open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
თეზი

**თეზი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, ოკამის თემში.

## იხილეთ აგრეთვე
*თეზის კვირაცხოვლის ეკლესია
*თეზის წმინდა გიორგის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თეძმისხევი

**თეძმისხევი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, ახალქალაქის თემში. მდებარეობს მდინარე თეძმის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 680 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 132 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზემო რენე

**ზემო რენე** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, კასპის მუნიციპალიტეტის კოდისწყაროს ადმინისტრაციულ ერთეულში (შიდა ქართლის მხარე). 

მდებარეობს კვერნაქის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 840 მ-ზე, კასპიდან 21 კმ-ში. სოფლის სამხრეთით, სასაფლაოზე, შემორჩენილია შუა საუკუნეების ერთნავიანი ეკლესიის ნანგრევები. ნაგებია ქვიშაქვით. ზემო რენეს მიდამოებში აღმოჩენილია გვიანბრინჯაოს–ადრერკინის ხანის სამაროვანი, მრავალშრიანი ნამოსახლარი გორა, ადრინდელი ფეოდალური ხანის ნასოფლარი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 249 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თოგოიანი

**თოგოიანი**, *თოგოიანთკარი* — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, სამთავისის თემში. ამავე დასახელების სოფელი არის ჟამურშიც (ქსნის ხეობა).

## ეტიმოლოგია 
სახელი ეწოდება თოგოშვილების () საგვარეულოს გამო.

## დემოგრაფია
რამდენიმე გვარი XX საუკუნის დასაწყისში ქსნის ხეობიდან ჩამოსახლდა. სოფელში ცხოვრობენ თოგოშვილები, ზოზრაშვილები (სოფელ კარადან — ჯერ წირში, შემდეგ აქ გადმოსახლდნენ), გაბოშვილები, ქენქაძეები და ჯაჯიშვილები. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 75 ადამიანი.

## ცნობილი ადამიანები 
თოგოიანიდან იყო ქართულ-ოსურ ურთიერთობათა ისტორიის ერთ-ერთი პირველი მეცნიერული ნაშრომის („ქართულ-ოსურ ურთიერთობათა ისტორია“, 1956) ავტორი გიორგი თოგოშვილი.

## სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზემო ხანდაკი

**ზემო ხანდაკი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, კასპის მუნიციპალიტეტში (შიდა ქართლის მხარე), ზემო ხანდაკის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი (სოფლები: ზემო ხანდაკი, კალოუბანი).

მდებარეობს მდინარე თეძმის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 610 მ-ზე, კასპიდან 20 კმ-ის და მეტეხიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 11 კმ-ის დაშორებით. 

## ისტორია
სოფელი „ხანდაკის“ სახელწოდებით ცნობილია XV საუკუნიდან. გვიანდელ შუა საუკუნეებში შედიოდა საციციანოში. ზემო ხანდაკი ეწოდა კავთურის ხეობის თანამოსახელე სოფლისგან (ახლანდ. ქვემო ხანდაკი) განსასხვავებლად.  
### პირველი ტრაქტორი 
1925 წელს სოფელში შეიქმნა ამხანაგობა „ახალი ცხოვრება“. ამ საქმეს სათავეში ჩაუდგა სოფლის მკვიდრი მიხეილ გოგიბედაშვილი. ამხანაგობის წევრებმა გადაწყვიტეს მიწის დასამუშავებელი მანქანის შეძენა.ცნობილი მეცნიერის კონსტანტინე ამირეჯიბის დახმარებით მათ შეძლეს ბანკიდან სახელმწიფო კრედიტის მიღება და უცხოური „ჰოლტის“ მარკის ტრაქტორის შეძენა. ტრაქტორი სოფელ ზემო ხანდაკში ჩამოიყვანა ინსტრუქტორ-მექანიკოსმა ივანე ლუკიანოვმა. მისი თანაშემწე იყო სერგო კელაპტრიშვილი, შემდგომში ერთ-ერთი პირველი ქართველი ტრაქტორისტი. ეს მოვლენა დიდი ზეიმით აღნიშნეს ზემო ხანდაკისა და მისი მეზობელი სოფლების მეტეხის, ახალქალაქისა და სხვათა მცხოვრებლებმა.
### კულტურული მემკვიდრეობა
ზემო ხანდაკიდან 1 კმ-ზე, სოფ. ხოვლისკენ მიმავალი გზის მარჯვენა მხარეს, მთის ფერდობზე შემონახულია წმინდა თევდორეს სახელობის XIV–XVI საუკუნეების ერთნავიანი ეკლესია. სოფლის მახლობლად კიდევ ერთი გვიანდელი ფეოდალური ხანის სამების პატარა ეკლესია დგას, სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით 2 კმ-ზე — XVII–XVIII საუკუნეების კალობანის ეკლესია, სოფლის შუაში კი — XIX საუკუნის წმ. გიორგის ეკლესია.

სოფლის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის არქეოლოგიური მასალა, სავარაუდოდ მეტალურგიული საწარმოს ნაშთები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1561 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვაკე (კასპის მუნიციპალიტეტი)

**ვაკე** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში (შიდა ქართლის მხარე), კასპის მუნიციპალიტეტში (ქვემო ჭალის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს ხარულის ქედის სამხრეთ დაბოლოებაზე. მდინარე ლეხურის (მტკვრის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 960 მეტრზე. კასპიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით.

სოფელი შესაძლოა იყო ის „ვაკე“, სადაც XIV-XV საუკუნეების ქსნის ერისთავთა საგვარეულო მატიანის მიხედვით, 1342 წელს მეფის ძე დავითი ცხრაზმელებისა და არაგველების შერიგებას ცდილობდა. თანამედროვე ვაკე მდებარეობს რუსეთს ფედერაციის მიერ ოკუპირებული ახალგორის მუნიციპალიტეტის (ყოფ. სამხრეთ ოსეთის აო) სიახლოვეს.  

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 86 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ალექსანდრ დიუმა (შვილი)

**ალექსანდრ დიუმა (შვილი)** (; დ. 27 ივლისი 1824, პარიზი — გ. 27 ნოემბერი 1895, მარლი-ლე-რუა) — ფრანგი დრამატურგი, ფრანგული აკადემიის წევრი (1874-დან), ალექსანდრ დიუმას შვილი.

## ბიბლიოგრაფია 
ლექსები:
* ახალგაზრდობის ცოდვები (კრებული, 1845);
რომანები:
* ქალი კამელიებით (1848);
პიესები:
* მარგარიტ გოტიე (პიესად გადაკეთებული რომანი *ქალი კამელიებით*, 1852);
* უკანონო შვილი (1858);
* შეცთომილი მამა (1859);
* ქალბატონ ობრეის იდეები (1867);
* კლოდის ცოლი (1873);
* უცხოელი ქალი (1876);

## რესურსები ინტერნეტში 
* ალექსანდრე დიუმას ნაწარმოებები - პროექტი გუტენბერგი (ინგლ.);

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1824
კატეგორია:გარდაცვლილი 1895
კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი რომანისტები
კატეგორია:XIX საუკუნის ფრანგი დრამატურგები
კატეგორია:პარიზელი მწერლები
კატეგორია:მონმარტრის სასაფლაოზე დაკრძალულნი
კატეგორია:საფრანგეთის აკადემიის წევრები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
გირო

right|thumb|გირო საბერძნეთში
**გირო** ( ნიშნავს წრეში ტრიალს)  — სარზე ჩამოცმული, შეკმაზული ხორცის ფილებით აგებული ამობრუნებული კონუსი. გირო არსებობს ღორის ხორცის, ქათმის და საქონლის ფარშის. ლავაშში შეხვეულ გიროს სხვა ინგრედიენტებთან ერთად (ხახვი, პამიდორი, კარტოფილი, ძაძიკი და სხვ.) ეწოდება სუვლაკი. 

კატეგორია:ბერძნული სამზარეულო
კატეგორია:სწრაფი კვება
დიდი გორიჯვარი

**დიდი გორიჯვარი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული სკრა). 

მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 640 მეტრზე, ქ. გორიდან 3 კილომეტრის დაშორებით. სოფლის მახლობლად გოგირდოვანი მინერალური წყლის ბაზაზე ფუნქციონირებს კურორტი გორიჯვარი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 65 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*გორიჯვარი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დიდი ხურვალეთი

**დიდი ხურვალეთი**, *ხურვალეთი* — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (შავშვების ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს ტირიფონის ვაკეზე, ტირიფონის არხის ნაპირას, ზღვის დონიდან 810 მეტრზე, ქალაქ გორიდან 21 კილომეტრის დაშორებით. სოფელი მდებარეობს ყოფილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ადმინისტრაციული საზღვრის, ამჟამად კი რუსეთის ფედერაციის მიერ ოკუპირებული ტერიტორიის მიმდებარედ. დიდი ხურვალეთი და ქვეში იყო პირველი სოფლები, რომელთა სიახლოვეს 2011 წლის აპრილ–მაისში რუსეთის ფედერალური უშიშროების სამსახურის სასაზღვრო ძალებმა დაიწყეს საზღვრის მონიშვნის (ე. წ. ბორდერიზაციის) უკანონო პროცესი. 

სოფელსა და მის შემოგარენში მდებარეობს ყველაწმინდის, კვირაცხოვლის, ღვთისმშობლის და წმინდა გიორგის ეკლესიები, ასევე 1905 წლის ამბებით ცნობილი მამაცაშვილის სახლი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 352 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გულხანდისი

**გულხანდისი** — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული საყავრე).

მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ვიცხის (თეძმის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1560 მ-ზე, გორიდან 47 კმ-ში. სოფელში შემორჩენილია გადაკეთებული შუა საუკუნეების ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
დიდი წერეთი

**დიდი წერეთი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული მღებრიანი). 

მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდ. თხინალის (ტანის მარჯვენა შენაკადი) სათავეში, ზღვის დონიდან 1540 მ-ზე. გორიდან დაშორებულია 48 კილომეტრით.

სოფლის ცენტრში დგას XIV–XV საუკუნეების ღვთისმშობლის ერთნავიანი დაზიანებული ეკლესია. სოფლის მახლობლად, ნასოფლარის ტერიტორიაზე ნატეხი ქვით ნაგები, ამავე ხანის 2 კოშკისა და ეკლესიის ნანგრევებია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში მუდმივი მოსახლეობა არ არის.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დიდი ჭვარები

**დიდი ჭვარები** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (მღებრიანის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე თეძმის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1530 მ-ზე, გორიდან 54 კმ-ში. შემორჩენილია წმ. გიორგის სალოცავის ნანგრევები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში მუდმივი მოსახლეობა არ არის.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გუგუტიანთკარი

**გუგუტიანთკარი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში  (მერეთის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე ჭარებულის (აძურის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 920 მეტრზე, გორიდან დაშორებულია 32 კილომეტრით. სოფელი მდებარეობს რუსეთის მიერ ოკუპირებული ცხინვალის რეგიონის მიმდებარედ და დაზარალდა 2010-იან წლებში უკანონო „ბორდერიზაციის“ პროცესში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 144 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დიდი გარეჯვარი

**დიდი გარეჯვარი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული კარალეთი).

მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე აძურის (მეჯუდის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 660 მეტრზე, გორიდან 12 კილომეტრში. სოფლის შუაგულში დგას გვიანდელი შუა საუკუნეების ღვთისმშობლის ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 711 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დიდი ატენი

**დიდი ატენი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული ატენი). 

მდებარეობს მდ. ტანის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 730 მეტრზე, გორიდან 10 კილომეტრში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 196 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*დიდი ატენის კვირაცხოვლის ეკლესია
*დიდი ატენის კოშკები
*დიდი ატენის ნათლისმცემლის ეკლესია
*დიდი ატენის ღვთისმშობლის მცირე გუმბათოვანი ეკლესია
*დიდი ატენის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
*დიდი ატენის წმინდა გიორგის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დეგეულა

**დეგეულა** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ატენი ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ტანის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 680 მეტრზე, გორიდან 11 კილომეტრის დაშორებით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 125 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დრე (გორის მუნიციპალიტეტი)

**დრე** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ატენის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1420 მ-ზე, გორიდან 28 კმ-ში.

## ისტორია
პირველად დრე მოიხსენიება XVIII საუკუნის სწავლულის ვახუშტი ბატონიშვილის ტანის ხეობის სოფელთა სიაში. გარეშე მტრის წინააღმდეგ ბრძოლების დროს დრე გარკვეულწილად იცავდა ატენს მტრის შემოსევისაგან. XIX საუკუნის 40-იან წლებში დრეში მოქმედებდა ანდრეევსკის ტყავის ქარხანა. 

1863 წლის მაისში მებატონე ერისთავებმა დრეს გლეხებს ფულადი გადასახადი გაუდიდეს, შეაწერეს 2000 მანეთი და 45 კაპიკი. გლეხებმა უარი განაცხადეს გადასახადის გადახდაზე. მთავრობამ სოფელში ეგზეკუცია ჩააყენა, ააწიოკა გლეხები და აიძულა ისინი დამორჩილებოდნენ მებატონეს.

1990-იანი წლების დასაწყისამდე სოფელ დრეში ძირითადად ოსური მოსახლეობა ცხოვრობდა. ქართულ-ოსური კონფლიქტის დროს ადგილობრივებმა სოფელი დატოვეს. 2002 და 2014 წლების აღწერის მიხედვით, იქ არავინ ცხოვრობს. 2019 წელს გორის მუნიციპალიტეტმა ნასოფლარად ქცეულ დრეს დასახლების სტატუსი აღუდგინა.
## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერით სოფელში მუდმივი მოსახლეობა არ არის.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გოიათა

**გოიათა**, *გოიაანთკარი* — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, არცევის თემში. ზღვის დონიდან 880 მეტრი, ერედვიდან 15 კილომეტრი, ცხინვალიდან 22 კილომეტრი.

## ისტორია
საქართველოს სსრ ადმინისტრაციული დაყოფით შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ცხინვალის რაიონის ღრომის (1926 წლის აღწერით), 2006 წლიდან ერედვის მუნიციპალიტეტშია. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ და დე ფაქტოდ შედის სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ოსურად ეწოდება Гойатæ ან Гойатыхъæу (*გოიათიყაუ*).

## დემოგრაფია
2015 წელს სამხრეთ ოსეთის სეპარატისტული ხელისუფლების მიერ ჩატარებული აღწერით სოფელში ცხოვრობს 240 კაცი, ეთნიკურად ოსები (100%).

## სქოლიო
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
გოზო

**გოზო** — ნასოფლარი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში.

## გეოგრაფია
მდებარეობს ქნოღოს მთის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე პატარა ლიახვის ზემოთში. ზღვის დონიდან 2280 მეტრი, ცხინვალიდან 35 კილომეტრის, ერედვიდან — 28 კილომეტრის დაშორებით.

## ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება ().

## დემოგრაფია
სოფელში 1908 წელს ცხოვრობდა 27 ადამიანი, ოსები.  1989 წლის აღწერით სოფელში მუდმივი მოსახლეობა აღარ იყო. 

## ღირსშესანიშნაობები 
სოფლის მახლობლად მდებარეობს გოზოს ციხე.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ნასოფლარები
Mustang Jeans

**მუსტანგი (Mustang)**  — ჯინსების მწარმოებელი გერმანული ბრენდი.

## ისტორია 
აშშ-ს ფარგლებს გარეთ პირველი ჯინსი შეიქმნა პატარა ტანსაცმლის ფაბრიკაში - L. Hermann (ლ. ჰერმანი), კიუნცელსაუში, სამხრეთ გერმანიაში. დღეისათვის იგივე ოჯახი უდგას სათავეში კომპანია მუსტანგს, რომელიც ევროპის ერთ-ერთი მოწინავე და პოპულარული ჯინსის ბრენდია და ყიდის ხარისხიან საქონელს მსოფლიო მასშტაბით. მათ პროდუქციას, როგორც ყოველდღიურ ცხოვრებაში, ისევე სცენაზე უპირატესობას ანიჭებენ ისეთი ცნობილი სახეები, როგორებიცაა ბიორკი, ჯონ ბონ ჯოვი, ჯგუფი სკორპიონსი.

დაარსებიდან დღემდე კომპანია მყიდველს არა მარტო სთავაზობს სხვადასხვა სახის საქონელს (ტანსაცმელი, ფეხსაცმელი, ტყავეულობა, ჩანთები, ქამრები და სხვ., საათები, ძვირფასეულობა, წინდები, კოსმეტიკა), ეს ბრენდი ასევე უამრავი დაუჯერებელი ისტორიის წყაროა, მაგალითად როგორ უკვეთავდნენ 23,000 ჯინსს დღეში და სხვ.

## Mustang - ევროპული ჯინსი 
მას შემდგომ, რაც ჰერმანების ოჯახის ხე-ტყის ბიზნესი ჩავარდა, ლუისმა გადაწყვიტა დაეარსებინა ტანსაცმლის ფაბრიკა, პატარა სამკერვალო, სახელად  L. Hermann, კიუნცელსაუში (სამხრეთ გერმანია). 1932 წლის 2 ივლისიდან ფაბრიკამ დაიწყო სამუშაო ტანსაცმლის დამზადება. 1945 წელს ლუისის ვაჟი - როლფ ჰერმანი და სიძე - ალბერტ ზეფრანეკი უერთდებიან კომპანიას. ომის შემდგომ, ოჯახს უჭირს ბიზნესის გაგრძელება და იძულებულია გამოიყენოს ყველა სახის მატერია პროდუქციის დასამზადებლად. ნამდვილი პოპულარობა ბრენდს წილად ხვდა დაარსებიდან 17 წლის შემდგომ, 1949 წელს, როდესაც კომპანიის მფლობელმა - ალბერტ ზეფრანეკმა გადაწყვიტა პირველი ევროპული ჯინსის შექმნა. ეს შეძლო კიდეც და მოახდინა უდიდესი რევოლუცია ევროპული მოდის ინდუსტრიაში. სწორედ გერმანელები იყვნენ პირველები, რომლებმაც ევროპაში ამერიკული ოცნების განხორციელება შეძლეს. მათ პირველად შექმნეს მსოფლიოში ჯინსი ქალებისთვის 1953 წელს, ხოლო 1961 წელს ჯინსი "stretch". დღეისათვის მუსტანგის მარკის დაახლოებით 20,000 ჯინსი იყიდება დღეში ამავე ბრენდის სხვა სახის პროდუქციასთან ერთად.

## რესურსები ინტერნეტში 
*  ოფიციალური საიტი
*  მუსტანგის ისტორია  
*  მუსტანგის ისტორია 

კატეგორია:ბრენდები
გუჯაბაური

**გუჯაბაური** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქურთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე. მდინარე დიდი ლიახვის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 860 მ-ზე, ცხინვალიდან 1 კმ-ში. 

## ისტორია 
1990 წლამდე შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ცხინვალის რაიონში, 2006 წლამდე — გორის მუნიციპალიტეტში, შემდეგ ქურთის მუნიციპალიტეტში. 1989 წლის აღწერით ცხოვრობდა 1 100 ადამიანი: ოსები (58%) და ქართველები (42%). 1990-იან წლებში შეიარაღებული კონფლიქტის შემდეგ მოსახლეობა მკვეთრად შემცირდა. სოფელს აკონტროლებდნენ სეპარატისტული ძალები. 2008 წლიდან ოკუპირებული რუსეთის ფედერაციის მიერ. 2015 წელს ოკუპაციის პირობებში ჩატარებული აღწერით ცხოვრობს 894 ადამიანი. 

სოფლის ცენტრში არის გვიანი შუა საუკუნეების გუჯაბაურის ღვთისმშობლის ეკლესია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
გერი (ერედვის მუნიციპალიტეტი)

**გერი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში  (გერის თემი). მდებარეობს გუდისის ქედის სამხრეთ კალთაზე. მდინარე ღვრიის (პატარა ლიახვის მარჯვენა შენაკადი) ზემოთში. ზღვის დონიდან 1480 მეტრი, ცხინვალიდან 22 კილომეტრი.

გერი პირველად მოხსენიებული აქვს ვახუშტი ბატონიშვილს (XVIII ს.) „სავახტანგოს“ თემის სოფელთა სიაში. 1922-1990 წლებში შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის  ცხინვალის რაიონში, ოლქის გაუქმების შემდეგ — გორის რაიონში, 2006 წლიდან — ერედვის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებული რუსეთის ფედერაციის მიერ.  

სოფლის ზემოთ, მაღალ კლდეზე, დგას გერის წმ. გიორგის სახელობის დარბაზული ეკლესია, რომელსაც დასავლეთ მხარეს მიშენებული აქვს სამრეკლო, ირგვლივ კი გალავანი აქვს შემორტყმული. ეკლესია ნაგებია ქვაფიქლით, ხოლო გალავნის კარიბჭე — თლილი ქვით. კარიბჭის თავზე გამოკვეთილია ლომის თავი. ეკლესიის მახლობლად კოშკიც მდგარა, რომელიც დაუნგრევიათ. 1879 წელს ეკლესიისათვის ეგვტერი მიუშენებიათ. გერის წმ. გიორგი ქართლში ძლიერი სალოცავია. იგი „სულით ავადმყოფთა მკურნალად“ ითვლებოდა. 

## ლიტერატურა
* სოფელი გერი და გერის წმინდა გიორგის ტაძარი / გიორგი სოსიაშვილი // მასალები საქართველოს სოფლების ისტორიისათვის: სამეცნიერო სტატიების კრებული): ტომი 2 / მთავარი რედაქტორი: მონაზონი იოანე (მამუკა) ცუხიშვილი; ტომის რედაქტორი: ვაჟა დანელია; საქართველოს საპატრიარქოს სოფლების ისტორიის შემსწავლელი სამეცნიერო ცენტრი. თბილისი: უნივერსალი, 2020.

კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დისევი

**დისევი** — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში (ქსუისის ადმინისტრაციული ერთეული).

## გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარეების პატარა ლიახვისა და მეჯუდის წყალგამყოფი ქედის დასავლეთ მთისწინეთში, მდინარე ჭარებულის (აძურის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, ერედვიდან 7 კმ-ში, ცხინვალიდან — 15 კმ-ში.

## ისტორია
ვახუშტი ბატონიშვილი (XVIII ს.) სოფელს დიცევის სახელით მოიხსენიებს. 1922-1990 წლებში შედიოდა სამხრეთო ოსეთის ავტონომიური ოლქის ცხინვალის რაიონში, ოლქის გაუქმების შემდეგ, 1990-2006 წლებში — გორის მუნიციპალიტეტში, 2006 წლიდან — ერედვის მუნიციპალიტეტში. 

1990-იან წლებში ცხინვალის რეგიონში კონფლიქტის დაწყების შემდეგ სოფელი დისევი რჩებოდა საქართველოს ხელისუფლების კონტროლის ქვეშ. რუსეთ-საქართველოს 2008 წლის აგვისტოს ომის დროს მოწინააღმდეგის თავდასხმების გამო ადგილობრივი მოსახლეობა იძულებული გახდა დაეტოვებინა სოფელი, რომელიც მოგვიანებით გაძარცვეს და გადაწვეს ოსურმა დაჯგუფებებმა. ამჟამად დისევი ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ და მასზე ვრცელდება საქართველოს შესაბამისი კანონმდებლობით განსაზღვრული სამართლებრივი რეჟიმი.
## ღირსშესანიშნაობები
სოფლის აღმოსავლეთ ნაწილში, გორაკზე, დგას ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — X საუკუნის ძელიცხოვლის დარბაზული ეკლესია.  სოფლიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 3-4 კმ-ზე, მთაში, შემორჩენილია გვიანი შუა საუკუნეების ზურგიანი კოშკი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გუდისი

**გუდისი** — სოფელი ერედვის მუნიციპალიტეტში (გერის ადმინისტრაციული ერთეული), 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში.

მდებარეობს გერმუხის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე გუდისისწყლის (დიდი ლიახვის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1680 მეტრი, ცხინვალიდან 35 კილომეტრი. 1989 წლის აღწერით სოფლის მოსახლეობა შეადგენდა 10 ადამიანს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დიდხევი (ერედვის მუნიციპალიტეტი)

**დიდხევი** — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ვანათის თემში.

## გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარეების დიდი ლიახვისა და პატარა ლიახვის წყალგამყოფი გუდისის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე პატარა ლიახვის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1220 მეტრი, ცხინვალიდან 20 კილომეტრი.

## ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება ().

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გუჩმასთა

**გუჩმასთა** — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ვანათის თემში.

## გეოგრაფია
მდებარეობს გუდისის ქედის სამხრეთ კალთაზე,  მდინარე წყალწმინდის  (პატარა ლიახვის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1280 მეტრი, ცხინვალიდან 15 კილომეტრი.

## ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში, შემდეგ ერედვის მუნიციპალიტეტში. 

## მოსახლეობა 
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დმენისი

**დმენისი** — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში (ქსუისის ადმინისტრაციული ერთეული). 

## გეოგრაფია
მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე პატარა ლიახვის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1000 მ-ის სიმაღლეზე. ერედვიდან დაშორებულია 6 კმ-ით, ცხინვალიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) — 14 კმ-ით. 1989 წლის აღწერით სოფლის მოსახლეობა იყო 1383 მცხოვრები, ეთნიკურად ოსები.

## ისტორია
1922-1990 წლებში შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ცხინვალის რაიონში, ოლქის გაუქმების შემდეგ, 1990-2006 წლებში — გორის მუნიციპალიტეტში, 2006 წლიდან — ერედვის მუნიციპალიტეტში, თუმცა 1990-იანი წლების კონფლიქტის შედეგად სოფელი არ ექვემდებარებოდა საქართველოს ხელისუფლების კონტროლს. რუსეთ-საქართველოს 2008 წლის ომის პერიოდში, დმენისი მცირე ხნით (8-10 აგვისტო) დაიკავეს საქართველოს შეიარაღებულმა ძალებმა. 2008 წლიდან საქართველოს კანონმდებლობით გამოცხადებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიად. 

სოფლის განაპირას დგას შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — X საუკუნის I ნახევრის ღვთისმშობლის დარბაზული ეკლესია. სამხრეთიდან და დასავლეთიდან მინაშენები ჰქონდა. ფასადები შემოსილია მუქი წითელი და რუხი ფერის ქვის დიდი კვადრებით. აღმოსავლეთის ფასადის სარკმლის თავზე მოთავსებულ დიდ ფილაზე გამოსახულია ვაზით გარშემოვლებული ჯვარი.

## ლიტერატურა
* Меписашвили Р. С., Цинцадзе В. Г., Архитектура нагорной части исторической провинции Грузии – Шида Картли, Тб., 1975.
## სქოლიო
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დრეზდენის მწვანე ბრილიანტი

, რომელიც იმეორებს დრეზდენის მწვანე ბრილიანტი ფორმას.]]
**დრეზდენის მწვანე ბრილიანტი** — ქლიავისებრი ალმასი ბუნებრივი მწვანე ფერით. ერთადერთი მსგავსი მრავალკარატიანი (41 კარატიანი.) ბრილიანტი. თავისი უნიკალური ფერი მას მისცა ბუნებრივმა რადიოაქტიურობამ. XVIII საუკუნიდან ინახებოდა დრეზდენის განძეულის სანახავში.

კატეგორია:ალმასები
ბრილიანტი ფლორენციელი

მინი|100პქ|ფლორენტიელი ქუდის სამკაულის ფორმით. ეს ფოტო გაკეთებულია 1870 და 1900 წლებს შორის
**ფლორენციელი** (იგივე „ტოსკანას დიდი ჰერცოგი“ და „ავსტრიის ყვითელი ბრილიანტი“) — ევროპული ისტორიის უდიდესი ბრილიანტი, ამჟამად დაკარგული. იგი იყო ყვითელი ალმასი მწვანის ელფერით. ზომა — 137,45 კარატი.

ბრილიანტის პირველი აღწერილობა ეკუთვნის ჟან ბატისტ ტავერნიეს, რომელმაც 1657 წელს დაინახა იგი ფლორენციაში მედიჩის განძეულის სანახავში.მედიჩის შემდეგ ეკუთვნოდა ჰაბსბურგებს. მათი გადაყენების შემდეგ ქვა დაიკარგა და სავარაუდოდ ამერიკაში იყო გადატანილი, სადაც რამდენიმე ნაწილად გატეხეს.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ალმასები
დიდთავი

**დიდთავი** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული საყავრე). 

მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ვიცხის (თეძმის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1340 მ-ზე, გორიდან 50 კმ-ში. 2002 და 2014 წლების აღწერით მუდმივი მოსახლეობა არ არის.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ზედა ორღული

**ზედა ორღული** — სოფელი საქართველოში, საჩხერის მუნიციპალიტეტის ჩიხის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე. 

მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 560 მეტრის სიმაღლეზე, საჩხერიდან 9 კილომეტრის დაშორებით. სოფლის სასაფლაოზე დგას გვიანი შუა საუკუნეების წმ. გიორგის მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 508 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზემო ქარზმანი

**ზემო ქარზმანი**, *ზემო ქარძმანი* — სოფელი საქართველოში, საჩხერის მუნიციპალიტეტის ჭალის ადმინისტრაციულ ერთეულში (იმერეთის მხარე).

მდებარეობს მდინარე ყვირილის ზემო დინების ხეობაში, ზღვის დონიდან 700 მ-ზე, საჩხერიდან 24 კმ-ში. 1990 წლამდე შედიოდა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ჯავის რაიონის სინაგურის სასოფლო საბჭოში. ოლქის გაუქმების (1990) შემდეგ, 1991 წლის აპრილში სინაგურის სასოფლო საბჭოს სხვა სოფლებთან ერთად გადაეცა საჩხერის რაიონს. 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომამდე ზემო ქარზმანს აკონტროლებდა საქართველოს ხელისუფლება.

## დემოგრაფია
## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
იცქისი

**იცქისი** — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (არგვეთის თემი). მდებარეობს მდინარე იზვარის (ყვირილის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 660 მეტრი, საჩხერიდან 8 კილომეტრი.

სოფელში შემორჩენილია ციხესიმაგრის ნანგრევები. რამდენიმე წლის წინ იმის გამო, რომ სოფელი მდებარეობდა საჩხერის სილის კარიერის მახლობლად და შეუძლებელი იყო სილის მოპოვების გაგრძელება, სოფლის მოსახლეობა მდინარე ყვირილის მარცხენა ნაპირზე, საჩხერე–სავანის საავტომობილო გზაზე, გადასახლდა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 399 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
იტავაზა

**იტავაზა**, *ირტავაზა* — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (არგვეთის თემი). მდებარეობს მდინარე იზვარის (ყვირილის მარცხენა შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 640 მეტრი, საჩხერიდან 10 კილომეტრი. სოფელი ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნეში. სოფელში არის კვარციანი ქვიშის კარიერი. მოქმედებს საბაზო სკოლა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 533 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თედელეთი

**თედელეთი** — სოფელი საქართველოში. მდებარეობს საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ჭალის თემში), რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ყვირილის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1200 მეტრი. 1991 წლამდე შედიოდა ჯავის რაიონში, სინაგურის სასოფლო საბჭოში. 1991 წელს შევიდა საჩხერის რაიონში 2002 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 32 კაცი. სოფელში დგას ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
ვაკისა

**ვაკისა** — სოფელი საქართველოში (იმერეთის მხარე), საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ჭალოვნის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს ლიხის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდ. საკბულას (მდ. რიკოთულას მარჯვენა შენაკადი, ძირულის აუზი) სათავეებში, ზღვის დონიდან 900 მ-ზე, საჩხერიდან 47 კმ-ში. სოფლის მახლობლად არის ნასოფლარი წმანი გვიანდელი შუა საუკუნეების ნაეკლესიარითა და შენობის კვალით.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 14 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კალვათა

**კალვათა** — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (საირხის თემი). მდებარეობს მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 500 მეტრი, საჩხერიდან 2 კილომეტრი.

1938 წელს სოფლის ტერიტორიაზე იპოვეს ძვ. წ. X-VIII საუკუნეების განძი – 6 ბრინჯაოს თოხი, 2 კოლხური ცული და ბრინჯაოს ზოდები. განეკუთვნება კოლხურ კულტურას. დაცულია საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 353 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მახათაური

**მახათაური** — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (არგვეთის თემში). მდებარეობს იმერეთის მაღლობზე, მდინარე ლაშურის (ყვირილის მარცხენა შენაკადი) სათავეში. ზღვის დონიდან 720 მეტრი, საჩხერიდან 11 კილომეტრი. სოფელში არის საბაზო სკოლა.

წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნეში. სოფელში შემორჩენილია შუა ფეოდალური ხანის ეკლესია.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 610 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ძაძიკი

მინიატიურა|მარჯვნივ
**ძაძიკი** (ბერძნ.  τζατζίκι) — ბერძნული კერძი, რომელსაც ასევე სოუსის სახით იყენებენ სუვლაკისა და გიროსათვის. მზადდება გაწურული მაწვნით (საბერძნეთში და თურქეთში ხშირად ცხვრის ან თხის რძის დამზადებული), რომელსაც წვრილად დაჭრილ ან დაქუცმაცებულ კიტრს და ნიორს ურევენ, ასევე ამატებენ მარილს, ზეთისხილის ზეთს, პილპილს, მწვანილს, იშვიათად ლიმონის წვენს და პიტნას.

კატეგორია:ბერძნული სამზარეულო
ლიჩი

**ლიჩი** — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, (ჭალოვნის თემი). მდებარეობს მდინარე ძირულის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 850 მეტრი, საჩხერიდან 37 კილომეტრი. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVI საუკუნეში. სოფელში არის საბაზო სკოლა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 170 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნინიგორა

**ნინიგორა** — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარეების ლაგოდეხიწყლისა და მაწიმისწყლის (ალაზნის სისტემა) წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2822 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. მთის ჩრდილოეთი კალთა დამრეცია, დანარჩენი ციცაბო. ნინიგორა შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები
კატეგორია:კახეთის კავკასიონის მთები
ნინიკასციხე

**ნინიკასციხე** — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონის მთავარი ქედის თხემზე, მდინარეების ჩელთისა (ალაზნის მარცხენა შენაკადი) და სამურის (ანდის ყოისუს სისტემა) სათავეებში, საქართველოსა და რუსეთის დაღესტნის საზღვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3117 მ. აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. ნინიკასციხის ჩრდილოეთი და აღმოსავლეთი კალთები ციცაბოდ ეშვება მდინარე სამურისკენ, სამხრეთი და დასავლეთი კი დამრეცად მდინარე ჩელთისაკენ. ნინიკასციხე შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები
კატეგორია:კახეთის კავკასიონის მთები
კორბოული

**კორბოული** — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ნიგვზარა, შომახეთი). სოფელში მოიპოვება პემზა. სოფელში არის ორი საჯარო სკოლა და საექიმო ამბულატორია. სოფელში გადის გომი-საჩხერის საავტომობილო გზა. სოფელში ფუნქციონირებს საზოგადოებრივი ცენტრი.

## გეოგრაფია
მდებარეობს ზღვის დონიდან 790 მეტრი, საჩხერიდან 18 კილომეტრი, თბილისიდან 145 კმ, ხაშურიდან 55 კმ, ჭიათურიდან 25 კმ.

კორბოულს ესაზღვრება: ჩრდილოეთიდან გორისა, მოძვი და ჯალაურთა, სამხრეთიდან მდინარე ძირულა, სოფლები ხვანი, ჭალოვანი და ლიჩი. აღმოსავლეთიდან შიდა ქართლის მხარის სოფლები, ხოლო დასავლეთიდან ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები — ბერეთისა და უსახელო. სოფლის ტერიტორიას ჩრდილოეთიდან აკრავს შინმოუსვლელთა გორა და მდინარე ქვედა ფრონე. სამხრეთიდან მდინარე ძირულას ხეობა. აღმოსავლეთიდან ეწრების და ესიების სერები.

საშუალო წლიური ტემპერატურაა 10 °C. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა 0,3 °C, ივლისისა — 22,5 °C. აბსოლუტური მინიმუმი -31 °C, აბსოლუტური მაქსიმუმი 41 °C. ნალექები 1480 მმ. წელიწადში.

არის როგორც ფართო ფოთლოვანი, ასევე წიწვოვანები ტყე. ნიადაგის სახეებიდან წარმოდგენილია: მთის, ეწერი, ტუტე და ალუვიური ნიადაგები. სოფლის ფართობი შეადგენს 7,5 კმ²-ს. სახნავ ფართობებს უკავია 2150 ჰა, საძოვარს 1315 ჰა, მრავალწლიანი ნარგავებს 7 ჰა, სათიბს 40 ჰა, ტყესა და ბუჩქნარს 3098 ჰა. სოფელში მიედინება მცირე მდინარეები გაბანდულა, საკანაფურა, საჩქეფელა და სხვა. მთავარი მდინარეა დუმალა. ის პერიოდულად შრება. კორბოულისა და ბერეთისის საზღვარზე მოწყობილია დიდი წყალსაცავი, საიდანაც წყალი იტუმბება ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლებში მოსარწყავად.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3264 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლანსანა კონტე

**ლანსანა კონტე** (; დ. 1934 — გ. 22 დეკემბერი, 2008, კონაკრი, გვინეა) — გვინეის პოლიტიკოსი, სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე, გენერალი. გვინეის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1984 წლის 5 აპრილიდან 2008 წლის 22 დეკემბრამდე.

დაიბადა 1934 წელს სოფელ მუსაიაში, საფრანგეთის გვინეის პროვინცია დუბრეკში სუსუს ტომის ოჯახში. ყურანის შესწავლის შემდეგ დუბრეკის დაწყებით სკოლაში შევიდა. 14 წლის ასაკში კონკურსით სამხედრო-ტექნიკურ სასწავლებელში ჩაირიცხა. შემდგომში სწავლობს ჯერ ბერჟერვილის (კოტ-დ’ივუარი) და შემდეგ სენ-ლუის (სენეგალი) სამხედრო სკოლებში. პირველი სამხედრო დიპლომი 1957 წელს მიიღო. 1955 წლის 1 ივლისს საფრანგეთის არმიაში ჩაირიცხა. იბრძოდა ალჟირში (1957 წლიდან) და სერჟანტის წოდება მიიღო. 1958 წელს გვინეის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ საფრანგეთის არმიიდან საკუთარი სურვილით დაითხოვეს და სამშობლოში დაბრუნდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* http://www.guinee.gov.gn/ 
* http://www.guineenews.org/
* http://www.newafrica.ru/anonses/070219/gu.htm 

## სქოლიო
კატეგორია:გვინეის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 დეკემბერი
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
ალფრედ ნორთ უაიტჰედი

**ალფრედ ნორთ უაიტჰედი** — (; დ. 1861, 15 თებერვალი, რამსგეითი, კენტი, დიდი ბრიტანეთი — გ. 1947, 30 დეკემბერი, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი, აშშ). ბრიტანელი მათემატიკოსი, ლოგიკოსი და ფილოსოფოსი. დაწერა ფუნდამენტალური თხზულება Principia Mathematica.

კატეგორია:ბრიტანელი მათემატიკოსები
კატეგორია:ბრიტანელი ლოგიკოსები
კატეგორია:ბრიტანელი ფილოსოფოსები
კატეგორია:დაბადებული 1861
კატეგორია:გარდაცვლილი 1947
ჯორჯ ლუკასი

**ჯორჯ ლუკასი**  (; დ. 14 მაისი 1944) — ამერიკელი პროდიუსერი, სცენარისტი და რეჟისორი, „ვარსკვლავური ომებისა“ და „ინდიანა ჯოუნსის“ ავტორი. ლუკასი არის კომერციულად ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული რეჟისორი მსოფლიოში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* ჯორჯ ლუკასის ბიოგრაფია — Lucasfilm.com
* ჯორჯ ლუკასი — World of Business Ideas

კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:დაბადებული 14 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:ამერიკელი მილიარდერები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მერჯევი

**მერჯევი** — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში, მერჯევის თემში (სოფლები: მერჯევი, ივანწმინდა) მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 560 მეტრი, საჩხერიდან 8 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1449 ადამიანი.

## ისტორია
წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნეში. სოფელში შემორჩენილია შუა ფეოდალური ხანის ეკლესია „ანგაროული“, რომელზედაც ლაპიდარული წარწერაა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ინგეთი

**ინგეთი** — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში ქისტაურის თემში, მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1080 მეტრი, ახმეტიდან 12 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## იხილეთ აგრეთვე
*ინგეთის კოშკი
*ინგეთის ღვთისმშობლის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
გვინეის სამხედრო გადატრიალება (2008)

**სამხედრო გადატრიალება გვინეაში** მოხდა 2008 წლის 23 დეკემბერს, პრეზიდენტი ლანსანა კონტეს (რომელიც ქვეყანას 1984 წლიდან მართავდა) გარდაცვალებიდან მეორე დღეს.

პრეზიდენტის გარდაცვალების შესახებ განცხადება 23 დეკემბერს ეროვნული ასამბლეის სპიკერმა აბუბაქარ სომპარემ გააკეთა. გვინეის კონსტიტუციის მიხედვით მას უნდა შეესრულებინა ქვეყნის მეთაურის მოვალეობა 60 დღის განმავლობაში, ვადამდელი საპრეზიდენტო არჩევნების ჩატარებამდე.

სპიკერის გამოსვლიდან 6 საათში ქვეყანაში სამხედრო გადატრიალება გამოცხადდა. არმიის კაპიტანი მუსა დადის კამარა გამოვიდა დედაქალაქის რადიოსადგურის "კონაკრი" ეთერში და გამოაცხადა მთავრობისა და კონსტიტუციური ორგანოების დაშლის შესახებ, ასევე კონსტიტუციის მოქმედების შეწყვეტის შესახებ, იმ მიზეზით, რომ ამ ინსტიტუტებს არ ძალუძდათ ქვეყანაში მიმდინარე კრიზისის გადაწყვეტა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Encore un coup d’Etat en Afrique : quel avenir pour la Guinée?

კატეგორია:გვინეის პოლიტიკა
კატეგორია:პუტჩები
კოჯორი (ახმეტის მუნიციპალიტეტი)

**კოჯორი** — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში ქისტაურის თემი, მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 640 მეტრი, ახმეტიდან 7 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 19 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კოღოთო

**კოღოთო** — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში (ოჟიოს თემი), მდებარეობს  ალაზნის ვაკეზე, მდინარე ალაზნის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 460 მეტრი, ახმეტიდან 20 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 415 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*კოპალას ეკლესია
*კოღოთოს ეკლესია
*კოღოთოს უსანეთის ეკლესია
*ჭართანულების ეკლესია
*ჯანაანის ღვთისმშობლის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კუწახტა

**კუწახტა** — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში (საკობიანოს თემი), მდებარეობს პანკისის ხეობაში, მდინარე ალაზნის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 580 მეტრი, ახმეტიდან 13 კილომეტრი.

სოფელში დაიბადა პოეტი რევაზ ასაევი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 81 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*კუწახტის ამაღლების ეკლესია
*კუწახტის ეკლესია
*ლომისის სალოცავი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კასრისწყალი

**კასრისწყალი** (1966 წლამდე ***ელდარი***) — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შირაქის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 500 მეტრი, ახმეტიდან 162 კილომეტრი, დედოფლისწყაროდან 45 კილომეტრი, გარშემორტყმულია დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის ტერიტორიით. აქ არის ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ალვანისა და ქვემო ალვანის მეცხვარეების საზამთრო საძოვრების ცენტრალური დასახლება. სოფლის ახლოს მდებარეობს არქეოლოგიური ძეგლი კასრისწყლის გორასამარხები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 214 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მაღრაანი

**მაღრაანი** — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე მაჭარეულის (ალაზნის მარცხენა შენაკადი) ნაპირებზე. თემის ცენტრი (სოფლები: არგოხი, ფიჩხოვანი). ზღვის დონიდან 500 მეტრი, ახმეტიდან 25 კილომეტრი.

სოფლის მიდამოებშია ბაბანეურის სახელმწიფო ნაკრძალი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 411 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბერიკაანთ ხატი
*ბრმა ჯვარი
*მაღრაანის ბზიანის საყდარი
*მაღრაანის კოშკი
*მაღრაანის მთავარანგელოზთა ეკლესია
*მაღრაანის ქაშვეთის ეკლესია
*მაღრაანის ღვთაების ეკლესია
*მაღრაანის ღვთაების ეკლესია
*მაღრაანის ციხისჯვრის ეკლესია
*მაღრაანის წამებულის ეკლესია

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვარდგინეთი

**ვარდგინეთი** — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ბორჯომის მუნიციპალიტეტში (ყვიბისის ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს ბორჯომის ხეობაში, მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 940 მეტრზე, ბორჯომიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით.

## ისტორია
სახელწოდება „ვარდგინეთი“ ბორჯომის ხეობაში ისტორიულ წყაროებში არ მოიხსენიება. ძველ თორში, რომლის ნაწილს შეადგენდა ხეობა, იყო ვარდის სოფელი, რომელიც ვახუშტი ბატონიშვილის (XVIII ს.) სოფლების სიაში და რუკაზეც თორის ციხისჯვართანაა აღნიშნული. ვარდის სოფელი ასევე შეტანილია იოანე ბატონიშვილის „ქართლ-კახეთის აღწერაში“. 

სოფლის სახელი „ვარდგინეთი“ ახალია და იგი XIX საუკუნეში აქაურ მოახალშენეებს შეურქმევიათ ძველი ნასახლარისათვის: ქართულ „ვარდ“ სიტყვას დართვია ოსური „-გინა“ სუფიქსი, ხოლო შემდგომ მას გეოგრაფიული „-ეთ“ სუფიქსიც მიმატებია. 

სოფლის განაპირას წმ. გიორგის ეკლესიის ნანგრევია. იგი კლდის ლოდებით ნაშენი ერთნავიანი ნაგებობაა, რომელსაც ემჩნევა ხშირი გადაკეთების კვალი. ირგვლივ ძველი და ამჟამადაც მოქმედი სასაფლაოა. საფლავებს შორის ხუთამდე მეტ-ნაკლებად დანგრეული, მცირე ზომის ქვის კონუსური ნაგებობაა, მათ გვირგვინ-ერდოიანი გადახურვა ჰქონდათ. ეკლესია და სასაფლაო ამ შენობათა დანგრევის შემდგომ დროს — განვითარებული ფეოდალიზმის ხანას — უნდა ეკუთვნოდეს.
## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 118 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნინოობა

250px|მინიატიურა|წმინდა ნინო

**ნინოობა** — საქართველოში ქრისტიანობის გამავრცელებლის წმინდა ნინოს სახელობის დღესასწაული. 

წმინდა ნინოს ხსენება აღინიშნება წელიწადში ორჯერ:
* 14 იანვარს (ახალი სტილით 27 იანვარს) — გარდაცვალება;
* 19 მაისს (ახალი სტილით 1 ივნისს) — საქართველოში შემოსვლა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ქრისტიანული დღესასწაულები
მაჭარწყალი

**მაჭარწყალი** — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, ბაკურიანის თემში. მდებარეობს მდინარე გუჯარეთისწყლის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1480 მეტრი, ბორჯომიდან 29 კილომეტრი. შედიოდა გვერდისუბნის თემში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* *ს. მაკალათია,* ბორჯომის ხეობა, თბ. 1957 წ. გვ. 18

## სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები
იკვნევი

**იკვნევი** — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ატენის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1400 მეტრი, გორიდან 15 კილომეტრი. ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება 1658 წელს. სოფლის მახლობლად ეკლესიის ნანგრევებია. იკვნევის ტერიტორიაზე მიკვლეულია გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის ბალთა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში არავინ ცხოვრობს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
იკორთა (ერედვის მუნიციპალიტეტი)

**იკორთა** — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, არცევის თემში.

## გეოგრაფია
მდებარეობს ორბოძალის მთის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1000 მეტრი. ცხინვალიდან 35 კილომეტრი.

## ისტორია
ფეოდალურ ხანაში  იკორთა იყო ქსნის ერისთავთა ერთ-ერთი რეზიდენცია შიდა ქართლში. 1732 წელს იკორთასთან ბრძოლაში მოიგერიეს ლეკი ფეოდალების თავდასხმა. 1736 წელს ქსნის ერისთავი შანშე ირანს განუდგა და იკორთის ციხეში გამაგრდა. ქართველთა ლაშქარმა დაამარცხა მტერი, მაგრამ ერთი წლის შემდეგ იგი დაეუფლა ციხეს. სოფლის განაპირას მდებარეობს იკორთის ტაძარი. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება ().

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვარდევანი

**ვარდევანი** — სოფელი საქართველოში (სამცხე-ჯავახეთის მხარე), ბორჯომის მუნიციპალიტეტში (წაღვერის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს თორის ქვაბულში, მდინარე გუჯარეთისწყლის  (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირას, ზღვის დონიდან 1500 მ-ზე, ბორჯომიდან 33 კმ-ში, წაღვერიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 19 კმ-ში. 2014 წლის აღწერით მუდმივი მოსახლეობა არ არის. სოფლის მიდამოებში არის მინერალური წყარო (ჰიდროკარბონატულ-ქლორიდულ-ნატრიუმიანი ჯგუფი).

## ისტორია
სოფლის სახელწოდება ახალია. ვახუშტი ბატონიშვილის (XVIII ს.) სოფლების სიისა და რუკის მიხედვით, ამ სოფლის ძველი სახელწოდება შესაძლოა ლელისუბანი იყო. 

სოფლის სამხრეთით, შემაღლებულ ადგილზე, შემორჩენილია X საუკუნის შუა პერიოდის ერთნავიანი ეკლესიის ნანგრევები. შიგნით და გარედან ნაგებია სწორად ნაწყობი მოვარდისფრო ტუფის გათლილი მოზრდილი კვადრებით. შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონდა. იქვე გდია დიდი ზომის, კარგად დამუშავებული ვარდისფერი ქვის არქიტრავი, რომელზედაც გამოსახულია ორი ლილვით შექმნილ წრეში ჩასმული ტოლმკლავებიანი, ბოლოებგაშლილი ჯვარი. კედლებთან პროფილიანი კარნიზის ქვები ყრია, იქვეა კედლიდან ჩამოვარდნილი ქვა ასომთავრული წარწერის ფრაგმენტით: „მშლი“ (მშობელი?, მაშენებელი?). კარნიზი სოფელ გვერდისუბნის ეკლესიის კარნიზის მსგავსია — აქაც მის პროფილს მაღალი შეზნექილი არე და ვიწრო თარო შეადგენს. ეკლესიას ირგვლივ სასაფლაო აკრავს.

სოფლის მიდამოებში აღმოჩენილია ძვ.წ. VIII-VI საუკუნეების სამაროვანი. 

## დემოგრაფია
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზანავი (ბორჯომის მუნიციპალიტეტი)

**ზანავი** — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ბორჯომის მუნიციპალიტეტში (ყვიბისის ადმინისტრაციული ერთეული).

მდებარეობს ბორჯომის ხეობაში, მდინარე მტკვრის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 840 მეტრზე, ბორჯომიდან დაშორებულია 9 კილომეტრით. სოფელში მოიპოვება მინერალური წყალი.

## ისტორია
ზანავ მდებარეობს ისტორიულ ხეობაში, რომელიც თორის მხარეში მტკვრის ხეობის სოფლებს აერთიანებდა. ოსმალეთის მიერ სამცხის დაპყრობის შემდეგ „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის” (1595) მიხედვით, ზანავი პეტრეს ლივის ქაშუეთის ნაჰიეში შედიოდა და 9 500 ახჩა გადასახადს იხდიდა. 1639 წელს, ირან-ოსმალეთის ზავის შემდეგ, თორი და ხეობა ქართლს შეუერთდა, მაგრამ XIX საუკუნემდე თითქმის დაცლილი იყო. ამჟამად იქ ქართლიდან და იმერეთიდან მოსული მოსახლეობა ცხოვრობს.

ზანავის ისტორიული ძეგლებიდან აღსანიშნავია წმინდა გიორგის დარბაზული ეკლესია და ღვთისმშობლის ეკლესიის ნანგრევები (გადარჩენილი მხოლოდ აღმოსავლეთი კედელი). სოფლის დასავლეთით, რველისა და ზანავის გამყოფ ქედზე არის ასევე სალოცავი — ელიობა, რომლის ნანგრევებში გამოირჩევა სამხრეთი შესასვლელი, საკურთხევლის ორი კვადრატული თახჩა და საშუალო ზომის გათლილი ქვების ჰორიზონტალური წყობა. სამივე სალოცავი განვითარებული ფეოდალიზმის ხანისაა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 251 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები
იფნარა

**იფნარა** — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ბოშურის თემი). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1200 მეტრი, გორიდან 32 კილომეტრი. სოფელში შემორჩენილია ფეოდალური ხანის ეკლესიის ნანგრევები.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 6 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დარვინის რინოდერმა

**დარვინის რინოდერმა** () — უკუდო ამფიბიების წარმომადგენელი. თავი რბილი წანაზარდით აქვს დაბოლოებული. სხეულის სიგრძე 3 სმ აღწევს. გვხვდება ჩილეში. ბინადრობს ნაკადულებში და მათ ნაპირებზე. ქვირითს ყრის ხმელეთზე, ხავსის საფენზე. 10-15 დღის შემდეგ მამალი დარვინის რინოდერმა კვერცხებს (25 ცალამდე) მბგერავ პარკში ათავსებს, სადაც ჩანასახები იჩეკებიან და თავკომბალებად გარდაიქმნებიან. კვერცხში საკვების გამოლევის შემდეგ თავკომბალები ზურგით მიეზრდებიან სისხლძარღვებით მდიდარ პარკის კედელს, ამ გზით იწყებენ კვებას და პარკში რჩებიან მეტამორფოზის დამთავრებამდე.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რინოდერმები
ჯერმუკი

**ჯერმუკი** () — ქალაქი სომხეთში ვაიოც-ძორის პროვინციაში. მდებარეობს მდინარე არფაზე, ზანგეზურის ქედის დასავლეთ პლატოზე. ერევნიდან  175 კილომეტრი. ჯერმუკი მაღალმთიანი ბალნეოლოგიური და კლიმატური კურორტია. საბჭოთა პერიოდში ქალაქი პოპულარული დასასვენებელი ადგილი იყო, განთქმული თბილი გაზაფხულით. აქ აწარმოებენ ცნობილ მინერალურ წყალ „ჯერმუკს“. სომხეთის ხელისუფლება აქტიურად ცდილობს კვლავ შესძინოს ქალაქს ტურიზმის ცენტრის მნიშვნელობა. გარდა ამისა, ასევე დაგეგმილია, რომ ჯერმუკი გახდეს მნიშვნელოვანი საჭადრაკო ცენტრი, სადაც გაიმართება მრავალი საერთაშორისო ტურნირი.

## დაძმობილებული ქალაქები
*  **სენ-რაფაელი**, საფრანგეთი, 1997-დან.

## რესურსები ინტერნეტში
* Jermuk article on Armeniapedia
* Jermuk guide on Haykland 
* Jermuk FIDE Grand Prix 2009 
* Jarmuk Ashkhar resort
* Jermuk Armenia resort
* Jermuk Moscow health resort
* Jermuk

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ქალაქები
ნინოშვილი

საკუთარი სახელი ** ნინოშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:

## გვარი 
* ეგნატე ნინოშვილი (ინგოროყვა) — მწერალი
* თამარ ნინოშვილი — იურისტი, პოლიტიკოსი

## გეოგრაფია 
* ნინოშვილი — სოფელი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში
* ნინოშვილი — ისტორიული სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში
* ნინოშვილის მწვერვალი — კლდოვანი მწვერვალი სვანეთის კავკასიონზე
მზეთამზე

**მზეთამზე** — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში (წაღვერის ადმინისტრაციული ერთეული). 

მდებარეობს თორის ქვაბულში, ციხისჯვრის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე გუჯარეთისწყლის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1250 მ-ზე, ბორჯომიდან დაშორებულია 18 კმ-ით. სოფელს მინიჭებული აქვს მაღალმთიანი დასახლების სტატუსი. განსაკუთრებული მდებარეობისა და მრავალფეროვანი ბუნების წყალობით უნიკალური ადგილობრივი კურორტია.

დაარსებულია XX საუკუნეში ქართლიდან და იმერეთიდან გადმოსახლებულთა მიერ ძველ ნასოფლარებზე. შუა საუკუნეებში აქ არსებობდა დასახლება სამძივისხევი, ვახუშტის ატლასიდან კი ცნობილია ზეამზიის სახელით ცნობილი 3 პუნქტი. სოფელსა და მის შემოგარენში შემორჩენილია შუა საუკუნეების რამდენიმე ქვაჯვარი და ნაეკლესიარი, მათ შორის ქვემო მზეთამზის ღვთისმშობლის ნაეკლესიარი. ზემო მზეთამზეში, სასაფლაოზე დგას 1901 წელს აგებული წმ. გიორგის მოზრდილი, დარბაზული ეკლესია. 1983-1997 წლებში სოფლის ტერიტორიაზე გ. ნასიძისა და ვ. ლიჩელის ხელმძღვანელობით გაითხარა მზეთამზის სამაროვანი, რომელიც მოიცავს ხანგრძლივ პერიოდს, დაწყებული ადრებრინჯაოს ხანიდან, განვითარებული შუა საუკუნეების ხანის ჩათვლით.   

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 346 ადამიანი.

## ლიტერატურა
* ბერძენიშვილი დ., ნარკვევები საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიიდან, ზემო ქართლი-თორი, ჯავახეთი, თბ., 1985.
## სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები