open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პიკასოს მუზეუმი (ბარსელონა)

**პიკასოს მუზეუმი** () — ხელოვნების მუზეუმი ქალაქ ბარსელონაში. მუზეუმში წარმოდგენილია პიკასოს 4 000-ზე მეტი ნამუშევარი.

## ისტორია 
პაბლო პიკასომ ბავშვობა და ახალგაზრდობა  ბარსელონაში გაატარა. მისი ცხოვრების დიდი ნაწილი ამ ქალაქთან იყო დაკავშირებული. პიკასოს თავისი პირველი ნამუშევრები სწორედ ამ ქალაქმა შთააგონა. მუზეუმი 1963 წლის 9 მარტს, პიკასოს ახლო მეგობრისა და მდივნის, ხაიმე საბარტესის მიერ, მხატვრის სიცოცხლეშივე, დაარსდა. მუზეუმმა პირველად საბარტესის პერსონალურ კოლექციას უმასპინძლა. 

## არქიტექტურა 
მუზეუმს ბარსელონას გოტიკურ კვარტალში ხუთი შენობა უკავია. შენობები XIII -XV საუკუნეებით თარიღდება: აგილარის სასახლე (Palau Aguilar), ბარონ კასტელეტის სასახლე (Palau del Baró de Castellet), მექას სასახლე (Palau Meca), მაურის სახლი (Casa Mauri) და ფინესტრესის სასახლე (Palau Finestres).

## გალერეა 

ფაილი:Heaven in Picasso museum, Barcelona - panoramio.jpg|
ფაილი:Museu-Picasso Barcelona.jpg|
ფაილი:Museo PIcasso . Palau Berenguer . Barcelona.JPG|
ფაილი:Museu Picasso- Passadís interior vista des del PFinestres.JPG|

## იხილეთ აგრეთვე 
* პაბლო პიკასო
* პიკასოს მუზეუმი (პარიზი)

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ტრინიდადი და ტობაგოს ისტორია

**ტრინიდადი და ტობაგოს ისტორია** კუნძულზე ინდიელების დასახლებით იწყება, კონკრეტულად კარიბებითა და არავაკებით. კუნძულები ქრისტეფორე კოლუმბმა 1498 წელს, მესამე მოგზაურობის დროს აღმოაჩინა. ტრინიდადი ესპანეთის შემადგენლობაში 1797 წლამდე რჩებოდა, თუმცა ძირითადად ფრანგი კოლონისტებით იყო დასახლებული. პარიზის სამშვიდობო ხელშეკრულებით 1814 წელს ის ბრიტანეთის ხელში გადავიდა. 1889 წელს ორივე კუნძული ერთ კოლონიად გაერთიანდა. ტრინადადი და ტობაგომ ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობა 1962 წელს მოიპოვა, ხოლო 1976 წელს რესპუბლიკა გახდა.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* Aleong, Joe Chin, and Edward B. Proud. 1997. *The Postal History of Trinidad and Tobago*, Heathfield, East Sussex, England: Proud-Bailey Co. Ltd, 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Tobago: The history of the Dutch and Courlanders settlements
* A detailed timeline of events in Trinidad's Oil History by the Geological Society of T&T.
* Guanaguanare - the Laughing Gull. Carib Indians in Trinidad - includes 2 videos

## სქოლიო 
კატეგორია:ტრინიდადი და ტობაგოს ისტორია
კატეგორია:ტრინიდადი და ტობაგო
შონ მიურეი

**შონ უილიამ მიურეი** (; დ. 1965, სანტა-ბარბარა, კალიფორნია) — ამერიკელი კინოფილმების, სატელევიზიო სერიალებისა და ვიდეო თამაშების კომპოზიტორი. დაწერილი აქვს მუსიკა ბევრი ფილმისთვის, რომელთა შორისაცაა „ბაფი–ვამპირების გამანადგურებელი“, „სურათების მძარცველები“ და „ღმერთი, ეშმაკი და ბობი. აგრეთვე ვიდეო თამაშებისთვის, როგორებიც არის „True Crime: Streets of LA“, „True Crime: New York City“, „Counter-Strike: Global Offensive“. 2008 წელს მიურეიმ დაიწყო თანამშრომლობა დეველოპერულ კომპანია Treyarch-თან და შექმნა საუნდტრეკები თამაშებისთვის: „Call of Duty: World at War – Final Fronts“, „Call of Duty: World at War“, „Call of Duty: Black Ops“. 

## რესურსები ინტერნეტში
*
*Featured on Cakewalk website .

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:ამერიკელი კომპოზიტორები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების კომპოზიტორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მადი ჟაკიპბაიევი

**მადი ჟაკიპბაიევი** (დ. 21 მარტი, 2000) — ყაზახი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს „ასტანასა“ და ყაზახეთის 17 წლამდელთა ნაკრებში, ნახევარმცველის პოზიციაზე.

პროფესიული კარიერა დაიწყო 2016 წელს, ყაზახეთის კლუბ „ასტანაში“. ყაზახეთის 17 წლმდელთა ნაკრებში თამაშობს 2015 წლიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
* მადი ჟაკიპბაიევი — Soccerway

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 2000
კატეგორია:ყაზახეთის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ყაზახი ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბაქოს ეშმაკის ბორბალი

**ბაქოს ეშმაკის ბორბალი** () — 60 მეტრის სიმაღლის ეშმაკის ბორბალი, მდებარე აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში, ზღვისპირა ეროვნული პარკის ახალ ბულვარულ ნაწილში, გაჭიმულია სახელმწიფო დროშის მოედნამდე.

## ისტორია 
მშენებლობა დაიწყო 2013 წლის სექტემბერში ჰოლანდიური ფირმის Dutch Wheels პროექტის მიხედვით. მოლოდინი იყო, რომ ეშმაკის ბორბალი იქნებოდა მიღებული ექსპლუატაციაში 2013 წლის ნოემბერ-დეკემბერში. დაგვიანების მიზეზი გაახმოვანა  მინისტრთა კაბინეტთან არსებული ზღვისპირა ბულვარის მმართველობის უფროსის მოადგილემ ნაზიმ მეჯიდოვმა, მისი განცხადებით ბორბალს ესაჭიროებოდა მრავალი შემოწმება. 2014 წლის თებერვალში ჰოლანდიურმა კომპანიამ, რომელიც  სპეციალიზებულია ეშმაკის ბორბალის გამოცდით მიიღო ექსპლუატაციაში გარკვეული ტესტების ჩატარების შემდეგ.

2014 წლის 12 მარტს, 11 საათზე ეშმაკის ბორბალი გაიხსნა როგორც ადგილობრივი მაცხოვრებლებისათვის, ასევე დედაქალაქის  სტუმრებისათვის.

## სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
ტუფანი

**ტუფანი** () ან **ტუფანდაღი** () — ზაფხულის და ზამთრის სათხილამურო კურორტი, რომელიც მდებარეობს გაბალაში, აზერბაიჯანი. რეკრეაციული ზონა. წლის ნებისმიერ დროს შესაძლებელია საბაგიროთი მგზავრობა. ზამთარში - მოხმარებლებს ემსახურება სათხილამურო სკოლა. დღის განმავლობაში, სათხილამურო კომპლექსი „ტუფანი“ ემსახურება სამი ათას ადამიანს.

კომპლექსის მშენებლობა ორი წლის განმავლობაში გრძელდებოდა. 2014 წლის 3 იანვარს გაიხსნა ზაფხულის და ზამთრის კურორტის სათხილამურო პირველი ეტაპი. „ტუფანი“-ს  გახსნას დაესწრო აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი. კომპლექსის მშენებლობის  პირველ ეტაპზე მთლიანად აშენდა ოთხი საბაგირო. დასრულდა ათიდან 5 სათხილამურო ფერდობის მშენებლობა. ყველა სათხილამურო ბილიკი აღჭურვილია „ხელოვნური თოვლის“ სისტემით.

## რესურსები ინტერნეტში
* ტუფანი

კატეგორია:აზერბაიჯანის სპორტი
კატეგორია:აზერბაიჯანის ტურიზმი
შაჰის მეჩეთი

**შაჰის  მეჩეთი** ან **ქეი-კუდაბის მეჩეთი** () — მეჩეთი აზერბაიჯანში. მდებარეობს შირვანშაჰების სასახლის ძველი სასახლის ზემო ეზოში ქალაქ ბაქოში. შირვანშაჰების სასახლის შენობის უკან, სეიდ იაჰია ბაკუვის მავზოლეუმის წინ. შენობას სახელი ეწოდა დამკვეთის შირვანშაჰ შეიჰ-კუდაბის (1317-1348) პატივსაცემად.

მეჩეთი შედგება მართკუთხა დარბაზისგან  და პატარა დერეფნისგან  მის წინ.  დარბაზის ცენტრში ოთხი სვეტია. მართკუთხა გეგმის მეჩეთი გაერთიანებულია მისაღებთან.

## ისტორია 
შენობის ზუსტი ისტორია და ფუნქცია საკამათოა. ქამილ ფარხადოღლუ თავის წიგნში „იჩერი შეჰერ-“ში წერს, რომ შეიჰ ქეი-კუდაბის მეჩეთში ასევე ფუნქციონირებდა მედრესე, რომელიც დერვიშის აკლდამის მიმდებარედაა. მეჩეთს ასევე სეიდ იაჰია ბაკუვიც იყენებდა როგორც მედრესეს. სეიდ იაჰია ბაკუვის მასწავლებლობის შესახებ ასევე ა. ბაქიხანოვიც წერდა: მეჩეთის ოთახში, სადაც იგი ლოცულობდა, მისი სკოლა და მისი საფლავი არის.

მეჩეთი სომხების მიერ იქნა გადამწვარი 1918 წლის  ინციდენტის დროს.

## არქიტექტურული თვისებები 
მეჩეთის სამხრეთ ნაწილში არის საფლავი. მეჩეთი შედგება მართკუთხა  დარბაზისგან  და მის წინ არსებული პატარა დერეფნისგან. ცენტრში არსებობს ოთხი სვეტი. მართკუთხა გეგმის მეჩეთი გაერთიანებულია შესასვლელთან.

File:План_старой_мечети_г._Баку.jpg|მეჩეთის საფუძვლის გეგმა
File:Разрез_старой_мечети_г._Баку.jpg|მეჩეთის მონაკვეთი
File:Старая_мечеть_в_г._Баку.jpg|მეჩეთის ხედი

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები აზერბაიჯანში
კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
ნორკის ბატისტა

**ნორკის ელიცა ბატისტა ვილიაროელი** (; დ. 30 აგვისტო, 1977, კარაკასი, ვენესუელა) — ვენესუელელი მსახიობი, მოდელი და სილამაზის კონკურსის გამარჯვებული.

## ადრეული ცხოვრება
ნორკისი დაიბადა ვენესუელის დედაქალაქ კარაკასში, ლუის ბატისტასა და მიგდალის ვილიაროელ ბატისტას ოჯახში. რვა და-ძმასთან ერთად იზრდებოდა კარაკასის ერთ-ერთ ღარიბულ უბანში.

ნორკისი ცნობილი სახე გახდა მას შემდეგ, რაც მეორე ადგილი დაიკავა სილამაზის კონკურსში მის ვენესუელა 1999. ამის შემდეგ, იგი სილამაზის კონკურსებში მონაწილეობას კვლავ განაგრძობდა და 2000 წელს, ასევე მეორე ადგილი დაიკავა კონკურსში „ყავის საერთაშორისო დედოფალი“ (Reinado Internacional del Café), რომელშიც მას *ყველაზე ლამაზი სახის* ტიტული მიანიჭეს. იმავე წელს, ზედიზედ მოიგო კონკურსები *Miss Atlántico Internacional*-ი 2000 და *Miss Latina Internacional*-ი.

## კარიერა
ნორკისის კარიერა სტიდენტობის დროს დაიწყო, როდესაც კარაკასის სიმონ როდრიგესის ეროვნულ ექსპერიმენტულ უნივერსიტეტში სწავლისას, მონაწილეობას იღებდა სატელევიზიო რეკლამებში. ამის შემდეგ, მოდელად დაიწყო მუშაობა ტელეკომპანია RCTV-ზე; მონაწილეობდა ისეთ შოუებში, როგორებიც იყო *Gente de la Manaña* და *Atrevete a Soñar*. ამავე არხზე, იყო სატელევიზიო შოუ *La Tropa de Vacaciones*-ს თანაწამყვანი.

2002 წელს, პირველი როლი მიიღო RCTV-ის ტელენოველაში *„ქალწული ხუანა“*. 2004 წელს, მთავარი როლი ითამაშა ტელენოველაში *„უცნაური ანასტასია“*, რომელშიც ის სამ ტყუპს ანსახიერებდა. 2014 წელს გადავიდა ტელეკომპანია Venevisión-ში, სადაც ერთ-ერთი მთავარი როლი შეასრულა ტელენოველაში *„ჩემს ყოფილს ვუნდივარ“*. მანამდე, 2013 წელს, მთავარი ალქაჯის როლი შეასრულა ამავე ტელეკომპანიის ტელენოველაში *„შეშლილი სიყვარული“* (ორიგინალი სახელწოდება *De todas maneras Rosa*).

ამჟამად, ვენესუელის მასშტაბით მონაწილეობს ტურნეში — მსახიობ ხავიერ მუნიოსთან ერთად, მართავს თეატრალურ სპექტაკლ *Orgasmos*-ს წარმოდგენებს.

## პირადი ცხოვრება
2003 წლის 3 მაისს, ორწლიანი ურთიერთობის შემდეგ, იქორწინა მსახიობსა და მოდელ ლეონარდო ლუტინხერზე. 2006 წლის 20 იანვარს, წყვილს ვაჟი — სებასტიან ლუტინხერ ბატისტა შეეძინა.

## ფილმოგრაფია
### ტელევიზია
### ფილმები
*2006: *მირანდა*
*2007: *13 წამი*
*2008: *სენიორ პრეზიდენტი*

### თეატრი
* *Orgasmos*

## ჯილდოები და ნომინაციები
## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელელი მსახიობები
კატეგორია:ვენესუელელი მოდელები
კატეგორია:დაბადებული  30 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული   1977
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბაქოს საერთაშორისო ჰუმანიტარული ფორუმი

**ბაქოს საერთაშორისო ჰუმანიტარული ფორუმი** () — გლობალური ღონისძიება, რომელიც მიზნად ისახავს კაცობრიობისთვის გლობალური ინტერესების ფართო სპექტრის განხილვას. ფორუმი ყოველწლიურად ტარდებოდა 2011 წლიდან აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დედაქალაქ ბაქოში. საერთაშორისო ფორუმის ინიციატორები არიან ილჰამ ალიევი და დიმიტრი მედვედევი. გადაწყვეტილება აზერბაიჯანულ-რუსულ ფორუმის ჰუმანიტარულ თანამშრომლობაზე გაკეთდა 2010 წელს. 2014 წლიდან გადაწყდა ფორუმის ყოველ ორ წელიწადში ერთხელ ჩატარება.

## მიზანი 
ბაქოს საერთაშორისო ჰუმანიტარული ფორუმის მთავარი მიზანია შექმნას დიალოგი, შესაბამისი არენის შექმნა გლობალური საკითხების განხილვისთვის და მომავალი ათწლეულის სტრატეგიის განსაზღვრა. ფორუმის ორგანიზატორებისა და მონაწილეების ძირითად ამოცანას წარმოადგენს: სოციალურ და ჰუმანიტარულ  მეცნიერებებში ახალი  წესრიგის ჩამოყალიბება, გლობალური ამოცანების ფართო სპექტრის საერთაშორისო დონეზე განხილვა. სხდომებსა და ფორუმზე დისკუსიების მნიშვნელოვან ასპექტს წარმოადგენს — საუკეთესო პრაქტიკის გაცვლა, თანაცხოვრება ინკლუზიურ საზოგადოებაში, ადამიანის უფლებათა უნივერსალური და მდგრადი განვითარების მოძიება, რელიგიური ექსტრემიზმისთვის ხელის შეშლა,მულტიკულტურალიზმის გაფართოება.

## ფორუმები 
### I ფორუმი 
ბაქოს პირველი ჰუმანიტარული ფორუმი 2011 წლის 10-11 ოქტომბერს გაიმართა. ფორუმი გაიმართა სლოგანით „XXI საუკუნე: იმედები და გამოწვევები“. ღონისძიებას 20-ზე მეტი ქვეყნის წარმომადგენელი ესწრებოდა. 

### II ფორუმი 
2012 წლის 4-5 ოქტომბერს ჩატარებულ მეორე საერთაშორისო ჰუმანიტარულ ფორუმში მონაწილეობა მიიღო 70 ქვეყნისა და შვიდი საერთაშორისო ორგანიზაციის წარმომადგენლებმა.

### III ფორუმი 
2013 წლის ოქტომბერში ჩატარდა მესამე ფორუმი, სადაც ძირითადი ყურადღება გამახვილდა მულტიკულტურალიზმის განხილვაზე. 

### IV ფორუმი 
2014 წელს ბაქოს მეოთხე საერთაშორისო ჰუმანიტარული ფორუმის მუშაობაში მონაწილეობა მიიღო 63 ქვეყნის 500 წარმომადგენელმა და 4-მა საერთაშორისო ორგანიზაციამ. 

### V ფორუმი 
ბაქოს მეხუთე საერთაშორისო ჰუმანიტარული თანამშრომლობის ფორუმზე, რომელიც 2016 წლის სექტემბერს გაიმართა, ესწრებოდნენ 75 ქვეყნების წარმომადგენლები, ორგანიზებული იქნა მრგვალი მაგიდები ექვსი მიმართულებით:

* მულტიკულტურალიზმის სხვადასხვა მოდელები: თეორიიდან ჰუმანისტური პრაქტიკისადმი;
* ადამიანური კაპიტალის შენარჩუნების მნიშვნელობა ხალხის მასიური გადაადგილების კონტექსტში, როგორც მდგრადი განვითარების საფუძველი;
* ჟურნალისტიკის ტრანსფორმაცია ინფორმაციულ ხანაში და მისი როლი ცივილიზაციის დიალოგის უზრუნველსაყოფად;
* მდგრადი განვითარება და ეკოლოგიური ცივილიზაცია;
* მოლეკულური ბიოლოგია, ბიოფიზიკა, ბიოტექნოლოგია და სასწავლო საკითხები თანამედროვე მედიცინაში: ინოვაციური და ეთიკური პრობლემები;
* ტექნოლოგიური დაახლოება და სამომავლო პროგნოზები: XXI საუკუნის ძირითადი გამოწვევები.

## სქოლიო
კატეგორია:საგარეო პოლიტიკა
კატეგორია:აზერბაიჯანი
კატეგორია:აზერბაიჯანის პოლიტიკა
კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ანგელოზები და დემონები

**ანგელოზები და დემონები** () — დენ ბრაუნის ბესტსელერად ქცეული რომანი. წიგნი მოგვითხრობს ჰარვარდის პროფესორ რობერტ ლენგდონის თავგადასავლის შესახებ. წიგნი გამოიცა 2000 წელს. 2009 წელს გამოვიდა ამავე სახელწოდების ფილმი, რომლის რეჟისორია რონ ჰოვარდი.

## წიგნის შესახებ 
ჰარვარდის ცნობილი სიმბოლოების ექსპერტი პროფესორი რობერტ ლენგდონი ჩადის რომში, რათა ამოხსნას ერთ-ერთი ფიზიკოსის სიკვდილი. მოკლულს მკერდზე ამოტვიფრული აქვს მისტერიული სიმბოლო. პროფესორი ფიქრობს, რომ ეს შეიძლება იყოს ძველი საძმოს — ილუმინატების საიდუმლო ორდენის აღორძინება. ეს იყო ყველაზე ძლიერი მიწისქვეშა ორგანიზაცია, რომელიც ოდესმე არსებობდა. ილუმინატებმა მოიპარეს საშიში იარაღით აღჭურვილი კონტეინერი და მზად არიან გამოუცხადონ ომი მათ დაუძინებელ მტერს — კათოლიკურ ეკლესიას. ლენგდონის ეჭვები მაშინ დასტურდება, როდესაც ვატიკანის ცენტრში მოხდება აფეთქება, სადაც შეკრებილია კონკლავი ახალი რომის პაპის ასარჩევად. ლენგდონს გამოძიებაში ეხმარება იტალიელი პროფესორი ვიტორია ვეტრა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დენ ბრაუნი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ანგელოზები და დემონები
* წიგნი „ანგელოზები და დემონები“

კატეგორია:დენ ბრაუნი
კატეგორია:დენ ბრაუნის ნაწარმოებები
კატეგორია:ბესტსელერები
ჩაის ფოთლის კრეფა

**ჩაის ფოთლის კრეფა** — ჩაის მოსავლის აღების აგროტექნიკური ღონისძიება. შრომატევადი სამუშაოა. მასზეა დამოკიდებული არა მარტო მოსავლის რაოდენობა, ნედლეულის ხარისხი, მკრეფავთა შრომისნაყოფიერება, ასევე ამ მცენარის ცხოველმყოფელობა და სიცოცხლის ხანგრძლივობა. ჩაის ფოთლის კრეფის ბიოლოგიური საფუძველი ისაა, რომ კრეფის მთელი სეზონის განმავლობაში (აპრილიდან ოქტომბრის ჩათვლით) შერჩევით მოიკრიფოს 2–3-ფოთლიანი ნაზი დუყები იმ ანგარიშით, რომ ჩაის დასამზადებლად მაღალხარისხოვანი ნედლეული მიიღონ. გარდა ამისა, ბუჩქზე ფოთლებს იმ რაოდენობით ტოვებენ, რამდენიც საჭიროა მრავალი წლის განმავლობაში მცენარის არსებობისა და ცხოველმყოფელობის შესანარჩუნებლად.

ჩაის ფოთლის კრეფას იწყებენ პლანტაციის გაშენებიდან მე-4–მე-5 წელს, ბუჩქების მესამე ფორმირებითი გასხვლის დროს. ამასთანავე ცდილობენ ვარჯის საბოლოო ფორმირებას. ამ მიზნით გვერდით ტოტებზე ფოთოლს მანამ არ კრეფენ, სანამ ტოტი ბუჩქის საერთო სიმაღლეს (50 სმ) არ მიაღწევს. 10-12 წლის ჩაის პლანტაცია უკვე სრულმოსავლიანია. საქართველოში ჩაის ფოთლის კრეფა აპრილ-მაისში იწყება, მაშინ როცა ბუჩქზე განვითარდება 4–5-ფოთლიანი დუყები (15-20 %). კრეფენ 2–3-ფოთლიან ნაზ დუყებს, ხოლო ნეკებზე ტოვებენ ორ-ორ ნორმალურ ფოთოლს და თევზა ფოთოლს. ივნისში 3–4-ფოთლიანი ყლორტებიდან იკრიფება 2–3-ფოთლიანი დუყები. ნეკზე კი ტოვებენ თითო ნორმალურ ფოთოლს და თევზა ფოთოლს. ივლისიდან სეზონის ბოლომდე იკრიფება 2–3-ფოთლიანი ნაზი დუყები და ნეკზე ტოვებენ მხოლოდ თევზა ფოთოლს.

მსოფლიოში ჩაის ფოთლის კრეფა ძირითადად ხელით წარმოებს. ყოფილ სსრკ-სა და იაპონიაში მანქანური წესით ჩაის ფოთლის კრეფაში მნიშვნელოვანი შედეგები იყო და არის მიღწეული. საქართველოში შექმნილია ჩაის ფოთლის შერჩევით პრინციპზე კრეფის რამდენიმე ტიპის მანქანა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:აგროტექნიკური ღონისძიებები
კატეგორია:მეჩაიეობა
კარიბები (ხალხი)

[მინი|კარიბების ოჯახი, ([ჯონ გაბრიელ სტედმანი, 1818)]]
**კარიბები**, ასევე ცნობილი, როგორც **კალინაგო** — ინდიელ ტომთა ჯგუფი სამხრეთ ამერიკაში, მცირე ანტილის კუნძულების მკვიდრი მოსახლეობა. ისინი სავარაუდოდ წარმოშობილი არიან სამხრეთ ამერიკის კონტინენტზე მცხოვრები კალინას ხალხისგან, თუმცა კარიბული ენების ჯგუფის განსხვავებულ ენაზე საუბრობენ.

ესპანელებთან კონტაქტის მომენტში კარიბები დომინანტ ჯგუფს წარმოადგენდნენ, ამიტომაც ეწოდათ კუნძულებს მათი სახელი. ისინი ცხოვრობდნენ ვიდვარდის კუნძულებზე, დომინიკზე და სავარაუდოდ სამხრეთ ქარზურგა კუნძულებზე. ისტორიულად ითვლებოდა, რომ მათი წინაპრები მოვიდნენ კონტინენტიდან და დაიპყრეს კუნძულები. ზოგიერთი ისტორიკოსი მიიჩნევს, რომ კონტინენტიდან მოსულმა მცირე ჯგუფებმა დაიპყრეს კუნძულები და შეინარჩუნეს ძველი ტრადიციები, თუმცა ადგილობრივი მოსახლეობის სასაუბრო ენა მიიღეს.

კოლონიზაციის ადრეულ პერიოდში, კარიბებს მებრძოლი ხალხის რეპუტაცია ჰქონდათ, რომლებიც მეზობელ კუნძულებს ესხმოდნენ თავს. მიიჩნეოდა, რომ ისინი კანიბალიზმს მისდევდნენ. ესპანელი კონკისტადორების მიხედვით, ისინი ადამიანის ხორცს რეგულარულად მოიხმარდნენ. არქეოლოგიური კვლევები ადასტურებს ადამიანის ხორცის რიტუალურ გამოყენებას. დღეს კარიბების შთამომავლები ისევ ცხოვრობენ ანტილის კუნძულებზე. 

## ლიტერატურა 
* Patrick Leigh Fermor, ''The Traveller's Tree'', 1950, pp.&nbsp;214–5

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Quest of the Carib Canoe 
* Mainland Carib artwork , National Museum of the American Indians
* Yurumein (Homeland): A Documentary on Caribs in St. Vincent
* Guanaguanare - the Laughing Gull. Carib Indians in Trinidad - includes 2 videos

## სქოლიო 
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ინდიელები
ჩაის ფოთლის მახარისხებელი მანქანა

400პქ|მინი|მარჯვნივ|ჩაის ფოთლის მახარისხებელი მანქანის მუშაობის სქემა
**ჩაის ფოთლის მახარისხებელი მანქანა** — ჩაის მინარევებისაგან გასაწმენდი მანქანა. ჩაის ფოთლის მახარისხებელი მანქანა სტაციონალურია. ჩაის მწვანე მასას ყრიან ბუნკერში, საიდანაც იგი მიმწოდი ტრანსპორტიორით გადაეცემა ფოთლის გამშლელ ტრანსპორტიორს, რომელიც ფოთლის თანაბარ თხელ ფენას აწვდის ძირითად მახარისხებელ ტრანსპორტიორს. მისი საშუალებით ფოთლები მოხვდება ჯერ პირველი საჰაერო მილის მოქმედების ზონაში, სადაც გამოიყოფა უხეში და შედარებით დიდი აფრიანობის კოეფიციენტის მქონე მასა. გამოყოფილი მასა ქვემოდან მიეკვრება გამომტან ტრანსპორტიორს და ჩაიყრება ყუთში (IV). დარჩენილი მასა გაივლის მეორე საჰაერო მილს. აქ გამოყოფილი მცირედ გაუხეშებული ფოთოლი გამომტანი ტრანსპორტიორიდან იყრება ყუთში (III). ტრანსპორტიორზე დარჩენილი მასა გაიყოფა ორ ფრაქციად. ჰაერით შეწოვილი მეორე ფრაქცია გამომტანი ტრანსპორტიორიდან ჩაიყრება ყუთში (II), ხოლო ტრანსპორტიორზე დარჩენილი მინარევებისაგან გათავისუფლებული ნაზი დუყები დაგროვდება ყუთში (I).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მეჩაიეობა
ჩაის ფოთლის საფიქსაციო მანქანა

**ჩაის ფოთლის საფიქსაციო მანქანა** — უწყვეტი მოქმედების მანქანა, რომელშიც ჩაის ფოთლის ფიქსაცია და შეშრობა გაერთიანებულია ერთ პროცესში. აგრეგატში ფიქსაციისათვის გამოყენებულია ტენიანი ცხელი ჰაერი. ჩაის ფოთლის საფიქსაციო მანქანას ჩაის ფოთოლს აწვდის კონვეიერი. აქედან სექტორული ჩამტვირთავი დოლით ჩაის ფოთოლი ჩაიტვირთება საფიქსაციო საკანში, რომლის გვერდები აწყობილია იზოლირებული თუჯის ფილებისაგან. საფიქსაციო საკანში განლაგებულია ლითონისბადიანი ოთხი კონვეიერი. ჩამტვირთავი დოლიდან ჩაი იყრება ზედა კონვეიერზე. ამავე დროს კალორიფერიდან გამოსული ცხელი ჰაერი შემრევ საკანში მოხედრის შემდეგ ვენტილატორით იჭირხნება და დიფუზორის გავლით ხვდება საფიქსაციო საკანში. ჩაის ფოთოლი გაივლის ოთხივე კონვეიერს (ზემოდან ქვემოთ) და 300-400 გ/კგ ტენის შემცველი და 170-180 °C-მდე გახურებული ჰაერით განიცდის ფიქსაციას, შრება და იყრება გამომტან დასაყოვნებელ ტრანსპორტიორზე. ნამუშევარი ჰაერის ნაწილი მილით ატმოსფეროში გადის, ხოლო ნაწილი დიფუზორის გავლით კვლავ კალორიფერში ხვდება.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მეჩაიეობა
ჩაის ფოთლის საღნობ-საფიქსაციო მანქანა

**ჩაის ფოთლის საღნობ-საფიქსაციო მანქანა** — კომბინირებული აგრეგატი, რომლითაც შეიძლება ჩაის] ფოთლის გადამუშავება როგორც მწვანე, ისე შავი ბაიხაოს ჩაის მისაღებად. მწვანე ბაიხაოს ჩაის წარმოებისას ერთდროულად მიმდინარეობს მწვანე ფოთლის ფიქსაცია (დაორთქვლა), შეშრობა და დაყოვნება 138 წთ-ის განმავლობაში. ჩაის ფოთოლი დახრილი კონვეიერით ფიქსაციისთვის გადაეცემა 3 მ სიგრძის ჰერმეტულ საკანს, რომელიც მოწყობილია პირველადი კონვეიერის ზონაში. საორთქლავი კამერა იზოლირებულია ფარებით. საორთქლავი კამერიდან გამოსული ფოთოლი პირველ, მეორე და მესამე კონვეიერებზე შეშრება (ტენიანობა 60-62 %), ხოლო მეოთხე და მეხუთე კონვეიერებზე დაყოვნდება, რის შემდეგ შეიძლება ფოთლის გრეხა. აგრეგატში ჩაის ფოთლის ღნობის ჩასატარებლად საკმარისია ორთქლის ვენტილის ჩაკეტვა, საიზოლაციო ფარების მოხსნა და პირველი კონვეიერის ცამეტკბილიანი ვარსკვლავას შეცვლა ოცდაათკბილიანი ვარსკვლავათი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მეჩაიეობა
ალინა ზაგიტოვა

**ალინა ზაგიტოვა** (; დ. 18 მაისი, 2002, იჟევსკი, უდმურტეთი, რუსეთი) —  რუსი მოციგურავე, რომელიც გამოდის ქალთა ციგურაობის ერთეულთა პროგრამაში. 2018 წლის ზამთრის ოლიმპიური ჩემპიონი პირად ჩათვლაში, ხოლო ვერცხლის მედალოსანი გუნდურ ჩათვლაში. ფიგურულ სრიალში ევროპის ჩემპიონი 2018 წელს. ფიგურულ სრიალში 2017-2018 წლების გრან-პრის გამარჯვებული. ფიგურულ სრიალში მსოფლიო ჩემპიონი იუნიორთა შორის (2017 წწ., რუსეთის ჩემპიონი (2018 წელს).

2018 წლის იანვრის მონაცემებით მოციგურავეთა საერთაშორისო კავშირის მსოფლიო რეიტინგში იკავებს მე-5 ადგილს.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი მოციგურავეები
კატეგორია:რუსეთის სპორტის ოსტატები
კატეგორია:ევროპის ჩემპიონები ფიგურულ სრიალში
კატეგორია:დაბადებული 2002
კატეგორია:დაბადებული 18 მაისი
კატეგორია:2018 წლის ზამთრის ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჩაის ფოთლის საჭრელი მანქანა

**ჩაის ფოთლის საჭრელი მანქანა** — უწყვეტი ქმედების მანქანა, რომლის დანიშნულებაა ჩაის ფოთლის ქსოვილ-უჯრედოვანი სტრუქტურის დარღვევა და მისი შემდგომი დაქუცმაცება. ჩაის ფოთლის საჭრელი მანქანის ძირითადი ნაწილებია ბუნკერი, შნეკების საკანი, ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო მიმართულებით მბრუნავი შნეკი, რომელთაგან ერთი ფრთიანია, ხოლო მეორეს აქვს 45°-ით ალესილი სამკუთხა ხვიები. ისინი დანების როლს ასრულებენ. შნეკები ბრუნვით მოძრაობას ღებულობენ ელექტროძრავადან ღვედური გადაცემის, რედუქტორისა და ქუროს საშუალებით და ურთიერთსაწინააღმდეგო მიმართულებით ბრუნავენ.

ბუნკერში ჩატვირთული ჩაის ფოთოლი გადაეცემა შნეკების საკანს. შნეკების ხვიებს შორის მოხვედრილი ფოთოლი გადაადგილების პროცესში იგრიხება და ქუცმაცდება. შნეკის დაწოლის გამო ჩაის მასა გადის დიაფრაგმის ნახვრეტებში, დამატებით იჭყლიტება და შნეკების კამერიდან გადმოიტვირთება.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მეჩაიეობა
ჩაის შემრევი მანქანა

**ჩაის შემრევი (საკუპაჟე) მანქანა** — ჩაის ერთგვაროვანი ნარევის მისაღები მანქანა. ჩაის შემრევი მანქანა ხისტი ჩარჩოა, რომელზეც დამაგრებულია მზიდი გორგოლაჭები. მათზე სალტეებით დაყრდნობილია დოლი, რომელიც ლენტური ტრანსპორტიორით იტვირთება. საკუპაჟე მასალას ყრიან ტრანსპორტიორის ბუნკერში, საიდანაც იგი ტრანსპორტიორით გადაეცემა საკუპაჟე დოლის ზედა ნაწილს, აქედან კი გახსნილი ჩასატვირთი კრიჭით დოლში იყრება. საკუპაჟე პარტიების ჩაის გარკვეული ულუფების ჩაყრის შემდეგ ხუფს ხურავენ და ამძრავს ჩართავენ. დოლი 2 წთ-ის განმავლობაში ბრუნავს ერთი მიმართულებით, ხოლო შემდეგი 2 წთ-ის განმავლობაში საწინააღმდეგო მიმართულებით, რის შემდეგ ხსნიან კრიჭის ხუფს, დოლს ჩატვირთვის მხრიდან საათის ისრის მიმართულებით აბრუნებენ, რის შედეგად შერეული ჩაი გადმოიტვირთება.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მეჩაიეობა
ჩაის ჩრჩილი

**ჩაის ჩრჩილი** () — მწერი ქერცლფრთიანების რიგისა. პირველად აღწერეს ჩაქვში 1915 წელს. ჩაის ჩრჩილის პეპელა ტანად პატარაა, ფერად — მორუხო-მონაცრისფრო. ფრთების შლილი 9,5-11 მმ. ჩაის მცენარეს აზიანებს მატლი, რომელიც ფოთლით ან ყლორტით იკვებება. მწერი ფოთლებზე ქმნის მომრგვალო ნაღმებს. როცა ყლორტის გულით იკვებება, ყლორტი ხმება. წლის განმავლობაში ჩაის ჩრჩილი ერთ თაობას იძლევა. ზამთრობს მატლის სახით. პეპლები გამოფრინდებიან ივლის-აგვისტოში. ჩაის ჩრჩილი უმთავრესად გავრცელებულია ჩაის სათესლე პლანტაციებში. ბრძოლის ღონისძიებანი: დაზიანებული ფოთლების და ყლორტების გასხვლა, დაწვა, სათესლე პლანტაციებში ცალკეული ბუჩქის შეხურება 0,2%-იანი ფოსფამიდის ხსნარით.
მარცხნივ|მინი|200პქ

## ლიტერატურა 
კატეგორია:Haplochrois
ჩაის ხარისხოვანი ფოთოლი

მინი|250პქ|ჩაის ფოთლები
**ჩაის ხარისხოვანი ფოთოლი** — ნედლეული, რომლისგანაც ამზადებენ შავსა და მწვანე ბაიხაოს ჩაის. ჩაის ხარისხოვანი ფოთოლი შედგება 2–3-ფოთლიანი, ნაზი, ნორმალური და ყრუ დუყებისაგან (ფლეში), აგრეთვე ნაზი ფოთლებისაგან. ზოგჯერ ჩაის ხარისხოვან ფოთოლში გვხვდება 3–4-ფოთლიანი ნორმალური მოუხეშო და ყრუ დუყები. მოუხეშო დუყების რაოდენობა პირველი ხარისხის ნედლეულში არ უნდა აღემატებოდეს საერთოდ მოუხეშო ნაწილების წონის 3,8-ს, ხოლო მეორე ხარისხის ფოთოლში — 8%-ს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მეჩაიეობა
ალექსანდრე გლაზუნოვი

[მინი|250პქ|ილია გლაზუნოვი. [ილია რეპინის ნახატი]]
**ალექსანდრე გლაზუნოვი** (; დ. 10 აგვისტო, 1865 — გ. 21 მარტი, 1936) — რუსი კომპოზიტორი, დირიჟორი, პედაგოგი, მუსიკის საზოგადო მოღვაწე, რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (1922).

მუსიკაში მეცადინეობდა ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვთან. დაუახლოვდა „მძლავრი ჯგუფის“ კომპოზიტორთა გაერთიანებას. 16 წლისამ დაწერა პირველი სიმფონია. გლაზუნოვი ასევე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას სანქტ-პეტერბურგის კონსერვატორიაში. 1888-იდან იწყებს სადირიჟორო მოღვაწეობას, ხოლო 1928 წელს საცხოვრებლად გადავიდა საზღვარგარეთ.

ითვლება რუსული კლასიკური მუსიკის ტრადიციების გამგრძელებელად. გლაზუნოვის შემოქმედებაში აღსანიშნავია: 8 სიმფონია (IX დაუმთავრებელი), უვერტიურები, სიმფონიური პოემები, სიმფონიური სურათები, სიუიტები, სამი ბალეტი, (მ. შ. ცნობილი „რაიმონდა“ 1898). გლაზუნოვს შექმნილი აქვს კონცერტები, ცნობილი კონცერტი ვიოლინოსათვის (1904), აგრეთვე კონცერტები ჩელოს, ხმისა და საქსოფონისათვის; კამერულ-ინსტრუმენტული (7 სიმებიანი კვარტეტი) და საგუნდო ნაწარმოებები, 20-ზე მეტი რომანსი და სხვა. რიმსკი-კორსაკოვთან ერთად დაამთავრა ალექსანდრე ბოროდინის ოპერა „თავადი იგორი“, მეხსიერებით აღადგინა ამ ოპერის უვერტიურა და ბოროდინის მე-5 სიმფონიის ორი ნაწილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* ნამუშევრების სია

კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1865
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1936
კატეგორია:რუსი კომპოზიტორები
კატეგორია:რუსი დირიჟორები
კატეგორია:საბჭოთა კომპოზიტორები
ჩაიტია

[250პქ|მინი|მარჯვნივ|ჩაიტია, [ბორობუდური]]
**ჩაიტია** — სხვადასხვა სახის საკულტო დანიშნულების ობიექტების სახელწოდება ინდოეთში. ხელოვნებათმცოდნეობაში ჩაიტია ეწოდება ძველი და შუა საუკუნეების ინდოეთის ბუდისტური ხუროთმოძღვრებისათვის დამახასიათებელი ნაგებობის ტიპს — კლდეში გამოკვეთილ, გეგმით წაგრძელებულ კამაროვან გამოქვაბულს, რომლის სიღრმეში მოთავსებულია სტუპა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ბუდისტური არქიტექტურა
ჩაკეტილი სიმრავლე

**ჩაკეტილი სიმრავლე** — სპეციალური სახის სიმრავლე ტოპოლოგიურ სივრცეში. სიმრავლეს ეწოდება ჩაკეტილი, თუ იგი მოიცავს ყველა თავის შეხების წერტილს, ესე იგი ისეთ წერტილს, რომლის ყოველი მიდამოს თანაკვეთა ამ სიმრავლესთან არ არის ცარიელი. განსაზღვრებიდან გამომდინარეობს, რომ ყოველ უსასრულო ჩაკეტილ სიმრავლეს ეკუთვნის მისი ყოველი ზღვრული წერტილი, ესე იგი ისეთი წერტილი, რომლის ყოველი მიდამოს თანაკვეთა ამ სიმრავლესთან უსასრულოა. სიმრავლეს ეწოდება ღია, თუ ის რაიმე ჩაკეტილი სიმრავლის დამატებაა.

ჩაკეტილ სიმრავლეთა ნებისმიერი სისტემის თანაკვეთა და სასრული სისტემის გაერთიანება კვლავ ჩაკეტილია, ხოლო ღია სიმრავლეთა ნებისმიერი სისტემის გაერთიანება და სასრული სისტემის თანაკვეთა კვლავ ღიაა.

ჩაკეტილი სიმრავლე მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ტოპოლოგიაში, ფუნქციათა თეორიაში და მათ სხვა დარგებში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მათემატიკური ანალიზი
ჩაკეტილი სისტემა

**ჩაკეტილი სისტემა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
:1. **ჩაკეტილი სისტემა მექანიკაში** — იმ სხეულთა სისტემა, რომლებზედაც არ მოქმედებს გარე ძალები, ესე იგი იმ სხეულთა მხრივ მოდებული ძალები, რომლებიც განხილულ სხეულთა სისტემაში არ შედიან.
:2. **ჩაკეტილი სისტემა თერმოდინამიკაში** — სხეულთა სისტემა, რომელიც გარემოსთან არც ენერგიის და არც ნივთიერების გაცვლას არ ახდენს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კიბერნეტიკა
კატეგორია:ფიზიკური სისტემები
კატეგორია:სისტემების თეორია
ანასტას ჩაკალიდი

**ანასტას ჩაკალიდი** (დ. 16 აპრილი, 1909, სოხუმი — გ. 25 მაისი, 1982, თბილისი) — საბჭოთა მომღერალი (ლირიკული ტენორი). საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1967). 

1940 წელს დაამთავრა მოსკოვის კონსერვატორია (ნ. სპერანსკის კლასი); 1940 წლიდან იყო თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის სოლისტი. შესრულებული აქვს 27 საოპერო პარტია ქართველ, რუს და ევროპელ კომპოზიტორთა ოპერებში. განსაკუთრებით აღსანიშნავია: მალხაზი (ფალიაშვილის „დაისი“), ლენსკი (ჩაიკოვსკის „ევგენი ონეგინი“), ფაუსტი (გუნოს „ფაუსტი“), რუდოლფი (პუჩინის „ბოჰემა“). 1961 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის თბილისის მეორე სამუსიკო სასწავლებელში.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1909
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1982
კატეგორია:საბჭოთა მომღერლები
კატეგორია:საოპერო მომღერლები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
ტოფიკ ბაქიხანოვი

**ტოფიკ აჰმედაღა ოღლი ბაქიხანოვი** () (დ. 8 დეკემბერი, 1930, ბაქო, აზერბაიჯანი)— აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი, აზერბაიჯანის სახალხო არტისტი.

## ბიოგრაფია 
ტოფიკ ბაქიხანოვი, ბაქოელი ხანების მემკვიდრე, დაიბადა 1930 წლის 8 დეკემბერს ქალაქ ბაქოში, რესპუბლიკის სახალხო არტისტის აჰმედ-აღა ბაქიხანოვის ოჯახში. თავისი მუსიკალური მოღვაწეოპბა მან დაიწყო როგორც მევიოლინემ. 1953 წელს ტ. ბაქიხანოვი ამთავრებს აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიას ვიოლინოს კლასს, სადაც მას ასწავლიდა ა.ნ.ამიტონი, ხოლო 1957 წელს კომპოზიციის კლასი, სადაც ტოფიკ ბაქიხანოვის ხელმძღვანელი იყო ყარა ყარაევი.

1950—1953 წლებში  მუშაობდა მევიოლინედ  აზერბაიჯანის ფილარმონიასთან არსებულ ტრიოში. 1953 წლიდან ასწავლიდა და ხელმძღვანელობდა ა. ზეინალის სახელობის ბაქოს მუსიკალურ სასწავლებელში. 1966 წლიდან ხელმძღვანელობდა ხელოვნების განყოფილებას, ხოლო 1968  წლიდან ხელმძღვანელობდა სანოტო-მუსიკალურ განყოფილებას “აზერნეშრის“ გამომცემლობაში. 1970 წლიდან ტ. ბაქიხანოვი მუშაობდა აზერბაიჯანის კონსერვატორიის კამერული ანსამბლის კათედრის მასწავლებლად და დეკანად.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:აზერბაიჯანელი კომპოზიტორები
კატეგორია:საბჭოთა კომპოზიტორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები
ლუდოვიკო ეინაუდი

**ლუდოვიკო მარია ენრიკო ეინაუდი** (; დ. 23 ნოემბერი, 1955) — იტალიელი კომპოზიტორი და პიანისტი. მისი ნაწარმოებები კლასიკური ჟანრისაა, რომლებიც ერწყმის სხვა პოპულარულ ჟანრებს: პოპ, როკ, ეთნო და ხალხურ მუსიკას. წერს საუნდტრეკებს მხატვრული ფილმებისთვისაც.

## ბიოგრაფია 
ლუდოვიკო ეინაუდი დაიბადა ტურინში, პიემონტში, იტალიაში, 1955 წლის 23 ნოემბერს. პაპამისი ლუიჯი ეინაუდი იტალიის პრეზიდენტი იყო 1948–1955 წლებში. მამამისი ჯულიო ეინაუდი იყო პუბლიცისტი. ეინაუდის დედა, რენატა ალდროვანდი, ასევე პიანისტი იყო. სწორედ მან ჩაუნერგა პატარა ლუდოვიკოს მუსიკისადმი სიყვარული. უკვე მოზარდობაში ლუდოვიკო თვითონ წერდა კომპოზიციებს. 1982 წელს ჩააბარა ჯუზეპე ვერდის სახელობის მილანის კონსერვატორიაში. იმავე წელს მიიღო დიპლომი კომპოზიციის მიმართულებით და დაიწყო სწავლა ცნობილ იტალიელ კომპოზიტორ ლუჩიანო ბერიოსთან.

## კარიერა 
სწავლის დამთავრების შემდეგ მან შექმნა ორკესტრული კომპოზიციები. სულ მალე ლუდოვიკომ დაიმსახურა საერთაშორისო ყურადღება და ლა სკალას თეატრში აჟღერდა მისი ნაწარმოებები. 1990-იან წლებში იწყებს ფილმებისათვის საუნდტრეკების წერას. ეინაუდი თანამშრომლობდა ბევრ ცნობილ რეჟისორთან. ერთ-ერთი ცნობილი ფილმი, რომლისთვისაც დაწერა კომპოზიციები არის ფრანგული ფილმი „ხელშეუხებელნი“.

## ჯილდოები 
* 2002 წელს, ლუდოვიკო ეინაუდის საუნდტრეკს „Luce dei miei occhi“ 2002 წლის იტალიის მუსიკალურ დაჯილდოებაზე საუკეთესო საუნდტრეკის ჯილდო გადაეცა.
* მისმა საუნდტრეკმა ფილმისთვის „უცნაური დანაშაული“ მოიპოვა საუკეთესო საუნდტრეკის ჯილდო 2004 წლის ავინიონის კინოფესტივალზე.
* ეინაუდი არის „იტალიის რესპუბლიკის ღირსების ორდენის“ მფლობელი, ხელოვნების, ლიტერატურის, ეკონომიკისა და სხვა მომსახურების სფეროებში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* ლუდოვიკო ეინაუდი — Virtual International Philharmonic

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:იტალიელი მუსიკოსები
კატეგორია:იტალიელი კომპოზიტორები
კატეგორია:იტალიელი პიანისტები
კატეგორია:იტალიელი ფილმების კომპოზიტორები
კატეგორია:ლუდოვიკო ეინაუდი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჩაკონა

**ჩაკონა** (, ) — 1. ძველებური ცეკვა. შეიქმნა XVI საუკუნის ბოლოს ესპანეთში. სრულდებოდა ცოცხალ ტემპში. მუსიკალური ზომა 3/4. XVII საუკუნის დასაწყისში გავრცელდა საფრანგეთში, მიიღო ნელი, მდოვრე ხასიათი. 2. XVII-XVIII საუკუნის დასავლეთ ევროპის მუსიკაში ჩაკონა საკრავიერი პიესაა, ბანში უცვლელად გამეორებადი თემით. მუსიკალური ზომა 3/4. ახლოსაა პასაკალიასთან.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ძველი ცეკვები
კატეგორია:ბაროკოს ეპოქის ცეკვები
ჩალის ღერი

[მინი|[შაქრის ლერწამი|შაქრის ლერწმის ღერო]]
**ჩალის ღერი**, **წველი** () — მარცვლოვნების ცილინდრული ღერო, რომლის მუხლთშორისები ღრუა, მუხლები — ფოთლის მიმაგრების ადგილები, რამდენადმე გამობერილი. ზოგიერთ მარცვლოვანს, მაგალითად, სიმინდს, ღერო მთლიანი აქვს. გამტანი კონების და მექანიკური ქსოვილის განლაგება ღეროს პერიფერიაზე გადაღუნვისას ჩალის ღერს სიმტკიცეს აძლევს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ყლორტი
ჩაკრი

250პქ|მინი|მარჯვნივ|ჩაკრის დინასტიის ემბლემა
**ჩაკრი**, **ჩაკრის დინასტია** — ტაილანდის მეფეების მმართველი დინასტია 1782 წლიდან. დინასტიის დამაარსებელია სიამის მხედართმთავარი ჩაკრი.

ჩაკრის დინასტიის მეფეები:
* რამა I (განაგებდა 1782-1809)
* რამა II (1809-1824)
* რამა III (1824-1851)
* რამა IV (1851-1868)
* რამა V (1868-1910)
* რამა VI (1910-1925)
* პრაჩატიპოკი (1925-1935)
* ანანდა მახიდონი (1935-1946)
* პუმიპონ ადულიადეტი (1946-2016, მეფედ აკურთხეს 1950 წელს)
* მაჰა ვაჩირალონგკორნი (2016 წლიდან)

## ლიტერატურა 
*
კატეგორია:ტაილანდის მმართველები
ჩამდინარე წყლის გაწმენდა

მინი|წყლის გამწმენდი საშუალება
**ჩამდინარე წყლის გაწმენდა** — წყალსატევში ჩაშვების წინ ჩამდინარე წყლის გაწმენდა და გაუვნებლება საწმენდ ნაგებობებში. თანამედროვე პრაქტიკაში ჩამდინარე წყალი გამაჭუჭყიანებელი ნივთიერებებისაგან ყველაზე კარგად სუფთავდება ბიოლოგიური გაწმენდით. საწარმოო ჩამდინარე წყალი სათანადო გაწმენდის შემდეგ შეიძლება კვლავ გამოიყენონ ტექნოლოგიურ პროცესში, რისთვისაც მრავალ სამრეწველო საწარმოში იქმნება საბრუნო წყალმომარაგების სისტემები ან წყალმომარაგებისა და კანალიზაციის ჩაკეტილი (გაუდინარი) სისტემები. დიდი სახალხო-სამეურნეო მნიშვნელობა აქვს ნედლეულის კომპლექსურ უნარჩენო გადამუშავების ტექნოლოგიურ დანერგვას, განსაკუთრებით ქიმიურ, ცელულოზა-ქაღალდისა და სამთო-მამდიდრებელი მრეწველობის საწარმოებში (იხ. უნარჩენო წარმოება). ეფექტურია დიდი კონცენტრაციის ჩამონადენის გაუვნებლებისა და მეორეულ ნედლეულად მისი გადამუშავების მეთოდები, აგრეთვე ჩამონადენის ღრმა, საიმედოდ იზოლირებულ მიწისქვეშა ჰორიზონტში ჩატუმბვის ხერხი. ზოგჯერ საყოფაცხოვრებო ჩამდინარე წყალში დიდი რაოდენობით შემავალ ნივთირებებს, რომლებიც შეიცავენ ორგანულ მინარევებს, აგრეთვე აზოტს, კალიუმს, ფოსფორს, კალციუმსა და სხვა ელემენტებს, სათანადო დამუშავების შემდეგ იყენებენ სასოფლო-სამეურნეო კულტურების სასუქად.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კანალიზაცია
კატეგორია:წყლის დაბინძურება
ჩამდინარე წყალი

მინი
**ჩამდინარე წყალი** — საყოფაცხოვრებო ნაყარითა და საწარმოო ნარჩენებით დაბინძურებული წყალი, რომელსაც კანალიზაციის სისტემით აცილებენ დასახლებული ადგილისა და სამრეწველო საწარმოს ტერიტორიას. ჩამდინარე წყალს მიეკუთვნება აგრეთვე ის წყალი, რომელიც წარმოიქმნება დასახლებული პუნქტებისა და სამრეწველო ობიექტების ტერიტორიაზე ატმოსფერული ნალექების შედეგად. ჩამდინარე წყალში შემავალი ორგანული ნივთიერებები ხშირად სწრაფად ლპება და აუარესებს წყალსატევისა და ატმოსფეროს სანიტარულ მდგომარეობას, რაც ხელს უწყობს სხვადასხვა დაავადებების გავრცელებას. ამიტომ ჩამდინარე წყლის გაწმენდის, გაუვნებლებისა და უტილიზაციის საკითხები ბუნების დაცვის, ადამიანის, გარემოს გაჯანსაღების, ქალაქებისა და სხვა დასახლებული ადგილების სანიტარული კეთილმოწყობის უზრუნველყოფის პრობლემის განუყოფელი ნაწილია.

გაჭუჭყიანების (მინარევების) წარმოქმნის, შემადგენლობისა და თვისებრივი მახასიათებლების მიხედვით ჩამდინარე წყალი სამი ძირითადი კატეგორიისაა: საყოფაცხოვრებო (სამეურნეო-ფეკალური), საწარმოო (სამრეწველო) და ატმოსფერული. ჩამდინარე წყლის გაჭუჭყიანების ხარისხს აფასებენ მინარევების მასით მოცულობის ერთეულში (მგ/ლ ან გ/მ³).

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩამდინარე წყლის გაწმენდა

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ტექნიკური ტერმინები
კატეგორია:სანიტარია
კატეგორია:წყლის დაბინძურება
ჩამიწება

მინი
**ელექტრული ჩამიწება**, **დამიწება** — მანქანების, აპარატების, ხელსაწყოებისა და მისთანა ელექტრული შეერთება მიწასთან. დანიშნულების მიხედვით განასხვავებენ დამცავ ჩამიწებას (ადამიანებს იცავს ელექტრული დენით დაზიანებისაგან, მაგ., ელექტრული მანქანებისა და აპარატების კორპუსების ჩამიწება) და მუშა ჩამიწებას (მაგ., ტრანსფორმატორების ან რადიოტექნიკური ანტენების ნეიტრალური წრედების ჩამიწება). ჩამიწება ხდება ჩამამიწებლის (ფოლადის მილები, ზოლები და ა. შ.) დახმარებით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ელექტროუსაფრთხოება
კატეგორია:ელექტროენერგეტიკა
ჩამიჩი

მინი
**ჩამიჩი**, **ქიშმიში** — მზეზე ან ჩრდილში გამშრალი ყურძნის მარცვლები. ჩამიჩი არის უკურკო (საბზა, სარგა და სხვ.) და კურკიანი (გერმიანი, ვასარგა და სხვ.). ზოგიერთი ხარისხის ჩამიჩის მისაღებად შრობამდე ყურძნის მარცვლებს მდუღარე კირტუტის ხსნარით ამუშავებენ (შრობის ხანგრძლივობა 4-დან 9 დღემდე).

ჩამიჩის საშუალო ქიმიური შემადგენლობა (მშარლ ნივთიერებაზე გადაანგარიშებით %-ში): შაქარი (79,5–87,5), აზოტოვანი ნივთიერებები (2,1–2,9), მჟავები (ღვინომჟავას მიხედვით; 0,7–2,3), უჯრედისი (1,3), ნაცარი (2,0–2,9), ტენის შემცველობა — 16-დან 22%-მდე. ქიშმიშს აწარმოებენ სამხრეთ ევროპაში, სამხრეთ აფრიკაში, ავსტრალიაში და სხვ.

## ლიტერატურა 
*
კატეგორია:მევენახეობა
არუთინ ჩაკრიანი

200პქ|მინი|მარჯვნივ
**არუთინ ხაჩიკის ძე ჩაკრიანი** (დ. 1917 (შესაძლოა 1918), სოფ. გუმისთა, ახლანდ. სოხუმის მუნიციპალიტეტი — გ. 7 მაისი, 1944, საპუნ-გორის მახლობლად, ყირიმი) — საბჭოთა კავშირის გმირი (24 მარტი, 1945, სიკვდილის შემდეგ), კაპიტანი. სკკპ წევრი 1942 წლიდან. დაამთავრა ჟიტომირის ქვეითთა სამხედრო სასწავლებელი (1942). დიდი სამამულო ომის (1941-1945) დროს მოქმედ არმიაში იყო. იბრძოდა სამხრეთ, ამიერკავკასიის, ჩრდილოეთ კავკასიის და უკრაინის მეოთხე ფრონტებზე, იყო მსროლელი ბატალიონის მეთაურის მოადგილე. გმირულად დაიღუპა საპუნ-გორისათვის ბრძოლაში. დაჯილდოებულია სამამულო ომის პირველი ხარისხის ორდენითა და ორი მედლით „მამაცობისათვის“.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები
კატეგორია:დაბადებული 1917
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
ალექსანდრე ჩაკოვსკი

**ალექსანდრე ბორისის ძე ჩაკოვსკი** (; დ. , პეტერბურგი, — გ. 17 თებერვალი, 1994, მოსკოვი) — რუსი საბჭოთა მწერალი. სოციალისტური შრომის გმირი (1973). სკკპ წევრი 1941 წლიდან. სკკპ ცკ-ის წევრობის კანდიდატი 1971 წლიდან. ცკ-ის წევრი 1986 წლიდან. ალექსანდრე ჩაკოვსკს ეკუთვნის ტრილოგია „ეს იყო ლენინგრადში“ (1944), „ლიდა“ (1985), „მშვიდობიანი დღეები“ (1947); რომანები „ჩვენთან უკვე დილაა“ (1949; სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1950), „ბლოკადა“ (წიგნი 1–5, 1968-1975, ლენინური პრემია, 1978), „გამარჯვება“ (წიგნი 1–2, 1978-1980, სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1983) და სხვა. ჟურნალ „ინოსტრანნაია ლიტერატურას“ (1955-1963) და „ლიტერატურნაია გაზეტას“ (1962-1988) მთავარი რედაქტორი. სსრკ უმაღლესი საბჭოს VII-IX მოწვევათა დეპუტატი. დაჯილდოებულია სამი ლენინის ორდენით, სამი სხვა ორდენით და მედლებით.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:რუსი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ჩამკეტი შრე

**ჩამკეტი შრე** — ძირითადი დენის მატარებლებით გაღარიბებული არე ნახევრად გამტარში ლითონთან ან სხვა ტიპის გამტარობის ნახევრად გამტართან მისი კონტაქტის მახლობლად. p-n-გადასვლის დროს ჩამკეტი შრის სისქე
d=\sqrt{\frac{\varepsilon (U-U_k)}{2\pi e}~~\frac{p_o+n_o}{p_on_o}}, სადაც e არის ელექტრონის მუხტი, \varepsilon — დიელექტრიკული შეღწევადობა, U_k (ან U*კ*) — კონტაქტურ პოტენციალთა სხვაობა, U — გარე ძაბვა, n_o — გამტარობის ელექტრონების კონცენტრაცია n არეში, p_on_o — ხვრელების კონცენტრაცია p/math> არეში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ელექტრობა
სესარ ლუის მენოტი

**სესარ ლუის მენოტი** ( დ. 5 ნოემბერი, 1938, როსარიო, არგენტინა — 5 მაისი, 2024, ბუენოს-აირესი, არგენტინა) — არგენტინელი ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე. იყო არგენტინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მთავარი მწვრთნელი 1978 წლის არგენტინისა და 1982 წლის ესპანეთის მსოფლიო ჩემპიონატებზე.

არგენტინული სპორტული პრესის შეფასებით, არგენტინაში მოღვაწე მწვრთნელებს შორის ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო მწვრთნელად და ფეხბურთის სპეციალისტადაა მიჩნეული.

### საკლუბო კარიერა
სათამაშო კარიერის განმავლობაში, სხვადასხვა დროს იცავდა: აველიანედას „რასინგ კლუბის“, „ბოკა ხუნიორსის“, „ნიუ-იორკ ჯენერალსის“, „სანტოსისა“ და არგენტინის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. საკლუბო კარიერას 1969 წელს, სან-პაულუს „ჟუვენტუსის“ რიგებში ასრულებს.

### სანაკრებო კარიერა 
1962–1968 წლებში არგენტინის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 11 შეხვედრას ატარებს და 2 ბურთი გააქვს.

### სამწვრთნელო კარიერა
სამწვრთნელო საქმიანობას 1970 წელს, „ნიუელს ოლდ ბოისში“ იწყებს. პირველ სერიოზულ წარმატებას კი „ურაკანის“ მთავარი მწვრთნელის რანგში აღწევს, როდესაც გუნდთან ერთად 1973 წლის არგენტინის პრიმერა დივიზიონის მეტროპოლიტანოს ჩემპიონატში იმარჯვებს. 1974 წელს, სესარ ლუის მენოტის, არგენტინის ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელის პოსტს სთავაზობენ.

## მიღწევები
### საკლუბო
;  ბოკა ხუნიორსი
* არგენტინის პრიმერა დივიზიონი: 1965
;  სანტოსი
* პაულისტას ჩემპიონატი: 1968
### სამწვრთნელო 
;  ურაკანი 
* მეტროპოლიტანო: 1973 
;  არგენტინის ახალგაზრდული ნაკრები
; მსოფლიო ახალგაზრდული ჩემპიონატი 
* ჩემპიონი: 1979

## ლიტერატურა
* 

## პერიოდიკა 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია — Todo-Argentina

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
კატეგორია:იტალიელი არგენტინელები
კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთელები
კატეგორია:არგენტინის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:არგენტინის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბოკა ხუნიორსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:სანტოსის ფეხბურთელები
კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:რივერ პლეიტის მწვრთნელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის მწვრთნელები
კატეგორია:ბარსელონის მწვრთნელები
კატეგორია:არგენტინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მწვრთნელები
ჩამონადენისმიერი დინება

**ჩამონადენისმიერი დინება ოკეანეებსა და ზღვებში** — დინება, რომელიც გამოწვეულია ზღვის დონის დახრით, გარკვეულ მონაკვეთზე ზღვისა და მდინარის წყლის მოდენით, უხვი ატმოსფერული ნალექების მოსვლის ან ზღვის ზედაპირიდან ინტენსირი ართქლების შედეგად. ჩამონადენისმიერი დინების სიჩქარე ზღვის დონის დახრის პროპორციულია. ჩამონადენისმიერი დინების მაგალითია ფლორიდის დინება, რომელიც მექსიკის ყურიდან გამოდის და წარმოქმნის გოლფსტრიმს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჰიდროლოგია
ტრანს-ანატოლიური მილსადენი

მინი|300პქ|TANAP-ის რუკა (აღნიშნულია წითლად)
**ტრანს-ანატოლიური მილსადენი** (, შემოკლებით **TANAP,** () — მილსადენი, რომელიც აზერბაიჯანიდან საქართველოსა და თურქეთის გავლით გადის. მისი გაგრძელება იქნება ტრანს-ადრიატიკული მილსადენი. 

TANAP-ის მილსადენი ითვალისწინებს გაზის ტრანსპორტირებას „შაჰ-დენიზის“ საბადოდან საქართველო-თურქეთის საზღვრიდან თურქეთის დასავლეთით. მისი მშენებლობა ფორმალურად 2015 წლის მარტში დაიწყო. 2019 წლისთვის იგეგმება გაზის მიწოდება საბერძნეთის საზღვარზე.

მილსადენის მაქსიმალური სიმაღლე ზღვის დონიდან 2,700 მეტრია, ხოლო სიგრძე 1804 კმ-ია.

## პროექტის შესახებ 
### ისტორია 
პროექტის იდეა პირველად გაჟღერდა 2011 წლის ნოემბერში, სტამბოლში ორგანიზებული მესამე შავი ზღვის ენერგეტიკისა და ეკონომიკის ფორუმზე. ამავე წლის დეკემბერში თურქეთისა და აზერბაიჯანის მთავრობებმა ხელი მოაწერეს ურთიერთგაგების მემორანდუმს მილსადენის განვითარების შესახებ. 2012 წელს აზერბაიჯანის ეროვნული ნავთობის კომპანიამ განაცხადა ტექნიკურ-ეკონომიკურ კვლევებზე მუშაობის შესახებ. 2012 წლის 26 ივნისს სტამბოლში ხელი მოეწერა მილსადენის მთავარ სამთავრობათაშორისო შეთანხმებას. 2015 წელს ყარსში საქართველოს პრეზიდენტი გიორგი მარგველაშვილი აზერბაიჯანისა და თურქეთის პირველ პირებთან ერთად საძირკველი ჩაუყარეს პროექტის ამოქმედებას.

2018 წლის 12 ივნისს თურქეთის ქალაქ ესქიშეჰირში შედგა ტრანს-ანატოლიური მილსადენის გახსნის ცერემონია. მასში მონაწილეობდნენ თურქეთისა და აზერბაიჯანის პრეზიდენტები, რეჯეფ თაიფ ერდოღანი და ილჰამ ალიევი. გახსნის ცერემონიას ესწრებოდნენ უკრაინის პრეზიდენტი პეტრო პოროშენკო, სერბეთის პრეზიდენტი ალექსანდრ ვუჩიჩი. საქართველოს მხრიდან ცერემონიის გახსნას დაესწრო საქართველოს ელჩი თურქეთში ირაკლი კოპტალაძე.აზერბაიჯანის ნავთობკომპანიის ხელმძღვანელი როვნაგ აბდულაევი, თურქეთის ენერგეტიკისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრი ბარატ ალბაირაკი, ბულგარეთის პრემიერ მინისტრი ბოიკო ბორისოვი, BP-ს გენერალური დირექტორი რობერტ დადლი.  

### აღწერა 
პროექტის ღირებულება შეადგენს 10 მილიარდ ამერიკულ დოლარს. . წლიურად TANAP-ის მილსადენი 16 მლრდ კუბურ მეტრ ბუნებრივ აირს გაატარებს. პირველ ეტაპზე მოცემული 16 მლრდ კუბური მეტრიდან, ექვსი მლრდ კუბური მეტრი განკუთვნილია თურქეთის შიდა გამოყენებისათვის, ხოლო ათი მლრდ კუბური მეტრი ევროპაში მიწოდებისთვის. ასევე იგეგმება, რომ თურქეთიდან ერთი შტო ბულგარეთში ჩავა.

### აქციონერები 
ტრანს-ანატოლიური მილსადენის პროექტის აქციონერებია — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ნავთობის კომპანია - SOCAR (80 %), თურქეთის მილსადენების სახელმწიფო კომპანია — „BOTAŞ “(15 %), თურქეთის ნავთობის კორპორაცია — „TPAO“ (5 %) და British Petroleum (BP) (12 %).

## იხილეთ აგრეთვე 
* შაჰდენიზის გაზსადენი
* ტრანს-ადრიატიკული მილსადენი

## რესურსები ინტერნეტში 
* საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტრო - energy.gov.ge
* ტრანს-ანატოლიური პროექტის ოფიციალური ვებ-საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:მილსადენები
ჩამონაჭრები

**ჩამონაჭრები** — მიწა, რომელიც ჩამოერთვა გლეხობას რუსეთში საგლეხო რეფორმის (1891) გატარების შედეგად. მეფის მთავრობამ ყველაფერი გააკეთა იმისთვის, რომ ბატონყმობის გაუქმება მაქსიმალურად სასარგებლო ყოფილიყო აზნაურ-მემამულეებისათვის. გლეხს მამულისაგან მიღებული მიწისთვის გამოსასყიდი უნდა გადაეხადა. თუ მიწის ოდენობა, რომლითაც სარგებლობდა გლეხი 1861 წლის 19 თებერვლამდე, სჭარბობდა იმ ადგილისათვის დაწესებულ ნორმას ან თუ მემამულეს გლეხებისათვის მიწის ნორმის მიცემის შემდეგ თავისი მამულის სავარგულების 1/3-ზე (ტრამალის რაიონებში კი — 1/2-ზე) ნაკლები რჩებოდა, მას შეეძლო ეს ნორმა შეემცირებინა — ჩამოეჭრა მიწა. გარდა ამისა, მემამულეს შეეძლო შეემცირებინა გლეხის მიწა უმაღლესი ნორმის ნახევრამდე გლეხის „თანხმობით“ ვალდებულების შემცირების პირობით, თუ გლეხი თანახმა იყო გამოესყიდა მიწა, ნორმა შეიძლებოდა 1/3-მდე შემცირებულიყო. თუ გლეხი დათანხმდებოდა აეღო მიწა ნორმის მეოთხედის ოდენობით, მას ამ მიწას უსასყიდლოდ მისცემდნენ. საუფლისწულო (1863) და სახელმწიფო გლეხების (1866) რეფორმების გატარების დროს მათ გაცილებით მცირე მიწები ჩამოაჭრეს, ვიდრე ეს მემამულეთა გლეხების მიწების ჩამოჭრის დროს მოხდა — ჩამონაჭრების საერთო ოდენობამ გლეხთა მიწების 26% შეადგინა. როგორც წესი, ჩამონაჭრების მიწებში შედიოდა ან საუკეთესო მიწები ან გლეხისათვის მეტად აუცილებელი საძოვრები, სათიბები, წყარო, ტყე და ა. შ. ამიტომ გლეხი იძულებული იყო მძიმე კაბალური პირობით (შრომამიგებით) აეღო იჯარით ჩამონაჭრები. რუსული გლეხობა აქტიურად იბრძოდა ჩამონაჭრების დასაბრუნებლად. ეს მოთხოვნა შეიტანეს რსდმპ II ყრილობაზე (1903) მიღებულ პროგრამაში. რსდმპ III ყრილობაზე კი ჩამონაჭრების დაბრუნების მოთხოვნა მემამულეთა მთელი მიწების გლეხთა სასარგებლოდ კონფისკაციის მოთხოვნით შეიცვალა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის რეფორმები
ალთაის ეროვნული ჰიმნი

**ალთაის რესპუბლიკის ეროვნული ჰიმნი** (ალთაურად: Алтай Республиканыҥ Гимны, Altay Respublikanıñ Gimnı, , Gimn Respubliki Altay) — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტის — ალთაის რესპუბლიკის ეროვნული ჰიმნი. ჰიმნი არის ალთაის რესპუბლიკის სამი სიმბოლოდან (დროშა, გერბი) ერთ-ერთი. მუსიკა შეადგინა ვ. პეშკნიკამ, ხოლო ტექსტი ეკუთვნის არზან ადაროვას. ოფიციალურად შემოღებული იქნა 2001 წლის 11 სექტემბერს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ალთაის ეროვნული ჰიმნი — Wayback Machine

კატეგორია:ალთაის რესპუბლიკა
კატეგორია:ჰიმნები
ჰილდე ეიტერლინდენი

**ჰილდე ეიტერლინდენი** ( დ. 30 აგვისტო, 1939) — ფლანდრიელი თეატრისა და კინოს მსახიობი. 

1960 წელს დაამთავრა ჰერმან ტეირლინკის სტუდია. ძირითადად თეატრში თამაშობდა, მათ შორის ანტვერპენის ჰოლანდიის სამეფო თეატრში. 1969 წელს ითამაშა ჰარი კიუმელის დრამატულ ფილმში „ბატონო ჰავარდენ“. 1988 წელს მთავარი როლი შეასრულა ტელესერიალში „პატარა, ლონდონი, პატარა ბერლინი“. 1995-1996 წლებში ითამაშა ტელესერიალში „ჩვენი ბედნიერება“. ჰყავს და, ილსე ეიტერლინდენი, რომელიც აგრეთვე მსახიობია.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 30 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:ფლანდრიელი მსახიობები
ჩამონადენი

**ჩამონადენი ჰიდროლოგიაში** — წვიმისა და თოვლ-ყინულის წყლის ჩადენა ზღვებსა და რელიეფის დაბლობებში, როგორც მიწის ზედაპირზე — **ზედაპირული ჩამონადენი**, ასევე ასევე ნიადაგსა და გრუნტში — **მიწისქვეშა ჩამონადენი**. ჩამონადენის პროცესი ბუნებაში წყლის ბრუნვის შემადგენელი რგოლია. ზედაპირულ ჩამონადენში განარჩევენ კალთურ ჩამონადენსა და კალაპოტურ ჩამონადენს. ჩამონადენის სიდიდეს გარკვეულ პერიოდში (წელიწადი, სეზონი, თვე და ა. შ.) გამოსახავენ: ჩამოდენილი წყლის ფენის სიმაღლით (მმ ან სმ), მდინარის კვეთში გავლილი წყლის ჯამური მოცულობით (მ³, კმ³), ნაკადის ცოცხალ კვეთში გავლილი წყლის საშუალო ხარჯით (მ³/წმ), ჩამონადენის მოდულით — დროის ერთეულში წყალშემკრების ფართობის ერთეულიდან ჩადენილი წყლის მოცულობით (ლ/წმ·კმ²) და ჩამონადენის მოდულის კოეფიციენტით — დროში ცვალებადი ჩამონადენის სიდიდის შეფარდება თავის საშუალო მნიშვნელობასთან (მაგ. წლიური ჩამონადენის შეფარდება საშუალო მრავალწლიურ ჩამონადენთან ანუ ნორმასთან). წყლის ჩამონადენის გარდა (თხევადი ჩამონადენი) განარჩევენ ატივნარებული და ფსკერზე წატაცებული ნატანის ჩამონადენს (მაგ. მყარი ჩამონადენი). ჩამონადენზე დაკვირვება მიმდინარეობს ჰიდროსაგუშაგოებსა და სადგურებში; ჩამონადენს ექსპერიმენტულად შეისწავლიან ჩამონადენის მოედანზე და ლაბორატორიაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მდინარის ჩამონადენი

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჰიდროლოგია
მავრიტანიის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

**მავრიტანიის ეროვნული რაგბის ნაკრები** — წარმოადგენს მავრიტანიას საერთაშორისო მატჩებში. მავრიტანია რაგბის საერთაშორისო საბჭოს წევრია, რომელსაც ჯერ არ უთამაშია რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატში. მავრიტანიის ეროვნულმა ნაკრებმა 2003 წელს განის წინააღმდეგ პირველი საერთაშორისო მატჩი ჩაატარა, სადაც 29-8 დამარცხდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მავრიტანიის ნაკრები  — rugbydata.com

## სქოლიო
კატეგორია:რაგბის ეროვნული ნაკრებები
კატეგორია:მავრიტანიის ეროვნული სპორტული ნაკრებები‎