1993 წელი პაკისტანში

**1993 წლის მოვლენები პაკისტანში** პოლიტიკური არასტაბილურობის პერიოდი იყო, რაც პრეზიდენტ გულამ ისხაკ ხანსა და პრემიერ-მინისტრი ნავაზ შარიფს შორის ძალაუფლებისთვის ბრძოლით იყო განპირობებული. პრეზიდენტმა ხანმა დაითხოვა შარიფის მთავრობა, თუმცა მოგვიანებით ის უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებით აღდგა.

საგარეო ფრონტზე პაკისტანი ავღანეთთან სამშვიდობო მოლაპარაკებებს მიუახლოვდა, თუმცა ურთიერთობა მკვეთრად გაუარესდა ინდოეთთან ქაშმირის საკითხისა და 1993 წლის ბომბეის აფეთქებების გამო. ამავდროულად, ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა პაკისტანსა და მის სავაჭრო პარტნიორებს მკაცრი სანქციები დაუწესა.

## მოქმედი პირები
### ფედერალური მთავრობა
*პრეზიდენტი
**გულამ ისხაკ ხანი – 1993 წლის 18 ივლისამდე.
**ვასიმ საჯადი – 18 ივლისიდან 13 ნოემბრამდე (მოვალეობის შემსრულებელი).
**ფარუხ ლეგარი – 13 ნოემბრიდან.

*პრემიერ-მინისტრი
**ნავაზ შარიფი – 18 აპრილამდე.
**ბალახ შერ მაზარი – 18 აპრილიდან 26 მაისამდე (მოვალეობის შემსრულებელი).
**ნავაზ შარიფი – 26 მაისიდან 18 ივლისამდე (აღდგენილი).
**მოინუდინ აჰმად ყურეში – 18 აგვისტოდან 19 ოქტომბრამდე (მოვალეობის შემსრულებელი).
**ბენაზირ ბჰუტო – 19 ოქტომბრიდან.

*უზენაესი მოსამართლე – მუჰამედ აფზალ ზულა (18 აპრილამდე), ნასიმ ჰასან შაჰი (18 აპრილიდან).

### გუბერნატორები
*ბელუჯისტანი: გულ მოჰამედ ხან ჯოგეზაი (19 ივლისამდე); აბდურ რაჰიმ დურანი (19 ივლისიდან).
*ხაიბერ-პახტუნხვა: ამირ გულისტან ჯანჯუა (19 ივლისამდე); ხურშიდ ალი ხანი (19 ივლისიდან).
*პენჯაბი: მიან მუჰამედ აზჰარი (25 აპრილამდე); ჩაუდრი ალტაფ ჰუსეინი (25 აპრილი - 19 ივლისი); იქბალ ხანი (19 ივლისიდან).
*სინდი: ჰაქიმ საიდი (19 ივლისამდე); მაჰმუდ ჰარუნი (19 ივლისიდან).

## მოვლენები
### იანვარი
*8 იანვარი – ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა მიიღო გადაწყვეტილება, არ მიენიჭებინა პაკისტანისთვის ტერორისტული ქვეყნის სტატუსი.
*9 იანვარი – აშშ-ის არჩეულმა პრეზიდენტმა ბილ კლინტონმა პაკისტანს ექვსთვიანი ვადა მისცა ინდოეთის ბრალდებების გასაბათილებლად, რომლებიც საერთაშორისო ტერორიზმის სპონსორობას ეხებოდა.

### თებერვალი
*5 თებერვალი – პაკისტანში პირველად აღინიშნა ქაშმირის სოლიდარობის დღე.

### მარტი
*7 მარტი – ავღანეთის პოლიტიკურმა დაჯგუფებებმა პაკისტანში ხელი მოაწერეს ისლამაბადის შეთანხმებას, რითაც ჩამოაყალიბეს კოალიცია არჩევნების ჩატარებამდე.
*17 მარტი – მიან ზაჰიდ სარფარაზმა მოითხოვა ეროვნული ასამბლეის ვადაზე ადრე დათხოვნა.
*27 მარტი – ჰამიდ ნასირ ჩათამ და კიდევ სამმა მინისტრმა ფედერალური კაბინეტი დატოვეს.

*4 აპრილი:
**ინდოეთმა წარადგინა მტკიცებულებები, რომლებიც პაკისტანს 1993 წლის ბომბეის აფეთქებებთან აკავშირებდა.
**ფედერალურმა კაბინეტმა გულამ ისხაკ ხანი პრეზიდენტის პოსტზე მეორე ვადით წარადგინა.
**ეროვნული ასამბლეის 92-მა წევრმა გადადგომის შესახებ განცხადება წარადგინა.

*13 აპრილი – გრძელდება ზომების მიღება არალეგალი არაბი იმიგრანტების წინააღმდეგ, რათა ექსტრემისტებმა არ გამოიყენონ პაკისტანი სხვა ქვეყნებში ძალადობის პროვოცირებისთვის.

*18 აპრილი: 
**პრეზიდენტმა გულამ ისხაკ ხანმა დაითხოვა ეროვნული ასამბლეა და გადააყენა შარიფის კაბინეტი.
**ბალახ შერ მაზარი დაინიშნა პრემიერ-მინისტრის მოვალეობის შემსრულებლად.

*19 აპრილი – მაზარის დროებითი მთავრობის ფედერალურმა მინისტრებმა ფიცი დადეს და გადაიბარეს სამინისტროების პორტფელები.

### მაისი
*23 მაისი – სამხრეთ-აღმოსავლეთ ბელუჯისტანში ნარკოკონტრაბანდის წინააღმდეგ ჩატარებული რეკორდული ოპერაციისას, საზღვაო ოფიცრებმა 132,000 ფუნტი (60 ტონა) ჰაშიში და 440 ფუნტი (200 კგ) ჰეროინი ამოიღეს.
*26 მაისი – უზენაესმა სასამართლომ აღადგინა ეროვნული ასამბლეა და პრემიერ-მინისტრი ნავაზ შარიფი.

### ივნისი
*5–24 ივნისი – პაკისტანელი ჯარისკაცები, რომლებიც გაეროს სამშვიდობო მისიაში მსახურობდნენ, სომალიში მასობრივი თავდასხმის მსხვერპლნი გახდნენ.
*16 ივნისი – ბოსნიელი მუსლიმი ლტოლვილები ხორვატიიდან პაკისტანში გაემგზავრნენ.

### ივლისი
*18 ივლისი – არმიის შტაბის უფროსთან, გენერალ აბდულ ვაჰიდ კაკართან რამდენიმე კვირიანი მოლაპარაკებების შემდეგ, პრეზიდენტი ხანი და პრემიერი შარიფი თანამდებობებიდან გადადგნენ.
*18 ივლისი – ვასიმ საჯადი ხდება პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი.
*20 ივლისი – აშშ ჩინეთს სანქციებით დაემუქრა, თუ იგი გააგრძელებდა პაკისტანისთვის რაკეტების მიწოდებას საერთაშორისო შეთანხმების დარღვევით.

### აგვისტო
*18 აგვისტო – მოინუდინ აჰმად ყურეში ხდება პრემიერ-მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი.

### ოქტომბერი
*6 ოქტომბერი – ჩატარდა საყოველთაო არჩევნები. PPP-მ მოიპოვა 86 ადგილი, PML-N-მა — 72.
*19 ოქტომბერი – ბენაზირ ბჰუტო 121 ხმით მეორედ გახდა პრემიერ-მინისტრი.

### ნოემბერი
*4 ნოემბერი – პოლიციამ დააპატიმრა მურთაზა ბჰუტო, პრემიერ-მინისტრ ბჰუტოს ძმა, თვითმფრინავის დაშვებისთანავე, რითაც დასრულდა მისი 16-წლიანი გადასახლება.
*9 ნოემბერი – ხანძარმა გაანადგურა ეროვნული ასამბლეის შენობა. PTV-ის ცნობით, მიზეზად ელექტროენერგიის მოკლე ჩართვა მიიჩნევა.
*24 ნოემბერი – ინდოეთი და პაკისტანი შეთანხმდნენ ქაშმირის საკითხზე მოლაპარაკებების განახლებაზე.

### დეკემბერი
*16 დეკემბერი – პაკისტანი ინდოეთს ქაშმირში მშვიდობიან მოსახლეობაზე თავდასხმების გაძლიერებაში ადანაშაულებს.
*28 დეკემბერი – პაკისტანმა პოლიომიელიტის აღმოფხვრის კამპანია დაიწყო.

## დაბადებულები
*4 ოქტომბერი – რეჰმან ხალიდი, პაკისტანელი ბეისბოლის პიჩერი.
*7 ნოემბერი – ჰარის რაუფი, პაკისტანელი კრიკეტის მოთამაშე.

## გარდაცვლილები
*8 იანვარი – გენერალი ასიფ ნავაზი გარდაიცვალა გულის შეტევით რავალპინდიში.
*18 მარტი – ყოფილი პრემიერ-მინისტრი მუჰამედ ხან ჯუნეჯო გარდაიცვალა აშშ-ის საავადმყოფოში, სადაც ლეიკემიის მკურნალობის კურსს გადიოდა.

## სქოლიო
კატეგორია:1993 წელი პაკისტანში
კატეგორია:1993 წელი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:1993 წელი აზიაში
კატეგორია:XX საუკუნის წლები პაკისტანში
კატეგორია:1990-იანი წლები პაკისტანში