აბუბაკარ სომპარე

**ელ ჰაჯ აბუბაკარ სომპარე** ( – ) — გვინეელი პოლიტიკოსი, რომელიც 2002 წლიდან 2008 წლამდე გვინეის ეროვნული ასამბლეის პრეზიდენტი იყო. მანამდე, 1978 წლიდან 1984 წლამდე, იგი გვინეის ელჩი იყო საფრანგეთში, ხოლო 1995 წლიდან 2002 წლამდე - „ერთიანობისა და პროგრესის პარტიის“ (PUP) გენერალური მდივანი.

## პოლიტიკური კარიერა 2002 წლამდე 
სომპარე დაიბადა დაკონტაში, ბოკეს პრეფექტურაში. 1970 წლის აგვისტოდან 1973 წლის სექტემბრამდე ის იყო ლაბეს განათლების რეგიონალური დირექტორი, 1973 წლის სექტემბრიდან 1976 წლის დეკემბრამდე - უნივერსიტეტის წინასასკოლო განათლების სამინისტროს საშუალო განათლების გენერალური დირექტორი და 1976 წლის დეკემბრიდან 1978 წლის თებერვლამდე - საინფორმაციო სამსახურების გენერალური დირექტორი. შემდგომში, 1978 წლის თებერვლიდან 1984 წლის სექტემბრამდე, იგი პარიზში გვინეის ელჩად საფრანგეთში გაგზავნეს; პარიზიდან დაბრუნების შემდეგ, 1984 წლის ნოემბრიდან 1986 წლის ივლისამდე, ადმინისტრაციული რეფორმებისა და სამოქალაქო სამსახურის სამინისტროში მრჩეველი იყო. შემდეგ, 1986 წლის ივლისიდან 1987 წლის მაისამდე, ის იყო კონაკრიში ერთა სასახლის (პრეზიდენტის სასახლე) ადმინისტრატორი და 1987 წლის მაისიდან 1989 წლის მაისამდე - კონაკრის უნივერსიტეტის რექტორი.

1989 წლის აგვისტოდან 1990 წლის ოქტომბრამდე სომპარე იყო განათლების სექტორის ადაპტაციის პროგრამის ეროვნული კოორდინატორი; შემდეგ 1990 წლის ოქტომბრიდან 1992 წლის მარტამდე ის იყო შინაგან საქმეთა და დეცენტრალიზაციის სამინისტროს გენერალური მდივანი. მოგვიანებით, 1995 წლის ივნისის საპარლამენტო არჩევნებში იგი აირჩიეს ეროვნულ ასამბლეაში და ამ დროს გახდა PUP-ის გენერალური მდივანი, ასევე PUP/PCN საპარლამენტო ჯგუფის პრეზიდენტი. ის ამ თანამდებობებზე 2002 წლამდე დარჩა.

## ეროვნული ასამბლეის პრეზიდენტი 
2002 წლის ივნისის საპარლამენტო არჩევნებში სომპარეს ეროვნულ ასამბლეაში ხელახლა არჩევის შემდეგ, პრეზიდენტმა ლანსანა კონტემ იგი ეროვნული ასამბლეის პრეზიდენტად აირჩია. კონტეს გარკვეული სირთულეები შეექმნა პარლამენტის დეპუტატებს შორის სომპარესთვის საჭირო მხარდაჭერის მოპოვებაში და სწორედ ამ მიზეზით გადადო ეროვნული ასამბლეის გახსნა.საბოლოოდ, იგი ეროვნული ასამბლეის პრეზიდენტად 2002 წლის 23 სექტემბერს გამართულ სპეციალურ სესიაზეაირჩიეს, რომელმაც 106 დეპუტატიდან 87-ის მხარდაჭერა მიიღო.

მიუხედავად იმისა, რომ სომპარე ეროვნული ასამბლეის პრეზიდენტის საკვანძო თანამდებობას იკავებდა, ითვლებოდა, რომ ავადმყოფ პრეზიდენტ კონტეს ის არ მოსწონდა;ასევე, როგორც ამბობენ, ის არაპოპულარული იყო არმიასა და PUP-ის ხელმძღვანელობის დიდ ნაწილში. ამ პერიოდში სომპარე, როგორც ჩანს, PUP-ის გენერალურ მდივან სეკუ კონატესთან მეტოქეობაში იყო ჩართული.

სომპარეს, როგორც კონტეს კონსტიტუციური მემკვიდრის პოზიციამ ზოგიერთს შეაშფოთა, რადგან მიაჩნდათ, რომ ის ძალაუფლების დათმობას არ დათანხმდებოდა, თუ მას ოდესმე მიიღებდა.მეორე მხრივ, აღინიშნა, რომ სომპარეს არცერთ ჯგუფში მცირე პოპულარობა ჰქონდა და შესაბამისად, შესაძლოა, არ ჰქონოდა პოლიტიკური საფუძველი ხელისუფლებაში თავის გასაგრძელებლად.2006 წლის დასაწყისში, როდესაც კონტემ გვინეა დატოვა შვეიცარიაში სამედიცინო მკურნალობის მისაღებად, როგორც ამბობენ, სომპარე სამხედრო ოფიცრებს შეხვდა საპრეზიდენტო მემკვიდრეობის განსახილველად; როგორც ამბობენ, კონტე ამ ნაბიჯით გაბრაზდა.

2008 წელს ჟენ აფრიკესთან საუბრისას სომპარემ განაცხადა, რომ მისი აზრით, კონტე, რომელიც, როგორც ცნობილია, ჯანმრთელობის უკიდურესად მძიმე მდგომარეობაში იყო, 2010 წლის დაგეგმილ საპრეზიდენტო არჩევნებში ხელახალი არჩევის კანდიდატი არ იქნებოდა.მან ასევე ისაუბრა საპარლამენტო არჩევნების დაგეგმილ ვადაში ჩაუტარებლობის საკითხზე (რადგან საპარლამენტო ვადა 2002 წელს დაიწყო, ის ჩვეულებრივ 2007 წელს იწურებოდა) და განაცხადა, რომ არჩევნები მხოლოდ იმ შემთხვევაში უნდა ჩატარდეს, თუ ის „ხელს შეუწყობს სოციალური სტრუქტურისა და დემოკრატიის განმტკიცებას“ და არა თუ ის „არეულობის დარღვევის“ მიზეზი გახდება.

## 2008 წლის დეკემბრის მოვლენები 
2008 წლის 23 დეკემბრის გამთენიისას, სომპარემ ტელევიზიით გამოაცხადა, რომ პრეზიდენტი კონტე წინა დღეს „ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ“ გარდაიცვალა. კონსტიტუციის თანახმად, ვაკანსიის შემთხვევაში, ეროვნული ასამბლეის პრეზიდენტი რესპუბლიკის პრეზიდენტი უნდა ყოფილიყო და ახალი საპრეზიდენტო არჩევნები 60 დღის განმავლობაში უნდა ჩატარებულიყო.სომპარემ უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეს, ლამინ სიდიმეს, სთხოვა, გამოეცხადებინა ვაკანსია საპრეზიდენტო თანამდებობაზე და აეღო კონსტიტუცია. პრემიერ-მინისტრი აჰმედ ტიდიან სუარე და არმიის მეთაური, დიარა კამარა, სომპარეს გვერდით იდგნენ მისი განცხადების დროს. Amidst speculation that the future of the party was in doubt, Somparé and Konaté reconciled in March 2009.
მოგვიანებით, სომპარემ ინტერვიუში განაცხადა, რომ კონტეს გარდაცვალების შემდეგ სიდიმესთან დაკავშირება თავდაპირველად შეუძლებელი იყო და როდესაც სიდიმე მოგვიანებით სახალხო სასახლეში მივიდა სიტუაციის განსახილველად, მან საჭირო სამართლებრივი ნაბიჯების გადადგმა იმ „საბაბით“ გადადო, რომ ცერემონიის მოწყობა მეორე დღემდე არ შეეძლო.

სომპარეს მიერ კონტეს გარდაცვალების გამოცხადებიდან ექვსი საათის შემდეგ, ტელევიზიით წაიკითხეს განცხადება, რომელიც სამხედრო გადატრიალებას აცხადებდა. დემოკრატიისა და განვითარების ეროვნული საბჭოს (CNDD) სახელით წაკითხულ ამ განცხადებაში ნათქვამი იყო, რომ „რესპუბლიკის მთავრობა და ინსტიტუტები დაიშალა“; ასევე გამოცხადდა კონსტიტუციის შეჩერება.სომპარე იმალებოდა და პრესას განუცხადა, რომ ახლადშექმნილი ხუნტა მის პოვნას ცდილობდა; მან ასევე მოუწოდა საერთაშორისო საზოგადოებას „მობილიზებისკენ, რათა თავიდან აიცილონ სამხედროების მიერ დემოკრატიული პროცესის ჩაშლა“.რამდენიმედღიანი დამალვის შემდეგ, ის 27 დეკემბერს გამოჩნდა პოლიტიკური და სოციალური წარმომადგენლების შეხვედრაზე დასასწრებად, რომელიც ხუნტამ მოიწვია და ალფა იაია დიალოს სამხედრო ბანაკში გაიმართა.

## პოლიტიკური კარიერა (2009–2017) 
როდესაც PUP პირველად თავის ისტორიაში ჩამოშორდა ხელისუფლებას, 2009 წლის იანვრის ბოლოს, როგორც ამბობენ, PUP-ში შეიქმნა „ხელახალი დაფუძნების“ მოძრაობა, რომელიც მიზნად ისახავდა სომპარეს და მისი ძველი მეტოქის, სეკუ კონატეს მხარდამჭერების პარტიის ხელმძღვანელობიდან ჩამოშორებას.პარტიის მომავლის ეჭვქვეშ დაყენების შესახებ სპეკულაციების ფონზე, სომპარე და კონატე 2009 წლის მარტში შერიგდნენ.

გადატრიალების მომდევნო წელს სომპარე ძირითადად დუმდა საჯაროდ. კონტეს სხვა მრავალი ჩინოვნიკისგან განსხვავებით, იგი CNDD ხუნტამ მარტო დატოვა. 2010 წლის 6 მარტს PUP-ის შეხვედრაზე სომპარემ გააკრიტიკა ოპოზიციური პარტიები, რომლებმაც გადატრიალების მხარდაჭერა გადაწყვიტეს; მან განაცხადა, რომ გადატრიალების მათ მიერ თავდაპირველი მიღება აჩვენებდა, რომ ისინი „გულწრფელები“ ​​არ იყვნენ დემოკრატიისა და კონსტიტუციური მმართველობისადმი ერთგულებაში.სომპარე შემდეგ 2010 წლის 27-28 მარტს პარტიის ყრილობაზე 2010 წლის ივნისის საპრეზიდენტო არჩევნებში PUP-ის კანდიდატად აირჩიეს.

## გარდაცვალება 
სომპარე გარდაიცვალა 2017 წლის 2 ნოემბერს.

## სქოლიო