ოქროსფერი ქერცლოვანა

**ოქროსფერი ქერცლოვანა** () — ქერცლოვანას გვარის სოკო სტროფარიასებრთა ოჯახისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას, ჩრდილოეთ აზიას, ჩრდილოეთ ამერიკას, ჩრდილოეთ აფრიკასა და ახალ ზელანდიას.

დაბალი ხარისხის საჭმელი სოკოა. ზოგიერთი სახელმძღვანელო მას არასაჭმელ სოკოდ მიიჩნევს. იზრდება ჯგუფებად დამპალ და ცოცხალ ფოთლოვან, იშვიათად წიწვოვან ხეებზე.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა ავგუსტ ბაჩმა 1786 წელს როგორც *Agaricus aurivellus*. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭა პაულ კუმერმა 1871 წელს.

## აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 15 სმ, ხორციანი, წებოვანი, ზოგჯერ სრიალა, გაშრობისას პრიალა, თავიდან ნახევარსფეროსებრი, შემდგომში რამდენადმე ბრტყელი, ზედაპირი დაფარულია მურა ქერცლებით, შუაში ხშირად ბორცვაკით. კიდეები ბოჭკოვან-ქერცლოვანია. ნორჩობაში კიდეებთან გააჩნია კერძო საბურველის ნარჩენები, რომელიც წვიმის შემდეგ სცილდება. ოქროსფერ-ყვითელი ან მურა-ყვითელია.

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები შეზრდილი, განიერი. თავიდან მოყვითალოა, შემოდგომში — ყავისფერ-მურა. 

ფეხის სიგრძე — 7-10 სმ, სისქე — 1.5 სმ, ქერცლოვანი ზედაპირით, ყვითელი, ახასიათებს ბოჭკოვანი საყელო, რომელიც მალევე ქვრება.

რბილობი — მოთეთროა, გადატეხვისას მოყვითალო-მურა ფერს იღებს, განსაკუთრებული სუნის გარეშე.

სპორები — ელიფსისებრი. ანაბეჭდი — ყავისფერ-ჟანგისფერი, გლუვი, 8-9x5-6 მკმ.

## გავრცელება და ეკოლოგია
გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას, ჩრდილოეთ აზიას, ჩრდილოეთ ამერიკას (განსაკუთრებით კანადას), ჩრდილოეთ აფრიკასა და ახალ ზელანდიას.

საპროტროფი და პარაზიტია. იზრდება ჯგუფებად დამპალ და ცოცხალ ფოთლოვან (უპირატესად ევროპულ წიფელზე), იშვიათად წიწვოვან ხეებზე. სოკო უმეტასად გავრცელებულია ბარში, ვიდრე მაღალ მთიან ადგილებში.

**სეზონი** — ზაფხულიდან შემოდგომამდე.

## კვებითი ღირებულება
დაბალი ხარისხის საჭმელი სოკოა. ზოგიერთი სახელმძღვანელო მას არასაჭმელ სოკოდ მიიჩნევს. ერთი წყარო კი იტყობინება, რომ სოკო შეიცავს ტოქსინს, რომელიც იწვევს კუჭის მომნელებელი სისტემის მოშლას.

გამოიყენება ახალი და დამარინადებული. 
აგრეთვე იხმარება სოკოებისაგან მომზადეულ შერეულ კერძებშიც.

## მსგავსი სახეობები
**Hemipholiota populnea* — იზრდება უპირატესად ვერხვზე, ნაყოფსხეული მასიურია. გააჩნია მსხვილი მოთეთრო ქერცლები.
**Pholiota lucifera* — ზომით პატარაა, ღია ფერის.
**Pholiota astragalina* — იზრდება მთებში ფოთლოვან ხეებზე, გააჩნია მცირე ზომის ქუდი და უფრო გრძელი ფეხი, ხოლო დაზიანების შემდეგ რბილობი მუქდება.

ფაილი:Amelleaimatra2.JPG|*Armillariella mellea*
ფაილი:Armillaria.tabescens.001.jpg|*Armillaria tabescens*
ფაილი:2009-11-14 Hypholoma sublateritium (Schaeff.) Quél 65279 crop.jpg|*Hypholoma lateritium*
ფაილი:P1050434 Pholiota adiposa.JPG|*Pholiota adiposa*
ფაილი:Goldfellschueppling.jpg|*Pholiota squarrosa*
ფაილი:Pholiota flammans G1.jpg|*Pholiota flammans*
ფაილი:2007-03-29 Pholiota jahnii Tjall. & Bas 218219.jpg|*Pholiota jahnii*
ფაილი:Pappel-Schüppling-Pholiota-populnea.jpg|*Pholiota populnea*
ფაილი:Pholiota squarrosoides (4501590245).jpg|*Pholiota squarrosoides*
ფაილი::2010-12-04 Pholiota astragalina (Fr.) Singer 124755 crop.jpg|*Pholiota astragalina*

## გალერეა

ფაილი:2011-05-01 Pholiota aurivella (Batsch) P. Kumm 144247.jpg
ფაილი:Pholiota aurivella 56647.jpg
ფაილი:2013-10-20 Pholiota aurivella (Batsch) P. Kumm 378165.jpg
ფაილი:Golden Pholiota (1052089963).jpg
ფაილი:Goldfellschueppling nah.jpg
ფაილი:Pholiota aurivella 2018 G2.jpg
ფაილი:Pholiota aurivella RF.jpg
ფაილი:Goudvliesbundelzwam (4066125314).jpg

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
*
*ოქროსფერი ქერცლოვანა — NCBI 

## სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:ქერცლოვანა