open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
პარაგვაის საგარეო ურთიერთობები

მინი|250პქ
**პარაგვაის საგარეო პოლიტიკა** კონცენტრირებულია მეზობლებთან კარგი ურთიერთობების შენარჩუნებაზე; იგი აქტიურ მონაწილეობას იღებს რეგიონულ თანამშრომლობაში. ქვეყანა გაეროს წევრია და ერთი ვადით,  1967-1969 წლებში ის უშიშროების საბჭოს წევრიც იყო. პარაგვაი რამდენიმე საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუციის წევრობას ინარჩუნებს, მათ შორის მსოფლიო ბანკის, შიდა ამერიკული განვითარების ბანკის და საერთაშორისო სავალუტო ფონდის. იგი აგრეთვე გაერთიანებულია ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაციაში, ლათინური ამერიკის ინტეგრაციის ასოციაციაში (ALADI), რიოს ჯგუფში, ინტერპოლში, მერკოსურსა და სამხრეთ ამერიკის ერთა კავშირში. 

პოლიტიკურ დონეზე, დიპლომატიურ საკითხებსა და საერთაშორისო ურთიერთობებს პარაგვაის საგარეო ურთიერთობათა სამინისტრო წარმართავს, რომელიც ხელისუფლების აღმასრულებელი შტოს წინაშეა ანგარიშვალდებული. ამჟამინდელი მინისტრი, 2011 წლიდან არის ხორხე ლარა კასტრო. 

სხვა სამხრეთამერიკული ქვეყნებისგან განსხვავებით, პარაგვაი აღიარებს ჩინეთის რესპუბლიკას (ტაივანს) და არა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას. დღეისათვის, პარაგვაი უმსხვილესი ქვეყანაა, რომელსაც ჩინეთის რესპუბლიკასთან ოფიციალური დიპლომატიური ურთიერთობები აქვს დამყარებული.

## რესურსები ინტერნეტში
*პარაგვაის საგარეო საქმეთა სამინისტრო  

## სქოლიო
კატეგორია:პარაგვაის პოლიტიკა
*
პიგმალიონის ეფექტი

**პიგმალიონის ეფექტი** (**როზენტალის ეფექტი**) — ტერმინი აღებულია ჯორჯ ბერნარდ შოუს პიესიდან და გამოიყენება ისეთი ფსიქოლოგიური ფენომენის აღსანიშნად, როდესაც რაიმე მოვლენის მოლოდინის არსებობა ზრდის ამ მოვლენის განხორციელების შესაძლებლობას. სხვაგვარად ამ ფენომენს მოიხსენიებენ, როგორც თვითქმნად წინასწარმეტყველებას — როდესაც წინასწარმეტყველება პირდაპირ ან ირიბად გავლენას ახდენს რეალობაზე და ცვლის მას იმგვარად, რომ საბოლოოდ ეს წინასწარმეტყველება ხორციელდება.

პიგმალიონის ეფექტის გაგება პირველად თავის წიგნში რობერტ როზენტალმა და ლენორ ჯეკობსონმა გამოიყენეს, რომელშიც ისინი აღწერდნენ მასწავლებელთა მოლოდინის გავლენას მოსწავლეების ქცევაზე. მათ მიერ ჩატატებულ ექსპერიმენტში მანიპულირებდნენ მასწავლებელთა მოლოდინებით  და აფასებდნენ მათ გავლენას მოსწავლეთა IQ-ს მაჩვენებელზე. შემთხვევითი შერჩევით 18 სხვადასხვა კლასიდან შეირჩა მოსწავლეთა 20%, რომლებიც მასწავლებლებს დაუხასიათეს, როგორც სწავლაში უჩვეულოდ დიდი შესაძლებლობების მქონე ბავშვები. აღმოჩნდა, რომ დაბალი კლასის მოსწავლეებს, რომელთა მიმართ მასწავლებლებს მაღალი მოლოდინები ჩამოუყალიბეს, შეენიშნებოდათ ინტელექტის კოეფიციენტის მნიშვნელოვანი ზრდა სკოლის დანარჩენ მოსწავლეებთან შედარებით. მიუხედავად იმისა, რომ ცდა მოგვიანებით მეთოდოლოგიის თვალსაზრისით გააკრიტიკეს, სწავლის სფეროში მოლოდინის ფენომენმა დიდი დაინტერესება გამოიწვია.

როგორც აღმოჩნდა, სწავლისადმი ასეთი მიდგომა განსაკუთრებით ეფექტიანი იმ ბავშვებისთვის იყო, რომლებიც კეთილდღეობამოკლებულ ოჯახებში ცხოვრობდნენ. გაირკვა, რომ ასეთი ბავშვები ცუდად სწავლობენ  მათთან მომუშავე მასწავლებლების დაბალი მოლოდინის გამო.

პიგმალიონის ეფექტის ორი ახსნა იქნა შემოტანილი:
#კუპერის თანახმად, მასწავლებლებს მიაჩნიათ, რომ აქვთ ნაკლები კონტროლი იმ მოსწავლეებზე, რომელთა მიმართაც მათი მოლოდინები დაბალია, განსხვავებით იმ მოსწავლეებისგან, ვისი წარმატების მოლოდინიც აქვთ. ამიტომ, იმისათვის, რათა გააძლიერონ კონტროლი, პირველ შემთხვევაში მასწავლებლები მიმართავენ აფექტურ უკუკავშირს, მეორე შემთხვევაში კი მასწავლებელი იძლევა ისეთ უკუკავშირს, რომელიც ბავშვის მიერ დახარჯული ძალისხმევის შესატყვისია. შესაბამისად, იმ ბავშვებს, რომელთა მიმართაც დაბალია მოლოდინი, უქრებათ რწმენა, რომ მათი ძალისხმევა გავლენას იქონიებს სწავლის შედეგებზე. 
#ბარ-ტალის აზრით, მასწავლებლის მოლოდინი განპირობებულია მის  მიერ მოსწავლის წარმატება-წარუმატებლობის მიზეზების აღქმით. თუ მასწავლებლები თვლიან, რომ ბავშვის წარუმატებლობის მიზეზი შედარებით მყარია, ისინი აღარ მოელიან მოსწავლის წარმატებებს მომავალში და ამ რწმენის შესაბამისადაც იქცევიან. 
მოლოდინის ფორმირების ფენომენი ადამიანის ბუნების თანმდევი მოვლენაა. თუმცა მასწავლებელთა ეფექტიანი მოღვაწეობის შეფერხება  მხოლოდ მცდარ ან მოუქნელ მოლოდინებს შეუძლია.

პიგმალიონის ეფექტის ნეგატიური გავლენის შემცირების ერთ-ერთ საშუალებას წარმოადგენს მასწავლებელთა დახმარება  გააცნობიერონ ამ ფენომენის არსებობა და მისი შესაძლო შედეგები.

## ლიტერატურა
* Психологическая энциклопедия - Раймонд Корсини, Алан Ауэрбах. Питер, 2006

კატეგორია:ფსიქოლოგია
კატეგორია:სოციალური ფსიქოლოგია
კატეგორია:ექსპერიმენტული ფსიქოლოგია
არგენტინა-პარაგვაის ურთიერთობები

**პარაგვაი-არგენტინის ურთიერთობები** — საგარეო ურთიერთობები პარაგვაისა და არგენტინას შორის. დიპლომატიური ურთიერთობები ამ ორ მეზობელ ქვეყანას შორის 1811 წელს დამყარდა, მეგობრობის, დახმარებისა და ვაჭრობის ხელშეკრულებაზე ხელმოწერით. ორივე ქვეყანა 1864 — 1870 წლებში ომში ჩაერთო (სამთა ალიანსის ომი), თუმცა ამის შემდეგ ერთმანეთთან აღარასდროს უომიათ. არგენტინას საელჩო აქვს ასუნსიონში და ორი გენერალური საკონსულო ქვეყნის მასშტაბით — სიუდად-დელ-ესტესა და ენკარნასიონში. თავის მხრივ, პარაგვაის საელჩო მოქმედებს ბუენოს-აირესში, ქვეყნის მასშტაბით კი სულ 7 საკონსულო, სხვადასხვა მსხვილ ქალაქში. ორივე ქვეყანა რამდენიმე საერთაშორისო ორგანიზაციის სრულუფლებიანი წევრია.

## რესურსები ინტერნეტში
* List of Treaties ruling relations Argentina and Paraguay until 1976 (Argentine Foreign Ministry, in Spanish)
* List of Treaties ruling relations Argentina and Paraguay from 1977 until present (Argentine Foreign Ministry, in Spanish)
* Argentine embassy in Asuncion (in Spanish only) 
* Paraguayan Ministry of Foreign Relations about relations with Argentina

კატეგორია:პარაგვაის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:არგენტინის პოლიტიკა
კატეგორია:დიპლომატიური ურთიერთობები ანბანის მიხედვით
ოლღა ბარამიშვილი

**ოლღა ბარამიშვილი** (დ. 30 ნოემბერი, 1907, თბილისი  — გ. 29 სექტემბერი, 1956, იქვე) — ქართველი კომპოზიტორი და პიანისტი, სპეციალური და ზოგადი სოლფეჯიოს კურსის დოცენტი.

## ბიოგრაფია
**ოლღა ივანეს ას ბარამიშვილი** დაიბადა 1907 წლის 30 ნოემბერს თბილისში. 1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია ფორტეპიანოსა (პროფ. ა. თულაშვილი) და კომპოზიციის (პროფ. ს. ბარხუდარიანი) განხრით. 1931-1933 წ.წ. კვალიფიკაციის ასამაღლებლად სწავლობდა ლენინგრადის კონსერვატორიაში პროფ. ვ. შჩერბაჩოვისა და ხ. კუშნარევის ხელმძღვანელობით. 1938 წლიდან ოლღა ბარამიშვილი ასწავლიდა თბილისის კონსერვატორიაში ჰარმონიის კურსს როგორც ასისტენტი, ხოლო 1943 წლიდან დოცენტის რანგში — სპეციალურ და ზოგად სოლფეჯიოს კურსს. მას, როგორც კომპოზიტორს, დაწერილი აქვს ვოკალურ-სიმფონიური და სარომანსო ციკლები ვაჟა-ფშაველას, გალაკტიონ ტაბიძის, ალექსანდრე პუშკინისა და სხვა გამოჩენილ პოეტთა ლექსებზე, მუსიკა სპექტაკლებისთვის და ა.შ. დ. სლიანოვასთან ერთად ოლღა ბარამიშვილს ქართულ მუსიკალურ მასალაზე დაყრდნობით დაწერილი აქვს სოლფეჯიოს სახელმძღვანელო. გარდაიცვალა 48 წლის ასაკში, 1956 წლის 29 სექტემბერს თბილისში.

## რჩეული ნაწარმოებები
* 1938 — სუიტა "ბედნიერი ბავშვობა"
* 1942 — ვოკალურ-სიმპონიური პოემა ”სიმღერა ქარიშხალაზე”
* 1946 — პატარა სიმფონიური პოემა ”შვლის ნუკრის ნაამბობი” (ვაჟა-ფშაველას მოთხრობის მიხედვით)
* 1950 — "ზღაპარი" (საფორტეპიანო პიესა)
* 1951 — კანტატა ”ხალხთა ბედნიერება — მშვიდობა” (ტექსტი — გალაკტიონ ტაბიძე)
* 1952 — "ახალგაზრდობის ვალსი" (სასულე ორკესტრისათვის)
* 1953 — "ესპანური ცეკვა" (საფორტეპიანო პიესა)
* 1955 — სუიტა შექსპირის ტრაგედიის ”რომეო და ჯულიეტას” მუსიკიდან

## ბიბლიოგრაფია
* *Гулбат Торадзе* — Композиторы Грузии. изд. Хеловнеба, Тбилиси, 1973

## რესურსები ინტერნეტში
* Большая биографическая энциклопедия: Барамишвили, Ольга Ивановна
* БАРАМИШВИЛИ Ольга Ивановна 

კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული  30 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 29 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1956
არნოლდ ეშერი

**არნოლდ ეშერი** (Arnold Escher von der Linth; დ. 8 ივნისი, 1807, ციურიხი — გ. 12 ივლისი, 1872, ციურიხი) — შვეიცარიელი გეოლოგი. ჰანს კონრად ეშერ ფონ დერ ლინთის (1767-1823) შვილი. 

დაიბადა და გაიზარდა ქალაქ ციურიხში. 1825-1827 წლებში სწავლობდა ჟენევის, ხოლო 1827-1828 წლებში ციურიხის უნივერსიტეტებში. კვალიფიკაციის ასამაღლებლად გაეშურა გერმანიაში, ავსტრიასა და იტალიაში. 1856-1872 წლებში იყო ციურიხის უნივერსიტეტის გეოლოგიის პროფესორი. ალპების გეოლოგიის კვლევის ერთ-ერთი ფუძემდებელია. არნოლდ ეშერმა შექმნა შვეიცარიის ალპების გეოლოგიური რუკა. პირველმა აღწერა ალბის მთები, რომელსაც უწოდა კონგლომერატი. კოლეგასთან ერთად 1855-1870 წლებში მოგზაურობდა ალპებში. პედაგოგიური და სამეცნიერო მოღვაწეობის გარდა ეშერი დაკავებული იყო მთამსვლელობით. 

1842 წლის 8 აგვისტოს დაიპყრო მწვერვალი ლაუტერაარჰორნი (4042 მ). მისი მოწაფე იყო ალპების გეოლოგიის ცნობილი მკვლევარი ალბერტ ჰაიმი (1849-1937). ეშერის სახელობისაა მწვერვალი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* არნოლდ ეშერი – ბიოგრაფია 
* არნოლდ ეშერი – ცნობები 

## სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიელი გეოლოგები
ილია ციონი

**ილია ფადეის ძე ციონი** ( დ.  25 მარტი [ძვ. სტ. 13 მარტი], 1842, პანევეჟისი, ლიტვა — გ. 5 ნოემბერი [ძვ. სტ. 23 ოქტომბერი], 1912, პარიზი) — რუსი ფიზიოლოგი. 1864 წელს დაამთავრა ბერლინის უნივერსიტეტი. პეტერბურგის უნივერსიტეტისა (1870 წლიდან) და სამედიცინო-ქირურგიული აკადემიის (1872 წლიდან) პროფესორი.

1867 წელს ანატომიასა და ფიზიოლოგიას ასწავლიდა პეტერბურგის უნივერსიტეტში, სადაც ფიზიოლოგიის ლაბორატორიას ხელმძღვანელობდა. 1877 წელს ქალაქ პარიზში გადავიდა საცხოვრებლად. აქვე მიიღო საფრანგეთის მოქალაქეობა. თავის ძმასთან, მ. ციონთან ერთად ექსპერიმენტულად დაამტკიცა გულზე სიმპათიკური ინერვაციის ამაჩქარებელი გავლენა. გერმანელ ფიზიოლოგ კარლ ლუდვიგთან ერთად აღმოაჩინა აორტის რკალიდან გამომავალი ცენტრისკენული (დეპრესორული) ნერვი და დაამტკიცა, მისი ცენტრის ბოლოს გაღიზიანება იწვევს სისხლის წნევის დაცემას ძარღვთა გაფართოების გამო (1866). შეისწავლა ზურგის ტვინის წინა ფესვების აგზნებადობის ცვლილოება მისი უკანა ფესვების გადაჭრის შემდეგ. აღმოაჩინა გულის მოქმედების ამაჩქარებელი ნერვები; გამოიკვლია გულის შეკუმშვის ძალასა და რიტმზე ტემპერატურის ცვალებადობის, აგრეთვე ჟანგბადისა და ნახშირორჟანგის გავლენა და სხვ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ილია ციონი – ცნობები 
* ილია ციონი – ცნობები  
* ილია ციონი – ცნობები 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რუსი ფიზიოლოგები
კატეგორია:XIX საუკუნის რუსი მეცნიერები
პარაგვაის სამოქალაქო ომი

**პარაგვაის სამოქალაქო ომი** — კონფლიქტი პარაგვაიში, რომელიც მიმდინარეობდა 1947 წლის მარტიდან აგვისტომდე. 

1940 წელს, პრეზიდენტმა იხინიო მორინიგომ გააუქმა კონსტიტუცია და აკრალა პოლიტიკური პარტიები. მისი მმართველობის წინააღმდეგ მიმართული მოძრაობა საყოველთაო გაფიცვებსა და სტუდენტთა აჯანყებებში გადაიზარდა. 1946 წელს, მორინიგომ დაუშვა პოლიტიკური აქტივობების ლეგალიზება და კაბინეტი რევოლუციური ფებრერისტთა პარტიითა და კოლორადოს პარტიით დააკომპლექტა. 1947 წლის 11 იანვარს, ფებრერისტები კოალიციას გამოეყვნენ, რადგან მიაჩნდათ, რომ მორინიგო კოლორადოს პარტიას მეტად სწყალობდა. 

ფებრერისტები ლიბერალურ პარტიასა და პარაგვაის კომუნისტურ პარტიას შეუერთდნენ. რაფაელ ფრანკოს მიერ წამოწყებული აჯანყება სამოქალაქო ომში გადაიზარდა, რადგან პარაგვაის შეიარაღებული ძალები, რომლებიც მანამდე ლოიალურნი რჩებოდნენ, ორად გაიყო. 

მეამბოხეთა მხარეს იყო ყველა პოლიტიკური პარტია გარდა კოლორადოსი, ბანკირთა უმრავლესობა და ჩინოვნიკთა 80%. თერთმეტი სამხედრო დანაყოფიდან, 8 მარტს ოთხი მემაბოხეებს შეუერთდა, ორი ქვეითი დანაყოფი კონსეფსიონის მეამბოხეებს, რომლებსაც ორი დღის შემდეგ ასევე შეუერთდა ჩაკოს ქვეითთა ორი დანაყოფი. 

ხელისუფლების მხარეს იყო კოლორადოს პარტია, კამპო-გრანდეს კავალერისტთა დანაყოფები, ასუნსიონის სამი დანაყოფი და პარაგუარის საარტილერიო დანაყოფი. რაც ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო, ხუან პერონის მართულმა არგენტინამ პარაგვაის მთავრობას დახმარებისთვის სრული მზადყოფნა გამოუცხადა. 

27 აპრილს, სამხედრო სამდინარო ფლოტი აჯანყებულებს შეუერთდა და ასუნსიონისკენ დაიძრა. მათ შეტაკება მოუხდათ პარაგუარიდან მოსულ, ალფრედო სტრესნერის მართულ არტილერიასთან. 

ომში საბოლოოდ მორინგომ გაიმარჯვა, რომელმაც ქვეყანაზე კონტროლი 1947 წლის აგვისტოში აღადგინა. მოსახლეობის დაახლოებით მესამედი ქვეყნიდან გაიქცა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სამოქალაქო ომების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Armed conflict database entry 
* Dictadura del Gral. Stroessner 
* Capítulo 14 de "Una historia del Paraguay" por Baruja, Paiva y Pinto. 
* Paraguay y la Segunda Guerra Mundial.
* La Relación Olvidada: Relaciones entre Paraguay y Estados Unidos, 1937-89 (inglés).
* Entrevista a Arturo Rahi. 
* Creación del Banco Central del Paraguay. 

კატეგორია:პარაგვაის ისტორია
კატეგორია:სამოქალაქო ომები
კატეგორია:XX საუკუნის ომები
რუსული ტარანტული

**რუსული ტარანტული** (იგივეა რაც ***ობობა-მგელი***; ლათ. Lycosa singoriensis) — ობობების კლასი, ობობა-მგლების ოჯახისა. გვხვდება შუა აზიაში, რუსეთის სამხრეთით და უკრაინაში. რუსული ტარანტული ფართოდ არის გავრცელებული აგრეთვე ცენტრალურ ევროპასა და ჩინეთში. მისი არეალის უკიდურესი დასავლეთი წერტილია სახელმწიფო ავსტრია. ბინადრობს უდაბნოში, სტეპებსა და ტყე-სტეპის ზონებში. სხეულის სიგრძე 25-35 მმ. წონა 2.6-იდან 7 გრ-მდე. დაფარულია ხშირი რბილი ბეწვით. მოყავისფრო ფერისაა. თხრის ვერტიკალურ სოროებს, რომელთა სიგრძეა საშულოდ 30-40 სმ. შესასვლელი დაფარულია პარკით. ობობა-მგელი დღის განმავლობაში სოროში რჩება, ხოლო ღამით ნადავლის დასაჭერად გამოდის. მეტად აგრესიული ობობაა. შხამიანია. კბენა იწვევს ლოკალურ დალურჯებას და ძლიერი ტკივილის შეგრძნებას ნაკბენის ადგილზე. ადამიანს იშვიათად კბენს.

რუსული ტარანტულის ყველაზე დიდ ეგზემპლარს მიაგნეს ცენტრალურ ევროპაში.

## რესურსები ინტერნეტში
* რუსული ტარანტული – ინფორმაცია  
* რუსული ტარანტული – ინფორმაცია 

კატეგორია:ობობა-მგლები
პოტამოლოგია

[მინი|250პქ|პოტამოლოგიის შესწავლის საგანი — [მდინარე]]
**პოტამოლოგია** ( — მდინარე,  — მოძღვრება) — ჰიდროლოგიის დარგი, რომელიც შეისწავლის მდინარეებსა და მათთან დაკავშირებულ ფიზიკურ, ქიმიურ და ბიოლოგიურ საკითხებს. პოტამოლოგიის კვლევის საგანია: მდინარეების ჰიდროლოგიური პროცესების, მდინარეთა აუზების მორფომეტრიის, მდინარეთა ქსლის აგებულების, კალაპოტური პროცესების, მდინარეთა შესართავისპირა მხარეების, მდინარეთა აუზებში წყლის აორთქლებისა და ინფილტრაციის, მდინარეთა წყლის, თერმული და მყინვარული რეჟიმების, მდინარეთა ნაყარის, მდინარეთა წყაროებისა და ზოგადად კვების, მდინარეებში სხვადასხვაგვარი ქიმიური და ფიზიკური პროცესების შესწავლა და აღწერა.

ტერმინი „პოტამოლოგია“ მეცნიერებაში დაამკვიდრა გერმანელმა გეომორფოლოგმა ალბრეხტ პენკმა 1898 წელს. პოტამოლოგია ხმელეთის ჰიდროლოგიის დარგია. დისციპლინის სინონიმია: მდინარეთა ჰიდროლოგია. 

## იხილეთ აგრეთვე
* ხმელეთის ჰიდროლოგია

## ლიტერატურა
* Аполлов Б. А. Учение о реках. — М.: Изд-во Моск. ун-та. — 1963. — 423 с.
* Важнов А. Н. Гидрология рек. — М.: Изд-во Моск. ун-та. — 1976. — 339 с.

## სქოლიო
კატეგორია:ჰიდროლოგია
წიგნი დაბადებისა

**წიგნი დაბადებისა**, ***დაბადება*** (ებრ. בְּרֵאשִׁית‎, **ბერეშით** — ”თავდაპირველად”; ლათ. *Genesis - გენეზისი*; ძვ.ბერძ. Γένεσις — გენესის - ღენესეოს; აგრეთვე ”მოსეს პირველი წიგნი”) — ხუთწიგნეულის (თორას), ძველი აღთქმისა და მთლიანი ბიბლიის პირველი კანონიკური წიგნი. წიგნი მოგვითხრობს სამყაროს შექმნის, კაცობრიობის უძველესი ისტორიისა და ებრაული ერის წარმოშობის შესახებ. გადმოცემა იწყება სამყაროსა და ადამიანის შექმნით და თავდება ეგვიპტეში იოსების სიკვდილით. შედგება ხუთი თავისგან.

## დასახელება 
წიგნის ებრაული დასახელება, ისევე როგორც თორას სხვა წიგნებისა, აღებულია პირველი სიტყვიდან. თალმუდისტურ ლიტერატურაში ამ წიგნს ხშირად მოიხსენიებენ როგორც «ספר מעשה בראשית» (*სეფერ მაასე ბერეშით*) — ”წიგნი არსებობის დასაწყისისა”, საიდანაც წარმოდგება ამ წიგნის სახელწოდება ბიბლიის მრავალ თარგმანში. თალმუდში ჰქვია ასევე ”*სეფერ ა-შარ*” (სიტყვასიტყვით ”პირდაპირი წიგნი”), იმ პატრიარქების პატივსაცემად, რომლებიც იყვნენ ”პირდაპირები” (ანუ მართლები ადამიანებთან და ღმერთისთვის თავდადებულები). ზოგიერთ შუა საუკუნეების ხელნაწერში ვხვდებით ასევე სახელწოდებას ”*სეფერ რიშონ*” (”პირველი წიგნი”) ან ”სეფერ ბრიათ ა-ოლამ” (”წიგნი სამყაროს შექმნისა”).

## წიგნის შინაარსი 
წიგნი შედგება ორი მთავარი ნაწილისგან:
# კაცობრიობის ისტორია პატრიარქებამდე (თავები 1-11), შეიცავს მსოფლიო ისტორიის უნივერსალურ შესავალს, რადგან ეხება მთელი კაცობრიობის პირველყოფილი ისტორიის საწყისებს.
# პატრიარქებისა და მათი ოჯახების ისტორია (თავები 12-50), გადმოგვცემს ებრაული ერის ჩასახვის ისტორიას მისი მამამთავრების აბრაამის, ისააკისა და იაკობის სახით.

## წიგნის დაყოფა დაუყოფავ თავებად 
# ბერეშით (1:1-6:8)
# ნოაჰ (6:9-11:32)
# ლეჰ ლეჰა (12:1-17:27)
# ვეერა (18:1-22:24)
# ხაეი სარა (23:1-25:18)
# თოლდოტ (25:19-28:9)
# ვაეცე (28:10-32:3)
# ვაიშლაჰ (32:4-36:43)
# ვაეშევ (37:1-40:23)
# მიქეც (41:1-44:17)
# ვაიჰაშ (44:18-47:27)
# ვაეხი (47:28-50:26)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Book of Genesis illustrated
* Genesis Reading Room  (Tyndale Seminary): online commentaries and monographs on Genesis.
* აუდიო–ვერსია
* בראשית *Bereishit* - Genesis  (Hebrew - English at Mechon-Mamre.org)
* Genesis at Mechon-Mamre  (Jewish Publication Society translation)
* Hebrew Audiobook of Genesis *from* Librivox

კატეგორია:ძველი აღთქმის წიგნები
პარაგვაი-საქართველოს ურთიერთობები

მინი|მარჯვნივ|250პქ|საქართველოს დროშა
მინი|მარჯვნივ|250პქ|პარაგვაის დროშა
**პარაგვაი-საქართველოს ურთიერთობები** – წარმოადგენს  ურთიერთობებს პარაგვაისა და საქართველოს შორის. პარაგვაისთან დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა 2010 წლის 9 მარტს. 

## ეკონომიკური თანამშრომლობა
პარაგვაისა და საქართველოს შორის 2010 წელს ექსპორტის ღირებულებამ შეადგინა 44,2 ათასი აშშ დოლარი, ხოლო 2007 წელს იმპორტმა 	
138,8 ათასი აშშ დოლარი შეადგინა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო პარაგვაისთან ურთიერთობის შესახებ 
* პარაგვაის საგარეო საქმეთა სამინისტრო 

კატეგორია:საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:პარაგვაის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:საქართველოს საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:პარაგვაის დიპლომატიური ურთიერთობები
სკვითინები

**სკვითინები** — ძველი დასავლურ-ქართველური ტომი, უძველესი და ყველაზე სრული ცნობები სკვითინების შესახებ დაცულია ბერძენი ისტორიკოსის ქსენოფონტის „ანაბასისში“. სკვითინები ბინადრობდნენ მდინარე ჭოროხის დასავლეთით, პონტოს ტავრის სამხრეთ კალთებზე, ტრაპეზუნტის ხაზამდე. სკვითინების სახელი დაცულია პონტოს ტავრის ამ ნაწილის უძველეს სახელწოდებაშიც — „სკვიდისში“. ტერმინი „სკვითინები“ საფუძვლად უდევს ზანური (მეგრულ-ჭანური) რიცხვითი სახელი შქვითი (შვიდი). ბერძნულში „შ“ ბგერის უქონლობის გამო თავკიდური ბგერა „სკვითინები-ს“ შესაბამისი ბერძნული სიგმითაა გადმოცემული. სტრაბონის „გეოგრაფიაში“  მოცემულია სკვიდისის კალთებზე მცხოვრებთა სახელწოდების ბერძნული შესატყვისი — *ჰეპტაკომეტაი*, რაც შვიდსოფლელებს ნიშნავს, ხოლო თურქულ გეოგრაფიის ნომენკლატურაში შემონახულია ამ ადგილის სახელი *კურა სებაა*, რაც ასევე 7 სოფელს ნიშნავს. ეთნიკური სახელის სკვითინების წარმოშობა დაკავშირებული უნდა იყოს 7 ეთნიკურ-სოციალური ერთეულის გაერთიანებასთან ერთ დიდ ეთნიკურ-პოლიტიკურ ერთეულად (ძვ. წ. V საუკუნის დასასრული). ამ გაერთიანების სათავეში ერთი მმართველი იდგა. ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი გვიმნიასი. „ანაბასისში“ გვიმნიასი მოხსენიებულია დიდ, მდიდარ და ხალხმრავალ ქალაქად (ასეთი ეპითეტებით ქსენოფონტი მცირე აზიის მრავალ ქალაქთაგან მხოლოდ 3-ს იხსენიებს). იქვე ჩამოთვლილია ჭირნახულით მდიდარი სოფლებიც. როგორც ჩანს, სკვითინების სახელმწიფოს ტიპის გაერთიანება იყო, რომელმაც დიდხანს ვერ იარსება. გვაინდელი წყაროები ასეთ ერთეულს აღარ ასახელებენ.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ტომები
მალი-საქართველოს ურთიერთობები

მინი|მარჯვნივ|250პქ|საქართველოს დროშა
მინი|მარჯვნივ|250პქ|მალის დროშა
**მალი-საქართველოს ურთიერთობები** – წარმოადგენს  ურთიერთობებს მალისა და საქართველოს შორის. მალისთან დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა 2012 წლის 9 მაისს. დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარების შესახებ ერთობლივ კომუნიკეზე ხელმოწერის ცერემონიალი გაიმართა ქალაქ ნიუ-იორკში, საქართველოს მუდმივ წარმომადგენლობაში გაერთიანებული ერების ორგანიზაციასთან.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო მალისთან ურთიერთობის შესახებ 

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:მალის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:საქართველოს საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:მალის საგარეო ურთიერთობები
ბრაზილია-პარაგვაის ურთიერთობები

**ბრაზილია-პარაგვაის ურთიერთობები** — საგარეო ურთიერთობები ბრაზილიასა და პარაგვაის შორის.

ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობები მკვეთრად გაუმჯობესდა მას შემდეგ, რაც 2009 წელს, ბრაზილიის პრეზიდენტმა ლულამ გადაწყვეტილება მიიღო პარაგვაისთვის გაესამმაგებინა გადასახადი მათს საზღვარზე მდებარე ერთობლივად ოპერირებადი იტაიპუს ჰიდროელექტროსადგურიდან მიწოდებული ელექტროენერგიის სანაცვლოდ, რითაც გრძელვადიანი დავა დასრულდა. შეთანხმების თანახმად, ბრაზილია მოწოდებული ენერგიის სანაცვლოდ პარაგვაის ყოველწლიურად  $360 მილიონს უხდის. ბრაზილიის პრეზიდენტმა ლუის ინასიუ ლულა და სილვამ შეთანხმებას ისტორიული უწოდა. პარაგვაის პრეზიდენტმა ფერნანდო ლუგომ კი ეს ფაქტი პარაგვაის გამარჯვებად შეაფასა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიის პოლიტიკა
კატეგორია:პარაგვაის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:დიპლომატიური ურთიერთობები ანბანის მიხედვით
გაიანა-საქართველოს ურთიერთობები

მინი|მარჯვნივ|250პქ|საქართველოს დროშა
მინი|მარჯვნივ|250პქ|გაიანის დროშა
**გაიანა-საქართველოს ურთიერთობები** – წარმოადგენს  ურთიერთობებს გაიანასა და საქართველოს შორის. გაიანასთან დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა 2012 წლის 23 აპრილს. დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარების შესახებ ერთობლივ კომუნიკეზე ხელმოწერის ცერემონიალი გაიმართა ქალაქ ნიუ-იორკში, საქართველოს მუდმივ წარმომადგენლობაში გაერთიანებული ერების ორგანიზაციასთან.

4 დეკემბერს ბრაზილიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანმა ელჩმა (რეზიდენციით ქ. ბრაზილია) ოთარ ბერძენიშვილმა რწმუნებათა სიგელები გადასცა გაიანის კოოპერატიული რესპუბლიკის პრეზიდენტს დონალდ რამოტარს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო გაიანასთან ურთიერთობის შესახებ
* გაიანის საგარეო საქმეთა სამინისტრო

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:გაიანის დიპლომატიური ურთიერთობები
კატეგორია:საქართველოს საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:გაიანის საგარეო ურთიერთობები
ესპანეთ-პარაგვაის ურთიერთობები

**ესპანეთ-პარაგვაის ურთიერთობები** — საგარეო ურთიერთობები ესპანეთსა და პარაგვაის შორის. 

1811 წლამდე, ანუ დამოუკიდებლობის მოპოვებამდე, პარაგვაი ესპანეთის იმპერიის შემადგენელი ნაწილი იყო. ორმა ქვეყანამ დიპლომატიური ურთიერთობა 1880 წლის 10 სექტემბერს დაამყარა. პარაგვაის საელჩო აქვს მადრიდში, გენერალური საკონსულო — ბარსელონაში, საკონსულო კი მალაგაში. თავის მხრივ, ესპანეთს საელჩო აქვს ასუნსიონში. 

ორივე ქვეყანა რამდენიმე ორგანიზაციის სრულუფლებიანი წევრია, მათ შორისაა ლათინური კავშირი, ესპანური ენის აკადემიის ასოციაცია და იბერო-ამერიკულ სახელმწიფოთა ორგანიზაცია.

## იხილეთ აგრეთვე
*პარაგვაის საგარეო ურთიერთობები

## რესურსები ინტერნეტში
* Paraguayan embassy in Madrid (in Spanish only)
* Paraguayan general consulate in Barcelona (in Spanish only)
* Paraguayan consulate in Malaga (in Spanish only)
* Spanish Ministry of Foreign about the relation with Paraguay (in Spanish only)
* Spanish embassy in Asuncion (in Spanish only)

კატეგორია:ესპანეთის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:პარაგვაის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:დიპლომატიური ურთიერთობები ანბანის მიხედვით
პარაგვაი-ურუგვაის ურთიერთობები

**პარაგვაი-ურუგვაის ურთიერთობები** — საგარეო ურთიერთობები პარაგვაისა და ურუგვაის შორის. 

ორ ქვეყანას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1845 წლის 6 აპრილს დამყარდა. ორივე ქვეყანას ერთმანეთის დედაქალაქებში გახსნილი აქვს საელჩო. 

სამთა ალიანსის ომის დროს, რომელშიც ურუგვაი პარაგვაის წინააღმდეგ მებრძოლი კოალიციის ყველაზე პატარა წევრი იყო, ამ ორი ქვეყნის ძალები ერთმანეთს რამდენიმე გადამწყვეტ ბრძოლაში შეეტაკნენ. 

ურუგვაიც და პარაგვაიც რამდენიმე საერთაშორისო ორგანიზაციის სრულუფლებიანი წევრები არიან, მათ შორისაა მერკოსური, რიოს ჯგუფი, ლათინური კავშირი, ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაცია და ა. შ.

## იხილეთ აგრეთვე
*პარაგვაის საგარეო ურთიერთობები

## რესურსები ინტერნეტში
* Paraguayan embassy in Montevideo (in Spanish only)
* Uruguayan embassy in Asuncion (in Spanish only) 

კატეგორია:პარაგვაის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:ურუგვაის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:დიპლომატიური ურთიერთობები ანბანის მიხედვით
ასუნსიონის ხელშეკრულება

**ასუნსიონის ხელშეკრულება** — ხელშეკრულება არგენტინას, ბრაზილიას, პარაგვაისა და ურუგვაის შორის, რომელსაც 1991 წლის 26 მარტს ასუნსიონში მოაწერეს ხელი. ხელშეკრულების მიზანი იყო მონაწილე სახელმწიფოთა შორის ერთობლივი ბაზრის შექმნა, რომელსაც მერკოსური უწოდეს (სამხრეთის ერთობლივი ბაზარი). მოგვიანებით, ამ ხელშეკრულების დამატების სახით ხელი მოეწერა ოურუ-პრეტუს ხელშეკრულებას, რომლის თანახმადაც ასუნსიონის ხელშეკრულება ლეგალური და საერთაშორისო დონეზე აღიარებული ორგანიზაცია იყო. 

ხელშეკრულების ფარგლებში შეიმუშავეს პროგრამა, რომლის მიზანიც იყო იმპორტ-ექსპორტის ბეგარის თანდათანობითი გაუქმება და თავისუფალი კომერციული ზონის შექმნა 1994 წლის ბოლოსთვის. თუმცა, პროგრამა ვადებში ვერ ჩაჯდა და თავისუფალი ზონა ვერ შეიქმნა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სამშვიდობო ხელშეკრულებების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Treaty of Asunción (in English)]
*Treaty of Asunción  (in Spanish)
*History of Mercosur  (in Portuguese)
*Tratado de Asunción: description (in Spanish)

კატეგორია:არგენტინის პოლიტიკა
კატეგორია:ბრაზილიის პოლიტიკა
კატეგორია:პარაგვაის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:ურუგვაის საგარეო ურთიერთობები
კატეგორია:XX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
კატეგორია:მერკოსური
უკრაინული ვიკიპედია

**უკრაინული ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება უკრაინულ ენაზე. თავისუფალი ღია ინტერნეტ ენციკლოპედია. სტატიების რაოდენობით იმყოფება მე-14 ადგილზე. მუშაობა დაიწყო 2004 წლის 26 იანვარს. პირველი სტატია დაიწერა 2004 წლის 30 იანვარს. ვიკიმედიის ოფიციალური სტატისტიკის მიხედვით უკრაინულ ვიკიპედიაში 28,4 მლნ. არის ნანახი სხვადასხვა გვერდი. დარეგისტრირებულ მომხარებელთა რიცხვი აღწევს 134 499 ადამიანს. 

2005 წლის 1 ოქტომბრის მიხედვით მასში არსებობდა 20 ათასი სტატია, ხოლო 2007 წლის იანვრისთვის სტატიების რაოდენობა გაიზარდა 50 ათასამდე. 2008 წლის 28 მარტს უკრაინული ვიკიპედია მოიცავდა 100 ათასს სტატიას. ამჟამად უკრაინულ ვიკიპედიაში არის 24 ადმინისტრატორი, აქტიურ მომხარებელთა რიცხვი აღწევს 2000 ათასს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* უკრაინული ვიკიპედია .
* უკრაინული ვიკიპედია – მობილური ვერსია .
* Wikipedia at Wikimedia Ukraine Weblog .

კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ჩეხური ვიკიპედია

**ჩეხური ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება ჩეხურ ენაზე. თავისუფალი ღია ინტერნეტ ენციკლოპედია. მუშაობა დაიწყო 2002 წლის ნოემბერში. 2005 წლის ივნისის მიხედვით სტატიების რაოდენობა მასში 10 ათასს აღწევდა. იმავე წლის დეკემბერში რეგისტრირებული იქნა 20 ათასი სტატია. 2006 წლის ნოემბრისთვის ჩეხურ ვიკიპედიაში არსებობდა 50 ათასი სტატია, ხოლო 2008 წლის 19 ივნისის მდგომარეობით შეიცავდა 100 ათასს სტატიას. ჩეხური ვიკიპედიის ფუძემდებელი და პირველი ადმინისტრატორი იყო ესპერანტისტი მიროსლავ მალოვეცი. გარკვეული დროის შემდეგ მალოვეცმა მთელი აქცენტი გადაიტანა ვიკიპედიის ესპერანტოს ვერსიაზე. 

2011 წლის 24 მარტისთვის ვიკიპედიის ჩეხურენოვანი განყოფილება მოიცავდა 190 ათას სტატიას. ამჟამად სტატიების რაოდენობა უტოლდება დაახლოებით 230 ათასს. ჰყავს 27 ადმინისტრატორი, აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი დაახლოებით 2200-მდეა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ჩეხური ვიკიპედია 
* ჩეხური ვიკიპედია – მობილური ვერსია 
* ჩეხური ვიკიპედიის ქრონიკა 

## სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ნიკოლოზ ბუში

**ნიკოლოზ ადოლფის ძე ბუში** ( დ.  10 ნოემბერი [ძვ. სტ. 29 ოქტომბერი], 1869, სლობოდსკი — გ. 7 აგვისტო, 1941, ბელოზერსკი) — რუსი ბოტანიკოსი. რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1920 წლიდან). სწავლობდა ყაზანის უნივერსიტეტში და შემდეგ პეტერბურგის სატყეო ინსტიტუტში. 1895 წლიდან მუშაობს იურევის (ტარტუს) უნივერსიტეტში, 1902 წლიდან პეტერბურგის ბოტანიკურ ბაღში, 1912-1931 წლებში პეტერბურგის ბოტანიკურ მუზეუმში, ხოლო 1931 წლიდან სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ბოტანიკის ინსტიტუტში. 

ნიკოლოზ ბუშის ძირითადი შრომები ეხება კავკასიის, აგრეთვე ციმბირისა და შორეული აღმოსავლეთის ფლორისა და მცენარეულობის საკითხებს. აღწერა კავკასიის ფლორის არაერთი სახეობა. შეადგინა ჩრდილოეთ ოსეთის და სხვა მხარეების ბოტანიკურ-გეოგრაფიული რუკები. 1894-1911 წლებში მოგზაურობდა კავკასიაში. ერთხელ ექსპედიციაში ყირიმში იმყოფებოდა. ციმბირის ტერიტორია დაყო ბოტანიკურ-გეოგრაფიულ ოლქებად.

მეცნიერებაში შეტანილი წვლილისთვის რუსეთის გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ ბუში დააჯილდოვა პრჟევალსკის სახელობის მედლით.

## თხზულება
* Курс систематики высших растений, 2 изд., М., 1944. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ნიკოლოზ ბუში — ბიოგრაფიული ლექსიკონი 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ბოტანიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1869
კატეგორია:გარდაცვლილი 1941
ავაის ბრძოლა

**ავაის ბრძოლა** — იყო შეტაკება ამავე სახელწოდების ნაკადულზე, რომელიც 1868 წელს პარაგვაის ტერიტორიაზე, პარაგვაული ომების დროს მოხდა, პარაგვაისა და სამთა ალიანსის ძალებს შორის. 

შეტაკება დეკემბერში გამართული იმ ბრძოლათა სერიების ნაწილი იყო, რომლებშიც გამარჯვებას კაშიასის მარკიზმა ლიმა-ი-სილვამ მიაღწია. 

1868 წლის 10 დეკემბრის ღამეს, ბრაზილიის არმიის 9 000 ჯარისკაცი პარაგვაის ტერიტორიაზე, იპანემა-პორტოსთან დაბანაკდა. მარკიზმა მათ ქალაქ ვილიეტისკენ მსვლელობა უბრძანა, სადაც ხიდთან იგივე რაოდენობის პარაგვაელები იყვნენ დაბანაკებული. გამარჯვების შემდეგ, ბრაზილიელთა ძალები დანარჩენ ვილიეტაშიც შევიდნენ.

შეტაკების დროს მდეგრად იბრძოდნენ პარაგვაის ძალები, მაგრამ მათ მტერმა ტყუილი მანევრებით გზა აუბნია და გაანადგურა. გაქცევა მხოლოდ ასმა პარაგვაელმა შესძლო, რომელთაც გენერალი ბერნარდინო კაბალიერო ხელმძღვანელობდა. ზეპირი გადმოცემების თანახმად, ამ შეტაკებაში პარაგვაელ მებრძოლთა მხარდამხარ ასობით ქალიც იბრძოდა.

## ლიტერატურა 
* DONATO, Hernâni. *Dicionário das Batalhas Brasileiras*. São Paulo: Editora Ibrasa, 1987.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Argentina-RREE.com  («La evolución de la guerra», en *Historia de las relaciones exteriores argentinas*).
* Cdocex.eb.mil.br  (Guerra del Paraguay, aspectos sumarios, Ministerio de Defensa del Brasil).
* Ejercito.mil.ar (historia del Ejército argentino).
* Ejercito.mil.py  («Historia militar», del Ejército de la República del Paraguay).
* elhistoriador.com.ar  («La Guerra de la Triple Alianza»).

კატეგორია:ბრაზილიის ბრძოლები
კატეგორია:პარაგვაის ბრძოლები
კატეგორია:პარაგვაული ომი
კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1868 წლის ბრძოლები
Trybuna Ludu

**Trybuna Ludu** ( „ხალხის ტრიბუნა“) — პოლონეთის გაერთიანებული მუშათა პარტიის ბეჭვდითი ორგანო. პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის ერთ-ერთი უმსხვილესი გაზეთი. გამოდიოდა 1948 წლის 16 დეკემბრიდან. მუშაობა შეწყვიტა 1990 წლის 28 იანვარს. შეიქმნა პოლონეთის სოციალისტური პარტიის „რობოტნიკისა“ () და პოლონეთის სახალხო პარტიის „გლოს ლუდუს“ () გაზეთების შერწყმის შედეგად და ამ პარტიების გაწევრიანებით პოლონეთის გაერთიანებულ მუშათა პარტიაში.

პოლონეთში დემოკრატიული გარდაქმნის პერიოდში გაზეთს ეწოდებოდა „ტრიბუნა კონგრესოვა“ (). 1981 წლისათვის ტრიბუნა ლუდუს ტირაჟი შეადგენდა 1 *მლნ*. ეგპემპლარს, 1984 წლისათვის დაახლოებით 800 ათას ეგზემპლარს. პოლონეთის გაერთიანებული მუშათა პარტიის დაშლის შემდეგ გაზეთი ოფიციალურად დაიხურა.

## მთავარი რედაქტორები
## სქოლიო
კატეგორია:პოლონეთის გაზეთები
კატეგორია:კომუნისტური გაზეთები
კატეგორია:პოლონურენოვანი გაზეთები
შალვა ცინცაძე

**შალვა რაჟდენის ძე ცინცაძე** (დ.  21 ნოემბერი [ძვ. სტ. 8 ნოემბერი], 1900, ლანჩხუთი — გ. 14 სექტემბერი, 1937) — ქართველი ქიმიკოსი და აგროქიმიკოსი. ქიმიის მეცნიერებათა დოქტორი [ანალიზური ქიმია, 1929 (გერმანია), აგროქიმია, 1932 (საფრანგეთი), 1936 (სსრკ)], პროფესორი (1936).

## ბიოგრაფია
დაიბადა ოზურგეთის მაზრის შეძლებული გლეხის ოჯახში. მისი ძმა იყო ექიმი და პოლიტიკური მოღვაწე იოსებ ცინცაძე. 1923 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და იქვე დაიწყო მუშაობა პროფესორ პეტრე მელიქიშვილის ხელმძღვანელობით. შემდგომში პეტრე მელიქიშვილის ინიციატივით და ხელშეწყობით 1924-1927 წლებში მივლინებული იქნა მოსკოვის კლიმენტ ტიმირიაზევის სახელობის სასოფლო-სამეურნეო აკადემიის აგრონომიული ქიმიისა და მცენარეთა ფიზიოლოგიის ლაბორატორიაში აკადემიკოს დიმიტრი პრიანიშნიკოვთან. პარალელურად შალვა ცინცაძე მეცნიერულ კვლევას აწარმოებს მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიური და ორგანული ქიმიის ლაბორატორიაში აკადემიკოს ნიკოლოზ ზელინსკის ხელმძღვანელობით. 1927-1930 წლებში გერმანიის (ბერლინისა და ბრესლაუს უნივერსიტეტები), 1930-1933 წლებში საფრანგეთის (პარიზის უნივერსიტეტი), 1933-1934 წლებში ინგლისის (ლონდონის უნივერსიტეტი), 1934-1935 წლებში ამერიკის შეერთებული შტატების (რატგერსის უნივერსიტეტი, ჯონ ჰოპკინზის უნივერსიტეტი, კალიფორნიის უნივერსიტეტი) სამეცნიერო დაწესებულებებში.

გერმანიაში ყოფნისას სწავლობდა ბერლინისა და ბრესლაუს უნივერსიტეტებში. აქვე დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ანალიზურ ქიმიაში თემაზე: „ფოსფორისა და დარიშხანის მჟავების კოლორიმეტრიული განსაზღვრის მეთოდი“.

1935 წელს დაბრუნდა საქართველოში. იმავე წლიდან იყო თსუ-ის ანალიზური ქიმიის კათედრის პროფესორი და პეტრე მელიქიშვილის სახელობის ქიმიის ინსტიტუტის ანალიზური ქიმიის განყოფილების გამგე. 1936 წლიდან თსუ-ის ქიმიის ფაკულტეტის დეკანი. 1936 წლიდან სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში დააარსა აგროქიმიური კათედრა.

ცინცაძის შრომები ძირითადად ეხება ანალიზური ქიმიის და აგროქიმიის საკითხებს. ფართოდაა ცნობილი ცინცაძის ნაზავი, ცინცაძის რეაქტივი, მის მიერ შემუშავებულია კალიუმის განსაზღვრის კოლორიმეტრიული მეთოდი, ორიგინალური კონსტრუქციის ქიმიური აპარატურა და სხვ. პროფესორი შალვა ცინცაძე შეეწირა 1937 წლის რეპრესიებს. იგი დახვრიტეს 1937 წლის 14 სექტემბერს. 1957 წელს სსრკ უმაღლესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის მიერ მიღებული დადგენილების საფუძველზე შალვა ცინცაძე რეაბილიტირებულია.

## ლიტერატურა 
* *ავალიანი ა.,* შალვა ცინცაძე – მეცნიერი და მკვლევარი, თბ., 1982.
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
შ
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
სკვითური ენა

**სკვითური ენა** — განეკუთვნება ირანულ ენათა ჯგუფის ჩრდილო-აღმოსავლურ შტოს. აერთიანებს სკვითურ-სარმატულ დიალექტებს, რომლებიც გავრცელებული იყო დუნაიდან კასპიისზღვისპირეთამდე ძვ. წ. VIII საუკუნიდან ახალი წ. V საუკუნამდე. სკვითური ენაზე ტექსტებს ჩვენამდე არ მოუღწევია. შემონახულია მხოლოდ ეპიგროფიკული ძეგლები და საკუთარი სახელები. სკვითური ენის მემკვიდრეა თანამედროვე ოსური ენა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ირანული ენები
სკვიმნია

**სკვიმნია** — დასავლეთ საქართველოს ერთ-ერთი მხარის — ლეჩხუმის სახელწოდება ბიზანტიური წყაროების მიხედვით. სკვიმნია ეგრისის ადრინდელი ფეოდალური სახელმწიფოს ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეული იყო. შემდგომში იგი თანდათან აღმოსავლეთ ქართულ სახელმწიფოს — ქართლს დაუახლოვდა პოლიტიკურად და კულტურულად.

## იხილეთ აგრეთვე
*ლეჩხუმი

## ლიტერატურა
კატეგორია:კოლხეთი
სკივრი

**სკივრი** — ტანსაცმლისთვის განკუთვნილი  სახურავიანი დიდი ყუთი. საქართველოს ზოგიერთ კუთხეში სამზითვო ნივთი იყო. ტერმინი „სკივრი“ ძველ წერილობით ძეგლებში არ იხსენიება. სკივრის იდენტური ფუნქციის, დგამს წყაროებში კიდობანი ჰქვია.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ავეჯი
უნგრული ვიკიპედია

**უნგრული ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება უნგრულ ენაზე. თავისუფალი ღია ინტერნეტ ენციკლოპედია. მუშაობა დაიწყო 2003 წლის 8 ივლისს. 2011 წლის სექტემბრისთვის უნგრულ ვიკიპედიაში არსებობდა 200 ათასი სტატია. 2007 წლის თებერვლისთვის მოიცავდა 50 ათას სტატიას, ხოლო 2008 წლისთვის 100 ათას სტატიას. უნგრულ ენასთან დაკავშირებული პირველი ვიკიპედია შეიქმნა 2001 წლის 5 სექტემბერს ლარი სენგერის მიერ უნგრული ვიკიპედიის ამჟამინდელ დომენზე: http://hu.wikipedia.com/. იმ დროისთვის ვიკიპედია ჯერ კიდევ UseModWiki-ზე მუშაობდა. მრავალი თვის განმავლობაში უნგრული ვიკიპედიის შიგთავსი მცირერიცხოვანი იყო, ამასთანავე იყო პრობლემები ვანდალიზმთან.

ამჟამად უნგრულ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 217 ათასი სტატია. ჰყავს 36 ადმინისტრატორი, აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი უტოლდება დაახლოებით 1900 ადამიანს. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* უნგრული ვიკიპედია 
* უნგრული ვიკიპედია – მობილური ვერსია  
* უნგრული ვიკიპედიის შესახებ 
* უნგრული ვიკიპედიის შესახებ 
* უნგრული ვიკიპედიის შესახებ 
* უნგრული ვიკიპედიის შესახებ 

კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
კარლო გუჯაბიძე

**კარლო გუჯაბიძე** (დ. 15 ივლისი

, 1946, თბილისი — გ. თებერვალი, 2012, იქვე) — საქართველოს პრეზიდენტის რწმუნებული-გუბერნატორი გურიის მხარეში 1998-2003 წლებში.

## ბიოგრაფია
1969 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მექანიკა-მანქანათმშენებლობის ფაკულტეტი. მუშაობდა თბილისის ვაგონშემკეთებელ ქარხანაში , შემდეგ კი თბილისის ლენინის (ნაძალადევის) რაიონში რაიკომის პირველ მდივნად. 1995-1998 წლებში იყო ლანჩხუთის რაიონის გამგებელი. 1998-2003 წლებში იყო პრეზიდენტის რწმუნებული  გურიის მხარეში. გარდაიცვალა 2012 წლის 23 თებერვალს.

## ლიტერატურა
*ვინ ვინაა საქართველოში: ქართული ბიოგრაფიული ცნობარი. –  თბ., 1998-1999. - გვ. 104

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკური მოსამსახურეები
კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კარლო
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ფინური ვიკიპედია

**ფინური ვიკიპედია** () — ვიკიპედიის განყოფილება ფინურ ენაზე. თავისუფალი ღია ინტერნეტ ენციკლოპედია. გაეშვა 2002 წლის ბოლოს. თავდაპირველად ვიკიპედიის ფინურენოვანი განყოფილება რჩებოდა პრიმიტიულ სტადიაზე. განვითარების სისწრაფე მოდერნიზებული იყო III ფაზამდე 2003 წლის ნოემბერში და აგრძელებდა მტკიცედ განვითარებას 2004 წლამდე. 2006 წლის 21 თებერვლის მდგომარეობით ფინურ ვიკიპედიაში არსებობდა 50 ათასი სტატია, 2007 წელს სტატიების რაოდენობამ მიაღწია 100 ათასს. 2009 წლის 12 აპრილისთვის ვიკიპედიის ფინურენოვანი განყოფილება მოიცავდა 200 ათას სტატიას.

ფინურ ვიკიპედიას ჰყავს 48 ადმინისტრატორი, აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი უტოდება 1800 ადამიანს. ამჟამად ფინურ ვიკიპედიში დაახლოებით 300 ათასი სტატიაა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფინური ვიკიპედია  
* ფინური ვიკიპედია – მობილური ვერსია 

კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
გიორგი ტუშინსკი

**გიორგი ტუშინსკი** ( დ. 26 აგვისტო, 1909 — გ. 9 ნოემბერი, 1979) — რუსი გეოგრაფი. ფიზიკური გეოგრაფიის სპეციალისტი. მოღვაწეობდა უმეტესად გლაციოლოგიის დარგში. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი. რსფსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1971). პროფესორი (1949). 

გიორგი ტუშინსკი დაიბადა მოსამსახურის ოჯახში. 1934-1939 წლებში მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სწავლობდა პედოლოგია-გეოგრაფიის ფაკულტეტზე, რომლის დამთავრების შემდეგ მიიღო გეომორფოლოგიის სპეციალობის ხარისხი. 1949 წლიდან მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორია. მასზე დიდი გავლენა მოახდინეს მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორებმა: ივანე შჩუკინმა, ნიკოლოზ ბარანსკიმ, განსაკუთრებით კი ალექსანდრე ბორზოვმა. 1930-იან წლებში იყო ალპინიზმისა და სამთო-ტურიზმის პოპულარიზატორი. დიდი სამამულო ომის დროს ასრულებდა მნიშვნელოვან სახელმწიფო დავალებებს. 1942 წლის აგვისტოში სახელმწიფო ბრძანების საფუძველზე მწვერვალ იალბუზიდან ასრულებდა ფაშისტური გერმანიის დროშების მოხსნას.  

1942 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „თებერდის ნაკრძალის გეომორფოლოგიური პირობები“. 1948 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. რუსეთში საფუძველი ჩაუყარა ზვავთმცოდნეობას. ტუშინსკის ძირითადი შრომები ეძღვნება საინჟინრო გლაციოლოგიის, ზვავსაშიშროებისა და სამთო-დაცვით საკითხებს. 1947 წლიდან იყო მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფიის ფაკულტეტის პედაგოგი. 1949 წელს ტუშინსკიმ გამოაქვეყნა კაპიტალური ნაშრომი სახელწოდებით: „ზვავი, წარმოქმნა და მათგან თავდაცვა“, სადაც მოცემულია ზვავის წარმოქმნის პირობები და აგრეთვე შეჯამებულია კვლევის ისტორია. 1960-იანი წლების შუა პერიოდიდან მუშაობდა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლარული  ქვეყნების გეოგრაფიის ფაკულტეტზე, რომელსაც 1966 წლიდან ეწოდებოდა კრიოლითოლოგიისა და გლაციოლოგიის ფაკულტეტი.

მოსკოვის უნივერსიტეტში კითხულობდა ლექციებს თემებზე: „ზოგადი და რეგიონული გლაციოლოგია“, „თოვლისა და ყინულის სტრუქტურა“, „ზვავთმცოდნეობა“, „სელი“, „საინჟინრო გლაციოლოგია“, „აერომეთოდები გლაციოლოგიაში“, „ლანდშაფტების გეოფიზიკა“, „გეოგრაფიული კვლევების ტექნიკური უსაფრთხოება“. ლომონოსოვის პრემიის ლაურეატი (1971).

## თხზულებები
* Лавины. Возникновение и защита от них. М., 1949;
* Ледники, снежники, лавины Советского Союза. М., 1963;
* Космос и ритмы природы Земли. М., 1966;
* Оледенение Эльбруса. М.1968; 
* Инженерная гляциология. М., 1971.

## ლიტერატურა
* Материалы гляциологических исследований. № 36. М.,1979.
* Гляциологический словарь. Л., Гидрометеоиздат, 1984.

## სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა გეოგრაფები
კატეგორია:რუსი გეოგრაფები
კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
პავლე კოვალიოვი

**პავლე კოვალიოვი** ( დ. 23 იანვარი 1912, სუმი — გ. 18 აპრილი 1996, ხარკივი) — უკრაინელი გეოგრაფი და ალპინისტი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1966), პროფესორი (1968). ხარკივის უნივერსიტეტის რეგიონული ფიზიკური გეოგრაფიის კათედრის გამგე. სსრკ გეოგრაფიული საზოგადოების წევრი (1985). 

მრეწველობის ქიმიის ტექნიკუმის დამთავრების შემდეგ (1931) მუშაობა დაიწყო სოლიკამსკში, კრასნოიარსკსა და სუმში. 1937 წელს ჩააბარა ხარკივის უნივერსიტეტის გეოლოგია-გეოგრაფიის ფაკულტეტზე, რის შემდეგ ხელი მოჰკიდა ალპინიზმს. 1938 წლის ზაფხულში ჩამოვიდა კავკასიაში, სადაც ეწვია ერთ-ერთ ალპურ კლუბს. აქვე მიანიჭეს სსრკ ალპინიზმის წოდება. კავკასიაში ყოფნისას კოვალიოვმა დაიწყო გეომორფოოგიისა და გლაციოლოგიის საკითხების შესწავლა. განსაკუთრებით მისი ყურადღება მიიქცია სელურმა მოვლენებმა და მაღალმთიანი კავკასიონის მყინვარებმა. პირველმა გამოიკვლია ჯალოვჩატის მთის გეომორფოლოგიური საკითხები. 

1941 წელს გაიწვიეს ფრონტზე. მონაწილეობა მიიღო ხარკივის და სტალინგრადის დაცვაში, აგრეთვე კურსკის ბრძოლაში. ომის დამთავრების შემდეგ კოვალიოვი ხარკივის უნივერსიტეტში მუშაობდა პედაგოგად. 1953 წელს კავკასიაში ჩატარებული რიგი ურთულესი ტრავერსისთვის ხდება სსრკ სპორტის ოსტატი. 1950 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია. 1966 წელს მოსკოვის უნივერსიტეტში დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია. კოვალიოვმა მნიშვნელოვანი კვლევები ჩაატარა აღმოსავლეთ ევროპის ვაკის ფარგლებში, სადაც აღწერა მეოთხეული ნალექების პალეოგეოგრაფია.

ავტორია 240 სამეცნიერო ნაშრომისა, მათ შორის მონოგრაფიებისა. დაჯილდოებულია წითელი ვარსკვლავისა და სამამულო ომის ორდენებით.

## თხზულებები
* Ковалев П. В. Кавказ. Очерк природы. М. Географгиз. 1954;
* Ковалев П. В. Вопросы четвертичного оледенения Кавказа, 1965;
* Ковалев П. В. Современное и древнее оледенение Большого Кавказа, 1967.

## რესურსები ინტერნეტში
* პავლე კოვალიოვი – ცნობები 

კატეგორია:უკრაინელი გეოგრაფები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
სკვირეთი

**სკვირეთი**  — ძველი ქართლის სამეფოს ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეული — ხევი, რომელიც სამშვილდის საერისთავოში შედიოდა და მას ჩრდილოეთიდან საზღვრავდა. მოიცავდა დაახლოებით ახლანდელ მდინარე ვერის ხეობას. სკვირეთის უძველესი ცენტრი საკურეთის ციხე პირველად მოიხსენიება X საუკუნის სომხურ წყაროებში. აქედანვე მიიღო ხევმა სახელწოდება „სკვირეთი“.  XIII საუკუნეში სკვირეთი (სკორეთის ხევი) დემეტრე II თავდადებულის მეუღლის მამული იყო. ვახუშტი ბაგრატიონი (XVIII საუკუნე) სკვირეთში რამდენიმე ციხეს ასახელებს: წვერის ციხეს, ლასტის ციხესა და  რკინის ციხეს. სკვირეთში შედიოდა აგრეთვე ბეთანიის მონასტერი და ლურჯი მონასტერი (ამჟამად თბილისის ფარგლებშია).

## ლიტერატურა
კატეგორია:იბერიის სამეფო
სარის საგრაფო

მინი|მარჯვნივ
**სარი** () — ინგლისის სამხრეთ-აღმოსავლეთში მდებარე საგრაფო, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ინგლისის რეგიონის ნაწილი, ნაწილი ე.წ. შიდა საგრაფოებისა. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი რეიგეითი 2021 წლიდან. თუმცა საგრაფოს ისტორიული ქალაქი გილდფორდია. მოსახლეობა 1 242 649 ადამიანს შეადგენს (2024 წლის მონაცემებით).

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ცხოვრება სარიში 

კატეგორია:ინგლისის საგრაფოები
Live Blood

***Live Blood*** — მუსიკოს პიტერ გებრიელის მესამე ოფიციალური საკონცერტო ალბომი. იგი ჩაწერილია ლონდონის HMV Hammersmith Apollo-ში, 2011 წლის 23 და 24 მარტს. კონცერტი წარმოადგენდა პიტერ გებრიელის 2011 წლის ტურნეს ნაწილს. მასში მონაწილეობა მიიღეს New Blood Orchestra-მ და ვოკალისტებმა, ენ ბრუნმა, მელანი გებრიელმა, სევარა ნაზარხანმა და ტომ კოულიმ.

ტურნეს მსვლელობისას სრულდებოდა მასალა ალბომიდან *Scratch My Back*, ისევე როგორც გებრიელის სიმღერების ორკესტრული არანჟირებები, რომელთა დიდი ნაწილი შეტანილია ალბომში „New Blood“. *Live Blood*-ის წინა, ერთდისკიანი ვერსია თან დაერთო 2011 წელს გამოცემულ *New Blood*-ის სასაჩუქრო გამოცემას.

ორკესტრული ვერსიების არანჟირების ავტორები არიან ჯონ მეტკელფი და პიტერ გებრიელი. სიმღერის „Signal To Noise“ არანჟირების ავტორები არიან გებრიელი და უილ გრეგორი. „The Book of Love“-ის არანჟირებაზე ნიკ ინგმენმა იმუშავა. საკონცერტო ვერსიაში დირიჟორია ბენ ფოსტერი, ცნობილი სერიალზე Doctor Who მუშაობით. სიმღერის „In Your Eyes“ დირიჟორი ჯონ მეტკელფია.

## სიმღერების სია
## გამოხმაურება
გამოცემაში *The Independent* ენდი გილმა ალბომს ხუთიდან სამი ვარსკვლავი მიანიჭა, დასძინა რა, რომ „საერთო ეფექტი შესაძლოა, საშინელია. ახალი არანჟირებები იდეების ახალ ხეივნებს წარმოაჩენენ, მაგრამ გარდა სიმღერისა „The Book of Love“, სადაც გებრიელის გულახდილობა აქრობს ირონიას, რათა სიმღერას ნაზი ხასიათი შეუნარჩუნოს, ახალი იდეები იშვიათად იძლევა ოპტიმიზმის საბაბს“.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია საიტზე Discogs

## სქოლიო 
კატეგორია:პიტერ გებრიელის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:2012 წლის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:Real World Records-ის საკონცერტო ალბომები
კატეგორია:Virgin Records-ის საკონცერტო ალბომები
კურუსუს ბრძოლა

[მინი|310პქ|ხედი კურუსუს ციხესიმაგრიდან. [კანდიდო ლოპესი, ბუენოს-აირესის ხელოვნების მუზეუმი]]
**კურუსუს ბრძოლა** გაიმართა 1866 წლის 1 და 3 სექტემბერს, პარაგვაული ომების ფარგლებში. 

1866 წლის 24 მაისს მოკავშირეთა მიერ მოგებული ტუიუტის ბრძოლის შემდეგ, რეზერვის მეთაურმა მიტრემ პორტუ-ალეგრეს ბარონის მიერ გამოგზავნილი ათი ათასი კაცი კურუსუსა და კურუპაიტის ციხესიმაგრეებზე შეტევისკენ მიმართა, რომლებიც უმაიტის სამხრეთით, მდინარე პარაგვაის ორივე მხარეს მდებარეობდა. 

1 სექტემბრის დილის 7:30-ზე, ბრაზილიური ძალები კურუსუს ფორტს მიადგნენ, ამას ემატებოდა ხის გემები კუნძულ პალმარის მიმართულებიდან. სროლამ ციხიდან და ნავებიდან ერთმანეთის მიმართულებით, 4 საათს გასტანა. ამასობაში, ხის ნავებიდან ჩაკოში 800 ჯარისკაცი გადავიდა, რათა ის ცეცხლსასროლი დანადგარები და არტილერია გაენადგურებინათ, საიდანაც პარაგვაელები ბრაზილიელთა საბრძოლო ხომალდებს ესროდნენ. მწუხრისას, ცეცხლი შეწყდა. 

მეორე დღის 14:00 საათზე, საბრძოლო გემმა *რიო-დე-ჟანეირომ* ორ მაღაროს დაარტყა და უმალ ჩაიძირა მეთაურ ამერიკო ბრაზილიო სილვადოსტან და 50-ზე მეტ ჯარისკაცთან ერთად. ერთი საათის შემდეგ, პორტუ-ალეგრის ბარონს მიწაზე უკვე გადასხმული ჰყავდა 8 000 კაცი, მათ შორის იყვნენ არასრულწლოვნები, კავალერია, არტილერია და განმაღმველები. მიუხედავად წინააღმდეგობისა, მათ პარაგვაელები მაინც დაამარცხეს და მეორე დღეს სახმელეთო შეტევისთვის მოემზადნენ. 

3 სექტემბერს, იერიში მიიტანეს ციხესიმაგრეზე, რომელსაც გენერალი ხიმენესი მეთაურობდა. ციხის გარშემო არსებული ჭაობებისა და ბუჩქების წყალობით, მისი დამცველები უპირატესობას ფლობდნენ. მძიმე დაბომბვების შემდეგ, ციხესიმაგრე მოკავშირეებმა აიღეს, პარაგვაის არმია კი განდევნილ იქნა.

## ლიტერატურა
* DONATO, Hernâni. Dicionário das batalhas brasileiras. 2a ed, IBRASA, 1996, ISBN 978-85-348-0034-1, 593 pp.
* César Cristaldo Dominguez. *La Campaña de Humaitá*. Ed. El lector, Asunción, 2010.

კატეგორია:ბრაზილიის ბრძოლები
კატეგორია:პარაგვაის ბრძოლები
კატეგორია:პარაგვაული ომი
კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1866 წლის ბრძოლები
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2020

**ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2020** (ან უბრალოდ **ევრო 2020**) — უეფა-ს მიერ ჩატარებული რიგით მე-16 საფეხბურთო ჩემპიონატი ევროპის ქვეყნის ნაკრებ გუნდებს შორის. ტურნირზე ჩატარდა 51 შეხვედრა, გახსნითი შეხვედრა 12 ივნისს, ხოლო ფინალი 2021 წლის 12 ივლისს. გამარჯვებულ გუნდს გადაეცა 10 მილიონი ევრო, ფინალისტს — 7 მილიონი ევრო, ნახევარ-ფინალისტს — 5 მილიონი ევრო, მეოთხედ ფინალისტს — 3 250 000 ევრო, ჯამში სატურნირო პრიზებისათვის გამოყოფილი იყო 34 მილიონი ევრო.

## მასპინძლები
ჩემპიონატის მასპინძელი ქვეყანა 2014 წლის დასაწყისში გახდა ცნობილი. მასპინძლობაზე განაცხადები შეტანილი ჰქონდათ თურქეთს, ირლანდია-შოტლანდია-უელსს და საქართველო-აზერბაიჯანს. მაგრამ უეფას გადაწყვეტილებით ჩემპიონატი ევროპის სხვადასხვა ქვეყნის 13 ქალაქში გაიმართება: 

;მერვედფინალები: ამსტერდამი, დუბლინი, ბუქარესტი, კოპენჰაგენი, ბილბაო, ბუდაპეშტი, ბრიუსელი, გლაზგო
;მეოთხედფინალები: მიუნხენი, რომი, სანქტ-პეტერბურგი, ბაქო
;ნახევარფინალები და ფინალი: ლონდონი

## სქოლიო 
2020
კატეგორია:2020 წელი ფეხბურთში
კატეგორია:ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2020
სუნთქვა

მინი|300პქ|ადამიანის სუნთქვის დიაფრაგმული ტიპი
**სუნთქვა** — ადამიანის, ცხოველების, მცენარეებისა და მრავალი მიკროორგანიზმის დისიმილაციის ძირითადი ფორმა. სუნთქვა არის: ფიზიოლოგიურ პროცესთა ერთობლიობა, რომლის შედეგადაც ორგანიზმი იღებს ჟანგბადს და ათავისუფლებს ნახშირორჟანგს. იგი მოიცავს ჰაერის ცვლას ატმოსფეროსა და ფილტვის ალვეოლებს შორის (ფილტვის ვენტილაცია), აირთა ცვლას ფილტვის ალვეოლების ჰაერსა და ალვეოლების სისხლძარღვებში მიმდინარე სისხლს შორის (აირთა დიფუზია ფილტვებში, გარეგანი სუნთქვა), სისხლის მიერ აირთა ტრანსპორტს (ჟანგბადისა — ფილტვებიდან ქსოვილებში, ხოლო ნახშირორჟანგისა — ქსოვილებიდან ფილტვებში), აირთა ცვლას დიდი წრის კაპილარებში სისხლსა და ქსოვილებს შორის (აირების დიფუზია ქსოვილებში).

ქსოვილებში ჟანგბადი მოიხმარება საყუათო ნივთიერებების დასაჟანგავად (ქსოვილთა სუნთქვა), რის შედეგადაც თავისუფლდება ენერგია და წარმოიშობა ნახშირორჟანგი.

სასუნთქ მოძრაობათა საშუალებით ხდება ფილტვების ვენტილაცია, ე.ი. ფილტვების ალვეოლებში ჰაერის განახლება, რათა ალვეოლურ ჰაერში О2-ის პარციალური წნევა იყოს მეტი, ხოლო ნახშირორჟანგისა — ნაკლები, ვიდრე მათი წნევა ალვეოლების ირგვლივ კაპილარებში გამავალ ვენურ სისხლში.

## სქოლიო
კატეგორია:სუნთქვა
კატეგორია:რეფლექსები
კატეგორია:ადამიანის სხეული