open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
წვინდირხვა

**წვინდირხვა** () — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, ზოგჯერ გულისმაგვარი ან თირკმლისმაგვარი ფორმის. სამნაკვთიანი, მცირედ დანაკვთული, თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური, ხშირად მხრიანი, კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი ან მომრგვალო, მუქი-წითელი. კანი საშუალო სისქისაა, ძნელად სცილდება რბილობს, ცვილისებრი ნაფიფქით სქლად დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — შეფერილი.

წინდირხვა ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 190-205 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლს შედის. მტევნის წონა 97-110 გრამია, საჰექტარო მოასვლიანობა კი 11.4 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-20.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.1-11.0 გ/ლ-ს.

გამოიყენება ხარისხიანი მუქი ალუბლისფეერი, ექსტრაქტული და არომატული სუფრის წითელი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 473

კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
აჩკიკიჟი

**აჩკიკიჟი** (), *ააცკიკა*, *ცხენისძუძუ აფხაზური* — ქართული აბორიგენული ვარდისფერყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან თირკმლისებური, სამნაკვთიანი, მცირედ დანაკვთული, თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე საშუალო სიხშირის აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებურადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალოზე დიდი ზომისაა. ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, დატოტვილი, საშუალო სიკუმსის ან თხელი. მარცვალი მსხვილია, ოვალური ან მოგრძო, მუქი ვარდისფერი. კანი სქელი და მკვრივი აქვს. რბილობი ხორციანი და კნატუნა, მცირეწვნიანი. გემო ტკბილი და სასიამოვნო, სუსტად გამოსახული ჯიშური არომატით. 

აჩკიკიჟი საშუალოზე ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. მისი სავეგეტაციო პერიოდი გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 180 დღეა. მტევნის წონა 150-200 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 12.0-15.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17.0-20.9%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6.7-10.3 გ/ლ-ს.

სასუფრე ყურძენია, იშვიათად გამოიყენება საღვინედ.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 55

კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის ვარდისფერყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
ათასრაყვა

**ათასრაყვა** () — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

ეს ვაზი გავრცელებული იყო აფხაზეთში, მაგრამ სოკოვანი დაავადებებისა და ფილოქსერას შემოჭრის შედეგად განადგურებულა. დღემდე ნაპოვნი და შესწავლილი არ არის.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 566

კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
აკაბილი

**აკაბილი** (), *აკაბული* — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან განივოვალური, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სქელი აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრი შებუსვითაა დაფარული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზომისაა, ფართოკონუსური ფორმის, ფრთიანი, კუმსი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა. მომრგვალებული ან ოდნავ ოვალური. მუქი ლურჯი, შავ ფერში გარდამავალი. თხელკანიანია, ცვლილისებრი ნაფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანი და მდნარია, წვენი შეუფერავი. სასიამოვნო გემოთი.

ჯიში საშუალო ზრდისა და საკმაოდ მოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს, ნოემბრის დასაწყისში შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 200-210 დღეა.მტევნის წონა 160-200 გრამს შორის მერყეობს. საჰექტარო მოსავლიანობა 8.0-12.0 ტონაა. ყუძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 21.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.2 გ/ლ-ს.

მიიღება კარგი ხარისხის სუფრის წითელი ღვინო, რომელიც ხასიათდება ორიგინალური ბუკეტითა და მაღალი ექსტრაქტულობით. ასევე გამოიყენება წვენის დასამზადებლად და სასუფრე ყურძნად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 21

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ხუპინიჟი

**ხუპინიჟი** () — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

ვაზი ატარებს გამავრცელებლის სახელს. ხუპიში აფხაზეთში მამაკაცის სახელია, ხოლო „ხუპინიჟი“ ქართულად „ხუპიშის ყურძენს“ ნიშნავს.

ეს ვაზი გავრცელებული იყო აფხაზეთში. დღემდე ნაპოვნი და შესწავლილი არ არის.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 574

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი ქართული ჯიშები
მუხრანის ღვთისმშობლის ეკლესია

**მუხრანის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მუხრანში სოფლის ძველ სასაფლაოზე, აგებულია შუა საუკუნეებში.

დარბაზული ტიპის ეკლესია ნაგებია ქვით და აგურით. აგური გამოყენებულია ღიობებსა და დეკორატიულ ელემენტების გამოსაყვანად. კედლის სეგმეტებში ჩართულია დიდი ზომის ქვებიც. ფასადები სადაა. აღმოსავლეთით, შუა ღერძზე მართკუთხა სარკმელია, რომლის ზემოთაც აგურის წყობაში შეღრმავებული ჯვარია მოქცეული. ანალოგიური ჯვარია განთავსებული სამხრეთით, შესასვლელის თავზე. ღიობი მართკუთხაა და აგურით გამოყვანილი ტიმპანი აგვირგვინებს. მის აქეთ და იქით თითო მართკუთხა ღრმა ნიშია წარმოდგენილი. კედლებზე ზოგან შეინიშნება თავდაპირველი მასალის კვალი.
 
ნაგებობას აგურის სამსაფეხურიანი კარნიზი ასრულებს და კრამიტის სახურავი ხურავს. დარბაზი კამარით არის გადახურული. ნალისებურ აფსიდს მსუბუქად შვერილი მხრები გამოყოფს. გადახურვაც და კუთხეებიც, უსახურად არის აღდგენილი. საკურთხევლის ბაქანი ერთი საფეხურით არის შემაღლებული. იატაკი მოგებულია კვადრატული აგურით. ნაგებობის ინტერიერი და ექსტერიერი უბრალოა. ის შუა საუკუნეების რიგით დარბაზულ ეკლესიას წარმოადგენს. ტაძრის გვიანდელი გადაკეთებები აშკარაა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ღვთის მშობლის ეკლესია
კორჟენევსკის მყინვარი

**კორჟენევსკის მყინვარი** () — რთული ხეობის მყინვარი პამირზე, ყირგიზეთში. მდებარეობს იმიერალთაის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ლენინის პიკის აღმოსავლეთით, მდინარე ჯანაიდართაქის (მდ. ყიზილსუს მარცხენა შენაკადი, ვახშის აუზი) სათავეებში. სიგრძე 21,5 კმ, ფართ. 73 კმ². მყინვარი გაწოლილია ღრმა ხეობაში და ეშვება 6210 მეტრიდან 3800 მეტრ სიმაღლემდე. მყინვარის ენის დიდი ნაწილი დაფარულია მორენული საფრით. სახელი ეწოდება აღმომჩენის, საბჭოთა მკვლევარ ნიკოლოზ კორჟენევსკის პატივსაცემად (აღმოაჩინა 1928 წელს).

## სქოლიო 
კატეგორია:ყირგიზეთის მყინვარები
გარეჯი საგარეჯო (საფეხბურთო კლუბი)

FC Gareji — ქართული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ საგარეჯოდან, დაარსდა 1960 წელს. 2025 წლიდან კლუბი ასპარეზობს ეროვნულ ლიგაში.

## ისტორია
საბჭოთა პერიოდში, 1960 წელს დაარსებული „გარეჯი“ მრავალი წლის განმავლობაში მონაწილეობდა საქართველოს რესპუბლიკურ ჩემპიონატში. 1990 წლის შემდეგ გუნდმა რამდენიმე სეზონი მეორე და მესამე დივიზიონებში გაატარა.

კლუბის ბოლოდროინდელი წარმატება, 2018 წელს რეგიონულ ლიგაში დაიწყო. აღმოსავლეთის ჯგუფში გამარჯვების შემდეგ, გარეჯიმ იოლად დაამარცხა მესამე ლიგის მოწინააღმდეგე გუნდი ორ მატჩში გამართულ პლეი-ოფში. ახალშექმნილ ლიგა 4-ში დებიუტანტებმა მე-3 ადგილი დაიკავეს, რაც წარმატებად ჩაითვალა. 2020 წელს, მთავარი მწვრთნელის - თენგიზ კობიაშვილის - ხელმძღვანელობით, ახალაღზევებულმა გუნდმა ლიგა 3-ში ლიდერთა შორის დაიმკვიდრა ადგილი და 18 თამაშიდან 14 გამარჯვებით პირველი ადგილი დაიკავა. ამით გარეჯმა რეკორდული სისწრაფით განვლო გზა მეხუთე დივიზიონიდან მეორე ლიგამდე.

მეორე ლიგაში გადასვლის შემდეგ, 2021 წელს, გარეჯი გამარჯვებისთვის იბრძოდა მარტვილის მერანთან ერთად. საბოლოოდ, უპირატესობა მერანმა მოიპოვა, თუმცა გარეჯმა რამდენიმე შთამბეჭდავი გამარჯვება მოიპოვა, მათ შორის 8–0, რაც ლიგა 2-ის ისტორიაში ყველაზე დიდი ანგარიშით მოგება იყო,                                                                          ამ მატჩში გიორგი ხარებაშვილმა ექვსი გოლი გაიტანა.

2023 წლის სეზონში გუნდი ლიგის ფავორიტად ითვლებოდა, ივნისში კლუბი თერთმეტი ქულით იყო დაწინაურებული. თუმცა კოლხეთი 1913-მა შეძლო სხვაობის აღმოფხვრა და სეზონის ბოლო ტურში საგარეჯოში გამართული გადამწყვეტი მატჩი ფრე 1-1 კოლხეთისთვის ჩემპიონობის მომტანი აღმოჩნდა. გარეჯის შანსი კვლავ რჩებოდა პლეი-ოფის მეშვეობით, მაგრამ სამტრედიასთან 5-4 ჯამური ანგარიშით დამარცხდა. გუნდის თავდამსხმელი ლევან პაპავა 23 გოლით ლიგის საუკეთესო ბომბარდირი გახდა

2024 წლის სეზონში ლევან პაპავამ შედეგი კიდევ უფრო გააუმჯობესა და კვლავ საუკეთესო ბომბარდირი გახდა. იმ წელს კლუბმა ისტორია შექმნა — გადამწყვეტი ეტაპების წარმატებით დაძლევის შემდეგ გუნდი ეროვნული ლიგის საგზურს დაეუფლა, ჩემპიონის ტიტული ხობის კოლხეთთან გასვლაზე 3–2 გამარჯვებით, ერთი ტურით ადრე გაიფორმა.

2025 წლიდან FC GAREJI ქვეყნის ეროვნული ლიგის ჩემპიონატში ასპარეზობს.

## სეზონები
## შემადგენლობა 
*2025 წლის 1 აპრილის მონაცემებით*

## მწვრთნელები
## სტადიონი 
საფეხბურთო კლუბი საშინაო თამაშებს თამაშობს საგარეჯოს ცენტრალურ სტადიონზე, რომელიც 2000 მაყურებელზეა გათვლილი. სტადიონს რეკონსტრუქცია 2018 წელს ჩაუტარდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს საფეხბურთო კლუბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* საგარეჯოს „გარეჯი“ — ეროვნული ლიგის ოფიციალურ საიტზე
* FC Gareji — „გარეჯის“ Facebook გვერდი
* FC. GAREJI 1960 — „გარეჯის“ YouTube არხი
* საგარეჯოს „გარეჯი“ — Lelo.ge

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები
ხახვთესლა

**ხახვთესლა** () — ერთწლიანი ბალახოვანი მცენარე. ღერო წამოწეულია, მარტივი ან დატოტვილი, დანაწევრებული ბეწვით მოფენილი. ფოთლები მოპირისპირეა, მომრგვალოკვერცხისებური ან კვერცხისებური, ორივე მხარეზე მოკლედ და გაფანტულად შებუსული. ჯამი თითქმის ძირამდეა განკვეთილი, ლანცეტა ფორმის. გვირგვინი ყვითელია კვერცხისებური ან მოგრძოკვერცხისებური. იზრდება მთის ქვედა სარტელში ტენიან ადგილებში. სარეველა მცენარეა. გვხვდება საქართველოში დასავლეთ ნაწილსა და კახეთში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს ცენტრალურ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიას.

## ლიტერატურა 
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 640.

კატეგორია:ორლებნიანნი
კატეგორია:ფურისულასებრნი
ვალდემარას რუპშისი

**ვალდემარას რუპშისი** (დ. 2 მაისი, 1967, შიაულიაი, ლიეტუვა) — ლიეტუველი სამხედრო ოფიცერი, გენერალ-ლეიტენანტი, რომელიც მსახურობს ლიტვის ამჟამინდელი თავდაცვის მეთაურად.

ვალდემარას რუპშისის სამხედრო კარიერა ლიეტუვის შეიარაღებულ ძალებში დაიწყო 1990 წლის 1 ნოემბერს . 2005 წელს დაიწყო მსახური ლიეტუვის გენერალ იონას ჟემაიტის სამხედრო აკადემიაში. 2011 წელს დაინიშნა „რკინის მგლის“ მექანიზებული ქვეითი ბრიგადის მეთაურად. 2016 წელს დაინიშნა სახმელეთო ჯარების მეთაურის თანამდებობაზე, ბრიგადის გენერლის წოდებით, რომელიც მას პრეზიდენტის დალია გრიბაუსკაიტეს ბრძანებულებით მიენიჭა. 2018 წლის ნოემბერში, ლიეტუვის შეიარაღებული ძალების აღდგენის 100 წლისთავის აღსანიშნავად, მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება. 2019 წლის 25 ივლისს გახდა თავდაცვის მეთაური პრეზიდენტ გიტანას ნაუსედას დროს. 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აღმოსავლური მზიურა

**აღმოსავლური მზიურა** () — მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. აქვს სწორი ღერო, 20-50 სმ სიმაღლის, მეტწილად მარტივი, ქვედა ნაწილში სუსტად შებუსული, ზედა ნაწილში მოფენილია გრძელი, ხშირი ბეწვით. ქვედა ფოთლები მოგრძონიჩბისებურია, ზედა ფოთლები ელიფსურია, ნახევრად ღერომხვევი. ყველა ფოთოლი მჯდომარეა, ორივე მხარეზე მიტკეცილი, რბილი ბეწვით შებუსული. კალათები მარტოულია. ენისებური ყვავილები კაშკაშა ყვითელი ფერისაა.
 
იზრდება სუბალპურ და ალპურ სარტყლებში, მდელოებზე, კლდეებსა და ღორღიან ფერდობებზე, ფიჭვნარებში. გავრცელებულია თითქმის მთელ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიასა და მცირე აზიას.

## ლიტერატურა
* *სუხიტაშვილი კ*., საქართველოს ყვავილოვანი მცენარეები, თბ., 2018, გვ. 252.

კატეგორია:ორლებნიანნი
კატეგორია:რთულყვავილოვნები
ტახტიწყაროს ეკლესია

**ტახტიწყაროს ეკლესია** — არტიტექტურული და არქეოლოგიური ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ივანოვკაში. აგებულია X-XIV საუკუნეებში.

ტახტიწყაროს ნასოფლარის კიდეში, ძირითადი ბირთვის ჩრდილოეთით, გახსნილ მდელოზე, გალავნით შემოსაზღვრულ ტერიტორიაზე, ბაზალტის უშველებელი ქვებით ნაგები მცირე ზომის ეკლესიაა განთავსებული. მის ეზოში ძველი საფლავის ქვებია. ეკლესია მცირე ზომის დარბაზული ტიპის ნაგებობაა, რომელიც ერთსაფეხურიან ცოკოლზე დგას. ის ძალიან დიდი ზომის, ბაზალტის ქვით კარგად დამუშავებული კვადრებითაა ნაგები. ქვები არასწორი მოხაზულობისაა, ერთმანეთთან მჭიდროდ მიმაგრებული. დუღაბის თხელი ფენა, ჩასხმულია საპირე ქვებს შორის. ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. კუთხის ქვები ძალიან დიდია და ასეთივე გრანდიოზული არქიტრავის ქვით არის დასრულებული. მის აღმოსავლეთ ნაწილში რელიეფური ჯვარია ამოკვეთილი. ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადთან უშველებელი ქვაა, რომლის ცენტრშიც სარკმლის ვიწრო თაღია ამოკვეთილი. ეზოში დიდი ზომის ზეთსახდელი ქვაცაა დაცული.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
პატარა დარბაზის ღვთისმშობლის ეკლესია

**პატარა დარბაზის ღვთის მშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა დარბაზში.

ეკლესია დარბაზული ტიპისაა და ლოროფნითაა გადახურული, ბათქაშში "ჩაძირული" დიდი ზომის ნამტვრევი ქვითაა ნაგები, აღმოსავლეთ ფასადის ფორნტონის კეხში ქვათა ზომა მცირდება და წყობაც სხვა ხასიათისაა. არქიტრავით დახურული ერთდაერთი კარი სამხრეთ კედელშია გაჭრილი, სარკმლები აღმოსავლეთ, სახმრეთ და დასავლეთ კედლებშია. სამხრეთი სარკმელი ეკლესიაზე ამ მხრიდან მოგვიანებით მიდგმული მინაშენის სახურავმა ამოქოლა. ნახევარწრიული საკურთხევლის აფსიდის არდაბაგი მცირედაა შემაღლებული და მას ერთსაფეხურიანი ხარისხი მიუყვება. ტრაპეზის ქვა აფსიდის კედელზეა მიდგმული. აფსიდშივე ორი მაღალი ნიშაა შემორჩენილი, რომლებიდანაც ჭისებრი ასასვლელბით ეკლესიის კონქის თავზე შეიძლება მოხვედრა. ეკლესიას სამხრეთიდან მთელ სიგრძეზე დიდი, ნამტვრევი ქვით ნაგები, გეგმით სწორკუთხა მინაშენი აქვს მიდგმული. იგი ორკალთა სახურავითაა გადახურული და სახურავის ფერდები აღმოსავლეთისა და დასავლეთისკენ ეშვება. მინაშენში შესასვლელი კარი სამხრეთ კედელშია გაჭრილი და სამკუთხადაა გადახურული. ეს სათავსი აღმოსავლეთ და სამხრეთ კედლებში გაჭრილი ორი სარკმლით ნათდება. მზიდი თაღი ამ ნაგებობას ორად ყოფს და ეკლესიის სამხრეთ კარის წინ შემაღლებული მოცულობა იქმნება. ეკლესიის საქტიტორო წარწერა, სადაც ბარსეღ ეპისკოპოსის მიერ 1465 წელს ამ შენობის განახლებაზეა საუბარი, ეკლესიის აღმოსავლეთი ფასადის ჩრდილოეთი კუთხის ქვაზეა ამოკვეთილი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნოდარ კეკელიძე

**ნოდარ კეკელიძე** (დ. 15 აპრილი, 1930, ჩოხატაური — გ. 24 დეკემბერი, 2019) — ქართველი ფიზიკოსი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1977), პროფესორი (1984).

## ბიოგრაფია
1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი.

1961 წლიდან მუშაობს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სხვადასხვა ლაბორატორიისა და კათედრის ხელმძღვანელად. 1984-1985 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამეცნიერო ნაწილის გამგე. 1985-1993 წლებში პრორექტორი სა­ბუ­ნე­ბის­მეტყვე­ლო მეცნიერების დარგში. თანამშრომლობდა სო­ხუ­მის ილია ვეკუას ფიზიკა-ტექნიკის უნივერსიტეტთან, ფ. თავაძის სახელობის მეტალურგიისა და მასალათმცოდნეობის ინსტიტუტთან და სხვა სამეცნიერო ცენტრებთან. 2009 წლიდან იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ნივთიერებათა კვლევის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი. მისი კვლევის ძირითადი სფეროა ნახევარგამტარებისა და მყარი სხეულების ფიზიკა, ტექნოლოგია, ელექტრონიკა, მასალათმცოდნეობა, რადიაციული ფიზიკა, ფიზიკის მეთოდები ეკოლოგიაში. მის მიერ აღმოჩენილია მესრის ორმოდიანი რხევის მოვლენა InP-InAS მყარ ხსნარებში, რომლებიც გამოიყენება მიკრო და ოპტოელექტრონიკაში. მონაწილეობდა მრავალ საერთაშორისო სამეცნიერო ფორუმში.

მიღებული აქვს სსრკ სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენის უმაღლესი ჯილდო — საპატიო სიგელით, ვერცხლისა და ბრინჯაოს მედლებით (1975, 1976, 1985), ლაიფციგის გამოფენის ოქროს მე­და­ლი და დიპლომი (1977), საქართველოს უმაღლესი განათლების რესპუბლიკური პრემია (1983), საქართველოს სათბობ-ენერგეტიკის სამინისტროს პრემია (1996), საქართველოს პრეზიდენტის მადლობის წერილი (2000). არის 9 მონოგრაფიისა და 300-მდე სამეცნიერო პუბლიკაციის ავტორი.

## ჯილდოები
* 2013 — ღირსების ორდენი
* 2000 — ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედალი
* 1999 — ღირსების ორდენი
* 1990 — პეტრე მელიქიშვილის სახელობის პრემია
* 1985 — საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
* 1970 — მედალი „შრომითი მამაცობისთვის“

## ბიბლიოგრაფია
* ელექტრონების ძვრადობის დაბალტემპერატურული ანომალია კომპენსირებული გერმანიუმის და სილიციუმის მონოკრისტალებში, თბილისი, უნივერსალი, 2006, გვ. 87 ISBN 9994061801
* ფოტოელემენტები და მათი გამოყენება, თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1964, გვ. 32

## ლიტერატურა
* წიგნი ღირსებისა: ტ. 4/ შემდგ.: თამაზ ყიფიანი, თენგიზ გაჩეჩილაძე, გურამ სიმონიშვილი, თბ., 2002, გვ. 345

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:გარდაცვლილი 2019
კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 დეკემბერი
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:ქართველი პროფესორები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ივანე ჯავახიშვილის სახელობის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:შრომითი მამაცობისათვის მედლით დაჯილდოებულები
ნოდარ
პატარა მიტარბის წმინდა გიორგის ეკლესია

**პატარა მიტარბის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ  პატარა მიტარბში. აგებულია XX-XXI საუკუნეებში.

ეკლესია დგას სოფლის აღმოსავლეთ განაპირას. ირგვლივ მოქმედი სასაფლაოა. ძველი ნაეკლესიარიდან შემორჩენილია მხოლოდ წყობის ქვედა რიგი. მსხვილი, მასიური თლილი კვადრები გეგმა ვერ იკითხება. ირგვლივ გალავნის ნაშთებია. აგრეთვე არის ძველი საფლავის ქვები. ამ ნანგრევის ჩრდილოეთ მხარეს 2005 წელს აშენდა დარბაზული ტიპის ახალი ეკლესია, გადახურული გოფრირებული თუნუქით, ნაგებობა არაპროპორციულია და უსახო. გამოყენებულია ძველი ეკლესიის თლილი კვადრები. სამხრეთ შესასვლელის თავზე ძველი ეკლესიის ქვაა-ღვინისფერ ქვაში ამოკვეთილია ჯვარი. სარკმელები თაღოვანია.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
ბელგიის ეროვნული დღე

**ბელგიის ეროვნული დღე** ( ; ;    ) — ბელგიის ეროვნული დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება ყოველწლიურად 21 ივლისს. ეს არის ქვეყნის ათი სახალხო დღესასწაულიდან ერთ-ერთი და აღნიშნავს ლეოპოლდ I-ის, როგორც ბელგიის პირველი მეფის ინაუგურაციის დღეს.

## ისტორია 
ნაპოლეონის ომების შემდეგ ბელგია გაერთიანებული ნიდერლანდების შემადგენლობაში შევიდა. მზარდი არეულობების პერიოდის შემდეგ, ბელგიის რევოლუციამ აიძულა ჰოლანდიური ძალები, 1830 წლის აგვისტოს თვეში დაეტოვებინა ქვეყანა. ნოემბრისთვის სხვადასხვა რევოლუციური ფრაქცია გაერთიანდა ეროვნული დამოუკიდებლობის იდეის გარშემო, შეიქმნა კონსტიტუცია და დაიწყო ბელგიის დამოუკიდებელი სახელმწიფოს მშენებლობა. მონარქის ძებნისას, რევოლუციონერებმა არჩევანი შეაჩერეს გერმანელ არისტოკრატზე, საქსენ-კობურგ-გოთის პრინც ლეოპოლდზე. ლეოპოლდი პოპულარული იყო და დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა გაერთიანებულ სამეფოში. პრინცი ლეოპოლდი ბრიუსელში 1831 წლის ივლისის დასაწყისში ჩავიდა, 21 ივლისს კონსტიტუციის ერთგულების ფიცი დადო და ქვეყნის პირველი მონარქი გახდა. ამრიგად, 1831 წლის 21 ივლისი ითვლება პრინცი ლეოპოლდ-ის მეფედ გამოცხადების და ბელგიის თანამედროვე სამეფოს შექმნის დღედ.

ბელგიის ეროვნული დღე თავდაპირველად აღინიშნებოდა 27 სექტემბერს, „სექტემბრის დღეების“ რევოლუციის დროს, ბრიუსელიდან ჰოლანდიური ძალების განდევნის თარიღს. 1890 წელს ეს თარიღი შეიცვალა 21 ივლისით, ხოლო 1991 წლიდან 27 სექტემბერი გახდა ბელგიაში მცხოვრები ფრანგული საზოგადოების ოფიციალური დღესასწაული.  პირველი და მეორე მსოფლიო ომების პერიოდში ბელგია ოკუპირებული იყო და პატრიოტიზმის საჯაროდ გამოხატვა აიკრძალა. შედეგად, 21 ივლისს დღესასწაულის აღნიშვნა სიმბოლური წინააღმდეგობის გავრცელებულ ფორმად იქცა.

## პროგრამა 
ბელგიის ეროვნული დღე აღინიშნება 21 ივლისს, ბელგიაში და ბელგიის ემიგრანტულ თემებში საზღვარგარეთ. ისტორიულად, ეროვნული დღე იწყება მეფის საჯარო გამოსვლით.

მთავარი ზეიმი ქალაქ ბრიუსელში იმართება. ისინი ტრადიციულად იწყებენ *თე დეუმს,* წმინდა მიქაელისა და წმინდა გუდულის ტაძარში, რომელსაც ესწრებიან მეფე, სამეფო ოჯახი და სხვა დიდებულები. დღის მეორე ნახევარში, მეფე ესწრება ბელგიის შეიარაღებული ძალებისა და პოლიციის წვრთნებს, აღლუმი ეწყობა Rue de la Loi-სა და ბრიუსელის პარკის პერიმეტრზე სამეფო სასახლის წინ. ასევე ეწყობა ბელგიის საჰაერო ძალების ფლაიპასტი. საღამოს იმართება გრანდიოზული ფოიერვერკი. 2003 წლიდან ასევე იმართება კონცერტი, რომელიც ცნობილია როგორც „ნაციონალური ბურთი“ ( *bal nationale* ).  2019 წელს ბრიუსელში დღესასწაულს დაახლოებით 100 000 ადამიანი დაესწრო. 

ეწყობა საეკლესიო მსახურებები, ველმანების ბაზრები და საჯარო კონცერტები. ბელგიის დროშები ჩვეულებრივ გამოფენილია მაღაზიებსა და კერძო სახლებში. ბელგიის კლიმატის გათვალისწინებით, წვიმა ჩვეულებრივი მოვლენაა ეროვნულ დღეს. ბელგიის ნაციონალურ დღეს წვიმას ფრანგულად უწოდებენ „ნაციონალურ წვიმას“ ( *drache nationale* ). 

## აღსანიშნი მოვლენები 
2013 წლის 21 ივლისს, ეროვნულ დღეს, მეფე ფილიპე ოფიციალურად ავიდა ტახტზე მამამისის, ალბერტ II-ის ის გადადგომის შემდეგ. 

## სქოლიო 
კატეგორია:ბელგიური კულტურა
კატეგორია:ეროვნული დღესასწაულები
კოსმოსური ტელესკოპების სია

**კოსმოსურ ტელესკოპთა სია** შეიძლება დაჯგუფდეს სიხშირეთა ძირითადი დიაპაზონების მიხედვით: გამა-გამოსხივება, რენტგენული, ულტრაიისფერი, ხილული, ინფრაწითლი, მიკროტალღური და რადიო. მრავალ სხვადასხვა სიხშირულ დიაპაზონში მომუშავე ტელესკოპები ყველა შესაბამის სექციაშია შეტანილი. სიაში ასევე შეტანილია კოსმოსური ტელესკოპები, რომლებიც ნაწილაკებს აგროვებენ, მაგალითად, კოსმოსური სხივების ბირთვებს ან ელექტრონებს; ასევე მოცელულია ინსტრუმენტები, რომლებიც გრავიტაციულ ტალღებს აგროვებენ. სიაში შეტანილი არ არის მისიები მზის სისტემაში მდებარე სპეციფიკური სამიზნეებით (მაგალითად, მზე და მისი პლანეტები).

დედამიწის ორბიტაზე მოძრავი ტელესკოპებისთვის მინიმალური და მაქსიმალური სიმაღლე ზედაპირიდან, კილომეტრებშია მოცემული. მზის გარშემო მოძრავ ტელესკოპთათვის კი, მინიმალური და მაქსიმალური მანძილი ტელესკოპსა და მზის მასის ცენტრს შორის მოცემულია ასტრონომიულ ერთეულებში (AU).

## გამა-გამოსხივება
გამა-გამოსხივების ტელესკოპები აგროვებენ და ზომავენ ასტროფიზიკური წყაროებიდან წამოსულ ინდივიდუალურ, მაღალენერგიულ გამა-სხივებს. მათ ძირითადად ატმოსფერო შთანთქავს და ამიტომ, საჭირო დაკვირვებებს ახორციელებენ დიდ სიმაღლეზე გაშვებული სტრატოსტატები და კოსმოსური მისიები. გამა-გამოსხივების წარმოქმნა შეუძლია სუპერნოვებს, ნეიტრონულ ვარსკვლავებს, პულსარებსა და შავ ხვრელებს. ასევე დაფიქსირებულია, მაგრამ ჯერ იდენტიფიცირებული არ არის უკიდურესად მაღალენერგიული გამა-გამოსხივების აფეთქებები.

## რენტგენული გამოსხივება
რენტგენული ტელესკოპები ზომავენ მაღალენერგიულ ფოტონებს, რომლებსაც რენტგენული სხივები ეწოდება. მათ ატმოსფეროში დიდ მანძილზე გადაადგილება არ შეუძლიათ, რაც იმას ნიშნავს, რომ მათზე დაკვირვება მხოლოდ ატმოსფეროს ზედა ნაწილში ან კოსმოსშია შესაძლებელი. რენტგენულ გამოსხივებას რამდენიმე ტიპის კოსმოსური ობიექტი გამოყოფს. მათ შორის არის გალაქტიკათგროვები, შავი ხვრელები გალაქტიკის აქტიურ ბირთვებში, სუპერნოვას ნარჩენები, ვარსკვლავები და ორმაგი ვარსკვლავები, რომლებშიც შედის თეთრი ჯუჯა, ნეიტრონული ვარსკვლავი ან შავი ხვრელი (რენტგენული ბინარები). რენტგენულ გამოსხივებას მზის სისტემის ზოგიერთი ობიექტიც გამოყოფს; მათ შორის ყველაზე გამორჩეულია მთვარე, მაგრამ მისი რენტგენული სიკაშკაშის უმეტესი ნაწილი მზისგან არეკლილ რენტგენულ სხივებს წარმოადგენს. არსებობს ფონური რენტგენული გამოსხივებაც, რომელსაც მეცნიერთა აზრით, ამ დროისათვის ჩვენთვის გაურკვეველი რენტგენული წყაროები გამოყოფს.

## ულტრაიისფერი
ულტრაიისფერი ტელესკოპები დაკვირვებებს ულტრაიისფერ ტალღის სიგრძეში ახორციელებენ. ამ ტალღის სიგრძეებში სინათლეს დედამიწის ატმოსფერო შთანთქავს და შესაბამისად, დაკვირვებები დედამიწის ზედა ატმოსფეროდან ან კოსმოსიდან უნდა ჩატარდეს. ულტრაიისფერი სინათლის გამომყოფ ობიექტებს შორის არის მზე, სხვა ვარსკვლავები და გალაქტიკები.

UV ranges listed at Ultraviolet astronomy#Ultraviolet space telescopes.

## სქოლიო
აღა ალიევი

**აღა ალიგამა ოღლი ალიევი** (დ. 5 მაისი, 1940 — გ. 25 ნოემბერი, 2007) — აზერბაიჯანელი მეცნიერი, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი, პოეტი,  (1969), ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი.

## ცხოვრება
აღა ლაჩინლი დაიბადა 1940 წლის 5 მაისს, ლაჩინის რაიონის სოფელ ოღულდარაში. 1963-1966 წლებში სწავლობდა მოსკოვის მაქსიმ გორკის სახელობის ლიტერატურული ინსტიტუტის პოეზიის განყოფილებაში.

მისი ლიტერატურული შემოქმედება დაიწყო 1958 წელს აღდამის რაიონის გაზეთ „ლენინ იოლუში“ გამოქვეყნებული ლექსით „მწყემსი“. 1966 წელს გამოიცა მისი პირველი წიგნი სახელწოდებით "იმედი". მოგვიანებით „დუმილი“, „იდუმალი მთები“, „უკიდურობების წინაშე“, „როცა დრო მომწიფდება“, „გვიყვარდეს ჩვენი სიყვარული“, „ტყის სიმღერა“, „ღამის სიზმარი“, „აიღე ჩვენი წერილი“ და სხვა. მისი წიგნები გაყიდულია.

აღა ლაჩინლი 1970 წლიდან მუშაობდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში და იყო ასოცირებული პროფესორი „მსოფლიო ლიტერატურის“ განყოფილებაში. 1980 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია „აზერბაიჯანული ზღაპრების მხატვრული თავისებურებები“ და მიენიჭა აკადემიკოსის წოდება. დაასრულა სადოქტორო დისერტაცია „თურქიზმი ჰომეროსის ეპოსებში“. აღა ლაჩინლიმ, ძველი ბერძნული ლიტერატურის სპეციალისტმა, თარგმნა რჩევები ძველი შუმერული, ძველი ბერძნული, ძველი რომაული, ჩინური, ინდოელი, ასევე პოლონური, რუსული, ვიეტნამელი, სლოვაკი, იაპონელი, კორეელი, არგენტინელი და სხვა ხალხების კლასიკური პოეზიიდან.

1967-2006 წლებში ხელმძღვანელობდა და მუშაობდა ფილოლოგიის ფაკულტეტის ლიტერატურულ ასოციაციაში. კითხულობდა ლექციებს აზერბაიჯანული კულტურის, ლიტერატურისა და მეცნიერების შესახებ რუსეთში, თურქეთში, ლიტუვაში, ლატვიაში, ესტონეთში, საქართველოში და სხვა ქვეყნებში.

## ლიტერატურა
* Laçın yurdu" jurnalı, № 1(1), 2011, Bakı, "Elm və təhsil", 2011.

## რესურსები ინტერნეტში
* http://mediaforum.az/articles.php?article_id=20101125103645061&page=11&lang=az&eu=0%5Bölü+keçid%5D

კატეგორია:დაბადებული 5 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ნოემბერი
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
ოიქუ გიურმანი

**ოიქუ გიურმანი** (; დ. 4 აგვისტო, 1982, სტამბოლი) — თურქი მომღერალი, მუსიკოსი და მსახიობი. იგი ცნობილია როგორც პოპისა და ფლამენკოს ელემენტების გამაერთიანებელი შემსრულებელი, რომლის რეპერტუარი შთაგონებულია ხმელთაშუა ზღვის კულტურული სივრცით და არაბული მუსიკის გავლენებით.  

გიურმანმა ფართო აღიარება მოიპოვა 2007 წელს, როდესაც თავისი ტყუპი ძმის, ბერკ გიურმანისთან ერთად დააარსა დუეტი „Öykü ve Berk“. დუეტის ყველაზე პოპულარული ნამუშევარი გახდა ხალხური სიმღერის თანამედროვე ვერსია „Evlerinin Önü Boyalı Direk“, რომელმაც YouTube-ზე მილიონობით ნახვა დააგროვა და ახალგაზრდა მუსიკოსების პოპულარობის საფუძველი გახდა.  

## ბიოგრაფია
ოიქუ გიურმანი დაიბადა სტამბოლში, 1982 წლის 4 აგვისტოს. ბავშვობიდანვე ავლენდა მუსიკალური უნარებს და პროფესიულად სწავლობდა გიტარის შესრულებასა და ვოკალს. მისი შემოქმედება განსაკუთრებით გამოირჩევა თურქული ფოლკლორის ელემენტების ფლამენკოსთან შერწყმით.  

## მუსიკალური კარიერა 
2007 წელს დააარსა დუეტი ძმასთან, ბერკ გიურმანთან ერთად — „Öykü ve Berk“. დუეტის პირველი ალბომი, „Kısmet“ (2007), მოიცავდა როგორც ორიგინალურ ნამუშევრებს, ისე ფოლკლორული სიმღერების თანამედროვე ინტერპრეტაციებს. ჯგუფის პოპულარობამ მალე მიიპყრო თურქული მედიის ყურადღება და მათ TRT1-ის ეთერში საკუთარი მუსიკალური გადაცემაც ჰქონდათ („Boyalı Direk“).  

2010 წელს დუეტი დაიშალა და ოიქუმ გადაწყვიტა სოლო კარიერის გაგრძელება. შემდგომ წლებში მან გამოუშვა რამდენიმე ალბომი და სინგლი, აგრეთვე მონაწილეობდა სხვადასხვა სატელევიზიო პროექტებში.  

გიურმანი არა მხოლოდ მუსიკალური კარიერით, არამედ მსახიობობითაც არის ცნობილი. იგი გამოჩნდა თურქულ სატელევიზიო სერიალებში, რაც კიდევ უფრო გაზარდა მისი პოპულარობა ფართო აუდიტორიაში.  

## პირადი ცხოვრება 
2015 წლის 4 აგვისტოს ოიქუ გიურმანი დაქორწინდა თურქ მომღერალზე იავუზ ბინგოლზე, თუმცა წყვილი 2016 წლის 15 აპრილს განქორწინდა.

## შემოქმედებითი სტილი 
გიურმანი ერთ-ერთ პირველია თურქულ პოპ-კულტურაში, ვინც აქტიურად შეუთავსა ფლამენკოს ტრადიციები თურქულ ფოლკლორულ მუსიკას. მისი ნამუშევრები გამოირჩევა ექსპერიმენტული ხასიათით და ცდილობს აღმოსავლური და დასავლური მუსიკალური ტრადიციების გაერთიანებას.  

## დისკოგრაფია 
* **Kısmet** (2007, Öykü ve Berk)  
* სოლო ალბომები და სინგლები (2010 წლიდან)  

## ლიტერატურა
* მაკალათია ს., *თანამედროვე თურქული მუსიკა*, სტამბოლი, 2015.  
* Güray, Cenk, *Traditional and Popular Music in Turkey*, Ankara, 2012.  

## რესურსები ინტერნეტში
* Öykü Gürman — თურქული ვიკიპედია  
* Hürriyet — განქორწინების სტატია  
* YouTube – „Evlerinin Önü Boyalı Direk“  

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1982  
კატეგორია:დაბადებული 4 აგვისტო  
კატეგორია:თურქი მომღერლები  
კატეგორია:თურქი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2022-2023

#გადამისამართება 

2022-23 უეფას ჩემპიონთა ლიგა იქნება ევროპის საკლუბო ჩემპიონატის 68-ე სეზონი და 31-ე სეზონი მას შემდეგ, რაც ევროპის თასს უეფას ჩემპიონთა ლიგა ეწოდა.

ტურნირის ფინალი სტამბოლში ათათურქის ოლიმპიურ სტადიონზე გაიმართება. ტურნირის გამარჯვებული კვალიფიცირდება უეფას ჩემპიონთა ლიგის შემდეგი სეზონის ჯგუფურ ეტაპზე და ასევე მიიღებს კვალიფიკაციას 2023 წლის უეფას სუპერთასის მატჩში.

* ასოციაციებს 1-დან 4-მდე ჰყავს ოთხი გუნდი;
* მე-5 და მე-6 ასოციაციას სამი გუნდი ჰყავს;
* მე-7-დან მე-15-ე ასოციაციებიდან (რუსეთის გარდა) მონაწილეობს ორი გუნდი;
* დანარჩენი ასოციაციებიდან (მე-16-დან 55-მდე, ლიხტენშტაინის გარდა) მონაწილეობს ერთი გუნდი
 
2021-22 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის და 2021-22 წლების უეფა-ს ევროპა ლიგის გამარჯვებულებს უფლება ექნებათ ითამაშონ ტურნირზე, მაშინაც კი, თუ ისინი არ მოხვდნენ თავიანთი ეროვნული ლიგის მეშვეობით.

## ფეხბურთის ასოციაციის რეიტინგი 
თითოეული ეროვნული ასოციაციის გუნდების რაოდენობა, რომლებიც მონაწილეობას მიიღებენ 2022-23 წლების უეფას ჩემპიონთა ლიგაში, განისაზღვრება 2021 წლის უეფა-ს რეიტინგით, რომელიც ითვალისწინებს მოცემულ ქვეყანაში კლუბების წარმატებებს ბოლო ხუთი სეზონის განმავლობაში, 2016-17 წლიდან. 2020-21 ასოციაციებს ასევე შეიძლება ჰყავდეთ დამატებითი გუნდები, რომლებიც მონაწილეობენ უეფას ჩემპიონთა ლიგაში:

|

|
 
|
|}

## სქოლიო
*https://www.uefa.com/insideuefa/mediaservices/mediareleases/news/0275-150c9887cacb-882c686f407f-1000/
*https://documents.uefa.com/r/Regulations-of-the-UEFA-Champions-League-2022/23-Online

## რესურსები ინტერნეტში
*https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/country/#/yr/202
*https://en.wikipedia.org/wiki/2022%E2%80%9323_UEFA_Champions_League
მეტა

, მეტას თანადამფუძნებელი, თავმჯდომარე, აღმასრულებელი დირექტორი და მაკონტროლებელი აქციონერი]]

**Meta Platforms, Inc.**, აწარმოებს ბიზნესს, როგორც **მეტა**,  წარსულში ცნობილი, როგორც **Facebook, Inc.** და **TheFacebook, Inc.**, — ამერიკული მრავალეროვნული ტექნოლოგიების კონგლომერატი, რომელიც დაფუძნებულია მენლო პარკში, კალიფორნიაში. კომპანიის საკუთრებაში შედის Facebook, Instagram, WhatsApp სხვა პროდუქტებსა და სერვისებს შორის. 

მეტა ერთ-ერთი ყველაზე ძვირადღირებული კომპანიაა მსოფლიოში. იგი ითვლება ყველაზე დიდ ხუთ ამერიკულ საინფორმაციო კომპანიათა შორის: Alphabet-თან, Amazon-თან, Apple-თან, და Microsoft-თან ერთად. მეტას პროდუქტები და სერვისები მოიცავს:Facebook-ს, Messenger-ს, Facebook Watch-სა და Facebook Portal-ს. მან ასევე შეისყიდა:  Oculus, Giphy, Mapillary, Kustomer, Presize  და ფლობს Jio Platforms-ის 9.99%-ს. მარკეტერებისთვის სარეკლამო განთავსების გაყიდვიდან 2021 წელს კომპანიამ თავისი შემოსავლის 97.5% გამოიმუშავა.

2021 წლის ოქტომბერში, Facebook-ის მშობელმა კომპანიამ სახელი Facebook, Inc.-დან Meta-თი შეიცვალა, რათა აესახა თავისი ფოკუსირება მეტა სერვისის აშენებაზე. მეტაზე დაყრდნობით „მეტავერსი“ გულისხმობს ინტეგრირებულ გარემოს, რომელიც კომპანიის ყველა პროდუქტსა და სერვისს აკავშირებს.

## სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის კომპანიები
აკაბილიჟი

**აკაბილიჟი** (), *აკუბილაჟი* — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური ფორმის, სუსტად დანაკვეთული, სამნაკვეთიანი ან თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარეს აქვს სქელი ქეჩისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ უფორმო, თხელი ან საშუალო სიმკვრივის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, იშვიათად ოვალური. მუქი ლურჯი, თითქმის შავი ფერის. კანი თხელი აქვს, საკმაოდ მკვრივი ცვილისებრი ფიფქით სქლად დააფრული. რბილობი წვნიანია, მდნარი, წვენი უფერულია, გემო — სასიამოვნო, სუსტად და გამოსახული ჯიშური არომატით.

აკაბილიჟი საშუაო ზრდისა და მაღალმოსავლიანი ვაზია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს, ოქტომბრის დასაწყისში შედის. სავეგეტაციო პერიოდი გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 177 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 135-172 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 8.0-12.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.8-20.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-10 გ/ლ-ს.

მიიღება სუფრის წითელი ღვინო, რომელსაც ახასიათებს ორიგინალური ბუკეტი და მაღალი ექსტრაქტულობა. ასევე გამოიყენება წვენის დასამზადებლად და სასუფრე ყურძნად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 21

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
წყალწყვა

მინი|საზღვაო ხომალდის წყალწყვის გამოთვლა გემის მდგრადობის კომპიუტერული პროგრამის დახმარებით
**წყალწყვა** — გემის ზომების მახასიათებელი; მცურავი გემით გაძევებული წყლის რაოდენობა. პირობითი აღნიშვნაა D. ( — გამოდევნა, გადაადგილება, plaza — ადგილი).

განასხვავებენ მოცულობით წყალწყვას (გემის წყალქვეშა ნაწილის მოცულობა მ³ წყალხაზის ქვეშ) და მასის წყალწყვას, რომელიც გემის წყალქვეშა ნაწილში მოთავსებული წყლის მასის (ტონებში) ტოლია. მუდმივი მასის წყალწყვის დროს მოცულობითი წყალწყვა იცვლება წყლის სიმკვრივის მიხედვით. მასის წყალწყვა იცვლება, მაგალითად, საწვავის, საჭურვლის (სამხედრო გემებზე) ხარჯის, ტვირთის მიღების ან მოხსნის გამო.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საზღვაო ტერმინები
კლოდ ლორეინი

**კლოდ ლორენი** (დ. 1600 — გ. 23 ნოემბერი, 1682) — ბაროკოს ეპოქის  ფრანგი მხატვარი. ის არის იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი შემოქმედი. მისი პეიზაჟები, როგორც წესი, გადაიქცევა ისტორიული ნახატების უფრო პრესტიჟულ ჟანრში რამდენიმე პატარა ფიგურის დამატებით, რომლებიც, ხშირად, წარმოადგენს სცენას ბიბლიიდან ან კლასიკური მითოლოგიიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
* Claude's Biography, Context and Artworks
* National Gallery
* Web Gallery of Art
* Sterling and Francine Clark Art Institute 2007 exhibition, *Claude Lorrain: The Painter as Draftsman*
* Artcyclopedia, Claude Lorrain, Paintings in Museums and Public Art Galleries Worldwide
* Agence Photographique de la Réunion des musées nationaux et du Grand Palais des Champs-Elysées
* 

კატეგორია:ფრანგი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
აკომშტალი

**აკომშტალი** () — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან გულისებრი ფორმის, სამ-ხუთნაკვეთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა, მტევანი საშუალო ზომის, კონუსური ფორმის, მხრიანი, თხელი ან მეჩხერი, იშვიათად საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო. მოწითალო-ყავისფერი. დაფარული მოიასამნისფრო-მოლურჯო სქელი ცვილისებრი ფიფქით. რბილობი წვნიანია, წვენი — უფერული, გემო — სასიამოვნო.

აკომშტალი ძლიერი ზრდისა და დაბალმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 180-210 დღეს შორის მერყეობს. მტევნის წონა 60-70 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 1.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 13 გ/ლ-ს.

მიიღება კაგი ხარისხის სუფრის წითელი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 24

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
აკუბასა

**აკუბასა** () — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია თხელი აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ფორმის, საკმაოდ კუმსი. მარცვალი მცირე ზომის აქვს, ოვალური, შავი. სქელკანიანია საკმაოდ სქელი ნაცრისფერი ფიფქით დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — უფერული. 

ვაზი საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. აკუბასა სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის დასაწყისში შედის.

მიიღება სუფრის წითელი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 24

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ნორმან რიდუსი

**ნორმან მარკ რიდუს** (; დ. 6 იანვარი 1969) — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი. ის ცნობილია AMC- ის პოპულარულ საშინელებათა დრამატულ სერიალში „მოსიარულე მკვდრები“ დერილ დიქსონის როლში, ფილმში „წმინდანი ბოუნდოკიდან“ (1999) და მის გაგრძელებაში „წმინდანი ბოუნდოკიდან II:წმინდანთა დღე“ (2009) მერფი მაკმანუსის როლში. დანა II (2002), Marco in Deuces Wild (2002). მან ითამაშა უამრავ ფილმსა და სატელევიზიო სერიალში და მოდელირდა სხვადასხვა მოდის დიზაინერებისთვის (ყველაზე ცნობილი პრადა 1990-იან წლებში). რიდუსმა ასევე უზრუნველყო მოძრაობის გადაღება და ხმოვანი მოქმედება მთავარი გმირის სემ პორტერისთვის ვიდეო თამაშში სიკვდილის დაშლა (2019).

## ადრეული ცხოვრება 
რიდუსი დაიბადა ჰოლივუდში, ფლორიდაში, მარიანას (ძვ. იარბერი), მასწავლებლისა და აირა ნორმან რიდუსის ვაჟი. რიდუსის ბებია წარმოშობით იტალიელი იყო, ბაბუას კი ინგლისელი, შოტლანდიელი და ირლანდიელი წარმოშობა ჰქონდა. იგი დაესწრო ბეთანის კოლეჯს ლინდსბორგში, კანზასი, ერთი სემესტრის განმავლობაში. ტოკიოში ცხოვრების შემდეგ, ის გადავიდა კალიფორნიაში სამუშაოდ ჰენრი დევიდსონის მაღაზიაში ვენეციაში,კალიფორნია,  და მონაწილეობა მიიღო სხვადასხვა შოუში, როგორც მხატვარი, ფოტოგრაფი, მოქანდაკე და ვიდეო მხატვარი. მან პირველად ითამაშა სპექტაკლში  ტიფანის თეატრში სანეტ ბულვარზე. ის აღმოაჩინეს ბარში ჰოლივუდის ცენტრში, მღეროდა და ცეკვავდა, სადაც ვიღაცამ ჰკითხა, სურდა თუ არა სპექტაკლში თამაში.

## *მოსიარულე მკვდრები* 
2010 წელს რიდუსმა დაიწყო დერილ დიქსონის თამაში AMC-ის სატელევიზიო სერიალში The Walking Dead, საშინელებათა დრამა მეგობრებისა და ოჯახის წევრების ჯგუფზე, რომლებიც იბრძვიან გადარჩენისთვის ძალადობრივ აპოკალიფსურ სამყაროში, რომელიც დასახლებულია ხორციჭამია ზომბებით და რამდენიმე გადარჩენილი ადამიანით. პერსონაჟი თავდაპირველად არ იყო ამავე სახელწოდების კომიქსების სერიაში, მაგრამ შეიქმნა სპეციალურად რიდუსისთვის მერლ დიქსონის პერსონაჟის აუდიტის შემდეგ. მოსიარულე მკვდრების კომიქსების შემქმნელი რობერტ კირკმანი გრძნობს, რომ  დრამა გადაიქცა საკაბელო ისტორიაში ყველაზე მაღალ რეიტინგში, რომელმაც ყველა წინა რეკორდი გაანადგურა. რიდუსი იყო ნომინირებული სატურნის ჯილდოზე საუკეთესო მეორეხარისხოვანი როლის შემსრულებლად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:დაბადებული 6 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ადრეული თხელკანა

**ადრეული თხელკანა** — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

ჯიშის სახელწოდება ყურძნის სიმწიფის პერიოდს გამოხატავს.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან გულისმაგვარი ფორმის, მთლიანი, ზოგჯერ ხუთნაკვეთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სუსტადაა აბლაბუდისებრად შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია, მტევანი საშუალო ზომის, კონუსური ან განიერ კონუსური ფორმის, ზოგჯერ მხრიანი, საშუალო სიკუმსის ან მეჩხერი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან მომრგვალო-ოვალური, თეთრი. რბილობი საშუალო წვნიანია, სასიამოვნო ტკბილი გემოთი.

ადრეული თხელკანა საშუალო ან საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის დასაწყისში შედის. მტევნის წონა 150-165 გრამია. საშუალო მოსავლიანია. ყურძნის სრულის სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.0-21%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6.5-6.8 გ/ლ-ს.

მიიღება მშრალი ღვინო და აგრეთვე გამოიყენება სასუფრე ყურძნად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 13

კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
Mk 47 Striker

**Mk 47** (წარმოითქმის **მარკ 47**) ან **Striker 40** — 40 მმ-იანი ავტომატური ყუმბარსატყორცნი ინტეგრირებული ცეცხლის მართვის სისტემით, რომელსაც შეუძლია ჭკვიანი პროგრამირებადი ჰაერში ფეთქებადი 40მმ ყუმბარის გაშვება, სხვადასხვა უმართავი ჭურვების გარდა.

## დიზაინი 
[მარცხნივ|მინი| USAF-ის მფრინავი მონიკა როიბალი, 386-ე საჰაერო ექსპედიციის ფრთის საზოგადოებასთან ურთიერთობის ფოტოჟურნალისტი, ისვრის MK-47 ავტომატურ ყუმბარსატყორცნს უდაირის კომპლექსში, [ქუვეითი.]]
Mk 47-ს აქვს უახლესი გრძნობის, დამიზნებისა და ბალისტიკის ტექნოლოგია. Raytheon-ის მიერ წარმოებული LVS, Mk 47-ის ცეცხლის მართვის სისტემა, იყენებს უახლეს ლაზერებს, დისტანციის გასარკვევად, I2 ღამის ხედვას და ბალისტიკური კომპიუტერების ტექნოლოგიას.

გარდა იმისა, რომ შეუძლია ნატოს სტანდარტის ყველა მაღალი სიჩქარის 40 მმ-იანი ტყვიის გასროლა, როგორც Mk 19 ყუმბარსატყორცნი, მას შეუძლია ისროლოს MK285 ჭკვიანი ყუმბარა, რომელიც შეიძლება დაპროგრამდეს ისე, რომ ჰაერში აფეთქდეს გარკვეული მანძილის შემდეგ. კომპიუტერიზებული სამიზნე მომხმარებელს საშუალებას აძლევს დაადგინოს ეს მანძილი.

## პროგრამის თარიღები 
* 2006 წლის ივლისი: General Dynamics-მა გასცა 23 მილიონი დოლარის კონტრაქტი Mk 47 Mod 0-ის წარმოებისთვის. ჯილდო არის ხუთწლიანი განუსაზღვრელი მიწოდების განუსაზღვრელი რაოდენობის ხელშეკრულების ნაწილი, საერთო პოტენციური ღირებულებით: 82 მილიონი აშშ დოლარი. სამუშაოები დასრულდა General Dynamics-ის ობიექტში, საკოში, მეინში. General Dynamics-ი თანამშრომლობს Raytheon-სთან (დალასი, ტეხასი/ფორესტი, მისისიპი) მსუბუქი ვიდეო სისტემის (LVS) ცეცხლის მართვის სისტემის შესაქმნელად. პროგრამის ადმინისტრირება განხორციელდა General Dynamics-ის ვერმონტში მდებარე Burlington Technology Center-ში. 
* 2009 წლის თებერვალი: General Dynamics-მა გასცა 12 მილიონი დოლარის კონტრაქტი Mk 47 Mod 0-ის წარმოებაზე.

## ოპერატორები 
აშშ-ის არმიამ და ისრაელის თავდაცვის ძალებმა განათავსეს MK 47 Mod 0 სისტემების შეზღუდული რაოდენობა, დაახლოებით 1,500 აშშ-ში. 

* : Mk 47 Mod 1, ავსტრალიის თავდაცვის ძალების (ADF) 47 მილიონ აშშ დოლარიანი კონტრაქტით შეიქმნა 200 მსუბუქი ავტომატური ყუმბარსატყორცნი, რომლებიც ADF-ს უნდა მიეღო 2016 წლის პირველი მეოთხედიდან 2017 წლის შუამდე, Mk 19-ის ჩასანაცვლებლად. აღჭურვილი მსუბუქი წონის ვიდეო სამიზნით (LVS2), ინტეგრირებული ფერადი ვიდეოთი და თერმული ხედვით.
* : Mk 47 Mod 0, ისრაელის თავდაცვის ძალების 24.9 მილიონ აშშ დოლარიან კონტრაქტს ხელი მოეწერა 2010 წელს 130 ყუმბარსატყორცნისთვის. მიღება ჩაინიშნა 2012 წლის იანვრისთვის და უნდა დასრულდეს 2012 წლის აგვისტოში, უნდა ჩაანაცვლოს Mk-19.
* : Mk 47 Mod 0, აშშ-ის სპეციალური დავალებების სარდლობის (USSOCOM) ქვედანაყოფები, არმიაშიც და სამხედრო-საზღვაო ძალებშიც, გამოიყენება ავღანეთსა და ერაყში 2006 წლიდან, იწოდება განვითარებულ მსუბუქ ყუმბარსატყორცნად (ALGL). ახლა იყენებს USSOCOM-ის დანაყოფები სირიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* Defense-update.com Article on Mk-47
* Mk 47 Advanced Lightweight Grenade Launcher - Global Security
* Modern Firearms

## სქოლიო
კატეგორია:შეიარაღება
კატეგორია:იარაღიები ანბანის მიხედვით
დოჭუს კოშკი

**დოჭუს კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ დოჭუში.

დათარიღბულია გვიანი შუა საუკუნეებით. მჭიდროდ განაშენიანებული სოფლის განაპირას, კლდოვანი ნიადაგის ბორცვზე მდგარი კოშკი ჰარმონიულად ერწყმის რელიეფს. კვადრატული გეგმარების ნაგებობა ტრადიციისამებრ, ფიქალის ქვის მშრალი წყობითაა ნაშენი. თავდაპირველად, კედლები ზემოთკენ ოდნავ ვიწროვდებოდა. დღესდღეობით, კოშკი, თითქმის, დანგრეულია და მხოლოდ მესამე სართულის დონეზეა შემორჩენილი. ზედა სართულები, ისევე როგორც სართულშუა და მთავარი გადახურვა, უკვე აღარ არსებობს. ტრადიციისამებრ, კოშკის ფასადები მინიმალურადაა დანაწევრებული არქიტექტურული ელემენტებით და სიმკაცრით გამოირჩევა. კედლის ყრუ ზედაპირებს მხოლოდ კარ-სარკმლის ღიობები და სათოფურები თუ ანაწევრებს. კოშკში შესასვლელი რთულად მისადგომ მხარესაა მოწყობილი. ღიობის თავზე სათოფურები და მცირე ზომის სარკმლები ნაწილდება. კოშკის ირგვლივ სხვადასხვა შენობის ნანგრევები განირჩევა, რაც გვაფიქრებინებს, რომ თავდაპირველად, ის საერთო ურბანული ქსოვილის განუყოფელი ნაწილი უნდა ყოფილიყო. კოშკი მაღალი ურბანული და მხატვრული ღირებულებების მატარებელი ძეგლია. მისი დაცვა-შენარჩუნება სოფელ დოჭუს არქიტექტურული მემკვიდრეობისთვის მეტად მნიშვნელოვანია.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ადრეული თეთრი

**ადრეული თეთრი** — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

ჯიშის სახელწოდება ყურძნის სიმწიფის პერიოდს გამოხატავს.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარეთითქმის შეუბუსავია (აქვს ძალიან სუსტი ჯაგრისებრი შებუსვა). ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი საშუალოზე დიდი ზომისაა, კონუსური ფორმის, დატოტვილი, თხელი ან ძალიან თხელი. მარცვალი ძალიან მსხვილია, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, ქარვისფერი. კანი სქელია, საკმაოდ მკვრივი და ცვილისფებრი ფიფქით საშუალოდ დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, სასიამოვნო გემოთი.

ადრეული თეთრი ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანი ვაზია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის წონა 140-300 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა 13.5 ტონაზე მეტი. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-17%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-6.5 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სასუფრე ყურძნად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 13

კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
აბსურდიზმი (ფილოსოფია)

ალტ=სიზიფეს მითი, აბსურდიზმის სიმბოლო|მინი|287x287პქ|სიზიფეს მითი, აბსურდიზმის სიმბოლო
**აბსურდიზმი** () — ფილოსოფიაში არის მიმდინარეობა, რომლის მიხედვითაც, კაცობრიობისა თუ ადამიანის არსებობას არანაირი მიზანი არ გააჩნია, რადგან სამყარო უაზრო და ირაციონალურია და ადამიანის მიერ მისი სიცოცხლის მნიშვნელობის ძებნა მარცხით მთავრდება, რადგან მნიშვნელობა ან არ არსებობს ან, მინიმუმ ადამიანისთვის მიუწვდომელია. აბსურდიზმი ამ კონტექსტში არ ნიშნავს „ლოგიკურად შეუძლებელს“, არამედ „ ადამიანურად შეუძლებელს“.

აბსურდიზმი საკმაოდ ჰგავს ნიჰილიზმსა და ეგზისტენციალიზმს და თავის ფესვებს დანიელი ფილოსოფოსის სერენ კიერკეგორისგან იღებს. აბსურდიზმი, როგორც ფილოსოფიური მიმართულება დაიბადა ეგზისტენციალიზმის წიაღში, როდესაც ფრანგმა ფილოსოფოსმა და მწერალმა ალბერ კამიუმ დაწერა და გამოსცა თავისი ნაწარმოები „სიზიფეს მითი“ და ამით გამოეყო ეგზისტენციალიზმს. აბსურდიზმს დიდი სტიმული მისცა და განავითარა მეორე მსოფლიო ომის მოვლენებმა, განსაკუთრებით საფრანგეთში.

## სიცოცხლის არსი აბსურდიზმის მიხედვით 
აბსურდიზმის მიხედვით, ადამიანები ისტორიულად ცდილობდნენ სიცოცხლის არსის პოვნას და ამ ძიებაში, როგორც წესი ორ სხვადასხვა დასკვნამდე მიდიოდნენ, რომ ცხოვრება აბსურდულია ან სიცარიელის შევსებას ღმერთის იდეის შექმნით ცდილობდნენ, რომელიც ადამიანს, რაიმე კონკრეტულ მიზანს უსახავდა (მაგ. ქრისტიანობაში ადამიანის მიზანი სამოთხეში მოხვედრაა, იგივეა სხვა რელიგიებში: ისლამი, ინდუიზმი, ბუდიზმი და ა.შ.), თუმცა ჩნდებოდა სხვა კითხვა: რა არის ღმერთის მიზანი? კიერკეგორის თქმით ღმერთის მიზანი ადამიანის გონებისთვის მიუწვდომელი და გაუგებარია. კამიუს განცხადებით აბსურდიზმი არ უარყოფს ან აღიარებს უმაღლესი ძალის არსებობას. ამის გამო აბსურდიზმი აგნოსტიკურ იდეოლოგიად მიიჩნევა.

კამიუს მიხედვით ადამიანებს შეუძლიათ შექმნან აზრი საკუთარ ცხოვრებაში, რაც შეიძლება არ იყოს ცხოვრების ობიექტური ან რეალური მიზანი მაგრამ, მაინც შეუძლიათ იბრძოლონ მისთვის თუმცა, ამატებდა, რომ ადამიანი ირონიულად უნდა უყურებდეს ამ მის მიერ მოგონილ მიზანს, რათა „ფიქტიურმა“ აზრმა არ დაიკავოს აბსურდის ცოდნის ადგილი.

## აბსურდიზმი, ნიჰილიზმი და ეგზისტენციალიზმი 
## ბიბლიოგრაფია 
* https://owlcation.com/humanities/The-Philosophy-of-Absurdism
* https://www.newworldencyclopedia.org/entry/absurdism
* https://religion.fandom.com/wiki/Absurdism#The_meaning_of_life

კატეგორია:ფილოსოფია
კატეგორია:აგნოსტიციზმი
კატეგორია:ფილოსოფიური მიმდინარეობები
კატეგორია:ფილოსოფიური თეორიები