ტიპი 81 მიწა-ჰაერის ტიპის რაკეტა

**81-ე ტიპის მიწა-ჰაერი კლასის რაკეტა** () ანუ **Tan-SAM** () მოდერნიზებული სისტემა 1995 წელს **SAM-1C**-ად დასახელდა, მოდერნიზაციის კომპლექტების საწყისი წარმოება კი 1996 წელს დაიწყო. 2000 წლისთვის ორი საცეცხლე ქვედანაყოფის მოდერნიზაცია დაიგეგმა; სამუშაოები 2006 წლამდე გაგრძელდა.

*Tan-SAM Kai II* სახელწოდების მოდერნიზებული ვარიანტის შემუშავება 2005 წელს დაიწყო.

2014 წელს **11-ე ტიპი** — მოკლე სიშორის მიწა-ჰაერი კლასის ახალი სარაკეტო სისტემა — ოფიციალურად გამოვლინდა; *Tan-SAM Kai II*-ის კვლევა-განვითარების შედეგი, 81-ე ტიპის სანაცვლოდ.

## კონსტრუქცია 
Tan-SAM 1 რაკეტას ჯვარედინ განაკვეთში ჯვარისებური ფორმა აქვს; ოთხი კეხიანი დელტა-ფრთა სხეულის შუა ნაწილზე, ოთხი მცირე მართვადი კეხიანი დელტა-სტაბილიზატორი — კუდის ნაწილში. მყარი საწვავის სარაკეტო ძრავა ძრავის გამოწვის სიჩქარეს დაახლ. 2.4 მახამდე უზრუნველყოფს. თავდაპირველად ინერციული მართვით სავარაუდო ჩაჭრის წერტილამდე მიეშურება, შემდეგ კი ტერმინალური მართვა ყველამხრივ ინფრაწითელ მაძიებელზე გადადის. ფრაგმენტაციური ბრძოლის მასა 9.2 კგ-ს შეადგენს, ამოქმედდება საკონტაქტო ან სიახლოვის ამომეტყველით; ლეტალური რადიუსი სამიზნის ტიპის მიხედვით 5-დან 15 მეტრამდე მერყეობს.

ერთ საცეცხლე ქვედანაყოფში ერთი ცეცხლის მართვის სისტემის მანქანა, ორი გამშვები მანქანა და დამხმარე მანქანების გარკვეული რაოდენობა შედის; მთლიანი ეკიპაჟი — თხუთმეტი კაცი. ცეცხლის მართვის სისტემის მანქანა Isuzu-ს 6×6 სატვირთოზეა დამაგრებული 30 კვტ-იანი გენერატორით მძღოლის კაბინის უკან, და სამგანზომილებიანი პულს-დოპლერის ფაზირებულ ცხაურიანი რადარით. რადარი სამ რეჟიმში მუშაობს: ყველამხრივი ძებნა, სექტორული ძებნა/კურსის თვალთვალი და ზუსტი თვალთვალი. სკანირება მექანიკურადაც და ელექტრონულადაც ხდება; კურსის თვალთვალის რეჟიმში 110 გრადუსიანი სექტორის ფარგლებში ერთდროულად ექვს სამიზნეს ადევნებს თვალს. ზუსტი თვალთვალის რეჟიმში ორ სამიზნეს ადევნებს თვალს უფრო მაღალი სიზუსტით; ერთი გასროლით განადგურების ალბათობა ოპერატორს CRT ეკრანზე გადაეცემა. რადარის სამოქმედო მანძილი დაახლ. 30 კმ-ია, IFF სისტემა ჩაშენებული.

ორ შერჩეულ სამიზნეზე ინფორმაცია ორ მიმაგრებულ გამშვებ ქვედანაყოფს გადაეცემა — ასევე Isuzu Motors-ის 6×6 სატვირთოებზე დამაგრებული; სამიზნისკენ ბრუნვა და ამწევი ხდება. გამშვებები ცეცხლის მართვის სისტემის მანქანიდან 300 მეტრამდე მოშორებით განლაგდება. ჩაჭრის კურსი გამოიანგარიშება, რაკეტა გაისვრის. საწყის ინერციულ კურსს მიჰყვება წინასწარ დაპროგრამებულ წერტილამდე, სადაც ინფრაწითელი მაძიებელი ჩაირთვება. ინფრაწითელი მაძიებელი მხოლოდ ცის დაპროგრამებულ სექტორს სკანირებს მზეზე დაჩაკვლის თავიდან ასაცილებლად; შემდეგ ფრენის ტერმინალურ ფაზაში პასიურ ინფრაწითელ თვალთვალზე გადადის.

ინფრაწითელი მაძიებელი IR ფილტრებს არ იყენებს საიმიტაციო სამიზნეების ასარიდებლად, თუმცა გარკვეული დაცვა საშუალო სიხშირის მაძიებლის სკანირების სქემის გამოყენებით მაინც მიღწეულია.

ყოველ გამშვებს ოპტიკური მიმართველი ემსახურება, რომელიც რადარის ნაცვლად გამოიყენება ძლიერი ელექტრონული ბომბარდირების პირობებში ან რადარის გამოსვლის შემთხვევაში; ასევე, მანქანას ერთი ან ორი 12.7 მმ კალიბრის მძიმე ტყვიამფრქვევი ემაგრება თვითდაცვისათვის — წინა ხაზზე ხმელეთის საფრთხეებისა და 500 მ-ზე ახლო მოახლოებული საჰაერო სამიზნეების წინააღმდეგ. სისტემა დაახლ. 30 წუთში მზადყოფნაში მოდის; ოთხივე რაკეტის გადატვირთვა დაახლ. სამ წუთს მოითხოვს.

SAM-1C მოდერნიზებული რაკეტა ფაზირებულ ცხაურიანი აქტიური რადარის მაძიებელს იყენებს, ცეცხლის მართვის სისტემის მანქანიდან შუალედური კურსის კორექციის მიღების შესაძლებლობით. მოდერნიზაციის ფარგლებში რაკეტის მაქსიმალური სიშორე 14 კმ-მდე იზრდება, წონა კი 105 კგ-მდე. ახალი უმოკვამლო ძრავა გაუმჯობესებული წევით ჩაენაცვლება არსებულს. ცეცხლის მართვის სისტემის მანქანა თბური გამოსახვის მოწყობილობით დაემატება ძლიერი ელექტრონული ბომბარდირების პირობებში მუშაობის გასაუმჯობესებლად.

## დისლოკაცია 
სისტემა ამჟამად JGSDF-ის, JASDF-ისა და JMSDF-ის მიერ გამოიყენება: 57 საცეცხლე ქვედანაყოფი სახმელეთო ძალებთან (საწყისი 76 ქვედანაყოფის მოთხოვნიდან), 30 — საჰაერო ძალებთან, 6 — საზღვაო ძალებთან.

## სქოლიო 
კატეგორია:იაპონიის მიწა-ჰაერი კლასის რაკეტები
კატეგორია:1981 წელს შემოღებული შეიარაღება და საბრძოლო მასალა