდ აშშ დოლარი) იხდიდა. შეთანხმებისას, Microsoft-ის მხარეს შეუერთდნენ ნოკიას ყოფილი აღმასრულებელი დიორექტორი სტივენ ელოპი და Microsoft-ის სხვა აღმასრულებელი პირები.

მრავალი მედიასაშუალების ცნობით, 2014 წლის 24 თებერვალს გასამართი Mobile World Congress-ის წინ, ნოკია გეგმავს თავისი პირველი ანდროიდ-სმარტფონის, Nokia X-ის გამოშვებას.

## ისტორია
### 1865-1967
თანამედროვე ნოკიას წინაპრები იყვნენ Nokia Company (Nokia Aktiebolag), Finnish Rubber Works Ltd (ფეხსაცმელების მწარმოებელი) და  Finnish Cable Works Ltd (Suomen Kaapelitehdas Oy).

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* ნოკიას ძველი ტელეფონების გალერეა 
* ნოკიას მუზეუმი 
* nokia.com.ge  — ნოკიას ოფიციალური დისტრიბუტორი საქართველოში „სავაჭრო სახლი გოლეთიანი“

## სქოლიო
კატეგორია:ფინეთის კომპანიები
*
Speak to Me

„**Speak to Me**“ — პირველი კომპოზიცია ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის ალბომზე *The Dark Side of the Moon*, რომელიც ლოგიკურად უერთდება შემდეგ კომპოზიციას, „Breathe“. ხმების ამ კოლაჟის ერთადერთ ავტორად დასახელებულია ნიკ მეისონი, რომელსაც ავტორობა სიმბოლურად მიანიჭეს.

## ისტორია 
კომპოზიციაში არ არის ნამღერი ტექსტი. ნომერს იწყებს გულისცემის ხმა, იგივე, რაც ალბომის ეპილოგშია. აგრეთვე ისმის საათების წკარუნი, პიტერ უოტსის სიცილი, სალაროს აპარატების ხმაური, ვერტმფრენის ხმა და კლერ ტორის ვოკალი „The Great Gig in the Sky“-დან.

როჯერ უოტერსი:

ვიფიქრე, რომ ალბომს სჭირდებოდა შესავლის მსგავსი რამ და ვატარებდი ექსპერიმენტებს გულისცემაზე, სხვა ხმოვან ეფექტებსა და კლერ ტორის კივილზე, სანამ კარგი შედეგი არ მივიღე.

უოტერსი ხშირად ამბობდა, რომ კომპოზიციის ავტორობა ნიკ მეისონს აჩუქა - რასაც დევიდ გილმორი ადასტურებს. ითვლება, რომ ხმების კოლაჟის ფორმის შესავლის იდეა სათავეს იღებდა 1970 წლიდან - როდესაც „ზაბრისკი პოინტი“ მუსიკა იწერებოდა. მეორე ვერსიით, აქ გამოყენებულია ფილმის „Pink Floyd: Live at Pompeii“ დასაწყისში გაჟღერებული ხმოვანი შესავლის გადამუშავებული ვარიანტი.

ალბომის ჩაწერისას (და ამ შესავლის მონტაჟში) გამოყენებულია უოტერსის მიერ ქაღალდის ბარათებზე დაწერილი კითხვები - „უკანასკნელად როდის დაარტყით ვინმეს?“. სახელწოდება აღებულია იმ ფრაზის მიხედვით, რომელსაც ხმის ინჟინერი ალან პარსონსი იმეორებდა, როდესაც სააპარატო ოთახიდან სხვა ოთახში მიკროფონებს ამოწმებდა.

## ხმის ეფექტები 
აღსანიშნავია შემდეგი ხმის ეფექტები:

* გულისცემა - სიმღერიდან „Eclipse“
* საათის ხმა, სიმღერიდან „Time“
* მანიაკალური სიცილი; სიმღერიდან „Brain Damage“
* სალაროს ხმაური, ფულის ხმით; სიმღერიდან „Money“
* ვერტმფრენის ხმა; სიმღერიდან „On the Run“
* კივილი სიმღერიდან „The Great Gig in the Sky“
* სინთეზატორის ხმა; გადადის კომპოზიციაში „Breathe“

ალბომის *The Dark Side Of The Moon* 1972 წლის ორიგინალური მიქსი (შეტანილი Immersion გამოცემაში), რომლის გამოცემაც თავდაპირველად დაგეგმილი იყო, იწყება ამ კომპოზიციის გარეშე, მუსიკალური აკორდით, რომელსაც პირდაპირ უერთდება „Breathe“.

## საკონცერტო ვერსიები
საკონცერტო გამოსვლების დროს ნომერი იწყებოდა, როდესაც დარბაზში განათება ჯერ კიდევ ჩართული იყო და მაყურებელი ადგილებს იკავებდა. ხმოვანი კოლაჟი სრულდებოდა როგორც ჯგუფის, აგრეთვე დევიდ გილმორის და როჯერ უოტერსის კონცერტებზეც. მან აგრეთვე გახსნა ჯგუფის 2005 წლის გამოსვლა Live 8-ზე.
ჯგუფმა ნომერი შეიტანა 1994 წლის კონცერტების პროგრამაშიც, სადაც იგი უფრო ვრცელი სახით იყო წარმოდგენილი.

კონცერტებზე კომპოზიციის შესრულებისას პინკ ფლოიდი იყენებდა სხვადასხვა პროექციებს. 1974 წელს ბრიტანულ ტურნეში აჩვენებდნენ პულსირებას. მას მოჰყვებოდა დედამიწის გამოსახულება, რომელსაც კამერა უახლოვდებოდა. ოდნავ გადამუშავებული მსგავსი პროექცია გამოჩნდა იმავე წლის ფრანგული ტურნეს მსვლელობისას. 1975 წლის ჩრდილოეთ ამერიკულ ტურნეში კომპოზიცია იწყებოდა სასწრაფო დახმარების მანქანით, რომელიც კამერას უახლოვდებოდა. შემდეგ ჩნდებოდა ჰოსპიტალის კაბინეტი, თვალი (რომლის გამოსახულება მეორდებოდა მთელი შოუს მსვლელობისას), პულსირება და დედამიწა, აგრეთვე ანიმაციური სფერო, რომელიც პულსირებდა.

## სქოლიო 
კატეგორია:პინკ ფლოიდის სიმღერები
კატეგორია:1973 წლის სიმღერები
Eagles

**Eagles** () — ამერიკული როკ-ჯგუფი, რომელიც ჩამოყალიბდა ლოს–ანჯელესში, კალიფორნიაში, 1970-იან წლებში. მათ ჰქონდათ ხუთი #1 სინგლი და ექვსი #1 ალბომი და იქცნენ 1970-იანების ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ კოლექტივად. მათი ყველაზე ცნობილი ალბომია *Hotel California*, ამავე სახელწოდების სიმღერით, რომელიც ითვლება ჯგუფის აბსოლუტურ ჰიტად, რის გამოც მას ხშირად ერთჰიტიან კოლექტივს უწოდებენ. ეს აგრეთვე არის ყველა დროის ყველაზე გაყიდვადი ამერიკული კოლექტივი. დისკი *Eagles: Their Greatest Hits 1971–1975* დღემდე აშშ-ში ყველაზე დიდი რაოდენობით არის გაყიდული.

Eagles დაიშალა 1980 წელს, მაგრამ კვლავ გაერთიანდა 1994 წლის პროექტისათვის *Hell Freezes Over*. მას შემდეგ ჯგუფი ტურებით მოგზაურობდა და 1998 წელს მოხვდა როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში.

2007 წელს მათ გამოუშვეს ახალი ალბომი *Long Road Out of Eden*.

## დისკოგრაფია 
;სტუდიური ალბომები
* *Eagles* (1972)
* *Desperado* (1973)
* *On the Border* (1974)
* *One of These Nights* (1975)
* *Hotel California* (1976)
* *The Long Run* (1979)
* *Long Road out of Eden* (2007)

## რესურსები ინტერნეტში 
*ჯგუფის ოფიციალური საიტი
*დონ ჰენლის ოფიციალური საიტი
*ბერნი ლიდონის ოფიციალური საიტი 
*ტიმოთი შმიტის ოფიციალური საიტი
*ჯო უოლშის ოფიციალური საიტი
*გლენ ფრის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ამერიკული როკ-ჯგუფები
კატეგორია:1994 წელს აღდგენილი ჯგუფები
კატეგორია:1980 წელს დაშლილი ჯგუფები
კატეგორია:1971 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები
კატეგორია:Lost Highway Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:კენედის ცენტრის პრემიის ლაურეატები
The Wall – Live in Berlin

**The Wall Live in Berlin** — ბრიტანელი როკ-მუსიკოს როჯერ უოტერსის კონცერტი, რომელიც გაიმართა  1990 წლის 21 ივლისს ბერლინში, პოტსდამის მოედანზე. იგი მიეძღვნა ბერლინის კედლის დანგრევას, ცივი ომის დასასრულს და მიზნად ისახავდა მსოფლიო ომში დაზარალებული ადამიანებისათვის ფულადი თანხების შეგროვებას.

## ისტორია 
მინი|მარჯვნივ|საკონცერტო სცენა და გიგანტური კედელი.

კონცერტი დაიდგა მთლიანად უოტერსის ხარჯებით. დაიწყო იმით, რომ 1989 წელს ერთ-ერთ რადიოინტერვიუში როჯერს ჰკითხეს, ჩაატარებდა თუ არა იგი ”კედლის” კიდევ ერთ წარმოდგენას. პასუხი იყო ასეთი: „კი, თუკი ნამდვილი კედელი დაინგრევა“. რამდენიმე თვის შემდეგ კედელი, რომელიც დასავლეთ და აღმოსავლეთ გერმანიას ორ ნაწილად ყოფდა, დაინგრა.

შოუს დაესწრო 350.000 ადამიანი. 52 ქვეყანა კონცერტს პირდაპირ ტელეეთერში გადასცემდა.

თავდაპირველად უოტერსს სურდა სხვა ცნობილი მუსიკოსების მოწვევა, რომელთა შორის იქნებოდნენ პიტერ გებრიელი, როდ სტიუარტი, ჯო კოკერი, ბრიუს სპრინგსტინი და ერიკ კლეპტონი. მაგრამ ყველამ უარი თქვა ამ ინიციატივაზე (მიუხედავად კონცერტის საქველმოქმედო ხასიათისა). 1989 წლის ინტერვიუში როჯერი აღნიშნავდა - ”მე დევიდსაც (გილმორს) კი მივცემდი დაკვრის საშუალებას”. დევიდ გილმორმა ასეთი პასუხი გასცა ამ განცხადებას - ”ჩვენ მოგვცეს ამის უფლება, მაგრამ ჯერ არ დაგვეკონტაქტნენ”. თუმცა, უოტერსმა საერთოდ ყველაფერი უარყო და განაცხადა, რომ მას არ ჰქონია პინკ ფლოიდის დარჩენილ ნაწილთან არავითარი კავშირი.

საბოლოოდ კონცერტში მონაწილეობაზე დათანხმდნენ უტე ლემპერი, ჰუტერსი, ვენ მორისონი, შინეიდ ო’კონორი, სინდი ლოუპერი, მერიან ფეითფული, ჯგუფი სკორპიონსი, ჯონი მიტჩელი, მსახიობი ჯერი ჰოლი, პოლ კერაკი, ტიმ კერი, ტომას დოლბი და ბრაიან ადამსი.

სიმღერების შესრულება განსხვავდება პინკ ფლოიდის ალბომისგან The Wall. უპირველეს ყოვლისა, სიმღერებში Mother და Another Brick in the Wall (ნაწილი II) გიტარის უფრო ვრცელი სოლოების მოსმენაა შესაძლებელი. Comfortably Numb-ში სრულდება ორმაგი, ხანგრძლივი სოლო გიტარაზე. არ სრულდება The Show Must Go On. პროგრამაში შეტანილია The Last Few Bricks, რომელიც სრულდებოდა პინკ ფლოიდის 1980-1981 წლის კონცერტებზე. სასამართლოს სცენის (The Trial) დროს სხვადასხვა მსახიობი და მუსიკოსი თავად ასრულებს მოქმედი პირების როლებს.

## ჩანაწერი
***The Wall: Live in Berlin*** გამოიცა ორმაგი CD-სა და ფილმის სახით. DVD ვერსია გამოიცემოდა სხვადასხვა წლებში, დამატებითი ვიდეომასალის თანხლებით.

### სიმღერების სია 
## სერტიფიცირებები
## სქოლიო 
კატეგორია:როჯერ უოტერსის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:როჯერ უოტერსის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:1990 წლის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:1990 წლის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:Mercury Records-ის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:Mercury Records-ის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:The Wall
კატეგორია:ალბომები როჯერ უოტერსის პროდიუსერობით
მეცხვარეობა

მინი|250პქ|ცხვარი პატაგონიაში, არგენტინა
[მინი|250პქ|ავსტრალიური [მერინოსი]]
[მინი|ცხვრის ფარა [ცხრაწყაროს უღელტეხილი|ცხრაწყაროს უღელტეხილზე (2009 წ.)]]
**მეცხვარეობა** — მეცხოველეობის დარგი, რომლის ამოცანაა ცხვრის მოშენება ძვირფასი ნედლეულისა (მატყლი, მაჟდაკი, ტყავი) და საკვები პროდუკტების (ხორცი, რძე, ქონი) მისაღებად. მატყლისაგან მზადდება მაღალხარისხოვანი ქსოვილი, ნოხი, ნადაბი, ქეჩა, ცხვრის ტყავისაგან — ქურქი და ბეწვეული, რძისაგან — მაღალი ხარისხის ყველი (თუშური, როქფორი, პიკარინო, ბრინზა და სხვა ნაწარმი).

მეცხვარეობას დასაბამი მიეცა წინა ისტორიულ პერიოდში, როდესაც ადამიანმა გამოიყენა მოშინაურებული ცხვრის პროდუქტები. შინაური ცხვრის წინაპარს (გარეულ ცხვარს) მატყლი არ აქვს. მსოფლიოში დღეისათვის გავრცელებულ 500-ზე მეტ ცხვრის ჯიშიდან მხოლოდ 43-ს არ აქვს მატყლი. უმატყლო ცხვრისაგან შერჩევის გზით მიიღეს უხეშმატყლიანი ცხვარი. ახალ წელთაღრიცხვაზე რამდენიმე საუკუნით ადრე მცირე აზიაში გამოიყვანეს წმინდა და ნახევრადწმინდა მატყლიანი ცხვარი; შუა აზიაში ხალხური სელექციით გამოიყვანეს ადრემწიფადი ცხვრის ერთგვაროვანგანმატყლიანი ჯიშები, რამაც საფუძველი ჩაუყარა თანამედროვე ნახევარწმინდამატყლიან სახორცე-სამატყლე მეცხვარეობას.

ძირითადი პროდუქტების მიხედვით არჩევენ წმინდამატყლიან, ნახევრადწმინდამატყლიან, ნახევრადუხეშმატყლიან და უხეშმატყლიან მიმართულებებს. მათში განასხვავებენ სახორცე-სამატყლე, სამატყლე-სამაჟდაკე, სამატყლე-სახორცე-სარძეო და სხვა მიმართულებებს.

საქართველოში მეცხვარეობა წელთაღრიცხვამდე იყო განვითარებული ძირითადად ზაფხულის ან ზამთრის საძოვრების ზონებში. ბუნებრივი სავარგულების რაციონალური გამოყენების შესაბამისად, ძველთაგანვე ჩამოყალიბდა 3 სისტემა: სამრეწველო-მომთაბარე, სამრეწველო-სტაციონარული და სამომხმარებლო-საკარმიდამო. პირველი გავრცელებულია თუშეთში, კახეთში, ხევსურეთში, მთიულეთში, ქართლში; მეორე — მესხეთ-ჯავახეთსა და თრიალეთში; მესამე — ძირითადად დასავლეთ საქართველოში. ძველი ქართული ცხვრის შეჯვარებით ცაკელთან და დუმიან (ცხიმკუდიან) ჯიშებთან ხალხური სელექციის გზით შეიქმნა თუშური ცხვარი, რომელმაც გავლენა მოახდინა ამიერკავკასიისა და ჩრდილოეთ კავკასიის ცხვრის ჯიშებზე. დასავლეთ საქართველოში ხალხური სელექციის გზით შეიქმნა იმერული ცხვარი.

## ლიტერატურა
A State of Trance

***A State of Trance*** — ყოველკვირეული რადიო გადაცემა, რომელსაც უძღვება ნიდერლანდელი დიჯეი არმინ ვან ბიურენი. პირველი გადაცემა შედგა 2001 წლის 1 ივნისს ID&T-ს რადიოზე. გადაცემა გრძელდება ორი საათი და არმინ ვან ბიურენი უკრავს ახალ ტრანს მუსიკას. ამ ყოველკვირეულ გადაცემას ხალხი უსმენს რადიოს მეშვეობით, შემდეგ კი ინტერნეტში. გადაცემას ჰყავს 6 000 000-მდე მსმენელი.

## კრებულების სერიები 
* 2004 *A State of Trance 2004*
* 2004 *A State of Trance 2004 Year Mix*
* 2005 *A State of Trance 2005*
* 2005 *A State of Trance 2005 Year Mix*
* 2006 *A State of Trance 2006*
* 2006 *A State of Trance 2006 Year Mix*
* 2007 *A State of Trance 2007*
* 2007 *A State of Trance 2007 Year Mix*

## რესურსები ინტერნეტში 
* A State of Trance რადიო შოუ 
* A State of Trance DI.fm-ზე ყოველ სამშაბათსy
* A State of Trance OnDemand DI.fm-ზე 
* A State of Trance Playlists 
* A State of Trance Tracklists 
* Slam! FM
* არმინ ვან ბიურენის საიტი
* ASoT Community 
* A State of Trance TR-ance-ზე 
* არმინ ვან ბიურენი Discogs-ზე
* არმინ ვან ბიურენი TheDJList.com-ზე 
* ASOT Complete Tracklists 
* A State of Trance გადმოწერა 

კატეგორია:ნიდერლანდების რადიოგადაცემები
კატეგორია:არმინ ვან ბიურენი
კაცთევზა

[thumb|210px|[ვიშნუს თევზკაცად ინკარნაციის გამოსახულება ინდურ მითოლოგიაში.]]
**კაცთევზა** ანუ ძველბერძნული ტრიტონი არის ზღვის, მდინარის ან ტბის მკვიდრი, რომელსაც წელსქვემოთ თევზის ან გველთევზას დაბოლოება აქვს. კაცთევზებს როგორც ძველი მსოფლიოს, ასევე შუა საუკუნეების ევროპის მითებსა და ფოლკლორში ვხვდებით. მიუხედავად იმისა, რომ  კაცთევზა ქალთევზას  მამრობითი  ვარიანტია, მათ შორის სასიყვარულო კავშირზე ძალიან ცოტაა ცნობილი. კაცთევზები ძველად ღონიერ და ბოროტ არსებებად წარმოედგინათ ევროპის ქვეყნებში, ისინი ქალთევზების დახმარებით ხომალდებს წყალმარჩხ ადგილებში იტყუებდნენ და შემდგომ თავს ესხმოდნენ. 

## კავკასია
თეიმურაზ ბატონიშვილის ნაშრომში — „დაწყებითგან ივერიისა, ესე იგი გეორგიისა, რომელ არს სრულიად საქართველოჲსა“, საუბარია ადამიან ამფიბიებზე.

## პოპულარობა 
ძველ გრავიურებსა და ნახატებზე კაცთევზები მრისხანე სახითა და სამკაპით  შეიარაღებულნი არიან გამოსახულნი. ანტიკურ სამყაროში ფართოდ იყო გავრცელებული ტრიტონების ქანდაკებები. ქრისტიანობის გავრცელებასთან ერთად, ხელოვნებიდან კარგა ხნით განიდევნა წყლის არსებებისა და ყოველგვარი მითიურის კულტი. მხოლოდ შუა საუკუნეების ხელოვნებაში განახლდა ზღვის სამყაროს პოპულარიზაცია, ხელახლა დაიწყეს ქალთევზებისა და მათი  მამრი ვარიანტების გამოსახვა როგორც ტილოებზე, ასევე ქანდაკებად.

კატეგორია:მითური არსებები
კორეისტიკა

thumb|
**კორეისტიკა** (აგრეთვე კორე**ანის**ტიკა, ან კორე**ოლოგია**) — დისციპლინათშორისო სამეცნიერო დარგი, რომელსაც დასავლეთის ქვეყნებში ე.წ. „არეალის მეცნიერებათა“ რიგს, ანუ გეოგრაფიულ-სივრცით მეცნიერებებს მიაკუთვნებენ.

**კორეისტიკის** კვლევის საგანს ფართო გაგებით კორეა წარმოადგენს, ხოლო მისი მნიშვნელოვანი თემები არის კორეელთა ქვეყანასათან დაკავშირებული ყველა საკითხის მეცნიერული შესწავლა-დამუშავება და გაშუქება; ასევე ენა, ლიტერატურა, ისტორია, ხელოვნება, და საერთოდ კორეის კულტურა.

სინოლოგიასა და იაპონოლოგიასთან ერთად **კორეისტიკა** წარმოადგენს აღმოსავლეთაზიისმცოდნეობის ერთ-ერთ შემადგენელ ნაწილს.

**კორეისტიკა** ჩაისახა კორეაში მოღვაწე ევროპელი ქრისტიანი მისიონერების საქმიანობის შედეგად.

1991 წლიდან კორეისტიკის შესწავლა მიმდინარეობს თბილისის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აღმოსავლეთ აზიის კვლევები
* იაპონოლოგია
* სინოლოგია
* ვიეტნამისტიკა
* თბილისის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* Korea Research Hub  
* Korean Studies Net  
* Online database of Korean Studies specialists  
* Academy of Korean Studies 
* The Association for Korean Studies in Europe  
* Korea Foundation 
* Yuldo.net: A Korean Studies Site  
* კორეანისტიკის კათედრები გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკის უნივერსიტეტებში  

კატეგორია:კორეა
კატეგორია:კორეისტიკა
კატეგორია:აკადემიური დისციპლინები
კატეგორია:ფილოლოგია
*
არაბისტიკა

**არაბისტიკა** ან **არაბთმცოდნეობა** — დარგი, რომელიც მეცნიერულად შეისწავლის და იკვლევს *ვიწრო გაგებით* არაბული ენისა და ლიტერატურის (არაბული ფილოლოგია) სხვადასხვა საკითხებს, ხოლო უფრო *ფართო გაგებით* კი არაბისტიკა მოიცავს არაბულენოვან ქვეყნებთან, მათ რელიგიასთან, კულტურასთან, საერთოდ ცალკეული არაბული ქვეყნების ცხოვრებასთან დაკავშირებულ სამეცნიერო საკითხებს აწმყოსა და წარსულში.

არაბისტიკა, როგორც მეცნიერება აღმოსავლეთმცოდნეობის ნაწილს წარმოადგენს და მჭიდროდაა დაკავშირებული ისლამოლოგიასთან.

ენათმეცნიერულ ნაწილში **არაბული ფილოლოგია** შეისწავლის ძველ არაბულს, კლასიკურ არაბულს, საშუალო არაბულს, თანამედროვე არაბულსა და მის დიალექტებს.

არაბისტიკული ლიტერატურათმცოდნეობა იკვლევს ისლამამდელი ხანიდან დღემდე შექმნილ არაბული ლიტერატურას, პროზასა და პოეზიას, მრავალსაუკუნოვანი ისლამური კულტურის წიაღში შექმნილ სხვადასხვა რელიგიურ, ფილოსოფიურ, ისტორიულ და გეოგრაფიულ ტექსტებს, ასევე არაბულ ენაზე არსებულ ებრაულ და ქრისტიანულ ლიტერატურებს.

## არაბისტიკა საქართველოსა და ევროპაში 
არაბისტიკა საქართველოში, ისევე როგორც ევროპაში ჯერ კიდევ შუა საუკუნეებში ჩაისახა და XIX საუკუნიდან ისტორიულ–კრიტიკულ დისციპლინად ჩამოყალიბდა. განსაკუთრებული განვითარება ჰპოვა ამ დარგმა მეოცე საუკუნის საქართველოში. სწორედ მეოცე საუკუნის ქართული არაბისტიკის ერთ-ერთ თვალსაჩინო ფიგურას წარმოადგენს აკადემიკოსი გიორგი წერეთელი, რომლის შრომები თავისი მნიშვნელოვნებით სცდება საქართველოს ფარგლებს. 

დღეს არაბისტიკას სხვადასხვა მიმართულებით შეისწავლიან თბილისისა და ქუთაისის უმაღლეს სასწავლებლებში, ძირითადად ორი — ფილოლოგიური და ქვეყანათმცოდნეობითი მიმართულებით.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აღმოსავლეთმცოდნეობა 
* ისლამოლოგია
* ირანისტიკა
* ებრაისტიკა
* ოსმანისტიკა
* არაბული ანბანი
* აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი არაბისტიკის საბაკალავრო პროგრამა (მცირე დახასიათება)
* სახელგანთქმული არაბისტების ჩამონათვალი

## ლიტერატურა 
* არაბისტიკის შესავლის პროგრამა. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი ; შემდგენელი: ალექსანდრე ლეკიაშვილი - თბილისი: თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა და სტამბა, 1974

კატეგორია:აღმოსავლეთმცოდნეობა
კატეგორია:ფილოლოგია
ინფორმაციის თეორია

**ინფორმაციის თეორია** — გამოყენებითი მათემატიკის დარგი. იგი წარმოიშვა ინფორმაციის შეკუმშვის ზომაზე და ხმაურიან არხზე ინფორმაციის საიმედოდ გადაცემის სისწრაფეზე ზღვრების დასადგენად. ინფორმაციის თეორია ძირითადად ინფორმაციის რაოდენობრივ ზომას შეისწავლის

ინფორმაციის თეორიის, როგორც მეცნიერების დასაწყისად კლაუდ შენონის 1948 წელს გამოქვეყნებული სტატია კომუნიკაციის მათემატიკური თეორია ითვლება. ამ სტატიაში არის შემოღებული მრავალი ძირითადი ცნება. მათ შორის ინფორმაციის რაოდენობის ერთეული ბიტი.

## გამოყენება 
ინფორმაციის თეორიას ბევრი თანამედროვე გამოყენება აქვს. იგი გამოიყენება:
* ინფორმაციის შეკუმშვისთვის დანაკარგების გარეშე (მაგალითად: ZIP ფაილების შესაქმნელად)
* ინფორმაციის შეკუმშვა დანაკარგებით (მაგალითად: MP3 მუსიკის, ან JPEG სურათების ფორმატები)
* ხმაურიან არხებზე ინფორმაციის გადაცემაში (მაგალითად: მობილური ტელეფონები, ინტერნეტის DSL ხაზები, და კოსმოსური ხომალდებიდან ინფორმაციის (სურათების) დაბრუნება დედამიწაზე)

## ძირითადი პრინციპები 
ინფორმაციის თეორიის ძირითადი გამოყენებაა სხვადასხვა სახის კოდირება. ინფორმაციის თეორიის გამოყენებით შეგვიძია ვიპოვოთ კოდირების გზები, რომლებიც საშუალებას მოგვცემს მოცემული ინფორმაცია ავსახოთ მაქსიმალურად შეკუმშულ კოდში და ასევე გავითვალისწინოთ ისიც, რომ გადაცემისას შეიძლება ნაწილი დაიკარგოს, ან შეიცვალოს. ამისათვის კოდში უნდა იყოს დამატებით სიმბოლოები, რომლებიც საშუალებას მოგვცემს არასწორად გადაცემული ინფორმაცია ამოვიცნოთ.

ორივე გამოყენების კარგი მაგალითია ჩვეულებრივი (მაგალითად ქართული) ენა. კავშირები, რომლებიც ხშირად გვხვდება - და,ან მოკლე სიტყვებით გამოითქმის, ხოლო შედარებით იშვიათი სიტყვები გრძელია. 
ეს საშუალებას გვაძლევს წინადადაბები უფრო მოკლე იყოს. ამავდროულად არ შეიძლება ყველა სიტყვა მოკლე იყოს, რადგან ანბანში ასოების რაოდებნობა ამისთვის საკმარისი არ იქნებოდა. თან დაიკარგებოდა მეორე (შეცდომების შესწორების)ფუნქცია.

ამავდროულად თუ მე შემთხვევით დავწერე „ამავდრულად შმთვევთი დავერე“, უმეტესობა მაინც მიხვდება, რომ ამაში იგულისხმება „ამავდროულად შემთხვევით დავწერე“ და მე უბრალოდ შემეშალა წერისას. ეს იმიტომ ხდება, რომ სიტყვებში ბევრი ზედმეტი სიმბოლოა, რომელიც საშუალებას გვაძლევს შეცდომების შემთხვევაშიც კი ამოვიცნოთ საჭირო ინფორმაცია.

ასევე, დანაკარგების გარეშე შეკუმშვის კარგი მაგალითია მორზეს კოდი. აქ უფრო ხშირი ასოები წარმოდგენილია მოკლე კოდებით (მაგალითად **ე** მხოლოდ წერტილით), ხოლო შედარებით იშვიათი ასოები უფრო გრძელი კოდებით. ეს საშუელბას გვაძლევს სიტყვები მოკლე კოდებით გამოვსახოთ.

## ინფორმაციის გაზომვა 
სრული ინფორმაციისთვის ნახეთ: ინფორმაციის რაოდენობა

ინფორმაციას ზომავენ ბიტებში. ინფორმაციის რაოდენობა, რომელიც დაკავშირებულია ამა თუ იმ მოვლენის მოხდენასთან დამოკიდებულია მოცემული მოვლენის ალბათობაზე. რაც უფრო მცირეა მოვლენის ალბათობა, მით უფრო მეტ ინფორმაციას ვიგებთ, როდესაც მისი მოხდენის შესახებ ვიტყობთ. კერძოდ ინფორმაციის რაოდენობა ტოლია მოვლენის ალბათობის ლოგარითმის 1/2 ფუძით (ან იგივე უარყოფითი ლოგარითმის 2-ს ფუძით) I=log(p).

## იხილეთ აგრეთვე 
*კიბერნეტიკა
*კრიპტოგრაფია

## ლიტერატურა 
* Tom Siegfried, *The Bit and the Pendulum*, Wiley, 2000. ISBN 0-471-32174-5
* Charles Seife, *Decoding The Universe*, Viking, 2006. ISBN 0-670-03441-X

## რესურსები ინტერნეტში 
* alum.mit.edu
* ND.edu 
* Chem.wisc.edu

*