პრინცის ქვა

250px|მინი|ალტ=პრინცის ქვა|პრინცის ქვა
**პრინცის ქვა** (, ) — უძველესი იონური სვეტის (ორდერის) ამობრუნებული ფუძე, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა კარანტანიის მთავრების ინაუგურაციის ცერემონიალში ადრეულ შუა საუკუნეებში. ფრანკთა იმპერიასთან შეერთების შემდეგ, სლოვენურ ენაზე ჩატარებული პროცედურა გაგრძელდა როგორც კარინტიის ჰერცოგების კორონაციის პირველი ნაწილი. მას მოსდევდა წირვა მარია ზაალის კათედრალში და ინაუგურაცია ჰერცოგის სკამზე, სადაც ის გერმანულ ენაზე დებდა ფიცს და იღებდა მამულების პატივისცემას.

## ქვა
სვეტი, სავარაუდოდ, ახლომდებარე რომაული ქალაქიდან, ვირუნუმიდანაა, რომელიც დაარსდა როგორც ნორიკუმის პროვინციის დედაქალაქი იმპერატორ კლავდიუსის მმართველობის დროს (ახ.წ. 41-54). შუა საუკუნეებში კარინტიის საჰერცოგოს გერბი ამოკვეთეს მის ზედა ზედაპირზე.  1862 წლამდე, როდესაც ის გადაიტანეს კლაგენფურტის ლანდჰაუსის პროვინციულ ასამბლეაში, ის იდგა კარნბურგის იმპერატორის რეზიდენციის () ჩრდილო-დასავლეთით ცოლფელდის ვაკეზე, რომელიც ააშენა იმპერატორმა არნულფ კარინტიელმა.

## დემოკრატიული იდეა
ამ ცნებასთან დაკავშირებული ცერემონია დადასტურებულია რამდენიმე წყაროთი, მათ შორის შუა საუკუნეების ანგარიშებით და პაპ პიუს II-ის ნაწერებით 1509 წელს. ის ასევე აღწერილია ჟან ბოდენის მიერ „ტრაქტატში რესპუბლიკური მმართველობის შესახებ“ (1576), როგორც „უბადლო მთელ მსოფლიოში“, თუმცა არსებობს მტკიცებულებები, რომ სკონის ქვა შოტლანდიაში და ლია ფაილი ირლანდიაში მსგავსი წესით გამოიყენებოდა. სამეფო ქვის იდეის გამოძახილი გვხვდება ევროპულ ლიტერატურაში არტურიანული მოტივის - სახიფათო ტახტის სახით, რომელიც, თავის მხრივ, უძველესი ირლანდიური მეფობის კონცეფციიდან მომდინარეობს.

## დემოკრატიული პროცედურა
გლეხი, რომელიც ქვაზე იჯდა, ცერემონიის დროს ხალხს წარმოადგენდა და მას უნდა ეკითხა სლოვენურად: „ვინ არის ის, ვინც წინ მოდის?“ მის გარშემო მსხდომნი უპასუხებდნენ: „ის არის ქვეყნის მთავარი“.
„არის ის სამართლიანი მსაჯული, რომელიც ქვეყნის კეთილდღეობას ეძებს? არის ის თავისუფლად დაბადებული და ღირსეული? არის ის ქრისტიანული რწმენისთვის მზრუნველი და მისი დამცველი?“ — უნდა ეკითხა ხალხის წარმომადგენელს, და ისინი უპასუხებდნენ: „არს და იყოს“.
„რა უფლებით შეუძლია მას ამ ჩემი ადგილიდან გამომაძევოს?“ — უნდა ეკითხა მას, და ისინი უპასუხებდნენ: „ის გადაგიხდის სამოც დენარს და მოგცემს შენს სახლს თავისუფლად და ხარკის გარეშე“.
შემდეგ გლეხი ჰერცოგს სახეზე მსუბუქ ალიყურს გაარტყამდა (un petit soufflet), რის შემდეგაც ჰერცოგს უფლება ეძლეოდა, ეშიშვლა ხმალი, ასულიყო ქვაზე და სრული წრე შემოეხაზა, რათა რიტუალურად ყველა მიმართულებით შეეხედა. ამ დროს ყველას უნდა ემღერა სლოვენური კირიე და ხოტბა შეესხა თვთისთვის ახალი მმართველის ბოძებისთვის, მისი ღვთიური ნების შესაბამისად. ბოლოს, მმართველი უნდა დაესვათ ცხენზე და სამჯერ შემოეტარებინათ ქვის გარშემო.

## შემდგომი ალუზიები და გავლენები
სპონჰაიმელი ჰერმან II-ის ინაუგურაციის დროს, 1161 წელს, სედეს კარინთანი დუკატუსის პირველი ხსენება, შესაძლოა, მთავრის ქვას გულისხმობდა. ცერემონია აღწერა 1341 წლის ახლოხანებში მემატიანე იოანე ვიკტრინგელმა თავის „*ლიბერ ცერტარუმ ჰისტორიარუმში*“ 1286 წელს გორიცია-ტიროლის მაინჰარდ II-ის კორონაციის ხსენებისას: როდესაც ჰერცოგი მიუახლოვდა, მან ქვაზე მჯდომი თავისუფალი გლეხი ნახა. მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მაინჰარდმა დაარწმუნა ის, რომ ღირსი იყო ტახტზე ასვლისა და სამართლიანი მმართველი იქნებოდა, გლეხმა დატოვა თავისი პოზიცია.

თომას ჯეფერსონის პირად ასლში ბოდენის წიგნისა, ჯეფერსონის ინიციალები გამოჩნდა ცერემონიის აღწერის გვერდით. არსებობს მითი, რომ ეს აღწერა იყო ინსპირატორი ჯეფერსონისთვის ამერიკის შეერთებული შტატების კონსტიტუციის შექმნის დროს. კლივლენდში არსებულ მემორიალურ დაფაზე აღნიშნულია, რომ ამ რიტუალმა, შესაძლოა, გავლენა მოახდინა ამერიკის რევოლუციაზე.

თუმცა, ამ თეორიის პირდაპირი მტკიცებულება არ არსებობს და ის უარყოფილია მეინსტრიმული მეცნიერების მიერ.

პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ კარინტიის დაყოფამ მთავრის ქვა კარანტანიის საერთო და, შესაბამისად, სადავო მემკვიდრეობის ნაწილად აქცია. როდესაც 2005 წელს სლოვენიის მთავრობამ გადაწყვიტა მთავრის ქვის გამოსახვა სლოვენურ ორცენტიან მონეტაზე, ამან გარკვეული შეშფოთება გამოიწვია ავსტრიაში. 2006 წელს კარინტიის გუბერნატორმა იერგ ჰაიდერმა (ავსტრია) ქვა, რომელიც 1905 წლიდან კარინტიის სახელმწიფო მუზეუმში იყო გამოფენილი, კვლავ გადაიტანა ჰერალდიკის დარბაზში კლაგენფურტის ლანდჰაუსში.

## ასევე იხილეთ
*Duke's Chair
*Stone of Scone
*Lia Fail
*Conn of the Hundred Battles
*Stones of Mora
*Coronation Stone, Kingston upon Thames
*List of individual rocks

## სქოლიო
კატეგორია:სლოვენია