open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მიხეილ ბუხაიძე

**მიხეილ ისიდორეს ძე ბუხაიძე** (დ. 26 აგვისტო, 1905, სოფ. ჭოგნარი, ახლანდ. თერჯოლის მუნიციპალიტეტი, — გ. 26 აგვისტო, 1942, სოფ. პრავოურვანსკი, ყაბარდო-ბალყარეთი, რუსეთი) — ქართველი სამხედრო პირი, საბჭოთა არმიის კაპიტანი.

II მსოფლიო ომის დროს მსახურობდა 392-ე ქართულ მსროლელ დივიზიაში, მეთაურობდა ბატალიონს კავკასიისათვის ბრძოლაში. 1942 წლის აგვისტოში სასიკვდილოდ დაიჭრა სოფ. პრავოურვანსკის მიდამოებში (მაისკის რაიონი, ყაბარდო-ბალყარეთი) გერმანიის ჯარების წინააღმდეგ თავისი ბატალიონის კონტრიერიშის ხელმძღვანელობისას. სიკვდილის შემდეგ დაჯილდოვდა წითელი დროშის ორდენით. პოეტმა ირაკლი აბაშიძემ მას მიუძღვნა ცნობილი ლექსი „კაპიტანი ბუხაიძე“, რომლის საფუძველზეც შეიქმნა სიმღერა (კომპოზიტორი ოთარ თაქთაქიშვილი). ბუხაიძის სახელი მინიჭებული აქვს ქუჩას თბილისში.

## ლიტერატურა
* გმირთა ამბავი / შამათავა, პეტრე. თბილისი : „საბჭოთა საქართველო“, 1978 . 190 გვ.

კატეგორია:დაბადებული 26 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1905
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
კატეგორია:წითელი დროშის ორდენის კავალრები
ბუხრაშვილი

საკუთარი სახელი **ბუხრაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* პაატა ბუხრაშვილი — ისტორიკოსი, ეთნოლოგი
* შოთა ბუხრაშვილი — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე

კატეგორია:ქართული გვარები
გიორბელიძე

საკუთარი სახელი **გიორბელიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გურამ გიორბელიძე — სპორტსმენი (ძალოსნობა)
* გურამ გიორბელიძე — სპორტსმენი (ფეხბურთელი)

კატეგორია:ქართული გვარები
გუმბერიძე

საკუთარი სახელი **გუმბერიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ელგუჯა გუმბერიძე — მოცეკვავე, ქორეოგრაფი
* ზურაბ გუმბერიძე — ინჟინერი, დიპლომატი, ბიზნესმენი 

კატეგორია:ქართული გვარები
გაბადაძე

საკუთარი სახელი **გაბადაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გრიგოლ გაბადაძე — აშშ-ში მოღვაწე ფიზიკოსი
* თამაზ გაბადაძე — ინჟინერი

კატეგორია:ქართული გვარები
სან-გარსია-დე-ინხელმოსი

**სან-გარსია-დე-ინხელმოსი** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 38 კმ². მოსახლეობა — 75 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ავილის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* სან-გარსია-დე-ინხელმოსის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
ჰააპავესი

**ჰააპავესი** () — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სიიკალატვის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 6 588 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 1 086.11 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.28 ადამიანია 1 კმ²-ზე.  მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: ჰააპაიარვი, კიარსიამიაკი, ნივალა, ოულაინენი, რააჰე, სიიკალატვა და იულივიესკა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Town of Haapavesi – Official website
*Haapavesi Folk Music Festival

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
გაბრიჭიძე

საკუთარი სახელი **გაბრიჭიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თამაზ გაბრიჭიძე — პოლიციის გენერალ-მაიორი
* მიქაელი (გაბრიჭიძე) — როკ-მუსიკოსი, სასულიერო პირი 
* შოთა გაბრიჭიძე — სპორტსმენი (ფეხბურთელი)

## იხილეთ აგრეთვე
* გაბრიჩიძე

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
გაბრიჩიძე

საკუთარი სახელი **გაბრიჩიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვლადიმერ გაბრიჩიძე — სპორტსმენი (ჩოგბურთელი)
* ნიკოლოზ გაბრიჩიძე — პოლიციის გენერალ-მაიორი
* შალვა გაბრიჩიძე — ინჟინერი

## იხილეთ აგრეთვე
* გაბრიჭიძე

კატეგორია:ქართული გვარები
გაგოშიძე

საკუთარი სახელი **გაგოშიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი გაგოშიძე (გაგოშა) — ქუჩის მხატვარი 
* ვალერიან გაგოშიძე — არქიტექტორი
* თამარ გაგოშიძე — ფსიქოლოგი
* იულონ გაგოშიძე — არქეოლოგი, ისტორიკოსი
* მალხაზ გაგოშიძე — ფეხბურთელი
* მიხეილ გაგოშიძე — მეცნიერი ჰიდროტექნიკის დარგში
* შოთა გაგოშიძე — ისტორიკოსი, ჟურნალისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
გავაშელიშვილი

საკუთარი სახელი **გავაშელიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი გავაშელიშვილი — სპორტსმენი (ფეხბურთელი)
* საბა გავაშელიშვილი — სპორტსმენი (ძიუდო)

კატეგორია:ქართული გვარები
ჰიურიუნსალმი

**ჰიურიუნსალმი** () — მუნიციპალიტეტი ფინეთში. მდებარეობს კეჰის-კაინუუს ქვერეგიონში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 091 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 1 521.38 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.47 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Hyrynsalmi – Official website
*Map of Hyrynsalmi (PDF file)

## სქოლიო
კატეგორია:კაინუუს მუნიციპალიტეტები
კუჰმო

**კუჰმო** (; 1937 წლამდე ცნობილი იყო, როგორც *კუჰმონიემი*) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კეჰის-კაინუუს ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 7 739 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 5 456.78 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.61 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. მუნიციპალიტეტს რუსეთთან 120 კმ-იანი საზღვარი აქვს. მეზობელი ქალაქები და მუნიციპალიტეტებია: ჰიურიუნსალმი, ლიეკსა, ნურმესი, რისტიიარვი, სოტკამო და სუომუსალმი.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*Kuhmo Chamber Music Festival
*Many links and much information about Kuhmo's services

## სქოლიო
კატეგორია:კაინუუს მუნიციპალიტეტები
პუოლანკა

**პუოლანკა** () — მუნიციპალიტეტი კეჰის-კაინუუს ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 381 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 2 598.68 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.97 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Official website of Puolanka municipality

## სქოლიო
კატეგორია:კაინუუს მუნიციპალიტეტები
ისლამი ყაზახეთში

[მინი|276x276პქ|**ისლამი ევროპაში** - ქვეყნების მოსახლეობის პროცენტული თანაფარდობა:90-100%: აზერბაიჯანი, კოსოვო, თურქეთი.

70-80%: **[ყაზახეთი** **(კასპიის ზღვის მარჯვენა მხარეს)**, ალბანეთი.

50-70%: ბოსნია და ჰერცეგოვინა.30-40%: ჩრდილოეთ მაკედონია.10-20%: ბულგარეთი, კვიპროსი, საქართველო, მონტენეგრო, რუსეთი.

5-10%: ავსტრია, შვედეთი, ბელგია, საფრანგეთი, გერმანია, საბერძნეთი, ლიხტენშტაინი, ნიდერლანდები, შვეიცარია, გაერთიანებული სამეფო, ნორვეგია, დანია.4-5%: იტალია.2-4%: ლუქსემბურგი, სლოვენია, ესპანეთი, სერბეთი.

1-2%: ხორვატია, ირლანდია, უკრაინა.

This article incorporates text from this source, which is in the public domain. *Country Studies*. Federal Research Division.

კატეგორია:ისლამი ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:ისლამი ყაზახეთში
სანტო-დომინგო-დე-ლას-პოსადასი

**სანტო-დომინგო-დე-ლას-პოსადასი** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 13 კმ². მოსახლეობა — 69 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ავილის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* სანტო-დომინგო-დე-ლას-პოსადასის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
რიააკიულია

**რიაკიულია** () — მუნიციპალიტეტი ცენტრალური კარელიის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 1 953 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 699.68 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.57 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. რიააკიულია დამოუკიდებელ მუნიციპალიტეტად 1874 წელს ჩამოყალიბდა კიტეესა და ლიპერის ნაწილების გაერთიანების შედეგად. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: იოენსუუ, კიტეე, ლიპერი, სავონლინა და ტოჰმაიაარვი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Rääkkylä – Official website
*Koistinen Kantele

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ კარელიის მუნიციპალიტეტები
ტოჰმაიარვი

**ტოჰმაიარვი** () — მუნიციპალიტეტი ცენტრალური კარელიის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 160 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 895.36 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.97 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Tohmajarvi.fi – Official website

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ კარელიის მუნიციპალიტეტები
ჰეინიავესი

**ჰეინიავესი** () — მუნიციპალიტეტი იოენსუუს ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 3 086 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 1 319.58 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: სავონლინა, ვარკაუსი, ლეპიავირტა, ტუუსნიემი, ოუტოკუმპუ და ლიპერი. ქალაქი იოენსუუ მუნიციპალიტეტიდან 81 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს. 2021 წელს ჰეინიავესი სამხრეთი სავონიის რეგიონიდან ჩრდილოეთ კარელიის რეგიონს მიაკუთვნეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Heinävesi – Official website

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ კარელიის მუნიციპალიტეტები
ილომანტსი

**ილომანტის** (; ) — მუნიციპალიტეტი იოენსუუს ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 478 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 3 172.69 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.62 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. იგი ფინეთის ყველაზე აღმოსავლეთით მდებარე მუნიციპალიტეტია. უახლოესი ქალაქია იოენსუუ, რომელიც მუნიციპალიტეტიდან 72 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს. ჰელსინკამდე 511 კმ-ია. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: ლიეკსა და იოენსუუ. აღმოსავლეთით მუნიციპალიტეტს 100 კმ-იანი საზღვარი აქვს რუსეთის კარელიის რესპუბლიკასთან. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Ilomantsi in English
*Municipality of Ilomantsi – Official website
*Parpeinvaara in English

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ კარელიის მუნიციპალიტეტები
იოენსუუ

**იოენსუუ** (; , ნიშნავს *მდინარის შესართავს*) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი იოენსუუს ქვერეგიონში, ფინეთში. მდებარეობს პიუჰიასელკიის ტბის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, მდინარე პიელინენის შესართავთან. დაარსდა 1848 წელს. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 77 480 ადამიანს შეადგენს. იოენსუუს ეკონომიკური რეგიონის მოსახლეობა 115 000-ს აღწევს. იგი სიდიდით მე-12 ქალაქია ფინეთში. უახლოესი დიდი ქალაქია კუოპიო, ჩრდილოეთ სავონიაში. 233 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს სამხრეთ კარელიის დედაქალაქი ლაპეენრანტა. მუნიციპალიტეტის ფართობი 2 751.07  კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 32.53 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. კუოპიოსთან ერთად იოენსუუ აღმოსავლეთ ფინეთის უმთავრესი ურბანული, ეკონომიკური და კულტურული კერაა. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარეობს აღმოსავლეთ ფინეთის უნივერსიტეტი და კარელიის გამოყენებით მეცნიერებათა უნივერსიტეტი.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*City of Joensuu
*City of Joensuu
*Pielis.ru – Travel information about North Karelia region and City of Joensuu
*Joensuu Marketplace webcam

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ კარელიის მუნიციპალიტეტები
სიგნალთა საერთაშორისო კოდექსი

**სიგნალთა საერთაშორისო კოდექსი** () ― სიგნალთა და კოდთა საერთაშორისო სისტემა, რომელსაც გემები ნავიგაციის უსაფრთხოებასთან და სხვა საკითხებთან დაკავშირებით მნიშვნელოვანი შეტყობინებების გადასაცემად იყენებენ. სიგნალები შეიძლება გადაიცეს ფლაგშტოკზე აღმართული დროშებით, სასიგნალო სანათი ხელსაწყოთი, სადროშო სემაფორით, რადიოტელგრაფით ან რადიოტელეფონით. 

## ერთდროშიანი სიგნალები
;შენიშვნები

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაციის ფონეტიკური ანბანი

## ლიტერატურა
*ციცქიშვილი, გ. (2020). *სიგნალთა საერთაშორისო კოდექსი: ფონეტიკური ანბანი, მორზეს კოდი, სასიგნალო დროშები (ერთსიმბოლოიანი დროშები)*. ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემია.
*
*
*
*

*
*

## რესურსები ინტერნეტში
*Excerpt from ''Brown's Signalling* (1916), showing earlier versions of ICS flags.
**International Code of Signals for Visual, Sound, and Radio Communications*, United States Edition, 1969 (Revised 2003)
**International code of signals for the use of all nations'' United States Hydrographic Office, 1882.
*Código internacional de señales, Edicion 2005 Spanish edition.
*Le code international des signaux  French edition.
*Signalflaggor Swedish version, with three additional flags (Åke, Ärlig, Östen) used in Swedish.
*Freeware program teaches & translates ICS Flags
*Maritime Signal Flags & Abbreviations 
*Allships - Marine Self-testing for International Code of Flag Signals. 

კატეგორია:საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაცია
კატეგორია:საზღვაო უსაფრთხოება
კატეგორია:საზღვაო კომუნიკაცია
გელბახიანი

საკუთარი სახელი **გელბახიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გედევან გელბახიანი — თერაპევტი
* ვალერი გელბახიანი — იურისტი, პოლიტიკოსი
* ლევან გელბახიანი — მსახიობი
* პეტრე გელბახიანი — მეცნიერი, ფარმაცევტი
* პეტრე გელბახიანი — თერაპევტი

კატეგორია:ქართული გვარები
გერსამია

საკუთარი სახელი **გერსამია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსი (გერსამია) — საეკლესიო მოღვაწე
* გიორგი გერსამია — კინოოპერატორი
* გულნარა გერსამია — პათომორფოლოგი
* ვლადიმერ გერსამია — თერაპევტი
* თამაზ გერსამია — არქიტექტორი
* იასონ გერსამია — მწერალი-სატირიკოსი, იურისტი
* სერგო გერსამია — თეატრმცოდნე

კატეგორია:ქართული გვარები
გეწაძე

საკუთარი სახელი **გეწაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აკაკი გეწაძე — მწერალი, დრამატურგი
* გია გეწაძე — იურისტი, პოლიტიკოსი
* გურამ გეწაძე — პოლიტიკოსი, სოფლის მეურნეობის მუშაკი
* დავით გეწაძე — ენათმეცნიერი
* ელდარ გეწაძე — ოპერის მომღერალი
* ზურაბ გეწაძე — რეჟისორი, მსახიობი 
* კახა გეწაძე — ექიმი, პოლიტიკოსი
* რევაზ გეწაძე — სპორტსმენი (ფეხბურთელი)

კატეგორია:ქართული გვარები
გვანცელაძე

საკუთარი სახელი **გვანცელაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით გვანცელაძე — სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა)
* ვაჟა გვანცელაძე — თერაპევტი, სპორტსმენი (კალათბურთელი)
* ვლადიმერ გვანცელაძე — საბჭოთა კავშირის გმირი
* თეიმურაზ გვანცელაძე — ენათმეცნიერი
* იოსებ გვანცელაძე — მხატვარი, პოეტი

კატეგორია:ქართული გვარები
გვენეტაძე

საკუთარი სახელი **გვენეტაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* კობა გვენეტაძე — ფინანსისტი, ეკონომისტი
* ნინო გვენეტაძე — სამართალმცოდნე
* შოთა გვენეტაძე — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი

## იხილეთ აგრეთვე
* გვენეტაძეები — გვარი იმერეთში

კატეგორია:ქართული გვარები
განუგრავა

საკუთარი სახელი **განუგრავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი განუგრავა — ფეხბურთელი
* ირაკლი განუგრავა — პოლიციის გენერალ-მაიორი

კატეგორია:ქართული გვარები
ლიანა ბითაძე

**ლიანა ბითაძე** (დ. 11 ივნისი, 1951) — ქართველი ანთროპოლოგი, ბიოლოგი, მეცნიერი, პედაგოგი.

1976 წელს დაამთავრა კემეროვოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი.

1970-1968 წლებში ტომსკის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰემატოლოგიის ლაბორატორიის პრეპარატორი. 1978-1976 წლებში კემეროვოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ადამიანის გენეტიკის ლაბორატორიის ლაბორანტი. 1981-1978 წლებში კემეროვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის უმცროსი მეცნიერ-თნამშრომელი. 1978-1982 წლებში კემეროვოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ადამიანის გენეტიკის ლაბორატორიის უფროსი მეცნიერ-თნამშრომელი. 1987-1988 წლებში კემეროვოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ზოოლოგიის კათედრის უფროსი მასწავლებელი. 1988-1991 წლებში არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის გვიანბრინჯაოს ადრერკინის ხანის არქეოლოგიის განყოფილების უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1991-1998 წლებში დემოგრაფიისა და სოციოლოგიური კვლევის ინსტიტუტის აღწარმოების განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1998-2000 წლებში საქართველოს ჯანდაცვისა და სოციალური უზრუნველყოფის სამინისტროს დემოგრაფიის დაპარტამენტის ოჯახის დაგეგმარებისა და სამედიცინო დემოგრაფიის სამმართველოს უფროსი. 1998 წლიდან ივანე ჯავახიშვილის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის ანთროპოლოგიური კვლევის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი. სამეცნიერო ნაშრომების ავტორი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი .

1986 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „Антропология и популяционная генетика шорцев.“
2006 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაციის თემა — „კავკასიონის ტიპის გენეზისი ანთროპოლოგიური მონაცემების მიხედვით.“

## ბიბლიოგრაფია
* კოლხური გვარსახელის გენეზისი მრუდე სარკეში (რედაქტორი) თბილისი, 2020 გვ. 304 ISBN: 9789941822100
* პრაქტიკული ანთროპოლოგია : (სახელმძღვ.) (თანაავტორი). - თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 2014 გვ. 360  ISBN: 9789941133596
* ქართლის მოსახლეობის ეთნიკური ვინაობის საკითხები და ანთროპოლოგიური ტიპის ცვალებადობა ძვ.წ. III ათასწლეულიდან XX საუკუნის ჩათვლით = Questions of ethnic entity of the population of Kartli Region and changes of anthropological type from III millennium B.C. through XX A.D. : [მონოგრაფია] (თანაავტორი). - თბილისი, მერიდიანი, 2011. - გვ. 856 ISBN: 9789941104435
* ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანი სამხრეთ კავკასიის მილსადენი და არქეოლოგია საქართველოში = Rescue archaeology in Georgia: The Baku-Tbilisi-Ceyhan and South Caucasian pipelines (თანაავტორი). - თბილისი, საქ. ეროვნ. მუზეუმი, 2010 გვ. 624 ISBN: 9789994098040
* აფხაზების ანთროპოლოგიური ისტორია : [მონოგრაფია] (თანაავტორი). - თბილისი, უნივერსალი, 2008 გვ. 312  ISBN: 9789941124006

## ლიტერატურა
*  საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე. თბ., 2012 გვ.403.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:ქართველი ანთროპოლოგები
კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
სალონიკის ადრექრისტიანული და ბიზანტიური მონუმენტები

**სალონიკის ადრექრისტიანული და ბიზანტიური მონუმენტები** — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი სალონიკში, საბერძნეთი.

## ისტორია
ქალაქი სალონიკი რამდენიმე საუკუნის განმავლობაში ბიზანტიის იმპერიის მეორე ყველაზე მნიშვნელოვანი ქალაქი იყო. შუა საუკუნეებში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ქრისტიანობის ისტორიაში და შთამბეჭდავი შენობებით იყო შემკული. ადრეულ ქრისტიანულ და ბიზანტიურ პერიოდებში სალონიკის სტრატეგიული მნიშვნელობის გამო, ქალაქში რამდენიმე ადრექრისტიანული ძეგლია, რომლებმაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს ბიზანტიური ხელოვნებისა და არქიტექტურის განვითარებაში როგორც ბიზანტიის იმპერიაში, ასევე სერბეთში.

## მონუმენტები
#სალონიკის კედლები (IV-V საუკუნეები)
#გალერიუსის თაღი და საფლავი (IV საუკუნე)
#ახეიროპოიეტოს ეკლესია (V საუკუნე)
#სალონიკის წმინდა დემეტრეს ბაზილიკა (VII საუკუნე)
#ლატომოს მონასტერი (VI საუკუნე)
#აია-სოფია (VIII საუკუნე)
#პანაგია-ხალკეონის ეკლესია (XI საუკუნე)
#სალონიკის წმინდა პანტელეიმონის ეკლესია (XIV საუკუნე)
#სალონიკის წმინდა მოციქულთა ეკლესია (XIV საუკუნე)
#სალონიკის წმინდა ნიკოლოზ ორფანოსის ეკლესია (XIV საუკუნე)
#სალონიკის წმინდა ეკატერინეს ეკლესია (XIII საუკუნე)
#სალონიკის მხსნელის ეკლესია (XIV საუკუნე)
#ვლატადონის მონასტერი (XIV საუკუნე)
#სალონიკის ელია წინასწარმეტყველის ეკლესია (XIV საუკუნე)
#ბიზანტიური აბანო (XIV საუკუნე)

## გალერეა

File:Wallsthess.jpg|სალონიკის კედლები
File:Rotonda S. Giorgio di Salonicco - panoramio.jpg|გალერიუსის თაღი და საფლავი
File:Thessalonikki, Greece 5 Old Church 4.jpg|ახეიროპოეტიოს ეკლესია
File:Church of Saint Demetrios - panoramio.jpg|სალონიკის წმინდა დემეტრეს ბაზილიკა
File:Latomou Monastery View.jpg|ლატომოს მონასტერი
File:Αγία Σοφία, Θεσσαλονίκη 3859.jpg|აია-სოფია
File:THES Panaghia Chalkeon 5944.JPG|პანაგია-ხალკეონის ეკლესია
File:Saint Pantaleon Church in Thessaloniki by George Groutas.jpg|სალონიკის წმინდა პანტელეიმონის ეკლესია
File:07Thessaloniki 12 Apostel02.jpg|სალონიკის წმინდა მოციქულთა ეკლესია
File:Agios Nikolaos Orfanos - panoramio.jpg|სალონიკის წმინდა ნიკოლოზ ორფანოსის ეკლესია
File:Ναός Αγίας Αικατερίνης, Θεσσαλονίκη 1953.jpg|სალონიკის წმინდა ეკატერინეს ეკლესია
File:Transfiguration of Jesus Church in Thessaloniki by George Groutas.jpg|სალონიკის მხსნელის ეკლესია
File:Monastery of the Vlatades 09.jpg|ვლატადონის მონასტერი   
File:Church of Prophet Elias 01.jpg|სალონიკის ელია წინასწარმეტყველის ეკლესია 
File:Βυζαντινό λουτρό Άνω Πόλης 1788.jpg|ბიზანტიური აბანო

## სქოლიო
კავკასიის სამეფისნაცვლო

**კავკასიის სამეფისნაცვლო** (; 5 მაისი, 1785 — 31 დეკემბერი, 1796; 27 დეკემბერი, 1844 — 22 ნოემბერი, 1881 და 26 თებერვალი, 1905 — ) — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მმართველობის სპეციალური ორგანო. მას ხელმძღვანელობდა იმპერატორის მიერ დანიშნული მეფისნაცვალი, რომელიც ახორციელებდა თავის სამოქალაქო ძალაუფლებას (გარდა საკანონმდებლო ხელისუფლებისა) და ექვემდებარებოდა უშუალოდ მას.

## ისტორია
### პირველი სამეფისნაცვლო
მინი|კავკასიის სამეფისნაცვლო 1795-1796 წლებში
კავკასიის სამეფისნაცვლო შეიქმნა 1785 წლის 5 მაისს რუსეთის იმპერატრიცა ეკატერინე II-ის ბრძანებულებით. კავკასიის სამეფისნაცვლო შედგებოდა კავკასიის გუბერნიისა და ასტრახანის ოლქისაგან, რომლებიც თავის მხრივ ასტრახანისა და კავკასიის პროვინციებზე შეიქმნა. კავკასიის გუბერნატორის შტაბი მდებარეობდა ეკატერინოგრადში (ახლანდელი სოფელი ეკატერინოგრადსკაია), ხოლო 1790 წლის 30 აპრილიდან — ასტრახანში. კავკასიის სამეფისნაცვლოს ტერიტორია მოიცავდა სტეპებს ვოლგისა და დონის ქვედა დინებას შორის და ჩრდილოეთ კავკასიის ნაწილს ყუბანსა და თერგამდე.

1796 წლის 12 დეკემბერს პავლე I-მა გამოსცა ბრძანება რუსეთის იმპერიის გუბერნიებად დაყოფის შესახებ. იმავე დროს გაუქმდა კავკასიის სამეფისნაცვლო.

### მეორე სამეფისნაცვლო
1844 წლის 27 დეკემბერს ნიკოლოზ I-ის ბრძანებით რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შემავალ კავკასიის ტერიტორიებზე აღდგა კავკასიის სამეფისნაცვლო, ცენტრით ტფილისში.

1844 წლის 27 დეკემბრიდან იგი შედგებოდა შემდეგი შემადგენლობით:

*ერთი გუბერნია:
**საქართველო-იმერეთის გუბერნია (შემდგომში ტფილისის გუბერნია).
*ორი ოლქი:
**სომხეთის ოლქი (შემდგომში ერევნის გუბერნია).
**კასპიის ოლქი (შემდგომში დაღესტნის ოლქი, ზაქათალის ოკრუგი და ბაქოს გუბერნია).

1866 წლის 17 აგვისტოს შეიქმნა სოხუმის სამხედრო განყოფილება.
1867 შავი ზღვის ოლქი ჩამოყალიბდა
1868 ელიზავეტპოლის გუბერნია ჩამოყალიბდა
1878 ჩამოყალიბდა ბათუმის ოლქი და ყარსის ოლქი.

გუბერნატორის უფლებები და მასსა და ცენტრალურ განყოფილებებს შორის ურთიერთობის მოწესრიგება ჩამოყალიბდა 1846 წლის 6 იანვრის „კავკასიის მეფისნაცვლის ურთიერთობის შესახებ“ წესში.

კავკასიაში სიტუაციის სტაბილიზაციასთან და ხელისუფლების განზრახვასთან, გააერთიანოს ადგილობრივი მმართველობის სისტემა, კავკასიის სამეფისნაცვლო გაუქმდა იმპერატორის ალექსანდრე III-ის 1881 წლის 22 ნოემბრის ბრძანებით, რაც რეალურად ნიშნავდა კავკასიის სამეფისნაცვლოს ლიკვიდაციას. 1883 წელს კავკასიის სამეფისნაცვლო ფაქტობრივად გაუქმდა.

### მესამე სამეფისნაცვლო
მინი|კავკასიის სამეფისნაცვლო 1905-1917 წლებში
1905 წლის  (11 მარტს) რუსეთის იმპერატორის ნიკოლოზ II-ის ბრძანებულებით აღდგა კავკასიის მეფისნაცვლის თანამდებობა. კავკასიის სამეფისნაცვლოში შედიოდა:

*ექვსი გუბერნია:
**ბაქოს გუბერნია
**ელიზავეტპოლის გუბერნია
**ქუთაისის გუბერნია
**ტფილისის გუბერნია
**შავი ზღვის გუბერნია
**ერევნის გუბერნია
*ხუთი ოლქი:
**ბათუმის ოლქი
**დაღესტნის ოლქი
**ყარსის ოლქი
**ყუბანის ოლქი
**თერგის ოლქი
*ორი დამოუკიდებელი ოკრუგი:
**ზაქათალის ოკრუგი
**სოხუმის ოკრუგი

თებერვლის რევოლუციის შემდეგ 1917 წლის  (22) მარტს, რუსეთის დროებითმა მთავრობამ კავკასიის სამეფისნაცვლოს ტერიტორიაზე წარმოქმნა ამიერკავკასიის მართვის სპეციალური ორგანო — ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომიტეტი (ოზაკომი), რომელიც დაუქვემდებარა პეტროგრადიდან დანიშნულ 5 კომისარს.

## რესურსები ინტერნეტში
*КАВКАЗСКОЕ НАМЕСТНИЧЕСТВО

## სქოლიო
სახანძრო უსაფრთხოების სისტემების საერთაშორისო კოდექსი

**სახანძრო უსაფრთხოების სისტემების საერთაშორისო კოდექსი** (შემოით, FSS კოდექსი ; ასევე ცნობილი, როგორც **საერთაშორისო კოდექსი სახანძრო უსაფრთხოების სისტემების შესახებ**; ) ― საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის მიერ ზღვაზე ადამიანის სიცოცხლის დაცვის შესახებ საერთაშორისო კონვენციის ფარგლებში მიღებული საერთაშორისო ხელშეკრულებების ნაკრები, რომელიც მიზნად ისახავს ხომალდებზე ხანძრის რისკების შემცირებასა და საგანგებო სიტუაციებისას სათანადო რეაგირების ხელშეწყობას. კოდექსის კომპონენტების ნაწილი XX საუკუნეში სამგზავრო ხომალდებზე მომხდარი კატასტროფების შემდეგ შემუშავდა. 

## შინაარსი
 (კატასტროფის შემდეგ, რის შედეგადაც 59 მგზავრი დაიბადა). კატასტროფის შემდეგ FSS კოდექსი კიდევ ერთხელ გადაიხედა]]
სახანძრო უსაფრთხოების სისტემების შესახებ საერთაშორისო კოდექსის ნაწილია:
*International Shore Connection ― განსაზღვრავს, თუ როგორ უნდა დაუკავშირდეს გემი პორტებსა და სანაპიროს, რათა ხანძრის გაჩენის შემთხვევაში მასთან ბრძოლა შეიძლებოდეს.
*პერსონალური დაცვა ― ხანძართან ბრძოლისთვის საჭირო ტანსაცმელი და სასუნთქი მოწყობილობები
*ცეცხლის ჩაქრობასთან დაკავშირებით:
**ცეცხლმაქრები
**პორტატული ცეცხლმაქრების მახასიათებლები
**ფიქსირებული აირის ცეცხლმაქრი სისტემები
**ფიქსირებული ქაფის ცეცხლმაქრი სისტემები
**ფიქსირებული წყლის წნევისა და წყლის სპრეის სისტემები
**ავტომატური ხანძრის დადგენისა და სახანძრო განგაშის სისტემები
**ფიქსირებული საგანგებო სახანძრო ტუმბოები
**ფიქსირებული საგემბანე ქაფის სისტემები
**ინერტული აირის სისტემა
*ხანძრის დადგენისა და სახანძრო განგაშის სისტემები
*კვამლის აღმომჩენი სისტემები
*გემის ქვემო ნაწილის სახანძრო სისტემები
*გემის დატოვების საშუალებები

## ისტორია
სახანძრო უსაფრთხოების სისტემების საერთაშორისო კოდექსი ეტაპობრივად განვითარდა:
*1914 და 1929 წლების SOLAS კონვენციები, რომლებიც ტიტანიკის ჩაძირვის შემდეგ მიიღეს.
*1948 და 1960 წლების SOLAS კონვენციები, რომლებიც 1934 წელს Morro Castle-ის კატასტროფის შემდეგ მიიღეს.
*საერთაშორისო კონვენცია ზღვაზე ადამიანის სიცოცხლის დაცვის შესახებ, რომელიც 1974 წლის 1-ელ ნოემბერს მიიღეს და სახანძრო სისტემებს მეორე თავი ფარავდა.
*1981 წლის ვარიანტი, რომელშიც მეორე თავი გადაიხედა.
*1990 წელს MS Scandinavian Star-ის კატასტროფა, რის შემდეგაც SOLAS კონვენციის მეორე თავის დამატება (*სამგზავრო ხომალდების სახანძრო უსაფრთხოების მახასიათებლები*) ლონდონში, 1992 წლის 10 აპრილს მიიღეს.
*სახანძრო სატესტო პროცედურების გამოყენების საერთაშორისო კოდექსი, რომელიც 1996 წლის 5 დეკემბერს, ლონდონში მიიღეს.
**საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის რეზოლუცია MSC.327(90): სახანძრო უსაფრთხოების სისტემების საერთაშორისო კოდექსის დამატებები*, ლონდონი, 25 მაისი, 2012.
**საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის რეზოლუცია MSC.339(91): სახანძრო უსაფრთხოების სისტემების საერთაშორისო კოდექსის დამატებები*, ლონდონი, 30 ნოემბერი, 2012.

## სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაცია
ილია მახარაძე

**ილია იგორის ძე მახარაძე** (დ. 1900? — გ. 1 სექტემბერი, 1924, თბილისი) — ქართველი სამხედრო პირი, არტილერისტი.

დაამთავრა კონსტანტინეს საარტილერიო სასწავლებელი (1914), საიდანაც პოდპორუჩიკად ჩაირიცხა 1-ლ კავკასიურ მსროლელ საარტილერიო დივიზიონში. მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში (1914-1918). დასავლეთის და სამხრეთ-დასავლეთის ფრონტებზე ბრძოლის ველზე თავის გამოჩენისთვის მიღებული ჰქონდა წმ. ანას IV (მახვილებით და ბაბთით, 1914), III (მახვილებით და ბაბთით, 1915) და II (მახვილებით, 1915), წმ. სტანისლავის II (მახვილებით, 1915), წმ. ვლადიმერის IV (მახვილებით და ბაბთით, 1916), წმ. გიორგის IV ხარისხის (1917) ორდენები. 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში, მაიორის წოდებით მეთაურობდა საარტილერიო ბატარეას. მონაწილეობდა ყველა მნიშვნელოვან ბრძოლაში, განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი ფოილოს ფრონტზე (1920). გასაბჭოების შემდეგ დახვრიტეს 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების დღეებში.

## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1924
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ილია
გოგავა

საკუთარი სახელი **გოგავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გრიგოლ გოგავა — ინჟინერი, სახელმწიფო მოხელე 
* ზაზა გოგავა — გენერალ-მაიორი
* ირაკლი გოგავა — იურისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
გოგალაძე

საკუთარი სახელი **გოგალაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გოგა გოგალაძე — სპორტსმენი (მკლავჭიდი)
* ხათუნა გოგალაძე — ბიოლოგი, თანამდებობის პირი 

კატეგორია:ქართული გვარები
გოგატიშვილი

საკუთარი სახელი **გოგატიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გოგიტა გოგატიშვილი — ფეხბურთელი
* მამუკა გოგატიშვილი — სახელმწიფო მოხელე, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
გოგაძე

საკუთარი სახელი **გოგაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით გოგაძე — ისტორიკოსი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი
* ელგუჯა გოგაძე — არქეოლოგი, ისტორიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
პოლიკარპე გოგიაშვილი

**პოლიკარპე დავითის ძე გოგიაშვილი** — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში, სოციალ-დემოკრატი.

დაიბადა სოფ. რუფოთში. 1900-იანი წლებიდან, შორაპნის მაზრის სოფელ ალისუბანში მასწავლებლობის დროს, აწარმოებდა პარტიულ არალეგალურ მუშაობას. რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს ხელმძღვანელობდა ჩხარის რაიონის რევოლუციურ მოძრაობას, იყო ქუთაისის გუბერნიის მასწავლებელთა გაფიცვის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1906 წელს დააპატიმრეს და გადასახლება მიუსაჯეს, მაგრამ ქუთაისის ციხეში საიდუმლოდ გათხრილი გვირაბიდან გაქცევა მოახერხა და შვეიცარიაში გაიქცა, საიდანაც 1917 წელს დაბრუნდა ე. წ. პლომბირებული რეისით. პირველი რესპუბლიკის წლებში იყო პარტიულ სამუშაოებზე, შემდეგ — ზესტაფონის სამაზრო კომიტეტის თავმჯდომარე და მაზრის „ეპოს“ თავმჯდომარე. იყო ყოფილი მენშევიკების იმ ჯგუფის ერთ-ერთი წარმომადგენელი, რომელმაც საბჭოთა მთავრობასთან კოლაბორაცია არჩია, საქართველოს ემიგრირებული ხელისუფლების მაკრიტიკებელ წერილებს აქვეყნებდა იმდროინდელ პრესაში (მაგ., გაზეთ „ახალ გზაში“).

## ლიტერატურა
* ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი, 1801-1952: ტ. I ა-დ / იოსებ იმედაშვილი.-თბ.,2018.- გვ.629.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
გიორგი ალექსი-მესხიშვილი (ოფიცერი)

**გიორგი (გოგი) სარდიონის ძე ალექსი-მესხიშვილი** (დ. 1896, ქ. ალექსანდროპოლი, ახლანდ. გიუმრი, სომხეთი, — გ. 13 აგვისტო, 1937) — ქართველი სამხედრო პირი.

დაიბადა სამხედრო ექიმის — სარდიონ სარდიონის ძე ალექსი-მესხიშვილის (1863—1940) და ალექსანდრა ჭავჭავაძის (1864—1940) ოჯახში. დაამთავრა ტფილისის სათავადაზნაურო ქართული გიმნაზია, შემდეგ —  პეტერბურგის საარტილერიო სასწავლებელი. მონაწილეობდა პირველ მსოფლიო ომში კავკასიის 1-ლი მსროლელი საარტილერიო დივიზიონის შემადგენლობაში. 1918 წლიდან მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის არმიაში, ჰქონდა ლეიტენანტის წოდება. 

1921 წლის თებერვალში ლეიტენანტი ალექსი-მესხიშვილი მეთაურობდა მაიორ ილია მახარაძის ბატარეის ერთ ნაწილს ტაბახმელას ფრონტზე. 24 თებერვალს საბჭოთა რუსეთის ჯარებმა ტაბახმელასთან გაარღვიეს საქართველოს არმიის თავდაცვის ხაზი და შეიჭრნენ მესხიშვილის საარტილერიო ბატარეის პოზიციებზე. გოგი ალექსი-მესხიშვილმა შემოიკრიბა არტილერისტები და ხელჩართულ ბრძოლაში დაიცვა ბატარეა დამხმარე ძალის მოსვლამდე. გასაბჭოების შემდეგ მსახურობდა წითელ არმიაში. მონაწილეობდა იატაკქვეშა წინააღმდეგობის მოძრაობაში. ორჯერ იყო დაპატიმრებული — 1921 წელს საბოტაჟის ბრალდებით და 1923 წელს „სამხედრო ცენტრის“ საქმესთან დაკავშირებით. მომდევნო წლებში იყო საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის სამხედრო საქმის პედაგოგი. 1937 წლის რეპრესიების დროს კვლავ დააპტიმრეს, გორში საველე მეცადინეობისას (9 ივნისი). 11 აგვისტოს საქართველოს სსრ შინსახკომის განსაკუთრებულმა სამეულმა „მენშევიკური და ტროცკისტული-მემარჯვენე ცენტრების სამხედრო ორგანიზაციის“ წევრობის ბრალდებით სიკვდილით დასჯა მიუსაჯა. 13 აგვისტოს ღამით დახვრიტეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ალექსი-მესხიშვილი გიორგი სარდიონის ძე. „საზოგადოებრივი არქივი“.
* ალექსი-მესხიშვილი გიორგი სარდიონის ძე. სტალინური სიები საქართველოდან [ელექტრონული მონაცემთა ბაზა]. — 2013.

კატეგორია:დაბადებული 1896
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
მაკედონიისა და თრაკიის დეცენტრალიზებული ადმინისტრაცია

**მაკედონიისა და თრაკიის დეცენტრალიზებული ადმინისტრაცია**  () — საბერძნეთის შვიდიდან ერთი დეცენტრალიზებული ადმინისტრაცია. შედგება აღმოსავლეთი მაკედონია და თრაკიისაგან და ცენტრალური მაკედონიისაგან. რეგიონის  ცენტრი ცენტრალური მაკედონიის ქალაქ სალონიკშია განთავსებული.

დეცენტრალიზებული ადმინისტრაცია შეიქმნა 2011 წლის იანვარში კალიკრატისის რეფორმების შედეგად. 

## სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის დეცენტრალიზებული ადმინისტრაციები
თერმაიკოსის ყურე

300px|მინი
**თერმაიკოსის ყურე** (), ასევე ცნობილი, როგორც **სალონიკის ყურე** ან **მაკედონიის ყურე** — ყურე ეგეოსის ზღვის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში.  ქალაქი სალონიკი მდებარეობს ყურის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ყურეს ესაზღვრება პიერია-იმათია და ქალაქი ლარისა დასავლეთით, ხოლო აღმოსავლეთით ქალკედონის ნახევარკუნძული, სამხრეთ-აღმოსავლეთით კასანდრა. სახელი ეწოდა უძველესი ქალაქი თერმის (თანამედროვე სალონიკი) მიხედვით. ყურე დაახლოებით 100 კმ სიგრძისაა.

## სქოლიო
კატეგორია:ეგეოსის ზღვა
მიხეილ ძამანაშვილი

**მიხეილ (მიშა) ანდრიას ძე ძამანაშვილი** (დ. 1888, სოფ. ხცისი, ახლანდ. ხაშურის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1 აპრილი, 1938) — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში, სოციალ-დემოკრატი.

ჰქონდა დაწყებითი განათლება. პროფესიით ზეინკალი, რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი იყო 1904 წლიდან. ეკუთვნოდა მენშევიკების ფრაქციას. რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს იყო თბილისის მექანიკური სახელოსნოების მუშების საგაფიცვო მოძრაობის ლიდერი, შემდეგ მუშაობდა ბათუმში, ნავთობსადენის სადგურზე. 1909 წელს სპარსეთის რევოლუციის მხარდასაჭერად გამგავრების მცდელობისას დააპატიმრეს და ტობოლის გუბერნიაში გადაასახლეს. 1912 წელს არალეგალურად დაბრუნდა საქართველოში და დაუბრუნდა პარტიულ საქმიანობას. მომდევნო წლებში მუშაობდა ბაქოში, პეტერბურგში და თბილისის რკინიგზის სახელოსნოებში. 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ საპასუხისმგებლო თანამდებობები ეკავა პროფესიულ ორგანიზაციებში. 1919 წელს აირჩიეს საქართველოს სახალხო გვარდიის მთავარი შტაბის წევრად.  

საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის (1921) შემდეგ ემიგრაციაში არ წასულა. თანამშრომლობდა ბოლშევიკურ მთავრობასთან. 1924 წლის აგვისტოს აჯანყების შემდეგ მისი თაოსნობით შეიქმნა „მუშათა კომისია“, რომლის მიზანი იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის მუშური ნაწილის საბჭოთა ხელისუფლებასთან დაახლოება. 1924-1927 წლებში რედაქტორობდა კოლაბორაციონისტულ გაზეთს — „ახალ გზას“. 1926 წლიდან იყო საბჭოთა კავშირის კომუნისტური (ბოლშევიკების) პარტიის წევრი. მუშაობდა სხვადასხვა სამეურნეო თანამდებობაზე (საქართველოს სსრ მიწათმოქმედების სახალხო კომისრის მოადგილე, სასკოლო საკანცელარიო საკუთრების დირექტორი). 1937 წლის რეპრესიების დროს დააპატიმრეს და კონტრრევოლუციური საქმიანობის ბრალდებით დახვრიტეს.

## ლიტერატურა
* ამხანაგი ძამანაშვილი : [მიხეილ ანდრიას ძის მოკლე ბიოგრაფია] // კომუნისტი. - 1925. - 10 ნოემბერი. - №258. - გვ.4.

## რესურსები ინტერნეტში
* ძამანაშვილი მიხეილ ანდროს ძე. სტალინური სიები საქართველოდან [ელექტრონული მონაცემთა ბაზა]. – 2013.

კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:საქართველოს სახალხო გვარდიის წევრები
გოგიძე

საკუთარი სახელი **გოგიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თეიმურაზ გოგიძე — ექიმი
* კახა გოგიძე — მსახიობი
* შალვა გოგიძე — ისტორიკოსი

## იხილეთ აგრეთვე
* გოგიძეები — გვარი საქართველოში 

კატეგორია:ქართული გვარები
აია-სოფია (სალონიკი)

**აია-სოფია** () — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი სალონიკში, საბერძნეთი. შედის სალონიკის ადრექრისტიანული და ბიზანტიური მონუმენტების შემადგენლობაში. მისი ამჟამინდელი სტრუქტურა დათარიღებულია VII საუკუნით და ამ თვალსაზრისით ქალაქში ყველაზე ძველი ნაგებობაა. ვინაიდან გამორჩეულია თავისი ბიზანტიური არქიტექტურით და ხელოვნებით, 1988 წელს იუნესკომ სალონიკის სხვა ძეგლებთან ერთად შეიყვანა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 

## ისტორია
III საუკუნიდან ახლანდელი აია-სოფიას ადგილას არსებობდა ეკლესია. 620 წელს ეს ეკლესია, სავარაუდოდ, მიწისძვრის გამო დაინგრა. 1205 წელს მეოთხე ჯვაროსნულმა ლაშქრობის დროს ქალაქი დაიპყრეს და აია-სოფია გადაკეთდა სალონიკის საკათედრო ტაძრად.  აღნიშნული მდგომარეობა გაგრძელდა 1224 წლამდე, ამ დროს ეპიროსის დესპოტატის ბატალიონებმა თეოდორე კომნენოს დუკას მეთაურობით ქალაქი გაათავისუფლეს. 1430 წლის 29 მარტს, ოსმალეთის სულთან მურად II-ის მიერ სალონიკის აღების შემდეგ, ეკლესია მეჩეთად გადააკეთეს, და უწოდეს აია-სოფიას მეჩეთი. 1912 წელს სალონიკის განთავისუფლების შემდეგ იგი კვლავ ეკლესიად გადაკეთდა.

ტაძარი არის ბერძნული სახის ჯვარგუმბათოვანი ტაძარი. სტამბოლში მდებარე გიულისა და ქალენდერჰანეს მეჩეთებთან და ნიკეის დანგრეულ მიძინების ეკლესიასთან ერთად, იგი წარმოადგენს ამ ტიპის ერთ-ერთ მთავარ არქიტექტურულ ნიმუშს.

ხატმებრძოლობის ეპოქაში ეკლესიის აფსიდი მორთული იყო უბრალო ოქროს მოზაიკებით და მხოლოდ ერთი დიდი ჯვრით, ისევე როგორც კონსტანტინოპოლის აგია-ირინე და ნიკეის მიძინების ეკლესიას. 787-797 წლებში ხატთაყვანისმცემლების გამარჯვების შემდეგ ჯვარი შეცვალეს ღვთისმშობლის  გამოსახულებით. გუმბათს აკრავს თორმეტივე მოციქულის, ღვთისმშობლისა და ორი ანგელოზის ფიგურები.

## იხილეთ აგრეთვე
* სალონიკის ადრექრისტიანული და ბიზანტიური მონუმენტები
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საბერძნეთში

## რესურსები ინტერნეტში
*Agia Sofia of Thessaloniki
*Hellenic Ministry of Culture 

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საბერძნეთში
კატეგორია:სალონიკის ბიზანტიური ეკლესიები
სუომუსალმი

**სუომუსალმი** () — მუნიციპალიტეტი კეჰის-კაინუუს ქვერეგიონში, ფინეთში. მდებარეობს კაიაანიდან 90 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით და კუუსამოდან 120 კმ-ით სამხრეთით. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 7 333 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 5 857.6 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.39 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. სსრკ-ფინეთის ომის (1939-1940) დროს მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე რამდენიმე ბრძოლა გაიმართა, რომელთაგან ყველაზე მნიშვნელოვანი სუომუსალმის ბრძოლა და რაატეს ბრძოლაა. ამ ბრძოლებში ფინეთის ჯარებმა რიცხობრივად უპირატესობის მქონე საბჭოთა ძალები დაამარცხეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Suomussalmi – Official website

## სქოლიო
კატეგორია:კაინუუს მუნიციპალიტეტები
გოგობერიშვილი

საკუთარი სახელი **გოგობერიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე გოგობერიშვილი — ფეხბურთელი
* ვაჟა გოგობერიშვილი — ფილოსოფოსი
* დავით გოგობერიშვილი — საბჭოთა სამეურნეო მოხელე, სოციალისტური შრომის გმირი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
დათეშიძე

საკუთარი სახელი **დათეშიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ელისაბედ დათეშიძე — პედიატრი
* მეგი დათეშიძე — ფიზიოლოგი
* რაჟდენ დათეშიძე — მეწარმე, მეცენატი
* სამსონ დათეშიძე — პედაგოგი, პუბლიცისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
ელისაბედ დათეშიძე

**ელისაბედ (ლიზა) ყარამანის ასული დათეშიძე** (დ. 19 აგვისტო, 1890, ქუთაისი, — გ. 17 ივლისი, 1966, თბილისი, დაკრძალულია ვაკის სასაფლაოზე) — ქართველი პედიატრი.

დაიბადა შეძლებული მეწარმის — ყარამან დათეშიძის ოჯახში. მისი ერთ-ერთი ძმა იყო ცნობილი მეცენატი რაჟდენ დათეშიძე. ლიზა დათეშიძე დაამთავრა ქუთაისის წმინდა ნინოს სახელობის გიმნაზია, შემდეგ ჟენევაში პედაგოგიური კურსები. ერთხანს ქუთაისში ფრანგული ენის პედაგოგად მუშაობდა, 1916 წელს კი ჩააბარა ლაიფციგის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე. 1929 წელს დაბრუნდა საქართველოში და დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი პედიატრის სპეციალობით. 1931 წელს ქუთაისში „დათეშიძის გორაზე“ მზრუნველობამოკლებული ბავშვებისათვის დააარსა 25 ადგილიანი პირველი სანიმუშო სახლი, რომელზეც მზრუნველობა მოგვიანებით სახელმწიფომ აიღო. მსგავი სახლები მისი ინიციატივით დაარსდა სვანეთსა და ლეჩხუმშიც. პოპულარიზაციას უწევდა ბავშვების აეროთერაპიით მკურნალობის მეთოდს, შემოიღო ბავშვთა „მინდობით აღზრდის“ მეთოდი. ბოლო წლებში მეთოდისტად მუშაობდა თბილისში დედათა და ბავშვთა დაცვის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში.  

## ბიბლიოგრაფია 
* ბავშვის ბუნებრივი კვება და მისი უპირატესობა (ავტორი). - თბილისი, საქმედგამი, 1948. - 16გვ.

## ლიტერატურა 
* ელისაბედ (ლიზა) დათეშიძე ცხოვრება და მოღვაწეობა / საქართველოს სამედიცინო კალენდარი, 2010 წელი / ჯ. ქორჩილავა.-თბ., 2010.-გვ.515.
* პატარების დიდი ქომაგი : პედიატრ ელისაბედ დათეშიძის გახსენება / ჯუმბერ ქორჩილავა // საქართველოს ქალი. - თბილისი, 1971. - N6. - გვ.10-14.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 19 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1890
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1966
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი პედიატრები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ვაკის სასაფლაოზე დაკრძალულები
გილბერტი

**გილბერტი** (აღნიშვნა: '***, ***') — მაგნიტომამოძრავებელი ძალის ან მაგნიტურ პოტენციალთა სხვაობის ერთეული გაუსისა და CGSM ერთეულთა აბსოლუტურ სისტემებში. სახელი ეწოდა ინგლისელი ფიზიკოსის უ. გილბერტის პატივსაცემად. 

1გბ=0.795775 ა (ერთეულთა საერთაშორისო სისტემის მაგნიტომამოძრავებელი ძალის ერთეულს).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ერთეულთა გაუსის სისტემა
დეისაძე

საკუთარი სახელი **დეისაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ერეკლე დეისაძე — პოეტი, მუსიკოსი
* ზაურ დეისაძე — მხატვარი

კატეგორია:ქართული გვარები
დოლაბერიძე

საკუთარი სახელი **დოლაბერიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* იამზე დოლაბერიძე — მოცეკვავე, ბალეტის მსახიობი
* ნანული დოლაბერიძე — ქიმიკოსი

## იხილეთ აგრეთვე
* დოლაბერიძეები — გვარი საქართველოში

კატეგორია:ქართული გვარები
გოგლიჩიძე

საკუთარი სახელი **გოგლიჩიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი გოგლიჩიძე — იურისტი, პოლიტიკოსი
* ლამარა გოგლიჩიძე — მომღერალი, მუსიკოსი, პედაგოგი
* სიმონ გოგლიჩიძე — მომღერალი, პედაგოგი, ფოლკლორისტი 

კატეგორია:ქართული გვარები
რაჟდენ დათეშიძე

**რაჟდენ ყარამანის ძე დათეშიძე** (დ. 1879, ქუთაისი, — გ. 1926, ბერლინის ახლოს) — ქართველი მეწარმე, ქველმოქმედი.

დაიბადა ხე-ტყის შეძლებული მრეწველის — ყარამან დათეშიძის ოჯახში. მისი ერთ-ერთი და იყო პედიატრი ელისაბედ დათეშიძე. რაჟდენ დათეშიძე სწავლობდა მიუნხენის ლუდის გამოხდის ტექნოლოგიის აკადემიაში. 1902 წელს გერმანიიდან მართასშვილის ფსევდონიმით გაზეთ „ცნობის ფურცელში“ გამოაქვეყნა კორესპონდენცია ბავარიის ცხოვრების შესახებ. 1909 წელს მამის გარდაცვალების შემდეგ საქართველოში დაბრუნდა. 

აქტიურად მონაწილეობდა ქვეყნის ეკონომიკურ და საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. სხვადასხვა დროს იყო ქუთაისის ქალაქის საბჭოს ხმოსანი, ქუთაისის საურთიერთო ბანკის დირექტორი, ქართულ-გერმანული სავაჭრო პალატის გამგეობის წევრი, საქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატის კომიტეტის წევრი, ბოლოს კი — თბილისში ამიერკავკასიის ბანკის დირექტორი. არჩეული იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ქუთაისის განყოფილების (1907) და ქართული უნივერსიტეტის საზოგადოების ფინანსური კომისიის (1917) წევრად. ქუთაისში, წითელ ხიდთან გაბაშვილებისგან შეიძინა გორა (ხალხში ცნობილი იყო, როგორც „დათეშიძეების გორა“, ამჟამად — „გაბაშვილის გორა“), სადაც გააშენა დასასვენებლი პარკი. ეწეოდა ქველმოქმედებას — მატერიალურად ეხმარებოდა სკოლებს, აფინანსებდა წიგნების გამოცემას (მ. შ., 1919 წელს გამოსცა გალაკტიონ ტაბიძის ლექსების კრებული „არტისტული ყვავილები“), ხელი შეუწყო რეჟისორ ალექსანდრე წუწუნავას პირველი ქართული მხატვრული ფილმის „ქრისტინეს“ გადაღებას; ქუთაისის საისტორიო-საეთნოგრაფიო საზოგადოებას შესწირა ოჯახში შემონახული ძველი მონეტები, „ვეფხისტყაოსნის“ XVII საუკუნის ხელნაწერი, იშვიათი სურათების კოლექცია. 1918-1919 წლებში მან 25 000 ოქროს მანეთი გაიღო მძიმე ფინანსურ მდგომარეობაში ჩავარდნილი თბილისის ოპერის თეატრის დასახმარებლად. 1921 წელს საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ დათეშიძე ემიგრაციაში წავიდა. დაიღუპა ავტოკატასტროფაში ბერლინის მახლობლად. საბჭოთა საქართველოში დათეშიძეების ოჯახს ქონების დიდი ნაწილი ჩამოართვეს. რაჟდენ დათეშიძის ერთ-ერთი ძმა, პროფესიით მეტყევე გრიგოლი 1937 წლის რეპრესიებს შეეწირა.

## ბიბლიოგრაფია 
* წერილი მიუნხენიდან / მართასშვილი // ცნობის ფურცელი : ყოველდღიური გაზეთი. - თბილისი, 1902. - 3 სექტემბერი. - N1914. - გვ. 1-3.

## ლიტერატურა
* აღვადგინოთ პატიოსანი სახელები : მზის წვეთი გულში / დავიდოვი, რემ // საქართველოს რესპუბლიკა. - თბილისი, 1997. - 23 თებერვალი. - N44 (2417). - 4 გვ.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* ლომსაძე, ელენე. „უკან, მომავალში“ — რაჟდენ დათეშიძე, როგორც ანტრეპრენერი. Entrepreneur საქართველო, 2021.

კატეგორია:დაბადებული 1879
კატეგორია:გარდაცვლილი 1926
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მეწარმეები
კატეგორია:ქართველი ბიზნესმენები
კატეგორია:ქართველი ქველმოქმედები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
ჯუმათის წმინდა გიორგის ხატი

მინი|ჯუმათის წმინდა გიორგის ხატი
**ჯუმათის წმინდა გიორგის ხატი** — წმინდა გიორგის ოქროჭედური ხატი ჯუმათის მონასტრის საგანძურიდან (დაახლ. ზომები 72X40.5 სმ; 16X9 ვერშოკი).

ხატზე წმინდა გიორგი წარმოდგენილია ფეხზე მდგარი მთელ სიმაღლეზე. შემოსილია აბჯრით. მარცხენა ხელში უჭირავს ფარი, ხოლო მარჯვენით შუბი. უკან გადაკიდული აქვს გრძელი ხმალი. ხატს ირგვლივ არშიაზე გამოსახულია წმინდანები. ხატი, ისევე როგორც წარწერები ნატიფადაა შესრულებული.

დიმიტრი ბაქრაძემ თავის 1873 წლის არქეოლოგიური მოგზაურობის დროს ჯუმათის მონასტერში აღნუსხა წმინდა გიორგის ხატი. 1888 წელს ნიკოდიმ კონდაკოვის დროს ხატი სავალელო მდგომარეობაშ იყო და საჭიროებდა დაუყოვნებლივ ყურადღებას. მისი აზრით ხატი თავისი სტილის მიხედვით XI-XII საუკუნეების უნდა ყოფილიყო. ხატი ასევე შეტანილია დიმიტრი ერმაკოვის ფოტოკოლექციაში (№1992).

ა) ზევით: ႼჂ ႢႨ — წმინდაჲ გიორგი

ბ) მარცხენა მხარეს შუბის მთელ სიგრძეზე: 

გ) ქვედა არშიაზე:

Часть оклада иконы Джуматского св. Георгия (ГИКГЭ-58841).jpg|მოჭედილობის ფრაგმენტი.  Ⴐ 

## ლიტერატურა
*
*Бакрадзе Д., „Археологическое путешествие по Гурии и Адчаре“. СПб. ст. 260-261, 1878г.
*Кондаков Н. П., Бакрадзе Д. „Опись памятников древности в некоторых храмах и монастырях Грузии“. СПб. ст. 104-106, 1890г.

კატეგორია:ჯუმათის მონასტერი
კატეგორია:ქართული ხატები
დონაძე

საკუთარი სახელი **დონაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი დონაძე — დირიჟორი, მომღერალი, ფოლკლორისტი
* ვარლამ დონაძე — ისტორიკოსი
* ვლადიმერ დონაძე — მუსიკათმცოდნე, პედაგოგი
* მერაბ დონაძე — მომღერალი, პედაგოგი
* სერგო დონაძე — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო თანამდებობის პირი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
დოჭვირი

საკუთარი სახელი **დოჭვირი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბესარიონ დოჭვირი — მათემატიკოსი
* ჯუმბერ დოჭვირი — ენერგეტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
დუგლაძე

საკუთარი სახელი **დუგლაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვახტანგ დუგლაძე — მხატვარი
* ზაალ დუგლაძე — ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი
* ჟუჟუნა დუგლაძე — მსახიობი 

კატეგორია:ქართული გვარები
დუნდუა

საკუთარი სახელი **დუნდუა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი დუნდუა — ისტორიკოსი, ნუმიზმატი
* თედო დუნდუა — ისტორიკოსი
* მიხეილ დუნდუა — ინჟინერი
* პეტრე დუნდუა — მეტყევე ინჟინერი

კატეგორია:ქართული გვარები
ედიბერიძე

საკუთარი სახელი **ედიბერიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ედიბერიძე — ინჟინერი გამოთვლითი ტექნიკის დარგში
* ალექსანდრე ედიბერიძე — ქირურგ-სტომატოლოგი
* გივი ედიბერიძე — ინჟინერ-მექანიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ერაძე

საკუთარი სახელი **ერაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ერაძე — პოლიტიკოსი
* ზაქარია ერაძე — მესტვირე
* ლეილა ერაძე — პოეტი, მთარგმნელი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ენუქიძე

საკუთარი სახელი **ენუქიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აბელ ენუქიძე — ბოლშევიკი სახელმწიფო და პარტიული მუშაკი
* ავთანდილ ენუქიძე — პოლიტიკოსი
* ანდრო ენუქიძე — რეჟისორი, დრამატურგი
* გოჩა ენუქიძე — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
* გურამ ენუქიძე — საბჭოთა სახელმწიფო და პარტიული მუშაკი
* ზაზა ენუქიძე — მწერალი, პოლიტიკოსი
* თინა ენუქიძე — 1989 წლის 9 აპრილის ტრაგედიის მსხვერპლი
* თინა ენუქიძე — ისტორიკოსი 
* ირინა ენუქიძე — აქტივისტი
* რუსუდან ენუქიძე — ფილოლოგი
* სოფიო ენუქიძე — ნევროლოგი
* ტრიფონ ენუქიძე — ბოლშევიკი სახელმწიფო და პარტიული მუშაკი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ეძგვერაძე

საკუთარი სახელი **ეძგვერაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბარნაბ ეძგვერაძე — ბოლშევიკი რევოლუციონერი 
* გია ეძგვერაძე — ფერმწერი, გრაფიკოსი
* მედეა ეძგვერაძე — არქიტექტორი
* ნატალია ეძგვერაძე — მოჭადრაკე

კატეგორია:ქართული გვარები
გამეზარდაშვილი

საკუთარი სახელი **გამეზარდაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით გამეზარდაშვილი — კრიტიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე
* ზურაბ გამეზარდაშვილი — პოლიციის მოხელე

კატეგორია:ქართული გვარები
ვაშალომიძე

საკუთარი სახელი **ვაშალომიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვარლამ ვაშალომიძე — მომღერალი
* კაკო ვაშალომიძე — გიტარისტი, კომპოზიტორი

კატეგორია:ქართული გვარები
ვახანია

საკუთარი სახელი **ვახანია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ევგრაფ ვახანია — გეოლოგი
* ნიკო ვახანია — მათემატიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ვერულაშვილი

საკუთარი სახელი **ვერულაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ეკატერინე ვერულაშვილი — მსახიობი
* ივანე ვერულაშვილი — ნევროლოგი
* მარიკა ვერულაშვილი — ჟურნალისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ებანოიძე

საკუთარი სახელი **ებანოიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ებანოიძე — მწერალი
* გურამ ებანოიძე — ინჟინერი
* ზაალ ებანოიძე — მწერალი
* ლევან ებანოიძე — სპორტსმენი (სუმო)
* ნოდარ ებანოიძე — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
* ნუგზარ ებანოიძე — ინჟინერ-მექანიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ვერულეიშვილი

საკუთარი სახელი **ვერულეიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ავთანდილ ვერულეიშვილი — მსახიობი
* ალექსანდრე ვერულეიშვილი — მხატვარი

კატეგორია:ქართული გვარები
ვეშაპიძე

საკუთარი სახელი **ვეშაპიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გრიგოლ ვეშაპელი (ვეშაპიძე) — პოლიტიკოსი, პუბლიცისტი
* შოთა ვეშაპიძე — ეკონომისტი  

კატეგორია:ქართული გვარები
ზალკალიანი

საკუთარი სახელი **ზალკალიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით ზალკალიანი — დიპლომატი
* მურთაზ ზალკალიანი — პოლიტიკოსი, სახელმწიფო მოხელე 

კატეგორია:ქართული გვარები
ზარნაძე

საკუთარი სახელი **ზარნაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ზარნაძე — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* კახაბერ ზარნაძე — მხატვარ-რესტავრატორი, ნაციონალური სპორტის სახეობების ენთუზიასტი

კატეგორია:ქართული გვარები
ზამბახიძე

საკუთარი სახელი **ზამბახიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გრიგოლ ზამბახიძე — ჰიდროტექნიკოსი
* ვლადიმერ ზამბახიძე — მწერალი, კრიტიკოსი
* ლაზარე ზამბახიძე — მათემატიკოსი
* ლალი ზამბახიძე — გრაფიკოსი
* ლერი ზამბახიძე — ინჟინერი

კატეგორია:ქართული გვარები