open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (ზაიაიცკო)

**მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი-მუზეუმი მოსკოვში.  ტაძარი დაარსებულია XVIII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ზამოსკვორეჩიეს რაიონში.  

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე, ეგვტერები კი ქრისტეს ფერისცვალებისა და სერგი რადონეჟელის სახელზე.

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
ტაძარი ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება 1518 წელს, ნაგებობა ამ პერიოდისათვის იყო ხის. ქვის ტაძარი ხის ტაძრის ნაცვლად ააგეს 1652 წელს. დროთა განმავლობაში ტაძარი ძალიან მოძველდა და 1741 წელს ვაჭრების მოსკვინებისა და ტურჩანოვების ფინანსებით დაიწყო ახალი ქვის ტაძრის მშენებლობა. 1743 წელს ჯერ კიდევ დაუსრულებელი შენობა ჩამოინგრა. სამუშაოები გაგრძელდა 1751 წლიდან, სავარაუდოდ დიმიტრი უხტომსკის პროექტის მიხედვით. ძირითადი სამუშაოები დასრულდა 1754 წელს და 24 ოქტომბერს ფილიმონმა, საქართველოს ეპისკოპოსმა აკურთხა მარჯვენა ეგვტერი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. 1755 წლის 31 ივლისს აკურთხეს მარცხენა ეგვტერი სერგი რადონეჟელის სახელზე. მთავარი, ფერისცვალების საკურთხეველი აკურთხეს 1759 წლის 22 აგვისტოს, ეკლესიის ინტერიერის სამუშაოების დასრულების შემდეგ. 

1812 წლის ხანძარი არ შეხებია ეკლესიას, მაგრამ შენობა გაძარცვეს ნაპოლეონის ჯარისკაცებმა. მრევლის შემოწირულობების საფუძველზე დაკარგული ჭურჭელი ახლით ჩაანაცვლეს. 

1932 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა და მის შენობაში განათავსეს „მოსენერგო“, ააგეს სატრანსფორმატორო საამქრო და ელექტროსარემონტო სასახური. 1939 წელს დაგეგმეს ეკლესიის დანგრევა, თუმცა მხოლოდ გუმბათის და სამრეკლოს ზედა იარუსების დემონტაჟით შემოიფარგლენ.

1950-იანი წლების შუა პერიოდში ჩაუტარეს კოსმეტიკური რემონტი. ტაძარი მორწმუნეებს დაუბრუნდათ 1996 წელს, რის შემდეგაც ეკლესიაში მიმდინარეობს სარესტავრაციო სამუშაოები.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
მოსკოვის ქრისტეშობის ტაძარი (როგოჟის სასაფლაო)

**მოსკოვის ქრისტეშობის ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ტაძარი დაარსებულია XIX საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალურიი ადმინისტრაციული ოლქის ტაგანის რაიონში. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
ზამთრის ერთგუმბათიანი ტაძარი ქრისტეს შობის სახელზე ააგეს 1804 წელს არქიტექტორ  ი. დ. ჟუკოვის პროექტის მიხედვით ფსევდოგოთიკურ სტილში.

ეკლესიის შიგნით შექმნილია ორი დამოუკიდებელი ეგვტერი მიქაელ მთავარანგელოზისა და ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. ტაძარი მოხატულია ძველებურ სტილში. აქ ასევე მდებარეობს ძველი ხატების ღირებული კოლექცია. ნაპოლეონის თავდასხმის დროს 1812 წელს ტაძარი ფრანგებმა გაძარცვეს, რაზეც მეტყველებს ხატებზე დღემდე შემორჩენილი ხმლების ნაკვალევი. 1856 წლის 7 ივლისს მთავრობამ დალუქა ღვთისმშობლის კვართისა და შობის ტაძრები. ამ მდგომარეობაში იყვნენ 50 წლის განმავლობაში.

1929 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა. აქედან ძალიან მალევე მოანგრიეს გუმბათი. 1995 წელს ტაძარი დაუბრუნეს რუსეთის მართლმადიდბელ სტაროობრიადულ ეკლესიას.

ტაძარი აღადგინეს 2008 წელს. 2008 წლის 2 დეკემბერს შედგა ტაძრის გუმბათზე ჯვრის აღმართვის საზეიმო ცერემონია. დაყენებულ ჯვართან ერთად ტაძრის სიმაღლე არის 47 მეტრი. 

2008 წლის 24 დეკემბერს ტაძარი სრულიად გაათავისუფლეს სამშენებლო მასალისგან. ტაძრის შიგნით აღადგინეს კედლის მხატვრობის მხოლოდ ოთხი ფრაგმენტი, რომელზეც გამოსახულია ოთხი მახარებელი. ტაძრის კანკელი ჯერ კიდევ არაა აღდგენლი, მისი ხატები დაცულია ღვთისმშობლის კვართის ტაძარში.

ტაძარს აქვს ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

## გალერეა 

ფაილი:Рождественский собор (2). Рогожское.JPG
ფაილი:Рогожское.джепег2.jpg
ფაილი:Рогожское7492.jpg
ფაილი:Храмы Рогожского.jpg

## რესურსები ინტერნეტში
* ХРАМ НА РОГОЖСКОМ КЛАДБИЩЕ
* Церковь Рождества Христова на Рогожском кладбище

კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
სიუზან კაჰრამანერი

**სიუზან კაფრამანერი** (; დ. 21 მაისი, 1913 – გ. 22 თებერვალი, 2006) — თურქეთის აკადემიის ერთ-ერთი პირველი ქალი მათემატიკოსი.

## ლიტერატურა 
* 9th International Symposium on Geometric Function Theory and Applications Symposium, GFTA2013 (Dedicated to Suzan Kahramaner) Abstract Book.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Suzan Kahramaner - The Mathematics Genealogy Project

კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
კატეგორია:თურქი მათემატიკოსები
კატეგორია:თურქი მეცნიერები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
ყვითლოდის უღელტეხილი

**ყვითლოდის უღელტეხილი** () — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ყაბარდო-ბალყარეთი) საზღვარზე, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე, ტიხტენგენისა და კულაკთაუს მწვერვალებს შორის. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3629 მ. აკავშირებს ჩრდილოეთით, — მდინარე ჩეგემის ხეობისა და სამხრეთით, — ენგურის მარჯვენა შენაკადის — მულხრის ზემოთებს.

## სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
კატეგორია:რუსეთის უღელტეხილები
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (სტუდენცო)

**მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ედინოვერული ტაძარი მოსკოვში.  ტაძარი დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ტაგანსკის რაიონში.  

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე, ხოლო ეგვტერი კი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე.

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას. ტაძარს აქვს არქიტექტურული ძეგლის სტატუსი.

## ისტორია 
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძრის დაარსების ზუსტი თარიღი ცნობილი არ არის. დოკუმენტური წყაროები მიგვითითეს, რომ იგი 1672 წელს ჯერ კიდევ ხისგან აგებული ტაძარია. ქვის ტაძრის მშენებლობა დაიწყო 1699 წელს. ტაძრის მშენებლობის დასასრულად მიიჩნევა 1702 წელი, მაგრამ ზოგიერთი მკვლევარი ამ თარიღს სადაოდ მიიჩნევს. 1718 წელს პირველად მოიხსენიება მთავარი საკურთხეველი, რომელიც ნაკურთხია ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. 

1930-იანი წლების დასაწყისში საბჭოთა ხელისუფლებამ ტაძარი დახურა. სამრეკლო ააფეთქეს, ტაძრის შენობა მკვეთრად გადააკეთეს. ტაძრის დანგრევა გაგრძელდა 1937 წლამდე, შენობას დაადგეს მეორე სართული და მასში განათვასეს ფაბრიკა „Кардолента“-ი საერთო საცხოვრებელი. 1965 წელს დაიწყო ტაძრის დანგრევის მცდელობის მეორე ეტაპი, რათა გაეთავისუფლებინათ ადგილი საცხოვრებელი სახლის ასაშენებლად, საზოგადოების პროტესტის წყალობით ტაძრის ნგრევის პროცესი შეჩერდა. 1966 წელს შენობის ნარჩენების შესწავლის შემდეგ გადაწყდა მისი აღდგენა, სამუშაოები დაიწყო იმავე წელს და გაგრძელდა 1969 წლამდე. ხარაჩოები 1983 წლამდე იყო აღმართული.

ტაძარი რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას დაუბრუნდა 1992 წელს, პირველი ღვთისმსახურება აღესრულა 1994 წელს, ხოლო რეგულარულად მიმდინარეობს 1996 წლიდან.

1994 წლიდან ტაძრის წინამძღვარია იღუმენი პეტრე (ვასილევი).

## ლიტერატურა
*Паламарчук П. Г. Москва в границах 1917 года // Сорок сороков Краткая иллюстрированная история всех Московских храмов. — Москва: Астрель, 2004. — Т. 3. — С. 275-276. — 696 с. — 7000 экз. — ISBN 978-5-271-07711-X.
*П.Н. Шармин Церковь Николая Чудотворца на Студенце // Москва. Энциклопедический справочник : Москва. — Большая Российская Энциклопедия, 1992.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
მოსკოვის სერგი რადონეჟელის ტაძარი (ბუსინოვო)

**მოსკოვის სერგი რადონეჟელის ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XIX საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ჩრდილოეთის ადმინისტრაციული ოლქის დასავლეთ დეგუნინოს რაიონში. მისამართი: იჟორსკის ქუჩა № 1․ ტაძრის არქიტექტორია ვლადისლავ გრუძინი.

მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია სერგი რადონეჟელის სახელზე. ეგვტერები  კი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. 

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
ხის ტაძარი სოფელ ბუსინოვოში, ისტორიულ წყაროებში მოიხსენიება XVI საუკუნის მეორე ნახევარში. 1770 წელს როდესაც სოფელი ბუსინოვო გახდა სახელმწიფო, ეკლესია ხელახლა ააშენეს, სოფლის მოსახლეობის შემოწირულობებით. 1854 წელს ხის ეკლესია ძლიერ დაძველდა, მის ადგილზე ააშენეს ახალი ქვის ეკლესია გლეხის ივანე ბუსურინის ფინანსებით. ტაძრის მშენებლობის შესახებ ლოცვა-კურთხევა გასცა მოსკოვის მიტროპოლიტმა ფილარეტმა. ორეგვტერიანი ტაძრის პროექტი გადაამუშავა სახელმწიფო პალატის არქიტექტორმა ვლადისლავ გრუძინმა. ტაძრის მშენებლობა დაიწყეს სასაფლაოზე, არსებული ეკლესიის გევრდით. ძირითადი სამუშაოები დასრულდა 1857 წელს. ტაძრის აგების ზუსტი თარიღი უცნობია, სხვადასხვა წყარო სხვადასხვა თარიღს მიუთითებს. კერძოდ 1858, 1859, 1860 წლები. არსებობს მოსაზრება, რომ ეს თარიღები არის ეგვტერების კურთხევის წლები. ძველი ხის ეკლესია დაშალეს ვა მის ადგილზე ააგეს სამლოცველო. 

საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა 1940 წელს, თუმცა 1937 წლიდან უკვე არ ფუნქციონირებდა. სამრეკლო მოანგრიეს მეორე იარუსამდე. ეკლესიის შენობა მნიშვნელოვნად გადააკეთეს და მასში განათავსეს მცირე ქარხანა. 1980 წლიდან შენობა მიატოვეს და თანდათან მოძველდა. პირველი მცდელობა გაეხსნათ ტაძარი მოხდა 1988 წელს, მაგრამ უარი მიიღეს. თანხმობა მიიღეს მხოლოდ 1990 წელს. ტაძარი რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა 1992 წელს.

## ლიტერატურა 
*Паламарчук П. Г. Окраины Москвы. Инославие // Сорок сороков Краткая иллюстрированная история всех Московских храмов. — Москва: Астраль, 2004. — Т. 4. — С. 70 — 74. — 696 с. — 7000 экз. — ISBN 978-5-271-07711-X.

კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
მოსკოვის სულიწმინდის ტაძარი

**მოსკოვის სულიწმინდის ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XVIII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის სამხრეთის ადმინისტრაციული ოლქის დონის რაიონში, დანილოვის სასაფლაოს ტერიტორიაზე. ტაძრის წინამძღვარია დიაკვანი გენადი ბოროზდინი (2012 წლის 1 აგვისტოდან).

ტაძარში მოქმედებ სამი საკურთხეველი: მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია სულთმოფენობის სახელზე. ეგვტერები  კი წმინდა ანას (ღვთისმშობლის დედა) და ხერსონელი მღვდელმოწამეების (წმინდა მღვდელმოწამენი, ხერსონესის ეპისკოპოსები: ბასილი, ეფრემი, კაპიტონი, ევგენი, ეთერიოსი, ელპიდე, აღათოდორე) სახელზე. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
დანილოვის სასაფლაო გაიხსნა 1771 წელს, შავი ჭირის ეპიდემიის დროს დანილოვის მონასტრის სლობოდაში, ხოლო ერთი წლის შემდეგ ააგეს ხის ეკლესია ხერსონელი წამებულების სახელზე. ახლად აგებული ტაძარი აკურთხეს 1772 წლის 31 დეკემბერს. 

ქვის ეკლესია ააგეს მოძველებული ხის ეკლესიის ადგილზე 1829 და 1838 წლებს შორის ს. ლ. ლეპეშკინის ფინანსებითა და არქიტექტორ ფიოდორ მიხეილის ძე შესტაკოვის  პროექტის მიხედვით. ტაძარი აკურთხეს 1838 წლის 25 სექტემბერს. ახალი ტაძრის მთავარი საკურთხეველი აკურთხეს სულიწმინდის გარდამოსვლის - სულთმოფენობის სახელზე, ხოლო ეგვტერები ხერსონელი წამებულებისა და წმინდა ანას მიძინების სახელზე. 1832 წელს შედგენილი ტაძრის კანკელი შემონახულია დღევანდელ დღემდე. 

### XX საუკუნე 
1922 წელს ეკლესიიდან დაიტაცეს 7 ფუთი ოქროსა და ვერცხლის საეკლესიო ფასეულობები.

1929 წელს, სიმონოვის მონასტრის დახურვის შემდეგ სულიწმინდის ეკლესიაში გადაიტანეს მონასტრის სიწმინდეები: ივერიის ღვთისმშობლის ხატი, ღვთისმშობლის ხატი „მსწრაფლშემსმენელი“, სერაფიმ საროველის ხატი. 

საბჭოთა ხელისუფლების დროს, 1930-იანი წლების რელიგიური დევნის პერიოდში ეკლესია არ დახურულა და იყო ერთადერთი სასაფლაოს ეკლესია მოსკოვში, რომელიც არ ჩავარდა ობნოვლენცების ხელში. 1941 წლის 13 ოქტომბერს მოსკოვიდან ევაკუაციის წინ პატრიარქის თანამოსაყდრემ მიტრპოლიტმა სერგი სტრაგოროდსკიმ ტაძრის საპატიო წინამძღვრად დანიშნა მთავარეპისკოპოსი ალექსი პალიცინი და მიანიჭა ვოლოკამსკის მთავარეპისკოპოსის ტიტული.

## რესურსები ინტერნეტში
* Храм Сошествия Святого Духа на Даниловском кладбище на сайте Донского благочиния
* Храм Сошествия Святого Духа на Даниловском кладбище на сайте «Храмы России»

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
მოსკოვის წმინდა სოფიას ტაძარი

**მოსკოვის წმინდა სოფიას ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ეკლესია მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XV საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის მეშჩანს რაიონში, მისამართზე პუშეჩნაიის ქუჩა სახლი 15. 

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. ეგვტერი  კი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
ხის ეკლესია დღევანდელი ტაძრის ადგილზე ცნობილია 1480 წლიდან. 1650 წელს ააგეს ახალი ხის ეკლესია, რომელიც უკვე 1685 წელს ხანძარმა გაანადგურა. დამწვარი ხის ეკლესიის ადგილზე ქვის ახალ ტაძარს საფუძველი ჩაუყარეს 1692 წელს. ეკლესიის მშენებლობის პერიოდში ღვთისმსახურება მიმდინარეობდა რამდენიმე ხნით ადრე აშენებულ ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ეგვტერში. ტაძარი გადააკეთეს XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში: განაახლეს ფასადი, შეცვალეს გუმბათის გადახურვა. 1816 წელს ტაძარს დააშენეს სამრეკლო, ხოლო 1842 წელს მიაშენეს სატრაპეზო და ეგვტერები. 1913 წელს ეკლესია კიდევ ერთხელ განაახლეს.

1932 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა. მოანგრიეს სამრეკლოს ზედა ნაწილი. ტაძრის შენობაში განათავსეს ექსპერიმენტული სპორტული ტანსაცმლის „დინამოს“ ფაბრიკა. 1990 წელს ტაძარი და მისი მიმდებარე ტერიტორია გადაეცა უსაფრთხოების ფედერალურ სამსახურს. 2001 წელს უსაფრთხოების ფედერალური სამსახურის თანამშრომლებმა გადაწყვიტეს ჩამოეყალიბებინათ საკუთარი სამრევლო საზოგადოება, სამსახურის ხელმძღვანელობა მხარი დაუჭირა აღნიშნულ ინიციატივას. ტაძარი 2001 წლის 6 მარტს აკურთხა მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქმა ალექსი II-მ. კურთხევის ცერემონიის შემდეგ უსაფრთხოების ფედერალური სამსახურის დირექტორმა ნიკოლაი პატრუშევმა პატრიარქს სიმბოლურად გადასცა ტაძრის გასაღები.

## ლიტერატურა 
*Паламарчук П. Г. Москва в границах Садового кольца // Сорок сороков. Краткая иллюстрированная история всех Московских храмов. — М.: Астрель, 2004. — Т. 2. — С. 160—162. — 744 с. — 7000 экз. — ISBN 978-5-271-07711-1.
*Забелин И. Е. Материалы для истории, археологии и статистики города Москвы. — М.: издательство Московской Городской думы, 1884. — Т. 1. — С. 462.
*П. Н. Шармин. Церковь Софии на Софийке у Пушечного двора // Москва. Энциклопедический справочник. — М.: Большая Российская Энциклопедия, 1992.
*Сытин П. В. Откуда произошли названия улиц Москвы. — М., 1959. — С. 237, 248, 247.

კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
მოსკოვის მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატის ტაძარი (სეტუნი)

**მოსკოვის მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატის ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის დასავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის მოჟაისკის რაიონში, კუნცევოს სასაფლაოზე. ტაძარს გააჩნია რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურულ მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
ტაძარი ააგეს 1673-1676 წლებში მამულში, რომელსაც ეწოდებოდა სპასკოე-მანუხინო და რომელიც ეკუთვნოდა, ბოიარ არტამონ სერგის ძე მატვეევს. 1809 წელს ტაძარი გადააკეთეს, ააგეს სამრეკლო და სატრაპეზო. ასევე გ. ა. კირიანოვის ფინანსებით ააგეს საკურთხეველი წმინდა გრიგოლ დეკაპოლელის სახელზე. 1833 წელს მაცხოვრის ეკლესიის გარშემო ააგეს ქვის გალავანი, 1844 წლიდან ა. გ. დობროვოლსკაიას ფინანსებით დაიწყო ახალი ეგვტერის მშენებლობა სატრაპეზოში, წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. ახალი ეგვტერი აკურთხეს 1850 წელს. 1905 წელს წარიმართა ეგვტერების რეკნსტრუქცია არქიტექტორ ვიაჩესლავ ფრანცის ძე ჟიგარდლოვიჩის პროექტის მიხედვით. 1941 წელს ტაძარი საბჭოთა ხელისუფლებამ დახურა. 

1970-იან წლებში დაწყებული სარესტავრაციო სამუშაოების შემდეგ, 1989 წელს ღვთისმსახურება აღსდგა. 1996 წლის 16 ივლისს ტაძარი აკურთხა მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქმა ალექსი II-მ.

ტაძრის საკურთხევლის გარეთ მდებარეობს მოსკოვის დამსახურებული მღვდლების განსასვენებელი. აქვეა 2009 წელს მოკლული დანიელ სისოევის განსასვენებელიც.

უახლოესი მეტროსადგურია კუნცევსკაია. მეტროსადგურიდან მაცხოვრის ეკლესიამდე დადის ავტობუსი ნომერი 610.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კუნცევოს სასაფლაო

## რესურსები ინტერნეტში
* Спаса Нерукотворного Образа на Сетуни при Кунцевском кладбище храм . // Патриархия.Ru
* Сайт храма Спаса Нерукотворного Образа на Сетуни.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
მოსკოვის სამების ტაძარი (კარაჩაროვო)

**მოსკოვის სამების ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ადმინისტრაციული ოლქის ნიჟეგოროდის რაიონში.  ტაძარს აქვს არქიტექტურის ძეგლის სტატუსი.

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი აკურთხეს სამების  სახელზე. ეგვტერები ღვთისმშობლის ხატის „ზეციური სასწაულისა“ დანიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
ტაძარმა სახელწოდება მიიღო ყოფილ სოფელ კარაჩაროვოდან, რომელიც ცნობილია XVI საუკუნიდან, სოფელმა კი თავის მხრივ სახელი მიიღო მისი პირველი მფლობელების გვარის მიხედვით. სოფლის მფლობელები იყვნენ თავადი კარაჩაროვები. არეულობის ხანის შემდეგ სოფელი მიატოვეს და მიწის მფლობელი გახდა ვ. ი. სტრეშნევი. სოფელი კვლავ დასახლებული გახდა. სოფლის ტერიტორიაზე ამ პერიოდში ააშენეს ორი კოშკური ეკლესია სამი მამამთავრის სახელზე და ღვთისმშობლის ხატის „ზეციური სასწაულის“ სახელზე. 1661 წელს კარაჩაროვოს მიწის მფლობელი გახდა ანდრონიკოვის მონასტერი. 1774 წელს ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიის ადგილზე ააგეს ქვის ეკლესია, მაგრამ მთავარი საკურთხეველი ახლა უკვე აკურთხეს ყოვლადწმინდა სამების სახელზე. სამი მამამთავრის სახელობის ეკლესია 1773 წლისათვის უკვე აღარ მოქმედებდა. 1782 წელს ტაძარს მიაშენეს ეგვტერი ღვთისმშობლის ხატის „ზეციური სასწაულის“ სახელზე. ეკლესია განაახლეს და გადაკეთეს 1904-1905 წლებში. 

1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ეკლესია დახურეს. ეკლესიას მოხსნეს გუმბათი, დაშალეს სამრეკლო. ტაძრის შენობაში განათავსეს ექსპერიმენტლურ-მექანიკური საამქრო. საამქრო 1978 წელს უკვე აღარ მუშაობდა, ტაძრის შენობა მიატოვეს და ნელ-ნელა იშლებოდა. 1980 წელს ტაძრის შენობაში განათავსეს მოქანდაკის სახელოსნო, რამაც გამოიწვია შენობის ინტერიერის რემონტი. ტაძარი რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას დაუბრუნდა 1992 წელს.

## ლიტერატურა 
*Паламарчук П. Г. Окраины Москвы. Инославие // Сорок сороков Краткая иллюстрированная история всех Московских храмов. — Москва: Астраль, 2004. — Т. 4. — С. 316 — 318. — 696 с. — 7000 экз. — ISBN 978-5-271-07711-X.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტი

**აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტი** () — აღმასრულებელი ხელისუფლების უმაღლესი ორგანოს ოფიციალური სახელწოდება, რომელიც არის აღმასრულებელი და ხელმძღვანელი ორგანო სამინისტროებისა და სხვა ძირითადი აღმასრულებელი ორგანოების.

მინისტრთა კაბინეტი იღებს კანონებსა და გადაწყვეტილებებს, რომელიც ეხება რესპუბლიკის პოლიტიკურ, ფინანსურ და ეროვნულ უსაფრთხოებას. მინისტრთა კაბინეტი ამზადებს პროექტის ბიუჯეტს, აკონტროლებს მის აღსრულებასა და ახორციელებს საკრედიტო-ფინანსურ პოლიტიკას. მინისტრთა კაბინეტის უფლებამოსილებაში შედის სახელმწიფო პროგრამების განვითარების უზრუნველყოფა.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის უმაღლესი აღმასრულებელი ორგანოა. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტი დაქვემდებარებულია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტთან და მის წინაშე ანგარიშვალდებულია.

1991 წლის 7 თებერვალს აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა აიაზ მუთალიბოვმა გამოსცა № 50-XII განკარგულება აზერბაიჯანში მინისტრთა კაბინეტის შექმნის შესახებ.

## სტრუქტურა 
მინისტრთა კაბინეტში შედის: პრემიერ მინისტრი, მისი მოადგილეები, მინისტრები და აღმასრულებელი ხელისუფლების სხვა საკვანძო აღმასრულებლები. პრემიერ-მინისტრი კაბინეტის სხდომის თავმჯდომარეა. პრემიერ-მინისტრს ნიშნავს აზერბაიჯანის პრეზიდენტი, კანდიდატურის დამტკიცებას მილი მეჯლისი ახორციელებს.

2018 წლის 21 აპრილს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანებით იწვევდა მინისტრთა კაბინეტის ახალი შემადგენლობა. პრემიერ მინისტრს ნოვრუზ მამედოვი დაინიშნა. კაბინეტი შედგება შემდეგი სამინისტროებისგან:

## რესურსები ინტერნეტში 
* აზერბაიჯანის მინისტრთა კაბინეტის ოფიციალური ვებ-გვერდი

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მთავრობა
იგორ ბაბანოვი

**იგორ ბაბანოვი** (რუს. Игорь Евгеньевич Бабанов) დ.   15 ოქტომბერი, 1936, თბილისში — გ.    24 იანვარი,  1994  სანქტ-პეტერბურგში) — რუსი  მთარგმნელი, ხელოვნებათმცოდნე, ისტორიკოსი, მწერალი, მასწავლებელი, საზოგადო მოღვაწე. 

## ცხოვრების გზა 
იგორ ბაბანოვი დაიბადა საქართველოში, თბილისში. დაამთავრა თბილისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიულ-ფილოლოგიური განყოფილება. 1960-იანი წლებიდან მოყოლებული ცხოვრობდა ქალაქ ლენინგრადში. გერმანიკული, სლავური და რომანული ენების ცოდნა მას საშუალებას აძლევდა ეთარგმნა სხვადასხვა ენიდან (გერმანული, ფრანგული, ინგლისური, იტალიური, ჩეხური) და ცნობილია ასევე მისი კომენტარები წიგნისათვის «მსოფლიო კულტურის ძეგლები». იგორ ბაბანოვი იყო ანტიკური ხანის სპეციალისტი.

გარდაიცვალა 1994 წლის 24 იანვარს სანქტ-პეტერბურგში.

## ლიტერატურა 
* Тень предмета стремлений : С. Лурье // Нева. 2001. - № 3.  — გვ. 213—215.
* Человек и город : штрихи к портр. И. Бабанова / Е. Дунаевская // Звезда. — 2001. — № 10. — გვ. 199—201 ISSN 0321-1878
* БАБАНОВ, Игорь Евгеньевич : / А.Арьев // Литературный Санкт-Петербург, XX век: энциклопедический словарь в 3 т.- СПб., 2015 - ტომი 1. გვ. 147 - 148 ISBN 978-5-8465-1388-4

## რესურსები ინტერნეტში 
* Журнал Звезда 2001 N10
* Презентация книг из библиографии
* Лермонтов, Бабанов, Вергилий
* http://lermontovka-spb.ru/events/4508

 
*
კატეგორია:დაბადებული  15 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული  1936
კატეგორია:გარდაცვლილი  24 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
გუდაუთის უღელტეხილი

**გუდაუთის უღელტეხილი** — უღელტეხილი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გუდაუთისა და სოხუმის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ბზიფის ქედზე, მდინარეების მწარის (ააფსთის მარცხენა შენაკადი) და რეშევიეს (ბზიფის მარცხენა შენაკადი) სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1565 მ. მიდამოები შემოსილია წიფლნარით და წიფლნარ-მუქწიწვოვნებით. გუდაუთის უღელტეხილი ააფსთის აუზს (შავიზღვისპირეთი) საცალფეხო ბილიკით აკავშირებს ბზიფის ხეობასთან (სოფლები: რეშევიე, სერებრიანოე — ყოფილი ვერცხლოვანი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უღელტეხილები
კალახანის მავზოლეუმი

**კალახანის მავზოლეუმი** () — XVII საუკუნის მემორიალური კომპლექსი. განლაგებულია სოფელ კალახანაში, აზერბაიჯანში, ქალაქ შემახის სამხრეთით. კომპლექსი შედგება 8 რვაკუთხა ქვის მავზოლეუმებისგან. ყოველი მათგანი დაფარულია პირამიდალური კარავით.

250-150 მეტრ ფართობზე განლაგებული იყო 9 მავზოლეუმი. ამჟამად შენარჩუნებულ მავზოლეუმთა შორის 7 იმყოფება კარგ მდგომარეობაში, ხოლო ერთი ნახევრადდანგრეულია.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მავზოლეუმები
მოსკოვის სამების ტაძარი (ლისტა)

**მოსკოვის სამების ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის მეშჩანის რაიონში.  

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
ხის ეკლესიის პირველი დოკუმენტალური მოხსენიება ამ ტერიტორიაზე მიეკუთვნება 1632 წელს. თავდაპირველად ეკლესია იყო სასაფლაოს ტერიტორიაზე, XVII საუკუნის შუა წლებიდან გახდა სტრელცების პოლკის ეკლესია, რომლებმაც ვასილი პეშეჩნიკოვის ინიციატივით დაიწყეს ახალი ეკლესიის მშენებლობა. 

ქვის ეკლესიის მშენებლობის დაწყების ზუსტი თარიღი ცნობილი არ არის, მაგრამ უკვე 1657 წელს ხის ეკლესიის გვერდით უკვე მიმდინარეობს ქვის ეკლესიის მშენებლობა. ტაძრის კურთხევა შედგა 1661 წელს.

1667 წელს სტრელცების პოლკი ვასილი პეშეჩნიკოვის მეთაურობით გააგზავნეს ასტრახანში სტეფანე რაზინის აჯანყების ჩასახშობად. დაბრუნების შემვეგ მეფე ალექსი მიხეილის ძემ პოლკის მეთაურს გადასცა  150 000 აგური პოლკის ეკლესიის მშენებლობის დასასრულებლად.

1680 წელს ეკლესიას მიაშენეს სატრაპეზო და ეგვტერი ღვთისმშობლის კვართის სახელზე ჩიგირინის ლაშქრობის აღსანიშნავად. 1689 წელს შენობაში გაჩნდა ხანძარი, დაიბზარა გუმბათი. 

1770 წელს დაშალეს მოძველებული სამრეკლო, ხოლო 1774 წელს სატრაპეზო და ეგვტერი. ახალი სატრაპეზო და ეგვტერი ააშენეს ამავე 1774 წელს, ხოლო გალავანი და სამრეკლო - 1788 წელს. ამის შემდეგ ტაძარი გახდა მოსკოვის ერთადერთი მონასტერი, რომელსაც სამრეკლო ჰქონდა აღმოსავლეთის მხარეს. 1773-1774 წლებში ვაჭარ პ. კოლოსოვის ფინანსებით ააგეს ახალი ეგვტერი კვლავ ღვთისმშობლის კვართის სახელზე. 1796 წელს ააშენეს ეგვტერი იოანე დამასკელის სახელზე. 1805 წელს ის აკურთხეს მოსკოვის მიტროპოლიტის ალექსის სახელზე. 1878 წელს გამოცვალეს კანკელი. 

1930 წელს ტაძრის წინამძღვარი ვ. სტრახოვი დააკავეს და 1938 წელს დახვრიტეს. 1939 წელს ეკლესია საბჭოთა ხელისუფლებამ დახურა, მოანგრიეს გუმბათი და სატრაპეზოზე დაადგეს კიდევ ერთი სართული. თავდაპირველად შენობაში განათავსეს ტრამვაის დეპოს მუშათა საერთო საცხოვრებელი, შემდეგ მოქანდაკის სახელოსნო. 1957 წელს საბოლოოდ დაანგრიეს სამრეკლო.

1990 წელს ტაძარი დაუბრუნეს რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. 1991 წელს იგი კვლავ აკურთხეს და დაიწყო რეგულარული ღვთისმსახურება. 1998 წელს კეთილმოაწყეს ტაძრის მიმდებარე ტერიტორია.  2004 წელს ააშენეს ახალი სამრეკლო. სამრეკლოზე დაკიდეს ათი ზარი.

## ლიტერატურა 
*Паламарчук П. Г. Москва в границах Садового кольца // Сорок сороков Краткая иллюстрированная история всех Московских храмов. — Москва: Астрель, 2004. — Т. 2. — С. 393—396. — 744 с. — 7000 экз. — ISBN 978-5-271-07711-1.
*Забелин И. Е. Материалы для истории, археологии и статистики города Москвы. — Москва: издательство Московской Городской думы, 1884. — Т. 1. — С. 679.
*П.Н. Шармин Церковь Троицы в Листах // Москва. Энциклопедический справочник : Москва. — Большая Российская Энциклопедия, 1992.
*Москва, которая есть / Сост. А. Алексеев. — М.: Департамент культурного наследия г. Москвы, 2013. — С. 179. — 238 с.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
მოსკოვის სამების ტაძარი (ვიშნიაკი)

**მოსკოვის სამების ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ზამოსკვორეჩიეს რაიონში. ტაძრის მშენებლობა დაიწყო 1804 წელს და გაგრძელდ რამდენიმე ეტაპად: 1804-1811, 1815-1824, 1826-? წლებში. ტაძარს აქვს არქიტექტურული ძეგლის სტატუსი.

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი აკურთხეს სამების  სახელზე. 

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
პირველი ეკლესია აღნიშნულ ადგილზე ააგეს სავარაუდოდ 1630-იან წლებში, მას შემდეგ, რაც ქალაქის სამხრეთ ნაწილებში დასახლდნენ სტრელცები. ახალ ეკლესიაზე პირველი დოკუმენტური მტკიცებულება  თარიღდება 1642 წლით.

პირველი ქვის ეკლესია ააგეს ჩიგირინის ბრძოლის აღსანიშნავად. მშენებლობაზე თანხმობა მიიღეს 1678 წელს, მაგრამ იგი დაიწყო არაუგვიანეს 1686 წლისა. აღნიშნული ეკლესია გააფართოეს ეგვტერების ხარჯზე 1706, 1734 და 1788 წელს. 

XIX საუკუნის დასაწყისში დაიწყო ძველი ტაძრის ნაგებობის შეცვლა ახალი ქვის ტაძრით. 1804 წელს კლვლავ მიაშენეს სატრაპეზო, ამავე წელს საფუძველი ჩაუყარეს ახალ ძირითად, ერთგუმბათიან ეკლესიას, რომლის შავი სამუშაოები დასრულდა 1812 წლამდე. 1812 წლის მოსკოვის დიდი ხანძრის დროს ეკლესია დაიწვა და აღადგინეს 1815 წლისთვის, ხოლო სრულიად აღდგენა მოხდა 1824 წლისთვის. 1826 წელს პიატნიცკის ქუჩის გაფართოების გამო ძველი სამრეკლო დაანგრიეს, ხოლო ახალი ააშენეს ფიოდორ მიხეილის ძე შესტაკოვისა და ნიკოლოზ ილიას ძე კოზლოვსკის პროექტის მიხედვით. გალავანი და საეკლესიო მსახურთა სახლი დაასრულეს 1838 წელს. 

საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა არაუადრეს 1929 წლისა, ხოლო გაიხსნა 1994 წელს. ტაძარში გაიხსნა ასევე წმინდა-ტიხონის მართლმადიდებლური ინსტიტუტი. ღვთისმსახურებას ასრულბს ინსტიტუტის რექტორი ვლადიმირ ვორობიოვი, ასევე ინსტიტუტის მღვდელი მასწავლებლები.

## ლიტერატურა 
* Памятники архитектуры Москвы. Замоскворечье. М., «Искусство», 1994, ISBN 5-210-02548-9, c. 263—264

## რესურსები ინტერნეტში
* Троицкая церковь на temples.ru

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
გილეილის მეჩეთის მინარეთი

**გილეილის მეჩეთის მინარეთი** () — XVIII საუკუნის ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ქალაქ შაქში.

მეჩეთის წარწერები აღმოაჩინა ა. ალექპერზადემ 1936 წელს გილეილის მეჩეთის მახლობლად არსებულ წყაროზე. სამმწკრივიანი წარწერა წაკითხულ იქნა როგორც:
„ეს დიდებული მეჩეთი ააშენა ალ ჰაჯი ჩელებიმ, სულთან ბ. ყურბანმა - შაქის მმართველმა, შირვანის ამირამ ღმერთისმიერ ნაკურთხ რამადანის თვეს, 1162 წელს“.

წარწერა არაბულ-თურქულია, რელიეფური, კალიგრაფია ლამაზი ელემენტებით:
„ეს დიდებული მეჩეთი, რომელიც აგებულია ადრე არსებული მეჩეთის საძირკველზე, ხალხისთვის, რომ მათ შესძლონ თაყვანი სცენ ღმერთს, დიდება ღმერთს და დიდება მის ძალას, ააგო ალ ჰაჯ შამს ად დინ ბეგმა ბ. ალ ჰაჯი აბდ არ რაჰმანმა და დაასრულა 1220 წლის რაჯაბის თვეს“.

## არქიტექტურა
გილეილის მინარეთი, ასევე ნახევრადდანგრეული მეჩეთი, განლაგებულია ქალაქ შაქის ქიულეხლის კვარტალში, მდინარე გურჯანადან 20-23 მეტრის სიმაღლეზე, 8-10 მეტრის მოშორებით კლდიდან. ოთხივე მხრიდან შემოფარგლულია ქვის ღობით, რომლის სიმაღლეც ორ მეტრს აღწევს. ამჟამად მინარეთს იცავს სახელმწიფო, როგორც ისტორიულ-არქიტექტურულ ძეგლს. ეს არის პირველი და ყველაზე მაღალი მინარეთი შაქის რაიონში — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ზაქათალის ზონა.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მეჩეთები
ომარ ეფენდის მეჩეთი

**ომარ ეფენდის მეჩეთი** () — XIX საუკუნის ისტორიულ-არქიტექტური ძეგლი. განლაგებულია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ქალაქ შაქში. 

## ისტორია 
XIX საუკუნეში აშენებულმა ომარ ეფენდის მეჩეთმა ჩვენ დრომდე შეინარჩუნა პირველადი სახე. 1950 წლის  შემდეგ მეჩეთმა აღადგინა მსახურება. 1986 წელს მეჩეთში მოხდა ხანძარი, რომელიც სტიქიური უბედურებით იყო გამოწვეული. 1987 წელს, ქალაქ შაქის ჯუმა მეჩეთის იმამის — ჰაჯი სელიმ ეფენდის ინიციატივით, ასევე ხალხის მიერ შეწირული თანხებით, მეჩეთი აღადგინეს.

## სქოლიო
კატეგორია:სუნიზმი
კატეგორია:აზერბაიჯანის მეჩეთები
ვობლა

**ვობლა** () — თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. ბინადრობს კასპიის ზღვაში, სადაც ქმნის რამდენიმე ფორმას: ჩრდილოკასპიურს, მტკვრის და თურქმენულს. სხეულის სიგრძე 30 სმ, ჩვეულებრივ, — 17-20 სმ აღწევს, წონა 800 გ-მდე, ხშირად 150-200 გ. ქვირითის დასაყრელად მდინარეებში შედის: კასპიის ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილიდან — უმთავრესად მდინარე ვოლგაში, შედარებით ნაკლებად — თერგში, ურალსა და ემბაში. ტოფობს აპრილ-მაისში. ყრის 33 ათ-მდე ქვირითს. მოზრდილი ვობლა იკვებება დიდწილად მოლუსკებით, აგრეთვე კიბოსნაირებით, ტენდიპედიასებრთა მატლებით და მცენარეულობით. ძვირფასი სარეწაო თევზია; იყენებენ დამარილებულს, შებოლილს და სხვა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კობრისებრნი
რუსტეფესი

**რუსტეფესი** () — ენეოლითის ხანის დასახლება, განლაგებულია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შამქირის რაიონის ენიაბადის დასახლებიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით. 

დასახლება თავისი გეგმით ოვალური ფორმისაა. მისი დიამეტრი შეადგენს 70 მეტრს, ხოლო სიმაღლე  აღწევს 4 მეტრს. კულტურული ფენა, როგორც გვიდასტურებს არქეოლოგიური გათხრები შეადგენს 1,4 მეტრს და მიეკუთვნება ენეოლითის ხანას.

გათხრების შედეგად აღმოჩენილი იქნა ხის წისქვილები, აბსიდიანის პლასტინები, ქვის სხვადასხვა იარაღები, ირმის რქიდან დამზადებული ნაკეთობები, ძვლის სადგისები, კერამიკული ჭურჭლის ნამსხვრევები. ერთ-ერთ კერამიკულ ნამსხვრევზე შენარჩუნებულია ორნამენტი, რომელიც იყო დატანილი ინსტრუმენტით.

## რესურსები ინტერნეტში
* რუსტეფესი

კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
შემახის ჯუმა მეჩეთი

**შემახის ჯუმა მეჩეთი** () — პარასკევის მეჩეთი, განლაგებულია აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე, ქალაქ შემახაში. კავკასიისა და ახლო აღმოსავლეთის უძველესი მეჩეთი, დერბენტის ჯუმა მეჩეთის შემდეგ. მეჩეთის შენობა აღმართული იყო აბუ მუსლიმის მიერ 743 წელს, რაზედაც მოგვითხრობს მეჩეთის კედელზე გაკეთებული წარწერა, რომელიც გამოვლენილ იქნა 1902 წელს. 

მეჩეთი არაერთხელ გარემონტდა, განსაკუთრებით 1859 და 1887 წლების მიწისძვრების შემდეგ. ძლიერ დაზიანდა 1902 წლის დამანგრეველი მიწისძვრის შედეგად. შემდგომ იგი განახლდა უკვე 1905-1910 წელს ჩატარებული სარემონტო-აღდგენითი სამუშაოების შემდეგ, არქიტექტორ იოსიფ პლოშკოს არქიტექტურული პროექტის მიხედვით. ეს არის თეტრი ქვისა და რკინა-ბეტონის შენობა-ნაგებობა რკინის გუმბათებით, რომელიც ასევე დაზიანებულ იქნა 1918 წლის მარტის მოვლენების დროს მომხდარი ხანძრის შედეგად. საბჭოთა კავშირის არსებობის დროს მეჩეთი არ გამოიყენებოდა დანიშნულებისამებრ და გარემონტდა მხოლოდ  1980 წელს. მეჩეთის კაპიტალური რეკონსტრუქცია ჩატარდა მხოლოდ 2010-2013 წლებში. მეჩეთს დაუბრუნდა პირვანდელი სახე ძველი შენობის შენარჩუნებით (გვერდითა და უკანა კედელი, ფასადის კოლონები და სხვა). 

მეჩეთის ტერიტორიაზე ჩატარებულმა არქიტექტურულმა გათხრებმა გამოავლინა რამდენიმე კულტურული ფენა. მათგან ყველაზერ ადრინდელი მიეკუთვნება VIII-X საუკუნეებს. შემდეგ ფენაში აღმოჩენილია XI-XII საუკუნეების ნაგებობების კვალი. ხოლო ზედა კულტურული ფენა მოიცავს XIV—XVII საუკუნეებს და შეიცავს აუზის ნარჩენებს, რომელიც მოპირკეთებულია ქვით. ამ ფენაში აღმოჩენილი და გამოვლენილი იქნა წყლის მილები, რომლებიც მიედინებოდნენ სხვადასხვა მიმართულებით.

## მეჩეთის ისტორია 
ამჟამად არსებული მეჩეთი აგებულია არაბული პერიოდის დროს აღმართული მეჩეთის ადგილას. თქმულების თანახმად, ეს ჯუმა-მეჩეთი აშენებული იყო აბუ-მუსლიმის მიერ. VIII საუკუნის მეჩეთთან ერთად ქალაქ აღსუში, აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე ეს მეჩეთი პირველ ისლამურ ნაგებობას წარმოადგენს.

საბჭოთა პერიოდში მეჩეთი დანიშნულებისამებრ არ გამოიყენებოდა და განადგურების საფრთხის წინაშე აღმოჩნდა 1971 წელს ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოაჩინეს უძველესი პორტალი, რომელიც წარმოადგენს მეჩეთის ეზოს ტერიტორიის მთავარ შესასვლელს. 2009 წლის ნოემბერში აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა მოინახულა მეჩეთი და მისი რესტავრაციის შესახებ მიიღო გადაწყვეტილება. 2010 წლის მარტში მეჩეთში რეკონსტრუქცია დაიწყო. 2013 წლის 17 მაისს კაპიტალურად რესტავრირებული და რეკონსტრუირებული ჯუმა მეჩეთის გახსნა შედგა. მეჩეთის გახსნის ცერემონიას ესწრებოდნენ აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი, ასევე კავკასიის ხალხთა მუფთები, ისლამური ქვეყნების ელჩები აზერბაიჯანში, აზერბაიჯანის საზოგადოების წარმომადგენლები და რელიგიური მოღვაწეები.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მეჩეთები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ღირსშესანიშნაობები
ილიას ვენეზისი

**ილიას ვენეზისი** — () (ნამდვილი სახელი და გვარია **ილიას მელოსი** )  (დ. 4 მარტი, 1904 — გ. 3 აგვისტო, 1973) — ბერძენი მწერალი, რომანისტი. დაიბადა მცირე აზიაში, აივალიში (კიდონისი) და გარდაიცვალა ათენში 1973 წელს.  მიეკუთვნება ეგრეთ წოდებულ 30-იანელთა თაობას. მისი ნაყოფიერი შემოქმედებიდან განსაკუთრებით ცნობილია რომანები „ნომერი 31328“ და  „ეოლიის ქვეყანა.“    

## წიგნები 
* *ნომერი 31328* (Το Νούμερο 31328, 1924; 1931)
* *მანოლის ლეკასი და სხვა ამბები* (1928)
* *წესრიგი* (Γαλήνη, 1939)
* *ეოლიის მიწა* (Αιολική Γη, 1943)
* *C ბლოკი* (1945)
* *გამოსვლა (ექსოდოსი)* (Έξοδος, 1950)

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 4 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აგვისტო
კატეგორია:ბერძენი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
პაულ ერენბერგი (მხატვარი)

**პაულ ერენბერგი** (; დ. 8 აგვისტო, 1876, დრეზდენი — გ.   14 ოქტომბერი, 1949,  ჰოფი) — გერმანელი მხატვარი, მევიოლინე და ცნობილი საზოგადოებრივი ფიგურა.

## ცხოვრების გზა 
პაულ ერენბერგი იყო მხატვარ გოტფრიდ ფერდინანდ კარლ ერენბერგის () ვაჟიშვილი და კომპოზიტორ კარლ ემილ თეოდორ ერენბერგის () ძმა; ძმებმა ადრეულ ასაკში დაკარგეს დედა, სოფი ელიზე იოან გეორგინე ლანგჰაიმზე (გერმ. Sophie Elise Johanne Georgine Ehrenberg) (დ. 1848, ეკერნფიორდე — გ. 1892 დრეზდენი) რის გამოც იზრდებოდნენ საჯარო მოხელის, სახელმწიფო არქივარიუსის თეოდორ დისტელის  (). ოჯახში, დისტელის ქალიშვილებთან ჰილდესა და ლილისთან ერთად.

პაულ ერენბერგი სწავლობდა დრეზდენისა და მიუნხენის ხელოვნების აკადემიებში. იყო ჰაინრიხ ფონ ციუგელის სტუდენტი. ლუიტპოლდის დაჯგუფების წევრი და მიუნხენის ხელოვანთა არტელის წევრი. ერენბერგის შემოქმედება, რომელიც მრავალ იმპრესიონისტულ პორტრეტს, ნატურმორტს, პეიზაჟსა და ცხოველთა პორტრეტს მოიცავს, არაერთხელ იყო წარმოდგენილი მიუნხენის საგამოფენო დარბაზებში.

პაულ ერენურგი იყო ჩინებული მევიოლინე.

პაულ ერენბერგს 1899–1904 წლებში მეტად ახლო მეგობრულ ურთიერთობა აკავშირებდა სახელგანთქმულ გერმანელ მწერალთან თომას მანთან (). პაულ ერენბერგთან ამ თუმც აღუსრულებელ მაგრამ ჰომოეროტიკით აღსავსე მეგობრობაზე დიდ გერმანელ მწერალს არ შეუწყვეტია ფიქრი ჭარმაგ ასაკშიც კი. თომას მანი თავის ერთ-ერთ დღიურში მას მოიხსენიებს როგორც განვლილი „25 წლის მთავარ განცდად გულისა.“ რომანში "დოქტორი ფაუსტუსი" რუდი შვერტფეგერში გამოყვანილია პაულ ერენბერგის ფიგურა.

პაულ ერებერგი დაქორწინებული იყო პროფესიით ასევე მხატვარ ლილი ტოიფელზე.

## ლიტერატურა 
* Ehrenberg, Paul. წიგნში: Ulrich Thieme (გამომც.): Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart. Begründet von Ulrich Thieme und Felix Becker. Band 10: Dubolon–Erlwein. E. A. Seemann, Leipzig 1914, გვ. 393 (Textarchiv – Internet Archive).
* Ehrenberg, Paul (Maler). წიგნში: Hans Vollmer: Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler des XX. Jahrhunderts. Band 5: V–Z. Nachträge: A–G. E. A. Seemann, Leipzig 1961, გვ. 451. (im Eintrag seines Vaters)
* Mann, Thomas; Detering, Heinrich: Eidgenössische Technische Hochschule Zürich, Thomas-Mann-Archiv: Grosse kommentierte Frankfurter Ausgabe: Briefe 1, 1889-1913, წიგნში: Band 21 von Thomas Mann Grosse kommentierte Frankfurter Ausgabe, იხ. Fischer, Frankfurt, 2002, გვ. 579.
* Keiber, Helmut: "--dass du mir werth und wichtig bist" : Thomas Mann und Paul Ehrenberg, VPK, Verlag Pfälzer Kunst, Landau in der Pfalz, 2005, გვ.  18. 320. 321.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 8 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1876
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1949
კატეგორია:გერმანელი მხატვრები
აღმოსავლეთ დიკლოს მყინვარი

**აღმოსავლეთ დიკლოს მყინვარი** — კარული ტიპის მყინვარი საქართველოში, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თუშეთში, პირიქითი ქედის სამხრეთ კალთაზე. ფართობი 0,20 კმ², სიგრძე 1,4 კმ. აღმოსავლეთ დიკლოს მყინვარი ასაზრდოებს მდინარე პირიქითი ალაზნის მარცხენა შენაკადს — დიკლოსწყალს.

## სქოლიო
კატეგორია:კახეთის მხარის მყინვარები
ავასირხვა

**ავასირხვა** (), *ავასარხვა*, *აუასირხვა*, *აუასარხვა*, *ავასარიხვაშიჟი*, *აოსირხვაჟი*, *აუიში*, *აჟიში* — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აფხაზეთიდან.

ჯიშის სახელწოდება ქართულად ნიშნავს ვაზს (აჟ), რომელიც მთა „ვასაზე“ მოჰყავთ. ავასირხვას ერთ-ერთი სინონიმი „აჟიში“ თეთრ ყურძენს ნიშნავს.

თავისი აპელოგრაფიული ნიშნებით უფრო ახლოს დგას აღმოსავლეთ საქართველოს ვაზის ჯიშებთან, ვიდრე დასავლეთ საქართველოს ქეჩისებრად შებუსულფოთლიან და მრგვალმარცვლიან ჯიშებთან. ავასირხვა ყველაზე მეტად აღმოსავლეთ საქართველოს ჯიშს, რქაწითელს უახლოვდება.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური ფორმის. სამნაკვეთიანი და სრულიად დაუნაკვეთავი. ფოთლის ზედა და ქვედა მხარე შეუბუსავია. მხოლოდ ძარღვების გგასწვრივ აქვს ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია, მტევანი საშუალო ზომის, ცილინდრულ-კონუსური ან ცილინდრული ფორმის, ზოგჯერ მხრიანი. მხარის სიგრძე ხშირად მტევნის სიგრძის ნახევარს აღწევს. მტევანი საშუალო სუკუმსისაა. მარცვალი საშუალო ზომისა და ოვალური ფორმისაა, ზოგჯერ მომრგვალოც, მომწვანო-ყვითელი, მზისკენ მიმართულ მხარეზე სიდამწვრის ლაქებით. თხელკანიანია, ცვილისებრი ნაფიფქით სქლად დაფარული. რბილობი საკმაოდ წვნიანია სასიამოვნო გემური თვისებებით.

ავასირხვა საშუალო ზრდისა და საშეალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრიდან შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ დამწიფებამდე 180 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 110-115 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 7.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.3-11.3 გ/ლ-ს.

ავასირხვა მაღალხარისხიანი საღვინე ჯიშია. მისი ღვინო ცნობილია მაღალი ღირსებით. ყურძნის დაგვიანებით მოკრეფის შემთხვევაში თავისებური კოლხური ტიპის მოტკბო ღვინო დგება. ავასირხვას ღვინო მოყვითალო-ჩალისფერია, ნაზი, კარგად განვითარებული ჯიშური არომატით, შნაარსიანი და ხალისიანი.

## ლიტერატურა
* მ. ხარბედია, „ქართული ღვინის გზამკვლევი“, გვ. 55-56, თბ., 2013 
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 16

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ლატვიის პირველი ეროვნული გამოღვიძება

მინი|კრიშიანის ვალდემარსი
**ლატვიის პირველი ეროვნული გამოღვიძება** ან **პირველი გამოღვიძება** (''*) — 1850–1880 წლებში, განათლებულ ლატვიელებში დაწყებული ეროვნული და კულტურული აღორძინება. ახალგაზრდა ლატვიელები (*jaunlatvieši*) წინააღმდეგობას უწევდნენ ბალტიელ გერმანელებს ლივონიისა და კურლანდიის გუბერნიებში. მათი ძალისხმევა მიმართული იყო ლატვიელებისთვის განათლების მიცემაში, გერმანელების კრიტიკაში და ლატვიური ენისა და კულტურისთვის სტიგმის მოხსნაში.

მოძრაობა 1850 წელს ტარტუს უნივერსიტეტში დაიწყო, რომელიც ლივონიის უმაღლესი განათლების ცენტრი იყო და სადაც 30 ლატვიელი სწავლობდა. სტუდენტმა კრიშიანის ვალდემარსმა საერთო საცხოვრებლის საკუთარი ოთახის კედელზე გამოაკრა მანიფესტი სადაც ის საკუთარ თავს ლატვიელად აცხადებდა, რაც იმ დროს წარმოუდგენელი იყო. მალე მის ირგვლივ 10-13 სტუდენტი შეიკრა. ისინი აწყობდნენ „ლატვიური საღამოების“ ორგანიზებას, სადაც ისინი გერმანელების მიერ დაპყრობილი ლატვიელების მდგომარეობას განიხილავდნენ. კრიშიანისი და იურის ალუნანსი მალე ლიდერებად ჩამოყალიბდნენ. მათ დააფუძნეს გაზეთები *Mājas Viesis* და *Pēterburgas Avīzes*. მოძრაობას თავიდან რუსეთი უჭერდა მხარს, რომელიც მათ გერმანელების საწინააღმდეგო საშუალებად განიხილავდა.

1868 წელს მატ დაიწყეს ლატვიური ხალხური სიმღერების - დაინების შეგროვება. ეს საქმიანობა გააგრძელა კრიშიანის ბარონსმა და 1894 წელს გამოსცა დაინების პირველი კრებული. ის ცნობილი გახდა როგორც - *Dainutēvs'' (დაინების მამა).

კიდევ ერთი აქტივისტი იყო მასწავლებელი ატის კრონვალდსი რომელმაც XIII საუკუნის ლივონიის რითმულ ქრონიკებში აღმოაჩინა თეთრ-წითელი დროშა., რომელიც შემდეგ ლატვიის დროშა გახდა. მან მოახდინა ლატვიური ენის მოდერნიზაცია და დაუმატა მასში მრავალი ახალი სიტყვა. 

1868 წელს ადოლფს ალუნანსმა ჩამოაყალიბა პირველი ლატვიური თეატრი და ამ პერიოდიდან იღებს ლტვიური თეატრალური სცენარების წერის ისტორია სათავეს. 1873 რიგაში ჩატარდა პირველი ლატვიური სიმღერის ფესტივალი. ფესტივალზე უმეტესად შერულდა ხალხური სიმღერები, თუმცა კარლის ბაუმანისის მიერ დაწერილი ახალი სიმღერა შემდგომ ლატვიის ჰიმნი გახდა. ჰიმნის თავდაპირველი სახელი იყო "ღმერთო დალოცე ლატვია!", თუმცა რუსეთის ცენზურის გამო "ღმერთო დალოცე ბალტიკები!"-თი შეიცვალა.

1888 წელს, ანდრეის პუმპურსის მიერ დაწერილი ეროვნული ეპოსი ლაჩპლესისი (Lāčplēsis) პირველად გამოიცა. 

პირველი გამოღვიძების მოძრაობას მოყვა ახალი ტალღის/ენერგიის (Jaunā strāva) მოძრაობა, რომელიც უფრო პოლიტიკური იყო და წინ უძღოდა სოციალურ-დემოკრატიული პარტიის ჩამოყალიბებას.

## სქოლიო 
კატეგორია:ლატვიის ისტორია
წულუკიძის თეთრა

**წულუკიძის თეთრა**, *რაჭული თეთრა* — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან.

მისი ძირითადი ნარგავები გავრცელებულია ამბროლაურისა და ცაგერის მუნიციპალიტეტებში. საქართველოს ფარგლებს გარეთ კი უმთავრესად ყირიმში, უზბეკეთსა და ჩრდილოეთ კავკასიაში.

რუსი მეცნიერების მიერ დაშვებული შეცდომის გამო გავრცელებული იყო მცდარი მოსაზრება, რომ „წულუკიძის თეთრა“ სინამდვილეში ესპანური ჯიში „ალბილო კასტელანო“ (Albillo Castellano) ან „პედრო ქიმენესის“ (Pedro Ximenez) ერთ-ერთი ვარიაცია „ქიმენეს ზენბონ“ (Ximenez Senbon) გახლდათ. ეს ინფორმაცია 1940 წლიდან გაბათილებულია ქართველი ამპელოგრაფების მიერ.

წულუკიძის თეთრა რაჭა-ლეჩხუმის ვაზის ჯიშია. იგი უსახელოურის მსგავსად, ოდნავ შებუსული ჯიშების იმ ჯგუფს ეკუთვნის, რომელიც საქართველოში მცირე რაოდენობითაა წარმოდგენილი.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, უფრო ხშირად კი ოდნავ წაგრძელებული, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარეს შეიმჩნევა აბლაბუდისებრი შებუსვა, ქვედა იარუსის ფოთლების ძარღვებზე და მათ გასწვრივ კი — იშვიათი ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ვიწრო კონუსური ფორმის, იშვიათად გვხვდება დატოტვილი, უფორმო მტევნებიც. მტევნები ხშირად მხრიანია, ზოგჯერ მხარი ძირითადი მტევნის სამ მეოთხედს აღწევს. საშუალო სიკუმსისაა. იშვიათად ახასიათებს თხელი ან კუმსი მტევნები. მარცვალი საშუალო და საშუალოზე დიდი ზომისაა, ოვალური, იშვიათად მომრგვალო მარ(პვლები(პ გვხვდება. შეფერვა მომწვანო-მოყვითალოა თეთრი იერით. მარცვალზე შეიმჩნევა მოყავისფრო ხალები, ხოლო მზის მხარეს გადამწიფებისას — სიდამწვრის ლაქები. კანი თხელი და ნაზი აქვს, თხელი ცვილისებრი ფიფქით დაფარული, ადვილად არ შორდება რბილობს. რბილობი მდნარია, წვენი უფერული, სასიამოვნო და ტკბილი, გემოთი.

წულუკიძის თეთრა საშუალო ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის შუა რიცხვებში შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 140-148 დღეა. მტევნის წონა 135-250 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-10.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20.5-22.9%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.0-8.1 გ/ლ-ს.

წულუკიძის თეთრა ყველანაირ ნიადაგზე კარგად ვითარდება, მაგრამ მაღალი ღირსების ღვინოს მხოლოდ ფერდობებზე განლაგებულ კირნარ-თიხნარი და ნეშომპალა-კარბონატული ტიპის ნიადაგებზე იძლევა. მისგან იღებენ მაღალი ღირსების ნაზ და სასიამოვნო ევროპული ტიპის სუფრის თეთრ, მშრალ ღვინოს. ასევე ბუნებრივად ნახევრად ტკბილ ღვინოს. ღვინო ყვითელი ფერისაა, აქვს კარგად გამოსახული არომატი, საშუალო სხეული და ნაზი სასიამოვნო გემო. მისგან მზადდება ბუნებრივად ნახევრად ტკბილი ღვინო „თეთრა“.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 487

* ხარბედია მ., „ქართული ღვინის გზამკვლევი“, გვ. 55, თბილისი, 2013 

კატეგორია:რაჭის  ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ნოვრუზ მამედოვი

**ნოვრუზ ისმაილ ოღლუ მამედოვი** ( დ. 15 მარტი, 1947, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე. აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრი 2018 წლის 21 აპრილიდან 2019 წლის 8 ოქტომბრამდე.

## ბიოგრაფია 
ნოვრუზ ისმაილ ოღლუ მამედოვი  დაიბადა 1947 წლის 15 მარტს ნახიჩევანის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ნახიჭევანის რაიონის სოფელ შიხმაჰმუდში.

1964 წელს სკოლის დამთავრების შემდეგ აზერბაიჯანის პედაგოგიური ინსტიტუტის „ევროპული ენების“ ფაკულტეტზე, სადაც სწავლობდა ფრანგულ ენას.

1967–1968 წლებში მუშაობდა ალჟირში, 1971–1973 წლებში გვინეაში, 1978–1981 წლებში ისევ ალჟირში მუშაობდა თარჯიმნად.

1991 წელს დაიცვა დისერტაცია და მიიღო ფილოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატის აკადემიური ხარისხი.

1992–1993 წლებში ნოვრუზ მამედოვი მუშაობდა დეკანად აზერბაიჯანის პედაგოგიური უცხო ენების ინსტიტუტში მოსამზადებელ ფაკულტეტზე, 1993–1997 წლებში — ფრანგული ენის ფაკულტეტის დეკანად.

1997 წლის 12 აპრილს დაინიშნა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის საგარეო ურთიერთობათა დეპარტამენტის უფროსის თანამდებობაზე.

1998 წელს, აზერბაიჯანულ-ფრანგულ მეგობრულ ურთიერთობების გაძლიერებისთვის მიღწეული წარმატებისთვის საფრანგეთის პრეზიდენტმა ჟაკ შირაკმა  დააჯილდოვა ნოვრუზ მამედოვი ღირსების ლეგიონის ორდენით.

2002 წლის იანვარში აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებით მას მიენიჭა საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის რანგი.

2005 წლის სექტემბრიდან — აზერბაიჯანის ეროვნული კომისიის წევრი იუნესკოში.

2007 წელს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ბრძანებით, ნოვრუზ მამედოვი  დაჯილდოვდა ორდენით „შოჰრათ“.

2009 წელს აზერბაიჯანულ-პოლონური ურთიერთობებში შეტანილი ღვაწლისთვის პოლონეთის პრეზიდენტმა ლეხ კაჩინსკიმ დააჯილდოვა ნოვრუზ მამედოვი მიენიჭა დამსახურების ორდენი პოლონეთის რესპუბლიკის წინაშე.

2017 წლის 13 მარტს აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ბრძანებით დაჯილდოვდა ორდენით „შარაფი“.

2017 წლის 1 ივნისიდან - აზერბაიჯანის პრეზიდენტის თანაშემწე საგარეო პოლიტიკის საკითხებში - განყოფილების უფროსი.

2018 წლის 21 აპრილს აზერბაიჯანის მილი მეჯლისმა დაამტკიცა ნოვრუზ მამედოვის კანდიდატურა აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრის პოსტზე.

2018 წლის 21 აპრილს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის განკარგულებით ნოვრუზ მამედოვი დაინიშნა პრემიერ-მინისტრის პოსტზე.

სრულყოფილად ფლობს ფრანგულს, რუსულს, ინგლისურსა და თურქულ ენებს.

ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნოვრუზ მამედოვის ბიოგრაფიაl

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აზერბაიჯანის პრეზიდენტის შტანდარტი

მინი|აზერბაიჯანის პრეზიდენტის შტანდარტი
**აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის შტანდარტი** () — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ოფიციალური დროშა. საპრეზიდენტო შტანდარტი დამტკიცდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2008 წლის 15 სექტემბრის ბრძანებულებით, როგორც პრეზიდენტის ოფიციალური სიმბოლო.

## აღწერა 
აღწერის ბრძანებაში  დამტკიცებულია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის შტანდარტი. ეს არის კვადრატული ორმხრიანი ცალმხრივი ქსოვილი, რომელიც შედგება სამი თანაბრად ფართო ჰორიზონტალური ზოლისაგან. ზოლის ფერები აზერბაიჯანის დროშის ფერებშია: ლურჯი, წითელი და მწვანე. საპრეზიდენტო დროშა შემოსაზღვრულია ოქროსფერი მაქმანით. წითელი ზოლის ორივე მხარეს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ემბლემის გამოსახულებაა. დროშა ერთვის ბოძს, რომელიც მიბმულია წვერზე ნახევარმთვარის სახით და რვაკიდურიანი ვარსკვლავით. სახელურზე  აღინიშნება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის გვარი, სახელი, მამის სახელი და მისი არჩევის თარიღი სახელმწიფო მეთაურის პოსტზე. განკარგულების ტექსტში, დროშის ზომა არ არის მითითებული.

## გამოყენების წესი 
საპრეზიდენტო შტანდარტის ორიგინალი ინახება პრეზიდენტის სასახლეში. შტანდარტის დუპლიკატები შეიძლება გამოყენებულ და აწეულ იქნას საპრეზიდენტო სასახლისა და საპრეზიდენტო რეზიდენციების შენობებზე; შეიძლება განთავსდეს საპრეზიდენტო სასახლის ან საპრეზიდენტო რეზიდენციების დარბაზებში ან ოთახებში თუ რომელიმე ოფიციალური ღონისძიება იგეგმება პრეზიდენტის მონაწილეობით; შენობებში, სადაც აზერბაიჯანის პრეზიდენტი სტუმრობს; დარბაზებში ან შენობაში, სადაც ოფიციალური ან სხვა სახის ღონისძიებები ტარდება აზერბაიჯანის პრეზიდენტის მონაწილეობით; პრეზიდენტის სატრანსპორტო საშუალებებზე.

საპრეზიდენტო დროშა ასევე გამოიყენება საზეიმო ცერემონიაზე, ასევე ინაუგურაციის ცერემონიის დროს საზეიმო მარშის თანხლებით.

## იხილეთ აგრეთვე 
* აზერბაიჯანის პრეზიდენტი
* აზერბაიჯანის დროშა

## სქოლიო
კატეგორია:დროშები
კატეგორია:აზერბაიჯანის დროშები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ეროვნული სიმბოლოები
კატეგორია:საპრეზიდენტო შტანდარტი
კატეგორია:დროშები ანბანის მიხედვით
კომაროვის სკოლა

**კომაროვის სკოლა** (სრული სახელწოდება — *სსიპ - ვლადიმირ კომაროვის თბილისის ფიზიკა-მათემატიკის 199 საჯარო სკოლა*) — თბილისის საჯარო სკოლა.

## სკოლის ისტორია 
სკოლა თავისი 50-წლიანი არსებობის მანძილზე ორიენტირებულია ზუსტი და საბუნებისმეტყველო დისციპლინის გაღრმავებულ სწავლებაზე. კომაროვში მიღება  მე-7 კლასიდან გამოცდების საშუალებით ხდება. აღსანიშნავია, რომ პედაგოგთა უმრავლესობა „კომაროვდამთავრებულია“.

## რესურსები ინტერნეტში
* კომაროვის სკოლა

## სქოლიო
119