open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ზემო კაჭრეთის გორასამარხები

**ზემო კაჭრეთის გორასამარხები** — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო კაჭრეთში, სოფლის სამხრეთით 300-400 მეტრზე. განეკუთვნება შუა ბრინჯაოს ხანის მიწურულს. 

სარწყავი არხის მშენებლობის დროს, არხის გაყოლებით ორი მეტრის სიღრმეზე აღმოჩნდა ორი დაზიანებული სამარხი. ორივე შემთხვევაში შემორჩენილი იყო სამარხის ორმოს ჩრდილოეთ მცირე ნაწილი ამოვსებული მიწითა და ქვებით.ერთ-ერთი გორასამარხის ორმოში აღმოჩნდა თიხის 6 ჭურჭელი — სილანარევი წმინდა თიხისაგან დამზადებული ნაპრიალებზედაპირიანი და ოდნავ პირმოყრილი 4 ჯამის ფრაგმენტი, რომლებსაც მხრები შემკული ჰქონდა ორ კონცენტრულ ხაზს შორის მოქცეული, ერთი მეორის საპირისპიროდ მიმართული, მიჯრილი, ნაჭდევი ჯგუფებით შექმნილი წვერით, ქვევით მიმართული სამკუთხედებით ან ორ კონცენტრულ ხაზს შორის დატანილი ერთიმეორის საპირისპიროდ დახრილი პრიალა ხაზების ჯგუფებით, მოყავისფროდ გამომწვარი წვრილმარცვლოვანი თიხისგან დამზადებული ქოთანი, რომელსაც ყელის ძირში ერთი ამოღარული ხოლო მხარზე ერთი ტეხილი ხაზი შემოუყვება: კარგად განლექილი თიხისგან დამზადებული ჭურჭლის ფრაგმენტები, აღმოჩნდა აგრეთვე წვრილფეხა საქონლის ძვლები. მეორე გორასამარხში აღმოჩნდა ქვიშანარევი თიხისაგან დამზადებული ნაპრიალებზედაპირიანი, ერთი ქოთნის გვერდის ფრაგმენტები. ქოთნის მხარსა და მუცელს ამკობდა მოკლე ტეხილი ხაზების ჰორიზონტარული რიგებისგან შედგენილი წვერით ქვემოთ მიმართული სამკუთხედები. მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური  ძეგლები
სან-პაულუ (საფეხბურთო კლუბი)

.]]
**სან-პაულუ** () — ბრაზილიური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ სან-პაულუდან. ჩამოყალიბდა 1930 წლის 25 იანვარს. ასპარეზობს პაულისტას ჩემპიონატსა და ბრაზილიის სერია A-ში. „ფლამენგოსა“ და „კორინთიანსის“ შემდეგ ითვლება მესამე ყველაზე პოპულარულ საფეხბურთო კლუბად ბრაზილიაში. „კორინთიანსთან“, „პალმეირასთან“ და „სანტოსთან“ ერთად შედის სან-პაულუს შტატის ტრადიციული საფეხბურთო გრანდების ოთხეულში. ბრაზილიის ექვსგზის და სან-პაულუს შტატის 21-გზის ჩემპიონი.

## ისტორია 
ჩამოყალიბდა 1930 წლის 25 იანვარს **სან-პაულუ და ფლორესტას** () სახელწოდებით — ბრაზილიური საფეხბურთო კლუბების — სან-პაულუს შტატის 11-გზის ჩემპიონის, **პაულისტანოს** () და სან-პაულუს შტატის სამგზის ჩემპიონის, **ატლეტიკო პალმეირასის** () გაერთიანების შედეგად. ამჟამინდელი სახელწოდებით კლუბი 1935 წლიდან ასპარეზობს. კლუბის „ოქროს ხანად“ ითვლება 1980-იანების მეორე და 1990-იანების პირველი ნახევარი, როდესაც „სან-პაულუმ“ ორჯერ (1986, 1991) მოიპოვა ბრაზილიის ჩემპიონის ტიტული, ასევე ორ-ორჯერ ლიბერტადორესის თასის (1992, 1993), საკონტინენტთაშორისო თასისა (1992, 1993) და სამხრეთ ამერიკის რეკოპას (1993, 1994) მფლობელი გახდა. ამას გარდა თითოჯერ სამხრეთ ამერიკის სუპერთასსა (1993) და კონმებოლის თასს დაეუფლა (1994).

## მიღწევები
;   ბრაზილიის სერია A
* ჩემპიონი (6): 1977, 1986, 1991, 2006, 2007, 2008
* ვიცე-ჩემპიონი (6): 1971, 1973, 1981, 1989, 1990, 2014
* ბრინჯაოს პრიზიორი (3): 2003, 2004, 2009
; 35px პაულისტას ჩემპიონატი
* ჩემპიონი (21): 1931, 1943, 1945, 1946, 1948, 1949, 1953, 1957, 1970, 1971, 1975, 1980, 1981, 1985, 1987, 1989, 1991, 1992, 1998, 2000, 2005
; 35px შტატის გუბერნატორის თასი
* თასის მფლობელი (3): 1980, 2006, 2007
; 35px პაულისტას ტურნირი
* ჩემპიონი (3): 1932, 1940, 1945
; 35px პაულისტას სუპერჩემპიონატი
* ჩემპიონი (1): 2002
;  რიო–სან-პაულუს ტურნირი
* ჩემპიონი: 2001
; 25px რიო–სან-პაულუს  ჩემპიონთა თასი
* თასის მფლობელი (11): 1931, 1943, 1945, 1946, 1948, 1953, 1957, 1975, 1980, 1985, 1987
; ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი
* ჩემპიონი (1): 2005
;   საკონტინენტთაშორისო თასი
* თასის მფლობელი (2): 1992, 1993
;ლიბერტადორესის თასი
* თასის მფლობელი (3): 1992, 1993, 2005
; სამხრეთ ამერიკის თასი
* თასის მფლობელი (1): 2012
;  კონმებოლის თასი
* თასის მფლობელი (1): 1994
; სამხრეთ ამერიკის სუპერთასი
* თასის მფლობელი (1): 1993
; სამხრეთ ამერიკის რეკოპა
* თასის მფლობელი (2): 1993, 1994
;  კონმებოლის თასების თასი
* თასის მფლობელი (1): 1996

## ცნობილი ფეხბურთელები 

*  ლუიზინიო (1930–1934, 1941–1946) 
*  დიდი (1964, 1966)
*  ჟერსონი (1972–1974)
*  ვალდირ პერესი (1973–1984)
*  სერჟინიო შულაპა (1973–1984) 
*  კაკა (2001–2003, 2014)
*  ერნანესი (2005–2010, 2017, 2019–)
*  ოსკარი (2008–2010)
*  კაზემირო (2010–2013)
*  რივალდო (2011)
*  ალვარო პერეირა (2014)
*  ალეშანდრე პატო (2014–2015, 2019–)
*  ნენე (2018–2019)
*  დანიელ ალვესი (2019–)

## რესურსები ინტერნეტში
* კლუბის ოფიციალური საიტი
* São Paulo Futebol Clube Enciclopédia

## სქოლიო 

კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო კლუბები
საადმირალოს გასასვლელი (სანქტ-პეტერბურგი)

**საადმირალოს გასასვლელი** — ქუჩა სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში; სასახლის მოედნიდან საადმირალოს სანაპირომდე. თავდაპირველი სახელწოდება საადმირალოს ბულვარი ცნობილია 1838 წლიდან. მოგვიანებით XIX საუკუნის შუა ხანებიდან ბულვარი საადმირალოს მოედნის განაპირა მხარე (კიდე) იყო. თანამედროვე სახელი 1880 წლის 7 მარტს მიიღო, ალექსანდრეს ბაღის გაშენების შემდეგ.

## ლიტერატურა 
* *Горбачевич К. С.*, *Хабло Е. П.* Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 21. — 511 с.
* Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 20. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.
* *Кудрявцев Н. И.* Улицы — Санкт-Петербург 1998. — 8 с
* Зодчие Санкт-Петербурга. XIX — начало XX века / сост. В. Г. Исаченко; ред. Ю. Артемьева, С. Прохватилова. — СПб.: Лениздат, 1998. — 1070 с. — ISBN 5-289-01586-8.
* *Горбачевич К. С.*, *Хабло Е. П.* Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — СПб.: Норинт, 2002. — 353 с. — ISBN 5-7711-0019-6.

## სქოლიო 
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ქუჩები
ბოგდო-ულა

**ბოგდო-ულა**, **ბოგდო-ოლა** — ქედი ჩინეთში, აღმოსავლეთ ტიან-შანში. გადაჭიმულია განედური მიმართულებით დაახლოებით 300 კმ-ზე. ჩრდილოეთით შემოსაზღვრავს ტურფანის ღრმულს, ხოლო სამხრეთით ჯუნგარის ვაკეს. სიმაღლე 5445 მ (მთა ბოგდა-ფენგი). აგებულია უმეტესწილად კამბრიუმამდელი და პალეოზოური ქანებით. კალთები დამრეცია, მრავალი მწვერვალი ალპური ტიპისაა. არის მყინვარები და მუდმივი თოვლი. ქვედა სარტყელში ჭარბობს უდაბნო და სტეპური ლანდშაფტები. 1700-2900 მ სიმაღლეზე მდელოების სარტყელია და წიწვოვანი ტყეები (ძირითადად ჩრდილოეთ კალთებზე). 2900-3700 მ-ზე მაღალმთიანი ბუჩქნარები და ალპური მდელო, უფრო მაღლა ნივალური სარტყელია. მთა ბოგდო-ულის ჩრდილო-დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1907 მ სიმაღლეზე მდებარეობს ტბა ტიანჩი.

## ლიტერატურა
* Краткая географическая энциклопедия. Том 1: М., 1960.

კატეგორია:ჩინეთის ქედები
ვლადიმერ პუტინის პიკი

**ვლადიმერ პუტინის პიკი** () — მწვერვალი ყირგიზეთში, ტიან-შანში, ყირგიზეთის ქედზე. ადმინისტრაციულად მოქცეულია ჩუის ოლქის ტერიტორიაზე. სიმაღლე 4446 მ. ხილვადობა 20 კმ-მდეა. სამხრეთ კალთაზე მიედინება მდინარე აქსუს შენაკადი ჯართაში. სახელი ეწოდა 2011 წელს რუსეთის პრეზიდენტის ვლადიმერ პუტინის პატივსაცემად.

## სქოლიო
კატეგორია:ყირგიზეთის მთები
საადმირალოს გამზირი

**საადმირალოს გამზირი** — ქუჩა სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში; სასახლის მოედნიდან ისააკის მოედნამდე. წარმოიქმნა XVIII საუკუნეში. 1738 წლის 20 აპრილს გასასვლელს საადმირალოს ქუჩა ეწოდა (დღევანდელი იაკუბოვიჩის ქუჩის ჩათვლით). პარალელურად არსებობდა დასახელებები: საადმირალოს ხაზი (მიემართება საადმირალოს არხის გასწვრივ), დიდი ქუჩა, დიდი გამზირი, დიდი საადმირალოს პერესპექტივა, დიდი საადმირალოს გამზირი. ეს სახელები 1822 წლამდე გამოიყენებოდა, რადგან ამის შემდეგ იგი საადმირალოს მოედნის ნაწილი იყო. 1880 წლის 7 მარტს ახლანდელი სახელი ეწოდა. 1918 წლის ოქტომბრიდან 1944 წლის 13 იანვრამდე როშალის გამზირი ერქვა. ქუჩაზეა ფიტინგოფისა და ლობანოვ როსტოვსკის სახლები.

## ლიტერატურა 
* *Горбачевич К. С.*, *Хабло Е. П.* Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 21—22. — 511 с.
* *Горбачевич К. С.*, *Хабло Е. П.* Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 4-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 1996. — С. 13—14. — 359 с. — ISBN 5-7711-0002-1.
* Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 20. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.
* *Кудрявцев Н. И.* Улицы — Санкт-Петербург 1998. — С. 8

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ქუჩები
ბორის ელცინის პიკი

**ბორის ელცინის პიკი** — მწვერვალი ყირგიზეთში, ტიან-შანში, თერსქეი-ალათაუს ქედზე. ადმინისტრაციულად მოქცეულია ისიქ-ქოლის ოლქის ტერიტორიაზე. სიმაღლე 5168 მ. დაფარულია მყინვარებით. ვრცელდება თერსქეი-ალათაუს ქედის ცენტრალურ ნაწილში. ადრე ცენტრალური ოღუზ-ბაში ეწოდებოდა, ხოლო 2002 წლიდან გადაერქვა და ეწოდა რუსეთის პირველი პრეზიდეტის ბორის ელცინის სახელი.

## სქოლიო
კატეგორია:ყირგიზეთის მთები
იძულებითი ქორწინება

**იძულებითი ქორწინება** — ქორწინება, რომელშიც ერთი ან რამდენიმე მხარე ქორწინდება მათი თანხმობის გარეშე ან საკუთარი ნების საწინააღმდეგოდ. იძულებითი ქორწინება განსხვავდება შეთანხმებული ქორწინებისგან, რომლის თანახმად, ორივე მხარე სავარაუდოდ თანხმდება მშობლების ან მესამე მხარის დახმარებაზე, მაგალითად, მაყრის მეუღლის პოვნაში და არჩევაში. ხშირად არსებობს უწყვეტი იძულება ქორწინებისაკენ, დაწყებული ფიზიკური ძალადობით, დასრულებული ფსიქოლოგიური წნეხით. მიუხედავად იმისა, რომ ახლა საყოველთაოდ არის დაგმობილი, იძულებითი ქორწინება კვლავაც ხდება სხვადასხვა კულტურაში მთელ მსოფლიოში, განსაკუთრებით სამხრეთ აზიისა და აფრიკის ნაწილებში. ზოგიერთი მეცნიერი წინააღმდეგია გამოიყენოს ტერმინი „იძულებითი ქორწინება“, რადგან იგი შეიცავს ქორწინების თანხმობით ლეგიტიმურ ენას (მაგალითად, ცოლ-ქმარს) რაც რეალობის საწინააღმდეგოა. შემოთავაზებულია მრავალფეროვანი ალტერნატიული ტერმინი, მათ შორის „იძულებითი ოჯახური ასოციაცია“ და „ოჯახური მონობა“. 

## სქოლიო
კატეგორია:ადამიანის უფლებათა დარღვევა
FreeOTP

**FreeOTP** — პროგრამული ტოკენი თავისუფალი და ღია საწყისი კოდით, რომელიც გამოიყენება ორფაქტორიანი აუთენტიკაციისთვის. აქვს HOTP და TOTP ალგორითმების მხარდაჭერა. ტოკენის დამატება შესაძლებელია QR-კოდის სკანირებით ან ხელით, ტოკენის კონფიგურაციის გაწერის გზით. პროგრამის ტექნიკურ მხარდაჭერას ახორციელებს Apache 2.0 ლიცენზიით კომპანია Red Hat. ხელმისაწვდომია Android და iOS ოპერაციულ სისტემებზე.

## იხილეთ აგრეთვე
* Google Authenticator
* უსაფრთხოების ტოკენი

## სქოლიო 
კატეგორია:აუთენტიკაციის საშუალებები
კატეგორია:კომპიუტერთან წვდომის კონტროლი
მაია აზარაშვილი

{{ინფოდაფა სპორტსმენი
| თავისფერი = 
| სახელი = მაია აზარაშვილი
| სურათი = Maia Azarashvili (born 6 April 1964) — Georgian sprinter.jpg 
| სურათისზომა =  
| წარწერა =  
| დაბადების სახელი = 
| სრული სახელი = 
| მეტსახელი = „სპრინტის დედოფალი“
| ეროვნება = ქართველი
| დაბადების თარიღი = 
| დაბადების ადგილი = თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრ კავშირი
| გარდაცვალების თარიღი = 
| გარდაცვალების ადგილი = 
| სიმაღლე = 169
| წონა = 57
| ვებსაიტი = 
| ქვეყანა =  სსრ კავშირი
| სპორტი = მძლეოსნობა
| სახეობა = სპრინტი
| კლუბი = 
| გუნდი = 
| მწვრთნელი = გაიოზ საბანაშვილიგოგი გოზალიშვილი
| მედლისთარგები = 

| მედლები = 
| ჯილდოები = { style="background:transparent"

}
{ style="background:transparent"

}
}}

**მაია აზარაშვილი** (დ. 6 აპრილი, 1964, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრ კავშირი) — ქართველი და საბჭოთა მძლეოსანი, სპრინტერი. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1988). 
 
## ბიოგრაფია
დაიბადა 1964 წლის 6 აპრილს თბილისში. თავდაპირველად მშობლებმა გადაწყვიტეს ტანვარჯიშის სექციაზე მიეყვანათ, თუმცა მწვრთნელებმა ამ სახეობისთვის მაიას შედარებით მეტი სიმაღალის გამო ურჩიეს არა ტანვარჯიშზე, არამედ ჩოგბურთზე უფრო ეფიქრათ. მათივე რჩევით ჩოგბურთის კორტებს მიაკითხეს. ორი წელიწადი გაიოზ საბანაშვილთან ივარჯიშა.

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* მაია აზარაშვილი — ქართული სპორტი
* მაია აზარაშვილი — საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი
* მაია აზარაშვილი — Olympedia
* მაია აზარაშვილი — World Athletics
* მაია აზარაშვილი — Sports-Reference.com
* ოლიმპიური მედალოსნები — საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მძლეოსნები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მოდულით შებრუნებული რიცხვი

**მოდულით შებრუნებული რიცხვი** a რიცხვისა მოდულით m არის ისეთი მთელი x რიცხვი, რომ  

:ax \equiv 1 \pmod{m},

შეგვიძლია x აღვნიშნოთ როგორც a^{-1}.   

შევნიშნოთ, რომ a^{-1} ყოველთვის არ არსებობს. მაგალითად, დავუშვათ m=4 და a=2,  თუ შევამოწმებთ \begin{align}x\pmod m\end{align} - ის  ყველა მნიშვნელობას, ვნახავთ, რომ ვერ ვიპოვით x-ს, რომელიც აკმაყოფილებს ზემოთხსენებულ ტოლობას. დამტკიცებულია, რომ \begin{align}a^{-1}\pmod m\end{align} მხოლოდ და მხოლოდ მაშინ არსებობს, როდესაც a და m არიან ურთიერთმარტივი რიცხვები, ანუ მათი უ.ს.გ 1-ია ((a,m)=1).             

## გამოთვლა 
*  განვიხილოთ დიოფანტინის შემდეგი განტოლება: ax+my=1. როდესაც (a,m)=1, მოცემულ განტოლებას აქვს ამონახსნი, რომლის მოძებნა ევკლიდეს გაფართოებული ალგორითმით შეიძლება. შევნიშნოთ, რომ (a,m)=1 არის ასევე მოდულით შებრუნებული რიცხვი არსებობის პირობა. თუ ორივე მხრიდან ავიღებთ \begin{align}\pmod m\end{align}-ს, მაშინ my გაქრება და მივიღებთ : \begin{align}ax &\equiv 1\pmod m\end{align}, ანუ x არის მოდულით შებრუნებული რიცხვი.

* ფერმას მცირე თეორემა გვეუბნება, რომ  \begin{align}a^{m-1} &\equiv 1\pmod m\end{align}, აქედან გამომდინარე  \begin{align}a a^{m-2} &\equiv 1\pmod m\end{align}, შესაბამისად მოდულით შებრუნებული რიცხვი გამოდის \begin{align}a^{m-2}\pmod m\end{align}.

## ლიტერატურა 
*  Competitive Programmer's Handbook - Antti Laaksonen. 2018 (გვ. 202)

## რესურსები ინტერნეტში 
* e-maxx
* cp-algorithms

კატეგორია:პროგრამირება
კატეგორია:ალგორითმები
კატეგორია:მათემატიკა
კატეგორია:რიცხვთა თეორია
ზინობიანის სამაროვანი

ტერმინი **ზინობიანის სამაროვანი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ზინობიანის პირველი სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ ზინობიანში
* ზინობიანის მეორე სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ ზინობიანში
* ზინობიანის მესამე სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ ზინობიანში
შინდისი (2019 წლის ფილმი)

***შინდისი*** — დიტო ცინცაძის 2019 წლის ქართული დრამა. ფილმის პრემიერა გაიმართა შანხის საერთაშორისო კინოფესტივალზე 2019 წლის ივნისში. 2019 წელს ფილმმა მოიგო ვარშავის 35-ე კინოფესტივალის გრან-პრი.

## როლებში
* დათო ბახტაძე
* გოგა პიპინაშვილი

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დრამატული ფილმები
კატეგორია:2019 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
ყაზახური თეთრთავა ჯიში

**ყაზახური თეთრთავა ჯიში** — მსხვილი რქოსანი საქონლის მეხორცული მიმართულების ჯიში. გამოყვანილია 1930–40-იან წლებში ყაზახეთის სსრ-ის, ორენბურგისა და ვოლგოგრადის ოლქების კოლმეურნეობებსა და საბჭოთა მეურნეობებში ადგილობრივი საქონლის შეჯვარებით ჰერიფორდული ჯიშის კუროებთან. დამტკიცებულია 1950 წელს. აქვს მაგარი კონსტიტუცია; მკერდი ღრმა და ფართოა, აქვს კარგად განვითარებული ღაბაბი, ზურგი და წელიც ფართოა. ფერად წითელია; თავი, მკერდი, მუცლისა და ფეხების ქვედა მხარე და კუდის ფუნჯი თეთრი; მინდაოსა და გავაზე გვხვდება თეთრი ნიშნები. ფურის ცოცხალი მასაა 520–560 კგ, კუროსი — 900–1100 კგ, სიმაღლე მინდაოში 122–128 სმ და 135–140 სმ შესაბამისად. გამოირჩევა მალმწიფადობით. დაბადების დროს ხბოს ცოცხალი მასა 28–32 კგ-ს შეადგენს, დედისგან მოშორების დროს — 210–230 კგ. 16–18 თვის კუროების ნაკლავის გამოსავალი 62–65%-ია. საყოლად მოუხერხებელია დიდი რქების გამო; რუსეთში ხალასჯიშიანი მოშენების მეთოდით და ხაზოვანი სელექციის გამოყენებით მიიღეს ყაზახური თეთრთავა ჯიშის ურქო ტიპი (სახელმწიფო რეესტრში შევიდა 2002 წელს). მოშენებულია ყაზახეთსა და რუსეთში (უმთავრესად ვოლგოგრადის, ორენბურგის ოლქებსა და ალთაის მხარეში).

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:მსხვილი რქოსანი საქონლის ჯიშები
ჯაკობია

საკუთარი სახელი ** ჯაკობია ** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ჯაკობია — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე
* ლაშა ჯაკობია — ქართველი ფეხბურთელი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
საიდა გუნბა

**საიდა კაპასას ასული გუმბა** (დ. 30 აგვისტო, 1959, სოხუმი, — გ. 24 ნოემბერი, 2018, ბიჭვინთა) — აფხაზი მძლეოსანი (შუბის ტყორცნა). მოსკოვის ოლიმპიადის ვიცე-ჩემპიონი (1980; 67,76 მ; მოსკოვი). საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი. სსრკ ჩემპიონი (1978, თბილისი), სსრკ ხალხთა VII სპარტაკიადის ჩემპიონი (1979, მოსკოვი), სსრკ ხალხთა VIII სპარტაკიადის ვიცე-ჩემპიონი (1983, მოსკოვი), სსრკ ჩემპიონი (იუნიორები, 1978, რიგა). დაჯილდოებულია საპატიო ნიშნის ორდენით (1980).

1981 წელს დაამთავრა საქართველოს ფიზკულტურის ინსტიტუტი. პირადი რეკორდი (68,28 მ) 1980 წელს მოსკოვში უჩვენა. 1979 წელს, ლაიპციგში გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში, გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკისა და საბჭოთა კავშირის მძლეოსანთა ნაკრებ გუნდებს შორის, ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. ამავე წელს სიტარდის (ნიდერლანდები) საერთაშორისო ტურნირის ჩემპიონი გახდა. 1980 წელს ტოკიოში (იაპონია) კი — ვარსკვლავთა საერთაშორისო ტურნირის ჩემპიონი. 1978–1987 წლებში იყო საქართველოს ფიზიკური კულტურისა და სპორტის სახელმწიფო კომიტეტის ინსტრუქტორი. რუსული მედია-საშუალებების ცნობით სანინსტრუქტორად მონაწილეობდა აფხაზეთის ომში (1992-1993) სეპარატისტების მხარეზე. 

## ძირითადი შედეგები 
## ლიტერატურა 
* *ელგუჯა ბერიშვილი*, ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, გვ. 155, თბ.: პალიტრა L, 2013.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საიდა გუმბა — საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:სოხუმში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
კატეგორია:ქართველი მძლეოსნები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები
კატეგორია:აფხაზეთის ომის მონაწილეები
საიდა
ალექსანდრე ოზეროვი

მინი|ა. ოზეროვი
**ალექსანდრე გრიგოლის ძე ოზეროვი** (; დ. 3 აგვისტო, 1849, სოფ. მანგლისი, — გ. ნოემბ. 1922, თბილისი) — რუსი არქიტექტორი; რევოლუციამდელი თბილისის მშენებლობის ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური მოღვაწე.

დაიბადა საქართველოში მომსახურე რუსი სამხედრო ექიმის ოჯახში. დაამთავრა პეტერბურგის სამოქალაქო საინჟინრო სასწავლებელი 1872 წელს. 1873 წლიდან მოღვაწეობდა თბილისში. 1879–1885 წლებში თბილისის საქალაქო არქიტექტორი იყო. 1888 წელს მსახურობს ქუთაისის საგუბერნიო ინჟინრად, 1891–1892 წლებში — თბილისის ხანძრისაგან დამზღვევი საზოგადოების არქიტექტორად, მოგვიანებით — თბილისის საგუბერნიო მმართველობის სამშენებლო განყოფილების შტატგარეშე ტექნიკოსად, ხოლო უფრო გვიან, 1898-1907 წლებში — კავკასიაში საუფლისწულო მამულების ინსპექტორის სამმართველოს არქიტექტორად. 1885-87 წლებში ოზეროვი მონაწილეობდა ავჭალის წყალსადენის, ასევე თბილისის საკრებულოს შენობის აგებაში, ბორჯომი-ახალციხის და კოჯრის გზატკეცილის დაგეგმარებაში. 1874 წელს არჩეული იყო კავკასიის სამხატვრო საზოგადოების ნამდვილი წევრად. საუფლისწულო მამულების არქიტექტორად ყოფნისას აშენებდა წინანდალში, კარდანახში, თბილისშიც.

ოზეროვი ტიპური ექლექტიკოსი იყო. მის შენობათა ფასადებში უხვადაა „ირანული“, „მავრული“, „რენესანსულ-ბაროკოული“ ელემენტები. აქვს ცალკეული ცდები ქართული ისტორიული არქიტექტურის მოტივების გამოყენებისა — ღვინის №1 ქარხანა, დავით სარაჯიშვილის სახლი სიონის ქუჩაზე (1896). მისი შენობები ერთგვაროვანია: იგი მიმართავს მოდერნს, თუმცა აქაც გოტიკურ ელემენტებს იყენებს. მის მიერ აშენებული ბევრი საცხოვრებელი სახლი დღესაც დგას: ყოფილი კულტურის სამინისტროს შენობა (1910; შოთა რუსთაველის გამზირი), ძმები ფორების საცხოვრებელი სახლი (1910; დავით აღმაშენებლის გამზირი №1121), დიდი „საშემოსავლო სახლი“ (1913; ჭოროხის ქუჩა), სახლი №2 ქეთევან წამებულის გამზირზე, სახლი №10 პუშკინის ქუჩაზე (1910), ალექსანდრე სარაჯიშვილისეული სახლი მერაბ კოსტავასა და ნიკო ნიკოლაძის ქუჩების კუთხეში (1905) და სხვა.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
* გერსამია, თამაზ. არქიტექტორი ალექსანდრე ოზეროვი. *Ars Georgica* სერია B, 2018.

კატეგორია:დაბადებული 1849
კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1922
კატეგორია:რუსი არქიტექტორები
კატეგორია:თბილისელები
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
დავით გვანცელაძე

**დავით გვანცელაძე** (დ. 28 მარტი, 1937, ბათუმი, — გ. 1 მაისი, 1984, თბილისი) — ქართველი მოჭიდავე (ბერძნულ-რომაული სტილი, 70 კგ წონითი კატეგორია). ოლიმპიადის ბრინჯაოს პრიზიორი: (1964, ტოკიო), მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი (1963, ჰელსინგბორგი), საბჭოთა კავშირის ხალხთა III სპარტაკიადის ვიცე-ჩემპიონი (1963, მოსკოვი), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი: 1960 (თბილისი), 1962 (ტალინი), 1964 (ლენინგრადი), 1965 (კაუნასი), 1966 (სვერდლოვსკი), ივან პოდდუბნის მემორიალის გამარჯვებული (1962, 1963, 1964), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (ჭაბუკები, 1954). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1971). 1971-72 წლებში ბერძნულ-რომაული სტილით მოჭიდავეთა საქართველოს ნაკრებს მწვრთნელი.

## ძირითადი შედეგები 
## პერიოდიკა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* დავით გვანცელაძე — ქართული სპორტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:გარდაცვლილი  1 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური პრიზიორები
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
შილდის მეხუთე კოშკი

**შილდის მეხუთე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდის მიდამოებში, უკანჭალად წოდებულ ადგილას. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. შენობა გეგმით სწორკუთხაა. ნაგები იყო ნატეხი ქვით, დანგრეულია: კედლები შემორჩენილია 1,5–2 მეტრის სიმაღლეზე, ჩრდილოეთ კედელში შეინიშნება შესასვლელის კვალი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის კოშკები
შილდის მეექვსე კოშკი

**შილდის მეექვსე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდის მიდამოებში, მდინარე ჩელთის მარცხენა ნაპირას. დანგრეულია. შენობა გეგმით სწორკუთხაა, ნაგები ყოფილა ნატეხი და რიყის ქვით. ჩრდილოეთ კედელში შეიმჩნევა შესასვლელის კვალი. დასავლეთ კედლის შემორჩენილ ნაწილში ბუხარია, მის გვერდით - სწორკუთხა ნიშა. აღმოსავლეთ კედელზე ჩანს ვიწრო სათოფურები.

## ლიტერატურა
კატეგორია: ყვარლის მუნიციპალიტეტის კოშკები
შილდის მეშვიდე კოშკი

**შილდის მეშვიდე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდის მიდამოებში. ციხენანგრევებად წოდებულ ადგილას. დანგრეულია (შემორჩენილი კედლების მაქსიმალური სიმაღლე 1 მ-ია) კოშკი გეგმით სწორკუთხაა, ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით კირის ხსნარზე.

## ლიტერატურა
კატეგორია: ყვარლის მუნიციპალიტეტის კოშკები
მთისძირის თემი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**მთისძირის თემი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*მთისძირის თემი — თემი ვანის მუნიციპალიტეტში
*მთისძირის თემი — თემი ყვარლის მუნიციპალიტეტში
ახალსოფლის პირველი ეკლესია

**ახალსოფლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალსოფლის მკვიდრ კ. დავითაიშვილის მიწის ნაკვეთზე. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. 

ეკლესია დარბაზულია, გეგმით სწორკუთხა (4,9x3,3 მ) ნაგებია ყორე ქვითა და კირის ხსნარით. დაზიანებულია: ჩაქცეულია გადახურვა, კედლები დარბაზულია, ზედა ნაწილში - მორღვეული. შესასვლელი დასავლეთითაა. შემორჩენილია მხოლოდ სამხრეთ წირთხლი. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. რომლის ღერძზე სარკმლის კვალია  შემორჩენილი. აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდში მოწყობილია ორი ფართო ნიშა. სამხრეთისაში ერთი. აფსიდის მხრებზე სატრიუმფო თაღის ქუსლებია შემორჩენილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პროგრამული უზრუნველყოფა თავისუფალი და ღია საწყისი კოდით

**პროგრამული უზრუნველყოფა თავისუფალი და ღია საწყისი კოდით** () — პროგრამული უზრუნველყოფის კატეგორია, რომელიც შესაძლებელია კლასიფიცირებულ იქნას როგორც თავისუფალი, ასევე ღია საწყისი კოდის მქონე პროგრამულ უზრუნველყოფად. ამ კატეგორიის პროგრამული უზრუნველყოფა ვრცელდება ლიცენზიით, რომლითაც ნებისმიერს ენიჭება თავისუფლება გამოიყენოს, შექმნას ასლი, შეისწავლოს და შეცვალოს პროგრამული უზრუნველყოფა ნებისმიერი სახით, ამასთან, საწყისი კოდი ვრცელდება ღიად, იმგვარად, რომ ადამიანებს შეუძლიათ მოხალისეობრივად შეიტანონ გაუმჯობესებები პროგრამული უზრუნველყოფის პროექტში. მისი არსი საპირისპიროა პროპრიეტარული პროგრამული უზრუნველყოფის, რომელიც ვრცელდება დაცული უფლებების ლიცენზიით და რომლის საწყისი კოდი, როგორც წესი, დახურულია მომხმარებლისთვის.

თავისუფალი და ღია პროგრამული უზრუნველყოფა არ უნდა არ უნდა შეგვეშალოს უფასო პროგრამულ უზრუნველყოფაში (Freeware).

თავისუფალი და ღია პროგრამული უზრუნველყოფა იცავს პროგრამული უზრუნველყოფის მომხმარებლის სამოქალაქო თავისუფლების უფლებებს (იხ. ოთხი ფუძემდებლური უფლება). ასევე, ამ კატეგორიის პროგრამები გამოირჩევიან დაბალი ფასით, გაძლიერებული უსაფრთხოებითა და სტაბილურობით (განსაკუთრებით მავნე პროგრამების წინააღმდეგ), იცავენ კონფიდენციალურობას, მხარს უჭერენ წიგნიერებას და მომხმარებელს საკუთარი ფიზიკურ მოწყობილობის კონტროლის მეტ შესაძლებლობას აძლევენ. თავისუფალი და ღია საწყისი კოდის მქონე ოპერაციული სისტემები, მაგალითად როგორიცაა Linux და BSD-ის შთამომავლები, ფართოდ გამოიყენება მსოფლიოში. მათი მართვის ქვეშ არის მილიონობით სერვერი, პერსონალური კომპიუტერი, სმარტფონი (მაგ. Android), სამრეწველო მანქანა-დანადგარები და გამოთვლითი სისტემის მიერ მართული სხვა მოწყობილობები. თავისუფალი და ღია პროგრამული უზრუნველყოფის ლიცენზიებს იყენებენ პროგრამული უზრუნველყოფის ბევრ პაკეტში, მათ შორის კომერციულ პროექტებში. თავისუფალი პროგრამული უზრუნველყოფის და პროგრამული უზრუნველყოფის ღია კოდის მოძრაობები არიან ონლაინ სოციალური მოძრაობები, რომელიბიც ქმნიან, ავრცელებენ და მოუწოდებენ თავისუფალი და ღია კოდის მქონე პროგრამული უზრუნველყოფის გამოყენებისკენ.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:უფასო პროგრამები
კატეგორია:პროგრამული უზრუნველყოფის ლიცენზიები
2016 წელი აზერბაიჯანში

**2016 წელი აზერბაიჯანში** აღინიშნა, როგორც ”მულტიკულტურალიზმის წელი”.

ამ სტატიაში აღწერილია 2016 წელს მომხდარი მოვლენები აზერბაიჯანში.

## იანვარი 
**15 იანვარი**

ექსპერიმენტული რეისის შედეგად გაიგზავნა კონტეინერი მატარებლით უკრაინა-საქართველო-აზერბაიჯანი-ყაზახეთი-ჩინეთი.

**20 იანვარი**

ხოჯალის ტრაგედია აღიარებულ იქნა სლოვენიის რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს მიერ.

## თებერვალი 
**11 თებერვალი**

ნებრასკის შტატმა (აშშ) აღიარა ხოჯალის ტრაგედია.

**15 თებერვალს**

ჰავაის შტატმა (აშშ) აღიარა ხოჯალის ტრაგედია.

**18 თებერვალი**

მონტანას შტატმა (აშშ) გამოაცხადა "ხოჯალის ხსენების დღე"

**26 თებერვალი**

ჯორჯიას შტატმა (აშშ) აღიარა ხოჯალის ტრაგედია.

## მარტი 
**29 მარტი**

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ბრძანება ქვეყნის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს სტრუქტურის გაუმჯობესების შესახებ.

## აპრილი 
**1-5 აპრილი**

ბრძოლა აზერბაიჯანისა და სომხეთის შეიარაღებულ ძალებს შორის

**15 ივნისს**

ამნისტიის აქტის აღსრულების დასაწყისი აზერბაიჯანის სასჯელაღსრულების დაწესებულებების მიერ. 

**17-19 ივნისი**

ევროპული ფორმულა 1 (მსოფლიო თასის მერვე ეტაპი ფორმულა 1).

**16-30 ივლისი**

საერთაშორისო საზაფხულო მუსიკალური ფესტივალი სახელწოდებით " ЖАРА". 

## აგვისტო 
8 აგვისტო

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის (ილჰამ ალიევი), რუსეთის ფედერაციის (ვლადიმერ პუტინი) და ირანის ისლამური რესპუბლიკის (ჰასან რუჰანი) პრეზიდენტების სამიტი.

## სექტემბერი 
**1-14 სექტემბერი**

42-ე მსოფლიო საჭადრაკო ოლიმპიადა. 

**21 სექტემბერი**

მინგეჩაურის სამრეწველო პარკის გახსნის ცერემონია.

შეიქმნა ახალი ავიაკომპანია სახელწოდებით "Buta Airways". 

## იხილეთ აგრეთვე 
* აზერბაიჯანი
* აზერბაიჯან-სომხეთის სამხედრო დაპირისპირება (2016)
* ხოჯალის ხოცვა-ჟლეტა
* მულტიკულტურალიზმი აზერბაიჯანში
* 2018 წელი აზერბაიჯანში
* Buta Airways

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანი
კატეგორია:2016 წელი აზერბაიჯანში
დაიანა ელსი

**დაიანა ეილსი**  ()(დ. 19 ივლისი, 1921 — გ. 17 ოქტომბერი, 2009) — ბარისტერი და დიდი ბრიტანეთის წარმომადგენელი გაეროში. დელეგატი ევროპის პარლამენტში 10 წლის განმავლობაში.

## ადრეული წლები
დაიანა ნიუკომბი დაიბადა 1921 წლის 19 ივლისს, ის იყო პოლკოვნიკ სტუარტ ფრანცის ნიუკომბის და ელიზაბეტ ჩაკის ქალიშვილი. მამამისი იყო ტომას ლოურენსის (არაბეთის ლოურენსი) ახლო მეგობარი, არაბეთის ლოურენსი დაიანა ნიუკომბის უფროსი ძმის სტუარტ ლოურენს ნიუკომბის (დ. 1920) ნათლია იყო.. კერძო სკოლების დამთავრების შემდეგ ლონდონში, პარიზში და ფლორენციაში, ის წავიდა ლონდინის უნივერსიტეტში რომელიც დაამთავრა როგორც ბაკალავრმა ფრანგულში და იტალიურში. 1941 წელს. მეორე მსოფლიო ომის დროს ის მსახურობდა ქალთა საჰაერო ძალებში სადაც გახდა ფრენის კაპიტანი 1944 წელს.

## კარიერა ინგლისში
1970 წელს გახდა ბრიტანული ქალთა ევროკავშირის თავმჯდომარე, ხოლო 1973 წელს მთლინი ორგანიზაციის თავმჯდომარე. 1972 წლის 2 მაისს ის გახდა ქალაქ ვესტმინსტერის **ბარონესა ეილსი**. როდესაც არჩევნები 1974 წელს ლეიბორისტებმა მოიგეს ელისმა გადაინაცვლა ოპოზიციაში სადაც გახდა სპიკერი საგარეო და ევროპულ საქმეებში.

1977 წელს ელისი გახდა საერთაშორისო საქმეების სამეფო ინსტიტუტის საბჭოს წევრი 1986 წლამდე სანამ ის გახდებოდა რიდინგის უნივერსიტეტის გუბერნატორი 1996 წლამდე. პოლიტიკიდან გადადგომეის შემდეგ დაიანა ეილსი ღიად უჭერდა მხარს ფლორენციის ბრიტანულ ინსტიტუტს.

## საგარეო კარიერა
1972 წელს ეილსი შეუერთდა ბრიტანეთსი დელეგაციას გაეროს გენერალურ ანსამბლეაში 1973 წელს ის დაემატა გაეროს დისკრიმინაციის პრევენციის და ეთნიკური უმცირესოიბების დაცვის ქვეკომისისას. ის ნომინირებული იყო ადამიანის უფლებების დაცვის სპეციალურ მომხსენებლად გაეროში 1975 წელს. ის 1984 წელს კიდევ 5 წლით აირჩიეს. 1982 წლის შემდეგ ის იყო ევროპის პარლამენტის ვიცე-პრეზიდენტი.

## პირადი ცხოვრება
1945 წელს ის დაქორწინდა ნილ პატრიკ მონკრიფ ელისზე ვისთანაც ეყოლა 2 შვილი, ელიზაბეტ როსმუნდ მოკრიფი (დ. 1947) და ჯეიმზ ედმუნდ მონკრიფი (დ. 1949). დიანა ეილსი გარდაიცვალა 2009 წლის 17 ოქტომბერს.

## რესურსები ინტერნეტში
*https://api.parliament.uk/historic-hansard/people/ms-diana-elles/index.html
*https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/politics-obituaries/6462457/Baroness-Elles.html

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:დაბადებული 19 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ოქტომბერი
კატეგორია:ქალები ევროპის პარლამენტში
კატეგორია:ქალები დიდი ბრიტანეთის კონსერვატიულ პარტიაში
Berkeley Software Distribution

**Berkeley Software Distribution**, **BSD** (ბერკლის პროგრამული უზრუნველყოფის განაწილება) — ოპერაციული სისტემა, რომელიც შემუშავდა კალიფორნიის ბერკლის უნივერსიტეტში კომპიუტერული სისტემების კვლევის ჯგუფის მიერ (CSRG) და ეფუძნებოდა Unix ოპერაციულ სისტემის ადრეულ ვერსიას Research Unix. დღეისთვის, ტერმინში „BSD“ გულისხმობენ BSD-ის ისეთ შთამომავლებს, როგორებიცაა FreeBSD, OpenBSD, NetBSD ან DragonFly და მათზე დაფუძნებულ სხვა სისტემებს.

თავდაპირველად BSD-ის ერქვა Berkeley Unix, რადგან ეფუძნებოდა Bell Labs-ის მიერ შემუშავებული პირვანდელი Unix-ის ღია კოდს. 1980-იან წლებში BSD ფართოდ დაინერგა სამუშაო სადგურების მწარმოებელების მიერ Unix-ის კერძო (პროპრიეტარული) განშტოების სახით, ამის მაგალითებია კომპანია DEC-ის Ultrix და Sun Microsystems-ის SunOS, მისი ლიცენზირების პირობების და ტექნოლოგიური კომპანიების ინჟინრებისა და დამაარსებლების ნაცნობობის გამო.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერკლის პროგრამული უზრუნველყოფის განაწილება
კატეგორია:თავისუფალი ოპერაციული სისტემები
კატეგორია:ოპერაციული სისტემების ოჯახები
ცილიანშანი

**ცილიანშანი**, **რიხტჰოფენის ქედი** — ქედი ჩინეთში, განსუსა და ცინხაის საზღვარზე. წარმოადგენს ნანშანის მთათა სისტემის ჩრდილოეთ შტოს. ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია დაახლოებით 500 კმ-ზე. უმაღლესი წერტილის სიმაღლეა 5808 მ (მთა გუანძეფინი). ქედი ასიმეტრიულია: ჩრდილო კალთის სიგრძეა 40 კმ, მისი შეფარდებითი ამაღლება ხესის კორიდორზე 4500 მ-მდეა; სამხრეთი კალთის სიგრძე 12-15 კმ-ია, ხოლო შეფარდებითი სიმაღლე 2500 მ-მდე. თხემი ვეებერთელაა, მისი საშუალო სიმაღლეა დაახლოებით 5000 მ; უღელტეხილების სიმაღლეა 3500-4500 მ. ჩრდილოეთით გადაჭიმულია გობის უდაბნო. თხემურ ზონაში არის დაახლოებით 770 მყინვარი, რომელთა საერთო ფართობია 325 კმ². გაჭრილია მდინარეების შულეხესა და ხეიხეს გამჭოლი ხეობებით. ცილიანშანის დადაბლებულ ნაწილში, ზღვის დონიდან 3260 მ სიმაღლეზე მდებარეობს დიდი ტბა კუკუნორი. ძირითადად აგებულია ფიქლებით, ქვიშაქვებითა და კირქვებით. დასავლეთ ნაწილში — უდაბნოები და მშრალი სტეპებია, 4000 მ-ის მაღლა — მაღალმთიანი უდაბნოები. აღმოსავლეთ შედარებით ნოტიო ზონაში, მთის მდელოებია; ჩრდილოეთ კალთებზე წიწვოვანი ტყეა. 1860-1870 წლებში ქედი შეისწავლა გერმანელმა გეოგრაფმა ფერდინანდ ფონ რიხტჰოფენმა. 1894 წელს ქედი გამოიკვლია რუსმა გეოლოგმა ვლადიმერ ობრუჩევმა. მანვე უწოდა ქედს ფერდინანდ რიხტჰოფენის სახელი.

## ლიტერატურა
* Краткая географическая энциклопедия. Том 3: М., 1962.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ქედები
კუჭატნის ეკლესია

**კუჭატანის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ კუჭატანში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.

ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია ნატეხი ქვითა და აგურით. დაზიანებულია: თითქმის მთლიანადაა დანგრეული დასავლეთი კედელი, აყრილია სახურავის საფარი, ჩამოშლილია ლავგარდანი. 

შესასვლელი სამხრეთითაა. კედელი საკმაოდ ვიწროა. გარედან იგი თაღოვანია, შიგნიდან კი თარაზულადაა გადახურული. შესასვლელის გვერდებზე თითო სათოფურია, რომლებიც კარის ღერძისკენ არიან მიმართული.

ეკლესიის შიდა სივრცე აღმოსავლეთით დასრულებულია ოდნავ ნალისებრი აფსიდით. კონქის თაღი ნახევარწრიული ფორმისაა. აფსიდის ღერძზე გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. თითო თაღოვანი სარკმელი ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებშიცაა. აფსიდის შუაში დგას ქვის ტრაპეზი. ეკლესიის დარბაზი გადახურულია ნახევარცილინდრული კამარით. კამარა ორ, ნახევარწრიული ფორმის საბჯენ თაღს ეყრდნობა. მათგან ერთი, დარბაზის შუაშია, ეყრდნობა კრონშტაინებს, მეორე - დასავლეთი კუთხის პილასტრებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჭიკაანის ყვანწაანთ ციხე

**ჭიკაანის ყვანწაანთ ციხე** — კოშკი, არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელი ჭიკაანის მიდამოებში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში. თარიღდება XVIII საუკუნით. ნაგებია ნატეხი და ყორე ქვით კირის ხსნარზე. დანგრეულია კოშკი, როგორც ჩანს, ექვსსართულიანი ყოფილა. შემორჩენილია ჩრდილოეთ ნაწილი, ჩაშლილია სართულშუა გადახურვები, ჩანს კოჭების საყრდენი ბუდეები. პირველი სართულის დიდი ნაწილი ამოვსებულია მიწით. მეორე, მესამე, მეოთხე და მეხუთე სართულის კედლებში ნიშები და სათოფურებია მოწყობილი. მეორე სართულის აღმოსავლეთ კედელში ბუხრის კვალია. მეხუთე სართულის ჩრდილოეთი კედლის შუაში გაჭრილია განიერი, თაღოვანი სარკმელი, რომლის ზევით, მეექვსე სართულის დონეზე, კიდევ ერთი ღიობის წირთხლი ჩანს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ენისელის გრძელი გუბეების სამაროვანი

**ენისელის გრძელი გუბეების სამაროვანი** —  არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის, სოფელ ენისელში, მდინარეების - ალაზნისა და ინწობის ძველ შესართავთან, 0,2 კილომეტრზე. განეკუთვნება ძველი წელთაღრიცხვით I ათასწლეულის შუა ხანებს. გაითხარა 1976 წელს.

სამაროვანზე გამოვლინდა 18 ორმოსამარხი. მათი ერთი ნაწილი აღმოჩნდა სახნავ მიწაზე და განადგურდა მიწის მოხვნის დროს. მეორე, მეტნაკლებად შემორჩენილი ნაწილი თიხნარ ფენაშია.

სამაროვნის ნიადაგმა ძვლები თითქმის არ შემოინახა, ამიტომ მიცვალებულის პოზის გარკვევა შეუძლებელია. ძეგლზე დადასტურდა: მსხვილმარცვლოვანი ქვიშანარევი თიხისგან და სუფთა, განლექილი თიხისგან ჩარხზე დამზადებული, მოყავისფროდ, მონაცრისფროდ და მოშავოდ გამომწვარი სხვადასხვა ორნამენტებით. შემკული ჭურჭელი: ლანგარი, ჯამი, ქვაბქოთანა, ქოთანი, ქილა, დოქი, დელგი, ხელადა, ტოლნა, კათხა, სასმისი, მათარა, ქვევრი, პირმოყრილი მცირე ჭურჭელი. იარაღ-საჭურველი წარმოდგენილია რკინის მოხრილი დანებით, მასრაგახსნილი, პირის ორივე მხარეს ქედიანი შუბისპირებით. სამკაულები - მრგვალგანივკვეთიანი მავთულისგან დამზადებული, თვეზიფხური ორნამენტით შემკული, ბრინჯაოს სამაჯურით, ერთი ჩქიფით, სხვადასხვა ფერის სარდიონის და პასტის სფერული ფორმის მძივებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ილია ჭავჭავაძის ძეგლი (ყვარელი)

**ილია ჭავჭავაძის ძეგლი** — მონუმენტი, ხელოვნების ძეგლი. დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ ყვარლის შემოგარენში, ცენტრიდან 3 კილომეტრზე. მთაზე დაიდგა 1966-1968 წლებში. ავტორები: თ. ღვინიაშვილი, კ. ხუცრიშვილი. ძეგლი თუჯისაა. სიმაღლე 11 მეტრი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ძეგლები
გრემის მეორე ეკლესია

**გრემის მეორე ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელი გრემის სამხრეთ-დასავლეთით, 2,5 კილომეტრზე მდინარე ინწობის მარჯვენა სანაპიროდან. აგებულია XVIII საუკუნეში. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია ნატეხი ქვითა და აგურით. შესასვლელები აქვს დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან. დასავლეთის კარს რომელიც ორივე მხრიდან შეისრული თაღით ყოფილა გადახურული, გადახურვის უმეტესი ნაწილი ჩამონგრეული აქვს. ჩრდილოეთის კარს კი მხოლოდ წირთხლების ქვედა ნაწილებიღა შემორჩა. ეკლესიის დარბაზი კვადრატს მიახლოებული სწორკუთხედია. აღმოსავლეთით მას ერთვის ღერძზე გაჭიმული თაღოვანი სარკმელი. იგი მთლიანად აგურითაა გამოყვანილი ისე, რომ მისი ზედა ნახევარი კონქის ფარგლებშია მოქცეული. თითო თაღოვანი სარკმელი დასავლეთ და სამხრეთ კედლებშიც არის. ეს უკანასკნელი კამარის ზედაპირშია მოქცეული. აღმოსავლეთ და სამხრეთ სარკმელი ორივე მხრიდან შეისრულთაღოვანია. დასავლეთისა ნახევრადწრიული.  დარბაზის კედლები სადაა, უპლასტირო. აფსიდი დასრულებულია აგურით ნაგები კონკით, რომლის თაღს ბოლოებ გაშლილი ნახევარ წრის ფორმა აქვს . მსგავსი ფორმისაა კამარაც. მისი გვერდები წვრილი რიყის ქვითაა გამოყვანილი, ხოლო წვერი - მთელს სიგრძეზე - აგურით. ეკლესიის ფასადები ძირითადად ნატეხი ქვისაა. კედლები დანაწევრებულია საფეხურით შეღრმავებული, თანაბარი სიმაღლის სწორკუთხა არეებით, რომლებიც კუთხით შეჭრილი აგურებით გამოყვანილი ვიწრო ფრიზითაა დასრულებული. გრძივ ფასადებზე სამ-სამი არეა, განივ ფასადებზე ორ-ორი. არეები ერთმანეთისგან გამიჯნულია აგურით ნაგები მარტივი პილასტრებით, რომელთა წინა მხარე კედლის დანარჩენ ნაწილთან ერთ სიბრტყეშია. მსგავსი პილასტრი აუყვება შენობის ოთხივე კუთხეს. აღმოსავლეთ ფასადის პილასტრში საკურთხევლის სარკმელი გამოდის დასავლეთ არეების გამმიჯვნელი ,,პილასტრი" , რომელის სიგანით დანარჩენებს ბევრად აღემატება. იგი იმდენად განიერია რომ მასში ეკლესიის შესასვლელია მოწყობილი. ფასადები დასრულებულია აგურის ორსაფეხურიანი ლავგარდნით, რომლის უმეტესი ნაწილი ჩამოშლილია. ეკლესია გადახურული იყო ღარისებრი კრამიტით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
შილდის პირველი ეკლესია

**შილდის პირველი ეკლესია** —  არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს  ყვარლის მუნიციპალიტეტის, სოფელი შილდის ჩრდილო-დასავლეთით, 2 კილომენტრზე, ნასოფლარ ვეძისხევის ტერიტორიაზე, მდინარე ვეძისხევის მარჯვენა ნაპირას, სწორ ადგილზე, თარიღდება VI საუკუნით.

## აღწერა
ძეგლი სამეკლესიანი ბაზილიკაა. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვის და რიყის ქვის შერეული წყობით. კედლები შიგნიდან და გარედან შელესილი ყოფილა.

შენობის გეგმის სწორკუთხედში ჩაწერილია სამი განცალკევებული ნავი, რომლებიც დამოუკიდებელ ეკლესიებს წარმოადგენს. შუა ეკლესია, დანარჩეებთან შედარებით, უფრო ფართო და მაღალია. შესასვლელები მას დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს. ორივე კარი განიერი და მაღალია. ისინი შიგნიდან ნალისებრი თაღითაა დასრულებული, ხოლო გარედან - მოზრდილი ქვის ზღურდით. საკურთხევლის აფსიდი, რომელიც საფეხურითაა შემაღლებული, გეგმით ნახევარწრიულია. მასში მოწყობილია ვიწრო, შიგნიდან და გარედან ბრტყლად გადახურული სარკმელი და ორი მცირე, კვადრატული ნიშა. აფსიდი გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით, რომლის თაღი ნალისებრი ფორმისაა და რიყის ქვის თაროსებრ იმპოსტებს ეყრდნობა. სამხრეთ კედელში ორი სარკმელია,რომელთა თავი კამარის ქუსლის დონეზეა. ორივეს გადახურვა ჩამონგრეული აქვს. შემორჩენილი კვალის მიხედვით, ისინი თარაზულად ყოფილა გადახურული.

შუა ეკლესიის სამივე კედელს მთელ სიგრძეზე გასდევდა ჩამოსაჯდომი საფეხური.

ეკლესიის კამარა ეყრდნობა ორ განიერ საბჯენ თაღს, რომელთაგან ერთი ნავის შუაშია, მეორე - დასავლეთ კედელთან. ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში ჩრდილოეთ ეკლესიაში გასასვლელი მაღალი, ნალისებრთაღიანი კარია, რომელიც ჩრდილოეთ ეკლესიის მხრიდან ბრტყლადაა გადახურული.

გვერდითა ეკლესიები ვიწრო, გრძელი დერეფნებია. მათგან სამხრეთისა, აღმოსავლეთით, ნალისებრი აფსიდითაა დასრულებული, ჩრდილოეთისა კი - სწორი კედლით. სამხრეთ ეკლესიის სამხრეთ კედლებში მოწყობილია ფართო შესასვლელი - ორმაგი ნალისებრი თაღი მრგვალ ბოძზე. აფსიდში გადაჭრილია ბრტყლად გადახურული სარკმელი, რომლის ქვემოთ, კედელზე, ქვის ტრაპეზია მიშენებული. ნალისებრი ფორმისაა აფსიდის კონქის თაღიც. მის ქუსლებთან თაროსებრი იმპოსტებია გამოყოფილი. ორივე ეკლესიის კამარა ოდნავ ნალისებრი ფორმისაა და დაყრდნობილია ნავის შუაში მოწყობილ შეკიდულ საბჯენ თაღზე. ჩრდილოეთ ეკლესიის აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილია თარაზულად გადახურული, ვიწრო, მაღალი სარკმელი. გრძივ კედლებს და დასავლეთ კედელს ქვის ჩამოსაჯდომი საფეხური გასდევს. 
გარეთა კედლები დასრულებული იყო ნატეხი ქვით ნაწყობი, მაღალი, ორსაფეხურიანი ლავგარდნით. შენობა გადახურული იყო ბრტყელი და ღარისებრი კრამიტით. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:VI საუკუნის ეკლესიები
გრემის ღვთისმშობლის ეკლესია

**გრემის ღვთისმშობლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი. დგას ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ გრემის სამხრეთ განაპირას, მდინარე ინწობის პირას, ეკლესიის კედლები ორ სხვადასხვა პერიოდის ფენას შეიცავს. თავდაპირველი ფენა სავარაუდოდ XVI საუკუნით თარიღდება , მოგვიანდებით განახლებული ნაწილები კი XVIII საუკუნით. აღდგენილია საკურთხევლის გადახურვა. აქა-იქ კედლების ნაწილები და შენობის გარე კუთხეები. აღდგენის დროს ჩრდილოეთ კედელში, სომხური საეკლესიო წესების შესაბამისად მოწყობილია სანათლავი ნიშა. 

ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა (5,15x4,7მ), უაფსიდო. აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორი კედლით. შენობა ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. შესასვლელი დასავლეთიდანა აქვს. კარი გარედან გადახურულია შეისრული თაღით. შიგნიდან -სწორკუთხაა. დარბაზის აღმოსავლეთ კედელში სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. მის ქვემოთ, კედელს მოგვიანებით აგებული აგურის ტრაპეზი ეკვრის.ერთი ბრტყლად გადახურული, გარეთკენ მკვეთრად შევიწროებული სარკმელი დასავლეთ კედელშიცაა. სარკმლის ღიობი შიგნიდან თითქმის კარის სიგანეა. საკურთხეველი დარბაზისგან არ არის გამოყოფილი, გადახურულია ტლანქად ნაწყობი, შეისრული კამარით. სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში მცირე სწორკუთხა ნიშაა მოწყობილი, სანათლავი ნიშას ზემოთ კი, ერთ დონეზე - ორი სათოფური. დარბაზი გადახურულია აგურის წესიერი წყობით გამოყვანილი კამარით, რომლის უმეტესი ნაწილი, კედლებთან ერთად შელესილია. შენობის გარეგნობა მარტივია, ტლანქი, კედლები დასრულებულია ქვიშაქვის ლავგარდნით, რომელიც, როგორც ჩანს, აღმოსავლეთით მდგარ ეკლესიას ეკუთვნოდა. ლავგარდნის პროფილს თარო, ოდნავ შეზნექილი ზედაპირი და ლილვი შეადგენს (შემორჩენილია მხოლოდ რამდენიმე ქვა). ეკლესიას დასავლეთიდან ეკვრის სწორკუთხა მინაშენი, რომელიც დასავლეთ ფასადის წყობაში ჩასმულ მარმარილოს ფილაზე არსებული წარწერის თანახმად, 1947 წელს აუგია სოფელ შილდის მკვიდრ ქეთევან ლობაურს „ძველი ნაშთის” ადგილას რომელიც 1946 წელს წყალს წაუღია. მინაშენი აგურითაა ნაგები. გადახურულია ხის ნივნივებზე გამართული ორფერდა სახურავით. ეკლესიის შორიახლოს (აღმოსაცლეთით) მდგარა აგურით ნაგები ეკლესია, რომლის კედლების ნანგრევები მდინარე ინწობის კალაპოტშია ჩაცვენილი. მათგან ზოგიერთს ქვიშაქვის ლავგარდნის რამდენიმე ქვა შემორჩა.

## ლიტერატურა
კატეგორია: ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVI საუკუნის ეკლესიები
საბუის ელიას ეკლესია

**საბუეს ელიას ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტში, ჭიჭრიანად წოდებულ ადგილზე. თარიღდება IX-X საუკუნეებით. ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა (8.1 x 4.8 მეტრია) ნაგებია რიყის ქვითა და კირის ხსნარით. ძლიერ დაზიანებულია: დანგრეულია  ჩრდილოეთ და  დასავლეთ კედლების უმეტესი ნაწილი, ჩაქცეულია კამარა, კონქი. ინტერიერი ნანგრევებითა და მიწითაა ამოვსებული. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარს გადახურვა ჩამოშლილი აქვს. აღმოსავლეთით ღრმა, კარგად გამოყვანილი, ნალისებრი აფსიდია. აფსიდის შუაში გაჭრილია ვიწრო სარკმელი. რომლის ჩრდილოეთით და სამხრეთით მოწყობილია თითო ოთხკუთხა ნიშა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
ჭიკაანის მესამე კოშკი

**ჭიკაანის მესამე კოშკი** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის, სოფელ ჭიკაანის მიდამოებში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. 

კოშკი გეგმით თითქმის კვადრატულია (5,5 x 5,2 მ). ნაგებია რიყის ქვითა და კირის ხსნარებით. დაზიანებულია – შემორჩენილია სამი სართულის სიმაღლეზე, მონგრეულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხე. ჩანგრეულია სართულშუა გადახურვები. პირველი სართული ამოვსებულია ქვებითა და მიწით. შესასვლელი მეორე სართულზე, ჩრდილოეთითაა. კარი თაღოვანია (დასავლეთ წირთხლი მონგრეულია). სართულის აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში გაჭრილია ორ-ორი ცალმაგი სათოფური. ჩრდილოეთ კედელში კი – ერთი ცალმაგი სათოფური. მესამე სართულის ჩრდილოეთ კედელზე ჩანს სარკმლის კვალი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის კოშკები
გრეტა ტუნბერგი

**გრეტა ტინტინ ელეონორა ერნმან ტუნბერგი** (; დ. 3 იანვარი, 2003) — შვედი გარემოსდაცვითი და კლიმატის ცვლილების მოწინააღმდეგე აქტივისტი, რომლის მიერ წამოწყებულმა „სასკოლო გაფიცვებმა“ საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა. გრეტა ცნობილია მისი პირდაპირი, ხისტი საუბრით.

გრეტა 15 წლის იყო, როდესაც 2018 წელს დაიწყო პარასკევის გატარება შვედეთის პარლამენტის წინ და მოითხოვდა შვედეთის მთავრობის აქტიურ ჩართულობას კლიმატის ცვლილებების წინააღმდეგ. გრეტას მალევე სხვა ახალგაზრდებიც შეუერთდნენ.

2019 წელს, ჟურნალმა „Time“ გრეტა დაასახელა წლის ადამიანად. გრეტა ასევე  2019 და 2020 წელს იყო ნომინირებული ნობელის პრემიაზე.

## ცხოვრების ადრეული წლები 
გრეტა ტუნბერგი დაიბადა 2003 წლის 3 იანვარს შვედეთის დედაქალაქ სტოკჰოლმში, საოპერო მომღერლის მალენა ერნმანისა და მსახიობის სვანტე ტუნბერგის ოჯახში. მისი პაპა არის მსახიობი და რეჟისორი ოლოფ ტუნბერგი.

ტუნბერგმა პირველად კლიმატის ცვლილების შესახებ 2011 წელს შეიტყო, როდესაც ის რვა წლის იყო, და დაინტერესდა თუ რატომ კეთდებოდა მცირე რამ კლიმატის ცვლილებების წინააღმდეგ. ამის გაგების შემდეგ გრეტა დეპრესიაში ჩავარდა, შეწყვიტა ლაპარაკი და ჭამა, ორ თვეში დაკარგა ათი კილოგრამი. საბოლოოდ, მას დაუდგინეს ასპერგერის სინდრომი, ობსესიურ-კომპულსიური აშლილობა და შერჩევითი მუმიზმი. როდესაც გრეტამ პირველად დაიწყო პროტესტი, მისმა მშობლებმა არ დაუჭირეს მხარი მის აქტივიზმს. გრეტას მამამ თქვა, რომ მას არ მოსწონდა ის, რომ გრეტა სკოლას აცდენდა, მაგრამ განაცხადა: „ჩვენ პატივს ვცემთ მას, რომ მას სურს პროტესტი. მას შეუძლია სახლში იჯდეს და იყოს ნამდვილად უბედური, ან გააპროტესტებს და ბედნიერი იქნება“.

ტუნბერგს მიაჩნია, რომ გლობალური დათბობის გამო კაცობრიობა ეგზისტენციალურ კრიზისს განიცდის  და პასუხისმგებლობის გრძნობას უზრდის მოზრდილთა დღევანდელ თაობას. თავისი გლობალური დათბობის პრობლემების გასამახვილებლად და ხშირად ბიზნესმენბზე და პოლიტიკურ ლიდერებზე უხეშად საუბრობს.

ტუნბერგი აღნიშნავს, რომ კლიმატის ცვლილებას არაპროპორციული გავლენა ექნება ახალგაზრდებზე,  იგი ამტკიცებს, რომ მის თაობას შესაძლოა მომავალი აღარ ჰქონდეს.

2019 წლის გაეროს კლიმატის ცვლილებების სამიტზე,გრეტამ შემდეგი სიტყვა წარმოთქვა:

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*მაკვანის პრიზი  
*გრეტა დიდ ბრიტანეთზე 
*მოსწავლეების მასობრივი გამოსვლა 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 2003
კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი
კატეგორია:შვედი აქტივისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შილდის აბულის მარანი

**შილდის აბულის მარანი** — ეკლესია, არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტში, სოფელი შილდის ჩრდილოეთით, 3-4 კილომეტრზე, ნასოფლარ ვეძისხევის ტერიტორიაზე. თარიღდება XVIII საუკუნით.

შენობა გეგმით სწორკუთხაა. ნაგებია ძირითადად ნატეხი ქვით, სარკმლები, პილასტრები, საბჯენი თაღები და კამარა - კვადრატული აგურით. აღმოსავლეთ-დასავლეთის მიმართულებით ზუსტი ორიენტაცია, მარნისთვის საჭირო ელემენტების უქონლობა, ადასტურებს, რომ იგი თავიდანვე საკულტო დანიშნულებისათვის იყო აგებული. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: მთლიანად დანგრეულია დასავლეთი კედელი, ჩამონგრეულია კამარისა და საბჯენი თაღების უმეტესი ნაწილი, მონგრეულია აღმოსავლეთ კედლის ზედა ნაწილი.

ეკლესია უაფსიდოა, აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორი კედლით რომლის შუაში თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. ორ-ორი მსგავსი სარკმელი, ერთმანეთის პირდაპირ გრძივ კედლებშიცაა. მათი თაღები კამარის მრუდშია მოქცეული. ერთადერთი შესასვლელი ეკლესიას დასავლეთიდან ჰქონია. დარბაზის გრძივი კედლები მარტივი პილასტრების ორი წყვილით სამ-სამ თანაბარ ნაწილად იყოფა. პილასტრებზე საბჯენი თაღები იყო გადაყვანილი, რომლებსაც კამარა ეყრდნობოდა. კამარის ქუსლი, შესაბამისი კედლის მიმართ რამდენადმე წინაა წამოწეული და კედლის მთელ სიგრძეზე მცირე საფეხურს ქმნის. მსგავსი საფეხური საბჯენი თაღების ქუსლების დონეზეცაა.

პილასტრების აღმოსავლეთი წყვილით და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით ნავში საკურთხევლის სივრცე იყო გამოყვანილი. საკურთხევლის კედლებს მთელ სიგრძეზე გასდევდა აგურითა და ნალესობით გამოყვანილი მცირედ ნაშვერი თარო. შენობის გარე პერანგისთვის გამოყენებულია სხვადასხვა ზომის ნატეხი და რიყის ქვა. აგურით მხოლოდ სარკმლის ღიობებია მოპირკეთებული.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ეკლესიები
ყვარლის ციხისჯვარი

**ყვარლის ციხისჯვარი** — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის ქალაქ ყვარლის აღმოსავლეთით, ბურსის ხეობაში, ძნელად მისადგომ ადგილას. თარიღდება  XIV საუკუნე-XV საუკუნე საუკუნეებით. ციხე სამხრეთ-ჩრდილოეთის მიმართულებითაა წაგრძელებული (სიგრძე 90 მეტრი, სიგანე 30 მეტრი) და გეგმით ტეხილი მოხაზულობა აქვს. ძლიერ დაზიანებულია: შემორჩენილია გალავნის ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლები (სიმაღლე 6-7 მეტრი) და მათში ჩართული ნახევარწრიული კოშკების ნაწილები. გალავნის დანარჩენი კედლები თითქმის მიწის პირამდეა დანგრეული. ციხის ტერიტორიაზე შემორჩენილია: ეკლესია ორსათავსიანი ნაგებობის ნაშთები  და წყლის რეზერვუარები. შედარებით უკეთესადაა შემორჩენილი ციხის ეკლესია. იგი დარბაზულია (5,3x4 მეტრი). ნაგებია ნატეხი ქვით. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი გარედან სწორკუთხაა, შიგნიდან-თაღოვანი. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი. მსგავსი სარკმელი სამხრეთ კედელშიცაა. დარბაზი გადახურულია ნახევარწრიული კამარით, ნახევარწრიულია კონქის თაღიც, დასავლეთით კუთხის პილასტრებზე გადაყვანილი კედლის მიმდებარე თაღია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ჭიკაანის ნაგებობის ნაშთი

**ჭიკაანის ნაგებობის ნაშთი** — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის, სოფელ ჭიკაანის მიდამოებში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. თითქმის მთლიანად დანგრეულია. შემორჩენილი კედლების მაქსიმალური სიმაღლე 1,6 მეტრია, სისქე – 0,8 მეტრი. ნაგებობა გეგმით სწორკუთხაა. წაგრძელებულია აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ (11,2 x 7,7 მეტრი). შენობა ნაგები ყოფილა ნატეხი ქვის სწორი რიგებით. ერთადერთი შესასვლელი დასავლეთიდანაა, კარი გარედან თაღოვანია. შიგნიდან კი, თარაზულადაა გადახურული. ინტერიერი განივი, კაპიტალური კედლით (შემორჩენილია ჩრდილოეთ ნაწილის ნაშთი) ორ არათანაბარ ნაწილად იყო გაყოფილი. მათგან აღმოსავლეთისა სამჯერ უფრო დიდია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები