open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ანდერლეხტი (საფეხბურთო კლუბი)

**ანდერლეხტი** () – ბელგიის საფეხბურთო კლუბი ქალაქ ბრიუსელიდან. შეიქმნა 1908 წლის 27 მაისს. ანდერლეხტი არის ბელგიის ყველაზე ტიტულოვანი კლუბი: 31-ჯერ ბელგიის ჩემპიონატის გამარჯვებული, 9-ჯერ ბელგიის თასის მფლობელი, 10 სუპერთასის მფლობელი, ასევე 5-ჯერ ევროთასების მფლობელი. საშინაო შეხვედრებს მართავს სტადიონზე კონსტანტ ვანდენ სტოკი.

## შემადგენლობა
## ტიტულები
### ეროვნული 
* **ბელგიის ჩემპიონატი**
**  **ჩემპიონი (34):** 1946–47, 1948–49, 1949–50, 1950–51, 1953–54, 1954–55, 1955–56, 1958–59, 1961–62, 1963–64, 1964–65, 1965–66, 1966–67, 1967–68, 1971–72, 1973–74, 1980–81, 1984–85, 1985–86, 1986–87, 1990–91, 1992–93, 1993–94, 1994–95, 1999–00, 2000–01, 2003–04, 2005–06, 2006–07, 2009–10, 2011–12, 2012–13, 2013–14, 2016–17

* **ბელგიის მეორე დივიზიონი**
**  **ჩემპიონი (2):**  1923–24, 1934–35

* **ბელგიის ლიგის თასი**
**  **მფლობელი (1):** 1999–00

* **ბელგიის თასი** 
**  **მფლობელი (9):** 1964–65, 1971–72, 1972–73, 1974–75, 1975–76, 1987–88, 1988–89, 1993–94, 2007–08

* **ბელგიის სუპერთასი**
**  **მფლობელი (13):** 1985, 1987, 1993, 1995, 2000, 2001, 2006, 2007, 2010, 2012, 2013, 2014, 2017

### საერთაშორისო 
* '***
**  **მფლობელი (2):**  1975–76, 1977–78

* ****
**  **მფლობელი (1):** 1982–83

* ****
**  **მფლობელი (2):*' 1976, 1978

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური გვერდი 
* გვერდი უეფას საიტზე 

კატეგორია:ბელგიის საფეხბურთო კლუბები
ჯეჰუტი

**ჯეჰუტი სეხემრესემენტავი** (ასევე **ჯეჰუტუ**, **დჰოუტი**, **დჰუტი**, **ტაჰუტი**, **ტეგუტი**) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეთექვსმეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. მისი მმართველობის ზუსტი წლები უცნობია, დაახლოებით ძვ.წ. 1650 წლისთვის მეფობდა, სავარაუდოდ იმეფა 3 წელი.
## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯეჰუტი, ეგვიპტის ფარაონი
* ეგვიპტის მეთექვსმეტე დინასტია
* სეხემრე-სემენტავი ჯეჰუტი, ეგვიპტის ფარაონი

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეთექვსმეტე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეჩვიდმეტე დინასტიის ფარაონები
ივეტა რადიჩოვა

**ივეტა რადიჩოვა** (; დ. 7 დეკემბერი, 1956, ბრატისლავა, ჩეხოსლოვაკია) — სლოვაკი პოლიტიკოსი და სოციოლოგი. 2005-2006 წლებში სლოვაკეთის შრომის მინისტრი, ხოლო 2010-2012 წლებში - პრემიერ-მინისტრი. სლოვაკეთის პრეზიდენტობის კანდიდატი 2009 წლის არჩევნებზე. 

დაამთავრა კომენსკის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი. მუშაობდა სლოვაკეთის მეცნიერებათა აკადემიაში სპეციალისტად. ასევე მუშაობდა თავისი ალმა-მატერის სოციოლოგიისა და პოლიტოლოგიის ფაკულტეტზე. 2005-2006 წლებში სლოვაკეთის შრომის მინისტრია მიკულაშ ძურინდას მთავრობაში. 2010 წელს ჩამოაყალიბა მინისტრთა კაბინეტი, რომელიც ქვეყნის სათავეში იყო 2012 წლამდე. 

2005 წლიდან ქვრივია, ჰყავს ერთი გოგო. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:სლოვაკეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 7 დეკემბერი
კატეგორია:სლოვაკი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ევროპის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ელბასანი

**ელბასანი** () — ქალაქი ალბანეთში. მდებარეობს მდინარე შკუმბინის მარცხენა ნაპირზე, დედაქალაქ ტირანიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 54 კილომეტრში. არის ამავე სახელწოდების ოლქისა და რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქს ბერძნულად უწოდებდნენ ნეოკასტრონს (ახალი ციხესიმაგრე), სლავურ ენებზე ნოვიგრადს (ახალი ქალაქი), ხოლო იტალიურად ტერა-ნუევას. თანამედროვე სახელი წარმოქმნილია თურქული სიტყვიდან  il-basan („ციხესიმაგრე“). 

ქალაქში მდებარეობს XV საუკუნის ციხესიმაგრე, სადაც განთავსებულია მუზეუმი. ქალაქშია ასევე XVI საუკუნის თურქული აბანოები, ღვთისმშობლის სახელობის მართლმადიდებლური მონასტერი და პარტიზანული ომის მუზეუმი. 

## რესურსები ინტერნეტში
*  
* oraret e Elbasanit, Elbasan Timetables 
* Elbasan travel guide 
* News about Elbasan  

## სქოლიო
კატეგორია:ალბანეთის ქალაქები
ლი კუან იუ

**ლი კუან იუ** (დაბადებისას **ჰარი ლი კუან იუ**; დ. 16 სექტემბერი, 1923 — გ. 23 მარტი, 2015) — სინგაპურელი პოლიტიკოსი. იგი იყო სინგაპურის პირველი პრემიერ-მინისტრი და ქვეყანას მართავდა სამი ათწლეულის განმავლობაში. აღიარებულია თანამედროვე სინგაპურის დამფუძნებელ მამად და ერთადერთ ლიდერად, რომელმაც შეძლო მთლიანი ქვეყნის მესამე სამყაროდან მსოფლიოში მოწინავე პოზიციაზე გადაყვანა.

ლიმ დაამთავრა კემბრიჯის უნივერსიტეტი. 1950 წელს გახდა ბარისტერი. იყო ჩამოყალიბებული ორატორი. სამი ენის — ინგლისურის, მანდარინისა და მალაიურის ფლობა საშუალებას აძლევდა გავლენა მოეხდინა პოლიეთნიკურ და მულტიკულტურულ აუდიტორიაზე. მისი მმართველობისას სინგაპურის შესამჩნევი ეკონომიკური ზრდის მიუხედავად, ლის ხშირად აკრიტიკებდნენ სამოქალაქო თავისუფლების შეზღუდვისა (საპროტესტო გამოსვლებისა და მედიის კონტროლი) და პოლიტიკური ოპონენტების წინააღმდეგ ცილისწამების საფუძველზე სარჩელების შეტანის გამო, თუმცა იგი აცხადებდა, რომ ასეთი ავტოკრატული მეთოდები საჭირო იყო პოლიტიკური სტაბილურობისათვის, რაც კანონის უზენაესობასთან ერთად ქვეყნის ეკონომიკურ წარმატებებს განაპირობებდა. სინგაპურის მეორე პრემიერ-მინისტრმა, გო ჩოკ ტონგმა 1990 წელს ლი უფროსი მინისტრის თანამდებობაზე დანიშნა, შემდეგ კი დაიკავა მისი შვილის, ლი ჰსიენ ლუნგის მიერ შექმნილი მენტორი მინისტრის პოსტი, როდესაც ეს უკანასკნელი ქვეყნის მესამე პრემიერ-მინისტრი გახდა 2004 წლის აგვისტოში. ლი კუან იუს მინისტრის პოსტი 50 წელზე მეტ ხანს ეკავა, რის მიხედვითაც ერთ-ერთ პირველ ადგილზეა ისტორიაში.

ლი გარდაიცვალა 2015 წლის 23 მარტს სინგაპურის გენერალურ ჰოსპიტალში, სადაც მან თვეზე მეტი გაატარა პნევმონიის გართულების გამო.

## სქოლიო
კატეგორია:სინგაპურის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი  23 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
კატეგორია:ლონდონის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ნეფერჰოტეპ III

**სეხემრე სანხტავი ნეფერჰოტეპ III იხერნოფრეტი** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეთექვსმეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით ნეფერჰოტეპ III მეთექვსმეტე დინასტიის წევრი იყო და სამეფო ტახტზე სობეხოტეპ VIII-ის შემდეგ ავიდა. ტურინის მეფეთა სიის მიხედვით ნეფერჰოტეპ III მხოლოდ ერთი წლის მანძილზე მეფობდა, სავარაუდოდ მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1629 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1628 წელს. ფონ ბეკერათის მიხედვით კი ნეფერჰოტეპ III მეცამეტე დინასტიის ერთ-ერთი უკანასკნელი წარმომადგენელი იყო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფარაონი ნეფერჰოტეპ III
* ძველი ეგვიპტე, ნეფერჰოტეპ III
* სეხემრე სანხტავი ნეფერჰოტეპ III
* ეგვიპტის მეთექვსმეტე დინასტია

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეთექვსმეტე დინასტიის ფარაონები
მენტუჰოტეპ VII

**მენტუჰოტეპ VII** (ასევე **სინხენრე მენტუჰოტეპი**, **მონტუჰოტეპი**) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეთექვსმეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1628 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1627 წელს. მენტუჰოტეპ VII-ის მიმართებაში ეგვიპტოლოგთა აზრები იყოფა, კიმ რაიჰოლტისა და დერელ ბეიკერის მიხედვით მენტუჰოტეპ VII მეთექვსმეტე დინასტიის მეხუთე ფარაონი იყო, ხოლო ფონ ბეკერათის მიხედვით მენტუჰოტეპ VII მეჩვიდმეტე დინასტიის მეხუთე ფარაონი იყო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მენტუჰოტეპ VII
* სინხენრე მენტუჰოტეპი
* ფარაონი მენტუჰოტეპ VII

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეთექვსმეტე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეჩვიდმეტე დინასტიის ფარაონები
ხეთი I

**ხეთი I** (ასევე **მერიიბრე ხეთი I**, **მერიიბრა ხეთი I**) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეცხრე ან მეათე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა დაახლოებით ძვ.წ. 2160 წლისთვის, პირველი გარდამავალი პერიოდის დროს. ფონ ბეკერათის მიხედვით ხეთი მეათე დინასტიის წევრი იყო. მეინსტრიმის მიხედვით კი ხეთი ეგვიპტის მეცხრე დინასტიას ეკუთვნოდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მერიიბრე ხეთი

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეცხრე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეათე დინასტიის ფარაონები
როზოლინი

**როზოლინი** () — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება სირაკუზის პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 20927 ადამიანი. ფართობი 76.15 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0931, საფოსტო ინდექსი — 96019.

## რესურსები ინტერნეტში
* სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი 
* სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი  

კატეგორია:სირაკუზის პროვინციის კომუნები
გიგო ზაზიაშვილი

**გიგო ივანეს ძე ზაზიაშვილი** (დ. 13 ნოემბერი, 1868, თბილისი — გ. 25 ივნისი, 1952, იქვე) — ქართველი მხატვარი. მჭიდრო კავშირი ჰქონდა XX საუკუნის დამდეგის რეალისტ მხატვრებთან. მუშაობდა როგორც პორტრეტის, ისე ჟანრული ფერწერის დარგში. 

## ბიოგრაფია
მინი|ღვინის გამყიდველი (მხატვარი გ. ზაზიაშვილი, 1949)
დაიბადა აბრების მხატვარ ივანე (ცალმკლავა) როსტომის ძე ზაზიაშვილის ოჯახში. ხელმოკლეობის გამო გიგო ზაზიაშვილი ვერ ღებულობს დაწყებით განათლებას. 14 წლის ასაკში დაობლდა. 

გიგო ზაზიაშვილის პროფესიულ ზრდასა და დაოსტატებაში დიდი როლი მიუძღვის გიგო გაბაშვილს. 1922 წელს თბილისში საქართველოს ეროვნული სამხატვრო გალერეა შეიქმნა. გიგო ზაზიაშვილი განსაკუთრებული ენთუზიზმით  ჩაება გალერეის ექსპონატების შეგროვებასა და შეძენის საქმეში. მისი პირადი მონაწილეობით აღმოჩენილია და შეძენილია სპარული მინანქარი, ნიკო ფიროსმანაშვილის ნახატები და მრავალი სხვა. 1941 წლის 16 მარტს დედაქალაქში მხატვრის კლასში გაიმართა გიგო ზაზიაშვილის შემოქმედებითი საღამო, აქვე მოეწყო მისი ნამუშევრების პერსონალური გამოფენა.

გარდაიცვალა ღრმად მოხუცებული თავის სახელოსნოში, მხატვრის ოჯახში ინახება პოეტ-აკადემიკოს იოსებ გრიშაშვილის ფოტოსურათი, რომელიც მას ზაზიაშვილისთვის მიუძღვნია. სურათს ამშვენებს წარწერა: „გიგო ზაზიაშვილს, პირველ ორიგინალურ მხატვარს, თბილისის ბოჰემს და უნაგარო , ჩემს მოღვაწეს“. 

## ლიტერატურა
* გ. კალანდია, „ქართველი მხატვრები და თბილისი“, თბ., 2014, გვ. 16

## რესურსები ინტერნეტში 
* გიგო ზაზიაშვილი — Art.gov.ge

კატეგორია:დაბადებული 13 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1868
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1952
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
სობეხოტეპ VIII

**სეხემრე სისერტავი სობეხოტეპ VIII** (ასევე **სობეხოტეპ VIII**) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეთექვსმეტე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. არსებობს ალტერნატიული ვერსიებიც, რომელთა მიხედვითაც სობეხოტეპი მეცამეტე ან მეჩვიდმეტე დინასტიის წევრი იყო. თუ სობეხოტეპ VIII მეთექვსმეტე დინასტიის წარმომადგენელი იყო მაშინ მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 1645 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 1629 წელს, მეფობდა ეგვიპტეში ჰიქსოსების შემოსევის დროს, იმეფა 16 წელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სობეხოტეპ VIII
* მეფე სობეხოტეპ VIII
* ფარაონი სობეხოტეპ VIII
* ეგვიპტის ფარაონი სობეხოტეპი
* ეგვიპტის მეთექვსმეტე დინასტია

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეთექვსმეტე დინასტიის ფარაონები
კარენ ტერ-მარტიროსიანი

**კარენ ტერ-მარტიროსიანი** (დ. 28 სექტემბერი 1922, თბილისი — გ. 19 ნოემბერი, 2005) — საბჭოთა ფიზიკოს-თეორეტიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.  

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1922 წელს თბილისში. 1943 წელს დაამთავრა თსუ. 1949-1957 წლებში მუშაობდა ლენინგრადის ფიზიკის ინსტიტუტში. 1957 წლიდან მუშაობდა თეორიული და ექსპერიმენტული ფიზიკის ინსტიტუტში. 

სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1968 წ.). 

## რესურსები ინტერნეტში
* Памяти Карена Аветовича Тер-Мартиросяна
* Карен Аветович Тер-Мартиросян (к восьмидесятилетию со дня рождения)

კატეგორია:სსრკ-ის ფიზიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1922
კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
ვიქტორ რამაჰატრა

**ვიქტორ რამაჰატრა** (დ. 6 სექტემბერი, 1945) — მადაგასკარის ყოფილი პოლიტიკოსი. დაიბადა ანტანანარივუში. პრეზიდენტ დიდიე რაცირაკას პირველი ვადით მმართველობისას იყო მადაგასკარის პრემიერ-მინისტრი 1988 წლის 12 თებერვლიდან 1991 წლის 8 აგვისტომდე. პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე მან დეზირე რაკუტუარიძაუნა შეცვალა, რომელსაც ეს პოსტი საკმაოდ დიდი ხნის განმავლობაში ეკავა. 1997 წელს რაცირაკას მეორე ვადით პრეზიდენტად არჩევის შემდეგ, რამაჰატრა გახდა მისი სპეციალური სამხედრო მრჩეველი. 2002 წლის ივნისში ბრალად დასდეს სამშობლოს ღალატი და პრეზიდენტ მარკ რავალომანანას წინააღმდეგ მოწყობილ შეთქმულებაში მონაწილეობა და დააპატიმრეს. იგი გაათავისუფლეს 2002 წლის ოქტომბერში.

## სქოლიო
კატეგორია:მადაგასკარის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:დაბადებული 6 სექტემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ბოჰოროდჩანის რაიონი

**ბოჰოროდჩანის რაიონი** () — რაიონი უკრაინაში, ივანო-ფრანკივსკის ოლქში. მისი ფართობია 799 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 70 212 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 88 კაცს კმ²-ზე. ბოჰოროდჩანის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბოჰოროდჩანი.

## იხილეთ აგრეთვე
* უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უკრაინის რაიონები

## სქოლიო
კატეგორია:ივანო-ფრანკივსკის ოლქის რაიონები
ნეფერირკარა კაკაი

**ნეფერირკარა კაკაი** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეხუთე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ძველი სამეფოს პერიოდში. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 2475 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 2455 წელს. ნეფერირკარას პრენომენი (სამეფო სახელი) ითარგმნება, „როგორც რას ლამაზი სული“. მისი ჰორის სახელია *უსერხაუ*, ოქროს ჰორის სახელია *სეხემუნებუ*, ხოლო ნებთის სახელია *ხაიემნებთი*.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნეფერირკარა (კაკაი)
* ეგვიპტის მეხუთე დინასტია
* ძველი ეგვიპტე, ნეფერირკარა კაკაი
* ძველი სამეფო, V დინასტია, ნეფერირკარა კაკაი
* ნეფერირკარა კაკაი, V დინასტიის მესამე ფარაონი

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეხუთე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 2455
ხოსტის პროვინცია

**ხოსტის პროვინცია** (პუშტუ خوست‎, დარი خوست Xōst) — ავღანეთის 34 პროვინციიდან ერთ–ერთი. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი ხოსტი. ტერიტორია 4152 კმ² 545 800 მცხოვრებით 2007 წლის აღწერის მონაცემებით.

ავღანეთის  მთიანი ოლქი პაკისტანის საზღვართან. (აღმოსავლეთით)

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ხოსტის პროვინცია მოიცავს 13 რეგიონს. რეგიონების ცენტრებია:
* ბაკი
* გურბუზი
* ჯაიჯი მაიდანი
* ხოსტი (მატუჰი)
* მანდო ზაი
* მუსა ხელი
* ნადირ შაჰ კოტი
* კუალანდარი
* საბარი
* შამალი
* სპერა
* ტანი
* ტერე ზაი

კატეგორია:ავღანეთის პროვინციები
ნეფერეფრა

**ნეფერეფრა** (ასევე **რანეფერეფი**)— ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეხუთე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ძველი სამეფოს პერიოდში. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 2460 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 2458 წელს. ნეფერირკარას პრენომენი (სამეფო სახელი) ითარგმნება, როგორც „ლამაზია რა“.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფარაონი ნეფერეფრა
* ნეფერეფრას პირამიდა
* ნეფერეფრა (რანეფერეფი)
* ეგვიპტის მეფე ნეფერეფრა
* ეგვიპტე: ნეფერირკარა, V დინასტიის ფარაონი

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეხუთე დინასტიის ფარაონები
მენკაუჰორი

**მენკაუჰორი** (ასევე **მენკაუჰორი კაიუ**, **მენკაოჰორი**, **მენხერესი**) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეხუთე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ძველი სამეფოს პერიოდში. ნიუსერას შემდეგ სამეფო ტახტზე მენკაუჰორი ავიდა და იმეფა 8 ან 9 წელი. მენკაუჰორის შემდეგ კი ეგვიპტის ახალი ფარაონი ჯედკარა ისესი გახდა, რომელიც შესაზლოა მენკაუჰორის ვაჟი ყოფილიყო. ჯედკარა ისესმა დაახლოებით 38 წელი იმეფა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მენკაუჰორი კაიუ 
* ფარაონი მენკაუჰორი
* ფარაონი მენკაუჰორი კაიუ
* მენკაუჰორი კაიუ, ეგვიპტის ფარაონი
* ეგვიპტე: მეფე მენკაუჰორი, V დინასტია

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეხუთე დინასტიის ფარაონები
ნიუსერა

**ნიუსერა ინი** (ასევე **ნეუსერა ინი**, **რათორისი**) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეხუთე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ძველი სამეფოს პერიოდში. როგორც ცნობილია ნიუსერამ 24/25 წლის მანძილზე იმეფა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 2445 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 2421 წელს. ნიუსერა ფარაონ ნეფერირკარა კაკაის და დედოფალ ხენტკაუს II-ის უმცროსი ვაჟი და ფარაონ ნეფერეფრას უმცროსი ძმა იყო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნიუსერა ინი
* ფარაონი ნიუსერა ინი
* ნიუსერა ინი, ეგვიპტის ფარაონი

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეხუთე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 2421
ჯედკარა ისესი

**ჯედკარა ისესი** (ასევე **ტანხერისი**, **ტანკერისი**) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეხუთე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ძველი სამეფოს პერიოდში. ჯედკარა ისესმა მეხუთე დინასტიის სხვა წევრებთან შედარებით ყველაზე ხანგრძლივად იმეფა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 2414 წელს და დასრულდა 38 წლის შემდეგ ძვ.წ. 2375 წელს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯედკარა ისესი
* ჯედკარას პირამიდა 
* ფარაონი ჯედკარა ისესი
* ეგვიპტე: ჯედკარა, V დინასტიიდან

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეხუთე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 2375
უსერკარა

**უსერკარა** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეექვსე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ძველი სამეფოს პერიოდში. ფარაონმა უსერკარა ერთი წელი იმეფა, თუმცა არის ასევე ცნობები, რომ მან 5 წელი იმეფა. მეფობის ზუსტი წლები უცნობია, სავარაუდოდ უსერკარა ძვ.წ. 2333 წლისთვის მეფობდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* უსერკარა
* მეექვსე დინასტია
* ეგვიპტის მეექვსე დინასტია
* VI დინასტია, ფარაონი უსერკარა

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეექვსე დინასტიის ფარაონები
გიორგი ერისთავი (მხატვარი)

**გიორგი კონსტანტინეს ძე ერისთავი** (დ. 1891 — გ. 1982, თბილისი) — ქართველი მხატვარი და საზოგადო მოღვაწე. 

## ბიოგრაფია
დაიბადა ქართველი საზოგადო მოღვაწის კონსტანტინე (კოწია) ერისთავის ოჯახში. მუშაობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიასა და საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში, გამოჩენილ ქართველ მხატვართან და სამუზეუმო საქმის დიდ ამაგდართან დიმიტრი შევარდნაძესთან. მათ უდიდესი წვლილი მიუძღვთ ძველი ქართული ფრესკების გადმოღებასა და გადარჩენაში. აღნიშნულთან დაკავშირებით მიხეილ ჭიაურელი იგონებს: 
გიორგი ერისთავმა 1917 წელს თბილისის სახაზინო თეატრში გაფორმა შ. დადიანის პიესა „მღვიმეში“.  გატაცებული იყო ფილოსოფიით. გ. გურჯიევთან ერთად ხელმძღვანელობდა ქართველ შტაინერისტთა მოძრაობას. თბილისში სახელმწიფო მუზეუმის პირველ სართულზე ხშირად აწყობდა შტაინერისტ მხატვართა თავყრილობებს. საბჭოთა პერიოდში გახდა რეპრესიების მსხვერპლი, ციმბირში გადაასახლეს ორჯერ, 1937 წელს გაათავისუფლეს სახელმწიფო მუზეუმიდან. თბილისში შეიქმნა ნახატების სერია: „ავტოპორტრეტი“, „შოთა რუსთაველი“, „თამარისა და რუსთაველის გაბაასება“. დაკრძალულია ვერის სასაფლაოზე.

## ლიტერატურა
* გ. კალანდია, „ქართველი მხატვრები და თბილისი“, თბ., 2014, გვ. 26

კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:გარდაცვლილი 1982
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:ვერის სასაფლაოზე დაკრძალულები
ფილიპე III არიდეოსი

**ფილიპე III არიდეოსი** (; დ. ძვ. წ. 359 — გ. ძვ. წ. 317) — ძველი ეგვიპტის ფარაონი, მაკედონიის მეფე და აზიის ლორდი (მეფე) არგეადების (XXXII) დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ელინისტური პერიოდის დროს. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 323 და დასრულდა ძვ.წ. 317 წელს. ფილიპე III, ფილიპე II-სა და თესალიელი ფილინას შვილი იყო. დაბადებისას მას სახელად არიდეოსი დაარქვეს, სამეფო ტახტზე ასვლის შემდეგ სახელად ფილიპე დაირქვა, იგი ალექსანდრე მაკედონელის ნახევარზმა და მისი შთამომავალი იყო. ძვ.წ. 317 წელს ფილიპეს გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე ალექსანდრეს ვაჟი ალექსანდრე IV მაკედონელი ავიდა.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს არიდეოსი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფილიპე III არიდეოსი

|-

|-

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები არგეადების დინასტიიდან
კოლომიის რაიონი

**კოლომიის რაიონი** () — რაიონი უკრაინაში, ივანო-ფრანკივსკის ოლქში. მისი ფართობია 1 026 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 105 940 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 100 კაცს კმ²-ზე. კოლომიის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კოლომია.

## იხილეთ აგრეთვე
* უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა
* უკრაინის რაიონები

## სქოლიო
კატეგორია:ივანო-ფრანკივსკის ოლქის რაიონები
პეპი I

**პეპი I** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეექვსე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ძველი სამეფოს პერიოდში. ფარაონი პეპი I ეგვიპტის სამეფო ტახტზე უსერკარას შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 2332 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 2283 წელს. მისი გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე მისი ვაჟი მერენრა I ავიდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* პეპი I
* მეფე პეპი I
* ფარაონი პეპი I
* მეექვსე დინასტია
* ეგვიპტის მეექვსე დინასტია

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეექვსე დინასტიის ფარაონები
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 2283
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
სიდამონ-ერისთავი

საკუთარი სახელი **სიდამონ-ერისთავი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი სიდამონ-ერისთავი — იურისტი
* დიმიტრი სიდამონ-ერისთავი — ქიმიკოსი
* ენდრიუ სიდამონ-ერისთავი — ამერიკელი იურისტი, პოლიტიკოსი
* ვალერიან სიდამონ-ერისთავი — მხატვარი
* კონსტანტინე სიდამონ-ერისთავი — ამერიკელი იურისტი, პოლიტიკოსი
* სიმონ სიდამონ-ერისთავი — სამხედრო პირი, ემიგრანტი

კატეგორია:ქართული გვარები
დიმიტრი ერისთავი (ქიმიკოსი)

**დიმიტრი იოსების ძე სიდამონ-ერისთავი** (დ. 20 მარტი, 1903, თბილისი — გ. 18 აგვისტო, 1971, იქვე) — ქართველი ქიმიკოსი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე, პროფესორი. 

## ბიოგრაფია
თბილისის მესამე ტექნიკუმში მიიღო საშუალო სპეციალური განათლება და სწავლა განაგრძო თბილისის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1928 წელს ქიმიკოსის კვალიფიკაციით. მალე მუშაობა დაიწყო საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, სადაც განვლო ღირსეული გზა კათედრის ასისტენტიდან პრორექტორობამდე. პარალელურად 1930 წლიდან ოცი წლის მანძილზე განაგებდა განყოფილებას ახლადდაარსებულ ქიმიის ინსტიტუტში.

იყო 120-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი ანალიზურ ქიმიაში, მათ შორის 9 მონოგრაფიაა და 4 სახელმძღვანელო. მისი ფუნდამენტური გამოკვლევები აღიარებულია როგორც ჩვენში ასევე უცხოეთშიც. დიდი დამსახურება მიუძღვის მეცნიერს საქართველოში ანალიზური ქიმიის განვითარების საქმეში. მან შექმნა იშვიათი და გაბნეული ელემენტების განსაზღვრის მთელი რიგი ახალი მეთოდები; დაამუშავა იშვიათ და გარდამავალ ელემენტთა დაყოფის ქრომატოგრაფიული საკითხები, გამოიკვლია ჩვენი მინერალური წყლების ქიმიური შემადგენლობა.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ.  136, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1903
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები
დინარა

**დინარა** — მთა ბოსნია და ჰერცეგოვინისა და ხორვატიის საზღვარზე. მას აქვს ორი მთავარი კარლინგი: ტროგლავი (1913 მ) და ეპონიმური დინარა (1831 მ.). დინარა არის ხორვატიის უმაღლესი მწვერვალი. მას აქვს ადამიანის თავის ფორმა. შეფარდებითი სიმაღლეა 728 მ.

მისი ლათინური სახელია „Adrian oros“. ითვლება, რომ მისი დღევანდელი სახელი აქ მცხოვრები ილირიელების ენიდან მომდინარეობს. მისი სახელი ასევე წარმოადგენს დინარის მთიანეთი სახელის ფუძეს. 

დინარა ადრიატიკის ზღვიდან მხოლოდ რამდენიმე კილომეტრში მდებარეობს, თუმცა მისი კლიმატი საკმაოდ ცივია და ის ხორვატიის ერთ-ერთ ყველაზე ცივ ადგილს წარმოადგენს. მწვერვალზე საშუალო ტემპერატურა 2-4 °C-ია. ნალექის რაოდენობა არის მაღალი, ხოლო მზიანი საათების რაოდენობა წელიწადში შეადგენს დაახლოებით 1700-1900-ს.

ყველაზე შთამბეჭდავი მასივი სამხრეთ-დასავლეთი ფერდობია. ის არის 6 კილომეტრის სიგრძის და 1700 მეტრი სიმაღლის. 

დინარა არის ენდემური ჯიშის მღრღნელების და ბალკანური თოვლის ვირთხების გავრცელების ადგილი. 

## რესურსები ინტერნეტში 
*Photographs and climbing information.

## სქოლიო 
კატეგორია:ხორვატიის მთები
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის მთები
ალექსანდრე IV მაკედონელი

**ალექსანდრე IV მაკედონელი** — ალექსანდრე III დიდისა და პრინცესა როქსანა ბაქტრიელის ვაჟი. ალექსანდრე IV-ის მამა მის დაბადებამდე გარდაიცვალა. გამომდინარე იქიდან, რომ მისი სქესი უცნობი იყო, მაკედონურ ჯარში განხეთქილება წარმოიშვა. ქვეითი ჯარი მხარს ფილიპე II-ის ვაჟს არიდეოსის უჭერდა მხარს, თუმცა ელიტარული კავალერიის გენერალი პერდიკა ჯარს მოთმინებისაკენ მოუწოდებდა, იმ იმედით, რომ ბავშვი მამრობითი სქესის იქნებოდა. ბავშვის დაბადებამდე გადაწყდა, რომ იმპერია პერდიკა ჩაუდგებოდა სათავეში, როგორც რეგენტი, არიდაიოსის (ანუ ფილიპე III) კი იმეფებდა, როგორც მარიონეტი, რეალური ძალის გარეშე. თუ ბავშვი მამრობითი სქესის დაიბადებოდა მაშინ ის მომავალი მეფე გახდებობა. ძვ.წ. 323 წელს დაიბადა ალექსანდრე IV მაკედონელი.
## რესურსები ინტერნეტში 
* ალექსანდრე IV
* ალექსანდრე დიდის ვაჟი 
* ალექსანდრე IV მაკედონელი 
* ალექსანდრე IV, მაკედონიის მეფე

|-

|-

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები არგეადების დინასტიიდან
თეიმურაზ კუხიანიძე

**თეიმურაზ მაქსიმეს ძე კუხიანიძე** (დ. 8 ივლისი, 1934, თბილისი — გ. 29 აგვისტო, 1961, ტიან-შანი, მწვერვალი ჟენიშ-ჩოქუსუ) — ქართველი ალპინისტი.

## ბიოგრაფია
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ, იმავე ფაკულტეტზე მეცნიერ-მუშაკად დატოვეს. მრავალმხრივი სპორტსმენი, მისდევდა მძლეოსნობას, სათხილამურო სპორტს, ცურვაში იყო საქართველოს ჩემპიონი. ალპინიზმით 1952 წელს დაინტერესდა.

შესანიშნავი ფიზიკური მომზადების ნიჭიერი მთამსვლელი იმ დროს ჩატარებულ თითქმის ყველა ლაშქრობაში მონაწილეობდა და ორჯერ — 1957 წელს დარვაზის ქედის ტრავერსის, ხოლო 1960 წელს პამირის ზულუმარტისა და იმერალის ტრავერსების დალაშქრისათვის ჩემპიონის ტიტული მიენიჭა და ოქროს მედლით დაჯილდოვდა. 1956 წელს კი მოსკოვის პიკის დაპყრობისათვის ვერცხლის მედალი გადაეცა.

მისთვის უკანასკნელი დაპყრობილი მთიდან დაშვებისას, მოულოდნელი ავადმყოფობით გარდაიცვალა ცნობილი მთამსვლელი ილია გაბლიანი. ცოტა ხნის შემდეგ ციცაბო კედელს მოსწყდა თემურ კუხიანიძე და შემდეგ მოიერიშე ჯგუფის ხელმძღვანელი ჯუმბერ მეძმარიაშვილი, რომელიც გადარჩენილი მეგობრის ამოყვანის გზებს ეძებდა.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 227, თბ., 1994

კატეგორია:ქართველი მთამსვლელები
კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1961
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ფარნაოზ ლაპიაშვილი

**ფარნაოზ გიორგის ძე ლაპიაშვილი** (დ. 9 მაისი, 1917, სოფ. მირზაანი, ახლანდელი დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი — გ. 25 ივლისი, 1994, თბილისი) — ქართველი თეატრალური მხატვარი, საქართველოს სახალხო მხატვარი.

## ბიოგრაფია
1941 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია და მთელი თავისი ნაყოფიერი შემოქმედება დაუკავშირა ქართულ სასცენო ხელოვნებას. გაფორმებული აქვს მრავალი დრამატული, საოპერო, საბალეტო, მუსიკალური სპექტაკლები, რამდენიმე კინოფილმი. ყოველივე მათგანი ცალკე დიდი თემაა მხატვრის შემოქმედებაში: ლევან გოთუას „დავით აღმაშენებელი“, მ. მრევლიშვილის „ბარათაშვილი“, სოფოკლეს „ოიდიპოს მეფე“ და „ანტიგონე“, დ. გაჩეჩილაძის „ბახტრიონი“, გ. ნახუცვრიშვილის „ფიროსმანი“, ბ. ნუშიჩის „ფილოსოფიის დირექტორი“, ბრეხტის „სამგროშიანი ოპერა“, პ. კაკაბაძის „ყვარყვარე თუთაბერი“, კასონას „ხეები ზეზეულად კვდებიან“, შილერის „დონ კარლოსი“, ვაჟა-ფშაველას „მოკვეთილი“, ვერდის „ოტელო“, მინკუსის „დონ კიხოტი“, ო. თაქთაქიშვილის „მინდია“ და მრავალი სხვა. კინოფილმები „ქეთო და კოტე“, „ცისკარა“, „რაც გინახავს ვეღარ ნახავ“. სულ მას გაფორმებული აქვს 100-ზე მეტი სპექტაკლი თბილისის, სოხუმის, ქუთაისის, მესხეთის, აგრეთვე სანქტ-პეტერბურგის, კიევის, კიშინოვისა და ყოფილი საბჭოთა კავშირის სხვა ქალაქების სცენებზე.

აღნიშვნის ღირისა მისი როგორც პროფესორის პედაგოგიური მოღვაწეობა, რომელსაც იგი 1960 წლიდან თბილისის სამხატვრო აკადემიის თეატრალურ ფერწერის სახელოსნოში ეწეოდა. 

ფარნაოზ ლაპიაშვილის მიერ მიღებული სახელმწიფო ჯილდოები, საპატიო სიგელები და დიპლომები:

# 1951 — საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის წოდება.
# 1951 — საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო პრემია (დ. თორაძის ბალეტ „გორდას“ მხატვრობისათვის).
# 1957 — ახალგაზდობისა და სტუდენტთა საერთაშორისო ფესტივალის ლაურეატეს წოდება.
# 1957 — ამიერკავკასიის I „თეატრალური გაზაფხულის“ ორგკომიტეტის სიგელი.
# 1957 — სსრკ კულტურის სამინისტროს მადლობის სიგელი.
# 1957 — საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელი.
# 1958 — ბრიუსელის (ბელგია) საერთაშორისო გამოფენაზე - ბრინჯაოს მედალი.
# 1958 — შრომის წითელი დროშის ორდენი.
# 1962 — აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკისუმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელი.
# 1964 — მოლდავეთის სსრ კულტურის სამინისტროს საპატიო სიგელი.
# 1965 — უკრაინის სსრ კულტურის სამინისტროს I ხარისხის დიპლომი.
# 1966 — მედალი „შრომითი მამაცობისათვის“
# 1967 — საქართველოს სახალხო მხატვრის წოდება.
# 1978 — საქართველოს მხატვართა კავშირის მედალი „წლის საუკეთესო ნამუშევრისათვის“
# 1976 — შრომის წითელი დროშის ორდენი.
# 1987 — საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელი. 

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 230, თბ., 1994
* გ. კალანდია, „ქართველი მხატვრები და თბილისი“, თბ., 2014, გვ. 102

კატეგორია:დაბადებული  9 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1917
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გოგუცა კუპრაშვილი

**ნინო (გოგუცა) ნიკოლოზის ასული კუპრაშვილი** (დ. 15 აპრილი, 1908, ცაგერი — გ. 21 სექტემბერი, 1983, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1955).

## ბიოგრაფია
პატარა გოგუცამ საყოველთაო ყურადღება მაშინ მიიქცია, როდესაც აკაკი წერეთლის რაჭა-ლეჩხუმში მოგზაურობისას, მას ლექსი წაუკითხა სოფელ ალპანაში საზეიმო დახვედრის დროს, 1912 წლის 21 ივლისს. გოგუცას არტისტულობით პოეტი მოიხიბლა და მასთან სურათის გადაღება მოინდომა. გოგუცა იხსენებს: „...მე მხოლოდ ის მიკვირს, რომ ასეთ დიდი საზეიმო შეკრება არასოდეს მენახა და როგორ არ დავიბენი. გაბედულად წავდექი წინ და მისივე ლექსი წავიკითხე. აკაკიმ აქეთ-იქით დამიწყო ძებნა, რადგან ხმა ესმოდა, მე კი არსად ვჩანდი…“

თეატრალური საქმიანობაში ბავშვობის ასაკიდანვე, 7-8 წლისა ჩაერთო. 1924 წელს დაამთავრა ჰუმანიტარული სკოლა ქუთაისში და სწავლა განაგრძო თბილისის კონსერვატორიაში ე. წ. დრამატულ ფაკულტეტზე, რომელსაც ხელმძღვანელობდნენ კოტე მარჯანიშვილი და აკაკი ფაღავა. ჯერ კიდევ სწავლისას, 1926 წელს, მარჯანიშვილმა იგი რუსთაველის თეატრში მიიწვია. 1927 წელს გადავიდა მუშათა თეატრში, ხოლო 1928 წლიდან თბილისის მოზარდ მაყურებელთა თეატრში, რომლის ერთ-ერთი დამაარსებელი და წამყვანი მსახიობი იყო.

ოცდაათი წელი იღვაწა გოგუცა კუპრაშვილმა ამ სცენაზე და თავისი ნიჭითა და მონდომებით აღზარდა მაყურებლის რამდენიმე თაობა. მან შექმნა ბიჭუნების (ე. წ. ტრავერსი) დაუვიწყარი სახეები მოზარდის სცენაზე: თავისუფლების მოტრფიალე ინგლისელი ჯონი („რობინ ჰუდი“), დოყლაპია ვახუშტი („ნაცარქექია“), დაბეჩავებული გიქორი („გიქორი“), ხულიგანი ნუკა („აურიე რგოლი“), მხიარული რუსი ბიჭი გრიშუტკა („კიკვიძე“) და სხვა.

არანაკლებ მომხიბლავი იყო მსახიობი გოგონებისა და ქალების როლებში: ზანგი ბეკი („ალმასის საბადოები“), წუნია გასათხოვარი („კომბლე“), ცელქი კატო („ქაჯანა“), მოხუცი ძიძა („რომეო და ჯულიეტა“) და სხვა.

გოგუცა კუპრაშვილი თანაბარი წარმატებით ასრულებდა, როგორც დრამატულ და ტრაგიკულ, ისე ლირიკულ-კომედიურ როლებს. ქართველი ახალგაზრდობის ამ უსაყვარლესმა მსახიობმა, მთელი ნათელი ცხოვრება ჩვენი მომავალი თაობის სულიერი აღზრდა-ჩამოყალიბებას შეალია.

დაქორწინებული იყო რესპუბლიკის დამსახურებულ არტისტზე, მომღერალსა და მსახიობ ვალიკო ძაგნიძეზე, რომელიც იყო წევრი ცნობილი მუსიკალური დუეტის — ძაგნიძე და ჩხიკვაძე.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ნათამაშები როლები
### თბილისის მოზარდ მაყურებელთა თეატრი
* „რობინ ჰუდი“ (თავისუფლების მოტრფიალე ინგლისელი ჯონი)
* „ნაცარქექია“  (დოყლაპია ვახუშტი)
* „გიქორი“ (დაბეჩავებული გიქორი)
* „აურიე რგოლი“ (ხულიგანი ნუკა)
* „კიკვიძე“ (მხიარული რუსი ბიჭი გრიშუტკა)
* „ალმასის საბადოები“ (ზანგი ბეკი)
* „კომბლე“  (წუნია გასათხოვარი)
* „ქაჯანა“ (ცელქი კატო)
* „რომეო და ჯულიეტა“ (მოხუცი ძიძა)

## ჯილდოები და აღიარება
*1941 — საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი
*1955 — საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 226,  თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1908
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ჰოლა-პრისტანი

**ჰოლა-პრისტანი** () — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 14755 კაცს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ხერსონის ოლქის ქალაქები
გოგი თოთიბაძე

**გოგი კონსტანტინეს ძე თოთიბაძე** (დ. 29 ოქტომბერი, 1928, თბილისი — გ. 8 აპრილი, 2010) — ქართველი მხატვარი, გრაფიკოსი, სსრკ-ის მხატვართა კავშირის წევრი, სსრკ-ის სამხატვრო აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1975 წლიდან), აფხაზეთის ასსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1976), საქართველოს სსრ-ის სახალხო მხატვარი (1983). 

## ბიოგრაფია
დაიბადა პედაგოგთა ოჯახში. მხატვრის დედა ელენე ხუნდაძე ქართული ენის და ლიტერატურის მასწავლებელი იყო, მამა კონსტანტინე თოთიბაძე ფიზიკოსი, იგი ხელოვნების მოყვარულიც იყო და კარგადაც ხატავდა. პაპა (დედის მხრიდან) სილოვან ხუნდაძე იყო პოეტი, პუბლიცისტი, მთარგმნელი; იგი ქართულ ენასა და ლიტერატურას ასწავლიდა ქუთაისის სათავადაზნაურო გიმნაზიაში (სადაც დირექტორიც იყო გარკვეული ხნის განმავლობაში).

1947-1953 წლებში სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში, 1954-1956 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის ასპირანტია.

მისი ნამუშევრები დაცულია თბილისის ეროვნული გალერეაში, საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიაში, ტრეტიაკოვის სახ. მუზეუმში და საქართველო-რუსეთის კერძო კოლექციებში.

გოგი თოთიბაძე გარდაიცვალა 2010 წლის 8 აპრილს თბილისში, 81 წლის ასაკში. დაკრძალულია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

### პერსონალური გამოფენები
* 1995 — ხელოვნების მუშაკთა სახლი, თბილისი, საქართველო.
* 1979 — თბილისი, საქართველო.

### ჯგუფური გამოფენები
* 1983 — სსრკ მხატვართა აკადემიის წევრთა და წევრ-კორესპონდენტთა გამოფენა, მოსკოვი, რუსეთი.
* 1980 — ქართული სახვითი ხელოვნების რეტროსპექტიული გამოფენა, ლენინგრადი, რუსეთი.
* 1979 — სსრკ მხატვართა აკადემიის გამოფენა, მოსკოვი, რუსეთი
* 1979 — საქართველოს რესპუბლიკის სახვითი ხელოვნების გამოფენა, იუგოსლავია და საბერძნეთი.
* 1978 — საბჭოთა საქართველოს სახვითი ხელოვნების გამოფენა, შვედეთი, შვეიცარია, ბელგია.
* 1977 — სსრკ-ის მხატვართა კავშირის წევრთა და წევრ-კორესპონდენტთა ნამუშევრების საკავშირო გამოფენა.
* 1975 — მხატვართა რესპუბლიკური გამოფენა „დიდება შრომას“, თბილისი, საქართველო.
* 1975 — საკავშირო გამოფენა, მოსკოვი, რუსეთი.
* 1970 — ლენინის დაბადებიდან 100 წლისთავისადმი მიძღვნილი რესპუბლიკური გამოფენა, თბილისი, საქართველო.
* 1967 — მხატვართა მოსკოვის საკავშირო საიუბილეო გამოფენა, რუსეთი.
* 1965 — ქართული სახვითი ხელოვნების გამოფენა „მშვიდობის სადარაჯოზე“.
* 1961 — თბილისის რესპუბლიკური საიუბილეო გამოფენა, საქართველო
* 1961 — მოსკოვის საკავშირო გამოფენა, რუსეთი.
* 1959 — ქართული სახვითი ხელოვნების გამოფენა, პოლონეთი.
* 1959 — ქართული საბჭოთა პორტრეტის გამოფენა, თბილისი, საქართველო.
* 1958 — ქართული სახვითი ხელოვნების გამოფენა, მოსკოვი, რუსეთი.
* 1956 — მხატვართა მოსკოვის საკავშირო გამოფენა, რუსეთი.
* 1955 — მხატვართა რესპუბლიკური გამოფენა, თბილისი, საქართველო.

## რესურსები ინტერნეტში
* გოგი თოთიბაძე  — ენციკლოპედია „ენციკლოპედია“
* გოგი თოთიბაძე — ბურუსი — Burusi

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 29 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო მხატვრები
კატეგორია:სსრკ-ის მხატვართა კავშირის წევრები
გოგი
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კუხიანიძე

საკუთარი სახელი **კუხიანიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბესარიონ კუხიანიძე — საეკლესიო პირი
* გიორგი კუხიანიძე — ფეხბურთელი
* ვახტანგ კუხიანიძე — სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული და თავისუფალი ჭიდაობა)
* ზურაბ კუხიანიძე — პოეტი
* თეიმურაზ კუხიანიძე — ალპინისტი
* მელიტონ კუხიანიძე — ლოტბარი, პედაგოგი
* ნინო (ნუცა) კუხიანიძე ― მსახიობი  
* რობი კუხიანიძე — როკ-მუსიკოსი
* სიმონ კუხიანიძე — საოპერო მომღერალი, პედაგოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მერენრა I

**მერენრა I** — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) მეექვსე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა ძველი სამეფოს პერიოდში. მერენრა სამეფო ტახტზე მამის პეპი I-ის გარდაცვალების შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 2283 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 2278 წელს. მერენრას შემდეგ ეგვიპტის ახალი ფარაონი მისი ძმა და პეპი I-ის მეორე ვაჟი პეპი II ავიდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მეექვსე დინასტია
* ფარაონი მერენრა I
* ეგვიპტის მეექვსე დინასტია

კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები
კატეგორია:ეგვიპტის მეექვსე დინასტიის ფარაონები
ბათუ კრავეიშვილი

**ბათუ (ბართლომე) ირაკლის ძე კრავეიშვილი** (დ. 16 დეკემბერი, 1914, სამტრედია — გ. 14 ივნისი, 1970, თბილისი) — ქართველი მომღერალი (ბარიტონი), საქართველოს სახალხო არტისტი (1950).

## ბიოგრაფია
მინი
თავდაპირველად თბილისში პროფესორ ვ. ვრონსკისთან ეუფლებოდა ვოკალს, მაგრამ ისე მოხდა, რომ 1935 წელს დაამთავრა მოსკოვის სამედიცინო ინსტიტუტი, თუმცა სცენაზე ფიქრი არ განელებია. საბოლოოდ სასწორმა ხელოვნებისაკენ გადასძლია. 1937 წელს დაამთავრა თბილისის კონსერვატორია და იმავე წელს დებიუტი ჰქონდა თბილისის საოპერო სცენაზე, დაისში შეასრულა კიაზოს პარტია. 1939 წელს გაიმარჯვა კონკურსში და ჩაირიცხა მოსკოვის დიდი თეატრის დასში, სადაც წარმატებით იმღერა ჟერმონის, ელეცკის და სხვა პარტიები.

1941 წლიდან ბათუ კრავეიშვილი კვლავ თბილისშია მან განვლო დიდი და ნაყოფიერი შემოქმედებითი გზა — შექმნა მრავალი დასამახსოვრებელი საოპერო სახე. შეასრულა 42 წამყვანი საოპერო პარტია : კიაზო, მურმანი, აბდუშაჰილი, გოჩა, თავადი იგორი, ელეცკი, ონეგინი, რობერტი, ჟერმონი, ამონასრო, სკარპია, ვალენტინი და სხვა.

ბ. კრავეიშვილმა კინოში სულ რამდენიმე სახე შექმნა: ლაზარია „დაკარგულ სამოთხეში“ და კოტე „ქეთო და კოტეში“. 

დაჯილდოებულია ლენინის, შრომის წითელი დროშის, საპატიო ნიშნის ორდენებით და მედლებით. 2014–2021 წლებში ნიაღვრის ქუჩას ბათუ კრავეიშვილის სახელი ერქვა.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 225, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ეროვნული ფილმოგრაფია — ბათუ კრავეიშვილი
* 

კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1914
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კამიანეც-პოდილსკი

**კამიანეც-პოდილსკი**, *კამენეც-პოდოლსკი* () — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ხმელნიცკის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 102254 კაცს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ხმელნიცკის ოლქის ქალაქები
სლავუტა

**სლავუტა** () — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ხმელნიცკის ოლქში. 2023 წელს ქალაქის მოსახლეობა 34301 კაცს შეადგენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ხმელნიცკის ოლქის ქალაქები
კრისტოფ დიუგარი

**კრისტოფ დიუგარი** ( დ. 24 მარტი, 1972, ლორმონი) — ფრანგი ფეხბურთელი, საფრანგეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ყოფილი თავდამსხმელი. ნაკრებთან ერთად მოგებული აქვს მსოფლიოს (1998) და ევროპის (2000) ჩემპიონატები.

## სანაკრებო სტატისტიკა
დიუგარის სანაკრებო დებიუტი შედგა 1994 წლის 26 მაისს ავსტრალიასთან გამართულ მატჩში, რომელიც ფრანგებმა 1–0 მოიგეს. სულ საფრანგეთის ეროვნულ ნაკრებში 55 მატჩი ჩაატარა და რვა გოლი გაიტანა.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## რესურსები ინტერნეტში 
* Profil bei www.fussballdaten.de
* Karrierestatistiken auf www.lequipe.fr

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1972
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 2-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბორდოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ოლიმპიკი მარსელის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბირმინგემ სიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები
კატეგორია:1998 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ევროპის ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:ფიფა-ს კონფედერაციების თასის მფლობელი ფეხბურთელები
კატეგორია:1996 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2000 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2002 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:საფრანგეთის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ედი რამა

**ედი რამა** (; დ. 4 ივლისი, 1964, ტირანა, ალბანეთი) — ალბანეთის პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე. ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი 2013 წლიდან. ტირანის მერი 2000-2011 წლებში. 

დაიბადა 1964 წელს. სწავლობდა არქიტექტურას პარიზში. დედაქალაქის მერის თანამდებობის დაკავებამდე 2 წელი იყო კულტურის მინისტრი. სოციალისტურ პარტიას ხელმძღვანელობს 2005 წლიდან. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ალბანეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:დაბადებული 4 ივლისი
კატეგორია:ალბანეთის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კაიალტის რაიონი

**კაიალტის რაიონი** () — რაიონი  პერუში, ლამბაიეკეს რეგიონის ჩიკლაიოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 78 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 224 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 110 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 162,86 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* პერუს რაიონები

## რესურსები ინტერნეტში
* *2007 წლის აღწერის მონაცემები* 
* პერუს სტატისტიკისა და ინფორმაციის ეროვნული ინსტიტუტი 

კატეგორია:ლამბაიეკეს რეგიონის რაიონები
კატეგორია:ჩიკლაიოს პროვინციის რაიონები
ბადრი კობახიძე

**ბადრი პეტრეს ძე კობახიძე** (დ. 8 ივნისი, 1926, სოხუმი — გ. 1 სექტემბერი, 1988, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1976).

## ბიოგრაფია
დაიბადა ცნობილი ქართველი მსახიობის პიერ კობახიძის ოჯახში, რამაც მნიშვნელოვნად განსაზღვრა ახალგაზრდის მომავალი. 1948 წელს დაამთავრა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტი, 1963 წელს კი სარეჟისორო ფაკულტეტი. 1948 წლიდან იყო რუსთაველის თეატრის მსახიობი. მის სცენაზე ბადრი კობახიძემ შეასრულა 40-მდე მცირე თუ დიდი როლი. ბადრი კობახიძე დიდხანს მუშაობდა თბილისის თეატრალურ ინსტიტუტში. მან მნიშვნელოვანი კვალი დაამჩნია რუსთაველის თეატრის რეპერტუარს. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მის მიერ დადგმული სპექტაკლები ი. შტოკის „ღვთაებრივი კომედია“, რიჩარდ ნეშის „წვიმის გამყიდველი“, ალექსანდრე ჩხაიძის „დაბრუნება“, ოტია იოსელიანის „სანამ ურემი გადაბრუნდება“ და სხვა. წლების მანძილზე იყო საქართველოს თეატრალურ მოღვაწეთა კავშირის პირველი მდივანი.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
## ფილმოგრაფია
*1957: „ოთარაანთ ქვრივი“ რეჟ. მიხეილ ჭიაურელი
*1959: „დღე უკანასკნელი, დღე პირველი“ რეჟ. სიკო დოლიძე
*1959: „მაია წყნეთელი“  რეჟ. რევაზ (რეზო) ჩხეიძე
*1959: „წარსული ზაფხული“ (მრავალშვილიანი მამა)  რეჟისორები ნელი ნენოვა, გენო წულაია
*1960: „კარდაკარ“ (პლატონი) რეჟისორები ოთარ აბესაძე, მერაბ კოკოჩაშვილი
*1961: „კეთილი ადამიანები“ რეჟ. შოთა მანაგაძე
*1971: „ზოია რუხაძე“ (ფოგტი) რეჟ. დავით რონდელი
*1976: „ბაკულას ღორები“ (სეკრეტარი)  რეჟ. ბიძინა რაჭველიშვილი
*1976: „დილის ნისლივით“ რეჟ. გენო ხოჯავა
*1982: „მე დავბრუნდები“  რეჟ. მერაბ თავაძე
*1985: „ერთ პატარა ქალაქში“ (გაიოზ დევდარიანი)  რეჟ. გრიგოლ (გიგა) ლორთქიფანიძე
*1988: ოპერაცია „ვუნდერლანდი“  რეჟ. ოთარ კობერიძე

## ნათამაშები როლები
### რუსთაველის თეატრი
* ი. შტოკის „ღვთაებრივი კომედია“ 
*რიჩარდ ნეშის „წვიმის გამყიდველი“  
*ალექსანდრე ჩხაიძის „დაბრუნება“ 
*ოტია იოსელიანის „სანამ ურემი გადაბრუნდება“ 

## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
*1961: საქართველოს დამსახურებული არტისტი
*1976: საქართველოს სახალხო არტისტი
*1983: საქართველოს სახელმწიფო პრემია

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 222, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1926
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1988
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ლილე კილაძე

**ლილე გრიგოლის ძე კილაძე** (დ. 13 აპრილი, 1928, თბილისი — გ. 15 ოქტომბერი, 1978, იქვე) — ქართველი დირიჟორი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1977). კომპოზიტორ გრიგოლ კილაძის შვილი.

## ბიოგრაფია
1954 წელს წარმატებით დაამთავრა პ. ჩაიკოვსკის სახელობის მოსკოვის კონსერვატორია პროფესორ ა. გაუკის კლასი და მუშაობა დაიწყო სარატოვის საოპერო თეატრისა და ფილარმონიის სიმფონიური ორკესტრის დირიჟორად.

1958 წლიდან სიცოცხლის უკანასკნელ დღემდე სათავეში ედგა საქართველოს ტელევიზიისა და რადიოს სიმფონიურ ორკესტრს. მისი, როგორც დირიჟორის დიდი დამსახურებაა, რომ ჩვენი მსმენელი ეზიარა მსოფლიო უნიკალური ხელოვნების არაერთ ნიმუშს, ქართველ, მათ შორის ახალგაზრდა კომპოზიტორთა ნაწარმოებებს. 

გარდაიცვალა კონსერვატორიის დიდ საკონცერტო დარბაზში, ორკესტრის საფინალო აკორდისთანავე.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 220, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 13 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1978
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი დირიჟორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
ლილე
გურამ კორძახია

**გურამ ვლადიმერის ძე კორძახია** (დ. 21 ივნისი, 1923, თბილისი — გ. 23 ოქტომბერი, 1970, იქვე) — ქართველი მოქანდაკე, საქართველოს დამსახურებული მხატვარი.

## ბიოგრაფია
1952 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. სადიპლომო ნამუშევარმა „ვლადიმერ მაიაკოვსკიმ“ ავტორს საყოველთაო აღიარება მოუპოვა, და არა მარტო საქართველოში ეს ძეგლი დაიდგა მოსკოვში პოეტის სახლ-მუზეუმის ეზოში, ხოლო მოგვიანებით მისივე ასლი აღიმართა თბილისში, დიღმის მასივში.

გურამ კორძახიას სხვა ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია ნ. ბარათაშვილის პორტრეტი (ხე), „გოგონა ყვავილი“ (მარმარილო, დაიდგა სასტუმრო „ივერიის“ ეზოში) და სხვა. მოქანდაკე სისტემატურად მონაწილეობდა რესპუბლიკურ თუ საკავშირო გამოფენებზე. 1954 წლიდან ნაყოფიერ პედაგოგიურ მოღვაწეობას ჯერ სამხატვრო სასწავლებელში, ხოლო 1966 წლიდან სამხატვრო აკადემიაში.

მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში, დაჯილდოებული იყო წითელი დროშისა და დიდების ორდენებით, მედლით „მამაცობისათვის“.

დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.

## ლიტერატურა
* ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, „მამულიშვილთა სავანე“, გვ. 224, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1970
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კატეგორია:ქართველი მოქანდაკეები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
გ
პლანერი

მინი|
**პლანერი** () — საფრენი აპარატი, რომელიც წარმოადგენს ჰაერზე მძიმე საჰაერო ხომალდების ერთ-ერთ ტიპს. მას არ გააჩნია ძრავა და მოძრაობს საკუთარი წონის გავლენით. წყნარ ატმოსფეროში ფრენისას პლანერი ჰორიზონტის მიმართ განსაზღვრული (ცორვის) კუთხით ქვევით იწევს. ატმოსფეროში ჰაერის აღმავალი ნაკადების არსებობისას შესაძლებელია პლანერის ფრენა სიმაღლის დაუკარგავად ან ფრენის სიმაღლის გაზრდით.

პირველი პლანერი ააგო და გამოცადა ფრანგმა მეზღვაურმა ლე ბრიმ 1868 წელს.

პლანერს სხვადასხვა ხერხით უშვებენ. ძველად ამ მიზნისათვის რეზინის დაჭიმულ ზონარს იყენებდნენ. შემდგომ გავრცელდა ავტოსტარტით ან საბუქსირო თვითმფრინავებით გაშვება.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* პლანერების ლექსიკონი - ენთუზიასტების შექმნილი ლექსიკონი
სალი ბერიშა

**სალი რამ ბერიშა** (; დ. 15 ოქტომბერი, 1944, ტროპოია, ალბანეთი) — ალბანეთის პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე. ქვეყნის პრეზიდენტი 1992-1997 წლებში და პრემიერ-მინისტრი 2005-2013 წლებში. 

დაიბადა 1944 წელს. 1967 წელს დაამთავრა ტირანის უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტი. შემდეგ სწავლა გააგრძელა პარიზში. 1980-1990 წლებში ტირანის უნივერსიტეტის პედაგოგია. აქვს ფილოსოფიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი. 

მისი პოლიტიკური კარიერა დაიწყო ბერლინის კედლის დანგრევის შემდეგ. 1992 წლის 9 აპრილიდან ქვეყნის პრეზიდენტია. 1996 წელს ხელახლა აირჩიეს პრეზიდენტის თანამდებობაზე. ამის შემდეგ მალევე დაიწყო ფინანსური კრიზისი. 1997 წელს ქვეყანაში გაიმართა ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნები, რომელშიც სოციალისტებმა გაიმაჯვეს. არჩევნებში პარტიის წარუმატებლობის შემდეგ ერთ თვეში სალი ბერიშა გადადგა. 

2005 წლის საპარლამენტო არჩევნებში დემოკრატიულმა პარტიამ მიიღო ხმების უმრავლესობა. 3 სექტემბერს სალი ბერიშას პრეზიდენტმა დაავალა კაბინეტის ფორმირება. პრემიერის თანამდებობა შეინარჩუნა 2009 წლის რიგითი არჩევნების შემდეგაც. 2013 წლიდან პრემიერ-მინისტრია ედი რამა. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Archived version of Prime Ministerial Website 
*"Supplier Under Scrutiny on Arms for Afghans", New York Times article
*"Sali Berisha" Query at Google Scholar
*Sali Berisha news  (in Albanian)

კატეგორია:ალბანეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:ალბანეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი
კატეგორია:ალბანეთის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები