open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მარიონ კოტიარი

**მარიონ კოტიარი** (; დ. 30 სექტემბერი, 1975) — ფრანგი კინომსახიობი, რომელიც თითქმის 40 კინო და სატელევიზიო ფილმში გამოჩნდა 1993 წლიდან.

## ბიოგრაფია
მარიონი დაიბადა მსახიობთა ოჯახში. მან სენაზე თამაში ბავშვობიდან დაიწყო, თინეიჯერობის პერიოდში კი ტელეფილმებიდან კინოში გადავიდა. 1990-იანი წლების დასასრულს მან, როგორც ფრანგმა კინომსახიობმა, წარმატებას მიაღწია ფილმებით: „ჩემი სექსუალური ცხოვრება... ანუ როგორ ჩავერთე კამათში“ (1996) და „ტაქსი“ (1998), ასევე, ის უფრო ფართო აუდიტორიამ ნახა ფილმებში: „დიდი თევზი“ (2003), „ხანგრძლივი ნიშნობა“ (2004), რომლისთვისაც მან სეზარის პრემია დაიმსახურა, როგორც საუკეთესო მსახიობმა ქალმა მეორეხარისხოვან როლში და „კარგი წელი“ (2006).

მისი მიერ შექმნილმა ედიტ პიაფის პორტრეტმა ფილმში „ცხოვრება ვარდისფერ ფერებში“ (2007) მას საერთაშორისო აღიარება და მრავალი ჯილდო მოუტანა, მათ შორის: BAFTA-ს, სეზარის, ოქროს გლობუსის ჯილდოები და სწორედ ამ ფილმით ის პირველი მსახიობი გახდა, რომელმაც აიღო ოსკარი ფრანგულენოვანი როლის შესრულებისათვის.

მარიონმა ინტერესი გარემოს საქმეებშიც გამოავლინა  და გრინპისის  ორატორადაც იმსახურა. ის თავის კომპანიონ მსახიობ და რეჟისორ გიიომ კანესთან ერთად ცხოვრობს.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ფრანგი მსახიობები
კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:სეზარის მფლობელი კინომსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 30 სექტემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ტელეფა

**ტელეფა** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (რუფოთის თემი), მდებარეობს მდინარე ჩხარის (ჩოლაბაურის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 200 მეტრი, თერჯოლიდან 4 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 577 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სარბევი

**სარბევი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (კვახჭირის თემი), მდებარეობს იმერეთის მაღლობზე, მდინარეების ყვირილის, რიონისა და წყალწითელის შესაყართან. ზღვის დონიდან 100 მეტრი, თერჯოლიდან 40 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 547 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სეფარეთი

**სეფარეთი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (ძევრის თემი). მდებარეობს ოკრიბა-არგვეთის სერის ჩრდილოეთ მთისწინეთზე. მდინარე ძევრულის სათავესთან. ზღვის დონიდან 280 მეტრი, თერჯოლიდან 13 კილომეტრი. სოფელში ძირითადად ცხოვრობენ: აბულაძეები, ბერძულები და მეფარიძეები. სოფელში გადის თერჯოლა-ტყიბულის შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზა. ისტორიულ წყაროებში იხსენიება XVIII საუკუნიდან.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 109 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზედა სიმონეთი

**ზედა სიმონეთი** — სოფელი საქართველოში, თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (იმერეთის მხარე), ზედა სიმონეთის ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი და მასში შემავალი ერთადერთი სოფელი.

მდებარეობს სიმონეთის ვაკესა და ბორცვიან მთისწინეთზე, ზღვის დონიდან 350 მ-ზე, ქ. თერჯოლიდან 11 კმ-ში, არგვეთიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 20 კმ-ში. სოფელში არის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია (XI ს.), დავით და სერგო კლდიაშვილების სახლ-მუზეუმი. 

## ისტორია 
წმინდა გიორგის ეკლესიის XI საუკუნის წარწერაში მოხსენიებულია როგორც **სომიანეთი**:

„სომიანეთი“, როგორც ჩანს, სოფლის ადრინდელი სახელწოდებაა. ხალხური ეტიმოლოგიის შედეგს უნდა წარმოადგენდეს „სვიმონეთი“.

1716 წელს სოფელში გაიმართა სიმონეთის ბრძოლა, რომლის შედეგადაც იმერეთის მეფე გახდა გიორგი IV გურიელი. 1926 წლისთვის ზედა სიმონეთის თემი შედგებოდა ოთხი სოფლისგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 5032 ადამიანს, ხოლო ფართობი 46,8 კმ²-ს.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1349 ადამიანი.

## ცნობილი ადამიანები
* დავით კლდიაშვილი — მწერალი
* სერგო კლდიაშვილი — მწერალი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კარლის ულმანისი

**კარლის ულმანისი** (, რუსეთის იმპერიაში კარლ ინდრიკოვიჩი; დ. 4 სექტემბერი, 1877 — გ. 20 სექტემბერი, 1942) — ლატვიის სახელმწიფო და პოლიტიკური ლიდერი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა კურლანდიის გუბერნიის დობელის მაზრაში 1877 წლის 4 სექტემბერს (ძველი სტილით 23 აგვისტოს). 1896 წელს დაასრულა ალექსანდრეს გიმნაზია მიტავაში (ელგავა). 1897 წელს დაასრულა სარძევე მეურნეობის კურსები ტაპიაუში, აღმოსავლეთ პრუსიაში (ამჟამად გვარდეისკი, კალინინგრადის ოლქი). სპეციალობით მუშაობდა რიგასა და ლიებაეში (ლიეპაე). 1902 წელს სასოფლო-სამეურნეო ფაკულტეტზე სწავლობდა ციურიხის პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტში, შვეიცარიაში. 1903-1905 წლებში სწავლობდა სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში ლაიფციგში, გერმანია.

* ლატვიის პრემიერ-მინისტრის პოსტს იკავდებდა შემდეგ წლებში: 1918-1921, 1925-1926, 1931-1931, 1934-1940, 
* პრეზიდენტის პოსტს: 1936-1940

## ლიტერატურა
* Karl Heinz Gräfe: *Vom Donnerkreuz zum Hakenkreuz. Die baltischen Staaten zwischen Diktatur und Okkupation.* Edition Organon, Berlin 2010, ISBN 978-3-931034-11-5, Kurzbiographie S. 441.
* Ilgvars Butulis: *Geschichte und Politik. Das autoritäre Regime von Kārlis Ulmanis 1934-1940. Forschungsprobleme und Lösungen*. In: Svetlana Bogojavlenska, Jan Kusber (Hg.): *Tradition und Neuanfang. Forschungen zur Geschichte Lettlands an der Wende vom 20. zum 21. Jahrhundert. Kleine Festschrift für Erwin Oberländer*. LIT, Berlin 2014, ISBN 978-3-643-12732-7, S. 171–183.

## რესურსები ინტერნეტში
* კარლის ულმანისის ბიოგრაფია
* გაზეთი „კვირის პალიტრა“: რომელი პრეზიდენტის საფლავს ეძებენ გორში
 

კატეგორია:ლატვიის პრეზიდენტები
კატეგორია:ლატვიის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 4 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1877
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1942
ჭინათი

**ჭინათი** — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, ლესის თემში (სოფლები: ლესა, ჭინათი). მდებარეობს გურიის ქედის ჩრდილოეთით, მდინარეებს ლესისწყალსა (ფიჩორის შენაკადი) და ორაგვისღელეს შუა, ზღვის დონიდან 80 მ, ლანჩხუთიდან 10 კმ., ლესადან 3 კმ. სოფელში იდგა წმინდა კვირიკეს ხის ეკლესია. სოფელში დგას ეკლესია. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა და მეციტრუსეობა.

## მოსახლეობა
## იხილეთ აგრეთვე
*ჭინათის წმინდა კვირიკეს ეკლესია
*ჭინათის ნაეკლესიარი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლესა

**ლესა** — სოფელი გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ლესა, ჭინათი). სოფელში არის საბავშვო ბაღი და საჯარო სკოლა. არქიტექტურული ძეგლებიდან აღსანიშნავია ადმინისტრაციული შენობა.

## გეოგრაფია
ლესა მდებარეობს გურიის დაბლობზე, მდინარე ლესისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 30 მ., ლანჩხუთიდან 8 კმ. სოფელში გადის საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს12 და ოზურგეთი-ლანჩხუთის საავტომობილო გზა. სოფელში არის რკინიგზის ბაქანი სამტრედია-მახინჯაურის ხაზზე. 
## ისტორია
ლესა წყაროებში იხსენიება გვიანდელი შუა საუკუნეებიდან. წარმოადგენდა გურიელების საუფლისწულო სოფელს. ლესაში ცხოვრობდა გურიის მთავრის, ვახტანგ III გურიელის შვილის, დავით გურიელის ოჯახი. ლესაში დაიბადა და გაიზარდა გურიელების საგვარეულოს შთამომავალი, პოეტი მამია გურიელი. სოფელში შემორჩენილია გურიელთა ძველი შენობების თაღები. სოფელში იდგა ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია. 1914 წელს გაიხსნა სოფლის ბიბლიოთეკა.

საბჭოთა პერიოდში სოფელში მოჰყავდათ ჩაი, სიმინდი, ციტრუსები.
## მოსახლეობა
## ცნობილი ადამიანები
*მამია გურიელი — პოეტი
*კიტა აბაშიძე — პუბლიცისტი და პოლიტიკოსი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩიბათი

**ჩიბათი** — თემი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, ამჟამად მოიცავს სოფლებს: ზემო ჩიბათი, ქვემო ჩიბათი, ჭალა. ყოველ 23 მაისს იმართება სოფლის დღესასწაული „ჩიბათობა“. სოფლში იდგა წმინდა გიორგის ორი ეკლსია. მათგან ერთი ქვით იყო ნაგები და ქვის გალავანი ჰქონდა.

## ისტორია
ჩიბათში აღმოჩენილია ჩიბათის განძი. სავარაუდოა, რომ განძი ჩაფლულია VII საუკუნის 20-იან წლებში, როდესაც ჰერაკლე კეისარი ეგრისის გავლით ირანში მიდიოდა სალაშქროდ. გურიის სამთავროს პერიოდში ჯურუყვეთთან ერთად შეადგენდა ერთ სამოურავოს. მისი მოურავები იყვნენ ნაკაშიძეები.1772 წელს იხსენიებს იოჰან გიულდენშტედტი.

რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში ჩიბათის სასოფლო საზოგადოებაში შედიოდა სოფლები ჩიბათი, ლესა, ჭინათი, გომახური, ორაგვე. 1873 წელს სოფელში გაიხსნა ორკლასიანი სკოლა. სოფელში დაიბადა ქართველი პოლიტიკოსი პეტრე სურგულაძე. 1907 წლის 1 მაისს სოფელში გაიმართა პირველი მაისისადმი მიძღვნილი ხალხმრავალი მიტინგი. სოფელში მოქმედებდა ბიბლიოთეკა-სამკითხველო, რომელსაც 1913 წელს ივანე გომართელმა შესწირა 340 მანეთი.

## მოსახლეობა
## ცნობილი ადამიანები
*ვარლამ ჟურული – პოეტი

## რესურსები ინტერნეტში
*ჩიბათის თემის დადგენილებები გურიის ერობის მოამბე N2 — გვ. 7-8 — 7 იანვარი 1920

## სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
კატეგორია:გურიის თემები
ლაშისღელე

**ლაშისღელე** — ქალაქ ლანჩხუთის უბანი, ყოფილი სოფელი (ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი).

მდებარეობს გურიის დაბლობზე, მდინარეების საჭინკლისა და ლაშისღელის (ფიჩორის აუზი) შუამდინარეთში, ზღვის დონიდან 80 მ-ზე, ლანჩხუთის აღმოსავლეთ ნაწილში, ქალაქის ცენტრიდან დაახლ. 1 კმ-ის დაშორებით. სოფელი ლაშისღელე 1954 წელს ლანჩხუთის სადაბო (შემდეგ საქალაქო) საბჭოს შეუერთდა, 1988 წელს კი ლანჩხუთთან ტერიტორიული შეზრდის გამო სოფელი გაუქმდა. 

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ქვემო ჩიბათი

**ქვემო ჩიბათი** (ყოფ. *გომახური*) — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, ჩიბათის თემის ცენტრი: (სოფლები: ქვემო ჩიბათი, ზემო ჩიბათი, ჭალა). მდებარეობს გურიის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 16 მ., ლანჩხუთიდან 5 კმ. სოფელში არის რკინიგზის ბაქანი სამტრედია-მახინჯაურის ხაზზე.

## ისტორია
სოფელში არის საჯარო სკოლა, რომელიც XIX საუკუნის 80-იან წლებში დაარსდა. 1900 წელს სოფელში გაიხსნა ბიბლიოთეკა.

## მოსახლეობა
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფერარი 250 ტესტა როსა

[thumb|300px|1958 წლის 250 ტესტა როსა [რალფ ლორენის კოლექციიდან]]
thumb|300px|1961 წლის 250 TR Spider
**Ferrari TR**, ან **250 Testa Rossa**, სპორტული ავტომანქანა აწყობილი ფერარის მიერ 1950-იან და 1960-იან წლებში. ეს მანქანები სპორტულ არენაზე დომინირებდნენ -- მათ ვარიაცებს მოგებული აქვს ლე მანის 24 საათი 1958, 1960 და 1961 წლებში. ისინი ახლოდ ენათესავება ფერარის 250 სერიის დანარჩენ მანქანებს, განსაკუთრებით ლეგენდარულ 250 GTO-ს.

საერთო ჯამში 1956-61 წლებში აგებულ იქნა 34 ცალი 250 ტესტა როსა. ფრაზა ”ტესტა როსა” ნიშნავს ”წითელთავას”. ყველაზე განთქმული, 250TR აწყობილ იქნა 1957-58 წლებში; ამასთან მხოლოდ ორი საჩვენებელი და 19 შემკვეთისთვის მოდიფიცირებული მანქანა გამოვიდა. 250 GTO-ს შემდეგ 250 ტესტა როსა ფერარის რანგით მეორე ყველაზე ძვირფასი მოდელია და საშუალოდ $8 მილიონად ფასდება.

კატეგორია:ფერარის მანქანები
კატეგორია:ყველაზე ძვირადღირებული მანქანები
კატეგორია:Ferrari
მაჩხვარეთი

**მაჩხვარეთი** — სოფელი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი: (სოფლები: მაჩხვარეთი, ორაგვე, ჯუნმერე). მდებარეობს მდინარე ორაგვისღელის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 110 მ. სოფელში სამხრეთით, შემაღლებულ ბორცვზე შემორჩენილია დარბაზული ტიპის ეკლესის ნაშთი. სოფელში არის საბავშვო ბაღი. სოფელში ექვსი ქუჩაა: ფერისცვალების, ნათლისმცემლის, სამების, წმინდა გიორგის, ჯვართამაღლების, მეგობრობის.

## სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ალბერტს კვიესისი

მინი|250პქ|ალბერტს კვიესისი (1930)
**ალბერტს კვეისისი** (; დ. 22 დეკემბერი, 1881, ტერვეტეს თემი — გ. 9 აგვისტო, 1944, რიგა) — ლატვიელი პოლიტიკოსი და ლატვიის მესამე პრეზიდენტი.

## ბიოგრაფია 
კვეისისი ტერვეტეში დაიბადა ტერვეტეს თემში. მან ტარტუს უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი 1907 წელს დაამთავრა. ამის შემდეგ, იგი იურისტად მუშაობდა. კვეისისი ლატვიის სახალხო საბჭოს წევრი იყო, რომელმაც 1918 წელს ლატვიის დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. ლატვიის დამოუკიდებლობის შემდეგ იგი პარლამენტის წევრი, მინისტრი და პარლამენტის სპიკერი გახდა. კვეისისი ფერმერთა გაერთიანების პარტიის წევრიც იყო. 

1930 წელს იგი ლატვიის პრეზიდენტად აირჩიეს და 1933 წელს იგი ხელახლა, მეორე ვადით იქნა ამავე პოსტზე არჩეული. 1934 წლის 15 მაისს პრემიერ-მინისტრმა კარლის ულმანისმა პარლამენტი დაითხოვა და ავტორიტარული მმართველობა დაამყარა. კვეისისი ულმანის დიქტატურას არ იწოდენდა, თუმცა, არც შეწინააღმდეგებია. კვეისისმა თავის პოსტზე ყოფნის ბოლო ხანები ულმანისის მთავრობის მიერ მიღებული კანონების ხელმოწერებს მოანდომა. როდესაც 1936 წელს მისი პრეზიდენტობის ვადა დასრულდა, ულმანისმა თავი ქვეყნის პრეზიდენტად გამოაცხადა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ალბერტს კვიესისის ბიოგრაფია

## სქოლიო
კატეგორია:ლატვიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 22 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1881
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
ორაგვე

**ორაგვე** — სოფელი გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, მაჩხვარეთის თემში (სოფლები: მაჩხვარეთი, ორაგვე, ჯუნმერე).

## სახელწოდება
ორაგვე ზანური წარმოშობის ტოპონიმია და „სარაგვეს“ ნიშნავს და ფრინველისა და თაგვის დასაჭერი მცირე მახის აღმნიშვნელი სიტყვიდან – რაგვიდან – მომდინარეობს.

## გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე ორაგვისღელის (ფიჩორის აუზი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 200 მ., ლანჩხუთიდან 6 კმ. სოფელში არის გურიელის, თავისუფლებისა და მშვიდობის ქუჩები. სოფელში მოდის ჩაი, ციტრუსი, ტუნგი, დაფნა.

## გამოქვაბული
სოფელში, ორაგვისღელის მარცხენა მხარეს, კრაკალას მთის ფერდობზე არის გამოქვაბული, რომელიც მოცულობით ყველაზე დიდია ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში. მარჯვნივ არის სამგანყოფილებიანი გამოქვაბული, რომლებიც ერთმანეთთან დაკავშირებულია ხვრელებით.

## ისტორია
სოფელში იდგა მაცხოვრის სახელობის ეკლესია. ტაძარი ძველად ქვით ყოფილა აგებული, მაგრამ სიძველის გამო დანგრეულა, შემდეგ კი ხის აუშენებიათ. მისი სამრევლო 15 კომლს აერთიანებდა. ორაგვეში იდგა გრიგოლ გურიელის სახლი და ბიბლიოთეკა. ამ ბიბლიოთეკაში მუშაობდა 1887 წლის აპრილიდან 1888 წლის ნოემბრამდე ეგნატე ნინოშვილი და აქ დაიწყო მან დაწერა რომანისა „ჯანყი გურიაში“.

## მოსახლეობა
## გალერეა

Oragve Administrative Building.jpg|ადმინისტრაციული შენობა
WWII Memorial in Oragve.jpg|მეორე მსოფლიო ომის მემორიალი
Waterfall in Oragve.jpg|ჩანჩქერი
Oragve.jpg|სოფლის ერთ-ერთი ქუჩა

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჯუნმერე

**ჯუნმერე** — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, მაჩხვარეთის თემში (სოფლები: მაჩხვარეთი, ორაგვე, ჯუნმერე). მდებარეობს მდინარე ორაგვისღელის (ფიჩორის სისტემა) ნაპირებზე, გურიის ქედის ჩრდილოეთ კალთის ძირას, ზღვის დონიდან 120 მ., ლანჩხუთიდან 3 კმ. საბჭოთა პერიოდში სოფელში განვითარებული იყო მეჩაიეობა, მოქმედებდა კირის ქარხანა და მოზაიკის საამქრო. სოფელში ორი ქუჩაა: აკადემიკოს ალექსანდრე ბარამიძისა და მთაწმინდის.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გუსტავ ზემგალსი

მინი|220პქ|გუსტავ ზემგალსი (1927)
**გუსტავ ზემგალსი** (, დ. 12 აგვისტო, 1871, ძუკსტეს თემი — გ. 6 იანვარი, 1939) — ლატვიელი პოლიტიკოსი და ლატვიის მეორე პრეზიდენტი.

## ბიოგრაფია 
ზემგალსმა დაწყებითი სკოლა საკას თემში დაამთავრა, შემდეგ კი რიგის გიმნაზიაში განაგრძო სწავლა. 1899 წელს მოსკოვის უნივერსიტეტი დაამთავრა იურისტის ხარისხით. ამის მერე სამშობლოში დაბრუნდა და იურისტად და გაზეთის რედაქტორად მუშაობდა, ბოლოს კი პოლიტაქტივისტი გახდა.

## ლიტერატურა
* *Andersons E.* Četri prezidenti. Gustavs Zemgals. Latvijas Vēsture. 1998.
* *Šilde Ā.* Latvijas vēsture 1914—1940. Valsts tapšana un suverēnā valsts. Stokholma: Daugava, 1976.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლატვიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1871
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
ნირვანას დისკოგრაფია

აქ წარმოდგენილია ნირვანას დისკოგრაფია. იგი შედგება სამი სტუდიური ალბომისგან, 21 სინგლისგან, სამი საკონცერტო ალბომისგან, ორი EP დისკისგან, ოთხი კრებულისგან და ორი ყუთისგან.

ჯგუფი 1987 წელს, კურტ კობეინისა და კრის ნოვოსელიჩის მიერ ჩამოყალიბდა. დასარტყმელ საკრავებზე თავდაპირველად სხვადასხვა მუსიკოსი უკრავდა. 1989 წელს გამოვიდა მათი სადებიუტო დისკი *Bleach*. მას შემდეგ, რაც კოლექტივს შეუერთდა დეივ გროლი და ნირვანა ლეიბლ Geffen Records-ის ფილიალ DGC Records-ს დაექვემდებარა, გამოიცა მეორე დისკი, *Nevermind*, რომელიც 1990-იანი წლების ერთ-ერთ გაყიდვად ალტერნატიულ ალბომად იქცა. და სიეტლის გრანჟისა და ალტერნატიული როკის მოძრაობას წარმატება მოუტანა. მესამე ალბომი, In Utero, ასევე კომერციულად და კრიტიკულად წარმატებული აღმოჩნდა, მიუხედავად იმისა, რომ თავისი წინამორბედივით არ გაყიდულა.

1994 წელს, კურტ კობეინის თვითმკვლელობის შემდეგ ჯგუფი დაიშალა. ამის შემდეგ მას გამოცემული აქვს რამდენიმე დამატებითი ჩანაწერი, რამაც კობეინის მეუღლე კორტნი ლავისა და ჯგუფის დარჩენილ წევრებს შორის არაერთი დავა გამოიწვია. განსაკუთრებით დიდი სკანდალი მოჰყვა ნირვანას გამოუცემელი სიმღერის, „You Know You're Right“ გამოჩენას. 2006 წლის მარტში ლავმა ნირვანას მუსიკალურ კატალოგზე უფლებათა დიდი ნაწილი მიჰყიდა Primary Wave Music Publishing-ის წარმომადგენელ ლერი მესტელს. 2002 წლის მონაცემთა მიხედვით, ნირვანას მსოფლიოში გაყიდული ჰქონდა 50 მილიონი დისკი, აქედან 30 მილიონი - მხოლოდ აშშ-ში.

## სტუდიური ალბომები

Image:NirvanaSinglesBox.jpg|**Singles** 1995
Image:Nirvana-FromTheMuddyBanksOfTheWishkah.jpg|**From the Muddy Banks of the Wishkah** 1996
Image:Nirvana-Nirvana.jpg|**Nirvana** 2002
Image:With the lights out nirvana.jpg|**With the Lights Out** 2004
Image:SliverBest.jpg|**Sliver** 2005

## EP დისკები
## სინგლები
## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* დისკოგრაფია sliver.it
* Interscope: Nirvana 
* Nirvana Live Guide
* Live Nirvana

კატეგორია:დისკოგრაფიები
კატეგორია:ნირვანა (ჯგუფი)
გაბრიელა სპანიკი

**გაბრიელა ელენა სპანიკ ულტერა** ( დ. 10 დეკემბერი, 1973), უფრო ცნობილია როგორც **გაბრიელა სპანიკი** () — ჯილდოების მფლობელი ვენესუელელი მსახიობი, რომელიც მეტად ცნობილია  ტელენოველებში თავისი როლებით. მისი ტყუპისცალი და დანიელა სპანიკი მოდელი და მსახიობია. მას ასევე ჰყავს უმცროსი და პატრისია და ორი ძმა – ანტონიო და ადიელი.

სპანიკის მამა ხორვატიელია, რომელიც  ვენესუელაში საცხოვრებლად 1960 წელს გადავიდა, ხოლო დედა – ინგლისელია.

გაბრიელას კარიერა  მის ვენესუელის კონკურსიდან 1992 წელს დაიწყო. ის უნივერსიტეტში  ფსიქოლოგიას სწავლობდა, მაგრამ ყოველთვის  მსახიობობის სურვილი ჰქონდა. მისმა კარიერამ თვალსაჩინო აღმავლობა 1990–იანი წლების შუა ხანებში დაიწყო, როდესაც მან  მთავარი როლები მიიღო ვენესუელურ საპნის ოპერებში. 1998 წელს სალვადორ მეხია ალეხანდრემ გაბრიელა მიწვია მის ახალ სერიალში „უზურპატორი ქალი“ მექსიკაში. ამ სერიალით წყალობით გაბრიელა ნამდვილი მეგავარსკვლავი გახდა, ამ სერიალმა ტელევისას არხზე ყველა დროის რეკორდი მოხსნა. ამ სერიალის წყალობით გაბრიელამ სამწლიანი ექსკლუზიური კონტრატი მიღო ტელევისასგან. ამ სერიალის შემდეგ გაბრიელა კიდევ მონაწილეობა მიღო ტელევისას ორ სერიალში.2002 წელს ის გადადის სამუშაოდ ტელემუნდოში და ხდება მთავარი გმირი ტელენოველისა „შურისძიება“, სადაც მან პროფესიონალი მოკრივე განასახიერა.

2004 წელს გაბრიელას ისევ ეწვია საყოველთაო აღიარება როცა ის გახდა სერიალ „გრძნობათა ტყვეობაში“ მთავარი გმირი. 2005 წელს მონაწილეობა მიიღო სერიალში „ვნებათა მიწა“, რის შედეგადაც რამდენიმე წლით ეკრანს ჩამოშორდა. 2009 წელს ის ბრუნდება სერიალ „ქალბატონით“ ტელევისას არხზე და პარტნიორობას უწევს ლუსეროს და ფერნანდო კოლუნგას. 2010 წელს გაბი კომპანია აცტეკაში გადადის სამუშაოდ და გამოდის მათი ერთობლლივი სერიალი „იმპერატორი“, ამას მოყვება 2012 წელს სერიალი „ალმას ორი სახე“, 2014 წელს კი გაბიმ მონაწილეობა მიიღო აცტეკას სერიალში „ჩემო აკალპუკო“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ვენესუელელი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:დაბადებული 10 დეკემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ყელა

**ყელა** — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, ნინოშვილის თემში. მდებარეობს მდინარე ღვედისწყლის ნაპირებზე, გურიის ქედის მთისწინეთში, ზღვის დონიდან 120 მ., ლანჩხუთიდან 18 კმ., ნიგვზიანიდან  (რკინიგზის სადგური „ჯუმათი“) 4 კმ., ნინოშვილიდან 3,5 კმ. სოფელში იდგა მთავარანგელოზისა და წმინდა გიორგის ხის ეკლესიები, ასევე წმინდა ნიკოლოზის ქვის ეკლესია. სოფლის სახელწოდება აღნიშნავს გადასასვლელს, უღელტეხილს

## მოსახლეობა
## ცნობილი ადამიანები
*ეგნატე ნინოშვილი - მწერალი
*ვიქტორ კუპრაძე - მათემატიკოსი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
იანის ჩაკსტე

მინი|250პქ|იანის ჩაკსტე
**იანის ჩაკსტე** (; დ. 14 სექტემბერი, 1859, ლიელსესავა, ლატვია — გ. 14 მარტი, 1927, რიგა) — ლატვიელი პოლიტიკოსი და ლატვიის პირველი პრეზიდენტი 1922–1927 წლებში.

## ბიოგრაფია 
იგი სამართალს სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტში, რომელიც 1886 წელს დაამთავრა და არა მხოლოდ იურისტი, არამედ ლატვიის პოლიტიკური აქტივისტიც გახდა. 1906 წელს იგი რუსეთის იმპერიის პარლამენტის — დუმის წევრად აირჩიეს, სადაც ლატვიისთვის ავტონომიის იდეას ლობირებდა. 1918 წელს იგი ლატვიის სახალხო საბჭოს პრეზიდენტი გახდა, რაც დროებითი მთავრობა იყო, რომელმაც ქვეყნის დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. ჩაკსტე ლატვიის პრეზიდენტად 1922 წელს აირჩიეს პირველად, ხელმეორედ კი 1925 წელს და 1927 წლამდე, ანუ გარდაცვალებამდე პრეზიდენტის პოსტს იკავებდა. იგი ლატვიის აკადემიური გაერთიანების „Austrums“-ის წევრი იყო.

## ოჯახი 
მან ცოლად იუსტიე ჩაკსტე, ქალიშვილობაში ვესერე, შეირთო და მასთან ცხრა შვილი შეეძინა. მისი ვაჟი, უმცროსი ლეიტენანტი, ვისვალდის ჩასტკე 1915 წელს  იელგავას დაცვისას მიღებული ჭრილობებისგან გარდაიცვალა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Official Saeima biography
*Memorial Album, Biographical Sketch and Photographs 

## სქოლიო
კატეგორია:ლატვიის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1859
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1927
ჯუნეწერი

**ჯუნეწერი** — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, გვიმბალაურის თემში. მდებარეობს მდინარე ორაგვისღელის (ფიჩორის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირზე, გურიის ქედის ჩრდილოეთ კლათის ძირას, ზღვის დონიდან 100 მ., ლანჩხუთიდან 3 კმ. სოფლის ძველი სახელწოდებაა ჯუნჯუათი. 

სოფელში არის ჯუნჯუათის მერკელიანი კირქვის საბადო, რომელიც კირის დასამზადებლად გამოიყენება.

## ისტორია
სოფელში იდგა მაცხოვრის ეკლესია, ნაგები ქვით, ირგვლივ ქვის გალავნით. აქ ინახებოდა მამია გურიელის შეწირული მაცხოვრის ხატი. მისი სამრევლო მოიცავდა 37 კომლს. 1905 წლის რევოლუციის დროს გაზაფხულიდან აგვისტოს ბოლომდე სოფლის ნახევრად დანგრეულ ეკლესიაში ტერორისტი ერასტი ჯორბენაძე უკანონოდ ამზადებდა კუსტარულ იარაღს.  1916 წელს ჯუნჯუათში გაიმართა საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული ორგანიზაციების კონფერენცია ნოე ჟორდანიას ხელმზღვანელობით, რომელმაც გადაწყვიტა, რომ პირველი მსოფლიო ომის დროს რუსეთის დამარცხების შემთხვევაში შესაძლებელი იქნებოდა საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადება. საბჭოთა დროს სოფელში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.

## მოსახლეობა
## ცნობილი ადამიანები
*ალექსანდრე ბარამიძე — ფილოლოგი

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრე

thumb
**პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრე** (1917 თებერვლამდე *სანქტ-პეტერბურგის*, 1917 ნოემბრამდე — *პეტროგრადის*), ციხესიმაგრე სანქტ-პეტერბურგში კურდღლის კუნძულზე. მისი მშენებლობის დაწყების დღე — 1703 წლის 16 (27) მაისი ითვლება ქალაქის დაარსების თარიღად.

XVIII საუკუნიდან გადაიქცა პოლიტიკურ საპატიმროდ, სადაც ათავსებდნენ თვითმპყრობელობის მოწინაღმდეგებს. პირველად ამ დანიშნულებით პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრე თვით პეტრე I-მა გამოიყენა, როდესაც იქ ჩასვა საკუთარი ვაჟი ალექსი. 1725 წელს ამ ციხეში ჩასვეს ეკონომისტი ი. პოსოშკოვი, 1741 — იმპერატორ ელისაბედის მოწინააღმდეგეები — ბირონი, მინიხი, ოსტერმანი. 1790 პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ტუსაღი იყო ალექსანდრე რადიშჩევი. აქ ისხდნენ დეკაბრისტები (5 მათგანი აქვე ჩამოახრჩვეს), პეტრაშეველები, ნიკოლაი ჩერნიშევსკი, „ნაროდნაია ვოლიას“ წევრები, შემდეგ სოციალ-დემოკრატები, ისკრელები, ხოლო 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ — მეფის მთავრობის წევრები.

პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ისტორიისა და არქიტექტურის ძეგლთაგან შემონახულია: პეტრეს (1717-1718, არქიტექტორი დ. ტრეზინი) და ნევის (1784-1787, არქიტექტორი ნ. ლვოვი; კლასიციზმი) ჭიშკრები; კრონვერკი (1872-იდან — არტილერიის ისტორიის მუსეუმი; 1752, გადაკეთებული — 1850, არქიტექტორი პ. ტამანსკი); ციხესიმაგრეშია პეტრე-პავლეს ტაძარი (1712-1733, არქიტექტორი დ. ტრეზინი; ბაროკო), რომელშიც დაკრძალული არიან პეტრე I და სხვა რუსი იმპერატორები; აქვეა ზარაფხანა (1798-1806), მიაწერენ არქიტექტორ ა. პორტოს, სადაც ჭრიდნენ ოქროს, ვერცხლისა და სპილენძის მონეტებს; 1922 წლიდან ამზადებენ ორდენებსა და მედლებს.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რუსეთის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის არქიტექტურის ძეგლები
არნოლდ რუიტელი

**არნოლდ რუიტელი** (, დ. 10 მაისი 1928, საარემაა, ესტონეთი — გ. 31 დეკემბერი, 2024, ტალინი) — ესტონელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე, ესტონეთის პრეზიდენტი 2001-2006 წწ.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა კუნძულ საარემააზე, ლაიმიალის თემში. 1949 წელს დაამთავრა სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი იანედაში, მუშაობდა უფროს აგრონომად (1949-1950) საარემააზე, 1969-1977 წწ. არნოლდ რუიტელი ესტონეთის სასოფლო-სამეურნეო აკადემიის რექტორი იყო. 1977 წლიდან კომუნისტური პარტიის პარტიის ცკ ბიუროს წევრი. 1983 წელს ესტონეთის სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარედ იქნა დანიშნული. 1990 წლის მარტში ესტონეთის რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარედ დაინიშნა, სწორედ მისი მეთაურობისას გამოცხადდა 1991 წელს ესტონეთის დამოუკიდებლობა. საკუთარი კანდიდატურა პირველ საპრეზიდენტო არჩევნებზეც წამოაყენა, თუმცა, 1992 წლის არჩევნებზე ხმათა მხოლოდ 43% დააგროვა. იმდროს ესტონეთის პრეზიდენტი ლენარტ მერი გახდა.

## სკანდალი 
2006 წლის იანვარში ესტონეთის ტელევიზიამ პროგრამაში „თვითმხილველი“ სკანდალური ტელესიუჟეტი გაუშვა, სადაც ასახული იყო ახალგაზრდული ორგიები, რომელთაც პრეზიდენტის არასწულწლოვანი შვილიშვილები - 15 წლის ჰელენა და 13 წლის მარია აწყობდნენ საპრეზიდენტო სასახლე კადრიორგში. სიუჟეტი სწორედ მაშინ გავიდა ეთერში, როდესაც ესტონეთში მორიგი საპრეზიდენტო არჩევნების ციებ-ცხელება იყო. სკანდალური ფაქტების ტელეეკრანზე მოხვედრიდან ერთ დღეში ქვეყნის 12-მა გავლენიანმა გაზეთმა პირდაპირ დაუსვა კითხვა არნოლდ რუიტელს, აპირებდა თუ არა იგი მაინც მიეღო არჩევნებში მონაწილეობა. 

2006 წლის 19 იანვარს პრეზიდენტმა და მისმა მეუღლე ინგრიდმა მაყურებლებს ბოდიში მოუხადეს და ჟურნალისტებსა და პოლიტიკოსებს თხოვნით მიმართეს ამ პრობლემას „გაწონასწორებულად მისდგომოდნენ“. 

## რესურსები ინტერნეტში
* About Arnold Rüütel in The President of the Republic of Estonia homepage 
* Biography of Arnold Rüütel 

კატეგორია:ესტონეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:ესტონელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
გვიმბალაური

**გვიმბალაური**, *გვიმრალაური* — სოფელი გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი: (სოფლები: გვიმბალაური, ჯუნეწერი). მდებარეობს მდინარე ორაგვისღელის ხეობაში, გურიის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 12 მ., ლანჩხუთიდან 2 კმ. სოფელში გადის საერთაშორისოგზა საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს12. სოფელში მოქმედებს ბენზინგასამართი სადგური. სოფელში დაიბადა ფირალი და ტერორისტი ერასტი ჯორბენაძე. 

## ისტორია
სოფლის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ძვ. წ. VII-III საკუკუნეების ნამოსახლარი „ზურგა“. სოფელში იდგა წმინდა გიორგის ქვის ეკლესია. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.

## მოსახლეობა
## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პეტრეს ციხე

300px|მინი
**პეტრეს ციხე** — შუა საუკუნეების სიმაგრე აღმოსავლეთ საქართველოში, ქალაქ ბორჯომში, ლიკანის პირდაპირ, მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, მაღალ კლდოვან მთაზე. მასთან მისვლა შესაძლებელია რამდენიმე გზით, ლიკანის პარკიდან მტკვარზე გადებული ხიდისა და კლდეზე ვიწრო ბილიკის გავლით, სოფ. ლიკანიდან რკინიგზის ხაზის სიახლოვეს წიწვოვანი ტყისა და კლდეზე ვიწრო ბილიკის საშუალებით.

## ისტორია
პეტრეს ციხის ადრინდელი სახელი უნდა იყოს ყვერბილის ციხე. ეკუთვნოდა ავალიშვილების ფეოდალურ საგვარეულოს. დარაჯობდა ლიკანიდან ისტორიულ სოფლების ფაფისა და ნუასაკენ (ახლანდელი ქ. ბორჯომის უბნები) მტკვარზე გადამავალ ხიდსა და გზას. XVI საუკუნეში ოსმალთა მიერ თორის  დაპყრობის შემდეგ პეტრეს ციხე ოსმალური ადმინისტრაციული ცენტრი იყო. ამავე ხანებში პეტრეს ციხის რაბათი დაიცალა მოსახლეობისაგან.  ციხე შედგებოდა ციტადელისა და მასთან დაკავშირებული ქვედა ეზოსაგან. პეტრეს ციხის გალავანსა და შიდაციხეს შორის შემორჩენილია სხვადასხვა ნაგებობის ნაშთები, შიდაციხეში — საცხოვრებელი დარბაზების, ხაროების, ქვევრების ნანგრევებია. გალავანში დატანებულია სათოფურები და  სალოდეები. ციხე მრავალჯერ შეუკეთებიათ; ზოგან გამოირჩევა ადრინდელი თარაზული წყობის კედლები. მათი თანადროულია (XI-XII საუკუნეები) ციხის ძირში ყვერბილის ნასოფლარი, ეკლესიითა და სასაფლაოთი.

## არქიტექტურა
ციხემ ძლიერ დაზიანებული სახით მოაღწია. შემორჩა მისი ციტადელი ქონგურებით, დასრულებული მაღალი კედლები სხვადსახვა სიმაღლეზე განლაგებული სათოფურებითა და ნახევარწრიული გეგმის კოშკით, რომელიც მოთავსებულია ციხის სამხრეთ ნაწილში. ციხე ნაგებია კლდის ფლეთილი ქვით და კირის ხსნარის დუღაბით. სამხრეთის ნახევარწრიული კოშკი შესაძლოა სამსართულიანი იყო. სამხრეთ-დასავლეთ მონაკვეთში შესასვლელი კარი იქნებოდა დატანებული, რასაც გვაფიქრებინებს ამ ნაწილში ფოსოს არსებობა. ციხის ტერიტორიაზე შემორჩენილია ორი დიდი ზომის აუზი (სავარაუდოდ წყლის რეზერვუარი და ხორბლის შესანახი). ციხე საკმაოდ დიდი ზომისაა, მდებარეობის გამო იგი აკონტროლებს გარემოს. მასიური მაღალი კედლები მონუმენტურობითა და შინაგანი სიძლიერით გამოირჩევა კედლის ტალღოვანი ფორმა და ქონგურები კი მას სიმსუბუქეს და დინამიკურობას ანიჭებს.

## ლიტერატურა
* *მაკალათია ს.*, ბორჯომის ხეობა, თბ., 1957;

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამცხე-ჯავახეთის მხარეში
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
NRK

**NRK** — ნორვეგიის სამაუწყებლო კორპორაცია.

* კორპორაციის სახელი - Norwegian Broadcasting Corporation (NRK)
* დაარსების წელი - 1924
* ადგილმდებარეობა - ოსლო, ნორვეგია
* ვებ საიტი - www.nrk.no

კატეგორია:ნორვეგიის ტელეკომპანიები
კატეგორია:ნორვეგია
ხაბაროვსკის მხარე

**ხაბაროვსკის მხარე** () — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის შორეული აღმოსავლეთის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ხაბაროვსკი. დაარსდა 1938 წლის 20 ოქტომბერს შორეული აღმოსავლეთის მხარის ხაბაროვსკისა და პრიმორიეს მხარედ გაყოფის შედეგად.

## გეოგრაფია 
ხაბაროვსკის მხარეს ესაზღვრება ამურისა და მაგადანის ოლქები, სახას რესპუბლიკა, პრიმორიეს მხარე, ებრაელთა ავტონომიური ოლქი და ჩინეთი. ასევე ესაზღვრება ოხოტისა და იაპონიის ზღვები. მთათა ძირითადი სისტემაა სიხოტე-ალინი. 

## მოსახლეობა 
2002 წლის აღწერის მიხედვით ხაბაროვსკის მხარეში ცხოვრობს:

* რუსები — 1 290 264 (89,82 %)
* უკრაინელები — 48 622 (3,38 %)
* ნანაელები — 10 993 (0,77 %)
* თათრები — 10 972 (0,76 %)
* კორეელები — 9519 (0,66 %)
* ბელარუსები — 8840 (0,62 %)
* ევენკები — 4533 (0,32 %)
* აზერბაიჯანელები — 4463 (0,31 %)
* ჩინელები — 3815
* მორდველები — 3399
* გერმანელები — 3166
* სომხები — 2669
* ებრაელები — 2370
* ჩუვაშები — 2225
* ბაშკირები — 1458
* იაკუტები — 1454
* მოლდოველები — 1360
* ევენები — 1272
* უზბეკები — 1257

2008 წლის 1 იანვრის მონაცემების მიხედვით უდიდესი ქალაქებია: ხაბაროვსკი (577,3 ათ. კაცი), ამურის კომსომოლსკი (272,4 ათ. კაცი), ამურსკი (46,1 ათ. კაცი).

## რესურსები ინტერნეტში 
* РИА «27 Регион» — Новости Хабаровска и Хабаровского края 
* Сервер Правительства Хабаровского края 
* Законодательство Хабаровского края
* Хабаровский край в справочнике-каталоге «Вся Россия» 
* Сайт по Хабаровску и Хабаровскому краю
* Хабаровский край. Официальный информационный портал
* Хабаровск и Хабаровский край
* GlobalSib.com -Хабаровский край

*
სტავროპოლის მხარე

**სტავროპოლის მხარე** () — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის სამხრეთის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — სტავროპოლი. დაარსდა 1924 წლის 13 თებერვალს სამხრეთ-აღმოსავლეთის ოლქის სახელწოდებით, ამავე წლის 16 ოქტომბერს მიიღო ჩრდილოეთ კავკასიის მხარის სახელწოდება. 1937 წლიდან ორჯონიკიძის მხარეა, ხოლო დღევანდელ სახელს ატარებს 1943 წლიდან.

## გეოგრაფია 
სტავროპოლის მხარე მდებარეობს სამხრეთ რუსეთში ჩრდილოეთ კავკასიის ცენტრალურ ნაწილში. მხარეს ესაზღვრება: კრასნოდარის მხარე და როსტოვის ოლქი, ყალმუხეთი, ყარაჩაი-ჩერქეზეთი, დაღესტანი, ჩეჩნეთი და ყაბარდო-ბალყარეთი.

## მოსახლეობა 
2008 წლის მონაცემების მიხედვით სტავროპოლის მხარის ეროვნული შემადგენლობა ასეთია:

2008 წლის 1 იანვრის მონაცემების მიხედვით უდიდესი ქალაქებია: სტავროპოლი (363,7 ათ. კაცი), პიატიგორსკი (140,1 ათ. კაცი), კისლოვოდსკი (129,2 ათ. კაცი), ნევინომისკი (129,1 ათ. კაცი), ესენტუკი (81,7 ათ. კაცი).

## რესურსები ინტერნეტში 
* Интернет-портал органов государственной власти Ставропольского края 
* Сайт органов государственной власти Ставропольского края 
* газета Ставропольская недвижимость 

*
ზეა (მდინარე)

**ზეა** () — მდინარე რუსეთის ფედერაციაში, მდინარე ამურის მარცხენა შენაკადი, სათავეს იღებს სტანოვოის ქედზე, მიედინება ამურის ოლქის ტერიტორიაზე, ერთვის მდინარე ამურს ქალაქ ბლაგოვეშჩენსკთან.

შენაკადები: ტოკი, ბრიანტა, სელემჯა.

ქალაქები: ზეა, სვობოდნი, ბლაგოვეშჩენსკი.

მდინარეზე მდებარეობს ზეას ჰესი, დაგეგმილია ქვემო ზეას ჰესის მშენებლობა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Зея (река в Амурской обл.)
* *Зея* в «Словаре современных географических названий»

კატეგორია:ამურის შენაკადები
კატეგორია:ამურის ოლქის მდინარეები
პეტრის ბრძოლები

**პეტრის ბრძოლები** — ბრძოლები ქალაქ პეტრასთან ეგრისის დიდი ომის (542-562) დროს.
* ბრძოლა ბიზანტიისა და ირან-ეგრისის ჯარს შორის 542 წელს. ეგრისის მეფის გუბაზ II-ის მიწვევით ირანის ჯარი ეგრისში შევიდა. ირანისა და ეგრისის მხედრობა პეტრას მიადგა. ბიზანტიელთა სარდალმა იოანე ციბემ ხერხი იხმარა — პეტრის გარნიზონს უხმაუროდ ყოფნა უბრძანა. ირანის ჯარს, რომელსაც ანიაბედი სარდლობდა, ციხე მიტოვებული ეგონა და თამამად მიადგა ზღუდეს. ბიზანტიელები მოულოდნელად ეკვეთნენ მათ და დაამარცხეს. მარცხის შემდეგ ირანელებმა შაჰის სარდლობით ყოველი მხრიდან მიიტანეს იერიში ციხეზე. ხანმოკლე ბრძოლის შემდეგ, როდესაც სტრატეგოსი იოანე ციბე დაიღუპა, ხოლო ირანელებმა გვირაბი გაიყვანეს და ერთ-ერთი კოშკი ჩამოანგრიეს, ბიზანტიელთა გარნიზონი დანებდა. პეტრაში ირანელთა ჯარი ჩადგა.

* ბრძოლა ირანისა და ბიზანტია-ეგრისის ჯარს შორის 549 წელს. ირანელთა ბატონობა ბიზანტიელთა უღელზე მძიმე აღმოჩნდა. გუბაზ II-მ ახლა ბიზანტიის იმპერატორს სთხოვა დახმარება. იუსტინიანემ მის დასახმარებლად 8000 მეომარი გაგზავნა (აქედან 1000 ჭანი) დაგისთეს სარდლობით. გუბაზისა და დაგისთეს გაერთიანებულმა ლაშქარმა ალყა შემოარტყა პეტრას. ირანის გარნიზონს სურსათი და საომარი მოწყობილობა საკმაო ჰქონდა, თან დამხმარე ძალას ელოდა ირანიდან მერმეროეს სარდლობით. გუბაზმა ახალი გეგმა შეიმუშავა, გადაწყვიტა ალყა არ მოეხსნა, დაგისთეს ეგრისში შესასვლელი გზები დაეცვა, თვითონ კი ქართლიდან ეგრისში გადასასვლელები ჩაკეტა. დაგისთე პეტრას არ მოსცილდა, გზების დასაცავად კი მხოლოდ 100 კაცი გაგზავნა. მერმეროემ ადვილად გაფანტა მცირე რაზმი და პეტრისკენ დაიძრა. დაგისთემ ალყა მოხსნა და გაიქცა. მერმეროემ ციხე გაამაგრა და 3000 მეომარი ჩააყენა.

* ბრძოლა ბიზანტია-ეგრისისა და ირანის ჯარებს შორის 551 წელს. ბიზანტიის ჯარმა სარდალ ბესას მეთაურობით იერიში მიიტანა პეტრაზე. ქალაქს 2300 ირანელი იცავდა, ხოლო ბიზანტიელთა ჯარში 6000-მდე მეომარი იყო. გაიმართა სისხლისმღვრელი და ხანგრძლივი ბრძოლა. ბიზანტიელებმა უდიდესი მსხვერპლის ფასად შეძლეს ქალაქის აღება, მაგრამ ხუთასამდე ირანელი აკროპოლისში გამაგრდა და ბიზანტიელთა ტყვეობას ცეცხლში დაღუპვა ამჯობინა. ბიზანტიელებმა პეტრის ზღუდეები მიწასთან გაასწორეს, რათა მტერს ის მომავალში კვლავ არ დაეკავებინა.

## ლიტერატურა
* *გუჩუა ვ.,* გადავხედოთ წარსულს, თბ., 1967;

კატეგორია:VI საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:ეგრისის დიდი ომის ბრძოლები
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:551 წლის ბრძოლები
კატეგორია:542 წლის ბრძოლები
კატეგორია:549 წლის ბრძოლები
სტანოვოი

**სტანოვოი** () — ქედების სისტემა აღმოსავლეთ ციმბირში, მდინარე ოლიოკმის შუაწელიდან მდინარე უჩურის სათავეებამდე. სიგრძე დაახლოებით 700 კილომეტრი, სიგანე 100-180 კილომეტრი, სიმაღლე 1500-2000 მეტრი, მაქსიმალური — 2412 მ. წარმოადგენს ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანისა და წყნარი ოკეანის მდინარეთა აუზების წყალგამყოფს. აგებულია არქეული და პროტეროზოური კრისტალური ფიქლებითა და გნაისებით. აქვს ოქროს, იშვიათი ლითონებისა და რკინის საბადოები. დამახასიათებელია გუმბათისებრი და ბრტყელმწვერვალიანი ქედები, განიერი ხეობები. თხემურ ნაწილში გვხვდება მყინვარული ცირკები და ტროგები.

ჰავა მკაცრია, კონტინენტური, იცის ცივი და ხანგრძლივი ზამთარი (ყინვები -30-40 °C). ზაფხულში ჰაერის საშუალო დღეღამური ტემპერატურა +10 °C-ის ზევით დაახლოებით 2 თვეა. ნალექები დაახლოებით 500 მმ წელიწადში. კალთები შემოსილია ტაიგით (ლარიქსი), გვხვდება აიანის ნაძვის ტყე, 1200 მეტრზე მაღლა — ქონდარა ფიჭვი, თხემურ ნაწილში — მთის ტუნდრა, ხეობების ძირზე — მდელო და ტორფიანი ჭაობი.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რუსეთის ქედები
BIOS

220px|მინი

**შეტანა-გამოტანის საბაზისო სისტემა** ( — **BIOS**) — კომპიუტერული სისტემების დე ფაქტო მინიპროგრამა.  

BIOS-ის მთავარი ფუნქციაა უზრუნველყოს ოპერაციული სისტემის ჩატვირთვა. ამ პროგრამას დიდი დანიშნულება აქვს კომპიუტერის მუშაობაში.

BIOS ინახება დედაპლატის ურყევ ჩიპზე. იგი ამა თუ იმ კომპიუტერისათვის ინდივიდუალურად იქმნება, გამომდინარე სისტემის ჩიპსეტიდან. BIOS-მა რომ იფუნქციონიროს, დედაპლატაზე დამაგრებულია სპეციალური ბატარეა რომელიც კვებავს BIOS-ის მიკროსქემას.

BIOS-ის პარამეტრები განსაზღვრავენ კომპიუტერის მოწყობილობების მუშაობას, ამიტომაც ზოგიერთი განსაზღვრული პარამეტრის ცვლილებამ შეიძლება გამოიყვანოს კომპიუტერი მწყობრიდან.

## რესურსები ინტერნეტში
* BIOS - A-დან Z-მდე 
* BIOS დამწყებთათვის 

## სქოლიო
ბლაგოვეშჩენსკი

**ბლაგოვეშჩენსკი** () — ქალაქი რუსეთში, ამურის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ამურის მარცხენა ნაპირზე, იქ სადაც მას შეერთვის მდინარე ზეა. მოსკოვიდან 7985 კილომეტრზე. ჩინეთის საზღვართან. მის პირდაპირ ამურის მეორე მხარეზე არის ჩინეთის ქალაქი ხეიხე.

## ისტორია 
დაარსდა 1856 წელს, როგორც **უსტ-ზეის სამხედრო პოსტი**. 1858 წელს მიიღო დღევანდელი სახელწოდება და მიენიჭა ქალაქის სტატუსი. 1920-1922 წწ. შედიოდა შორეული აღმოსავლეთის რესპუბლიკის შემადგენლობაში.

## მოსახლეობა 
ქალაქის მოსახლეობა ასე იცვლებოდა წლების მიხედვით:

## კულტურა 
ქალაქში ორი მართლმადიდებლური ეკლესია, თოჯინების თეატრი, დრამის თეატრი, ორი პარკი, ოთხი კინოთეატრი და მუზეუმია.

## დამეგობრებული ქალაქები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Новости города Благовещенска и Амурской области
* Мой Благовещенск
* Благовещенская городская Дума
* Институт Конфуция на базе Благовещенского государственного педагогического университета 
* Карта Благовещенска 

## სქოლიო 
კატეგორია:ამურის ოლქის ქალაქები
კატეგორია:რუსეთის ოლქების დედაქალაქები
ტოლგვერდა სამკუთხედი

{{ინფოდაფა მრავალკუთხედი
|სახელი = ტოლგვერდა სამკუთხედი
|სურათი = Triangle.Equilateral.svg
|წარწერა = წესიერი სამკუთხედი
|ტიპი = წესიერი მრავალკუთხედი
|გვერდები = 3
|შლეფლი = \{3\}
|დიაგრამა = 
|სიმეტრია =  \mathrm{D}_3 
|ფართობი =  \frac{\sqrt{3}}{4} a^2
|კუთხე = 60°
|კუთხეთა ჯამი = 180°
|ჩახაზული = \frac{\sqrt {3}}{6}a
|შემოხაზული = \frac{\sqrt {3}}{3}a
|თვისებები = 
}}
**ტოლგვერდა სამკუთხედი**, **წესიერი სამკუთხედი** — წესიერი მრავალკუთხედი სამი გვერდით, პირველი წესიერ მრავალკუთხედთა შორის. წესიერი სამკუთხედის ყველა გვერდი ერთმანეთის ტოლია, ასევე ყველა კუთხე 60°-ია. ამასთან წესიერი სამკუთხედი ტოლგვერდა სამკუთხედადაც ითვლება.

## თვისებები 
დავუშვათ, a — წესიერი სამკუთხედის გვერდია, R — შემოხაზული წრეწირის რადიუსი, r — ჩახაზული წრეწირის რადიუსი, მაშინ:

წესიერ სამკუთხედში ჩახაზული წრეწირის რადიუსი, გამოსახული მისი გვერდით:
: r = \frac{\sqrt 3}{6} a .

წესიერ სამკუთხედზე შემოხაზული წრეწირის რადიუსი, გამოსახული მისი გვერდით:
: R = \frac{\sqrt 3}{3} a .

წესიერი სამკუთხედის პერიმეტრი ტოლია:
: P = 3 a = 3 \sqrt 3 R = 6 \sqrt 3 r.

წესიერი სამკუთხედის სიმაღლე:
: h = \frac{\sqrt 3}{2} a,

წესიერი სამკუთხედის ფართობი გამოითვლება ფორმულით:
: S = \frac{\sqrt 3}{4} a^2 = \frac{3 \sqrt 3}{4} R^2 = 3 \sqrt 3 r^2.

## რესურსები ინტერნეტში
* ტოლგვერდა სამკუთხედი

კატეგორია:სამკუთხედები
3
ზემო შუხუთი

**ზემო შუხუთი** — სოფელი საქართველოში, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის შუხუთის ადმინისტრაციულ ერთეულში.

მდებარეობს გურიის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 20 მ-ზე, ლანჩხუთიდან 5 კმ-ში.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 359 ადამიანი.

## ღირსშესანიშნაობები
ზემო შუხუთში ძველი სასაფლაოს ტერიტორიაზე შემორჩენილია წმინდა მარინეს სახელობის ტაძრის ნანგრევები, რომელიც 1920-იან წლებში ააფეთქეს. ეკლესიის სამხრეთ კედელი შემორჩენილის 2-3 მ-ის სიმაღლეზე და მასში მოთავსებული კარით. დანარჩენი სამი მხარე 1 მ-ის სიმაღლემდე იკითხება. ტაძარი თავისი ფორმებით ერთნავიანი ბაზილიკაა. ტაძრის ნანგრევები მდებარეობს sოფლის აღმოსავლეთით, შემაღლებულ გორაზე, გურიის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მიკოზი

**მიკოზი** (ბერძ. mykes — სოკო + ბერძ. osis — მდგომარეობა) — საერთო სახელწოდება ადამიანისა და ცხოველის სხვადასხვა დაავადებისა, რომელსაც იწვევს პარაზიტი სოკოები. მიკოზი ვითარდება ნელა, ხშირი რეციდივებით. ზოგჯერ სოკოვან ანთებას თან ახლავს მცირე ანთება, მაგრამ ხშირად ვითარდება ქრონიკული აბსცესები, წყლულები, სიმსივნის მაგვარი გრანულომები, რომლებიც შედგება შემაერთებელი ქსოვილისაგან. მიკოზებს ახასიათებს პროგრესირებადი მიმდინარეობა, რაც ზოგჯერ სიკვდილის მიზეზი ხდება.

## სქოლიო
კატეგორია:დაავადებები
კატეგორია:მიკოლოგია
ქვემო შუხუთი

**ქვემო შუხუთი** — სოფელი საქართველოში, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, შუხუთის თემის ცენტრი: (სოფლები: ქვემო შუხუთი, ზემო შუხუთი). მდებარეობს გურიის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 15 მ., ლანჩხუთიდან 3 კილომეტრი, ოზურგეთიდან 30 კილომეტრი. სოფლის ტერიტორიაზე გადის ლანჩხუთი-ჯაპანას და შუხუთი-ნასაკირალის საავტომობილო გზების მონაკვეთები, ჩამოედინება მდინარე უკანღელე. 

სოფელში არის საჯარო სკოლა, საბავშვო ბაღი, ლელობურთის მემორიალი, ეკლესია. სატრანსპორტო მიმოსვლით დაკავშირებულია ლანჩხუთთან და ოზურგეთთან. 

საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.

## მოსახლეობა
## ისტორიული ძეგლები
სოფლის სამხრეთით, საირაოს ქედის ჩრდილოეთით აღმოჩენილ იქნა შუხუთის ციხე-ქალაქის არქეოლოგიური ნაშთები. ამჟამად ძეგლი შემორჩენილი არ არის.

სოფლის განაპირას, ბორცვზე შემორჩენილია ციხის ნანგრევი. მას ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან ღელე ჩამოუდის. კედლები მორგებულია რელიეფს. შემორჩენილია აღმოსავლეთის კედელი 1 მეტრის სიმაღლეზე, აგრეთვე ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედლების მცირე ფრაგმენტები. ციხე ნაგებია ფლეთილი ქვით დუღაბზე, წყობა ქაოსურია. ციხის შემორჩენილი ნაწილი დაფარულია მიწითა და მცენარეული საფარით. ციხის ძირში აცანისკენ მიმავალი ბილიკი გადის.

სოფლის ტერიტორიაზე შემორჩენილია სამი ნაეკლესიარი. ყველაზე დიდი და შედარებით უკეთ შემორჩენილი ნაეკლესიარი მდებარეობს სოფლის ცენტრში, საჯარო სკოლის გვერდით, სასაფლაოზე. ნანგრევები დგას ერთსაფეხურიან ცოკოლზე, რომელიც ქვიშაქვის კვადრებისგან არის გამოთლილი. ტაძარი შვერილფსიდიანი იყო. ყველაზე უკეთ შემორჩენილია აღმოსავლეთ მხარის კედლები.

ქვემო შუხუთის წმინდა გიორგის ეკლესია დგას წმინდა გიორგის ძველი ეკლესიის ნანგრევებზე. ახალი ეკლესიის ინტერიერში იკითხება ძველი ეკლესიის კედლის წყობა. ეკლესიის ირგვლივ შემორჩენილია გალავნის ფრაგმენტი.

ნაეკლესიარი არის ასევე გორისგვერდის სასაფლაოზე შემორჩენილია. მთლიანად დანგრეული ეკლესიის ქვის სამრეკლოს მცირე ნაშთი. სასაფლაოს ტერიტორიაზე მიმოფანტულია ეკლესიის საპირე ქვები.

## გალერეა

Shukhuti village center.jpg|ადმინისტრაციული შენობა და ლელობურთის მემორიალი
ქვემო შუხუთი, სკვერი.jpg|სკვერი სოფლის ცენტრში
ეკლესია ქვემო შუხუთის ცენტრში.jpg|ეკლესია სოფლის ცენტრში
ქვემო შუხუთის წმ. გიორგის სახელობის ეკლესია.jpg|წმინდა გიორგის სახელობის მშენებარე ეკლესია
ქვემო შუხუთი, ნაეკლესიარი სოფლის ცენტრში.jpg|ნაეკლესიარი სოფლის ცენტრში
ქვემო შუხუთი, გორისგვერდის ნაეკლესიარის სამრეკლოს ნანგრევი.jpg| სამრეკლოს ნანგრევი გორისგვერდის სასაფლაოზე
მდინარე უკანღელე.jpg|მდინარე უკანღელე

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პეტრიწონის სემინარია

**პეტრიწონის სემინარია** — პეტრიწონის მონასტერთან  არსებული სასწავლებელი, რომელიც მღვდლებს ამზადებდა. ამის შესახებ ცნობას შეიცავს გრიგოლ ბაკურიანის ძის  (პეტრიწონის მონასტრის დამაარსებელი) მიერ 1084 დაწერილი ტიპიკონი.  31-ე პარაგრაფი ითვალისწინებს უწვერულვაშო მოზარდების მიღებას წმ. ნიკოლოზის მონასტერში, სადაც მათთვის მოხუცებულ მღვდელთაგანს საღვთო წერილი უნდა ესწავლებინა. მოსწავლეთა კონტინგენტი 6 ბავშვით განისაზღვრებოდა, ბავშვებს სარჩოსა და ტანსაცმელს მონასტერი აძლევდა და ისინი აქ მანამდე დაყოფდნენ, სანამ გარკვეულ ცოდნას არ მიიღებდნენ და სამღვდლო ხარისხისათვის არ მოემზადებოდნენ; ხოლო ვინც ვერ მოემზადებოდა, მას გააძევებდნენ.

პეტრიწონის სემინარიაში სწავლება ქართულ ენაზე იყო, რადგან ტიპიკონი აღნიშნულ მონასტერში მხოლოდ ქართული წერა-კითხვის მცოდნე ბერების ყოფნას ითვალისწინებდა. პეტრიწონის სემინარიაში მომზადებული ახალგაზრდები შემდგომში სამეცნიერო-შემოქმედებით მუშაობას ეწეოდნენ, ამას ადასტურებს ლიტერატურის სკოლის შექმნა, რომელიც  ცნობილია „პეტრიწონულის“  სახელწოდებით და რომელმაც გარკვეული წვლილი შეიტანა ქართული სამეცნიერო ტერმინოლოგიის შექმნაში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სასულიერო სასწავლებლები
ხანტები

thumb|200px|ხანტი მოხუცები
thumb|250px|ხანტების საცხოვრებელი — ჩუმი
**ხანტები** (საკუთარი სახელწოდება Ханти, *ხანტი* — „ადამიანი“) — უნგრული ჯგუფის ხალხი. ცხოვრობენ რუსეთში მდინარეების ობის, ირტიშისა და მათი შენაკადების ნაპირებზე. ხანტები ცხოვრობენ ტიუმენის ოლქის იამალ-ნენთა (ხანტების 30,5 %) და ხანტი-მანსის (59,7 %) ავტონომიურ ოკრუგებში, აგრეთვე ტომსკის ოლქში (3 %) და კომის რესპუბლიკაში (0,3 %). რაოდენობა 28 678 (2002, აღწერა). ლაპარაკობენ ხანტი ენაზე. გამოიყოფა ხანტების სამი ჯგუფი: ჩრდილოეთის, სამხრეთისა და აღმოსავლეთისა. ხანტების ეთნოგენეზი დაიწყო ძვ.წ. I ათასწლეულის დასასრულს აბორიგნი მოსახლეობისა და მოსული უნგრული ტომების აღრევის საფუძველზე. ტრადიციულად მისდევენ მეთევზეობას, ნადირობას და მეირმეობას. რელიგია — შამანიზმი და მართლმადიდებლობა. ცხოვრობენ ე.წ. ჩუმებში. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* Ханты 
* Словарь народа Ханты 
* Хантыйские музыкальные инструменты 
* Виртуальное стойбище хантов и манси 
* Мифология хантов 

კატეგორია:ხანტი-მანსის ავტონომიური ოკრუგი
კატეგორია:რუსეთის ხალხები
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
პუტორანის პლატო

**პუტორანის პლატო** — უმაღლესი მასივი შუა ციმბირის ზეგანზე, რუსეთის ფედერაციის კრასნოიარსკის მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, მდინარეების პიასინის, ხეტის სათავეებში და ქვემო ტუნგუსკის მარჯვენა შენაკადების აუზებში. სიმაღლე 1701 მეტრი. განვითარებულია მოსწორებული პლატოები, შთენილი მაგიდა მთები და ღრმა (500-800 მეტრამდე) ხეობები, რომელთა ძირი ტბებს უკავია. პუტორანის პლატო შემოსილია წიწვოვანი ტყით, ბუჩქოვანი და მღიერიანი ტუნდრით. პლატოს ტერიტორიაზე მდებარეობს პუტორანის სახელმწიფო ნაკრძალი. 2010 წელს პლატო შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. 

## იხილეთ აგრეთვე
*მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში
* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში

## რესურსები ინტერნეტში 
* Природа и реки Плато Путорана 
* Фотографии Плато Путорана
* Путоранский природный заповедник (неофициальное описание) 
* Экспедиция в Западные Путораны 

კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში
კატეგორია:რუსეთის პლატოები
კლიაზმა

**კლიაზმა** — მდინარე რუსეთის ფედერაციის ევროპულ ნაწილში. მიედინება მოსკოვის, ვლადიმირის, ივანოვოსა და ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქებში. ერთვის მდინარე  ოკას და არის მისი სიგრძით მეორე უდიდესი შენაკადი (მოსკოვის შემდეგ). 

შენაკადები:
* მარცხენა: უჩა, შერნა, პეკშა...
* მარჯვენა: სუდოგდა, სუვოროშჩი... 

## რესურსები ინტერნეტში 
* მდინარე კლიაზმა
* *Клязьма* в «Словаре современных географических названий»

thumb|center|1000px|ხიდი მდინარე კლიაზმაზე ქალაქ ვლადიმირთან

კატეგორია:მოსკოვის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ივანოვოს ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ვლადიმირის ოლქის მდინარეები
კატეგორია:ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის მდინარეები
Nada como el sol

***Nada como el sol*** — ინგლისელი მუსიკოს სტინგის EP, რომელშიც შეტანილია მუსიკოსის სიმღერები ალბომიდან Nothing Like the Sun. ყველა სიმღერა სრულდება ესპანურ და პორტუგალიურ ენებზე. ალბომი გამოიცა 1988 წელს.

## სიმღერების სია
## რესურსები ინტერნეტში 
*ინფორმაცია სტინგის ოფიციალურ საიტზე

## სქოლიო 
კატეგორია:სტინგის ალბომები
კატეგორია:1988 წლის EP-ები
კატეგორია:A&M Records-ის EP-ები
ხანტაის ტბა

**ხანტაის ტბა** () — ტბა რუსეთში, კრასნოიარსკის მხარის ტაიმირის რაიონში. მდებარეობს პუტორანის პლატოს სამხრეთ-დასავლეთ კიდეზე, ვიწრო ტექტონიკურ ქვაბულში, ზღვის დონიდან 65,8  მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 822 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 420 მ-მდე. ხანტაის ტბა სიღრმით მესამეა რუსეთში ბაიკალის ტბისა და კასპიის ზღვის შემდეგ. განიერი და მოკლე ნაკადით უერთდება პატარა ხანტაის ტბას (ფართობი 58 კმ²), საიდანაც გამოდის მდინარე ხანტაიკა (ენისეის შენაკადი), რომელზედაც აგებულია უსტ-ხანტაის ჰესი. 

## იხილეთ აგრეთვე
* რუსეთის ტბები

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:კრასნოიარსკის მხარის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
უდმურტები

**უდმურტები** (, მრ. რ. *удмуртъёс*; მოძველებული რუსული სახელი — *вотяки*) — ფინურ უგორული ერი, რომელიც ძირითადად სახლობს უდმურტის რესპუბლიკაში და რუსეთის მეზობელ რეგიონებში. XIV-XVI სს. რუსეთის წერილობით წყაროებში იხსენიებიან „არების“, „ოტიაკების“ სახელწოდებით. ცხოვრობენ უდმურტეთში, ასევე მცირე ჯგუფები ცხოვრობენ ბაშკირეთში, თათრეთში, მარეთში, პერმის, სვერდლოვსკისა და კიროვის ოლქებში, ყაზახეთში, ბელარუსში, უზბეკეთსა და უკრაინაში.  2002 წლის აღწერის მიხედვით რუსეთში ცხოვრობს 637 ათასი უდმურტი. მორწმუნეები მართლმადიდებლები არიან. 

## ეთნოგენეზი
უდმურტების ჩამოყალიბებაში დიდი როლი ითამაშეს ძველმა ტომებმა. I ათასწლეულის დასასრულსა და II ათასწლეულის დასაწყისისათვის მათზე დიდი გავლენა მოახდინეს ვოლგა-კამის ბულგარებმა. XI-XIII სს-ში შეინიშნება უდმურტების კავშირი რუსებთან. 1236 წლიდან მოექცნენ მონღოლ-თათართა უღელქვეშ. ჩრდილოეთის უდმურტები შედიოდნენ ვიატკის ქვეყნის (1489 წლიდან ნაწილი მოსკოვის სამთავროს)  შემადგენლობაშია, სამხრეთისა — ყაზანის სახანოში, რომლის დაშლის შემდეგ (1552) შევიდნენ რუსეთის სახელმწიფოში (1558). ამ დროიდან დაიწყო მათი ხალხად ჩამოყალიბება. ძველთაგანვე მისდევენ მიწათმოქმედებას, მესაქონლეობას და ნადირობას. 

## რესურსები ინტერნეტში
*Udmurtology 

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ხალხები
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ანა პეტროვა

**ანა იაკობის ასული პეტროვა** (ქალიშვილობაში *ვორობიოვა*) (დ. 14 თებერვალი  [ძვ. სტ. 2 თებერვალი] , 1817, პეტერბურგი — გ.  26 აპრილი[ძვ. სტ. 13 აპრილი] , 1901, იქვე) — რუსი მომღერალი (კონტრალტო). სწავლობდა პეტერბურგის თეატრის სასწავლებელში, ჯერ ბალეტის, შემდეგ კი სიმღერის კლასში. მეცადინეობდა მიხეილ გლინკასთანაც. 1832 მღეროდა გუნდში. 1835-1847 წლებში პეტერბურგის ოპერის თეატრის სოლისტიმ ვანიასა და რატმირის (გლინკას „ივან სუსანინი“, 1836 და „რუსლან და ლიუდმილა“, 1842) პარტიების პირველი შემსრულებელი (გლინკამ 1837 მისთვის დაწერა ვანიას სცენა „მონასტერთან“). მეუღლესთან, ო. პეტროვთან, ერთად ხელი შეუწყო რეალიზმის დამკვიდრებას რუსული საოპერო სცენაზე. დაწერა მოგონებები გლინკაზე („რუსსკაია სტარინა“, 1880, ტ. 27)

## ლიტერატურა 
კატეგორია:რუსი საოპერო მომღერლები
კატეგორია:დაბადებული 14 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1817
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1901
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები