open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ირლანდიის პრეზიდენტი

thumb|200px|Áras an Uachtaráin — პრეზიდენტის რეზიდენცია**ირლანდიის პრეზიდენტი** – ირლანდიის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 7 წლით. 

## ირლანდიის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ირლანდიის პრეზიდენტების სია

## სქოლიო 
კატეგორია:ირლანდია
კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
ისლანდიის პრეზიდენტი

thumb|150px|ისლანდიის პრეზიდენტის დროშა**ისლანდიის პრეზიდენტი** – ისლანდიის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 4 წლით. 

## ისლანდიის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში 
*
* ისლანდიის პრეზიდენტების სია

კატეგორია:ისლანდია
კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
სტოკჰოლმის მეტროპოლიტენი

thumb|ტ-ცენტრალენი
**სტოკჰოლმის მეტროპოლიტენი** () — მეტროპოლიტენის ხაზების სისტემა დიდ სტოკჰოლმში; ერთადერთია შვედეთში. გაიხსნა 1950 წლის 1 ოქტომბერს. მფლობელია კომპანია SL. მეტროსადგურის მომსახურებაზე კონტრაქტი კონკურსის საწყისებზე ფორმდება. ამჟამად გამარჯვებული მომსახურე კომპანიაა Veolia Transport

სისტემა 100 სადგურს მოიცავს სამ განტოტვილ ხაზზე, რომელთა საერთო სიგრძე 105,7 კილომეტრს შეადგენს; 47 სადგური მიწისქვეშაა, 53 სადგური მიწისზედა ან საქვეითოა. ხაზებზე მოძრაობა მარცხნიდან წარმოებს, რადგან, მეტროსადგურის გახსნის დროს სტოკჰოლმში მარცხენამხრივი მოძრაობა იყო. (ლონდონის მსგავსად)

სტოკჰოლმის მეტროპოლიტენი ცნობილია ზოგიერთი სადგურის უჩვეულო გაფორმებით (ძირითადში ცენტრალური სადგურების), და მას "მსოფლიოში ყველაზე გრძელ სამხატვრო გალერეას" უწოდებენ. 
thumb|სტოკჰოლმის მეტროპოლიტენის მშენებლობა; 1957 წელი

## ხაზები 
**მწვანე ხაზი**

პირველი მეტროსადგური ქალაქში 1950 წელს გაიხსნა და გვირაბად 1933 წელს აგებული ჩქაროსნული ტრამვაისთვის განკუთვნილ გვირაბს იყენებდა. ხაზზე სამი მარშრუტია — T17, T18 და T19.

**წითელი ხაზი**

გაიხსნა 1964 წელს. ხაზზე ორი მარშრუტია — T13 და T14.

**ლურჯი ხაზი**

ხაზის პირველი მონაკვეთი 1975 წელს დასრულდა. ძალიან ლამაზი კლდოვანი სადგურები დაუმუშავებელი ქვის კედლებითა და ჭერით. ხაზზე ორი მარშრუტია — T10 და T11.

## განვითარება 
thumb|სადგური ტ-ცენტრალენი; ლურჯი ხაზი
thumb|ჰიასელბიუ სტრანდი; მწვანე ხაზი
thumb|კუნგსტრედგორდენი; ლურჯი ხაზი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი Storstockholms Lokaltrafik (SL) 
* სტოკჰოლმის მეტროპოლიტენის ფოტოები 
* სტოკჰოლმის მეტროპოლიტენი საიტზე urbanrail.net 

მეტროპოლიტენი
კატეგორია:მეტროპოლიტენი
კატეგორია:ტრანსპორტი შვედეთში
კოპენჰაგენის მეტროპოლიტენი

thumb|ესკალატორი
**კოპენჰაგენის მეტროპოლიტენი** () — დანიის ქალაქ კოპენჰაგენის, ფრედერიქსბერგისა და ტიორნბნიუს მომსახურე მეტროსადგურის სისტემის ხაზი.

სისტემა 2002 წელს გაიხსნა და ორი ხაზისგან (M1 და M2) და 22 სადგურისგან შედგება. 2007 წელს ხაზი დააგრძელეს და სადგურმა კოპენჰაგენის აეროპორტამდე მიაღწია.

დანიის დედაქალაქის მეტროქსელში გამოყენებულმა ტექნოლოგიამ ევროპის არაერთი ქვეყნის დედაქალაქს შთააგონა ხაზების დაგრძელებისა და ახალი სადგურების აშენების აუცილებლობა ერთიანი სისტემით.

## იხილეთ აგრეთვე 
*მეტროპოლიტენების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი.

კატეგორია:მეტროპოლიტენი
კატეგორია:კოპენჰაგენი
ოსლოს მეტროპოლიტენი

thumb|ნიდალენი რინგის ხაზზე, 2003 წელს გახსნილი ერთადერთი მიწისქვეშა სადგური დასავლეთის განშტოებაში
**ოსლოს მეტროსადგურს** Oslo T-bane ეწოდება და ქალაქის უსწრაფეს ტრანსპორტს წარმოადგენს. იმართება კომპანია ოსლო ტ-ბადედრიფტის მიერ სატრანსპორტო უწყება რუტერთან კონტრაქტის საფუძველზე. მეტროქსელი ექვს ხაზს მოიცავს, რომლებიც ცენტრის გავლით მოძრაობენ. ხაზების საერთო სიგრძე 80 კილომეტრია. მეტროს დღიურად დაახლოებით 226,000 მგზავრი გადაჰყავს (2012 წლის მონაცემებით). ქსელში 97 სადგურია, აქედან 16 სადგური მიწისქვეშაა.

## ისტორია 
პირველი ჩქაროსნული ხაზი 1898 წელს გახსნილი ჰოლმენკოლის ხაზია, 1912 წელს გახსნილ რიოას ხაზთან ერთად. 1928 წელს Nationaltheatret-ის მიწისქვეშა ხაზი გაიხსნა. აქვე უნდა ითქვას, რომ ოსლოს მეტრო სკანდინავიასა და აღმოსავლეთ ევროპაში უძველესია. სონგსვანის ხაზი 1934 წელს გაიხსნა, ხოლო კოლსოს ხაზი 1942 წელს. T-bane სისტემის ხაზის განახლება 1966 წელს დაიწყო ქალაქის აღმოსავლეთ უბნებში 1957 წელს აგებული იოსტენსიოს ხაზის გადაკეთებით. ამას ლამბესტეტერის, გრურუდისა და ფურუსეტის ხაზების განახლება მოჰყვა; 1993 წელს ორი ახალი მიწისქვეშა ხაზი გაიყვანეს მთავარი გვირაბისთვის, რაც 2006 წელს რინგის ხაზის ექსპლუატაციაში შესვლით დაგვირგვინდა. 2006-დან 2010 წლამდე მოძველებული T1000 შემადგნლობა MX3000-ის ახალი შემადგენლობით შეიცვალა.

## ნორვეგიის რკინიგზის ისტორია 
სარკინიგზო ტრანსპორტი ოსლოში 1854 წელს გაიხსნა ჰოვედბანენიდან ეიდსვოლის მიმართულებით. 1872 წელს დრამენბანენი ჩადგა მწყობრში ოსლოს დასავლეთის მიმართულებით, 1879 წელს იოსტფოლბანენი შევიდა ექსპლუატაციაში ნორსდტრანდის გავლით, თუმცა, მომსახურება ერთობ შეზღუდული იყო, მხოლოდ ქალაქის მასშტაბით. 1894 წელს უკვე ელექტროტრამვაიმ დაიწყო მუშაობა კომპანია ქრისტიანია ელექტრსიკეს ხელმძღვანელობით.

პირველი საგარეუბნო ხაზი 1898 წელს გაიხსნა და ჰოლმენკოლი ეწოდა.

thumb|ოსლოს მეტროპოლიტენის სქემა

## რესურსები ინტერნეტში 
* T-bane map 
* Oslo T-bane at UrbanRail.Net 
* Oslo T-banedrift 
* Ruter
* Fare and timetable information

მეტროპოლიტენი
კატეგორია:მეტროპოლიტენი
კატეგორია:ტრანსპორტი ნორვეგიაში
ბერლინის მეტროპოლიტენი

[thumb|right|250px|U1-ის მატარებლის ხიდი [ობერბაუმბრიუკეს ხიდზე]] 
**ბერლინის მეტროპოლიტენი** () — ქალაქის ელექტრომატარებლების ქსელიანად გერმანიის დედაქალაქის ტრანსპორტის საფუძველს შეადგენს. გერმანიაში უძველესი ბერლინის მეტრო 1902 წელს გაიხსნა. ბერლინის მეტროს დაპროექტებაში აქტიური მონაწილეობა ვერნერ ფონ სიმენსმა მიიღო. დღეისათვის ბერლინის მეტროში 175 სადგური და 9 ხაზია 155.4 კმ საერთო სიგრძით. ლიანდაგების 80 %მდე მიწისქვეშ არის. გადაყვანილი მგზავრების რაოდენობამ 2017 წელს 553.1 მილიონი შეადგინა.

## ისტორია 
ბერლინის მეტროპოლიტენის მშენებლობის ისტორიაში შეიძლება სამი ეტაპი გამოვყოთ:

* 1910 წლამდე — Kleinprofil-ის ქსელის მშენებლობა (ვიწროპროფილიანი) ბერლინში, შარლოტენბურგში, შიონებერგსა და ვილმერსდორფში. 
* 1930 წლამდე — Großprofil-ის ქსელის მშენებლობის დაწყება (ფართოპროფილიანი), რომელიც ბერლინის სამხრეთიდან ჩრდილოეთით მიმართული პირველი ხაზების საწყისად მიიჩნევა. 
* 1953 წლიდან — შემდგომი განვითარება მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მეტროპოლიტენების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:გერმანიის მეტროპოლიტენები
მეტროპოლიტენი
სასკატუნი

**სასკატუნი** (ინგლ. Saskatoon) — ქალაქი კანადაში, სასკაჩევანიის პროვინციის უდიდესი ქალაქი. დაარსდა 1883 წელს. ქალაქის მოსახლეობა არის 202,340 (2006).

კატეგორია:კანადის ქალაქები
კატეგორია:სასკაჩევანი
ოსიაური

მინი|ზღუდერის წმინდა გიორგის ეკლესია
მინი|ოსიაურის ციხის ნანგრევები
**ოსიაური** — ისტორიული სოფელი შიდა ქართლში, ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ოსიაურისა და ქვემო ოსიაურის ძველი საერთო სახელწოდება; საქართველოს თანამედროვე ტერიტორიული მოწყობით — ხაშურის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეული, რომელიც მოიცავს სოფლებს: ახალსოფელს, ზემო ოსიაურს, ნარუჯებს, ქვემო ოსიაურს, ღანძილებს და ღუდას.

ოსიაური წერილობით წყაროებში ცნობილია XVI საუკუნის ბოლოდან. იხსენიება XVI-XVIII საუკუნეების საბუთებში, ვახუშტი ბატონიშვილი თხზულებაში „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“, იოანე ბატონიშვილის „ქართლ-კახეთის აღწერაში“, იოჰან გიულდენშტედტის მოგზაურობის ჩანაწერებში და სხვ. 1629 წელს ხორეშან დედოფალს ოსიაური სვეტიცხოვლისთვის შეუწირავს. 1772 წელს ერთ-ერთი შემოსევის დროს, ქრცხვინვალის დარბევის შემდეგ, ლეკებმა ოსიაურის ციხეც აიღეს. 1921 წლის 4–6 მარტს ოსიაურის მიდამოებში გაიმართა ბრძოლა საქართველოს ჯარსა და ქვეყანაში შემოჭრილ რუსულ წითელ არმიას შორის.  

ისტორიული ოსიაურის ტერიტორია არქეოლოგიურად შეუსწავლელია. ზემო ოსიაურში შემორჩენილია გვიანი შუა საუკუნეების არქიტექტურული ძეგლები — ზღუდერის წმინდა გიორგის ეკლესია და ოსიაურის ციხის ნანგრევები.   

## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული სოფლები
ოსეთის სამხედრო გზა

**ოსეთის სამხედრო გზა** — ისტორიული გზის სახელწოდება, რომელიც მამისონის უღელტეხილზე კვეთს მაღრან-დვალეთის კავკასიონის მთავარ ქედს. აკავშირებს ქ. ქუთაისს (საქართველო) რკინიგზის სადგურ დარგკოხთან (ჩრდილოეთი ოსეთი). სიგრძე 273 კმ. მშენებლობა დაიწყო 1858 წელს, გაიხსნა 1888 წელს. ქ. ქუთაისიდან მიუყვება მდინარეების რიონისა და ჭანჭახის ხეობებს, გადადის უღელტეხილზე, ეშვება მდინარე მამისონდონის ხეობაში, გაივლის ჯერ კასარის, შემდეგ არდონის ხეობას და მიდის სადგურ დარგკოხამდე.

საავტომობილო მიმოსვლა საუღელტეხილო გზაზე სეზონურია. მთელი წლის მანძილზე მოძრაობა შესაძლებელია დარგკოხიდან ბურონამდე და შოვიდან ქუთაისამდე. ოსეთის სამხედრო გზა გადის დასახლებულ პუნქტებზე: ალპანა, ამბროლაური, ონი, შოვი, ქვემო ზარამაგი, ბურონი, მიზურსკი. ოსეთის სამხედრო გზას აქვს საექსკურსიო-ტურისტული მნიშვნელობა. ამჟამად ფუნქციონირება თითქმის დაკარგული აქვს.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს სამხედრო გზა
* სოხუმის სამხედრო გზა

## ლიტერატურა
**კვერენჩხილაძე რ.,* ქსე, ტ. 7, გვ. 593, თბ., 1984

კატეგორია:საქართველოს გზები
კატეგორია:ტრანსპორტი რუსეთში
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსეთის გეოგრაფია
ბენქსი

**ბენქსი** (; დ. 1974, ბრისტოლი) — ფსევდო-ანონიმური ინგლისელი გრაფიტის მხატვარი. მისი ვინაობა და ბიოგრაფიული დეტალები უცნობია. სავარაუდოდ იგი ბრისტოლელია და წარსულში ხორცის გადამამუშავებელ კომბინატში მუშაობდა, თუმცა გრაფიტით დაინტერესდა ბრისტოლის აეროზოლის დიდი ბუმის პერიოდში — 1980-იანი წლების ბოლოს. მისი ნამუშევრები, ძირითადად, სატირაა პოლიტიკურ, კულტურულ და ეთიკურ თემებზე, გამოირჩევა ტრაფარეტული ტექნიკით და ამით მსგავსია 80-იან წლებში პარიზში მოღვაწე ბლეკ ლე რატის და ლონდონის მეტროში 70-80-იანი წლების მიჯნაზე ანარქო-პანკ ჯგუფ კრასის წევრების მიერ შექმნილი ნამუშევრებისა  სტილისა. შემდეგში ბენქსის ნამუშევრები მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში გამოჩნდა.

ბენქსი არ ყიდის ქუჩის გრაფიტის ფოტოსურათებს და არ აწყობს გამოფენებს კომერციულ გალერეებში. ამის მიუხედავად, ხელოვნების აუქციონერებს ბევრჯერ უცდიათ მისი ქუჩის ნამუშევრების გაყიდვა ადგილზე და მისი ადგილიდან მოხსნის პრობლემა მყიდველისთვის მიუნდიათ.

2018 წლის 5 ოქტომბერს ბენქსის ქმნილება "გოგონა წითელი ბუშტით" მოხვდა სოთბის აუქციონზე. აუქციონის მესვეურებს არ გაუხმაურებიათ იმ პიროვნების ვინაობა, ვინც ნამუშევარი გასაყიდად გაიტანა. მხოლოდ ის გახდა ცნობილი, რომ ნახატი ხელმოწერილი იყო და მფლობელმა, სავარაუდოდ, 2006 წელს მოიპოვა თავად მხატვრისაგან. საბოლოო გასაყიდმა ფასმა 1 042 000 გირვანქა სტერლინგი შეადგინა. მყიდველმა ხმა სატელეფონო შეტყობინებით დააფიქსირა და მისი ვინაობა ასევე არ გასაჯაროებულა, თუმცა, იმავე წამს, როცა აუქციონის წამყვანმა ჩაქუჩი დაჰკრა გაყიდვის აღსანიშნავად, მოულოდნელად, ჩარჩოში წინაწარ განთავსებულმა უცნობმა მექანიზმმა ზოლებად დაჭრა და ამგვარად, გაანადგურა ნამუშევარი. მხატვრის მიერ ინსტაგრამის პირად გვერდზე განთავსებულმა განცხადებამ და ვიდეომ ნათელი გახადა, რომ ეს მის მიერ წინასწარვე იყო დაგეგმილი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* Pest Control 
* Banksy Street Art Photographs
* Gallery of Banksy photographs 

კატეგორია:ბრიტანელი მხატვრები
კატეგორია:გრაფიტის მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სლოვენიის პრეზიდენტი

thumb|150px|სლოვენიის პრეზიდენტის შტანდარტი
**სლოვენიის პრეზიდენტი** – უმაღლესი სახელმწიფო თანამდებობა სლოვენიაში, სლოვენიის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 5 წლით. შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. 

## სლოვენიის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში 
სლოვენიის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:სლოვენია
კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
სლოვაკეთის პრეზიდენტი

thumb|150px|სლოვაკეთის პრეზიდენტის დროშა
**სლოვაკეთის პრეზიდენტი** – სლოვაკეთის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც მოსახლეობა ირჩევს 5 წლით. 

## სლოვაკეთის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სლოვაკეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:სლოვაკეთი
კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
მოლდოვის პრეზიდენტი

მინი|150პქ|მოლდოვის დროშა**მოლდოვის პრეზიდენტი** — მოლდოვის სახელმწიფოს მეთაური, რომელსაც პარლამენტი ირჩევს ფარული კენჭისყრის საფუძველზე 4 წლის ვადით. მოლდოვის პრეზიდენტად შეიძლება არჩეულ იქნას მოქალაქე, რომელსაც არჩევნების დღისთვის შეუსრულდა 40 წელი და უცხოვრია მინიმუმ 10 წელი მოლდოვის ტერიტორიაზე. არჩეულად ითვლება ის კანდიდატი, რომელმაც მიიღო დეპუტატთა ხმების 3/5. თუკი ხმების საჭირო რაოდენობა ვერ დააგროვა ვერცერთმა კანდიდატმა მაშინ იმართება მეორე ტური პირველ ორ ადგილზე გასულ კანდიდატს შორის. თუკი მეორე ტურშიც ვერ მოხდა პრეზიდენტის არჩევა, მაშინ მოქმედი პრეზიდენტი ნიშნავს ახალი პარლამენტის არჩევნების თარიღს.

## მოლდოვის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის პრეზიდენტის ოფიციალური საიტი
* მოლდავეთის კონსტიტუცია 

 
კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
აფენი

**აფენი** — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე აფენისხევის (არეშის შენაკადი) ნაპირზე. ალაზნის ვაკეზე (გაღმამხარი). საკრებულოს ცენტრი (სოფლები: ბაღდადი, გვიმრიანი, ზემო ნაშოვარი, ონანაური, ფოდაანი, ქვემო ნაშოვარი, ჭაბუკიანი). ზღვის დონიდან 240 მეტრი, ლაგოდეხიდან 28 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1555 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*აფენის განძი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გამარჯვება (დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი)

**გამარჯვება** (ყოფ. *უზუნდარა* — გადაერქვა 1946 წლის 24 მაისს) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, კახეთის მხარის დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში.:
*გამარჯვების ნამოსახლარები — არქეოლოგიური ძეგლი;
*გამარჯვების პირველი ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი;
*გამარჯვების მეორე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი;
*გამარჯვების მესამე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი;
*გამარჯვების მეოთხე ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი;
*გამარჯვების სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი;
*გამარჯვების წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი;

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბაისუბანი (ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი)

**ბაისუბანი** — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე ბაისუბნისხევის ნაპირას. თემის ცენტრი (სოფლები: ზემო მსხალგორი, პატარა გორი, ქვემო მსხალგორი). ზღვის დონიდან 360 მეტრი, ლაგოდეხიდან 10 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 888 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბაისუბნის განძი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
შვეიცარიის პრეზიდენტი

thumb|200px|შვეიცარიის დროშა
**შვეიცარიის პრეზიდენტი** — ირჩევს შვეიცარიის პარლამენტი ერთი წლის ვადით ფედერალური საბჭოს წევრებისაგან. იგი არ არის სახელმწიფოს მეთაური, სახელმწიფოს კოლექტიური მეთაურის  ფუნქციას ასრულებს ფედერალური საბჭო. 

## შვეიცარიის პრეზიდენტების სია 1999-დან 
* რუთ დრეიფუსი — 1999
* ადოლფ ოგი — 2000
* მორიც ლოენბერგერი — 2001
* კასპარ ვილიგერი — 2002
* პასკალ კუშფენი — 2003
* იოსებ დაისი — 2004
* სამუელ შმიდი — 2005
* მორიც ლოენბერგერი — 2006
* მიშლინ კალმი-რე — 2007
* პასკალ კუშფენი — 2008
* ჰანს-რუდოლფ მერცი — 2009
* დორის ლოიტჰარდი — 2010
* მიშლინ კალმი-რე — 2011
* ეველინე ვიდმერ-შლუმპფი — 2012
* ული მაურერი — 2013
* დიდიე ბურკჰალტერი — 2014
* სიმონეტა სომარუგა — 2015
* იოჰან შნაიდერ-ამანი — 2016
* დორის ლოიტჰარდი — 2017
* ალენ ბერსე — 2018
* ული მაურერი — 2019
* სიმონეტა სომარუგა — 2020
* გი პარმელენი — 2021
* ინიაციო კასისი — 2022
* ალენ ბერსე — 2023
* ვიოლა ამერდი — 2024
* კარინ კელერ-ზუტერი — 2025
* გი პარმელენი — 2026

## რესურსები ინტერნეტში
* შვეიცარიის პრეზიდენტების სია 1945 წლიდან

კატეგორია:შვეიცარია
კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები
*
ბოლოკიანი

**ბოლოკიანი** — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (კართუბნის თემი), მდებარეობს მდინარე ღვინიანთწყლის (ალაზნის შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 260 მეტრი, ლაგოდეხიდან 20 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 783 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბალთა (ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი)

**ბალთა** — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (ლელიანის თემი), მდებარეობს მდინარე ალაზნის მარცხენა მხარეს (გაღმამხარი). ზღვის დონიდან 230 მეტრი, ლაგოდეხიდან 33 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 85 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
განჯალა

**განჯალა** — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (კაბალის თემი), მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე კაბალის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 320 მეტრი, ლაგოდეხიდან 15 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2243 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
განათლება (ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი)

**განათლება** — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (ნინიგორის თემი), მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე ნინოსხევის (ალაზნის სისტემა) მარცხენა მხარეს. ლაგოდეხ–ყვარლის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 360 მეტრი, ლაგოდეხიდან 5 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 376 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბაზალეთი (ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი)

**ბაზალეთი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ქროლი, ღარიხევი, წიფი). მდებარეობს მდინარე ჩხერიმელისა და მისი მარჯვენა შენაკადის ყორნების წყალგამყოფის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ყარნების ხეობაში. ზღვის დონიდან 400 მეტრი. ხარაგაულიდან 4 კილომეტრი. სოფელში არის საბაზო სკოლა, ბიბლიოთეკა, შუა საუკუნეების ციხე.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 290 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბორი (ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი)

**ბორი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში (კიცხის თემი). მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ მთისწინეთზე. მდინარე ბორიმელას (ჩხერიმელას შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 400 მეტრი. ხარაგაულიდან 10 კილომეტრი. სოფელში შემორჩენილია ფეოდალური ხანის ეკლესია. სოფელში არის საჯარო სკოლა-პანსიონი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 283 ადამიანი.

## ისტორია 
ბორში გვიანდელი ბრინჯაოს ხანიდან მოყოლებული ადამიანის უწყვეტი ცხოვრების კვალი სჩანს. 1901 წელს 14-17 წლის ძმებმა პავლაძეებმა, რომლებმაც სავენახე მიწა შეიძინეს ბორელი მაჭავარიასაგან. მიწის დამუშავებისას ძმებმა შემთხვევით მიაკვლიეს ანტიკური პერიოდის განძს. 1902–1903 წლებსა და 1907–1909 წლებში აქ ჩატარდა არქეოლოგიური გათხრები კუფტინისა და გ. ცქიტიშვილის მიერ, რის შედეგადაც აღმოჩნდა არქეოლოგიური ნივთები. 1938 წელს არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ დაადგინა, რომ ეს სამარხეული ინვენტარი იყო. 1963 წლის არქეოლოგიური გათხრებით გაირკვა, რომ ბორის მიდამოებში ათიოდე ჰექტარზე ბუდეებადაა გაფანტული ძვ. წ. I-III საუკუნეების საგვარეულო და საოჯახო სამაროვნები. მათ შორის II-III საუკუნეების 2 მდიდრული ნეკროპოლი. სამარხები ორი სახისაა: ქვევრსამარხები და ორმოსამარხები. აღმოჩნდა ოქროს სამკაული, ვერცხლის, ბრინჯაოსა და მინის ჭურჭელი. III საუკუნის ერთ-ერთ თასზე გამოსახულია საკურთხევლის წინ მდგარი ცხენი. თასზე არმაზული წარწერაა: „ბუზმიჰრ, კეთილი პიტიახში, სული მარადი“. სავარაუდოა, რომ სოფელი ბორი პიტიახშთა ერთ–ერთი რეზიდენცია იყო. ნივთები დაცულია ერმიტაჟში, სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში და საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში.

A silver plate found from Bori (Taqaishvili, 1905) 1.jpg|ვერცხლის თასი (წინა მხარე), 1902 წლის განძი
A silver plate found from Bori (Taqaishvili, 1905) 2.jpg|ვერცხლის თასი (უკანა მხარე), 1902 წლის განძი
ბორის განძი (1).jpg|
ბორის განძი (2).jpg|
ბორის განძი (3).jpg|
ბორის განძი (4).jpg|

## ლიტერატურა
* საქართველოს ისტორია, ტ. I, თბილისი, 2008 წ. გვ. 66.

*ამირანაშვილი შ., ქართული ხელოვნების ისტორია, თბ., 1971; 
*ცქიტიშვილი გ., ანტიკური ხანის შორაპნის საერისთავოს საკითხისათვის, «საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებული», 1964, ტ. 2.
*Советская историческая энциклопедия. В 16 томах. — М.: Советская энциклопедия. 1973—1982. Том 2. БААЛ - ВАШИНГТОН. 1962.
*Придик Е. M., Новые кавказские клады, в сб.: MAP, No 34, П., 1914; 
*Смирнов Я. И., Восточное серебро, СПБ, 1909, табл. 121; 
*Борисов А., Надписи на серебряной чаше из Бори (Грузия), в сб.: Сообщения Гос. Эрмитажа, No 4, Л., 1947.

## სქოლიო
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვარშავის მეტროპოლიტენი

{{მეტრო
 | სახელი = ვარშავის მეტროპოლიტენი
 | ლოგო = 150px
 | ქვეყანა = 
 | ქალაქი = {}|ვარშავის დროშა ვარშავა
 | გახსნა = 7 აპრილი 1995 წ.
 | სიგრძე = 23,1 კმ.
 | სადგურები = 34
 | ხაზები = 2
 | მგზავრები_დ = 430 000
 | მგზავრები_წ = 
 | ხაზების სქემა = thumb|center|200px
}}

**ვარშავის მეტროპოლიტენი** () — მეტროპოლიტენის სისტემა ვარშავაში. სისტემა ევროპაში ერთ-ერთი უახლესია, პოლონეთში კი ერთადერთი. გაიხსნა 1995 წელს და 2008 წლის მდგომარეობით, ერთი ხაზისგან შედგება და ვარშავის ცენტრს აკავშირებს ჩრდილოეთ და სამხრეთ რაიონებთან ურსინუვი და ჟოლიბორჟი. შენდება მეორე ხაზი, რომელიც ერთმანთთან დააკავშირებს ვარშავის აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებს. იგეგმება ახალი ხაზის გაყვანა სამხრეთ-აღმოსავლეთით, უბან გოცლავისკენ.

ფაილი:Stacja metra Wierzbno 2015.JPG
ფაილი:Stacja metra Świętokrzyska 2022.jpg
ფაილი:Warsaw 07-13 img37 Plac Wilsona metro.jpg
ფაილი:Warsaw Station 5.jpg
ფაილი:Marymont04.JPG|81-717/714 ტიპის ვაგონი მარიმონტის სადგურში

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური ვესაიტი 
* ვარშავის მეტროპოლიტენი საიტზე Urbanrail.net 
* ვარშავის მეტროპოლიტენის ფანსაიტი და ფორუმი 

მ
კატეგორია:პოლონეთის მეტროპოლიტენები
ბაღდადი (ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი)

**ბაღდადი** — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (აფენის თემი), მდებარეობს მდინარე აფენისხევის (ალაზნის სისტემა) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 180 მეტრი, ლაგოდეხიდან 25 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 316 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბაბი (ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი)

**ბაბი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში (მოლითის თემი). მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ მთისწინეთზე. მდინარე ჩხერიმელას მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 520 მეტრი. ხარაგაულიდან 16 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 62 ადამიანი.

## ისტორია 
სოფელი ბაბი მოხსენიებულია იმერეთის მეფის ალექსანდრე III-ის 1658–1660 წწ. სიგელში.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ესპანეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

**ესპანეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები** წარმოადგენს ესპანეთის ეროვნულ სპორტულ მხარეს, რომელიც წარმოდგენილია რაგბის კავშირში. ესპანეთი რაგბის თამაშობს 1920-იანი წლებიდან, პირველი საერთაშორისო შეხვედრა გამართა 1929 წელს იტალიის ნაკრების წინააღმდეგ. მათ მოიპოვეს ერთადერთ 1999 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე მონაწილეობის უფლება, სადაც მოხვდნენ ერთ ჯგუფში შოტლანდიასთან, სამხრეთ აფრიკასთან და ურუგვაისთან. ესპანეთი აგრეთვე იბრძოდა 2007-2008 წწ. ევროპის ერთა თასისათვის. ნაკრების სათამაშო ფერებია: წითელი და ლურჯი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ევროპის ერთა თასი

კატეგორია:რაგბის ეროვნული ნაკრებები
ბეჟათუბანი

**ბეჟათუბანი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში (მოლითის თემი). მდებარეობს გედსამანიის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ჩხერიმელის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 720 მეტრი. ხარაგაულიდან 25 კილომეტრი. სოფელში აღმოჩენილია IX-X საუკუნეების განძი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 37 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ოსმალობა

**„ოსმალობა“** — ქართულ ისტორიულ წყაროებსა და ლიტერატურაში ოსმალური სოციალურ-პოლიტიკური სისტემის აღმნიშვნელი ტერმინი. 

## „ოსმალობა“ სამცხე-საათაბაგოში 
სამცხე-საათაბაგოში ოსმალები XVI საუკუნიდან შეუდგნენ თავიანთი წესების დანერგვას. 1579 წელს ახალციხის (ჩილდირის) საფაშო დააარსეს. ოსმალური მიწათმფლობელობისა და საგადასახადო სისტემის შემოღბის მიზნით სამცხე-საათაბაგო რამდენიმეჯერ აღწერეს და „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარი“ შეადგინეს. დამპყრობლები ძალდატანებით ავრცელებდნენ ისლამს, დევნიდნენ ყოველივე ქართულს. ქართველი ხალხის მედგარი წინააღმდეგობის შედეგად გაოსმალების პროცესი საუკუნეთა განმავლობაში გრძელდებოდა.

## „ოსმალობა“ ქართლში 1578-1606 წლებში 
ქართლის დაპყრობის (1578) შემდეგ ოსმალებმა აქ სამეფო ხელისუფლება გააუქმეს. ქართლის (თბილისის) საბეგლარბეგო დააარსეს და მის გამგებლად (ბეგლარ-ბეგად) ოსმალო მოხელე დანიშნეს. დააარსეს აგრეთვე გორის სანჯაყი. თბილისის 2 ეკლესია მეჩეთად გადააქციეს. ქართველმა ხალხმა სიმონ I-ის მეთაურობით მტერს ბრძოლა გაუმართა. 1588 წელს ქართლსა და ოსმალეთს შორის დადებული ხელშეკრულებით ოსმალეთში სიმონ I ქრისტიანი ქართლის მეფედ ცნო: მას ოსმალეთისათვის ყოველწლიური ხარკი უნდა ეხადა. ქართლის ციხესიმაგრეებში ოსმალთა გარნიზონები დარჩა. ირან-ოსმალეთის ომის განახლების (1603) შემდეგ, 1606, ოსმალები თბილისიდან და ქართლის ციხე-ქალაქებიდან განდევნეს.

## „ოსმალობა“ ქართლში 1723-1735 წლებში 
ოსმალეთის ლაშქარმა 1723 წელს თბილისი და ქართლის ციხე-ქალაქები დაიპყრო. ამჯერად სამეფო ხელისუფლება ვერ გააუქმეს, მაგრამ, ფაქტობრივად, მთელი ძალაუფლება ოსმალთა ხელში გადავიდა. ქართველ ფეოდალებს, რომლებიც ოსმალეთის სამსახურში ჩადგნენ, მამული ოსმალური წესით დაუმტკიცეს ხასეებად (იურთლუქები და ოჯაქლიქები), ზეამეთებად, თიმარებად. 1724 წელს ოსმალეთის წინააღმდეგ მოწყობილ დიდ აჯანყებაში ქართველები დამარცხდნენ. ოსმალები სასტიკად გაუსწორდნენ მათ. 1727 წელს, ქართლის მეფე იესეს გარდაცვალების შემდეგ, ოსმალებმა ფაქტობრივად გააუქმეს ქართლის სამეფო, ის ექვს ნაწილად დაყვეს და მსხვილ თავადებს დაურიგეს. 1727 წელს შეადგინეს „თბილისის ვილაიეთის დიდი დავთარი“, რომელიც ოსმალების გაძლიერების დამადასტურებელი იყო. ამას ქართველმა ხალხმა ბრძოლით უპასუხა. 1735 წელს ქართლში დიდი აჯანყება დაიწყო. ირანელთა დახმარებით ოსმალები ქართლიდან განდევნეს.

## ლიტერატურა
**ბერძენიშვილი ნ.,* საქართველოს ისტორიის საკითხები, წგნ. 2, თბ., 1965;
**გაბაშვილი ვ.,* ქართული ფეოდალური წყობილება XVI-XVII საუკუნეები, თბ., 1958;
**ლომსაძე შ.,* სამცხე-ჯავახეთი (XVIII საუკუნის შუაწლებიდან XIX საუკუნის შუაწლებამდე), თბ., 1975;
*საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, ტ. 4, თბ., 1973;
** სვანიძე მ.,* საქართველო-ოსმალეთის ურთიერთობის ისტორიიდან XVI-XVII საუკუნეები, თბ., 1971;
**შენგელია ნ.*, XV-XIX საუკუნეები, საქართველოს ისტორიის ოსმალური წყაროები, თბ., 1974;
**ჯავახიშვილი ივ.,* ქართველი ერის ისტორია, წგნ. 4, თბ., 1967;

კატეგორია:ლაშქრობები საქართველოში
კატეგორია:ქართლის სამეფო
კატეგორია:სამცხე-საათაბაგო
ბჟინევი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ბჟინევი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ბჟინევი — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში.
* ბჟინევი — სოფელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში.
ბებურიანი

**ბებურიანი** — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (ლელიანის თემი), მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე. ზღვის დონიდან 260 მეტრი, ლაგოდეხიდან 38 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 480 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბოტკო

**ბოტკო** — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (კოჭბაანის თემი). მდებარეობს საბადურის ქედის აღმოსავლეთ დაბოლოებაზე. მდინარე ივრის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1200 მეტრი, საგარეჯოდან 60 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ბჟინევი (ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი)

**ბჟინევი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში (ხუნევის თემში). სოფლის განაპირას დგას სავარაუდოდ XII საუკუნის წმინდა გიორგის სახელობის ტაძარი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 49 ადამიანი.

## გეოგრაფია
### მდებარეობა
მდებარეობს მდინარეების ძირულისა და ჩხერიმელას წყალგამყოფის ჩრდილოეთ კალთაზე (მთა ტყემთის ჩრდილოეთ–დასავლეთ კალთის ძირას). მდინარე ძირულის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 820 მეტრი. ხარაგაულიდან 40 კილომეტრი. სოფელი საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს1-ს დაშორებულია 7 კილომეტრით.

სოფელს აღმოსავლეთით ესაზღვრება სოფელი გედსამანია, დასავლეთით - ამაშუკეთი, სამხრეთ-დასავლეთით - ღორეშა და საქასრია, ჩრდილოეთით - ვერტყვიჭალა.

### ბუნება
ბჟინევში ჰავა ნოტიოა. იცის ზომიერად ცივი ზამთარი და ცხელი ზაფხული. ნალექების წლიური ოდენობაა 1800 მლ.

ბჟინევს ეკვრის მთები: ანგეთის, მიქირვის და კოდარას. ნიადაგი ძირითადად თიხნარია. ასევე არის ღია და გაეწრებული ტყის ყომრალი ნიადაგები, სუბალპური მდელოები.

სოფლის დიდი ნაწილი ტყეა. ტყეში გვხვდება წაბლი, წიფელი, რცხილა, თელა, მუხა, ნეკერჩხალი, ლეკის ხე, ცაცხვი, თხმელა, კოპიტი, აკაცია, თხილი, შქერი, იელი, ბაძგი, ეკალი, წყავი, ზღმარტლი, ასკილი, კუნელი, პანტა, მაჟალო, ხურმა, ლეღვი, ძაღლყურძენა, შინდი, კაკალი, თამელი და ა.შ. ტყეში უამრავი სოკო იცის: ნიყვი, მიქლიო, ქამა, მანჭკვალა, ხის სოკო და სხვა.

### შიდა წყლები
სოფელში ჩამოედინება მდინარე ბჟინეურა. ადიდება იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა - ზაფხულში და შემოდგომაზე. მისი შენაკადებია შავღელე, წითელღელე, კოდარულა, ორბია, ჯღოლა, შავწყალა, წყალწითელა, მიქირვა. მდინარეებში ბინადრობენ კალმახები. მდინარესა და მის შენაკადებზე აგებულია მიკროელექტროსადგური და წისქვილები.

### ფლორა და ფაუნა
ბჟინევის ტყეებში ბინადრობენ: ტურა, მელა, მგელი, კვერნა, შველი, ირემი, მურა დათვი, ფოცხვერი, გარეული ღორი, მაჩვი, კურდღელი, ციყვი, თრია, დედოფალა, მწყერი, კოდალა, ოფოფი, ქორი, ყვავი, ყორანი, მიმინო, შაშვი, ჩხიკვი, ქედანი და სხვა.

### ბუნებრივი რესურსები
სოფლების: ბჟინევის, გედსამანიისა და საქასრიის საზღვრებზე აღმოჩენილია თეთრი, შავი და წითელი მარმარილოს მარაგი, აგრეთვე აზბესტის საბადო. ბჟინევის მარმარილოთი მოპირკეთებულია ხაბაროვსკის მეტროს ერთ-ერთი სადგური. ამჟამად მისი წარმოება არ ხდება. ადრე სოფელში მოიპოვებენ და ამუშავებდნენ კირქვას. შემორჩენილია კირის გამოსაწვავი ღუმელების ნაშთები და ქვები, ასევე ტოპონიმები: ნასაკირალი, ნასაკირები და საკირეები.

## ეკონომიკა
ბჟინევში მოსახლეობა ძირითადად მისდევს მესაქონლეობას, კერძოდ მეღორეობას, ასევე მევენახეობას და მეფუტკრეობას. მოჰყავთ მცირე რაოდენობით სიმინდი, ლობიო, სოიო. ვაზის ჯიშებიდან გავრცელებულია იზაბელა. ამზადებენ სამერქნე შეშას.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბადიაური

**ბადიაური** — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს გარეკახეთის ზეგანზე. თბილისი–თელავის რკინიგზისა და საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 540 მეტრზე. საგარეჯოდან 25 კილომეტრში.

## ისტორია
დაარსდა XX საუკუნის დასაწყისში, რკინიგზის სადგურ „ბადიაურის“ დაარსების შემდეგ. 

სოფლის დღევანდელი მოსახლეობა ზემო და ქვემო ყანდაურიდანაა ჩამოსახლებული. ბადიაურზე გადიოდა თრიალეთისკენ ქიზიყის ცხვრის გადასარეკი ტრასა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1286 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბადიაურის გორასამარხი
*თელეთის წმინდა გიორგის პირველი ეკლესია
*თელეთისგორის ნამოსახლარი

## ლიტერატურა 
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბალანთა

**ბალანთა** — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ბალანთა, ჭიხარულა). მდებარეობს ჯავახეთის ზეგანზე, ტაბაწყურის ტბის სამხრეთ–დასავლეთით, მდინარე ბარალეთისწყლის აუზში. ზღვის დონიდან 1860 მეტრზე, ბორჯომიდან დაშორებულია 70 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 155 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მზისგული

**მზისგული** (2012 წლის 3 თებერვლამდე — *„ბოგდანოვკა“*) — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კაჭრეთის ვაკის ჩრდილოეთ კიდეზე. თემის ცენტრი. ზღვის დონიდან 460 მეტრი საგარეჯოდან 28 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 578 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბელოთი

**ბელოთი** — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ბელოთის თემის ცენტრი (ბელოთი, ალბირი, აწრისხევი, ბისოითა, გოზო, ელტურა, ზემო ზონკარი, ინაური, ლაცაური, მალძიგათა, ქვემო ზონკარი, ქნოღო, შამბიეთი, შულაური, ხადურიანთკარი, ხოშური).

## ეტიმოლოგია 
ბელოთის მთის ქვემოთ არის ნასოფლარი ბოლოთანი, სადაც ბოლოთაშვილები ცხოვრობდნენ. აქედანაა წარმოშობილი სოფლის დღევანდელი სახელწოდება. ადგილობრივების თქმით, არსებობს სხვა მოსაზრებაც: ტოპონიმი სიტყვა ბელი-დან წარმოიშვაო (ბელ-ეთ-ი – ბელ-ოთ-ი მიუთითებს ბელების, დათვების სიმრავლეზე). სოფელი გარშემორტყმულია ტყეებით, სადაც უამრავი გარეული ნადირია და ეს მოსაზრებაც არაა უსაფუძვლო. ოსურად ეწოდება Белот (*ბელოთ*).

## გეოგრაფია
მდებარეობს გუდისის სამხრეთ შტოქედის (მდინარეების ფოტნისისა და ელტურის წყალგამყოფი) ბოლოზე, მდინარე პატარა ლიახვის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1160 მეტრი, ცხინვალიდან 15 კილომეტრი, გორიდან – 47 კილომეტრი.

## ისტორია
ბელოთი მდებარეობს ისტორიულ მაღრან-დვალეთის გზაზე. ჯერ ქსნის ერისთავის, ხოლო საერისთავოს გაუქმების შემდეგ (1777) საუფლისწულო რეზიდენცია იყო. 2006 წლიდან ერედვის მუნიციპალიტეტშია.

2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის დროს და მის შემდეგ რუსეთის საოკუპაციო ძალებისა და ოსური სეპარატისტული დაჯგუფებების მიერ სოფელი ჯერ გაიძარცვა, შემდეგ მთლიანად განადგურდა, მოსახლეობა დევნილად იქცა (მ.შ. ოსებიც). ამავე წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, სოფელს დე ფაქტოდ აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა.

## მოსახლეობა 
1865 წლის მონაცემებით, ბელოთის სოფლის საზოგადოების მოსახლეობა 63 კომლს ითვლიდა. იგი მოიცავდა ახლანდელ ბელოთს, ხოშურსა და საცხენეთს. აგვისტოს ომამდე აქ ცხოვრობდნენ დემეტრაშვილები, ჩიფჩიურები, ტერაშვილები, არჩუაძეები, ფისაძეები, წიქარიძეები.

## ეკონომიკა 
საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ერედვის მებოსტნეობა-მერძევეობის საბჭოთა მეურნეობაში. სოფლის მეურნეობის მოწინავე დარგია მესაქონლეობა.

## ღირსშესანიშნაობები 
სოფელში და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე რვა საყდარ-ეკლესია და ორი მნიშვნელოვანი ციხე-გალავანია აგებული. აქ არის ცნობილი სამონასტრო კომპლექსი — ციხესიმაგრე (XVIII ს.), მაცხოვრის X საუკუნის ეკლესია, სამრეკლო (XIX ს.). ციხე-გალავნის კუთხეებში სათვალთვალო კოშკებია. სამონასტრო კომპლექსში შედიოდა ასევე სასახლე და საცხოვრებელი სახლი. ციხის კედლები დაახლოებით ათი მეტრის სიმაღლეზეა შემორჩენილი. ფოხალას მთაზე დგას ფოხალას ციხე (XVII ს.). იგი მოხსენებულია იასე ბარათაშვილის „ცხოვრება-ანდერძში“ 1777 წლის ქსნის ერისთავთა აჯანყებასთან დაკავშირებით. ციხის სიგრძე დაახლოებით 100 მეტრია. მის გალავანშია მოქცეული წმინდა მარინეს სახელობის პატარა ეკლესია და სამი სათვალთვალო კოშკი (ამჟამად დანგრეული). სოფლიდან ორ კილომეტრში, მთაზე ღვთისმშობლის დაუდგენელი თარიღის ეკლესიაა. აქვეა ლომისის წმინდა გიორგის, ქაშუეთის (შუა საუკუნეები) და კვირაცხოვლის ეკლესიები. ბელოთის ჩრდილოეთით, სოფლიდან ოთხ კილომეტრში მოზრდილი ეკლესიის ნანგრევებია, რომლის სახელწოდება უცნობია.

## ცნობილი ადამიანები 
ბელოთში დაიბადა საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს VI მოწვევის დეპუტატი ლევან შალვას ძე წიქარიძე.

## სქოლიო
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბურდიანი

**ბურდიანი** — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (მანავის თემი), მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ჩაილურის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 740 მეტრი, საგარეჯოდან 15 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 32 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბურდიანის გამოქვაბული მონასტერი
* ბურდიანის მთავარანგელოზის ეკლესია
* ბურდიანის სამაროვანი
* ბურდიანის ღვთისმშობლის ეკლესია
* ბურდიანის წმინდა გიორგი მეორე ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბერბუკი

**ბერბუკი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს ტირიფონის ვაკეზე. მდინარე მეჯუდის მარცხენა ნაპირას. ბერბუკის თემის ცენტრი (სოფლები: ბერბუკი, ზემო რეხა, თორტიზა, სვენეთი, ქვემო რეხა, ხელთუბანი). ზღვის დონიდან 640 მეტრი, გორიდან 4 კილომეტრი.

## ისტორია 
ბერბუკი იხსენიება შემდეგ წერილობით წყაროებში: ვახუშტი ბაგრატიონის „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“, „დასტურლამალი“, იოანე ბაგრატიონის „ქართლ-კახეთის აღწერა“, XVI და XVIII საუკუნეების ისტორიული საბუთები, იოჰან გიულდენშტედტის „მოგზაურობა საქართველოში“. ცნობილია, რომ 1735 წელს ოსმალთა წინააღმდეგ აჯანყებულ ქართლელებს გივი ამილახვარის სარდლობით ბერბუკიდან შეუტევიათ გორის ციხეში გამაგრებული ოსმალებისათვის და გაუმარჯვიათ. წყაროებში „ბერბუქის“ ფორმითაც გვხვდება. იოჰან გიულდენშტედტს მოხსენიებული აქვს ბერბუკის ციხე.

## დემოგრაფია
2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის შემდეგ ბერბუკის დევნილთა დასახლებაში დაასახლეს ცხინვალის რეგიონიდან (თამარაშენი, აჩაბეთი, დისევი და სხვ.) იძულებით გადაადგილებული პირები. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 873 ადამიანი.

## ჰავა 
## ღირსშესანიშნაობები 
1982 წელს ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის გორის რაიონის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი — გ. მინდიაშვილი) დაზვერვებისას ბერბუკთან მიაკვლია ყორღანულ სამარხს, რომლის ახლოს აღმოჩნდა ელინისტური ხანის ნამოსახლარი.

ბერბუკის მიდამოებში შემთხვევითაა აღმოჩენილი ადრეული შუა საუკუნეების სამარხეული ნივთები: მოჩალისფროდ გამომწვარი თიხის სამტუჩა ხელადა, შემკული ამოღარული ტალღოვანი ხაზითა და ირიბი ნაჭდევებით; ბრინჯაოს ბალთები, სარკე, მშვილდსაკინძი; ოქროს ორწილადი საყურეები, რომელთა რკალზე მირჩილულია გავარსით შემკული, ბურთულით დაბოლოებული პირამიდა; თვალბუდიანი ბეჭედი, გემაზე ცხოველის გამოსახულებით; სხვადასხვა მასალისა და ფორმის მძივები და სხვ. ეს ნივთები VII საუკუნის პირველი ნახევრითაა დათარიღებული. მასალა ინახება სერგი მაკალათიას სახელობის გორის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმში.

სოფლის სამხრეთით მდებარეობს გვიანი შუა საუკუნეების სამსართულიანი, სათოფურებიანი მრგვალი კოშკი. სამხრეთით დგას დარბაზული ტიპის 1830 წელს აგებული მთავარანგელოზის ეკლესია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბენდერი (ერედვის მუნიციპალიტეტი)

**ბენდერი** — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ბიყარის თემში.

## გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე არკინარეთის (მეჯუდის შენაკადი) სათავეში. ზღვის დონიდან 1280 მეტრი, ცხინვალიდან 40 კილომეტრი, გორიდან — 38 კილომეტრი.

## ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება ().

## დემოგრაფია
1989 წლის აღწერით სოფელში ფიქსირდებოდა 45 მცხოვრები.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბიისი

**ბიისი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ბოშურის თემი). მდებარეობს მდინარე ტანის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1080 მეტრი, გორიდან 24 კილომეტრი.

არის კლიმატურ-ბალნეოლოგიური კურორტი. მდებარეობს ქართლისა და ახალციხის ზეგნის დაბალმთიან საკურორტო რაიონში. სამკურნალო ფაქტორი: სულფიდური მინერალური წყალი. სამედიცინო ჩვენება: ართროლოგიური, ნევროლოგიური (პერიფერიური ნერვული სისტემა), გინეკოლოგიური.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 30 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბიისის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კურორტები
გაგლუანთუბანი

**გაგლუანთუბანი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ბოშურის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ტანის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1440 მეტრი, გორიდან 36 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 17 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბერულა

**ბერულა** — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში. ერედვის თემის ცენტრი.

## ეტიმოლოგია 
იყო სოფელ ერედვის ერთ-ერთი უბანი და ხევის უბანი, შუა ერედვი (გამომდინარე იქიდან, რომ ერედვსა და არგვიცს (კიდევ ერთ უბანს) შორის მდებარეობდა) ან ბერუაანთ უბანი ეწოდებოდა (აქ მცხოვრები ბერუაშვილების გამო).

## გეოგრაფია
მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე პატარა ლიახვის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 990 მეტრზე. გადაბმულია სოფელ ერედვზე და უწინ მისი ერთ-ერთი უბანი იყო (არგვიცთან და ერედვთან ერთად ქმნიდა ე. წ. „დიდ ერედვს“), 2002 წლის აღწერაში შესულია როგორც ბერულის თემის საკრებულოს ცენტრი. მოსახლეობა დევნილად იქცა; მოკლეს 3 ადამიანი. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ

## დემოგრაფია
1926 წლის აღწერის მიხედვით ბერულაში ცხოვრობდა 109 კომლი და 613 სული, რომელთაგან 586 ეთნიკურად ქართველი იყო, ხოლო 27 ოსი. 1989 წლის აღწერით სოფელში ფიქსირდებოდა 814 მცხოვრები 2002 წელს საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლების მიერ ჩატარებული აღწერის თანახმად ბერულის მოსახლეობას შეადგენდა 209 კომლი და 795 სული (395 მამაკაცი და 400 ქალი), რომელთაგან 98% იყო ქართველი. აგვისტოს ომის დროს სოფელი მთლიანად დაიცალა მოსახლეობისაგან.

აქ მცხოვრები გვარებიდან აღსანიშნავია ბერუაშვილები, ვახტანგაშვილები, მაისურაძეები. აქაურების მტკიცებით, შუა ერედვში (ანუ ბერულაში) დაიბადა ბერი იოანე (მაისურაძე).

## სქოლიო
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
გაიჩაანთუბანი

**გაიჩაანთუბანი** — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ბოშურის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ტუსრებისწყლის (ტანის შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 1360 მეტრი, გორიდან 34 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## იხილეთ აგრეთვე
*გაიჩაანთუბნის წმინდა გიორგის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ახალშენი (გორის მუნიციპალიტეტი)

**ახალშენი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ზეღდულეთის თემი). ტირიფონის ვაკეზე, აღმოსავლეთ კვერნაქების სერის ჩრდილოეთ კალთის ძირას. ზღვის დონიდან 700 მეტრი, გორიდან 9 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 184 ადამიანი.

## ჰავა 
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ახაშენი

**ახაშენი** — სოფელი საქართველოში, გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე ჭერმისხევსა და ფაფრისხევს შორის. თემის ცენტრი. ზღვის დონიდან 510 მეტრი, გურჯაანიდან 8 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2420 ადამიანი.

## ისტორია
არქეოლოგიური მასალა მოწმობს, რომ ახაშენის ტერიტორიაზე უძველესი დროიდანვე ბინადრობდა ადამიანი.

საქართველოს ერთიანობის ხანაში და შემდეგაც ახაშენი სვეტიცხოვლის კუთვნილი სოფელი იყო. კათალიკოს ანტონ II-ის 1753 წლით დათარიღებული წყალობის წიგნიდან ჩანს, რომ ახაშენის შემოსავალს პირადად ამილბარ მაღალაძე იღებდა და შემდეგ გადასცემდა ეკლესიას. XVI საუკუნიდან თავდაპირველად კახეთის, ხოლო შემდეგ ქართლ-კახეთის მეფეებიც იდებენ გარკვეულ წილს ახაშენის ყმა-მამულზე. 1785 წელს ერთი სიგელის მიხედვით დოსითეოს ნეკრესელს, გარკვეული პრეტენზიები გააჩნდა ახაშენის ყმა-მამულის ნაწილზე. როგორც მის სადროშოში შემავალ სოფელზე სვეტიცხოვლის წინამძღვარს შეუხსენებია, რომ ახაშენი სხვა სოფლებთან ერთად „საკუთარი ყმანი და საწმყსონი არიან კათალიკოსისა და ნაწილობრივ მეფისაო“.

ახაშენში უძველესი დროიდანვე იყო განვითარებული მევენახეობა, მემინდვრეობა და მეცხოველეობა.

## დემოგრაფია
## იხილეთ აგრეთვე
*ახაშნის წმინდა გიორგის ეკლესია

## გალერეა 

სოფელი ახაშენი 3.jpg|სოფლის ხედი
სოფელი ახაშენი 6.jpg|სოფლის ხედი
სოფელ ახაშენის სამების სახელობის ეკლესია.jpg|სოფელ ახაშენის სამების სახელობის ეკლესია
ახაშენის ყვავის საყდარი 2.jpg|ახაშენის ყვავის საყდარი
სოფელ ახაშენის კვირაცხოვლის სახელობის ეკლესია 3.jpg|სოფელ ახაშენის კვირაცხოვლის სახელობის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბორცვანა

**ბორცვანა** — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (მღებრიანის თემი) წუფის მთის (თრიალეთის ქედი) ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთის ძირში, მდინარე თეძმის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1400 მეტრი გორიდან 28 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ბროწლეთი

**ბროწლეთი** — სოფელი საქართველოში, გორის მუნიციპალიტეტში (ტირძნისის თემი). მდებარეობს მდინარე პატარა ლიახვის მარჯვენა ნაპირას, გორი-ცხინვალის გზატკეცილზე. ზღვის დონიდან 805 მეტრი, გორიდან 28 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 527 ადამიანი.

## გალერეა

ფაილი:Burned house in Brotsleti.jpg|აგვისტოს კონფლიქტის დროს გადამწვარი სახლი

მინი|ცენტრი|600 პქ|სოფელ ბროწლეთის პანორამა. გიორგი მელაშვილის ფოტო.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კაპიტან ვრუნგელის თავგადასავლები (ანიმაციური ფილმი)

**კაპიტან ვრუნგელის თავგადასავლები** (რუს. Приключения капитана Врунгеля) — „კიევნაუჩფილმის“ ანიმაციური ფილმი. შედგება 13 სერიისგან. დავიდ ჩერკასკის ეს ფილმი დაფუძნებულია ამავე სახელის რომანზე, დაწერილ ანდრეი ნეკრასოვის მიერ. 1976 წელს შეიქმნა პირველი სამი სერია, 1977 წელს - 4-6 სერია, 1978 წელს - 7-9 და 1979 წელს - ბოლო სამი სერია (10-13).

## ჯილდოები
ფილმმა მიიღო ჯილდო:

*ფილმების საერთაშორისო ფესტივალში - ერევანი
*საერთაშორისო სატელევიზიო ფილმების ფესტივალი - ჩეხოსლოვაკია

## რესურსები ინტერნეტში 
*
* ინფორმაცია საიტზე Animator.ru
*  ნეკრასოვი და ინფორმაცია წიგნზე 
*  კაპიტან ვრუნგელის თავგადასავლები საიტზე Lib.ru
*  კაპიტან ვრუნგელის თავგადასავლები ინგლისურად
* 

კატეგორია:სსრკ-ის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:1976 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:1977 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:1978 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:1979 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:დავიდ ჩერკასკის ფილმები
ბეთლემი (გორის მუნიციპალიტეტი)

**ბეთლემი** (ყოფილი *ახალხიზა*) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (სკრის თემი), შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 630 მეტრი, გორიდან 7 კილომეტრი.

## ისტორია 
სოფელი ხიზაბავრადან (სამცხე-ჯავახეთის მხარე) ჩამოსულმა კათოლიკეებმა დააარსეს 1907 წელს. მიწა პადრე დომინიკე პაწაძე-მუღაშაშვილმა ეკლესიისთვის შეწირული თანხით შეისყიდა. თავიდან სოფელს „ბეთლემი“ უწოდეს, თუმცა სახელი კომუნისტურ პერიოდში ახალხიზად გადააკეთეს. ჩამოსახლებულ ოჯახებს შორის არიან ჭონიშვილები, მამუკაშვილები, მურადაშვილები და სხვ. 1920 წლის მიწისძვრის დროს ძველი სახლები დაინგრა. შემდეგ მოსახლეობა ოდნავ ქვემოთ, ამჟამინდელ სოფლის ადგილას ჩავიდა. თანამედროვე სოფელი ძირითადად მენშევიკური მთავრობის პერიოდში გაშენდა, აშენდა სკოლა, საბავშვო ბაღი და ეკლესია, რომელიც საბჭოთა პერიოდში დაანგრიეს.

2019 წელს, გორის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დადგენილებით, სოფელს დაუბრუნდა თავდაპირველი სახელი — ბეთლემი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 385 ადამიანი.

## ჰავა 
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბერიჯვარი

**ბერიჯვარი** — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ქსუისის თემში.

## გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარეების ჭარებულისა და მეჯუდის წყალგამყოფის სამხრეთ–დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1220 მეტრი, ცხინვალიდან 18 კილომეტრი.

## ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება ().

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გარდანთა

**გარდანთა** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქურთის მუნიციპალიტეტში  (ძარის თემი), 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში. მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1030 მეტრი, ცხინვალიდან 3 კილომეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბიეთი (ერედვის მუნიციპალიტეტი)

**ბიეთი** — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ღრომის თემში.

## გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე მეჯუდის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, ცხინვალიდან 30 კილომეტრი, გორიდან — 27 კილომეტრი.

## ისტორია
ბიეთის მიდამოებში ადამიანს ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანაში უცხოვრია. ადრინდელი ფეოდალური ხანის მიწურულში ტერიტორია, სადაც დღევანდელი ბიეთი და მისი მიდამოებია, ქსნის ხევის შემადგენლობაში შედიოდა, შემდეგ კი – ქსნის საერისთავოში.

1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს ფიზიკურად აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა.

## დემოგრაფია
1989 წლის აღწერით სოფელში ფიქსირდებოდა 19 მცხოვრები.

## ღირსშესანიშნაობები 
ხუროთმოძღვრული ძეგლებიდან აღსანიშნავია ბიეთის მონასტერი და ბიეთის ღვთისმშობლის ეკლესია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბაგატა

**ბაგატა** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქურთის მუნიციპალიტეტში (ხეთაგუროვის თემი). 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე. ზღვის დონიდან 900 მეტრი, ცხინვალიდან 7 კილომეტრი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ახალი ხურვალეთი

**ახალი ხურვალეთი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (შავშვების თემი), ტირიფონის ვაკეზე. ზღვის დონიდან 550 მეტრი, გორიდან 18 კილომეტრი.

სოფელი მდებარეობს თბილისიდან 67 კილომეტრში და ესაზღვრება რუსეთის მიერ ოკუპირებულ სოფლებს წინაგარსა და ორჭოსანს.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 34 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ახალდაბა (გორის მუნიციპალიტეტი)

**ახალდაბა** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ვარიანის თემი). მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის მარჯვენა ნაპირზე, შიდა ქართლის ვაკეზე. ზღვის დონიდან 690 მეტრი, გორიდან 10 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 1560 ადამიანი.

## ჰავა 
## იხილეთ აგრეთვე
*ახალდაბის ღვთისმშობლის ეკლესია
*ახალდაბის წმინდა გიორგის ეკლესია
*ახალდაბის ნასოფლარი
*ახალდაბის სამარხი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მარია ანა თეკლა მოცარტი

მინი|მარია ანა თეკლა მოცარტის ავტოპორტრეტი ფანქრით (1777 ან 1778 წელი). ინახება მოცარტის მუზეუმში, ზალცბურგში
**მარია ანა თეკლა მოცარტი**  (), მიმართვის სახელი  *მარიანა* ()  (დ. 25 სექტემბერი, 1758 — გ. 25 იანვარი, 1841) — ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტის ბიძაშვილი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა აუგსბურგში, გერმანიაში. იყო მესამე შვილი (და ერთადერთი გადარჩენილი) ფრანც ალოის მოცარტის (ლეოპოლდ მოცარტის უმცროსი ძმა) 5 შვილიდან. 1777 წლის 11 ოქტომბერსა და 26 ოქტომბერს შორის 19 წლის მარიანამ გაიცნო 21 წლის მოცარტი აუგსბურგში. მათ ახლო ურთიერთობა ჰქონდათ. 

გარდაიცვალა გერმანიაში, ბაიროითში — 82 წლის ასაკში.

## ლიტერატურა
* Dempf, Peter (2004) *Mir ist so federleicht ums Herz*, Eichborn Verlag, Frankfurt/Main.  (In German)
* Schad, Martha Hrsg. (2015) *Mozarts erste Liebe*, Anton H. Konrad Verlag, Weißenhorn.  (In German)
* Maynard Solomon (1995) *Mozart: A Life*. Harper Collins.
* Wegele, Ludwig (1985) *Der Lebenslauf der Marianne Thekla Mozart*, Brigg Verlag, Augsburg. (In German)

## რესურსები ინტერნეტში
*"A Visit to Maria Anna Thekla Mozart"

კატეგორია:ვოლფგანგ ამადეუს მოცარტი
კატეგორია:დაბადებული 25 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1758
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1841
კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი ქალები