open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჩინური ხემყრალი

**ჩინური ხემყრალი** () — ტანმაღალი, განიერვარჯიანი ხე სიმარუბასებრთა ოჯახისა, რომელსაც ყლორტები მწვანე, ტოტები და ღერო კი მონაცრისფრო თხელი ქერქით აქვს დაფარული. მერქანი თეთრი ფერის აქვს, უგულო. ახალგაზრდა ტოტები ადვილად მტვრევადი და ფხვიერი აქვს, ღეროს მერქანი კი მაგარი, მკვრივი და ბრჭყვინავია. ხასიათდება სპეციფიკური სუნით. ჩინური ხემყრალის მსხვილი, მორიგეობით გაწყობილი ფოთლები კენტფრთართულია. ფოთოლში 15-25 წაგრძელებული და წაწვეტილი, ქვედა ნაწილში გაგანიერებული ფოთოლაკია. გაგანიერების საწყისში ქვედა მხარეზე ჯირკვლები ახასიათებს. ფოთლები სცვივა ყოველ შემოდგომაზე.

წვრილი მოყვითალო — მწვანე ყვავილები კენწრულ, მსხვილ მტევნებადაა შეკრებილი, ყვავის ფოთლების გაშლის შემდეგ მაისის ბოლოს ან ივნისში. ნაყოფი ერთთესლიანი ფრთიანაა, ჯერ მოვარდისფრო, მომწიფების შემდეგ ჩალისფერი. ბრტყელი თესლი გრძელი ფრთის ცენტრშია მოთავსებული. ნაყოფები თითქმის მთელი ზამთარი ხეზე რჩება. კარგად განვითარებული ფესვთა სისტემა ახასიათებს. გამრავლება ხდება თესლით, ძირკვის ამონაყრით და ფესვის ნაბარტყით. იგი სინათლის და სითბოს მომთხოვნია, კარგად იტანს სიმშრალესა და მწირ ნიადაგს. ამის მიზეზია, რომ ხრიოკ ფერდობებზე და მშრალ ადგილებში თავისთავად სახლდება. ამავე დროს აღსანიშნავია, რომ დასავლეთ საქართველოს ტენიან ადგილებში იგი უკეთეს ზრდას იჩენს. მისი სამშობლოა ჩინეთი. ჩვენში ხელოვნურადაა გავრცელებული და გაველურებული.

## რესურსები ინტერნეტში
* ჩინური ხემყრალი

კატეგორია:ხემყრალი
ფოთის ტროლეიბუსი

**ფოთის ტროლეიბუსი** — ტროლეიბუსის გაუქმებული სისტემა ქ. ფოთში. ეს იყო ერთ-ერთი ყველაზე ახალი ტროლეიბუსის სისტემა საქართველოში, რომელიც გაიხსნა 1981 წლის 9 აპრილს. ფოთში მოძრაობდა რუსული წარმოების ტროლეიბუსები ЗиУ-9 და ჩეხური წარმოების Škoda 14Tr. სისტემა შედგებოდა ორი მარშრუტისგან:

* № 1 — ნაბადას დასახლებიდან საზღვაო პორტის გავლით, მალთაყვის მიმართულებით. ეს იყო ტროლეიბუსის ერთ-ერთი ყველაზე გრძელი მარშრუტი საქართველოში და მისი სიგრძე 12 კმ-ს შეადგენდა.
* № 2 — წრიული მარშრუტი ქალაქის ცენტრში, რომელიც მიმართული იყო ასევე მალთაყვისკენ და ჰქონდა ერთი ბოლო გაჩერება ტროლეიბუსების დეპოსთან.

ტროლეიბუსების დეპო მდებარეობდა წერეთლის ქუჩაზე, ოქროს ტბის მახლობლად. ის მოიცავდა სადგომ მოედანს და სარემონტო ზონას.

1991 წელს სისტემამ განვითარების პიკს მიაღწია, ამ დროს მისი 2 მარშრუტის ჯამური სიგრძე 18 კილომეტრი იყო და ხაზებზე 12 ტროლეიბუსი მოძრაობდა. 90-იან წლებში ფოთის ტროლეიბუსს მძიმე დრო დაუდგა, რადგან სამოქალაქო ომის პერიოდში ადგილი ჰქონდა საკონტაქტო სადენების მოპარვასა და მოძრავი შემადგენლობის ძარცვა-დაზიანებას. აღნიშნული პროცესების გამო 1999 წლისთვის 2 მარშრუტზე მხოლოდ 2 გადარჩენილი ტროლეიბუსიღა მოძრაობდა. ამავე წელს ფოთმა თბილისისგან შეისყიდა ჩამოწერილი ტროლეიბუსი Škoda 9Tr. 2003 წელს ქალაქმა ათენიდან მიიღო 3 მეორადი ტროლეიბუსი ЗиУ-682.

დენის ხშირი გათიშვის გამო ტროლეიბუსები ხშირად იდგა ქუჩაში. 2005 წელს ფოთის ტროლეიბუსის სისტემა გაუქმდა და მისი მოძრავი შემადგენლობა გადაეცა ოზურგეთსა და ჭიათურას.
## საქართველოს ტროლეიბუსის სისტემების სია
* ბათუმი (გაუქმებულია)
* გორი (გაუქმებულია)
* ზესტაფონი (შეწყდა მშენებარე)
* ზუგდიდი (გაუქმებულია)
* თბილისი (გაუქმებულია)
* ოზურგეთი (გაუქმებულია)
* რუსთავი (გაუქმებულია)
* სამტრედია (გაუქმებულია)
* სოხუმი (მოქმედია)
* ფოთი (გაუქმებულია)
* ქობულეთი (შეწყდა მშენებარე)
* ქუთაისი (გაუქმებულია)
* ცხინვალი (გაუქმებულია)
* ჭიათურა (გაუქმებულია)

კატეგორია:ფოთის ისტორია
კატეგორია:ტროლეიბუსის სისტემები საქართველოში
საბიჰა ბენგიუთაში

**საბიჰა ზია ბენგიუთაში** (; დ. 1904, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 2 ოქტომბერი, 1992, ანკარა, თურქეთი) — თურქი მექანდაკე. ცნობილია, როგორც პირველი თურქი ქალი მოქანდაკე.

## ბიოგრაფია 
საბიჰა ზია 1904 წელს, სტამბოლში დაიბადა. მას ჰყავდა და და უფროსი ძმა. სწავლობდა ეიუპსულთანის ნუმუნეს სკოლაში, რომელიც ასევე ცნობილია, როგორც ეუპის ანატოლიის უმაღლესი სკოლა. ოთხი წელი ცხოვრობდა დამასკოში, სირიაში, სადაც მამამისი ოსმალეთის პერიოდში სახელმწიფო მოხელედ მსახურობდა. დამასკოში განათლება, ერთი წლის მანძილზე ფრანგულ კათოლიკურ სკოლაში განაგრძო. ოჯახი სტამბოლში დაბრუნების შემდეგ, ბუიუქადაზე დასახლდა, სადაც მან საშუალო განათლება ქიოფრულუ ფუათ ფაშას სკოლაში დაასრულა. 1920 წელს, სტამბოლის სამხატვრო აკადემიის (დღეს მიმარ სინანის სახელობის უნივერსიტეტი) სამხატვრო და მოქანდაკეობის ფაკულტეტზე, სახვითი ხელოვნების შესწავლა დაიწყო. ის პირველი ქალი სტუდენტი გახდა კლასში. ფეიჰამან დურანი მისი ერთ-ერთი მასწავლებელი იყო აკადემიაში. 1924 წელს, მოიგო სახელმწიფო სასწავლო გრანტი რომის სახვითი ხელოვნების აკადემიაში სასწავლოდ, სადაც ის ერმენიჯილდო ლუპის (1877–1937) სემინარებს ესწრებოდა.

მოგვიანებით იგი დაქორწინდა შაქირ ემინ ბანგიუთაშზე, დიპლომატსა და პოეტ აბდულჰაქ ჰამიდ თარჰანის შვილიშვილზე. ის ხშირად მოგზაურობდა საზღვარგარეთ, ქმართან ერთად. წყვილი, შაქირ ემინის პენსიაზე გასვლის შემდეგ, ანკარის ჩანქაიას რაიონში, მალთეფეს კვარტალში დასახლდა. მოგვიანებით ის ქალიშვილი აიყვანა, სახელად ნუროლი, რომელიც მარტოობისას მას თან ახლდა.

გარდაიცვალა 1992 წლის 2 ოქტომბერს, ანკარაში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
კატეგორია:თურქი მექანდეკეები
კატეგორია:თურქი ხელოვანები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
ლოროსი

**ლოროსი** () — ბიზანტიელი იმპერატორების სამოსელი. ოქრონემსული, თვლებით გაწყობილი, გრძელი ქსოვილი, რომელიც წელზე შემოიხვეოდა, მერე გადაიტარებდნენ მხრებზე და მისი ერთ წვერს მარცხენა მკლავზე გადაიგდებდნენ. ბიზანტიის იმპერიის ბოლო პერიოდში ლოროსის განვითარებულ სახეობას ეწოდა დიადემა.

## გალერეა 

სურათი:Porphyrogenetus.jpg | კონსტანტინე VII პორფიროგენეტი, 945.
სურათი:Andronikos II Palaiologos.jpg | ანდრონიკე II პალეოლოგოსი, 1272 – 1328.
სურათი:Davit Agmashenebeli.jpg | დავით IV აღმაშენებელი, 1073 – 1125.

## ლიტერატურა 
*ქართული მატერიალური კულტურის ეთნოგრაფიული ლექსიკონი, საქართველოს ეროვნული მუზეუმი, თბილისი : მერიდიანი, 2011. - 610 გვ.

კატეგორია:ბიზანტიის იმპერია
აგრომეტეოროლოგიური მომსახურება

**აგრომეტეოროლოგიური მომსახურება** — სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციებისა და დაწესებულებებისათვის აგრომეტეოროლოგიური ინფორმაციისა და აგრომეტეოლოგიური პროგნოზების მიწოდება არსებული და მოსალოდნელი ამინდისა და სასოფლო სამეურნეო კულტურებზე მისი გავლენის შესახებ. ჰიდრომეტეოლოგიური დაწესებულებების მიერ მეტეოროლოგიურ დაკვირვებათა შედეგების, აგრომეტეოროლოგიური პროგნოზების, სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ზრდის პირობებისა და მოსავლიანობის პროგნოზების ინფორმირება სოფლის მეურნეობის ორგანოებისა და დაწესებულებებისათვის.

## იხილეთ აგრეთვე
* აგრომეტეოროლოგია
* აგრომეტეოროლოგიური  პროგნოზი
* აგრომეტეოროლოგიური სადგური

## ლიტერატურა
კატეგორია:აგრომეტეოროლოგია
აგრომეტეოროლოგიური პროგნოზი

**აგრომეტეოროლოგიური პროგნოზი** — ამინდის იმ უმნიშვნელოვანესი აგრომეტეოროლოგიური პირობების წინასწარ განსაზღვრა, რომლებიც გავლენას ახდენენ სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ზრდა-განვითარებასა და მოსავლიანობაზე. აგრომეტეოროლოგიური პროგნოზის შედგენისას ემყარებიან სოფლის მეურნეობის დარგების თავისებურებას და მეტეოროგიურ დაკვირვებათა შედეგებს, ითვალისწინებენ აგრეთვე ამინდის ცვალებადობის სტატისტიკურ კანონზომიერებას და ამინდის საერთო პროგნოზსაც. განასხვავებენ ზეგრძელვადიან (ამა თუ იმ კულტურის დათესვამდე 3-4 თვით ადრე შედგენილ) და გრძელვადიან (მოსავლის აღებამდე 1-3 თვით ადრე შედგენილ) აგრომეტეოროლოგიური პროგნოზს.

## იხილეთ აგრეთვე
* აგრომეტეოროლოგია
* აგრომეტეოროლოგიური  მომსახურება
* აგრომეტეოროლოგიური სადგური

## ლიტერატურა
კატეგორია:აგრომეტეოროლოგია
აგრომეტეოროლოგიური სადგური

**აგრომეტეოროლოგიური სადგური** — დაწესებულება, რომელიც სისტემატურად აკვირდება ამინდს და აღნუსხავს მის ზეგავლენას სასოფლო-სამეურნეო კულტურებზე. აგრომეტეოროლოგიურ სადგურში მეტეოროლოგიურ დაკვირვებებს ატარებენ ყველა ჰიდრომეტეოლოგიური სადგურებისათვის დადგენილი საერთო პროგრამით, ზომავენ ნიადაგის ტენიანობას, ტემპერატურას, მზის რადიაციას, ქარის სიჩქარეს, ჰაერის ტენიანობასა და ტემპერატურას. აკვირდებიან სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ზრდა-განვითარებასა და მოსავლიანობას. განსაზღვრავენ სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოების სახეებსა და მათი ჩატარების ვადებს. აგრომეტეოროლოგიური სადგურების ქსელი რუსეთში პირველად პ. ბროუნოვმა XIX საუკუნის დასასრულს შექმნა.

## იხილეთ აგრეთვე
* აგრომეტეოროლოგია
* აგრომეტეოროლოგიური  მომსახურება
* აგრომეტეოროლოგიური პროგნოზი

## ლიტერატურა
კატეგორია:აგრომეტეოროლოგია
აგრონომი

**აგრონომი** ( <  — *მინდორი*,  — *კანონი*) — უმაღლესი განათლების მქონე სოფლის მეურნეობის სპეციალისტი უპირატესად მიწათმოქმედებისა და მემცენარეობის დარგში.

## იხილეთ აგრეთვე
* სასოფლო-სამეურნეო განათლება

## ლიტერატურა
კატეგორია:აგრონომია
კატეგორია:პროფესიები
აგრონომია

**აგრონომია** ( — *მინდორი*,  — *კანონი*; სიტყვასიტყვით — *მეცნიერება მემინდვრეობის კანონების შესახებ*) — სასოფლო-სამეურნეო წარმოების მეცნიერული საფუძველი, სოფლის მეურნეობის ყველა დარგის ცოდნის ერთობლიობა. სასოფლო-სამეურნეო წარმოების თეორიისა და პრაქტიკის განვითარების შედეგად აგრონომიას გამოეყო, სოფლის მეურნეობის ეკონომიკა და ორგანიზაცია, ზოოტექნიკა, მეცნიერება სასოფლო-სამეურნეო მანქანების შესახებ, სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტების გადამუშავების ტექნოლოგია და სხვა. აგრონომიის ცნებაში ამჟამად გულისხმობენ აგრონომიულ მეცნიერებათა კომპლექსსა და სასუფლო-სამეურნეო კულტურების მოყვანის პრაქტიკულ ხერხებს (ზოგადი მიწათმოქმედება, აგროქიმია, აგროფიზიკა, მემცენარეობა, სელექცია, მეთესლეობა, ფიტოპათოლოგია, სასოფლო-სამეურნეო ენტომოლოგია, სასოფლო-სამეურნეო მელიორაცია და სხვა). მეცნიერული აგრონომია ემყარება ზოგად ბიოლოგიას, გენეტიკას, ნიადაგმცოდნეობას, მცენარეთა ფიზიოლოგიას, ბიოქიმიას, მიკრობიოლოგიას, ბიოფიზიკას, სასოფლო-სამეურნეო მეტეოროლოგიას და სხვა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებს. აგრონომია იყენებს ლაბორატორიულ და სავეგეტაციო მეთოდებს, საველე ცდას, აგრეთვე ნიადაგის, მცენარეულობის და ა. შ. საექსპედიციო გამოკვლევების შედეგებს.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სოფლის მეურნეობა
ბერძენაულის იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია

მინი|ბერძენაულის ეკლესია
**ბერძენაულის იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბერძენაულში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.

სოფლის ცენტრში დგას იოანე ნათლისმცემლის დარბაზული ტიპის ეკლესია (13,65 X 6,2 მ). გადაკეთებულია XIX საუკუნეში. ადრეული კედლები ნაგებია დიდი ზომის გათლილი ქვებით, XIX საუკუნისა – აგურით. აქვს ნახევარწრიული აფსიდა ვიწრო სარკმლით. შესასვლელი სამხრეთიდან და დასავლეთიდანაა. 2002-2008 წლებში ჩაუტარდა რესტავრაცია სოფლის მოსახლეობის შემწეობით, კერძოდ, აღდგა სამრეკლო.

ეკლესიის შიდა ეზოში მდებარეობს ბერძენაულის სასაფლაო.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბერძენაული

კატეგორია: ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მოსკოვის ფილიპე მიტროპოლიტის ეკლესია

**მოსკოვის ფილიპე მიტროპოლიტის ეკლესია** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის აღმოსავლეთის ადმინისტრაციული ოლქის მეშჩანის რაიონში. ეკლესია აგებულია მეფე ალექსი მიხეილის ძისა და ფილიპე მტროპოლიტის ნეშტის შეხვედრის ადგილზე, როდესაც ამ უკანასკნელის ცხედარი გადაჰქონდათსოლოვეცკის მონასტერში. ეკლესია არის XVIII საუკუნის მოსკოვური კლასიციზმის ერთ-ერთი საუკეთესო მაგალითი. 

ეკლესიის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია  ფილიპე მიტროპოლიტის სახელზე. ეგვტერები კი - ალექსი ღვთისკაცისა და სერგი რადონეჟელის სახელზე.

ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
1652 წლის 9 ივლისს მიტროპოლიტ ნიკონს წმინდა ფილიპეს ნეშტი მიჰქონდა სოლოვკის მონასტერში, მეშჩანის სლობოდაში მეფის მონაწილეობით გამართული ლიტანიობა შეეგება და ნეშტი გადაიტანეს მოსკოვის კრემლის ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარში. მათი შეხვედრის ადგილზე აღმართეს ხის ჯვარი, ხოლო 1677 წელს ააგეს პირველი ხის ეკლესია წმინდა ფილიპეს სახელზე. 1689 წელს ეკლესია მოძველდა და დაანგრიეს, ხოლო 1691 წელს ააგეს ახალი ქვის ეკლესია.

1710 წელს აკურთხეს ეგვტერი ალექსი ღვთისკაცის სახელზე, რომელიც 1750-1752 წლებში გადააკეთეს  ეკლესიის სატრაპეზოდ. ამავე პერიოდს მიეკუთვნება სამრეკლოს აშენებაც. 

ეკლესიის რეკონსტრუქცია დაიწყო 1777 წელს, გეგმა შეიმუშავა მატვეი კაზაკოვმა. სარესტავრაციო სამუშაოები გაგრძელდა 10 წელი. ეკლესიის კურთხევა მოხდა 1788 წელს. 

1827 წელს სატრაპეზოს მიაშენეს ეგვტერი სერგი რადონეჟელის სახელზე. XIX საუკუნეში ეკლესიასთან ააგეს ეკლესიის მსახურებისთვის სახლი. 1889 წელს ეკლესიასთან ააშენეს სათნოების სახლი.  1896 წელს კი ეკლესიასთან გაიხსნა საეკლესიო-სამრევლო სკოლა. 

საბჭოთა ხელისუფლებამ ეკლესია დახურა 1939 წელს. 1991 წელს ეკლესია დაუბრუნეს რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. 1992 წლის 16 ივლისს მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქმა ალექსი II-მ აღასრულა ტაძრის კურთხევის ცერემონიალი. 1994 წელს ეკლესიასთან დაიწყო ციმბირის მეტოქის მშენებლობა.
## ლიტერატურა 
* Церковь святителя Филиппа митрополита московского в Мещанской слободе. — М: Православная Таганка, б.г.. — С. 36.

კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:XVII საუკუნის ეკლესიები
ჩინაბი

**ჩინაბი** (, ) — მდინარე ინდოეთსა და პაკისტანში, სიგრძე დაახლოებით 1100 კმ, აუზის ფართობი 138 ათ. კმ², სათავე აქვს დასავლეთ ჰიმალაის მყინვარებში. ინდოეთის ტერიტორიაზე ღრმა ხეობაში მიედინება, პაკისტანში — პენჯაბის ვაკეებზე. მთავარი შენაკადებია ჯელამი და რავი, რომელთა შეერთების შემდეგ მდინარეს **ტრიმაბი** ეწოდება. ერთვის მდინარე სატლეჯს (ინდის აუზი). საზრდოობს მყინვარების, თოვლისა და წვიმის წყლით. უხვწყლიანია ივნისიდან ნოემბრამდე. მთებიდან გადმოსვლისას წყლის საშუალო ხარჯი 890 მ³/წმ. ჩინაბის ხეობა მჭიდროდ არის დასახლებული. მთავარი ქალაქებია ვაზირაბადი, ჩინიოტი, მულტანი (პაკისტანი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ინდოეთის მდინარეები
კატეგორია:პაკისტანის მდინარეები
კატეგორია:სასაზღვრო მდინარეები
ივდითი და ჰოლოფერნესის თავი

**ივდითი და ჰოლოფერნესის თავი** (ასევე **ივდით I**) — გუსტავ კლიმტის ზეთით შესრულებული 1901 წლის ტილო. მასზე გამოსახულია ბიბლიური პერსონაჟი ივდითი ჰოლოფერნესის მოჭრილი თავით.

## ლიტერატურა 
* .
* .
* .

## რესურსები ინტერნეტში 
* Gallery of works by Gustav Klimt at Zeno.org 
* iKlimt.com

## სქოლიო 
კატეგორია:არტ-ნუვო
კატეგორია:ნახატები
კატეგორია:ავსტრიული კულტურა
ანდრეას კაპელანი

**ანდრეას კაპელანი** (, , ) — მე-12 საუკუნის ავტორი, საფრანგეთის სამეფო კართან დაახლოებული პირი. ავტორია შუა საუკუნეების ეთიკური თხზულებისა: „De Amore“ („სიყვარულის შესახებ“), ან უფრო ვრცელი სახელწოდებით: „De Arte Honeste Amandi“ („რაინდული სიყვარულის ხელოვნება“). ანდრეას კაპელანის ცხოვრების შესახებ მხოლოდ ის არის ცნობილი, რომ წარმოშობით სავარაუდოდ საფრანგეთიდან იყო და მსახურობდა საფრანგეთის სამეფო კარზე.

## შემოქმედება 
ეთიკური თხზულება „De Amore“ სავარაუდოდ 1186–1190 წლებშია შექმნილი ელეონორ აკვიტანიელისა და საფრანგეთის მეფე ლუი VII-ის ქალიშვილის, მარიამ შამპანელის, მოთხოვნით. მასში მოცემულია კურტუაზული სიყვარულის ძირითადი ასპექტები და განხილულია რამდენიმე ძირითადი საკითხი, რომლებიც რაინდული სიყვარულის მოთხოვნებს, პარტნიორულ ურთიერთობასა და სექსუალურ კავშირს ეხება.

„De Amore“ შედგება სამი წიგნისაგან. პირველ წიგნში მოცემულია სიყვარულის ეტიმოლოგია და განმარტება, რაც აკადემიური ლექციის სტილშია გადმოცემული. მეორე წიგნში სხვადასხვა სოციალური ჯგუფის წარმომადგენლებს შორის მიმდინარეობს დიალოგი და განხილულია საკითხი, თუ როგორ მიმდინარეობს სასიყვარულო პროცესი სხვადსახვა სოციალური ჯგუფის წარმომადგენლებს შორის. მესამე წიგნში განხილულია კურტუაზული სიყვარულის ძირითადი თავისებურებები.

ანდრეას კაპელანი შუა საუკუნეების ერთ-ერთ ყველაზე დიდ მორალისტადაა აღიარებული, თუმცა ამის საწინააღმდეგოდ მისთვის სიყვარულის კეთილშობილური ფორმაა ადიულტერი და არა — ოჯახური იდილია. კაპელანისთვის ცოლქმრული სიყვარული არ შეიძლება ჭეშმარიტი იყოს იქიდან გამომდინარე, რომ იგი მოიცავს მოვალეობისა და აუცილებლობის ელემენტებს: „სიყვარული, რომელიც ყოველივე მშვენიერისა და საუკეთესოს წყაროა, ამავე დროს, არის მანდილოსნის მიერ გაცემული ჯილდოც. მაგრამ მხოლოდ საუკეთესოთა საუკეთესოს ძალუძს ჯილდოს გაცემა. ცოლი კი არ არის და არც შეიძლება იყოს საუკეთესო. ქალს მხოლოდ მაშინ შეუძლია გახდეს სიყვარულისა და სილამაზის დედოფალი, თუკი სხვისი ცოლია. როგორ შეძლებს მანდილოსანი, რომლის ძირითად მოვალეობასაც ქმრის მორჩილება შეადგენს, გახდენს *midons*, ანუ ყველა რაინდული ორთაბრძოლისა თუ საგმირო საქმის შთამაგონებელი არსება?“

ამავე თხზულებაში ანდრეასი საუბრობს ჭეშმარიტი სიყვარულისა და ავხორცობის ურთიერთმიმართების შესახებ. მისთვის სიყვარული ამაღლებული ფორმაა, რომელშიც შედის ღვთისმოშიშებისა და უბიწოებისადმი მოწიწების ელემენტები: „ზოგიერთი უგუნური თავს იწონებს სატრფოს წინაშე ეკლესიის უგულებელყოფით. ამგვარი პიროვნება უძლურია შეიგრძნოს სიყვარულის მაცოცხლებელი ძალა“.

## იხილეთ აგრეთვე 
* კურტუაზია

## სქოლიო 
კატეგორია:ფრანგი მწერლები
კატეგორია:ფრანგი ესეისტები
კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი ესეისტები
კატეგორია:XII საუკუნის ფრანგი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:გარდაცვალების თარიღი უცნობია
მარგერიტა გონძაგა

**მარგერიტა გონძაგა** (დ. 2 ოქტომბერი 1591 —  გ. 7 თებერვალი 1632) — მანტუას ჰერცოგ ვინჩენცო გონძაგასა და მისი ცოლის, ჰერცოგინია ელეონორა მედიჩის შუათანა ქალიშვილი. საღვთო რომის იმპერატრიცა ელეონორა გონძაგას უფროსი და. 1606 წლის 24 აპრილს დაქორწინდა ლოთარინგიის ჰერცოგ შარლ III-ის ვაჟ ანრიზე.  1608 წელს ქმრის ტახტზე ასვლით იგი გახდა ლოთარინგიის ჰერცოგინია. 1624 წელს ანრის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე მარგერიტას მაზლი ფრანსუა ავიდა. ქვრივი მარგერიტა სიცოცხლის ბოლომდე ლოთარინგიაში ცხოვრობდა და გარდაიცვალა 1632 წლის 7 თებერვალს, 40 წლის ასაკში. 

## შვილები 
მარგერიტას და ანრის 4 გოგონა შეეძინათ, რომელთაგან მხოლოდ ორმა მიაღწია ზრდასრულობამდე:

* მკვდარშობილი გოგონა (თებერვალი 1607);
* ნიკოლი (3 ოქტომბერი 1608 - 23 თებერვალი 1657),ცოლად გაჰყვა თავის ბიძაშვილს, ლოთარინგიის ჰერცოგ შარლ IV-ს;
* გოგონა (10 თებერვალი 1611 - 11 თებერვალი 1611);
* კლაუდია (15 ოქტომბერი 1612 - 2 აგვისტო 1648),ცოლად გაჰყვა თავის ბიძაშვილს,ლოთარინგიის ჰერცოგ ნიკოლას II-ს;

## რესურსები ინტერნეტში 
* https://web.archive.org/web/20080308191845/http://it.encarta.msn.com/sidebar_981555173/Manzoni_La_guerra_del_Monferrato.html
* http://www.thepeerage.com/p4221.htm#i42205

კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1591
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1632
კატეგორია:გონძაგა
კატეგორია:ლოთარინგიის ჰერცოგინიები
ალტუფიევო

ტოპონიმი **ალტუფიევო** შეიძლება აღნიშავდეს:

* ალტუფიევო (სოფელი) — ძველი სოფელი ამჟამად მოსკოვის შემადგენლობაში.
* ალტუფიევო (მოსკოვის მეტრო) — მოსკოვის მეტროპოლიტენის სადგური. 
* ალტუფიევო (მამული) — მამული მოსკოვის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში.
* ალტუფიევსკ (მოსკოვის რაიონი) — მოსკოვის რაიონი.
მოსკოვის ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი (რუბცოვო)

**მოსკოვის ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ტაძარი დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ბასმანის რაიონში. 

ეკლესია აგებულია 1619-1627 წლებში. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ღვთისმშობლის კვართის სახელზე. ეგვტერები კი დიმიტრი უგლიცკისა და სერგი რადონეჟელის სახელზე

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
სოფელი  რუბცოვო-პოკროვსკოე ცნობილია XVII საუკუნიდან, როდესაც მასთან ახლოს მდინარე იაუზზე მეფე მიხეილ თევდორეს ძემ  ააგო ქალაქაგარე სასახლე და მის ირგვლივ დიდი ბაღი. მეფე მიხეილ თავდორეს ძე ამ სასახლეში ცხოვრობდა პირველი წლები, შემდეგ განაახლეს პოლონეთ-ლიტვასთან ბრძოლის შემდეგ დანგრეული კრემლი. 

1618 წელს მეფე მიხეილმა სოფელ რუბცოვო-პოკროვსკოეში ააშენა ხის ტაძარი. 1627 წელს ხელმწიფემ ძველი ქვის ეკლესიის ადგილზე ააშენა ახალი ქვის ტაძარი, რომელიც ჩვენს ეპოქამდეა შემონახული. ტაძრის მთავარი კუბის აღმოსავლეთის კუთხეებში მიაშენეს ორი ერთგუმბათიანი ეგვტერი, რომელიც დიმიტრი უფლისწულისა და სერგი რადონეჟელის სახელზე აკურთხეს. ასავლეთის მხარეს ააშენეს სამრეკლო. ეკლესიის სახელის მიხედვით ამ დროიდან სოფელსაც და სასახლესაც ეწოდა პოკროვსკოე ( - კვართი). მიიჩნევენ, რომ ქვის ტაძარი არის რუსული სამხედრო დიდების ძეგლი, რადგან სწორედ მისი მშენებლობით სრულდება არეულობის ხანა და იწყება ქვეყნის აღორძინება. 1820-იან წლებში ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი ხდება სამრევლო ეკლესია. 

XIX საუკუნის შუა წლებში ეკლესიასთან დაარსდა მოწყალების დების საზოგადოება. საზოგადოებასთან დაარსდა ბავშვთა სახლი, აფთიაქი, ამბულატორია, ხანდაზმულთა სახლი. ტაძარს აქვს სარდაფი. 

1787 წელს ააგეს თანამედროვე სამრეკლო ძველი სამრეკლოს ადგილზე. ტაძრის გალავანი ააგეს 1879 წელს არქიტექტორ პეტრე სკომოროშენკოს პროექტის მიხედვით (პროექტი არ შემონახულა). 

საბჭოთა ხელისუფლებამ ტაძარი 1934 წელს დახურა.  ტაძარი გაძარცვეს, გალავანი მოანგრიეს, ეკლესიის გარშემო მდებარე სასაფლაო გაანადგურეს. ტაძრის შენობა გადასცეს მეტრომშენის ელექტოსამონტაჟო საამქროს მოგვიანებით კი მასში განათავსეს მოქანდაკის სახელოსნო. შენობა არ გადაუკეთებიათ და შემონახულია უცვლელი სახით. 1961 წელს შენობა გადაეცა კაპელის გუნდს (ამჟამად ა. ორლოვის რუსეთის სახელმწიფო აკადემიური კაპელის გუნდი). ორი წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა ტაძრის რესტავრაცია. 

1992 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება შენობის ეპარქიისათვის გადაცემის შესახებ. 1998 წელს ქვედა იარუსის ერთ-ერთ შენობაში მოაწყვეს ეკლესია. ეპარქიის ხელში ეკლესია მთლიანად გადავივა 2003 წელს, როდესაც კაპელამ მიიღო ახალი თანამედროვე შენობა. 

ამჟამად ეკლესია სტაროობრიადული სტილით მოქმედებს.   2009 წლის 3 ივლისს აქ დაარსდა ძველი რუსული ღვთისმსახურების ტრადიციის საპატრიარქო ცენტრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* [Покровский храм на *archi.ru*](http://www.archi.ru/files/Img_arc/ischodn/c_p_rub(m)/data/c_p_rub(m)_mo.htm)
* Покровский храм на *russian-church.ru*
* Покровский храм на *sobory.ru*
* Церковь Покрова в Рубцове 

კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:XVII საუკუნის ეკლესიები
ფარიხან სოფიევა

**ფარიხან (ფარი ხანუმ) სოფიევა** (; დ. 1884, ყარაჯალარი, ტფილისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 1953, ყარაჯალარი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — თბილისის მაზრის ერობის წევრი ყარაჯალარიდან, პირველი არჩეული მუსლიმი ქალი დეპუტატი მსოფლიოში.

## ბიოგრაფია 
ფარიხან სოფიევა 1884 წელს, საქართველოს აზერბაიჯანელებით დასახლებულ სოფელ ყარაჯალარში დაიბადა. მეფის რუსეთის დროს დიდი პოპულარობით გამოჩენილი სოფიევა, 1918 წელს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ გამართულ საპარლამენტო არჩევნებში, თავის მშობლიურ რეგიონში დაამარცხა საქართველოს სოციალ-ფედერალისტთა პარტიის კანდიდატი და გახდა ეროვნული კრების დამოუკიდებელი წევრი. მიუხედავად იმისა, რომ სოფიევა აქტიური პერსონა იყო და დიდი ხნის მანძილზე ცხოვრობდა, მასზე ძალიან მცირე ინფორმაცია მოეპოვება.

### ადრეული წლები 
ფარიხან სოფიევა, 9 შვილიან ოჯახში ერთადერთი გოგო იყო. მეფის რუსეთის დროს, სოფიევა თავისი ძმების ხელმძღვანელი იყო, რითაც დიდი პოპულარობა მოიპოვა. ბანკიდან აღებული სესხით, სოფელში ობოლ ბავშვთა სახლი გახსნა. საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, საქართველოს პარლამენტში აირჩიეს.

### თბილისის მაზრის ერობის წევრი 
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შესახებ წარმოებული კვლევის დროს, ისტორიკოსი აკაკი ხვადაგიანი ტიფლისის გუბერნიიდან არჩეულ დეპუტატთა სიაში აღმოაჩინა მუსლიმი ქალის გვარი. იგივე გვარი აღმოაჩინა ხვადაგიანმა სოციალისტ-ფედერალისტთა ოფიციალურ გაზეთში. ასე გახდა ცნობილი ისტორიისთვის პირველი ქალი დეპუტატი მუსლიმური სამყაროდან. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ, სამხრეთ კავკასიაში გარდამავალმა ხელისუფლებამ ადგილობრივი ხელისუფლების რეფორმა დაიწყო, რომელიც მიმდინარეობდა მძიმე პოლიტიკური ვითარების ფონზე, ხოლო საქართველოში რეალური ვითარება არ შეიცვალა იქამდე, სანამ ქვეყანა დამოუკიდებლობა არ გამოაცხადა. 1918 წლის 26 მაისს, საქართველომ თავისი დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, ამის შედეგად ქვეყანაში პირველი დემოკრატიული არჩევნები ჩატარდა. ამ დროს, ტიფლისის გუბერნიის ყარაჯალარის ოლქიდან, ფარიხან სოფიევა ყველა დანარჩენ კანდიდატს აჯობა და არჩევნები მოიგო. ცნობილია, რომ ერობის წევრობისას მან მშობლიურ სოფელში რკინიგზის სადგურის აშენებას მიაღწია.

### საბჭოთა პერიოდი 
1921 წელს, საბჭოთა ჯარების მიერ საქართველოს ოკუპაციის შედეგად, ეროვნული კრების წევრების ქონება დაყადაღდა. ფარი ხანუმის ახლობლების ინფორმაციით, მას საბჭოთა კავშირი და საბჭოთა სისტემა ეზიზღებოდა. სტალინის რეპრესიების დროს, სოფიევას 8 ძმიდან 5 დახვრიტეს და საერთო საფლავში დამარხეს. მათი გვამები დღემდე არ არის ნაპოვნი.

### გარდაცვალება 
1953 წელს გულის შეტევით გარდაიცვალა, მას შემდეგ, რაც გაიგო, რომ მისი ერთ-ერთი ძმიშვილი დააკავეს.

## რესურსები ინტერნეტში
* მსოფლიოს პირველი მუსლიმი დეპუტატი ქალი საქართველოდან — რუსთავი 2 სიუჟეტი.
*ფარიხან სოფიევა და პირველი რესპუბლიკა - ინდიგოს პოდკასტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1884
კატეგორია:გარდაცვლილი 1953
კატეგორია:საქართველოს აზერბაიჯანელები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქართველი ქალი პოლიტიკოსები
კრეტული ლიტერატურა

მინი|გიორგოს ხორტაცისის „ეროფილის“ სატიტულო გვერდი
კრეტულ ლიტერატურას განსაკუთრებული ადგილი უკავია ბერძნული ლიტერატურის განვითარების ისტორიაში და მოიცავს XVI-XVII საუკუნეებს. იგი ასევე ცნობილია კრეტული რენესანსის სახელწოდებით, რამდენადაც ამ პერიოდიდან იწყება ბერძნულ ლიტერატურაში ანტიკურ თემატიკასთან დაბრუნება, ანტიკური აზროვნებისთვის დამახასიათებელი ნიშნების აღორძინება, ადამიანისაკენ შემობრუნება და ანტიკურისა და ქრისტიანულის ერთმანეთთან შერწყმა და სინთეზირება.

ბიზანტიის დაცემის შემდეგ თითქმის ყველა დიდი ბერძნული კუნძული და მათ შორის კრეტა, იტალიასა და ოსმალეთის იმპერიის სადავო ტერიტორიას წარმოადგენდა. მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდეგ კრეტა ბონიფაციუს მანფერას, რომელმაც იგი ვენეციელებს მიჰყიდა. ვენეციელების ბატონობის დროს ბერძენ არისტოკრატიას არ გაუწყვეტია კავშირი ავთენტურ კულტურასთან და ამავდროულად, აქტიურად განაგრძობდა ევროპასთან დაახლოებას, რაც ძირითადად გამოიხატა ლიტერატურის, თეატრისა და მხატვრობის აღორძინებაში. 1669 წელს კრეტა ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში შედის.

კრეტულ ლიტერატურაში განსაკუთრებით წინ იწევს ჟანრების მრავალფეროვნებისკენ მიდრეკილება, რაც ტიპოლოგიურად რენესანსული ლიტერატურული პროცესისათვის იყო დამახასიათებელი. განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა ტრაგედიასა და კომედიას, რაც პირდაპირ იყო დაკავშირებული ბერძნული თეატრის აღორძინებასთან კრეტაზე. კრეტული რენესანსის ფარგლებში იქმნება სატირული ნაწარმოებები. სტეფანოს სახლიკისი განსაკუთრებით მკაცრად უდგება კრეტელ ქალებს და წარმოგვიდგენს სატირულ თხზულებებს: „სინაქსარი კეთილშობილ ქალთა და ღირსეულთა გამგებელთა“, „არქიმავლისტრები“, „სათათბირო“. კრეტულ ლიტერატურაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია პასტორალურ პოემას „კრეტელი ქალი“, რაც იმდროინდელი იტალიური პასტორალური იდილოს ერთგვარ მიბაძვას წარმოადგენს.

## კრეტული თეატრი 
კრეტული თეატრი  დიდად სხვაობდა ანტიკური ბერძნული თეატრისაგან როგორც შინაარსობრივად, ისე — ფორმობრივად. დასაწყის პერიოდში პიესები იწერებოდა იტალიურ ენაზე და მხოლოდ მოგვიანებით შეენაცვლა მას ბერძნული. ახასიათებდა დასავლური თეატრის მკვეთრი გავლენა და სპექტაკლზე დასწრება შეეძლო ყველა სოციალური ჯგუფის წარმომადგენელს, სქესისა და ასაკის განურჩევლად. კრეტული თეატრის ფუძემდებელია გიორგოს ხორტაცისი. ის არის ავტორი ისეთი პიესებისა, როგორებიცაა: „კაძურბოსი“ (1595-1601), „სტათისი“ (1585-1592), „ეროფილი“ და სხვა. 

ამ პერიოდში იქმნება და იდგმება კრეტელი დრამატურგისა და პოეტის ვინჩენცო კორნაროსის დრამა „ეროტოკრიტოსი“, რომელშიც გადმოცემულია არეტუზასა და ეროტოკრიტოსის სასიყვარულო ისტორია. ამ ნაწარმოებით კორნაროსმა შეძლო დრამატული და ეპიკური სტილის სინთეზი, ყურადღება გაემახვილებინა ანტიკური ბერძნული თეატრის მოდელზე და მოენახა ფორმა, რომელსაც ადეკვატურად აღიქვამდა კრეტელი საზოგადოება და დიდ პოპულარობასაც მოუტანდა ავტორს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ეროტოკრიტოსი

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერძნული ლიტერატურა
ურჟუმული ღორი

**ურჟუმული ღორი** — სახორცე მიმართულების ჯიში. გამოყვანილია რუსეთში, კიროვის ოლქის ურჟუმის რაიონში ადგილობრივი გრძელყურა ღორის მსხვილ თეთრ ჯიშთან შეჯვარების გზით. ჯიში დამტკიცებულია 1957 წელს. ურჟუმული ღორი ფერად თეთრია, აქვს მკვრივი კონსტიტუცია, ტანადობა. ცოცხალი მასა კერატისა 250-300 კგ, ნეზვისა — 200-260 კგ. სხეულის სიგრძე 185 სმ, მკერდის ირგვლივი 170 სმ, ნაყოფიერება 10-12 გოჭი. 100 კგ აღწევს 183 დღისა. 1 კგ წონამატზე 3,9 საკვებ ერთეულს ხარჯავს და დღიური წონამატი 650-700 გ შეადგენს. სუფთა ხორცის გამოსავალი ნაკლავიდან 55-58 %. მოშენებულია 13 ძირითადი ხაზი და 17 ოჯახი. იყენებენ სახორცე-საქონე და საქონე მიმართულების ჯიშებთან სამრეწველო შეჯვარებისათვის. გავრცელებულია კიროვის ოლქში, მარი-ელის რესპუბლიკაში და რუსეთის ჩრდილოეთ და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ოლქებში.

## ლიტერატურა
* Грудев Д. И., Уржумская порода свиней, М., 1959;
* Свиноводство, под ред. Г. Н. Доброхотова, М., 1974. 

კატეგორია:ღორის ჯიშები
ეროტოკრიტოსი

მინი|ეროტოკრიტოსი და არეტუზა, „ეროტოკრიტოსის“ 1915 წლის გამოცემა
**ეროტოკრიტოსი** () — ლიროეპიკური რომანი, რომლის ავტორია კრეტელი პოეტი და დრამატურგი ვინჩენცო კორნაროსი. დაწერილია XVII საუკუნის I ნახევარში. მისი სიუჟეტური პროტოტიპია შუა საუკუნეების ფრანგული რომანი „პარისი და ვიენა“, თუმცა კორნაროსი სარგებლობდა არა ფრანგული დედნით, არამედ — ნაწარმოების რომელიმე იტალიური ვერსიით. ასევე მასში დიდად იგრძნობა ბერძნული ფოლკლორის გავლენა. თხზულებას ბოლოს დართული აქვს ცნობა იმის შესახებ, რომ ნაწარმოების ავტორია ვინჩენცო კორნაროსი, თუმცა იმ დროს რამდენიმე ვინჩენცო კორნაროსი მოღვაწეობდა კრეტაზე და ნებისმიერი შეიძლებოდა ყოფილიყო თხზულების ავტორი.

## სიუჟეტი 
„ეროტოკრიტოსში“ მოთხრობილია ქალისა და ვაჟის სიყვარულის ამბავი, თუ როგორ შორდებიან ერთმანეთს არეტუზა და ეროტოკრიტოსი და უღლდებიან მრავალი დაბრკოლების გადალახვის შემდეგ. მოქმედება მიმდინარეობს ძველ ათენში, რომელსაც მართავს მეფე ირაკლისი და დედოფალი არტემი. მეფესა და დედოფალს დიდი ხნის განმავლობაში არ უჩნდებოდათ შვილი. საბოლოოდ, ღმერთებმა აღასრულეს მეფის სურვილი და შეეძინათ გოგო, რომელსაც სახელად არეტუზა დაარქვეს. ჩვიდმეტი წლის ეროტოკრიტს ერთი დანახვით უყვარდება პრინცესა. ამის შესახებ მხოლოდ თავის მეგობარს, პოლიდოროსს უმხელს.

არეტუზას მამა თავისი მრჩევლის, პეზოსტრატოსის ვაჟს, ეროტოკრიტს, არ ატანს ქალიშვილს. მას შემდეგ, რაც შეიტყობს ამბავს იმის შესახებ, თუ როგორ ხვდებიან ახალგაზრდები ერთმანეთს, სახელმწიფოდან გააძევებს ეროტორკიტოსს, ხოლო ქალიშვილს კი ციხესიმაგრეში გამოკეტავს. ამის შემდეგ ვაჟი შეეცდება სატრფოს დახსნას. საბოლოოდ, რაც იერშეცვლილი ეროტოკრიტოსი ირაკლისს ვლახუმის მიერ წამოწყებულ ომში დაეხმარება და გამარჯვებას მოაპოვებინებს, მეფე მას ქალიშვილს მიათხოვებს.

## ხელნაწერები და გამოცემები 
თხზულება დიდი პოპულარობით სარგებლობდა და მე-17 საუკუნის განმავლობაში მრავალჯერ გადაიწერა. 1713 წელს ვენეციაში დაიბეჭდა იმ კრეტელთა მიერ, რომელთაც თხზულების რამდენიმე ხელნაწერი მოაგროვეს და მათზე დაყრდნობით შეიმუშავეს კრიტიკულად დადგენილი ტექსტი. დღემდე მოღწეულია მხოლოდ 1710 წელს გადაწერილი დაუსრულებელი ხელნაწერი, რომელიც გამშვენებულია მინიატურებით. ამის მიუხედავად, ეს ვარიანტი დიდად სხვაობს ვენეციური ბეჭდური გამოცემისაგან და აკლია ტექსტის დიდი ნაწილი. ვენეციის შემდეგ თხზულება კიდევ  რამდენჯერმე გამოიცა, ხოლო პირველი თანამედროვე გამოცემა განხორციელდა 1915 წელს სტეფანო ხანთოუდიდესის მიერ.

## იხილეთ აგრეთვე
* კრეტული ლიტერატურა

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერძნული ლიტერატურა
კატეგორია:ლირიკა
ვალის პორტრეტი

**ვალის პორტრეტი** () — ავსტრიელი მხატვრის ეგონ შილეს, 1912 წლის ზეთში შესრულებული ნახატი. ნახატზე გამოსახულია "ვალი" ნეუცილი, რომელსაც ის 1911 წელს შეხვდა. წლების განმავლობაში ის მისი საყვარელი და მოდელი იყო. ის ეგონის ბევრ გამორჩეულ ტილოზეა გამოსახული. სურათი 1954 წელს რუდოლფ ლეოპოლდმა შეიძინა და შემდგომში ის ლეოპოლდის მუზეუმის კოლექციის ნაწილი გახდა. 1997–1998 წლებში ნამუშევარი გამოფენილი იყო ნიუ-იორკის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუში. ნახატის შესახებ ინფორმაცია დაიბეჭდა ნიუ-იორკ ტაიმზში, რის შემდეგაც გამოჩნდა ბონდის ჰერსი რომელიც ამტკიცებდა, რომ ნახატი მას ეკუთვნოდა და ის მეორე მსოფლიო ომის დროს ნაცისტებმა წაართვეს.

2010 წლის ივლისში, ლეოპოლდის მუზეუმი ბონდისთვის 19 მილიონის გადახდას შემდგომში მასზე ყველანაირი უფლების უარყოფის სანაცვლოდ დათანხმდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
*Schiele's *Portrait of Wally* -- a Long Court Case
**Portrait of Wally*

## სქოლიო 
კატეგორია:ავსტრიული კულტურა
ინოსტრანცევის მყინვარი

**ინოსტრანცევის მყინვარი** () — მყინვარი კუნძულ ახალ მიწაზე, რუსეთში. მდებარეობს ჩრდილოეთ კუნძულზე. სიგრძე 35 კმ, სიგანე 3 კმ. მყინვარის ბოლო მოქცეულია ბარენცის ზღვის ინოსტრანცევის უბეში. მყინვარს სახელი ეწოდა რუსი გეოლოგის ალექსანდრე ინოსტრანცევის პატივსაცემად 1913 წელს.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის მყინვარები
ვდნხ-ის მთავარი შესასვლელის თაღი

**ვდნხ-ის მთავარი შესასვლელის თაღი** () — მეტროსადგურ ვდნხ-ს მთავარი შესასვლელი, მდებარეობს მშვიდობის პროსპექტის მხარეს. თაღი შენდებოდა 1951-1954 წლებში.

## ისტორია 
მთავარი შესასვლელის თაღი შენდებოდა 1951-1954 წლებში ომის შემდგომი პერიოდის საგამოფენო რეკონსტრუქციის დროს. იგი პრაქტიკულად ტრიუმფალური თაღია, რომელიც სიმბოლურად დაკავშირებულია მეორე მსოფლიო ომში საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის გამარჯვებასთან. პროექტის ავტორი გახდა რუსი მხატვარი, არქიტექტორი  ინოკენტი დმიტირს ძე მელჩაკოვი. მთავარი შესასვლელის თაღი აგებულია ამპირის სტილში. შედგება ექვსი წყვილი კოლონისაგან, რომლებიც ანტაბლემენტით სრულდება და იხსნება პერსპექტიული ვდნხ-ის ცენტრალური ხეივნისაკენ, რომლის მეორე საპირისპირო მხარეს დგას ვდნხ-ის მთავარი საგამოფენო პავილიონი. სვეტები მორთულია ბარელიეფებით რომელზეც გამოსახულია სოფლის მეურნეობის პროფესიების წარმომადგენლები (მოქანდაკე - გიორგი მოტოვილოვი). ცენტრალური სვეტების ფრიზზე გამოსახულია საბჭოთა კავშირის გერბი დროშებით გარშემორტყმული, თაღის სტრუქტურა ბოლოვდება  კომპოზიციით „ტრაქტორისტი და კოლმეურნე“ (მოქანდაკე - სერგეი ორლოვი), რომელიც ოქროსფერი ნივთიერებითაა დაფარული. ქანდაკება სიმბოლურად გამოხატავს მრეწველობასა და სოფლის მეურნეობას. მასში გამოსახულ ადამიანებს თავს მაღლა უჭირავთ თავთავების კონა. ქანდაკება ჩამოსხმულია ბეტონისაგან. ქანდაკების ჩათვლით თაღის სიმაღლე შეადგენს 32 მეტრს. 

ამჟამად მიმდინარეობს თაღის რესტავრაცია, რომლის დასრულებაც იგეგმება 2018 წლის მაისში. მთავარი შესასვლელი თაღი არის ვდნხ-ის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნაგებობა და გახდა გამოფენის სიმბოლო, რომელიც გამოსახულია მის ოფიციალურ ლოგოზე.

## ლიტერატურა
*Зиновьев, А. Н. Ансамбль ВСХВ: Архитектура и строительство. — М., 2014. — 408 с. — ISBN 978-5-9903159-2-1.
*Нефёдов П., Коробьина И. Путеводитель по ВДНХ. — М.: ABCdesign, 2014. — 240 с. — ISBN 978-5-4330-0033-9.

## რესურსები ინტერნეტში
* Арка Главного входа на официальном сайте ВДНХ 
* Площадь перед главным входом ВДНХ на сайте «Живая Москва» 

## სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
დარალი

**დარალი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. 

## სქოლიო
კატეგორია:ზანგილანის რაიონის სოფლები
მოსკოვის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია (ლიშჩიკოვი)

**მოსკოვის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის კვართის ეკლესია** () —  მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში.  ეკლესია დაარსებულია XVI საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ტაგანის რაიონში. აგებულია 1696 წელს.  

ტაძრის მთავარი საკურთხეველი აკურთხეს ღვთისმშობლის კვართის დღესასწაულის სახელზე. ეგვტერები ყაზანის ღვთისმშობლის ხატისა და იოანე დამასკელის სახელზე.

ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.

## ისტორია 
კვართის ეკლესია მდებარეობს მდინარე იაუზის მაღალ ნაპირზე, რომელსაც ადრე ლიშჩიკოვის მთა ერქვა. არსებობს მოსაზრება, რომ ამ ადგილზე დასახლება გაჩნდა ჯერ კიდევ X საუკუნეში. 

XV-XVI საუკუნეების მიჯნაზე ლიშჩიკოვის მთაზე დაარსდა კვართის მონასტერი. 1504 წელს ივანე III-მ კვართის მონასტერი გადასცა თავის შვილს ვასილი III-ს. 

1688 წელს ეკლესია მთლიანად დაიწვა.

ახალი ქვის ეკლესიის მშენებლობის გადაწყვეტილება მიიღეს არა ძველ ადგილზე, არამედ შემაღლებულ ადგილზე. ტაძრის შენობა მოსკოვის ბაროკოს სტილში ააგეს 1696 წელს. მისი ეგვტერი აკურთხეს იოანე დამასკელის სახელზე. ამჟამად მისი სახელობის ეგვტერი ერთადერთია მოსკოვში. 

1773 წელს მაიორ ილია ლიხარევის ფინანსებით ტაძარს  მიაშენეს ეგვტერი ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. 1803-1805 წლლებში ააგეს სამრეკლო და გააფართოვეს სატრაპეზო. 

კვართის ეკლესია ძლიერ დაზარალდა 1812 წლის მოსკოვის ხანძრის დროს. 1914 წელს იგი აღადგინეს. 1895 წელს ეკლესია ნაწილობრივ გადააკეთეს არქიტექტორ ნიკოლაი როზოვის პროექტის მიხედვით. 

მიუხედავად იმისა, რომ საბჭოთა პერიოდში კვართის ეკლესია არ დახურულა, შენობიდან დაიტაცეს ძვირფასეულობა. 1930-იან წლებში მეზობელი დახურული ეკლესიებიდან აქ გადაიტანეს ძვირფასი ხატები. საინტერესო ისტორიაა დაკავშირებული მის დახურვასთან. ტაძრის დახურვა გადაწყვიტეს 1941 წლის 22 ივნისს, სწორედ ამ დღეს დაიწყო დიდი სამამულო ომი.  ომის დროს ამ ტაძარში გროვდებოდა არმიისათვის შემოწირულობა. კვართის ეკლესიამ მიიღო კიდეც მადლობის წერილი, რომელსაც ხელს აწერდა თვით იოსებ სტალინი. 

1999 წლის 3 აგვისტოს მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქ ალექსი II-ის ლოცვა-კურთხევით ტაძარში გადაასვენეს რომან მედვედი.

## გალერეა 

ფაილი:Church of Our Lady's Protection in Lyschikov Hill 08.jpg| 
ფაილი:Church of Our Lady's Protection in Lyschikov Hill 18.jpg| 
ფაილი:Church of Our Lady's Protection in Lyschikov Hill 16.jpg| 

## რესურსები ინტერნეტში
* Официальный сайт храм Покрова Пресвятой Богородицы на Лыщиковой горе
* История Покровского храма на *pravoslavie.ru*
* История Покровского храма *ЖУРНАЛ МОСКОВСКОЙ ПАТРИАРХИИ*
* Покровский храм на *patriarchia.ru* 
* История Таганского холма *Русское Воскресение* 
* Покровский храм на *russian-church.ru*
* Покровский храм на *sobory.ru*

## სქოლიო 
კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
კატეგორია:XVI საუკუნის ეკლესიები
მარია ტერეზია ფონ პარადისი

მინი|მარია ტერეზია ფონ პარადისი
**მარია ტერეზია ფონ პარადისი** ასევე **ფონ პარადისი** (; დ. 15 მაისი, 1759 – გ. 1 თებერვალი, 1824) —  ავსტრიელი მუსიკოსი და კომპოზიტორი, რომელმაც მხედველობა ადრეულ ასაკში დაკარგა. ითვლება, რომ მოცარტმა მას მიუძღვნა საფორტეპიანო კონცერტი ნომერი 18.

## ლიტერატურა 
*Adler, Guido, and Karl Friberth. *Das Wiener Lied von 1778 bis Mozarts Tod.* Score Anthology. *Denkmäler der Tonkunst in Österreich* 54, 1960.
*Angermüller, Rudolph. *Antonio Salieri. Dokumente seines Lebens.* 3 Bde. Bock, Bad Honnef, 2002.
*Borroff, Edith. "Women Composers: Reminiscence and History." *College Music Symposium* 15 (1975): 26-33.
*Bundes-Blindenerziehungsinstitut. *200 Jahre Blindenbildung im deutschen Sprachraum.* Wien 2004, S. 56.

კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1759
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1824
კატეგორია:ავსტრიელი კომპოზიტორები
კატეგორია:ვენაში დაბადებულები
დავით მიქელაძე

**დავით მიქელაძე** (დ. 1843, კულაში, — გ. 25 ნოემბერი, 1918, თბილისი) — ქართველი მწერალი, ჟურნალისტი და საზოგადო მოღვაწე. მას მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს ქართული ჟურნალისტიკისა და საზოგადოების განვითარების ისტორიაში.

## ბიოგრაფია
დავით მიქელაძე დაიბადა 1843 წელს სამტრედიის რაიონის სოფელ კულაშში. მამამისი ალექსანდრე იყო თურქეთთან ბრძოლის მონაწილე, რუსეთის გვარდიის ბრძოლის მონაწილე, რუსეთის გვარდიის პოლკოვნიკი, ქუთაისის გუბერნიის თავადაზნაურობის პირველი წინამძღოლი (მარშალი) იყო. 1853 წელს შეიყვანეს ქუთაისის გიმნაზიაში, რომელიც 1863 წელს დაამთავრა. იმავე წელს გაგზავნეს პეტერბურგის უნივერსიტეტში, სადაც 1867 წლამდე დარჩა. 1864 წელს ი. მელიქიშვილთან და ვ. თულაშვილთან ერთად, პეტერბურგში დააარსა სტამბა, სადაც იბეჭდებოდა ქართული ჟურნალ–გაზეთები, წერდა სტატიებს და ლექსებს. 1867 წელს ივანე კერესელიძის „ცისკარში“ ბეჭდავს გონებამახვილურ სატირულ ლექსებს, მონაწილეობას იღებს „მამებისა და შვილების ბრძოლაში“, იცავს ახალი თაობის შეხედულებებს. 1870-იან წლებში უმაღლესი განათლების მისაღებად პარიზში გაემგზავრა, სადაც 1873 წლამდე დარჩა. ამ ხნის მანძილზე საქართველოსთან კავშირი არ გაუწყვეტია, კორესპონდენციებს უგზავნიდა „დროებას“. უცხოეთში მყოფი, მოწმე და ერთგვარი მონაწილეც გახდა მსოფლიო–ისტორიული მნიშვნელობის მოვლენებისა, რომელთა ცენტრში იყო პარიზის კომუნა და მისი გამოძახილი. 1886 წლიდან თანამშრომლობდა „ივერიაში“. 1899 წელს აკაკის „კრებულის“ მეორე ნომერში დაიბეჭდა მისი ოთხმოქმედებიანი დრამა „ხაფანგი“. 1900 წლიდან მუშაობდა შავი ქვის მრეწველთა საბჭოში. 1908 წელს თარგმნა და წიგნად გამოსცა ლევ ტოლსტოის ხუთმოქმედებიანი დრამა „მეუფება წყვდიადისა“, რომელიც შემდეგ ქართულ სცენეზე დაიდგა. 1910-1916 წლებში ქუათისის საადგილმამულო ბანკის დირექტრი იყო. 

გარდაიცვალა 75 წლის ასაკში 1918 წელს, დაკრძალულია მწვანეყვავილას პანთეონში, ქუთაისში.

## რესურსები ინტერნეტში
* დავით მიქელაძე

კატეგორია:დაბადებული 1843
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
დ
კატეგორია:მწვანეყვავილას პანთეონში დაკრძალულები
ვახტანგ თულაშვილი

**ვახტან თულაშვილი** (დ. 6 ნოემბერი, 1834, ზირბითი, — გ. 9 დეკემბერი, 1910) — ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ერთ-ერთი მთავარი დამაარსებელი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე.

## ბიოგრაფია 
ვახტანგ თულაშვილი დაიბადა 1834 წლის 6 ნოებმერს თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ზირბითში, ღარიბ ოჯახში. დაამთავრა კავკასიის სამიჯნო სკოლა. ეს სკოლა ამზადებდა გამმიჯვნელ-მიწისმზომელებსა და ტოპოგრაფებს. ნიჭიერი ახალგაზრდა მასწავლებლად მიიწვიეს, ხოლო 1859 წლიდან სხვებთან ერთად სრულიად უსასყიდლოდ მუშაობდა სამიჯნო სკოლასთან დაარსებულ ე.წ. საკვირაო სკოლაში მასწავლებლად. ამავე დროს საზოგადოებრივ-სალიტერატურო ასპარეზზეც მოღვაწეობდა, თანამშრომლობდა „საქართველოს მოამბეში“ (1863), დროგამოშვებით აქვეყნებდა წერილებს თბილისის ქართულ და რუსულ ჟურნალ-გაზეთებში. 1862 წელს მიხეილ ყიფიანთან ერთად შეადგინა და გამოსცა ქართულ ენაზე არითმეტიკის სახელმძღვანელო ფოგელის რუსული სახელმძღვანელოს მიხედვით.

ვახტანგ თულაშვილი გარდაიცვალა 1910 წლის 9 დეკემბერს, 76 წლის ასაკში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ვახტანგ თულაშვილი

კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1834
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1910
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
ვიქტორ კრატასიუკი

**ვიქტორ კრატასიუკი** (დ. 30 იანვარი, 1951, ფოთი — გ. 18 მარტი, 2003, ფოთი) — საბჭოთა სპორტსმენი (ნიჩბოსნობა, ბაიდარა). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1972). 1972 წლის მიუნხენის ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი (ორადგილიანი ბაიდარა); სსრკ ორგზის ჩემპიონი (1971, 1972) და მესამე პრიზიორი (1971). ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის კავალერი.

## ლიტერატურა
* „ქართული სპორტის ოქროს წიგნი“, ელგუჯა ბერიშვილი. — თბილისი: პალიტრა L, 2013. —  161 გვ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვიქტორ კრატასიუკი — ქართული სპორტი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1951
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები
იორგოს ლანთიმოსი

**იორგოს ლანთიმოსი** ( დ. 27 მაისი, 1973) — ბერძენი მსახიობი, თეატრისა და კინოს რეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარისტი. 

## ბიოგრაფია 
ლანთიმოსი დაიბადა ათენში. სწავლობდა კინოსა და სატელევიზიო რეჟისურას ათენის ბერძნული კინოსა და ტელევიზიის სკოლაში. 90-იან წლებში ბერძნული თეატრალური ცეკვის კომპანიებისათვის იღებდა კლიპებს, რომელთა რეჟისორიც თავად იყო. 1995 წლიდან იღებს სატელევიზიო რეკლამებსა და მუსიკალურ კლიპებს. აგრეთვე, არაერთი მოკლემეტრაჟიანი ფილმისა და ექსპერიმენტულ დადგმის რეჟისორია. ლანთიმოსი იყო ერთ-ერთი იმ შემოქმედებით ჯგუფში, რომელთაც 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების გახსნისა და დახურვის ცერემონიები დადგეს. 

ლანთიმოსის, როგორც კინოს რეჟისორის კარიერა 2000-იანი წლებიდან იწყება. პირველი ფილმი, რომელიც ლაკის ლაზოპულოსთან ერთად გადაიღო, იყო „ჩემი საუკეთესო მეგობარი“. მისი მესამე ფილმი „ეშვი“ 2009 წლის კანის კინოფესტივალის პრიზიორი გახდა, ხოლო ოსკარის რიგით 83-ე დაჯილდოებაზე ნომინირებულ იქნა საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმის კატეგორიაზე. ფილმი „ლობსტერი“  არტეს საერთაშორისო ფესტივალის პრიზიორი გახდა.

## ფილმოგრაფია 
* 2001 — „ჩემი საუკეთესო მეგობარი“(*Ο καλύτερος μου φίλος*)
* 2001 — „Uranisco Disco“
* 2005 — „კინეტა“ (*Κινέτα*)
* 2009 — „ეშვი“ (*Κυνόδοντας*)
* 2011 — „ალპები“ (*Άλπεις*)
* 2015 — „ლობსტერი“ (*The Lobster*)
* 2017 — „წმინდა ირმის მკვლელობა“ (*The Killing of a Sacred Deer*)
* 2018 — „ფავორიტი“ (*The Favourite*)

## სქოლიო 
კატეგორია:ბერძენი კინორეჟისორები
კატეგორია:ბერძენი სცენარისტები
კატეგორია:დაბადებული 27 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1973
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თეიმურაზ კაკულია

**თეიმურაზ კაკულია** (დ. 26 აპრილი, 1947, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 25 აგვისტო, 2006, თბილისი, საქართველო) — საბჭოთა ყოფილი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი 91-ე ჩოგანი. 

დიდი სლემის ტურნირებზე ერთეულთა თანრიგში კაკულიას საუკეთესო მიღწევა აშშ-ის ღია პირველობის მეოთხე რაუნდში გასვლა იყო, ხოლო წყვილებში იგი ალექსანდრე მეტრეველთან ერთად ავსტრალიის ღია პირველობის ნახევარფინალში გავიდა 1973 წელს. ერთეულთა რეიტინგში კაკულიას უმაღლესი პოზიცია იყო 91-ე, 1975 წელს.

მისი სხვა მიღწევებიდან აღსანიშნავია ევროპის ოთხგზის ჩემპიონობა მოყვარულთა შორის, სსრკ-ს 6 ჩემპიონის ტიტული (ალექსანდრე მეტრეველთან ერთად წყვილთა თანრიგში 1972–76 წლებში და შერეულ წყვილებში მარინა ჩუვირინასთან ერთად 1969 წელს). კაკულია 3-ჯერ გახდა სსრკ-ს თასის გამარჯვებული 1972, 1975 და 1976 წლებში. იგი 11 წლის განმავლობაში შედიოდა სსრკ-ს საუკეთესო მამაკაც ჩოგბურთელთა ათეულში. მონაწილეობას იღებდა დეივისის თასზე სსრკ-ს ნაკრებში. კაკულია იყო საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1977) და საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი. წლების განმავლობაში იყო ლეილა მესხის პირადი მწვრთნელი.

## დიდი სლემის ტურნირებზე ასპარეზობის შედეგები
## საინტერესო ფაქტები 
საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოსთან არსებული ფიზიკური კულტურისა და სპორტის კომიტეტის კოლეგიამ თავის სხდომაზე დაამტკიცა რესპუბლიკის საუკეთესო სპორტსმენთა ათეული 1976 წლის შედეგების მიხედვით, სადაც თეიმურაზ კაკულია 1976 წლის საქართველოს მეექვსე საუკეთესო სპორტსმენად დასახელდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კაკულია ATP-ის ოფიციალურ საიტზე
* კაკულია ITF-ის ოფიციალურ საიტზე 
* კაკულია დეივისის თასის ოფიციალურ საიტზე
* თეიმურაზ კაკულია – ქართული სპორტის სტატისტიკა
* თეიმურაზ კაკულია – ნეკროლოგი 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ჩოგბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 26 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
ილარიონ ხაზარაძე

**ილარიონ (ლარიკ) ხაზარაძე** (დ. 31 იანვარი, 1937, თბილისი — გ. 2013, საქართველო) — ქართველი კალათბურთელი. 

1960 წელს დაამთავრა  თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. კალათბურთის თამაში დაიწყო 1948 წელს თბილისის პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლის სპორტულ სკოლაში მწვრთნელ თამარ გეგელაშვილთან. 1955-1965 წლებში გამოდიოდა თბილისის „დინამოში“. საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (1960, 1961), სსრკ ხალხთა სპარტაკიადის ვიცეჩემპიონი (1959) და მესამე პრიზიორი (1956), თბილისის ნაკრების შემადგენლობაში ქალაქების ტურნირში გამარჯვებული (1959), ევროპის ჩემპიონთა თასის მფლობელი (1962), „დინამოს“ საერთაშორისო ტურნირებისა და საქართველოს მრავალგზის ჩემპიონი. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ილარიონ ხაზარაძე — ქართული სპორტის სტატისტიკა

კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
კატეგორია:ქართველი კალათბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ილარიონ
თამაზ ანთაძე

**თამაზ ანთაძე** (დ. 1 ივნისი, 1935, თბილისი — გ. 17 ნოემბერი, 2002, თბილისი) — ქართველი და საბჭოთა ხელბურთელი და ხელბურთის მწვრთნელი. საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი.

## ბიოგრაფია
თამაშობდა თბილისის „ბურევესტნიკსა“ (1960–1970) და საბჭოთა კავშირის ნაკრებში (1964–1970). საბჭოთა კავშირის ორგზის ჩემპიონი (1962, 1964), სამგზის მეორე (1965, 1966, 1967) და მესამე (1963) პრიზიორი. ჩამოაყალიბა გუნდები: „დინამო“ და „კოლმეურნე“ (1970), თელავში დააარსა ბავშვთა და მოზარდთა სპეციალიზებული სპორტული სკოლა (1981). იყო ოლიმპიური რეზერვების ხელბურთის სკოლის დირექტორი (1985–1988), ქუვეითის კლუბების „ალ არაბის“ (1989–1990), „კლაბ ქუვეითის“ (1991–1992) და ამ ქვეყნის ნაკრების (1993–1994) მწვრთნელი.

მისი ხელმძღვანელობით „ალ-არაბიმ" ქვეყნის თასი მოიგო (1990), „კლაბ ქუვეიტი" მესამე პრიზიორი (1992), ნაკრები კი აზიის თამაშების ჩემპიონი გახდა (1994).

1970-იან წლებში ტრესტ „ალაზანმშენის" მთავარ ინჟინრად მუშაობისას მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა კახეთის სპორტულ ცხოვრებაში — მისი ხელმძღვანელობით აშენდა თელავში სპორტთამაშების დარბაზი, ჩოგბურთის კორტები, ხოლო გომბორის ქედზე, ცივის მთაზე — სამთო-სათხილამურო ტრასა და საბაგირო. საბაგირო შემდეგ გუდაურში გადაიტანეს, ხოლო კორტებსა და დარბაზში დღესაც იმართება საერთაშორისო შეჯიბრებები.

თამაზ ანთაძემ, როგორც მოთამაშემ, მწვრთნელმა და სელექციონერმა დიდი ღვაწლი დასდო საქართველოში სპორტის ამ სახეობის განვითარებას.

## მიღწევები
### საკლუბო
; „ბურევესტნიკი“ თბილისი
*  საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი: 1962, 1964 
*  საბჭოთა კავშირის ვიცე-ჩემპიონი: 1965, 1966, 1967
*  საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1963

### სამწვრთნელო
; „ალ-არაბი“
*  ქუვეითის თასი: 1990
; „კლაბ-ქუვეითი“
*  ქუვეითის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი: 1992
; ქუვეითის ეროვნული ნაკრები
*  აზიის თამაშების ჩემპიონი: 1994

## ლიტერატურა
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* თამაზ ანთაძე — ქართული სპორტი
* თამაზ ანთაძე — ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2002
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ხელბურთელები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
იური ოსიპოვი

**იური ოსიპოვი** (დ. 16 მარტი, 1937, სტალინგრადი) — საბჭოთა მოფარიკავე. მსოფლიო ჩემპიონატის მეორე პრიზიორი გუნდურ პირველობაში (1957), მსოფლიო ჩემპიონი გუნდურ პირველობაში (1962, ბუენოს აირესი). ახალგაზრდებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის მესამე პრიზიორი პირად შეჯიბრებაში (1957), მსოფლიო უნივერსიადის ჩემპიონი (1959), მეორე (1961) და მესამე პრიზიორი (1963). სსრკ სამგზის ჩემპიონი გუნდურ ჩათვლაში (57, 60, 62), ორგზის მეორე (1957, 62 — პირადში) და ორგზის მესამე (1960 გუნდურში, 63 — პირადში) პრიზიორი. სსრკ თასის მფლობელი (1960). 1959 წლის მელბურნის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე.

## ძირითადი შედეგები 
## რესურსები ინტერნეტში 
* იური ოსიპოვი — ქართული სპორტის სტატისტიკა

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:რუსი მოფარიკავეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები