კანჩელერიის სასახლე

300px|მინი|პალაცო დელა კანჩელარია
**კანჩელერიის სასახლე** () — რენესანსის პერიოდის სასახლე რომში, იტალიაში, რომელიც მდებარეობს თანამედროვე კორსო ვიტორიო ემანუელე II-სა და კამპო დეი ფიორის შორის, პარიონეს რაიონში. მისი მშენებლობა მიმდინარეობდა 1489 წლიდან 1513 წლამდე სასახლე აშენდა ბაჩო პონტელისა და ანტონიო და სანგალო უფროსის მიერ. სასახლე აშენდა რაფაელე კარდინალი რიარიოსთვის, რომელიც იყო წმინდა რომის ეკლესიის კამერლენგო, და ითვლება პირველ რენესანსულ სასახლედ რომში.

პალაცო დღეს არის პაპის კანცელარიის რეზიდენცია, წარმოადგენს წმინდა საყდრის ექსტრატერიტორიულ საკუთრებას და აღიარებულია როგორც მსოფლიო მემკვიდრეობის ობიექტი.

## ისტორია
კანჩელარია აშენდა რაფაელე კარდინალ რიარიოსთვის, რომელიც კამერლენგოს პოსტს იკავებდა თავისი გავლენიანი ბიძის, პაპი სიქსტუს IV-ის მმართველობის პერიოდში. ლეგენდის მიხედვით, სასახლის ასაშენებლად საჭირო თანხა მან მხოლოდ ერთი ღამის სათამაშო მოგებიდან მიიღო.

1517 წელს, ახლად დასრულებული პალაცო პაპმა ლეო X-მ ჩამოართვა კარდინალ რიარიოს, რადგან ეჭვობდა, რომ ის პაპის მკვლელობის შეთქმულებაში იყო გარეული. ლეო X-მ სასახლე აჩუქა თავის ბიძაშვილს, კარდინალ ჯულიო დე მედიჩის (მომავალი პაპი კლემენტ VII). მას შემდეგ, რაც კარდინალი ჯულიო გახდა ეკლესიის ვიცე-კანცლერი, სასახლეს ეწოდა Palazzo della Cancelleria – ანუ კანცელარიის სასახლე, და მას უბრალოდ Cancelleria-თი მოიხსენიებდნენ.

1753 წლიდან ეკლესიის ვიცე-კანცლერის თანამდებობა ეკავა იაკობიტ პრეტენდენტს ინგლისის, შოტლანდიის, საფრანგეთისა და ირლანდიის ტახტზე ჰენრი ბენედიქტ სტიუარტს, კარდინალს და იორკის ჰერცოგს, რომელიც იაკობიტთა მტკიცებით იყო ჰენრი IX და I ინგლისის, შოტლანდიისა და ირლანდიის მეფედ.

მე-17 საუკუნის ბოლოს ამ სასახლეში ცხოვრობდა შვედეთის ყოფილი დედოფალი ქრისტინა.

1849 წლის რომის რესპუბლიკის პერიოდში, მცირე ხნით სწორედ ამ შენობაში იკრიბებოდა პარლამენტი.

2015 წელს სასახლეში ცხოვრობდა ამერიკის შეერთებული შტატების ბოსტონის არქიეპისკოპოსი, გადამდგარი და უკვე გარდაცვლილი ბერნარდ კარდინალი ლოუ.
200px|მინი|პალაცო დელა კანჩელარია
## არქიტექტურა
პალაცო დელა კანჩელარია იყო პირველი პალაცო რომში, რომელიც მიწიდან აშენდა ახალი რენესანსული სტილით. მისი გრძელი ფასადი ფარავს პატარა ბაზილიკას, სანტო ლორენცო ინ დამასოში, კარდინალის ტიტულარულ ტაძარს, რომელიც მარჯვნივ მდებარეობს, ხოლო პალაცო თავისი ფრონტით პირდაპირ გადადის მასზე. ბაზილიკის შესასვლელი მდებარეობს ფასადის მარჯვენა მხარეს. მე-5 საუკუნის ბაზილიკა (მისი ინტერიერი აღდგენილია) დგას, როგორც სანტო კლემენტეს ბაზილიკა და სხვა ბაზილიკები, პაგანური რომის მითრეის თავზე. 1988-1991 წლებში ეზოს ქვეშ ჩატარებულმა გათხრებმა გამოავლინა 4-5 საუკუნეების საფუძვლები დიდი სანტო ლორენცო ინ დამასოს ბაზილიკისა, რომელსაც დააარსა პაპი დამასუს I-მა, და რომის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ადრეული ეკლესია. ასევე აღმოჩნდა სასაფლაო, რომელიც მე-8 საუკუნიდან თითქმის პალაცოს აშენებამდე იყო გამოყენებული.
150px|მინი|ეზო პომპეუსის თეატრის ორიგინალური სვეტებით
ფასადი, თავისი რითმული ფლატური გაორმაგებული პილასტრებით, რომელიც აკრული ფანჯრებითაა განლაგებული, ფლორენტინულია კონცეფციითაა შესრულებული და შეიძლება შეადარდოთ ლეონე ბატისტა ალბერტის პალაცო რუჩელაის. ზოგადად, დაგეგმილი ქვის მასალის პეტერნი, რომელიც დამუშავებულია გლუვი ზედაპირებით და კიდეებზე ღრმა ნაკვეთებით, სანდო რიმის წარმოშობისაა.

პალაცო დელა კანჩელარიის ძვლივით თეთრი ტრავერტინი არის სპოლია ახლომდებარე ანტიკური ნანგრევებიდან, პომპეუსის თეატრის ნანგრევებიდან, რადგან რომი იყო ნანგრევების ტერიტორია, რომელიც აშენდა ქალაქისთვის, სადაც ერთ მილიონ ადამიანს უნდა ეცხოვრა, თუმცა მაშინ იქ მხოლოდ 30,000 ადამიანი ცხოვრობდა. შიდა ეზოს 44 ეგვიპტური გრანიტის სვეტი არის თეატრის ზედა დაფარული სავარძლების პორტიკებით, თუმცა ისინი თავდაპირველად გადატანილი იყო თეატრიდან და გამოყენებული იყო ძველი სანტო ლორენცო ინ დამასოს ბაზილიკის ასაშენებლად. უფრო სავარაუდოა, რომ ეზოს ფორმა მომდინარეობს ურბინოს პალაცო დუკალეს ფორმისგან, რადგან პალაცოს ადრეულ გეგმაში მონაწილე პირები ურბინოდან იყვნენ.
200px|მინი|პაპი პავლე III (ფარნეზე) კარდინალებს უნიშნავს და სარგებელს ნაწილავს, ვაზარის ფრესკის ნაწილი.
## ხელოვნება
ყველაზე დიდი მიღების ოთახი, Salone d'Onore (პიანო ნობილეში), შეიცავს უზარმაზარ ფრესკებს, რომლებიც ჯორჯო ვაზარიმ 100 დღეში დაასრულა 1547 წელს. ამიტომ, ოთახი ეწოდება Sala dei Cento Giorni ("100 დღის ოთახი"). ვაზარი bragged ამის შესახებ მიქელანჯელოსთან, რაზეც მიქელანჯელომ უპასუხა: "Si vede" ("მიმზიდველია").

ფრესკები შეუკვეთა კარდინალ ალესანდრო ფარნეზემ, პაპ პავლე III-ის შვილიშვილმა, რომელიც ეკლესიის ვიცე-კანცლერი იყო ორმოცი წელიწადზე მეტი ხნის განმავლობაში. პაპ პავლე III-ის მმართველობა გადმოცემულია ცოტა შეშლილი მანერისტული სტილით, თუმცა ფრესკები საკმაოდ შთამბეჭდავ ენსემბლიას ქმნის.

Cancelleria Reliefs არის ორი მნიშვნელოვანი, თუმცა უვარგისი I საუკუნის ახალწელსდებული რელიეფები, რომლებიც აღმოჩნდა მიწაში, როდესაც პალაცო შენდებოდა. ისინი ახლა ვატიკანის მუზეუმებში არიან. როგორც ჩანს, ისინი მიემართებოდნენ იმპერატორ დომიციანეს (81-96), მაგრამ ნაწილობრივ გადაკეთებულ იქნენ, რათა ნერვა გამოჩნდეს მისი მმართველობის შემდეგ.

## მუსიკა
პალაცოში პატარა კერძო თეატრი დააყენა კარდინალ პიერო ოტობონიმ, და მე-17 საუკუნის ბოლოს პალაცო გახდა მუსიკალური წარმოდგენების ცენტრი რომში.

იმ პერიოდში, როდესაც კარდინალ პიერო ოტობონი ვიცე-კანცლერი იყო, პალაცო დელა კანჩელარია გახდა რომის მუსიკალური ცხოვრების მნიშვნელოვანი ცენტრი. 1694 და 1705 წლებთან შორის რამდენიმე ორატორია ალესანდრო სკარლატისა და სხვადასხვა კანტატები საშობაოდ პირველად იქ მოისმინებოდა. 1709 წელს ოტობონიმ ასევე ააშენა თეატრი არქიტექტორი ფილიპო ჯუვარას პროექტით, რომელიც დაიშალა მისი სიკვდილის შემდეგ (1740 წლის 28 თებერვალი). სწორედ ამ თეატრში გაიმართა "აკადემია დელ ერკადის" შემოსაჭიდი ღონისძიება 1712 წლის შობას, სადაც თაყვანს სცემდნენ ყრმა ბავშვ იესოს.

## სქოლიო
კატეგორია:რომი
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალია