არმან ფალიერი

**კლემან არმან ფალიერი** (დ. 6 ნოემბერი, 1841 – გ. 22 ივნისი, 1931) — ფრანგი სახელმწიფო მოღვაწე, საფრანგეთის პრეზიდენტი 1906 წლიდან 1913 წლამდე.

კლემან არმან ფალიერი საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკის რესპუბლიკანიზმის სიმბოლო იყო. იგი ლოტ-ეტ-გარონში საშუალო ფენის ოჯახში დაიბადა და იურისტი და რესპუბლიკელი პოლიტიკოსი გახდა. მას სხვადასხვა მინისტრის თანამდებობა ეკავა და 1883 წელს მცირე ხნით პრემიერ-მინისტრიც იყო. 1906 წელს იგი საფრანგეთის პრეზიდენტი გახდა, პოლ დუმერის დამარცხებით. ისტორიკოს დევიდ ბელის მიხედვით, მას განსაკუთრებული ნიჭი ჰქონდა პოლიტიკური ტალანტების ამოცნობაში. ფალიერის  პრეზიდენტობა გამოირჩეოდა მისი გულთბილი და დამამშვიდებელი მანერებით, რის გამოც იგი პოპულარულ სიმბოლურ ფიგურად იქცა. იგი კმაყოფილი იყო კონსტიტუციური პრეზიდენტისათვის დამახასიათებელი პროცედურული პატივით და გადაწყვეტილებების მიღებას მინისტრებს ანდობდა. მისი პრეზიდენტობის პერიოდში განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობოდა სენატის რესპუბლიკანიზმს. მას ჰქონდა პატივი, თუმცა არა რეალური ძალაუფლება, ეხელმძღვანელა მემარცხენე მმართველი კოალიციისთვის, რომელიც ცნობილია სახელწოდებით *bloc des gauches* („მემარცხენე ბლოკი“).

## ადრეული ცხოვრება
ფალიერი დაიბადა საფრანგეთში, ლოტ-ეტ-გარონის დეპარტამენტში მდებარე ქალაქ მეზენში. მან შეისწავლა სამართალი და ნერაკში გახდა ადვოკატი. სადაც დაიწყო თავისი საზოგადოებრივი კარიერა, ჯერ გახდა მუნიციპალური საბჭოს წევრი (1868), შემდეგ მერი (1871), ხოლო შემდგომ ლოტ-ეტ-გარონის დეპარტამენტის გენერალური საბჭოს წევრი (1871). როგორც რესპუბლიკანელმა, მან ეს თანამდებობა 1873 წლის მაისში დაკარგა, ტიერის დაცემის შემდეგ, თუმცა 1876 წლის თებერვალში იგი ნერაკის დეპუტატად აირჩიეს. დეპუტატთა პალატაში იგი ოპორტუნისტ რესპუბლიკელთა საპარლამენტო ჯგუფს *Gauche républicaine*-ს შეუერთდა, ხელი მოაწერა 1877 წლის 18 მაისის პროტესტს და ხუთი თვის შემდეგ იგი კვლავ ნერაკის დეპუტატად აირჩიეს.

1880 წელს იგი შინაგან საქმეთა სამინისტროში სახელმწიფო მდივნის მოადგილედ დაინიშნა (1880 წლის მაისიდან 1881 წლის ნოემბრამდე). 1882 წლის 7 აგვისტოდან 1883 წლის 20 თებერვლამდე ის შინაგან საქმეთა მინისტრის თანამდებობაზე იყო, ხოლო ერთი თვის განმავლობაში (1883 წლის 29 იანვრიდან) პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაც ეკავა.

## პოლიტიკური კარიერა
ფალიერი, რომელიც იმ დროს ავადმყოფობდა, ვერ გაუმკლავდა ოპოზიციის მძაფრ წინააღმდეგობას და გადადგა, მას შემდეგ რაც სენატმა მისი პროექტი უარყო. თუმცა მომდევნო ნოემბერში ჟიულ ფერის მიერ სახალხო განათლების მინისტრად დაინიშნა და სასკოლო სისტემაში სხვადასხვა რეფორმა განახორციელა.

მან თანამდებობა 1885 წლის მარტში დატოვა. 1889 წლის თებერვალში ის კვლავ დაბრუნდა შინაგან საქმეთა სამინისტროში და საბოლოოდ კვლავ დაიბრუნა იუსტიციის დეპარტამენტი 1890 წლის მარტიდან 1892 წლის თებერვლამდე. 1890 წლის ივნისში მისმა დეპარტამენტმა ის სენატში 417 ხმით აირჩია, 23 ხმის წინააღმდეგ . იქ ფალიერი პარტიულ დაპირისპირებებს თავს არიდებდა, თუმცა რესპუბლიკელებს შორის გავლენას ინარჩუნებდა.

1899 წლის მარტში იგი სენატის პრეზიდენტად აირჩიეს და ამ თანამდებობას 1906 წლის იანვრამდე იკავებდა, როდესაც ორივე პალატაში მემარცხენე ჯგუფების გაერთიანებამ იგი რესპუბლიკის პრეზიდენტობის კანდიდატად დაასახელა. არჩევნებში მან პირველივე ტურში გაიმარჯვა — 449 ხმით მისი ოპონენტის, პოლ დუმერის, 371 ხმის წინააღმდეგ.

ფალიერი სიკვდილით დასჯის ღიად მოწინააღმდეგე იყო და სიკვდილით დასჯილ მრავალ პატიმარს სასჯელი შეუმსუბუქა.

## ორდენები და ჯილდოები
*  : კარლ III-ის ორდენის სამეფო და გამორჩეული დიდი ჯვარი, ყელსაბამით, 1905 წლის 19 ივნისი 
*  : სერაფიმების სამეფო ორდენის კავალერი, 1906 წლის 27 აპრილი 
*  : წმინდა ოლავის ორდენის სამეფო ნორვეგიული დიდი ჯვარი ყელსაბამით, 1906 წლის 13 ოქტომბერი 
*  სიამი : ჩაკრის სამეფო სახლის ორდენის კავალერი, 1907 წლის 20 ივნისი 
*  :  სამეფო ვიქტორიანული ჯაჭვი, 1908 წლის 29 მაისი
*  : წმინდა ჩარლზის ორდენის დიდი ჯვარი, 1909 წლის 27 აპრილი

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## ბიბლიოგრაფია
* Jean d’Yvelet (pseud. J. Lévy), ''Armand Fallières, président de la République (l'homme, la vie et l'oeuvre),* Lettre préface par Étienne Richet, 1907.
* Jacques Chastenet, *La France de M. Fallières*, Paris, Fayard, 1949.
* Stéphane Baumont, *Fallières ou la République de la province*, Toulouse, Éché, 1988.
* * La France de Monsieur Fallières : actes du colloque national Armand Fallières, 9-12 octobre 1986*, Agen, Service éducatif des Archives départementales, 1990.
* Hubert Delpont et Janine Dréano-Sestacq, *Fallières : la République aux champs*, AVN, 1996, 258 pages.
* *Un Lot-et-Garonnais à l'Élysée : Fallières en son temps'', Agen, conseil général de Lot-et-Garonne, 2007 (actes du colloque d'Agen tenu en 2006).
* Frédéric Lavignette, ''L'Affaire Liabeuf : histoires d'une vengeance'', Fage éditions, 2011.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1841
კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1931
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ივნისი
კატეგორია:საფრანგეთის პოლიტიკა
კატეგორია:საფრანგეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრები