open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ლიეტუვის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

**ლიეტუვის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები** () წარმოადგენს ლიეტუვის საერთაშორისო ტურნირებზე და შეხვედრებზე ფეხბურთში. ნაკრების კონტროლს და ხელმძღვანელობას ახორციელებს ლიეტუვის ფეხბურთის ფედერაცია.

## ისტორია
ლიეტუვის ეროვნული ნაკრები დაარსდა 1920-იან წლებში. პირველი თამაში ჩაატარა 1922 წლის 24 სექტემბერს ესტონეთის ეროვნულ ნაკრებთან, სადაც დამარცხდა ანგარიშით 0-5. 1940 წელს საბჭოთა კავშირმა მოახდინა ლიეტუვის ოკუპაცია. მას შემდეგ 1990 წლამდე ლიეტუვის საფეხბურთო ნაკრებმა შეწყვიტა არსებობა და გამოდიოდა საბჭოთა კავშირის ნაკრების შემადგენლობაში. 1990 წელს ლიეტუვის დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ პირველი მატჩი ჩაატარა საქართველოს ნაკრებთან.

## მიღწევები
## მსოფლიოს ჩემპიონატზე
### ევროპის ჩემპიონატზე
### ამჟამინდელი შემადგენლობა
შემადგნლობა მოცემულია 2015 წლის 12 ოქტომბერს ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ გამართული მატჩის მიხედვით.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

### ბომბარდირები
### ყველაზე მეტი მატჩი
## მწვრთნელები
## რესურსები ინტერნეტში 
* ლიეტუვის ფეხბურთის ფედერაციის საიტი 

კატეგორია:ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
კატეგორია:ლიეტუვის ეროვნული სპორტული ნაკრებები
კატეგორია:ლიეტუვის ფეხბურთი
ნარინის რაიონი

**ნარინის რაიონი**  () —  ყირგიზეთის ნარინის ოლქის ხუთი რაიონიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ნარინი, რომელიც რაიონის შემადგენლობაში არ შედის. 1962-2004 წლებში ეწოდებოდა ტიან-შანის რაიონი. 

## გეოგრაფია 
ნარინის რაიონი მდებარეობს ნარინის ოლქის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ ნაწილში. მისი ფართობია 4 055  კმ². აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ისიქ-ქოლის ოლქი.

## მოსახლეობა 
2009 წლის აღწერის მიხედვით რაიონში ცხოვრობს 44 080 ადამიანი. აქედან ყირგიზები მოსახლეობის უმრავლესობას ანუ 99,8 %-ს შეადგენენ.

## სქოლიო
კატეგორია:ყირგიზეთის რაიონები
კატეგორია:ნარინის ოლქის რაიონები
ტიტუს ჰერმინიუს აკვილინუსი

**ტიტუს ჰერმინიუს აკვილინუსი** (ლათ. *Titus Herminius Aquilinus*) — პოლიტიკოსი, სამხედრო მოღვაწე და რომის რესპუბლიკის ერთ-ერთი გმირი. იგი მონაწილეობდა ორ ყველაზე ცნობილ კონფლიქტში, რომლებიც წინ უძღვოდნენ რომის როგორც რესპუბლიკის დაბადებას. ტიტუსი პოპულარული ძვ. წ. 508  წელს გახდა, როდესაც კლუსიუმის მეფის ლარს პორსენისა და მისი არმიის წინააღმდეგ ბრძოლაში ტიტუსმა, სპურიუს ლარციუს ფლავიუსმა და პუბლიუს ჰორაციუს კოკლესმა ხიმინჯებიანი ხიდის დაცვა შეძლეს.. ძვ. წ. 506 წელს კი ტიტუსი რომის კონსულად აირჩიეს, მისი თანაკონსული სპურიუს ლარციუს ფლავიუსი გახდა. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* რომის კონსულების სია
* რომის რესპუბლიკი კონსულები
* რომის კონსულები და მათი მმართველობა 
* რომის რესპუბლიკი კონსულების ჩამონათვალი

## სქოლიო 
კატეგორია:რომის რესპუბლიკის კონსულები
კატეგორია:ჰერმინიუსები
კატეგორია:ძვ. წ. VI საუკუნის რომაელები
კატეგორია:ძვ. წ. V საუკუნის რომაელები
სპურიუს ლარციუს ფლავიუსი

**სპურიუს ლარციუს ფლავიუსი** ან  **რუფუსი** (ლათ. *Spurius Lartius Flavus (Rufus)*) — რომაელი პოლიტიკოსი და სამხედრო მოღვაწე. დანამდვილებით უცნობია სპურიუსის გვარი, არსებობს ორი ვერსია ფლავიუსი და რუფუსი. რომის რესპუბლიკის ადრეულ ისტორიაში სპურიუსი ერთ-ერთ წამყვან პიროვნებად ითვლება. იგი ორჯერ აირჩიეს რესპუბლიკის კონსულად. პირველად ძვ. წ. 506 წელს, ამ პერიოდში მისი თანაკონსული აკვილინუსი იყო. მეორედ კი ძვ. წ. 490 წელს, მისი თანაკონსული კი კვინტუს სულპიციუს კამერინუს კორნუტუსი იყო. თუმცა სპურიუსი ყველაზე პოპულარული ძვ. წ. 508  წელს გახდა, როდესაც კლუსიუმის მეფის ლარს პორსენისა და მისი არმიის წინააღმდეგ ბრძოლაში სპურიუსმა, თანაკონსულმა ტიტუს ჰერმინიუს აკვილინუსმა და პუბლიუს ჰორაციუს კოკლესმა ხიმინჯებიანი ხიდის დაცვა შეძლეს..

## რესურსები ინტერნეტში 
* რომის კონსულების სია
* რომის რესპუბლიკი კონსულები
* რომის კონსულები და მათი მმართველობა 
* რომის რესპუბლიკი კონსულების ჩამონათვალი

## სქოლიო 
კატეგორია:რომის რესპუბლიკის კონსულები
კატეგორია:ლარციუსები
კატეგორია:ძვ. წ. VI საუკუნის რომაელები
კატეგორია:ძვ. წ. V საუკუნის რომაელები
დები

**დები** () — ჯეიმზ ჯოისის ნოველა, რომელიც გამოქვეყნდა 1914 წელს გამოცემულ ნოველათა კრებულში „დუბლინელები“.

## მთავარი გმირები 
*ბიჭი (მთხრობელი)
*ჯეიმზ ფლინი, ყოფილი მღვდელი
*ელიზა ფლინი, ჯეიმზ ფლინის და
*ნანე ფლინი, ჯეიმზ ფლინის და
*მოხუცი კოტერი
*ბიჭის დეიდა
*ბიჭის ბიძა

## ნოველა 
ნოველა დებში ასახულია ბიჭის, რომლის სახელიც უცნობია და ყოფილი, დაუძლურებული მღვდლის ურთიერთობა. მღვდლის ვალდებულებებისგან გათავისუფლებული ფლინი ბიჭის მენტორობას შეუდგა და ესაუბრელობდა მას სასულიერო პირების მოვალეობებზე და ვალდებულებებზე, კათოლიკურ ეკლესიაში. ნოველის დასაწყისში ბიჭი აცნობიერებს მამა ფლინის ავადმყოფობას და მოსალოდნელ სიკვდილს. ბიჭი მოხიბლულია სიმღერების, სიმბოლოების და მათი  მნიშვნელობების თარგმნით და განმარტებით. მოგვიანებით, მაშინ როდესაც ბიჭი ვახშმობს ბიძას, დეიდასა და მოხუც კოპერს შორის გამართული საუბრიდან იგებს მღვდლის გარდაცვალების ამბავს. საუბრის თემა კი ბიჭის და მღვდლის ურთიერთობას შეეხებოდა. მთელი ღამე ბიჭი მღვდელზე ფიქრობდა და ოცნებონდა სადმე მისტიკურ მიწაზე გაქცეულიყო. მეორე დილით განცხადებით შეიტყო მღვდლის გარდაცვალების ამბავი. იმ ღამით ის და დეიდამისი მგლოვიარეებთან წავიდნენ. დეიდამ და გარდაცვლილი მღვდლის დამ ელიზამ საუბარი დაიწყეს, ელიზა უამბობდა დეიდას რომ მამა ფლინი თასის გატეხვის შემდეგ თავს სულიერად ცუდად გრძნობდა.

## თემა 
ბიჭი,როგორც ნოველიდან ჩანს, მოხიბლულია მამა ფლინით, ეთაყვანება მას და ძალიან განიცდის რომ ვერ შეძლო მოენახულებინა ის, სიცოცხლის ბოლო დღეს. საინტერესო და დამაბნეველია თავად ნოველის სათაური. ნოველა მთლიანად აგებულია ყმაწვილის და გარდაცვლილი მღვდლის ურთიერთობაზე. მღვდლის დები, ელიზა და ნანე, კი მეორეხარისხოვანი გმირები არიან. ჯოისის განზრახვა ნოველის დასათაურებასთან დაკავშირებით უცნობია, თუმცა გავრცელებული მოსაზრების მიხედვით სათაური მომდინარეობს იმ ფაქტიდან რომ ბიჭის შემდეგ მამა ფლინის დები, ერთადერთნი არიან, რომლებიც ნამდვილად იცნობენ მამა ფლინს და ესმით მისი, დუბლინში მთელი მისი მოღვაწეობის მანძილზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სრული ტექსტი

კატეგორია:ჯეიმზ ჯოისის ნაწარმოებები
პუბლიუს პოსტუმიუს ტუბერტუსი

**პუბლიუს პოსტუმიუს ტუბერტუსი** (ლათ. *Publius Postumius Tubertus*) — რომაელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე, რომელიც ორჯერ აირჩიეს რომის რესპუბლიკის კონსულის თანამდებობაზე. პუბლიუსი პირველად კონსულის თანამდებობაზე ძვ. წ. 505 წელს აირჩიეს, მოღვაწეობდა თანაკონსულ მარკუს ვალერიუს ვოლუსუსთან ერთად. ამ პერიოდში საბინებსა და რომაელებს შორის საომარი მოქმედებები დაიწყო. თუმცა პუბლიუსმა და მისმა თანაკონსულმა მარკუს ვალერიუსმა წარმატებულად იბრძოლეს საბინების წინააღმდეგ და გამარჯვებაც მოიპოვეს, მოგვიანებით ორივე მათგანი ტრიუმფით დააჯილდოვეს. მეორედ პუბლიუსი ძვ. წ. 503 წელს აირჩიეს კონსულად, ამ დროს მისი თანაკონსული აგრიპა მენენიუს ლანატუსი იყო. ტიტუს ლივიუსის ჩანაწერების მიხედვით იმავე წელს რომის კოლონიური ლათინური ქალაქები პომეცია და კორა აჯანყდნენ, თუმცა პუბლიუს პოსტუმიუსმა ლათინების აჯანყება ჩაახშო. ამ გამარჯვებით პუბლიუსი მეორედ დააჯილდოვეს ტრიუმფით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* რომის კონსულების სია
* რომის რესპუბლიკი კონსულები
* რომის კონსულები და მათი მმართველობა 
* რომის რესპუბლიკი კონსულების ჩამონათვალი

## სქოლიო 
კატეგორია:რომის რესპუბლიკის კონსულები
კატეგორია:პოსტუმიუსები
კატეგორია:ძვ. წ. VI საუკუნის რომაელები
კატეგორია:ძვ. წ. V საუკუნის რომაელები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
რეჯეფ ფექერი

**მეჰმედ რეჯეფ ფექერი** (დ. 5 თებერვალი, 1889, სტამბოლი — გ. 1 აპრილი, 1950, სტამბოლი) — თურქი სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე, ლეზგი წარმოშობის.
1931-1936 წელს გახდა თურქეთის სახალხო რესპუბლიკური პარტიის გენერალური მდივანი, ამრიგად გახდა „მესამე ადამიანი სახელმწიფოში“ ქემალის და ინენიუს შემდეგ. 1946 წლის 7 აგვისტოდან 1947 წლის 10 სექტემბრამდე იყო თურქეთის პრემიერ-მინისტრი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1889 წლის 5 თებერვალს  სტამბოლში ლეზგურ ოჯახში. 1907 წელს დაამთავრა სამხედრო აკადემია,ლეიტენანტის წოდებით. მონაწილეობდა იტალო-თურქულ და მეორე ბალკანეთის ომში. პირველ მსოფლიო ომის დროს იბრძოდა რუმელიაში და კავკასიის ფრონტზე. 1919 წელს დაამთავრა გენერალური შტაბის სამხედრო კოლეჯი. 1919 წლის მეორე ნახევარში მსახურობდა ისტორიის მასწავლებლის დამხმარედ სამხედრო აკადემიაში. თურქეთის დამოუკიდებლობისათვის ომის მონაწილე,ომის დამთავრების შემდეგ მიიღო მაიორის წოდება.

1920 წლის 23 აპრილს გახდა თურქეთის პარლამენტის გენერალური მდივანი. 1923 წლის 12 ივლისს ხელახლა არჩეულ იქნა პარლამენტის წევრად ქუთაჰიადან .

1924 წლის 6 მარტიდან 22 ნოემბრის ჩათვლით იყო ფინანსთა მინისტრი და შინაგან საქმეთა მინისტრი, 1926 წლის 4 მარტს ფექერი დაინიშნა ეროვნული თავდაცვის მინისტრად და 1927 წელს საზოგადო საქმეთა მინისტრად.

რეჯეფ ფექერის ინიციატივით შეიტანეს «რევოლუციის ისტორია» სკოლის სასწავლო პროგრამაში. ის ასწავლიდა ამ თემაზე ანკარის და სტამბოლის უნივერსიტეტებში,ასევე სამხედრო აკადემიებში და დაწერა ამაზე წიგნი. 1946 წლის 7 აგვისტოს რეჯეფ ფექერი გახდა პირველი პრემიერ-მინისტრი მრავალპარტიული სისტემის პერიოდში. ის დარჩე ამ პოსტზე 1947 წლის 7 სექტემბრამდე. 1948 წელს ის წავიდა ქვეყნის პოლიტიკური ცხოვრებიდან.
რეჯეფ ფექერი გარდაიცვალა 1950 წლის 2 აპრილს და დაკრძალეს Edirnekapı Şehitliği-სასაფლაოზე სტამბოლში.

## ციტატები 
ლიბერალიზმი — ეს არის სამშობლოს ღალატი. (1935) *(ორიგინალში: Liberalizm, vatan hainliğidi )*

## ლიტერატურა 
* Sefer E. Berzeg "Türkiye Kurtuluş Savaşı'nda Çerkes göçmenleri". ტომი 2, გვ. 54. გამოცემლობა "Nart Yayıncılık", 1990 წ.

## სქოლიო 
კატეგორია:თურქეთის პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:დაბადებული 5 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1950
კატეგორია:თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის II მოწვევის წევრები
კატეგორია:სტამბოლში დაბადებულები
კადრის სიხშირე

**კადრის სიხშირე** (ინგლ. frames per second (FPS), frame rate, frame frequency) — კადრების რაოდენობა დროის ერთეულში. სტანდარტული საზომი ერთეულია კადრი წამში. კადრის გაშლის სიხშირის ერთეულის აღსანიშნავად კინომატოგრაფიასა და კომპიუტერულ სფეროში გამოიყენება აბრევიატურა FPS. კადრის სიხშირის ცნება პირველად გამოიყენა ედვარდ მეიბრიჯმა, როდესაც იგი ატარებდა ექსპერიმენტებს რამდენიმე ფოტოსგან მოძრავი კადრების (იგივე ვიდეოკადრების) მიღებას.

## კადრის სიხშირე კინომატოგრაფიაში 
## რესურსები ინტერნეტში 
* [კადრის სიხშირის განმარტება Microsoft-ისგან ინგლისურ ენაზე](https://msdn.microsoft.com/en-us/library/windows/hardware/dn642112(v=vs.85).aspx)

კატეგორია:ტელევიზია
მარკუს ვალერიუს ვოლუსუსი

**მარკუს ვალერიუს ვოლუსუსი** (ლათ. *Marcus Valerius Volusus*) — რომაელი პოლიტიკოსი. ძვ. წ. 505 წელს მარკუსი რომის რესპუბლიკის კონსულად აირჩიეს, მისი თანაკონსული იყო პუბლიუს პოსტუმიუს ტუბერტუსი. მარკუსი ვოლუსუს ვალერიუსის შვილი, ასევე მანიუს ვალერიუს მაქსიმუსის (დიქტატორი ძვ. წ. 494 წელს) და პუბლიუს ვალერიუს პუბლიკოლას (კონსული ძვ. წ. 509, ძვ. წ. 508, ძვ. წ. 507 და ძვ. წ. 504 წლებში) ძმა იყო. მისი კონსულობის პერიოდში ძვ. წ. 505 წელს საბინებსა და რომაელს შორის ურთიერთობა დაიძაბა, რაც საომარ მოქმედებაში გადაიზარდა. თუმცა მარკუსმა წარმატებულად იბრძოლა საბინების წინააღმდეგ და გამარჯვებაც მოიპოვა, მოგვიანებით ის და მისი თანაკონსული პუბლიუს პოსტუმიუს ტუბერტუსი ტრიუმფით დააჯილდოვეს.

ძვ. წ. 496 წელს რომაელები და ლათინები ერთმანეთს რეგილუსის ტბის ბრძოლაში დაუპირისპირდნენ, ბრძოლაში ლათინების მხარეს იბრძოდა რომის უკანასკნელი მეფე ლუციუს სუპერბუს ტარკვინიუსი და მისი ვაჟი ტიტუს ტარკვინიუსი. ბრძოლისას მარკუს ვალერიუსმა ტიტუს ტარკვინიუსის მოკვლა გადაწყვიტა, თუმცა ტიტუსის ერთ-ერთმა ჯარისკაცმა მარკუსს დაასწრო და მოკლა. მარკუსის ვაჟი ლუციუს ვალერიუს პოტიტუსი ძვ. წ. 483 და ძვ. წ. 470 წლებში რომის კონსულის თანამდებობაზე მოღვაწეობდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* რომის კონსულების სია
* რომის რესპუბლიკი კონსულები
* რომის კონსულები და მათი მმართველობა 
* რომის რესპუბლიკი კონსულების ჩამონათვალი

## სქოლიო 
კატეგორია:რომის რესპუბლიკის კონსულები
კატეგორია:ვალერიუსები
კატეგორია:ძვ. წ. VI საუკუნის რომაელები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ჯეიმზ II (შოტლანდია)

**ჯეიმზ II** (; დ. 16 ოქტომბერი, 1430, ედინბურგი — გ. 3 აგვისტო, 1460, როქსბურგის სასახლე) — შოტლანდიის მეფე სტიუარტების დინაასტიიდან. მეფობდა 1437-1460 წლებში, ჯეიმზ I-ისა და ჯოან ბოფორის შვილი.

ჯეიმზ II დაიბადა 1430 წელს. მას ჰყავდა ტყუპისცალი ალექსანდერი. ტახტის ორი მემკვიდრის ყოლას შესაძლოა, ქვეყანაში არეულობა გამოეწვია, მაგრამ ალექსანდერი მალევე გარდაიცვალა და პრინცი ჯეიმზი როთსეის ჰერცოგი და მამის ტახტის ერთადერთი მემკვიდრე გახდა.

ჯეიმზ I 1437 წელს გარდაიცვალა და ტახტი 7 წლის ჯეიმზმა დაიკავა. ჯეიმზი არასრულწოვანი იყო, აქედან გამომდინარე, პარლამენტმა გადაწყვიტა, რომ ის მხოლოდ ფორმალურად იქნებოდა შოტლანდიის მეფე და მხოლოდ მაშინ აიღებდა ძალაუფლების ხელში, როდესაც თვრამეტი წელი შეუსრულდებოდა. ჯეიმზი კი დედასთან და დებთან ერთად დუნბარის სასახლეში ცხოვრობდა 1439 წლამდე.

1449 წელს მეფე სრულწლოვანი გახდა და ძალაუფლება ხელში აიღო. ის ამავე წელს დაქორწინდა მარი გელდერელზე, რომელთანაც შვიდი შვილი შეეძინა. 

ჯეიმზ II ხელს უწყობდა შოტლანდიაში სასწავლებლების დაარსებას. მისი მმართველობის პერიოდში საფუძველი ჩაეყარა გლაზგოს სასწავლებელს. ჯეიმზ II უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაიცვალა როქსბურგის სასახლის ალყის დროს, 1460 წლის 3 აგვისტოს, როდესაც ცდილობდა გაესროლა ქვემეხი, ის კი აფეთქდა და შეიწირა 29 წლის მეფის სიცოცხლე. მისი გარდაცვალების შემდეგ, შოტლანდიაში ჯეიმზ III გამეფდა.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული  16 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1430
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1460
კატეგორია:შოტლანდიის მეფეები
კატეგორია:XV საუკუნის ევროპის მონარქები
კატეგორია:სტიუარტები
კატეგორია:ბრძოლის ველზე დაღუპული მონარქები
სომეხი კომპოზიტორების სია

## სომხეთის ძლიერი მუჭი
სომხეთის ძლიერი მუჭის კომპოზიტორები:
*ალექსანდრე არუთინიანი
*არნო ბაბაჯანიანი
*ედუარდ მირზოიანი
*ლაზარ სარიანი
*ადამ ხუდოიანი

## ა
*ალან ალთინოღლუ (დ. 1975)
*რობერტ ამირხარიანი  (დ. 1939)
*იზაბელა არაზოვა (დ. 1936)
*ანდრე არზუმანიანი (1954-2010)
*ალექსანდრე არუთინიანი (1920-2012)
*სერგეი ასლამაზიანი (1897-1978)
*ხაჩატურ ავეტისიანი (1926-1996)
*არტემი აივაზიანი (1902-1975)

## ბ
*ედუარდ ბაღდასარიანი (1922-1987)
*სერგეი ბალასანიანი (1902-1982)
*სარგის ბარხუდარიანი (1887-1973)
*ჰამფარძუმ ბერბერიანი (1905-1999)
*შაჰან ბერბერიანი (1891-1956)
*გილბერტ ბილბერიანი (დ. 1944)

## გ
*ნიკოლ გალანდერიანი (1881-1944)
*ჯივან გასპარიანი  (დ. 1928)
*ქოჰარიკ გაზაროსიანი (1907-1967)
*ჰამბარსუმ გრიგორიანი  (1893-1975)

## დ
*ჰარუთიუნ დელალიანი (1937-1990)
*ჰარუთიუნ ჰოვაკიმიანი (დ — ?)
*იეღია დნდესიანი  (1834-1881)
*ვიაჩესლავ დობრინინი (დ. 1946)
*ბაღდასარ დპირი (1683-1768)

## ე
*ქემანი ექსერჭიანი (1858-1913)
*სტეფან ელმასი  (1862-1937)
*ანგელო ეფრიკიანი (1913-1982)
*მხითარ ერევანცი (1230/1235-1297/1300)

## თ
*ონო თუნჩბოიაჯიანი (1948-1996)

## კ
*ალექსანდრე კალოიანი (დ. 1962) 
*სირვარტ კარამანუქი (1912-2008)
*ანდრეი კასპაროვი (დ. 1966)
*იური კასპაროვი (დ. 1955)
*რიტა კასაბიანი (დ. — ?)
*კომიტასი  (1869-1935)
*კრიკორ კალფაიანი  (1873-1949)

## ლ
*ამბარცუმ ლიმონჯიანი (1768-1839)

## მ
*ედგარ მანასი  (1875-1964)
*ტიგრან მანსურიანი (1939)
*ედუარდ მანუკიანი (დ. 1981)
*რომანოს მელიქიანი (1883-1935)
*ედუარდ მირზოანი  (1921-2012)
*გეორგი მოვსესიანი (1945-2011)

## ნ
*ნერსეს IV შნორალი (1102-1173)

## ო
კონსტანტინე ორბელიანი (1928-2014)

## პ
*სტეფან პაპელიანი (1875-1960)
*კონსტანტინ პეტროსიანი  (დ. 1946)
*მიხეილ პეტროსიანი  (დ. 1973)

## ჟ
*მიხეილ ჟორა (1891-1971)

## ს
*საჰაკდუხტი (VIII საუკუნე)
*ვარდან სარდარიანი (დ. 1962)
*რუბენ სარქისიანი  (1945-2013)
*ვაჰრამ სარქისიანი (დ. 1981)
*ღაზაროს სარიანი (1920-1998)
*არამ სატიანი  (დ. 1947)
*დავიდ სატიანი  (დ. 1979)
*ალექსანდრე სპენდიარიანი (დ. 1966)
*სტეფან როსტომიანი (დ. 1956)
*გრიგორ სუნი  (1876-1939)

## ტ
*მიქაელ ტარივერდიევი (1931-1996)
*ავეტ ტერტერიანი (1929-1994)
*არმენ ტიგრანიანი (1879-1950)
*ნიკოღაიოს ტიგრანიანი (1856-1951)

## ფ
*ბორის ფარსადანიანი (1925-1997)

## შ
*ვაჩე შარაფიანი (დ. 1966)
*პეტროს შუჯუნიანი (დ. 1957)

## ჩ
*გაიანე ჩებოტარიანი (1918-1998)
*ლევონ ჩაუშიანი (დ. 1946)
*გეღუნი ჩიტჩიანი  (დ. 1929)
*ლორის ჩობანიანი (დ. 1933)
*ოჰანეს ჩეკიჯიანი (დ. 1929)
*ტიგრან ჩოუხაჯიანი (1837-1898)

## ჭ
*ლორის ჭგეკნავორიანი (დ. 1937)

## ხ
*ხოსროვიდუხტი (VIII საუკუნე)
*ადამ ხუდოიანი (1921-2000)
*არამ ხაჩატურიანი  (1903–1978)
*კარენ ხაჩატურიანი (1920-2011)

## ჯ
*ჯივანი  (1846-1909)

## ჰ
*ვაროუჯან ჰახბანდიანი (1936-1977)
*არუთიუნ ჰანესიანი  (1911-1987)
*ედუარდ ჰაირაპეტიანი (დ. 1949)
*ედგარ ჰოვანისიანი  (1930-1998)
*გაგიკ ჰოვუნცი (დ. 1930)

## სქოლიო
კატეგორია:სომეხი კომპოზიტორები
ქოჩქორის რაიონი

**ქოჩქორის რაიონი** () —  ყირგიზეთის ნარინის ოლქის ხუთი რაიონიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი ქოჩქორი.

## გეოგრაფია
ქოჩქორის რაიონი მდებარეობს ნარინის ოლქის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ჩუის, ხოლო დასავლეთიდან — ისიქ-ქოლის ოლქი.

## მოსახლეობა
2009 წლის აღწერის მიხედვით რაიონში ცხოვრობდა 58 267 ადამიანი, რომელთაგან ყირგიზი იყო 57 582 (98,8 %), დუნგანები — 299 (0,5 %), უზბეკები — 146 (0,3 %) .

## სქოლიო
კატეგორია:ყირგიზეთის რაიონები
კატეგორია:ნარინის ოლქის რაიონები
აფხაზეთის სანაპიროს ბრძოლა (2008)

**აფხაზეთის სანაპიროს ბრძოლა** იყო სამხედრო-საზღვაო კონფლიქტი რუსეთის შავი ზღვის ფლოტის სამხედრო ხომალდებსა და ქართულ საპატრულო კატარღებს შორის. მას ადგილი ჰქონდა 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის დროს.

## იხილეთ აგრეთვე
* აფხაზეთის შეიარაღებული კონფლიქტი (1992-93)
* რუსეთ–საქართველოს ომი (2008)

კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები
კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი
კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ომი
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:2008 წლის ბრძოლები
Daihatsu

მინი|378x378px|Daihatsu-ს ლოგო
**Daihatsu Motor Co., Ltd.** () — ერთ-ერთი პირველი იაპონური საავტომობილო კომპანია. ძირითადად ცნობილია პატარა და Off-road ტიპის მანქანების წარმოებით. სათავო ოფისი განთავსებულია ქალაქ იკედაში (ოსაკა, იაპონია).

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:იაპონიის ავტომანქანების საწარმოები
კატეგორია:იაპონიის საავტომობილო კომპანიები
კატეგორია:იაპონური ბრენდები
კატეგორია:1907 წელს დაარსებული სატრანსპორტო საშუალებების მწარმოებელი კომპანიები
კატეგორია:1907 წელს დაარსებულები იაპონიაში
კვიპროსის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

**კვიპროსის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები** () წარმოადგენს კვიპროსს საერთაშორისო ტურნირებზე და შეხვედრებზე ფეხბურთში. ნაკრების კონტროლს და ხელმძღვანელობას ახორციელებს კვიპროსის ფეხბურთის ფედერაცია.

## ფორმა
2022 წლიდან კვიპოსის ნაკრების ფორმებს კერავს იტალიური ფირმა Errea.

## მიღწევები
2015 წლის 13 ოქტომბრის მონაცემებით.

## მსოფლიოს ჩემპიონატზე
]]

### ევროპის ჩემპიონატზე
### ამჟამინდელი შემადგენლობა
შემადგნლობა მოცემულია 2015 წლის 13 ოქტომბერს ბოსნია და ჰერცეგოვინის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ გამართული მატჩის მიხედვით.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## მწვრთნელები
### ყველაზე მეტი მატჩი
### ბომბარდირები
## რესურსები ინტერნეტში 
* კვიპროსის ფეხბურთის ფედერაციის საიტი

კატეგორია:ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
კატეგორია:კვიპროსის ეროვნული სპორტული ნაკრებები
კატეგორია:კვიპროსის ფეხბურთი
პავლე ჭავჭავაძე

**პავლე ჭავჭავაძე** ( **პოლ ჭავჭავაძე**; დ. 27 ივნისი, 1899, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთის იმპერია — გ. 12 ივლისი, 1971, უელფლიტი, მასაჩუსეტსი, აშშ) — ქართული წარმომავლობის ამერიკელი მწერალი. იყო ნიუ-იორკის ქართული სათვისტომოს დაარსების ერთ-ერთი მონაწილე.

## ბიოგრაფია
პავლე ჭავჭავაძის მამა ალექსანდრე ჭავჭავაძე იყო რუსეთისა და საქართველოს არმიების გენერალ-მაიორი, ხოლო დედა დედოფლის ფრეილინა მარია პავლეს ასული როძიანკო. ალექსანდრე ჭავჭავაძე და მარია როძიანკო 1897 წელს პეტერბურგში დაქორწინდნენ და 1899 წლის 27 ივნისს იქვე შეეძინათ უფროსი ვაჟი პავლე. მის გარდა ჰყავდათ ორი შვილი გიორგი და მარინა. მარია და ალექსანდრე 1915 წელს დაშორდნენ. მოგვიანებით მარია როძიანკო თავად ტრუბეცკოის გაჰყვა ცოლად და შვილებით ინგლისში გადასახლდა. ალექსანდრე კი 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ საქართველოში დაბრუნდა. 

პავლე ჭავჭავაძემ 1917 წელს დაამთავრა გიმნაზია. პეტერბურგიდან მამასთან წინანდალში ორჯერ იყო ჩამოსული. რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ კი ინგლისში გადასახლდა. დაამთავრა ტრინიტი კოლეჯი, სადაც მეგობრობდა ვლადიმერ ნაბოკოვთან.

1922 წელს ლონდონში პავლე ჭავჭავაძე დაქორწინდა რუსეთის იმპერატორის ნიკოლოზ I-ის შვილთაშვილ ნინა გიორგის ასულ რომანოვაზე. 1924 წელს პავლე ჭავჭავაძესა და ნინა რომანოვას შეეძინათ დავითი. 1926 წელს პავლე ჭავჭავაძე ცოლ-შვილით ინგლისიდან აშშ-ში გადასახლდა და ამერიკის მოქალაქეობა მიიღო. მეორე მსოფლიო ომის წლებში პავლე ჭავჭავაძე მაიორის ჩინით მსახურობდა აშშ-ის არმიაში, მისი ვაჟი დავითი — სერჟანტად სამხედრო-საჰაერო ძალებში.  

პავლე ჭავჭავაძემ წერა მოგვიანებით 50 წლის ასაკში დაიწყო. პირველი რომანი — „საოჯახო ალბომი“ ავრტობიოგრაფიული ხასიათისაა: ერთ თავში აღწერილია მისი ცხოვრება წინანდალში. 1952 წელს გამოქვეყნდა რომანი „მთები ალაჰისა“, რომელმაც საზოგადოების ინტერესი გამოიწვია და პოპულარობაც მოიპოვა.   1955 წელს გამოქვეყნებულ რომანში — „მამა ვიკენტი“ მოგვითხრობს რუს მღვდელსა და მის ნიუ-იორკელ მრევლზე. 1966 წელს ოქტომბრის რევოლუციის შესახებ გამოცემული წიგნი კი — „რამეთუ იდგა შავბნელი ღამე“ — ხუთი წლის შემდეგ ხელახლა გამოიცა. პავლე ჭავჭავაძის შვილი დავითი იყო მწერალი-პუბლიცისტი, ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველოს ოფიცერი.

## რესურსები ინტერნეტში
* პავლე ჭავჭავაძე 

კატეგორია:დაბადებული 1899
კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:ქართველი ამერიკელები
პ
ნიჰონიუმი

**ნიჰონიუმი** (; ქიმიური სიმბოლო — Nh), *უნუნტრიუმი* (; ქიმიური სიმბოლო — Uut), *ეკა-თალიუმი* (Eka-thalium) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის, მეცამეტე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მესამე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის, IIIა) ხელოვნურად მიღებული რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია — 113, tდნ — 430 °C, tდუღ — 1130 °C, სიმკვრივე — 16 გ/სმ3. ელემენტის ნახევრად დაშლის პერიოდია 20 წამი. ნიჰონიუმს მარტივად ელემენტ 113-ის სახელითაც მოიხსენიებენ. როგორც ცნობილია ელემენტი 2003 წელს რუსეთში ქალაქ დუბნაში აღმოაჩინეს. 2015 წლის დეკემბერში თეორიული და გამოყენებითი ქიმიის საერთაშორისო კავშირიმა (IUPAC) და თეორიული და გამოყენებითი ფიზიკის საერთაშორისო კავშირმა (IUPAP) ქიმიური ელემენტი ოფიციალურად აღიარა და პერიოდულობის სისტემაში ადგილი მიუჩინა.

## რესურსები ინტერნეტში
* მენდელეევის ცხრილს კიდევ ოთხი ელემენტი დაემატა
* Ununtrium at *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* Uut and Uup Add Their Atomic Mass to Periodic Table 
* Apsidium: Ununtrium 113 Uut
* Discovery of Elements 113 and 115 
* Superheavy elements 
* WebElements.com: Ununtrium

## სქოლიო
ტენესინი

**ტენესინი** (; ქიმიური სიმბოლო — Ts), *უნუნსეპტიუმი* (; ქიმიური სიმბოლო — Uus), *ეკა-ასტატი* (Eka-astatine) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის, მეჩვიდმეტე ჯგუფის (ძველი კლასიფიკაციით — მეშვიდე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის, VIIა) ხელოვნურად მიღებული რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია — 117, tდნ — 350–550 °C, tდუღ — 610 °C, სიმკვრივე — 7.1–7.3 გ/სმ3. ელემენტი პირველად 2004 წელს რუსმა მეცნიერებმა ქალაქ დუბნაში აღმოაჩინეს. რუსმა ქიმიკოსებმა მისი გამოკვლევა 2012 წელს დაიწყეს და ელემენტის 7 ატომი გამოიკვლიეს. შედეგები  ერთმანეთს ემთხვეოდა. ამიტომ მეცნიერებმა გადაწყვიტეს ელემენტის რეგისტრაციის მოეთხოვათ. 2015 წლის დეკემბერში თეორიული და გამოყენებითი ქიმიის საერთაშორისო კავშირიმა (IUPAC) და თეორიული და გამოყენებითი ფიზიკის საერთაშორისო კავშირმა (IUPAP) ქიმიური ელემენტი ოფიციალურად აღიარა და პერიოდულობის სისტემაში ადგილი მიუჩინა. ელემენტის იზოტოპები სხვადასხვა 2010 - 2015 წლებში რამდენიმეჯერ შექმნეს და გამოიკვლიეს. იმის გათვალისწინებით, რომ ჯერჯერობით ტენესინის ყველა იზოტოპი გამოკვლეული არაა, ბოლომდე დადგენილი არც თვითონ ელემენტის თვისებებია.

## ლიტერატურა
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* მენდელეევის ცხრილს კიდევ ოთხი ელემენტი დაემატა

## სქოლიო
ონტარიოს დაცული ტერიტორიების სია

სიაში წარმოდგენილია ონტარიოს დაცული ტერიტორიები.

## ეროვნული პარკები
## პროვინციული პარკები და დაცული ტერიტორიები
### სამხრეთი ონტარიო
### ჩრდილოეთი ონტარიო
## რესურსები ინტერნეტში
*Ontario Parks official site
*Parks Canada official site

კატეგორია:კანადის გეოგრაფია
ტინტო ბრასი

**ჯოვანი ბრასი** (;  ცნობილია, როგორც **ტინტო ბრასი** ()  დ. 26 მარტი, 1933, მილანი) — იტალიელი კინორეჟისორი. მის მიერ გადაღებული ფილმების უმეტესობა ეროტიკული ჟანრის ფილმია.

## ბიოგრაფია
კოლეჯის დამთავრების შემდეგ გადავიდა პარიზში საცხოვრებლად, სადაც მუშაობდა ყველაზე პრესტიჟულ და მდიდარ არქივში — Cinematheque Française. იტალიაში დაბრუნებული, მუშაობა გააგრძელა რეჟისორის ასისტენტად.

1963 წელს მისი პირველი ფილმი «Chi lavora è perduto» მაყურებელმა დადებითად მიიღო. 1964 წელს მან ასევე გადაიღო ორი ეპიზოდი, «L’uccellino» и «L’automobile» ფილმიდან «La mia Signora». იმავე წელს გადაიღო ფილმი «Il disco volante». ფილმი «L’urlo» ცენზურის ქვეშ იყო 1974 წლამდე. 1976 წელს გადაიღო ფილმი «Io, Caligola».

თავისი მოღვაწეობის საწყის ეტაპზე მან არაერთი ჟანრი მოსინჯა: კომედიიდან („ვინც მუშაობს, ის დაკარგულია“, 1963; „მფრინავი თეფში“, 1964) და კინონოველებიდან უინტელექტუალო ფილმებამდე („შეჩურთულები“, 1967; „კვნესა“, 1969) დადგმული აქვს ვესტერნი „იანკები“ (1966), ერთობოდა ფსიქოლოგიური ფილმებითაც („ამოვარდნილი“, 1970; „მოკლე შვებულება“, 1971), შექმნა კინოპაროდია «ძრავა!» (1979), მაგრამ საბოლოოდ დაიმკვიდრა ადგილი ეროტიკული ფილმების სამყაროში. ისეთი ფილმები, როგორიცაა („კიტის სალონი“, 1976 და „კალიგულა“, 1977 — გამოშვებული 1979 წელს) გადაღებული იყო პოლიტიკური და ისტორიული რეალიებიდან.

დაწყებული ფილმი „გასაღები“ (1983), ბრასი სრულად უძღვნის თავს ვუაეიერიზმს კინოში. ბრასის მიერ გადაღებულ ფილმებს მაყურებელი თითქოს უყურებს გვერდიდან, რითაც გამოჰყავს მნახველი ჩუმად თვალყურის მადევნებელის პოზიციაში. „მირანდა“ (1985), „კაპრიჩიო“ (1987), „პაპრიკა“ (1990), „მოთვალთვალე“ (1990) და ბევრი სხვა.

## ფილმოგრაფია
* 1963 — „ვინც მუშაობს, ის დაკარგულია“ / *Chi lavora è perduto In capo al mondo*
* 1964 — *Ça ira Il fiume della rivolta*
* 1964 — „ჩემი ქალბატონი“ / *La mia Signora*
* 1964 — „მფრინავი თეფში“ / *Il disco volante*
* 1966 — „იანკები“ / *Yankee*
* 1967 — *Col Cuore In Gola*
* 1968 — „კვნესა“ / *L’urlo*
* 1967 — „ლტოლვა“ / *Nerosubianco*
* 1970 — „გამოვარდნილი“ / *Drop Out*
* 1971 — „მოკლე შვებულება“ / *La vacanza*
* 1976 — „კიტის სალონი“ / *Salon Kitty*
* 1979 — „კალიგულა“ / *Caligola*
* 1980 — „ძრავა“ / *Action*
* 1983 — „გასაღები“ / *La Chiave*
* 1985 — „მირანდა“ / *Miranda*
* 1987 — „სიყვარული და ვნება“ / *Capriccio*
* 1988 — „სასაუზმე „ბუდაპეშტი““ / *Snack Bar Budapest*
* 1991 — „პაპრიკა“ / *Paprika*
* 1992 — „ყველა ლედი ამას აკეთებს“ / ''Cosi' fan tutte*
* 1994 — „მოთვალთვალე“ / *L’Uomo che guarda*
* 1995 — „ტინტო ბრასის ფოსტა“ / *Fermo posta Tinto Brass*
* 1997 — „გარყვნილი ურთიერთობები“ / *Rapporti Impropri*
* 1998 — „ცელქი გოგო“ / *Monella*
* 1999 — „ჯულია“ / *Giulia*
* 1999 — „ტკბილი სიზმარი“ / *Sogno. Corti Circuiti Erotici*
* 2000 — „აკრძალვების დარღვევები“ / *Trasgredire*
* 2002 — „შავი ანგელოზი“ / *Senso '45*
* 2002 — „შაბათ-კვირა ლეკოში“ / *Fine Settimana a Lecco*
* 2003 — „ო, ქალებო!“ / *Fallo!*
* 2005 — „ჩემი სიყვარული“ / *Monamour*
* 2008 — „სამზარელოში მოთვალთვალე (მოკლემეტრაჟიანი ფილმი, 2008)“ / *Kick The Cock''

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ტინტო ბრასი

კატეგორია:დაბადებული 26 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1933
კატეგორია:იტალიელი კინორეჟისორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
Paradisio

**Paradisio** (ქართ. პარადისიო) — ბელგიური საცეკვაო პოპ-ჯგუფი.

## ბიოგრაფია 
ჯგუფი შეიქმნა პატრიკ სემოუს მიერ 1994 წელს. პატრიკი იყო ყოფილი The Unity Mixers-ს წევრი და ასევე პოპულარული დიჯეი 90-ანებში . კომპოზიტორი და ავტორი მუშაობდა მარისასთან,სანდრასთან,მერი-ბელლ პერესთან და შელბისთან ერთად ჯგუფის დაფუძნებიდან.

1996 წელს გამოქვეყნებული სიმღერა «Bailando» მარისას შესრულებით გახდა «ზაფხულის ჰიტი» ბელგიაში,ხოლო შემდგომში დიდი წარმატებით დაიპყრო მთელი მსოფლიო. მარისა გარსია და  Dj Lorenzo მუშაობდნენ ჯგუფში 1996 წლიდან 1998 წლამდე.

1999 წლიდან 2001 წლამდე ჯგუფში მუშაობდნენ სანდრა დ'გრიგორიო და მორენა ესპერანზა.2001 წლიდან 2003 წლამდე მარია დელ რიო,ხოლო 2004 წლიდან 2005 წლამდე - მიგელ ფერნანდესი.

ჯგუფის დღევანდელი სოლისტი (2008 წლიდან) — ANGIE B, იზიდავს აუდიტორიას ცეკვაზე თავისი ხმით.

## დისკოგრაფია 
### ალბომი 
* 1997 — *Paradisio*

### სიმღერები 
* 1994 — *Un Clima Ideal*
* 1996 — *Bailando*
* 1996 — *Bandolero*
* 1997 — *Vamos a La Discoteca*
* 1997 — *Dime Como*
* 1998 — *Paseo*
* 1999 — *Samba Del Diablo*
* 2000 — *La Propaganda*
* 2001 — *Vamos A La Discoteca 2001* (feat. Alexandra)
* 2003 — *Luz De La Luna*
* 2004 — *Cucu Song (Mueve tu cucu)*
* 2005 — *Suave mente 2005*
* 2006 — *Baila Baila Con Migo*
* 2009 — *Bailando (Me Dices Adios)* Refresh radio edit Sweden release (Sony Music)
* 2010 — *Bailando (Me Dices Adios)* Mallorca Remix 2010 (Believe/Baila Records/Undivided)
«Bailando (1996)» «Bailando (Me Dices Adios)» (Mallorca Remix 2010)

## მონაწილეები 
* **Patrick Samoy** — (ავტორი და პროდიუსერი) 1994/2010
* Maria Isabel Garcia Asensio (Marisa) — ესპანელი მომღერალი, 1995—1998
* Deejay Lorenzo - 1996/1998
* Sandra Degregorio — (შემსრულებელი) 1999—2001
* Morena Esperanza — (შემსრულებელი) 1999
* Maria Del Rio — (შემსრულებელი) 2003
* Luc Rigaux — (შემსრულებელი) 1995—1998
* Miguel Fernandez (შემსრულებელი) 2004—2005
* Angie B (ბელგიელი შემსრულებელი) 2008
* Fotiana 2013

## რესურსები ინტერნეტში
* Italian peak for «Bandolero»
* Auteurs, compositeurs et producteurs
* I singoli più venduti del 1997

კატეგორია:ელექტრონული ჯგუფები
კატეგორია:ევროდენს ჯგუფები
ოგანესონი

**ოგანესონი** (; ქიმიური სიმბოლო — Og), *უნუნოქტიუმი* (; ქიმიური სიმბოლო — Uuo), *ეკა-რადონი* (Eka-radon) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის, მეთვრამეტე ჯგუფის (ძველი კლასიფიკაციით — მერვე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის, VIIIა) ხელოვნურად მიღებული რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია — 118, tდნ — 52±15 °C, tდუღ — 177±10 °C, სიმკვრივე — 7.2 გ/სმ3. ოგანესონი ყველაზე მძიმე ატომური მასის მქონე ქიმიური ელემენტი მენდელეევის პერიოდულ სისტემაში. ის ბუნებაში არ გვხდება და მისი მიღება მოხდა ლაბორატორიაში სინთეზირების შედეგად. ძლიერ რადიოაქტიულია, ამის გამო დღემდე მისი რამდენიმე ატომია გამოკვლეული.ოგანესონის ნახევრად დაშლის პერიოდია 0.89 მილიწამი. პირველად მიღებულ იქნა 2002 წელს ქ. დუბნას ატომური კვლევების გაერთიანებული უნივერსიტეტში. 2015 წელს მას მიანიჭეს სახელწოდება ოგანესონი, იური ოგანესიანის პატივსაცემად, რომელიც იყო იმ ლაბორატორიის ხელმძღვანელი, რომელშიც პირველად იქნა სინთეზირებული ახალი ელემენტი. 2015 წლის დეკემბერში თეორიული და გამოყენებითი ქიმიის საერთაშორისო კავშირიმა (IUPAC) და თეორიული და გამოყენებითი ფიზიკის საერთაშორისო კავშირმა (IUPAP) ქიმიური ელემენტი ოფიციალურად აღიარა და პერიოდულობის სისტემაში ადგილი მიუჩინა.ამ ელემენტს დღემდე აღმოჩენილთაგან უდიდესი ატომური ნომერი და ატომური მასა აქვს. ოგანესონს **ელემენტ 118**-ის სახელითაც მოიხსენიებენ.

## რესურსები ინტერნეტში
* webelements.com // ოგანესონი
* chemistry.ge // ოგანესონი
* მენდელეევის ცხრილს კიდევ ოთხი ელემენტი დაემატა
* Element 118: experiments on discovery, archive of discoverers' official web page
* Chemistry Blog: Independent analysis of 118 claim 
* It's Elemental: Ununoctium 
* Ununoctium at *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)
* On the Claims for Discovery of Elements 110, 111, 112, 114, 116, and 118 (IUPAC Technical Report)
* "Element 118, Heaviest Ever, Reported for 1,000th of a Second", NYTimes.com.

## სქოლიო
ილჰამი სანჯარი

**ილჰამი სანჯარი** (; დ. 1909, გორდესი, მანისა, თურქეთი— გ. 13 დეკემბერი, 1986) — თურქი  პოლიტიკოსი.

დაამთავრა ანკარის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. მუშაობდა მოსამართლედ,პროკურორად,თავისუფალ ადვოკათად,ასევე იყო სტამბოლის საკრებულოს წევრი.1961 წლის 20 ნოემბრიდან 1965 წლის 20 თებერვლამდე,1973 წლის 15 აპრილიდან 1974 წლის 26 იანვრამდე,1974 წლის 17 ოქტომბრიდან 1975 წლის 31 მარტამდე იყო თურქეთის რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრი.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1909
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
კატეგორია:თურქი პოლიტიკოსები
კატეგორია:თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის XII მოწვევის წევრები
კატეგორია:თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის XIII მოწვევის წევრები
კატეგორია:თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის XIV მოწვევის წევრები
კატეგორია:თურქეთის დიდი ეროვნული ასამბლეის XV მოწვევის წევრები
გულბაათ ჭავჭავაძე

**გულბაათ (პანტელეიმონ) ივანეს ძე ჭავჭავაძე** (დ. 1796, წინანდალი — გ. 2 აგვისტო, 1863,  იქვე) — ქართველი თავადი. იგი ცნობილია როგორც ლეგენდარული ქართველი თამადა და მსმელი. გადმოცემის თანახმად, გულბაათ ჭავჭავაძეს ერთ ქეიფში 25 ლიტრი ღვინის დალევა შეეძლო. იგი სმას 3 ლიტრიანი თიხის დოქით იწყებდა („მოთელვის“ მიზნით) და არ ყოფილა შემთხვევა, რომ მას სუფრა მაგიდის რომელიმე თანამეინახეზე ადრე დაეტოვებინოს. დაიბადა წინანდალში. მამა — იოანე (ნინია) ზურაბის ძე ჭავჭავაძე, დედა — ანა. 16 წლის ასაკში დაობლდა. ჰყავდა ორი ძმა იასონი და სპირიდონი. გულბაათ ჭავჭავაძის შვილიშვილი იყო თავადი, ქართველი სამხედრო მოღვაწე, ალექსანდრე ჭავჭავაძე. 1822 წელს გულბაათ ჭავჭავაძე დაქორწინდა ანა იოსების ასულ ქობულაშვილზე (1809–1840), ხოლო 1840 წელს თამარ ედიშერის ასულ ჩოლოყაშვილზე (1812–1848). პირველი ქორწინებიდან წყვილს შეეძინა 4 შვილი: ზაქარია, ანასტასია, დარეჯანი (დარია) და ანა, ხოლო მეორე ქორწინებიდან აგრეთვე 4 შვილი: არჩილი, ეკატერინე (მალუცა), მარიამი და ნიკოლოზი. გულბაათ ჭავჭავაძემ მთელი ცხოვრება წინანდალში გაატარა. XIX საუკუნის საქართველოში გულბაათ ჭავჭავაძე აღიარებული იყო უპირველეს თამადად. მთელი თავისი ცხოვრება ადგილ-მამულების დამუშავებით იყო დაკავებული. მიღებული შემოსავლით მან კარგი განათლება მისცა თავის უმცროს ძმებს და შვილებს. მიღებული განათლებით მისი ოჯახიდან 7 გენერალი გამოვიდა. მის შესახებ წერდნენ საქართველოში ჩამოსული მიხეილ ლერმონტოვი, ალექსანდრე დიუმა. იმდროინდელი რუსული პრესაც წერდა მის შესახებ. ლერმონტოვი მის შესახებ წერდა თავის მეგობარს, რავენსკის:  ალექსანდრე დიუმა კავკასიაში მოგზაურობის დროს შეხვდა მას, რაც აღნიშნა კიდევაც თავის წიგნში „კავკასია“.

რუსეთის მეფის მემკვიდრემ ალექსანდრემ საქართველოში სტუმრობის დროს ის პეტერბურგში მიიწვია. მეფედ კურთხევის მერე ალექსანდრე II-ს გულბაათი პეტერბურგში ესტუმრა. ალექსანდრე II-მ დიდი პატივით მიიღო გულბაათი და კარგად უმასპინძლა. ცნობილმა ქართველმა პოეტმა ლადო ასათიანმა 1942 წელს გამოაქვეყნა ლექსი „გულბაათ ჭავჭავაძე“, რომელიც მიუძღვნა ლეგენდარულ ქართველ მსმელსა და თამადას, გულბაათ ჭავჭავაძეს. გულბაათ ჭავჭავაძე დაკრძალულია წინანდალში ჭავჭავაძეების საგვარეულო სასაფლაოზე. საქართველოს გასაბჭოების პირველ წლებში კომუნისტებმა სასაფლაო გაძარცვეს და გაანადგურეს.

## ლიტერატურა
* გიორგი ბოგველიშვილი, წინანდლის ცის ქვეშ, 1997;
* ბელა გონჯილაშვილი, ჭავჭავაძეთა ნაფუძარზე, 1999; 
* იური ჩიქოვანი, ქართული წარჩინებული გვარები თავადი ჭავჭავაძეები, არტანუჯი, თბილისი, 2002;
* სოსო მეგუთნიშვილი, წინანდალი და წინანდლელები, 2005.
## რესურსები ინტერნეტში
* გულბაათ ჭავჭავაძე   
* გულბაათ ჭავჭავაძე 
* გულბაათ ჭავჭავაძე  
* გულბაათ ჭავჭავაძე 

კატეგორია:დაბადებული 1796
კატეგორია:გარდაცვლილი    2 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1863
კატეგორია:ქართველი თავადები
გ
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
Providence Equity Partners

**Providence Equity Partners** — ამერიკული გლობალური საინვესტიციო ფირმა, რომელიც დაკავებული მედია, კომუნიკაციებისა და განათლების ინვესტირებით. 1989 წლიდან მოყოლებული, მსოფლიოს მასშტაბით აფინანსებს 140-ზე მეტ კომპანიას. კომპანიის დამაარსებელი და აღმასრულებელი დირექტორია ჯონათან ნელსონი. 

კომპანია დაარსდა 1989 წელს. მისი შტაბ-ბინა მდებარეობს პროვიდენსში, როდ-აილენდში. მას აგრეთვე აქვს ხუთი დამატებითი ოფისი, განლაგებული ნიუ-იორკში, ლონდონში, ჰონკონგში, პეკინსა და ნიუ-დელიში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:1989 წელს დაარსებული კომპანიები
კატეგორია:Providence Equity Partners
ბინგა

**ბინგა** () — მთა მოზამბიკში.

ბინგის მთა მოზამბიკის ყველაზე უფრო მაღალი წერტილია, რომლის სიმაღლეც შეადგენს 2436 მეტრს ზღვის დონიდან. მდებარეობს ქვეყნის უკიდურეს დასავლეთში ზიმბაბვეს საზღვარზე, მანიკის პროვინციაში. ბინგას მთა წამოჭიმულია მანიკის დაბლობში, რომელიც გადადის ჩიმანიმანიში, ზიმბაბვეს მაღალმთიანეთის სამხრეთ ნაწილში. მთა მდებარეობს ჩიმანიმანის ეროვნული პარკის მოზამბიკის ნაწილის ტერიტორიაზე, რომლის ძირითადი ტერიტორია ზიმბაბვეში მდებარეობს.

ბანგის მწვერვალზე ასვლა ალპინისტების ჯგუფებისათვის საკმაოდ რთულია. მწვერვალისკენ ყველაზე უფრო საიმედო გზა — ჩრდილო-აღმოსავლეთის მიმართულებიდანაა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Peakware.com 
* Summitpost.org

## სქოლიო
კატეგორია:მოზამბიკის მთები
რობერტ ა. ოლტმენი

**რობერტ ალან ოლტმენი** (; დ. 1947 — 2021) — კომპანია ZeniMax Media-ს თავმჯდომარე და აღმასრულებელი დირექტორი. დაიბადა 1947 წელს ებრაულ ოჯახში.

ალტმანი პროფესიით იურისტია. მან მოგვიანებით გახსნა საკუთარი იურიდიული ფირმა. 1999 წელს ოლტმანმა და კრისტოფერ უივერმა დააარსეს კომპანია ZeniMax Media, როგორც Bethesda Softworks-ის მსობელი კომპანია. წამყვანი ვიდეო თამაშების გამომცემელი კომპანია, რომელიც ფლობს თამაშების შემქმნელ სტუდიებს სხვადასხვა ქვეყნებში, რომლის საკუთრებაში ასევე შედის ისეთი ვიდეო თამაშების ფრენჩაიზები როგორებიც არის „Fallout“, „The Elder Scrolls“, „Doom“, „Rage“ და სხვა. კომპანიის ოფისები განლაგებულია ამერიკაში, ევროპაში, ავსტრალიასა და აზიაში.

1984 წლის 29 იანვარს რობერტი დაქორწინდა მსახიობ ლინდა კარტერზე. ჰყავთ ორი შვილი, ჯეიმზი და ჯესიკა ოლტმანები. ოჯახი ამჟამად ცხოვრობს პოტომაკში, მერილენდის შტატში, ქალაქ ვაშინგტონის მახლობლად.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ებრაელები
კატეგორია:დაბადებული 1947
კატეგორია:ZeniMax Media
კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
აქ-სუუს რაიონი

**აქ-სუუს რაიონი** () — ყირგიზეთის ისიქ-ქოლის ოლქის ხუთი რაიონიდან ერთ-ერთი. ადმინისტრაციული ცენტრია სოფელი აქ-სუუ.

## მოსახლეობა 
2009 წლის აღწერის მიხედვით აქ-სუუს რაიონში ცხოვრობს 63 686 ადამიანი, აქედან ყირგიზები შეადგენენ  56 369 ადამიანს ანუ მოსახლეობის 88,5%, რუსები — 2884 ადამიანი (4,5%) ყალმუხები — 2805 (4,4%), ყაზახები — 916 (1,5%), უიღურები — 201 (0,3%), თათრები — 146 (0,2%), უკრაინელები — 125 ადამიანი (0,2%) უზბეკები — 110 ადამიანი ანუ (0,2%).

## ცნობილი მოსახლეები 
* ტაშიმ ბაიჯიევი (1910—1952) — ყირგიზეთის სსრ-ის მწერალი, განმანათლებელი, ლიტერატურათმცოდნე, დრამატურგი და ფილოლოგი.  
* ჯუმაშ ასანალიევი (1923—1944) — გვარდიის კაპრალი, საბჭოთა კავშირის გმირი.
* კასიმალ ჯანტოშევი (1904—1968) — სახალხო მწერალი ყირგიზეთის სსრ-ში.
* ჯუმატაი უმეტოვი (1933—1995) — ყირგიზეთის სსრ-ის სახალხო მხატვარი. ყირგიზეთის სსრ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.

## სქოლიო
კატეგორია:ყირგიზეთის რაიონები
კატეგორია:ისიქ-ქოლის ოლქის რაიონები
ProSiebenSat.1 Media

**ProSiebenSat.1 Media** (აბრევიატურა:P7S1) — გერმანული მასობრივი მედია კომპანია. დაარსდა 2000 წელის 2 ოქტომბერს. თავმჯდომარე და აღმასრულებელი დირექტორი არის ტომას ებელინგი. კომპანიის შტაბ-ბინა მდებარეობს უნტერფერინგში, გერმანიაში.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის მედია კომპანიები
კატეგორია:დანიის ტელევიზია
გალიპოლის ბრძოლა

**გალიპოლის ბრძოლა**, **გალიპოლის ოპერაცია**, **დარდანელის ოპერაცია**, **ჩანაქქალეს ბრძოლა** (; ) — მასშტაბური სამხედრო ოპერაცია პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში. გაიმართა უინსტონ ჩერჩილის ინიციატივით. ბრძოლაში მონაწილეობდა ანტანტის ქვეყნები, ძირითადად დიდი ბრიტანეთი და საფრანგეთი, ოპერაციის მიზანი იყო კონსტანტინოპოლის ხელში ჩაგდება და რუსეთისათვის საზღვაო გზების გახსნა.

## წინა პირობები 
1915 წლისათვის დიდი ბრიტანეთისა და რუსეთის იმპერიის ინტერესები დაემთხვა ყურეების კონტროლის სფეროში. დიდი ბრიტანეთი ცდილობდა კონსტანტინოპოლის ხელში ჩაგდებას, ხოლო რუსეთისათვის უკვე XIX საუკუნიდან ყურეების საქმე უმნიშვნელოვანესი სამხედრო სტრატეგიული კონცეფცია იყო. 
150პქ|მინი|მარცხნივ|დარდანელის სრუტის თავდაცვითი სისტემა
სამხედრო ოპერაციის გეგმა ვიცე-ადმირალმა სეკვილ კარდენმა წარუდგინა უინსტონ ჩერჩილს. იგი იყოფოდა ოთხ ეტაპად:

# გარე თავდაცვითი სისტემის აღება.
# შუალედური გამაგრებების აფეთქება ფსკერიდან.
# შიდა თავდაცვითი სისტემის აღება.
# მარმარილოს ზღვაზე გასვლა.

კარდენის გეგმა მოიწონა უმაღლესმა ხელმძღვანელობამ და დარდანელის სრუტეში გაიგზავნა ბრიტანულ-ფრანგული ესკადრა.

სამხედრო საბჭოს 1915 წლის 28 იანვრის სხდომაზე მიიღეს საბოლოო გადაწყვეტილება: დარდანელის სრუტეში განლაგებულ ფრონტს უნდა ემოქმედა დამოუკიდებლად არმიის დახმარების გარეშე.

ოსმალეთის მხარემ დაზვერვის საშუალებით უკვე იცოდა ოპერაციის მზადების შესახებ და დაიწყო საფორტიფიკაციო ნაგებობების გამაგრება.

## ბრძოლის მსვლელობა 
ოპერაცია დაიწყო 1915 წლის 19 თებერვალს ოსმალეთის ფორტების დაბომბვით, თუმცა მოკავშირეებმა რაიმე სერიოზული ზიანის მიყენება ვერ შეძლეს. გენერალური შეტევა დაიწყო 18 მარტს დილის 10:30 საათზე. მოკავშირეთა ხომალდები სრუტეში შევიდნენ. თურქები შორიახლო მისდევდნენ მოკავშირეებს, გაიხსნა საარტილერო ცეცხლი. მნიშვნელოვნად დაზიანდა მოკავშირეთა ფლოტი. 18:00 საათისათვის ბრიტანელმა ადმირალმა დე რობეკმა გასცა ბრძანება ოპერაციის  შეწყვეტის შესახებ. თურქებმა უმნიშვნელო დანაკარგი განიცადეს.

ზღვაზე წარუმატებლობის შემდეგ მოკავშირეებმა გადაწყვიტეს დესანტის გადასხმით დაეპყროთ გალიპოლი. 25 აპრილს მოკავშირეებმა დესანტი ინგლისელი გენერლის იან ჰამილტონისა და ფრანგი გენერლის ალბერ დ’ამადის სარდლობით გელიბოლუს ნახევარკუნძულზე სედიულბაჰირთან გადასხეს. მოკავშირეთა ცდას შედეგი არ მოჰყოლია, რადგან ოსმალეთის იმპერიის ჯარების ძლიერ წინააღმდეგობას წააწყდნენ.

1915 წლის 7 დეკემბერს ბრიტანეთის მთავრობამ გასცა ბრძანება სრუტეებიდან მოკავშირეთა ძალების ევაკუაციის შესახებ, რომელიც დასრულდა 1916 წლის 9 იანვარს.

## შედეგები
გალიპოლის ბრძოლაში გამარჯვებას თურქებისთვის ჰქონდა უდიდესი პოლიტიკური და მორალური მნიშვნელობა. ამ ბრძოლის შემდეგ ბულგარეთი პირველ მსოფლიო ომში ჩაება ოსმალეთის მხარეს, ხოლო უინსტონ ჩერჩილი იძულებული გახდა თანამდებობიდან გადამდგარიყო. გენერალ ფონ სანდერსს „აღმოსავლეთის ჰინდენბურგი“ უწოდეს, ხოლო სულთან მეჰმედ V-ს ურჯულოებზე გამარჯვებულის - ღაზის ტიტული მიანიჭეს. დარდანელის ოპერაციის ჩავარდნით წაგებული დარჩა რუსეთი, რომელსაც სრუტეების რაიონი უნდა რგებოდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის ბრძოლები
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ბრძოლები
კატეგორია:საფრანგეთის ბრძოლები
კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები
ვიკიბანაკი

მინიატიურა|ვიკიბანაკის მონაწილეები ვანაძორში|350პქ
**ვიკიბანაკი** () — „ვიკიმედია სომხეთის“ პროექტი, რომელიც ხორციელდება სომხეთში. ვიკიბანაკის მიზანია განავითაროს ვიკიპედია ქალაქ ერევნის და სომხეთის სხვადასხვა სკოლის მოსწავლეებისა და სტუდენტების დახმარებით. ამავდროულად ხელი შეუწყოს მათ აქტიურ დასვენებას. პროექტი პირველად განხორციელდა ქალაქ ვანაძორში 2014 წელს. 

## ფორმატი 
14-20 წლის  აქტიური ვიკი-რედაქტორები ღებულობენ უფასო ვაუჩერებს დასვენებისათვის. ამასთანავე მათ ეძლევათ ფულადი ანაზრაურებაც. დღეში სამი საათის განმავლობაში, მონაწილეები ახდენენ ვიკიპედიის რედაქტირებას დასავლურ და აღმოსავლურ სომხურ ენებზე. მათ ეხმარებიან გამოცდილი რედაქტორები.

## მიზნები 
ვიკი-ბანაკის მიზანია სომხური ვიკიპედიის განვითარება მოსწავლეების დახმარებით, ასევე დასავლურ სომხური ვიკიპედიის დაარსება. 

## ერთი დღე ბანაკში 
14 დღის განმავლობაში ბანაკის მონაწილეები სწავლობენ რედქტირების ინსტრუმენტებს გამოცდილი რედაქტორების დახმარებით, ქმნიან ახალ სტატიებს. იმისათვის რომ გაუადვილდეთ მუშაობა ვიკი-რესურსებში ამატებენ ლიტერატურას, საიდანაც ახდენენ სტატიების წერას ვიკიპედიაში. ვიკი-ბანაკი გარდა ვიკი-რედაქტირებისა მოიცავს ყოველდღიურ ვარჯიშებს, ცეკვებს, აჩვენებენ ფილმებს, ტარდება შეხვედრები მეცნიერებთან, მწერლებთან და კულტურის მოღვაწეებთან.

## სქოლიო
კატეგორია:ვიკი-პროექტები
ალექს ჰეპბერნი

**ალექს ჰეპბერნი** (; დ. 25 დეკემბერი, 1986) — ბრიტანელი მომღერალი და კომპოზიტორი. 2012 წლის ივნისში, მან გამოსცა პირველი ალბომი EP, ხოლო 2013 წლის აპრილში — შედგა მისი სადებიუტო ალბომი „Together Alone“.

### დისკოგრაფია
### სინგლები
### სხვა სიმღერები  ჩარტებში 
## სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი მომღერლები
კატეგორია:ბრიტანელი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლონდონში დაბადებულები
ნამული

**ნამული** () — ყველაზე მაღალი მთა მოზამბიკის ზამბეზიის პროვინციაში. ზღვის დონიდან 2419 მეტრი სიმაღლით ის მეორე მთაა მოზამბიკში ბინგის შემდეგ. ნამულის მასივი შეადგენს პლატოს, რომლის სიმაღლეც მერყეობს 700-დან 800 მეტრამდე. ნამულის გრანიტის გუმბათი პლატოდან ამოწეულია 1600 მეტრ სიმაღლეზე. 1200 მეტრზე ზევით ზონაში ფართობია 50 х 30 კმ. ნამულის მთა მდებარეობს 12 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით ქალაქ გურუედან და დაახლოებით 160 კმ-ით მულანჯეს მასივიდან მალავის სამხრეთ-აღმოსავლეთით.

ნამულის მთის ტყეები მთავარი ბიომრავალფეროვნების ეკორეგიონია, რაც ნიშნავს, რომ მას აქვს გადაშენების პირას მყოფი ცხოველების და მცენარეულობის ბიომრავალფეროვნების მაღალი სიჩქარე. ისეთი სახეობები, როგორიცაა *Apalis thoracica lynesi* და *Paraxerus vincenti* ნამულის მთისთვის ენდემურია. სხვა იშვიათი სახეობებია *Alethe choloensis* და *Modulatrix orostruthus*, რომლებიც სხვა ადგილებშიც არსებობენ.

ნამულის მთის ქვედა კალთებზე ჭარბობს ჩაის პლანტაციები. შუა სიმაღლის კალთებზე ხდება სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოები. უახლოესი ქალაქია გურუე, რომელიც ჩაის დიდი პლანტაციების რაიონია მოზამბიკში.

ნამულის მთა 1886 წლის აგვისტოში აღმოაჩინა ჰენრი ედვარდ ო'ნილმა, რომელიც იყო დიდი ბრიტანეთის კონსული მოზამბიკში 1879 წელს. ეს აისახა იუბერ ლაინსის და ჯეკი ვინსენტის ორნითოლოგიურ ექსპედიციაში 1931/1932 წლებში. მოზამბიკის სამოქალაქო ომის და ცუდი გზების გამო ექსპედიციები ვერ ტარდებოდა 1998 წლამდე, როდესაც სამხრეთაფრიკელმა ორნითოლოგთა ჯგუფმა მიიღო შესაძლებლობა გამოეკვლია ტყეები ნამულის მთაზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* The birds of Namuli, northern Mozambique: retracing Vincent's footsteps 
* New records of Ficus (Moraceae) species emphasize the conservation significance of inselbergs in Mozambique PDF, online
* Jack Vincent: *The Namuli Mountains, Portuguese East Africa* In: *The Geographical Journal*, Vol. 81, No. 4 (Apr., 1933), p.&nbsp;314-327

კატეგორია:მოზამბიკის მთები
ყაზახეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები

**ყაზახეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები** () წარმოადგენს ყაზახეთს საერთაშორისო ტურნირებზე და შეხვედრებზე ფეხბურთში. ნაკრების კონტროლს და ხელმძღვანელობას ახორციელებს ყაზახეთის ფეხბურთის ფედერაცია.

## ფორმა
**საშინაო**

**საგარეო**

2012 წლიდან ყაზახეთის ნაკრების ფორმებს კერავს გერმანული ფირმა Adidas-ი.

## მიღწევები
### მსოფლიოს ჩემპიონატზე
### ევროპის ჩემპიონატზე
### აზიის ჩემპიონატზე
## ამჟამინდელი შემადგენლობა
შემადგნლობა მოცემულია 2015 წლის 13 ოქტომბერს ლატვიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ გამართული მატჩის მიხედვით.

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

## რეკორდები
### ყველაზე მეტი მატჩი
### ბომბარდირები
## მწვრთნელები
## რესურსები ინტერნეტში 
* ყაზახეთის ფეხბურთის ფედერაციის საიტი 

კატეგორია:ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
კატეგორია:ყაზახეთის ეროვნული სპორტული ნაკრებები
კატეგორია:ყაზახეთის ფეხბურთი
კატეგორია:ყაზახეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
სან-პაულუს ზოოპარკი

**სან-პაულუს ზოოპარკი** () — ყველაზე დიდი ზოოპარკი ბრაზილიაში. იგი ქალაქ სან-პაულუს სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს.
ზოოპარკში წარმოდგენილია  3 200 ცხოველი, ძუძუმწოვრების — 102, ფრინველების — 216, ქვეწარმავლების — 95, ამფიბიების — 15  და უხერხემლოების 16 სახეობა. მისი ფართობი 824,529 მ²-ს შეადგენს.

## ისტორია
სან-პაულუს ზოოპარკი დაარსდა 1957 წელს, მაშინდელი გუბერნატორის — ჟანიო კუადროსის მიერ. ეგზოტიკური ცხოველების პირველი სახეობები, როგორიცაა ლომები, აქლემები, დათვები და სპილოები, შეიძინეს კერძო ცირკებში, ხოლო ბრაზილიის ფაუნის გარეული ცხოველები — იაგუარები და ტყის ქათმები — მანაუსში. ზოოპარკის გახსნის ცერემონიალი 1958 წლის იანვარში იყო დაგეგმილი, მაგრამ აღნიშნულ წელს არსებული ძლიერი წვიმების გამო იგი გადაიდო და 16 მარტს გაიმართა. ამ დროს ზოოპარკში 482 ცხოველი იყო წარმოდგენილი, მათ შორის:
*9 ირემი
*2 ლაქებიანი იაგუარი და 1 შავი იაგუარი
*3 ოცელოტი
*2 ტყის კატა
*1 დათვი
*23 თუთიყუში
*3 ცისფერი არა

## დღევანდელობა
სან-პაულუს ზოოპარკი გახდა პირველი ბრაზილიული დაწესებულება, რომელმაც ხალხს მოუწოდა, რომ ჩაერთონ გადაშენების პირას მყოფი ისეთი ცხოველების აღდგენით პროგრამებში, როგორიცაა მაიმუნისებრი ლომი თამარინი, ევროპული ბიზონი, ირბისი.

1994 წლიდან, სან-პაულუს ზოოპარკი აღიარებულია გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნში, როგორც ბრაზილიის უდიდესი ზოოპარკი. 
2001 წლის მაისში, ზოოპარკის გვერდით არსებული ტერიტორია, რომელიც ოკუპირებული იყო კომპანია „Simba Safari“-ს მიერ, სან-პაულუს ზოოპარკის შემადგენლობაში შევიდა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Official site 

## სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიის ზოოპარკები
ნეპალის ცენტრალური ზოოპარკი

**ნეპალის ცენტრალური ზოოპარკი** — ზოოპარკი ჯავალახელში, ნეპალი. ზოოპარკში ცხოვრობს 109 სახეობის 870 ცხოველი. მას ხელმძღვანელობს ბუნების დაცვის ეროვნული ფონდი (NTNC). თავდაპირველად მას კერძო ზოოპარკის სტატუსი ჰქონდა, მაგრამ 1956 წლიდან იგი საჯაროა.

ბოტო ჯატრას ფესტივალის განმავლობაში, ზოოპარკს  34 000-მდე სტუმარი ჰყავს.

## ისტორია
ნეპალის ცენტრალური ზოოპარკი დაარსდა 1932 წელს, პრემიერ-მინისტრ ჯუდა შუმსერის მიერ, როგორც კერძო ზოოპარკი, ხოლო 1950 წელს, მთავრობის კონტროლის ქვეშ  მოექცა. 1956 წელს, იგი საჯარო გახდა. 

ცენტრალური აკვარიუმი მეფე სიდჰი-ნარსინგ-მალის მმართველობის დროს აშენდა, რაც ერთ დროს ლალიტპურისათვის წყლის ერთადერთი წყარო იყო. ასევე ის მოიცავს აკვარიუმს სუბტროპიკული თევზებისთვის.

ქვეწარმავლებიდან აღსანიშნავია: გიგანტური კუ, ვეფხვისებრი პითონი, ჩინური ალიგატორი, კობრა, ხვლიკისნაირნი, გარიალი და კუ
.

ფრინველებიდან აღსანიშნავია: ჟაკო, წეროტურფა, აზიური ყარყატი, ინდური იბისი, ხუჭუჭა თუთიყუში, ბუ, ტრამალის არწივი, აფრიკული სირაქლემა, მთის ბატი, რუხი ყანჩა, ჰიმალაიური სვავი, შავი ხოხობი, ინდური სვავი, ინდური წერო, Anthracoceros albirostris, ვერცხლისფერი ხოხობი, ხოხობი, დიდი თეთრი ვარხვი, თეთრთვალა კაკაჩა, დიდი რქოსანი კაკადუ, თეთრი ყარყატი.

## სხვა ობიექტები
ზოოპარკი ასევე მოიცავს ბიბლიოთეკას, საბავშვო მოედანს, საპიკნიკე ტერიტორიებს, რესტორანს, საჩუქრების მაღაზიას და ნიჩბიან ნავებს ტბაში. თევზაობა ნებადართულია მხოლოდ წელიწადის გარკვეულ დროს.

## რესურსები ინტერნეტში
*Central Zoo Official website 
*Project Page on NTNC Official website
*NTNC Official Website

## სქოლიო
კატეგორია:ნეპალის ზოოპარკები