open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გულნარა ტაბიძე

**გულნარა ტაბიძე** (დ. 15 აგვისტო, 1936, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი და პედაგოგი. კარდიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1995), პროფესორი (2000).

## ბიოგრაფია
1960 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1960-1968 წლებში იყო ბორჯომის საბაზო სანატორიუმ „ლიკანის“ ექიმი-ორდინატორი. 1968-1970 წლებში — კლინიკური და ექსპერიმენტული კარდიოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის კლინიკური ორდინატორი. 1970-1975 წლებში — ამავე ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1975-1988 წლებში — უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1988 წლიდან — წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1996 წლიდან — ტექნიკური უნივერსიტეტის კათედრის პროფესორი. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. ავტორია 60 სამეცნიერო ნაშრომის კლინიკურ ფარმაკოლოგიასა და კარდიოლოგიაში. გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფია: „ჰიპერტონული გული“ სტაბილური და ავთვისებიანი მიმდინარეობის არტერიული ჰიპერტონიის დროს (თბილისი, 1992). ეკუთვნის 3 მეთოდური რეკომენდაცია. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მათ შორის: „ჯილდო პრევენციული მედიცინის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის“, „Woman of the Year. The American Biographical Institute“ (2005), თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ჯილდო „ღვაწლმოსილი მკურნალი-გულნარა ტაბიძე“ კარდიოლოგი (2017).

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „კვატერონის, განგლენორის, პექსონის, დიმეკოლინის შედარებითი კლინიკური ეფექტურობა კუჭის და 12–გოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადების დროს“, დაიცვა 1970 წელს.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ულის მარცხენა პარკუჭის სტრუქტურული ცვლილებები, ფუნქციური მდგომარეობა და მკურნალობის თანამედროვე მეთოდები ჰიპერტონიული დაავადების დროს“, დაიცვა 1995 წელს.

## ბიბლიოგრაფია
* გულის ქრონიკული უკმარისობის დიაგნოსტიკა და მართვა: გაიდლაინი/პროტოკოლი, თბილისი, 2013, გვ. 54

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 258 
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ. და რედ.: ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 367

## რესურსები ინტერნეტში
*ტაბიძე

კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი კარდიოლოგები
აისა

**აისა** (, ) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის ხასეტანიის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 81,00 კმ². მოსახლეობა — 313 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* უესკის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* აისის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი
* Gran Enciclopedia Aragonesa - აისა 

## სქოლიო
კატეგორია:უესკის მუნიციპალიტეტები
Front Line Defenders

**Front Line Defenders** ასევე, ცნობილი როგორც **ადამიანის უფლებების დამცველთა დაცვის საერთაშორისო ფონდი** ― ირლანდიაში დაფუძნებული ადამიანის უფლებების ორგანიზაცია. დაარსდა 2001 წელს დუბლინში, ირლანდიაში, იმათ დასაცავად, ვინც ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის შესაბამისად, არაძალადობრივი მეთოდებით სხვა ადამიანების უფლებებს იცავენ.

## ისტორია
ორგანიზაცია Amnesty International-ის ირლანდიის სექციის ყოფილმა დირექტორმა, მერი ლოულორმა დააფუძნა ბიზნესმენისა და ქველმოქმედის, დენის ო'ბრიენის 3 მილიონიანი შემოწირულობით. Front Line Defenders გაეროს ეკონომიკური და სოციალური საბჭოს სპეციალური საკონსულტაციო სტატუსი და ადამიანის უფლებათა  აფრიკული კომისიის დამკვირვებლის სტატუსი აქვს. 

2006 წელს ორგანიზაციის ევროპის კავშირის ოფისი ბრიუსელში დააფუძნა. 

2007 წელს ორგანიზაციას მეფე ბოდუენის საერთაშორისო განვითარების პრემია, ხოლო 2018 წელს გაეროს პრემია ადამიანის უფლებების დარგში. 2014 წლის 3 ივლისს, ირლანდიაში საფრანგეთის ელჩმა, ჟან-პიერ ტიბომ, საფრანგეთის მთავრობის სახელით ლოულორი საპატიო ლეგიონის ორდენით დააჯილდოვა. 

Front Line Defenders-ის მიზანია ადამიანის უფლებების დამცველებს, როგორც სოციალური ცვლილებების მთავარ აგენტებს, შევიწროების, დაშინებისა და დაპატიმრების რისკის გარეშე საქმიანობის შესაძლებლობა ჰქონდეთ.

2021 წლის ოქტომბერში ორგანიზაციამ დაამტკიცა, რომ პალესტინელი მოქალაქეების ნაწილი, რომლებიც ისრაელის მიერ უკანონოდ გამოცხადებულ ადამიანის უფლებათა დამცველ ჯგუფებს მიეკუთვნებოდნენ, ისრაელის ტექნოლოგიური კომპანიის, NSO Group-ის ჯაშუშური ტექნოლოგიების სამიზნე იყვნენ.

## ჯილდო
2005 წელს ორგანიზაციამ რისკის ქვეს მყოფი ადამიანის უფლებების დამცველების ჯილდო დააწესა, რომელიც ადამიანის უფლებათა იმ დამცველებს გადაეცემა, რომელთაც „არაძალადობრივი საქმიანობით უშიშრად სხვა ადამიანების უფლებების დაცვასა და ხელშეწყობაში წარმოუდგენელი ღვაწლი აქვთ, ხშირად თავად დიდი რისკის ქვეშ ყოფნის მიუხედავად“. ჯილდო საერთაშორისოდაა აღიარებული და გამარჯვებულს 15 000 ევრო გადაეცემა.

დაარსებიდან პრემიის ლაურეატები არიან:

*2005 – მუდავი იბრაჰიმ ადამი, სუდანი
*2006 – აჰმაჯან მადმაროვი, უზბეკეთი
*2007 – გეგე კატანა, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა
*2008 – ანვარ ალ-ბუნი, სირია
*2009 – იური მელინი, გვატემალა
*2010 – ზორაია რაჰიმ ზობჰრანგი, ავღანეთი
*2011 – Joint Mobile Group, რუსეთის ფედერაცია
*2012 – რაჰან ღაზავი, სირია
*2013 – ბირამ დაჰ აბეიდი, მავრიტანია
*2014 – SAWERA, პაკისტანი
*2015 – გუო ფეისიონი, ნამდვილი სახელი და გვარია იან მაოდონი, ჩინეთი
*2016 – ანა მირიან რომერო, ჰონდურასი
*2017 – ემილ ხურბედინოვი
*2018 – ბურჯან ბაისალი, თურქეთი

## რესურსები ინტერნეტში
*Front Line Defenders website
*International Human Rights Funders Group

## სქოლიო
კატეგორია:2001 წელს დაარსებული ორგანიზაციები
შოთა ნიჟარაძე

**შოთა ნიჟარაძე** (დ. 1915, ვაიო — გ. 1989) — ქართველი ენათმეცნიერი, მეცნიერი, დიალექტოლოგი, ლექსიკოლოგი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1941 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი აღმოსავლური და კავკასიური ენების განხრით.

1946 წლიდან გარდაცვალებამდე სამეცნიერო-პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდა ბათუმის რუსთაველის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში, ხელმძღვანელობდა ქართული ენისა და ლიტერატურის კათედრას (1967-1985). არჩეული იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის დიალექტოლოგიისა და ენის ისტორიის საკოორდინაციო და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სპეციალიზებული საბჭოების წევრად. იგი ძირითადად იკვლევდა აჭარულ კილოს სხვადასხვა კუთხით. ავტორია 50-მდე ნაშრომისა, მათ შორის 4 მონოგრაფია. აჭარული დიალექტისთვის დამახასიათებელი ფონეტიკურ-გრამატიკული და ლექსიკური მოვლენები დაწვრილებით არის აღწერილი და გაანალიზებული მონოგრაფიებში „ზემო აჭარულის თავისებურებანი“ (ბათუმი, 1957), „ქართული ენის ზემოაჭარული დიალექტი“ (ბათუმი, 1961). აჭარული მეტყველების შესწავლის საფუძველზე მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ აჭარულში, ნაცვლად ორი (ზემო და ქვემო აჭარული) კილოკავისა, უნდა გამოიყოს სამი კილოკაური ერთეული: ზემოაჭარული (ხულოსა და შუახევის რაიონები), ქვემოაჭარული (ქედისა და ნაწილობრივ ხელვაჩაურის რაიონები) და ქობულეთური (ქედისა და ნაწილობრივ ხელვაჩაურის რაიონები). ამ კლასიფიკაციით, კილოკაური დიფერენციაცია შეესაბამება მხარის ისტორიულ-გეოგრაფიულ და ეთნიკურ დაყოფას. მისი აზრით, სპეციფიკური დიალექტური თავისებურებანი ყველაზე კოლორიტულად შემონახულია ქვემო აჭარულში, კერძოდ, ქედის რაიონის მეტყველებაში, რომელიც შედარებით დაცულია სხვა კილოთა გავლენისაგან. აღსანიშნავია მისი დამსახურება აჭარული კილოს ლექსიკის შესწავლაში, რაც აისახა მონოგრაფიაში „ქართული ენის აჭარული დიალექტი. ლექსიკა“ (ბათუმი, 1971). ავტორი გამოყოფს აჭარული ლექსიკისათვის დამახასიათებელ ძირითად პლასტებს: არქაიზმებს, ზანიზმებს, უშუალო და შუალობითი გზით შემოსულ თურქულ-არაბულ-სპარსულ ნასესხობებს. განსაკუთრებით ფასეულია მონოგრაფიის მეორე ნაწილი — ლექსიკონი, რომელიც 8000 სიტყვა-სტატიას შეიცავს. გამოირჩევა მასალის საიმედოობით, ფრაზეოლოგიზმებისა და იდიომატური გამოთქმების სიუხვით და დღემდე აჭარული კილოს  შეუცვლელ ლექსიკონად რჩება. 

## ბიბლიოგრაფია
* აჭარული დიალექტის დარგობრივი ლექსიკა: სტატიების კრებული, კრ. 2, თბ., მეცნიერება, 1979, გვ. 96
* აჭარული დიალექტი: ფონეტიკა, გრამატიკა, ლექსიკა, ბათუმი, საბჭ. აჭარა, 1975, გვ. 231
* ქართული ენის ზემოაჭარული დიალექტი: გამოკვლევა და ტექსტები ლექსიკონებითურთ, ბათუმი, აჭარის სახელგამი, 1961, გვ. 290
* ზემოაჭარულის თავისებურებანი: გამოკვლევა და ტექსტები ლექსიკონითურთ, ბათუმი, აჭარის ასსრ სახელგამი, 1957, გვ. 171

## ლიტერატურა
* ქართული ენა: ენციკლოპედია, თბ. 2008, გვ. 346

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
რუსლან სტეფანჩუკი

**რუსლან ოლექსის ძე სტეფანჩუკი** (; დ. 29 ოქტომბერი, 1975) — უკრაინელი ადვოკატი, პოლიტიკოსი, უკრაინის უმაღლესი რადის თავმჯდომარე (2021 წლის ოქტომბრიდან).

სტეფანჩუკი არის პარტია „ხალხის მსახურის“ იდეოლოგი. 2019 წელს სწორედ ამ პარტიიდან იქნა არჩეული რადის წევრად (პარტიული სიის მეორე ნომერი).

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:უკრაინის მე-9 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვიტალი ყურაშვილი

**ვიტალი ყურაშვილი** (დ. 8 სექტემბერი, 1920, ჯოლევი) — ქართველი ექიმი, ვირუსოლოგი, ეპიდემიოლოგი, მიკრობიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი და პროფესორი.

## ბიგრაფია
1942 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.

1948-1951 წლებში ლენინგრადის ექსპერიმენტული მედიცინის ინსტიტუტში გაიარა ასპირანტურა ვირუსოლოგიის სპეციალობით. 1942-1948 წლებში მსახურობდა საბჭოთა არმიის რიგებში. 1951-1954 წლებში იყო ექსპერიმენტული მედიცინის ინსტიტუტის ვირუსოლოგი. 1954-1967 წლებში თბილისის ვაქცინებისა და შრატების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ვირუსოლოგიის  ლაბორატორიის გამგე. 1967-1988 წლებში თბილისის ექიმთა და ხელოვნების ინსტიტუტის მიკრობიოლოგიის და ეპიდემიოლოგიის კათედრის გამგე. 1988 წლიდან ამავე კათედრის პროფესორი. ავტორია 120 სამეცნიერო ნაშრომისა გრიპის, იმუნოლოგიის, ეპიდემიოლოგიის, პოლიომელიტის, ეპიდემიოლოგიის პროფილაქტიკის, მართვადი ინფექციების პროფილაქტიკის საკითხებზე, ზოგიერთ ბაქტერიაზე, მათი ბაქტერიოლოგიის, ეპიდემიოლოგიის პროფილაქტიკის შესახებ. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 14 საკანდიდატო და 2 სადოქტორო დისერტაცია.

საკანდიდატო დისერტაციის თეა — „Влияние нервной системы на течение экспериментальной гриппозной инфекции“, დაიცვა 1953 წელს.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „Экспериментальнное изучение патогенеза гриппа и формирования противогриппозного иммунитета“, დაიცვა 1966 წელს.

## ჯილდოები
* მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 302

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:ქართველი ვირუსოლოგები
კატეგორია:ქართველი ეპიდემიოლოგები
კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები
ზურაბ ტაბატაძე

**ზურაბ ტაბატაზე** (დ. 15 მარტი, 1926, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
1948 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტი.

1950-1956 წლებში შრომითი საქმიანობა დაიწყო თბილისის რკინიგზის სახლის მშენებლობაზე — მშენებელ ოსტატად, უბნის უფროსად; მუშაობდა შორეულ აღმოსავლეთში (სსრ კავშირის რკინიგზის ჯარებში სამსახურის დროს), ბატალიონის ინჟინრად, რკინიგზის ნაგებობათა კომპლექსის მშენებლობაზე — უფროს ინჟინრად, საწარმოო-ტექნიკური განყოფილების უფროსის მოადგილედ; 1957 წლიდან 21 წლის განმავლობაში მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს სამშენებლო გაერთიანება „მთავართბილმშენის“ სისტემაში: იყო ტრესტ „თბილგაზმშენის“ N1 სამმართველოს მთავარი ინჟინერი, უფროსი, გაერთიანება „მთავართბილმშენის“ მთავარი ინჟინრის მოადგილე, გაერთიანების უფროსის მოადგილე ეკონომიკის საკითხებში; 1977 წლიდან მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო საგეგმო კომიტეტში (შემდგომ ეკონომიკის სამინისტროში) ჯანდაცვის, სოცუზრუნველყოფისა და სამედიცინო მრეწველობის განყოფილების მთავარ სპეციალისტად, განყოფილების უფროსად; მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ჯილდოები
* შრომის ვეტერანი
* საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 524

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1926
კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
მურმან პაპაშვილი

**მურმან პაპაშვილი** (დ. 1955) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი, პედაგოგი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1977 წელს დაამთავრა გორის ნ. ბარათაშვილის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტი, ისტორიის ფაკულტეტი.

1984-2004 წლებში იყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ- თანამშრომელი, მეცნიერ- თანამშრომელი, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი და წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2000-2005 წლები კი გორის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მოწვეული პროფესორი. იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ზუგდიდის ფილიალის მსოფლიო ისტორიის კათედრის გამგე 1998-2005 წლებში. ასევე 2005-2007 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ზუგდიდის ფილიალის დირექტორი. 2004-2005 წლებში კი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მოწვეული პროფესორი. 2006-2013 წლებში მუშაობდა როგორც საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სრული პროფესორი და 2003- 2006 წლებში უკვე საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მოწვეული პროფესორი. 2013 წლიდან იყო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მოწვეული პროფესორი, ევროპისმცოდნეობის საბაკალავრო პროგრამის ხელმძღვანელი. თუმდა ასევე 2013 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის პროფესორი. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ევროინტეგრაციის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის დირექტორის მოადგილე იყო 2011 წლიდან. 2003 წლიდან - ჟურნალ "საისტორიო ვერტიკალების" რედაქტორის მოადგილე და 2011 წლიდან საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის პერიოდული კრებულის - "ევროპული კვლევები" სარედაქციო კოლეგიის წევრი. იგი არის 97 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, მათ შორის, 84 სამეცნიერო სტატია, 3 მონოგრაფია, 1 სახელმძღვანელო, 5 სახელმძღვანელოს თანაავტორი, 1 თარგმანი, 3 თარგმანის თანაავტორი. 

## ბიბლიოგრაფია
* საქართველო XVI საუკუნის ევროპულ წყაროებში, თბ., სამშობლო, 2021, გვ. 602 ISBN 9789941139901
* ეკონომიკური დიპლომატია : სახელმძღვანელო, თბ., უნივერსალი, 2020, გვ. 454 ISBN 9789941266546
* ვასილ თამარაშვილი : ცხოვრება და მოღვაწეობა, თბ., უნივერსალი, 2017, გვ. 126 ISBN 9789941260162
* საქართველო-რომის ურთიერთობა VI-XX სს., თბ., 1995, გვ. 368 
* საქართველოს საგარეო პოლიტიკური ურთიერთობანი : XVIII საუკუნის პირველი მეოთხედი, თბ., 1992, გვ. 160 ISBN 5520009635

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები რედ: ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 430

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
ჯეიმზ ანაია

**სტივენ ჯეიმზ ანაია** ― ამერიკელი იურისტი და კოლორადოს უნივერსიტეტის ბოლდერის სამართლის სკოლის მე-16 დეკანი. წარსულში მუშაობდა არიზონის უნივერსიტეტის ჯეიმზ ი. როჯერსის სამართლის კოლეჯის ადამიანის უფლებების სამართლისა და პოლიტიკის პროფესორად და 10 წელზე მეტ ხანს აიოვის სამართლის საუნივერსიტეტო კოლეჯის ფაკულტეტზე. 2008 წლის მარტში როდოლფო სტავენჰაგენი ჩაანაცვლა და გაეროს სპეციალურ რეპორტიორად დაინიშნა ადამიანის უფლებებისა და აბორიგენების ფუნდამენტური თავისუფლებების საკითხებში. 2019 წელს ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების წევრად აირჩიეს. 

## განათლება და კარიერა
1980 წელს ანაიამ ნიუ-მექსიკოს უნივერსიტეტი, ხოლო 1983 წელს ჰარვარდის სამართლის სკოლა დაამთავრა. ჰარვარდის სამართლის სკოლაში სტუდენტების მრჩეველთა საბჭოს წევრი იყო. მუშაობს ადამიანის უფლებების საერთაშორისო სამართლის, საკონსტიტუციო სამართლისა და აბორიგენებთან დაკავშირებულ საკითხებზე. ანაია ხელმძღვანელობდა სპეციალისტთა გუნდს, რომელთა საქმიანობის შედეგადაც, ბელიზის უზენაესმა სასამართლომ ტრადიციული უფლებები მიწაზე მაიას ხალხს მიანიჭა.

2016 წლის 13 აპრილს ჯეიმზ ანაია, არიზონის უნივერსიტეტის ადამიანის უფლებების სამართლისა და პოლიტიკის პროფესორი, კოლორადოს უნივერსიტეტის ბოლდერის სამართლის სკოლის დეკანად დაინიშნა. ანაიამ უფლებამოსილების შესრულება 2016 წლის 8 აგვისტოს დაიწყო. 

ანაია აპაჩია და პურეპუჩური წარმოშობისაა.

## რჩეული პუბლიკაციები
*
*
*
**International Human Rights: Problems of Law, Policy, and Practice* (4th ed. 2006) (co-authored with Richard B. Lillich, Hurst Hannun & Dinah L. Shelton) 
*''The Protection of Indigenous Peoples' Rights Over Lands and Natural Resources Under the Inter-American Human Rights System*, 14 Harv. Hum. Rts. J. 33 (2001) (co-author with Robert A. Williams, Jr.).
**The Native Hawaiian People and International Human Rights Law: Toward a Remedy for Past and Continuing Wrongs*, 28 Ga. L. Rev. 309 (1994), reprinted in International Law and Indigenous Peoples 309 (S. James Anaya ed., 2003).
**A Contemporary Definition of the International Norm of Self-Determination'', 3 Transnat'l L. & Contemp. Probs. 131 (1993).
A complete list of his academic publications to 2009 is available on the University of Arizona website.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*Office of the United Nations Office High Commissioner for Human Rights 
*Curriculum Vitae
*Indigenous Peoples Law and Policy Program
*ArizonaNativeNet
*Harper, Samuel (1996) "James Anaya and the case of the Awas Tingni" Accessed 17 August 2009

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების წევრები
კატეგორია:ნიუ-მექსიკოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვიქტორია ტაული-კორპუსი

**ვიქტორია ტაული-კორპუსი** (დ. 1952, ბესაო, მთის პროვინცია) ― იგოროტული წარმოშობის ფილიპინელი საერთაშორისო აბორიგენი აქტივისტი. 2014 წლის 2 ივნისს აბორიგენების უფლებების გაეროს სპეციალურ რეპორტიორად დაინიშნა. როგორც სპეციალურ რეპორტიორს, ტაული კორპუსს აბორიგენების უფლებების შესაძლო დარღვევების გამოკვლევა და აბორიგენთა უფლებებთან დაკავშირებით საერთაშორისო სტანდარტების ხელშეწყობა ევალებოდა.

ტაული-კორპუსი *Third World Network*-ის (მესამე მსოფლიოს ქსელი) მრჩეველია აბორიგენთა და გენდერულ საკითხებში. არის გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის განვითარების პროგრამის სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციათა მრჩეველთა კომიტეტისა და მსოფლიოს მომავლის საბჭოს წევრი.

2009 წელს აბორიგენთა ეროვნული კომისიის გაბრიელა სილანგის ჯილდოს პირველი ლაურეატი გახდა.

2005-2010 წლებში გაეროს აბორიგენთა საკითხების მუდმივი ფორუმის თავმჯდომარე იყო. მუშაობდა აბორიგენი მოსახლეობის მოხალისეობრივი ფონდის რეპორტიორად. 1976 წელს ფილიპინების მანილის უნივერსიტეტის საექთნო კოლეჯი დაამთავრა ექთნის ხარისხით. 

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1952
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
გივი ცინცაბაძე

**გივი ცინცაბაძე** (დ. 24 ნოემბერი, 1940, ბათუმი) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
1963 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სატრანსპორტო ფაკულტეტი ხიდებისა და გვირაბების მშენებლობის სპეციალობით ხოლო 1977 წელს დაამთავა კემბრიჯისა და ოქსფორდის უნივერსიტეტების პატრონაჟის ქვეშ არსებული მოსკოვის პლეხანოვის სახელობის საფინანსო-ეკონომიკური უნივერსიტეტის საწარმოო ბიზნესის სკოლა.

1964-1967 წლებში მუშაობდა თბილისის რადიოქარხანაში ოსტატად, ნორმადარად, ინჟინრად; 1967-1976 წლებში საქართველოს კვების მრეწველობის სამინისტროში ინჟინრად, უფროს ინჟინრად, მთავარ სპეციალისტად, განყოფილების უფროსად; 1977 წელს დაინიშნა სამშენებლო ტრესტ „საქკვებმრეწვმშენის“ მმართველად; მონაწილეობდა და ხელმძღვანელობდა მთელი საქართველოს მასშტაბით 700-მდე ობიექტის, მათ შორის: ბორჯომის ჩამომსხმელი და მინის ტარის ქარხნების, აგარის შაქრის კომბინატის, თბილისის, ქუთაისის, ბათუმის ლუდისა და თბილისის კოკა-კოლას ქარხნების, საქართველოს კულტურის ცენტრ „მზიურის“ (მოსკოვში) მშენებლობა-რეკონსტრუირებას; მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ჯილდოები
* საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 667

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ციალა ღუდუშაური

**ციალა ღუდუშაური** (დ. 1929, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, მეცნიერი, პედაგოგი და ქიმიკოსი.

## ბიოგრაფია
1952 წელს დაამთარა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ქიმიური ტექნოლოგიის ფაკულტეტი.

1952-1970 წლებში მუშაობდა ქალაქი მოსკოვის იშვიათი ლითონების სამეცნიერო-კვლევთი ინსტიტუტის ანალიზური ქიმიის განყოფილებაში ჯგუფის ხელმძღვანელად. მის მიერ შემუშავდა და დაინერგა იშვიათ ლითონთა შენადნობების მრავალი მეთოდიკა. მან აქტიური წვლილი შეიტანა გეოლოგიის, მინერალოგიის და გამდიდრების განყოფილების თემატური სამუშაოების შესრულებაში. 1970 წელს ციალა ღუდუშაური საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ანალიზური ქიმიის კათედრაზე იწყებს მუშაობას. ის კითხულობს სალექციო კურსს ანალიზურ ქიმიაში და ანალიზის ფიზიკურ-ქიმიურ მეთოდებში, აგრძელებს სამეცნიერო-კვლევით საქმიანობას და პარალელურად სახელმძღვანელოების შექმნაზეც მუშაობს. 1993 წელს მან გამოსცა პირველი ქართულენოვანი დამხმარე სახელმძღვანელო „თვისებითი ანალიზის მჟავურ-ტუტიანი მეთოდი“. 1995 წლიდან ის ზოგადი ქიმიის დეპარტამენტის ასოცირებული პროფესორია. გამოქვეყნებული აქვს 60-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი, მონაწილეობას ღებულობდა ადგილობრივ და საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციებში. ციალა ღუდუშაური წლების მანძილზე ასრულებდა ანალიზური ქიმიის კათედრის გამგის მოადგილის მოვალეობას. ის სტუ-ს ქალთა საბჭოს ერთ-ერთი დამფუძნებელია. ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1973).

## ბიბლიოგრაფია
* თვისებითი ანალიზის მჟავურ-ფუძოვანი მეთოდი: მონოგრაფია, თბილისი, სტუ, 2014, გვ. 307 ISBN 9789941204357
* ანალიზის ფიზიკურ-ქიმიური მეთოდები: სახელმძღვანელო სტუდენტებისათვის, თბილისი, სტუ, 2008, გვ. 340 ISBN 9789941142918
* ანალიზის ფოტომეტრიული მეთოდები : დამხმ. სახელმძღვ. თბილისი, სტუ, 2000, გვ. 53 ISBN 9992878592

## ლიტერატურა
* საქართველოს ინჟინერი ქალები, თბილისი, 2008, გვ. 179-180

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები
თამარ ბერაია

**თამარ ბერაია** (დ. 1987, თბილისი) — კლასიკური მუსიკის ქართველი პიანისტი.

## ბიოგრაფია
თამარ ბერაია მუსიკოსების ოჯახში დაიბადა და ფორტეპიანოს სწავლა ხუთი წლის ასაკში დედის ხელმძღვანელობით დაიწყო. მისი მუსიკალური განათლება გაგრძელდა ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის „ნიჭიერთა ათწლედში,“ ხოლო შემდეგ — ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში.

მაგისტრის ხარისხი მიიღო ლუცერნის გამოყენებით მეცნიერებათა და ხელოვნების უნივერსიტეტში, სადაც მისი ხელმძღვანელი ჩეხი პიანისტი ივან კლანსკი იყო.

ბერაიამ 1997 წელს ვილნიუსში, ახალგაზრდა პიანისტთა და მევიოლონეთა საერთაშორისო კონკურსზე, პირველი ადგილი დაიკავა. 2005 წელს ასევე პირველიადგილი მოიპოვა თბილისის საერთაშორისო კონკურსზე.

2001 წელს ფრანგმა პიანისტმა, კომპოზიტორმა და პედაგოგმა მიშელ სონიმ ბერაია ავსტრიაში, „ვილა-შინდლერში“, მატერკლასებზე მიიწვია.

იგი ხშირად მონაწილეობას იღებდა მიშელ სონის ფონდ SOS Talents Foundation-ის მიერ ორგანიზებულ მასტერკლასებში ავსტრიასა და [შვეიცარია]]ში ხატია ბუნიათიშვილთან, იანა ვასილიევასთან და სხვა ახალგაზრდა პიანისტებთან ერთად. 

მაესტრო სონისთან მუშაობის პერიოდს ბერაია ასე იხსენებს:

თამარ ბერაია მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის სცენაზე წარმატებით გამოდის. 2018 წელს ჩაწერა ბეთჰოვენისა და ლისტის ნაწარმოებებისადმი მიძღვნილი კომპაქტ-დისკი, რომელიც მისი შემოქმედებითი განვითარების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ეტაპია.

2024 წლის 22 ნოემბერს Odradek Records-მა SOS Talents Foundation-Michel Sogny-ს ხელშეწყობით გამოსცა მისი ახალი კომპაქტ-დისკი მიშელ სონის მუსიკალური ნაწარმოებებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვოლგა-კამის ნაკრძალი

**ვოლგა-კამის ნაკრძალი** ასევე **ვოლჟსკო-კამსკი** ან **ვოსშკო-კამისკი** () — მკაცრი ეკოლოგიური რეზერვი რუსეთში, თათრეთის რესპუბლიკაში მდინარეების ვოლგის, კამის და მიოშას შესართავში. ნაკრძალი სედგება ორი ნაწილისგან. ერთი ვოლგის მარცხენა სანაპიროს ტერასებზე, ხოლო მეორე მონაკვეთი დაახლოებით 100 კმ-ზე ვოლგაზე შესართავიდან ზემოთ და ესაზღვრება ქალაქ ყაზანის დასავლეთ გარეუბანს. ნაკრძალი მდებარეობს თათარსტანის ზელენოდოლსკის და ლაიშევსკის რაიონებში. ნაკრძალი ოფიციალურად 1960 წელს დაარსდა შუა ვოლგის რეგიონის დარჩენილი ტყის და ტყე-სტეპის ჰაბიტატის დასაცავად. მოიცავს 8,024 ჰექტარს. სამეცნიერო შესწავლის განსაკუთრებული ფოკუსია კუიბიშევის წყალსაცავის გავლენა ადგილობრივ გარემოზე. წყალსაცავი დასრულდა 1950-იანი წლების შუა ხანებში და არის ყველაზე დიდი წყალსაცავი ევროპაში. ვოლგა-კამას ნაკრძალი იუნესკოს ბიოსფერული ნაკრძალის ნაწილია.

## ტოპოგრაფია 
ვოლგა-კამის ნაკრძალი შედგება ორი ნაწილისგან:

**რაიფა** (ყაზანიდან დასავლეთით 30 კილომეტრში). რაიფას სექტორი ძირითადად ბრტყელი ან ტალღოვანი კარსტული ლანდშაფტია ხევებითა და ხეობებით. კარსტული რელიეფის ტბებითა და სამხრეთით ტაიგის ტყის საფარით. ტყის დიდი ნაწილი ძველია, დაახლოებით 250-300 წლის ხეებით. მდინარე შუმკას ხეობა რაიფას კვეთს სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთით ვოლგას მიმართულებით. ამ მონაკვეთის ჩრდილოეთის მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენს რაიფას ტბა, რომელიც ნაკრძალის ამ მონაკვეთში არსებული მრავალი ტბიდან და ჭაობიდან უდიდესია.

**სარალა** (ყაზანიდან სამხრეთით 60 კილომეტრში). სარალას სექტორი არის ნახევარკუნძული, რომელიც მდებარეობს კუიბიშევის წყალსაცავის მეოთხეულ ტერასებზე. რეზერვუარი 1956 წელს შეიქმნა. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან მერყეობს 49-დან 53 მეტრამდე. ამ სექტორს ძირითადად ფოთლოვანი ტყის საფარი აქვს.

ვოლგა-კამის ნაკრძალში არის ნოტიო კონტინენტური კლიმატი (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია). ეს კლიმატი ტემპერატურის მნიშვნელოვანი რყევებით გამოირჩევა, როგორც დღის ასევე სეზონურ ჭრილში. აქვს რბილი ზაფხულები და ცივი თოვლიანი ზამთრები. ნაკრძალში საშუალო ტემპერატურა მერყეობს −12.2 °C-დან იანვარშ 19.5 °C-მდე ივლისში. ნალექის მოცულობა მერყეობს 490 – 640 მილიმეტრში წელიწადში.

ჩრდილოეთ სექტორის (რაიფა) ცხოველთა სამყარო სამხრეთ ტაიგისთვის დამახასიათებელია: მღრღნელები, ბიგასებრნი, ტყის თაგვები, ღამურები, ციყვი, კვერნა, მელა, კურდღელი და ლოსი. სარალას სექტორის ფაუნა უფრო სამხრეთული ხასიათისაა, კურდღლებით, გარეული ღორებითა და შველით. 1996 წელს თახვი ხელახლა დააბრუნეს ველურ ბუნებაში. ფრინველებს შორისაა ტყის ფრინველები და წყლის ფრინველები, რაც ასახავს ამ ტერიტორიის ჰაბიტატის მრავალფეროვნებას. სარალის სექტორის ტერიტორიაზე თეთრკუდა ფსოვი ყველაზე დიდი პოპულაციაა ევროპაში.

## ეკოგანათლება და ხელმისაწვდომობა 
ვოლგა-კამის ნაკრძალი მოსახლეობისთვის ძირითადად დაკეტილია. მეცნიერებს და სხვა კვლევითი მიზნებისთვის შესაძლებელია ადმინისტრაციის მეშვეობით ვიზიტის ორგანიზება. გამონაკლისია სარალის მონაკვეთი სადაც ფრინველებზე დაკვირვებისთვის საფარის ტურების მოწყობაა შესაძლებელი. ნაკრძალის ტერიტორიაზე ასევე არის შესღუდული რაოდენობით ეკოტურისტული ბილიკები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Map of Volga-Kama Reserve, OpenStreetMap
* Map of Volga-Kama Reserve, ProtectedPlanet

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის ნაკრძალები
კატეგორია:თათრეთი
დიმიტრი კორძაია

**დიმიტრი კორძაია** (დ. 11 ნოემბერი, 1958, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, პედაგოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1981 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1981-1982 წლებში იყო რესპუბლიკის ც/ს საავადმყოფოს I ქირურგიული განყოფილების ექიმი-ინტერნი. 1983-1991 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ოპერაციული ქირურგიისა და ტოპოგრაფიული ანატომიის კათედრის ასისტენტი. 1992-1996 წლებში იყო დოცენტი და პროფესორი. 1988-1991 წლებში კლინიკური და ექსპერიმენტული ქირურგიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელია, 1991 წლიდან უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1992 წლიდან კლინიკური და ტრადიციული მედიცინის აკადემიის (ჩინური მედიცინის ინსტიტუტის) რექტორი. 1983-2005 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ოპერაციული ქირურგიის და ტოპოგრაფიული ანატომიის კათედრის ასისტენტი, დოცენტი და პროფესორი. 2005 წლიდან არის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტის პროფესორი, კლინიკური ანატომიისა და ოპერაციული ქირურგიის კათედრის ხელმძღვანელი. 2011 წლიდან არის სადოქტორო პროგრამის „კლინიკური და ტრანსლაციური მედიცინის“ ხელმძღვანელი.  2017 წლიდან 2022 წლამდე - თსუ მედიცინის ფაკულტეტის დეკანი. 2006-2011 წწ. და 2022 წლიდან დღემდე - ალექსანდრე ნათიშვილის მორფოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორი. 150-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომების, 3 სახელმძღვანელოს, 2 მონოგრაფიის,  8 რაციონალიზატორული წინადადების ავტორი. მისი სახელი უკავშირდება საქართველიში პალიატიური მზრუნველობის დანერგვას, "პირველადი მილოვანი სისტემის" (Primo Vascular System) კვლევის და ინტეგრაციული მედიცინის სწავლების ინიციაციას, ასევე უმაღლესი სამედიცინო განათლების ქართულენოვანი სახელმძღვანელოების შექმნას.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ღვიძლშიდა ნაღვლის კალაპოტის თავისებურებანი ნორმულად და ნაღვლის საერთო სადინარის ოკლუზიის პირობებში“, დაიცვა 1987 წელს, სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ნაღვლის გზების პლასტიკურობა, ნაღვლის შეგუბების მკურნალობის ტაქტიკისა და ოპერაციული ქირურგიის თავისებურებათა დაფუძნება“, დაიცვა 1994 წელს.

## ჯილდოები
* მიღებული აქვს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელი (2009), ღირსების ორდენი (2011)

## ბიბლიოგრაფია
* ჩვენც, ექიმები საქართველოსი: თბილ. სახელმწ. სამედ. უნ-ტის კურსდამთავრებულთა ლექსებისა და თარგმანების კრებული, ეძღვნება უნ-ტის 80 წლის იუბილეს  თბ., შპს „პოლიგრაფ+“, 2010, გვ. 100 ISBN 9789941027154
* ელენთის ტრავმა: კლინიკა, დიაგნოსტიკა, მკურნალობა, ბათუმი, ალიონი, 2005, გვ. 200გ ISBN 9992843934
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში, 2000: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., ქართული ბიოგრაფიული ცენტრი, 2000, გვ. 394

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006, ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 342

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ანატომები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
შალვა ხიდაშელი

**შალვა ხიდაშელი** (დ. 31 მაისი, 1911, ცხინვალი — გ. 21 სექტემბერი, 1994) — ქართველი მეცნიერი და ფილოსოფოსი. ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი (1963), აკადემიკოსი.

## ბიოგრაფია
1931 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი კლასიკური ფილოლოგიის განხრით. 1933-1936 წლებში სწავლობდა ლენინგრადის ენის, ისტორიისა და ლიტერატურის ინსტიტუტის ასპირანტურაში ანტიკური ფილოსოფიის სპეციალობით.

1936 წელს მუშაობას იწყებს რუსთაველის ეპოქის მუზეუმში, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ივანე ჯავახიშვილი. იყო მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე. 1946 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფილოსოფიის ინსტიტუტში. 1967 წლიდან სათავეში ედგა ქართული ფილოსოფიის ისტორიის განყოფილებას. მისი მეცნიერული კვლევა-ძიების მთავარი სფერო იყო ქართული კულტურის ისტორია, კერძოდ, ქართული მატერიალურ-კულტურული ძეგლების შესწავლა, ქართული ფილოსოფიის ისტორია, ქართული რენესანსის საკითხები, რუსთველოლოგია. 1990-იან წლებში იგი აქტიურად იღვწოდა პუბლიცისტიკის სფეროში, კერძოდ, მისი სტატიები მიძღვნილი იყო ეროვნული პრობლემების, ზნეობისა და პოლიტიკის საკითხებისადმი. იგი ძირითადად იკვლევდა IV-XIX საუკუნეების ქართული ფილოსოფიის ისტორიას, მის სხვადასხვა მონაკვეთს მიუძღვნა მონოგრაფიული გამოკვლევები. იგი შალვა ნუცუბიძის ტრადიციების გამგრძელებელია ქართული ფილოსოფიის ისტორიის, რენესანსის პრობლემების დამუშავებასა და რუსთველოლოგიაში. ამასთან, მას „კვლევის საკუთარი გზა“ (შ. ნუცუბიძე) გააჩნდა, რაც უპირველესად გამოიხატებოდა შუა საუკუნეების ქართული კულტურის აქსიოლოგიის (ღირებულების თეორიის) პოზიციიდან განხილვაში. შალვა ხიდაშელის მოღვაწეობაში განსაკუთრებით ნაყოფიერი იყო 1981-1993 წლები, როდესაც მან გამოაქვეყნა 50-მდე მეცნიერული ნაშრომი, მათ შორის, ოთხი მონოგრაფია და ორი პუბლიცისტური კრებული. ქართული ფილოსოფიის ისტორიაში მისი მრავალმხრივი კვლევა-ძიების შეჯამება იყო 1988 წელს გამოქვეყნებული წიგნი „ქართული ფილოსოფიის ისტორია“, სადაც შესულია მისი კვლევა-ძიების შედეგები ქართული ფილოსოფიის, ისტორიის, ქართული რენესანსის და რუსთაველის მსოფლმხედველობის შესახებ. მისი შრომები გამოქვეყნებულია ქართულ, რუსულ და გერმანულ ენებზე.

შალვა ხიდაშელის ცოლი იყო ფოლკლორისტი ელენე ვირსალაძე, ქალიშვილი — ისტორიკოსი მანანა ხიდაშელი.
## ბიბლიოგრაფია
* უსათაურო მოგონებანი, თბილისი, თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1994, გვ. 295 ISBN 5511005908
* ფიქრები საქართველოზე, თბილისი, მეცნიერება, 1993, გვ. 272
* ნეოპლატონიზმის თეორია რუსთველოლოგიაში: მისი ისტორია და დღევანდელი მდგომარეობა, თბილისი, მეცნიერება, 1990, გვ. 152
* ქართული ფილოსოფიის ისტორია (IV-XIII სს), თბილისი, მეცნიერება, 1988, გვ. 390
* ქართული საზოგადოებრივი და ფილოსოფიური აზრის ისტორიიდან, თბილისი, საქ. სსრ მეცნ. აკად. გამ-ბა, 1954, გვ. 88
* საზოგადოებრივი და ფილოსოფიური აზრის ძირითადი მიმართულებანი ფეოდალურ საქართველოში, თბილისი, საქ. სსრ მეცნ. აკად. გამ-ბა, 1952, გვ. 104

## ლიტერატურა
* ქართველი ფილოსოფოსები: IV საუკუნიდან XX საუკუნის ჩათვლით: ცნობარი. ბათუმი, 2004, გვ. 205-206

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები
კატეგორია:საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსები
ნინო ტაბატაძე

**დოდო მამფორია** (დ. 10 აგვისტო, 1929, ხარაგაული) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, ენდოკრინოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

## ბიოგრაფია
1953 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1953-1956 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მ. წინამძღვრიშვილის სახელობის კლინიკური და ექსპერიმენტული კარდიოლოგიის უნივერსიტეტის ასპირანტი ბიოქიმიის სპეციალობით; 1958-1968 წლებში საქართველოს ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს ქალის ფიზიოლოგიისა და პათოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი უნივერსიტეტის ბიოქიმიის ლაბორატორიის მეცნიერ-თანამშრომელი; 1968-1984 წლებში ამავე უნივერსიტეტის ჰორმონული დიაგნოსტიკის ლაბორატორიის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1984 წლიდან ი. ჟორდანიას სახელობის ადამიანის რეპროდუქციის სამეცნიერო-კვლევითი უნივერსიტეტის ჰორმონული დიაგნოსტიკის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი. ავტორია 110 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება ბიოქიმიის, ენდოკრინოლოგიისა და რეპროდუქტოლოგიის პრობლემებს. ხელმძღვანელობდა ლაბორატორიის სამეცნიერო-პრაქტიკულ მუშაობას. 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა - 1962 წელს დაიცვა „ამონიაკის წარმოშობისა და აცილების გზების შესწავლა გულის კუნთში ექსპერიმენტული თირეოტოქსიკოზის დროს“.

## ორგანიზაციის წევრი
* ბიოქიმიკოსთა სამეცნიერო საზოგადოება, წევრი
* ენდოკრინოლოგთა სამეცნიერო საზოგადოება, წევრი
* საქართველოს ექიმთა ასოციაცია, წევრი

## ჯილდოები
* 1987 — შრომის ვეტერანის მედალი
* 1977 — სოციალისტურ შეჯიბრებაში გამარჯვებული
* 1977 — კომუნისტური შრომის დამკვრელის საპატიო წოდება

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 258

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი ენდოკრინოლოგები
სეით იაშვილი

**სეით ლუარსაბის ძე იაშვილი** (დ. 16 იანვარი 1875, არგვეთი, საჩხერის მუნიციპალიტეტი, — გ. 27 იანვარი 1963, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე. ლუარსაბ იაშვილის მამა.

## ბიოგრაფია 
სეით იაშვილმა 1902 წელს დაამთავრა ოდესის სა­ხელმწიფო უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყვე­ლო ფაკულტეტი. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ თბილისის ქართულ გიმნაზიაში ასწავლიდა ბუნებისმეტყველებასა და გეოგრაფიას. გიმნაზიაში პედაგოგიურ საქმიანობასთან ერთად მუ­შა­ობ­და საშუალო სკოლებისათვის საბუნებისმეტყველო პროფილის სა­ხელმ­ძღვანე­ლო­ების შედგენაზე. იგი ავტორია ბუნებისმეტყვე­ლებისა და გეოგრაფიის პირველი ქართული სა­ხელმ­ძღვანე­ლო­ებისა: „ბუ­ნებისმე­ტყველება“ (ჰაერი, წყალი და დე­დამიწა, 1915); „ბოტანიკა“ (1926); „საზოგადო გეოგრაფია“ (აზია, აფრიკა, ამერიკა და ავსტრალია, 1916); „ევროპა“ (1918). 

1922–30 წლებში დაიბეჭდა მის მიერ გა­დამუშავებული და შესწორებული „ბუნებისმეტყველება“, გეოგრაფიული სა­ხელმ­ძღვა­ნელოები — „­ევროპა, ჩრდილოეთი ამერიკის შტატები და იაპონია“, „სასოფლო მეურნეობის ქვეყნები“, „მსოფლიოს მოკლე გეოგრაფია“, „საბჭოთა კავ­ში­რის მოკლე გეოგრაფია“, „დაწყებითი გეოგრაფია“ და „კაპიტალისტური ქვეყნების გეოგრაფია“. ზემოთ დასახელებული ყველა სა­ხელმ­ძღვა­ნე­ლო მიღებული და გამოყე­ნებული იყო ჩვენი ქვეყნის არა­სრულ და სრულ საშუალო სკოლებში 1935 წლამდე. ამავე პერიოდში მის მიერ ქართულ ენაზე ითარგმნა, ალექსანდრე ბარკოვისა და ალექსანდრე პოლოვინკინის „ფიზიკური გეოგრაფია“ (1935), ჩარლზ დარვინის „ბუნებისმეტყველის მოგზაურობა დედამიწის გარშემო გემ «ბიგლით»“ (1951) და სხვა. სეით იაშვილი იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი (1899 წლიდან). მინიჭებული აქვს „შრომის გმირის“ საპატიო წოდება (1932).

## ბიბლიოგრაფია 
* *„დაწყებითი გეოგრაფია“.* ტიფლისი, სახელგამი-სასწავლო-პედაგოგიური სექტორის გა-მა, 1932. გვ. 131.
* *„კაპიტალისტური ქვეყნების გეოგრაფია“*. ტფილისი, სახელგამის გა-მა, 1931. გვ. 214.
* *„მსოფლიოს მოკლე გეოგრაფია“*. ტფილისი, სახელგამი, 1929. გვ. 258. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ვალერი კოჩაროვი

**ვალერი კოჩაროვი** (დ. 1949 — გ. 3 მაისი, 2022) — ქართველი მხატვარი და როკ-მუსიკოსი (გიტარისტი, ვოკალისტი). 

პროფესიით მხატვარი, კოჩაროვი იყო საქართველოში კინეტიკური ხელოვნების ერთ-ერთი პიონერი. კოჩაროვის აქტიური სასცენო მოღვაწეობა 1970-იან წლების დასაწყისში დაიწყო. კარიერის განმავლობაში იგი სხვადასხვა მუსიკალური ჯგუფის წევრი იყო, მათ შორისაა „კვადრატი“, Cold Flame („ქოულდ ფლეიმ“) და The Blitz („ბლიცი“), რომელიც ცნობილი იყო ორიგინალური კომპოზიციებით (ქართულ და რუსულ ენებზე) და The Beatles-ის ქავერ-ვერსიებით. კოჩაროვის სახელს უკავშირდება The Beatles-ის პოპულარიზაცია საქართველოში. 1989 წელს ლივერპულში, „ბითლზ-ორეულების“ ტრადიციულ კონკურსზე ფესტივალის მთავარი ჯილდო ბრიტანული კვარტეტის საუკეთესო გარეგნული და მუსიკალური მიბაძვისათვის სწორედ ჯგუფ „ბლიცს“ მიენიჭა.

ვალერი კოჩაროვის შვილი, ნიკა კოჩაროვი (დ. 1980) ასევე ცნობილი როკ-მუსიკოსი და ჯგუფ Nika Kocharov & Young Georgian Lolitaz-ის ლიდერია.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები
კატეგორია:ქართული როკ-მუსიკოსები
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
ჯემალ რატიანი

**ჯემალ რატიანი** (დ. 1940, ფოთი, ხობის რაიონი) — ქართველი ბიოლოგი, მეცნიერი. ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია
1968 წელს დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტი, 1969 წელს კი ჩაირიცხა საბჭოთა კავშირის ციმბირის განყოფილების მეცნიერებათა აკადემიის ციტოლოგიისა და გენეტიკის ინსტიტუტის ასპირანტურაში, გენეტიკის განხრით.

1976-2000 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ზოოლოგიის ინსტიტუტის, ხერხემლიან ცხოველთა გენეტიკისა და ეკოლოგიის განყოფილების გამგე იყო. 2006-2011 წლებში კი აკადემიის სტიპენდიატი. ასევე იყოსაქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გენეტიკოსთა და სელექციონერთა საზოგადოების ცხოველთ გენეტიკის სექციის თავმჯდომარე. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გენეტიკის ინსტიტუტის, მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი იყო 2012 წლიდან. მისი სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობის ძირითად სფეროს წარმოადგენს ცხოველთა ბუნებრივ პოპულაციებში მიმდინარე გენეტიკური და ეკოლოგიური პროცესების ფუნდამენტალური საკითხების შესწავლა. შეიმუშავა ცხოველთა ჰიბრიდიზაციის გენეტიკური საფუძვლები, შეისწავლა ჰეტეროზისის გენეტიკური ბუნება და პრაქტიკული გამოყენების თავისებურებანი, სახეობის მიხედვით ცხოველთა იმუნოგენეტიკური პარამეტრები და ორგანიზმის დონეზე მათი შესაძლო კორელაცია ჯანმრთელობასა და პროდუქტიულობაზე. აღნიშნულ საკითხებზე მას ადგილობრივ და საზღვარგარეთის სამეცნიერო ჟურნალებში გამოქვეყნებული აქვს 120-მდე ნაშრომი და მრავალი პოპულარული სტატია. მიღებული აქვს სახელმწიფო მედალი მეცნიერების მიღწევების წარმოებაში დანერგვისათვის. 

## ბიბლიოგრაფია
* ჰეტეროზისის გენეტიკური ბუნება, თბ., მეცნიერება, 1984, გვ. 64 

## ლიტერატურა
* საქართველოს მეცნიერებათა დოქტორები, 1992-2006/შემდგ: ირინა ჯაფარიძე, თბ., 2012, გვ. 118

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოში დაბადებულები
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები
კატეგორია:ხობში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები
დრიტან აბაზოვიჩი

**დრიტან აბაზოვიჩი** (, ; დ. 25 დეკემბერი, 1985, ულცინი, ჩერნოგორიის სოციალისტური რესპუბლიკა, იუგოსლავია) — მონტენეგროელი პოლიტიკოსი,  მონტენეგროს პრემიერ-მინისტრი 2022 წლის აპრილიდან, პარტია გაერთიანებული რეფორმისტული მოქმედების თავმჯდომარე. 2020-2022 წლებში იყო მონტენეგროს ვიცე-პრემიერი.

## ადრეული წლები და განათლება 
აბაზოვიჩი დაიბადა 1985 წლის 25 დეკემბერს ულცინში, ჩერნოგორიის სოციალისტურ რესპუბლიკაში, იუგოსლავიის სოციალისტურ ფედერაციულ რესპუბლიკაში, ეთნიკური ალბანელების ოჯახში. წარმატებით დაამთავრა სარაევოს უნივერსიტეტის პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი, ხოლო მაგისტრის ხარისხი საერთაშორისო ურთიერთობებში, მონტენეგროს უნივერსიტეტის პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე მიიღო. 2019 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია სახელწოდებით „გლობალური პოლიტიკა — გლობალიზაციის ეთიკური ასპექტები“.

## პოლიტიკური კარიერა 
აბაზოვიჩი იყო პარტია პოზიტიური მონტენეგროს ერთ-ერთი დამფუძნებელი.  2012 წლის მონტენეგროს საპარლამენტო არჩევნებზე პარტიამ 81 ადგილიდან 7 მოიპოვა, რის შედეგადაც აბაზოვიჩი გახდა მონტენეგროს პარლამენტის ყველაზე ახალგაზრდა წევრი. 2014 წელს, პარტიაში განხეთქილების შემდეგ, აბაზოვიჩმა დატოვა პოზიტიური მონტენეგრო და შეუერთდა ახლად დაარსებულ გაერთიანებულ რეფორმისტულ მოქმედებას 2015 წელს. 

2020 წელს პოლიტიკოსი ზდრავკო კრივოკაპიჩი გახდა მონტენეგროს ახალი პრემიერ-მინისტრი, აბაზოვიჩი კი — ვიცე-პრემიერი.

2022 წლის 3 მარტს, პრეზიდენტ ჯუკანოვიჩმა სთხოვა აბაზოვიჩს ახალი მთავრობა შეექმნა. 28 აპრილს მონტენეგროს პარლამენტმა დაამტკიცა ახალი მთავრობა, რომელიც შედგებოდა როგორც პროევროპული, ისე პროსერბული პარტიების ფართო კოალიციისგან, აბაზოვიჩმა კი — პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა დაიკავა. აბაზოვიჩმა განუცხადა დეპუტატებს, რომ ახალი მთავრობა აქცენტს ევროკავშირის მიერ მოთხოვნილი რეფორმებზე გააკეთებს, რათა მონტენეგრომ შეძლოს გაწევრიანების პროცესის დაჩქარება უკრაინაში რუსეთის შეჭრის შედეგად შექმნილი სიტუაციის გათვალისწინებით. მან ხაზი გაუსვა, რომ მთავრობის პრიორიტეტი იქნება კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლა, უფრო მდგრადი ინვესტიციები და განვითარება. და მუსლიმი. თავისუფლად ფლობს სერბო-ხორვატულ, ალბანურ და ინგლისურ ენებს. იგი ასევე მუშაობდა ულცინის საშუალო სკოლის მასწავლებლად, ასწავლიდა კულტურის სოციოლოგიას, კომუნიკაციასა და რელიგიის ისტორიას.

## სქოლიო
კატეგორია:მონტენეგროს პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ირაკლი ფაღავა

**ირაკლი ფაღავა** (დ. 28 მარტი, 1918, ქუთაისი) — გ. 1988) ქართველი ექიმი, მეცნიერი და პედაგოგი.

## ბიოგრაფია
1939 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი.

1960 წლიდან ამავე უნივერსიტეტის პედიატრიის კათედრის გამგე; 1954 წლიდან მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი; 1958 წლიდა პროფესორი; 1959-1963 წლებში რესპუბლიკის მთავარი პედიატრი; 1967-1978 წლებში პედიატრიის სამეცნიერო-კვლევითი უნივერსიტეტის დირექტორი. მისი ხელმძღვანელობით და უშუალო მონაწილეობით, პირველად საბჭოთა კავშირში, დაადგინეს დედისა და ბავშვის სისხლის შეუთავსებლობის მნიშვნელობა ალერგიისადმი დისპოზიციაში; შემოიღო ტუბერკულოზური მენინგიტის სადიაგნოსტიკო სინჯი; შეისწავლა ალერგიულ დაავადებათა გავრცელება საქართველოში; განწყობის თეორიის საფუძველზე იკვლევდა სომატური დაავადებების გენებში ფსიქოლოგიური ფაქტორების როლს.

## ორგანიზაციის წევრი
* საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია, წევრ-კორესპონდენტი (1967-)
* საქართველოს პედიატრთა სამეცნიერო საზოგადოება, თავმჯდომარე (1975-)
* საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიასთან არსებული ხალხთმოსახლეობის (დემოგრაფიული) პრობლემათა შემსწავლელი საქართველოს სამეცნიერო საბჭო, თავმჯდომარის მოადგილე (1984-)

## ბიბლიოგრაფია
* ბავშვთა დაავადებები : სახელმძღვ. სამედ. ინ-ტის სტუდენტებისათვის (ავტორი) // ნაწ. 2, თბ., განათლება, 1982, გვ. 464
* ბავშვთა დაავადებები : სახელმძღვ. სამედ. ინ-ტის სტუდენტებისათვის (ავტორი) // ნაწ. 1, თბ., განათლება, 1976, გვ. 537
* პედიატრიის ცნობარი (თანაავტორი), თბ., საბჭ. საქართველო, 1965, გვ. 415 

## ჯილდოები
* 1967 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე
* საპატიო ნიშნის ორდენი
* შრომის წითელი დროშის ორდენი

## ლიტერატურა
* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986, გვ. 241

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1918
კატეგორია:ქართველი ექიმები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კასიმოვი

**კასიმოვი** ისტორიული სახელები: **გოროდც-მეშჩიორსკი**, **ნოვი-ნიზოვოი** (; ;, Ханкирмән,) — ქალაქი რუსეთში, რიაზანის ოლქში. მდებარეობს მდინარე ოკას მარცხენა სანაპიროზე. მოსახლეობის რაოდენობა: 33,491 2010; 35,816 2002; 37,521 1989; 17,000 1910.

## ისტორია 
ამ ტერიტორიაზე თავდაპირველად მეშჩიორას სახელით ცნობილი ფინური ტომი სახლობდა, რომლებიცშემდგომ რუსებთან და თათრებთან ასიმილირდნენ. ქალაქი 1152 წელს *გროდეცკი*-ს სახელით დააარსა ვლადიმირ-სუზდალის სამთავროს მმართველმა იური დოლგორუკმა. შემდგომ ცნობილი იყო როგორც: *გოროდეც-მეშჩიორსკი*. მონღოლური დაპყრობების დროს შედიოდა ოქროს ურდოს მიშერ იურტის ნახევრად ავტონომიური სამთავროს შემადგენლობაში, თუმცა ის მონღოლებმა შემდეგ მოსკოვის დიდი სამთავროს მიყიდეს.

1376 წელს ქალაი მონღოლების შემოსევის დროს დაინგრა, თუმცა მალევე აღდგა *ნოვი-ნიზოვოი*-ს სახელით. 1445 წელს სუზდალის ბრძოლის შემდეგ (როდესა მოსკოვის დიდი მთავარი ვასილი II ტყვედ ჩავარდა) მეშჩიორას მიწები დიდი მთავრის სიცოცხლის სანაცვლოდ ყაზანის სახანოს მმართველ ულუღ მუჰამედს გადაეცა. 

1452 წელს ოსკოვის დიდი მთავარმა ვასილი II-მ ქალაქი გადასცა ულუღ მუჰამედის ვაჟს ყაზანის პრინც ქასიმ ხანს. რომელიც დიდი ურდოს ხარკის ამკრეფს წარმოადგენდა თუმცა შემდეგ რუსეთის სამსახურში ჩადგა. სხვა ცნობების მიხედვით ქასიმი და მისი ძმა იუსუფი გაიქცნენ ყაზანიდან მას შემდეგ რაც ისნის მესამე ძმა მახმუდთან ტახტისთვის დაპირისპირებაში დამარცხდნენ. 1471 წლიდან ცნობილი იყო როგორც *ქასიმ ქალაქი*. ის ქასიმის სახანოს დედაქალაქად 1681 წელს სახანოს რუსეთში შერწყმამდე რჩებოდა. 

თთარების ჯგუფი რომლებიც იქ XV საუკუნეში დასახლდნენ დღეს ცნობილი არიან როგორც *ქასიმ თათრები*. ისინი თათრული ენის მიშარის და შუა თათრულის შერეულ დიალექტზე საუბრობენ. XIX საუკუნეში ცნობილი იყო მომსახურე პერსონალით, რომლებითაც სანქტ-პეტერბურგის სასტუმროების უმეტესობა იყო დაკომპლექტებული.

## ადმინისტრაციული და მუნიციპალური სტატუსი 
რუსეთის ფედერაციის ადმინისტრაციული დაყოფის ჭრილში კასიმოვი წარმოადგენს კასიმოვსკის რაიონის ადმინისტრაციულ ცენტრს. მას რესპუბლიკური მნიშვნელობის ქალაქის სტატუსი აქვს. მუნიციპალური დაყოფის ჭრლში ქალაქი კასიმოვი *კასიმოვის ურბანული ოკრუგი*-ში შედის.

## ისტორიული დაყოფა და ღირშესანიშნაობები 
XVII საუკუნეში ქალაქი სამ წანილად გაიყო:  ძველი ქალაქი (რუს: Старый Посад; თათრ: İske Bistä) და თათარების ქალქი (რუს: Татарская слобода; თათრ: Tatar Bistäse); იამსკოი (რუს: Ямская слобода) მოსკოვს დაქვემდებარებული მდაბიო რუსები; მარფინა (რუს: Марфина слобода, თათრ: Marfin Bistäse) კასიმოვი ვოევოდების მიერ კონტროლირებაადი ნაწილი. 

ქალაქში შემდეგი ისტორიული შენობებია: ხანის მეჩეთი (1467-ის ან 1550-იანების კირქვის მინარეთებით), შახ-ალის მავზოლეუმი (1555), აფგან მუჰამადის მავზოლეუმი (1658).

ასევე არის შედარებით ახალი XVII-XIX საუკუნეების რუსული მართლმადიდებლური ეკლესიები: ნათლისღების სახელობის ეკლესია, წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესია, სამების სახელობის ეკლესია და ამაღლების სახელობის კათედრალი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Official website of Kasimov  

## სქოლიო 
კატეგორია:რუსეთის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:რუსეთის ქალაქები
გიორგი გველესიანი

**გიორგი გველესიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
 
* გიორგი გველესიანი — ქართველი ეკონომ-გეოგრაფი 
* გიორგი გველესიანი — ქართველი ფეხბურთელი
სკანდალის ანატომია

***სკანდალის ანატომია*** () — ამერიკული ანთოლოგიური თრილერი, სარა ვონის რომანის ადაპტაცია. სერიალი შედგება ექვსი ეპიზოდისგან, ხოლო პრემიერა Netflix-ზე 2022 წლის 15 აპრილს შედგა.

სოფი უაითჰაუსი, ბრიტანელი ტორიელი დეპუტატის ჯეიმზ უაითჰაუსის მეუღლე, გაიგებს, რომ მის ქმარს რომანი აქვს თანაშემწეთან. ახალი ამბავი გასაჯაროვდება და შეცვლის მათ სიცოცხლეს. კიდევ უფრო უარესი ის არის რომ, ჯეიმზს ბრალს სდებენ გაუპატიურებაში და სასამართლოს წინაშე წარდგენა უწევს.

## მსახიობები 
### მთავარი როლები 
* სიენა მილერი სოფი უაითჰაუსის, ჯეიმზის ცოლის როლში
* ჰანა დოდი ახალგაზრდა სოფი უაითჰაუსის როლში
* მიშელ დოკერი ქეით ვუდკროფტის, ჯეიმზის ადვოკატის როლში
* ნენსი ფარინო ახალგაზრდა ქეით ვუდკროფტის როლში, რომელსაც მაშინ ჰოლი ბერი ერქვა
* რუპერტ ფრენდი ჯეიმზ უაითჰაუსის როლში
* ბენ რედკლიფი ახალგაზრდა ჯეიმზ უაითჰაუსის როლში
* ნაომი სკოტი ოლივია ლიტონის როლში
* ჯოშუა მაკგუაირი კრის კლარკის, დაუნინგ სთრითის კომუნიკაციების უფროსის როლში
* ჯოზეტ საიმონი ანჯელა რეგანის როლში

### მეორეხარისხოვანი როლები 
* ჯონათან ფერტი რიჩარდის როლში
* სებასტიან სელვუდი ფინ უაითჰაუსის როლში
* ამელი ბი-სმითი ემილი უაითჰაუსის როლში
* ჯეფრი სტრეტფეილდი ტომ საუერნის როლში
* ჯეიკ სიმანსი  ახალგაზრდა ტომ საუერნის როლში
* ვიოლეტ ვერიგო კრისტინას როლში
* ლიზ უაითი ალის როლში
* ტომ ტერნერი ჯონ ვესტიის როლში
* კუძაი სიტიმა მეგის როლში
* რიჩარდ მაკკეიბი ბრაიან ტეილორის როლში
* როზალი კრეიგი ლუსის როლში
* ანა მადელი ელი ფრისკის, სოფის მეგობრის როლში
* ედმუნდ კინგსლი მარკ ფრისკის, ელის ქმრის როლში
* მეგი სტიდი სიბილ მიურეის როლში
* ლუკა შეპარდი ალეკ ფიშერის, ჯეიმზის და ტომის თანაკლასელის როლში
* ჯეინ ჰაუ მადამ სპიკერის როლში
* კლაივ ფრენსისი ლოურენს ჰიუს-დეივისის როლში
* ადრიან ლუკისი ეითქინის, ოპოზიციის ლიდერის როლში
* კეტრინ უაილდერი კიტი ლეჯერის, ოლივიას მეგობრისა და თანამშრომლის როლში
* ფიბი ნიკოლსი ტუპენს უაითჰაუსის, ჯეიმზის დედის როლში

## წარმოება 
Netflix-მა 2020 წლის მაისში გამოაცხადა, რომ სერიალის გადაღება მზადდება, რომელიც სარა ვონის რომანის ადაპტაცია იქნებოდა. სერიალის გადაღებები 2020 წლის ოქტომბერში დაიწყო.  გადაღებები ასევე მიმდინარეობდა წმინდა გიორგის სახელობის დაწყებით სკოლაში ჰანოვერ-სკვერზე, მაიფეირში, ლონდონში. სექტემბერში სერიალში მონაწილეობის მისაღებად მიიწვიეს სიენა მილერი, მიშელ დოკერმი და რუპერტ ფრენდი. ნაომი სკოტმა სერიალში მონაწილეობა დეკემბერში მიიღო, ხოლო ბენ რედკლიფმა — 2021 წლის იანვარში.

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ტელეპროგრამები
კატეგორია:ამერიკული თრილერი ტელესერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით