დამოუკიდებლობისთვის ომის მუზეუმი

**დამოუკიდებლობისთვის ომის მუზეუმი** () — რომელიც განთავსებულია პირველი თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის შენობაში ანკარის ულუსის რაიონში, თურქეთი, აჩვენებს მნიშვნელოვან ფოტოებს, დოკუმენტებსა და ავეჯს თურქეთის დამოუკიდებლობის ომიდან.

## ისტორია
### მშენებლობა
ერთსართულიანი ანდეზიტის (ანქარის ქვა) შენობა დაპროექტდა არქიტექტორ სალიმ ბეის მიერ, ენვერ-ფაშას თხოვნით, როგორც კავშირისა და პროგრესის კომიტეტის შტაბ-ბინა. მშენებლობა დაიწყო 1915 წელს, თურქული არმიის კორპუსის არქიტექტორ ჰასიპ ბეის ზედამხედველობით. სანამ შენობა დასრულებული იქნებოდა, თურქეთის დიდმა ეროვნულმა ასამბლეამ გადაწყვიტა მისი გამოყენება, და მისი დასრულება უნდა აეჩქარებინათ გახსნის შეხვედრისთვის.

### ზეიმიანი გახსნა
ათასობით ადამიანი შეიკრიბა ულუსის მოედანზე ასამბლეის გახსნისთვის 1920 წლის 23 აპრილს, და სინოპის წარმომადგენელმა შერიფ ბეიმ, რომელიც, როგორც ყველაზე ასაკოვანი წევრი, ასამბლეის პრეზიდენტად იქნა არჩეული, გამოასახა პირველი სიტყვა:

ანარის წარმომადგენელი მუსტაფა ქემალი მოჰყვა მას:

მუსტაფა ქემალი ასამბლეის პრეზიდენტად აირჩა ასამბლეის მეორე სესიაზე, რომელიც შემდეგ დღეს ჩატარდა და თავისი მიღების სიტყვა დაასრულა განცხადებით: „აღარ არსებობს ძალა ამ დიდი ასამბლეის ზემოთ...“

### დამოუკიდებლობის ომი
შენობა განაგრძობდა მუშაობას თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის შტაბ-ბინად დამოუკიდებლობის ომის განმავლობაში და აქ მიღებულ იქნა მრავალი მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება:

*1921 წლის 20 იანვარი:პირველი თურქული კონსტიტუციის დამტკიცება

*1921 წლის 12 მარტი: თურქული ეროვნული ჰიმნის დამტკიცება

*1922 წლის 1 ნოემბერი: ოსმალეთის სულთნობის გაუქმება

*1923 წლის 24 ივლისი: ლოზანის ხელშეკრულების დამტკიცება

*1923 წლის 13 ოქტომბერი: ანკარის დაარსება თურქეთის რესპუბლიკის დედაქალაქად

*1923 წლის 29 ოქტომბერი: რესპუბლიკის გამოცხადება და მუსტაფა ქემალის პირველ პრეზიდენტად არჩევა

ათათურქმა განაცხადა: „დიდი ეროვნული ასამბლეა არის თურქული ერის საუკუნეების განმავლობაში თვითგანსაზღვრისა და ცნობიერების ძიების ცოცხალი სიმბოლო...“

შენობა განაგრძობდა ასამბლეის განთავსებას 1924 წლის 15 ოქტომბრამდე.

### შემდგომი გამოყენება
შენობამ ემსახურა რესპუბლიკური ხალხის პარტიის შტაბ-ბინად, შემდეგ კი იურიდიულ სკოლად, სანამ 1952 წელს თურქეთის განათლების სამინისტროს არ გადაეცა. 1957 წელს დაიწყო სამუშაოები შენობის მუზეუმად გადაკეთებისთვის და იგი საზოგადოებისთვის გაიხსნა როგორც თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის მუზეუმი 1961 წლის 23 აპრილს.

შენობა შემდგომ აღდგა, პრეზიდენტ ათათურქის დაბადების 100-ე წლისთავის აღნიშვნის ფარგლებში, თურქეთის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს ანტიკურობისა და მუზეუმების გენერალური დირექტორატის მიერ, და ხელახლა გაიხსნა როგორც დამოუკიდებლობის ომის მუზეუმი 1981 წლის 23 აპრილს.

## მუზეუმი
შენობა რჩება ღია საზოგადოებისთვის, რომელიც ახლახან განიცადა შემდგომი რენოვაცია, როგორც დამოუკიდებლობის ომის მუზეუმი რამდენიმე ოთახით, რომლებიც ამჟამად ღიაა დათვალიერებისთვის.

### დერეფანი
მთავარი დერეფანი შეიცავს ზეთოვან ნახატებს, რომლებიც ასახავს 1918-დან 1923 წლამდე წლების მოვლენებს და ასამბლეის მუშაობას მის პირველ და მეორე ვადებში.

### მასჯიდი (ლოცვის ოთახი)
მასჯიდი გამოიყენებოდა ასამბლეის მიერ ლოცვის ოთახად და აქ გამოფენილია ლოცვის ხალიჩები და ყურანის რაჰლე.

### ასამბლეის პრეზიდენტის ოთახი
მუსტაფა ქემალის ძველი გარეგნობა და განლაგება შენარჩუნებულია. საპრეზიდენტო ბეჭედი, რომელიც გამოფენილია ამ ოთახში, აღწერილია როგორც მუზეუმის კოლექციის ყველაზე მნიშვნელოვანი და გამორჩეული ნაწილი.

### მმართველი საბჭოს პალატები
კაბინეტისა და საპრეზიდენტო საბჭოს ოთახები ასევე შენარჩუნებულია. პრეზიდენტის პულპიტი და კაბინეტის მაგიდა და სკამები, რომლებიც გამოიყენებოდა სივასის კონგრესზე, გამოფენილია ფოტოებთან ერთად თურქეთის პირველი კაბინეტის წევრებისა რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ.

### კომიტეტის ოთახი
კომიტეტის ოთახი შეიცავს დოკუმენტების, ფოტოებისა და არტეფაქტების გამოფენას, რომლებიც ეხება მუდროსის დაზავებას, მუსტაფა ქემალის ჩამოსვლას სამსუნში, ამასიის ცირკულარს, სივასისა და ერზურუმის კონგრესებს და მისაქ-ი მილლს. ერზურუმის კონგრესზე გამოყენებული ბეჭედი ასევე გამოფენილია.

### ლობი (დასვენების ოთახი)
ასამბლეის ლობი შეიცავს დოკუმენტების, ფოტოებისა და არტეფაქტების გამოფენას, რომლებიც ეხება ასამბლეის გახსნას, სევრისა და ლოზანის შეთანხმებების პირობებს და ინენუს პირველ და მეორე ბრძოლებს. ასევე არის მუსტაფა ქემალის ანკარაში ჩამოსვლის ზეთოვანი ნახატი, იარაღები და სატელეფონო კომუტატორი, რომელიც გამოიყენებოდა დამოუკიდებლობის ომის დროს და ვერცხლის ჭურჭლის ნაკრები, რომელიც გადაეცა ქაზიმ ქარაბეკირს ალექსანდროპოლის ხელშეკრულების~ ცერემონიაზე.

### საკანონმდებლო კომიტეტის ოთახი
საკანონმდებლო კომიტეტის ოთახი შეიცავს დოკუმენტების, ფოტოებისა და არტეფაქტების გამოფენებს, რომლებიც ეხება დიად თავდასხმას, ზეთოვან ნახატს, რომელიც ასახავს მუსტაფა ქემალს ასამბლეის შენობის აივანზე, დამოუკიდებლობის ომის მედლებს და ხალიჩას, რომელიც სიმბოლურად ასახავს ეროვნულ პაქტს.

### დიდი ასამბლეის დარბაზი
ასამბლეის დარბაზის ძველი გარეგნობა და განლაგება შენარჩუნებულია შემდეგი ნივთებით: პრეზიდენტისა და საბჭოს თავმჯდომარის პულპიტი შუაში, რომელზეც არაბული წარწერა ამბობს: „სუვერენიტეტი ეკუთვნის ერს“; ანპარის სასწავლო სკოლების სკამები პულპიტში; გვერდითი რიგები წარმომადგენლებისთვის; მეზონინები მარჯვნივ და მარცხნივ შესაბამისად დიპლომატიური კორპუსისა და აუდიტორიისთვის, ქვედა სივრცით პრესისთვის და ნავთობის ლამპებითა და ღუმელებით მეზობელი ყავის სახლებიდან.

### ადმინისტრაციის ოთახი
ადმინისტრაციის ოთახი შეიცავს პირადობის მოწმობებს, მაუზერის თოვლებს და პირად არტეფაქტებს, რომლებიც ეკუთვნოდა ათათურქს და ასამბლეის წევრებს, ან მიეცათ წევრებს თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეისა და დამოუკიდებლობის ომის მეთაურების მიერ. ასევე არის დროშა რეჯეფ ფექერის ხელმოწერით, რომელიც ავიწიეს დიდ ეროვნულ ასამბლეაზე 1920 წლის 23 აპრილს.

### სარდაფი
სარდაფი ამჟამად გამოიყენება დროებითი გამოფენებისა და საცავისთვის, ასევე მუზეუმის ფოტოლაბორატორიის განთავსებისთვის.

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები
კატეგორია:1961 წელს დაარსებული მუზეუმები