open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
გუნდი (მუსიკა)

thumb|გუნდი
thumb|გუნდის სიმღერა ორგანის აკომპანემენტით
thumb|გუნდის სიმღერა აკომპანემენტის გარეშე
**გუნდი** — მომღერალთა, მგალობელთა, მომღერალ-მოცეკვავეთა კოლექტივი. ძველ საქართველოში მგალობელ-მომღერალთა ან მგალობელ-მროკველთა ჯგუფს (სიტყვიდან „ძნა", კრებითობის აღსანიშნავად), მწყობრს ან დასს უწოდებდნენ.

საგუნდო ნაწარმოები სრულდება დამოუკიდებლად (ა კაპელა) ფორტეპიანოს (უმთავრესად) ან საკრავთა ანსამბლისა და ორკესტრის თანხლებით. საგუნდო ნაწარმოები შეიძლება იყოს დიდი ფორმის ნაწარმოებთა (ოპერა, ორატორია, ოპერეტა, კანტატა, მესა) ნაწილი, რომელიც გამონაკლისის სახით გვხვდება სიმფონიასა (პირველად ბეთჰოვენის „IX სიმფონიაში“) და ბალეტში.

ხმათა რაოდენობის მიხედვით გუნდი შეიძლება იყოს: ერთხმიანი და მრავალხმიანი, ხმათა შემადგენლობის მიხედვით — ერთგვაროვანი (ვაჟთა, ქალთა, ბავშვთა,...) და შერეული (ქალ-ვაჟთა,...). არსებობს ხალხური, თვითმოქმედი, მოყვარულთა, პროფესიული, აკადემიური გუნდები. მონაწილეთა რაოდენობა 12-დან 120-მდე მერყეობს. ზოგჯერ სახალხო დღესასწაულებზე რამდენიმე გუნდს აერთიანებენ და მომღერალთა რაოდენობა ხანდახან რამდენიმე ათასსაც აღწევს.

ქართული ხალხური სიმღერებისათვის დამახასიათებელია ერთგვაროვანი გუნდები: ვაჟთა 2-3, იშვიათად 4-ხმიანი და ქალთა 2, და იშვიათად, 3-ხმიანი. ფუნქციის მიხედვით სხვადასხვა სიმღერაში შემდეგი ხმები მონაწილეობს: მთქმელი-დამწყები, მოძახილი, კრინი, გამყივანი, კრიმანჭული, შემხმობარი („ნადურებში"), მაღალი ბანი, ბანი. სასულიერო საგალობელს ასრულებს 3-ხმიანი გუნდი — მთქმელი, მოძახილი, ბანი. წერილობითი ცნობებით, არსებობდა 5 და 6-ხმიანი გალობაც (მთქმელი, მოძახილი ანუ მაღალი ბანი, ბანი, დვრინი, ზილი, კრინი). ქართული ხალხური საგუნდო სიმღერა უპირატესად კაპელით სრულდება. ქართული პროფესიული მუსიკაში ეს სახე ნიკო სულხანიშვილის საგუნდო ნაწარმოებებით XX საუკუნის 10-იან წლებში დამკვიდრდა.

## ლიტერატურა
* ჯავახიშვილი ივ., ქართული მუსიკის ისტორიის ძირითადი საკითხები, თბ., 1938. 
* ჯამბაკურ-ორბელიანი ა., ივერიანელების გალობა, სიმღერა და ღიღინი, «ცისკარი», 1861, №1.

კატეგორია:მუსიკალური ტერმინები
კატეგორია:ვოკალური მუსიკა
დიაპაზონი

**დიაპაზონი** არის მანძილი ყველაზე დაბალ და ყველაზე მაღალ ბგერებს შორის. დიაპაზონი სასიმღერო ხმის ან საკრავის ბგერითი მოცულობაა.

დიაპაზონის მიხედვით, ადამიანის ხმები შემდეგნაირად იყოფა:

ადამიანის ზოგიერთ ხმას აქვს საკუთარი ხასიათობრივი ელფერი ან ტექნიკურისაკენ მიდრეკილება, მისწრაფება ან მეტი ჟღერადობისაკენ ან დრამატიზმისა და დაძაბულობისკენ. ამისდა მიხედვით განარჩევენ ლირიკულს ან კოლორატიულ (ანუ ტექნიკურს) სოპრანოს, დრამატულ სოპრანოს და დრამატულ ბარიტონს, ლირიკულ ტენორს ან ლირიკულ მეცო-სოპრანოს და სხვ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მუსიკალური ტერმინები
გერგემიში

**გერგემიში** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (წებელდის თემი), მდინარე აზანთის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 550 მ, გულრიფშიდან 35 კმ. 

## ეტიმოლოგია 
სახელწოდება ქართული წარმოშობისაა. სვანურად „წმ. გიორგის კუთვნილს“ () ნიშნავს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Queen-ის ვიდეოგრაფია

აქ წარმოდგენილია ბრიტანული როკ-ჯგუფ Queen-ის ვიდეოგრაფია.

## იხილეთ აგრეთვე
*Queen-ის დისკოგრაფია

## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია ჯგუფის ყველა ვიდეოჩანაწერზე

კატეგორია:Queen-ის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:ვიდეოგრაფიები
ჩერნიგოვკა

ტერმინით “**ჩერნიგოვკა**” შეიძლება აღნიშნულის იყოს:

* ჩერნიგოვკა - სოფელი გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (განახლების თემი).
* ჩერნიგოვკა - სოფელი გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (მერხეულის თემი).
გვანდრა (აჟარის მუნიციპალიტეტი)

**გვანდრა** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის აჟარის მუნიციპალიტეტში (ომარიშარა-გვანდრის თემი).  მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე გვანდრის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 800 მეტრზე, გულრიფშიდან დაშორებულია 97 კილომეტრით, მარცხენა გენწვიშიდან 6 კილომეტრით. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა გულრიფშის რაიონში, განვითარებული იყო მემინდვრეობა და მეცხოველეობა. აფხაზეთის ომის შემდეგ დარჩა საქართველოს კონტროლქვეშ. 2006 წლიდან შედის აჟარის მუნიციპალიტეტში.

## დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 97 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აჟარის (ზემო აფხაზეთის) მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფრედ კარნო

**ფრედერიკ ჯონ ვესტკოტი** (; 26 მარტი, 1866 – 18 სექტემბერი, 1941), უფრო ცნობილი მისი სასცენო სახელით **ფრედ კარნო** — ინგლისელი მიუზიკ-ჰოლის კომიკოსი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1866
კატეგორია:გარდაცვლილი 1941
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
ფილმების ეროვნული რეესტრი

**ეროვნული ფილმების რეესტრი** — აშშ-ის ეროვნული ფილმების დაცვის საბჭოს მიერ არჩეული ფილმების რეესტრი, რომელიც დაცულია კონგრესის ბიბლიოთეკაში. საბჭოს, რომელიც 1988 წელს ეროვნული ფილმების დაცვის აქტის მიერ დაარსდა, ხელახლა მიენიჭა უფლებები კონგრესის აქტისგან 1992, 1996, 2005 და 2008 წლებში.

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
*ეროვნული ფილმების რეესტრის საიტი

კატეგორია:კონგრესის ბიბლიოთეკა
კატეგორია:ამერიკული კინო
Blu-ray

**Blu-ray ან Blu-ray Disc (BD)** ( blue ray — ლურჯი სხივი და disc — დისკი; წარწერა blu ნაცვლად blue — განზრახ შეცვლილია) — ციფრული მონაცემების შენახვის ოპტიკური დისკის ფორმატი. ძირითადად, მასზე ვრცელდება უკანასკნელ წლებში გამოსული კინოფილმები, თუმცა ასევე ხდება უფრო ძველი ფილმების რესტავრაცია და ამ ფორმატში გამოცემა. Blu-ray ტექნოლოგია იძლევა დისკის თითო შრეზე 25 გიგაბაიტის ოდენობის ინფორმაციის მოთავსების საშუალებას, რითაც ხდება დისკებზე ვიდეოჩანაწერის გამოსახულების მაქსიმალურად შესაძლებელი ხარისხით მოთავსება. მაყურებელს ეს აძლევს საშუალებას, შეხედოს არა მხოლოდ ეკრანზე მოძრავ ობიექტებს, არამედ მათი უმცირესი დეტალებიც გაარჩიოს, როგორიც არის ადამიანის სახის ნაოჭები ან თვალის სტრუქტურა.

ფორმატის პროტოტიპები პირველად წარმოდგენილი იქნა 2000 წლის ოქტომბერში, პირველი კომერციული დისკი კი გამოვიდა 2003 წლის აპრილში. მისმა პოპულარობამ გაუსწრო მანამდე არსებულ HD DVD ფორმატს, რის გამოც ამჟამად HD DVD-ს გამოცემის აუცილებლობა არ არსებობს და ეს ფორმატი გაუქმებულია. ამჟამად მიმდინარეობს მუშაობა ფორმატზე Blu-ray 3D, რომელიც მაყურებელს საშუალებას მისცემს, 3D ფილმები იხილოს უმაღლესი ხარისხით და სამგანზომილებიან ფორმატში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საინფორმაციო გვერდი ფორმატის შესახებ 

კატეგორია:Blu-ray Disc
კატეგორია:ვიდეოს შენახვა
კატეგორია:ვიდეო ფორმატები
კატეგორია:ვიდეო ტექნოლოგია
ელ-ოსეანო

**ელ-ოსეანო** () — მტკნარი ტბა ბოლივიაში, ბენის დეპარტამენტში. მდებარეობს ამაზონის აუზში. მისი ზედაპირის ფართობი 100 კმ²-ს შეადგენს, სიგრძე 25 კმ-ია, სიგანე 7 მილი. ტბა გამოირჩევა რამდენიმე წაგრძელებით, რომლებიც ღრმადაა შეჭრილი ჯუნგლებში.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Pesca en la Laguna El Océano  

კატეგორია:ბოლივიის ტბები
ბოლივიის ვულკანების სია

[მინი|250პქ|[აკოტანგო]]
[მინი|250პქ|[ირუპუტუნკუ]]
[მინი|250პქ|[ლიკანკაბური]]
[მინი|250პქ|[სერო-ლიპესი]]
[მინი|250პქ|[ოლიაგუე]]
[მინი|250პქ|[პარინაკოტა]]
[მინი|250პქ|[ნევადო-სახამა]]
ბოლივიის ტერიტორიაზე მრავალი აქტიური თუ ჩამქრალი ვულკანი მდებარეობს. აქტიური ვულკანები ძირითადად ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს. ბევრი მათგანი საერთაშორისოა და ბოლივია მათ ჩილესთან იყოფს. 

**მოცემულია ბოლივიის აქტიური და ჩამქრალი ვულკანების სია:**

## იხილეთ აგრეთვე
*ჩილეს ვულკანების სია
*არგენტინის ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* სამხრეთ ამერიკის ვულკკანები, მსოფლიო ვულკანიზმის პროგრამა
* ბოლივიის ვულკანები OpenStreetMap-ზე

კატეგორია:ბოლივიის ვულკანები
განახლება (გულრიფშის მუნიციპალიტეტი)

**განახლება** (ყოფილი *ანასტასიევკა*) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე კოდორის მარჯვენა ნაპირას. თემის ცენტრი (სოფლები: ნაა, ტეხი, ჩერნიგოვკა, ჭალა, ხუმუშქური). ზღვის დონიდან 130 მ, შავი ზღვიდან 15 კმ, გულრიფშიდან 20 კმ, დრანდიდან 13 კმ. 

## ისტორია
1943 წლის 11 სექტემბრამდე ეწოდებოდა ანასტასიევკა. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა, მეცხოველეობა, მეჩაიეობა. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რამპის ჩირაღდნები (ფილმი)

***რამპის ჩირაღდნები*** — 1952 წლის დრამა-კომედიური ფილმი, რომლის სცენარისტი, რეჟისორი, პროდიუსერი, კომპოზიტორი და მთავარი როლის შემსრულებელი ჩარლი ჩაპლინია. ფილმში ასევე თამაშობენ კლერ ბლუმი, ნაიჯელ ბრიუსი და სხვა.

1972 წელს, ფილმის გამოსვლიდან 20 წლის შემდეგ, ჩაპლინი და მისი თანამშრომლები, რეიმონდ რაში და ლერი რასელი, დაგვიანებულად დაჯილდოვდნენ  ოსკარის 44-ე ცერემონიალზე, ნომინაციაში „საუკეთესო დრამატული მუსიკა“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ჩარლი ჩაპლინის ფილმები
კატეგორია:1952 წლის ფილმები
კატეგორია:United Artists-ის ფილმები
მამორე

**მამორე** — დიდი მდინარე ბოლივიასა და ბრაზილიაში. წარმოიქმნება ორი მდინარის - ჩიმორესა და ჩაპარეს შერწყმის შედგეად, რომლებიც სათავეს იღებენ კოჩაბამბის დეპარტამენტში, ქალაქ კოჩაბამბის სიახლოვეს. უერთდება ამაზონის ერთ-ერთ მსხვილ შენაკადს, მდინარე ბენის. მამორეს მნიშვნელოვანი შენაკადებია ჩაპარე, სეკურე, აპერე, იჩილო, გაპორე. 

მდინარის სიგრძე 1 900 კმ-ია, აუზის ფართობი კი 241 660 კმ²

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბოლივიის მდინარეების სია

## ლიტერატურა 
* Franz Keller, *The Amazon and Madeira Rivers*, (New York , 1874)
* Edward D. Mathews, *Up the Amazon and Madeira Rivers* (London, 1879).

კატეგორია:ბოლივიის მდინარეები
ჩემი ავტობიოგრაფია (ჩაპლინი)

**ჩემი ავტობიოგრაფია** — ჩარლზ ჩაპლინის მიერ დაწერილი ავტობიოგრაფიული ჟანრის წიგნი. იგი პირველად გამოიცა Simon & Schuster-ის მიერ 1964 წელს. წიგნთან *"ჩარპლინი: მისი ცხოვრება და ხელოვნება"* ერთად, იგი არის 1992 წლის ბიოგრაფიული ფილმის, *ჩაპლინის* მთავარი წყარო. ჩაპლინმა წიგნი მიუძღვნა თავის მეუღლეს, უნა ო'ნილს.

წიგნი თარგმნილია ქართულ ენაზე ვახტანგ ჭელიძის მიერ. 

## სქოლიო 
კატეგორია:1964 წლის წიგნები
კატეგორია:ჩარლზ ჩაპლინი
მაყურებლის ტალღა

250px|right
**ტალღა**(ზოგჯერ **მექსიკური ტალღა**) არის ხალხისგან შექმნილი ტალღა უმეტესად სტადიონზე, როდესაც მაყურებელი კონკრეტულ დროს დგება ცოტა ხნით და ხელს წევს ზევით. იდეალური ტალღის გასაკეთებლად საჭიროა თითოეული რიგის(ანუ სტადიონის მართობული ხაზის) ადამიანი აკეთებდეს ერთსა და იმავე მოძრაობას სინქრონულად მისი რიგის სხვა მაყურებლების მიმართებაში  და ასევე დააყოვნოს მის მარცხენა(საათის ისრის საწინააღმდეგო ტალღა) ან მარჯვენა(საათის ისრის მიმართულების ტალღა) რიგის მოძრაობის დაწყებიდან. 

ზოგჯერ მჯდომარე მაყურებელი(რომლის რიგი ჯერ არ მოსულა) ხელებს წინ წევს და ხელების კანკალისებურ მოძრაობას აკეთებს.
შედეგი ამ ყველაფრისა  ძალიან ჰგავს ტალღას რის გამოისობითაც შეერქვა მას ტალღა. სტადიონებზე, რომლებზეც რიგები არ წყდება შესაძლებელია  ტალღა გაგრძელდეს, ხოლო იმ სტადიონებზე სადაც წყდება რიგები შესაძლებელია ტალღის მიმართულების შეცვლა მოხდეს პიკის მიღწევის მერე.

კატეგორია:ტალღები
კატეგორია:სპორტული ფრაზები
ესტონკა

**ესტონკა** (1948-1955 წლებში — **ბაღნაშენი**) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (ვლადიმიროვკის თემი).

მდებარეობს მდინარე კოდორის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 50 მ-ზე, გულრიფშიდან 13 კმ-ში. დააარსეს ესტონელმა კოლონისტებმა 1882 წელს. 1948 წელს ეწოდა ეწოდა ბაღნაშენი, 1955 წელს დაუბრუნდა ძველი სახელწოდება „ესტონკა“. 1989 წლის აღწერით სოფელში ცხოვრობდა 1 279 ადამიანი, უმრავლესობა რუსები.  

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვარჩა

**ვარჩა** () — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (ბაბუშარის თემი).

მდებარეობს შავიზღვისპირა დაბლობზე, მდინარე კოდორის მარჯვენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 20 მ-ზე, გულრიფშიდან 21 კმ-ში, დრანდიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 4 კმ-ში. 

სოფლის სახელწოდებას საფუძვლად უდევს მეგრული „ოჩეს“ („დიდი ყანა“) ვარიანტი „ორჩე“, რომლისგანაც მიიღეს აფხაზური *უარჩა*. 1886 წელს სოფელი *ავარჩე* იხსენიება გუმისთის უბანში. 1930 წლიდან უარჩე ბაბუშარას თემში შედიოდა. საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა ხე-ტყის დასამუშავებელი საამქრო, დასასვენებელი ბაზა. 1989 წლის აღწერით იყო 2677 მცხოვრები, უმრავლესობა — ქართველები. ვარჩაში დაიბადა აფხაზი მწერალი დიმიტრი გულია.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვლადიმიროვკა (გულრიფშის მუნიციპალიტეტი)

**ვლადიმიროვკა** (ყოფილი *კოდორი*; ) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები:ესტონკა, შმათი, ხუმუშქური).

მდებარეობს მდინარე კოდორის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 70 მ-ზე, გულრიფშიდან 18 კმ-ის დაშორებით. 
## ისტორია 
ვლადიმიროვკა დააარსეს 1879 წელს რუსეთის ხელისუფლების მიერ ჩამოსახლებულმა ბულგარელებმა. მანამდე ამ ტერიტორიაზე იყო აფხაზური სოფელი კაცი. 1943-1955 წელს სოფელს ეწოდებოდა კოდორი. 1989 წლის აღწერით იყო 1579	მცხოვრები, 2011 წელს სეპარატისული რეჟიმის მიერ ჩატარებული აღწერით — 1676 მცხოვრები (სომხები 70,1 %, აფხაზები 12,1 %, რუსები 11,4 %, ქართველები 4,0 % და სხვ.).  

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნევადო-სახამა

მინი|305პქ|ვულკანის ხედი
**ნევადო-სახამა** () — ჩამქრალი სტრატოვულკანი სამხრეთ-დასავლეთ ბოლივიაში, ქვეყნის უმაღლესი მწვერვალი. მდებარეობს ორუროს დეპარტამენტში, სახამის პროვინციაში, სახამის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე, ჩილეს საზღვრიდან 16–24 კმ-ში, ზღვის დონიდან 6542 მეტრზე. მწვერვალი განმარტოებულ კონუსს წარმოადგენს, მაგრამ ამავე დროს გეოლოგიური კომპლექსის ნაწილია, რომელიც მოიცავს ლავის გუმბათებს, ანდეზიტს, რიოდაციტს. ვულკანის ბოლო ამოფრქვევის თარიღი უცნობია, მაგრამ ის მრავალჯერ ამოფრქვეულა ჰოლოცენის პერიოდში.

ნევადო-სახამა მთამსვლელებმა პირველად 1939 წლის აგვისტოში დალაშქრეს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ბოლივიის ვულკანების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Wild winds: adventures in the highest Andes 
* A 25,000-Year Tropical Climate History from Bolivian Ice Cores 

## სქოლიო 
კატეგორია:ბოლივიის ვულკანები
ტერნერის სინდრომი

250პქ|მინი|მარჯვნივ|კანის ნაკეცი ყელის არეში — დაავადების დამახასიათებელი ნიშანი. გოგონა პლასტიკურ ოპერაციამდე და მის შემდეგ.
**ტერნერის სინდრომი** (აგრეთვე ცნობილი, როგორც **45,X** ან **45,X0**) — საკვერცხეებისა და შიგნითა სასქესო ორგანოების მკვეთრი ჰიპოპლაზია, ზოგჯერ კლიტორის ჰიპერტროფიით. ეს სინდრომი გვხვდება, როდესაც ინდივიდს აქვს ერთი სასქესო X ქრომოსომა. ამავე დროს, სომატური უჯრედების უმეტესობაში ქრომოსომების საერთო რიცხვი შემცირებულია 45-მდე. სიმპტომები ვარიაბელურია. ხშირად გვხვდება მოკლე კისერი, დაბალი ყურები, სიმდაბლე, დაბადებისას — შეშუპებული ფეხები, ხელები. ტერნერის სინდრომიით დაავადებული ინდივიდები დიაბეტის, ოსტეოპოროზისა და მაღალი წნევის რისკის ქვეშ იმყოფებიან.
* საშვილოსნოს განვითარებას ხელს უწყობს ესტროგენის მიღება წლების განმავლობაში.

## ლიტერატურა 
* *ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე*, ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.

## სქოლიო 
კატეგორია:ციტოლოგია
კატეგორია:ანომალიური ქრომოსომები
კატეგორია:სინდრომები
კინემატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემია

thumb|200პქ|ოფიციალური ლოგო

**კინემატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემია** (ინგლ. აბრევიატურა: **AMPAS**) — მაღალი დონის დაჯილდოების ამერიკული ორგანიზაცია, რომელიც დაარსდა 1927 წლის 11 მაისს, ლუი მაიერის მიერ. აკადემია, მსოფლიოს მასშტაბით, ცნობილია მისი კინოაკადემიის დაჯილდოებით („ოსკარი“). აკადემია ასევე აწესებს ყოველწლიურ აკადემიის სტუდენტთა ჯილდოს.

აკადემია შედგება 6,687-ზე მეტი პროფესიონალი წევრისგან, რომელთა უმეტესობა აშშ-ში მოღვაწეობს, ხოლო დანარჩენი მცირე ნაწილი მთელ მსოფლიოში არიან განაწილებული.

აკადემიის ამჟამინდელი პრეზიდენტია შერილ ბუნ აიზეკსი.

## სქოლიო
კატეგორია:ოსკარი
კატეგორია:1927 წელს დაარსებული ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ავსტროსლავიზმი

[მინი|მარჯვნივ|250პქ|[ავსტრია-უნგრეთი 1911 წელს]]
**ავსტროსლავიზმი** – ავსტრია-უნგრეთის სლავი ხალხის პოლიტიკური მოძრაობა XIX საუკუნის შუა წლებში. მოძრაობის პროგრამა შემუშავებული იყო ჩეხეთის ლიბერალურ-ბურჟუაზიული იდეოლოგების მიერ და ითვალისწინებდა ავსტრიის იმპერიის ფედერაციულ სახელმწიფოდ გარდაქმნას ჰაბსბურგების ხელისუფლების ქვეშ. 

როგორც პოლიტიკურმა კონცეფციამ, ავსტრიის მონარქიის სლავურ ხალხთა ლიბერალურ-ბურჟუაზიული წრეებისა ავსტროსლავიზმმა გავრცელება იწყო XIX საუკუნის 40-იან წლებში და სხვადასხვა ფორმით პირველ მსოფლიო ომამდე იარსება. ავსტროსლავიზმის, როგორც მოვლენის წარმოშობა, იყო საპასუხო რეაქცია გერმანულ ნაციონალიზმზე და სლავური მიწების გერმანულ კავშირში გაერთიანების მცდელობაზე.

პირველად ავტროსლავიზმის იდეა წამოაყენა მწერალმა და პოლიტიკურმა მოღვაწემ კარელ ჰავლიჩეკ-ბოროვსკიმ 1846 წელს. 1848–1849 წლების რევოლუციის პერიოდში ავსტროსლავიზმის ვრცელი პროგრამით გამოვიდა ჩეხი ისტორიკოსი ფრანტიშეკ პალაცკი, რომელიც ავსტრიის იმპერიაში მცხოვრები სლავი ხალხების სახელმწიფოდ გამოყოფის წინააღმდეგი იყო და მოითხოვდა მხოლოდ მათ ავტონომიას. 

ჩეხეთის ლიბერალური ბურჟაზიის იდეოლოგები ავსტროსლავიზმს XX საუკუნის დამდეგსაც იცავდნენ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პანსლავიზმი
* ილირიზმი

## ლიტერატურა 
* უნივერსალური ენციკლოპედიური ცნობარი, ტ. 2, თბ. 2008 წ. გვ. 538-539

კატეგორია:პოლიტიკური იდეოლოგიები
კატეგორია:ავსტრიის ისტორია
კატეგორია:უნგრეთის ისტორია
გუაპორე

მინი|300პქ|
**გუაპორე** — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, ბოლივიისა და ბრაზილიის საზღვარზე. ბოლივიაში მას **იტენესს** უწოდებენ. მისი სიგრძე 1.530 კმ-ია. სათავეს იღებს ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში. მდინარის აუზის დაახლოებით 186 460 კმ² ბოლივიაში მდებარეობს, ხოლო 80,000 კმ² ბრაზილიაში. მაქსიმალური სიღრმე 19.5 მეტრია. ერთვის მდინარე ალეგრეს. 

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*გუაპორე, ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ბოლივიის მდინარეები
კატეგორია:ბრაზილიის მდინარეები
პის დღე

**პის დღე** — მათემატიკური დღესასწაული. აღინიშნება 14 მარტს, რიცხვში π პირველი სამი ციფრია 3,1 და 4 (მესამე თვის 14 რიცხვი). 2009 წელს თეთრი სახლის წარმომადგენლებმა ეს დღესასწაული მთელ აშშ-ში აღნიშნეს. პირველად პის დღე ლარი შოუმ შექმნა 1989 წელს და ეს დღესასწაული აღინიშნა სან-ფრანცისკოში. 22/7 უფრო ახლოს არის პი რიცხვთან, ვიდრე 3,14, ამიტომ პი დღეს 22 ივლისსაც აღნიშნავენ. არსებობს პის წუთებიც. მაგალითად, 14 მარტს დილის 1:59 საათზე ან ღამის 1:59 საათზე. აგრეთვე არსებობს პის წამები: მაგალითად, 14 მარტს დილის 1:59:26 საათზე ან ღამის 1:59:26 საათზე. 2015 წელს იქნება პი წელი, რადგან 3,14-ის მომდევნო 2 ციფრია 15. ასევე ლიკა კალანდიას დაბდღეცაააა!!!!! პი-ზე მაგარი გოგოსი!!

## რესურსები ინტერნეტში 
* ექსპლორატორიუმის გვერდი რიცხვ პის შესახებ
* Dr. Wilson Celebrates Pi Day (3/14) at The Maine School of Science and Mathematics
* როგორ აღვნიშნოთ პის დღე
* PiDay.org — 14 მარტის ოფიციალური საიტი
* პის დღის ჩატარების იდეები მასწავლებლებისთვის 

კატეგორია:სამეცნიერო დღესასწაულები
რიო-გრანდე (ბოლივია)

**რიო-გრანდე** — მდინარე ბოლივიაში, მდინარე მამორეს მარჯვენა შენაკადი. სათავეს იღებს კოჩაბამბის მთებში, ზღვის დონიდან 3693 მეტრზე, სადაც მას რიო-როჩა ჰქვია. მისი მთავარი შენაკადია რიო-პირაი. რიო-გრანდეს სიგრძე 1438 კმ-ია, ხოლო აუზის ფართობი 101 900 კმ². იმის გარდა, რომ იგი ბოლივიის ერთ-ერთი უმთავრესი მდინარეა, ასევე შეტანილია მსოფლიოს ასი უმთავრესი მდინარის სიაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*რიო-გრანდე 
*თანამგზავრული ფოტოები

კატეგორია:ბოლივიის მდინარეები
მადეირა (მდინარე)

[მინი|300პქ|მადეირა ქალაქ [პორტუ-ველიუსთან]]
**მადეირა** — მდინარე სამხრეთ ამერიკაში, ამაზონის უმსხვილესი შენაკადი. წარმოიქმნება ბოლივია-ბრაზილიის საზღვარზე მდინარეების - მამორესა და ბენის შერწყმის შედეგად. მასზე გადის ამ ორი ქვეყნის საზღვრის 100 კილომეტრიანი მონაკვეთი. შემდეგ სვლას აგრძელებს ბრაზილიის შტატების, რონდონიისა და ამაზონასის ტერიტორიებზე, რის შემდეგაც უერთდება ამაზონს. მისი სიგრძე 3 230 კმ-ია, ხოლო აუზის ფართობი 1 158 000 კმ². 

მადეირას წყლის დონეს სეზონურობის მიხედვით 12 მეტრით იცვლება. მაქსიმალურ დონეს ოქტომბერ-მაისში აღწევს. ქალაქ პორტუ-ველიუს შემდეგ ის სანაოსნოა. მდინარეში ბინადრობენ ამაზონის დელფინები.

2007 წელს, ბრაზილიის მთავრობამ განაცხადა, რომ მადეირაზე ორი ჰიდროელექტროსადგურის აშენებას აპირებს. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ბოლივიის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* მდინარე მადეირა 
* მდინარე მადეირა, ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ბრაზილიის მდინარეები
კატეგორია:ბოლივიის მდინარეები
პასიანს დაბანი

**პასიანს მარი ჟოზეფინ კამა დაბანი** ( დაბადებით — მარი ჟოზეფინ კამა, ასევე ცნობილია როგორც **ჟოზეფინ ბონგო**, დ. 22 იანვარი, 1944, ბრაზავილი, კონგოს რესპუბლიკა) — გაბონელი მუსიკოსი და მომღერალი, გაბონის ყოფილი პირველი ლედი, გაბონის მიმდინარე პრეზიდენტი ალი ბონგო ონდიმბას დედა. თითქმის ოცდაათი წელი ომარ ბონგო ონდიმბას მეუღლე იყო, რომელიც 1967-2009 წლებში გაბონის პრეზიდენტი იყო. განქორწინების შემდეგ მუსიკის კარიერას მიჰყვა.

## ბიოგრაფია
დაიბადა ბრაზავილში, კონგო, წარმოშობით სამხრეთ-აღმოსავლეთ გაბონელი მშობლების ოჯახში. დაბანი მუსიკალურ ოჯახში იზრდებოდა და სიმღერა ადრეულ ასაკში დაიწყო მამამისის აკორდეონისა და ძმის გიტარის აკომპანიმენტის თანხლებით. დედამისი ტრადიციული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი იყო. მოზარდობაში ის ბრაზავილის ერთ-ერთ ეკლესიის გუნდში მღეროდა, მოგვიანებით კი ტრადიციული სიმღერების შესრულება დაიწყო.

### პირველი ლედი
1958 წელს დაბანი ალბერ-ბერნარ ბონგოს, ახალგაზრდა გაბონელ სტუდენტს, შეხვდა.  1959 წლის 31 ოქტომბერს, 15 წლის ასაკში, ის ალბერს ცოლად გაყვა. მათ ორი შვილი ეყოლათ: ვაჟი - ალენ ბერნარ ბონგო (9 თებერვალი 1959 წ.) და ქალიშვილი - აწ გარდაცვლილი ალბერტინ ამისა ბონგო (1964-1993).

1960 წელს გაბონის დამოუკიდებლობის აღიარების შემდეგ დაბანიმ ქმართან ერთად გაბონის დემოკრატიული პარტია დააარსა. პარალელურად ის მრავალ სოციალურ წამოწყებაში, მათ შორის ქალთა უფლებების დაცვის, ქველმოქმედებასა და სხვა პროექტებში, მონაწილეობს. 1967 წელს მისი მეუღლე ომარ ბონგო გაბონის პრეზიდენტი გახდა.

### მუსიკალური კარიერა
1986 წელს ჟოზეფინ და ალბერ ბონგო განქორწინდნენ.  მარიმ პროფესიონალი მომღერლის კარიერას მიჰყო ხელი ახალი სახელით—პასიანს დაბანი. მის პირველ ალბომს "ლევეკიშა" მოჰყვა "Cheri Ton Disque Est Rayé", "Associé", და "Patience Dabany" 1994 წელს. 1997 წლის ალბომი "Nouvelle Attitude" აფრიკაში მის პოპულარობას ამყარებს. ამავე წელს ის სამშობლოში ბრუნდება და ლიბრევილში ფუძნდება. 2001 წელს გამოდის მისი ალბომი "Article 106". 2004 წლის ალბომი "Obomiyia" კი მას  ჯეიმზ ბრაუნთან ევროპის ტურნეს გამართვის საშუალებას აძლევს. ამ ალბომში შეტანილი სიმღერა "La Connaissance" მისი ყოფილი მეუღლის 2005 წლის საპრეზიდენტო კამპანიის ერთ-ერთი ჰიმნი იყო.

## წყაროები
* The Leopard Man's African Music Guide - პასიანს დაბანი 
*  ინტერვიუ პასიანს დაბანისთან 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* პასიანს დაბანი: museke african artistes 

კატეგორია:გაბონის პირველი ქალბატონები
კატეგორია:გაბონელი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1944
კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზემო აჟარა

**ზემო აჟარა** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის აჟარის მუნიციპალიტეტში (აჟარის თემი). მდებარეობს მდინარე კოდორის ხეობაში. ზღვის დონიდან 950 მეტრზე, გულრიფშიდან დაშორებულია 79 კილომეტრით.

## ეტიმოლოგია 
სახელწოდება **აჟარა** აფხაზური წარმოშობისაა და *„იფნარს“* ნიშნავს.

## დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 322 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:აჟარის (ზემო აფხაზეთის) მუნიციპალიტეტის სოფლები
ევო მორალესი

**ხუან ევო მორალეს აიმა** (; დ. 26 ოქტომბერი, 1959,  ორინოკა, ორურო, ბოლივია) — ბოლივიელი პოლიტიკური მოღვაწე, ბოლივიის პრეზიდენტი 2006-2019 წლებში. ეროვნებით აიმარა. იგი ესპანეთის კოლონიზაციიდან მოყოლებული ბოლივიის პირველი ადგილობრივი მმართველია.

## ბიოგრაფია
დაიბადა ღარიბი ინდიელი გლეხის ოჯახში. მისივე სიტყვებით: „ერთადერთი, რაც ჩვენს სახლში მუდმივად იდგა, ეს იყო სიმინდის ტომარა, მისგან დედა გვიმზადებდა საუზმეს, სადილს, ვახშამს. დღესასწაულებზე დედა გვაძლევდა გამხმარი ხორცის პატარა ნაჭრებს.“ მას საშუალო განათლება არ მიუღია. მისი ოჯახი გადასახლდა ქალაქ ორუროში, საიდანაც იგი გაიწვიეს სამხედრო სამსახურში, სადაც იგი უკრავდა სამხედრო ორკესტრში. 1980-იანი წლების დასაწყისში იგი გაემგზავრა ქვეყნის მთიან რეგიონში, რომელიც ცნობილი იყო  კოკაინის ხის პლანტაციებით. რამდენიმე ხანში იგი გახდა კოკაინის ხის მწარმოებელთა პროფკავშირის ლიდერი.

1995 წელს დააარსა პოლიტიკური „მოძრაობა სოციალიზმისაკენ“ (; MAS)  და მონაწილეობა მიიღო ეროვნული კონგრესის არჩევნებში.

2002 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში დაიკავა მეორე ადგილი, ხოლო 2005 წლის 18 დეკემბერს გამართულ საპრეზიდენტო არჩევნებში წარმატებას მიაღწია. პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა 2006 წლის 22 იანვარს.

ასევე წარმატებას მიაღწია 2009 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში და მიიღო ხმების 63 %.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт Эво Моралеса 
* Эво Моралес в Лентапедии
* Ю.Николаев. Эво Моралес: трудный путь от сельского мальчишки до президента страны
* Веб-сайт MAS  
* Evo Morales y Bolivia: el analisis de «La Patria Grande» de Caracas 

## სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზემო ლათა

**ზემო ლათა** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (ლათის თემი), მდინარე კოდორის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 400 მ, გულრიფშიდან 62 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სექს დრაივი (ფილმი)

**სექს დრაივი** () — 2008 წლის კომედიური ჟანრის ფილმი ახალგაზრდაზე, რომელიც მიემართება სხვა ქალაქში, ვინაიდან ინტერნეტით გაცნობილ გოგონასთან სექსუალური პაემანი აქვს დანიშნული. ფილმი ეფუძნება ენდი ბერენსის რომანს  „ბოლომდე“ (All the Way). რეჟისორია შონ ანდერსი. ფილმში მონაწილეობენ:  ჯოშ ცუკერმანი, კლარკ დიუკი, ამანდა კრიუ, ჯეიმზ მერსდენი და სეთ გრინი. აშშ-ში სურათის პრემიერა გაიმართა 2008 წლის 17 ოქტომბერს, ხოლო ინგლისში — 2009 წლის 9 იანვარს.

## სიუჟეტი 
იენ ლაფერტი (ცუკერმანი) არის 18 წლის ბიჭი, რომელსაც ჯერ არ ჰქონია სექსი. მას დასცინის უფროსი ძმა, მეგობარი ლენსი კი მისთვის შურის ობიექტია, ვინაიდან მან იცის, როგორ მიიზიდოს გოგონები. იენი შეყვარებულია სკოლის მეგობარ ფელიციაზე (კრიუ), თუმცა ამის შესახებ ვერ ეუბნება. ინტერნეტით იგი გაიცნობს ვინმე „მისს გემრიელს“, რომელსაც თავს წარუდგენს, როგორც კუნთებიან სპორტსმენს. მოულოდნელად გოგონა მას შესთავაზებს ნოკსვილში, ტენესის შტატში ჩასვლას. ვინაიდან იენი ჩიკაგოში ცხოვრობს, იგი იპარავს ძმის მანქანის გასაღებს და, მეგობარ ლენსთან ერთად, მიიპარება „მისს გემრიელთან“ პაემანზე, მაგრამ მათთან ასევე მგზავრობს ფელიცია. იენი იძულებულია, მოატყუოს იგი და უთხრას, რომ ბებიასთან მიემგზავრებიან.

მოგზაურობისას მათ სხვადასხვა ფათერაკი შეხვდება. ასეთია შეხვედრა ეჭვიან ქმართან, ავტოსტოპის მოყვარულთან, ამიშებთან (რომლებიც სპორტულ მანქანებში ერკვევიან და როკ-კონცერტები უყვართ). „მისს გემრიელი“ აღმოჩნდება თაღლითი, რომელიც იპარავს მანქანებს. ლენსი პოულობს თავის ბედნიერებას ამიშებს შორის, შეყვარებულის სახით. იენი საბოლოოდ გამოუტყდება სიყვარულში ფელიციას, ხოლო ჰომოფობი რექსი აღიარებს, რომ გეია.

## როლები
* ჯოშ ცუკერმანი — იენ ლაფერტი
* ამანდა კრიუ — ფელიცია ალპინი
* კლარკ დიუკი — ლენს ჯონსონი
* ჯეიმზ მერსდენი — რექს ლაფერტი
* სეტ გრინი — ეზეკიელი
* ელის გრეჩინი — მერი
* კატრინა ბოუდენი — „მისს გემრიელი“
* ჩარლი მაკ-დერმოტი — ენდი
* მარკ ლ. იანგი — რენდი
* კოულ პიტერსენი — დილან ლაფერტი
* დეივ შერიდანი — ბობი ჯო
* მაიკლ კედლიცი — რიკი
* ელისონ ვაისმანი — ბეკა
* ანდრეა ანდერსი — ბრენდი
* ხოსე დუარტე — ბრენდის მამა
* კიმ ოსტრენკო — იენის დედინაცვალი
* ბრეტ რაისი — მისტერ ლაფერტი
* დევიდ კექნერი — ავტოსტოპით მგზავრი
* Fall Out Boy — განასახიერებენ საკუთრ თავს
* კაილ გესი — გეი ავტოგასამართ სადგურზე

## მუსიკა 
* ფილმის სარეკლამო ტრეილერში ჟღერს სიმღერები Time to Pretend (MGMT), Fa-Fa-Fa (Datarock), Let’s Ride (Airbourne) და Bang Bang to the Rock n Roll  Gabin.
* ფილმში ასევე გადაღებულია ჯგუფი Fall Out Boy, რომელიც ამიშების დასახლებას ეწვევა.
* ფილმში ჟღერს სიმღერა Life is Beautiful (Vega4).
* Let's Get It Up (AC/DC) ჟღერს რამდენიმეჯერ,
* Danger Zone (კენი ლოგინსი) ჟღერს იენის მანქანაზე რბოლისას.
* ასევე გამოყენებულია სხვა შემსრულებელთა მუსიკა. ესენია: Donovan, Jem, Hot Hot Heat, Switches, Pornosonic и Nitty.

## შეფასება
კრიტიკოსებმა ფილმს არაერთგვაროვანი შეფასებები მისცეს. Rotten Tomatoes-ის მიმომხილველთა 46%-ის მიხედვით, იგი დადებითად იქნა შეფასებული.

## გამოცემა
2009 წლის 24 თებერვალს ფილმი გამოვიდა ორმაგ DVD და Blu-Ray დისკებზე. მათში შეტანილი იყო როგორც მისი ჩვეულებრივი ვერსია (111 წთ.), ასევე 130 წუთიანი ვარიანტი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:2008 წლის ფილმები
კატეგორია:2010-იანი წლების რომანტიკული კომედიური ფილმები
კატეგორია:ფილმები მოზარდებზე
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
ზემო გულრიფში

**ზემო გულრიფში** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (მაჭარის თემი), შავიზღვისპირა ვაკე-დაბლობზე. ზღვის დონიდან 160 მ, გულრიფშიდან 2 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზემო მაჭარა

**ზემო მაჭარა** (ყოფილი *მეორე მაჭარა*) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (მერხეულის თემი), მდინარე მაჭარის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 100 მ, გულრიფშიდან 10 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზემო ზიმა

**ზემო ზიმა** — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის აჟარის მუნიციპალიტეტში (ჩხალთის თემი). მდებარეობს მდინარე კოდორის ხეობაში, მდინარე ზიმას (კოდორის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 640 მეტრზე. გულრიფშიდან დაშორებულია 75 კილომეტრით.

## ეტიმოლოგია 
სახელწოდება **ზიმა** ქართული წარმომავლობისაა, სვანურად *„ზომას“* ნიშნავს.

## დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 30 ადამიანი.

## ისტორია
ტერმინი ზიმა პირველად XIX საუკუნის 30-იანი წლებში ფიქსირდება წყაროებში (ა. ნორდმანი). 1930 წელს აჟარის სასოფლო საბჭოში შედიოდა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* აჟარის (ზემო აფხაზეთის) მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 
* საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე — აჟარის (ზემო აფხაზეთის) მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დადგენილება №7

## სქოლიო
კატეგორია:აჟარის (ზემო აფხაზეთის) მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზემო ფშაფი

**ზემო ფშაფი** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (დრანდის თემი), მდინარე ფშაფის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 80 მ, გულრიფშიდან 10 კმ, დრანდიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 3 კმ. 1989 წელს სოფელში იყო 930 მცხოვრები (ქართველები და სომხები). 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დრანდა

**დრანდა** — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ათარბეკოვკა, ზემო ფშაფი, ქვემო ფშაფი, შაუმიანოვკა). 

მდებარეობს სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე პატარა კოდორის ნაპირას, ამიერკავკასიის რკინიგზის მაგისტრალსა და შავიზღვისპირა გზატკეცილზე, ზღვის დონიდან 40 მ-ზე. გულრიფშიდან დაშორებულია 9 კმ-ით, სოხუმიდან — 18 კმ-ით. სოფელში მდებარეობს შუა საუკუნეების დრანდის ტაძარი.

## ისტორია
სოფელი დატანილია არქანჯელო ლამბერტის რუკაზე (XVII ს.). VIII საუკუნეში აქ ააგეს ჯვარგუმბათოვანი ეკლესია — დრანდის ტაძარი, რომელსაც ვახუშტი ბატონიშვილიც იხსენიებს. ეკლესია რამდენჯერმეა დაზიანებული და გადაკეთებული (თავდაპირველი სახით აღდგენილია 1970-იან წლებში). 1835 წელს სოფელი დაიკავა რუსეთის ჯარმა გენერალ ახლესტიშჩევის მეთაურობით. 1883 წელს აქ მამათა მონასტერი დაარსდა და სოფლის ერთ ნაწილში ახალი დასახლება გაჩნდა, რომელსაც არხიერეისკოიე უწოდეს. 1989 წლის უკანასკნელი საბჭოთა აღწერით დრანდაში 2 673 მცხოვრები იყო, 2011 წელს სეპარატისტული რეჟიმის მიერ ჩატარებული აღწერით — 3 205მ, მ. შ. სომხები (51,0 %), აფხაზები (36,3 %), რუსები (7,1 %), ქართველები (3,7 %) და სხვ.   

## დრანდის ტაძარი
სოფელში მდებარეობს ხუროთმოძღვრების ძეგლი დრანდის ეკლესია. იგი VIII-IX საუკუნეების ძეგლია. ქართველი მეცნიერი გიორგი ჩუბინაშვილი დრანდას მცხეთის ჯვრის ერთ-ერთ ვარიაციად განიხილავდა, სადაც ქართულ მხატვრულ გაგებასთან ბიზანტიური ხასიათის ელემენტებია შერწყმული. სხვა შეხედულებით დრანდა ბიზანტიის იმპერატორ იუსტინიანე დიდის ბრძანებით, 551 წელს აიგო და თავიდან კონსტანტინოპოლის ეკლესიის, აბაზგიის ეპარქიის დაქვემდებარებაში იყო.

VIII საუკუნეში, დრანდა აფხაზეთის ანუ დასავლეთ საქართველოს საკათალიკოსოს ეპარქიის ცენტრად იქცა, რომელმაც აქ XVII საუკუნემდე იარსება. დრანდის ბოლო ეპისკოპოსი გაბრიელი აბაზებისა და აბსარების შემოსევების გამო იძულებული გახდა იერუსალიმში წასულიყო.

1637 წელს, ტაძარი მთლიანად გაძარცვეს და გადაწვეს თურქმა დამყრობლებმა. 1878 წელს, რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს ტაძარი ხელმეორედ დაიწვა და ფრესკები განადგურდა. 1880 წლიდან, რუსული კოლონიური მმართველობის პერიოდში, სხვა ტაძრებთან ერთად ხდება დრანდის „რუსიფიკაციაც“. დრანდას ჯერ კიდევ მაშინ დაადგეს რუსული ყაიდის ხახვისებრი გუმბათი.

1928 წელს კომუნისტებმა დრანდის ტაძარი გააუქმეს, ეკლესიის შენობის ნაწილი, სასჯელაღსრულების დაწესებულებად, ციხედ გადაკეთდა, რომელიც დღემდე მოქმედებს, ნაწილში კი გულრიფშის რაიონის რაიოკომი და სკოლა-ინტერნატი განთავსდა. XX საუკუნის 70-იან წლებში დრანდის ტაძრის რესტავრაცია განხორციელდა. 2006 წელს დრანდის ტაძარს ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.

2011 წელს, კი აფხაზეთის დე-ფაქტო მთავრობამ 40-მდე ტაძარი, მათ შორის დრანდაც, ე.წ „აფხაზურ ეკლესიას“ უვადო სარგებლობაში გადასცა. ტაძარი ოკუპაციის შემდეგ რუსულ ყაიდაზე, მთლიანად თეთრად გადაღებეს; ჩააყენეს ათამდე ვერცხლისფრად შეღებილი კარ-ფანჯარა, რის გამოც დახვრიტეს ეკლესიის კედლები; დაამონტაჟეს ვიდეოსათვალთვალო სისტემა; ტაძრის გარშემო მთლიანად მოხსნეს მიწის ფენა, ისე რომ არქეოლოგიური კვლევა არ მომხდარა. რეკონსტრუქციამ შეიწირა ტაძრის უნიკალური სანათლავი ემბაზი, რომელიც VII საუკუნით თარიღდებოდა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*დრანდა უკვე რუსული ეკლესიაა ამერიკის ხმა

## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზემო წყარო

**ზემო წყარო** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (წებელდის თემი).

მდებარეობს მდინარე კოდორის ქვემო დინების ხეობაში, ზღვის დონიდან 620 მ-ზე, გულრიფშიდან 22 კმ-ში.

სოფელი ისტორიული წებელდის ნაწილია. XIX საუკუნეში ამ მიდამოებში იყო დასახლება ჯიმაშთა. 1870-იან წლებში წებელდელი აფხაზეთის გადასახლების (მუჰაჯირობის) შემდეგ აქ მამულებს ფლობდა გერმანელი რეინჰარდი, რის გამოც წებელდაში ჩასახლებული სომხები ამ ტერიტორიას „ლემსას“ (რუს. „ნემცი“-დან) უწოდებდნენ. 1920-1940-იან წლებში არსებობდა ზემო ლემსა, ქვემო ლემსა და შუა ლემსა. 1948 წელს ზემო ლემსა და შუა ლემსა გაერთიანდა და ეწოდა ზემო წყარო, ქვემო ლემსას — ქვემო წყარო. 1996 წელს აფხაზეთის სეპარატისტულმა ხელისუფლებამ ზემო წყაროს დაარქვა ადგილხუა (აფხ. Адгьылхәа), ხოლო ქვემო წყაროს — ჯმაშთა (Джмашта). 1989 წლის აღწერით ზემო წყაროში იყო 150 მცხოვრები, ძირითადად სომხები.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თხუბუნი

**თხუბუნი** (ყოფილი *ვარდისუბანი*) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (მაჭარა თემი). მდებარეობს შავიზღვისპირა დაბლობზე. ზღვის დონიდან 70 მ, გულრიფშიდან 1 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ალექსანდრე ზავარიცკი

**ალექსანდრე ნიკოლოზის ძე ზავარიცკი** ( დ.   14 მარტი    [ ძვ. სტ. 2 მარტი] 1884, უფა, — გ. 23 ივლისი 1952, მოსკოვი) — რუსი გეოლოგი და პალეონტოლოგი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1939). პროფესორი 1921 წლიდან.

1909 წელს დაამთავრა პეტერბურგის სამთო ინსტიტუტი. 1915–1935 წლებში მუშაობდა გეოლოგიურ კომიტეტში (შემდეგ — საკავშირო გეოლოგიურ ინსტიტუტში); 1939–1941 წლებში სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიური ინსტიტუტის დირექტორი; 1944–1954 წლებში სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ვულკანოლოგიის ლაბორატორიის ორგანიზატორი და დირექტორი; 1946–1949 წლებში სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგია-გეოგრაფიის განყოფილების აკადემიკოს-მდივანი. 

ზავარიცკის შრომები მოიცავს გეოლოგიური მეცნიერების მრავალ დარგს: პეტროლოგიას, მინერალოგიას, კრისტალოგრაფიას, ვულკანოლოგიას, სასარგებლო წიაღისელის საბადოთა და ზოგად გეოლოგიას. ზავარიცკიმ დაამუშავა ქანების ქიმიური შემადგენლობის გამოსახვის გეომეტრიული მეთოდი, რამაც ხელი შეუწყო პეტროლოგიის ერთ-ერთი დარგის პეტროქიმიის განვითარებას. მან სრულყო ცნობილი რუსი მეცნიერის ევგრაფ ფიოდოროვის მინერალთა ოპტიმალური კვლევის მეთოდი. ზავარიცკის ეკუთვნის მნიშვნელოვანი პეტროლოგიური და გეოლოგიური გამოკვლევები ურალზე, ყაზახეთში და კავკასიაში. მან დეტალურად შეისწავლა კამჩატკა-კურილის კუნძულთა რკალის თამანედროვე,
ხოლო სომხეთისა და ურალის ძველი ვულკანიზმი. ზავარიცკის სახელი ეწოდა მინერალს — *ზავარიცკიტი*. 

სსრკ სახელმწიფო პრემია (1943,1946) და ლენინური (1958) პრემიები. დაჯილდოებულია 2 ლენინის ორდენით.

## თხზულებები 
* Гора Магнитная и ее месторождения железных руд, в. 1, ч. 1—3, Л., 1923—27 (Тр. Геологического комитета. Новая серия, в, 122);
* Геологический очерк месторождений медных руд на Урале, ч. 1—2, Л., 1927—29 (Тр. Геологического комитета. Новая серия, в, 173);
* Физико - химические основы петрографии изверженных горных пород, Л., 1926;
* Введение в петрохимию изверженных горных пород, 2 изд., М. — Л., 1950;
* Изверженные горные породы, М., 1955;
* Избр. труды, т. 1—4, М., 1956—63.

## რესურსები ინტერნეტში 
## ლიტერატურა 
* Бетехтин А. Г., О работах А. Н. Заварицкого в области учения о рудных месторождениях, "Записки Всесоюзного минералогического общества", 1953, т. 82, в. 2; А. Н. Заварицкий. [Некролог], там же.

## სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები
კატეგორია:რუსი გეოლოგები
კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები
კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ნოვოდევიჩიეს სასაფლაოზე დაკრძალულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
კელასური (მაჭარის თემი)

**კელასური** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (მაჭარა თემი), მდინარე კელასურის ხეობაში. ზღვის დონიდან 360 მ, გულრიფშიდან 3 კმ. 1948 წლამდე ეწოდებოდა პოლტავო-კელასური. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კირნათი (გულრიფშის მუნიციპალიტეტი)

**კირნათი** (1948 წლამდე *სული*) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (წებელდის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 800 მ, გულრიფშიდან 40 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
იანტბელიძე

საკუთარი სახელი **იანტბელიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს შემდეგი პიროვნებებიდან:

* ივანე იანტბელიძე — თელავის სახელმწიფო თეატრის  ქართველი მსახიობი.

## იხილეთ აგრეთვე
* იანტბელიძეები — სტატია გვარის შესახებ.
კადარი (გულრიფშის მუნიციპალიტეტი)

**კადარი** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, ლათის თემში. მდებარეობს კოდორის ხეობაში. ზღვის დონიდან 320 მ, გულრიფშიდან 57 კმ., ლათადან 5 კმ. 1948 წლამდე ეწოდებოდა ჩემბერგი საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეცხოველეობა. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რიკარდუ კარვალიუ

**რიკარდუ ალბერტო სილვეირა დე კარვალიუ**, დონ ენრიკეს ორდენი, (დ. 18 მაისი, 1978, არმარანტე, პორტუგალია) — პორტუგალიელი ფეხბურთელი, რომელიც მცველის პოზიციაზე თამაშობს.
კარვალიო დაიბადა ამარანტეში, სადაც ის ადგილობრივ კლუბ „ამარანტეში“ თამაშობდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Player profile on Transfermarkt
* Player profile on Chelsea FC official website
* Player profile on PortuGOAL 
* Player profile on BBC 
* ESPN Profile 

კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:პორტუგალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:პორტუს ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩელსის ფეხბურთელები
კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:მონაკოს ფეხბურთელები
კატეგორია:2008 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 18 მაისი
კატეგორია:პორტუგალიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:ევროპის ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კივი (ხილი)

მინი|250პქ|კივი
**კივის** ისტორია სამხრეთ ჩინეთში ჩენგ კიანგის მინდორზე დაიწყო. ეს ხილი ჩინეთის მეფეებისთვისაც დელიკატესი იყო.
პირველად იგი ბრიტანელებმა იგემეს, რის შემდეგაც მის შესახებ ხმა შორს გავარდა, თუმცა მათ მხოლოდ 1847 წელს მოახერხეს სამშობლოში კივის თესლის წაღება. ამ ქვეყანაში ვერ გაიხარა, კლიმატმა არ შეუწყო ხელი, თურმე კივს სიცივის ეშინია .
1904 წელს ამერიკელებმა მოახერხეს ამ ბუჩქის წაღება, 1906 წელს ახალმა ზელანდიელებმა ამ მცენარის მხოლოდ თესლი მოიპოვეს. ახალ ზელანდიაში ყველაზე კარგად იხარა, იქ მოახერხეს კივის გამრავლება. ახალმა ზელანდიელებმა სელექციით 30 წელიწადში ჩინეთიდან ჩატანილზე გაცილებით დიდი ნაყოფი მიიღეს. სახელი კივი, იმიტომ შეარქვეს რომ ამ ქვეყნის სიამაყეს, უცნაურ, უფრთო და უკუდო ჩიტს მიამსგავსეს.

თითქმის მთელ მსოფლიოშია გავრცელებული, მათ შორის საქართველოშიც.

კატეგორია:ხილი
კედელი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**კედელი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ქვემოთ ჩამოთვლილთაგან:

* კედელი — არქიტექტურაში. აგურით, ქვით ან სხვა მასალით ნაგები მასიური გამყოფი ბარიერი;
* კედელი — 1991 წლის ქართული მხატვრული ფილმი;
* კედელი (სრულად: *პინკ ფლოიდი: კედელი*) — პინკ ფლოიდის ალბომ The Wall-ზე დაფუძნებული 1982 წლის ფილმი;
* The Wall () — პინკ ფლოიდის კონცეპტუალური ალბომი.
მცხეთა-პარკი

**მცხეთა-პარკი** — სპორტული სტადიონი მცხეთაში, საქართველო. ძირითადად გამოიყენება საფეხბურთო მატჩებისათვის. არის „ვიტ ჯორჯიას“ საშინაო მოედანი. იტევს 2,000 მაყურებელს.

## რეკონსტრუქცია
2011 წლამდე იტევდა 3 000 მაყურებელს, რადგან იყო ხის გრძელი სკამები, ხელოვნური საფარის ნაცვლად იყო ბუნებრი, რომელიც ბოლო პერიოდში ცუდ მდგომარეობაში იყო, რის გამოც 2008-2009 წლის სეზონისთვის ფეხბურთის პროფესიონალურმა ლიგამ არ დართო მატჩიბის გამართვის ნება „ვიტ ჯორჯიას“. 2009 წლის 9 ივნისს „ვიტ ჯორჯიასა“ და ფეხბურთის ფედერაციას შორის გაფორმდა ხელშეკრულება, ხელი მოაწერეს „ვიტ ჯორჯიას“ პრეზიდენტმა გურამ რუხაძემ და ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტმა ნოდარ ახალკაცმა, შეთანხმების მიხედვით ფეხბურთის ფედერაცია მოედნის საფრის დაგების ვალდებულებას იღებდა, რომელსაც უეფა გზავნიდა საქართველოში პროგრამა "ჰეთთრიკის" ფარგლებში, ხოლო კლუბის მხარემ ვალდებულება აიღო გასახდელების, ტრიბუნის და მესერის რეაბილიტაციის. მინდვრის დაგება დროში გაიწელა, მისი მიზეზი იყო ფეხბურთის ფედერაციაში მომხდარი ცვლილებები, თუმცა 2010 წელს დაიგო ხალიჩა, რომელზეც ქვიშა და კაუჩუკი მოგვიანებით 2011 წელს დაიყარა. ტრიბუნაზე დამონტაჟდა ინდივიდუალური სკამები, რომლებიც „ვიტ ჯორჯიას“ ტრადიციულ ფერებში, თეთრსა და მწვანეშია, გარემონტდა და თავიდან გადაიხურა ვიპ-ლოჟა, სადაც დამონტაჟდა ტყავის სკამები, ხოლო მის ქვემოთ პრეს ლოჟა განლაგდა, სტადიონზე მუშაობს უკაბელო ინტერნეტი. განახლებული მცხეთა პარკი გაიხსნა 2011 წლის 6 აგვისტოს, სადაც ერთმანეთს შეხვდენენ „ვიტ ჯორჯია“ და გორის „დილა“, თამაში მასპინძელთა უპირატესობით 4-3 დამთავრდა.

სტადიონის რეკონსტურუქციის პროექტი ამით არ დასრულებულა, გეგმაშია განათების სისტემის დამონტაჟება, საპირისპირო მხარეს ტრიბუნის აშენება, სადაც განთავსდება გასახდელები. აშენდება კარის უკანა ტრიბუნები.

მცხეთა პარკიდან მოჩანს ჯვრის მონასტერი, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი და სამთავროს დედათა მონასტერი.

## ფოტოგალერეა 

სურათი:მცხეთა პარკი(აღმოსავლეთი მხარე).jpeg|მცხეთა პარკის აღმოსავლეთი მხარე
სურათი:მცხეთა პარკი დასავლეთ მხარე.jpeg|მცხეთა პარკის დასავლეთი მხარე

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს საფეხბურთო სტადიონების სია

კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო სტადიონები
კატეგორია:საფეხბურთო უმაღლესი ლიგის კლუბების სტადიონები
კელასური 1

**კელასური 1** — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (წებელდის თემი), აფხაზეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე კელასურის ხეობაში. ზღვის დონიდან 350 მ, გულრიფშიდან 42 კმ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გულრიფშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩაპარე

**ჩაპარე** — მდინარე ბოლივიაში, მამორეს მთავარი შენაკადი. განეკუთვნება ამაზონის აუზს. მისი სიგრძე 279 კმ-ია. სათავეს იღებს კოჩაბამბის დეპარტამენტში, მდინარეების - ესპირიტუ-სანტოსა და სან-მატეოს შერწყმის შედეგად. წარმოადგენს ჩაპარეს პროვინციის მთავარ საწყალოსნო გზას. მის წყლებში აღმოჩენილია თევზი *Gephyrocharax chaparae*, რომელსაც სახელი ამ მდინარისგან ეწოდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის მდინარეების სია
*ტუნარის ეროვნული პარკი

## რესურსები ინტერნეტში
* Chapare River Floods

კატეგორია:ბოლივიის მდინარეები
დედოფალი მარგო (რომანი)

**დედოფალი მარგო** () — ალექსანდრე დიუმას ისტორიული ჟანრის რომანი, რომელიც გამოსცა 1845 წელს.

რომანი ჰენრიხ ნავარელის სიჭაბუკის პერიოდს ეხება, უფრო კონკრეტულად რომ ვთქვათ, იგი მოიცავს მხოლოდ ორ წელს, იწყება ნავარის მეფის, ანტუან ბურბონის ვაჟის, ჰენრიხ ნავარელისა და საფრანგეთის მეფის, კარლოს IX-ის დის, მარგარიტა ვალუას ქორწინებით (1572 წლის 18 აგვისტო) და მთავრდება კარლოს IX-ის სიკვდილით (1574 წლის 31 მაისი). ეს არის საფრანგეთის ისტორიაში უაღრესად დაძაბული პოლიტიკური პერიოდი — კათოლიკებსა და პროტესტანტებს შორის რელიგიური ომების მეორე პერიოდი, რომელიც ხასიათდება უდიდესი სიმწვავით და გამოხატულებას პოულობს ბართლომეს ღამის ცნობილ ტრაგედიაში, რაც რომანის ამოსავალი წერტილია.

## ლიტერატურა 
* ალექსანდრე დიუმა - დედოფალი მარგო; „ნაკადული“, თბილისი, 1973; გვ. 6

## რესურსები ინტერნეტში 
*   
*  

კატეგორია:1845 წლის რომანები
კატეგორია:ალექსანდრე დიუმას რომანები
კატეგორია:ისტორიული რომანები
ქვაბული

**ქვაბული** — დედამიწის ზედაპირის რელიეფის უარყოფითი ფორმა, რომელსაც აქვს მეტ-ნაკლებად იზომეტრიული მოხაზულობა ან ოდნავ წაგრძელებულია. მორფოლოგიურად შეიძლება იყოს ბრტყელძირიანი, ჯამისებრი და სხვა. წარმოშობით — ტექტონიკური, ვულკანური, ეროზიული, მყინვარული, დეფლაციური, კარსტული და სხვა.

ზღვის ფსკერის გეომორფოლოგიაში გამოყოფენ გარდამავალი ზონის ქვაბულებს, რომლებიც დაკავებულია გეოსინკლინური ზღვებით, და ოკეანურ ქვაბულებს, ოკეანის საგების ყველაზე დიდ უარყოფით ფორმებს. როგორც წესი, მოზრდილი ქვაბულები ამოვსებულია წყლით, შესაბამისად წარმოიქმნება ტბა. ქვაბული შეიძლება იყოს დახშული და ღია.

საქართველოში როგორც ტიპურ მთიან ქვეყანაში კარგად არის გამოხატული რელიეფის ჩადაბლებული ფორმები, რაც ხშირად გეომორფოლოგიურ პროცესებთანაა დაკავშირებული. საინტერესო ისტორია აქვს მაგ., საქართველოს ჩრდილო-დასავლეთ მხარეში არსებული დიდი რიწის ტბის ქვაბულს.

რიწის ტბის ქვაბული ეგზოტექტონიკურია და მისი წარმოქმნა დაკავშირებულია კლდეზვავთან, რომელმაც შეაგუბა მდინარე ლაშიფსე და შექმნა კავკასიის ერთ-ერთი ულამაზესი მთის ტბა. ანალოგიური ბედ-იღბალი განიცადეს საქართველოს სხვა ტბებმაც.

## იხილეთ აგრეთვე
* დეპრესია 

## სქოლიო
კატეგორია:გეომორფოლოგია
გრაფი მონტე-კრისტო

**გრაფი მონტე-კრისტო** () — ალექსანდრ დიუმას სათავგადასავლო რომანი, რომელიც გამოიცა 1844-1846 წლებში. მსგავსად ბევრი მისი ნაწარმოებისა, დიუმა ამ რომანშიც იყენებს თავისი თანამშრომელი მწერლის, ავგუსტ მაკეს შეთავაზებულ სიუჟეტებს, რომელიც ძირითადად მოჩვენებებზე წერდა.

ნაწარმოები მრავალჯერ იქნა ეკრანიზებული.

მოქმედება ვითარდება ახალგაზრდა ედმონ დანტესის გარშემო, რომელიც არის გემის კაპიტნის თანაშემწე და უახლოეს მომავალში უნდა გახდეს გემის კაპიტანი. თუმცა ის ადამიანები, რომელთანაც დანტესი მეგობრობს უდანაშაულოდ დასდებენ ბრალს საფრანგეთის სამეფოს ღალატში. ედმონს საკუთარ ნიშნობაზე აკავებენ და სამუდამოდ გზავნიან ციხესიმაგრე "იფში". ედმონი იქ 14 წელს გაატარებს და ამ დროის განმავლობაში შეშლილად გამოცხადებულ აბატ ფარიას გაიცნობს, რომელიც ბევრ რამეს ასწავლის ედმონს და ამასთან ერთად უანდერძებს უდიდეს ქონებას, რომელიც კუნძულ მონტე-კრისტოზე ინახება. 33 წლის ედმონ დანტესი ციხიდან გაქცევას ახერხებს და აბატის ქონებას პოულობს. თავდაპირველად, ყველა თავის მეგობარს ეხმარება, ხოლო შემდეგ გრაფი მონტე-კრისტოს სახელით შურისძიებას იწყებს ადამიანებზე, რომელთაც ის სამუდამო პატომრობისათვის გაიმეტეს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
*  
*  *გრაფი მონტე-კრისტო*, აუდიწიგნი LibriVox-ს მიერ, ხელმისაწვდომია ინტერნეტის არქივში.

## სქოლიო
კატეგორია:1844 წლის რომანები
კატეგორია:1845 წლის რომანები
კატეგორია:ალექსანდრე დიუმას რომანები
კატეგორია:სათავგადასავლო რომანები
კატეგორია:ისტორიული რომანები
ბოლივიის ეროვნული კონგრესი

**ბოლივიის ეროვნული კონგრესი** () — ბოლივიის პარლამენტი. ტერიტორიულად განთავსებულია ბოლივიის დე-ფაქტო დედაქალაქ ლა-პასში. 

ეროვნული კონგრესი ორპალატიანია:
* ზედა პალატა – ბოლივიის სენატი ()  
* ქვედა პალატა – ბოლივიის დეპუტატთა პალატა ()  

სენატის შემადგენლობაში შედის 36 სენატორი, ხოლო დეპუტატთა პალატა შედგება 130 ადგილისაგან, 

## იხილეთ აგრეთვე
*ბოლივიის სენატი
*ბოლივიის დეპუტატთა პალატა
*ბოლივიის პოლიტიკა
*ბოლივიის კონსტიტუცია
*ბოლივიის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
* ბოლივიის ეროვნული კონგრესი 
** ბოლივიის სენატი 
** ბოლივიის დეპუტატთა პალატა 

კატეგორია:ბოლივიის პოლიტიკა
ოცი წლის შემდეგ

***ოცი წლის შემდეგ*** () — ალექსანდრე დიუმას რომანი, რომელიც სერიებად გამოიცა 1845 წლის იანვრიდან აგვისტოს ჩათვლით. იგი არის სამი მუშკეტერის გაგრძელება, და რომანის „ვიკონტი დე ბრაჟელონი: ათი წლის შემდეგ“ წინამორბედი.

## რესურსები ინტერნეტში
*  

კატეგორია:ალექსანდრე დიუმას რომანები
კატეგორია:1845 წლის რომანები
კატეგორია:ისტორიული რომანები
კაცი, რომელიც იცინის

**კაცი, რომელიც იცინის** () — ვიქტორ ჰიუგოს რომანი, რომელიც პირველად 1869 წლის აპრილში გამოიცა. იგი რომანს თხუთმეტი თვის განმავლობაში  არხის კუნძულებზე ცხოვრებისას  წერდა.

რომანი ეკრანიზირებულია რამდენიმეჯერ, მათ შორის ყველაზე განთქმულია 1928 წლის ფილმი, რომლის რეჟისორია პოლ ლენი.

რომანში აღწერილია XVII საუკუნის დასასრულისა და XVIII საუკუნის დასაწყისის ინგლისის ცხოვრება. ჰიუგო ამხილებს მონარქიის თვითნებობასა და შუასაუკუნეობრივი ფეოდალური ტრადიციების დამცველი არისტოკრატის სისასტიკეს.

## ლიტერატურა
*ვიქტორ ჰიუგო - კაცი, რომელიც იცინის; „ნაკადული“, თბილისი, 1977; გვ. 2

## რესურსები ინტერნეტში
*  

კატეგორია:ვიქტორ ჰიუგოს ნაწარმოებები
კატეგორია:1869 წლის რომანები
ემანუელ ადებაიორი

მინი|250პქ|ემანუელ ადებაიორი
**შაი ემანუელ ადებაიორი** (დ. 26 თებერვალი, 1984), ცნობილი, როგორც **ემანუელ ადებაიორი** — ტოგოელი ფეხბურთელი, რომელიც თავდამსხმელად თამაშობს ტოტენჰემ ჰოტსპურში (იჯარით „მანჩესტერ სიტიდან“). იგი ამავე პოზიციაზე თამაშობდა ტოგოს ეროვნულ ნაკრებში, სანამ სანაკრებო კარიერა არ დაამთავრა 2010 წლის 12 აპრილს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Adebayor Manchester City Videos 
* Profile  at Arsenal.com
* BBC World Service: African Footballer of the Year 2008
* Emmanuel Adebayor Profile & Stats on ESPN Soccernet 

კატეგორია:ტოგოელები
კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:მანჩესტერ სიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 26 თებერვალი
კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები