open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სიფაები

right|200px|thumb|სიფაები
**სიფაები** ( — „ჯარისკაცი“.) — დაქირავებული მებრძოლები კოლონიურ ინდოეთში (XVIII—XX საუკუნეებში), რომელიც კომპლექტდებოდა ძირითადად ინგლისიელებისაგან და ასევე ადგილობრივი მოსახლეობისაგან. 

თავდაპირველად ტერმინი იხმარებოდა ბრიტანეთის ინდოეთის არმიაში და ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კამპანიაში მონაწილე რიგითების აღსანიშნავად. ტერმინი დღესაც გამოიყენება ინდოეთის, პაკისტანისა და ბანგლადეშის არმიებში. 1857—1859 წლებში ბანგლადეშის სიფაებმა აჯანყება მოაწყვეს. 

იგივე სპარსული სიტყვა („სიფახები“ ან „სფახები“) განსაზღვრავდა მებრძოლთა სახელებს ოსმალეთის იმპერიის ჯარში. 

## სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის ისტორია
სუმატრა

მინი|250px|სუმატრა
**სუმატრა** (ინდონეზ. Sumatra, მალაიზ. Sumatera) — მალაის არქიპელაგის ერთ-ერთი კუნძული. ფართობი: 435 ათასი კმ². სიდიდით მსოფლიოს მე-6 კუნძულია.

## ისტორია 
პირველი სახელმწიფო კუძულზე არსებობდა ჯერ კიდევ II საუკუნეში. VII საუკუნეში კუნძული თითქმის მთლიანად ეკავა სახელმწიფო შრივიჯაიას. XIII-XVI საუკუნეებში სუმატრა შედის მაჯაპახიდის იმპერიის შემადგენლობაში, XVII-დან XX საუკუნის ჩათვლით კი იყო ოკუპირებული ნიდერლანდების მიერ. 1945 წლის 17 აგვისტოდან ინდონეზია ხდება დამოუკიდებელი სახელმწიფო, კუნძული სუმატრა კი მის შემადგენლობაში შედის.

კუნძულზე შენარჩუნებულია ბუდისტური სალოცავი „ბიარო“, რომელიც XI—XIV სს აშენდა.

## მოსახლეობა 
სუმატრის მოსახლეობა დაახლოებით 45 მილიონი ადამიანია (2005) და ის მოსახლეობის რაოდენობით მე-4 კუნძულია მსოფლიოში. ძირითადი ქალაქებია: მედანი, პალემბანგი, პატანგი. მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 96 ად/კმ². სუმატრის მოსახლეობის 90 % ისლამის მიმდევარია.

## რესურსები ინტერნეტში 
* William Marsden, The History of Sumatra, (1783); 3rd ed. (1811) on line.
* ethnologue.com Langues sumatriennes 
* Thèse  Farmers’ local ecological knowledge of soil and watershed functions in Sumberjaya, Sumatra, Indonesia (Wim Schalenbourg) 
* ↑ Population of Indonesia by Province 1971, 1980, 1990, 1995, 2000 and 2010  

კატეგორია:ინდონეზიის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
წითელი ფორტი (დელი)

**წითელი ფორტი** (; „ლალ-კილა“) — დელის, მოგოლების დიადი ეპოქის დროინდელი, ისტორიული ციტადელი. მშენებლობა დაიწყო შაჰ ჯახანის მიერ 1639 წლის 16 აპრილს.  რომელმაც შაჰჯახანაბადში გადმოიტანა დედაქალაქი აგრიდან. მშენებლობა 1648 წელს დასრულდა, იმავე დრეს - 16 აპრილს.

პერიმეტრი შემოსაზღვრულია წითელი კედლით, რამაც განაპირობა ფორტის დასახელება, რომლის სიგრძეც 2500 მეტრია. კედლის სიმაღლე მერყეობს 16 მეტრამდე მდინარე იამუნას მხრიდან, ქალაქის მხრიდან კი 33 მეტრამდე.

1783 ციხესიმაგრეს დაეუფლნენ სიქები, 1857 წელს კი — სიპაები. ინდოეთის დამოუკიდებლობის დღეს, ქვეყნის პრემიერ მინისტრი ციხესიმაგრის კედლებში კითხულობს მიმართვას ერისადმი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში

## რესურსები ინტერნეტში 
* Red Fort, Delhi 
* Pictures of the Delhi Fort (Red Fort) 
* Doors2India - Delhi/NCR Visit Places 
* Delhi Tourism Site 

|thumb|600px|center|ლალ-კილას ციხესიმაგრის ფასადი დელიში
ალექსანდრე ბასილაია

**ალექსანდრე „ბუთხუზი“ ალექსანდრეს ძე ბასილაია** (დ. 11 მარტი, 1942, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 3 ოქტომბერი, 2009, გერმანია) — ქართველი კომპოზიტორი, ანსამბლ „ივერიის“ სამხატვრო ხელმძღვანელი. ღირსების ორდენის კავალერი (1996). საქართველოს სახალხო არტისტი (1987). თბილისის საპატიო მოქალაქე (2002).

## ბიოგრაფია 
1967 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (კონტრაბასის კლასი, ხელმძღვანელი ნ. სავჩენკო). 1963 წლიდან მუშაობდა მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონიაში ჯერ პიანისტ-აკომპანიატორად, 1968 წლიდან კი - ვოკალურ-საკრავიერი ანსამბლის „ივერიის“ ხელმძღვანელად და სოლისტად. ბასილაია ძირითადად საესტრადო ჟანრში მუშაობდა. იგი ავტორია მრავალი საესტრადო სიმღერისა, რომელთაგან აღსანიშნავია „თეთრი ფიფქები“ (ჯ. ჩარკვიანის ლექსზე), „მოგონებანი“ (კ. კვეიძის ლექსზე), „სიყვარულის ზღაპარი“, „გულო, ჩადექ საგულესა“, „ახალგაზრდული“ (მ. ფოცხიშვილის ლექსებზე), „სიმღერა საქართველოზე“ (ლექსი ნ. მალაზონიასი) და სხვა. ანსამბლ „ივერიისათვის“ დაწერა მიუზიკლები: „ჩხიკვთა ქორწილი“ (1979), „არგონავტები“ (1980), „შლაგერი, შლაგერი“ (1985), „თოვლის ბებოს ზღაპარი“ (1986), „ფიროსმანი“ და სხვა. ამავე ანსამბლისათვის მან არაერთი ქართული ხალხური სიმღერა დაამუშავა. ანსამბლთან ერთად კონცერტები გამართა ყოფილი სსრკ და საზღვარგარეთის სხვა ქვეყნებში (პოლონეთი, ბოლივია, ჩეხოსლოვაკია, გერმანია, კუბა, მექსიკა, პორტუგალია).

მას ეკუთვნის არაერთი ცნობილი ქართული საესტრადო სიმღერა, ქართული კინოსა და მულტიპლიკაციური ფილმებისთვის შექმნილი მუსიკა. ალექსანდრე ბასილაის ბოლო ნამუშევარია მუსიკალური კომპოზიცია სახელწოდებით - „რაღაც დასრულდა“, რომლის პრეზენტაციაც რამდენიმე ხნის წინ გაიმართა.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:გარდაცვლილი  3 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2002)
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
იაკობ ზებედესი

**იაკობ ზებედესი**, *იაკობ უფროსი* (, , ) — ქრისტეს თორმეტ მოციქულთაგანი. ხსენების დღე — 13 მაისი [ძვ სტ. 30 მაისი] აპრილი.

## ცხოვრება 
წმინდა მოციქული იაკობ ზებედესი იყო იოანე ღვთისმეტყველის უფროსი ძმა და ზებედასა და სალომეას შვილი. სალომეა კი იყო ღვთისმშობლის ბიძაშვილი. იაკობი და იოანე მოციქულები იყვნენ იოანე ნათლისმცემლის მოწაფეები. უფალმა მათ მოუწოდა როცა ისინი თევზაობდნენ (მათ.4:21-22).  იაკობ მოციქული დაესწრო ფერისცვალებას, იაირის ქალიშვილის განკურნებას. (მათ.20:26-28).

ძმებს ღმერთმა მეტსახელად Boanerges — ”ძენი ქუხილისანი” შეაარქვა. 

### ქადაგება 
სულიწმიდის გარდამოსვლის შემდეგ მოციქულებმა კენჭი ყარეს თუ ვის სად ექადაგა. იაკობ მოციქულს ქადაგება წილად ხვდა: ხმელთაშუა ზღვისპირა ქვეყნები. ასე მისცურა წმიდა იაკობ მოციქულმა იბერიაში (ესპანეთი), სადაც მან იქადაგა. შემდეგ კვლავ იერუსალიმში დაუბრუნდა.

### მოწამეობრივი აღსასრული 
thumb|წმ. მოციქული იაკობ ზებედესი (ნიურნბერგის ქრონიკა, 1493)
იერუსალიმში იუდეველებმა ჰეროდე აგრიპას  ურჩიეს, შეეპყრო იაკობ მოციქული და სიკვდილით დაესაჯა. 

წმიდა იაკობთან მოწამეობრივად აღესრულა იერუსალიმში †44 წელს. 

#### წმინდა ნაწილები 
[thumb|left|[სანტიაგო დე კომპოსტელას კათედრალი]]
thumb|ლუსკუმა იაკობ მოციქულის წმინდა ნაწილებით
გადმოცემის თანახმად, მოციქულის წმინდა მიწაზე მოწამეობრივი სიკვდილის შემდეგ, მისი წმინდა სხეული ლუსკუმაში დასვენებული დააწვინეს ნავში და ჩაუშვეს ხმელთაშუა ზღვაში. ღვთის განგებით ამ ნავმა მიცურა ესპანეთის იბერიაში და გამორიყა მდინარე ულას (Ulla) ნაპირას. გადმოცემის თანახმად მოციქულის ნეშტი ასე იყო მდინარეზე გამორიყული 813 წლამდე, ვიდრე განდეგილმა ბერმა პელაიომ ზეციურ ვარსკვლავს გაყოლილმა ღვთის განგებით არ აღმოაჩინა იგი. 896-899 წლებში მეფე ალფონს III გამოსცა განკარგულება, რომლის საფუძველზე წმინდა ნაწილების აღმოჩენის ადგილას აშენებულიყო მცირე ტაძარი. თვით ამ ადგილს დაერქვა სახელი - კომპოსტელა (ლათ. **Campus Stellae**, «ვარსკვალავით აღნიშნული ადგილი», შემდგომში ამ ადგილას აშენდა ქალაქი - სანტიაგო დე კომპოსტელა). 

[thumb|150px|right|Relic of horseshoes of the horse of Santiago of [battles of the Navas of Tolosa.]]
მინი|არგენტინის პროვინციის დროშა, რომლის ცენტრში ჩახატულია ჯვარი ცნობილი იაკობ მოციქულის ჯვრის სახელთ.
thumb|ნიჟარას გამოსახულება რომელიც იაკობ მოციქულის სიმბოლოდ იქცა

## რესურსები ინტერნეტში
* წმიდა მოციქული იაკობ ზებედესი
* მოციქული იაკობ ზებედესი 
* იაკობ ზებედესი

კატეგორია:ქრისტეს თორმეტი მოციქული
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
Blood on the Dance Floor: HIStory in the Mix

***Blood on the Dance Floor: HIStory in the Mix*** — ამერიკელი მომღერალ მაიკლ ჯექსონის რემიქსული ალბომი, გამოცემული 1997 წელს. ალბომში შეტანილია მუსიკოსის იმ დროისთვის რამდენიმე ახალი სიმღერა და წინა სტუდიურ დისკში, *HIStory* შემავალი სიმღერის რამდენიმე რემიქსი.

2006 წლისთვის მსოფლიოში გაიყიდა ამ კრებულის 6 მილიონი ასლი.

## სიმღერების სია 
## ჩარტები და სერტიფიცირებები 
### ყოველკვირეული ჩარტები
### სერტიფიცირებები და გაყიდვები
|-

## სქოლიო 
კატეგორია:მაიკლ ჯექსონის ალბომები
კატეგორია:1997 წლის ალბომები
კატეგორია:1997 წლის რემიქსული ალბომები
კატეგორია:Epic Records-ის ალბომები
კატეგორია:Epic Records-ის რემიქსული ალბომები
კატეგორია:ალბომები მაიკლ ჯექსონის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები ბილ ბოტრელის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები რ. კელის პროდიუსერობით
კატეგორია:ალბომები ტედი რაილის პროდიუსერობით
PlayStation (კონსოლი)

**PlayStation** (ცნობილი აბრევიატურებით: **PS, PSone, PS1,** ან **PSX**) — 32-ბიტიანი სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი, რომელიც გამოშვებული იქნა Sony Computer Entertainment-ის მიერ 1994 წლის დეკემბერს იაპონიაში, ხოლო ჩრდილოეთ ამერიკასა და ევროპაში - 1995 წლის სექტემბერს. PlayStation არის PlayStation სერიის პირველი კონსოლი. იგი როგორც ნაწილი მეხუთე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლისა, კონკურენციას უწევდა Nintendo 64-სა და  Sega Saturn. 2000 წელს გამოვიდა "სლიმ" ვერსია სახელწოდებით PSone, რომელმაც ჩაანაცვლა ორიგინალი ნაცრისფერი კონსოლი.

PlayStation არის პირველი "კომპიუტერული გასართობი პლატფორმა", რომლის გაყიდვების საცალო რაოდენობამ 100 მილიონ ეგზემპლარს მიღწია 9 წლისა და 6 თვის განმავლობაში . კონსოლი დადებითად იქნა შეფასებული კრიტიკოსების მიერ; მათ შეაქეს კონსოლის 3D განზომილების ხარისხი.

PlayStation-ის მომდევნო კონსოლი არის PlayStation 2, რომელზეც თავსებადია მისი წინამორბედის თითქმის ყველა ვიდეო თამაში. საბოლოოდ, გამოშვებიდან 10 წლის შემდეგ გაყიდული იქნა 102 მილიონი ეგზემპლარი. 2006 წლის 23 მარტს, გამოსვლიდან 11 წლის შემდეგ და PlayStation 3-ის გამოსვლიდან რამდენიმე თვით ადრე სონიმ შეწყვიტა კონსოლის მხარდაჭერა.

## გალერეა

ფაილი:PSX-Console-wController.jpg|200პქ|PlayStation-ის ორიგინალი მოდელი
ფაილი:PSone-Console-Set-NoLCD.jpg|PlayStation სლიმ ვერსია
ფაილი:PSX-Original-Controller.jpg|ორიგინალი PlayStation-ის კონტროლერი
ფაილი:Sony-PSone-Console-wScreen-Open-FL.jpg|PSOne LCD ეკრანით
ფაილი:PSX-DualShock-Controller.jpg|DualShock კონტროლერი
ფაილი:PSX-Memory-Card.jpg|PlayStation-ის მეხსიერების ბარათი

## იხილეთ აგრეთვე
*PlayStation 2
*PlayStation 3
*PlayStation 4

## რესურსები ინტერნეტში
* PlayStation  (ევროპა)
* PlayStation (აშშ)
* PlayStation (იაპონია)
* 

## სქოლიო
კატეგორია:სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:მეხუთე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:იაპონური ბრენდები
კატეგორია:Sony-ს კონსოლები
კატეგორია:PlayStation
კატეგორია:Sony
კატეგორია:1994 წლის გამოგონებები
კატეგორია:CD-ROM-ზე დაფუძნებული კონსოლები
კატეგორია:1990-იანების სათამაშოები
კატეგორია:2000-იანების სათამაშოები
კატეგორია:1994 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
ირანის ოსტანები

**ირანი** დაყოფილია 31 ოსტანად. ოსტანი ( ostān, მრავლ.  ostānhā — ოლქი, პროვინცია) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული ირანში. ოსტანებად დაყოფა შემოიღეს 1937 წელს. ოსტანის სათავეში დგას ოსტანდარი (გენერალ-გუბერნატორი). ოსტანი იყოფა რამდენიმე რაიონად — შაჰრესტანად. თითოეული ოსტანი მართული პროვინციის ცენტრით, რომელიც, როგორც წესი, პროვინციის უდიდესი ქალაქია და რომელსაც სპარსულად უწოდებენ პროვინციის დედაქალაქს (სპარს.: مرکز მარქაზი). პროვინციულ მმართველობას სათავეში უდგას გენერალ-გუბერნატორი ( ostāndār), რომელსაც ნიშნავს შინაგან საქმეთა მინისტრი, რაც, თავის მხრივ, მინისტრთა კაბინეტის დასამტკიცებელია.

## ისტორია 
1950 წლამდე ირანი იყოფოდა თორმეტ პროვინციად: არდალანი, აზერბაიჯანი, ბელუჩესტანი, ფარსი, გილანი, არაქ-ე აჯამი, ხორასანი, ხუზესტანი, კერმანი, ლარესტანი, ლორესტანი და მაზანდარანი. 1950 წელს ირანის რეორგანიზაცია მოხდა, რომლის მიხედვით ჩამოყალიბდა ათი ძირითადი პროვინცია საკუთარი დაქვემდებარებული გუბერნიებით: გილანი, მაზანდარანი, აღმოსავლეთი აზერბაიჯანი, დასავლეთი აზერბაიჯანი, კერმანშაჰი, ხუზესტანი, ფარსი, კერმანი, ხორასანი, ისპაჰანი.

## ინფორმაცია 
## სია 
## ირანის პროვინციების სია და მათი შედარება სხვადასხვა ქვეყნის მოსახლეობასთან 

## ირანის ისტორიული პროვინციები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* ირანის შაჰრესტანები
* ირანის გეოგრაფია

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოსტნების მინისტრები 
* აღმოსავლეთ აზერბაიჯანის ოფიციალური საიტი 
* დასავლეთ აზერბაიჯანის ოფიციალური საიტი 
* ბუშეჰერის ოფიციალური საიტი 
* ჩახარ-მახალი და ბახთიარის ოფიციალური საიტი 
* ფარსისი ოფიციალური სიატი 
* გილანის ოსტნის ოფიციალური საიტი 
* გულისტანის ოფიციალური სიტი 
* ჰამადანის ოფიციალური საიტი 
* ჰორმაზაგანის ოფიციალური საიტი 
* ილამის ოფიციალური საიტი 
* ისპაჰანის ოსტნის ოფიციალური საიტი
* ქერმენის ოფიციალური საიტი 
* ქერმენშაჰის ოფიციალური საიტი 

* ჩრდილოეთ ხორესანის ოფიციალური საიტი 
* ხოსარ რეზავის ოფიციალური საიტი 
* სამხრეთ ხორესანის ოფიციალური საიტი 
* ხუზისტანის ოფიციალური საიტი 
* ქოხგილუე და ბოიერაჰმედი ოფიციალური საიტი 
* ქურთისტანის ოფიციალური საიტი 
* ლურისტანის ოფიციალური საიტი 
* მარკიზის ოფიციალური საიტი 
* მაზანდარანის ოფიციალური საიტი 
* ყაზვინის ოსტნის ოფიციალური საიტი 
* ყომის ოსტნის ოფიციალური საიტი
* ქემნანის ოფიციალური საიტი 
* სისტანი და ბელუჯისტანის ოფიციალური საიტი
* თეირანის ოსტნის ოფიციალური საიტი 
* იაზდის ოსტნის ოფიციალური საიტი 
* ზენჯანის ოფიციალური საიტი 

*
ფილიპე მოციქული

thumb|left|წმ. ფილიპე მოციქული
**ფილიპე მოციქული** (, ) — ქრისტეს თორმეტ მოციქულთაგანი წარმოშობით გალილეის ქალაქ ბეთსაიდიდან იყო.  ხსენების დღე - 14 (27) ნოემბერი.

## ცხოვრება 
ფილიპე მოციქულზე მოგვეპოვება შემდეგი ინფორმაცია: წარმოშობით ბეთსაიდის გალილეიდან იყო. მოწოდებული იყო უფლის მიერ პეტრე და ანდრიას შემდეგ მეორე დღეს. მოწოდების შემდეგ ფილიპემ მეყსეულად აცნობა თავის მეგობარ ნათანიელს   (იოან.1:45). ერთი წლის შემდეგ კი ერთ-ერთ თორმეტ მოციქულად იქნა არჩეული  (მარ.3:14-18). მისი სახელი ფიგურირებს 5000 კაცის დაპურების დროსაც (იოან.6:7). ასევე როცა მას მიმართეს ელინებმა, რათა ენახათ იესო (იოან.12:23). საიდუმლო სერობის შემდეგ ფილიპემ თქვა:  (იოან.14:8).

მკვლევართა ერთი ვერსიით ფილიპეს ჰყავდა ცოლი და სამი ქალიშვილი.

### ქადაგება 
სულიწმინდის გადმოსვლის შემდეგ ფილიპე მოციქული გალილეაში ქადაგებდა ღვთის სიტყვას. გალილეიდან ფილიპე მოციქული საბერძნეთში შემდეგ პართეთში გაემგზავრა, შემდეგ კი - ქალაქ აზოტში. აზოტიდან ფილიპე მოციქული სირიის იერაპოლში გადავიდა. შემდეგ ქადაგებით მოიარა სირია, მცირე აზია, ლიდია, მიზია. წმიდა ფილიპეს განუყრელად თან დაჰყვებოდა მისი და, მარიამნა, რომელიც ძმის გაჭირვების თანაზიარი იყო.

### მოწამეობრივი აღსასრული 
thumb|წმ. ფილიპე მოციქული (ნიურემბერგის ქრონიკა, 1493)
300px|thumb|left|ბართლომე და ფილიპე მოციქულთა წამება
როცა მოციქული ფრიგიაში, ქალაქ იერაპოლში ჩავიდა, იქ წარმართებმა აწამეს. ფილიპე მოციქული ჯვარზე აღესრულა. წმიდანის დამ, მარიამნამ მიწას მიაბარა ძმის ცხედარი, შემდეგ კი ბართლომე მოციქულთან რომელიც მოციქულ ფილიპესთან ერთად აწამეს მაგრამ სიკვდილს გადაურჩა,ერთად სომხეთში გაემგზავრა სახარების საქადაგებლად. აქ წმინდა ბართლომე ჯვარს აცვეს (ხს. 11 ივნისს), მარიამნა კი გააგრძელა  ღვთის სიტყვის ქადაგება და ლიკაონიაში აღსასრულა (ხს. 17 თებერვალს).
შობის მარხვას ფილიპე მოციქულის სახელს უკავშირებენ.

## წმინდა ნაწილები 
## სქოლიო
კატეგორია:ქრისტეს თორმეტი მოციქული
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
მათე მახარებელი

thumb|მარცხნივ|წმინდა მათე მახარებელის ანგელოზი
**მათე მახარებელი**, **წმიდა მოციქული და მახარებელი მათე** (, , , ; დ. I საუკუნე, ქ. კაპერნაუმი, გალილეა — გ. დაახლოებით 74, ქალაქი მირმენა, ეთიოპია) — ძე ალფესი, ქრისტეს თორმეტ მოციქულთაგანი, პირველი სახარების ავტორი. დაწერა (დაახლოებით 41 წელს) ქრისტეს ამაღლებიდან 8 წლის შემდეგ. ებრაული ენის ასირიულ-ქალდეურ, ანუ არამეულ დიალექტზე. მართლმადიდებელ ეკლესიაში მახარებლის ხსენების დღეა —  და  [*12 მოციქულის ხსენების დღე*], ხოლო კათოლიკურ ეკლესიაში და სხვა დასავლურ ეკლესიებში — 21 სექტემბერი.

## ცხოვრება 
მათე მახარებელზე ინფორმაცია საკმაოდ მწირია. მასზე ცნობები მხოლოდ ახალ აღთქმასა: მათეს სახარება (10:3), მარკოზის სახარება (3:18), ლუკას სახარება (6:15) და საქმე მოციქულთაში (1:13) გვხვდება. მარკოზის სახარებაში იგი მოხსენიებულია, როგორც ლევი ალფესი, რაც ალფესის ძეს ნიშნავს.

სახარების მიხედვით მათე მახარებელი მეზვერე (გადასახადების ამკრეფი) იყო. მას სტუმრობდა იესო ქრისტე კაპერნაუმში ყოფნის დროს, რის შემდეგაც მან დატოვა თავისი ოჯახი, ქონება და ქრისტეს მიმდევარი გახდა. სულთმოფენობის შემდეგ მათე მახარებელმა იქადაგა იერუსალიმში, მაკედონიაში, სირიაში, სპარსეთში, პართიაში, მიდიასა და ეთიოპიაში. მირმენაში ააშენა ტაძარი, სადაც ეპისკოპოსად თავისი მეგზური, პლატონი დაადგინა.

მათე მახარებლის სახარება, განსხვავებით იოანეს, ლუკას და მარკოზის სახარებებისაგან, ქრისტეს გენეალოგიის გადმოცემით იწყება და მასში ძირითადად საუბარია ქრისტეს ხორციელქმნასა და განკაცებაზე. ამ თავისებურების გამო მათე მახარებლის იკონოგრაფიული სიმბოლოა ფრთებიანი ყმაწვილი.

მათე მახარებელი მოწამეობრივად აღესრულა. X საუკუნეში წმინდანის ნაწილები სალერნოში საკათედრო ტაძარში გადაასვენეს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მარკოზ მახარებელი
* ლუკა მახარებელი
* იოანე მახარებელი

## რესურსები ინტერნეტში
* ენციკლოპედია „საქართველო“
* წმიდა მოციქული და მახარებელი მათე
* წმიდა მოციქული მათე 
* სალერნოს საკათედრო ტაძრის საიტი 

## სქოლიო 
კატეგორია:ქრისტეს თორმეტი მოციქული
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია
საბაწმინდის საყინულე

**საბაწმინდის საყინულე** — ბუნებრივი საყინულე საქართველოში, სოფელ საბაწმინდის მიდამოებში, ზღვის დონიდან 1100 მ-ზე, გუდისის ქედის დასავლეთი კალთის ამფითეატრისებრ ამაღლებაში, რომლის კალთები და ძირი მოფენილია ლოდნარით. ლოდნარებს შორის 1,5 - მ მ სიღრმისა და  3-4 მ სიგრძის სიცარიელეებია. მათ ფსკერზე ზაფხულშიც კი 2,3 სმ სისქის ყინული ძევს. ზოგან ყინულის ლოლუების ცაა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გეოგრაფია
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტი
საბედიანო

**საბედიანო** — ისტორიულ-გეოგრაფიული ტერმინი, რომელიც ივანე ჯავახიშვილმა შემოიტანა სამეცნიერო ლიტერატურაში XV საუკუნის II ნახევარში ოდიშის (სამეგრელოს) სამთავროს აღსანიშნავად. მომდინარეობს ისტორიულ წყაროებში მოხსენიებული დადიანთა წოდებისგან „ბედიანი“. მეცნიერის აზრით, 1470-1475 წლებში საბედიანო მოიცავდა საკუთრივ ოდიშს, აფხაზეთსა და გურიას. ბოლო წლების სამეცნიერო ლიტერატურაში საბედიანოს არსებობა ეჭვის ქვეშაა დაყენებული.

## იხილეთ აგრეთვე
*სამეგრელო
*ოდიში
*სალიპარტიანო

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სამეფო-სამთავროები
ათანასეს ლავრა

მინიატიურა|100პქ|მარცხნივ|წმ. ათანასე დიდი

**წმ. ათანასეს ლავრა**, ასევე *დიდი ლავრა* (ბერძ. Μονή Μεγίστης Λαύρας) — ათონის მთაზე ლიდერი მონასტერი თავისი პირველობით, მისიით და წინამძღოლობით. მდებარეობს ზღვიდან ნახევარი საათის სავალ გზაზე, ნახევარ კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მცირე პლატოზე.

მონასტრის დღესასწაული — 5 ივლისი (იულიუსი), ღირსი ათანასე დიდის ხსენების დღეს.

## სიწმინდეები 
* მონასტრის მფარველი კოკოზალისსას ღვთისმშობლის ხატი - თავად ხატი ისტორიით .

## რესურსები ინტერნეტში 
* ათანასეს ლავრა
* ათანასეს ლავრის მონასტრის ვებ გვერდი 

კატეგორია:საბერძნეთის მონასტრები
იუდა იაკობისი

**წმიდა მოციქული იუდა თადეოზი**, იგივე **იუდა ლევი** ან **იუდა იაკობისი** — ქრისტეს თორმეტ მოციქულთაგანი, წარმოშობით დავითისა და სოლომონის ტომიდან, იგი მართალი იოსებ დამწინდველის ძე იყო პირველი ქორწინებიდან, რომელიც გალილეის ქალაქ ნაზარეთში დაიბადა. დაზუსტებით არ იციან, თუ ვინ იყო იუდას დედა, მაგრამ ზოგიერთის მოსაზრებით, ეს იყო სალომეა - აგეის ქალიშვილი, რომელიც იყო ვარახინის შვილი, ძმა წმინდა ზაქარიასი - მამა იოანე ნათლისმცემლისა. 
## ცხოვრება 
იუდა მოციქული მოიხსენიება - იუდა იაკობისად, ანუ იაკობ მოციქულის ძმად. გადმოცემის თანახმად, როცა ეგვიპტიდან დაბრუნებულმა იოსებ დამწინდველმა თავისი კუთვნილი მიწების გაყოფა დაიწყო ძეებს შორის,  სამი ძმა წინ აღუდგა მამის განზრახვას . მხოლოდ მეოთხე უფროსმა ძმა - იაკობმა მიიღო იგი თავისი მამულის თანამფლობლად და ამიტომ მოიხსენიებენ მას როგორც უფლის ძმად. მოგვიანებით იუდამ ირწმუნა ქრისტე აღთქმულ მესიად და წრფელი გულით შეუდგა მის მსახურებას. მაგრამ ადრე დაშვებული შეცდომის გამო თავს უფლის ძმად წოდების ღირსად არ თვლიდა - თავისსავე კათოლიკე ეპისტოლეში იგი მხოლოდ იაკობის ძმად იხსენიება.

სახარებაში, იუდა სხვა სახელებითაც იხსენიება: ლებეოსი (მთ. 10,3); თადეოზი (მთ. 10,3; მკ. 3,18); ბარსაბა (საქმე, 15,22), რომლებიც ტყუილად როდი დაერქვა იუდა მოციქულს: ლებეოსი ნიშნავს - "сердечен", რაც მის გულის სინანულით მდგომარეობას შეესაბამება; თადეოზი - "хвалящий". იუდა მოციქულზე ძალზედ მწირე ინფორმაცია მოიპოვება.
### ქადაგება 
სულიწმინდის გარდამოსვლის შემდეგ მოციქული იუდა სახარების ქადაგებდა იუდეაში, გალილეაში, სამარიასა და იდუმეაში, შემდეგ არაბეთის, სირიისა და მესოპოტამიის ქვეყნებში მოგზაურობდა, ბოლოს კი ქალაქ ედესაში ჩავიდა, რომელიც მეფე ავგაროზს ეკუთვნოდა, სადაც სამოცდათ მოციქულთაგანი, თადეოზის მიერ დაწყებული საქმე დაასრულა. გადმოცემის თანახმად, იუდა სპარსეთში ქადაგებისას დაწერა თავისი კათოლიკე ეპისტოლე ბერძნულ ენაზე. 

thumb|left|წმ. მოციქული იუდას წამება (ნიურემბერგის ქრონიკა, 1493)

### მოწამეობრივი აღსასრული 
გადმოცემით, წმიდა მოციქული მოწამეობრივად აღესრულა სომხეთის ქალაქ არათში დაახლოებით 80 წელს. კერპთაყვანისმცემლებმა ქურუმების ჩაგონებით მოციქული დაიჭირეს, ჯვარზე გააკრეს და ისრებით განგმირეს.

**ხსენება - 2 ივლისი(19  ივნისი)**

## რესურსები ინტერნეტში 
*წმიდა მოციქული იუდა, ხორციელად ძმა უფლისა

## სქოლიო
კატეგორია:ქრისტეს თორმეტი მოციქული
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ათრაქი

**ათრაქი** (; თურქ. Etrek derýasy) — მდინარე თურქმენეთსა და ირანში. დამახასიათებელია სწრაფი დინება. სათავეს იღებს ჩრდილო–აღმოსავლეთ ირანის მთებში და მიედინება 669 კილომეტრზე. აუზის ფართობი 27 300 კმ². ირანის ტერიტორიაზე ვიწრო ხეობაში მიედინება, სადაც ნიშაბურის მთებისა და ქოფეთ-დაღის გამყოფად გვევლინება. ჩაედინება კასპიის ზღვაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ათრაქი – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია 

კატეგორია:ირანის მდინარეები
კატეგორია:თურქმენეთის მდინარეები
Good Evening New York City

***Good Evening New York City***  — ინგლისელი მუსიკოს პოლ მაკ-კარტნის საკონცერტო ალბომი/DVD, რომელიც გამოიცა 2009 წლის 17 ნოემბერს. მასში შეტანილია პოლის მიერ 2009 წლის 17, 18 და 21 ივლისს ჩატარებული კონცერტების ჩანაწერები. დისკი გამოსცა ლეიბლმა Mercury Records.

გრემის 53-ე დაჯილდოებაზე სიმღერა „Helter Skelter“ ამ ალბომიდან აღნიშნული იქნა, როგორც საუკეთესო სოლო როკ-ვოკალური შესრულება.

## სიმღერების სია
### სტანდარტული და სასაჩუქრო გამოცემები/DVD 
### სპეციალური გამოცემის დამატებითი DVD 
* *Good Evening People* (დოკუმენტური ფილმი)
* I'm Down (სრული ვერსია)

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები 
### წლის საბოლოო ჩარტი
### სერტიფიცირება
## სქოლიო 
კატეგორია:2009 წლის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:2009 წლის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის ვიდეო ალბომები
ბამი (ქალაქი)

**ბამი** () — ქალაქი ქერმანის ოსტანში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ირანი. 2005 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 91 000 კაცს შეადგენს. ქალაქი მდებარეობს ზღვის დონიდან 1100 მეტრზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირანში
*მსოფლიო მემკვიდრეობის სია აზიასა და ოკეანეთში

## რესურსები ინტერნეტში 
* Travel magazine story on Bam as a tourist destination 
* Newspaper item: "The Lost Beauty that was Bam"
* BBC story: "Bam: Jewel of Iranian heritage"
* Population figures from World-Gazetteer.com
* Digital Silk Roads Project &ndash; Citadel of Bam. Photos and movies
* To Bam & back by Asghar Riahi

კატეგორია:ირანის ქალაქები
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირანში
მაზანდარანის ოსტანი

**მაზანდარანის ოსტანი** () — ირანის 31 ოსტანიდან ერთ-ერთი. ესაზღვრება ირანის 5 ოსტანი: დასავლეთიდან გილანი და ყაზვინი, სამხრეთიდან თეირანი და სემნანი, ხოლო აღმოსავლეთიდან გულისტანი. მაზანდარნს ოსტანს გასასვლელი აქვს კასპიის ზღვაზე. სწორედ მაზანდარანის ოსტანში არის ირანის ყველაზე მაღალი მთა დემავენდი, რომლის სიმაღლეა 5604 მეტრი.

ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი — სარი. მაზანდარნის მოსახლეობის რაოდენობაა — 3 მლნ. ადამიანი, რომელიც ძალზედ მრავალფეროვანია. მათ უმრავლესობას შეადგენენ მაზანდარნელები და გილანელები, სპარსელები ასევე ქართველები (კერძოდ ფერეიდნელები) და სხვადასხვა პერიოდში ჩასახლებულები. ისტორიის განმავლობაში განსაკუთრებით XVII-XVIII საუკუნის პირველ ნახევარში, ხშირად ხდებოდა პროვინციის მმართველები იყვნენ ქართველები, ამათგან აღსანიშნავია გივი ანდუყაფარის ძე ამილახვარი. ოსტანი იყოფა 15 შაჰრესტანად.

## მოსახლეობა 
right|300px
მაზანდარნის მოსახლეობა 50 წლის მანძილზე თანდათანობით იზრდება. ამჟამად მისი მოსახლეობა 3 მლნ-ს გადასცდა.

მაზანდარნის ქალაქები მოსახლეობის მიხედვით:

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
მაზანდარანის ოსტანის საერთო ფართობი შეადგენს 23 842 კმ²-ს. მაზანდარანის ოსტანი იყოფა 15 შაჰრისტანად. თითოეულ შაჰრისტანს გააჩნია თავის ადმინისტრაციული ცენტრი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მაზანდარანის ოფიციალური საიტი 
* Mazandaran Cultural Heritage Organization 
* ტურისტული საიტი
* Official website of Mazandaran Meteorology Organization 

## სქოლიო
კატეგორია:ირანის ოსტანები
Grand Theft Auto: San Andreas

***Grand Theft Auto: San Andreas*** (აგრეთვე ცნობილი აბრევიატურით **GTA: SA**) — მოქმედებითი-სათავგადასავლო ვიდეო თამაში, რომელიც შექმნა Rockstar North-მა და გამოსცა Rockstar Games-მა. გამოვიდა 2004 წლის 24 ოქტომბერს PlayStation 2-ისთვის, ხოლო 2005 წლის 7 ივნისს Xbox-ისა და Microsoft Windows-სთვის. 2015 წელს გამოვიდა თამაშის რემასტერინგული ვერსია Xbox 360-სა და PlayStation 3-ზე. „San Andreas“ არის „Grand Theft Auto“ -ს სერიის რიგით მეშვიდე ნაწილი. 

თამაშს გააჩნია ღია სამყაროს გარემო, სადაც ვირტუალური კამერა წარმოდგენილია მესამე პირის ხედვით. სიუჟეტი ვითარდება აშშ-ის გამოგონილ შტატ სან-ანდრეასში, რომელიც დაფუძნებულია ნევადისა და კალიფორნიის შტატზე. სან-ანდრეასი მოიცავს სამ ქალაქს: ლოს-სანტოსი, (რომელიც დაფუძნებულია ლოს-ანჯელესზე), სან-ფიერო (დაფუძნებული სან-ფრანცისკოზე) და ლას-ვენტურასი (დაფუძნებული ლას-ვეგასზე. ერთმოთამაშიანი რეჟიმი მოიცავს კარლ „სი ჯეი“ ჯონსონის ისტორიას — ყოფილი განგსტერი, რომელიც დედის სიკვდილის შემდეგ ბრუნდება ლიბერტი-სიტიდან სახლში, ლოს-სანტოსში, სადაც იგი აღმოაჩენს, რომ მისი მეგობრები და ოჯახი დასუსტებულია. თამაშის მიმდინარეობისას სი-ჯეი ცდილობს აღადგინოს თავისი ძველი ბანდა და გაიგოს დედის გარდაცვალების ნამდვილი მიზეზი. სიუჟეტი დაფუძნებულია ლოს-ანჯელესში მომხდარ სხვადასხვა რეალურ მოვლენებზე.

„San Andreas“ მიჩნეულია ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ვიდეო თამაშად. კრიტიკოსებმა ძირითადად შეაქეს თამაშის მუსიკა, სიუჟეტი და გეიმპლეი. იგი 2004 წლის და PlayStation 2-ის ყველაზე გაყიდვადი თამაშია. 2011 წლის მონაცემებით საერთო გაყიდვებმა 27.5 მილიონი ასლი შეადგინა. საერთო განხილვების საიტ Metacritic-ზე თამაში ფლობს 95/100. „San Andreas“ პორტირებული იქნა სხვადასხვა პლატფორმაზე:  OS X, Xbox Live, PlayStation Network და მობილურ მოწყობილობებზე, როგორებიცაა iOS, Android, Windows Phone და Fire OS.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:2004 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Grand Theft Auto
კატეგორია:მოქმედებითი-სათავგადასავლო თამაშები
კატეგორია:Android-ის თამაშები
[[კატეგორია:Grand Theft Auto: San Andreas
კატეგორია:Windows-ის თამაშები
კატეგორია:Xbox-ის თამაშები
კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ინტერაქტიული ხელოვნებისა და მეცნიერების ჯიდლოს მფლობელები
კატეგორია:IOS-ის თამაშები
კატეგორია:ერთმოთამაშიანი და მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ორგანიზებული დანაშაულებრივი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Mac OS X-ის თამაშები
კატეგორია:PlayStation 2-ის თამაშები
კატეგორია:PlayStation Network-ის თამაშები
კატეგორია:RenderWare-ის თამაშები
კატეგორია:Take Two Interactive-ის თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული გაერთიანებულ სამეფოში
კატეგორია:ვიდეო თამაშები ისტორიული მიმდინარეობების მიხედვით
კატეგორია:Windows Phone-ის თამაშები
კატეგორია:Xbox 360-ის თამაშები
კინეტიკური ენერგია

**კინეტიკური ენერგია** — დამატებითი ენერგია, რომელსაც ობიექტი (სხეული) იძენს მისი მოძრაობის გამო. სიდიდეს, რომელიც ტოლია სხეულის მასისა და სიჩქარის კვადრატის ნახევრისა, ეწოდება კინეტიკური ენერგია. იგი აღინიშნება ფორმულით E=mv²/2. M მასის უძრავ სხეულს, რომ მიენიჭოს V სიჩქარე, საჭიროა რაღაც ენერგია. გარკვეული სიჩქარით მოძრავი სხეულის კინეტიკური ენერგია ტოლია იმ მუშაობისა, რომელიც უნდა შესრულდეს, რომ უძრავ სხეულს ესმიენიჭოს ეს სიჩქარე. ბურთის გასაგორებლად აუცილებელია ბიძგი, ე.ი. მას უნდა გადაეცეს კინეტიკური ენერგია. ეს ენერგია მით მეტია, რაც მეტი იქნება ბურთის სიჩქარე. ყველა მოძრავ სხეულს გააჩნია კინეტიკური ენერგია. რაც მეტია სხეულის სიჩქარე მით მეტია მისი კინეტიკური ენერგია.

სხეულზე მოქმედი ძალის მუშაობა სხეულის კინეტიკური ენერგიის ცვლილების ტოლია A=Eკ2-Eკ1. დედამიწის ზედაპირზე დავარდნილი სხეულის კინეტიკური ენერგია მით უფრო მეტია, რაც მეტია ამ სხეულის მასა და ვარდნის სიმაღლე. მაგალითად, ვარდნილი წყალს აქვს კინეტიკური ენერგია, რადგან კაშხალში არსებული წყლის პოტენციური ვარდნისას გარდაიქმნება კინეტიკურ ენერგიად, რომელსაც იყენებენ ელექტროენერგიის მისაღებად. ვარდნილი წყალი ეცემა ტურბინას და იწვევს ელექტროგენერატორის ამოძრავებას, რის შედეგადაც წარმოიქმნება ელექტრული დენი.

## ისტორია და ეტიმოლოგია
ზედსართავი „კინეტიკური“ ფესვებს იღებს ბერძნული სიტყვიდან — κίνησις (იკითხება, როგორც „კინეზის” და ნიშნავს მოძრაობას). კინეტიკური ენერგიისა და პოტენციური ენერგიის გარჩევა მეცნიერებმა საკმაოდ დიდი ხნის წინ დაიწყეს, ჯერ კიდევ არისტოტელეს ჰქონდა კონცეფციები ე.წ. აქტუალურობისა და პოტენციურობისა. 

ის პრინციპი, რომ მოძრაობის ენერგია პროპორციულია მასისა და სიჩქარის კვადრატისა, პირველად გოტფრიდ ლაიბნიცისა და იოჰან ბერნულის მიერ იქნა ფორმულირებული. ისინი კინეტიკურ ენერგიას უწოდებდნენ ცოცხალ ძალას, ლათინურად —vis viva. ჰოლანდიელმა უილემ გრავეზანდმა ამ დამოკიდებულების ექსპერიმენტული მტკიცებები მოგვაწოდა. იგი სიმძიმეებს სხვადასხვა სიმაღლიდან აგდებდა თიხის ბლოკებზე. მან განსაზღვრა, რომ რბილ თიხაში სიმძიმის მიერ დატოვებული კვალი პროპორციული იყო დარტყმისას ამ საგნების სიჩქარისა. ემილი დიუ შატლემ ამ ექსპერიმენტის შედეგები გააანალიზა და მათი ახსნა-განმარტებებიც გამოაქვეყნა.

ტერმინები „კინეტიკური ენერგია“ და „მუშაობა“ დღევანდელი სამეცნიერო აზრით მე-19 საუკუნის შუა ხნებიდან შემოვიდა. გასპარ-გუსტავ კორიოლისი იყო ამ ცნებების პირველავტორი, რომელმაც 1829 წელს გამოაქვეყნა სტატია სათაურით „Du Calcul de l'Effet des Machines“ (). ამ სტატიაში იგი კინეტიკური ენერგიის მათემატიკურ გამოთვლებს იძლეოდა. უილიამ თომსონმა, პირველმა ბარონმა კელვინმა, შემდგომში ლორდმა კელვინმა უკვე საბოლოოდ მოჭრა ტერმინი „კინეტიკური ენერგია“ 1849-1851 წლებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ენერგია
კატეგორია:დინამიკა
Grand Theft Auto IV

***Grand Theft Auto IV*** (აგრეთვე ცნობილი აბრევიატურებით: **GTA4** და **GTA IV**) — ღია სამყაროს მოქმედებითი-სათავგადასავლო ჟანრის ვიდეო თამაში, რომელიც შეიმუშავა Rockstar North-მა და გამოსცა Rockstar Games-მა. გამოვიდა 2008 წლის 29 აპრილს PlayStation 3-სა და Xbox 360-ის პლატფორმებისთვის, ხოლო PC-ითვის - 2008 წლის 2 დეკემბერს. იგი არის მეთერთმეტე ნაწილი *Grand Theft Auto*-ს სერიიდან. თამაში მიმდინარეობს გამოგონილ ქალაქ ლიბერტი-სიტიში, (დაფუძნებული ნიუ-იორკზე), სადაც მთავარი გმირი არის აღმოსავლეთ ევროპელი ომის ვეტერანი ნიკო ბელიკი, რომელიც ჩამოდა ამ ქალაქში თავისი წარსულის დასავიწყებლად და ახალი ცხოვრების დასაწყებად. ღია სამყაროს დიზაინი საშუალებას აძლევს მოთამაშეს თავისუფლად გადაადგილდეს ქალაქის ნებისმიერ წერტილში. 

თამაში არის მესამე პირის ხედვით, სადაც გადაადგილება შესაძლებელია არის, როგორც ქვეითად, ასევე ავტომობილით. ერთმოთამაშიან რეჟიმში მსვლელობისას მოთამაშე აკონტროლებს პერსონაჟს ნიკო ბლიკს, ხოლო მრავალმოთამაშიანში ჩართული არის არაუმეტეს 32 მოთამაშე. მოგვიანებით, გამოვიდა ორი დამატება სახელწოდებით  *The Lost and Damned* (2009) და *The Ballad of Gay Tony* (2009), განსხვავებული სიუჟეტითა და ახალი პერსონჟებით.

შემუშავება დაიწყო *Grand Theft Auto: San Andreas*-ის გამოსვლიდან მცირე ხნის შემდეგ. თამაში დაანონსდა 2006 წლის მაისში. გამოსვლისთანავე მიიღო უმაღლესი შეფასებები მიმოხილველებისგან. ძირითადად, შეაქეს თამაშის სიუჟეტი და ღია სამყაროს დიზაინი. თუმცა მოჰყვა კტირიკაც, ეს ძირითადად გამოწვეული იყო თამაშში არსებული ძალადობის გამო. მათ, ასევე გააკრიტიკეს არაფხიზელ მდგომარეობაში მანქანის მართვის შესაძლებლობაზე. მიუხედავად ამისა, GTA 4-მა გაარღვია ინდუსტრიის რეკორდი და იმ დროში გახდა ყველაზე სწრაფად გაყიდვადი გასართობი პროდუქტი ისტორიაში, რომლის შემოსავალმა ერთი დღის განმავლობაში $310 მილიონს,  ხოლო ერთ კვირაში $500 მილიონს გადააჭარბა.. 2013 წლის ივნისის თვის მონაცემით გაიყიდა GTA IV-ის 25 მილიონი ეგზემპლარი. იგი ითვლება ერთ-ერთ საკულტო ვიდეო თამაშად მეშვიდე თაობის კონსოლებს შორის და კრტიკოსთა უმრავლესობის აზრით - ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო თამაშად. GTA 4-ს გადაეცა უამრავი ჯილდო, მათ შორის "წლის თამაშის" ტიტული სხვადასხვა სათამაშო ვებსიტებისა და ჟურნალ-გაზეთებისაგან, მათ შორის Giant Bomb-ისგნა, Kotaku-სა და GameTrailers-ისგან. 2013 წლის 17 სექტემბერს გამოვიდა სერიის მორიგი თამაში *Grand Theft Auto V*.

## იხილეთ აგრეთვე
**The Lost and Damned*
**The Ballad of Gay Tony*

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ფანების საიტი 
* GTA IV MobyGames-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:2008 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Windows-ის თამაშები
კატეგორია:Grand Theft Auto
კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები
კატეგორია:მოქმედებითი-სათავგადასავლო თამაშები
კატეგორია:ეპიზოდური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Grand Theft Auto IV
კატეგორია:ორგანიზებული დანაშაულებრივი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:PlayStation 3-ის თამაშები
კატეგორია:Rockstar Advanced Game Engine-ის თამაშები
კატეგორია:Euphoria-ს თამაშები
კატეგორია:Rockstar Games
კატეგორია:Rockstar Games
კატეგორია:კანადაში შემუშავებული ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული გაერთიანებულ სამეფოში
კატეგორია:ვიდეო თამაშები დამატებებით
კატეგორია:ვიდეო თამაშები გადმოტვირთვადი კონტენტებით
კატეგორია:Xbox 360-ის თამაშები
კატეგორია:ერთმოთამაშიანი და მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
ბონდო არველაძე

**ბონდო ვალერიანის ძე არველაძე** (დ. 23 მაისი, 1932, თბილისი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, არმენისტი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1980).

## ბიოგრაფია 
1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი სომხური ფილოლოგიის განხრით. ეწეოდა ჟურნალისტურ საქმიანობას. მისი შრომები, რომლებიც ძირითადად ეძღვნება ქართულ-სომხურ ლიტერატურულ-კულტურულ ურთიერთობას, გამოქვეყნებულია ქართულ, რუსულ და სომხურ ენებზე. არველაძის წიგნებიდან აღსანიშნავია: „ქართულ-სომხური ლიტერატურული ურთიერთობის ისტორიიდან“ (1967), „ნარკვევები XX საუკუნის ქართულ-სომხური ლიტერატურული ურთიერთობის ისტორიიდან“ (1969), „ოვანეს თუმანიანი და საქართველო“ (1969), „მეგობრობის ნათელი ფურცლები“ (1976), „ეღიშე ჩარენცი და საქართველო“ (1977), „იოსებ გრიშაშვილის პოეტური სამყარო“ (1976, თანაავტორი რ. კუსრაშვილი), „ქართულ-სომხური ლიტერატურული ურთიერთობანი XIX-XX საუკუნეებში“ (ქართული საზოგადოებისა და ხ. აბოვიანის, გ. სუნდუკიანის, ჰ. თუმანიანის შემოქმედება, 1978), „ვაჰან ტერიანი“ (1985), „ძმობის ჩუქურთმა“ (ი. გრიშაშვილი და მოძმე ხალხთა მწერლობა, 1987), „საიათნოვა“ (1988) და სხვა.

## ლიტერატურა 
* *შონია მ.*, ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, გვ. 194, თბ., 1997, 

კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
კატეგორია:დაბადებული 1932
კატეგორია:დაბადებული 23 მაისი
ლიბერტი-სიტი (Grand Theft Auto)

[thumb|400px|ლიბერთი სითის პანორამული ხედვა [GTA IV-ში]]

**ლიბერტი-სიტი** () — გამოგონილი ქალაქი Rockstar Games-ის Grand Theft Auto-ს სერიის ვიდეო თამაშებისთვის, რომელიც ძირითადად დაფუძნებულია ნიუ-იორკზე. სამი სხვადასხვა სახის ქალაქი გამოჩნდა სერიის სხვადასხვა თაობაში.

Grand Theft Auto-ში ეს ქალაქი გეოგრაფიულად მიმსგავსებულია ნიუ იორკს, მოიცავს ორ კუნძულს. Grand Theft Auto III-ში (ასევე Grand Theft Auto Advance, Grand Theft Auto: Liberty City Stories, და ნაწილობრივ Grand Theft Auto: San Andreas), ქალაქი წარმოდგენილია მეტროპოლიტურ ქალაქად, რომელიც მიმსგავსებულია ნიუ-იორკს, მაგრამ შეიცავს ამერიკის სხვა ქალაქების ელემენტებსაც. Grand Theft Auto IV-ში (ასევე The Lost and Damned, The Ballad of Gay Tony და Grand Theft Auto: Chinatown Wars) ქალაქი წარმოადგენს ნიუ-იორკის კარიკატურას, ლიბერტი-სიტის გეორგრაფიითა და სხვადასხვა ნიშნებით, რომლებიც ნიუ-იორკს ძლიერაა მიმსგავსებული.

კატეგორია:გამოგონილი ქალაქები ამერიკაში
კატეგორია:Grand Theft Auto
საბოდიშო

**საბოდიშო** — ძველი ქართული რიტუალური ცეკვა. ასრულებდა ქალთა ჯგუფი ინფექციური სნეულებით (ე. წ. ბატონებით) დაავადებული ბავშვის სასთუმალთან. ცეკვა სრულდებოდა „იავნანას“ თანხლებით. მუსიკალური ზომა 6/8.

## ლიტერატურა
* *გვარამაძე ლ.*, ქსე, ტ. 8, გვ. 566, თბ., 1984

კატეგორია:ქართული ცეკვები
საბოლოკე (მთა)

**საბოლოკე** — მთა საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში, ჯავის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარეების გუდისისწყლისა და პატარა ლიახვის წყალგამყოფ გუდისის ქედზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2119 მ. კონუსური ფორმისაა, მომიჯნავე ადგილები მოსწორებულია, აქედან მხოლოდ 80-100 მ-ზეა აზევებული. საბოლოკეს კალთებზე სათავე აქვს მდინარეების პატარა ლიახვისა და გუდისისწყლის შენაკადებს. აგებულია ქვედაცარცული ქვიშაქვებით, თიხაფიქლებითა და მერგელებით. შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მთები
საბუე (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **საბუე** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*საბუე — მთა საქართველოში;
*საბუე — სოფელი ახმეტის მუნიციპალიტეტში;
*საბუე — სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში.
საბუე

**საბუე ** — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, თელავის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარეების სტორისა და საბაკუნისხევის (ანდის ყოისუს აუზი) წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3097 მ. აგებულია იურული მერგელოვანი ფიქლებით, კირქვებითა და ქვიშაქვებით. კალთებზე შერეული ფართოფოთლოვანი ტყეა, ტყის ზემოთ — ალპური და სუბალპური მდელოები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები
კატეგორია:კახეთის კავკასიონის მთები
საბუთ-ფაშა

**საბუთ-ფაშა** (გ. იანვარი, 1802)  ახალციხის ფაშა 1797-1801 წლებში. ძვ. ათაბაგების შთამომავალი. 1798 წელს მიიღო ფარშისა და ბათუმის ფაშობა, მერე კი — არზრუმის სერასკირობაც. 1800 მფლობელობისათვის ამტყდარ საგვარეულო ბრძოლაში დაამარცხა ფაშობის პრეტენდენტმა შერიფმა და 1801 წლის იანვარში ახალციხიდან გააძევა. საბუთ-ფაშამ იმერეთის მეფეს სოლომონ II-ს შეაფარა თავი და ვახანში გადავიდა. შემდეგში შერიფ-ფაშას მეცადინეობით თავი მოჰკვეთეს კვარის ციხეში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ახალციხის ფაშების სია

## ლიტერატურა
* *ლომსაძე შ.,* სამცხე-ჯავახეთი (XVIII საუკუნის შუა წლებიდან XIX საუკუნის შუაწლებამდე), თბ., 1975;
**ლომსაძე შ.*, ქსე, ტ. 8, გვ. 569-570, თბ., 1984

კატეგორია:ახალციხის ფაშები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1802
კატეგორია:მოკლული ქართველები
მამა ღმერთი

**მამა ღმერთი** — წმინდა სამების პირველი ჰიპოსტასი. მამა ღმერთი, ძე ღმერთისა და სულიწმინდა ღმერთის თანასწორი ღმერთია, რომლებიც სამივე ერთად ერთ ღმერთს სამებას შეადგენენ.

კატეგორია:წმინდა სამება
სტრინგი (ჯგუფი)

**სტრინგი** — ქართული ინდი-როკ ჯგუფი.

ჯგუფი 2000 წელს ჩამოაყალიბეს გიტარისტმა გიორგი მარიმ და ვოკალისტმა დავით ლომიძემ. პირველად სტრინგში შედიოდნენ - დავით ლომიძე (ვოკალი), გიორგი მარი (გიტარა), დავით გაბელაია (რითმ გიტარა), აჩიკო ქელბაქიანი (ბას გიტარა) და სანდრო ჩინჩალაძე (დასარტყმელი საკრავები).

მოგვიანებით სამმა წევრმა დატოვა სტრინგი. დავით გაბელაიას ჩაენაცვლა ლევან სვანიშვილი, ხოლო აჩიკო ქელბაქიანს - გიორგი კაკულია. სანდრო ჩინჩალაძისმაგივრად ჯგუფში სანდრო „სანი“ ჟღენტი მოვიდა.

ჯგუფი გამოდიოდა თითქმის ყველა მუსიკალურ ფესტივალზე და გაუმართავს კონცერტების საქართველოს თითქმის ყველა კუთხეში. 2005 წელს მათი სიმღერა „B 52“ დიდი წარმატებით სარგებლობდა. მისთვის აგრეთვე გადაღებული იქნა მუსიკალური ვიდეო.

## რესურსები ინტერნეტში 
ჯგუფის ოფიციალური MySpace გვერდი

კატეგორია:ქართული როკ-ჯგუფები
კატეგორია:2000 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
VII ტიპის გერმანული წყალქვეშა ნავი

|-
|**მოქმედების პერიოდი** || 1936—1970
|-
| **სიჩქარე (წყალზედა/წყალქვეშა)** || 17,7 - 8 კვანძი. 
|-
| **მაქსიმალური სიღრმე** || 320 მ. 
|-
| **ეკიპაჟი** || 52 ადამიანი 
|-
| **შეიარაღება** || 11 - 14 ტორპედოსაზენიტო კომ.88 მმ. ქვემეხი
|-
| **წყალწყვა (წყალზედა/წყალქვეშა)** ||769 ტ. - 871 ტ. 
|-
|**სიგრძე** || 67,1 მ.
|-
|**სიგანე** || 5,85 — 6,2 მ.
|- valign=top
|**ძალოვანი აგრეგატი** || 1 700 — 2 400 კ.ვტ
|}

VII ტიპის წყალქვეშა ნავები წარმოადგენდა ნაცისტური გერმანიის ფლოტის საყრდენ ძალას. კრიგსმარინეს შეიარაღებაში შედიოდა დაახ. 700 ერთეული. ამ ტიპის ნავების უმრავლესობა წარმოებული იყო კომპანია AG Weser-ის მიერ. ომის განმავლობაში, VII ტიპის წყალქვეშა ნავებმა განიცადეს სერიოზული მოდიფიკაცია: დაემატა ტორპედოები და რადარსაწინააღმდეგო სისტემები; გაიზარდა დიზელის ძრავების სიმძლავრე და ა.შ. გემბანზე დამონტაჟებული იყო 88 მმ. კალ. სწრაფმსროლელი ქვემეხი 220 ჭურვით. წყალქვეშა ნავებისთვის ყველაზე დიდ ხიფათს წარმოადგენდა საჰაერო თავდასხმები. მოკავშირეთა თვითმფრინავებზე ადრეული გაფრთხილების რადარების გამოჩენის შემდეგ კატასტროფულად გაიზარდა წყალქვეშა ფლოტის დანაკარგები. ნაცისტურმა გერმანიამ მიმართა რამდენიმე ხერხს: წყალქვეშა ნავებზე გაუმჯობესდა იზოლაცია და დამონტაჟდა მძლავრი საზენიტო დანადგარი FLAK. 

* სტატისტიკური მონაცემებით, ომში ყველაზე დიდი პროცენტული დანაკარგი ჰქონდა გერმანულს წყალქვეშა ფლოტს: დაიღუპა პირადი შემადგენლობის დაახ. 75% (28 000 მეზღვაური).

left|400px|thumb|left|VIIB *U-47* (მოდელი)

left|400px|thumb|left|*U-47* (მოდელი)

## მოდიფიკაციები 
VII ტიპის წყალქვეშა ნავების ძირითადი მოდიფიკაციები:
VIIA, VIIB, VIIC, VIIC/41, VIIC/42 VII U-flak, VIID და VIIF 

## სპეციფიკაციები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* U-Boot-Museum Laboe  
* www.uboat.net 


*
სეფიანთა სამეფო დინასტია

**სეფიანთა სამეფო დინასტია** — დინასტია, რომელიც მართავდა სეფიანთა იმპერიას 1502-1736 წლებში. თავს თვლიდნენ სეფევიეს შთამომავლებად. XV საუკუნის შუა ხნებიდან მსხვილ ფეოდალებად იქცნენ და აქტიურად მონაწილეობდნენ აზერბაიჯანში ატეხილ პოლიტიკურ შინაომებში. სეფიანებმა პირველობა ხელთ იგდეს ყიზილბაშების სამხედრო დახმარებით. დინასტიის დამაარსებელი იყო ისმაილ I. სეფიანთა დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი აბას III მოკლეს ნადირ-ხან ავშარის ბრანებით 1736 წელს.

   

## იხილეთ აგრეთვე 
* სეფიანთა დინასტია

## ლიტერატურა
კატეგორია:ირანის მუსლიმური დინასტიები
XXI ტიპის გერმანული წყალქვეშა ნავი

|-
|**მოქმედების პერიოდი** || 1943—1945
|-
| **სიჩქარე (წყალზედა/წყალქვეშა)** ||17,2 - 17,9 კვანძი. 
|-
| **მაქსიმალური სიღრმე** || 280 მ. 
|-
| **ეკიპაჟი** || 57-60 ადამიანი 
|-
| **შეიარაღება** || 23 -ტორპედოსაზენიტო კომ.
|-
| **წყალწყვა (წყალზედა/წყალქვეშა)** ||1624 ტ. - 1819ტ. 
|-
|**სიგრძე** || 76,7 მ.
|-
|**სიგანე** || 8 მ.
|- valign=top
|**ძალოვანი აგრეგატი** || 2× MAN M6V40/46KBB4 000 ც.ძ.
|}

**XXI ტიპის წყალქვეშა ნავი** წარმოადგენდა ნაცისტური გერმანიის ფლოტის შეიარაღების ყველაზე თანამედროვე სახეობას. კრიგსმარინეს შეიარაღებაში შედიოდა 118 ერთეული. XXI ტიპი ყველა პარამეტრით წინ უსწრება მოკავშირეთა იმჟამად არსებულ ანალოგიურ ტექნიკას. XXI ტიპს სამჯერ მეტი სიმძლავრე გააჩნდა, ვიდრე VII ტიპს და მასზე გაცილებით ჩუმად დაცურავდა. შნორკელის მეშვეობით წყალქვეშა ნავს შეეძლო დიზელის ძრავების გამოყენებით წყალქვეშ ცურვა მაღალ სიჩქარეზე (სტატისტიკური მონაცემებით, წყალქვეშა ნავების 56% განადგურდა საჰაერო ძალების მიერ წყალზედა ცურვისას). ჰიდროდინამიკურად დახვეწილი კორპუსი უფრო მეტად აუმჯობესებდა მახასიათებლებს. XXI ტიპის წყალქვეშა ნავს შეეძლო უფრო სწაფი წყალქვეშა ცურვა, ვიდრე ზოგიერთ წყალზედა სამხედრო გემს. წყალქვეშა ნავს გააჩნდა 6 სატორპედო აპარატი და გადაქონდა 23 ტორპედო, ან 17 ტორპედო და 12 საზღვაო ნაღმი.

მიუხედავად დიდი ტექნოლოგიური უპირატესობისა, XXI ტიპის წყალქვეშა ნავი ძალზედ გვიან შევიდა შეიარაღებაში, ისევე როგორც რეაქტიული თვითმფრინავი ME-262 და მას გადამწყვეტი როლი არ უთამაშია მეორე მსოფლიო ომში. თანამედროვე ექსპერტთა ვარაუდით, XXI ტიპის წყალქვეშა ნავი მხოლოდ 2 წლით ადრე რომ შესულიყო შეიარაღებაში, გერმანია ბრძოლას ატლანტის ოკეანეში აღარ წააგებდა და დიდი ბრიტანეთის მდგომარეობა უკიდურესად დამძიმდებოდა.

მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ, მოკავშირეებმა (მათ შორის საბჭოთა კავშირმა) გამოიყენეს XXI ტიპის დიზაინი საკუთარი მოდელების გასაუმჯობესებლად.

320px|thumb|left| XXI ტიპის წყალქვეშა ნავის დიაგრამა

## ღია მუზეუმი 
320px|thumb|right|U-2540 ბრემერჰავენში
XXI ტიპის უკანასკნელი ექსპონატი (U-2540) შემონახულია გერმანიის საზღვაო მუზეუმში ქ. ბრემერჰავენში და მისი დათვალიერება შეუძლია ყველა მსურველს. Google Earth-ის კოორდინატები: 

## რესურსები ინტერნეტში
* German Maritime Museum 
* www.uboat.net 
* u-historia.com


*
Grand Theft Auto: Chinatown Wars

***Grand Theft Auto: Chinatown Wars*** — ვიდეო თამაში Nintendo DS-ის, PlayStation Portable-სა და iPhone OS-ისთვის. იგი არის GTA-ს სერიის მეცამეტე თამაში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:2009 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Grand Theft Auto
კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები
ვაის-სიტი

[thumb|250px|**ვაის-სიტი** ძლიერაა მიმსგავსებული [მაიამის (ფლორიდა)]]

**ვაის-სიტი** () — გამოგონილი ქალაქი Grand Theft Auto-ს სერიისთვის, რომელიც დაფუძნებულია მაიამიზე, ფლორიდა. ქალაქის ორი ვერსია გვხდება სერიის ორი სხვადასხვა თაობის თამაშში.

Grand Theft Auto-ში, ვაის სიტი გეოგრაფიულად ძლიერაა მიმსგავსებული მაიამის. Grand Theft Auto: Vice City-ში (ასევე Grand Theft Auto: Vice City Stories-ში) ქალაქი წარმოდგენილია ორი მთავარი დიდი კუნძულისგან და სამი მათ შორის მდებარე პატარა კუნძულებისგან. ვაის-სიტი ხატავს 1980-იანი წლების მაიამის კულტურის მნიშვნელოვან მოგონებებს.

## რესურსები ინტერნეტში
* [ვაის სიტი (2D) GTA Wiki-ზე](http://gta.wikia.com/wiki/Vice_City_(2D_Universe))
* [ვაის სიტი (3D) GTA Wiki-ზე](http://gta.wikia.com/wiki/Vice_City_(3D_Universe))

კატეგორია:Grand Theft Auto
კატეგორია:გამოგონილი ქალაქები ამერიკაში
Grand Theft Auto (Game Boy Advance)

**Grand Theft Auto** — ვიდეო თამაში კონსოლისთვის, რომელიც შექმნა Digital Eclipse-მა. იგი გამოსცა Rockstar Games-მა 2004 წლის ოქტომბერს. თამაში გამოვიდა მხოლოდ Game Boy Advance-ის პლატფორმისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:2004 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Grand Theft Auto
კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები
საბურველი

**საბურველი** () —  მჭიდროდ მიჯრილი წვრილი კენწრული ფოთლები, რომლებიც განლაგებულია ყვავილედის გარშემო (რთულყვავილოვანთა და გოქშოსებრთა ოჯახის მცენარეები) ან ყვავილედის ძირში (ქოლგოსანთა ზოგიერთი წარმომადგენელი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა მორფოლოგია
Game Boy Color

thumb|180px|Game Boy Color
**Game Boy Color** (შემოკლებით **GBC**) — Nintendo-ს Game Boy-ის მემკვიდრე პორტატული ვიდეო თამაშის კონსოლი. გამოუშვეს 1998 წლის 21 ოქტომბერს იაპონიაში, 1998 წლის 19 ნოემბერს ჩრდილოეთ ამერიკაში, ხოლო ამავე წლის 23 ნოემბერს ევროპაში. მას ჰქონდა ფერადი ეკრანი და Game Boy Pocket-თან შედარებით უმნიშვნელოდ ფართო და მაღალი ეკრანი. როგორც თავდაპირველ Game Boy-ის, მასაც 8-ბიტიანი პროცესორი ჰქონდა , მაგრამ თავდაპირველ სისტემასთან შედარებით უფრო პატარა. მსოფლიოს მასშტაბით, Game Boy და Game Boy Color გაიყიდა 118.69 მილიონი ეგზემპლარი.

კატეგორია:მეოთხე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები
კატეგორია:1998 წლის გამოგონებები
კატეგორია:Game Boy-ის კონსოლები
კატეგორია:პორტატული ვიდეო თამაშების კონსოლები
საბურთალო

[მინი|300პქ|საბურთალოს ხედი [ლისის ტბა|ლისის ტბიდან. უკან ჩანს ვაკე, ვერა და მთაწმინდა.]]
**საბურთალო** — თბილისის ერთ-ერთი უბანი ქალაქის დასავლეთ მხარეს.

ადმინისტრაციული დაყოფით მოქცეულია ნაწილობრივ საბურთალოს, ნაწილობრივ კი ვაკის რაიონში. საბურთალოს რაიონში შემავალი სამი სამოქმედო უბნიდან ორი მოიცავს საბურთალოს უბანს — კოსტავა-ბახტრიონი-დოლიძე-ხილიანის სამოქმედო უბანი და ვეძისი-ყაზბეგი-გოთუა-საბურთალოს სამოქმედო უბანი, ვაკის რაიონში შემავალი ოთხი სამოქმედო უბნიდანაც ორი მოიცავს საბურთალოს უბანს — ვაჟა-ფშაველას კვარტლების სამოქმედო უბანი და ნუცუბიძის მიკრორაიონების სამოქმედო უბანი.

არქეოლოგიური მასალა ადასტურებს, რომ აქ ადამიანს უკვე ძვ. წ. V-IV ათასწლეულში უცხოვრია. XI-XIII საუკუნეებში იგი მზარდი უბანი ყოფილა, XVII-XVIII საუკუნეებში ვერეს ფარგლებში შედიოდა და ქალაქის დაწინაურებული სასოფლო-სამეურნეო რაიონი იყო. საბურთალოს ველის მორიგი დასახლება XIX საუკუნის II ნახევარში დაიწყო. 1917 წელს უშუალოდ ქალაქის ტერიტორიის ნაწილი გახდა. თანამედროვე  საბურთალო თბილისის ერთ-ერთი კეთილმოწყობილი უბანია. აშენდა თანამედროვე ტიპის საცხოვრები სახლები, საწარმოები, სასწავლო და სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებები.

## ლიტერატურა
* 
**ბერიძე თ.*, ... და აღმოცენდა თბილისი, თბ., 1977;
**ბერიძე თ.*, ძველი თბილისის გარეუბნების ისტორია, თბ., 1977;

კატეგორია:თბილისის უბნები
საბუღრაოს ქედი

**საბუღრაოს ქედი** — ქედი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში. მესხეთის ქედის განშტოება, გამოეყოფა დედაბერას მთასთან (1838 მ), მიემართება ჩრდილო-დასავლეთით და მთავრდება მდინარე ჩხერიმელის ხეობაში სოფელ დეისთან. ქედის თხემი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნახევარზე მოსწორებულია. აგებულია შუაეოცენური უხეშმარცვლოვანი ტუფ-ბრექჩიებითა და ტუფებით. ქედის ძირითადი ნაწილი შემოსილია ნაძვისა და რცხილის ტყეებით, უკიდურესი ჩრდილო-დასავლეთი მონაკვეთი სასოფლო-სამეურნეო კულტურებს უკავია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის მხარის ქედები
ბუქანი

**ბუქანი** () — ქალაქი დასავლეთ აზერბაიჯანის პროვინციაში, ჩრდილო-დასავლეთ ირანში. 2007 წლის მონაცემებით ქალაქში 248 900 კაცი ცხოვრობდა. ძირითადად დასახლებულია ქურთებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* www.bukan.ir 

კატეგორია:ირანის ქალაქები
ბუშირი

**ბუშირი** () — საპორტო ქალაქი და ბუშირის ოსტანის ადმინისტრაციული ცენტრი, სპარსეთის ყურის სანაპიროზე, სამხრეთ-დასავლეთ ირანში. 2005 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 165 000-მდე კაცი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ირანის ქალაქები
მიქაელ მთავარანგელოზი

**მიქაელ მთავარანგელოზი** (, ; ) — უფლის ანგელოზთა დასის წინამძღოლი ანგელოზი — მთავარანგელოზი. მართლმადიდებლურ ეკლესიაში მისი ხსენების დღეა  და , ხოლო კათოლიკურში — 29 სექტემბერი. 

მთავარანგელოზ მიქაელისა და სხვათა უხორცოთა ზეცისა ძალთა კრების აღნიშვნა გადაწყდა ლაოდიკიის ადგილობრივ კრებაზე, რომელიც IV საუკუნის დასაწყისში, ნიკეის I მსოფლიო კრებამდე რამდენიმე წლით ადრე გაიმართა. ლაოდიკიის კრებამ დაგმო და უარყო ანგელოზებისადმი ღვთაებრივი პატივის მიგება და დაამტკიცა მათი მართლმადიდებლური თაყვანისცემა.

დღესასწაული აღინიშნება მარტიდან (საიდანაც ძველად წელიწადის ათვლას იწყებდნენ) მეცხრე თვეს — ნოემბერში, რაც ანგელოზთა ცხრა დასს შეესაბამება. თვის მერვე დღე მიგვანიშნებს ყოველთა უხორცოთა ზეცისა ძალთა შეკრებაზე „დღესა მერვესა“, როგორც წმიდა მამები უწოდებენ უფლის მეორედ მოსვლასა და საშინელ სამსჯავროს. წმიდა მამები სამყაროს არსებობის ხანას სიმბოლურად შესაქმის შვიდ დღეს უკავშირებენ, შვიდი ათასწლეულის შემდეგ („რამეთუ ათასი წელი წინაშე თუალთა შენთა, უფალო, ვითარცა გუშინდელი დღე“; ფს. 89, 4) კი უნდა დადგეს „დღე მერვე“, „რაჟამს მოვიდეს ძე კაცისაჲ დიდებითა თჳსთა, და ყოველნი ანგელოზნი მისნი მის თანა“ (მთ. 25, 31).

სწორედ მან დაამხო ანგელოზი ლუციფერი (მოელვარე). ღმერთის მიერ მინიჭებული მადლით ეშმაკზე ძლევის გამო, მას განსაკუთრებულ პატივს მიაგებენ სხვადასხვა კონფესიის წარმომადგენლებიც. ხატებსა და ფრესკებზე მთავარანგელოზ მიქაელს, როგორც მძლეველს ყველა მტრული ძალისა - ხატებზე ჯავშნით - ღვთიური მადლით შემოსილს გამოხატავენ. იგი ფეხებით დემონს თრგუნავს, მარცხენა ხელში ზეთისხილის მწვანე რტო, ან სამკუთხედი ფარი უჭირავს. მარჯვენაში უპყრია შუბი თეთრი ალმით (ზოგჯერ - ცეცხლოვანი მახვილი), რომელზედაც მეწამული ჯვარია გამოსახული. ზოგიერთ ხატზე ზეციურ ძალთა მხედართმთავარი მახვილით გმირავს დედამიწაზე შემოხვეულ გველს.

## იხილეთ აგრეთვე
*წმინდა მიქაელის დღე

## რესურსები ინტერნეტში
*კრება წმიდისა მთვარანგელოზისა მიქაელისა და სხვათა უხორცოთა ზეცისა ძალთა; მთავარანგელოზთა: გაბრიელისა, რაფაელისა, ურიელისა, სელაფიელისა, ეგუდიელისა, ვარახიელისა და იერომიელისა — orthodoxy.ge

კატეგორია:მთავარანგელოზები