open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სენერბორგი

**სენერბორგი** () — ქალაქი დანიაში, სამხრეთ დანიის რეგიონში, სენერბორგის მუნიციპალიტეტის მთავარი ქალაქი და ადმინისტრაციული ცენტრი. 2012 წლის მონაცემებით, საკუთრივ ქალაქის მოსახლეობა 27 304 ადამიანია, მთლიანი მუნიციპალიტეტის კი 76 793. 

სენერბორგში მდებარეობს სენებორგის ციხესიმაგრე და დანიის სამეფო არმიის სერჟანტთა სკოლა.

## იხილეთ აგრეთვე
*დანიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Grænseforeningens tidstavle for Sønderborgs historie (kilde)
* Sønderborg Kommunes hjemmeside 
* Webportal for Sønderborg-området 

## სქოლიო
კატეგორია:დანიის ქალაქები
თომას კალენბერგი

**თომას კალენბერგი** (დ. 20 მარტი, 1983) — დანიელი ფეხბურთელი. თამაშობს გერმანიის ბუნდესლიგის კლუბ „ვოლფსბურგში“ შემტევი ნახევარმცველის პოზიციაზე. 2004 წელს დაასახელეს დანიის წლის ახალგაზრდა ფეხბურთელად. დანიის ეროვნულ ნაკრებში გამართული აქვს 38 მატჩი და 4 გოლი აქვს გატანილი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Danish national team profile  
* Brøndby IF profile 

კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:დანიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ვოლფსბურგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრონდბიუს ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ურელსო ტრანსპორტი

მინი|სატვირთო, ურელსო ტრანსპორტი
**ურელსო ტრანსპორტი** — ტრანსპორტის სახესხვაობა. ეწოდება ყველა სახეობის სახმელეთო ტრანსპორტს, რომელიც არ იყენებს სარელსო საშუალებებს. ურელსო ტრანსპორტის გადაადგილებისათვის საკმარისია ყველა არსებული მყარი და მოსწორებული ზედაპირის არსებობა. ინტენსიური და რეგულარული მოძრაობის შედეგად იგი თავისთავად წარმოიქმნება, თუმცა ხშირ შემთხვევაში იქმნება მათი სპეციალური გამაგრების საჭიროება სხვადასხვა მასალების გამოყენებით. გზა, რომელიც მოკლებულია მყარ საფარს მშრალ სეზონში მნიშვნელოვნად ამტვერებს გარემო პირობებს.

ურელსო ტრანსპორტის მნიშვნელოვან საშუალებას წარმოადგენს გამტარიანობა, ე.ი. მოძრაობის შესაძლებლობა უსწორმასწორო ან რბილ გრუნტზე. მუხლუხა ტრანსპორტის შემთხვევაში ადგილი აქვს მყარი საფრის დანგრევას. ურელსო ტრანსპორტის სახეობებია: ავტობუსი, ტროლეიბუსი, ველომობილი, ველოსიპედი, მოტოციკლი და ა.შ.

## რესურსები ინტერნეტში
* საგზაო ტრანსპორტი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა 
* ურელსო ტრანსპორტი – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია 

*
დაშქასანი

**დაშქასანი** () — სოფელი ირანში, ისპაჰანის ოსტანის დასავლეთ ნაწილში. დეჰესთან-გორჯის რაიონის ცენტრი. მდებარეობს ზაგროსის მთიანეთთან. სოფელი არის ეთნიკური ქართველების (ფერეიდნელების) ერთ-ერთი სამოსახლო ფერეიდანში. მოსახლეობა საუბრობს ქართული ენის ფერეიდნულ კილოზე, ანუ ქართულ-სპარსულ დიალექტზე სპარსულთან ერთად.

დაარსდა დაახლოებით 1620 წელს ფერეიდნელი სომხების მიერ, და ოცი წლის შემდეგ, ფერეიდნელი ქართველები შევიდნენ სოფელში სოფელ რუისპირიდან (დღევანდელი ქალაქი აფუსი) ქრისტიანობის შენარჩუნებისათვის. სომხებმა კი დაახლოებით ორასი წლის შემდეგ სოფელი მიატოვეს (ოც სომხურ სოფელს შორის, დარჩენილა მხოლოდ ერთი). 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ქართველები ირანში 

კატეგორია:ირანის სოფლები
კატეგორია:ქართული დიასპორა
ჰოლბეკი

**ჰოლბეკი** () — ქალაქი დანიაში, კუნძულ ზელანდიაზე, ჰოლბეკის მუნიციპალიტეტში. 2012 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 27 195 ადამიანს შეადგენს.

ქალაქი გაშენებულია ჰოლბეკის ფიორდისა და ისეფიორდის ნაპირებთან. ჰოლბეკი მიმდებარე არეალის კომერციული და სამრეწველო ცენტრია. რკინიგზით დაკავშირებულია ქალაქ როსკილესა და კალუნბორგს. დიდი დატვირთვა და ეკონომიკური მნიშვნელობა აქვს ჰოლბეკის ნავსადგურს.

ოფიციალურ დოკუმენტებში ჰოლბეკი პირველად 1199 წელს იხსენიება.

## იხილეთ აგრეთვე 
*დანიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი 
* Holbæk area tourism website

## სქოლიო 
კატეგორია:დანიის ქალაქები
ნანდის ხარი

მინი|250პქ|ნანდის ხარი
**ნანდის ხარი** (ლათ. — Nandi Bull) — სამხრეთ ინდოეთში,მისორის მახლობლად, ჩამუნდის მთაზე მდგარი ქანდაკება. ეს სახელი „ბედნიერს“ ნიშნავს. ქანდაკება 4,8 მეტრი სიმაღლისაა და ინდოეთში მდგარ შვიდ ანალოგიურ ქანდაკებებს შორის ერთ-ერთია. გრანიტის ქვაში გამოჭრილი ნანდის ხარი თავდაპირველად ნაცრისფერი იყო, მაგრამ ათწლეულების განმავლობაში მლოცველები მას ზეთს უსვამდნენ, რის შედეგადაც ხარი თანდათან გაშავდა. ახ.წ.I საუკუნიდან მოყოლებული, ინდუისტურ მითოლოგიაში ნანდი მჭიდროდ იყო დაკავშირებული შივასთან, ამ რელიგიისერთ-ერთ ყველაზე ძლევამოსილ ღმერთთან.

## ლიტერატურა 
* მსოფლიოს უდიდესი საოცრებანი, გამომცემლობა „გლობუსი“. თბ., 2008. გვ 17

კატეგორია:ინდუიზმი
კატეგორია:წმინდა ქანდაკებები
მაიამი ჰიტის მთავარი მწვრთნელები

წვრთინდა გუნდს 2006 წლის NBA ფინალში.]]

**მაიამი ჰიტი** () — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც მდებარეობს, ქალაქ მაიამიში, ფლორიდის შტატში, აშშ. გუნდი არის წევრი სამხრეთ-აღმოსავლეთ დივიზიონის, რომელიც აღმოსავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA). გუნდი საშინაო მატჩებს ატარებს American Airlines Arena-ში, რომელიც დაბლითა მაიამიში მდებარეობს. გუნდის მფლობელი არის მიკი არისონი, ხოლო მთავარი მწვრთნელის პოსტზე ერიკ სპოელსტრა, მენეჯერის პოსტზე კი პეტ რაილი არიან.

ჰიტის ისტორიაში 6 მწვრთნელი იყო. გუნდის პირველი მწვრთნელი რობ როთსტეინი იყო. პეტ რაილი გუნდს 11 სეზონის მანძილზე წვრთნიდა, რომელიც გუნდის ყველაზე მეტი ჩატარებული რეგულარული სეზონით (849), ყველაზე მეტი რეგულარული სეზონში გამარჯვება (454), ყველაზე მეტჯერ გასვლა პლეი-ოფში (50) და ყველაზე მეტი პლეი-ოფში გამარჯვება (26) ლიდერობს. ერიკ სპოელსტრა, რომელიც გუნდის ამჟამინდელი მწვრთნელია ლიდეორბს რეგულარულ სეზონში ყველაზე მაღალი მოგებების პროცენტული მაჩვენებლით (.707).

## მნიშვნელობები 
## მწვრთნელები 
*სტატისტიკა შესწორებულია 2009-2010 წლების სეზონის დამთავრების შემდეგ*

## აღნიშვნა 
* ჰიტის მწვრთნელების ტოტალური რაოდენობა. ასევე ერთ ნომრად ითვლებიან ის მწვრთნელები, რომლებიც ორჯერ წვრთნიდნენ გუნდს.
* ყოველი წელი არის აღნიშნული როგორც NBA სეზონი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მაიამი ჰიტი
* მაიამი ჰიტის სეზონები

## რესურსები ინტერნეტში 
* მაიამი ჰიტის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:მაიამი ჰიტი
კატეგორია:NBA გუნდების მწვრთნელები
ჰერლევი

**ჰერლევი** () — დანიის დედაქალაქი კოპენჰაგენის გარეუბანი. მდებარეობს მისი ცენტრიდან 9 კილომეტრით ჩრდილო დასავლეთით; ჰერლევის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 26 506 ადამიანს შეადგენს. 

ჰერლევი ცნობილია თავის ჰოკეის კლუბ ჰერლევ-ჰორტენსით.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დანიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Problemorienteret politiarbejde - Kortlægning og effektmåling af problemorienterede politiindsatser i udsatte boligområder

კატეგორია:დანიის ქალაქები
ვაშინგტონ უიზარდსის მთავარი მწვრთნელები

**ვაშინგტონ უიზარდსი** (), ყოფილი **ვაშინგტონ ბულეტსი** () — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც ვაშინგტონში მდებარეობს აშშ-ში. გუნდი ასპარეზობს ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA), ხოლო საშინაო მატჩებს მართავს Verizon Center-ში. უიზარდსი თამაშობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ დივიზიონში, რომელიც აღმოსავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის.

გუნდის ისტორიაში სულ 23 მწვრთნელი იყო, ხოლო გუნდის პირველი მწვრთნელი ჯიმი პოლარდი იყო. გენი შუ არის ერთადერთი მწვრთნელი, რომელმაც გუნდის ისტორიაში წლის საუკეთესო მწვრთნელის ტიტული მოიპოვა. რენდი უიტმენი გუნდის ახლანდელი მწვრთნელია.

## მნიშვნელობები 
## მწვრთნელები 
*სტატისტიკა გასწორებულია 2012 წლის 24 იანვარს.*

## აღნიშვნა 
* უიზარდსის მწვრთნელების ტოტალური რაოდენობა.  ასევე ერთ ნომრად ითვლებიან ის მწვრთნელები, რომლებიც ორჯერ წვრთნიდნენ გუნდს.
* ყოველი წელი არის აღნიშნული როგორც NBA სეზონი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ვაშინგტონ უიზარდსი
* ვაშინგტონ უიზარდსის სეზონები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ვაშინგტონ უიზარდსის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ვაშინგტონ უიზარდსი
კატეგორია:NBA გუნდების მწვრთნელები
ნიუ-იორკ ნიქსის მთავარი მწვრთნელები

**ნიუ-იორკ ნიქერბოკერსი** (), მიღებული და ცნობილი, როგორც **ნიქსი** () — კალათბურთის პროფესიონალური გუნდი, რომელიც მდებარეობს ნიუ-იორკ სიტიში. გუნდი არის ატლანტიკური დივიზიონის და აღმოსავლეთ კონფერენციის  წევრი NBA-ში. დაარსებული იქნა 1946 წელს ამერიკის კალათბურთის ასოციაციის (Basketball Association of America) წევრის მიერ, რომელიც შემდგომ ნბა შეუერთდა.

ნიქსი არის იმ ორი გუნდიდან ერთ-ერთი ნბა-ში, რომლის ადგილმდებარეობა დაარსებიდან მოყოლებული არ შეცვლილა. (მეორე გუნდი ბოსტონ სელტიკია).

გუნდს ისტორიაში 24 მთავარი მწვრთნელი ჰყავდა. ჰოლცმენი იყო ნიქსის პირველი მთავარი მწვრთნელი. ჰოლცმენი დიდების დარბაზში 1986 წელს შევიდა როგორც მწვრთნელი, მის გარდა კალათბურთის დიდების დარბაზს პეტ რაილი, ლენი უილკინსი და ლარი ბრაუნი იკავებენ. გუნდის ახალნდელი მწვრთნელი - მაიკ ბვუდსონია.

## მნიშვნელობები 
## მწვრთნელები 
*სტატისტიკა ბოლოს განახლდა: 2012 წლის 22 მარტს.*

## მნიშვნელობა 
* ნიქსის მწვრთნელების ტოტალური რაოდენობა. ასევე ერთ ნომრად ითვლებიან ის მწვრთნელები, რომლებიც ორჯერ წვრთნიდნენ გუნდს.
* ყოველი წელი არის აღნიშნული როგორც NBA სეზონი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ნიუ-იორკ ნიქსი
* ნიუ-იორკ ნიქსის სეზონები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნიუ-იორკ ნიქსის ოფიციალური საიტი
:: ნიუ-იორკ ნიქსის ისტორია
* knicks now 

კატეგორია:ნიუ-იორკ ნიქსი
კატეგორია:NBA გუნდების მწვრთნელები
კატეგორია:ნიუ-იორკი
ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის მთავარი მწვრთნელები

მოიგო 5 ჩემპიონის ტიტული ლეიკერსთან ერთად.]]
**ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი** () — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში გამოდის. ლეიკერსი არის წევრი წყნარი ოკეანის დივიზიონის, რომელიც დასავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის. გუნდის სათამაშო ბაზა - სტეიფლზ ცენტრი მდებარეობს ლოს-ანჯელესში, რომელსაც ადგილობრივ მეტოქე - ლოს-ანჯელეს კლიპერსთან ერთად იყოფს, ასევე მოედანში ასპარეზობს NHL წარმომადგენელი - ლოს-ანჯელეს კინგსი. ლეიკერსი არის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული გუნდი NBA-ს ისტორიაში, რომლებსაც მოგებული აქვთ 16 ჩემპიონის ტიტული, უკანასკნელი მათგანი კი 2010 წელს მოახერხეს. 2012 წლის მონაცემებით კი, ლეიკერსი არის ყველაზე ღირებული NBA გუნდი ფორბსის მონაცემებით, რომელშიც 900 მილიონ $ არის შეფასებული.

მას შემდეგ რაც ლეიკერსი შუერთდა NBA-ს, გუნდში 22 მწვრთნელი იმყოფებოდა. გუნდის პირველი მწვრთნელი იყო ჯონ ქანდლე, რომელიც გუნდს 11 სეზონის განმავლობაში ედგა სათავეში. ამ პერიოდში 5 ჩემპიონის ტიტულის მოპოვება შეძლო. ფილ ჯექსონი კი ლეიკერსის ყველა დროის ლიდერია რეგულარული სეზონის ჩატარებული მატჩით (820) და ფლეი-ოფში ჩატარებული მატჩით (181), ასევე ყველაზე მეტი ფლეი-ოფში გამარჯვებული შეხვედრით (118). ლეიკერსს ააქვს მოგებული 16 ჩემპიონის ტიტული, აქედან 5-5 ქანდლესთან და  ჯექსონთან ერთად, 4 პეტ რაილთან ერთად,  ხოლო 1-1 კი ბილ შერმანთან და პოლ ვესტჰედთან ერთად. ლეიკერსთან ერთად, შერმანმა, რაილიმ და დელ ჰარისმა მოახერხეს NBA წლის საუკეთესო მწვრთნელის ტიტულის მოპოვება 1972, 1990 და 1995 წლებში. ჯორჯ მიკანი, ჯიმ პოლარდი, ჯერი ვესტი, პეტ რაილი, მეჯიქ ჯონსონი და ქურთ რემბისი იყვნენ ლეიკერსის როგორც მთავარი მწვრთნელის რანგში, ასევე მოთამაშის რანგშიც. მაიკ ბრაუნი კი დაინიშნა 2011-2012 წლის სეზონის დასაწყისში მთავარი მწვრთნელის პოსტზე და ამჟამად ის ხელმძღვანელობს გუნდს.

## მნიშვნელობები 
## მწვრთნელები 
*სტატისტიკა შესწორებულია 2010-11 წლების სეზონის დასრულების შემდეგ*
 იყო ლეიკერსის მთავარი მწვრთნელი 3 სეზონის განმავლობაში.]]
 წვრთნიდა გუნდს როდესაც ლეიკერსმა 4 ჩემპიონის ტიტული მოიგო 1980-იან წლებში.]]
 არის ლეიკერსის ახლანდელი მთავარი მწვრთნელი.]]

## აღნიშვნა 
* ლეიკერსის მწვრთნელების ტოტალური რაოდენობა. ასევე ერთ ნომრად ითვლებიან ის მწვრთნელები, რომლებიც ორჯერ წვრთნიდნენ გუნდს.
* ყოველი წელი არის აღნიშნული როგორც NBA სეზონი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი
* ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის სეზონები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი
კატეგორია:NBA გუნდების მწვრთნელები
ალპური რასა

**ალპური რასა**, **ალპური ტიპი** — რასა, რომელიც განეკუთვნება შვეიცარიისა და მისი მომიჯნავე საფრანგეთის, გერმანიის, ავსტრიისა და იტალიის ოლქების მოსახლეობა. ალპური რასის წარმომადგენლებისთვის დამახასიათებელია ბრაქიკეფალია, ფართო სახე, საშუალო სიმაღლე (163-164 სმ), წაბლისფერი თმა. როგორც დამოუკიდებელი რასა გამოიყო XIX საუკუნის ბოლოს ფრანგი ანთროპოლოგისა და სოციოლოგის ჟორჟ ვაშე დე ლაპუჟის (1854–1936) მიერ. შემდეგ წლებში როგორც ანთროპოლოგიური ტიპი სტაბილურად გამოიყოფოდა სხვადასხვა ანთროპოლოგების მიერ. ალპური რასა განიხილება როგორც კავკასოიდური რასის შემადგენელი ნაწილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:ევროპის ხალხები
კატეგორია:ევგენიკა
შარლოტ ბობკეტსის მთავარი მწვრთნელები

**შარლოტ ბობკეტსი** () — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA) გამოდის. გუნდი შეიქმნა 2004 წელს. გუნდის სათამაშო ბაზაა Time Warner Cable Arena, რომელიც მდებარეობს შარლოტში, ჩრდულოეთ კაროლინის შტატში. ბობკეტსი თამაშობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ დივიზიონში და  აღმოსავლეთ კონფერენციაში. გუნდის მფლობელი არის NBA და კალათბურთის ლეგენდა და ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ფიგურა - მაიკლ ჯორდანი. 8 წლიანი ისტორიის მანძილზე, გუნდმა მხოლოდ ერთხელ შეძლო პლეიოფში ასპარეზობა 2009-2010 წლის სეზონში, როდესაც რეგულარული სეზონი 44-38 დაამთავრეს.

## მნიშვნელობები 
## მწვრთნელები 
*სტატისტიკა შესწორებულია 2011-12 წლების სეზონის დასრულების შემდეგ*

## აღნიშვნა 
* ბობკეტსის მწვრთნელების ტოტალური რაოდენობა. ასევე ერთ ნომრად ითვლებიან ის მწვრთნელები, რომლებიც ორჯერ წვრთნიდნენ გუნდს.
* ყოველი წელი არის აღნიშნული როგორც NBA სეზონი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* შარლოტ ბობკეტსი
* შარლოტ ბობკეტსის სეზონები

## რესურსები ინტერნეტში 
* შარლოტ ბობკეტსის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:შარლოტ ბობკეტსი
კატეგორია:NBA გუნდების მწვრთნელები
ორლანდო მეჯიკის მთავარი მწვრთნელები

არის ორლანდო მეჯიკის ერთადერთი მწვრთნელი, რომელიც წლის საუკეთესო მწვრთნელად იქნა დასახელებული.]]
**ორლანდო მეჯიკი** () — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც მდებარეობს, ქალაქ ორლანდოში, ფლორიდის შტატში, აშშ. გუნდი არის წევრი სამხრეთ-აღმოსავლეთ დივიზიონის, რომელიც აღმოსავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA). გუნდი საშინაო მატჩებს ატარებს Amway Center-ში. გუნდში თამაშობდნენ ისეთი მოთამაშეები როგორებიც არიან შაკილ ონილი, პენი ჰარდევეი, გრანტ ჰილი, ტრეისი მაკგრედი, სტივ ფრენსისი, დუაიტ ჰოვარდი. გუნდი ასევე იყო ნახევარზე მეტჯერ არსებობის მანძილზე (23 წლის მანძილზე 14-ჯერ გავიდა პლეი-ოფში). ორლანდო იყო წარმატებული იმ 4 გუნდიდან, რომელიც 1988-89 წლებში შეუერთდა ლიგას მოგებების პროცენტული მაჩვენებლით. 2011 წლის მიხედვით, მეჯიკი არის ერთადერთი გუნდი დიდ ოთხეულში, რომელიც ქალაქ ორლანდოში თამაშობს.

## მნიშვნელობები 
## მწვრთნელები 
*შენიშვნა: სტატისტიკა გასწორებულია 2010-11 წლების სეზონის დასრულების შემდეგ.*

## აღნიშვნა 
* მეჯიკის მწვრთნელების ტოტალური რაოდენობა. ასევე ერთ ნომრად ითვლებიან ის მწვრთნელები, რომლებიც ორჯერ წვრთნიდნენ გუნდს.
* ყოველი წელი არის აღნიშნული როგორც NBA სეზონი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ორლანდო მეჯიკი
* ორლანდო მეჯიკის სეზონები

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ორლანდო მეჯიკი
კატეგორია:NBA გუნდების მწვრთნელები
სოკოტო

ტოპონიმი **სოკოტო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* სოკოტო  – ქალაქი ნიგერიაში.
* სოკოტო  – მდინარე ნიგერიაში.
* სოკოტო  – შტატი ნიგერიაში.
*  სოკოტო – ისლამური სახელმწიფო აფრიკაში.
სან-ანტონიო სპურსის მთავარი მწვრთნელები

და მისი სამწვრთნელო შტაბი: ბრეთ ბრაუნი, მაიკ ბუდენჰოლზერი, დონ ნიუმენი და სხვა. პოპოვიჩი გუნდის მწვრთნელი 1996 წლიდან არის.]]

**სან-ანტონიო სპურსი** () — ამერიკის პროფესიონალური გუნდი, რომელიც მდებარეობს სან-ანტონიოში, ტეხასის შტატში. სპურსი არის წევრი სამხრეთ-დასავლეთ დივიზიონის, რომელიც დასავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის NBA-ის. გუნდი დაარსდა, როგორც დალას ჩეპერელსი ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციაში 1967 წელს. გუნდს ძალიან უჭირდა პირველი წლები დასწრების და დალასის გულშემატკივრებისგან უინტერესობის გამო, რის გამოც გუნდს „დალასი“-ს მაგივრად „ტეხასი“-თ ჩაენაცვლა 1970-71 წლების სეზონისთვის, რადგან გუნდის პოპულარობა უფრო რეგიონალური გამხდარიყო. ამ ჩანაფიქრმა ვერ გაამართლა და შესაბამისად გუნდს 1971-72 წლისთვის დაუბრუნდა ძველი დალასის სახელი. გუნდი გასაყიდად გამოიტანეს მფლობელებმა მას შემდეგ, რაც 1972-73 წლების სეზონშI პლეი-ოფში ვერ გავიდნენ. მან ასევე მოახერხა და მოიგო NBA-ის წლის მწვრთნელის ჯილდო 2002-03 წლების სეზონში. ლარი ბრაუნი არის ერთადერთი წევრი, რომელიც შესული იქნა კალათბურთის დიდების დარბაზში, როგორც მწვრთნელი. ბობ ბასი, რომელიც სპურს 4-ჯერ ედგა მწვრთნელის რანგში, ლიდერობს გუნდს ყველაზე მეტჯერ მწვრთნელობით. კლიფ ჰაგანი, მაქს უილიამსი, ბილ ბლეიკლი, დეივ ბრაუნი, მორის მაკჰოუნი, ჯერი ტარკანიანი და პოპოვიჩის სამწვრთნელო კარიერა სპურსში დაიწყო.

## მნიშვნელობები 
## მწვრთნელები 
*სტატისტიკა გასწორებულია 2010-11 წლების სეზონის დასრულების შემდეგ*

## აღნიშვნა 
* სპურსის მწვრთნელების ტოტალური რაოდენობა.  ასევე ერთ ნომრად ითვლებიან ის მწვრთნელები, რომლებიც ორჯერ წვრთნიდნენ გუნდს.
* ყოველი წელი არის აღნიშნული როგორც NBA სეზონი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* სან-ანტონიო სპურსი
* სან-ანტონიო სპურსის სეზონები

## რესურსები ინტერნეტში 
* სან-ანტონიო სპურსის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
;მთავარი

*
*

;სპეციფიკური

კატეგორია:სან-ანტონიო სპურსი
კატეგორია:NBA გუნდების მწვრთნელები
ალპური მსროლელები

მინი|გერმანელი ალპური მსროლელები. 1941 წელი 
**ალპური მსროლელები** — იტალიისა და საფრანგეთის არმიებში მთებში ბრძოლისათვის განკუთვნილი სპეციალური ნაწილები (შენაერთები). დაკომპლექტებულია უმთავრესად მთიელებით. მეორე მსოფლიო ომის დროს სსრკ-გერმანიის ფრონტზე მოქმედებდა იტალიის 3 ალპური დივიზია, რომელიც საბჭოთა ჯარებმა გაანადგურეს. 1968 წელს იტალიის სახმელეთო ჯარის შემადგენლობაში შედიოდა 2 სამთო-ქვეითი დივიზია, 5 ცალკე ალპური ბრიგადა და რამდენიმე ალპური ბატალიონი (ჯგუფი), საფრანგეთის სახმელეთო ჯარებში — რამდენიმე ცალკე ალპური ნაწილი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამხედრო დაჯგუფებები
სოკოტო (ქალაქი)

**სოკოტო** () — ქალაქი ნიგერიაში. ამავე სახელწოდების შტატის დედაქალაქი. ქალაქი მდებარეობს მდინარე სოკოტოსა და რიმის შეერთების ადგილას. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 427 760 ადამიანს.

## ისტორია 
ქალაქი სოკოტო დაარსდა 1804 წელს, როგორც შეიხ ოსმან დან ფოდიოს სამხედრო შტაბი ურწმუნოთა წინააღმდეგ ჯიჰად-ფულანის ომის პერიოდში. 1809 წელს დროებით გახდა სოკოტოს ხალიფატის დედაქალაქი. ქალაქში მდებარეობს შეიხ ოსმან დან ფოდიოს საფლავი.

ქალაქმა განვითარების პიკს მიაღწია XIX საუკუნის 20-იან წლებში, თუმცა მალევე მისი ძლიერება დაეცა. 1903 წელს ქალაქი დაიპყრო ბრიტანეთის იმპერიამ ფრედერიკ ლუგარდის ხელმძღვანელობით.

## თანამედროვე პერიოდი 
ქალაქის შემოგარენში მოჰყავთ სხვადასხვა სასოფლო-სამეურნეო კულტურები, როგორებიცაა: იამსი, არაქისი და მანიჰოტი.

ქალაქში ფუნქციონირებს უნივერსიტეტი და აეროპორტი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* სოკოტო ენციკლოპედია ბრიტანიკა

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის ქალაქები
ტოტემის სვეტი

მინი|250პქ|ტოტემის სვეტები
**ტოტემის სვეტი** — მასიური ქანდაკებები, რომლებიც ჩრდილოეთ ამერიკის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზეა გავრცელებული. სვეტებს ამინდის ცვალებადობა განადგურებით ემუქრება, ამიტომ დღეს მათი ნაწილი მუზეუმებში ინახება. ისინი ადგილობრივი მოსახლეობის ისტორიასა და მიღწევებს ასახავენ და ხშირად გარდაცვლილ წინაპრებსაც გამოხატავდნენ. სვეტები ლეგენდარული ადამიანების, ცხოველებისა და ფრინველების ფიგურებისაგან შედგება. ფართოდ გავრცელებული აზრისგან განსხვავებით, ტოტემის სვეტები ბოროტი სულების განდევნის მიზნით არ გამოიყენებოდა. ეს სვეტი, რომელსაც ქარიშხალა ამშვენებს, კანადაში, ქალაქ ვანკუვერის სტენლი პარკში დგას. 1889 წლიდან დღემდე აქ სვეტების დიდი კოლექცია იქმნებოდა, დღეს კი პარკს ყოველწლიურად რვა მილიონი მნახველი ჰყავს.

## ლიტერატურა
* მსოფლიოს უდიდესი საოცრებანი, გამომცემლობა „გლობუსი“,  თბ., 2008. გვ. 31

კატეგორია:ქანდაკება
მიკაელ სილბერბაუერი

**მიკაელ კაპელგაარდ სილბერბაუერი** (დ. 7 ივლისი, 1981) — დანიელი ფეხბურთელი. ამჟამად თამაშობს შვეიცარიის სუპერლიგის კლუბ „იანგ ბოიზში“ ცენტრალური ნახევარმცველის პოზიციაზე. დანიის ეროვნულ ნაკრებში გამართული აქვს 24 მატჩი და ერთი გოლი აქვს გატანილი.

## რესურსები ინტერნეტში
*Michael Silberbauer profile  Dansk Boldspil-Union
*Oldtimers – Silberbauer Michael  AaB Sport
*Michael Silberbauer profile  Voetbal International 

კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:დანიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 7 ივლისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
NBA-ს წლის მწვრთნელის ჯილდო

მოიგო ეს ტიტული 1964-65 წლებში. მოგვიანებით ჯილდოს მისი სახელი ეწოდა.|alt=A man, wearing a brown coat, white shirt and black tie, standing in front of a collage.]]
 ერთადერთი მწვრთნელია რომელმაც 3 სხვადასხვა გუნდში მოიგო ეს ტიტული.|alt=Pat Riley at a game]]
 მოიგო ჯილდო 1995-96 წლების სეძონში NBA სარეკორდო 72 მოგებით რეგულარულ სეზონში.|alt=Phil Jackson at a game]]
ს მთავარი მწვრთნელი- ტომ თიბოდმა მოიგო ეს ტიტული 2010-11 წლების სეზონში.|alt=Tom Thibodeau at a game]]

**ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის წლის მწვრთნელის ჯილდო** - სეზონის საუკეთესო მწვრთნელს გადაეცემა 1962-63 წლიდან მოყოლებული. გამარჯვებულს გადაეცემა რედ ორბეხის თასი -  რედ ორბეხის პატივსაცემად დარქმეული, რომელიც დაეხმარა ბოსტონ სელტიქსს 9 NBA-ის ჩემპიონის ტიტულის მოპოვებაში 1956-1966 წლებში. გამარჯვებული გამოვლინდება რეგულარული სეზონის დასრულების შემდეგ სპორტული ჟურნალების ავტორების მიერ აშშ და კანადა-ში.

ამ იდეის წამოწყებიდან, ეს ჯილდო 40 სხვადასხვა მწვრთნელს გადაეცა. უკანასკნელი გამარჯვებული ამ ტიტულის სან-ანტონიო სპურსის მთავარ მწვრთნელო - გრეგ პოპოვიჩია. დონ ნილსონს და პეტ რაილის ეს ჯილდო 3-3 აქვთ მოგებული, მაშინ როდესაც ჰაბი ბრაუნს, ბილი ფიტჩს, კოტონ ფიტზიმონს, გრეგ პოპოვიჩს და გენი შუს კი 2-2 აქვთ მოპოვებული. არცერთ მწვრთნელს არ მოუგია ჯერჯერობით ზედიზედ 2 წლის მანძილზე. რაილი არის ერთადერთი მწვრთნელი, რომელიც დასახელებული იქნა 3-ჯერ სხვადასხვა გუნდებთან ერთად ყოველ ჯერზე. ლარი ბირდი არის ერთ-ერთი მათგანი, რომელსაც ასევე MVP ტიტული აქვს მოგებული როგორც მოთამაშეს. ბილ შერმენი და ლენი უილკინსი არიან მხოლოდ ის მწვრთნელები, რომლებიც ნეისმიტის კალათბურთის დიდების დარბაზში იქნენ შეყვანილი როგორც მოთამაშეები, ასევე მწვრთნელები. ჯონი კერი არის ერთადერთი მწვრთნელი, რომელმაც ეს ჯილდო წაგებული მაჩვენებლის (33-48 ჩიკაგო ბულზის მწვრთნელი 1966-67 წლებში) მიუხედავად შეძლო მოგება. კერი დასახელებული იქნა, რადგან მან შეძლო ჩიკაგო ბულზის გაყვანა გუნდის არსებობის პირველივე წელს პლეი-ოფში.

## გამარჯვებულები 
## იხილეთ აგრეთვე 
* NBA
* 50 საუკეთესო მოთამაშე NBA ისტორიაში

## აღნიშვნა 
* არჩეული იქნა 10 საუკეთესო მწვრთნელს შორის NBA ისტორიაში. 
* მაიკ დენტონის ასევე აქვს იტალიის მოქალაქეობა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* წლის წმვრთნელი
* წლის მწვრთნელი 

კატეგორია:NBA-ს ჯილდოები
ატლანტა ჰოუქსის მთავარი მწვრთნელები

იყო ატლანტა ჰოუქსის მთავარი მწვრთნელი 6 სეზონის განმავლობაში 2004–2010 წლებში.]]

**ატლანტა ჰოუქსი** () — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც ატლანტა, ჯორჯიის შტატში მდებარეობს, აშშ. ჰოუქსი თამაშობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ დივიზიონში და  აღმოსავლეთ კონფერენციაში, რომელიც ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციას (NBA) ეკუთვნის. გუნდი საშინაო მატჩებს ფილიფს არენაში მართავს.

რაც ჰოუქსი NBA შემოუერთდა, გუნდში 27 მთავარი მწვრთნელი იმყოფებოდა. NBA-ში გადმოსვლისას, გუნდის პირველი მთავარი მწვრთნელი როჯერ პოტერი იყო, რომელმახ მხოლოდ და მხოლოდ 7 თამაშის განმავლობაში გაძლო ამ პოსტზე. რიჩი გირინი ჰოუქს 8 სეზონის მანძილზე ედგა სათავეში, აქედან გამომდინარე ლიდერობს გუნდის რეგულარული სეზონის ჩატარებული მატჩებით მწვრთნელის რანგში (618), რეგულარული სეზონის გამარჯვებებით (327), პლეი-ოფში გაწვრთნით (60), და პლეი-ოფში გამარჯვებით (26). ალექს ჰენამი არის ერთადერთი მწვრთნელი, რომელმაც ჰოუქსთან ერთად მოიგო NBA ჩემპიონის ტიტული 1958 წელს. ჰოუქსის მწვრთნელებს შორის 5 მათგანმა შეძლო წლის საუკეთესო მწვრთნელის ტიტულის მოპოვება, აქედან 4 შესულია კალათბურთის დიდების დარბაზში როგორც მწვრთნელი, ხოლო აქედან 3 მათგანი შესულია 10 საუკეთესო მწვრთნელს შორის.

## მნიშვნელობები 
## მწვრთნელები 
*სტატისტიკა შესწორებულია 2009-10 სეზონის დასრულების შემდეგ. ასევე ეს სტატისტიკა არ შეიცავს NBL სეზონებს.*

## აღნიშვნა 
* ჰოუქსის მწვრთნელების ტოტალური რაოდენობა. ასევე ერთ ნომრად ითვლებიან ის მწვრთნელები, რომლებიც ორჯერ წვრთნიდნენ გუნდს.
* ყოველი წელი არის აღნიშნული როგორც NBA სეზონი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ატლანტა ჰოუქსი
* ატლანტა ჰოუქსის სეზონები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ატლანტა ჰოუქსის ოფიციალური საიტი
* ატლანტა ჰოუქსის ბლოგი 

კატეგორია:ატლანტა ჰოუქსი
კატეგორია:NBA გუნდების მწვრთნელები
ნიკლას პედერსენი

**ნიკლას პედერსენი** (დ. 10 ოქტომბერი, 1987) — დანიელი ფეხბურთელი. ამჟამად თამაშობს ნიდერლანდების ერედივიზიის კლუბ „გრონინგენში“ თავდამსხმელის პოზიციაზე. დანიის ეროვნულ ნაკრებში გამართული აქვს 7 მატჩი.

## რესურსები ინტერნეტში
*National team profile 
*Danish Superliga statistics
*HvemVandt.dk profile 
*Voetbal International profile 

კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:დანიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:გრონინგენის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჰერსჰოლმი

**ჰერსჰოლმი** () — ქალაქი დანიაში, ერესუნის სრუტის სანაპიროზე, კოპენჰაგენიდან დაახლოებით 25 კილომეტრით ჩრდილოეთით. 2012 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 45 865 ადამიანს შეადგენს. 

ქალაქი განვითარდა ჰირსხოლმის სასახლის ირგვლივ, რომელიც 1730-იან წლებში აშენდა. 1739 წელს ჰერსჰოლმს საბაზრო ქალაქის სტატუსი მიენიჭა. 

ჰერსჰოლმის ეკონომიკა მჭიდროდაა დაკავშირებული ინჟინერიასთან და საინფორმაციო ტექნოლოგიებთან.

## იხილეთ აგრეთვე 
* დანიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Hørsholm Egns Museum 
* Hørsholm Midtpunkt
* Hørsholm Kirke
* Dansk Center for Byhistorie - Hørsholm

კატეგორია:დანიის ქალაქები
ოკლაჰომა-სიტი თანდერის მთავარი მწვრთნელები

**ოკლაჰომა-სიტი თანდერი** () — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც მდებარეობს ოკლაჰომა-სიტიში, ოკლაჰომას შტატში, აშშ. გუნდი თამაშობს ჩრდილო-დასავლეთი დივიზიონში, რომელიც დასავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის NBA-ში. გუნდის სათამაშო ბაზა - Chesapeake Energy Arena. ყველა ჩრდილოეთ ამერიკის მთავარი პროფესიონალური ლიგა რომ ავიღოთ, თანდერი არის ერთადერთი წარმომადგენელი ოკლაჰომადან.

გუნდის ისტორიაში 16 მწვრთნელი იყო, რომლისგანაც დიდების დარბაზში მხოლოდ ლენი უილკინსია შესული. ახალნდელი მწვრთნელი - სკოტ ბრუქსი ერთადერთი მწვრთნელია გუნდის ისტორიაში, რომელმაც წლის მწვრტნელის წოდება მოიგო.

## მნიშვნელობები 
## მწვრთნელები 
''სტატისტიკა შესწორებულია 2009-2010 წლების სეზონის დასრულების შემდეგ.

## აღნიშვნა 
* თანდერის მწვრთნელების ტოტალური რაოდენობა.  ასევე ერთ ნომრად ითვლებიან ის მწვრთნელები, რომლებიც ორჯერ წვრთნიდნენ გუნდს.
* ყოველი წელი არის აღნიშნული როგორც NBA სეზონი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ოკლაჰომა-სიტი თანდერი
* ოკლაჰომა-სიტი თანდერის სეზონები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოკლაჰომა-სიტი თანდერის ოფიციალური საიტი

კატეგორია:ოკლაჰომა-სიტი თანდერი
კატეგორია:NBA გუნდების მწვრთნელები
ნიოსის ტბა

**ნიოსის ტბა** () — კრატერული ტბა კამერუნში. მდებარეობს ჩრდილო-დასავლეთის რეგიონის მენჩუმის დეპარტამენტში.

1986 წლის 21 აგვისტოს, ტბაზე მოხდა ლიმნოლოგიური კატასტროფა, რომელმაც შეიწირა 1700 ადამიანის სიცოცხლე. ორი წლით ადრე, 1984 წლის 15 აგვისტოს, მსგავსი კატასტროფა დატრიალდა ასევე კამერუნში, მანუნის ტბაზე, სადაც მსხვერპლთა რაოდენობამ 37-ს მიაღწია. ორივე კატასტროფის დროს ტბიდან დიდი სისწრაფით ამოიფრქვა ნახშირორჟანგი (CO2). გაზმა გაანადგურა ტბის გარშემო 27 კმ-ის რადიუსში არსებული ყველა ცოცხალი არსება.

## სქოლიო
კატეგორია:კამერუნის ტბები
კატეგორია:კრატერული ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ტროპოპაუზა

მინი|ატმოსფეროს ფენები 
**ტროპოპაუზა** (ბერძნ. τροπος – შემობრუნება, შეცვლა და παῦσις – შეჩერება, შეწყვეტა) — დედამიწის ატმოსფეროს ფენა, ეგრეთ წოდებული გარდამავალი ფენა ტროპოსფეროსა და სტრატოსფეროს შორის. სისქე რამდენიმე ასეული მეტრიდან 2-3 კმ-მდე. ტროპოპაუზაში ტემპერატურის გრადიენტი მცირდება, ხშირია ტემპერატურის ინვერსიაც. ტროპოპაუზის სიმაღლე დამოკიდებულია გეოგრაფიული განედზე (პოლარულში დაბლაა, ტროპიკულში მაღლა), წელიწადის დროზე (ზაფხულში უფრო მაღლაა, ვიდრე ზამთარში), აგრეთვე ციკლონურ მოქმედებაზე (ციკლონებში უფრო დაბლაა, ვიდრე ანტიციკლონებში). 

ზოგიერთი რაიონის თავზე ხშირად აღინიშნება ტროპოპაუზის დარღვევა და ხელახალი ჩამოყალიბება. დედამიწის ატმოსფეროში პოლარულ რაიონებში ტროპოპაუზა განლაგებულია 8-12 კმ სიმაღლეზე, ხოლო ეკვატორზე — 16-18 კმ სიმაღლეზე. სუბტროპიკებში შეინიშნება ტროპოპაუზის წყვეტა.

## იხილეთ აგრეთვე
* სტრატოსფერო
* ტროპოსფერო 
* ჰიონოსფერო

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დედამიწის ატმოსფერო
სტრატოპაუზა

მინი|270პქ|დედამიწის ატმოსფეროს ფენები 
**სტრატოპაუზა** (ლათ. stratum – ფენა და ბერძნ. pausis – შეჩერება) — დედამიწის ატმოსფეროს ფენა, ეგრეთ წოდებული გარდამავალი ფენა სტრატოსფეროსა და მეზოსფეროს შორის. სტრატოსფეროში ტემპერატურა სიმაღლესთან ერთად მატულობს, ხოლო საკუთრივ სტრატოპაუზა წარმოადგენს ფენას, სადაც ტემპერატურა მაქსიმუმს აღწევს. სტრატოპაუზაში ტემპერატურა უდრის 0 °C-ს. აღნიშნული, მოვლენა არა მხოლოდ დედამიწისთვის, არამედ ყველა იმ პლანეტისთვისაა დამახასიათებელი, რომლებსაც ატმოსფერო გააჩნიათ. დედამიწაზე სტრატოპაუზის სიმაღლეა 50-55 კმ.

## იხილეთ აგრეთვე
* მეზოპაუზა
* ტროპოპაუზა 
* თერმოპაუზა

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დედამიწის ატმოსფერო
იერინგი

**იერინგი** () — ქალაქი დანიაში, ჩრდილოეთ იუტლანდიის რეგიონში. იერინგის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი და მთავარი ქალაქი. 2012 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 24 867 ადამიანს შეადგენს. იერინგი დანიის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია, 1993 წელს მან საბაზრო ქალაქობის 750-ე იუბილე აღნიშნა. 

არქეოლოგიური აღმოჩენები მიუთითებენ, რომ ეს ტერიტორია დასახლებული იყო ჯერ კიდევ 10 000 წლის წინ.

1819 წელს ქალაქის უდიდესი ნაწილი ხანძარმა გაანადგურა. 

ქალაქში კარგი შესაძლებლობებია საგანმანათლებლო კუთხით. ფუნქციონირებს ბიზნეს და ტექნიკური კოლეჯები.

## იხილეთ აგრეთვე
*დანიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Hjørring Kommune på nettet **efter** sammenlægningen 
* Hjørring Kommune på nettet **før** sammenlægningen 
* Hjørring Turistbureau
* Hjørring erhversråd 
* Vendsyssel Historiske Museum
* Vendsyssel Kunstmuseum

## სქოლიო
კატეგორია:დანიის ქალაქები
ზომბა (ქალაქი)

**ზომბა** () — ქალაქი მალავიში. სამხრეთი რეგიონისა და ზომბის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.

## ისტორია 
ბრიტანელების მმართველობის პერიოდში იყო ნიასალენდის დედაქალაქი. ასევე იყო დამოუკიდებელი მალავის დედაქალაქი 1975 წლამდე.

## გეოგრაფია 
ქალაქის ცენტრი მდებარეობს ზღვის დონიდან 848 მეტრ სიმაღლეზე.

## ტრანსპორტი 
ქალაქში არსებობს მცირე აეროპორტი.

## დემოგრაფია 
ქალაქის მოსახლეობა წლების მიხედვით:

## რესურსები ინტერნეტში 
* Zomba, Malawi Page
* ზომბა

## სქოლიო
კატეგორია:მალავის ქალაქები
კატეგორია:ყოფილი დედაქალაქები
მეზოსფერო

thumb|150 px|დედამიწის სფეროების რუკა
**მეზოსფერო** ( და ) — დედამიწის ატმოსფეროს ფენა. ვრცელდება 50-55-იდან 80 კმ-მდე. მდებარეობს სტრატოსფეროს ზევით. დამახასიათებელია, რომ მეზოსფეროში სიმაღლის მომატებასთან ერთად იკლებს ტემპერატურა: 0°C-იდან (ქვემო საზღვარზე) -90°C-მდე (ზემო საზღვარზე). ტერმინი შემოღებულია გეოგრაფიული და გეოფიზიკური კავშირის მიერ 1951 წელს. შემადგენლობაში მთავარი ადგილი უკავია აზოტს — 80% და — ჟანგბადს 20%. ქვედა მხარეზე მდებარეობს სტრატოსფერო, ხოლო მის ზევით თერმოსფერო იწყება. მეზოსფერო ძირითადად ემთხვევა ტურბოპაუზას. მეტეორები სიკაშკაშეს განიცდიან დედამიწის მეზოსფეროს ფენაში, ამასთანავე როგორც წესი, ამავე ფენაში წვას ექვემდებარებიან. ვერცხლისფერი ღრუბლები, როგორც ატმოსფეროს ფენომენი წარმოქმნას მეზოსფეროში იწყებს. 

## იხილეთ აგრეთვე
* სტრატოსფერო
* თერმოსფერო 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დედამიწის ატმოსფერო
ჰადერსლევი

**ჰადერსლევი** () — ქალაქი დანიაში, სამხრეთ დანიის რეგიონში. 2012 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 21 396 ადამიანს შეადგენს. წარმოადგენს ჰადერსლევის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ ცენტრსა და მთავარ ქალაქს.

## ისტორია 
ჰადერსლევი გაშენებულია ხეობაში, ბალტიის ზღვის ჰადერსლევის ფიორდის სანაპიროსთან. იგი სავარაუდოდ ვიკინგებმა დააარსეს, ერთი საუკუნით ადრე, სანამ 1292 წელს სამეფო ქალაქის სტატუსს მიიღებდა. ამის შემდეგ იგი სამხრეთ იუტლანდიის მთავარი სავაჭრო ცენტრი გახდა. 1327 წელს პირველად იხსენიება ჰადერსლევჰუსის სამეფო სასახლე. იგი კათედრალის აღმოსავლეთით მდებარეობდა. მომდევნო საუკუნეებში ქალაქი აყვავდა, აშენდა გოტიკური კათედრალი და მეორე, ჰანსბორგის ციხესიმაგრე (დაიწვა 1644 წელს), რომელიც კრონბორგის მსგავსი იყო. კოპენჰაგენში გავრცელებული შავი ჭირის გამო, მეფე კრისტიან IV-მ აქ იქორწინა. XVI საუკუნეში, ჰადერსლევი ერთ-ერთი პირველი სკანდინავიური ქალაქი გახდა, სადაც პროტესტანტულმა რეფორმაციამ შეაღწია.

## იხილეთ აგრეთვე 
*დანიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო 
კატეგორია:დანიის ქალაქები
თერმოსფერო

thumb|150 px|დედამიწის სფეროების რუკა
**თერმოსფერო** (ბერძნ. θερμός – თბილი და σφαῖρα – სფერო) — დედამიწის ატმოსფეროს ფენა, რომელშიც ტემპერატურა მატულობს სიმაღლესთან ერთად. მდებარეობს ეგზოსფეროს, მეზოსფეროსა და მეზოპაუზას შორის. იწყება დაახლოებით 80 კმ სიმაღლიდან და ვრცელდება 500 კმ-მდე. ამ დონეების მდგომარეობა იცვლება ± 10-20% ფარგლებში. თერმოსფეროსთვის დამახასიათებელია ტემპერატურის დადებითი გრადიენტი. მეზოპაუზაში იგი ნულს უდრის, მაქსიმალური მნიშვნელობა აქვს 100-იდან 200 კმ-მდე და ნულის მაჩვენებელს კვლავ უბრუნდება ეგზოსფეროს სიახლოვეს. აქ ატმოსფერო თითქმის იზოთერმული ხასიათისაა. მეზოპაუზიდან ეგზოსფერომდე ტემპერატურა დაახლოებით იცვლება 200 К-იდან 1000-2000 К-მდე. ტემპერატურის განსაკუთრებული ვარიაციები ეგზოსფეროს საფუძველთანაა. თერმოსფეროს სიმჭიდროვე საშუალოდ განისაზღვრება 1,8 ×10^(-8) გ/სმ³-იდან (80 კმ-მდე) 1,8×10^(-15) გ/სმ³-მდე (500 კმ-მდე).

120 კმ სიმაღლეზე იწყება აირების დიფუზიური გაყოფა. 200-300 კმ-ზე თავს იჩენს უპირატესად რბილი ატომური ჟანგბადი. 500 კმ-ზე ზევით კიდევ უფრო რბილი ელემენტების შეფარდებითი კონცენტრაციებია: წყალბადისა ან ჰელიუმის სახით. მოლეკულების ნაწილაკები და ატომი თერმოსფეროში იონიზირებულ მდგომარეობაშია და თავმოყრილაი რამდენიმე ფენებში. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ეგზოსფერო
* მეზოსფერო 

## რესურსები ინტერნეტში 
## ლიტერატურა 
* Околоземное космическое пространство, пер. с англ., М., 1966; 
* Красовский В. И., Штили и штормы в верхней атмосфере, М., 1971.

კატეგორია:დედამიწის ატმოსფერო
დიდი მწვანე ველი

**დიდი მწვანე ველი** — რეჟისორ მერაბ კოკოჩაშვილის ფილმი. გამოვიდა 1967 წელს.

ფილმში მოთხრობილია მწყემს სოსანას ამბავი, რომელიც სოფლიდან ცოლ-შვილს ველზე ჩამოიყვანს, სადაც ნახირს მწყემსავს. მაგრამ ველზე ნავთობის ჭაბურღილის აღმოჩენის შემდეგ სოსანას ცხოვრებაში ყველაფერი ირევა.

ფილმში მთავარ როლს ასრულებს დოდო აბაშიძე.

## ჯილდოები
ფილმმა მიიღო დიპლომი საუკეთესო რეჟისურისთვის, საუკეთესო ოპერატორული ნამუშევრისთვის და მამაკაცის საუკეთესო როლის შესრულებისთვის 1968 წლის ერევნის კინოფესტივალზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:1967 წლის ქართული ფილმები
კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
კატეგორია:მერაბ კოკოჩაშვილის ფილმები
მეზოპაუზა

მინი|270პქ|დედამიწის ატმოსფეროს სტრუქტურა 
**მეზოპაუზა** (მეზო... და ლათ. pausa – შეწყვეტა, შეჩერება) — დედამიწის ატმოსფეროს გარდამავალი ფენა მეზოსფეროსა და თერმოსფეროს შორის. ვრცელდება დაახლოებით 80-90 კმ სიმაღლეზე. მეზოპაუზის ფარგლებში მოქცეულია ტემპერატურის მინიმუმი, რომელიც შეადგენს დაახლოებით –100°C-სს (ტემპერატურა მუდმივია ან გრადიენტული). მის ზევით (დაახლოებით 400 კმ-მდე) ტემპერატურა ისევ იწყებს ზრდას. მეზოპაუზაში არსებული ტემპერატურა დედამიწის ატმოსფეროში ყველაზე ცივია. საინტერესო თავისებურება არის ის, რომ ზაფხულში არსებული ტემპერატურა უფრო ცივია ვიდრე ზამთარში. ხშირად ეს გარემოება ცნობილია *მეზოპაუზის ანომალიის* სახელწოდებით. ამ სიმაღლეზე შეინიშნება ატმოსფეროს ფენომენის — ვერცხლისფერი ღრუბლების არსებობა. დაკვირვებების შედეგად გამოირკვა, რომ მეზოპაუზაში ტემპერატურა კლებას განიცდის, ამასთანავე ამ ცვლილების საკითხზე მიმდინარეობს კვლევითი სამუშაოები. აღნიშნულ ფენომენთან დაკავშირებული კვლევების მოდელირება აგრეთვე შესრულებულია.

## იხილეთ აგრეთვე
* თერმოსფერო 
* მეზოსფერო

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დედამიწის ატმოსფერო
გლოსტრუპი

**გლოსტრუპი** () — ქალაქი დანიაში, დედაქალაქის ოლქში, კოპენჰაგენის ერთ-ერთი დასავლეთი გარეუბანი. წარმოადგენს გლოსტრუპის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ ცენტრს. 2015 წლის მონაცემებით მისი მოსახლეობა 22,357 ადამიანია..

## იხილეთ აგრეთვე
*დანიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*მუნიციპალიტეტის საიტი
*glostrupsogn.dk

## სქოლიო
კატეგორია:დანიის ქალაქები
ეგზოსფერო

thumb|150 px|დედამიწის სფეროების რუკა
**ეგზოსფერო** ( და ) — დედამიწის ატმოსფეროს ფენა; მისი ყველაზე გარეგანი ფენა. დამახასიათებელია ნეიტრონული ატომების დაბალი კონცენტრაცია (ნაწილაკების კონცენტრაცია n07სმ−3). მისი ქვედა სფერო თერმოსფეროა. ეგზოსფეროში ნაწილაკების თავისუფალი გარბენის სიგრძე იმდენად დიდია, რომ ნაწილაკები დისიპაციას პლანეტშორის სივრცეშიც განიცდიან. ამასთანავე მოძრაობენ უმეტესწილად ბალისტიკური მიმართულებით. ჰაერის „მასა“ ეგზოსფეროში უტოლდება 10¾10 ატმოსფერულ მასას. ყველაზე მეტად დისიპაციას ექვემდებარება რბილი აირები. ეგზოსფერო იწყება 450-800 კმ სიმაღლეზე.

შედგება იონიზირებული აირისაგან (პლაზმები). ქვედა და შუა ნაწილი ძირითადად შედგება О და N ატომებისაგან. სიმაღლის მატებასთან ერთად სწრაფად იზრდება რბილი აირების შეფარდებითი კონცენტრაცია, განსაკუთრებით — იონიზირებული წყალბადისა. ეგზოსფეროში აირკინეტიკური ტემპერატურა უტოლდება 1500-3000 К-ს. მასზე გავლენას ახდენს დედამიწის მაგნიტური ველი, გარდა ამისა ეგზოსფეროშია თავმოყრილი დედამიწის რადიაციული სარტყლები.

## იხილეთ აგრეთვე
* თერმოსფერო
* მეზოპაუზა 

## რესურსები ინტერნეტში
## ლიტერატურა
* Хвостиков И. А., Физика озоносферы и ионосферы, М., 1963; 
* Ришберт Г., Гарриот О. К., Введение в физику ионосферы, пер. с англ., Л., 1975;
* Акасофу С. И., Чепмен С., Солнечно-земная физика, пер. с англ., ч. 1, М., 1974.

კატეგორია:დედამიწის ატმოსფერო
ენრიკე პენია ნიეტო

**ენრიკე პენია ნიეტო** (; დ. 20 ივლისი, 1966.) — მექსიკელი პოლიტიკოსი, მექსიკის პრეზიდენტი 2012-2018 წლებში. 2005-2011 წლებში იგი მეხიკოს შტატის გუბერნატორი იყო. 2011 წლის 19 სექტემბერს მან საკუთარი კანდიდატურა მექსიკის 2012 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებზე წამოაყენა და ფორმალურად 2011 წლის 27 ნოემბერს დარეგისტრირდა როგორც კანდიდატი. 2 ივლისს, ნიეტომ თავი საპრეზიდენტო არჩევნებში გამარჯვებულად გამოაცხადა, მის მიერ დაგროვილი ხმები  37—38% იყო. მოქმედმა პრეზიდენტმა, ფელიპე კალდერონმა მას გამარჯვება მიულოცა. 

პენია ნიეტო მეხიკოს შტატის ქალაქ ატლაკომულკოში დაიბადა. ბაკალავრის ხარისხი პანამერიკულ უნივერსიტეტში (Universidad Panamericana) მიიღო, ბიზნესის მაგისტრის კი EGADE Business School-ში.

## იხილეთ აგრეთვე 
*მექსიკის პრეზიდენტი

## რესურსები ინტერნეტში 
* Enrique Peña Nieto's profile  in the Mexico 2012 Election  official website
* Official personal website
* Biography by CIDOB  

## სქოლიო 
კატეგორია:მექსიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 1966
კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თერმოპაუზა

მინი|270პქ|დედამიწის ატმოსფეროს სტრუქტურა 
**თერმოპაუზა** (ბერძნ. νέρμη – და παύσιζ – შეწყვეტა, შეჩერება) — დედამიწის ატმოსფეროს ზედა ფენა, რომელიც ვრცელდება თერმოსფეროს ზედა ნაწილში. დამახასიათებელია მუდმივი ტემპერატურისკენ გადასვლები. უფრო ზევით მდებარეობს ეგზოსფერო. თერმოპაუზის განლაგება დამოკიდებულია მზის აქტივობის დონეზე და შესაძლოა ირყეოდეს 400-იდან 800 კმ-მდე ფარგლებში. ტემპერატურა უდრის 500-2000 K-ს, რაც აგრეთვე დამოკიდებულია წელიწადის დროებსა და მზის აქტივობაზე. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ეგზოსფერო
* თერმოსფერო 

## რესურსები ინტერნეტში 
* თერმოპაუზა – ინფორმაცია  

კატეგორია:დედამიწის ატმოსფერო
ეკონომიკური ეფექტიანობა

**ეკონომიკური ეფექტიანობა**  — წარმოების (ან მომსახურების) პროცესის სასარგებლო შედეგის (ეფექტის) შეფარდება გაწეულ ხარჯებთან (ან გამოყენებულ რესურსებთან). ეფექტიანობის საკითხს მრავალი მეცნიერული დისციპლინა შეისწავლის და მათ შორის ეკონომიკური ეფექტიანობა მრავალი ავტორის დაკვირვების საგანია, შესაბამისად, განსხვავებული არგუმენტაციებით მოიცემა. ეკონომიკური ეფექტიანობის გაანგარიშება სპეციფიკურ მიდგომებს საჭიროებს მრეწველობაში, სოფლის მეურნეობაში, მშენებლობაში, ვაჭრობაში, მომსახურების სხვა სფეროებში, შესაბამისად, გარკვეულ გაანგარიშებით სირთულეებთან გვაქვს საქმე ეფექტიანობის კრებსითი მაჩვენებლების განსაზღვრისას. ეფექტიანობის საკითხებზე (ზოგადთეორიული, დარგობრივ-მიკროეკონომიკური, ფინანსური და ეკონომიკურ-მათემატიკური ასპექტები) გამოქვეყნებულია ქართველი მეცნიერ-ეკონომისტების (ავთანდილ გუნია, ვლადიმერ პაპავა, ლეო ჩიქავა, ავთანდილ სილაგაძე, ნოდარ ხადური, რამაზ აბესაძე, ნოდარ ჭითანავა, მიხეილ ჯიბუტი, ელგუჯა მექვაბიშვილი, იაკობ მესხია, იური ანანიაშვილი, როლანდ სარჩიმელია, ნიკოლოზ ბაკაშვილი, სლავა ფეტელავა, ლოიდ ქარჩავა, გიორგი შიხაშვილი, დავით ჩლაიძე და სხვ) შრომები. 

იტალიელი ეკონომისტის — ვილფრედო პარეტოს მიხედვით, იდეალიზებულ ვარიანტში ეფექტიანია წარმოების შესაძლებლობათა გრაფიკის მხოლოდ ზღვრული სარგებლიანობის სიტუაციები.  ეკონომიკური ეფექტიანობის საკითხზე ევროკომისიის ექსპერტთა მეთოდოლოგიის სრულყოფის საფუძველზე, ქართველი ეკონომისტი — რევაზ ლორთქიფანიძე განმარტავს, რომ ეკონომიკაში ზღვრული ეფექტიანობის მისაღწევად, როცა ზღვრული ხარჯები მინიმალური ხდება, საჭიროა განვითარდეს ეკონომიკის ის სტრუქტურული ძვრები, რომლებიც ყველაზე რენტაბელური იმ დარგების ეკონომიკურ ზრდას გამოიწვევს, რომლებსაც ბაზარზე, ამავდროულად, შედარებით მეტი სეგმენტი უჭირავს.

## ლიტერატურა 
*„ეკონომიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი“, საქართველოს მეცნ. აკად. წევრ-კორესპონდენტის ავთანდილ სილაგაძის საერთო რედაქციით, თბილისი, თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, საგამომცემლო სახლი „ინოვაცია“, 2005.
*ლორთქიფანიძე რევაზ, ეკონომიკური ზრდის ქრისტიანული, პოლიტიკური და თეორიული საფუძვლების შესახებ, თბ., ქვაშვეთის ტაძარში კურთხევით, 2005.

## სქოლიო
კატეგორია:ეკონომიკა
რინგსტედი

**რინგსტედი** () — ქალაქი დანიაში, კუნძულ ზელანდიაში, რინგსტედის მუნიციპალიტეტში. 2012 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 21 412 ადამიანს შეადგენს, მთლიანი მუნიციპალიტეტის კი 31 000-ს. 

რინგსტედი დედაქალაქ კოპენჰაგენიდან დაახლოებით 60 კილომეტრითაა დაშორებული. 

რინგსტედი დანიის ერთ-ერთი ყველაზე გადატვირთული და დაკავებული ქალაქია. იგი ზელანდიის შუაგულში მდებარეობს და კუნძულის სამხრეთ ნაწილს, კუნძულ ფუნენსა და იუტლანდიას კოპენჰაგენთან აკავშირებს.

## იხილეთ აგრეთვე
*დანიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Statistics and Figures 
*Ringsted municipality 

## სქოლიო
კატეგორია:დანიის ქალაქები
ეკონომიკური კონკურენცია

**ეკონომიკური კონკურენცია** — შეჯიბრი სამეწარმეო საქმიანობის სხვადასხვა სფეროში. ზოგადად, კონკურენცია ინსტინქტურად იწყებს მოქმედებას ნებისმიერი ორი მაკრო თუ მიკრო სუბიექტის ურთიერთობისას, მათ შორის ეკონომიკაში. კონკურენციის საკითხების შესწავლა განსაკუთრებით აქტუალურია ბიოლოგიაში, ეკოლოგიაში, სოციოლოგიაში, სხვა მრავალ მეცნიერულ დისციპლინაში. ეკონომიკური კონკურენცია ეკონომიკური ეფექტიანობის (განვითარების) საფუძველია. იგი აიძულებს სხვადასხვა სუბიექტს ნაკლებად ხარჯტევადი და უკეთესი ხარისხის პროდუქტი (ან მომსახურება) შესთავაზოს ბაზარს. კონკურენტულობის დონის შეფასებისათვის ბაზარზე, მრავალი საინტერესო მეთოდოლოგია არსებობს.

ეკონომიკური გარემოს კონკურენტულობის დონის შესაფასებლად გამოიყენება ჰერფინდალ–ჰირშმანის   ბაზრის კონცენტრაციის ინდექსი HHI,  რომელიც შემოთავაზებულია განისაზღვროს,  როგორც ბაზარზე  ყველა მოქმედი მიმწოდებლის წილთა კვადრატების ჯამი.  ქართველი ეკონომისტი - რევაზ ლორთქიფანიძე, ეკონომიკური კონკურენციის კანონში  განმარტავს,  რომ, ერთგვაროვანი პროდუქციის (ან მომსახურების) ბაზარზე რაც უფრო მეტია (მიზანშეწონილ ზღვრამდე) მიმწოდებელთა რაოდენობა და მათი საერთო მიწოდება და ნაკლებია უმსხვილესი მიმწოდებლის (შესაძლოა, მონოპოლისტის) მიწოდება და არარეალიზებული პროდუქციის საერთო ოდენობა, მით მეტია ეკონომიკური კონკურენციის ძალის მნიშვნელობა და, შესაბამისად, უფრო თავისუფალია ხსენებული ბაზარი.

## ლიტერატურა 
*ლორთქიფანიძე რ. ეკონომიკური ზრდის ქრისტიანული, პოლიტიკური და თეორიული საფუძვლების შესახებ. – თბილისი, ქვაშვეთის ტაძარში მოღვაწე მამა ღვთისო შალიკაშვილის კურთხევით, 2005 (ახალი რედაქცია 2013).
*ფეტელავა ს, კონკურენციის თეორია და ანტიმონოპოლიური რეგულირება საქართველოში. – თბილისი, 2007.
*ლორთქიფანიძე რ. ეკონომიკური კონკურენციის ძალის შეფასებისათვის. - ჟურნალი "ახალი ეკონომისტი", 2011, N 2 (21).

## რესურსები ინტერნეტში
* Competition in Utility Markets 

## სქოლიო
კატეგორია:ეკონომიკა
ფიუნი

**ფიუნი** () — დანიის მესამე უდიდესი კუნძული ზელანდიისა და ნევსიუსელ-ტის შემდეგ, მსოფლიოში სიდიდით 163-ე. მისი ფართობი 2 984 კმ²-ს შეადგენს. ფიუნი ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს და მისი მოსახლეობა 454 358 ადამიანს შეადგენს (2010). მთავარი ქალაქია ოდენსე, რომელიც ზღვასთან არხითაა დაკავშირებული; ამ არხს ახლა იშვიათად იყენებენ. ქალაქში ფუნქციონირებდა გემთსაშენი, რომელიც მის ფარგლებს გარეთ გადაიტანეს. 

ადმინისტრაციულად ფიუნი სამხრეთ დანიის რეგიონს ეკუთვნის. 1970–2006 წლებში კუნძული სხვა მიმდებარე კუნძულებთან ერთად ფიუნის საგრაფოში შედიოდა.

ფიუნი დანიის უდიდეს კუნძულ ზელანდიასთან დაკავშირებულია დიდი ბელტის ხიდით.

## რესურსები ინტერნეტში
*Official tourist information site for Funen
*Guide to Fyn 

კატეგორია:დანიის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
რემე

**რემე** (; ) — დანიის კუნძული ვატოვის ზღვაში. მიეკუთვნება ტენდერის მუნიციპალიტეტს. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 650 ადამიანს შეადგენს და მოიცავს 129 კმ² ტერიტორიას. რემე და მისი პლაჟები ყოველწლიურად უამრავ ტურისტს იზიდავს.

ამჟამად, რემე ვატოვის ზღვაში მდებარე დანიის უკიდურესი სამხრეთის კუნძულია (მანამდე მიიჩნეოდა კუნძული იორსანდი, რომელიც 1999 წელს ჩაიძირა). კონტინენტურ დანიას უკავშირდება ზღვაში გაკეთებული დამბის გზით. მისგან 3 კმ-ში მდებარეობს გერმანიის კუნძული ზილტი, რომელსაც ბორნით უკავშირდება.

1864—1920 წლებში რემე გერმანიას მიეკუთვნებოდა და პრუსიის პროვინცია შლეზვიგ-ჰოლშტაინში შედიოდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Rømø.
* Further Tourist Information

კატეგორია:დანიის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
სტიქსი (თანამგზავრი)

[მინი|250პქ|[ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპის ფოტოები. S/2012 P 1 აღნიშნულია P5-ით]]
**სტიქსი** (აგრეთვე ცნობილი როგორც **S/2012 (134340) 1** ან **P5**) — პლანეტა პლუტონის პატარა ბუნებრივი თანამგზავრი, რომლის არსებობაც მეცნიერებმა 2012 წლის 11 ივლისს გამოაცხადეს. იგი პლუტონის მეხუთე დადასტურებული თანამგზავრია და აღმოჩენილ იქნა პლუტონის მეოთხე თანამგზავრის, S/2011 P 1-ის პოვნიდან 1 წლის შემდეგ.

## აღმოჩენა 
თანამგზავრი აღმოჩენილ იქნა 2012 წლის 26 ივნისსა და 9 ივლისს ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპის Wide Field Camera 3-ით გადაღებული ფოტოების შედეგად. აღმოჩენა წინ უსწრებდა კოსმოსურ ზონდ New Horizons-ის ჩამოსვლას, რომელიც გზაშია და ჯერ კიდევ პლუტონის სისტემაში იმყოფება.

ამ ახალი მთვარის აღმოჩენამ გააჩინა ვარაუდი, რომ მზის სისტემის ამ ნაწილში სხვა მრავალი პატარა სხეულიცაა, რომელთა აღმოჩენა რთულია, რადგან შესაძლოა სისტემაში გავლისას მათ ზონდი დააზიანონ.

## ფიზიკური მახასიათებლები 
თანამგზავრის დიამეტრი დაახლოებით 10—25 კილომეტრია. ფუგურა შორსაა ვარსკვლავიერი სიდიდისგან და მისი ალბედო სავარაუდოდ 0,35 — 0,04 შეადგენს.

სტიქსის ორბიტული პერიოდი 20,2 ± 0,1 დღეა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Showalter, Mark. Hubble Press Release: Hubble Discovers a Fifth Moon Orbiting Pluto. 11 July 2012.
* ZME Science New moon discovered around Pluto – the fifth. 11 July 2012.

## სქოლიო 
კატეგორია:პლუტონი
ფანე

**ფანე** () — დანიის კუნძული ჩრდილოეთის ზღვაში, სამხრეთ-დასავლეთ დანიის სანაპიროსთან, ვატოვის ზღვაში მდებარე დანიის უკიდურესი ჩრდილოეთი კუნძული.

ფანე კონტინენტური დანიისგან ვატოვის ზღვითაა გამოყოფილი, დაახლოებით 5 კილომეტრით. კუნძულის სიგრძე 16 კმ-ია, სიგანე 5 კმ.

კუნძულის ბუნება მრავალფეროვანია, ძირითადად დაფარულია ქვიშით. მნიშვნელოვანია ტურიზმი, რომელზეც დიდადაა დამოკიდებული კუნძულის ეკონომიკა. ყოველ ზაფხულს ფანეს 30 000-მდე ტურისტი სტუმრობს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Municipality's official website

კატეგორია:დანიის კუნძულები
კატეგორია:სამხრეთ დანიის რეგიონის მუნიციპალიტეტები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ანჰოლტი

**ანჰოლტი** () — დანიის კუნძული კატეგატის სრუტეში, იუტლანდიის ნახევარკუნძულსა და შვედეთს შორის. 2010 წლის მონაცემებით მისი მუდმივი მოსახლეობა 171 ადამიანს შეადგენს. სიგრძე დაახლოებით 11 კმ-ია, სიგანე 6 კმ, მთლიანი ფართობი კი 21,75 კმ². ადმინისტრაციულად მიეკუთვნება ჩრდილოეთ იუტლანდიის რეგიონს. 

კუნძულზე არსებული სახლები ძალიან ძველია, უმრავლესი მათგანი ხისგანაა აგებული. არსებული ეკლესია 1819 წელსაა აშენებული, იმ ეკლესიის ადგილას, რომელიც კუნძულის ბრიტანული ოკუპაციის დროს დაანგრიეს. თუმცა, ძველი ეკლესიის საძირკვლის ნაშთები კვლავაც შეიმჩნევა. 

ფუნქციონირებს 9 კლასიანი სკოლა, რომელიც 1917 წელს გაიხსნა. 

ყოველწლიურად, ანჰოლტს 60 000-მდე ტურისტი სტუმრობს. ზაფხულში იხსნება რესტორნები და მაღაზიები, თუმცა მთავარი ღირსშესანიშნაობა მაინც ბუნებაა — სუფთა წყალი, სიმშვიდე, სიკოხტავე და სუფთა ჰაერი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Anholt.dk ინფორმაცია კუნძულის შესახებ 
* Brochure about Anholt Island 

კატეგორია:დანიის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
კატეგატი

[მინი|250პქ|კატეგატი და [სკაგერაკი]]
**კატეგატი** (; ) — სრუტე იუტლანდიის ნახევარკუნძულსა და სკანდინავიის ნახევარკუნძულის სამხრეთ-დასავლეთ ნაპირებს შორის. სკაგერაკის სრუტის გავლით, ჩრდილოეთის ზღვას აკავშირებს ბალტიის ზღვასთან, თუმცა მანამდე საჭიროა ერესუნის, მცირე ბელტისა და დიდი ბელტის სრუტეების გავლაც. სიგრძე 200 მეტრია, სიგანე 60 კმ. სიღრმე 10-30 მეტრია, ჩრდილოეთ ნაწილში კი 50 მ. 

სრუტეში ჩაედინებიან მდინარეები: გეტა-ელვი, ლაგანი, ნისანი, ეტრანი და ვისკანი შვედეთიდან და გუდენო დანიიდან. 

უდიდესი კუნძულებია: სამსე, ურუსტი, ლესე და ანჰოლტი. უკანასკნელ ორს ხშირად დანიის „უდაბურ მინდორსაც“ უწოდებენ, მშრალი ზაფხულის გამო. 

სახელი კატეგატი ჰოლანდიურიდან მომდინარეობს, *Kat* — კატა და *Gat* — ხვრელი. ეს სახელწოდება სათავეს შუა საუკუნეებიდან იღებს, როდესაც ერთ კაპიტანს მრავალი მეჩეჩის გამო გამოწვეული მისი სივიწროვე „კატის ხვრელისთვის“ შეუდარებია.

## რესურსები ინტერნეტში
*["Cattegat". Encyclopedia Americana. 1920.](http://en.wikisource.org/wiki/The_Encyclopedia_Americana_(1920)/Cattegat)

კატეგორია:დანიის სრუტეები
კატეგორია:შვედეთის სრუტეები
კატეგორია:ბალტიის ზღვა
ფრედერიქსჰავნი

**ფრედერიქსჰავნი** () — ქალაქი დანიაში, იუტლანდიის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე, ფრედერიკსჰავნის მუნიციპალიტეტში. სიტყვა *ფრედერიქსჰავნი* დანიურად „ფრედერიქის ნავსადგურს“ ნიშნავს. თავდაპირველად ქალაქს **ფლადსტრანდი** ერქვა. 

2012 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 23 295 ადამიანს შეადგენს. ფრედერიქსჰავნი მნიშვნელოვანი დამაკავშირებელი წერტილია დანიას, შვედეთსა და ნორვეგიას შორის საბორნე მიმოსვლაში. ქალაქი ცნობილია თავის თევზის სარეწაო ნავსადგურით. 

ფრედერიქსჰავნის უძველესი შენობაა XVI საუკუნის ფისკერკლინგენი, თუმცა ამჟამად არსებული სახლების უმრავლესობა XVIII-XIX საუკუნეებშია აშენებული. 

1818 წელს ფრედერიქსჰავნმა სავაჭრო ქალაქის სტატუსი მიიღო და მეფე ფრედერიკ VI-ის პატივსაცემად ამჟამინდელი სახელი ეწოდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*დანიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Frederikshavn

## სქოლიო
კატეგორია:დანიის ქალაქები
ვილფრედო პარეტო

მინი|250პქ|ვილფრედო პარეტო
**ვილფრედო პარეტო** (, დ. 15 ივლისი, 1848 — გ. 19 აგვისტო, 1923) — იტალიელი მეცნიერი. მისი კვლევების ინტერესის საგანს წარმოადგენს საინჟინრო საქმე, ფილოსოფია, სოციოლოგია და განსაკუთრებით ეკონომიკა. ზოგადთეორიული თვალსაზრისით, აღსანიშნავია ეკონომიკური ეფექტიანობა პარეტოს მიხედვით. პარეტოს თეორიული ინტერპრეტაციით, იდეალიზებულ ვარიანტში ეფექტიანია წარმოების შესაძლებლობათა გრაფიკის მხოლოდ ზღვრული სარგებლიანობის სიტუაციები. პარეტოს ოპტიმუმი გულიხმობს ისეთ მდგომარეობას, როდესაც შეუძლებელია რაიმე კეთილდღეობის მიღწევა სხვა ინდივიდის დაზარალების გარეშე

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული  15 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1848
კატეგორია:გარდაცვლილი 19 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1923
კატეგორია:იტალიელი ეკონომისტები