open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
კიტილია

**კიტილია** () — მუნიციპალიტეტი მთიანი ლაპლანდიის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 6 673 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 8 262.97 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.82 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი არქტიკული წრის ჩრდილოეთით მდებარეობს. კიტილია ცნობილია იმით, რომ ფინეთის მასშტაბით ყველაზე დაბალი ტემპერატურა [მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე დაფიქსირდა, -51.5 °C (−60.7 °F), 1999 წლის იანვარში. შუაღამის მზე ჰორიზონტზე მაღლაა 29 მაისიდან 16 ივლისამდე. პოლარული ღამე 14 დეკემბრიდან 29 დეკემბრამდე გრძელდება. 

## კლიმატი

## რესურსები ინტერნეტში
*Home page of Kittilä
*Ski Resort Levi
*levi-lapland.com
*Särestöniemi museo

## სქოლიო
კატეგორია:ლაპლანდიის  მუნიციპალიტეტები (ფინეთი)
კოლარი

**კოლარი** () — მუნიციპალიტეტი მთიანი ლაპლანდიის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 3 993 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 2 617.87 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.56 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: მუონიო, პელო, კიტილია, როვანიემი და პაიალის მუნიციპალიტეტი (შვედეთი). მუნიციპალიტეტის ოფიციალური ენაა ფინური ენა. კოლარის რკინიგზის სადგური ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე სადგურია ფინეთის მასშტაბით. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Kolari – Official website (in Finnish)
*Archived English version of the official website's homepage
*Ylläs webpage
*

## სქოლიო
კატეგორია:ლაპლანდიის  მუნიციპალიტეტები (ფინეთი)
მუონიო

**მუონიო** () — მუნიციპალიტეტი მთიანი ლაპლანდიის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 279 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 2 039.97 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.2 ადამიანია 1 კმ²-ზე. შუაღამის მზე ჰორიზონტზე მაღლაა 27 მაისიდან 17 ივლისამდე (52 დღე). პოლარული ღამე 10 დეკემბრიდან 2 იანვრამდეა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Muonio – Official website
*Information on Muonio's ski resorts and the Lapland super pass

## სქოლიო
კატეგორია:ლაპლანდიის  მუნიციპალიტეტები (ფინეთი)
კუუსამო

**კუუსამო** () — მუნიციპალიტეტი კოილისმაის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 15 124 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 5 808.92 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.04 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.

## კლიმატი
## რესურსები ინტერნეტში
*
*Town of Kuusamo – Official website
*Ruka, ski resort in Kuusamo  - Official website

## სქოლიო
კატეგორია:კუუსამო
ტაივალკოსკი

**ტაივალკოსკი** () — მუნიციპალიტეტი კოილისმაის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 3 807 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 2 650.66 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.56 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ოფიციალური ენაა ფინური ენა. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: კუუსამო, პოსიო, პუდასიიარვი და სუომუსალმი. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდინარე იიიოკი მიედინება. აქვე მდებარეობს უძველესი დღემდე მოქმედი მაღაზია „Jalavan Kauppa“, რომელიც 1883 წელს დაარსდა.

## დაძმობილებული ქალაქები
*ილუკის მუნიციპალიტეტი, ესტონეთი

## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Taivalkoski – Official website
*VisitTaivalkoski – Official travel website

## სქოლიო
კატეგორია:ტაივალკოსკი
ულიუნგური

**ულიუნგური** () — გაუდინარი ტბა ჩინეთში, სინძიანის ავტონომიური რეგიონის ტერიტორიაზე. მდებარეობს ჯუნგარის ვაკის ჩრდილოეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 468 მ სიმაღლეზე. წარსულში ერთიან წყალსატევს ქმნიდა ბაგა-ნურის ტბასთან, რომელთანაც ამჟამად ფშანითაა დაკავშირებული. საზრდოობს მდინარე ურუნგუს წყლებით. ნაპირები უდაბურია, ადგილ-ადგილ მლაშობები და ლერწმის რაყებია. წყალი სუსტად მარილიანია. ზამთარში იყინება. მდიდარია თევზით; მოიპოვება ჩვეულებრივი ქაშაპი, ლოქორია, კარჩხანა, ქორჭილა, ციმორი და ციმბირული ნაფოტა. ზამთრის პერიოდში განვითარებულია თევზჭერა ყინულჭრილში. მდიდარია პლანქტონით.

## სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ჩივაძე

საკუთარი სახელი **ჩივაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ჩივაძე — ფეხბურთელი, ფეხბურთის მწვრთნელი
* დავით ჩივაძე — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი
* კონსტანტინე ჩივაძე — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი

კატეგორია:ქართული გვარები
ჩინგაჩგუკი

**ჩინგაჩგუკი** () — ჯეიმზ ფენიმორ კუპერის „ტყავისწინდას რომანების“ გამოგონილი პერსონაჟი, — მოჰიკანების ბელადი. ასახულია რომანებში: „პიონერები“ (1823), „უკანასკნელი მოჰიკანი“ (1826), „მეკვლე“ (1840) და „ნადირთმჭერი“ (1841). ჩინგაჩგუკი მთელი ცხოვრების განმავლობაში სასაზღვრო ზონაში მცხოვრები და საგის გმირის — ნატი ბამპოს მეგობარია. 

ჩინგაჩგუკი და მისი შვილი უნკასი (მოჰიკანებიდან უკანასკნელი) მტრულად განწყობილი სხვა ადგილობრივი ტომებისა და ფრანგების წინააღმდეგ ბრძოლაში ინგლისის მხარეს იბრძვიან. უნკასს საბოლოოდ ჰურონელი მეომრები მოკლავენ. ჩინგაჩგუკი სიბერეში უარყოფს მორავიულ რელიგიას, რომელიც მან ახალგაზრდობაში მიიღო და მოკვდება ტრადიციული მოჰიკანური რწმენით.

1967 წელს გერმანიის დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ გამოუშვა ფილმი სახელწოდებით „ჩინგაჩგუკი, დიდი გველი“, სადაც მთავარი როლი შეასრულა გოიკო მიტიჩმა. 1990 წელს გამოვიდა საბჭოთა ფილმი „ნადირთმჭერი“, სადაც ჩინგაჩგუკის როლი შეასრულა მსახიობმა გიორგი ფიცხელაურმა. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯეიმზ ფენიმორ კუპერი
კატეგორია:ფილმების პერსონაჟები
ჩრდილელი

საკუთარი სახელი **ჩრდილელი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დიმიტრი ჩრდილელი — სამხედრო პირი
* მიხეილ ჩრდილელი — სამხედრო პირი
* ოთარ ჩრდილელი — ინჟინერი, ჟურნალისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ულაჰის (ვლახების) მილეთი

**ულაჰის მილეთი** (მეორენაირად - **"ვლახების მილეთი"**) იყო ოსმალთა იმპერიის ფარგლებში ერთ-ერთი ცალკე მყოფი მილეთი (და, აღიარებული, როგორც ეთნო-რელიგიური და ენობრივი თემი). ის, ოსმალეთის იმპერიაში ნაციონალიზმის აღმავლობის დროს, კერძოდ, 1905 წელს არომუნებისთვის (ასევე, ცნობილი, როგორც "ვლახები"; თურქულად: *Ulahlar*) შექმნა ოსმალეთის ხელისუფლებამ. მიუხედავად იმისა, რომ მეგლენო-რუმინელებსაც ზოგჯერ "ვლახებს" უწოდებენ, "ულაჰის მილეთი" მათთვის არ იყო განკუთვნილი.

## ისტორია 
არომუნები წარმოადგენენ ბალკანურ ეთნიკურ ჯგუფს. ისინი მიმოფანტული არიან სხვადასხვა ქვეყანაში: ალბანეთში, ბულგარეთში, საბერძნეთში, ჩრდილოეთ მაკედონიასა და სერბეთში.  ჩვეულებრივ, მეზობლები არომუნებს მოიხსენიებენ ტერმინით "ვლახები" (თურქულად: *Ulahlar)*. თუმცა, იგივე ტერმინი, ასევე გამოიყენება მცირე ბალკანურ ხალხებთან, კერძოდ, მეგლენო-რუმინელებთან მიმართებაშიც. "ულაჰის მილეთის" შექმნამდე, არომუნები კონსტანტინოპოლის ბერძნული მსოფლიო საპატრიარქოს იურისდიქციის ქვეშ იყვნენ მოქცეული, რადგან მსახურობდნენ აღმოსავლეთის ქრისტიანულ ეკლესიაში. ამ პერიოდის განმავლობაში, მღვდლების უმეტესობა იყო ბერძენი და არომუნებს არ შეეძლოთ საეკლესიო მსახურებაში საკუთარი ენის გამოყენება. არომუნებსა და ბერძნებს შორის ეს დაპირისპირება გადაიზარდა ფიზიკურ ძალადობაში, რასაც მოჰყვა ორივე ჯგუფის წევრებს შორის ორთაბრძოლების გამართვა. ამის გამო, არომუნებმა დასახმარებლად მიმართეს ოსმალოთა ხელმძღვანელობას და რუმინეთის მთავრობას.

ამგვარად, 1905 წლის 22 მაისს, სულთანმა აბდულ ჰამიდ II-მ გამოაქვეყნა ხელწერილი დოკუმენტი (თურქულად: *irâde-i seniyye)*, რომლითაც ის არომუნებს, რელიგიური ლიდერის გამოკლებით, ანიჭებდა მილეთის სტატუსს. აქედან გამომდინარე, შეიქმნა "ულაჰის მილეთი". ამ ბრძანებულებაში, არომუნებს არ მიეცათ უფლება ჰქონოდათ საკუთარი ეკლესია, თუმცა, სამაგიეროდ, თავიანთ სოფლებში საკუთარი წარმომადგენლისა და რელიგიური მსახურების არომუნულ ენაზე ჩატარების უფლებები მოიპოვეს.  მომდევნო დღეს, სულთნის გადაწყვეტილება საჯაროდ გამოქვეყნდა. ახალი ამბები სიხარულით მიიღეს რუმინეთში, სადაც "ულაჰის მილეთის" შექმნა დიდ გამარჯვებად ჩაითვალა. თუმცა, მიღებული გადაწყვეტილება ძლიერ ბერძნულ წინააღმდეგობას გადააწყდა, რამაც გამოიწვია არომუნელი სასულიერო პირების მკვლელობა და ბერძნული ჯგუფების მიერ არომუნელთა სკოლების დამსწრე პირებზე ძალადობა. ყოველივე ამან წარმოშვა დიპლომატიური კრიზისი საბერძნეთსა და რუმინეთს შორის.  მიუხედავად ამისა, ბერძენი არომუნების უმრავლესობა, რომელიც ქვეყნის მიმართ ჯერ კიდევ ერთგულია, უარყოფს ამ დღესასწაულს, რადგან მის მიერ აღქმული "სამშობლოს" დამარცხების სიმბოლოდ მიიჩნევს. ეს იმიტომ, რომ იმ დროს, "ულაჰის მილეთის" აღიარება საბერძნეთის დიპლომატიურ მარცხად ითვლებოდა.

"ულაჰის მილეთის" არსებობა, ასევე აღინიშნება რუმინეთში, მათ ეროვნულ დღესასწაულზე. ეს დღესასწაული განკუთვნილია არომუნებისთვის, მაგრამ, აგრეთვე, მეგლენო-რუმინელებისთვის და ისტრო-რუმინელებისთვისაც, რომლებსაც რუმინეთში აღიარებენ უბრალოდ, როგორც მდინარე დუნაის სამხრეთით მცხოვრები ეთნიკური რუმინელების ქვე-ჯგუფებს. არომუნების ეროვნული დღესასწაულისგან განსხვავებით, ბალკანეთის რუმინელების დღესასწაული აღინიშნება ყოველი წლის 10 მაისს, რადგან რუმინეთმა გრიგორიანული კალენდრით სარგებლობა 1919 წელს დაიწყო. ამასთან, რუმინეთში დღემდე უარს ამბობენ არომუნების ეროვნული დღესასწაულის ოფიციალურად დაკანონებაზე. 

## სქოლიო 

კატეგორია:ოსმალეთის იმპერია
ჩხატარაიშვილი

საკუთარი სახელი **ჩხატარაიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ნიკოლოზ ჩხატარაიშვილი — ინჟინერი
* ქველი ჩხატარაიშვილი — ისტორიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ჭოღოშვილი

საკუთარი სახელი **ჭოღოშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ჭოღოშვილი — მათემატიკოსი, პედაგოგი
* გიორგი ჭოღოშვილი — ექიმი, ემიგრანტი 
* ლევან ჭოღოშვილი — მხატვარი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ხეცურიანი

საკუთარი სახელი **ხეცურიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გურამ ხეცურიანი — სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა)
* დავით ხეცურიანი — სპორტსმენი (ძალოსნობა)
* ვასილ ხევცურიანი — სამხედრო პირი
* ირმა ხეცურიანი — პარასპორტსმენი (ფარიკაობა)
* რამაზ ხეცურიანი — ანატომი, პედაგოგი
* შოთა ხეცურიანი — ეკონომისტი
* ჯონი ხეცურიანი — იურისტი, სახელმწიფო მოხელე
* ჯონი ხეცურიანი — სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა)

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ჯავახია

საკუთარი სახელი **ჯავახია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აკაკი ჯავახია — სამართალმცოდნე
* ბეჟან ჯავახია — ისტორიკოსი, პოლიტიკოსი
* ზურა ჯავახია — მუსიკოსი, მსახიობი
* კირილე ჯავახია — პედაგოგი, მწერალი

კატეგორია:ქართული გვარები
ჯაჯანაშვილი

საკუთარი სახელი **ჯაჯანაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* არჩილ ჯაჯანაშვილი — პუბლიცისტი, მწერალი
* რაჟდენ ჯაჯანაშვილი — პედაგოგი, პუბლიცისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
ჯომარჯიძე

საკუთარი სახელი **ჯომარჯიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თომა ჯომარჯიძე — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი
* მიხეილ ჯომარჯიძე — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი

კატეგორია:ქართული გვარები
ჯორჯიკია

საკუთარი სახელი **ჯორჯიკია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ნოდარ ჯორჯიკია — კალათბურთელი
* ჯაჯუ ჯორჯიკია — მწერალი, პედაგოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
ოკუჯავა

საკუთარი სახელი **ოკუჯავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბულატ ოკუჯავა — პოეტი, კომპოზიტორი, მომღერალი
* ვაჟა ოკუჯავა — ნეიროფიზიოლოგი 
* მაია ოკუჯავა — კარდიოლოგი
* მიხეილ ოკუჯავა — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე
* ოლღა ოკუჯავა — პოეტ გალაკტიონ ტაბიძის მეუღლე
* შალვა ოკუჯავა — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ციმაკურიძე

საკუთარი სახელი **ციმაკურიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ციმაკურიძე — ფერმწერ-პეიზაჟისტი
* დავით ციმაკურიძე — სპორტსმენი (თავისუფალი, ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა)
* მარინა ციმაკურიძე — ექიმი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ბაღაშვილი

საკუთარი სახელი **ბაღაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* კონსტანტინე ბაღაშვილი — პედაგოგი, პუბლიცისტი
* სპარტაკ ბაღაშვილი — მსახიობი
* შოთა ბაღაშვილი — არქიტექტორი
* ჯემალ ბაღაშვილი — მუსიკოსი, ესტრადის რეჟისორი

კატეგორია:ქართული გვარები
ბეჟიტაშვილი

საკუთარი სახელი **ბეჟიტაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ბეჟიტაშვილი — ისტორიკოსი, სამხედრო პირი
* ნინო ბეჟიტაშვილი — პათოფიზიოლოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
ბოსტაშვილი

საკუთარი სახელი **ბოსტაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით ბოსტაშვილი — სახალხო გმირი
* თეონა ბოსტაშვილი — სპორტსმენი (მოცურავე)

კატეგორია:ქართული გვარები
ბუღაძე

საკუთარი სახელი **ბუღაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გია ბუღაძე — მხატვარი
* ლაშა ბუღაძე — მწერალი, დრამატურგი, პუბლიცისტი
* ონისე ბუღაძე — სპორტსმენი (ძიუდო)

კატეგორია:ქართული გვარები
გოგიბედაშვილი

საკუთარი სახელი **გოგიბედაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით დეფი (გოგიბედაშვილი) — პოეტი
* ვახტანგ გოგიბედაშვილი — ფიზიოთერაპევტი
* ნუგზარ გოგიბედაშვილი — სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა), ექიმი (ენდოკრინოლოგი)

კატეგორია:ქართული გვარები
ენაკოლოფაშვილი

საკუთარი სახელი **ენაკოლოფაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გურგინა ენაკოლოფაშვილი — დიპლომატი
* ივანე ენიკოლოფოვი (ენაკოლოფაშვილი) — ისტორიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე

კატეგორია:ქართული გვარები
თუშმალიშვილი

საკუთარი სახელი **თუშმალიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე თუშმალიშვილი — აგრონომი
* გიორგი თუშმალიშვილი — მეღვინე
* მედეა თუშმალიშვილი — ფილოლოგი, პოლიტიკოსი
* მიხეილ თუშმალოვი (თუშმალიშვილი) — მევიოლინე, დირიჟორი  
* ქეთევან თუშმალიშვილი — მევიოლინე, პედაგოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
იონათამიშვილი

საკუთარი სახელი **იონათამიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* რატი იონათამიშვილი — ფილოლოგი, პოლიტიკოსი
* ჯემალ იონათამიშვილი — ინჟინერი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ლარაძე

საკუთარი სახელი **ლარაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ლარაძე — სასულიერო პირი
* დიონოსი ლარაძე — სასულიერო პირი
* პეტრე ლარაძე — პოეტი, კალიგრაფი

კატეგორია:ქართული გვარები
სავარსამიძე

საკუთარი სახელი **სავარსამიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბართლომე სავარსამიძე — დიპლომატი
* ლეონტი სავარსამიძე — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი

კატეგორია:ქართული გვარები
საფარიშვილი

საკუთარი სახელი **საფარიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* კონსტანტინე საფარიშვილი — კათოლიკე მღვდელი
* ოთარ საფარიშვილი — დირიჟორი, პედაგოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
ტურაშვილი

საკუთარი სახელი **ტურაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დათო ტურაშვილი — მწერალი
* ივანე ტურაშვილი — ფილოლოგი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ფარულავა

საკუთარი სახელი **ფარულავა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გრივერ ფარულავა — ფილოლოგი
* თეიმურაზ ფარულავა — ფეხბურთელი
* ია ფარულავა — მსახიობი, ტელეწამყვანი
* ოთარ ფარულავა — მოქანდაკე

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
აბრამაშვილი

საკუთარი სახელი **აბრამაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* იასონ აბრამაშვილი — სპორტსმენი (სამთო მოთხილამურე)
* ნიკოლოზ აბრამაშვილი — სამხედრო მფრინავი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
იუსუფელის რაიონი

**იუსუფელის რაიონი** — რაიონი ართვინის პროვინციაში, თურქეთი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი იუსუფელი. ფართობი 2 261 კმ². 2021 წლის მონაცემებით კი მოსახლეობა შეადგენს 19 510 ადამიანს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა
რაიონის შემადგენლობაშია ერთი მუნიციპალიტეტი:

*ალანბაში
*ალთიფარმაქი
*არფაჯიქი
*ავჯილარი
*ბადემქაია
*ბაჰჩელი
*ბაქირთეფე
*ბალალანი
*ბალჯილი
*ბიჩაქჩილარი
*ბოსთანჯი
*ბოიალი
*ჯევიზლიქი
*ჩაღლიანი
*ჩამლიჯა
*ჩელთიქდიუზიუ
*ჩევრელი
*ჩირალი
*დაღეთეღი
*დარიჯა
*დემირდიოვენი
*დემირქენთი
*დემირქიოი
*დერეიჩი
*დოქუმაჯილარი
*ერენქიოი
*ესენდალი
*ესენიაქა
*გიუმუშოზუ
*გიუნიაილა
*ჰავუზლუ
*ირმაქიანი
*ინანლი
*იშხანი
*ქილიჩქაია
*ქინალიჩამი
*ქირაზალანი
*ქომურლუ
*ქოფრუგორენი
*ქუფლუჯე
*მეშეჯიქი
*მორქაია
*მუთლუგუნი
*ნარლიქი
*ორმანდიბი
*ოღდემი
*ოზგუვენი
*ფამუქჩულარი
*სებზეჯილერი
*სერინსუ
*სიუთლუჯე
*თარაქჩილარი
*თაშქირანი
*თექალე
*იაღჯილარი
*იამაჩიუსთუ
*იარბაში
*იაილარი
*იენიქოი
*იოქუშლუ
*იუქსექობა
*იუნჯულერი
*ზეითინჯიქი

## სქოლიო
კატეგორია:ართვინის პროვინციის რაიონები
შავდია

საკუთარი სახელი **შავდია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გივი შავდია — არქიტექტორი
* მიხეილ შავდია — სამხედრო პირი
* ნიკოლოზ შავდია — ექიმი, ჰიგიენისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
მიხეილ შავდია

**მიხეილ ალექსანდრეს ძე შავდია** (დ. 1893. სოფ. ბალდა, ახლანდ. მარტვილის მუნიციპალიტეტი, — გ. 15 სექტემბერი, 1937) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე.

მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიაში, მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში (ფინეთის 24-ე მსროლელი პოლკის პორუჩიკი). ორჯერ დაიჭრა. ბრძოლის ველზე თავის გამოჩენისთვის დაჯილდოვდა წმ. გიორგის IV ხარისხის ორდენით (1917). 1918 წლიდან მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში კაპიტნის წოდებით, იყო თბილისის სამხედრო სკოლის იუნკერთა ასეულის ოცეულის მეთაური. თავი გამოიჩინა 1921 წელს საბჭოთა რუსეთთან ომში კოჯორ-ტაბახმელის ფრონტზე (დაიჭრა 24 თებერვალს). საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ ქართულ წითელ არმიაში იყო. სხვადასხვა დროს იყო მე-2 ქართული მსროლელი პოლკის მეთაური, თბილისის სამხედრო კომენდანტი. 1937 წლის ივნისში დააპატიმრეს „კონტრრევოლუციური სამხედრო ორგანიზაციის“ წევრობის ბრალდებით და სექტემბერში დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1957 წელს. 

## ლიტერატურა
* გოგიტიძე, მამუკა; ჯაფარიძე, ზაზა. სამხედრო კადრების სამჭედლო : თბილისის სამხედრო სასწავლებლის ისტორია 1862 წლიდან დღემდე. თბ., 2018, – გვ. 109.

## რესურსები ინტერნეტში
* შავდია მიხეილ ალექსანდრეს ძე. სტალინური სიები საქართველოდან [ელექტრონული მონაცემთა ბაზა]. - 2013.
* Шавдия Михаил Александрович. «Офицеры русской императорской армии».

კატეგორია:დაბადებული 1893
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
პაავო ვიაიურიუნენი

**პაავო მატი ვიაიურიუნენი** (დ. 2 სექტემბერი, 1946) ― ფინელი პოლიტიკოსი და ფინეთის პარლამენტის ყოფილი წევრი. წარმოადგენდა შვიდი ვარსკვლავის მოძრაობას, მოქალაქეთა პარტიასა და ცენტრისტული პარტიას. ამჟამად ცენტრისტული პარტიის წევრია. ფინეთის პარლამენტის წევრი იყო 1970-1995 და 2007-2011 წლებში. ეკავა მინისტრთა თანამდებობები. ევროპის პარლამენტის წევრი იყო 1995-2007 და 2014-2018 წლებში.

სამჯერ იყო პრეზიდენტობის კანდიდატი ცენტრისტული პარტიიდან: 1988 (მეორე ადგილი), 1994 (მესამე ადგილი) და 2012 (მესამე ადგილი) წლებში. 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში დამოუკიდებელი კანდიდატი იყო და მე-4 ადგილი დაიკავა. მისი განცხადებით, 2024 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მეხუთედ მიიღებს მონაწილეობას.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:ფინეთის განათლების მინისტრები
კატეგორია:ფინეთის შრომის მინისტები
კატეგორია:ფინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შანშიაშვილი

საკუთარი სახელი **შანშიაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* სანდრო შანშიაშვილი — მწერალი, დრამატურგი
* ცისია შანშიაშვილი — მხატვარი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ჭაბაშვილი

საკუთარი სახელი **ჭაბაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ანა ჭაბაშვილი — ფილოლოგი
* ეკა ჭაბაშვილი — კომპოზიტორი, მხატვარი, პედაგოგი
* ირინე ჭაბაშვილი — ექიმი, კურორტოლოგი
* მიხეილ ჭაბაშვილი — ენათმეცნიერი, ლექსიკოლოგი
* ნაირა ჭაბაშვილი — ექიმი, კარდიოლოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
ერმალოზ შავგულიძე

**ერმალოზ იოსების ძე შავგულიძე** (დ. 1886, ქ. ქუთაისი, — გ. 5 აპრილი, 1938, ბუტოვო, რსფსრ) — ქართველი სამხედრო პირი.

რუსეთის იმპერიის არმიის რიგებში მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში (1914-1918). იყო სვირსკის 295ე ქვეითი პოლკის მე-6 პლასტუნთა ბატალიონის პრაპორშჩიკი, შემდეგ პოდპორუჩიკი, პორუჩიკი. 1918 წლიდან საქართველოს რესპუბლიკის არმიის კაპიტანი. საბჭოთა პერიოდში ქუთაისში ცხოვრობდა. 1930-იან წლებში დააპატიმრეს და გულაგის კალუგის ბანაკში გაგზავნეს. 1938 წელს პატიმრეს შორის „ანტისაბჭოთა აგიტაციისა და კონტრრევოლუციური პროპაგანდის“ ბრალდებით დახვრიტეს. რეაბილიტირებულია 1989 წელს. დაჯილდოვებული იყო წმ. ანას IV (წარწერით „მამაცობისთვის“, 1915) და წმ. სტანისლავის III (მახვილებითა და ბაბთით, 1916) ხარისხის ორდენებით, „გიორგის იარაღით“ (ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“, 1917).

## ლიტერატურა
* Бутовский полигон, 1937-1938 годы: книга памяти жертв политических репрессий, т. 6, Изд-во ООО "Панорама", 2002. - с. 160.
* В. М Шабанов. Военный орден святого великомученика и победоносца Георгия: именные списки, 1769-1920 : биобиблиографический справочник. Изд-во Русскій мір, 2004. - с. 831.
* ბრძანებები საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობისა სამხედრო პირთა მიმართ, №567, 23 სექტემბერი 1919 წ. 

## რესურსები ინტერნეტში
* [Шавгулидзе Ермолай Иосифович (1886)](https://ru.openlist.wiki/Шавгулидзе_Ермолай_Иосифович_(1886)). «Открытый список» — база данных жертв политических репрессий в СССР (1917—1991 гг.).
* Шавгулидзе Ермолай. «Памяти героев Великой войны 1914–1918».

კატეგორია:დაბადებული 1886
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
ჭილაშვილი

საკუთარი სახელი **ჭილაშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბორის ჭილაშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი
* გიორგი ჭილაშვილი — სამართალმცოდნე, მწერალი, მთარგმნელი
* გლახა ჭილაშვილი — პოლიტიკური მოღვაწე
* ლევან ჭილაშვილი — არქეოლოგი, ისტორიკოსი
* ნინო ჭილაშვილი — საზოგადო მოღვაწე
* სერგი ჭილაშვილი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი
* ქეთევან ჭილაშვილი — საბავშვო მწერალი

კატეგორია:ქართული გვარები
ტიფლისის ქუჩა (სანქტ-პეტერბურგი)

**ტიფლისის ქუჩა** () — ქუჩა სანქტ-პეტერბურგის ვასილეოსტროვსკის რაიონში, აკადემიკოს სახაროვის მოედნიდან მაკაროვის სანაპირომდე.

## ისტორია
ქუჩას (სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტის შენობის გარშემო, თანამედროვე ტიფლისის შესახვევის და ბირჟევოი პროეზდის ნაწილის ჩათვლით) სახელი ქალაქ ტიფლისის მიხედვით, 1887 წლის 16 აპრილს მიენიჭა ვასილიევსკის პოლიციის განყოფილებაში ქუჩების სერიაში, რომელთაც კავკასიის ქალაქების მიხედვით ასახელებდნენ.

1950-იან წლებში გამოიყო ტიფლისის შესახვევი, ქუჩამ კი მიმართულება შეიცვალა და მაკაროვის სანაპირომდე გაგრძელდა. 

## ქუჩაზე არსებული ღირსშესანიშნაობები
* რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის რუსული ლიტერატურის ინსტიტუტი (პუშკინის სახლი).
* გრებენშჩიკოვის სახელობის სილიკატების ქიმიის ინსტიტუტი
* ი. პ. პავლოვის სახელობის ფიზიოლოგიის ინსტიტუტი.
* სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი
* ი. პ. პავლოვის ძეგლი, რომელიც გაიხსნა 2004 წელს

## ლიტერატურა
* Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Ленинграда. — 3-е изд., испр. и доп. — Л.: Лениздат, 1985. — С. 376—377. — 511 с.
* Городские имена сегодня и вчера: Петербургская топонимика / сост. С. В. Алексеева, А. Г. Владимирович, А. Д. Ерофеев и др. — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Лик, 1997. — С. 123. — 288 с. — (Три века Северной Пальмиры). — ISBN 5-86038-023-2.
* Зодчие Санкт-Петербурга. XIX — начало XX века / сост. В. Г. Исаченко; ред. Ю. Артемьева, С. Прохватилова. — СПб.: Лениздат, 1998. — 1070 с. — ISBN 5-289-01586-8.
* Горбачевич К. С., Хабло Е. П. Почему так названы? О происхождении названий улиц, площадей, островов, рек и мостов Санкт-Петербурга. — 5-е изд., перераб. — СПб.: Норинт, 2002. — 353 с. — ISBN 5-7711-0019-6.
* Никитенко Г. Ю., Соболь В. Д. Василеостровский район. Энциклопедия улиц Санкт-Петербурга (Справочное издание). — СПб.: Белое и чёрное, 2002. — 534, илл с. — ISBN 5-89771-030-9.

## რესურსები ინტერნეტში
* ტიფლისის ქუჩის შენობები

კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ქუჩები
მარღანია

საკუთარი სახელი **მარღანია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვლადიმერ მარღანია — ფეხბურთელი 
* ივანე მარღანია — პოლიტიკოსი
* კაცია მარღანია — სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე
* მალაქია მარღანია — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი

კატეგორია:ქართული გვარები
*
კატეგორია:აფხაზური გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
შალვა დანელია

**შალვა დიმიტრის ძე დანელია** (დ. 1894, ქუთაისი, — გ. 4 იანვარი, 1930) — ქართველი ბოლშევიკი რევოლუციონერი.

ქუთაისის გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ ჩაირიცხა პეტერბურგის უნივერსიტეტში (1914). 1917 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა (ბოლშევიკური) პარტიის წევრი. 1917 წლის ოქტომბრის გადატრიალების შემდეგ მიავლინეს სიმბირსკში, სადაც იყო ბოლშევიკური ხელისუფლების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი, დეპუტატთა საბჭოების საგუბერნიო აღმასკომის წევრი, ადგილობრივი წითელი არმიის რაზმების ორგანიზატორი. 1918 წლიდან სხვადასხვა დროს იყო პეტროგრადის ტექნიკური საარტილერიო კურსების პოლიტიკური კომისარი, მოსკოვის სამეთაურო შემადგენლობის კურსების პოლიტიკური კომისარი, ქართული გაერთიანებული სამხედრო სკოლის უფროსი, ყაზანის სამხედრო-საინჟინრო ტექნიკუმის კომისარი.

## ლიტერატურა
* ერთგული ლენინელი : [შ. დანელია] : რევოლუციური ბრძოლის ფურცლებიდან / ს. ციცქიშვილი // კომუნისტი. - თბილისი, 1964. - 6 მაისი.

კატეგორია:დაბადებული 1894
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1930
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ბოლშევიკები
რეისიარვი

**რეისიარვი** () — მუნიციპალიტეტი ნივალა-ჰააპიარვის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 631 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 503.19 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.55 ადამიანია 1 კმ²-ზე.  მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: ჰააპაიარვი, კინულა, ლესტიიარვი, პიჰტიპუდასი და სიევი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Reisjärvi – Official website

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
კიარსიამიაკი

**კიარსიამიაკი** () — მუნიციპალიტეტი ნივალა-ჰააპაიარვის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 467 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 700.91 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.55 ადამიანია 1 კმ²-ზე.  მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: ჰააპაიარვი, ჰააპავესი, პიუჰიაიარვი, პიუჰიანტია და სიიკალატვა. 

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
ჰააპაიარვი

**ჰააპაიარვი** () — მუნიციპალიტეტი ნივალა-ჰააპაიარვის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 6 657 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 789.11 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.69 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: ჰააპავესი, კიარსიამიაკი, ნივალა, პიჰტიპუდასი, პიუჰიაიარვი, რეისიარვი, სიევი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Town of Haapajärvi – Official website

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
ქთულჰუს ძახილი

**ქთულჰუს ძახილი** () 一 ამერიკელი მწერლის, ჰაუარდ ფილიპს ლავკრაფტის მოკლე მოთხრობა, რომელზე მუშაობაც ავტორმა 1926 წელის ზაფხულში დაასრულა, თუმცა 1928 წლამდე არ გამოცემულა.

## ინსპირაცია 
ცნობილია, რომ ნაწარმოებზე გავლენა სხვა არაერთმა ლიტერატურულმა ნაწარმოებმა თუ გარემოებამ იქონია. ერთი ვერსიით, მოთხრობის პირველი თავი თავად ავტორის სიზმრითაა შთაგონებული, რომელიც მან 1919 წელს იხილა. 

ლავკრაფტის ბიოგრაფის, სუნანდ ჯოშის თქმით, ამ მოთხრობის ერთ-ერთ უმთავრეს შთაგონებას გი დე მოპასანის 1887 წლის მოთხრობა 一 ორლა 一 წარმოადგენს, რომელიც თავად ავტორმა საკუთარ ნაშრომში, ზებუნებრივი საშინელება ლიტერატურაში, მიმოიხილა. სხვა წყაროს მიხედვით, ნოველაზე გავლენა იქონია ართურ მაჩენის მცირე ზომის ნაწარმოებმა, რომანი შავი ბეჭდის შესახებ. 

მკვლევარი რობერტ პრაისი ამტკიცებს, რომ ქთულჰუს მითოსი ინსპირირებულია ალფრედ ტენისონის 1830 წლის სონეტით, სახელწოდებით „*კრაკენი“*, რადგან ორივე მათგანი მიუთითებს გიგანტურ არსებაზე, რომელიც მიძინებულია ოკეანის ფსკერზე. 
ედურად გიმონტი ამტკიცებდა, რომ ჰერბერტ უელსის ნაწარმოებმა 一 *სამყაროთა ომი* 一 არანაკლებ დიდი გავლენა იქონია ნაწარმოების სტრუქტურაზე: ავტორი უძველეს ღვთაებებთან დაკავშირებული ისტორიების ფონზე ქმნის მითოლოგიურ პასაჟს და თავად ქთულჰუს მარსიანელთა მოდელზე აგებს.

## სიუჟეტი 
## იხილეთ აგრეთვე 
* ჰაუარდ ფილიპს ლავკრაფტი
* საშინელებათა ლიტერატურა

## რესურსები ინტერნეტში 
*  Definitive version.
*  With explanatory footnotes.
*  A collection of works that inspired and were inspired by *The Call of Cthulhu*, with commentary.
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:საშინელებათა ლიტერატურა
კატეგორია:ჰაუარდ ფილიპს ლავკრაფტი
გიონიულაჩანის მეჩეთი

**გიონიულაჩანის მეჩეთი** ან **შუაწყლის მეჩეთი** —  მეჩეთი არტაანის პროვინციის პოსოფის რაიონის სოფელ გიონიულაჩანში. მეჩეთი აგებულია ძველი ქართული ეკლესიის (შუაწყლის ეკლესია) ნანგრევებზე.

## ისტორია
სოფელი გიონიულაჩანი, ადრე ცნობილი იყო როგორც შუაწყალი, ქართული დასახლება ოსმალებმა XVI საუკუნის შუა ხანებში აიღეს. სოფელ შუაწყალის  მოსახლეობა 1595 წლის ოსმალეთის საკადასტრო რეესტრის, გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის მიხედვით, შედგებოდა 9 კომლისაგან. ამ პერიოდის ქართული ეკლესია 1909 წელს დაიშალა და მისი ქვები შუაწყალის მეჩეთის მშენებლობაში გამოიყენეს. მეჩეთის კედელზე მოთავსებულია ეკლესიიდან დარჩენილი ქვა, რომელზედაც ქართული წარწერაა ასომთავრული ასოებით. წარწერა ასე იკითხება:  სოფლის მაცხოვრებლების ინფორმაციით, დანგრეული ეკლესიის ადგილზე საფლავები იყო.

## არქიტექტურა
შუწყლის მეჩეთი არის თითქმის კვადრატული მართკუთხა ნაგებობა ხის ჭერით, მარტივი ნართექსით ჩრდილოეთის შესასვლელთან და მინარეთით, რომელიც მოგვიანებით დაემატა ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში. სამხრეთ, აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადებზე ორი დაბალი მრგვალი თაღოვანი სარკმელია. მეჩეთს შესასვლელი ჩრდილოეთიდან აქვს. მეჩეთის შიდა ხის ელემენტები, ჭერის ჩათვლით, მორთულია გეომეტრიული და ყვავილოვანი მოტივებით გაწყობილი ჩუქურთმებით.

## სქოლიო
კატეგორია:არტაანის პროვინციის მეჩეთები
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები თურქეთში
კატეგორია:XX საუკუნის ეკლესიები
ჩხეტია

საკუთარი სახელი **ჩხეტია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ჩხეტია — პედაგოგი, საზოგადო მოღვაწე
* შალვა ჩხეტია — ისტორიკოსი, არქივმცოდნე

კატეგორია:ქართული გვარები
პიუჰიაიარვი

**პიუჰიაიარვი** () — მუნიციპალიტეტი ნივალა-ჰააპაიარვის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 813 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 1 459.46 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.67 ადამიანია 1 კმ²-ზე.  მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: ჰააპაიარვი, კიურუვესი, კიარსიამიაკი, პიელავესი, პიჰტიპუდასი და პიუჰიანტია.

## რესურსები ინტერნეტში
*Town of Pyhäjärvi – Official website

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
ლონდონის გეოლოგიური საზოგადოება

**ლონდონის გეოლოგიური საზოგადოება** () — დიდი ბრიტანეთის გეოლოგიური სამეცნიერო საზოგადოება, რომელიც დაარსდა 1807 წლის 13 ნოემბერს. წარმოადგენს მსოფლიოს უძველეს და ევროპის უდიდეს ეროვნულ გეოლოგიურ საზოგადოებას, რომელშიც გაერთიანებულია 12,000-მდე წევრი.  საზოგადოება არის საქველმოქმედო ორგანიზაცია, ნ. 210161. 

არის სამეცნიერო საბჭოს წევრი და დიპლომირებულ მეცნიერთა დასაჯილდოვებლად განკუთვნილი ლიცენზირებული ორგანიზაცია. საზოგადოების მისია შემდეგშია: გეოლოგთა დაკონტაქტება, მათი ენთუზიაზმის სტიმულირება, ერთი ნომენკლატურის ათვისება, ახალი ფაქტების გაზიარება და იმის დადგენა თუ რა არის ცნობილი მათ მეცნიერებაში და რა დარჩა აღმოსაჩენი.

დაარსდა 1807 წლის 13 ნოემბერს თავისუფალი მასონების ტავერნაში, გრეიტ-კვინ-სტრიტზე, ლონდონის კოვენტ-გარდენის რაიონში. ნაწილობრივ ის გახდა მანამდე არსებული ასკეზური კლუბის მემკვიდრე. სულ იყო 13 დამფუძნებელი წევრი: უილიამ ბაბინგტონი, ჯეიმზ პარკინსონი, ჰამფრი დეივი, ჯორჯ ბელას გრინაფი, არტურ ეიკინი, უილიამ ალენი, ჟაკ ლუი დე ბურნონი, რიჩარდ ნაიტი, ჯეიმზ ლერდი, ჯეიმზ ფრანკი, უილიამ ჰეზელდაინ პიპსი, რიჩარდ ფილიპსი და უილიამ ფილიპსი. 1825 წლის 23 აპრილს ჯორჯ IV-მ საზოგადოებას სამეფო ქარტია გადასცა. 1991 წელს შეუერთდა გეოლოგთა ინსტიტუტს, რასაც მოყვა საზოგადოების ფუნდამენტური რესტრუქტურიზაცია.

2007 წელს საზოგადოებამ აღნიშნა ორასი წლისთავი. ლონდონის გეოლოგიური საზოგადოება დიდ ბრიტანეთსა და საზღვარგარეთ ატარებს გეომეცნიერულ პროგრამებს. გამოსცემს ორ საკუთარ ჟურნალს: „Journal of the Geological Society“ და „Quarterly Journal of Engineering Geology & Hydrogeology“. ამას გარდა, ნამდვილ წევრთათვის გამოსცემს ჟურნალ „Geoscientist“-ს და ნაწილობრივ „Geology Today“-ს. 

ლონდონის გეოლოგიურ საზოგადოებას დაარსების დღიდან მოყოლებული მრავალი სახელგანთქმული პრეზიდენტი ჰყავდა. პირველი პრეზიდენტი იყო ჯორჯ ბელას გრინაფი. 1831 წლიდან გეოლოგიაში გადასცემს ყოველწლიურ სამეცნიერო პრესტიჟულ ჯილდოს — უოლასტონის მედალს. 

აღსანიშნავია, რომ 1975 წელს ლონდონის გეოლოგიური საზოგადოების წევრად აირჩიეს გამოჩენილი ქართველი გეოლოგები, აკადემიკოსები გიორგი ძოწენიძე და არჩილ ცაგარელი.

## სქოლიო
კატეგორია:ლონდონის გეოლოგიური საზოგადოება
კატეგორია:გაერთიანებულ სამეფოში დაფუძნებული სამეცნიერო ორგანიზაციები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
ბოროტი მკვდრების აღზევება

***ბოროტი მკვდრების აღზევება*** არის 2023 წლის ამერიკული ზებუნებრივ საშინელებათა ფილმი, რომლის სცენარისტი და რეჟისორია ლი კრონინი. ეს არის  ფილმების სერიის მეხუთე ნაწილი. ფილმში მთავარ როლებს ლილი სალივანი და ალისა საზერლენდი ასრულებენ, როგორც ორი გაუცხოებული დები, რომლებიც ცდილობენ გადარჩნენ და გადაარჩინონ თავიანთი ოჯახი დემონური არსებებისაგან . მორგან დევისი, გაბრიელ ექოლსი და ნელ ფიშერი (მის კინოდებიუტში) მეორეხარისხოვან როლებს ასრულებენ.

ფილმის განვითარებას წინ უძღოდა *ბოროტი მკვდრების* (2013) და *სიბნელის არმიის* (1992) გაგრძელებისა და *Ash vs Evil Dead-* ის მეოთხე სეზონის (2015–2018) ჩაშლილი გეგმები. 2019 წლის ოქტომბრისთვის სემ რაიმმა გამოაცხადა, რომ ახალი ფილმი დამუშავების პროცესში იყო. ფილმის პროდიუსერი იყო რობ ტაპერტი, რაიმი და ბრიუს კემპბელი იყვნენ აღმასრულებელი პროდიუსერები, კრონინი კი წერდა და ხელმძღვანელობდა პროექტს. ჩართულ პროდიუსერად გამოცხადდა New Line Cinema (პირველი ფილმის დისტრიბუტორი). ძირითადი გადაღება ჩატარდა ახალ ზელანდიაში 2021 წლის ივნისიდან ოქტომბრამდე.

*ბოროტი მკვდრების აღზევების* პრემიერა გაიმართა South by Southwest-ში 2023 წლის 15 მარტს და დაგეგმილია გამოშვება შეერთებულ შტატებში 21 აპრილს Warner Bros-ის მიერ. სურათები .

## სიუჟეტი 
გზაზე გრძელი მოგზაურობის შემდეგ, ბეტი სტუმრობს თავის უფროს დას ელის, რომელიც ლოს-ანჯელესის პატარა ბინაში სამი შვილის მარტო ზრდის. თუმცა, მათი თანაცხოვრება წყდება, როდესაც ელის შენობის სიღრმეში დამალულ უცნაურ წიგნს იპოვიან, რომელიც საშინელ ხორცისმჭამელ დემონებს ათავისუფლებს.  

## როლებში 
* ლილი სალივანი ბეტის როლში 
* ალისა საზერლენდი ელის როლში 
* მირაბაი პიზი ტერეზას როლში 
* ბილი რეინოლდს-მაკარტი ჯეიკის როლში  2021 წლის ივნისში მსახიობებს გაბრიელ ექოლსი, მორგან დევისი და ნელ ფიშერი დაემატნენ.  2021 წლის ივლისში მსახიობებს შეუერთდა მია ჩალისი.    დეივ გარბეტის ხელმძღვანელობით.  გარბეტი ადრე იღებდა *Ash vs Evil Dead-* ის რამდენიმე ეპიზოდს.  გადაღებები ოფიციალურად დასრულდა 2021 წლის 27 ოქტომბერს. კრონინმა განაცხადა, რომ ფილმში გამოყენებულია 6500 ლიტრი (დაახლოებით 1717 გალონი) ყალბი სისხლი. 

### მუსიკა 
2022 წლის აპრილში, სტივენ მაკკეონი გამოცხადდა, რომ დაწერდა ფილმისთვის მუსიკას, კრონინთან თანამშრომლობის შემდეგ *The Hole in the Ground-* ზე (2019). 

## გამოშვება 
*ბოროტი მკვდრების აღზევების* მსოფლიო პრემიერა გაიმართა South by Southwest-ში (SXSW) 2023 წლის 15 მარტს,   კინოთეატრებში გამოსვლამდე, 2023 წლის 21 აპრილს, Warner Bros- ის მიერ. სურათები . 

კატეგორია:Warner Bros.-ის ფილმები
კატეგორია:New Line Cinema-ს ფილმები
კატეგორია:ფილმები დემონებზე
კატეგორია:ბნელი ფენტეზი ფილმები
კატეგორია:ამერიკული ზებუნებრივი საშინელებათა ფილმები
კატეგორია:ამერიკული საშინელებათა ფილმები
პეტრე კედია

**პეტრე მანუჩარის ძე კედია** (? — გ. 13 აგვისტო, 1918, ზუგდიდი) — ქართველი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე.

სწავლობდა ქუთაისის გიმნაზიაში. რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს იყო სოციალისტ-ფედერალისტური პარტიის აქტიური წევრი ზუგდიდის მაზრაში. რევოლუციური საქმიანობის გამო რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული. 1906 წელს, ალიხანოვ-ავარსკის დამსჯელმა რაზმმა მოულოდნელად გადაწვა მისი მდიდრული მამაპაპისეული სახლ-კარი. მომდევნო წლებში აქტიურად მონაწილეობდა ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ზუგდიდის განყოფილების მუშაობაში, ზუგდიდის მაზრის კოოპერატივთა კავშირის დაარსებაში.

## ლიტერატურა
* ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი, 1801-1952: ტ. II ე-ლ / იოსებ იმედაშვილი.-თბ.,2021.-გვ.604.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
აკობია

საკუთარი სახელი **აკობია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბეგლარ აკობია — ხალხური მომღერალი, ლოტბარი
* ეკა აკობია — საერთაშორისო ურთიერთობების სპეციალისტი
* იური აკობია — საჭადრაკო კომპიზიციის ოსტატი
* პავლე აკობია — პუბლიცისტი, პოეტი, რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე
* შოთა აკობია — პოეტი, მწერალი 

კატეგორია:ქართული გვარები
შუაწყლის ეკლესია

**შუაწყლის ეკლესია** () — ქართული ეკლესია ისტორიული სამცხის რეგიონში, არტაანის პროვინციის პოსოფის რაიონში, თურქეთი. ეკლესია დაანგრიეს და მის ადგილას ააგეს გიონიულაჩანის მეჩეთი.

სოფელი შუაწყალი იყო ქართული დასახლება, რომელიც ოსმალებმა XVI საუკუნის შუა ხანებში დაიპყრეს. სოფელ შუაწყალის მოსახლეობა 1595 წლის ოსმალეთის საკადასტრო რეესტრის, გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის მიხედვით, შედგებოდა 9 კომლისაგან. შუაწყალის ეკლესია  მდებარეობდა დღევანდელი სოფლის დასახლების ჩრდილოეთ ნაწილში. სოფლის მაცხოვრებლების მიერ მოწოდებული ინფორმაციით, ეკლესიის სტრუქტურა 1910 წლამდე შემორჩა. ამ დროს ეკლესია დაანგრიეს და მისი ქვებით აშენდა შუაწყლის მეჩეთი. ეკლესიის ირგვლივ სასაფლაოც იყო.

მეჩეთის კედლის წყობაში გამოყენებულია ეკლესიის ქვები, რომელზედაც ქართული წარწერაა ასომთავრული ასოებით. წარწერა ასე იკითხება:  წარწერა განეკუთვნება XV-XVI საუკუნეებს და ეკლესიის აშენებასაც ამ პერიოდში ვარაუდობენ.

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები თურქეთში
კატეგორია:XV საუკუნის ეკლესიები
ალექსანდრე ჩხეტია

**ალექსანდრე (სანდრო) დავითის ძე ჩხეტია** (დ. 1873, სოფ. კორცხელი, ახლანდ. ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი, — გ. 23 სექტემბერი, 1949, ზუგდიდი) — ქართველი პედაგოგი, რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე.

დაამთავრა ხონის საოსტატო სემინარია (1890). შემდეგ მასწავლებლობდა ზუგდიდის მაზრის სოფლებში, თუმცა ხელისუფლების წარმომადგენლების ზეწოლით იძულებული გახდა ქუთაისში გადასულიყო სამუშაოდ. 1902 წელს ქუთაისში გახსნა კერძო სასწავლებელი, სადაც მასწავლებლებად იმ დროის ცნობილ პედაგოგებს იწვევდა; 1903 წელს კი მისი ინიციატივით ზუგდიდში ქალთა კერძო პროგიმნაზია გაიხსნა. რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს იყო სოციალისტ-ფედერალისტების პარტიაში, აქტიურად მონაწილეობდა რევოლუციურ მოძრაობაში ზუგდიდის მაზრაში, რის გამოც მისი სკოლა დახურეს. 1908 წელს დააპატიმრეს, მაგრამ ქუთაისის ციხიდან გაიქცა. 1911 წელს კვლავ შეიპყრეს და ირკუტსკის გუბერნიაში სამუდამო გადასახლება მიუსაჯეს. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ სამშობლოში დაბრუნდა და 1940 წელს ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესებამდე ზუგდიდის საშუალო სკოლებში განაგრძო მუშაობა. დაწერა და საქართველოს სახალხო განათლების სახელმწიფო მუზეუმს გადასცა თავისი ვრცელი მოგონებები, რომლებშიც ასახულია 1895-1920 წლებს შორის საქართველოს სინამდვილეში მომხდარი ამბები, აღწერილია სახალხო განათლების მაშინდელი მდგომარეობა და საზოგადოებრივი ცხოვრების ვითარება.

## ლიტერატურა
* ალექსანდრე ჩხეტია (1873-1949) / ცაიშვილი, ს. // სახალხო განათლების ქართველი მოღვაწეები და სახალხო მასწავლებლები : კრ. 1 / საქ. სსრ განათლ. სამ.. - თბ., 1953. - გვ.401-404.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 1873
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1949
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
უოლასტონის მედალი

**უოლასტონის მედალი** () — სამეცნიერო ჯილდო გეოლოგიის დარგში, რომელსაც გადასცემს ლონდონის გეოლოგიური საზოგადოება. პირველად გადაეცა უილიამ სმითს 1831 წელს. თავდაპირველად მედალი დამზადებული იყო ოქროთი (1831–1845), შემდეგ უოლასტონის მიერ აღმოჩენილი პალადიუმით. მომდევნო ხანებში კვლავ ოქროთი მზადდებოდა (1861–1929) და 1930 წლიდან დღემდე ისევ პალადიუმით. სხვადასხვა დროს უოლასტონის მედლის ლაურეატები იყვნენ: უილიამ სმითი, ლუი აგასისი, ადამ სეჯუიკი, ჩარლზ დარვინი, როდერიკ მერჩისონი, ჩარლზ ლაიელი, ჯეიმზ დენა, ფერდინანდ ფონ რიხტჰოფენი, ედუარდ ზიუსი, ალექსანდრე კარპინსკი, ალექსანდრე ფერსმანი და სხვა. სახელი ეწოდა უილიამ ჰაიდ უოლასტონის პატივსაცემად.

## სქოლიო
კატეგორია:გეოლოგიური ჯილდოები
კატეგორია:1831 წელს დაარსებული ჯილდოები
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
ლევან ფიფია

**ლევან ფიფია** (დ. 11 აგვისტო, 1990, ჯალი) — ქართველი სამხედრო. უკრაინაში ქართული ლეგიონის მეთაურის მოადგილე, უკრაინაში ქართული სათვისტომოს „საქართველო“-ს დამფუძნებელი და პრეზიდენტი. 

## ბიოგრაფია 
ლევან ფიფია დაიბადა 1990 წლის 11 აგვისტოს საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ოჩამჩირის რაიონის სოფელ ჯალში. 1993 წელს, რუსეთის მიერ აფხაზეთის ოკუპაციის შემდეგ, მშობლებთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის ქალაქ ჯვარში, 2002 წლიდან კი ქალაქ თბილისში.

უკრაინის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის მიღებული აქვს ქვეყნის ყველაზე საპატიო არასახელმწიფო ჯილდო — უკრაინის სახალხო გმირის წოდება.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 11 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1990
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ომის მონაწილეები (2008)
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აბრამია

საკუთარი სახელი **აბრამია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* პოლიო აბრამია — პოეტი, მწერალი
* რაისა აბრამია-მიქაძე — მოქანდაკე 

კატეგორია:ქართული გვარები
აბრამიძე

საკუთარი სახელი **აბრამიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვალერი აბრამიძე — სპორტსმენი (ფეხბურთელი)
* კესარია აბრამიძე — მსახიობი, მოდელი
* პავლე აბრამიძე — სამხედრო მოღვაწე, გენერალ-მაიორი 

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ადამაძე

საკუთარი სახელი **ადამაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ამირან ადამაძე — სპორტსმენი (უშუ) 
* გურამ ადამაძე — სპორტსმენი (ფეხბურთელი) 

კატეგორია:ქართული გვარები
ადეიშვილი

საკუთარი სახელი **ადეიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ავთანდილ ადეიშვილი — მწერალი
* გიორგი ადეიშვილი — ეკონომისტი
* ზურაბ ადეიშვილი — იურისტი, პოლიტიკოსი
* თეა ადეიშვილი — ჟურნალისტი
* მერაბ ადეიშვილი — ინჟინერი, სახელმწიფო მოხელე
* ნოდარ ადეიშვილი — პოეტი
* შალვა ადეიშვილი — ფილოსოფოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ალიხანოვი

საკუთარი სახელი **ალიხანოვი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აბრამ ალიხანოვი — სომეხი ექსპერიმენტული ფიზიკოსი
* ვანო ალიხანოვი (ალიხანაშვილი) — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში
* ივანე ალიხანოვი — სპორტსმენი (თავისუფალი, კლასიკური ჭიდაობა)
* კონსტანტინე ალიხანოვი — თბილისელი პიანისტი, პედაგოგი
* მაქსუდ ალიხანოვ-ავარსკი — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი 

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
კონსტანტინე ალიხანოვი

**კონსტანტინე მიხეილის ძე ალიხანოვი** (დ. 1848, თბილისი, — გ. 1931) — თბილისში მოღვაწე მუსიკოსი, პიანისტი, პედაგოგი.

დაამთავრა თბილისის პირველი გიმნაზია (1868). ფორტეპიანოზე დაკვრას სწავლობდა თბილისში, ე. ეფშტეინთან. 1875 წელს ჩაირიცხა პეტერბურგის კონსერვატორიაში (თ. ლეშეტიცკის საფორტეპიანო კლასი). 1872–1874 წლებში მონაწილეობდა „კავკასიის სამუსიკო საზოგადოების“ კონცერტებში. 1874 წელს ხარლამპი სავანელთან და ალოიზ მიზანდართან ერთად დააარსა თბილისის სამუსიკო (საგუნდო) კლასები, რითაც საფუძველი ჩაეყარა პროფესიულ სამუსიკო განათლებას საქართველოსა და სამხრეთ კავკასიაში. 1876 წლიდან კლასების ბაზაზე შეიქმნა სამუსიკო სკოლა, 1886 წელს — სამუსიკო სასწავლებელი, რომელიც 1917 წელს თბილისის კონსერვატორიად გარდაიქმნა. 1883 წლიდან ალიხანოვი რუსული სამუსიკო საზოგადოების თბილისის განყოფილების დირექტორი იყო.

## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:დაბადებული 1848
კატეგორია:გარდაცვლილი 1931
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი პიანისტები
აბჟანდაძე

საკუთარი სახელი **აბჟანდაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ანზორ აბჟანდაძე — მწერალი, მთარგმნელი
* თედო აბჟანდაძე — მორაგბე
* რენა აბჟანდაძე — სპორტსმენი (ჩოგბურთელი)

კატეგორია:ქართული გვარები
ნივალა

**ნივალა** () — მუნიციპალიტეტი ნივალა-ჰააპაიარვის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 10 419 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 536.88 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.73 ადამიანია 1 კმ²-ზე.  მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: ჰააპაიარვი, ჰააპავესი, სიევი და იულივიესკა. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდინარე კალაიოკი მიედინება. 

## რესურსები ინტერნეტში
*
*Municipality of Nivala – Official website

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
ჰაილუოტო

**ჰაილუოტო** () — კუნძული და მუნიციპალიტეტი ოულუს ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 952 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 200.53 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.75 ადამიანია 1 კმ²-ზე.  მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. ჰაილუოტო ოულუს მოპირდაპირედ მდებარე ქალაქია ბოტნიის ყურეში. ოულუსა და ჰაილუოტოს შორის მანძილი 53 კმ-ია. ფინეთის კუნძულებს შორის ჰაილუოტო მესამე ადგილზეა სიდიდის მიხედვით, ალანდისა და კიმიიონსაარის შემდეგ.

## რესურსები ინტერნეტში
*hailuototourism.fi
*Municipality of Hailuoto – Official site
*
*Ferry timetables
*Bothnian Bay Research Station of the University of Oulu
*Live webcam from the ferry

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
ხარლამპი სავანელი

**ხარლამპი ივანეს ძე სავანელი** (დ. 1842, დუშეთი, — გ. 1890, თბილისი) — ქართველი დირიჟორი, მომღერალი, პედაგოგი.

1863 წელს დაამთავრა თბილისის კლასიკური გიმნაზია, 1868 წელს — პეტერბურგის კონსერვატორია (ვოკალის კლასი). პეტერბურგში ყოფნის პერიოდში დაეუფლა საგუნდო ხელოვნებას, ხუთი წელი მღეროდა კონსერვატორიის გუნდში; 1869 წლიდან იყო რუსული სამუსიკო საზოგადოების საგუნდო სიმღერის უფასო კლასების ხელმძღვანელი. 1871 წელს დაბრუნდა საქართველოში და დაიწყო ფართო საზოგადოებრივი მოღვაწეობა. 1873 წელს დააარსა სასიმღერო სკოლა, სადაც სიმღერასთან ერთად ისწავლებოდა ელემენტარული თეორიაც, ახლად დაარსებულ სასწავლებელში მოიწვია რუსეთიდან დაბრუნებული კონსტანტინე ალიხანოვი და ალიოზ მიზანდარი. სამეულის ინიციატივით საფუძველი ჩაეყარა პროფესიულ სამუსიკო განათლებას საქართველოსა და სამხრეთ კავკასიაში. ამავე პერიოდში გაიხსნა „სამუსიკო კლასები შეღავათიან ფასებში“, რომელიც 1876 წელს გადაკეთდა სამუსიკო სკოლად, 1880 წელს — სამუსიკო სასწავლებლად, ხოლო 1917 წელს მის ბაზაზე გაიხსნა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 1842
კატეგორია:გარდაცვლილი 1890
კატეგორია:დუშეთში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი დირიჟორები
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
კემპელე

**კემპელე** () — მუნიციპალიტეტი ოულუს ქვერეგიონში, ფინეთში. მდებარეობს ოულუდან 11 კმ-ით, ოულუს აეროპორტიდან 7 კმ-ით სამხრეთით. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 19 358 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 110.32 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 176 ადამიანია 1 კმ²-ზე. ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. მუნიციპალიტეტი 1867 წელს დაარსდა. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: ლიმინკა, ოულუ და ტიურნიავია.

## რესურსები ინტერნეტში
*Municipality of Kempele
*Map of Kempele

## სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
Gears Tactics

**Gears Tactics** არის სვლაზე დაფუძნებული სტრატეგიის ჟანრის თამაში. მისი დეველოპერები არიან სტუდიები The Coalition და Splash Damage, ხოლო გამომცემელი კი Xbox Game Studios-ია. თამაშის PC ვერსიის რელიზი 2020 წლის 28 აპრილს შედგა, ხოლო 2020 წლის 10 ნოემბერს კი პროექტი Xbox One-ის და Xbox Series X/S-ის კონსოლებზეც გამოჩნდა.

## სიუჟეტი 
**Gears Tactics**-ში მოქმედება ორიგინალი თამაშის მოვლენებამდე 12 წლით ადრე ვითარდება. სიუჟეტის ცენტრალური პერსონაჟი Gears 5-ის მთავარი გმირის - ქეით დიაზის მამა გეიბ დიაზია, რომელიც ჰუმანოიდი კალიების მეცნიერს - უკონს უპირისირდება.

## შექმნა და გამოსვლა 
პროექტის შემქმნელები სტუდიები The Coalition და Splash Damage არიან. **Gears Tactics** ერთმოთამაშიანი თამაშია.

**Gears Tactics**, ისევე როგორც Gears 5 და Gears Pop 2018 წლის 10 ივნისს E3 2018-ზე დააანონსდა. თამაშის მომდევნო ჩვენება Gears 5-ის და Gears Pop-ის რელიზის შემდეგ The Game Awards 2019-ზე შედგა, სადაც პროექტის თრეილერი და გამოსვლის თარიღი გამოქვეყნდა.

2020 წლის 28 აპრილს **Gears Tactics**-ის რელიზი PC-ზე შედგა, ხოლო 2020 წლის 10 ნოემბერს კი თამაში ხელმისაწვდომი გახდა Xbox One-ის და Xbox Series X/S-ის კონსოლების მფლობელებისთვის.

## შეფასებები და კრიტიკა 
**Gears Tactics**-მა კრიტიკოსებისგან დადებითი შეფასებები მიიღო. Metacritic-ზე თამაშის საშუალო შეფასება 82 ქულას შეადგენს, ხოლო საიტ OpenCritic-ზე კი 83 ქულას.
კატეგორია:Xbox One-ის თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული გაერთიანებულ სამეფოში
კატეგორია:კანადაში შემუშავებული ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების სპინოფები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების პრიკველები
კატეგორია:ანტიუტოპიური ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Windows-ის თამაშები
კატეგორია:ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
არობელიძე

საკუთარი სახელი **არობელიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* მიშა არობელიძე — ფოტოგრაფი, მსახიობი
* ნათელა არობელიძე — ბალერინა
* ნინო არობელიძე — მუსიკოსი
* სევერიან არობელიძე — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოხელე

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:არობელიძეები
ასანიძე

საკუთარი სახელი **ასანიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ასანიძე — სპორტსმენი (ძალოსნობა), პოლიტიკოსი
* თენგიზ ასანიძე — პოლიტიკოსი
* კახი ასანიძე — სპორტსმენი (ძალოსნობა)
* რუბენ ასანიძე — პოლიციის გენერალ-მაიორი
* საბა ასანიძე — სპორტსმენი (ძალოსნობა)

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ახალაძე

საკუთარი სახელი **ახალაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ადამი (ახალაძე) — სასულიერო პირი
* ლია ახალაძე — ისტორიკოსი
* მიხეილ ახალაძე — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე გურიაში

კატეგორია:ქართული გვარები