1 სექტემბერი

**1 სექტემბერი** — გრიგორიანული კალენდრის 244-ე დღე (ნაკიან წლებში – 245-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 121 დღე.

## დღის მოვლენები 
* 462 : პირველი ბიზანტიური ინდიქციის დასაწყისი.
* 1715 : საფრანგეთის მეფე ლუი XIV გარდაიცვალა 72-წლიანი მმართველობის შემდეგ - რეკორდი ნებისმიერი დიდი ევროპული მონარქიისთვის.
* 1752 : ლიბერტი ბელი (თავისუფლების ზარი) ჩამოიტანეს ფილადელფიაში.
* 1763 : რუსეთის იმპერატრიცა ეკატერინე II-მ დაამტკიცა ივან ბეტსკოის გეგმა მოსკოვის სააღმზრდელო სახლისთვის.
* 1804 : იუნო, უდიდესი ასტეროიდთა სარტყელთაგან, აღმოაჩინა გერმანელმა ასტრონომმა კარლ ლუდვიგ ჰარდინგმა.
* 1897 : ბოსტონის მეტრო გაიხსნა - პირველი მიწისქვეშა მეტრო ჩრდილოეთ ამერიკაში.
* 1902 : საფრანგეთში გამოვიდა „მოგზაურობა მთვარეზე“ - პირველი მეცნიერულ-ფანტასტიკური ფილმი.
* 1905 : ალბერტა და სასკაჩევანი კანადის კონფედერაციას შეუერთდა.
* 1914 : რუსეთში სანქტ-პეტერბურგს პეტროგრადი დაარქვეს.
* 1914 : ბოლო მოგზაური მტრედი, დედალი სახელად მართა, დაიღუპა ტყვეობაში ცინცინატის ზოოპარკში.
* 1923 : მიწისძვრამ ტოკიოსა და იოკოჰამაში 100 000 ადამიანი იმსხვერპლა.
* 1928 : აჰმეტ ზოგუ ალბანეთს მონარქიად აცხადებს და საკუთარ თავს მონარქიის მეფედ.
* 1939 : მეორე მსოფლიო ომი : ნაცისტური გერმანია პოლონეთს დაესხა თავს და ომი დაიწყო.
* 1939 : ჯორჯ მარშალი აშშ-ის არმიის შტაბის უფროსი გახდა.
* 1943 : მეორე მსოფლიო ომი : იტალია თანხმდება იარაღის დაყრის პირობებს.
* 1951 : აშშ, ავსტრალია და ახალი ზელანდია ხელს აწერენ ურთიერთ თავდაცვის პაქტს.
* 1969 : ლიბიაში რევოლუციის შედეგად ქვეყნის სათავეში მუამარ ალ-ქადაფი მოდის.
* 1981 : ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში სამხედრო გადატრიალებით პრეზიდენტი დავიდ დაკო ჩამოაგდეს.
* 1985 : ერთობლივმა ამერიკულ-ფრანგულმა ექსპედიციამ საზღვაო სანაოსნო ხომალდ „ტიტანიკის“ ნარჩენები აღმოაჩინა.
* 1991 : უზბეკეთმა საბჭოთა კავშირისგან დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.
* 2004 : ტერორისტებმა ბესლანში (ჩრდილოეთი ოსეთი) სკოლაში ტყვედ აიყვანეს ასობით ბავშვი და მასწავლებელი.
* 2006 : კატასტროფა განიცადა ირანული ავიაკომპანია Iran Air Tours-ის კუთვნილმა ტუ-154-მა. დაიღუპა 28 ადამიანი.
* 2008 : საქართველოს მასშტაბით რუსული აგრესიის წინააღმდეგ 1 სექტემბერს გაიმართა აქცია „ცოცხალი ჯაჭვი“, რომელშიც ათი ათასობით საქართველოს მოქალაქემ მიიღო მონაწილეობა, დევიზით: „Stop Russia“.

## ამ დღეს დაბადებულნი 
* 1877 : ასტონი, ფრენსის — ინგლისელი ფიზიკოსი
* 1905 : აბაკელია, თამარ — ქართველი მოქანდაკე, გრაფიკოსი, თეატრისა და კინოს მხატვარი
* 1913 : ბაბუხადია, ვასილ — ქართველი ქირურგ-უროლოგი. 
* 1928 : ბაგრატიშვილი, გივი — ქართველი ქიმიკოსი.
* 1944 : ბელი, არჩი — ამერიკელი მომღერალი და სიმღერების ავტორი  (Archie Bell & the Drells)
* 1946 : ერიკო, გრეგ — ამერიკელი დრამერი და პროდიუსერი (Sly & the Family Stone და Weather Report)
* 1968 : მუჰამედ ატა — 11 სექტემბრის მონაწილე ტერორისტი
* 1989 : კაულიცი, ბილ — გერმანელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი და ვოკალისტი (Tokio Hotel)
* 1989 : კაულიცი, ტომ — გერმანელი გიტარისტი (Tokio Hotel)
* 1994 : სმოლინა, ანა — რუსი ჩოგბურთელი.
* 1996 : ჯინი, ელზა — ამერიკელი ქალი პორნომსახიობი
* 1997 : ჯონ ჯონ-გუქი — სამხრეთ კორეული ბოიბენდის BTS-ის წევრი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი 
* 1159 : ადრიანე IV — რომის პაპი
* 1256 : კუჯო იორიცუნე — იაპონელი სიოგუნი
* 1574 : ამარ დასი — სიქხების მესამე გურუ
* 1581 : რამ დასი — სიქხების მეოთხე გურუ
* 1715 : ლუი XIV (საფრანგეთი) — საფრანგეთის  მეფე
* 1938 : ბადრიძე, გიორგი — ქართველი პედიატრი და საზოგადო მოღვაწე.
* 1964 : ჯორჯესკუ, ჯორჯე — რუმინელი დირიჟორი.
* 1988 : ლუის ალვარესი — ამერიკელი ფიზიკოსი, ნობელის პრემიის ლაურეატი
* 2019 : ნუგზარ ჯუღელი — ქართველი მსახიობი, ტელეწამყვანი და სპორტული კომენტატორი

## დღესასწაულები 
### ეროვნული
* , , , , , , , ,  — ცოდნის დღე.
*  — კონსტიტუციის დღე.
*  — დამოუკიდებლობის დღე.

### რელიგიური
* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
** წმინდა ანდრია სტრატილატი და 2593 მოწამე
** წმინდა ტიმოთე, აღაპი და თეკლე
** წმინდა პიტირიმი

## იხილეთ აგრეთვე 
**სხვა თვეები:**

* 

0901