open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბუხარა (ქუდი)

**ბუხარა** — აზერბაიჯანული ეროვნული ქუდის ნაირსახეობა.

ბუხარა ეხურათ თავად-აზნაურთა წოდების წარმომადგენლებს. ქუდი მზადდებოდა ბუხარიდან ჩამოტანილი ტყავისგან და ჰქონდა კონუსისებრი ან წვეტიანი ფორმა. იგი ქალაქის არისტოკრატებისთვისაც იყო დამახასიათებელი. ბუხარას აგრეთვე „აზნაურის ქუდს“ ან „წვეტიან ქუდს“ ეძახიან.

ქუდის სიმაღლე არ აღემატება 11 სანტიმეტრს. მისი დამზადების ტექნოლოგია გამოირჩევა სხვა ტექნოლოგიებისგან. სამ ცალ ყარაკულის (კრაველის) ჯიშის კრავს კლავნენ გაჩენისთანავე, სანამ დედა ცხვარი მოლოკავს და გაამშრალებს მათ. წინააღმდეგ შემთხვევაში კრავის ბეწვის სტრუქტურა დაირღვევა (ჩამოიშლება კულულები) და ტყავი არ ივარგებს ქუდის შესაკერად. ქუდის ფასეულობა მდგომარეობს სწორედ მატყლის კულულებში.

ვარაუდობენ, რომ ქუდის ეს ფორმა გადმოღებულია სეფევიდთა მბრძანებლებისგან (ყიზილბაშებისგან). ბუხარა მიეკუთვნება ქუდების ძვირადღირებულ ნაირსახეობას.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა
ინდური წყალკვეთია

**ინდური წყალკვეთია** () — ფრინველი მეჭვავიასნაირთა რიგისა, წყალკვეთიას გვარის 3 წარმომადგენელიდან ერთ-ერთი.

## აღწერა 
შეფერილია თეთრად. სხეულის ზედა მხარე და თავის ზედა ნაწილი შავია. ნარინჯისფერი ნისკარტი კონტრასტულადაა გამოხატული. სხეულის სიგრძე 40–43 სანტიმეტრს აღწევს, ფრთის შლილი 108 სმ-მდეა. შავი წყალკვეთია ინდურზე დიდია, ხოლო აფრიკული — პატარა.

## გავრცელება 
თანამედროვე დროში გვხვდება პაკისტანში, ინდოეთში (მათ შორის ქაშმირში), ბანგლადეშსა და მიანმარში. დაფიქსირებულია მისი გადაფრენები მეზობელ ქვეყნებში. ადრე ბევრად გაფართოებულ ტერიტორიაზე გვხვდებოდა; მაგ., დროდადრო ჩინეთშიც შეინიშნებოდა.

ითვლება, რომ ამჟამინდელი პოპულაცია ძირითადად ინდოეთსა და პაკისტანშია თავმოყრილი და მათ საერთო რაოდენობა 6000–10000 სულია. ადრე ფართოდ იყვნენ გავრცელებული ინდოეთის სუბკონტინენტის მდინარეთა ნაპირებზე.

## კვება 
ინდური წყალკვეთია საკვების მოპოვებისას წყლის დონესთან ახლოდ დაფრინავს, მასში ნისკარტის ქვედა მხარეს ჩაუვებს და წყალს „კვეთს“ (აქედან მომდინარეობს სახელწოდება).

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფოტოსურათები და ვიდეო .
* აღმოსავლეთის ფრინველები: ინდური წყალკვეთია .

## სქოლიო 
კატეგორია:წყალკვეთია
კუიბიშევი (იმიშლი)

**კუიბიშევი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  არანის რეგიონის იმიშლის რაიონში. 

## რესურსები ინტერნეტში
*  

 

კატეგორია:იმიშლის რაიონის სოფლები
სანატორიუმი „აზრა“

**სანატორიუმი „აზრა“** — არტ-ნუვოს (მოდერნის) არქიტექტურის ძეგლი სოხუმში, სოხუმის მთაზე. აიგო 1913 წელს. ეკუთვნოდა სოხუმის ოლქის სამრევლო-საეკლესიო სკოლების მეთვალყურის მეუღლეს, ეკატერინე ალფეროვას. შენობის ფასადს მთელ სიგრძეზე გასდევდა მოდერნის სტილისათვის დამახასიათებელი დეკორით გაფორმებული აივნები, რომელზე მოხვედრაც ყველა ოთახიდან შეიძლებოდა. ბოლო სართული წარმოადგენდა ნაგებობის ცენტრალურ ნაწილში დაშენებულ ოთახს, შემინულფასადიან წვეტურას (glazed gable), რომელიც წარმოჩენდებოდა შენობის მთავარ ნაწილად. 

გასაბჭოების შემდგომ დაწესებულებას სახელი რამდენჯერმე შეეცვალა. 1950-იან წლებში აქ განთავსდა ბალნეოლოგიის ინსტიტუტი. მაშინ დაიწყო ცვლილებები ექსტერიერში, რამაც საბოლოოდ შენობას დაუკარგა ისტორიული სახე და არქიტექტურული ღირებულება.

„აზრადან“ იშლება ხედი სოხუმის ყურეზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Дачи русских. Исчезнувшая красота
*Санаторий «Азра» 
*„აზრას“ სურათები

კატეგორია:სოხუმის არქიტექტურა
სიტუე

**სიტუე**, *აკიაბი* () — ქალაქი მიანმარში, ნავსადგური ბენგალის ყურის სანაპიროზე, მდინარე კალადანის შესართავში. რაქაინის (არაკანი) შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მოსახლეობის რაოდენობა — 147 899 კაცი (2014). ძირითადი საქმიანობა — ბრინჯის ცეხვა და გატანა. განვითარებულია ხე-ტყის დამზადება, ასანთის წარმოება. სიტუეს სამხრეთით იღებენ ნავთობს.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
*20° 9' 0" North, 92° 54' 0" East Satellite map at Maplandia.com
*Kaladan.com - covering Kaladan project and news

## სქოლიო 
კატეგორია:მიანმარის ქალაქები
ჟამბილ ახმეტბეკოვი

**ჟამბილ ახმეტბეკოვი** (; ; დ. 11 თებერვალი, 1961, შანთექე) — ყაზახი პოლიტიკოსი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა შანთექეში, ცელინოგრადის ოლქში, ყაზახეთის სსრ-ში. 1978-1983 წლებში სწავლობდა ცელენოგრადის უნივერსიტეტში. 1994 წელს დაამთავრა ყაზახეთის მენეჯმენტის, ეკონომიკისა და პროგნოზირების უნივერსიტეტი. 1983 წლის სექტემბრიდან ყორღალჟინის საბჭოთა მეურნეობაში მუშაობდა მექანიკოსად, ხოლო უკვე ამა წლის ნოემბერში აირჩიეს საბჭოთა მეურნეობის კომკავშირის კომიტეტის მდივნად.

2005 წლიდან არის ყაზახეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრი. 2011 წლის 14 თებერვალს იგი პარტიამ პრეზიდენტობის კანდიდატად წარადგინა, მან არჩევნებზე მესამე ადგილი დაიკავა. 2019 წელს პარტიამ კვლავ წარადგინა პრეზიდენტობის კანდიდატად.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:ყაზახი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აჰმადნაგარი (ქალაქი)

**აჰმადნაგარი**, *აჰმედნაგარი* () — ქალაქი დასავლეთ ინდოეთში, მაჰარაშტრის შტატში, მდინარე სინაზე.

მოსახლეობა — 350 905 კაცი (2011). ქალაქში მდებარეობს რკინიგზის სადგური. განვითარებულია ბამბსაწმენდი, ბამბეულის, ტრიკოტაჟის, ტყავის მრეწველობა, საყოფაცხოვრებო საგნების (სპილენძის ჭურჭლისა და სხვ.) ხელოსნური წარმოება.

დაარსდა 1493/1494 წელს მისი დამაარსებელია აჰმად ნიზამ-შაჰი, ბაჰმანის სასულთნოს ერთ-ერთი მხედართმთავარი, რომელმაც თავი დამოუკიდებლად გამოაცხადა და აჰმადნაგარი თავის დედაქალაქად აქცია. ოდესღაც იყო აურანგაბადის სამეფოს მეორე დედაქალაქი.

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* აჰმადნაგარი: ადგილები სტუმრობისათვის 
* Ahmednagar Bus Stands Center Contact list 

## სქოლიო 
კატეგორია:მაჰარაშტრის ქალაქები
ბაიკალსკი

**ბაიკალსკი** () — ქალაქი რუსეთში, ირკუტსკის ოლქში, ბაიკალის ტბის სამხრეთ ნაპირზე.

ქალაქში მდებარეობს რკინიგზის სადგური ირკუტსკ—ულან-უდეს ხაზზე. ბაიკალსკში გადის მოსკოვ—ვლადივოსტოკის ფედერალური ავტოგზა. დაარსდა 1961 წელს როგორც დაბა, ცელულოზის ქარხნის მშენებლობასთან დაკავშირებით. 1966 წლიდან ქალაქად ითვლება.

ბაიკალსკში მდებარეობს რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ციმბირის განყოფილების ეკოტოქსიკოლოგიის ინსტიტუტი. ქალაქი სამეცნიერო და სპორტული ღონისძიებების, მათ შორის საერთაშორისოების გამართვის ტრადიციული ადგილია. აქ მდებარეობს სამთო-სათხილამურო კურორტი „გორა-სობოლინაია“ («Гора Соболиная»).

## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ბაიკალსკის სიახლეები 
* ქალაქის გაზეთის საიტი «Байкал-новости»  
* ღირსშესანიშნაობები ბაიკალსკთან ახლოს  
* ტურისტული გაერთიანება «БайкалТуризм»  

## სქოლიო 
კატეგორია:ირკუტსკის ოლქის ქალაქები
ბრიგიტე ბირლაინი

**ბრიგიტე ბირლაინი** (; დ. 25 ივნისი, 1949, ვენა, ავსტრია, — 3 ივნისი, 2024, იქვე) — ავსტრიელი იურისტი, პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. იბიცა-გეიტის შემდეგ ავსტრიის პრეზიდენტმა ალექსანდერ ვან დერ ბელენმა დაასახელა ავსტრიის კანცლერის მოვალეობის შემსრულებლად 2019 წლის 30 მაისს და გახდა პირველი ქალი ავსტრიის კანცლერის თანამდებობაზე. ეს თანამდებობა მას 2020 წლის 7 იანვრამდე ეკავა.

## ბიოგრაფია 
ბრიგიტე ბირლაინი დაიბადა 1949 წლის 25 ივნისს მოკავშირების მიერ ავსტრიის ოკუპაციის პერიოდში. 1990-2002 წლებში იყო ქვეყნის მთავარი პროკურორი და პროკურორთა საერთაშორისო ასოციაციის აღმასრულებელი საბჭოს წევრი 2001-2003 წლებში. 2003 წელს გახდა ავსტრიის კონსტიტუციური სასამართლოს წევრი. 2003-2018 წლებში იყო კონსტიტუციური სასამართლოს ვიცე-პრეზიდენტი, ხოლო 2018 წლიდან — პრეზიდენტი. 2019 წლის 30 მაისს დაასახელეს ავსტრიის კანცლერის მოვალეობის შემსრულებლად 2019 წლის სექტემბრის არჩევნებამდე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Brigitte Bierlein  — Constitutional Court homepage

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 25 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ივნისი
კატეგორია:ავსტრიის კანცლერები
კატეგორია:ავსტრიელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ავსტრიის კონსტიტუციური სასამართლოს პრეზიდენტები
კატეგორია:ვენაში დაბადებულები
შაშვი

**შაშვი** () — ფრინველთა გვარი შაშვისებრთა ოჯახისა.

## აღწერა 
მათი სხეულის სიგრძეა 21–30 სმ, მასა 150 გრამამდე. თავი პატარაა, ნისკარტი შედარებით გრძელი, მაღალი. ბოლო (კუდი) ჩვეულებრივ სწორად ჩაჭრილი ან მომრგვალებულია. ახალგაზრდა ფრინველის სამოსი ჭრელია; ზრდასრული ინდივიდების შეფერილობა — ერთფეროვანი (შავი, ყავისფერი, რუხი) ან დანაწევრებული (შავი, თეთრი, მურა, მოცისფრო-რუხი, წითური ან წაბლისფერი კონტრასტული არეებისა და ლაქებისაგან); მამლები ხშირად დედლებზე უფრო კაშკაშა ფერებში არიან გაფორმებული. ყველაზე მეტად ცვალებადი შეფერილობა მთის ანუ კუნძულის შაშვს (T. poliocephalus) აქვს, რომელსაც 50-მდე ქვესახეობა გააჩნია. შაშვის გვარის რიგ სახეობებს კაშკაშად აქვს შეფერილი ნისკარტი, ფეხები და კანის რგოლი თვალის გარშემო.

## გავრცელება 
ცნობილია დაახლოებით 65–80 სახეობა. გავრცელებული არიან როგორც ძველ, ისე ახალ სამყაროში; 2 სახეობა შეყვანილია ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაზე. უპირატესად ტყის ფრინველები არიან, თუმცა რამდენიმე სახეობა ღია ლანდშაფტებშიც ბინადრობს. ჩრდილოეთში მცხოვრებ სახეობებს სეზონური გადაფრენები ახასიათებთ; მათი ნაწილი დიდ გუნდებს ქმნის. რიგ ქვეყნებში, ძირითადად კი სამხრეთ ევროპაში, შაშვები სანადირო ფრინველებს მიეკუთვნებიან.

## ქცევა და კვება 
ცქვიტი და მყვირალა ფრინველებია; ხშირად მიწაზე იკვებებიან. საკვებად იყენებენ მწერებს, ობობებს, ჭიაყელებს და მოლუსკებს, აგრეთვე ნაყოფებს (ძირითადად კენკრას). ზოგჯერ ზიანი მოაქვთ ხილისა და კენკროვანი კულტურების პლანტაციებისათვის.

## გამრავლება 
მონოგამიური ფრინველებია. ბუდობენ ცალკეულ წყვილებად ან პატარა კოლონიებად ხეებზე, ბუჩქებსა და მიწაზე. ბუდე მასიური და ჯამისებურია. მისი მშენებლობის დროს მასალებს ჩვეულებრივ თიხით ან მიწით ამაგრებენ. სეზონზე 1–2 (იშვიათად 3) ბუდეს აკეთებენ და თითოეულში 4–7 კვერცხს დებენ.

## ლიტერატურა 
* *ლოსკოტი ვ. მ.*, შაშვი  // დიდი რუსული ენციკლოპედია [35 ტომად], მთ. რედ. ოსიპოვი ი. ს., ტ. 9, გვ. 362–363, : გამომც. დიდი რუსული ენციკლოპედია, 2004–2017.

## სქოლიო 
*
კატეგორია:შაშვისებრნი
ყიზილქენდი

**ყიზილქენდი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  არანის რეგიონის იმიშლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	3,337 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

 

კატეგორია:იმიშლის რაიონის სოფლები
პოლინოზი

მინი

**პოლინოზი** — სეზონური ხასიათის ალერგიული დაავადება, რომელიც განპირობებულია სხვადასხვა მცენარეების მტვრის მიმართ მომატებული მგრძნობელობით, სენსიბილიზაციით, ახასიათებს სასუნთქი გზების, კონიუნქტივის, კანის, ნერვული, საჭმლის მომნელებელი სისტემისა  და შინაგანი ორგანოების  დაზიანება.

## გამოვლინებები
პოლინოზს შეიძლება ჰქონდეს შემდეგი გამოვლინებები: სეზონური ალერგიული რინიტი; სეზონური ალერგიული დერმატიტი; სეზონური ალერგიული კონიუნქტივიტი; მტვრისმიერი ბრონქული ასთმა.

## დიაგნოსტიკა
პოლინოზის დიაგნოსტიკისათვის მნიშვნელოვანია ალერგიული ანამნეზი, კანის სინჯები ალერგენებზე, პროვოკაციული სინჯები, ლაბორატორიული დიაგნოსტიკა – სპეციფიკური იმუნოგლობულინ E -ს განსაზღვრა.

## სიმპტომები
ქავილისა და წვის შეგრძნება ცხვირში, ხშირი ცემინება, უხვი გამონადენი ცხვირიდან და გაძნელებული სუნთქვა, ქუთუთოების ქავილი და სიწითლე, შეშუპება, ცრემლდენა, თვალებში „ქვიშის“ შეგრძნება,შეტევითი ხასიათის სუნთქვის უკმარისობა, ხველა, ქავილი და გამონაყარი კანზე. პოლინოზის სიმპტომები ჩვეულებრივ მეორდება წლების განმავლობაში, წელიწადის ერთსა და იმავე დროს და შესაძლოა გაგრძელდეს ორი კვირიდან ხუთ თვემდე.

დიდი ქალაქის მცხოვრებნი პოლინოზით 6-7-ჯერ ხშირად ავადობენ, ვიდრე სოფლად მცხოვრებნი. გამონაბოლქვისა და მავნე აირების ბრონქებში სისტემატური მოხვედრა აქვეითებს სასუნთქი გზების ლორწოვანი გარსის დამცავ ფუნქციას და მტვრის ნაწილაკები მას გაცილებით ადვილად აზიანებს.

პოლინოზის თვითგანკურნება არ ხდება იშვიათი შემთხვევების გარდა, ყოველ მომდევნო სეზონზე ალერგიული სიმპტომები უფრო და უფრო მძაფრდება. ალერგიული რინიტი ადეკვატური მკურნალობის არარსებობისას, შესაძლოა გადაიზარდოს  ბრონქული ასთმაში.

## საშიშროება
დაავადების გართულებებია: ჭინჭრის ციება; ბრონქიალური ასთმა; კვინკეს შეშუპება; ატოპიური დერმატიტი; ცისტიტი.

მინი

## მკურნალობა
მას შემდეგ, რაც დაავადების მიზეზი დაზუსტდება, სპეციალისტი პაციენტთან შეთანხმებით შეიმუშავებს მკურნალობის ინდივიდუალურ გეგმას, რომელიც მოიცავს: 1. ელიმინაციურ ღონისძიებებს - ალერგენთან კონტაქტის შემცირებას ან შეწყვეტას; 2. ფარმაკოთერაპიას, რომლის მიზანია, მინიმუმამდე შევამციროთ სიმპტომები და ხელი შევუშალოთ დაავადების პროგრესირებას. უმეტესად გამოიყენება ბოლო თაობის ანტიჰისტამინური პრეპარატები, აგრეთვე - ადგილობრივი მოქმედების კორტიკოსტეროიდები საინჰალაციო ფორმით. მკურნალობა სასურველია დაიწყოს ყვავილობის დაწყებამდე ორი კვირით ადრე. 3. სპეციფიკური ჰიპოსენსიბილიზაცია – ეს მეთოდი უფრო რადიკალური და ეფექტურია, თუ, რა თქმა უნდა, რაიმე უკუჩვენება არ არსებობს. სპეციფიკური ჰიპოსენსიბილიზაციის პრინციპი გულისხმობს გამომწვევი ალერგენის მიმართ სპეციფიკური ტოლერანტობის (განურჩევლობის) გამომუშავებას. ყვავილის მტვრის მიმართ ტოლერანტობა მიიღწევა ორგანიზმში ალერგენის მზარდი დოზების შეყვანით. ჰიპოსენსიბილიზაცია, წესისამებრ, იწყება ზამთარში და მთავრდება ყვავილობის სეზონის დადგომამდე, ან შემცირებული დოზებით მთელი წლის განმავლობაში გრძელდება. სრული თერაპიული ეფექტის მისაღებად სამი კურსი მაინც უნდა ჩატარდეს. ეს მეთოდი ყველაზე სასარგებლოა სწორედ პოლინოზების დროს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* პოლინოზი
* https://mkurnali.ge/alergologia/3929-polinozi.html
* https://medi.ru/info/9103
* https://curlie.org/Health/Conditions_and_Diseases/Respiratory_Disorders/Rhinitis/

## სქოლიო
კატეგორია:ალერგოლოგია
კატეგორია:მედიცინა
სარისუ (იმიშლი)

**სარისუ ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  არანის რეგიონის იმიშლის რაიონში.  

## რესურსები ინტერნეტში
* 

 

კატეგორია:იმიშლის რაიონის სოფლები
ლავრენტი ჭიჭინაძე

**ლავრენტი ჭიჭინაძე** (დ. 3 ივნისი, 1906, საქარა — გ. 16 აგვისტო, 1997) — ქართველი მწერალი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1906 წლის 3 ივნისს სოფელ საქარაში. 1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიკის ფაკულტეტი. 1927 წელს დაიწყო საკუთარი ლექსებისა და მოთხრობების გამოქვეყნება. 1933 წელს გამოსცა პირველი წიგნი — საბავშვო მოთხრობათა კრებული „ისლიანი სახლები“. 1934-1941 წლებში მუშაობდა რედაქტორად, ჟურნალ „ოქტომბრელში“. 1941-1945 წლებში მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. 1947-1963 წლებში იყო გაზეთ „ნორჩი ლენინელის“ პასუხისმგებელი მდივანი, 1965-1967 წლებში — საბავშვო წიგნის სახლის დირექტორი.

## ცნობილი ნამუშევრები
* რომანი „ნარბევი“ (1938)
* ისტორიულ მოთხრობათა კრებული „ნადირ-შაჰის ხმალი“ (1942)
* მოთხრობებისა და ზღაპრების კრებული „ორი ნაპირი“ (1966)
* მოგონებანი „შუქი სხივოსანთა“ (1974)

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კატეგორია:ქართველი მწერლები
ლ
შვაბიის ალბის მღვიმეები და გამყინვარების პერიოდის ხელოვნება

**შვაბიის ალბის მღვიმეების** შემადგენლობაში შედის ექვსი მღვიმე, რომელიც მდებარეობს სამხრეთ გერმანიაში, რომელსაც იყენებდნენ გამყინვარების პერიოდის ადამიანები 33-43 ათასი წლის წინ თავშესაფრად. გამოქვაბულები მდებარეობს  ლონისა და აჩის ხეობებში. გამოქვაბულებში აღმოჩენილია ქალის ფიგურები, ცხოველების ფიგურები (მათ შორის გამოქვაბულის ლომები, მამონტები, ცხენები), მუსიკალური ინსტრუმენტები. ზოგიერთი ფიგურა ნახევრად ცხოველია, ნახევრად ადამიანი. 

## მღვიმეები 
## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
კატეგორია:გერმანიის არქეოლოგიური ძეგლები
ნოე ლეჟავა

**ნოე ლეჟავა** (დ. 1884, კულაში, ქუთაისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 1938) — ქართველი პოლიტიკოსი და თანამდებობის პირი.

1907-1917 წლებში ეწეოდა რევოლუცირ მოღვაწეობას თბილისის, ალექსანდროპოლისა და სარიყამიშის რკინიგზის დეპოს მუშებს შორის. 1917 წელს თბილისის დეპოში მემანქანედ მუშაობდა და კვლავ რევოლუციურ მოღვაწეობას განაგრძობდა. მონაწილეობა მიიღო კავკასიის ფრონტიდან რევოლუციურად განწყობილი ჯარების საბჭოთა რუსეთში გაგზავნის ოპერაციაში, აგრეთვე რევკომის შექმნაში დოლიარსა და შამქორში. მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი მისია იყო ბაქოში საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ მუსავატელების მიერ მოწყობილ კონტრრევოლუციური აჯანყების ლიკვიდაცია. 1918 წელს აქტიურად მონაწილეობდა დუშეთის მაზრის გლეხთა შეიარაღებულ აჯანყებაში მენშევიკური მთავრობის წინააღმდეგ. აჯანყების დამარცხების შემდეგ დააპატიმრეს. 1920 წლის მაისიდან პარტიულ მუშაობას ეწეოდა ჩრდილოეთ კავკასიაში განაგრძობდა. ამ წლის ბოლოს ბაქოში იყო, მოგვიანებით სწავლობდა სვერდლოვის სახელობის კომუნისტურ უნივერსიტეტში. მას შემდეგ რაც შეიქმნა საქართველოს სსრ და დამყარდა საბჭოთა ხელისუფლება, იგი დაინიშნა საპასუხისმგებლო სამეურნეო თანამდებობებზე. გარდაიცვალა 1938 წელს. იყო სკკპ-ის წევრი 30 წლის განმავლობაში, 1908 წლიდან გარდაცვალებამდე, 1938 წლამდე.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კატეგორია:საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწეები
დოროთეა გონძაგა

**დოროთეა გონძაგა** (; დ. 6 დეკემბერი, 1449 — გ. 20 აპრილი, 1467) — გონძაგას დინასტიის წარმომადგენელი. მონფერატოს მარკიზ ლუიჯი III-ისა და ბარბარა ბრანდენბურგელის ასული. მილანის ჰერცოგინია 1466-68 წლებში როგორც გალეაცო მარია სფორცას პირველი ცოლი. 

## ბიოგრაფია 
დოროთეა დაიბადა 1449 წლის 6 დეკემბერს. იგი იყო მონფერატოსა და მანტუას მარკიზ ლუიჯი III გონძაგასა და მისი ცოლის, ბარბარა ბრანდენბურგელის რვა შვილიდან შუათანა. მას სახელი დეიდამისის, დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის დედოფალ დოროთეა ბრანდენბურგელის პატივსაცემად დაარქვეს. 

დოროთეას უფროსი და, სუზანა სამი წლის ასაკშივე დანიშნეს მილანის ჰერცოგ ფრანჩესკო I-ისა და ბიანკა მარია ვისკონტის უფროს ვაჟზე, გალეაცო მარია სფორცაზე. მაგრამ, როდესაც სუზანა გაიზარდა, მისი სხეული დეფორმირდა, რის გამოც მილანელებმა ეს ნიშნობა გააუქმეს და მის ნაცვლად 1457 წელს გალეაცოზე დოროთეა დანიშნეს. ქორწინებამდე ცოტა ხნით ადრე, სამეფო ოჯახის ექიმმა დოროთეას რამდენიმე ტესტი ჩაუტარა, საიდანაც დაასკვნა რომ უბიწო იყო და სფორცას ოჯახი არ შერცხვებოდა. ამ ყოველივემ მანტუელები განარისხა და დროებით ნიშნობაც კი გააუქმეს, თუმცა 1466 წელს, ფრანჩესკო I-ის დაღუპვის შემდეგ დოროთეა და გალეაცო მარია დააქორწინეს, რომელთაც პირველად ერთმანეთი სწორედ ქორწილში ნახეს. 

იგი მართალია ქორწინებით მილანის ჰერცოგინია იყო, თუმცა მილანში არასდროს ყოფილა. ქორწილიდან სულ რამდენიმე თვეში, 1467 წლის 20 აპრილს იგი მშობლიურ მანტუაში გარდაიცვალა, 17 წლის ასაკში, რის გამოც გალეაცო მალევე მეორედ დაქორწინდა. 

## ლიტერატურა 
* Notizie su Dorotea Gonzaga, Archivio Storico Lombardo, 887 e 1889.
* La deformazione alla colonna vertebrale fu trasmessa alla dinastia Gonzaga da Paola Malatesta, moglie di Gianfrancesco Gonzaga

კატეგორია:დაბადებული 6 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1449
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1467
კატეგორია:გონძაგა
კატეგორია:მილანის ჰერცოგინიები
თორნიკე კვიტია

**თორნიკე გელას ძე კვიტია** (; დ. 17 აპრილი, 1992) — ქართული წარმოშობის რუსი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად თავისუფალი აგენტია.

## საკლუბო კარიერა 
მისი დებიუტი შედგა რუსეთის მეორე დივიზიონში „კოლომნას“ შემადგენლობაში, 2016 წლის 28 ივლისს, „დნეპრ სმოლენსკის“ წინააღმდეგ.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 17 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:ქართული წარმოშობის რუსები
კატეგორია:რუსი ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ტექსტილშჩიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:კოლომნას ფეხბურთელები
კატეგორია:ავტოკრანოვეცის ფეხბურთელები
კატეგორია:კოხმას ფეხბურთელები
კატეგორია:კოოპერატორ ვიჩუგას ფეხბურთელები
ბალიქი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ბალიქი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
## აზერბაიჯანი
*ბალიქი — სოფელი აზერბაიჯანში, ისმაილის რაიონი
## ირანი
*ბალიქი — სოფელი
## თურქეთი
*ბალიქი — ტბა
განდოვი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**განდოვი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*განდოვი  — სოფელი აზერბაიჯანში, ისმაილის რაიონი
*განდოვი   — სოფელი აზერბაიჯანში, ლერიქის რაიონი
*განდოვი    — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონი
ისთისუ (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ისთისუ ** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ისთისუ  — სოფელი აზერბაიჯანში, ისმაილის რაიონში
*ისთისუ  — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორის რაიონში
*ისთისუ  — დაბა აზერბაიჯანში, ქალბაჯარის რაიონში
*ისთისუ  — სოფელი აზერბაიჯანში, ხაჩმაზის რაიონში
ეთერი თუთბერიძე

**ეთერი გიორგის ასული თუთბერიძე** (; დ. 24 თებერვალი, 1974, მოსკოვი, სსრკ) — რუსი ფიგურული სრიალის მწვრთნელი. მუშაობს ინდივიდუალურ სპორტსმენებთან. მისმა აღზრდილმა სამმა მოსწავლემ მოიპოვა ოლიმპიური მედალი.

## ბიოგრფია
დაიბადა 1974 წლის 24 თებერვალს, მოსკოვში. ჰყავს 3 და და 1 ძმა. არის ნახევრად ქართველი, მეოთხედით რუსი, ხოლო მეოთხედით სომეხი. მისი დედა იყო მთავარი ინჟინერი სსრკ-ის აგროტექნიკის სამინისტროში. მამა მუშაობდა ტაქსის მძღოლად. დაამთავრა იპოლიტოვ ივანოვის მუსიკალური სკოლა ფორტეპიანოს განხრივ. ფიგურული სრიალი 4 წლის ასაკში დაიწყო, როგორც ინდივიდუალურ მოციგურავედ. მისი პირველი მწვრთნელი იყო ედუარდ პლინერი. ასევე სწავლობდა ფიზკულტურის აკადემიაში და მიიღო ქორეოგრაფის კვალიფიკაცია.

ხერხემალზე მიღებული ტრავმის შემდეგ გადავიდა კატეგორიაში „ცეკვები ყინულზე“, მონაწილეობა მიიღო საბჭოთა კავშირის თასზე. 1990-იანი წლების დასაწყისში გამოდიოდა რუსულ „ბალეტი ყინულზე“. 18 წლის ასაკში ეთერი გადავიდა აშშ-ში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ეთერი თუთბერიძე  — Mos.ru
* ეთერი თუთბერიძე — Solovieff.ru

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:რუსი მოციგურავეები
კატეგორია:საბჭოთა მოციგურავეები
კატეგორია:რუსეთის დამსახურებული მწვრთნელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
ყაზლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ყაზლი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ყაზლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ისმაილის რაიონი
*ყაზლი — სოფელი აზერბაიჯანში, საბირაბადის რაიონი
სოლთანქენდი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**სოლთანქენდი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*სოლთანქენდი — სოფელლი აზერბაიჯანში, ისმაილის რაიონი
*სოლთანქენდი — სოფელლი აზერბაიჯანში, ჯალილაბადის რაიონი
კენტრონი

**კენტრონი** () — კერძო სამაუწყებლო ტელეკომპანია სომხეთში, დაფუძნდა 2002 წლის 23 ივლისს. არხის მაუწყებლობის ზონაა სომხეთი. ტელევიზიის სურათის ფორმატებია: 1080i და SDTV. არხი მაუწყებლობს ონლაინშიც.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* Armenian TV

კატეგორია:სომხურენოვანი ტელეკომპანიები
კატეგორია:2002 წელს დაარსებული ტელეკომპანიები
ჯან გალეაცო სფორცა

**ჯან გალეაცო სფორცა** (; დ. 20 ივნისი, 1469 — გ. 21 ოქტომბერი, 1494) — სფორცას დინასტიის წარმომადგენელი. მილანის ჰერცოგ გალეაცო მარიასა და ბონა სავოიელის უფროსი ვაჟი. მილანის ჰერცოგი 1476-94 წლებში. ცოლად ჰყავდა თავისი მამიდაშვილი იზაბელა არაგონელი, რომელთანაც ოთხი შვილი ჰყავდა, მათ შორის პოლონეთ-ლიტვის დედოფალი ბონა სფორცა. 

## ბიოგრაფია 
ჯან გალეაცო დაიბადა 1469 წლის 20 ივნისს. იგი იყო მილანის ჰერცოგ გალეაცო მარია სფორცასა და მისი მეორე ცოლის, ბონა სავოიელის პირველი ვაჟი. 1476 წელს შეთქმულებმა მამამისი 32 წლის ასაკში მოკლეს, რის გამოც ახალი ჰერცოგი 7 წლის ჯან გალეაცო გახდა, რომლის რეგენტიც დედამისი, ბონა სავოიელი გახდა. მან დროებით მოახერხა თავისი მაზლების მილანიდან გაძევება, რომელთაც თვალი მისი ვაჟის ტახტზე ეჭირათ. სულ მალე ჯან გალეაცოს ბიძა, ლუდოვიკო სფორცა დაუბრუნდა მილანს, რომელმაც მალე იმდენად დიდი ძალაუფლება მოიპოვა, რომ ფაქტობრივად მილანის დე-ფაქტო მმართველად იქცა. 

1494 წლის 21 ოქტომბერს, 25 წლის ჯან გალეაცო გარდაიცვალა, რომელიც ბიძამისმა ლუდოვიკომ მოწამლა, ბონა სავოიელი და ჯან გალეაცოს ცოლ-შვილი კი გააძევა. საფრანგეთის მეფე შარლ VIII-ის მხარდაჭერით, ლუდოვიკომ მოახერხა და მილანის ჰერცოგი გახდა, მიუხედავად იმისა, რომ ჯან გალეაცოს ვაჟი დარჩა. 

## ქორწინება და შვილები 
1489 წლის თებერვალში, ჯან გალეაცომ ცოლად შეირთო თავისი მამიდაშვილი იზაბელა არაგონელი, რომელთანაც ოთხი შვილი შეეძინა:
# ფრანჩესკო (1491-1512), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;
# იპოლიტა (1493-1501), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
# ბონა (1494-1557), ცოლად გაჰყვა პოლონეთისა და ლიტვის მეფე სიგიზმუნდ I-ს, რომელთანაც შეეძინა უნგრეთის დედოფალი იზაბელა, პოლონეთის მეფე სიგიზმუნდ II, ბრაუნშვაიგ-ლიუნებურგის ჰერცოგინია სოფია, პოლონეთის დედოფალი ანა და შვედეთის დედოფალი კატარინა იაგელონები;
# ბიანკა (1495-1496), გარდაიცვალა ჩვილობაში;

## ლიტერატურა 
*  Burckhardt, Jacob (1878). The Civilization Of The Renaissance in Italy. University of Toronto - Robarts Library: Vienna Phaidon Press. p. 23. Retrieved 28 February 2019.

კატეგორია:დაბადებული 20 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1469
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1494
კატეგორია:სფორცები
კატეგორია:მილანის ჰერცოგები
ანა სფორცა

**ანა სფორცა** (; დ.  21 ივლისი, 1476 — გ. 20 ნოემბერი, 1497) — სფორცას დინსატიის წარმომადგენელი. მილანის ჰერცოგ გალეაცო მარია სფორცასა და ბონა სავოიელის ასული. ფერარას, მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგ ალფონსო I-ის პირველი ცოლი. 

## ბიოგრაფია 
ანა დაიბადა 1476 წლის 21 ივლისს. იგი იყო მილანის ჰერცოგ გალეაცო მარია სფორცასა და მისი მეორე ცოლის, ბონა სავოიელის ნაბოლარა ასული. მამის მხრიდან მისი პაპა-ბებია მილანის ჰერცოგი ფრანჩესკო I და ბიანკა მარია ვისკონტი, ხოლო დედის მხრიდან სავოიის ჰერცოგი ლუდოვიკო სავოიელი და ანა კვიპროსელი ერგებოდნენ. აღსანიშნავია, რომ დეიდამისი იყო საფრანგეთის დედოფალი შარლოტა სავოიელი და მაშასადამე, საფრანგეთის მეფე შარლ VIII მისი დეიდაშვილი იყო. მას სამი ღვიძლი და-ძმა ჰყავდა: მილანის ჰერცოგი ჯან გალეაცო, ტორტონას მარკიზი ერმესი და საღვთო რომის იმპერატრიცა ბიანკა მარია სფორცა. ამას გარდა, მისი ნახევარ-და იყო ე.წ. „ფორლელი ვეფხვი“ კატერინა სფორცა. ასევე ჰყავდა მამიდა, იპოლიტა მარია სფორცა, რომელიც ნეაპოლის მეფეს გაჰყვა ცოლად და ერთი ბიძაც, მომავალში მილანის ჰერცოგი ლუდოვიკო სფორცა, რომელმაც ანას მულზე, ბეატრიჩე დ’ესტეზე იქორწინა. 

მისი დაბადებიდან სულ ერთ თვეში, შეთქმულებმა მამამისი მოკლეს, რის გამოც მილანის ჰერცოგი მისი შვიდი წლის ძმა, ჯან გალეაცო გახდა, რომლის ნაცვლადაც ფაქტობრივად ლუდოვიკო სფორცა მართავდა. 1477 წელს ანა დანიშნეს ფერარას, მოდენასა და რეჯოს ჰერცოგ ერკოლე I-ის ვაჟ ალფონსოზე. მისი და ალფონსოს ქორწილი 1491 წლის 12 იანვარს შედგა, რა დროსაც ანა თოთხმეტი წლის იყო. საქორწინო ცერემონიალს მოჰყვა დიდი ბანკეტი, ზეიმი და თეატრალური პრეზენტაციები. ამის მიუხედავად, ქორწინება უიღბლო იყო. ქერა და ნაკლებად ქალური ანა, თითქმის ყოველთვის კაცივით იცვამდა და ქმართან სარეცელს არ იყოფდა. იგი ყოველთვის ქალთა კომპანიაში ყოფნას ამჯობინებდა, ღამეებს კი პატარა შავკანიან მონასთან ერთად ატარებდა. 

ექვსწლიანი ქორწინების შემდეგ, საბოლოოდ ანა დაფეხმძიმდა. 1497 წლის 20 ნოემბერს, ანამ ვაჟი გააჩინა, რომელზე მშობიარობასაც გადაჰყვა 21 წლის ასაკში. ზოგი წყარო მოგვითხრობს, რომ ახალშობილი მონათლეს და მალევე დაიღუპა, ზოგიერთი კი ამბობს, რომ ვაჟს ალესანდრო დაარქვეს და იგი მხოლოდ 1514 წელს გარდაიცვალა. იგი დაკრძალეს სან ვიტოს მონასტერში. ალფონსომ ვერ შეძლო თავისი ცოლის დაკრძალვაზე დასწრება, რადგანაც ამ დროს იგი სიფილისისგან იტანჯებოდა და სახე იმდენად ჰქონდა დამახინჯებული, რომ გარეთ არ გადიოდა. 

მიუხედავად ამ ყველაფრისა, მემკვიდრის გაჩენის მიზნით, 1502 წელს ალფონსო მეორედ დაქორწინდა, მთელს იტალიაში, თავისი სილამაზით სახელგანთქმულ, ორჯერ დაქვრივებულ და შვილებიან ქალზე, ეს იყო რომის პაპ ალექსანდრე VI-ის უკანონო ასული ლუკრეცია ბორჯია. 

## ლიტერატურა 
* Alessandro d'Este in: Genealogy Database by Herbert Stoyan Archived December 18, 2014, at the Wayback Machine [retrieved 17 December 2014].
* Sarah Bradford, Lucrezia Borgia, Milano, Mondadori, 2005.

კატეგორია:დაბადებული 21 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1476
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1497
კატეგორია:სფორცები
კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები
იპოლიტა მარია სფორცა

**იპოლიტა მარია სფორცა** (; დ. 18 აპრილი, 1446 — გ. 20 აგვისტო, 1484) — სფორცას დინასტიის წარმომადგენელი. მილანის ჰერცოგ ფრანჩესკო I-ისა და ბიანკა მარია ვისკონტის უფროსი ასული. ნეაპოლის მეფე ალფონსო II-ის პირველი ცოლი. ნეაპოლის მეფე ფერდინანდ II-ისა და მილანის ჰერცოგინია იზაბელა არაგონელის დედა, პოლონეთის დედოფალ ბონა სფორცას ბებია. 

## ბიოგრაფია 
იპოლიტა მარია დაიბადა 1446 წლის 18 აპრილს კრემონაში. იგი იყო მილანის ჰერცოგ ფრანჩესკო I-ისა და მისი ცოლის, ბიანკა მარია ვისკონტის უფროსი ასული. მამის მხრიდან მისი პაპა-ბებია მურციო სფორცა და ლუჩია დი ტორზანო იყვნენ, ხოლო დედის მხრიდან მილანის ჰერცოგი ფილიპო მარია ვისკონტი და აგნესა დელ მაინო.

იპოლიტა აღზარდეს როგორც ძალიან ინტელიგენტი და კულტურული ახალგაზრდა ქალბატონი. იგი სწავლობდა ბერძნულ ენასა და მეცნიერებას. მისი პედაგოგი, კონსტანტინე ლასკარისი თვლიდა, რომ აუცილებელი იყო მისთვის ბერძნული ფილოსოფიის სწავლება. იგი განათლებას თავის ძმებთან ერთად იღებდა. 14 წლის ასაკში, იგი ლათინურს უკვე იმ დონეზე ფლობდა, რომ ლათინურად წერილიც კი მისწერა რომის პაპ პიუს II-ს. 

ცნობილია, რომ მას ძალიან უყვარდა წერილების წერა. მოგვიანებით მისი ყველა წერილი შეკრიბეს და სერენა კასტალდოს რედაქტორობით ერთ წიგნად გამოსცეს, სახელად „იპოლიტა მარია სფორცას წერილები“. ყოველივე ამაში დიდი როლი ითამაშა ბოლონიაში აღმოჩენილმა უცნობი მამაკაცის მფლობელობაში მყოფი იპოლიტას წერილების კოლექციამ, რომელიც 1475-დან 1482 წლამდე იყო დაწერილი. 

გარდა ამისა, მისი საქმიანობა მოიცავდა ბრძნული გამონათქვამებისა და პოეზიის თარგმნას, ასევე მამის, ჰერცოგი ფრანჩესკოსათვის ლათინურიდან წიგნების თარგმნას. 

1465 წლის 10 ოქტომბერს, მილანში, 19 წლის იპოლიტა მარია დაქორწინდა ნეაპოლის მეფე ფერდინანდ I-ისა და დედოფალ იზაბელა კლერმონელის უფროს ვაჟზე, კალაბრიის ჰერცოგ ალფონსოზე. იპოლიტა არასდროს გამხდარა ნეაპოლის დედოფალი, რამეთუ იგი მანამდე გარდაიცვალა, სანამ მისი ქმარი ალფონსო II მეფე გახდებოდა, ამიტომაც იგი მხოლოდ კალაბრიის ჰერცოგინიის წოდებას ფლობდა. მათი ქორწინების შემდეგ, შეიქმნა მილან-ნეაპოლის ძლევამოსილი ალიანსი. მისი ქორწინება არ ყოფილა ჰარმონიული, მეტიც, იპოლიტასათვის დამამცირებელი იყო. მისი ქმარი ალფონსო, მასზე ნაკლებად გაუნათლებელი და ცოტა გაუთლელი კაცი იყო, რის გამოც, იპოლიტა მას პატივს არასდროს სცემდა. 

იპოლიტა მარია სფორცა გარდაიცვალა 1484 წლის 20 აგვისტოს ნეაპოლში, 38 წლის ასაკში. მის შემდეგ ალფონსოს სურდა დაქორწინებულიყო თავის საყვარელ ტურცია გაცელაზე, თუმცა ამაოდ. მიუხედავად ამისა, მას მაინც შეეძინა ტურციასთან ერთი ასული და ერთი ვაჟი. 

## შვილები 
# ფერდინანდ II (1469-1496), ნეაპოლის მეფე, ცოლად შეირთო თავისი ბიძაშვილი, ჯოვანა ნეაპოლელი, თუმცა შვილები არ ჰყოლია;
# იზაბელა (1470-1524), ცოლად გაჰყვა თავის ბიძაშვილს, მილანის ჰერცოგ ჯან გალეაცო სფორცას, რომელთანაც შეეძინა ოთხი შვილი, მათ შორის პოლონეთის დედოფალი ბონა სფორცა;
# პიერო (1472-1491), აპულიას ლეიტენანტ-გენერალი და როზანოს პრინცი, გარდაიცვალა დაუქორწინებელი, ფეხში შეჭრილი ინფექციით;

## ლიტერატურა 
* Colin Tribble, A Trusting Partnership: Sentiment and Politics in Quattrocento Dynastic Unions, Unpublished Dissertation (University of Edinburgh, 2012).
* Charles Cawley, Medieval Lands, Sicily/Naples, Counts and Kings

კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1446
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1484
კატეგორია:სფორცები
ფრანჩესკო II სფორცა

**ფრანჩესკო II სფორცა** (; დ. 4 თებერვალი, 1495 — გ. 2 ნოემბერი, 1535) — სფორცას დინასტიის წარმომადგენელი. მილანის ჰერცოგ ლუდოვიკო სფორცასა და ბეატრიჩე დ’ესტეს უმცროსი ვაჟი. მილანის უკანასკნელი ჰერცოგი სფორცას დინასტიიდან 1522-35 წლებში.

## ბიოგრაფია 
ფრანჩესკო დაიბადა 1495 წლის 4 თებერვალს მილანში. იგი იყო მილანის ჰერცოგ ლუდოვიკო სფორცასა და მისი მეუღლის, ბეატრიჩე დ’ესტეს მეორე ვაჟი. მას სახელი ბაბუის, მილანის ჰერცოგ ფრანჩესკო I-ის პატივსაცემად დაარქვეს. იგი სულ ორი წლის იყო, როდესაც დედამისი მშობიარობას გადაჰყვა. მისმა ბავშვობამ და მთლიანად ცხოვრებამ, იტალიური ომების პერიოდში გაიარა. 1500 წელს საფრანგეთის მეფე ლუი XII შევიდა მილანში და ლუდოვიკო დაამხო, რომელიც ვაჟებთან ერთად ავსტრიაში გაიქცა, სადაც იმპერატორს ცოლად მისი ძმისწული, ბიანკა მარია სფორცა ჰყავდა. 

ლუდოვიკო მალე უკან დაბრუნდა და ტახტის დაკავება სცადა, თუმცა ლუი XII-მ იგი დაატყვევა და საფრანგეთში, შატო დე ლოშში გამოკეტა, სადაც იგი სიცოცხლის ბოლომდე ჰყავდა დამწყვდეული, სადაც იგი 1508 წელს დაიღუპა. 1512 წელს, ცოტახნით შეძლო ფრანჩესკოს ძმამ, მასიმილიანომ ტახტის დაბრუნება, მაგრამ იგი მეფე ფრანსუა I-მა მოისყიდა და ტახტი 1515 წელს ფრანგებს დაუთმო. ფრანჩესკომ მხოლოდ 1521 წელს მოახერხა საღვთო რომის იმპერატორ კარლ V-ის დახმარებით დაებრუნებინა მილანის ტახტი და გაეძევებინა ფრანგები. იგი თავისი დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი იყო, რომელიც მილანს მართავდა. მის მმართველობასა და საჰერცოგოს სპეციალურად იცავდა კარლ V-ის ესპანური ჯარები. 

იგი თავის სამშობლოში დაბრუნდა და მმართველობა დაიწყო. ამის შემდეგ, იგი იმპერატორის მხარეს იბრძოდა ბიკოკას ბრძოლაში, 1522 წელს. 1526 წელს, მან უღალატა კარლ V-ს და კონიაკის ლიგაში გაწევრიანდა საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I-თან, პაპ კლემენტე VII-თან და ფლორენციის რესპუბლიკასთან ერთად. 

1534 წლის 4 მაისს, ფრანჩესკომ ცოლად შეირთო კარლ V-ის 12 წლის დისწული, დანიის, შვედეთისა და ნორვეგიის მეფე კრისტიან II-ისა და დედოფალ იზაბელა ავსტრიელის უფროსი ასული — კრისტინა დანიელი. ეს ქორწინება ხანმოკლე და უნაყოფო გამოდგა. 1535 წელს ფრანჩესკო II გარდაიცვალა, 40 წლის ასაკში. მისმა ნახევარ-ძმამ, ჯოვანიმ სცადა მილანის ტახტის დაკავება, თუმცა ისიც მალევე დაიღუპა, რის გამოც მილანის საჰერცოგო კარლ V-ის უფროს ვაჟს, ესპანეთის მეფე ფილიპე II-ს დარჩა, რის შემდეგაც მილანი ესპანეთის პატარა პროვინციად იქცა. 

## ლიტერატურა 
* Michael Mallett and Christine Shaw, The Italian Wars:1494-1559, Pearson Education Limited, 2012.
* Charles Oman. A History of the Art of War in the Sixteenth Century. London: Methuen & Co., 1937.
* Ernst Schulin. Kaiser Karl V: Geschichte eines übergroßen Wirkungsbereiches. Stuttgart: Kohlhammer, 1999.

კატეგორია:დაბადებული 4 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1495
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1535
კატეგორია:სფორცები
კატეგორია:მილანის ჰერცოგები
ყირიმის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა

**ყირიმის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა** () — ავტონომიური რესპუბლიკა ყირიმის ნახევარკუნძულის ტერიტორიაზე. არსებობდა 1921 წლის 18 ოქტომბრიდან 1945 წლის 30 ივნისამდე და 1991 წლის 12 თებერვლიდან 1992 წლის 26 თებერვლამდე. 

ყირიმის სსრ-ის ავტონომია რსფსრ-ის შემადგენლობაში არსებობდა 1921 წლიდან. 1936 წლის კონსტიტუციით ეწოდა ყირიმის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა.

ავტონომიურ რესპუბლიკაში ცხოვრობდნენ რუსები, ყირიმელი თათრები, უკრაინელები, მნიშვნელოვან ნაწილს შეადგენდნენ გერმანელები, ებრაელები, ბერძნები და სომხები. 1932 წლისათვის ავტონომიის ფართობი შეადგენდა 25,9 ათას კვადრატულ კილომეტრს. 

1945 წლის 30 ივნისს ავტონომიური რესპუბლიკისაგან ჩამოყალიბდა ყირიმის ოლქი, რომელიც 1954 წელს გადაეცა უკრაინის სსრ-ს. 1991 წლის 12 თებერვალს ავტონომია აღდგა უკრაინის სსრ-ის ფარგლებში. 1992 წლის 26 თებერვალს ეწოდა ყირიმის რესპუბლიკა, ხოლო 1994 წელს ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკა.

## რესურსები ინტერნეტში
* *Касьянов Г. В., Марочко В. И., Мовчан О. Н., Ткачёва Л. И.* Крымская АССР : 20-е — 30-е годы (исторический очерк) / Институт истории Академии наук Украинской ССР. — Киев, 1989.
* Указ Президиума Верховного Совета РСФСР от 14 декабря 1944 года № 621/6 «О переименовании районов и районных центров Крымской АССР»
* Указ Президиума Верховного Совета РСФСР от 21 августа 1945 г. № 619/3 «О переименовании сельских Советов и населённых пунктов Крымской области»
* К провозглашению Крымской республики
* Конституция Крымской Советской Социалистической Республики (1921)
* Конституция (основной закон) Крымской Автономной Советской Социалистической Республики (1937)

## სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის ისტორია
კატეგორია:რუსეთის ისტორია
მასიმილიანო სფორცა

**მასიმილიანო სფორცა** (; დ. 25 იანვარი, 1493 — გ. 4 ივნისი, 1530) — სფორცას დინასტიის წარმომადგენელი. მილანის ჰერცოგ ლუდოვიკო სფორცასა და ბეატრიჩე დ’ესტეს უფროსი ვაჟი. მილანის ჰერცოგი 1512-15 წლებში.

## ბიოგრაფია 
მასიმილიანო დაიბადა 1493 წლის 25 იანვარს. იგი იყო მილანის ჰერცოგ ლუდოვიკო სფორცასა და მისი ცოლის, ბეატრიჩე დ’ესტეს უფროსი ვაჟი. მას სახელი საღვთო რომის იმპერატორ მაქსიმილიან I-ის პატივსაცემად დაარქვეს. როდესაც იგი სამი წლის იყო, განიხილებოდა მისი და ინგლისის მეფე ჰენრი VII-ის ნაბოლარა ასულის, პრინცესა მერი ტიუდორის ქორწინება, თუმცა მოლაპარაკებები ჩაიშალა, რის შემდეგაც მერი საფრანგეთის მეფეზე დაქორწინდა, მასიმილიანო კი დაუქორწინებელი დარჩა. 1497 წელს, მშობიარობას გადაჰყვა დედამისი.

1500 წელს საფრანგეთის მეფე ლუი XII-მ მამამისის მმართველობა დაამხო, რის შემდეგაც ლუდოვიკო თავის ვაჟებთან ერთად ავსტრიაში გაიქცა, სადაც ავსტრიის ერცჰერცოგ მაქსიმილიან I-ს ცოლად მასიმილიანოს ბიძაშვილი, ბიანკა მარია სფორცა ჰყავდა. აქ გატარებული წლების შემდეგ, 1512 წელს მასიმილიანო დიდი ჯარით დაბრუნდა მილანში, გააძევა ფრანგები და თავად ჰერცოგი გახდა. მისი მმართველობა დიდხანს არ გაგრძელებულა. 

1515 წელს ფრანგები ახალი მეფის, ფრანსუა I-ის მეთაურობით შეიჭრნენ მილანში, მასიმილიანო მარინიანოს ბრძოლაში დაამარცხეს და დაამხეს, ტახტზე კი ფრანსუა ავიდა. აღსანიშნავია, რომ ფრანსუამ მასიმილიანოს 30,000 დუკატი გადაუხადა, რის შემდეგაც მან სამუდამოდ თქვა უარი მილანის ტახტზე და საფრანგეთში ცხოვრების ნება მიიღო. ამის შემდეგ იგი პარიზის სამეფო კარზე დასახლდა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 1530 წლის 4 ივნისს, 37 წლის ასაკში, უცოლ-შვილოდ. 

## ლიტერატურა 
* Alexander, J. J. G., Italian Renaissance Illuminations, (1978) ISBN 9780701122706
* Frieda, Leonie. The Deadly Sisterhood: A Story of Women, Power and Intrigue in the Italian Renaissance, Weidenfeld & Nicolson, (2012)
* Perry, Maria, Sisters to King Henry VIII, (1998)

კატეგორია:დაბადებული 25 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1493
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1530
კატეგორია:სფორცები
კატეგორია:მილანის ჰერცოგები
მეკობრეების თავგადასავალი ბოსტნეულობის ქვეყანაში 2

**„მეკობრეების თავგადასავალი ბოსტნეულობის ქვეყანაში 2“** () — 2008 წლის ამერიკული კომპიუტერული ანიმაციური კომედიური ფილმი, რომლის რეჟისორია მაიკ ნავროკი, ხოლო სცენარისტია ფილ ვიშერი. შექმნილია კომპანიების Big Idea Entertainment და Starz Animation მიერ. ფილმს დისტრიბუცია გაუწია Universal Pictures-მა. ეს არის რიგით მეორე ფილმი, სადაც ფიგურირებენ პერსონაჟები „VeggieTales“-ის ვიდეორგოლების სერიიდან და 2002 წლის ფილმის „იონა: ბოსტნეულის ზღაპარი“ სპინოფი. იგი Universal Picture-ის პირველი კომპიუტერული ანიმაციური ფილმია, რომელსაც დისტრიბუცია გაუწია.

ფილმს წილად ხვდა დადებითი შეფასებები კინოკრიტიკოსებისაგან. საერთო განხილვების საიტ Rotten Tomatoes-ზე იგი ფლობს 39% (33 მიმოხილვაზე დაყრდნობით). მისმა ბიუჯეტმა შეადგინა 15 მილიონი აშშ დოლარი, ხოლო შემოსავალმა 12.7 მილიონი. 2008 წლის 14 ოქტომბერს ფილმი გამოვიდა DVD ფორმატში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2008 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:2008 წლის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:2008 წლის ამერიკული კომპიუტერული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ანიმაციური მუსიკალური ფილმები
კატეგორია:კომპიუტერული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:ფილმები მეკობრეებზე
კატეგორია:Universal Pictures-ის ფილმები
კატეგორია:Universal Pictures-ის ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:2000-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ფილმები
კატეგორია:Big Idea Entertainment-ის ფილმები
კატეგორია:ამერიკული საბავშვო ანიმაციური სათავგადასავლო ფილმები
კატეგორია:ამერიკული საბავშვო ანიმაციური კომედიური ფილმები
კატეგორია:ამერიკული საბავშვო ანიმაციური ფენტეზი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული სათავგადასავლო ფენტეზი ფილმები
ვალასლი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ვალასლი ** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ვალასლი — სოფელი აზერბაიჯანში, ისმაილის რაიონი
*ვალასლი — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონი
ვანგა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ვანგა ** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ვანგა  — სოფელი აზერბაიჯანში, ისმაილის რაიონი
*ვანგა  — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარის რაიონი
*ვანგა   — ანტიკური სამეფო ინდოეთის სუბკონტინენტზე
*ვანგა — ბულგარელი ნათელმხილველი
აშაღი-ზარნავი

**აშაღი-ზარნავი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 251 კაცი.

## სქოლიო
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები
ლენარტ იუჰანსონი

**ნილს ლენარტ იუჰანსონი** (; დ. 5 ნოემბერი, 1929 — გ. 4 ივნისი, 2019) — შვედი საფეხბურთო ფუნქციონერი, უეფას პრეზიდენტი 1990-2007 წლებში, რეკორდსმენი ამ თანამდებობაზე გატარებული პერიოდით. ფიფას ვიცე-პრეზიდენტი წლებში, 1998 წელს იყო ფიფას პრეზიდენტობის კანდიდატი, სადაც იგი ზეპ ბლატერთან დამარცხდა.

ლენარტ იუჰანსონის ინიციატივით ჩემპიონთა თასი გარდაიქმნა ჩემპიონთა ლიგად, რითაც ტურნირის დონე და პოპულარობა კიდევ უფრო გაიზარდა. 1967-1980 წლებში სკანდინავიელი სტოკჰოლმის აიკის პრეზიდენტიც იყო. იუჰანსონის სახელს ატარებს თასი, რომელიც ახალგაზრდული ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებულს გადაეცემა.

2005 წელს იუჰანსონს ილის კვორუმის სახელობის პრესტიჟული ოქროს მედალი გადასცეს, რომელსაც შვედურ კულტურაში, მეცნიერებასა და საზოგადოებრივ საქმიანობაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის ანიჭებენ.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:დაბადებული 5 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2019
კატეგორია:უეფას პრეზიდენტები
ილმირ აბდინოვი

**ილმირ რასიმის ძე აბდინოვი** (; დ. 21 მარტი, 1992) — რუსი ფეხბურთელი. ასპარეზობს საფეხბურთო კლუბ „ასტრახანში“.

## საკლუბო კარიერა
მისი დებიუტი შედგა რუსეთის მეორე დივიზიონში, „ვოლგარ–ასტრახან ასტრახანის“ რიგებში „ენერგია ვოლჟსკის“ წინააღმდეგ, 2012 წლის 16 ივლისს.

## რესურსები ინტერნეტში
* პროფილი sportbox.ru-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი
კატეგორია:რუსი ფეხბურთელები
კატეგორია:ასტრახანის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვოლგარის ფეხბურთელები
დანიილ გლეიხენჰაუზი

**დანიილ გლეიხენჰაუზი** (; დ. 3 ივნისი, 1991) — ვეტერანი რუსი ყინულზე მოცეკვავე და ინდივიდუალური მოციგურავე. რუსეთის 2007 წლის ეროვნული ახალგაზრდულის შეჯიბრის ბრინჯაოს მედალოსანი და გრან-პრის ერთ-ერთი სეზონის მონაწილე. მისი მწვრთნელი იყო ვიქტორ კუდრიავცევი.

გლეიხენჰაუზმა 2010-2011 სეზონში პარტნიორობა გაუწია ქსენია კორობკოვას ყინულზე ცეკვის შეჯიბრებაზე. მათ 2011-12 წლების სეზონზე საერთაშორისო დებიუტი ჩაატარეს 2011 წლის NRW Trophy-ზე, მოიპოვეს უმცროსთა ტიტული. მათი მწვრთნელები იყვნენ ალექსანდრე ჟულინი და ოლეგ ვოლკოვი.

ამის შემდეგ შეჯიბრებიდან გადადგა და მწვრთნელობა და ქორეოგრაფის რანგში ახალი სამუშაოები ეთერ თუთბერიძის გუნდში დაიწყო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
*

კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი
კატეგორია:რუსი მოციგურავეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
ბიღირი (ისმაილი)

**ბიღირი ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  მთიანი შირვანის რეგიონის  ისმაილის რაიონში.  

## რესურსები ინტერნეტში
*
 

 

 
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები
ზანგი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ზანგი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*ზანგი — სოფელი აზერბაიჯანში, ისმაილის რაიონი
*ზანგი — სოფელი ირანში, აღმოსავლეთი აზერბაიჯანის ოსტანი
*ზანგი — სოფელი ირანში, ქირმანშაჰის ოსტანი
*ზანგი —    ნეგროიდული რასის, წარმომადგენლის აღმნიშვნელი ტერმინი
ნური აბდოკოვი

**ნური ედიკის ძე აბდოკოვი** (; დ. 6 ივლისი, 2000) — რუსი ფეხბურთელი. ამჟამად ასპარეზობს „დინამო სტავრაპოლში“.

## საკლუბო კარიერა
მისი საკლუბო დებიუტი შედგა რუსეთის პროფესიონალურ საფეხბურთო ლიგაში, სტავრაპოლის „დინამოს“ რიგებში, 2017 წლის 4 აგვისტოს დონის როსტოვის „სკას“ წინააღმდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში
* პროფილი რუსეთის პროფესიონალური ლიგის ოფიციალურ საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2000
კატეგორია:დაბადებული 6 ივლისი
კატეგორია:რუსი ფეხბურთელები
კატეგორია:სტავრაპოლის დინამოს ფეხბურთელები
ლა-კონკორდიის კანტონი

**ლა-კონკორდიის კანტონი** () — კანტონი ეკვადორში, სანტო-დომინგო-დე-ლოს-ტსაჩილასის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლა-კონკორდია. კანტონი ესაზღვრება ესმერალდას პროვინციას. 2012 წლის 5 თებერვალს ჩატარდა არჩევნები რომლის მიხედვითაც წყდებოდა თუ რომელ პროვინციას დაექვემდებარებოდა კანტონი. განიხილებოდა ორი ვარიანტი: ესმერალდასის ან სანტო-დომინგო-დე-ლოს-ტსაჩილასის პროვინცია. არჩევნების შედეგად დაექვემდებარა სანტო-დომინგო-დე-ლოს-ტსაჩილასის პროვინციას და გახდა პროვინციის სიდიდით მე-2 კანტონი. მისი ამჟამინდელი მერია ვალტერ ანდრადე.

## დემოგრაფია
ეთნიკური ჯგუფები 2010 წლის აღწერის მონაცემებით:
*მეტისები – 72,9%
*აფრო-ეკვადორელები – 13,9%
*თეთრი ლათინო ამერიკელები – 8,5%
*მონტუბიოები – 3,9%
*აბორიგენები – 0,5%
*სხვა – 0,3%

2014 წლის მონაცემებით კი კანტონში 42 924 ადამიანი ცხოვრობს.

## სქოლიო
კატეგორია:სანტო-დომინგო-დე-ლოს-ტსაჩილასის პროვინციის კანტონები
სოსორანგის კანტონი

**სოსორანგის კანტონი** () — კანტონი ეკვადორში, ლოხის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სოსორანგა. ფართობი 412 კმ².

## დემოგრაფია
## სქოლიო
კატეგორია:ლოხის პროვინციის კანტონები
კონსტრუქტორი (ობიექტზე ორიენტირებული პროგრამირება)

**კონსტრუქტორი** (constructor) — ფუნქცია, რომლის დანიშნულებაა ობიექტის ცვლადების ინიციალიზება. მისი გამოცხადების სინტაქსი ჩვეულებრივი ფუნქციის სინტაქსის მსგავსია. კონსტრუქტორი ყოველთვის გამოიძახება ობიექტის შექმნისას. ჩვეულებრივი ფუნქციისგან განსხვავებით:

*  კონსტრუქტორს ისეთივე სახელი აქვს, როგორიც კლასს.
*  დასაბრუნებელი მნიშვნელობის ტიპი კონსტრუქტორში არ ეთითება.

როგორც წესი, კონსტრუქტორები გამოიყენება ობიექტის ცვლადებისთვის საწყისი მნიშვნელობების მისანიჭებლად, ან ინიციალიზების ნებისმიერი სხვა პროცედურის შესასრულებლად, რომლებიც აუცილებელია ობიექტის შესაქმნელად. ყველა კლასს აქვს კონსტრუქტორი მიუხედავად იმისა, ის განსაზღვრულია თუ არა.

## ლიტერატურა 
* დაპროგრამება C++ ენაზე, რომან სამხარაძე, ლია გაჩეჩილაძე, სტუ.

კატეგორია:ინფორმატიკა
კატეგორია:პროგრამირება
ბიზლანი

**ბიზლანი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  მთიანი შირვანის რეგიონის  ისმაილის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა   —   480  კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

 

 
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები
ჩემი (ვილა)

**ვილა „ჩემი“** — XX საუკუნის დასაწყისის არტ-ნუვოს სტილის ვილა სოხუმში, ქალაქის ღირსშესანიშნაობა. არქიტექტურული ძეგლი აიგო 1905 წელს. თბილისელი არქიტექტორის, ვილჰელმ-ფრანც კოვალსკის პროექტით. დგას სოხუმის მთის ფერდობზე, დღევანდელ ლასურიას ქუჩაზე. 1918 წლამდე, გარდაცვალებამდე, მისი ბინადარი იყო საზოგადო მოღვაწე, თავადი გიორგი შარვაშიძე. შემდეგ ის მემკვიდრეობით მიიღო მისმა ძმისშვილმა, მხატვარმა ალექსანდრე შარვაშიძემ, სადაც ეს უკანასკნელი 1919 წლის თებერვლამდე ცხოვრობდა, პარიზში წასვლამდე. შენობა ავარიულია, მისი მხატვრული ღირებულება – შელახული.

## რესურსები ინტერნეტში
*Сухумские дома князей Чачба. Часть 1

კატეგორია:სოხუმის არქიტექტურა
მაგნუს I (ნორვეგია)

**მაგნუს I ოლაფსსონი** (, ), მეტსახელად **კეთილი** (; დ. 1024 — გ. 25 ოქტომბერი, 1047) — ფაირჰეართა დინასტიის წარმომადგენელი. ნორვეგიის მეფე ოლაფ II-ის ვაჟი. ნორვეგიის მეფე 1035-47 წლებში და დანიის მეფე 1042-47 წლებში. 

მას შემდეგ, რაც დანიის მეფე კნუდ დიდმა მამამისი დაამხო, იგი დედასთან ერთად იზრდებოდა კიევის რუსეთში. სწორედ რუსების დიდი მთავარი დაეხმარა მას ნორვეგიელთა ჯარის შექმნაში. სწორედ ამ პერიოდში გარდაიცვალა ინგლისის, დანიისა და ნორვეგიის მეფე, კნუდის ვაჟი სვენ I, რითაც ისარგებლა მაგნუსმა და 1035 წელს ნორვეგიის მეფე გახდა. 

გამეფების შემდეგ მან ალიანსი ჩამოაყალიბა დანიის მეფე ჰარდეკნუდთან, რომელმაც უშვილობის გამო მაგნუსი თავის მემკვიდრედ გამოაცხადა. ამის პარალელურად მაგნუსი ჰარდეკნუდს ეხმარებოდა და მხარს უჭერდა ინგლისის დაპყრობაში. მას შემდეგ, რაც ჰარდეკნუდი დიდებულებმა მოკლეს, მაგნუსი დანიის მეფეც გახდა, რა დროსაც გამუდმებით უხდებოდა თავისი მიწების დაცვა მეზობელი სლავებისა და ვენედებისგან. 

იგი სწორედ მათთან გამართულ ერთ-ერთ ბრძოლაში მოკლეს, 23 წლის ასაკში, ისე, რომ მამრობითი სქესის მემკვიდრე არ დარჩა. ამის შემდეგ დანიის ტახტს შვედი ესტრიდსენები დაეპატრონნენ, ნორვეგიაში კი მისი ძმის შვილი ჰარალდი გამეფდა. 

## ლიტერატურა 
*  Kirsten Wolf, Daily Life of the Vikings, Greenwood Publishing Group, 2004, ISBN 0313322694 p. 66. Greenwood Press "Daily life through history" series, ISSN 1080-4749.
* Sturluson, Snorri, Heimskringla: History of the Kings of Norway, tr. Lee M. Hollander. Reprinted University of Texas Press, Austin, 1992. ISBN 0-292-73061-6

კატეგორია:დაბადებული 1024
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1047
კატეგორია:დანიის მეფეები
კატეგორია:ნორვეგიის მეფეები
ორილი

**ორილი** () — მდინარე უკრაინაში, დნეპრი მარცხენა შენაკადი. სათავეს იღებს ხარკივის ოლქის პერვომაისკის რაიონის სოფელ ეფრემოვკადან.

## იხილეთ აგრეთვე
* უკრაინის მდინარეების სია

## ლიტერატურა 
* Географічна енциклопедія України: в 3-х томах / Редколегія: О. М. Маринич (відпов. ред.) та ін. — К.: «Українська радянська енциклопедія» імені М. П. Бажана, 1989. 

კატეგორია:დნეპრის შენაკადები
კატეგორია:ხარკივის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:დნიპროპეტროვსკის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:პოლტავის ოლქის მდინარეები
დიმიტროვკა (ისმაილი)

**დიმიტროვკა ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  მთიანი შირვანის რეგიონის  ისმაილის რაიონში.   

## რესურსები ინტერნეტში
*

 
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები
სერგეი აკინინი

**სერგეი იგორის ძე აკინინი** (; დ. 15 მარტი, 1998) — რუსი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად თამაშობს „ხიმკი-მ“-ში.

## საკლუბო კარიერა
მისი დებიუტი შედგა რუსეთის პროფესიონალურ ლიგაში, 2018 წლის 26 ივლისს „ხიმიკ ნოვომოსკოვსკის“ წინააღმდეგ, „ხიმკი-მ“-ის რიგებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* პროფილი რუსეთის პროფესიონალური ლიგის ოფიციალურ საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1998
კატეგორია:რუსი ფეხბურთელები
კატეგორია:ხიმკის ფეხბურთელები
ანდორის ფეხბურთის ფედერაცია

**ანდორის ფეხბურთის ფედერაცია** () — ფეხბურთის მმართველი ორგანო ანდორაში. დაარსდა 1994 წელს. უეფასა და ფიფაში გაწევრიანდა 1996 წელს. არის ანდორის პირველი დივიზიონის, ანდორის თასისა და ანდორის სუპერთასის ორგანიზატორი. მისი ორგანიზებით იმართება ანდორის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები. ფედერაცია დაფუძნდა ანდორაში, ესკალდეს-ენგორდანიში.

ანდორის ეროვნულმა საფეხბურთო ნაკრებმა პირველი ოფიციალური შეხვედრა გამართა 1996 წლის 23 ნოემბერს, ესტონეთის წინააღმდეგ. ამ შეხვედრაში გუნდი ანგარიშით 1:6 დამარცხდა.

2001 წლის მონაცემებით ანდორაში ოფიციალურად დარეგისტრირებულია 12 საფეხბურთო კლუბი, 300 ფეხბურთელი და 22 მსაჯი.

## პრეზიდენტები
* ფრანცესკ ვილა (1994—2000)
* ფრანცესკ ამატი (2001—2009)
* ანტონი გირიბეტი (2009—2013)
* ვიქტორ სანტოსი (2013—)

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ფიფა-ს ოფიციალურ ვებ-გვერდზე 
* უეფა-ს ოფიციალურ ვებ-გვერდზე

## სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ფედერაციები
კატეგორია:ანდორის ფეხბურთი
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ფედერაციები
კატეგორია:უეფა-ს წევრი ასოციაციები
დიმიტროვკა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**დიმიტროვკა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*დიმიტროვკა — სოფელი აზერბაიჯანში, ისმაილის რაიონი
*დიმიტროვკა  —  სოფელი მოლდოვაში, ჩიმიშლიის რაიონი
ჩართე (პროექტი)

მინი|მარჯვნივ|პროექტის ლოგო|200პქ
**პროექტი „ჩართე”** (და მისი საერთაშორისო ანალოგი GiveInternet.org) — საგანმანათლებლო ფონდ Educare Georgia-ს საქველმოქმედო პლატფორმა, რომელიც ნებისმიერ ადამიანს საშუალებას აძლევს, დაუფინანსოს ინტერნეტის ყოველთვიური გადასახადი ან კომპიუტერი სოციალურად დაუცველ უფროსკლასელებს.

პროექტი თანამშრომლობს სკოლებთან, ამოიცნობს და სტუმრობს სოციალურად დაუცველ უფროსკლასელებს რეგიონებში, კონფლიქტისპირა სოფლებსა და დევნილთა დასახლებებში. ონლაინ შემომწირველების, კორპორატიული დონორებისა და საგრანტო დაფინანსებით „ჩართე“ ყიდულობს ლეპტოპებს, ინტერნეტ-სერვისის პროვაიდერ კომპანიებთან თანამშრომლობითა და ონლაინ შემომწირველების მხარდაჭერით კი პროექტი მოსწავლეებს ურთავს ინტერნეტს. „ჩართული“ მოსწავლეები იღებენ საგანმანათლებლო რესურსებით ჩატვირთულ ლეპტოპებს, უფასო წვდომას „ჩართეს“ პარტნიორი პლატფორმების საგანმანათლებლო მასალაზე და მუდმივ ტექნიკურ-საგანმანათლებლო ონლაინ მხარდაჭერას „ჩართეს“ გუნდისგან.

## რესურსები ინტერნეტში
* Educare Georgia-ს ოფიციალური საიტი
* პროექტი „ჩართე“
* ხანის აკადემიის ქართულენოვანი ვერსია

კატეგორია:საქართველოს ორგანიზაციები
კატეგორია:საქართველოს ფონდები
აჰანი

**აჰანი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  მთიანი შირვანის რეგიონის  ისმაილის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა   —   573 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

 
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები