open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სტედელეიკის მუზეუმი

**ამსტერდამის სტედელეიკის მუზეუმი** (, ; აგრეთვე ცნობილი როგორც **სტედელეიკი** და **ამსტერდამის მუნიციპალური მუზეუმი**) ― მოდერნიზმისა და თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი ამსტერდამში, ნიდერლანდებში.

XIX საუკუნის შენობის დიზაინი ადრიან ვილემ ვეისმანს ეკუთვნის, ხოლო XXI საუკუნის ფრთა დღევანდელ შესასვლელთან ერთად *Benthem Crouwel Architekten*-ს მიერაა დაპროექტებული. მდებარეობს მუზეუმის მოედანზე, ამსტერდამ-ზეიდის ოლქში,ვან გოგის მუზეუმის, რეიკსმუზეუმისა და კონინკლეიკის მახლობლად.

მუზეუმის კოლექცია XX და XXI საუკუნის მოდერნიზმისა და თანამედროვე ხელოვნების ნიმუშებს მოიცავს. მუზეუმში გამოფენილია ვინსენტ ვან გოგის, ვასილი კანდინსკის, მარკ შაგალის, ანრი მატისის, ჯექსონ პოლოკის, ენდი უორჰოლის, ერნსტ ლუდვიგ კირხნერის, კარლ აპელის, ვილემ დე კუნინგის, მარლენ დიუმასა და სხვათა ნამუშევრები.შენობა „თანამედროვე ხელოვნების საჯარო კოლექციის ფორმაციის საზოგადოებამ“ ააშენა, რომელიც 1874 წელს დაფუძნდა დე ბრეინის ნახატების კოლექციისა და მის მიერ ქალაქისთვის გადაცემული ანტიკვარიატების დაცვისთვის ჩამოყალიბდა. მშენებლობის ხარჯები ვან ეგენის ოჯახმაც დაფარა და მუზეუმს კრისტიან პიტერ ვან ეგენის კოლექციიდან ნახატებიც გადასცა. მუზეუმის შენობა 1891-1895 წლებში აშენდა რეიკსმუზეუმის მახლობლად აშენდა. რომელიც თანამედროვე და მოდერნისტული ხელოვნების ცნობილ ნიმუშებზე იყო ფოკუსირებული. „დროებითი სტედელეიკი 3“ 2011 წლის ოქტომბერში გაიხსნა. მუზეუმი ხელახლა 2012 წლის 23 სექტემბერს გაიხსნა. გახსნიდან ერთ თვეში სტედელეიკს 95 000 დამთვალიერებელი ეწვია.  2017 წელს მუზეუმში Sonic Acts-ის მე-17 ფესტივალის ღონისძიებები გაიმართა.

## კოლექცია 
მუზეუმის კოლექცია 1874 წლიდან შეგროვებულ 90 000-მდე ნიმუშს ინახავს. კოლექციები დე შტეილის, ბაუჰაუსის, პოპ-არტის, COBRA-ისა და ნეოიმპრესიონიზმის ნიმუშებს მოიცავს. სტედელეიკში ინახება კაზიმირ მალევიჩის დიდი კოლექციაც. XIX საუკუნის ხელოვნების ნიმუშებიდან მუზეუმში პოსტიმპრესიონისტი მხატვრების: ვინსენტ ვან გოგისა და პოლ სეზანის ნახატებია დაცული. მუზეუმის კოლექცია რამდენიმე მიმართულებად იყოფა: ნახატების, ქანდაებების, ინსტალაციის, მოძრავი სურათებისა და ხმის, ესკიზებისა და ჩანახატების, პოსტერების, ფოტოგრაფიის, გრაფიკული დიზაინის, ინდუსტრიული დიზაინის, ხელოვანთა წიგნების და ლუკებერტის არქივის განყოფილებებად.

## ლიტერატურა 
*

## რესურსები ინტერნეტში 
* Stedelijk Museum Amsterdam, ოფიციალური ვებსაიტი
* Stedelijk Museum Bureau Amsterdam, სტედელეიკის მუზეუმის პროექტი

## სქოლიო 
კატეგორია:სამხატვრო მუზეუმები და გალერეები ნიდერლანდებში
კატეგორია:1874 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:თანამედროვე სამხატვრო გალერეები ნიდერლანდებში
კატეგორია:თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმები
კატეგორია:ამსტერდამის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
Litecoin

**Litecoin** (სიმბოლო: Ł) — Bitcoin-ის ფორკი, პირინგული ელექტრონული საგადახდო სისტემა, რომელიც იყენებს ამავე სახელწოდების კრიპტოვალუტას. სისტემის ფუნქციონირებისა და დაცვის უზრუნველსაყოფად გამოიყენება კრიპტოგრაფიული მეთოდები.
 
Litecoin შეიძლება გამოყენებულ იქნას გაცვლით პუნქტებში Bitcoin-ზე ან საყოველთაოდ  მიღებულ ფულზე გადასახურდავებლად, და აგრეთვე საქონლისა ან მომსახურების ელექტრონული გადახდისათვის გამყიდველებისათვის, რომლებიც მზად არიან მიიღონ ის. 
 
## სხვაობა ბიტკოინებსა და ლაითკოინებს შორის 
Litecoin არის Namecoin-ის შემდეგ Bitcoinის მეორე ფორკი და გააჩნია მისგან მხოლოდ უმნიშვნელო განსხვავება:
 
ბიტკოინის ბლოკჩეინში ახალი ბლოკი ჩნდება ყოველ 10 წუთში ერთხელ, ხოლო ლაითკოინის ქსელში ეს პროცესი იკავებს მხოლოდ 2,5 წუთს. ამიტომ ტრანზაქციები litecoin-ის ქსელში ტარდება 4-ჯერ უფრო სწრაფად და მათი ღირებულება ბიტკოინზე 3,5-ჯერ უფრო დაბალია ბიტკოინთან შედარებით.
 
ლაითკოინების მაინინგი შეჩერდება, როდესაც მოპოვებული მონეტების საერთო რაოდენობა მიაღწევს 84 მილიონს. ბიტკოინების ზღვრული რიცხვი 4-ჯერ უფრო დაბალია – 21 მილიონი.
 
თუ ბიტკოინი მუშაობს SHA-256-ზე, ლაითკოინი იყენებს FreeBS-ს უსაფრთხოების ოფიცრის კოლინ პერსივალის მიერ შემუშავებულ  scrypt. ფუნქცია scrypt ამარტივებს მაინინგს. 
 
## ისტორია 
Litecoin გამოქვეყნებულ იქნა GitHub-ზე ღია საწყისი კოდის მქონე კლიენტის მეშვეობით  2015 წლის 13 ოქტომბერს.
 
2013 წლის ნოემბერში Litecoin-მ მიაღწია  1 მილიარდი სოლარის ოდენობის საბაზრო კაპიტალიზაციას.
 
2014 წლის დასაწყისში Litecoin-ს დამპროექტებლების გუნდმა გამოაქვეყნა  Android-აპლიკაციის ალფა-ვერსია.
2017 წლის მაისში Litecoin-ის პროგრამულ უზრუნველყოფაში აქტივირებულ იქნა  SegWit მხარდაჭერა.
 
2017 წლის სექტემბერში ჩატარდა პირველი ატომური ტრანზაქციები. 4 დღეში გატარდა ტრანზაქციები  Litecoin-ს და Decred-ს, Litecoin-ს და Vertcoin-ს, Litecoin-ს და Bitcoin-ს შორის.
 
2021 წლის აგვისტოში Litecoin-ის  კაპიტალიზაცია შეადგენდა 12,2 მილიარდ დოლარს.

## სქოლიო 
კატეგორია:კრიპტოვალუტები
გიორგი მატარაძე

**გიორგი (გია) მატარაძე** (დ. 27 ივლისი, 1939, თელავი — გ. 22 იანვარი, 1993, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, კინორეჟისორი და სცენარისტი.

1963 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თბილისის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო, 1979 წელს კი სარეჟისორო ფაკულტეტი.

1963–1970 წწ. მუშაობდა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრში, ხოლო 1970–1974 წწ. — კოტე მარჯანიშვილის სახელობის თეატრში.

## ფილმოგრაფია
### მსახიობი
* 1972 გაზაფხულის საღამო
* 1972 ჩაძირული ქალაქის მაძიებლები (ნოდარი)
* 1973 წკიპურტები (თანამშრომელი, მოაზროვნე)
* 1975 ერთი ნახვით შეყვარება
* 1984 სკაპენის ოინები
* 1984 ქართველები ცაში (მფრინავი)
* 1985 ბატონი ავანტიურისტები (ბენი)

### სცენარის ავტორი და რეჟისორი
* 1979 კადრს მიღმა
* 1980 გოლა (შემთხვევა ზურგში)
* 1981 შვიდი პატარა მოთხრობა პირველ სიყვარულზე
* 1983 ბანდიტი აგურის ქარხნიდან
* 1985 ყველაზე სწრაფები მსოფლიოში
* 1988 გამოცხადება
* 1992 მოკვეთილი

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:ქართველი სცენარისტები
კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:თელავში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
ნოვოტაიანშევო

**ნოვოტაიანშევო** (; ) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 7 ადამიანი.  რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 36 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 94 კმ-ით. 

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (54%) და თათრები (38%) შეადგენენ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩეკმაგუშის რაიონის სოფლები
კაბა (ლა-უნიონი)

**კაბა** (ოფიციალურად **კაბის მუნიციპალიტეტი**; პანგ: *Baley na Caba*; ილოკ: *Ili ti Caba*) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ლა-უნიონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 23 119 ადამიანს შეადგენს. XIX საუკუნის ბოლომდე კაბა არინგაის შემადგენლობაში შედიოდა. მუნიციპალიტეტი 17 ბარანგაისგან შედგება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Caba Profile at PhilAtlas.com
* Caba Website
* Local Government of Caba
* Philippine Census Information
* Local Governance Performance Management System

## სქოლიო
კატეგორია:ლა-უნიონის მუნიციპალიტეტები
ლუნა (ლა-უნიონი)

**ლუნა** (ოფიციალურად **ლუნას მუნიციპალიტეტი**; ილოკ: *Ili ti Luna*) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ლა-უნიონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 37 318 ადამიანს შეადგენს. ლუნა 40 ბარანგაისგან შედგება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Luna Profile at PhilAtlas.com
* Philippine Census Information
* Local Governance Performance Management System 

## სქოლიო
კატეგორია:ლა-უნიონის მუნიციპალიტეტები
ნაგილიანი (ლა-უნიონი)

**ნაგილიანი** (ოფიციალურად **ნაგილიანის მუნიციპალიტეტი**; პანგ: *Baley na Naguilian*; ილოკ: *li ti Naguilian*) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ლა-უნიონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 52 189 ადამიანს შეადგენს. იყოფა 37 ბარანგაიდ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Naguilian Profile at PhilAtlas.com
*Official Website of the Provincial Government of La Union
*Local Government Unit: Naguilian La Union 
*Philippine Census Information
*Local Governance Performance Management System 

## სქოლიო
კატეგორია:ლა-უნიონის მუნიციპალიტეტები
კახა გაბუნია

**კახა გაბუნია** (დ. 6 სექტემბერი, 1964, თბილისი, საქართველო) — ენათმეცნიერი, მეცნიერი, ფილოლოგი, პედაგოგი, სოციოლინგვისტი, მეორე ენის სწავლების ექსპერტი და მულტილინგვური განათლების ექსპერტი. 1998 წელს გახდა ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი. 

## ბიოგრაფია 
1981 წელს დაასრულა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1985-2000 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის თანამშრომელი და უფროსი მეცნიერი. 1993-1996 წლებში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დოცენტი. 1989 წელს დაიცვა საკანდიტო, ხოლო 1997 წელს სადოქტორო დისერტაცია. 2001-2004 წლებში საქართველოს პრეზიდენტის I ხარისხის დოცენტი და საქართველოს ენის სახელმწიფო აპარატის მთავარი კონსულტანტი.

2004 წლიდან საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრის ქართული ენისა და ლიტერატურის საგნობრივი ჯგუფის კოორდინატორი. 2001-2007 წლებში გადიოდა ტრენინგების კურსს ქართულის, როგორც მეორე ენის სწალების მიმართულებით, რომელიც ეუთოს ეუუკ-ის პროექტის ფარგლებში იმართებოდა.

ამასთანავე 2005 წლიდან დღემდე არის კავშირ "სამოქალაქო ინტეგრაციისა და ევროვნებათშორისი ურთიერთობების ცენტრის " დამფუძნებელი, გამგეობის წევრი, რომლის ფარგლებშიც ეთნიკურ უმცირესობათა ინტეგრაციის მიმართულებით  30-ზე მეტ საერთაშორისო პროექტებში მიიღო მონაწილეობა. 2010 წლიდან დღემდე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ხელმძღვანელობს მულტილინგვური განათლების საბაკალავრო პროგრამას. 2012-2016 წლებში კი გადიოდა ტრენინგების ციკლს მულტილინგვური განათლების მიმართულებით პროგრამა ტემპუსის პროექტის ფარგლებში.

კახა გაბუნიას შრომები ეხება ენათმეცნიერებას, განსაკუთრებით კი მორფოლოგიას, სინტაქსსა და შედარებით ენათმეცნიერებას. 60-ზე მეტი სამეცნიერო სტატიების, 30-ზე მეტი სახელმძღვანელოსა და 6 მონოგრაფიის ავტორი. მონაწილეობდა უამრავ სამეცნიერო გრანნტებსა და პროგრამებში.

## ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი 
* ჟურნალ „მულტილინგვური განათლების“ რედაქტორი (2012)
* ჟურნალ „ბილინგვური განათლების“ სარედაქციო კოლეგიის წევრი, რედაქტორის მოადგილე (2009-2011)
* ჟურნალ „მერმისის“ სარედაქციო კოლეგიის თავმჯდომარე (2004-2005)
* ჟურნალ „ბურჯი ეროვნებისას“ სარედაქციო კოლეგიის წევრი, რედაქტორის მოადგილე (1996-2000)
* ბესარიონ ჯორბენაძის საზოგადოების წევრი (1996)

## ბიბლიოგრაფია 
* **ბრუნვათა სისტემები ქართველურ ენებში** : დიაქრონიული ანალიზი (ავტორი). - თბილისი, საიმედო, 2007. - 208გვ.
* **ქართული ენა** : სავარჯიშოების კრებული : მე-7 კლასი (ავტორი). - თბილისი, დედაენა, 2000. - 108გვ.
* **ქართული ენა** : სავარჯიშოების კრებული : მე-5 კლასი (ავტორი). - თბილისი, დედაენა, 2000. - 100გვ.
* **ზმნისართის წარმოება და ფუნქციები ქართველურ ენებში** (ავტორი). - თბილისი, მეცნიერება, 1993. - 176გვ.

## რესურსები ინტერნეტში 
კახა გაბუნია — საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

## სქოლიო
კახა გაბუნია — CURRICULUM VITAE, თსუ 
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
ბარბადოსი 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ბარბადოსმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთორმეტედ იასპარეზა 2016 წელს, ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბარბადოსი Olympedia-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:ქვეყნები 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ბარბადოსი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
წყალტუბოს მღვიმური სისტემა

**წყალტუბოს მღვიმური სისტემა** — რთული მღვიმური სისტემა საქართველოში, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში. განლაგებულია ოკრიბის ტექტონიკური თაღის დასავლეთ ნაწილში. გამომუშავებულია ვალანჟინურ-ჰოტრივული ასაკის მძლავრნაპრალოვან კირქვებსა და მასიურ ურგონული ფაციესის კირქვებში. მღვიმური სისტემის ძირითადი არტერია ვალახურ ოროფაზისშია ჩასახული, ხოლო პასადენურმა ოროფაზამ მნიშვნელოვნად გაართულა მღვიმური ჰიდროსისტემის მორფოლოგია.

წყალტუბოს მღვიმური სისტემის განვითარებაში გარკვეული როლი სამგურალის ქედის მონოკლინურმა აგებულებამ, და განსაკუთრებით, ტურონ-სენომანურმა ვულკანოგენურმა ჯავშანმა ითამაშა. მთავარი შესასვლელი ზღვის დონიდან 147 მ სიმაღლეზეა. მსხვილმასშტაბიანი ინსტრუმენტული და ნახევრადინსტრუმენტული აგეგმვითი მასალის საფუძველზე მკაფიოდ გამოიყოფა წყალტუბოს მღვიმური სისტემის სამი რგოლი: ზედა რგოლს წარმოადგენს ბღერის, მელოურისა და დიდღელეს მღვიმეები; შუალედურს სოლკოტას, საწურბლიას, ჩაქცევითი ჭა; ქვედას კი ოფიჭოს მღვიმე-ესტაველა, გაბზარული ტბა, პრომეთესა და ღლიანას მღვიმეები, თუმცა სისტემის ასეთი დაყოფა პირობითია.

წყალტუბოს მღვიმური სისტემის წყალშემკრები აუზის ფართობი არა ნაკლებ 15 კმ²-ია. აქ იკრიბება, როგორც სამგურალის ქედის, ისე დიდვაკის პლატოს ნაკადები, რომელთაც ემატება მდინარე სემიდან გაჟონილი ნაკადებიც. მთავარი შესასვლელი დაკავშირებულია ტექტონიკური ნაპრალის განედური კვანძის სისტემასთან.

## სქოლიო
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის მღვიმეები
ბარბადოსი 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ბარბადოსმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცამეტედ იასპარეზა 2021 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Olympedia-ზე

კატეგორია:ქვეყნები 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ბარბადოსი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბალდის კანიონი

**ბალდის კანიონი** — კანიონი საქართველოში, სოფელ მეორე ბალდაში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში,  ზღვის დონიდან 295 მ სიმაღლეზე. ბუნების ძეგლია. 

კანიონი წარმოადგენს მდინარე აბაშის მიერ ასხის მასივის სამხრეთ ნაწილში, კირქვულ ქანებში გამომუშავებულ ღრმა ხეობას. კანიონის სიგრძე 1400 მ-ია, სიგანე 5–10 მ, ხოლო ჩაჭრის სიღრმე 25–30 მ. კანიონის მახლობლად მდებარეობს ბალდის მამათა მონასტერი.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბუნების ძეგლები

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
კატეგორია:საქართველოს კანიონები
აბაშის ჩანჩქერი

**აბაშის ჩანჩქერი** — ჩანჩქერი საქართველოში, სოფელ მეორე ბალდიდან 5 კმ-ში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ასხის კირქვულ მასივზე, მდინარე აბაშის სათავეებში, ზღვის დონიდან 895 მ სიმაღლეზე. ჩანჩქერი გადმოდის მღვიმიდან, მდინარე აბაშის ზემო დინების მარცხენა შენაკადის სახით ზედაცარცული კირქვის ქარაფში და ეცემა დაახლოებით 40 მ სიმაღლიდან. წყალვარდნილი დაცემის ადგილას 12 მ დიამეტრის ორმოს წარმოქმნის, რომელშიც წყალი მდუღარესავით ბობოქრობს. ჩანჩქერის შხეფები ხშირად ცისარტყელას წარმოქმნის. მთავარი ჩანჩქერის მარჯვნივ არის კიდევ ორი მომცრო ჩანჩქერი. ჩანჩქერებს დაჰყურებს 200 მ სიმაღლის კირქვული ქარაფი. მიდამოები ხშირი ტყითაა შემოსილი. ყურადღებას იპყრობს ბზის სქელი ტევრები, რომლებშიც საკმაოდ ძნელია გავლა. აქვეა ადგილი რაჩხა, კარსტული წყლების უხვი გამოსავლებით. ყველაზე ახლომდებარე მსხვილი დასახლებული პუნქტია მარტვილი. ბუნების ძეგლია.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბუნების ძეგლები

## სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია III
კატეგორია:საქართველოს ჩანჩქერები
კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
კულტურული ქამა

**კულტურული ქამა**, აგრეთვე ცნობილია როგორც **ორსპორიანი ქამა** () — სოკოს სახეობა ქამასოკოს გვარისა. ბუნებრივ გარემოში გავრცელებულია ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, ევროპაში, აზიაში, ავსტრალიასა და სხვადასხვა კუნძულებზე.

კარგ და ძვირფას საჭმელ სოკოდ ითვლება, იზრდება ნიადაგზე, საძოვრებზე, ბაღ-ბოსტნებში, პარკებში, გადამწვარ ნაკელიან გროვებზე, გაზაფხულიდან შემოდგომამდე. ბევრ ქვეყანაში მისდევენ მის ხელოვნურად მოშენებას.

სოკო პირველად აღწერა ინგლისელმა მიკოლოგმა მორდეკაი კუბიტ კუკმა 1871 წელს. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა ემილ იმბახმა 1946 წელს.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები ხშირი, თავისუფალი, ნორჩი ეგზემპლარების ფირფიტები ვარდისფერია, ზრდასრულების — მუქი-ყავისფერი იისფერი ელფერით.

სპორები – წაგრძელებული კვერცხისებრია, მეწამულ-ყავისფერი. 4-7,5X4-5,5 მკმ.

## კვებითი ღირებულება
კარგ და ძვირფას საჭმელ სოკოდ ითვლება, იხმარება ახალი, შემწვარი, მოხარშული, დაკონსერვებული, დამარინადებული, ასევე ხმარობენ სალათების მოსამზადებლად.

გამხმარი სოკო და ფხვნილი გამოიყენება ღვეზელებისა და სუპების მოსამზადებლად.

## გავრცელება და ეკოლოგია
საპროტროფია. ბუნებრივ გარემოში იშვიათად იზრდება. გავრცელებულია ჩრდილოეთ, ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, ევროპაში, აზიაში, ავსტრალიასა და სხვადასხვა კუნძულებზე.

იზრდება დიდ ჯგუფებად ნიადაგზე, საძოვრებზე, ბაღ-ბოსტნებში, პარკებში, გადამწვარ ნაკელიან გროვებზე.

**სეზონი** — გაზაფხულიდან შემოდგომამდე.

## კულტივაციის ისტორია 
დიდი ხნის განმავლობაში კულტურული ქამა ითვლებოდა *Agaricus campestris*-ის ნაირსახეობად (რომელიც ფართოდაა გავრცელებული ბუნებაში). თუმცა 1906 წელს ამ ორ სახეობას შორის რიგი განსხვავებები აღმოაჩინეს და მოგვიანებით აღწერილ იქნა როგორც დამოუკიდებელი სახეობა — *Agaricus bisporus*.

ისტორიული ცნობები ქამას კულტივაციის შესახებ ჯერ კიდევ XVII საუკუნიდან მოდის. იტალიაში საძოვრებიდან მოტანილ მიცელიუმიან ბუსნოებს კვლებად რგავდნენ კარგად გაფხვიერებულ ნიადაგზე. შემდგომში გავრცელდა სოკოს დახურულ სივრცეში მოყვანის მეთოდი. ამისათვის გამოიყენებოდა მიტოვებული ქვის სამტეხლოები, სადაც მთელი წლის განმავლობაში დაცული იყო შესაფერისი ტემპერატურა და ტენიანობა. ქამას კულტურა იტალიიდან გავრცელდა მეზობელ შვეიცარიასა და საფრანგეთში. XVIII საუკუნეში მოიცვა სხვა ევროპული ქვეყნებიც.

1893-1894 წლებში პასტერის უნივერსიტეტში შეიმუშავეს ქამას სტერილური მიცელიუმის მიღების მეთოდი და უკვე 1924 წლისთვის მწარმოებელი ქვეყნების უმრავლესობას გააჩნდათ სტერილური მიცელიუმის საკუთარი საწარმოო ლაბორატორიები.

კულტურული ქამა მოჰყავთ 70-ზე მეტ ქვეყანაში. ყველაზე მსხვილი მწარმოებელია აშშ.

## გალერეა

ფაილი:ChampignonMushroom.jpg
ფაილი:Agaricus bisporus mushroom.jpg
ფაილი:Agaricus bisporus Zuchtchampignon2.jpg
ფაილი:Portobello mushrooms.jpg
ფაილი:Giant mushroom underside.jpg
ფაილი:A White Mushrooms in Hong Kong.jpg
Agaricus bisporus (Cup mushroom, doubled).jpg
ფაილი:Giant mushroom cross-section.jpg

## ლიტერატურა 
*Жизнь растений : в 6 т. / гл. ред. Ал. А. Фёдоров. — М. : Просвещение, 1976. — Т. 2 : Грибы / под ред. М. В. Горленко. — С. 286—288. — 479 с. — 300 000 экз
*

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:ქამასოკო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
ჯვრის უღელტეხილის ტრავერტინები

**ჯვრის უღელტეხილის ტრავერტინები** — ტრავერტინი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ბიდარის ხეობაში, კობი-გუდაურის საავტომობილო გზის მიმდებარედ, ზღვის დონიდან 2197 მ სიმაღლეზე. ჯვრის უღელტეხილის კიროვანი ტუფები ვრცელი მინდვრების სახითაა წარმოდგენილი, რომლებიც წყაროებით არის დალექილი და მეტწილად კარბონატულ წყებასთანაა დაკავშირებული. ისინი ზოგან თეთრია, ზოგან კი რკინის მარილების მინარევებით ნარინჯისფრად არის შეღებილი. უღელტეხილის მიდამოებში სუბალპური და ალპური ლანდშაფტებია. ჯვრის უღელტეხილის გუდაური-კობის მონაკვეთის გზის გაფართოებასთან დაკავშირებით, 2013 წლის მაისში, მშენებლებმა ტრავერტინების გზისპირა ნაწილიც ჩამოაცალეს, რის შემდეგ, საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრომ იგი სხვა რამდენიმე ძეგლთან ერთად დაცვის ობიექტად შეიტანა. ყველაზე ახლომდებარე მსხვილი დასახლებული პუნქტია გუდაური. დაბა გუდაური ჯვრის უღელტეხილის ტრავერტინის ბუნების ძეგლი 10 კმ. ჯვრის უღელტეხილის ტრავერტინები ბუნების ძეგლია.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბუნების ძეგლები

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
ლე­ვან ზან­და­რაშ­ვი­ლი

**ლევან ზანდარაშვილი** - (დ. 1988, თბილისი) - ქართველი მეცნიერი და ფიზიკოსი, რომელიც კიბოს მკურნალობის უახლეს მეთოდებს იკვლევს.
მინი|ქართველი მეცნიერი - ლევან ზანდარაშვილი

## ბიოგრაფია 
ლევან ზანდარაშვილი სწავლობდა კომაროვის თბილისის ფიზიკა - მათემატიკის N199 საჯარო სკოლაში, სადაც უამრავი მიღწევა ჰქონდა სხვადასხვა სასკოლო ოლიმპიადებზე. ამის შემდეგ სწავლა გააგრძელა ივანე ჯავახიშვილის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფიზიკის მიმართულებით. ბაკალავრიატზე სწავლის პარალელურად მუშაობა დაიწყო ქართულ კომპანია EMCOS-ში. კომპანია სამანქანო ინდუსტრიაში მოღვაწეობს და თანამშრომლობს სხვადასხვა უცხოურ კომპანიებთან. ბაკალავრის დასრულებისას ლევან ზანდარაშვილი დაინტერესდა ბიოფიზიკით, რის შედეგედაც თამაზ მძინარაშვილის ლაბორატორიაში ექსპერიმენტების კეთება დაიწყო. პარალელურად ტეხასის უნივერსიეტში დამწყები ბიოფიზიკოსის ვაკანსია აღმოაჩინა და იქ განაგრძო პროფესიული საქმიანობა. ერთი წლის შემდეგ, ისევ ტეხასის უნივერსიტეტში ჩააბარა დოქტორანტურაში, ისევ ბიოფიზიკის მიმართულებით. მომდევნო 4 წელი სადოქტორო ხარისხზე მუშაობდა ჯუნჯი ივაჰარას (Junji Iwahara) ლაბორატორიაში. ამ დრიოს მანძილზე რამდენიმე სტატია გამოაქვეყნა. დოქტორის ხარისხის მინიჭების შემდეგ 2,5 წლის განმავლობაში ამავე ლაბორატორიაში განაგრძო მუშაობდა და 10-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი ავტორი გახდა. სწორედ ივაჰრას ლაბორატორიაში მუშაობის პერიოდში გამოქვეყნებული სტატია დაიბეჭდა ერთ-ერთ პრესტიჟულ სამეცნიერო ჟურნალ PNAS-ში. 2016 წლიდან ლევან ზანდარაშვილის ინტერესის სფერო მასს-სპექტრომეტრის მეთოდი გახდა და სწორედ ამ მეთოდზე მუშაობას აგრძელებს პენსილვანიის უნივერსიტეტში.

## სამეცნიერო მოღვაწეობა 
ლევან ზანდარაშვილი კიბოს მკურნალობის უახლოეს მემთოდებს იკვლევს. სწორედ ამ კვლევის ფარგლებში შეისწავლის ის დაზიაებული დნმ-ის აღდგენაში მონაწილე ერთ-ერთ ცილას - PARP1, რომელიც გამოიყენება კიბოს მკურნალობის პროცესში. ამ პროექტში ახალგაზრდა მეცნიერი შეისწავლის PARP1-ის სტრუქტურასა და დინამიკას, რომელიც ურთიერთქმედებს კიბოს მკურნალობაში გამოყენებულ მოლეკულებთან. მიზანი კი იმის დადგენაა, თუ რატომ არის ის სხვა მოლეკულებთან შედარები უფრო ეფექტური.

უახლოეს წარსულში გამოქვეყნებული აქვს ისეთი სტატიები, როგორიცაა „ცენტრომერები, რომლებიც შენარჩუნებულია CENP-A დნმ-ზე დამაგრებით და არგინინის წამყვანზე დამოკიდებული ნუკლეოზომის გადასვლის მიმართულებით“ (2017). ლევან ზანდარაშვილთან ერთად პროექტის ავტორია ქართველი მეცნიერი ალექსანდრე ესაძე. „NMR დაფუძნებული გამოკვლევები ცილების სამიზნე დნმ-ის ძებნის პროცესებზე“ (2018). 2020 წლისთვის კი „დნმ-ის შესვენებებზე ალოსტერული PARP-1 შეკავების სტრუქტურული საფუძველი“.

## ლიტერატურა 
* Nature communications Volume 8, No 1, Jun 9, 2017, Pages 1-15. 
* Methods Volume 148, Sept 15, 2018, Pages 57-66.
* Science Volume 368, No 6486, Apr 3, 2020.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ლევან ზანდარაშვილი - საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი

* ქართველი მეცნიერი, რომელიც აშშ-ში კიბოს მკურნალობის უახლეს მეთოდზე მუშაობს

## სქოლიო
თრუსოს ტრავერტინები

**თრუსოს ტრავერტინები** — ტრავერტინები საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თრუსოს ხეობაში, ცენტრალური საავტომობილი გზის პირას, ნასოფლარ ქეთერისიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე თერგის ზემო დინებაზე, ზღვის დონიდან 2100–2200 მ სიმაღლეზე. თრუსოს ხეობაში ბევრგან არის წყაროების მიერ დალექილი კიროვანი ტრავერტინების დანაგროვები. ისინი მეტწილად დაკავშირებულია ზედაიურულ კარბონატულ წყებასთან. ტრავერტინების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი და თვალწარმტაცი ადგილსამყოფელი კასრისხევის ვიწრობის ზემოთაა, თერგის მარჯვენა ნაპირზე. აქ ბლომადაა ინტენსიური განვითარების პროცესში მყოფი, წყლის მიერ მოდელირებული ტრავერტინული „მინდვრები“, თითქოს მოქარგული ზედაპირით. გამჭვირვალე წყალი თხელ ფენად ეფინება ამ თვალისმომჭრელ თეთრ ზედაპირს და აჩენს უამრავ მოკამკამე პატარა გუბეს. ეს ფორმები ძალზე ფაქიზია და მათ ცხვრის ფარების მოძრაობა აზიანებს. აქ არსებულ ტრავერტინებში მცენარეთა ანაბეჭდები მოწმობენ, რომ წარსულში ამ მიდამოებში ტყის მცენარეები არსებობდნენ. ამჟამად ტრავერტინების ნაწილი, სხვადასხვა ანთროპოგენური ზემოქმედების შედეგად დაზიანებულია. უახლოესი დასახლებული პუნქტია ნასოფლარი ქეთერისი; შედარებით მოშორებულია სოფელი კობი. თრუსოს ტრავერტინები ბუნების ძეგლია.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბუნების ძეგლები

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
ევგენი ზინიჩევი

**ევგენი ზინიჩევი** (დ. 18 აგვისტო, 1966, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი სამხედრო ოფიცერი და პოლიტიკოსი. რუსეთის საგანგებო სიტუაციების მინისტრი 2018 წლის 8 მაისიდან 2021 წლის 8 სექტემბრამდე. 2015-2016 წლებში რუსეთის ფედერალური უსაფრთხოების სამსახურის (ФСБ) კალინინგრადის ოლქის ფილიალის დირექტორი. 2016 წლის ივლისიდან ამავე წლის ოქტომბრამდე ასრულებდა კალინინგრადის ოლქის გუბერნატორის თანამდებობას. 2016-2018 წლებში – რუსეთის ფედერალური უსაფრთხოების სამსახურის დირექტორის მოადგილე.

2021 წლის 8 სექტემბერს, ზინიჩევი ნორილსკში სწავლების დროს დაიღუპა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია 

## სქოლიო
ასფიქსია

**ასფიქსია** ( და ) — მწვავე პათოლოგიური მდგომარეობა, რომელსაც იწვევს სისხლსა და ქსოვილებში ჟანგბადის რაოდენობის მკვეთრი შემცირება და ნახშირორჟანგის დაგროვება. ახასიათებს სუნთქვისა და სისხლის მიმოქცევის მძიმე დარღვევა სრულ შეწყვეტამდე. 

განარჩევენ მექანიკურ და ტოქსიკურ ასფიქსიას. მექანიკური ასფიქსია შეიძლება განვითარდეს სასუნთქი გზების უცხო სხეულით დაცობის, მათზე სიმსივნის ან გარეგანი მექანიკური დაწოლის (მოხრჩობა, ჩამოხრჩობა, ჭყლეტაში მოყოლა), ხორხის შეშუპების ან სპაზმის (დიფთერიის, ტეტანუსის დროს) და სხვათა შედეგად. ტოქსიკურ ასფიქსიას სასუნთქი გზების დამთრგუნველ ქიმიურ ნივთიერებათა (მორფინი, კურარე, ციანკალიუმის ნაერთები და სხვა) მოქმედება იწვევს.

ასფიქსიის დროს სუნთქვა გახშირებული და გაღრმავებულია. ავადმყოფს ჯერ ჩასუნთქვა უჭირს, შემდეგ ამოსუნთქვა, ლურჯდება, თავბრუ ეხვევა, კარგავს ცნობიერებას, გუგები უვიწროვდება და შემდეგ ისევ უფართოვდება, გულის რიტმი ერღვევა და სუნთქვა უწყდება. ასფიქსიის კლინიკური სურათი დამოკიდებულია გამომწვევ მიზეზებზე. სუნთქვის შეჩერებიდან 5-6 წუთის შემდეგ ასფიქსია სიკვდილით მთავრდება ყველა შემთხვევაში. 

მკურნალობა: გამომწვევი მიზეზის ლიკვიდაცია, სასუნთქი გზების გამტარობის აღდგენა, ხელოვნური სუნთქვა, გულის მასაჟი და სხვა. 

ასფიქსიით გარდაცვლილი ადამიანის გვამის კვეთისას თვალსაჩინოდაა გამოხატული მთელი რიგი დამახასიათებელი ცვლილებები: გვამური ლაქები, ციანოზი, წერტილოვანი სისხლჩაქცევები ლორწოვან და სეროზულ გარსებქვეშ, ფილტვების მწვავე შეშუპება, ემფიზემა და სხვა. ამ ცვლილებებს დიდი მნიშვნელობა აქვს სასამართლო მედიცინაში სიკვდილის მიზეზის დასადგენად.

ნაყოფისა და ახალშობილის ასფიქსია ნაყოფისათვის ჟანგბადის მიწოდების შეფერხების ან სრული შეწყვეტის შედეგია და გამოწვეულია ჭიპლარის სისხლის მიმოქცევის დარღვევით, დედის ან ნაყოფის დაავადებით. ნაყოფის ასფიქსიის დროს საჭიროა ნაყოფის სისხლის მიმოქცევის გაუმჯობესება და მშობიარობის დაჩქარება. ნაყოფისა და ახალშობილის ასფიქსია მკვდრადშობის, ჩვილთა სიკვდილის, აგრეთვე ბავშვის შემდგომი განვითარების პროცესში მომხდარი დარღვევების უხშირესი მიზეზია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პათოლოგიური მდგომარეობები
კატეგორია:ტრავმები
მშობლიურო ჩემო მიწავ!

**მშობლიურო ჩემო მიწავ! (რაიკომის მდივანი)** — კინორეჟისორ რეზო ჩხეიძის 1980 წელს გადაღებული მხატვრული ფილმი (4 სერია).  ფილმი ორ ნაწილიანია. პირველი ნაწილის (I-II სერია) ჩვენება საკავშირო ეკრანზე შედგა 1980 წელს, ხოლო მეორე ნაწილის (III-IV სერია) 18.04.1985 წელს.

## სიუჟეტი
გიორგი თორელს რაიკომის მდივნად ნიშნავენ საქართველოს სამხრეთ რაიონში — უძველეს მესხეთში. სირთულეების მიუხედავად, იგი მშობლიური მხარის აღორძინებისა და დაცლილი სოფლების შევსებისთვის იბრძვის. რაიონში, სადაც არ არის გზა, ელექტროენერგია, წყალი და სოფლებიც დაცლილია, ვაიოს ველების სახნავ-სათეს მიწად გადაქცევა ბევრს უტოპიად მიაჩნია. თითქოს ახალი რაიკომის მდივნის მცდელობა დონ კიხოტის ქარის წისქვილებთან ბრძოლას წააგავს, მაგრამ თანამოაზრეების შემოკრებას და დარწმუნებას შეძლებს და აჭარიდან 300 ოჯახის ჩამოსახლების საკითხიც დადებითად გადაწყდება.
ფილმში ტკივილი, სევდა, სიხარული და იუმორი ერთადაა თავმოყრილი. 

## გადამღები ჯგუფი
*რეჟისორი — რეზო ჩხეიძე
*სცენარის ავტორი — სულიკო ჟღენტი, რეზო ჩხეიძე
*ოპერატორი — ლომერ ახვლედიანი
*ხმის ოპერატორი — გარი კუნცევი
*კომპოზიტორი — გია ყანჩელი
*მხატვარი — ზურაბ მეძმარიაშვილი
*სიმღერას ასრულებს — ჯანსუღ კახიძე

## როლებს ასრულებენ
*თემურ ჩხეიძე — გიორგი თორელი
*ევა ხუტუნაშვილი — ასმათ იაშვილი
*ირაკლი ხიზანიშვილი — გურამ ღლონტი
*გიორგი ხარაბაძე — მერაბ სეთურიძე
*ია ნინიძე — სალომე (გიორგის შვილი)
*ზურაბ ყიფშიძე — მასწავლებელი
*გიორგი ბერიძე — ბეგლარ მჟავია
*მიხეილ ვაშაძე — აბესალომ დევნოსაძე
*შალვა ხერხეულიძე — შალვა დევნოსაძე
*ბაგრატ დევნოსაძე — კამეო
*ალექსანდრე ჯალიაშვილი — პაპა ტარიელი
*გოჩა კაპანაძე — პოლიაქტორ ახალკაცი
*ბესიკ ხელაშვილი — მძღოლი ბესო
*ზურაბ (კუკური) ლაფერაძე — შოთა ბეროძე
*იური ცანავა — ლავრენტი ტანიბეგაშვილი
*ლევან უჩანეიშვილი — რეზო იმედაძე
*ვიქტორ ნინიძე — თორნიკე სეფერთელაძე 
*თინათინ ვარდანაშვილი — ქალიშვილი ვიოლინოთი
*ნატო ხელიძე — ბებო დარეჯანი
*დავით ჩუბინიშვილი — გიორგის მამა ფარსმანი 
*მარი (მარინა) ჯანაშია — გიორგის დედა ახალგაზრდობაში 
*როლანდ კაკაურიძე — კარლო გალდავაძე 

## ჯილდოები და პრემიები
*1981 — საკავშირო კინოფესტივალი (ვილნიუსი) — მთავარი პრიზი
*1986 — სსრკ ლენინური პრემია სცენარის ავტორს, რეჟისორს, ოპერატორს და მსახიობ თემურ ჩხეიძეს

## რესურსები ინტერნეტში
*
*ქართული კინო

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ფილმები
კატეგორია:რეზო ჩხეიძის ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები
კატეგორია:1980 წლის ფილმები
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
საბჭოთა ეკრანი

**საბჭოთა ეკრანი** (რუს. Сове́тский экра́н) — რუსულენოვანი პერიოდული ჟურნალი, რომელიც გამოდიოდა საბჭოთა კავშირში, შემდგომში კი რუსეთში. ჟურნალში შუქდებოდა სამამულო და საზღვარგარეთული კინოს მიღწევები, სიახლეები, კინემატოგრაფიის ისტორიები. ტარდებოდა ჟურნალის მკითხველთა გამოკითხვები და მისი შედეგებით სახელდებოდა „წლის საუკეთესო ფილმი“, „წლის საუკეთესო მსახიობი მამაკაცი“, „წლის საუკეთესო მსახიობი ქალი“, „წლის საუკეთესო მუსიკალური ფილმი“ და „წლის საუკეთესო საბავშვო ფილმი“.

ჟურნალის პირველი ნომერი გამოვიდა 1925 წლის 13 იანვარს. თავიდან ის პატარა ბროშურა იყო. თანდათანობით მისი მოცულობა გაიზარდა და ყოველკვირეული გახდა. 1984 წელს მისმა ტირაჟმა 1,9 მილიონ ეგზემპლარს მიაღწია. 90-იანი წლების ბოლოს, ეკონომიურ კრიზისის გამო, ჟურნალი დაიხურა.

## სქოლიო
კინო. ენციკლოპედიური ლექსიკონი. მოსკოვი. 1987

კატეგორია:ჟურნალები კატეგორია:ხელოვნების ჟურნალები კატეგორია:რუსეთის მასმედია
კატეგორია:ჟურნალები ენების მიხედვით
კატეგორია:რუსულენოვანი ჟურნალები
კატეგორია:ჟურნალები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:გაუქმებული ჟურნალები
თონეთის სიონი

**თონეთის სიონი** — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდ თონეთში. თარიღდება XII საუკუნით. 

ეკლესია დარბაზულია  (9X5 მ.), ნაგებია დიდი ზომის უხეშად გათლილი კვადრებით. შემორჩენილია ნანგრევი სამხრეთის და დასავლეთის მინაშენით. აღმოსავლეთით გააჩნია ნახევარწრიული მოხაზულობის საკურთხეველი. მასში თაღოვანი სარკმლის მარჯვნივ ნიშია მოთავსებული. აფსიდში დევს ტრაპეზის ქვა, რომელზედაც ამოკაწრულია ჯვრის გამოსახულება. საკურთხევლის წინ ჩანს ქვის კანკელის ცოკოლი. ნავის კამაროვანი გადახურვა შემაგრებული ყოფილა საბჯენი თაღებით, რომლებიც კრონშტეინებს ეყრდნობოდა. ნაგებობის მთავარ კორპუსს მოგვიანებით დასავლეთიდან და სამხრეთიდან სათავსები მიაშენეს. სამხრეთის სათავსი (1,60 მ. სიგანის) მცირე ეკლესიის ფუნქციას ასრულებდა. სამხრეთის მინაშენში ორი კარია გაჭრილი, ერთი მდებარეობს ეკლესიის შესასვლელის ღერძზე, მეორე გაჭრილია დასავლეთ კედელში. სამხრეთი მინაშენი ნათდება აღმოსავლეთი სარკმლით.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XII საუკუნის ეკლესიები
ქეთერისის ვოკლუზი

**ქეთერისის ვოკლუზი** — ვოკლუზი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თრუსოს ხეობაში, მდინარე თერგის მარჯვენა ნაპირზე, ნასოფლარ ქეთერისის მიდამოებში, ზღვის დონიდან 2300 მ სიმაღლეზე. იგი კავკასიონის მთავარი ქედის ძირში, ლავური ლოდნარის ქვეშ, ზედაიურული კარბონატული ფლიშიდან გამოედინება მძლავრი წყაროების ჯგუფის სახით, რომელსაც მკვლევრებმა „ნარზან-ვოკლუზი“ უწოდეს. წყარო დღე-ღამეში იძლევა 25–30 მლნ. ლ. ჰიდროკარბონატულ-კალციუმიან წყალს, რაც შეესაბამება 300–350 ლ/წმ-ს. მისგან სათავეს იღებს მდინარე, რომელიც გაედინება ქეთერისზე, სადაც მინერალურ წყალზე წისქვილების კასკადია გამართული. ამჟამად წისქვილები თითქმის აღარ ფუნქციონირებენ. უახლოესი დასახლებული პუნქტია ქეთერისი, შედარებით მოშორებულია სოფელი კობი. ქეთერისის ვოკლუზი ბუნების ძეგლია.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბუნების ძეგლები

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
The Blaze

**The Blaze** — ფრანგული მუსიკალური დუეტი, რომელიც 2016 წელს პარიზში შეიქმნა. ამჟამინდელი წევრები არიან ბიძაშვილები გიიომ და ჯონათან ალრიკები. დუეტი ცნობილია თავისი კინემატოგრაფიული ვიდეოებით.

## მუსიკალური კარიერა
გიიომ და ჯონათან ალრიკებმა ერთად დაიწყეს მუსიკის შექმნა, როდესაც ჯონათანმა, რომელიც ბრიუსელის კინოსკოლაში სწავლობდა, გიომს სთხოვა ერთად ემუშავათ მუსიკალურ ვიდეო საუნდტრეკზე.

მათ დუეტს კი "The Blaze" უწოდეს. განმარტეს, რომ სახელი სიძლიერესა და სითბოსთან ერთად, ფრანგულ ენაში, (ჟარგონის სახით) ნიშნავს"სახელს". 

მათი გამორჩეული ინტეგრაციული მეთოდი გულისხმობს ხმისა და ვიზუალის ერთდროულად შექმნას, განსაკუთრებით ძლიერ კავშირს მუსიკასა და გამოსახულებას შორის.

2016 წლის იანვარში Brodinski's Bromance რეკორდსის დახმარებით გამოუშვეს თავიანთი სადებიუტო კლიპი "Virile". კლიპმა მოიგო ინგლისის მუსიკალური კლიპების ჯილდო(UKMVA) საუკეთესო ალტერნატიული კლიპისთვის.

2017 წლის 7 აპრილს მათ გამოუშვეს თავიანთი სადებიუტო მუსიკალური ჩანაწერი, "Territory", ახალ ლეიბლზე Animal 63. ჩანაწერი მოიცავს ექვს სიმღერა, მათ შორის "Territory" და "Virile". "Territory"-ს მუსიკალურმა კლიპმა, რომელიც გადაღებული და გამოშვებულია ჯგუფის მიერ, 2017 წელს მოიგო ჯილდო "Film Craft Grand Prix" კანის საერთაშორისო შემოქმედებით ფესტივალზე, საუკეთესო რეჟისურაში ბერლინის მუსიკალური კლიპების დაჯილდოებაზე  და საუკეთესო საერთაშორისო საცეკვაო კლიპისთვის, ინგლისის MV დაჯილდოვებაზე. 

"Heaven" გახლავთ მათი მესამე კლიპი, რომელიც გამოვიდა 2018 წლის თებერვალში. ვიდეოში აღბეჭდილია იდილიური გარემო, ოჯახის წევრებსა და მეგობრებს შორის.  ასევე "Heaven" იყო კლიპის ტრიპტიქის საბოლოო ნაწილი.

2018 წელს მათი ტურების განრიგი მოიცავდა ისეთ ევროპულ და ამერიკულ ფესტივალებს, როგორებიცაა Coachella, Primavera Sound, Roskilde Festival, Lollapalooza, Pitchfork Paris, Parklife, Lovebox და Reading and Leeds ფესტივალები.

მათი სადებიუტო სრულმეტრაჟიანი ალბომი "Dancehall" გამოვიდა 2018 წლის სექტემბერში. ალბომი მოიცავს 10 სიმღერას, მათ შორის არის "Heaven", ასევე "She" და "Faces", რომლებიც 2018 წლის ზაფხულში გამოვიდა.

## დისკოგრაფია 
### ალბომები 
* *Dancehall* (Animal 63/Columbia/RCA, 2018)
### EPs
* *Territory* (Animal 63/Columbia/RCA, 2017)
### სინგლები 
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:2010-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები
კატეგორია:2016 წელს დაარსებულები საფრანგეთში
Pseudoboletus parasiticus

***Pseudoboletus parasiticus*** — ფსევდობოლეტუსის გვარის სოკო ბოლეტუსისებრთა ოჯახისა. იშვიათი სოკოა. გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას, ჩრდილოეთ აფრიკასა და ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთ რეგიონს.

დაბალი ხარისხის საჭმელი სოკოა. იზრდება ფოთლოვან ტყეებში ზაფხულიდან შემოდგომამდე. პარაზიტობს სკლეროდერმას გვარის სოკოების ცოცხალ ნაყოფსხეულებზე.

სოკო პირველად აღწერა ფრანგმა ბოტანიკოსმა პიერ ბიულიარმა 1790 წელს როგორც *Boletus parasiticus*. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა ჩეხმა მიკოლოგმა იოზეფ შუტარამ 1991 წელს.

**სამეცნიერო სინონიმები**
*  
* 
* 
* 

## აღწერა 
ქუდის დიამეტრი — 2-7 სმ, ამოზნექილი ფორმის, შეხებისას ოდნავ ხავერდოვანია და ცოტათი ზეთიანი, ქუდის ფერი — ყვითელი, ღია-თხილისფერი ჟანგმიწისფერ-ყავისფრამდე.

რბილობი — ღია-ყვითელი, თითქმის გემოსა და სუნის გარეშე, არ ლურჯდება.

ჰიმენოფორი — დაღმავალი, მილაკები 3 —7 მმ, ფორები ლიმნისფერ-ყვითელი ჟანგისფერ-ყავისფრამდე. ფართე, როგორც წესი წიბოვანი კიდეებით.

ფეხის სიგრძე — 3-6 სმ, სისქე — 0,8-1,5 სმ, მთლიანი, ცილინდრული.

სპორების მტვერი — ზეთისხილისფერ-ყავისფერი, სპორები — 15×5 მკმ, თითისტარისებრი.

## ეკოლოგია და გავრცელება 
გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას, ჩრდილოეთ აფრიკასა და ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთ რეგიონს.

იშვიათი სოკოა. შეტანილია ბელგიის, სლოვაკეთის, დანიის, ლიეტუვისა და გერმანიის გადაშენების პირას მყოფი სახეობების ნუსხაში.

პარაზიტობს სკლეროდერმას გვარის სოკოების ცოცხალ ნაყოფსხეულებზე. გვხვდება სხვადასხვა სახის ფოთლოვან ტყეებში, აგრეთვე ტყეებს გარეთ, მხოლოდ მჟავე, ტორფიან და სილიან ნიადაგზე.

**სეზონი** — ხაფხულიდან შემოდგომამდე.

## კვებითი ღირებულება 
დაბალი ხარისხის საჭმელი სოკოა. თუმცა არასასიამოვნო გემოს გამო ზოგიერთი სახელმძღვანელო არასაჭმელ სოკოდ მოიხსენიებს.

ფაილი:2011-07-19 Pseudoboletus parasiticus 1 71875 cropped.jpg
ფაილი:2011-07-19 Pseudoboletus parasiticus 2 71875.jpg
ფაილი:2012-09-04 Pseudoboletus parasiticus (Bull.) Sutara 258674.jpg
ფაილი:Boletus parasiticus.jpg
ფაილი:Parasitische Röhrling (Pseudoboletus parasiticus) an Dickschaligen Kartoffelbovisten - ansicht-hms(1).jpg
ფაილი:Xerocomus parasiticus 140817w.jpg
ფაილი:Pseudoboletus.parasiticus.001.jpg
ფაილი:Boletus parasiticus — Flora Batava — Volume v15.jpg

## ლიტერატურა 
* Грибы / Пер. с итал. Ф. Двин — М.: „ООО Издательство АСТ“: ООО „Издательство Астрель“, 2004. — С.303. ISBN 5-17-009961-4
* Дермек А. *Грибы*. — Братислава: изд-во „Словарт“, 1989.
* Лессо Т. *Грибы: определитель* — М.: „ООО Издательство АСТ“: ООО „Издательство Астрель“, 2003. — С.304. ISBN 5-17-020333-0
* 

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:ფსევდობოლეტუსი
მუზეუმების საერთაშორისო საბჭო

მინი|270 პქ|მარჯვნივ|ორგანიზაციის ლოგო

**მუზეუმების საერთაშორისო საბჭო (ICOM)** (, ) — არასამთავრობო საერთაშორისო პროფესიონალების ორგანიზაცია, რომელიც შეიქმნა 1946 წელს პარიზში (საფრანგეთი). მისი სამდივნო და საინფორმაციო ცენტრი მოთავსებულია იუნესკოს შენობაში.

ორგანიზაციას იუნესკოსა და გაეროს ეკონომიურ და სოციალურ საბჭოსთან აქვს უმაღლესი საკონსულტაციო სტატუსი — „A“ კატეგორია. იგი არის საერთაშორისო ორგანიზაცია მეზეუმებისა და მეზეუმების სპეციალისტების, რომლებიც ემსახურებიან მსოფლიო ბუნებრივ-კულტურული მემკვიდრეობის შენახვას, განვითარებას და საზოგადოებასთან ურთიერთთანამშრომლობას. წლიდან წლამდე ვითარდება მსოფლიოს საერთაშორისო სამუზეუმო სპეციალისტების მოთხოვნების შესაბამისად, თავისი მთავარი მისიის ფარგლებში.

ICOM ფინანსდება, უპირველეს ყოვლისა, კომიტეტის წევრების საწევრო შენატანებით, ასევე აქვს იუნესკოს, ICOM-ის დოტაციური ფონდის და ცალკეული ნაციონალური კომიტეტების მხარდაჭერა. ICOM ამოწმებს იუნესკოს პროგრამებს მუზეუმებისთვის. იგი მართავს სხვადასხვა სამუზეუმო სპეციალისტების 32 საერთაშორისო კომიტეტს, რომლებიც თავიანთი სფეროებში, სამუზეუმო გაერთიანებების ინტერესებში, ატარებენ უახლეს კვლევებს.

წესდების თანახმად, ორგანიზაციის მიზნები და ამოცანებია:
*მსოფლიოში სამუზეუმო საქმიანობის განვითარების ხელშეწყობა;
*კულტურული მემკვიდრეობის და ფასეულობების  დაცვა და მათი არაკანონიერი ვაჭრობის წინააღმდეგ ბრძოლა;
*მუზეუმების თანამშრომელთა სწავლება და პროფესიონალური სტანდარტების ამაღლება;
*მუზეუმებისა და მათი თანამშრომლებისთვის დახმარების გაწევა;
*სხვადასხვა ქვეყნების სამუზეუმო დაწესებულებების და სპეციალისტების ურთიერთთანამშრომლობისთვის ხელშეწყობა.
ეს ყველაფერი კი, თავის მხრივ, ხელს უწყობს ხალხთა შორის თანამშრომლობისა და ურთიერთგაგების გავნითარებას. 

ICOM აერთიანებს 30 ათასზე მეტ ინდივიდუალერ და კოლექტიურ წევრს მსოფლიოს 165 ქვეყნიდან. 100-ზე მეტ ქვეყანაში არის ICOM‐ის ეროვნული კომიტეტი. ისინი თავიანთ ქვეყნებში ამზადებენ წევრებს ეროვნულ დონეზე და უზრუნველყოფენ მუზეუმების და სამუზეუმო სპეციალისტების ინტერესებს. მათ შორის არის საქართველოც.

2000 წლიდან ICOM აქვეყნებს კულტურული ფასეულობების არაკანონიერი მიმოქცევის წითელ სიას. ჩამონათვალი ემსახურება კულტურული ობიექტების კონტრაბანდისა და არაკანონიერი ვაჭრობის შესახებ გაძლიერებულ ინფორმირებას. განსაკუთრებით იმ ქვეყნების მიმართ, სადაც უფრო გავრცელებულია მათი ქურდობა და დატაცება.

## იხილეთ აგრეთვე
*ძეგლებისა და ღირსშესანიშნავი ადგილების საერთაშორისო საბჭო

## რესურსები ინტერნეტში
*პრეზიდენტები

## სქოლიო
კატეგორია:მუზეუმები
კატეგორია:არასამთავრობო ორგანიზაციები
კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
კატეგორია:1946 წელს დაარსებულები
კატეგორია:იუნესკო
კატეგორია:გაერო
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ნოვიე-კარიავდი (ჩეკმაგუშის რაიონი)

**ნოვიე-კარიავდი** (; ) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.

2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 276 ადამიანი.  რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 26 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 71 კმ-ით. 

2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (58%) და თათრები (40%) შეადგენენ.

## რესურსები ინტერნეტში
* Совет муниципальных образований Республики Башкортостан.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩეკმაგუშის რაიონის სოფლები
Hypholoma capnoides

***Hypholoma capnoides*** — ჰიპოლომას გვარის სოკო სტროფარიასებრთა ოჯახისა.

საჭმელი სოკოა. იხმარება ახალი, მხოლოდ ქუდი. იზრდება ჯგუფურად დამპალ მერქანზე, ფოთლოვან, უპირატესად, წიწვოვან სახეობებზე, მთელი წლის განმავლობაში.

სოკო პირველად აღწერა შვედმა მიკოლოგმა ელიას მაგნუს ფრისმა 1818 წელს როგორც *Agaricus capnoides*.
მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა გერმანელმა მიკოლოგმა პაულ კუმერმა 1871 წელს.

**სამეცნიერო სინონიმები**:
* 
* 
* 
* 
* 

## აღწერა 
ქუდის დიამეტრი — 2-6 (8) სმ, ამოზნექილი, შემდეგში გაშლილი, ყვითელი, ნარინჯისფერი, მოწითალო-ყავისფერი, მომურო. 

რბილობი — თეთრი ან მკრთალ-ყვითელი, საკმაოდ ხორციანი, სასიამოვნო სოკოს სუნით.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები ნორჩობაში მოთეთრო ან მოყვითალო, შემდგომში მოლურჯო-ნაცრისფერი, ასაკთან ერთად მუქდება.

ფეხის სიგრძე — 3-10 სმ, სიგანე — 0,4-0,8 სმ, ცილინდრული, ფუყეა, საყელოს გარეშე, ზოგჯერ კერძო საბურველის ნარჩენებით, მოყვითალოა, ძირში ჟანგისფერ-ყავისფერი.

სპორები — მოლურჯო-ნაცრისფერი. 8-9×4-5 მკმ, ელიფსისებური, სქელკედლიანი.

## გავრცელება
გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, (აშშ), ევროპასა და აზიას (კავკასია).

საპროტროფია. იზრდება დამპალ მერქანზე ჯგუფებად, ფოთლოვან, უპირატესად წიწვოვან სახეობებზე — წიფელი, არყი, ევროპული სოჭი, ფიჭვი, ნაძვი.

**სეზონი** — მთელი წლის განმავლობაში.

## მსგავსი სახეობები 

ფაილი:2011-10-05 Pholiota alnicola (Fr.) Singer 172677.jpg|*Flammula alnicola* 
Flammulina velutipes 02.jpg|*Flammulina velutipes*
ფაილი:Galerina marginata 051106Cmed.jpg|*Galerina marginata*
ფაილი:Hypholoma spec. - Lindsey 3b.jpg|*Hypholoma ericaeoides*
ფაილი:Hypholoma fasciculare 01.jpg|*Hypholoma fasciculare*
ფაილი:Hypholoma lateritium G3.jpg|*Hypholoma lateritium*
ფაილი:2011-12-24 Hypholoma marginatum (Pers.) J. Schröt 191080.jpg|*Hypholoma marginatum*
ფაილი:Hypholoma a1.JPG|*Hypholoma radicosum*
Kuehneromyces mutabilis.jpg|*Kuehneromyces mutabilis*
ფაილი:Leratiomyces ceres (2004).jpg|*Stropharia aurantiaca*
FungusA1B1.jpg|*Psathyrella candolleana*
ფაილი:Psathyrella piluliformis.-.lindsey.jpg|*Psathyrella piluliformis*
ფაილი:Xeromphalina campanella 63413.jpg|*Xeromphalina campanella* 

## კვებითი ღირებულება
საჭმელი სოკოა. იხმარება ახალი, შემწვარი, მხოლოდ ქუდი. ამზადებენ წვნიანებსაც. აგრეთვე ახმობენ და გამოიყენებენ სანელებელად.

ზოგიერთი სახელმძღვანელო გამოუცდელ მესოკოვეებს ურჩევს თავი შეიკავონ მისი შეგროვებისაგან, რადგან იგი მეტად წააგავს რამდენიმე ძლიერ შხამიან სოკოს, რომელთა შორისაა — *Hypholoma sublateritium*, *Galerina marginata*, *Hypholoma fasciculare*, *Kuehneromyces mutabilis* და სხვ.

## გალერეა

ფაილი:Hypholoma capnoides P5745 v1.JPG|
ფაილი:Schwefelkopf Graubl..JPG|
ფაილი:Hypholoma capnoides P5797.JPG|
ფაილი:Schwefelkopf Graublaettriger (1).JPG|
ფაილი:Hypholoma capnoides 26700.jpg|
ფაილი:2008-12-08 Hypholoma capnoides (Fr.) P. Kumm 31447 crop.jpg
ფაილი:Hypholoma capnoides - Lindsey 1.jpg
ფაილი:Hypholoma capnoides (32921103506).jpg

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*

## სქოლიო 
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:ჰიფოლომა
სამშვილდის კანიონი

**სამშვილდის კანიონი** — ორი კანიონის სახელწოდება საქართველოში, სოფელ სამშვილდის მიდამოებში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში. წარმოადგენს მდინარე ხრამის შუა წელში, ლავურ ქანებში გამომუშავებულ ღრმა კანიონისებრ ხეობისა და მისი მარცხენა შენაკადის მდინარე ჭივჭავის კანიონის ერთობლიობას. სიმაღლე ზღვის დონიდან 548–605 მ. სამშვილდის კანიონი იწყება გაშიშვლებული კვარცპორფირის ინტრუზივით, რომელსაც გამოფიტვის შედეგად სცვივა მაგმური კვარცის ლამაზი ერთნაირად დაკუთხული ბიპირამიდული ფორმის კრისტალები. მოიცავს მდინარე ხრამის 5–6 კმ სიგრძის კანიონსა და მდინარე ჭივჭავის 3–4 კმ სიგრძის კანიონს. სამშვილდის კანიონის ჩაჭრის სიღრმე საშუალოდ 300 მ-ია. სიახლოვეს მდებარეობს ისტორიული ძეგლი — სამშვილდის ნაქალაქარი. ყველაზე ახლომდებარე მსხვილი დასახლებული პუნქტია ქალაქი თეთრიწყარო. მანძილი თეთრიწყაროსა და სოფელ სამშვილდეს შორის 5 კმ. სამშვილდის კანიონი ბუნების ძეგლია.

## იხილეთ აგრეთვე
* საქართველოს ბუნების ძეგლები

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
კატეგორია:საქართველოს კანიონები
კაროტინი

[thumb|upright=1.4|[β-კაროტინის მოლეკულის დიაგრამა]]
**კაროტინი** ( — სტაფილო) — ნარინჯისფერ-მოყვითალო პიგმენტი კაროტინოიდების ჯგუფისა; ტეტრატერპენული ნახშირწყალბადები (C40H56). მათ შორის გვხვდება როგორც ალიფატური (ლიკოპინი), ისე ციკლური იზომერები (მ.შ. α-, β-, γ-კაროტინები), რომლებიც ერთმანეთისგან განსხვავდებიან ორმაგი ბმებისა და ციკლური ჯგუფების რაოდენობითა და მდებარეობით. მისი სინთეზი ხდება მცენარეებში, მიკროსკოპულ წყალმცენარეებში, ზოგიერთ სოკოსა და ბაქტერიაში; ცხოველთა ქსოვილებში, ჩვეულებრივ, კაროტინის შემცველობა დაბალია, თუმცა შესაძლებელია დაგროვდეს ზოგიერთი ძუძუმწოვრის ცხიმოვან ქსოვილში, რძეში, საკვერცხეების ყვითელ სხეულებში. ადამიანის მიერ კაროტინით მდიდარი საკვების მომატებულ მოხმარებას და შეთვისების პროცესების დარღვევას შესაძლოა მოჰყვეს კანის ყვითლად შეფერვა. კაროტინის დაჟანგული წარმოებულებია ქსანტოფილები.

## სქოლიო 
კატეგორია:ვიტამინები
კატეგორია:ნახშირწყალბადები
კატეგორია:კაროტინოიდები
კატეგორია:საღებრები
თინათინ გელაძე

**თინათინ (თინა) გელაძე** (დ. 1 ივლისი, 1921, თბილისი — გ. 5 ნოემბერი, 2021, თბილისი) — ქართველი ნევროპათოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1972), პროფესორი (1977), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1981).

## ბიოგრაფია 
თინა გელაძე დაიბადა ქალაქ თბილისში 1921 წელს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი 1942 წელს. 1947 წელს აკადემიკოსმა პეტრე სარაჯიშვილმა თინა გელაძე მიიწვია ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის კათედრის ბაზაზე ამიერკავკასიაში პირველად შექმნილი ელექტროფიზოლოგიური ლაბორატორიის ხელმძღვანლად. 1952 წლისთვის საკანდიდატო დისტერტაციის თემად აირჩია „პარკინსონური სინდრომის ზოგიერთი ფენომენის პათოფიზიოლოგიისათვის“. სსრკ სამეცნიერო აკადემიის ასპირანტურა გაიარა ფიზიოლოგიის ინსტიტუტში აკადემიკოს ივანე ბერიტაშვილის ხელმძღვანელობის ქვეშ. 1958 წლისთვის სათავეში ჩაუდგა ნევროლოგიის მიმართულებას — ეპილეფსიისა და ელექტროკლინიკური ლაბორატორიის ჩამოყალიბებას საქართველოში. სწორედ, თინა გელაძის სახელთანაა დაკავშირებული სსრკ სივრცეში ყველაზე ცნობილი ეპილეფსიის ცენტრის დაარსება, რომელშიც აღიზარდა ეპილეფტოლოგებისა და კლინიკური ელექტროფიზიოლოგების მთელი თაობა და რომელსაც პაციენტები მთელი საბჭოთა კავშირის მასშტაბით აკითხავდნენ. გარდა ამისა, საფუძველი ჩაუყარა საქართველოში ძილ-ღვიძლის ციკლისა და ძილის დარღვევების კლინიკურ კვლევებს. მედიცინის დოქტორის წოდება მიიღო 1972 წელს თემაზე „ეპილეფსიის ეტიოპათოგენეზური ზოგიერთი ასპექტის შესახებ“ ,ხოლო პროფესორი გახდა 1977 წელს.

თინა გელაძეს მოსწავლეები ახასიათებენ როგორც მკაცრ და პროგრესულად მოაზროვნე ადამიანს. მოწაფეების თქმით, ქ-ნი თინა ახალბედა ექიმებს სწორ გზაზე აყენებდა; მათ მოსაზრებებს დიდი ყურედღებით უსმენდა და მსჯელობით რაციონალურ გადაწყვეტილებებს ერთობლივად იღებდნენ.

ქართულ ეპილეპტოლოგიური სკოლის განვითარებაში განსაკუთრებული წვლილისა და სამეციდინო კადრების აღზრდაში მნიშვნელოვანი დამსახურებისათვის რესოუბლიკური ეპილეპტოლოგიური სამედიცინო-პრაქტიკული ცენტრის ხელმძღვანელს, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორს, თინა გელაძეს, 1996 წელს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებით გადასცეს ღირსების ორდენი.

გარდაიცვალა 2021 წლის 5 ნოემბერს, 100 წლის ასაკში.

## ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი 
* ევროპის ეპილეფსიის აკადემია, წევრი
* ეპილეფსიასთან ბრძოლის საერთაშორისო ლიგის საქართველოს განყოფილება, პრეზიდენტი (1996-)
* ნიუ-იორკის ეპილეფსიის აკადემია, წევრი
* საქართველოს სამედიცინო-ბიოლოგიურ მეცნიერებათა აკადემია, წევრი (1994-)

## აღიარება 
* 1996 — ღირსების ორდენი
* 1982 — საქართველოს სსრ სახელმწიფო პრემია, ეპილეფსიის პრობლემების შესწავლა

## ლიტერატურა 
* თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 60.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნევროლოგიისა და ნეიროფსიქოლოგიის ინსტიტუტი — თინა გელაძე
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული  1 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული  1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
კატეგორია:ქართველი ნევროლოგები
კატეგორია: თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ნოემბერი
კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კაროტინოიდები

[250პქpx|მინი|მარჯვნივ|[დიდი პრიზმული წყაროს გარშემო არსებული ნარინჯისფერი წრე წარმოიქმნება ლურჯ-მწვანე წყალმცენარეების მიერ წარმოებული კაროტინოიდების მოლეკულების შედეგად.]]
**კაროტინოიდები** — ყვითელი, ნარინჯისფერი ან წითელი პიგმენტები, რომელთა სინთეზი ხდება ბაქტერიებში, სოკოებში და უმაღლეს მცენარეებში. ცხოველები კაროტინოიდებს იყენებენ A და K ვიტამინების სინთეზისათვის. კაროტინოიდებს ეკუთვნის კაროტინები და ქსანტროფილები; პომიდვრის ასკილისა და ძაღლყურძენას ნაყოფში შედის ლიკოპინი, სიმინდის თესლში — ზეაქსანტინი, ნესვის ხის ნაყოფში — კრიპტოქსანტინი, მურა წყალმცენარეებში — ფუკოქსანტინი და ა. შ. კაროტინოიდების რაოდენობა იცვლება მცენარის განვითარების პროცესში და გარემო პირობების გავლენით; უჯრედში კაროტინოიდები ყველაზე მეტია პლასტიდებში. ისინი ხელს უწყობენ მცენარეთა განვითარებას, მონაწილეობენ მცენარის მიერ სინათლის შთანთქმაში და ცხოველის მიერ სინათლის აღქმაში, ფოტოსინთეზში. აგრეთვე მცენარეებში ჟანგბადის გადატანაში. მოლეკულაში კაროტინოიდების ორმაგი ბმების რაოდენობა და მდებარეობა განაპირობებს მის შეფერილობას. ცნობილია 150-ზე მეტი კაროტინოიდული პიგმენტი.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
*
კატეგორია:ფოტოსინთეზი