1I/ოუმუამუა

**1I/ოუმუამუა** (), ყოფილი *1I/2017 U1* — პირველი ოფიციალურად დადასტურებული ვარსკვლავთშორისი ობიექტი, რომელიც ოდესმე შემოჭრილა მზის სისტემაში. ეს ხსნის ბრუნვის სხვადასხვა პერიოდს, როგორიცაა 8.10 საათი (±0.42 საათი ან ±0.02 საათი), სინათლის მრუდის ამპლიტუდით 1.5-2.1 მაგნიტუდით,, ხოლო Meech et al. იტყობინება ბრუნვის პერიოდი 7.3 საათი და სინათლის მრუდის ამპლიტუდა 2.5 მაგნიტუდა. ძალიან გრძელი, მინიმუმ მილიარდი წელი.

thumb|300პქ|ოუმუამუას ქაოტური ბრუნვის სიმულაცია სივრცეში და შედეგად მიღებული სინათლის მრუდი. სინამდვილეში, ოუმუამუაზე დაკვირვება მოხდა ობიექტის ერთ პიქსელის ხილვადობის დროს — მისი სავარაუდო ფორმა გამოყვანილია სინათლის მრუდიდან გაკეთებული დასკვნის მიხედვით

სინათლის მრუდების დიდი ცვალებადობა მიუთითებს იმაზე, რომ ოუმუამუას შეიძლება ჰქონოდა, როგორც სიგარის მსგავსი ძლიერ წაგრძელებული ფორმა, ან ყოფილიყო უკიდურესად ბრტყელი, ბლინის მსგავსი ობიექტი. მისი ზუსტი ზომები უცნობია, რადგან აღმოჩენის მომენტში ოუმუამუა სხვა არაფერი იყო, თუ არა სინათლის წერტილის წყარო, თუნდაც ყველაზე მძლავრ ტელესკოპებშიც კი. არც მისი ალბედო და არც სამღერძული ელიფსოიდური ფორმა არ არის ცნობილი. თუ სიგარის ფორმისაა, ყველაზე გრძელი და მოკლე ღერძის თანაფარდობა შეიძლება ყოფილიყო 5:1 ან მეტი. ალბედოს 10%-ით (ოდნავ უფრო მაღალი ვიდრე ტიპიური D ტიპის ასტეროიდებისთვის) და 6:1 თანაფარდობით, ოუმუამუას აქვს ზომები დაახლოებით 100-1000 მ × 35-167 მ × 35-167 მ საშუალო დიამეტრით დაახლოებით 110 მ. ასტრონომ დევიდ ჯევიტის თქმით, ობიექტი ფიზიკურად შეუმჩნეველია, გარდა მისი ძალზედ წაგრძელებული ფორმისა. ბანისტერი და სხვები ვარაუდობენ, რომ ის ასევე შეიძლება ყოფილიყო კონტაქტური ორობითი სისტემა,  თუმცა ეს შეიძლება არ იყოს თავსებადი მის სწრაფ ბრუნვასთან. ერთი ვარაუდი მის ფორმასთან დაკავშირებით არის ის, რომ ის არის დიდი ძალების ურთიერთზეგავლენის შედეგი (როგორიცაა შეჯახება ან ვარსკვლავური აფეთქება), რამაც გამოიწვია მისი გამოდევნა მისი წარმოშობის სისტემიდან. JPL News-ის მიხედვით, ოუმუამუა „ერთ მეოთხედ მილის (400 მეტრამდე) სიგრძისა და უაღრესად წაგრძელებული ფორმის იყო — შესაძლოა სიგრძეში 10-ჯერ უფრო გრძელია მის სიგანეზე".

2019 წლის სტატიაში საუკეთესო ომუამუას მოდელებს გააჩნდათ, ან სიგარის ფორმა სიგრძე-სიგანესთან 8:1 თანაფარდობით, ან დისკის ფორმა 6:1 თანაფარდობით. დისკი უფრო სათუოა, რადგან მის ბრუნვას არ სჭირდება კონკრეტული ორიენტაცია სიკაშკაშის დიაპაზონის სანახავად. მონტე კარლოს მოდელირებები, რომლებიც დაფუძნებულია ორბიტის ხელმისაწვდომ განსაზღვრაზე, ვარაუდობს, რომ ოუმუამუას ეკვატორული დახრილობა შეიძლება ყოფილიყო დაახლოებით 93 გრადუსი, თუ მას აქვს ძალიან გაშლილი ან სიგარის მსგავსი ფორმა, და დაახლოებით 16 გრადუსი, თუ ის ძალიან დახრილი ან დისკის მსგავსია. 2021 წლის ნაშრომის მიხედვით, ომუამუას ექსტრემალური ფორმა, სავარაუდოდ, ძლიერი აორთქლების შედეგი, რომელიც გამოწვაულ იქნა მისი მზესთან დაახლოების გამო. მას სავარაუდოდ ჰქონდა ციური ობიექტის ტიპიური თანაფარდობა 1:2. ავტორებმა გამოთვალეს, რომ პერიჰელიონიდან ერთი თვის შემდეგ, ოუმუამუამ დაკარგა მასის 92% მზის სისტემაში შესვლისას.

სინათლის მრუდის დაკვირვებებით შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ობიექტი შეიძლება შედგებოდეს მკვრივი მეტალებით მდიდარი ქანისგან, რომელიც გაწითლდა მილიონობით წლის განმავლობაში კოსმოსური სხივების ზემოქმედებით. ითვლება, რომ მისი ზედაპირი შეიცავს თოლინებს, რომლებიც არის დასხივებული ორგანული ნაერთები, რომლებიც უფრო ხშირია მზის სისტემის გარე ობიექტებში და შეუძლიათ დაგეხმარონ ზედაპირის ასაკის დადგენაში. ეს შესაძლებლობა მიღებულია სპექტროსკოპიული დახასიათებიდან და მისი მოწითალო შეფერილობიდან, და ვარსკვლავთშორისი გამოსხივების მოსალოდნელი ეფექტებიდან. მიუხედავად იმისა, რომ მზეს მიახლოებისას მას კომა არ შეემჩნაოდა, შესაძლოა ის მაინც შეიცავდა მანტიის ქვეშ დამალულ ყინულს.

2019 წლის ნოემბერში ზოგიერთმა ასტრონომმა აღნიშნა, რომ ოუმუამუა შეიძლება იყოს „კოსმოსური მტვრის კურდღელი“, მისი „მტვრისა და ყინულის მარცვლების ძალიან მსუბუქი და „ფუმფულა“ კონგლომერატის გამო“.  
2020 წლის აგვისტოში ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ ოუმუამუა სავარაუდოდ არ შედგებოდა გაყინული წყალბადისგან, როგორც ეს ადრე იყო შემოთავაზებული. ობიექტის კომპოზიციური ბუნება კვლავ უცნობი რჩება.

## იხილეთ აგრეთვე
* 2I/ბორისოვი — ოფიციალურად იდენტიცირებული ვარსკვლავთშორისი ობიექტი
* C/1980 E1 (Bowell) – მზის სისტემაში ცნობილი ყველაზე ექსცენტრიული კომეტა 1.057 ექსცენტრიულობით
* 514107 კაეპაოკაველა, an asteroid of  possible interstellar origin
* C/2017 U7 — ასტეროიდი, შესაძლო ვარსკვლავთშორისი ობიექტი
* C/2018 C2 — ასტეროიდი, შესაძლო ვარსკვლავთშორისი ობიექტი
* CNEOS 2014-01-08, interstellar meteor 1 (IM1), announced in June 2019; confirmed in April 2022
* *Extraterrestrial: The First Sign of Intelligent Life Beyond Earth*, a 2021 book by Avi Loeb describing the &#x02BB;Oumuamua technosignature hypothesis
* *Rendezvous with Rama*, a 1973 Arthur C. Clarke science-fiction novel about intercepting a large cylindrical spacecraft transiting the Solar System

## სქოლიო
001