open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ყველაფერი ევას შესახებ

„**ყველაფერი ევას შესახებ**“ () — 1950 წლის ამერიკული დრამატული ფილმი. მას საფუძვლად უდევს 1946 წელს გამოცემული მერი ორის მოთხრობა „ევას სიბრძნე“. ფილმში ჯერ კიდევ უცნობი და ახალგაზრდა მერილინ მონრო მონაწილეობდა.

## ჯილდოები 
ფილმი ძალიან წარმატებული აღმოჩნდა და ოსკარის 14 ნომინაცია დაიმსახურა. მათგან ფილმმა ექვსი ჯილდო მიიღო. „ყველაფერი ევას შესახებ“ ერთადერთი ფილმია, რომელმაც ოთხი ოსკარის ნომინაცია მიიღო ქალთა მიერ შესრულებული როლებისთვის.

**ოსკარი**
* საუკეთესო ფილმი
* საუკეთესო მსახიობი კაცი მეორეხარისხოვან როლში: ჯორჯ სანდერსი
* საუკეთესო რეჟისურა: ჯოზეფ მანკევიჩი
* კოსტუმების საუკეთესო დიზაინი შავ-თეთრ ფილმში: ედიტ ჰედი, შარლ ლა-მარი
* საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი: ჯოზეფ მანკევიჩი
* საუკეთესო ხმა: თომას მოულტონი

**კანის კინოფესტივალის ჯილდოები**
* ჟიურის პრიზი
* საუკეთესო მსახიობი ქალი: ბეტი დეივისი

**სხვა ჯილდოები**
* ბაფტა საუკეთესო ფილმისთვის
* ოქროს გლობუსი საუკეთესო სცენარისთვის: ჯოზეფ მანკევიჩი

## გალერეა 

ფაილი:Bette Davis in All About Eve trailer.jpg|ბეტი დეივისი მარგოს როლში
ფაილი:George Sanders in All About Eve trailer.jpg|ჯორჯ სანდერსი ადისონის როლში
ფაილი:Anne Baxter in All About Eve trailer.jpg|ენ ბაქსტერი ევას როლში

## შენიშვნები
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:დრამატული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1950 წლის ფილმები
კატეგორია:ჯოზეფ ლეო მანკევიჩის ფილმები
ვილსანდის ეროვნული პარკი

**ვილსანდის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი ესტონეთში, საარემაას მაზრაში. მოიცავს კუნძულ ვილსანდის ნაწილს, მიმდებარე პატარა კუნძულებს, კუნძულ საარემაას დასავლეთ ნაწილს და ჰარილაიდის ნახევარკუნძულის ნაწილს. 

პარკი თავდაპირველად 1910 წელს შეიქმნა როგორც ფრინველთა ნაკრძალი. 1957 წელს მიენიჭა ეროვნული პარკის სტატუსი. მოიცავს საკმაოდ მგრძნობიარე ეკოსისტემას, რადგან ამ ადგილებს გამოიყენებენ გადამფრენი ფრინველები. აბსოლუტურად აკრძალულია ნადირობა. პარკი პოპულარულია როგორც ესტონელ, ისე უცხოელ, განსაკუთრებით ფინელ ტურისტებს შორის.

## რესურსები ინტერნეტში
*Vilsandi National Park 

კატეგორია:ესტონეთის ეროვნული პარკები
კატეგორია:1957 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ლაჰემაის ეროვნული პარკი

**ლაჰემაა** — ეროვნული პარკი ჩრდილოეთ ესტონეთში, დედაქალაქ ტალინიდან 70 კმ-ით აღმოსავლეთით. მოიცავს 725 კმ² ტერიტორიას. შეიქმნა ჯერ კიდევ საბჭოთა პერიოდში, 1971 წელს. ფართობის მხრივ უდიდესია ესტონეთში და ერთ-ერთი უდიდესი ევროპაში. ძირითადი დანიშნულებაა დაცვა, კვლევა და ჩრდილოეთევროპული ლანდშაფტის, ეკოსისტემების, ბიომრავალფეროვნებისა და ეროვნული საგანძურის ხელშეწყობა.

ლაჰემაა ესტონეთის ერთ-ერთი უმთავრესი ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა. მისი 70%-ზე მეტი ტყეებითაა დაფარული, მდიდარია ფლორა და ფაუნა; მრავლადაა ჭაობი. გაყვანილია ტურისტული ბილიკები.

## გალერეა

File:EE-Lahemaa-Kasmu.jpg|კიასმუს ნახევარკუნძული
File:Viru Bog.jpg|ვირუს ჭაობი, მდებარეობს პარკის სამხრეთ ნაწილში
File:Viru bog 0057.jpg|ვირუს ჭაობი
File:Sunset on Võsu beach, Lahemaa National Park, Estonia.jpg|

## რესურსები ინტერნეტში
* ადმინისტრაციის საიტი 
* Lahemaa article at Estonica 

კატეგორია:ესტონეთის ეროვნული პარკები
პროტესტანტული უნია

[მინი|300პქ|[საღვთო რომის იმპერიაში შემავალი პროტესტანტული უნიის წევრები (ლურჯად).]]
**პროტესტანტული უნია** () — გერმანიის პროტესტანტული სამთავროებისა და საიმპერიო ქალაქების კავშირი. შეიქმნა 1608 წლის 14 მაისს აუჰაუზენში კათოლიკეთა ხელყოფისაგან თავის დასაცავად. პროტესტანტულ უნიაში გაერთიანდნენ: ანჰალტი, პფალცის საკურფიურსტო, ვიურტემბერგი, ბადენი, კულმბახი, ანსბახი, ნოიბურგ-პფალცი, 1609 წლიდან – ქალაქები სტრასბურგი და ულმი, 1610 წლიდან – ბრანდებურგის საკურფიურსტო და ჰესენი. პროტესტანტული უნიის შექმნას უსწრებდა ლუთერანებისა და კალვინისტების ორი დამოუკიდებელი კავშირი (1605 წ.). პროტესტანტული უნიას საერთო ხაზინა ჰქონდა და ჰყავდა ჯარი. მას მეთაურობდა დირექტორი – პფალცის კურფიურსტი ფრიდრიხ IV, ხოლო 1615 წლიდან – მისი ძე ფრიდრიხ V. პროტესტანტულ უნიას ემხრობოდნენ საფრანგეთი, შეერთებული პროვინციების რესპუბლიკა (ჰოლანდია) და ინგლისი. პროტესტანტული უნიის საპირისპიროდ შეიქმნა კათოლიკური ლიგა (1609 წ.). პროტესტანტული უნია დაიშალა შინაგანი წინააღმდეგობისა და ჰაბსბურგულ-კათოლიკური ბლოკის გამარჯვების შედეგად 1621 წელს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პროტესტანტიზმი
კატეგორია:ოცდაათწლიანი ომი
კატეგორია:გერმანიის ისტორია
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
პროკოპი კესარიელი

**პროკოპი კესარიელი** (, ; დ. დაახლ. 507 — გ. 562 წლის შემდეგ) — ბიზანტიელი ჟამთააღმწერელი, იუსტინიანე I-ის კარის ისტორიკოსი, იურისტი და დიპლომატი. 

## ცხოვრება და მოღვაწეობა
წარმოშობით ებრაელი, პალესტინის ქალაქ კესარეიდან, წარჩინებული და შეძლებული ოჯახიშვილი, მიიღო ბრწყინვალე განათლება. მალე დაწინაურდა სასახლის კარზე და 527 წლის შემდეგ იუსტინიანე I-ის სარდალ ველისარიუსს ახლდა როგორც მისი პირადი მდივანი ჩრდილოეთ აფრიკის, იტალიისა და სპარსეთის ლაშქრობებში. პროკოპი კესარიელის მთავარი ნაშრომია „იუსტინიანეს ომების ისტორია“ 8 წიგნად, რომელშიც აღწერილია ბიზანტიელთა ომები ვანდალებთან, გუთებთან და სპარსელებთან, აგრეთვე VI საუკუნის I ნახევრის პოლიტიკური მოვლენები. პროკოპი კესარიელი აგრეთვე ავტორია პანეგირიკისა „აღმშენებლობათა შესახებ“, რომელიც მოგვითხრობს იუსტინიანე I-ის საამშენებლო საქმიანობაზე მთელი იმპერიის ფარგლებში.

მოგვიანებით დადგინდა რომ პროკოპი კესარიელს ეკუთვნის „საიდუმლო ისტორია“ ფარულად დაწერილი თხზულება, რომელშიც იუსტინიანესა და დედოფალ თეოდორას მძაფრი კრიტიკაა მოცემული, აგრეთვე აღწერილია მათი დანაშაულებრივი საქმიანობა. პროკოპი კესარიელმა ყველაზე უხვი და უმნიშვნელოვანესი ცნობები დაგვიტოვა საქართველოს შესახებ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ბიზანტიელი ისტორიკოსები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
მებრძოლი არწივები

**მებრძოლი-არწივები** (რაინდი-არწივები) — აცტეკების ჯარში შემავალი ქვეითი მებრძოლების ერთ-ერთი სახეობა. წარმოადგენდნენ მებრძოლი-იაგუარების ანალოგიურ ელიტურ საბრძოლო რაზმებს. ჩვენამდე მოაღწია ამ მებრძოლების მრავალმა ქანდაკებამ და გამოსახულებამ.

## შეიარაღება 
მებრძოლი-არწივები იბრძოდნენ ხის ხმლებით, რომლებსაც ობსიდიანის პირები ჰქონდა (მაკუავიტლი). აგრეთვე ისინი იყენებდნენ შუბებს, მშვილდებსა და შუბმსროლელებს (ატლატლი). დაცვითი აღჭურვილობის როლში ისინი იყენებდნენ ბამბის დალიანდაგებულ აბჯარს, ხის ფარსა და მუზარადს, რომელსაც არწივის თავის ფორმა ჰქონდა.

[250px|thumb|left|[მებრძოლი-იაგუარები|მებრძოლი-იაგუარი ორ მებრძოლ-არწივს შორის.]]

## საინტერესო ფაქტები 
* კომპიუტერულ თამაშ Age of Empires II: The Conquerors-ში მებრძოლი-არწივები მონაწილეობენ აცტეკებისა და მაიას სწრაფი სამხედრო ერთეულების როლში.

## სქოლიო 
კატეგორია:აცტეკები
კატეგორია:აცტეკების ჯარი
ლილ უეინი

**დუეინ მაიკლ კარტერი უმცროსი** (), ცნობილი სასცენო სახელით **ლილ უეინი** ( დ. 27 სექტემბერი, 1982) — ამერიკელი რეპერი, მომღერალი, სიმღერების ავტორი, ბიზნესმენი და მსახიობი.

მისი კარიერა დაიწყო 1995 წელს, 9 წლის ასაკში, როდესაც შეუერთდა ლეიბლს Cash Money Records. 1996 წელს გახდა არასრულწლოვანი რეპერებისგან შემდგარი ჯგუფ Hot Boys-ის წევრი. 1997 წელს ჯგუფმა გამოსცა პირველი სტუდიური ალბომი *Get It How U Live!*.

ლილ უეინის სადებიუტო სტუდიურ ალბომს *Tha Block is Hot* (1999) მიენიჭა პლატინის სტატუსი, ხოლო მის მომდევნო ორ ალბომს *Lights Out* და *500 Degreez* — ოქროსი. მას დიდი წარმატება მოუტანა 2004 წელს გამოცემულმა ალბომმა *Tha Carter*, ისევე როგორც Destiny's Child-თან შესრულებულმა სიმღერამ „Soldier. მას შემდეგ მან გამოსცა ალბომი *Tha Carter II* (2005), აგრეთვე რამდენიმე მიქსტეიპი“. მსოფლიო აღიარება მოუტანა ალბომმა *Tha Carter III* (2005), რომელიც დღემდე რჩება მის ყველაზე წარმატებულ ალბომად — ერთ კვირაში აშშ-ში გაიყიდა ერთი მილიონი ეგზემპლარის ოდენობით, ხოლო გრემის 51-ე დაჯილდოებაზე ალბომმა გაიმარჯვა ნომინაციაში „საუკეთესო რეპ ალბომი“.

*Tha Carter III*-ის წარმატების შემდეგ უეინმა გამოუშვა ალბომი *Rebirth* (2010). უარყოფითი შეფასებების მიუხედავად, ალბომს მიენიჭა ოქროს სტატუსი RIAA-სგან. 2010 წელს იარაღის უკანონო ტარებისთვის რვა თვიანი სასჯელი მოიხადა რაიკერსის გამოსასწორებელ კოლონიაში. მისი მერვე ალბომი *I Am Not a Human Being* (2010) გამოიცა ციხეში ყოფნის პერიოდში. ერთი წლის შემდეგ გამოუშვა მეშვიდე სტუდიური ალბომი *Tha Carter IV*, რომლის გაყიდვებმა პირველივე კვირაში, აშშ-ში 964,000 ასლი შეადგინა. მასში შესულია სინგლები: „6 Foot 7 Foot“, „How to Love“ და „She Will“. 2018 წელს გამოსული მეთორმეტე ალბომი *Tha Carter V* სერტიფიცირებული იქნა პლატინით.

მთელი კარიერის განმავლობაში, ლილი უეინს გაყიდული აქვს 100 მილიონი ჩანაწერი, მათ შორის 15 მილიონი ალბომი და 37 მილიონი ციფრული ტრეკი. ამ მაჩვენებლით იგი ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ ყველაზე გაყიდვად მუსიკალურ შემსრულებლებლად.

## დისკოგრაფია
;სტუდიური ალბომები
**Tha Block Is Hot* (1999)
**Lights Out* (2000)
**500 Degreez* (2002)
**Tha Carter* (2004)
**Tha Carter II* (2005)
**Tha Carter III* (2008)
**Rebirth* (2010)
**I Am Not a Human Being* (2010)
**Tha Carter IV* (2011)
**I Am Not a Human Being II* (2013)
**Free Weezy Album* (2015)
**Tha Carter V* (2018)
**Funeral* (2019)

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რეპერები
კატეგორია:ამერიკელი სიმღერების ავტორები
კატეგორია:ამერიკელი ბიზნესმენები
კატეგორია:აფრო-ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:აფრო-ამერიკელი მამაკაცი რეპერები
კატეგორია:აფრო-ამერიკელი მამაკაცი მომღერლები
კატეგორია:აფრო-ამერიკელი მომღერლები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მომღერლები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:Cash Money Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:Republic Records-ის შემსრულებლები
კატეგორია:ფენიქსის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მსოფლიო მუსიკის ჯილდოს გამარჯვებულები
კატეგორია:Young Money Entertainment-ის შემსრულებლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
NGC 44

**NGC 44** — ორმაგი ვარსკვლავი ანდრომედას თანავარსკვლავედში. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.

## იხილეთ აგრეთვე
*მესიეს ობიექტების სია
*ახალი საერთო კატალოგი

## რესურსები ინტერნეტში
* ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან

კატეგორია:ვარსკვლავები
კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი
მებრძოლი იაგუარები

**მებრძოლი-იაგუარები** (რაინდი-იაგუარები) () —  აცტეკების ჯარში შემავალი ქვეითი მებრძოლების ერთ-ერთი სახეობა. წარმოადგენდნენ მებრძოლი-არწივების ანალოგიურ ელიტურ საბრძოლო რაზმებს. მებრძოლი-იაგუარები ბრძოლის დროს იაგუარის ტყავს იცვამდნენ, რადგანაც სწამდათ, რომ იაგუარის ძალა ბრძოლის დროს გადაეცემოდა იმ მებრძოლს, რომელსაც მისი ტყავი ემოსა. მებრძოლ-იაგუარებს საბრძოლო კამპანიებში იყენებდნენ, როგორც განსაკუთრებულ ქვედანაყოფებს.

## შეიარაღება 
მებრძოლი-იაგუარები იბრძოდნენ ობსიდიანის ხმლებით, რომლებსაც კუთხეებში ბასრი პირები ჰქონდა (მაკუავიტლი). ასევე ისინი იყენებდნენ შუბებსა და შუბმსროლელებს (ატლატლი). ჰქონდათ ხის ფარი.

## მებრძოლ-იაგუარად გახდომა 
მებრძოლ-იაგუარად გახდომისთვის, აცტეკს ტყვედ უნდა აეყვანა არანაკლებ ოთხი მტრისა. აცტეკების აზრით, ეს მებრძოლის ძალას უფრო მეტად ავლენდა, ვიდრე მტრის ბრძოლის ველზე მოკვლა.

[thumb|200px|მებრძოლი-იაგუარი (შუაში, ორ [მებრძოლი-არწივები|მებრძოლ-არწივს შორის)]]

## საინტერესო ფაქტები 
* კომპიუტერულ თამაშებში Civilization III, Civilization IV, Civilization Revolution და Civilization V მებრძოლი-იაგუარები წარმოადგენენ აცტეკების იმპერიის უნიკალურ საბრძოლო ერთეულებს.
* მებრძოლი-იაგუარი ასევე გვხვდება თამაშის მოდიფიკაციაში Age of Empires III: The WarChiefs.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ძველი მესოამერიკის მებრძოლების დაცვითი აღჭურვილობა
* აცტეკების მებრძოლები
* მებრძოლი-იაგუარები 
* აცტეკების პოლიტიკური და საზოგადოებრივი ორგანიზაციები 
* აცტეკების ღმერთები და ქალღმერთები
* აცტეკების ომის წარმოების წესები

## ლიტერატურა 
* Ross Hassig: *Aztec Warfare. Imperial Expansion and Political Control*. University of Oklahoma Press, Norman 1988, ISBN 0-8061-2121-1

## სქოლიო
კატეგორია:აცტეკები
კატეგორია:აცტეკების ჯარი
პრაღის ზავი (1866)

**პრაღის ზავი** — საზავო ხელშეკრულება ავსტრიასა და პრუსიას შორის, რომელმაც დაასრულა ავსტრო-პრუსო-იტალიური ომი. ხელი მოაწერეს 1866 წლის 23 აგვისტოს პრუსიის ჯარების მიერ ოკუპირებულ პრაღაში. პრაღის ზავმმა დაადასტურა 1866 წლის 26 ივლისის ნიკოლსბურგის ხელშეკრულების ძირითადი პირობები. 

პრაღის ზავის თანახმად ავსტრიამ აღიარა გერმანული კავშირის დაშლა, პირობა დადო, რომ ცნობდა მდინარე მაინის ჩრდილოეთით გერმანულ სახელმწიფოთა ახალ კავშირს პრუსიის მეთაურობით, აგრეთვე პრუსიის მომავალ ანექსიებს გერმანიის ჩრდილოეთში.  პრუსიის სასარგებლოდ ავსტრია უარს ამბობდა ყველა უფლებაზე შლეზვიგ-ჰოლშტაინის მიმართ და ცნობდა იტალიისათვის ვენეციის ოლქის გადაცემას. ავსტრიასვე დაეკისრა კონტრიბუციის გადახდა 20 მლნ. პრუსიული ტალერის ოდენობით. გერმანულ ისტორიოგრაფიაში პრაღის ზავი ბისმარკის დიპლომატიის შედევრად მიიჩნევა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:XIX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
კატეგორია:პრაღა
ჯანი კარნევალი

**ჯანი კარნევალი** (დ.19 იანვარი, 1947, რომი — გ. 21 დეკემბერი, 2011, იქვე) — იტალიელი ფეხბურთელი, 1969-1980 წლების იტალიის ჩემპიონატის საშუალო დონის მოთამაშე, შემდეგ მწვრთნელი. 

## კარიერა 
100 მატჩში გაიტანა 17 გოლი იტალიის სერია B-ში, „ჩეზენას“, „ასკოლის“, „რეჯანას“ და „რიმინსის“ რიგებში.
2 სეზონი გაატარა სერია A-ში, პირველად „ჩეზენასთან“ ერთად 1972-1973 წლებში და მეორედ „ასკოლისთან“ ერთად 1973-1974 წლებში. უთამაშია სერია C-შიც. ჯამში 145 მატჩში მიიღო მონაწილეობა სადაც 58 გოლი გაიტანა.

## ლიტერატურა 
**La raccolta completa degli Album Panini*, la Gazzetta dello Sport, 1976-1977, pag. 79

## რესურსები ინტერნეტში 
* სტატისტიკა Lastoriadellareggiana.it-ზე 

კატეგორია:დაბადებული  19 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთის მწვრთნელები
კატეგორია:ბათუმის დინამოს მწვრთნელები
კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას მწვრთნელები
კატეგორია:ასკოლის ფეხბურთელები
ემინა იაჰოვიჩი

**ემინა იაჰოვიჩ სანდალი** (; დ. 15 იანვარი, 1982) — სერბი ტელეწამყვანი, ფილანტროპი, კომპოზიტორი, სიმღერების ავტორი, პროდიუსერი, ჯაზ- და პოპ-მომღერალი. გამოცემული აქვს რამდენიმე ალბომი და სინგლი. დაქორწინებულია თურქ პოპ-მომღერალ მუსტაფა სანდალზე.

## დისკოგრაფია 
;ალბომები:
**Tačka* (2002)
**Radije ranije* (2005)
**Exhale* (2008)
**Vila* (2009)

;სინგლები:
**Tačka* (2002)
**Osmi dan* (2002)
**Uzalud se budim* (2003)
**Tvoja greška* (2005)
*''Dal' ona zna* (2006)
**Nije vise tvoja stvar* (2006)
**Pola ostrog noza* (2006)
**Cool žena* (2007)
**Exhale* (2008)
**Još ti se nadam* (2009)
**Pile moje* (2009)
**Med* (2009)
**Ti kvariigro* (2010)
**Gospodine* (2011)
**Posle mene* (2011)
**Beograd priča* (2012)
**Da mogu* (2012)
**Kimse Yok Mu?'' (2012)

## რესურსები ინტერნეტში
*.
*Twitter-ის გვერდი.

კატეგორია:სერბი მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:დაბადებული 15 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პრჟემისლ I ოტოკარი

250px|მინიატიურა|პრჟემისლ I ოტოკარი, XIII საუკუნის მინიატურა.
**პრჟემისლ I ოტოკარი** (, ; დ. უცნობია — გ. 15 დეკემბერი, 1230) — ჩეხეთის მთავარი 1192–1193 და 1197–1198 წლებში და მეფე 1198–1230 წლებში. პრჟემისლოვიჩების დინასტიის წარმომადგენელი. ვლადისლავ II-ისა და იუდით ტიურინგიელის შვილი.

მიაღწია იმას, რომ 1212 წელს იმპერატორმა ფრიდრიხ II შტაუფენმა სცნო ჩეხეთის დამოუკიდებლობა. პრჟემისლ I ხელს უწყობდა გერმანულ ფეოდალურ კოლონიზაციას ჩეხეთში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჩეხეთის მეფეები
კატეგორია:პრჟემისლოვიჩები
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით 
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1230
პრჟემისლ II ოტოკარი

300px|მინიატიურა|პრჟემისლ II ოტოკარი
**პრჟემისლ II ოტოკარი** (, ; დ. 1233 — გ. 26 აგვისტო, 1278) — ჩეხეთის  მეფე 1253–1278 წლებში. პრჟემისლოვიჩების დინასტიის წარმომადგენელი. ვაცლავ I-ის ძე. 

პრჟემისლ II მონაწილეობდა ტევტონთა ორდენის ლაშქრობებში პრუსებისა და ლიტველების წინააღმდეგ (1254, 1267 ). იგი საღვთო რომის იმპერიის ტახტს ეცილებოდა რუდოლფ ჰაბსბურგს, ხოლო უკანასკნელის იმპერატორად არჩევის შემდეგ (1273 წ.) უარი განუცხადა სალენო ფიცზე. ამას მოჰყვა ომი ჰაბსბურგებთან და სხვა გერმანელ მთავრებთან, რომელთაც უნგრელი და გერმანელი მაგნატები მიემხრნენ. 1276 წელს პრჟემისლ II-მ ავსტრია, შტირია და კრაინა დათმო. იგი სუხიე-კრუტის ბრძოლაში დაიღუპა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჩეხეთის მეფეები
კატეგორია:პრჟემისლოვიჩები
კატეგორია:დაბადებული 1233
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1278
კატეგორია:ბრძოლის ველზე დაღუპული მონარქები
წყაროსთავის ოთხთავი

**წყაროსთავის ოთხთავის** ანუ **სახარების** სახელწოდებით ორი ქართული ხელნაწერია ცნობილი:

* წყაროსთავის I ოთხთავი, A 98
* წყაროსთავის II ოთხთავი, Q 907
პრუტის ლაშქრობა

250px|მინიატიურა|პრუტის ლაშქრობის რუკა.
**პრუტის ლაშქრობა** () — რუსეთის ჯარების ოპერაცია რუსეთ-ოსმალეთის 1710-1713 წლების ომის დროს. გაიმართა 1711 წელს.  პოლტავის ბრძოლაში შვედების დამარცხების შემდეგ კარლ XII-მ ავსტრიისა და საფრანგეთის დიპლომატიის დახმარებით შეძლო თურქთა ჩათრევა რუსეთთან ომში (1710 წლის 20 ნოემბერი). რუსეთის არმია პეტრე I-ის სარდლობით ჩავიდა ქალაქ იასიში ოსმალეთის არმია და ყირიმელთა ცხენოსანი ჯარი პეტრე I-ს შეხვდნენ მდინარე პრუტზე და 9 ივლისს ალყა შემოარტყეს. 12 ივლისს დაიდო ზავი. რუსეთის ჯარმა მიიღო თავისუფალი წასვლის უფლება. თურქებმა დაიბრუნეს აზოვი, ტაგანროგი. რუსეთმა დაკარგა შავ ზღვაზე ვაჭრობის უფლება. საომარი მდგომარეობა 1713 წლამდე გაგრძელდა, რადგან სულთანი არ დათანხმდა ამ პირობებს. 1713 წლის ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრულება დაიდო 1711 წლის ხელშეკრულების საფუძველზე.

## იხილეთ აგრეთვე
* პრუტის სამშვიდობო ხელშეკრულება
* რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1710-1713)

## ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთ-ოსმალეთის ომები
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები
კატეგორია:XVIII საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1711 წლის ბრძოლები
NGC 7815

**NGC 7815** — ვარსკვლავი პეგასის თანავარსკვლავედში. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.

## იხილეთ აგრეთვე
*მესიეს ობიექტების სია
*ახალი საერთო კატალოგი

## რესურსები ინტერნეტში
* ინფორმაცია ინგლისურად და ფრანგულად ორიგინალი ახალი საერთო კატალოგიდან

კატეგორია:ვარსკვლავები
კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
წყაროსთავის I ოთხთავი

მინიატიურა|300პქ|მათე, მარკოზ, ლუკა და იოანე მახარებლების მინიატიურები წყაროთავის I ოთხთავიდან
**წყაროსთავის I ოთხთავი** ანუ **სახარება** — X საუკუნის მიწურულის სახარების ქართულენოვანი ხელნაწერი, ტაოკლარჯული სალიტერატურო სკოლის ერთ–ერთი გამორჩეული წიგნი. ტექსტი ძველი ოპიზური რედაქციისაა. ხელნაწერი გაფორმებულია კამარიანი კანონებით და მინიატიურებით. მხატვრობა ე. წ. ხალხური ხელწერის სტილისაა და გრაფიკული ფორმებით უახლოვდება სვანეთში დაცულ ადრეულ ხატებს.

ხელნაწერი ტაო–კლარჯეთშია გადაწერილი. გადამწერია გაბრიელ პატარაი. საწერ მასალად გამოყენებულია ეტრატი. შეიცვს 216 ფურცელს, რომელთა ზომებია 22X19 სანტიმეტრი.

ამჟამად წყაროსთავის I ოთხთავი დაცულია ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში, A ფონდში (A 98).

## იხილეთ აგრეთვე
*წყაროსთავის II ოთხთავი

## ლიტერატურა 
* ქართული ხელნაწერი წიგნი, V-XIX საუკუნეები, თბილისი, 2012, გვ. 35

კატეგორია:ქართული სასულიერო ხელნაწერები
კატეგორია:ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის A ფონდი
კატეგორია:ქართული ოთხთავები
კატეგორია:XI საუკუნის ხელნაწერები
მუჰუ

thumb|right|300px|წითლად მონიშნული კუნძული მუჰუ საარემაას მაზრის შემადგენლობაში
**მუჰუ** (; ) — ბალტიის ზღვაში მდებარე პატარა კუნძული. მისი ფართობი შეადგენს 198 კმ² და ესტონეთის სიდიდით მესამე კუნძულია.

მეზობელი მცირე კუნძულებთან: კესელაიდი, ვირელაიდი, ვოილაიდი და სუურლაიდი წარმოადგენ საარემაას მაზრის სასოფლო მუნიციპალიტეტს. მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა შეადგენს 1697 (2010 წლის აღწერით) ადამიანს და მოიცავს 206,12 კმ²-ს. სიმჭიდროვე შეადგენს 8,6 მაცხოვრებელს ერთ კმ²-ზე.

მუჰუს ყველაზე მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტებია: კუივასტუ, ლიივა და კოგუვა.

კუნძული ესტონეთის ძირითად ტერიტორიიდან გამოყოფილია სუურის სრუტით, ხოლო საარემაასგან ვეიკის სრუტით. ის ბორნით მატერიკზე უკავშირდება ვირტსუს, ხოლო საარემააზე ვეინატამს. ზამთარში კუნძულს მატერიკთან აკავშირებს ყინულის გზა.

## გალერეა 

ფაილი:NorthMuhuCoast.JPG|მუჰუს ჩრდილოეთი ნაპირი, 2007.
ფაილი:MuhuMonument.JPG|მონუმენტი მუჰუზე.
ფაილი:Üügu Cliff.jpg|უუგუ
ფაილი:Muhuchurch.JPG|წმინდა ეკატერინეს ეკლესია
ფაილი:muhumuseum.jpg|მუჰუს მუზეუმი
ფაილი:In classroom of village school.JPG|ძველი სოფლის სკოლა
ფაილი:Old village.JPG|სოფელი მოეგა

## იხილეთ აგრეთვე 
* ესტონეთის მუნიციპალიტეტები
* ესტონეთის კუნძულების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Official website
* Muhu Tourism Association
* Muhu Island in Jetsetter Top10 

კატეგორია:ესტონეთის კუნძულები
კატეგორია:საარემაას მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
სოფლის ცხოვრება

**სოფლის ცხოვრება** — ქართული ყოველდღიური გაზეთი. საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ორგანო. დაარსდა 1921 წლის 27 დეკემბერს. გამოდიოდა თბილისში. მისი წინამორბედი გაზეთებია „მიწის მუშა“ (1921–1924), „ახალი სოფელი“ (1925–1930), „კოლექტივიზაცია“ (1930–1935). 1960 წლიდან გამოდიოდა „სოფლის ცხოვრების“ სახელწოდებით. აშუქებდა სკკპ აგრარული პოლიტიკის, საქართველოს მრავალდარგოვანი სოფლის მეურნეობის პრობლემებს, მიწის ფონდებისა და ტექნიკის რაციონალურად გამოყენების, სახელმწიფო და შრომის დისციპლინის განმტკიცების, სოფლის სოციალურ-კულტურის განვითარების საკითხებს.  გაზეთში აქტიურად თანამშრომლობდნენ მეცნიერებისა და სოფლის მეურნეობის პრაქტიკოსი მუშაკები, საზ. კორესპონდენტები. 

„სოფლის ცხოვრება“ დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენითა და სიგელებით. სხვადასხვა დროს გაზეთის რედაქტორები იყვნენ პ. საყვარელიძე, ნ. მუშიშვილი, ა. ჭყონია; 1960 წლიდან — მ. დავითაშვილი. ტირაჟი — 424 ათასი ცალი.
## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
წინაპართა ვალი

**„წინაპართა ვალი“** () — ტერი გუდკაინდის თხზულება. პირველად გამოიცა 1998 წელს ანტოლოგიაში „ლეგენდები“. მოგვიანებით, 2001 წელს, გამოიცა, როგორც ცალკე წიგნი მაგარი ყდით, ხოლო 2004 წელს რბილი ყდით. წარმოადგენს რომან „ჯადოქრის პირველი წესის“ პრიკველს, შედის სერიაში „ჭეშმარიტების მახვილი“.

## მნიშვნელოვანი პერსონაჟები 
* ზედიკუს ზულ ზორანდერი — პირველი რანგის ჯადოქარი (ეიდინდრილი, შუამიწეთი)
* პანიზ რალი — დაჰარის მაგისტრი, ძლიერი ჯადოქარი და დარკენ რალის მამა (დაჰარა)
* ები (სრული სახელი აბიგაილი) — დედამისი გრძნეული იყო, მაგრამ მას ნიჭი არ ერგო. ზედიკუსის მამამ აბიგაილი და მისი დედა მშობიარობისას დიდი ძალისხმევის ფასად გადაარჩინა და ამის შემდეგ ზედსა და ების წმინდა მოვალეობა აკავშირებთ.
* დელორა — ძლიერი გრძნეული, ზედის ნაცნობი (შუამიწეთი)

**დანარჩენი პერსონაჟები:**
* დედა-აღმსარებელი — კალან ამნელის ბებია (ეიდინდრილი, შუამიწეთი)
* ტომასი — მეორე რანგის ჯადოქარი (ეიდინდრილი, შუამიწეთი)
* ანარგო — ძლიერი ჯადოქარი, რომელიც დაჰარის ლეგიონებს მართავდა
* მარისკა — მოხუცი ქალი, მსახურობდა დაჰარაში
* ერელინი — ზედიკუს ზორანდერის ცოლი
* იანა — ების ერთადერთი ქალიშვილი
* ფილიპი — ების ქმარი

## იხილეთ აგრეთვე 
* ტერი გუდკაინდი
* ჭეშმარიტების მახვილი
* ჯადოქრის პირველი წესი

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტერი გუდკაინდის ოფიციალური საიტი
* ტერი გუდკაინდის ამერიკული გამოცემების მხატვრისა და გამფორმებლის — კეიტ პარკინსონის საიტი

კატეგორია:ტერი გუდკაინდის თხზულებები
კატეგორია:ჭეშმარიტების მახვილი
მიჰკოატლი

thumb|right|მიჰკოატლი წითელი ტესკატლიპოკას ფორმაში

**მიჰკოატლი** () — „ღრუბლისებური გველი“ ან **ისტაკ მიჰკოატლი** „თეთრი ღრუბლისებური გველი“. მესოამერიკის ხალხების მითოლოგიაში — ირმის ნახტომის, ვარსკვლავების, განსაკუთრებით კი პოლარული ვარსკვლავის, რომლის პერსონიფიკაციადაც ის ითვლებოდა, და ღრუბლების ღვთაება. თავდაპირველად ის ოთომის ტომის, ჩიჩიმეკებისა და ამავე წარმომავლობის სხვა ხალხების მფარველი ღვთაება იყო. ჩიჩიკემებისთვის მიჰკოატლი ნადირობის ღვთაება იყო და გამოისახებოდა ირმის სახით, ან — კურდღლის. მოგვიანებით აცტეკებში მას აკავშირებდნენ უიცილოპოჩტლისა და კეცალკოატლის კულტთან და განიხლიავდნენ, როგორც ნაუას ტომების შემქმნელს, რომელმაც ისინი ჩიკომოსტოკის გამოქვაბულებიდან გამოიყვანა. თუმცა მიჰკოატლის მნიშვნელობა შესამჩნევად ნაკლები იყო უიცილოპოჩტლისთან შედარებით. აგრეთვე მიჰკოატლს აიგივებდნენ ღმერთ კამაჰტლისთან, რომელსაც პატივს სცემდნენ ტლასკალასა და უეჰოცინგოში. მისთვის მიძღვნილი ჰორიზონტის მხარე იყო აღმოსავლეთ, სადაც ტლალოკი მბრძანებლობდა. როგორც ღმერთი-მონადირე, მიჰკოატლს აიგივებდნენ ქარბუქსა და ჭექა-ქუხილთან, სადაც ელვა მისი ისრები იყო.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ძველი მესოამერიკა
* Mexican Mythology 

## ლიტერატურა 
* Мифологический словарь/Гл.ред. Е. М. Мелетинский — М.:Советская энциклопедия, 1991 г. С. 371—372.
* Льюис Спенс „Мифы инков и майя“/ Пер. с англ. Л. А. Карповой. — М., Центрополиграф, 2005. С. 115—116.
* 

კატეგორია:აცტეკების ღმერთები
კატეგორია:აცტეკების მითოლოგია
კატეგორია:აცტეკები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
კინტალი

**კინტალი** — სოფელი შვეიცარიის კანტონ ბერნში, ჰერშინგსა და ანდეკსს შორის.

## ისტორია 
1915 წლის სექტემბრის დასაწყისში კინტალიდან 50 კმ-ში ციმერვალდში, გაიმართა პირველი საერთაშორისო სოციალისტური კონფერენცია. ვლადიმერ ლენინმა ჩამოაყალიბა ციმერვალდის მემარცხენე დაჯგუფება და მოუწოდა კონფერენციის მონაწილეებს გადაედგათ პირველი ნაბიჯები ომის საწინააღმდეგო საერთაშორისო მოძრაობის განვითარებაში.

შემდეგი კონფერენცია გაიმართა კინტალში 1916 წლის 24-30 აპრილს. ლენინმა და ციმერვალდის მემარცხენეთა დაჯგუფებამ წარმოადგინეს რეზოლუცია, მაგრამ კონფერენცია შეთანხმდა ხელშეკრულების კომპრომისულ ვარიანტზე, რომელიც მიიღეს სხვადასხვა დაპირისპირებული ჯგუფების მოლაპარაკების შედეგად.

კინტალში მიღებული მანიფესტი იყო ციმერვალდის მანიფესტთან შედარებით წინ გადადგმული ნაბიჯი და დაეხმარა ინტერნაციონალურ ელემენტებს, რომელთაც მოგვიანებით ჩამოაყალიბეს მესამე კომუნისტური ინტერნაციონალი ანუ კომინტერნი.

## სქოლიო 
კატეგორია:შვეიცარიის სოფლები
ხესუს კოლადო

**ხესუს ფერნანდეს კოლადო** ( დ. 11 ივნისი 1988, მადრიდი, ესპანეთი) — ესპანელი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „მადრიდის რეალის“ მეკარე.

## კარიერა
ხესუსმა თავისი კარიერა დაიწყო მცირე ბიუჯეტიან კლუბში „ადარვეში“, ამის შემდეგ ის „ვილიარეალის“ და „ხეტაფეს“ ახალგაზრდულ გუნდებში მოხვდა. 2007 წელს ის „ნუმანსიას“ შეუერთდა და მხოლოდ ხუთი შეხვედრა ჩაატარა. 2010 წელს ის „კასტილიაში“ წავიდა, რომლის რიგებშიც სეგუნდა ბ-ს გამარჯვებული გახდა. მისი მთავარ კლუბში დებიუტი 2011 წლის 21 მაისს შედგა, ის მოედანზე იერჟი დუდეკის ნაცვლად შევიდა, „ალმერიასთან“ შეხვედრაში (8:1), სეზონის უკანასკნელ მატჩში.

## ტიტულები
*სეგუნდა ბ-ს გამარჯვებული: 2011-2012
*ესპანეთის თასის მფლობელი: 2010-2011
*ესპანეთის სუპერთასის მფლობელი: 2012

## რესურსები ინტერნეტში
*პროფილი transfermarkt.de-ზე
*პროფილი soccerway.com-ზე

## სქოლიო 
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:ხეტაფეს ფეხბურთელები
კატეგორია:ნუმანსიის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:მადრიდში დაბადებულები
ამერიკული სტაფორდშირის ტერიერი

**ამერიკული სტაფორდშირის ტერიერი** () — ამერიკული ძაღლის ჯიში. ზოგჯერ მოიხსენიება როგორც ამსტაფი. აქვს დიდი და ფარ­თო სახე, მრგვა­ლი და ფარ­თო თვალები, მოკლე ბეწვი. კუ­დი ტანის ზო­მებ­თან შე­და­რე­ბით მოკლეა. სიცოცხლის ხანგრძლივობა როგორც წესი, 12 წელი. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ამერიკული სტაფორდშირი ტერიერი 

კატეგორია:ამერიკული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
მატსალუს ეროვნული პარკი

**მატსალუს ეროვნული პარკი** () — ბუნების ნაკრძალი და ეროვნული პარკი ესტონეთში, ლიანემაას მაზრაში. მოიცავს 486,1 კმ² ტერიტორიას, მატსალუს უბეს, მდინარე კასარის დელტას და მიმდებარე არეალს.

მატსალუს უბე ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ჭარბტენიანი ფრინველთა არეალია ევროპაში, რადგან აღმოსავლეთ ატლანტიკური ფრინველთა საფრენი გზის საუკეთესო ადგილას მდებარეობს. აქ ჩერდება უამრავი გადამფრენი ფრინველი. ყოველ გაზაფხულზე, მატსალუს დაახლოებით ორი მილიონი წყლის ფრინველი გაივლის, საიდანაც 1,6 მლნ გარეული იხვია.

მატსალუს ეროვნულ პარკში ბინადრობს საფრთხის ქვეშ მყოფი მრავალი სახეობა, რომელთანაგ ზოგიერთი წითელ წიგნშიცაა შეტანილი, მათ შორისაა თეთრკუდა არწივი, რომელიც კონსერვაციის უმაღლეს კატეგორიას მიეკუთვნება. ბევრი ფრინველი დაცვის მეორე და მესამე კატეგორიაშია. ასევე წარმოდგენილია 22 სახეობის ძლიერ დაცული მცენარე და დაცვის მეორე კატეგორიაში მყოფი ათი სახეობის ძუძუმწოვარი.

## გალერეა 

MatsaluSuitsuJõgi.jpg|
Valgepõsk-lagled.jpg|
Kumari laid 2.JPG
Puisenina must lammas..jpg|
Kasari jõgi 2.JPG|

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* Map of Matsalu National Park
* Matsalu International Nature Film Festival 
* Birds of Matsalu (PDF) 

## სქოლიო 
კატეგორია:ესტონეთის ეროვნული პარკები
სოომაის ეროვნული პარკი

მინი|2023 წლის ვიდეო
**სოომაის ეროვნული პარკი** (; Soomaa – *ჭაობების მიწა*) — ეროვნული პარკი სამხრეთ-დასავლეთ ესტონეთში. მოიცავს 390 კმ² ტერიტორიას და მიეკუთვნება რამსარის კონვენციით დაცულ ჭარბტენიენ ტერიტორიებს. შეიქმნა 1993 წელს.

პარკი შეიქმნა ფართოდ წარმოდგენილი ჭაობების, დაჭაობებული მდელოებისა და დაკლაკნილი მდინარეების დაცვის მიზნით. ძირითადად მოიცავს ვრცელ ჭაობებს, რომლებიც ერთმანეთისგან მდინარეებითაა გამოყოფილი. აღნუსხულია დაახლოებით 200 სახეობის მცენარე და უიშვიათესი სახეობის ცხოველები.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 
* National parks of Estonia: hiking
* Awarded "EDEN - European Destinations of Excellence" non traditional tourist destination 2009 

კატეგორია:ესტონეთის ეროვნული პარკები
კატეგორია:1993 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
სილამიაე

**სილამიაე** (; ) — ქალაქი ჩრდილოეთ ესტონეთში, იდა-ვირუმაას მაზრაში, ფინეთის ყურის სამხრეთ სანაპიროზე, მდინარე სიტკეს შესართავთან. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 16 183 ადამიანია.

## ისტორია
ქალაქი ისტორიულ წყაროებში პირველად 1502 წელს მოიხსენიება, როდესაც ეს ტერიტორია ლივონიის ორდენის კონტროლის ქვეშ იყო. 1700 წლის დოკუმენტებში დასტურდება წისქვილი და მდინარე სიტკეზე გადებული ხიდი. 

## ეკონომიკა
მას შემდეგ, რაც 1989 წელს ურანის დამუშავება შეწყდა და 1991 წელს ესტონეთმა დამოუკიდებლობა მოიპოვა, სილამიაეში სამრეწველო საქმიანობა მნიშვნელოვნად დაეცა, რამაც მთელი 1990-იანი წლები გასტანა და ადგილობრივების უმუშევრობის დიდი მაჩვენებელი გამოიწვია. 1997 წელს მოხდა გარკვეული საწარმოების პირვატიზება, რომლებმაც მთავარი აქცენტი უიშვიათესი მეტალების დამუშავებაზე აიღეს.

## დემოგრაფია
**მოსახლეობა**:
*1940: 2 642
*1965: 9 838
*1994: 20 104
*2004: 16 806

**ეთნიკურობა** (2000):
*რუსები: 85.8%
*ესტონელები: 4.2%
*უკრაინელები: 3.0%
*ბელარუსები: 2.8%
*ფინელები: 1.0%
*სხვები: 3.2%

## იხილეთ აგრეთვე
* ესტონეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*
*The metallurgy factory and former uranium mine in Sillamäe 

## სქოლიო
კატეგორია:ესტონეთის ქალაქები
კატეგორია:იდა-ვირუმაას მუნიციპალიტეტები
წითელი ხემარწყვა

**წითელი ხემარწყვა** () — მარადმწვანე მცენარე მანანასებრთა ოჯახისა. ბუნებაში მისი არეალი მოიცავს აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთს — შავი ზღვის სანაპიროს, მცირე აზიისა და სამხრეთ კავკასიის ჩათვლით. 

იზრდება მშრალ ფერდობებზე, ზღვის დონიდან 200-300 მ სიმაღლეზე. გვალვაგამძლეა; ძლიერი გვალვის დროს ფოთლები სცვივა. 12 მ სიმაღლისაა. ქერქი გლუვია, წითელი; ნორჩი ყლორტი შიშველია. ნაყოფი კენკრისებრი, მრავალთესლიანი კურკაა, დიამეტრი 1-1,5 სმ. 

ველურად გვხვდება საქართველოში, მცირე რაოდენობითაა აფხაზეთსა და აჭარაში, კულტურაში იშვიათია.

## რესურსები ინტერნეტში
* წითელი ხემარწყვა – Arbutus andrachne 
* წითელი ხემარწყვა – Arbutus andrachne  

## სქოლიო
კატეგორია:მანანასებრნი
პერიდიუმი

მინი|პერიდიუმი 
**პერიდიუმი**  (ბერძნ. perídion – ჩანთა) — სხვადასხვა სოკოს ნაყოფსხეულის გარსი ანუ კედელი; შედგება უჯრედთა ერთი ან რამდენიმე ფენისაგან. განასხვავებენ გარე — ეგზოპერიდიუმს და შიგა — ენდოპერიდიუმს. ეგზოპერიდიუმს აქვს კრიალა ზედაპირი ან დაფარულია მინაზარდის სხვადასხვა ფორმით — ქერცლითა და სხვა. ეგზოპერიდიუმი იცავს გლებას და სპორის მომტან მასას. უბრალო მიწისქვეშა ფორმებში პერიდიუმი დაკეტილი რჩება სპორის მომწიფებამდე. პერიდიუმის აგებულება ზოგიერთი ჩანთიანი სოკოს მნიშვნელოვანი ტაქსონომიური ნიშანია.

## სქოლიო
კატეგორია:სოკოების მორფოლოგია
რადიმიჩები

**რადიმიჩები** — ძველი რუსული ტომობრივი გაერთიანება ახ. წ. პირველი ათასწლეულის ბოლოს. სახლობდნენ დნეპრის ზემო აუზის აღმოსავლეთ ნაწილში. არქეოლოგიური მონაცემებით რადიმიჩები თავისი ყოფითა და განვითარებით არ გამოირჩეოდნენ მეზობელი ტომებისაგან. XI-XII საუკუნეებში მათ მიწაზე გაჩნდა ფეოდალური ქალაქები (გომელი და სხვ.). IX საუკუნეში რადიმიჩები ხარკს უხდიდნენ ხაზარებს. 885 წელს მთავარმა ოლეგმა შეუერთა კიევის რუსეთს. უკანასკნელად მატიანეში იხსენიებიან 1169 წელს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სლავები
კატეგორია:ბელარუსის ისტორია
ელსუორთ ჰანტინგტონი

**ელსუორთ ჰანტინგტონი** ( დ. 16 სექტემბერი, 1876, გეილსბერგი — გ. 17 ოქტომბერი, 1947, ნიუ-ჰეივენი) — ამერიკელი გეოგრაფი. 1917-1945 წლებში იყო იელის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1917 წლიდან ამერიკის ეკოლოგიური საზოგადოების, ხოლო 1923 წლიდან ამერიკის გეოგრაფთა ასოციაციის პრეზიდენტია. 1934-1938 წლებში ამერიკის ევგენიკის საზოგადოების დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე. იყო გეოგრაფიული დეტერმინიზმის, ეკონომიკური ზრდისა და გეოპოლიტიკის იდეების მომხრე. სტატისტიკის, პალეობოტანიკის, კლიმატოლოგიის, ისტორიის, დემოგრაფიის და სხვა მეცნიერებათა მეთოდებისა და მონაცემების გამოყენებით იგი კლიმატის ცვლილებებსა და ცივილიზაციების პროგრესს ან დაცემას შორის მჭიდრო კორელაციების არსებობის დასაბუთებას ესწრაფვოდა. 1901 წელს შეისწავლა მდინარე ევფრატის კანიონი. 1897-1901 წლებში ასწავლიდა თურქეთის ეფრატის კოლეჯში, 1903-1906 წლებში მონაწილეობდა ცენტრალურ აზიაში ჩატარებულ ექსპედიციაში. 1909 წელს იელის უნივერსიტეტის მიერ მოწყობილ ექსპედიციას ხელმძღვანელობდა პალესტინაში და აზიაში. 1907-1915 წლებში იელის უნივერსიტეტში ასწავლიდა გეოგრაფიას. 1917 წლიდან იქვე როგორც მეცნიერ-მუშაკი უმთავრესად იკვლევდა კლიმატოლოგიისა და ანთროპოგეოგრაფიის საკითხებს, აგრეთვე ამერიკის შეერთებული შტატების, მექსიკისა და ცენტრალური ამერიკის კლიმატს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ელსუორთ ჰანტინგტონი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 
* ნატურალიზმი XIX საუკუნისა და XX-ის დასაწყისის სოციოლოგიაში 
* ელსუორთ ჰანტინგტონის შრომები 

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი გეოგრაფები
რადომის კონსტიტუცია

**რადომის კონსტიტუცია** — პოლონეთის სეიმის 1505 წლის დადგენილება. მიიღეს ქალაქ რადომში. რადომის კონსტიტუცია, რომელსაც სამი პირველი სიტყვის მიხედვით ეწოდება აგრეთვე კონსტიტუცია „ნიჰილ ნოვი“ („Nihil novi“ – „არაფერი ახალი“), ზღუდავდა მეფის ხელისუფლებას. კანონის მიღებას უნდა დათანხმებოდა მთელი სეიმი, რომელშიც გადამწყვეტი მნიშვნელობა „საელჩო ქოხს“ (შლიახტის დეპუტატებისაგან შემდგარ პალატას) ენიჭებდა. რადომის კონსტიტუციის მიღებამ დაასრულა პოლონეთის სეიმის უმაღლეს საკანონმდებლო ორგანოდ გაფორმების პროცესი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:პოლონეთის ისტორია
კატეგორია:პოლონეთის კონსტიტუციები
იზაბელ იუპერი

**იზაბელ იუპერი** (; დ. 16 მარტი, 1955, პარიზი)  — ფრანგი კინო და ტელემსახიობი. იზაბელ იუპერის მონაწილეობით 14 ფილმი იყო წარდგენილი კანის კინოფესტივალის საკონკურსო პროგრამაში. იუპერმა ორჯერ მოიპოვა ამავე ფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ფრანგი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1955
კატეგორია:სეზარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 16 მარტი
კატეგორია:ოქროს გლობუსის გამარჯვებულები
კატეგორია:კანის კინოფესტივალის ჯილდოს მფლობელები საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მალკოლმ მაკდაუელი

**მალკოლმ მაკდაუელი** (; 13 ივნისი, 1943, ჰორსვორთი, გაერთიანებული სამეფო)  — ბრიტანელი მსახიობი. მაკდაუელმა შეასრულა მიკ ტრევისის როლი  ლინდსი ანდერსონის ტრილოგიაში 1968-1982 წლებში.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზალცბურგის ფესტივალი

[მინი|დიდი საფესტივალო დარბაზი, [ზალცბურგი ]]
**ზალცბურგის ფესტივალი** () — ზაფხულის ყოველწლიური მუსიკალური ფესტივალი ზალბურგში, ავსტრია. ფესტივალზეა საკონცერტო ნომრები, საოპერო და დრამატული სპექტაკლები.

## ისტორია 
ზალცბურგში 1877 წლიდან არასისტემატურად ტარდებოდა მუსიკალური ფესტივალები. ფესტივალის ისტორიაში ახალი ეპოქა დაიწყო 1920 წელს ფესტივალის წინსვლისა და განვითარებისთვის ბევრს მუშაობდნენ: მწერალი ჰუგო ფონ ჰოფმანსთალი, კომპოზიტორი რიხარდ შტრაუსი, რეჟისორი მაქს რაინჰარდტი, არქიტექტორ-დეკორატორი ალფრედ როლერი, ვენის სახელმწიფო ოპერის დირექტორი ფრანც შალკი და სხვები). დასაწყისში ფესტივალზე წარმოადგენდნენ კამერულ და სიმფონიურ კონცერტებს, 1922 წლიდან პროგრამაში დაამატეს მოცარტის მეოთხე სიმფონია. შემდგომ რეპერტუარში გაჩნდა ავსტრო-გერმანელი კომპოზიტორების (მოცარტის, გლუჯის, შტრაუსის და სხვები) ნაწარმოებები. უკანასკნელ წლებში ფესტივალის რეპერტუარში გაჩნდა სხვა ავტორების ნაწარმოებებიც, შესრულდა მრავალი მსოფლიო პრემიერა.

ფესტივალში მონაწილეობდნენ საუკუნის დირიჟორები: არტურო ტოსკანინი, ბრუნო ვალტერი, ვილჰელმ ფურტვენგლერი, ჰერბერტ ფონ კარაიანი და სხვ. 1967 წელს კარაიანის ორგანიზებით, ზალცბურგში გაიმართა სააღდგომო ფესტივალები. სპექტაკლები და კონცერტები იმართება დიდ საფესტივალო სასახლეში და სხვ.

მინი|„ჰოფტსალგასე”, საფესტივალო ცენტრი

## საფესტივალო წარმოდგენები 
მსოფლიო პრემიერების ნაწილი ზალცბურგის ფესტივალის ფარგლებში გაიმართა: ორფის „ანტიგონა” (1952 წელს), გოტფირდ ფონ ეინემის „პროცესი”(1953 წელს). პირველად სწორედ ამ ფესტივალზე, 1965 წელს დაიდგა  მ. მუსორგსკის ოპერა „ბორის გოდუნოვი” (დირიჟორი ჰერბერტ ფონ კარაიანი). ბოლო წლების ფესტივალებზე წარმოდგენილი ოპერებია: რიხარდ შტრაუსის „ქალი, ჩრდილის გარეშე”(1992 წ.), იგორ სტრავინსკის „The Rake's Progress” (1994 წ.), ლიგეტის „Opera en Texans” (1997 წ.).

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ფესტივალები
კატეგორია:მუსიკალური ფესტივალები
კატეგორია:ფესტივალები ანბანის მიხედვით
ლიზა კუდროუ

**ლიზა კუდროუ** (; 30 ივლისი, 1963, ლოს-ანჯელესი)  — ამერიკელი მსახიობი და პროდიუსერი. სახელი გაითქვა სერიალ „მეგობრებში“ მონაწილეობით.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*
* 

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:დაბადებული 30 ივლისი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფეი დანაუეი

**ფეი დანაუეი** (; 14 იანვარი, 1941, ფლორიდა) — ამერიკელი მსახიობი ქალი. სამჯერ იყო ნომინირებული ოსკარზე ქალის როლის საუკეთესო შესრულებისთვის და ერთხელ მიიღო ეს ჯილდო.

## ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1941
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფრანკო ძეფირელი

**ფრანკო ძეფირელი**   (; დ. 12 თებერვალი, 1923, ფლორენცია — გ. 15 ივნისი, 2019) — იტალიელი კინოს, თეატრისა და ოპერის რეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარისტი. ორჯერ ნომინირებული იყო ოსკარზე, ფილმებისა და სატელევიზიო ხელოვნების ბრიტანული აკადემიის (BAFTA) პრემიის ლაურეატი. ორჯერ პრემია „ემის“ ლაურეატი. 1994-2001 წლებში იტალიის სენატის წევრი.

## ფილმოგრაფია
*1968: „რომეო და ჯულიეტა“
*1979:  „ჩემპიონი“

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1923
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2019
კატეგორია:იტალიელი კინორეჟისორები
თოვლის კარნიზი

მინი|270პქ|თოვლის კარნიზი. 1) ბზარები; 2) ნაწყვეტის ხაზი; 3) კარნიზის ნაწილი. 
**თოვლის კარნიზი** — მტკიცე თოვლის მძლავრი დაგროვება მთათა თხემებზე და მწვერვალებზე. წარმოიქმნება ციცაბო ქარპირა კალთების ზედა მხარეზე ან ძლიერი ქარბუქის შედეგად მთათა ფლატეებზე. თოვლის კარნიზი ჩვეულებრივ წარმოიქმნება მთების იმ მონაკვეთებზე, რომელთათვის დამახასიათებელია „ქარბუქი დროშები“. თოვლის კარნიზში არსებული თოვლის სიმკვრივე აჭარბებს 300 კგ/მ³. მეტად სახიფათოა, რადგან ხშირად ინგრევა და გვევლინება როგორც ზვავების ერთ-ერთი წარმომქმნელი ფაქტორი. იგი სახიფათოა თხემზე მიმავალი და აგრეთვე კარნიზის ქვეშ მყოფი ადამიანებისათვის. 

ცნობილი ავსტრიელი ალპინისტი ჰერმან ბული დაიღუპა თოვლის კარნიზის ჩამოქცევის შედეგად. თოვლის კარნიზით გამოწვეული ზვავის შედეგად დაიღუპა ალპინისტი ანატოლი ბუკრეევი. დაფიქსირებულია სხვა უბედური შემთხვევებიც.

## რესურსები ინტერნეტში
* თოვლის კარნიზი 

## ლიტერატურა
* Гляциологический словарь / Под ред. В. М. Котлякова. — Л.: Гидрометеоиздат, 1984. — 527 с.

კატეგორია:მთამსვლელობა
კატეგორია:თოვლი
ამერიკის გეოგრაფთა ასოციაცია

**ამერიკის გეოგრაფთა ასოციაცია** ( **AAG**) — არაკომერციული და საგანმანათლებლო საზოგადოება, რომელიც დაარსდა 1904 წლის 29 დეკემბერს აშშ-ის ქალაქ ფილადელფიაში. შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ ვაშინგტონში. 1903 წლის ივნისში ამერიკელი გეოგრაფი უილიამ მორის დეივისი ქალაქ სენტ-ლუისში გამოვიდა მოხსენებით აშშ-ის მეცნიერული გეოგრაფიის მდგომარეობის შესახებ, აგრეთვე გამოვიდა წინადადებით ამერიკელ გეოგრაფთა გაერთიანების შექმნის შესახებ. 

1948 წელს ასოციაცია შეუერთდა ამერიკის პროფესიონალ გეოგრაფთა საზოგადოებას. ამერიკის გეოგრაფთა ასოციაცია აერთიანებს გეოგრაფებს აშშ-იდან და სხვა ქვეყნებიდან. ამჟამად ასოციაცია მსოფლიოს 60 ქვეყნიდან აერთიანებს 10 ათასზე მეტ ადამიანს. წარმოადგენს ჩრდილოეთ ამერიკის ერთ-ერთ ყველაზე დიდ გეოგრაფიულ ასოციაციას.

ამერიკის გეოგრაფთა ასოციაციას აქვს 60-ზე მეტი სპეციალური ჯგუფი, რომლებიც წარმოადგენენ ასოციაციის წევრთა ნებაყოფლობით გაერთიანებას და რომლებიც იყოფენ ინტერესებს რეგიონებისა და თემატიკის მიხედვით, ესენია: კარტოგრაფია, კულტურული და პოლიტიკური ეკოლოგია, კულტურის გეოგრაფია, ეკონომიკური ეოგრაფია, პოლიტიკური გეოგრაფია და სხვა. ამერიკის გეოგრაფთა ასოციაცია გამოსცემს ჟურნალებს, მათ შორის: The Annals of the Association of American Geographers-სა (1911 წლიდან) და The Professional Geographer-ს (1949 წლიდან).

ფაილი:Conference site for the Association of American Geographers Annual Meeting.jpg
ფაილი:Exhibit hall at the AAG Annual Meetings..jpg
ფაილი:Field trip during the Association of American Geographers Annual Meeting..jpg

## აგა-ის პრეზიდენტების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* ამერიკის გეოგრაფთა ასოციაცია – ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:გეოგრაფიული საზოგადოებები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
სიდნი პოლაკი

**სიდნი ირვინ პოლაკი** (; დ. 1 ივლისი, 1934 — გ. 26 მაისი, 2008) — ამერიკელი რეჟისორი, პროდიუსერი და მსახიობი.

სიდნი პოლაკს გადაღებული აქვს 21-ზე მეტი კინოფილმი და 10 სატელევიზიო შოუ, ითამაშა 30-ზე მეტ ფილმსა და შოუში და პროდიუსერობა გაუწია 44-ზე მეტ ფილმს. გადაღებული აქვს ფილმები „იერემია ჯონსონი“ (1972), „კონდორის სამი დღე“ (1975), „ბოროტების გარეშე“ (1981) და სხვა. მოიგო ოსკარი 1985 წლის ფილმისათვის „აფრიკიდან“; ხოლო ფილმებისათვის „ხომ ხოცავენ ქანცგაწყვეტილ ცხენებს?“ და „ტუტსი“ ოსკარის ნომინაცია მიიღო.

## ბიოგრაფია 
სიდნი ირვინ პოლაკი ინდიანის შტატის ქალაქ ლაფაიეტში, 1934 წლის 1 ივლისს, ებრაულ ოჯახში დაიბადა, რომელიც უკრაინიდან იყო ჩამოსული. დედა, — რებეკა პოლაკი, — პიანისტი და მომღერალი, ხოლო მამა — დევიდ პოლაკი, — ნახევრადპროფესიონალი მოკრივე და ფარმაცევტი იყო.

მიუხედავად ადრეული გეგმებისა, კოლეჯსა და სამედიცინო სკოლაში ესწავლა, სკოლის დამთავრების შემდეგ, სიდნიმ ინდიანა დატოვა და ნიუ-იორკში გადავიდა. 1952-1954 წლებში სამსახიობოზე სწავლობდა სენფორდ მეისნერთან. 1960 წელს პოლაკის მეგობარმა რეჟისორმა ჯონ ფრანკენჰაიმერმა მას ლოს-ანჯელესში ჩასვლა და ახალგაზრდა მსახიობებთან მუშაობა შესთავაზა თავის პირველ დიდ სურათში „ახალგაზრდა ველურები“. სწორედ მაშინ შეხვდა სიდნი ბერტ ლანკასტერს, რომელმაც მას რეჟისორობა ურჩია.

## ფილმოგრაფია
'

## რესურსები ინტერნეტში 
*.
*.
* სიდნი პოლაკის ბიოგრაფია , biography.com.

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ამერიკელი პროდიუსერები
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული  1 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1934
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
დრაიკანტერი

**დრაიკანტერი** () — ორ-, სამ- ან ოთხწახნაგა ფორმის ნატეხი ქანები, რომელიც წარმოიქმნება ქარის მიერ გადატანილი ქვიშის მოქმედების შედეგად. წარმოადგენს ეოლური რელიეფის ფორმებს, ვენტიფაქტის (ლათ. ventus — ქარი და factum — გაკეთებული) სახესხვაობას. აქვს კარგად გამოხატული პირამიდის ფორმა. გვხვდება უდაბნოებში, ნახევარუდაბნოებში, სტეპებში და მყინვარების სიახლოვეს, იქ სადაც ტერიტორია მოკლებულია მცენარეულ საფარს. გვხვდება აგრეთვე პერიგლაციალური ზონის ანთროპოგენურ დანალექებში.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პეტროლოგია
კატეგორია:გეომორფოლოგია
კატეგორია:გერმანული სიტყვები და ფრაზები
რავენის საეგზარქოსო

250px|მინიატიურა|რავენის საეგზარქოსო - აღნიშნულია ვარდისფრად
**რავენის საეგზარქოსო** — ბიზანტიის პროვინცია აპენინის ნახევარკუნძულზე, ჩრდილო-აღმოსავლეთ იტალიაში, შეიქმნა იმპერატორ მავრიკიოსის დროს, VI საუკუნის დასაწყისში. დაიპყრეს ლანგობარდებმა 752 წელს. პიპინ მოკლეს ლაშქრობების შემდეგ (754, 756 წლები) რავენის საეგზარქოსოს მიწები ფრანკების ხელში გადავიდა. 

რავენის საეგზარქოსო მდიდარი მიწათმფლობელი იყო და რომის ეკლესიას უწევდა კონკურენციას. რომაული და გუთური ტრაიციების რთული სინთეზის შედეგად საეგზარქოსოსში ჩამოყალიბდა თვითმყობადი კულტურა, რომელიც არ წარმოადგენდა ბიზანტიური კულტურის ეპიგონს. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიის ისტორია
კატეგორია:იტალიის ისტორია
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
საუე

**საუე** () — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ესტონეთში. მდებარეობს ტალინიდან 18 კილომეტრში. ფართობი 3,50 კმ²-ია, მოსახლეობა დაახლოებით 5 600 ადამიანი (2006 წ). დედაქალაქ ტალინთან სიახლოვის გამო, საუეს მდებარეობა ძალზედ ხელსაყრელია.

## იხილეთ აგრეთვე
* ესტონეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*
*Saue manor official site
*Saue manor at Estonian Manors Portal
*Saue manor picture gallery at Visit Estonia

კატეგორია:ესტონეთის ქალაქები
ჩემპიონი (1979 წლის ფილმი)

**ჩემპიონი** () — 1979 წლის სპორტული დრამა. ის წარმოადგენს 1931 წლის ამავე სახელწოდების ფილმის რიმეიკს. 9 წლის რიკ შროდერმა მიიღო ოქროს გლობუსი წლის ახალი ვარსკვლავი კაცისთვის, ხოლო ჯონ ვოითი წარდგენილი იყო საუკეთესო მსახიობი კაცის ნომინაციაზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*
*

კატეგორია:ამერიკული ფილმები
კატეგორია:დრამატული ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:1979 წლის ფილმები
კატეგორია:ფრანკო ძეფირელის ფილმები
კატეგორია:ფილმები სპორტის შესახებ
პილვა

**პილვა** () — ქალაქი ესტონეთში, პილვამაას მაზრის დედაქალაქი. 2009 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 314 ადამიანს შეადგენს.

პილვა, როგორც დასახლება პირველად 1452 წლის დოკუმენტებშია მოხსენიებული. სახელი მომდინარეობს ესტორნური სიტყვიდან „põlv“ (*მუხლი*), თუმცა წარმომავლობა ბოლომდე გარკვეული მაინც არაა. ლეგენდის თანახმად, წმინდა მარიამის ეკლესიაში ერთი გოგონა მუხლებზე დამდგარ პოზიციაში ცოცხლად ჩამარხეს, რათა ავი სული განედევნათ. სავარაუდოდ, სწორედ ამის გამო ეწოდა ქალაქს ეს სახელი.

## იხილეთ აგრეთვე
* ესტონეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 
*Põlva Webcam 

კატეგორია:ესტონეთის ქალაქები
რაიხენბახის კონვენცია

ტერმინი **რაიხენბახის კონვენცია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* რაიხენბახის კონვენცია (1790) - ავსტრია-პრუსიის შეთანხმება 
* რაიხენბახის კონვენციები (1813) - სამი ხელშეკრულება ინგლის-პრუსიას, ინგლის-რუსეთსა და პრუსია-რუსეთს შორის.
კრისტიან რაუდი

200px|მინიატიურა|კრისტიან რაუდი - ესტონელი მხატვარი
**კრისტიან რაუდი** (; 22 ოქტომბერი 1865, ვირუ-იააგუპი, ესტლანდის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — 19 მაისი 1943, ტალინი) — ესტონელი მხატვარი, ესტონეთის ეროვნული მუზეუმის ერთ-ერთი დამაარსებელი.

## ბიოგრაფია
მინი|მარცხნივ|კრისტიან რაუდი ესტონეთის ერთ კრონიანზე
სწავლობდა პეტერბურგისა (1892-1897 წწ.) და  დიუსელდორფის (1897-1898 წწ.) სამხატვრო აკადემიებში. ტარტუში ხელმძღვანელობდა თავის მიერვე დაარსებულ სამხატვრო სტუდიას (1905-1914 წწ.). 1890-იან წლებში შექმნა ესტონელი გლეხების ცხოვრების ამსახველი ეტიუდები და ჩანახატები. განიცადა „მოდერნისა“ და სიმბოლიზმის გავლენა.

## იხილეთ აგრეთვე
* პაულ რაუდი

## ლიტერატურა
კატეგორია:ესტონელი მხატვრები
კატეგორია:დაბადებული 1865
კატეგორია:გარდაცვლილი 1943
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ტაპა (ესტონეთი)

**ტაპა** () — ქალაქი ესტონეთში, ლიაენე-ვირუმაას მაზრაში. მდებარეობს ტალინ-ნავრასა და ტალინ-ტარტუ-ვალგას რკინიზგების გზაჯვარედინზე. იგი მნიშვნელოვანი სატრასნპორტო ცენტრია როგორც ტვირთების, ისე მგზავრთა გადაყვანის თვალსაზრისით. ტაპა მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ესტონეთის თავდაცვის ძალების წვრთნის მხრივ. 

ტაპა შეიქმნა 1917 წელს. ქალაქის სტატუსი ოფიციალურად 1926 წელს მიენიჭა. 2005 წელს შეუერთდა რამდენიმე მიმდებარე მუნიციპალიტეტი. 

2004 წლის 10 ივნისს გაიხსნა ტაპას მუზეუმი, სადაც გამოფენილია ტაპას ისტორიასა და კულტურასთანდ დაკავშირებული ფოტომასალა და დოკუმენტები. 

## დაძმობილებული ქალაქები
*  აკაა, ფინეთი
*  პრეცი, გერმანია
*  დობელე, ლატვია
*  ტროსის მუნიციპალიტეტი, შვედეთი
*  კამბერლენდი, აშშ

## იხილეთ აგრეთვე
* ესტონეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Tapa Parish 
*Tapa Museum  In Estonian
*Tapa Music School  In Estonian

კატეგორია:ესტონეთის ქალაქები
ტიური

**ტიური** () — ქალაქი ესტონეთში, იარვამაას მაზრაში, ტიურის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2000 წლიდან, ცნობილია როგორც „ესტონეთის გაზაფხულის დედაქალაქი“. გაშენებულია მდინარე პიარნუზე.

2011 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 6 053 ადამიანს შეადგენს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ესტონეთის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ესტონეთის ქალაქები
რაინდთა აჯანყება

**რაინდთა აჯანყება** — გერმანიის დაბალი თავადაზნაურობის აჯანყება მთავართა ძალაუფლების წინააღმდეგ 1522-1523 წლებში. აჯანყების მიზეზი იყო მთავართა ძალაუფლების ზრდის გამო რაინდობის პოლიტიკური და ეკონომიკური მდგომარეობის გაუარესება. რაინდობის საერთო ინტერესები ყველაზე ფართოდ ულრიხ ფონ ჰუტენმა გამოხატა. 1522 წლის აგვისტოში, ლანდაუში გამართულ ყრილობაზე ზემორაინელებმა, შვაბიელმა და ფრანკონიელმა რაინდებმა შექმნეს საერთო საიმპერიო მნიშვნელობის რაინდული გაერთიანება, რომელსაც ფრანც ფონ ზიკინგენი მეთაურობდა. 1522 წლის სექტემბრის დამდეგს ზიკინგენის ჯარმა ტრირის არქიეპისკოპოსისა და კურფიურსტის წინააღმდეგ გაილაშქრა. საერო და სასულიერო მთავრობის გაერთიანებულმა ჯარებმა აიღეს ზიკინგენის ციხე ლანდშტული (1523 წლის აპრილი), რომლის იერიშისას ზიკინგენი სასიკვდილოდ დაიჭრა. რაინდთა აჯანყება ჩაახშეს, მისი აქტიური მონაწილეები დასაჯეს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:გერმანიის ისტორია
პაულ რაუდი

**პაულ რაუდი** (; დ.  22 ოქტომბერი, 1865, ვირუ-იააგუპი, ესტლანდის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 22 ნოემბერი, 1930, ტალინი) — ესტონელი მხატვარი, კრისტიან რაუდის ტყუპისცალი.

## ბიოგრაფია
სწავლობდა დიუსელდორფისა (1888-1894 წწ.)და  პეტერბურგის (1911 წ.) სამხატვრო აკადემიებში. იყო ილია რეპინის მოსწავლე. პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა ტალინის სამხატვრო-სამრეწველო სასწავლებელში (1923 წლიდან) ასრულებდა ჟანრულ და პეიზაჟურ ეტიუდებს, ესტონეთის გლეხთა ეთნოგრაფიულ პორტრეტებს.

## გალერეა 

ფაილი:Paul raud lilleniit.jpg|*„ყვავილებიანი მინდორი“ (1906-1911)*
ფაილი:Muhu Church by Paul Raud.jpg|*„მუჰუს ეკლესია“ (1898)*
ფაილი:Jaan Poska portrait by Paul Raud.jpg|*„იან პოსკას პორტრეტი“ (1929)*
ფაილი:Paul raud poolakt01.jpg|*„ნახევრად შიშველი“ (1911)*
ფაილი:Voldemar Puhk portrait.jpg|*„ვოლდემარ პუჰკის პორტრეტი“ (1929)*

## იხილეთ აგრეთვე
* კრისტიან რაუდი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ესტონელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით