open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მაილზ ო’ბრაიენი

**მაილზ ო’ბრაიენი** (, კლინგ. wo’rIv) — „ვარსკვლავური გზის“ პერსონაჟი. მონაწილეობს სერიალებში ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა და ვარსკვლავური გზა: ღრმა კოსმოსი 9

## ბიოგრაფია 
მაილზ ო’ბრაიენი დაიბადა 2328 წელს ირლანდიაში, მას ჰყავს ორი ძმა. მამამისს, მაიკლ ო’ბრაიენს სურდა რომ იგი შესულიყო მუსიკალურ აკადემიაში, თუმცა რამდენიმე დღით ადრე მაილზი შევიდე ვარსკვლავურ ფლოტში. იგი მსახურობდა და ხომალდზე USS Rutledge კარდასიანებთან ომში.

მარცხნივ|მინი|მაილზ ო’ბრაიენის ქორწილი
სერიალში ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა მაილზი იგი მსახურობს USS ენტერპრაიზ NCC-1701-D. იგი იყო ტრანსპორტიორის ოპერატორი.

2367 წელს იგი დაუპირისპირდა თავის ყოფილ მეთაურს, ბენჯამინ მაქსველს, როცა იგი თავს დაესხა კარდასიანულ ხომალდებს და დაარღვია ფედერაციასა და კარდასიას შორის არსებული სამშვიდობო შეთანხმება.

როცა კლინოგებს შორის სამოქალაქო ომის გამო ვორფმა დატოვა ხომალდი, მის მოვალეობებს ასრულებდა მაილზ ო’ბრაიენი.

ენტერპრაიზზე სამსახურის პერიოდში, 2367 წლის 24 ოქტომბერს მაილზ ო’ბრაიენმა იქორწინა კეიკო იშიკავაზე. მათ ყავთ ერთი ქალიშვილი (მოლი) და ერთი ვაჟი.

[მარცხნივ|მინი|[მოლი ო’ბრაიენი]]
2369 წელს მაილზ ო’ბრაიენი გადაყვანილ იქნა კოსმოსურ სადგურზე ღრმა კოსმოსი 9. მან ჯაძია დქსთან ერთად შეიმუშავა მეთოდი, სადგურის გადასაადგილებლად ბაჯორის ორბიტიდან ახლად ახმოჩენილი სივრცითი ანომალიის ახლოს. მოგვიანებით იგი გახდა სადგურის მთავარი ინჟინერი.

სადგურზე მან გაიცნო ექიმი ჯულიან ბაშირი და მალე ისინი დამეგობრდნენ. ისინი ხშირად თამაშობდნენ დარტსს.

[მინი|[კეიკო ო’ბრაიენი შვილთან ერთად]]
2370 წელს იგი დაიჭირეს კარდასიანებმა და დაადანაშაულეს მაკისათვის იარაღის მიწოდებაში. ბრალდება მოეხსნა მას შემდეგ რაც გაირკვა რომ იგი გამოგონილი იყო ფედერაციის დისკრედიტაციის მიზნით.

ომის დასრულების შემდეგ მაილზ ო’ბრაიენი ოჯახთან ერთად დაბრუნდა დედამიწაზე, სადაც მან მუშაობა დაიწყო ვარსკვლავური ფლოტის აკადემიაში.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ვარსკვლავური გზა
* ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა
* ვარსკვლავური გზა: ღრმა კოსმოსი 9

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* startrek.com  

* memory-beta

## სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავური გზა
კატეგორია:ვარსკვლავური გზის პერსონაჟები
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
შაქის სახანო

მინი|300პქ|შაქის სახანო 1801-1813 წლებში
**შაქის სახანო** () — ფეოდალური სახელმწიფო თანამედროვე აზერბაიჯანის ჩრდილოეთ ნაწილში XVIII საუკუნის შუა წლებიდან XIX საუკუნის დასაწყისამდე. 

## ისტორია
შეიქმნა აჯი-ჩალაბის მეთაურობით ირანის აგრესიის წინააღმდეგ აზერბაიჯანელი ხალხის ბრძოლის პროცესში. შაქის სახანო იყოფოდა 8 მაღალად (მხარე), რომელსაც სათავეში ნაიბი ედგა. ეკონომიკის ძირითად დარგს წარმოადგენდა სოფლის მეურნეობა, განსაკუთრებით განვითარებული იყო მეაბრეშუმეობა. 1805 წლის ხელშეკრულებით შაქის სახანო რუსეთს შეუერთდა, რაც განამტკიცა გულისტანის საზავო ხელშეკრულებამ. 1819 წელს შაქის სახანო გარდაიქმნა პროვინციად, რომელიც რუსეთის სამხედრო ადმინისტრაციას დაექვემდებარა. 1840 წელს მას შექის მაზრა უწოდეს. 1859 წელს შაქის სახანო ბაქოს გუბერნიის შემადგენლობაში შევიდა, ხოლო 1868 წლიდან ელიზავეტპოლის გუბერნიის გამგებლობაში მოექცა.

## ლიტერატურა 
*Абдул-Латиф-Эфенди, «История шекинских ханов», Баку, 1926

კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
კატეგორია:კავკასიის სახანოები
შარლ I ანჟუელი

**შარლ I ანჟუელი** (; დ. 21 მარტი, 1227 — გ. 7 იანვარი, 1285, ფოჯა) — სიცილიისა (1268–1282) და ნეაპოლის (1282–1285) სამეფოების მეფე. საფრანგეთის მეფის ლუი VIII-ის ძე. ანჟუს, მენისა და პროვანსის გრაფი. 1270 წელს მონაწილეობდა ლუი IX-ის ჯვაროსნულ ლაშქრობაში ტუნისში. ესწრაფვოდა ჩრდილოეთი და ცენტრალური იტალიის, ბალკანეთის ნახევარკუნძულის, შემდგომში კი მთელი ბიზანტიის, ლევანტის დაპყრობას. სამხრეთ იტალიასა და სიცილიაში ის მიწებს და პრივილეგიებს ჩამოსულ რაინდებს ურიგებდა. ფეოდალური ჩაგვრისა და გადასახადების ზრდამ გამოიწვია აჯანყება სიცილიაში („სიცილიის მწუხრი“, 1282), რომლის შედეგადაც სიცილია ჩამოშორდა შარლ I ანჟუელის სამფლობელოებს. მას დარჩა მხოლოდ ნეაპოლის სამეფო (სამხრეთი იტალია). იბრძოდა იერუსალიმის სამეფოში ძალაუფლების ხელში ჩასაგდებად.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სიცილიის მწუხრი

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:სიცილიის მეფეები
კატეგორია:ნეაპოლის მეფეები
კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1227
კატეგორია:გარდაცვლილი  7 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1285
კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები
კატეგორია:ანჟუს დინასტია
შენბრუნის ზავი

**შენბრუნის ზავი**, *ვენის საზავო ხელშეკრულება* — დაიდო ავსტრია-საფრანგეთის ომის შემდეგ შენბრუნის სასახლეში 1809 წლის 14 ოქტომბერს. შენბრუნის ზავით ავსტრიამ მნიშვნელოვანი ტერიტორია დაუთმო საფრანგეთს, რუსეთს და ბავარიას, იკისრა ვალდებულება შეერთებოდა კონტინენტურ ბლოკადას, გაეწყვიტა ურთიერთობა ინგლისთან და ეღიარებინა ყველა ცვლილება, რომელსაც მოახდენდა ნაპოლეონ I ესპანეთში, პორტუგალიასა და იტალიის სახელმწიფოებში. ავსტრიის არმიის შემადგენლობა 150 ათას კაცამდე შემცირდა, მასვე დაეკისრა მნიშვნელოვანი კონტრიბუცია. ნაპოლეონ I -მა იკისრა ავსტრიის დანარჩენი ტერიტორიების ხელშეუხებლობის გარანტია. შენბრუნის ზავი გაუქმდა ვენის კონგრესის (1814-1815 წწ.) გადაწყვეტილებით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ავსტრიის ისტორია
კატეგორია:XIX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
იპუ

**იპუ** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 40 300 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 630.468 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 630.468 კმ²-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი , 
*მოსახლეობის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
კრისტიანა ფ.

მინი|მარჯვნივ|200პქ
 
**კრისტიანა ფ.** (*ვერა კრისტიანა ფელშერინოვი;* დ. 1962 წელი, 20 მაისი, ჰამბურგი) — ყოფილი ნარკომანი, რომელიც ცნობილია თავისი ავტობიოგრაფიული წიგნით „ჩვენ, ბავშვები ზოოს სადგურიდან“.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა ჰამბურგში, მაგრამ ოჯახთან ერთად დასავლეთ ბერლინში გადასახლდა. მამა მის დედას სცემდა და მშობლები დაშორდნენ. 12 წლის ასაკში კრისტიანამ დაიწყო მეგობრებთან ერთად ჰაშიშის მოწევა. LSD-სთან ცდებს მოჰყვა სხვადასხვა აბის მიღება და უფრო მძიმე ნარკოტიკები. ჰეროინის გასინჯვის შემდეგ, 14 წლის ასაკში იგი უკვე აქტიური ნარკომანი და მეძავიც იყო. დროის დიდ ნაწილს ატარებდა ზოოლოგიური ბაღის სადგურის ტერიტორიაზე, სადაც ოგივე სქესის წარმომადგენელ ნარკომანთა და მეძავეთა ნაწილად იქცა.

## წიგნი 
ჟურნალ Stern-ის ორმა ჟურნალისტმა, კაი გერმანმა და ჰორსტ რიკმა კრისტიანას ინტერვიუ 1978 წელს, ბერლინში ჩაწერეს, როდესაც იგი გამოდიოდა მოწმის სახით ერთ-ერთი მამაკაცის წინააღმდეგ, რომელიც არასრულწლოვან გოგონებს სთავაზობდა ჰეროინს სექსის სანაცვლოდ. ჟურნალისტები იკვლევდნენ ბერლინში მოზარდთა შორის ნარკოტიკების პრობლემას, რომელიც სერიოზული იყო, მაგრამ არ განიხილებოდა. 2 საათიანი ინტერვიუ იქცა 2 თვიან განხილვად, რომელიც ასახავდა ნარკომანებისა და მეძავების ცხოვრებას, რომელიც 1970-იან წლებში დასავლეთ ბერლინში მოზარდებმა საკუთარ თავზე გადაიტანეს. ინტერვიუს ნაწილი მთელი სერიის სახით გამოქვეყნდა Stern-ში. ვრცელი ხასიათის გამო ჟურნალის საგამომცემლო სახლმა მთლიანი მასალა გამოსცა წიგნის „ჩვენ, ბავშვები ზოოს სადგურიდან“ სახით. იგი აღწერს კრისტიანას ცხოვრებას 1975-1978 წლებში, როდესაც გოგონა 12-15 წლის იყო. თხრობა პირველი პირის სახით მიმდინარეობს. პიროვნებებმა, რომლებიც კრისტიანას ცხოვრების მოვლენათა მოწმეებად იქცნენ, ასევე მიიღეს მონაწილეობა წიგნის შედგენაში. მასში ასევე საუბარია კრისტიანასა და სხვა ნარკომანთა ურთიერთობებზე, აღწერილია ბერლინში ნარკომანიის ტიპური ადგილები.

## რესურსები ინტერნეტში 
*საიტი კრისტიანას შესახებ
*კრისტიანა ფ. საიტზე Discogs

კატეგორია:დაბადებული 1962
კატეგორია:გერმანელი ავტობიოგრაფები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შეინოვოს ბრძოლა

[300px|მინიატიურა|შეინოვოს ბრძოლა ([ალექსი კივშენკო, 1894 წ.)]]
**შეინოვოს ბრძოლა** — ბრძოლა რუსეთ-ოსმალეთის  ომის (1877-1878 წწ.) დროს 1877 წლის 27-28 დეკემბერს. ბულგარეთის სოფელ შეინოვოს რაიონში. 

ბრძოლა გაიმართა შიპიკის უღელტეხილის სამხრეთით ოსმალეთის ჯარებსა (სარდალი ვესელ-ფაშა) და რუსეთის არმიის გენერალ თეოდორ რადეცკის სამხედრო რაზმებს შორის. ოსმალეთის ჯარები გამაგრებული იყვნენ შიპკის მისადგომებთან, შეინოვოს ბანაკში. 24 დეკემბერს რუსეთის ჯარებმა 2 კოლონად შეუტიეს ოსმალეთის ჯარებს. 27 დეკემბერს მარჯვენა კოლონამ იმიტლი გაათავისუფლა, ამავე დღეს მარცხენა კოლონამ, რომელსაც გენერალი მიხეილ სკობელევი მეთაურობდა, შეინოვოს ბანაკს შეუტია და პირველი გამაგრებული ხაზი დაიკავა. 28 დეკემბერს მარცხენა კოლონამ მოიგერია ოსმალთა კონტრშეტევები და სოფ შიპკა და 1 რედუტი  დაიკავა. მოგვიანებით მარჯვენა კოლონა ოსმალეთის ბანაკს დასავლეთიდან მიადგა და ხელთ იგდო 1 რედუტი. გარსშემორტყმული ოსმალეთის ჯარები რუსებს დანებდნენ. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები
კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1877 წლის ბრძოლები
Wanderer (Soft Eject-ის ალბომი)

***Wanderer*** () — ქართული როკ-ჯგუფ Soft Eject-ის პირველი სტუდიური ალბომი. გამოიცა 2001 წელს.

## სიმღერების სია 
სიმღერები 1, 4 და 10 ჩაწერილია Sound Studio N-ში, კიოლნი, გერმანია. ხმის ინჟინერი: გიუნტერ კასპერი.

ყველა დანარჩენი სიმღერა ჩაწერილია Soft Eject Studio-ში, თბილისი, საქართველო. ხმის ინჟინერი: გია ქარჩხაძე.

## პერსონალი
*პეჩო – ვოკალი, კლავიშები, აკუსტიკური გიტარა
*ვახო ბაბუნაშვილი – ვოკალი, 12 სიმიანი გიტარა, აკუსტიკური გიტარა, ბასი
*გია ქარჩხაძე – ვოკალი, აკუსტიკური გიტარა, ელექტრო გიტარა, ბასი
*ნოდარ მანჩხაშვილი – დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია
*გიორგი კობახიძე – ვოკალი, აკუსტიკური გიტარა
*სანდრო ნიკოლაძე – ფლეიტა
*ბეატე კობუში – ფლეიტა
*ემზარ ბურდული – ვალტორნა
*ანა სიხარულიძე – აკორდეონი, კლავიშები
*ნინო სააკაძე – კლავიშები
*ტატო გეგეჭკორი – აკორდეონი
*პაატა მიქაუტაძე – გუდასტვირი

კატეგორია:Soft Eject-ის ალბომები
კატეგორია:2001 წლის ალბომები
კატეგორია:პროგრესული როკ-ალბომები
კატეგორია:ფოლკ-როკ ალბომები
კატეგორია:არტ-როკ ალბომები
შაქი (ისტორიული ოლქი)

[მინი|[კავკასიის ალბანეთი]]
**შაქი** — ისტორიული ოლქი ჩრდილოეთ აზერბაიჯანში. III-V საუკუნეებში იგი კავკასიის ალბანეთის ოლქი იყო. 654 წელს დაიპყრეს არაბებმა. XIV საუკუნის დასასრულს იხსენიება, როგორც დამოუკიდებელი სახელმწიფო წარმონაქმნი. 1551 წელს ირანმა დაამარცხა და დამოუკიდებლობა დაკარგა. XVIII საუკუნის II ნახევარში შაქის ტერიტორიაზე აღმოცენდა დამოუკიდებელი შაქის სახანო. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
შეპიაკი

**შეპიაკი** — XI საუკუნის I ნახევრის იოანე ღვთისმეტყველის სახელობის ეკლესია. მდებარეობდა წალკის მუნიციპალიტეტის ამავე სახელწოდების სოფელში. წყალსაცავის მშენებლობასთან დაკავშირებით წყალმა დაფარა. რამდენიმე ქვა, მ. შ. ტიმპანისა, რომელზედაც დათარიღებული წარწერა არის ამოკვეთილი,  გადატანილია საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში. სოფელში სამი ეკლესია იდგა. აქედან ორი დანგრეულია. მესამე შიიპიაკის ეკლესია ერთ-ერთ საუკეთესოდ ითვლებოდა წალკის რაიონში. ეკლესია ნაგებია სუფთად გათლილი მოწითალო ფერის ალგეთის ქვით. სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში სახურავზე მოგვიანებით დააშენეს სამრეკლო. ჩრდილოეთით ეგვტერია, რომელიც ეკლესიას კარით უკავშირდება. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. აღმოსავლეთი სარკმლის თავზე ამოკვეთილია ქტიტორების გამოსახულება ეკლესიის მოდელით ხელში. მათ ზემოთ წმინდანების გამოსახულებაა. საკურთხეველში შემორჩენილია მოხატულების ფრაგმენტები, ძველი კანკელის ნაწილები.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წალკის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XI საუკუნის ეკლესიები
მეფე ბელას ნოტარიუსი

[მინი|ანონიმუსის ქანდაკება [ბუდაპეშტის პარკი|ბუდაპეშტის პარკში, შექმნილია 1903 წელს.]]
[მინი|ანონიმუსის ქანდაკება [ეროვნული ისტორიულ პარკი (ოპუშტაჟერი)|ეროვნულ ისტორიულ პარკში, ოპუშტაჟერში.]]
**მეფე ბელას ნოტარიუსი** () — ხშირად მოიხსენიებენ როგორც ანონიმუსს, უნგრეთის მეფის ბელა III-ეს ნოტარიუსი და მემატიანე. მის შესახებ ცოტაა ცნობილი, თუმცა მისი ლათინური სახელის პირველი ასო იყო *P*, რადგან ის საკუთარ თავს უწოდებს *"P. dictus magister".*-ს. ზოგიერთი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ ის იყო პეტრე - დიორის ეპისკოპოსი.

მისი ყველაზე ცნობილი ნაშრომია - *Gesta Hungarorum* ("უნგრელთა გმირობები"), რომელიც დაახლოებით 1200 წელს ლათინურადაა დაწერილი. ეს შრომა ყველაზე უფრო დეტალურად აღწერს უნგრელთა შუა დუნაის დაბლობზე  () ჩამოსვლას, ასევე მისი ნაწერებიდანაა ცნობილი მადიარების შვიდი ბელადის სახელები.

ერთადერთი გადარჩენილი ხელნაწერი თარიღდება XIII საუკუნით და ინახება სეჩენის სახელობის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში ბუდაპეშტში. ის უნგრულად 1799 წელს პეჩის ეკლესიის მსახურმა იშტვან ლეთენიეიმ და 1890 წელს კაროლი ჟაბომ თარგმნეს.  and Károly Szabó (1860).

*Gesta Hungarorum*-დან ცნობილია, რომ ის წარმოშობით იყო ტისას ზემო წელიდან და დაახლოებული იყო აბას ოჯახთან. შესავალში წერს, რომ სწავლობდა დასავლეთ ევროპაში (სავარაუდოდ პარიზში), სადაც შეისწავლა ის ჟანრი რა ჟანრითაც წერს *Gesta*-ს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Gesta Hungarorum-ის ტექსტი 

კატეგორია:მემატიანეები
კატეგორია:უნგრელი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ავტოფარეხი (1979 წლის ფილმი)

**ავტოფარეხი** () —  რეჟისორ ელდარ რიაზანოვის 1979 წლის საბჭოთა ტრაგიკომედიური ფილმი.

## სიუჟეტი
სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ზოოლოგიური მუზეუმის კოოპერატივი „ფაუნა“ იკრიბება, რათა მიიღოს მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება. კოოპერატივი ავტოფარეხს აშენებს, თუმცა რაიონის განაშენიანების ახალი გეგმის გამო მათ ოთხ ადგილს ჩამოაჭრიან. ხელმძღვანელობას უკვე შერჩეული ჰყავს ის ოთხი წევრი, რომლებიც უავტოფარეხოდ დარჩებიან. მხოლოდ კენჭისყრაა საჭირო, თუმცა ოთხივე წევრი დიდ წინააღმდეგობას გამოავლენს. ერთ-ერთი წევრი ოთახის კარს ჩაკეტავს და კრების წევრები მთელ ღამეს ერთად გაატარებენ მანამ, სანამ კონსესუსამდე არ მივლენ.

## როლებში
*ვალენტინ გაფტი — სიდორინი, კოოპერატივის თავმჯდომარე
*ია სავინა — ანიკეევა, კოოპერატივის თავმჯდომარის მოადგილე
*ალა ბუდნიცკაია — კოოპერატივის მდივანი
*ანდრეი მიაგკოვი — ხვასტოვი
*ლია ახეჯაკოვა — მალაევა
*გიორგი ბურკოვი — ვიტალი ფეტისოვი
*სვეტლანა ნემოლიაევა — გუსკოვის ცოლი
*ლეონიდ მარკოვი — პროფესორი სმირნოვსკი
*ოლგა ოსტროუმოვა — მარინა, პროფესორის ქალიშვილი
*იგორ კოსტალევსკი — მილოსერდოვის შვილი
*ნატალია გურზო — ნატაშა
*ვიაჩესლავ ნევინნი — კარპუხინი
*ანასტასია ვოზნესენსკაია — კუშაკოვა, ბაზრის დირექტორი
*გლებ სტრიჟენოვი — იაკუბოვი
*ბორისლავ ბრონდიუკოვი — საქმრო, ინსტიტუტის თანამშრომელი
*სემიონ ფარადა — ტრომბონისტი
*ელდარ რიაზანოვი — მწერების განყოფილების უფროსი
*მიხეილ კოკშენოვი — „კარატისტი“

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
კატეგორია:რუსულენოვანი ფილმები
კატეგორია:1979 წლის ფილმები
კატეგორია:კომედიური ფილმები
კატეგორია:ელდარ რიაზანოვის ფილმები
კატეგორია:მოსფილმის ფილმები
კატეგორია:1980 წლის ფილმები
შვიდმდინარეთი

250px|მინიატიურა|შვიდმდინარეთის ოლქი
**შვიდმდინარეთი**, *ჯეთისუ* — ყაზახეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი, მდებარეობს ბალხაშის, სასიქოლისა და ალაქოლის ტბებს, ჯუნღარის ალათაუსა და ჩრდილოეთი ტიან-შანის ქედებს შორის. სახელი ეწოდა ამ რაიონის 7 დიდი მდინარის გამო: ილი, ყართალი, ბიენი, აქსუ, ლეფსა, ბასქანი და სარყანდი. შვიდმდინარეთის ჩრდილო-დასავლეთით და ჩრდილოეთის ვაკე ნაწილში ქვიშიანი და მლაშობი უდაბნოებია, სადაც მდინარეთა გასწვრივ მდელო-ტუგაის ლანდშაფტია, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში 2000 მ სიმაღლემდე ფართოფოთლოვანი ტყეებია, უფრო მაღლა – ნაძვნარი  და ალპური მდელოები. 

შვიდმდინარეთი შუა აზიის ცივილიზაციის ერთ-ერთი კერა იყო. VI საუკუნის შუა წლებში შვიდმდინარეთის ტერიტორიაზე  ჩამოყალიბდა თურქთა სახაკანო. X საუკუნის დასასრულს შვიდმდინარეთი ყარახანიდების სახელმწიფოში შევიდა. XII საუკუნის 30-იან წლებში ყარახატაელების სახელმწიფოს დაექვემდებარა. XIII საუკუნეში დაიპყრეს თათარ-მონღოლებმა. XVI საუკუნეში შვიდმდინარეთის ტერიტორიაზე აღმოცენდა ყაზახეთის უფროსი ჟუზი. XIX საუკუნის შუა წლებში რუსეთის შემადგენლობაშია. 1867 წელს ჩამოყალიბდა შვიდმდინარეთის ოლქი, 1924-1925 წწ. ყირგიზეთის (ყაზახეთი) ასსრ-ში შევიდა, ნაწილი კი ყარაყირგიზეთის (ყირგიზეთი) აო-ს დაექვემდებარა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ყაზახეთის გეოგრაფია
კატეგორია:ყირგიზეთის გეოგრაფია
ქვაბლიანი

**ქვაბლიანი**  —  ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული, ხეობა შუა საუკუნეების სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, ისტორიულ სამცხეში (ახლანდელი ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია). IX საუკუნეში ქვაბლიანის მფლობელი იყო გიორგი ჩორჩანელი. XIII საუკუნეში მეფე დავით VII ულუმ ქვაბლიანი დიდ ფეოდალ სარგის ჯაყელს უბოძა. ოსმალთა მიერ სამცხის დაპყრობის შემდეგ აქ 3 ადმინისტრაციული ერთეული იყო: საკუთრივ ქვაბლიანის, ოქროსციხისა და უდესი. ქვაბლიანში შემორჩენილია ქართული კულტურის ძეგლები: ოქროსციხე, ზარზმისა და ჭულეს ეკლესიები; აგრეთვე ეკლესიები სოფელ იჯარეთში, ბოლაჯურში და სხვა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
გაარა

**გაარა** () —  გმირი ანიმე „ნარუტოდან“. წარმოდგენილია როგორც კაზეკაგე, ქვიშის სოფლის მმართველი (მეორე ნაწილში). ავტორმა (აკირა ისიდამ) გაარა გამოიყვანა ნარუტოს პროტოტიპად, მაგრამ ამავდროულად გაარამ მეტად განსხვავებული ცხოვრება გაატარა ნარუტოსთან შედარებით, მუდმივ ტკივილში, ტანჯვაში, დამცირებაში... ამიტომაც მისი ფსიქოლოგიური მდგომარეობა მძიმდება და ხდება მძიმე ხასიათის მქონე ადამიანი (ნარუტოსთან ბრძოლამდე). ნარუტოსთან ბრძოლის შემდეგ იგი კეთილი და გულმოწყალე ხდება.

## ბიოგრაფია 
ზოგადად გაარას ბიოგრაფიის მიმოხილვა ხდება მისი დაბადებიდანვე, როდესაც მასში „ერთკუდა“ ისახება, თუმცა მისი ბავშვობა ბევრად ტრაგიკულია. მას არ ჰყავდა დედა და ამიტომაც დეიდა ზრდიდა. მის მამას კი ძულდა იგი მხოლოდ იმიტო, რომ მასში „ერთკუდა“ იყო ჩასახული. მას ბავშვებიც კი ერიდებოდნენ და ამიტომაც არ ჰყავდა მეგობრები, სწორედ აქედან იწყება გაარას ფსიქოლოგიური „დამახინჯება“. იგი ხდება აგრესიული და არამეგობრული.

მის შუბლზე არსებული ნიშანი „სიყვარულს“ ნიშნავს. ეს ნიშანი მას მაშინ დაედო, როდესაც მისი მამის დაქირავებული მკვლელი 5 წლის ასაკში მოკლა.

ნარუტოს გაცნობისა და მასთან ჩხუბის შემდეგ გაარამ დაიწყო ნარუტოს მიბაძვა და კარგი საქმეების კეთება. გაარა ნარუტოს მეორე ნაწილში კაზეკაგე ხდება (კაზეკაგე — ქვიშის სოფლის მმართველი) მას ამ პოსტზე მხოლოდ იმიტომ აყენებენ, რომ მან მასში არსებული მონსტრი არ გააღვიძოს და ქვიშის სოფელს არ ავნოს.

მეორე ნაწილში მას იტაცებენ „აკაცუკის“ წევრები (დეიდარა და სასორი) და მისგან მონსტრს გაანთავისუფლებენ და მონსტრის ჩაკრას ბნელ ძალებს გაუერთიანებენ. მას ეს სიკვდილის ფასად დაუჯდა, მაგრამ ქვიშის სოფლის ბებერი მკურნალი, ჩიო, მას გააცოცხლებს თავისი ჩაკრის ჩუქებით, სანაცვლოდ სიცოცხლისა.

## რესურსები ინტერნეტში
* https://naruto.fandom.com/wiki/Gaara

კატეგორია:ნარუტოს პერსონაჟები
შირვანშაჰების მონეტა

**შირვანშაჰების მონეტა** — XII-XIII საუკუნეების შირვანის მფლობელი ქესრანიდების სპილენძის მონეტები, რომლებიც გავრცელებული იყო საქართველოში. ნაპოვნია XII-XIII საუკუნეების სპილენძის ქართული ფულის განძებში (ნიჩბისი, ჟინვალი) მეფე გიორგი III-ის, თამარის, გიორგი IV ლაშას მონეტებთან ერთად.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოს მონეტები
აკაკი დვალიშვილი

**აკაკი დვალიშვილი**  (დ. 14 თებერვალი, 1991, რუსთავი, საქართველო) — ქართველი პროფესიონალი კალათბურთელი. ამჟამად თამაშობს საქართველოს სუპერლიგაში კლუბ ოლიმპში.

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა ქ. რუსთავის მე-15 საჯარო სკოლა. კალათბურთს თამაშობს ცხრა წლიდან. უთამაშია ყველა ასაკობრივ ნაკრებში, არის ეროვნული ნაკრების წევრი, საქართველოს სამგზის ჩემპიონი. 2009 წელს გახდა „საქართველოს თასის“ მფლობელი, 2007-2008 წლებში „ქორქია-საკანდელიძის მემორიალის“ გამარჯვებული; 2007-08 და 2009 წლებში დუდუ დადიანის მემორიალის გამარჯვებული. ოთხჯერ აქვს მოპოვებული საქართველოს ახალგაზრდულ ჩემპიონატში გამარჯვება, აქედან ორჯერ საუკეთესო მოთამაშე (MVP) გახდა. 2008-09 წელს ახალგაზრდულ ჩემპიონატში გახდა საუკეთესო მოთამაშე (MVP). 2010 წელს „ყველა ვარსკვლავის“ (All Star) მატჩ-აქციაზე დაჯილდოვდა საუკეთესო კალათბურთელის ტიტულით. 2011 წელს საქართველოს ახალგაზრდულ ნაკრებში მოიპოვა ევროპის B-დივიზიონის  ჩემპიონობა და გადავიდა A-დივიზიონში. ამას გარდა, დვალიშვილი საერთაშორისო ტურნირებში ორჯერ არის პირველ ადგილზე გასული. ამჟამად ცხოვრობს თბილისში. დაოჯახებულია.

## რესურსები ინტერნეტში 
*საქართველოს სუპერლიგა 
*eurobasket.com
*Facebook-ის გვერდი სპეციალურად ათლეტისთვის

კატეგორია:ქართველი კალათბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1991
ადალბერტ კუნი

მინი|230პქ|ადალბერტ კუნი
**ადალბერტ კუნი** (1812—1881) — გერმანელი ენათმეცნიერი, ისტორიულ-შედარებითი ენათმეცნიერების სპეციალისტი. საფუძველი ჩაუყარა ლინგვისტურ პალეონტოლოგიასა და შედარებით მითოლოგიას. 1852 წელს დააარსა ჟურნალი „Zeitschift für vergleichende Sprachforschung“ (შედარებითი ენათმეცნიერების ჟურნალი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანელი ენათმეცნიერები
კატეგორია:დაბადებული 1812
კატეგორია:გარდაცვლილი 1881
კატეგორია:ბერლინში გარდაცვლილები
ნოელ კუნიჰანი

**ნოელ კუნიჰანი** ან *კუნიჰენი* (დ. 1913, 4 ოქტომბერი, მელბურნი — გ. 1986, 5 ივლისი) — ავსტრალიელი ფერმწერი და გრაფიკოსი. ქმნიდა ნახატებს, გრავიურებს, დრამატულ სურათებს, რომლებშიც გამოსახულია ავსტრალიელ მშრომელთა ცხოვრება და ბრძოლა (1932 წლის მარტის დასაწყისში, 1940-იანი წლები, ახალი სამხრეთ უელსის სამხატვრო გალერეა, სიდნეი). 1960-იანი წლების უფრო განზოგადებული და ექსპრესიული ნამუშევრები ეძღვნება ავსტრალიელ აბორიგენებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ავსტრალიელი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
რომან რურუა

{{ინფოდაფა სპორტსმენი
| თავისფერი  = 
| სახელი      = რომან რურუა
| სურათი     = 
| სურათისზომა   = 
| წარწერა    = 
| დაბადების სახელი   = 
| სრული სახელი    = 
| მეტსახელი    = 
| ეროვნება  = ქართველი
| დაბადების თარიღი   =   
| დაბადების ადგილი   = მუხურჩა, მარტვილის რაიონი, საქართველოს სსრ, სსრკ
| გარდაცვალების თარიღი   = 
| გარდაცვალების ადგილი   = 
| სიმაღლე     = 165
| წონა     = 
| საიტი    = 
| ქვეყანა    = 
| სპორტი     = ჭიდაობა
| სახეობა     = ბერძნულ-რომაული
| კლუბი      = 
| გუნდი      = 
| მწვრთნელი     = 
| მედლისთარგები = 

|}
| მედლები  = 
}}
**რომან რურუა** (დ. 25 ნოემბერი, 1942, სოფ. მუხურჩა, მარტვილის რაიონი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მოჭიდავე (ბერძნულ-რომაული სტილი). მეხიკოს 1968 წლის ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი და ტოკიოს 1964 წლის თამაშების ვერცხლის პრიზიორი. მსოფლიოს 4-გზის ჩემპიონი (1966, 1967, 1969, 1970). საბჭოთა კავშირის ხალხთა III, IV და V სპარტაკიადების ჩემპიონი (1963, 1967, 1971), საბჭოთა კავშირის 3-გზის ჩემპიონი (1964, 1965, 1970), საქართველოს ბერძნულ-რომაული სტილის მოჭიდავეთა ნაკრების მთავარი მწვრთნელი (1984-1985) და სსრკ ნაკრების მწვრთნელი (1984-1987). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1966). ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის, სოკის, ფილას და ღირსების, ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალერი, სპორტის რაინდი (2012).

## ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1966–1970 წლებში რომან რურუამ ზედიზედ მოიგო ოლიმპიადა და მსოფლიოს 4 ჩემპიონატი, ანუ 5 უმაღლესი ტიტული (ოლიმპიადის წლებში მსოფლიო პირველობა არ ტარდება). ეს ერთ-ერთი საუკეთესო შედეგია ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის ისტორიაში. 1967–1973 წლებში საბჭოთა კავშირის სპორტკომიტეტის ინსტრუქტორი. 1984–1985 წლებში ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავეთა საქართველოს ნაკრების მთავარი მწვრთნელი იყო. 1983–1986 წლებში ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავეთა საბჭოთა კავშირის ნაკრებს წვრთნიდა. 1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „მრეწველობა გადაარჩენს საქართველოს“.

2010 წლიდან ჭიდაობის საერთაშორისო ფედერაციის (FILA) დიდების დარბაზის წევრია. 2011 წელს, სერიაში „ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები“ (პროექტის ავტორი და მთავარი რედაქტორი ელგუჯა ბერიშვილი) გამოიცა ელგუჯა ბერიშვილის წიგნი „რომან რურუა“.

## ფაქტები 
1970 წელს საქართველოს სპორტულ ჟურნალისტთა ფედერაციამ მოაწყო ტრადიციული საახალწლო ანკეტა რესპუბლიკის ათი საუკეთესო სპორტსმენის გამოსავლენად. გამოკითხვის შედეგად რომან რურუა საქართველოს მეორე საუკეთესო სპორტსმენად დასახელდა.

## ბიბლიოგრაფია
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* რომან რურუა — ქართული სპორტი 
* რომან რურუა — საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი

* რომან რურუა — sports-reference.com
* რომან რურუას ისტორია - საქართველოს დაბადება

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1942
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
რომან
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კურუცები

მინი|250პქ|კურუცები
**კურუცები** — ანტიფეოდალური აჯანყების მონაწილე გლეხები XVI საუკუნეში, უნგრეთის სამეფოში 
(სახელწოდება მომდინარეობს 1514 წელს დოჟა დიერდის აჯანყების დროიდან); XVII-XVIII საუკუნეების დამდეგს ანტიბაჰბსბურგულ განმათავისუფლებელ მოძრაობათა მონაწილე გლეხები და თავადაზნაურობა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:უნგრეთის ისტორია
შიჰაბელები

**შიჰაბელები** — ლიბანის ამირების გვარი და დინასტია. მომდინარეობს ჰიჯაზის კურაიშთა გვარიდან. XII საუკუნიდან - ანტილიბანის ოლქის ფეოდალური გამგებლები; 1697 წლიდან 1840 წლამდე - მმართველი დინასტია მთიან ლიბანში. დინასტიის ცნობილი წარმომადგენლები არიან: ბაშირ I შიჰაბი (1697-1707 წწ.), ჰაიდარ შიჰაბი (1707-1732 წწ.), ბაშირ II შიჰაბი (1788-1840 წწ.).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დინასტიები
კატეგორია:ლიბანის ისტორია
შმალკალდენის კავშირი

**შმალკალდენის კავშირი** — გერმანელი პროტესტანტების პოლიტიკური გაერთიანება, შეიქმნა მას შემდეგ, რაც იმპერატორმა კარლ V-მ არ სცნო აუგსბურგის აღსარება. ხელი მოაწერეს 1531 წლის 27 თებერვალს თიურინგიის ქალაქ შმალკალდენში. შმალკალდენის კავშირში შევიდნენ ლუთერანი მთავრები: კურფიურსტი იოჰან ფრიდრიხ საქსონელი, ლანდგრაფი ფილიპ ჰესენელი, მოგვიანებით ულრიხ ვიუტემბერგელი, ჰერცოგი მორიც საქსონელი, და სხვა, აგრეთვე ქალაქები მაგდებურგი, ბრემენი, სტრასბურგი, ულმი და სხვა. კარლ V-მ შმალკალდენის ომში (1546-1548 წწ.) დაამარცხა შმალკალდენის კავშირის წევრები და იგი დაიშალა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* შმალკალდენის ომი

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რეფორმაცია
კატეგორია:გერმანიის ისტორია
შმალკალდენის ომი

**შმალკალდენის ომი** —  ომი საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორ კარლ V-სა (რომელიც გერმანიაში კათოლიციზმის აღდგენას ცდილობდა) და პროტესტანტულ შმალკალდენის კავშირს შორის. მიმდინარეობდა 1546-1548 წლებში. კარლ V-მ ომის დაწყების წინ, 1544 წელს დადო ზავი საფრანგეთთან, ხოლო 1545 წელს - ოსმალეთის იმპერიასთან. მის მხარეზე გადავიდა ჰერცოგი მორიც საქსონელიც. ამ ხელსაყრელი პირობების გამო 1546 წლის ივლისში კარლ V-მ ომი  გამოუცხადა შმალკალდენის კავშირს. 1547 წლის 24 აპრილს მიულბერგთან პროტესტანტთა ჯარები დამარცხდნენ. იოჰან ფრიდრიხ საქსონელი ტყვედ ჩავარდა და უარი თქვა თავის კურფიურსტობაზე მორიც საქსონელის სასარგებლოდ. 1547 წლის 19 ივნისს დანებდა პროტესტანტთა მეორე ბელადიც - ფილიპ ჰესენელი. მაგრამ 1552 წელს შმალკალდენის ომი განახლდა და დამთავრდა პროტესტანტთა გამარჯვებითა და პასაუს (1552 წელი) და აუგსბურგის რელიგიური ზავებით (1555 წელი). 

## იხილეთ აგრეთვე 
* შმალკალდენის კავშირი

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რეფორმაცია
კატეგორია:XVI საუკუნის ომები
კატეგორია:გერმანიის ისტორია
შრივიჯაია

250px|მინიატიურა|შრივიჯაიიის სახელმწიფო აყვავების ხანაში.
**შრივიჯაია**, *სრივიჯაია* — სახელმწიფო ინდონეზიაში. შეიქმნა დაახლოებით VII საუკუნის შუა წლებში. ცენტრი ახლანდელი პალემბანგის რაიონში (კ. სუმატრა) მდებარეობდა. შრივიჯაიის განვითარებას ხელი შეუწყო ხელსაყრელმა გეოგრაფიულმა მდებარეობამ და ფუნანის დაცემამ. VII-IX საუკუნეებში შრივიჯაიამ დაიპყრო სუმატრის მეზობელი სახელმწიფოები - დასავლეთი იავა, დასავლეთი კალიმანტანი, მალაკის ნახევარკუნძული და ძლიერ საზღვაო იმპერიად გადაიქცა. აყვავების ხანას მიაღწია IX საუკუნის II ნახევარსა და X საუკუნეში - შაილენდრების დინასტიის მმართველობის პერიოდში. დაახლოებით 992 წელს დაიწყო შრივიჯაიის ბრძოლა მატარამთან არქიპელაგზე ბატონობისათვის. დაახლოებით 1016 წელს ომი შრივაჯაიის გამარჯვებით დამთავრდა, მაგრამ 1025 წელს შრივიჯაიაში შეიჭრნენ ჩოლის - ინდოეთის სახელმწიფოს ჯარები. ამ ომებმა შეარყია შრივიჯაიის ძლიერება, თუმცა კიდევ დაახლოებით ორი საუკუნის განმავლობაში ინარჩუნებდა პირველობას არქიპელაგის დასავლეთ რაიონებში. XIII საუკუნის ბოლოდან შრივიჯაიას შეუტიეს იაველებმა და სიამელებმა. XIV საუკუნის შუა წლებში შრივიჯაია მაჯაპაჰიტის მოხარკე გახდა. შრივიჯაია უკანასკნელად იხსენიება 1376 წელს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
კატეგორია:მალაიზიის ისტორია
კატეგორია:ტაილანდის ისტორია
კატეგორია:ინდონეზიის ისტორია
კატეგორია:ფილიპინების ისტორია
კატეგორია:სინგაპურის ისტორია
USS Enterprise (CVN-65)

[thumb|250პქ|„ენტერპრაიზი“ სარაკეტო კრეისერების „[სარაკეტო კრეისერი ბეინბრიჯი|ბეინბრიჯ“-ისა და „ლონგ ბიჩ“-ის თანხლებით.]]

***USS Enterprise (CVN-65)*** („**ენტერპრაიზი**“) — აშშ-ის ავიამზიდი. პირველი ავიამზიდი ბირთვული ძალური დანადგარით. ექსპლუატაციაში შეყვანილ იქნა 1961 წლის 25 ნოემბერს. თავისი პროექტის პირველი და ერთადერთი გემი, მიუხედავად კიდევ ხუთი, ამ სერიის, გემის აშენების გეგმის არსებობისა. „ენტერპრაიზ“-ის ჯამურმა ფასმა 451 მილიონი დოლარი შეადგინა, რაც ერთ-ერთი მიზეზი გახდა იმისა, რომ ამ კლასის სხვა გემების წარმოებაზე უარი განაცხადეს.

„ენტერპრაზი“ მსფოლიოს საბრძოლო გემებს შორის, სიგრძით პირველია, მისი სიგრძე 342,3 მეტრია. *The First, the Finest* („პირველი და საუკეთესო“) — ავიამზიდის ერთ-ერთი დევიზია. „ენტერპრაიზ“-ს ბირთვული საწვავით ერთხელ შევსება, მსახურობის 13 წელზე ყოფნის, ამ დროის განმავლობაში კი მას 1 მილიონამდე საზღვაო მილის (1,852 მლ. კმ.) გავლა შეუძლია. მისი შეიარაღების საბრძოლო მარაგი 2520 ტონაა. „ენტერპრაიზი“ აშშ-ის სამხედრო საზღვაო ძალებიდან 2012 წლის 1 დეკემბერს იქნა ჩამოწერილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* www.enterprise.navy.mil — USS *Enterprise*-ის ოფიციალური ვებ-გვერდი  
* საზღვაო რეგისტრი — CVN-65  // www.nvr.navy.mil 
* USS *Enterprise*-ის ყოფილი და ახლანდელი ეკიპაჟის და ასევე „გემის მეგობრების“ ასოციაცია 

## სქოლიო 
კატეგორია:აშშ-ის ავიამზიდები
კატეგორია:აშშ-ის ატომური გემები
კულტურული ლანდშაფტი

მინი|კულტურული ლანდშაფტი
**კულტურული ლანდშაფტი** — ადამიანის სამეურნეო საქმიანობის შედეგად შეცვლილი გეოგრაფიული ლანდშაფტი. კულტურული ლანდშაფტის მაგალითებია უდაბნოში სარწყავ მიწებზე შექმნილი ოაზისები, გადახნული სტეპი ტყის ზოლებით და სხვა. კულტურულ ლანდშაფტსა და ბუნებრივ ლანდშაფტს შორის არ არსებობს დიდი ზღვარი: კულტურულ ლანდშაფტში შენარჩუნებულია გეოლოგიური აგებულება, რელიეფის მორფოსტრუქტურული ნიშნები და ჰავის ძირითადი თავისებურებანი; კულტურული ლანდშაფტი ემორჩილება გეოგრაფიულ ზონალურობასა და აზონალურობის კანონზომიერებას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კულტურის გეოგრაფია
შტეფან III დიდი

მინიატიურა|მოლდავეთის მთავარი - შტეფან III დიდი
**შტეფან III დიდი** (გ. 1504) — მოლდავეთის მთავარი 1457-1504 წლებში. ატარებდა ცენტრალური ხელისუფლების განმტკიცების პოლიტიკას, ახშობდა ბოიართა ოპოზიციის გამოსვლებს. 1467 წელს დაამარცხა მატიაშ ჰუნიადის მეთაურობით მოლდავეთში შეჭრილი უნგრეთის ჯარი. 1475 წელს დაამარცხა ოსმალთა არმია  ვასლუის ბრძოლაში. 1476 წელს დამარცხდა ოსმალებთან თეთრ ველზე ბრძოლაში და იძულებული გახდა კვლავ ხარკი ეხადა ოსმალეთისათვის. 1497 წელს კოზმინის ტყეში დაამარცხა პოლონელები. დადო სამხედრო-პოლიტიკური კავშირი რუსეთთან. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მოლდოვის მმართველები
კატეგორია:გარდაცვლილი 1504
ურანია (მუზა)

[მინი|[ადრიანეს ვილაში მდებარე ურანიას ძვ. წ. 4–ე საუკუნის ბერძნული ქანდაკების რომაული ასლი.]]
**ურანია** (; მნიშვნელობა 'ზეციური' ან 'ზეცა') — ბერძნულ მითოლოგიაში ასტრონომიის მუზა. ზევსისა და მნემოსინეს შეთანხმების ქმნილება, ასევე ურანოსის შვილიშვილი. ზოგიერთი წყაროს მიხედვით ლინუსის და ჰიმენის დედა. 

ერთ-ერთი ლეგენდის თანახმად თავიდან 8 მუზის შექმნას ფიქრობდნენ, მაგრამ ზევსმა თქვა ყველა დავაჯილდოვეთ ნიჭით მაგრამ ასტრონომია გამოგვრჩა, ამ ნიჭებს ვერცერთს ვერ წავართმევთ ამიტომ ერთი ქალღმერთიც უნდა შევქმნათ. მას ერთ–ერთი პლანეტის ურანის სახელით შეარქვეს ურანი-ა. ის მათ სხვებთან შედარებით გამორჩეულად უყვარდათ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Urania: Goddess Muse of Astronomy, Theoi Project
* Britannica Online Encyclopedia
* Facebook Page for Urania
* Warburg Institute Iconographic Database (ca 50 images of Urania) 

## სქოლიო 
კატეგორია:მუზები
უნგრეთის მეფე

მინი|XIV საუკუნის უნგრეთის სამეფო გერბი
**უნგრეთის მეფე** () — უნგრეთის სამეფოს  პერიოდში (1000 — 1946 წ.წ.) სამეფოს მმართველი. მათი ტიტული იყო *"სამოციქულო მეფე"*, რომელიც მიანიჭათ კლემენტ XIII-მ 1758 წელს და გამოიყენებოდა ყველა უნგრეთის მეფესთან მიმართებაში. ამ თარიღიდან უნგრეთის მეფეებს ოფიციალურად უწოდებდნენ "უნგრეთის სამოციქულო მეფეებს".

## ლიტერატურა 
* *Korai Magyar Történeti Lexikon (9-14. század)*, főszerkesztő: Kristó, Gyula, szerkesztők: Engel, Pál és Makk, Ferenc (Akadémiai Kiadó, Budapest, 1994).
* *Magyarország Történeti Kronológiája I-III. – A kezdetektől 1526-ig; 1526-1848, 1848-1944*, főszerkesztő: Benda, Kálmán (Akadémiai Kiadó, Budapest, 1981, 1982, 1993).
* *Magyar Történelmi Fogalomtár I-II. – A-K; L-ZS*, főszerkesztő: Bán, Péter (Gondolat, Budapest, 1989).

## რესურსები ინტერნეტში 
*Titles of the Kings of Hungary. Bibliography

კატეგორია:უნგრეთის ისტორია
ერნსტ კურთი

**ერნსტ კურთი** (დ. 1 ივნისი, 1886, ვენა — გ. 2 აგვისტო, 1946, ბერნი) — შვეიცარიელი მუსიკათმცოდნე. სწავლობდა გუიდო ადლერთან ერთად. 1912 წლიდან ასწავლიდა ბერნის უნივერსიტეტში (1920 წლიდან პროფესორი). სახელი გაითქვა წიგნით „ლინეარული კონტრაპუნქტის საფუძვლები“ (1917). სხვა ცნობილი თხზულებები: «რომანტიკული ჰარმონია და მისი კრიზისი ვაგნერის „ტრისტანში“» (1920), მონოგრაფია ა. ბრუკნერზე, „მუსიკალური ფსიქოლოგია“ (1931) და სხვა. კურთის შრომებში იგრძნობა ა. შოპენჰაუერის ფილოსოფიის გავლენა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი  2 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1946
კატეგორია:შვეიცარიელი მუსიკოსები
კატეგორია:ვენაში დაბადებულები
ოთხი აზიური ვეფხვი

მინიატიურა|ოთხი აზიური ვეფხვი :     

**ოთხი აზიური ვეფხვი** ან **აზიური დრაკონები** — ტერმინი, რომელიც გამოიყენება სამხრეთ კორეის, სინგაპურის, ჰონგ-კონგის და ტაივანის მაღალგანვითარებული ეკონომიკის აღსანიშნავად. ისინი გამორჩეულნი არიან განსაკუთრებით მაღალი ეკონომიკური ზრდის ტემპით (წელიწადში 7%-ზე მეტი) და სწრაფი ინდუსტრიალიზაციით 1960 - 1990 წლებში.

XXI საუკუნეში მათ უკვე შექმნეს განვითარებული და მაღალი შემოსავლების მქონე ეკონომიკა, რომლებიც სპეციალიზდებიან სხვადასხვა კონკურენტულ სფეროში. მაგალითად: ჰონგ-კონგი და სინგაპური გახდნენ მსოფლიოს წამყვანი სავაჭრო ცენტრები, ხოლო სამხრეთ კორეა და ტაივანი დაწინაურდნენ საინფორმაციო ტექნოლოგიების წარმოებაში. მათი ეკონომიკური წარმატება გახდა მრავალი განვითარებადი ქვეყნების მისაბაძი მოდელი. მათი ერთ-ერთი წარმატების მიზეზი იყო ინდუსტრიული პოლიტიკა, რომელიც მხარს უჭერდა ექსპორტს განვითარებულ ქვეყნებში. ისინი ასევე გამოირჩევიან ბიზნესის კეთების სიმარტივით. მათი სხვა საერთო ნიშნებია: სახელმწიფოს მიერ დიდი ინვესტიციები განათლებაში, ნაკლებად დემოკრატიული და შედარებით ავტორიტარული პოლიტიკური სისტემა.

### დემოგრაფია
### ეკონომიკა
### პოლიტიკა
### ორგანიზაციები და ჯგუფები 
## ფოტოები

File:Hong Kong Night Skyline non-HDR.jpg|** 
File:1 singapore city skyline dusk panorama 2011.jpg|**
File:Dongdaemun Design Plaza at night, Seoul, Korea.jpg|**
File:Taipei Xinyi night.JPG|**

## რესურსები ინტერნეტში 
* BBC report on the Asian Tigers in the aftermath of the 1997 Financial Crisis (includes map of the Asian Tigers)
* ASEAN tigers
* The Elephant at the Gate in *China Economic Review* 

## სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთი აზია
კატეგორია:საერთაშორისო ეკონომიკა
კატეგორია:აზიის ეკონომიკური ისტორია
კატეგორია:სინგაპურის ეკონომიკა
კატეგორია:სამხრეთ კორეის ეკონომიკა
კატეგორია:ტაივანის ეკონომიკა
კატეგორია:ჰონგ-კონგის ეკონომიკა
სამოციქულო მეფე

მინი|იშტვან I 
**სამოციქულო მეფე** — უნგრეთის მეფის ჰერალდიკული ტიტული.

ჰაბსბურგები თავს იშტვან I-ის (997–1038) მემკვიდრეებად მიიჩნევდნენ, ამის არგუმენტად მოყავდათ ის, რომ პაპმა სილვესტერ II-მ ისინი დააჯილდოვა წმინდა იშტვანის ტიტულით. იშტვანის მიერ ხალხის გაქრისტიანების გამო მას ადარებდნენ მოციქულს (შესაბამისად წმინდა იშტვანის ტიტლუც უთანაბრდებოდა სამოციქულო ტიტულს). ეს ტიტული პირველად გამოიყენა საღვთო რომის იმპერატორმა ლეოპოლდ I-მა (1657–1705) როდესაც უნგრეთის ავტონომია გააუქმა და უნგრეთის გვირგვინიც დაიდგა. ამ ტიტულს ბოლოს იყენებდა კარლ I.

მსგავსი ტიტული გამოიყენებოდა ესპანეთის და საფრანგეთის კათოლიკე მონარქების მიერაც.

## სქოლიო 
კატეგორია:უნგრეთის ისტორია
კუსკოკუიმი

**კუსკოკუიმი** () — მდინარე ალასკის დასავლეთ ნაწილში (აშშ). სიდიდით მეორე მდინარე იუკონის შემდეგ. სიგრძე დაახლოებით 1300 კილომეტრი, აუზის ფართობი 130 ათასი კმ². წარმოიქმნება მდინარეების ჩრდილოეთ კუსკოკუიმისა და სამხრეთ კუსკოკუიმის შეერთებით. მიედინება ტუნდრაში, განიერ ჭალიან ხეობაში, რომელიც ზაფხულის წყალდიდობის დროს იტბორება. კუსკოკუიმი კვეთს კუსკოკუიმის მთებს და ქმნის ჭორომებს. უერთდება ბერინგის ზღვას. უმთავრესად საზრდოობს თოვლის წყლით. წყლის საშუალო წლიური ხარჯი კრუკედ-კრიკთან ერთად 1280მ³/წმ. წლის ნახევარ დროს ყინულით არის დაფარული. სანაოსნოა შესართავიდან 800 კილომეტრზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:აშშ-ის მდინარეები
ჰერტა კუუსინენი

მინი|ჰერტა კუუსინენი
**ჰერტა კუუსინენი** (დ. 14 თებერვალი, 1904, ლუჰანკის თემი, შუა ფინეთი — გ. 18 მარტი, 1974, მოსკოვი, დაკრძალულია ჰელსინკიში) — ფინეთის საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, ქალთა საერთაშორისო დემოკრატიული მოძრაობის მოღვაწე. 1930 წლიდან ფინეთის კომპარტიის (ფკპ) წევრი. რევოლუციური მოღვაწეობისათვის არაერთხელ იყო დაპატიმრებული (1934–1939, 1941–1944). 1945–1971 წლებში იყო პარლამენტის დეპუტატი. 1969 წელს აირჩიეს ქალთა საერთაშორისო დემოკრატიული ფედერაციის პრეზიდენტად, 1969 წლიდან მშვიდობის მსოფლიო საბჭოს პრეზიდიუმის წევრია. 1972 წლის აპრილში აირჩიეს ფკპ-ს საპატიო თავმჯდომარედ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ფინელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 14 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
პარაკურუ

**პარაკურუ** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 638 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 303.253 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 104.33 კმ²-ზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*ბრაზილიის გეოგრაფიისა და სტატისტიკის ინსტიტუტი , 
*მოსახლეობის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჯოშუა ლედერბერგი

**ჯოშუა ლედერბერგი** (ლონდონის სამეფო საზოგადოება) () (დ. 23 მაისი, 1925, მონტკლერი, ნიუ-ჯერსის შტატი, აშშ — გ. 2 თებერვალი, 2008) — ამერიკელი გენეტიკოსი და ბიოქიმიკოსი. ე. ლედერბერგთან ერთად (1952) შეიმუშავა სპეციფიკური გარემო პირობების გარეშე ბაქტერიებში მუტაციების აღმოცენების ხერხი, ე. წ. „ანაბეჭდების“ მეთოდი. დაადგინა ბაქტერიებში გენეტიკური რეკომბინაციის მექანიზმი (1947). მიკროორგანიზმების გენეტიკაში გამოკვლევებისათვის ჯორჯ ბიდლთან და ედუარდ ტატუმთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია (1958).

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:ამერიკელი გენეტიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი ბიოქიმიკოსები
კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ებრაელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
დურმიტორის ეროვნული პარკი

**დურმიტორის ეროვნული პარკი** — ეროვნული პარკი მონტენეგროში. შეიქმნა 1952 წელს მოიცავს დურმიტორის მთიან მასივს, მდინარე ტარის კანიონს და კომარნიცის პლატოს ზემო ნაწილს. საერთო ფართობი — 390 კმ². 1980 წელს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* დურმიტორის ეროვნული პარკის ოფიციალური საიტი იუნესკოს საიტზე

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მონტენეგროში
კულუხი

**კულუხი** — გლეხის ვენახზე დაწესებული ფეოდალური გადასახადი, იხდიდნენ ღვინით. კულუხის გადაკვეთა ხდებოდა ვენახის ფართობის, მოსავლის ან გლეხის შეძლების მიხედვით და მერყეობდა მოსავლის 1/2-იდან 1/10-მდე. XIX საუკუნის დასაწყისიდან გახშირდა კულუხის კომუტაციის შემთხვევები, განსაკუთრებით სახელმწიფო გლეხებში. მიწის ფეოდალური საკუთრების მოშლასთან ერთად კულუხმა არსებობა შეწყვიტა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:გადასახადები
ჰოენშტაუფენები

200px|მინიატიურა|ჰოენშტაუფენების დინასტიის გერბი
**ჰოენშტაუფენები**, *შტაუფენები* — გერმანიის მეფეთა და საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორთა დინასტია 1138-1254 წლებში. შვაბიის მთავართა (1079-1268 წლებში შვაბიის ჰერცოგები) საგვარეულო. სახელწოდება წარმოდგება შვაბიაში მდებარე მათი საგვარეულო ციხე-დარბაზის სახელისაგან „ჰოენშტაუფენი“.

## ჰოენშტაუფენები
* კონრად III — 1138-1152 წწ.
* ფრიდრიხ I ბარბაროსა — 1152-1190 წწ.
* ჰაინრიხ VI — 1190-1197 წწ.
* ფილიპ შვაბიელი — 1197-1208 წწ.
* ფრიდრიხ II შტაუფენი — 1212-1250 წწ.
* კონრად IV — 1250-1254 წწ.

ჰოენშტაუფენების უკანასკნელი წარმომადგენლები იყვნენ მანფრედი (სიცილიის მეფე 1258-1266 წწ. და კონრადინი (გ. 1268 წელს)

## ლიტერატურა 
*
ეპიდავრი

**ეპიდავრი** () — ქალაქი საბერძნეთში, მდებარეობს პელოპონესის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთით. ანტიკურ პერიოდში წარმოადგენდა ეპიდავრიის მხარის ცენტრს. ცნობილია უძველესი თეატრითა (ნანგრევებიღაა შემორჩენილი) და ასკლეპიას ტაძრით. დღესდღეობით ნანგრევების გვერდზე წარმოქმნილია მეთევზეთა მცირე დასახლება.

ქალაქის მთავარი ღირსშესანიშნაობები სწორედ თეატრი და ტაძარია. თეატრი ძვ.წ VI-V საუკუნეებით თარიღდება. ტაძარში მრავალი მომლოცველი მოდიოდა დაავადებებისგან განკურნების მიზნით. უკვე IV საუკუნეში საკმაოდ მნიშვნელოვანი ტაძარი გახდა საბერძნეთში და ასევე რომშიც. თეატრი, რომელიც ძვ.წ IV საუკუნით თარიღდება 14 ათას მაყურებელზე იყო გათვლილი. ძველი ბერძნების რწმენით დაავადებებისგან განკურნება არა მარტო წამლებით, არამედ თეატრალური წარმოდგენებითაც შეიძლებოდა. ამჟამად თეატრის გვერდზე არქეოლოგიური მუზეუმია, რომელშიც საკმაოდ საინტერესო და მნიშვნელოვანი ექსპონატებია დაცული.

## იხილეთ აგრეთვე
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საბერძნეთში

## რესურსები ინტერნეტში
* ეპიდავრი იუნესკოს ძეგლთა სიაში
* ინფორმაცია და ფოტოები ეპიდავრის შესახებ 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საბერძნეთში
ჯონ ჰაუარდ ლოსონი

**ჯონ ჰაუარდ ლოსონი** (დ. 25 სექტემბერი, 1894, ნიუ-იორკი — გ. 11 აგვისტო, 1977, სან-ფრანცისკო, კალიფორნია) — ამერიკელი დრამატურგი, ხელოვნებათმცოდნე და საზოგადო მოღვაწე. მისი პირველი პიესები „რადიომიმღები“ (1927), „ინტერნაციონალი“ (1927), „სამარშო სიმღერა“ (1937), ექსპერიმენტული ხასიათისაა. ლოსონს ეკუთვნის აგრეთვე პროგრესული ფილმების სცენარები: „ესპანეთის გული“ (1937), „ბლოკადა“ (1938), „კონტრშეტევა“ (1945), წიგნები თანამედროვე ამერიკელი კინოხელოვნების შესახებ და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ამერიკელი დრამატურგები
კატეგორია:დაბადებული 25 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1894
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
13 (Black Sabbath-ის ალბომი)

***13*** — მძიმე მეტალ-ჯგუფ Black Sabbath-ის რიგით მე-19 სტუდიური ალბომი. იგი გამოიცა 2013 წლის 7 და 11 ივნისს ლეიბლებზე Vertigo Records და Republic Records. იგი არის ჯგუფის რიგით პირველი სტუდიური ალბომი, ჩაწერილი 1995 წლის *Forbidden*-ის შემდეგ და პირველი, რომელიც ოზი ოსბორნისა და გიზერ ბატლერის მონაწილეობით ჩაიწერა (1998 წლის *Reunion*-ის შემდეგ, რომელშიც 2 ახალი სტუდიური ჩანაწერი შედიოდა). იგი აგრეთვე არის ჯგუფის პირველი სტუდიური ალბომი ოსბორნის მონაწილეობით, 1978 წლის *Never Say Die!*-ს და ბატლერის მონაწილეობით - 1994 წლის ალბომის *Cross Purposes* შემდეგ.

ჯგუფის ორიგინალურმა შემადგენლობამ ალბომზე მუშაობა 2011 წელს პროდიუსერ რიკ რუბინის მონაწილეობით დაიწყო. მუშაობამ ხანგრძლივი დრო დაიკავა, ვინაიდან ოსბორნს ნახევრად ჰქონდა ჩაწერილი სოლო-ალბომი, ჯგუფის დანარჩენი წევრები კი დაკავებულები იყვნენ პროექტებით GZR და Heaven & Hell. 2011 წლის 11 ნოემბერს გაერთიანების შესახებ გაკეთებულ განცხადებას მოჰყვა მუშაობის გაგრძელება რიკ რუბინის მონაწილეობით. ჩაწერა გაგრძელდა 2012 წლის აგვისტოდან 2013 წლის იანვრამდე, ლოს-ანჯელესის (კალიფორნია) სტუდიაში. ოსბორნის, ბატლერისა და ტონი აიომის, ჯგუფის ორიგინალურ წევრთა გარდა, ჩაწერაში, დრამერ ბილ უორდის მხრიდან გაერთიანებაში მონაწილეობის მიღებაზე უარის თქმის შემდეგ მონაწილეობდა ჯგუფ Audioslave-ის ყოფილი და Rage Against the Machine-ის მოქმედი დრამერი ბრედ უილკი.

## სიმღერების სია
## პერსონალი
;Black Sabbath
*ტონი აიომი – გიტარა
*ოზი ოსბორნი – წამყვანი ვოკალი
*გიზერ ბატლერი – ბას-გიტარა
;სესიური წევრები
*ბრედ უილკი – დასარტყმელი საკრავები

## ჩარტები
### ყოველკვირეული ჩარტები
### წლის საბოლოო ჩარტები
## სერტიფიცირებები
## რესურსები ინტერნეტში 
* Black Sabbath-ის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:2013 წლის ალბომები
კატეგორია:Black Sabbath-ის ალბომები
კატეგორია:ალბომები რიკ რუბინის პროდიუსერობით
ლადაქის ქედი

**ლადაქის ქედი** — ქედი ჰიმალაის ჩრდილოეთით, მდინარე ინდის აუზის ზემოთში. სიგრძე 600 კილომეტრზე მეტი, სიმაღლე 7728 მეტრამდე (მთა გურლამანდჰატა). უმთავრესად აგებულია გნაისებით, გრანიტებით, აგრეთვე დანალექი ქანებით. ჭარბობს კლდოვანი დაკბილული მწვერვალები, 5500-5700 მეტრ სიმაღლეზე მოსწორების ზედაპირებია. თხემურ ნაწილში მრავალი მყინვარია. სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე გავრცელებულია მეჩხერი ბუჩქნარი, ტანდაბალი ტირიფი და კედარი; ჩრდილო-აღმოსავლეთით გაბატონებულია ცივი უდაბნოს ლანდშაფტი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ინდოეთის ქედები
ჩაბარუხის განძი

**ჩაბარუხის განძი** — ძვ. წ. VIII-VII საუკუნეების ბრინჯაოს ნივეთების განძი. აღმოჩნდა 1961 წელს ყოფილ სოფელ ჩაბარუხში, მდინარე ჩაბარუხის (მთიულეთის არაგვის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. 1,5 მეტრ სიღრმეზე. ნივთები მოთავსებული იყო ბრინჯაოს განიერ, დახვეულ სარტყელში. აღმოჩნდა ბრინჯაოს გრავირებული ცულები. ალისებურპირიანი სატევრები, ფარი, გრავირებული სარტყლები, სადა სარტყელი, აბზინდები, ბალთები, მშვილდსაკინძები, დუგმები, სამაჯურები, თასები, ტოლჩა, რკინის მახვილი და შუბისპირები, სარდიონის მძივები და სხვა. სულ 133 ნივთი. 

ჩაბარუხის განძი დაცულია სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
ვერუშკა ფონ ლენდორფი

მინიატიურა|default|ვერა ფონ ლენდორფი
**ვერუშკა ფონ ლენდორფი** ( Veruschka von Lehndorff), გრაფინია ვერა გოტლიბ ანა ფონ ლენდორფი  Vera Gottliebe Anna Gräfin von Lehndorff) — გერმანელი მოდელი და მსახიობი. დაიბადა 1939 წლის 14 მაისს კენიგსბერგში (აღმოსავლეთი პრუსია, გერმანიის იმპერია) ოფიცრის ოჯახში.
## ბიოგრაფია 
ვერუშკა შტაინორტში გაიზარდა, საუკუნეთა განმავლობაში მისი ოჯახის კუთვნილ მამულში. ლენდორფების ოჯახურ ციხესიმაგრეში საგარეო საქმეთა მინისტრი იოახიმ ფონ რიბენტროპი ნაცისტთა შეხვედრებს აწყობდა. ლენდორფთა ტყე-პარკის შორი-ახლოს, თავად ფიურერის შტაბ-ბინა „ვოლფშანცე“ („მგლის ბუნაგი“) იყო განთავსებული. კარგა ხანს არავინ იცოდა, რომ ვერუშკას მამა — გრაფი ჰენრიხ ფონ ლენდორფ-შტაინორტი — მონაწილეობდა შეთქმულებაში. რომლის შედეგადაც 1944 წლის სექტემბერში სასამართლოს წინაშე წასრდგა და 18 სექტემბერს ბერლინის ციხეში, პლეტცენზეში, იქნა სიკვდილით დასჯილი, სადაც ვერას დედამ მეოთხე ბავშვი, ვერუშკას და, — კატარინა გააჩინა. 

რამდენადაც ვერუშკას მთელი ოჯახი, ბებია-ბაბუაც კი, სახელმწიფო დამნაშავედ იქნა ცნობილი, ლენდორფები დააპატიმრეს და მათ ქონებას კონფისკაცია ჩაუტარეს. ვერა და მისი დები ბად საქსის საკონცენტრაციო ბანაკში აღმოჩნდნენ, სადაც მათ გვარები შეუცვალეს. ვერას ცამეტ სკოლაში მოუწია სწავლა, მათ შორის, ვალდორფის ინსტიტუტში, ქალთა მონასტერსა და სოფლის სკოლაში.
## შემოქმედება 
პირველი ბეჭდვითი ორგანო, რომლის გარეკანზეც ვერუშკას ფოტო მოხვდა, იყო ჟურნალი „კონსტანცე“. ქალიშვილობისას ვერა ჰამბურგში ეუფლებოდა ხელოვნებას. მერე ფლორენციაში გადავიდა, სადაც ფოტოგრაფ უგო მულასის ყურადღება მიიპყრო და მალე ფოტომოდელად დაიწყო მუშაობა. პარიზში გადასვლის შემდეგ, სადაც ვერამ ეილინ ფორდი, ამერიკის მთავარი სამოდელო სააგენტოს Ford Models-ის უფროსი გაიცნო, გადაწყვიტა, ნიუ-იორკში მოესინჯა ბედი. ამერიკის უდიდეს ქალაქში 1961 წელს ჩავიდა. რაკი ნავარაუდევ წარმატებას ვერ მიაღწია, ევროპას დაუბრუნდა და მიუნხენში ჩავიდა და გარკვეული ხნის შემდეგ ფურორიც მოახდინა მიქელანჯელო ანტონიონის ფილმ „ფოტოგადიდებაში“ ხუთწუთიანი ეპიზოდით. მოგვიანებით სალვადორ დალის დაუახლოვდა და ბოდი არტის პოპულარიზებას მიჰყო ხელი; იღებდნენ ტანმოხატულს. 

ვერა ბავშვობიდანვე ძალიან მაღალი იყო. 14 წლის ასაკში უკვე 185 სმ იყო, მოგვიანებით მისმა სიმაღლემ  190 სმ მიაღწია. 

1975 წელს ჟურნალ Vogue-ის მთავარ რედაქტორთან, გრეის მირაბელასთან, უსიამოვნება მოუვიდა და მოდის სამყარო დატოვა. დღესდღეობით ცხოვრობს ბრუკლინში, აშშ. შიგადაშიგ პოდიუმზეც გამოდის ხოლმე როგორც მიწვეული ვარსკვლავი.

## ფილმოგრაფია 
*ფოტოგადიდება Blow Up

*პრატერი (2007) Prater

*კაზინო როიალი (2006) Casino Royale

* წითელი ორკესტრი (1989) L’orchestre rouge

* Vom Zusehen beim Sterben (1985)

*საცოლე (1985) The Bride

* დორიან გრეის სახე ყვითელი პრესის სარკეში (1984) Dorian Gray im Spiegel der Boulevardpresse

* მილო – მილო (1979) Milo-Milo …

* სხეულის ფერი (1978) Couleur chair

* ვინ დამიწყნარა ცოლი? (1976) Cattivi pensieri … Mario Marani’s Lover

* სალომე (1972) Salomè

* ვერუშკა (1971) Veruschka

* სცენარისტი

* ვერუშკა: ცხოვრება კამერის წინ (2005) Veruschka — Die Inszenierung
## რესურსები ინტერნეტში 
* ვერუშკას პორტრეტები 
* Veruschka.net 
* Veruschka von Lehndorff mySPACE
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჩაღათას ულუსი

250px|მინიატიურა
**ჩაღათას ულუსი** () — საერთო სახელწოდება ცენტრალური აზიის იმ ოლქებისა, რომლებიც 1224 წლის დაყოფით შეადგენდა ჩინგიზ-ყაენის მეორე შვილის ჩაღათა-ხანის და მისი საგვარეულოს მემკვიდრეობით მამულს. მოიცავდა მავერანაჰრს, შვიდმდინარეთსა და კაშგარს. XIV საუკუნის 40-იან წლებში ჩაღათას ულუსი დაიშალა 2 ნაწილად: მოგოლისტანი (შვიდმდინარეთსა და კაშგარში) და თვით ჩაღათას სახელმწიფო მავერანაჰრში, რომლებიც ცოტა ხნის შემდეგ (მოგოლისტნის ნაწილებთან ერთად) თემურიდების სახელმწიფოს შემადგენლობაში შევიდა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:უზბეკეთის ისტორია
კატეგორია:ყაზახეთის ისტორია
კატეგორია:ყირგიზეთის ისტორია
კატეგორია:ტაჯიკეთის ისტორია
კატეგორია:ჩინეთის ისტორია
კატეგორია:აზიის ისტორიული სახელმწიფოები