open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულები 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულებმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეათედ 2021 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში იასპარეზა. თავდაპირველად ღონისძიებები 2020 წლის 24 ივლისიდან 9 აგვისტომდე პერიოდში უნდა ჩატარებულიყო, მაგრამ მსოფლიოში COVID-19-ის პანდემიის გამო 2020 წლის ოლიმპიური თამაშები 2021 წლის 23 ივლისიდან 8 აგვისტომდე ჩატარდა.. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* სპორტული ბმულები

## სქოლიო
კატეგორია:ქვეყნები 2020 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ბრიტანეთის ვირჯინის კუნძულები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დანაი გურირა

**დანაი ჯეკესაი გურირა** (; (; დ. 14 თებერვალი, 1978) — ამერიკელი მსახიობი და დრამატურგი. ყველაზე მეტად ცნობილია მიშონის როლით AMC-ის ტელესერიალში „მოსიარულე მკვდრები“, (2012–დღემდე), ისევე როგორც ოკოის როლით Marvel-ის კინოსამყაროს ფილმებში „შავი ავაზა“ (2018), „შურისმაძიებლები: უსასრულობის ომი“ (2018) და „შურისმაძიებლები: დასასრული“ (2019). 2013 წელს ჟურნალმა „People“ დანაი გურირა 100 ყველაზე ლამაზ ადამიანთა შორის დაასახელა.

დაიბადა გრინელში, მასაჩუსეტსის შტატში, როდეზიელი (დღევანდელი ზიმბაბვე) ემიგრანტების ოჯახში. 1983 წელს გურირა ოჯახთან ერთად დაბრუნდა ზიმბაბვეში. რამდენიმე  წლის შემდეგ იგი კვლავ აშშ-ში დაბრუნდა საცხოვრებლად, სადაც დაამთავრა მაკალესტერის კოლეჯი, მოგვიანებით — ნიუ-იორკის უნივერსიტეტი. 2005 წელს დაწერა პიესა „In the Continuum“, რამაც მოუტანა Obie-ისა და Outer Critics Circle-ის ჯილდოები. 2007 წელს მონაწილეობდა ფილმში „მნახველი“, ხოლო შემდეგში გამოჩნდა ფილმებში „აჩრდილთა ქალაქი“ (2008) და „წაიღე ჩემი სული“ (2010). 

გურირა არის ბროდვეის პიესის „Eclipsed“ ავტორი, რისთვისაც ნომინირებული იყო ტონიზე. ამას გარდა, მიღებული აქვს სატურნი  და სხვა ჯილდოები.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
*  (დაარქივებული)
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:აფრო-ამერიკელი ქალი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ქრისტიანები
კატეგორია:ამერიკელი დრამატურგები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ქალი თეატრის მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები
კატეგორია:Obie-ის ჯილდოს მფლობელები
კატეგორია:ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ქეთი ტოროტაძე

**ქეთევან (ქეთი) ტოროტაძე** (დ. 17 ივლისი, 1959) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი, მწერალი და პუბლიცისტი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი.

## ბიოგრაფია 
ქეთი ტოროტაძე დაიბადა 1959 წლის 17 ივლისს, ქალაქ თბილისში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დასავლეთ ევროპის ენებისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი 1981 წელს. ამავე უნივერსიტეტის ასპირანტურა - 1988 წელს. საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „ავტორის პოზიციის თავისებურება XX საუკუნის მხატვრულ პროზაში (ინგლისური და ამერიკული ლიტერატურის მასალაზე)“ დაიცვა 1989 წელს. მუშაობდა გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველოში“ რედაქტორად, უნივერსიტეტის საზღვარგარეთის ლიტერატურის ისტორიის კათედრაზე უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. კითხულობდა ლექციებს სხვადასხვა უმაღლეს სასწავლებლებში.

1989-1991 წლებში აქვეყნებდა პუბლიკაციებს ქართულ პრესაში (გაზეთები „დედასამშობლო“, „თბილისი“, „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველო“). ინგლისურიდან და რუსულიდან ნათარგმნი აქვს: უილიამ ს. მოემის რომანი „მოხატული ფარდა“ (1985), ვაშინგტონ ირვინგის, ამბროზ ბირსის, დეივიდ ჰ. ლორენსის, მურიელ სპარკის მოთხრობები (1979-2011), ჩარლზ გალენკემპის „მაია - გამქრალი ცივილიზაციის საიდუმლო“ (1981), ა. ვ. ჩაკლინის „მოგზაურობა საიდუმლოს ამოსაცნობად გრძელდება“ (1984), ლოურენს გრინის „ძველი აფრიკის უკანასკნელი საიდუმლოებანი“ (1987). 2011-2012 წლებში აქვეყნებდა სტატიებს ჟურნალში „ისტორიანი“.

## წიგნები 
* „იმპერატორი ნაპოლეონი“ (2013; 2020)
*„პოლონური ქრონიკები“ (2013; 2020)
* „ინგლისური ლიტერატურის ისტორია“ (2013; 2020)
* „თქმა მართლისა“ (2015; 2020)
*„სიმბოლოები და ალეგორიები“ (2016; 2020)
* „არჩილი“ (2018; 2020)
* „ელექტრონული პორტრეტები“ (2019)
*„ნინოს ცხოვრება“ (2021)
*„როცა მზე ჩადის“ (2023)

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
მარკ დაკასკოსი

**მარკ ალან დაკასკოსი** (; დ. 26 თებერვალი, 1964) — ამერიკელი კინო- და ტელემსახიობი, საბრძოლო ხელოვნების ოსტატი. ადრეულ ასაკში მოგებული აქვს რამდენიმე ჩემპიონატი კარატესა და კუნგ-ფუში. ყველაზე მეტად ცნობილია ფილმებით: „მტირალა მკვლელი“ (1995), „დრაივი“ (1997),  „მგლის საძმო“ (2001), „აკვნიდან საფლავამდე“ (2003) და „ჯონ უიკი 3“ (2019).

დაიბადა ჰონოლულუში, ჰავაიში. ბავშვობა გაატარა გერმანიაში. მამამისი, ალ დაკასკოსი საბრძოლო ხელოვნების ინსტრუქტორი იყო, ხოლო დედა, მორიკო მაკვეი — მასწავლებელი. დაკასკოსი საბრძოლო ხელოვნებით ჯერ კიდევ 7 წლის ასაკში დაკავდა. პირველი ტურნირი მოიგო 9 წლის ასაკში, ხოლო პირველი როლი კინოში მიიღო 18 წლისამ. ამას მოჰყვა რამდენიმე მცირე როლი ფილმებსა და ტელესერიალებში. პირველი სრულფასოვანი როლი მიიღო ფილმში „ამერიკელი სამურაი“ (1992).

დაკასკოსს, აგრეთვე მონაწილეობა აქვს მიღებული ტელესერიალებში: ჰავაის პოლიცია, „სასიკვდილო ბრძოლა: მემკვიდრეობა“, „ყორანი: კიბე ზეცისაკენ“ და სხვა. 2002 წელს ნომინირებული იყო სატურნის ჯილდოზე. 2009 წელს მონაწილეობდა საცეკვაო შოუში „ცეკვა ვარსკვლავებთან“.

## რესურსები ინტერნეტში
*
* 
* სტატია მარკ დაკასკოსზე — HILuxury

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობები
კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები
კატეგორია:ინტერნეტ-მიმები
კატეგორია:პორტლენდის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლუიზა ავგუსტა დანიელი

**ლუიზა ავგუსტა დანიელი** (, ; დ. 7 ივლისი, 1771 — გ. 13 იანვარი, 1843) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიისა და ნორვეგიის მეფე კრისტიან VII-ისა და დედოფალ კაროლინა მატილდა ბრიტანელის ასული. შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ჰერცოგინია 1794-1814 წლებში როგორც ფრიდრიხ კრისტიან II-ის მეუღლე. დანიის დედოფალ კაროლინა ამალია შლეზვიგ-ჰოლშტაინელის დედა. 

## ბიოგრაფია 
ლუიზა ავგუსტა დაიბადა 1771 წლის 7 ივლისს კოპენჰაგენში. იგი იყო დანიისა და ნორვეგიის მეფე კრისტიან VII-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ კაროლინა მატილდა ბრიტანელის ნაბოლარა და მეორე შვილი და პირველი ქალიშვილი. მას სახელი ბებიების: დანიის დედოფალ ლუიზა ბრიტანელისა და უელსის პრინცესა ავგუსტა საქსენ-გოთელის პატივსაცემად დაარქვეს. ხშირ შემთხვევაში, მის ბიოლოგიურ მამად სამეფო კარის ექიმი — იოჰან ფრიდრიხ სტრუენზე მოიაზრება, რომელსაც დედოფალთან რომანი 1769-72 წლებში ჰქონდა. ამ ამბის გამჟღავნების შემდეგ, კაროლინა მატილდა ცელიეში გადაასახლეს, სადაც 1775 წელს გარდაიცვალა, სტრუენზე კი მაშინვე სიკვდილით დასაჯეს. ამის შემდეგ ლუიზა ავგუსტა და მისი ძმა, კრონპრინცი ფრედერიკი იზრდებოდნენ ისეთი ქვეყნის სამეფო კარზე, რომელსაც მამის, ჭკუიდან შეშლილი მეფე კრისტიან VII-ის დედინაცვალი, დედოფალი იულიანა მარია ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელი მართავდა. 

1784 წელს მისმა ძმამ, კრონპრინცმა ფრედერიკმა სახელმწიფო გადატრიალება მოაწყო და ქვეყნის დე-ფაქტო მმართველი გახდა. 1786 წელს, ლუიზა ავგუსტა პოლიტიკური ინტერესებიდან გამომდინარე ცოლად გაჰყვა თავის გარე ბიძაშვილს, შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ჰერცოგ ფრიდრიხ კრისტიან II-ს. წყვილი ავგუსტენბურგის სასახლეში ცხოვრობდა, სადაც სამი შვილი გააჩინეს. 1808 წელს მეფე ლუიზა ავგუსტას ძმა, ფრედერიკ VI გახდა, რის გამოც ისინი სამეფო კარზე დაბრუნდენენ. 1839 წელს, ფრედერიკის გარდაცვალების შემდეგ, ლუიზა ავგუსტამ დატოვა სამეფო კარი და კვლავ ავგუსტენბურგში გადასახლდა, სადაც გარდაიცვალა 1843 წლის 13 იანვარს, 71 წლის ასაკში. 

## შვილები 
# კაროლინა ამალია (1796-1881), ცოლად გაჰყვა დანიის მეფე კრისტიან VIII-ს, თუმცა შვილები არ ჰყოლია;
# კრისტიან ავგუსტი (1798-1869), შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ჰერცოგი;
# ფრიდრიხ ემილი (1800-1865), ნოერის მთავარი;

## ლიტერატურა 
* Per Olov Enquist: Livläkarens Besök. Norstedts, Stockholm 1999. Deutsche Ausgabe: Der Besuch des Leibarztes. Aus dem Schwedischen übersetzt von Wolfgang Butt. Hanser, München Wien 2001 ISBN 3-446-19980-2

კატეგორია:დაბადებული 7 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1771
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1843
კატეგორია:ოლდენბურგები
კატეგორია:დანიის პრინცესები
კატეგორია:ნორვეგიის პრინცესები
კატეგორია:ისტორიული ფიგურები სადავო წარმომავლობით
რაიან კუგლერი

**რაიან კაილ კუგლერი** (; დ. 23 მაისი, 1986) — ამერიკელი კინორეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარისტი.

მისი პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმია „სადგური ფრუტვეილი“ (2013), რამაც დიდი აღიარება მოუტანა მას; სანდენსის კინოფესტივალზე ფილმს გადაეცა ჟიურის სპეციალური პრიზი. მას შემდეგ გადაიღო ორი წარმატებული ფილმი „ქრიდი“ (2015) და „შავი ავაზა“ (2018).

კუგლერის ფილმებს წილად ხვდა დიდი კომერციული წარმატება და უმაღლესი შეფასებები კინოკრიტიკოსებისგან. მას რამდენიმეწლიანი თანამშრომლობა აკავშირებს მსახიობ მაიკლ ბ. ჯორდანთან და კომპოზიტორ ლუდვიგ იორანსონთან.

### ფილმოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:აფრო-ამერიკელი კინორეჟისორები
კატეგორია:აფრო-ამერიკელი კინოპროდიუსერები
კატეგორია:აფრო-ამერიკელი სცენარისტები
კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი სცენარისტები
კატეგორია:კალიფორნიის შტატის უნივერსიტეტის (საკრამენტო) კურსდამთავრებულები
კატეგორია:სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლუიზა შარლოტა დანიელი

**ლუიზა შარლოტა დანიელი** (, ; დ. 30 ოქტომბერი, 1789 — გ. 28 მარტი, 1864) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. პრინც ფრედერიკ დანიელისა და სოფია ფრედერიკა მეკლენბურგ-შვერინელის ასული. პრინც ვილჰელმ ფონ ჰესენ-კასელის მეუღლე. დანიის დედოფალ ლუიზა ფონ ჰესენ-კასელის დედა. 

## ბიოგრაფია 
ლუიზა შარლოტა დაიბადა 1789 წლის 30 ოქტომბერს კოპენჰაგენში. იგი იყო პრინც ფრედერიკ დანიელისა და მისი ცოლის, პრინცესა სოფია ფრედერიკა მეკლენბურგ-შვერინელის შუათანა ასული. მამის მხრიდან იგი დანიის მეფე ფრედერიკ V-ის შვილიშვილი და მეფე კრისტიან VII-ის ძმიშვილი იყო. 1810 წლის 10 ნოემბერს, ამალიენბორგის სასახლეში იგი ცოლად გაჰყვა ჰესენ-კასელის პრინც ვილჰელმს. 

1839 წლიდან მისი ძმა, კრისტიან VIII დანიის მეფე გახდა, რომელიც 1848 წელს მისმა ძმისწულმა, ფრედერიკ VII-მ ჩაანაცვლა. უშვილო ფრედერიკმა 1851 წელს თავის მემკვიდრედ თავისი ბიძაშვილი კრისტიან გლუქსბურგი გამოაცხადა, რომელსაც ლუიზა შარლოტამ სასწრაფოდ მიათხოვა თავისი ქალიშვილი. ამით მისი ქალიშვილი დანიის მომავალი დედოფალი გახდა. 1863 წელს ტახტზე მისი სიძე, კრისტიან IX ავიდა და ლუიზა შარლოტაც დედოფლის დედა გახდა. იგი მალევე, 1864 წლის 28 მარტს გარდაიცვალა. თავისი ქალიშვილის ხაზით, იგი იყო რუსეთის იმპერატორ ნიკოლოზ II-ისა და დიდი ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ V-ის დიდი ბებია. 

## შვილები 
# კაროლინა ფრედერიკა (1811-1829);
# მარია ლუიზა (1814-1895), ცოლად გაჰყვა ანჰალტის მთავარ ფრიდრიხ ავგუსტს;
# ლუიზა (1817-1898), ცოლად გაჰყვა დანიის მეფე კრისტიან IX-ს;
# ფრიდრიხ ვილჰელმი (1820-1864), პირველად იქორწინა რუსეთის იმპერატორ ნიკოლოზ I-ის ასულ ალექსანდრა ნიკოლაევნაზე, მისი გარცავალების შემდეგ კი ცოლად პრინცესა ანა პრუსიელი შეირთო;
# ავგუსტა სოფია (1823-1899), ცოლად გაჰყვა ბლიქსენ-ფინეკის ბარონ კარლს;
# სოფია ვილჰელმინა (1827), გარდაიცვალა ჩვილი;

## ლიტერატურა 
* Friedrich Wilhelm Ghillany: Chronologisches Handbuch für die neuere politische Geschichte vom ... S. 237.

კატეგორია:დაბადებული 30 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1789
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1864
კატეგორია:დანიის პრინცესები
კატეგორია:ნორვეგიის პრინცესები
კატეგორია:ოლდენბურგები
ლუიზა დანიელი (1750-1831)

**ლუიზა დანიელი** (, ; დ. 20 იანვარი, 1750 — გ. 12 იანვარი, 1831) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ V-ისა და მისი პირველი ცოლის, დედოფალ ლუიზა ბრიტანელის ნაბოლარა შვილი. იგი იყო დედა დანიისა და ნორვეგიის დედოფალ მარია ფონ ჰესენ-კასელისა.

## ბიოგრაფია 
ლუიზა დაიბადა 1750 წლის 20 იანვარს, კოპენჰაგენში. იგი იყო დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ V-ისა და მისი პირველი ცოლის, დედოფალ ლუიზა ბრიტანელის ნაბოლარა შვილი. მას სახელი მამიდის, საქსენ-ჰაილდბურგჰაუზენის ჰერცოგინია ლუიზა დანიელის პატივსაცემად დაარქვეს. მისი გაჩენიდან ერთ წელიწადში დედამისი გარდაიცვალა და მამამისი მეორედ დაქორწინდა იულიანა მარია ბრაუნშვაიგ-ვოლფენბიუტელზე. 1766 წელს, ფრედერიკ V-ის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე ლუიზას შეშლილი ძმა, კრისტიან VII ავიდა, რომელმაც იგი 1767 წელს ჰანაუში ცოლად თავის საუკეთესო მეგობარს, პრინც კარლ ფონ ჰესენ-კასელს შერთო. ამავე წელს, კრისტიანმა კარლს შლეზვიგ-ჰოლშტაინის გუბერნატორობა უბოძა, რასაც მოჰყვა მათი პირველი შვილის დაბადება. 1770 წელს კრისტიანმა მის პატივსაცემად ლუიზენლუნდის სასახლე დააარსა. 

1772 წელს, კრისტიანმა კარლი ნორვეგიის გუბერნატორად დანიშნა და წყვილიც ოსლოში გადასახლდა. ნორვეგიაში მათ დაბალ ფენებს თავი მალე შეაყვარეს, თუმცა ნორვეგიულ არისტოკრატიას სძულდათ ისინი, მათი უცხოური წარმომავლობის გამო, რის გამოც 1774 წლიდან წყვილი შლეზვიგში გადასახლდა, სადაც გაატარეს დარჩენილი ცხოვრება. ლუიზა სწორედ აქ, 1831 წლის 12 იანვარს გარდაიცვალა, თავის 81-ე იუბილემდე ერთი კვირით ადრე. 

## შვილები 
# მარია სოფია (1767-1852), ცოლად გაჰყვა თავის ბიძაშვილს, დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ VI-ს;
# ვილჰელმი (1769-1772), გარდაიცვალა მცირეწლოვანი;
# ფრიდრიხი (1771-1845), ჰესენ-კასელის ლანდგრაფი, ცოლად შეირთო კლარა ფონ ბროკდორფი;
# იულიანა (1773-1860), იცენჰოეს აბატისა;
# კრისტიანი (1776-1814), გარდაიცვალა დაუქორწინებელი;
# ლუიზა კაროლინა (1789-1867), ცოლად გაჰყვა შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ჰერცოგ ფრიდრიხ ვილჰელმს, რომელთა შვილიც იყო დანიის მეფე კრისტიან IX;

## წინაპრები 

## ლიტერატურა 
* Bricka,, Carl Frederik. Dansk Biografisk Lexikon : []. — X. Bind. Laale - Løvenørn. — Copenhagen : Gyldendalske Boghandels Forlag (F. Hegel & Søn), 1887. — P. 402.
*  Holm, E. Carl, Landgreve af Hessen-Kassel, 1744—1836, Generalfeltmarskal (датск.). bjoerna.dk.

კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1750
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1831
კატეგორია:ოლდენბურგები
კატეგორია:დანიის პრინცესები
კატეგორია:ნორვეგიის პრინცესები
პეტრე ბერაია

**პეტრე ბერაია** (დ. 24 ოქტომბერი, 1946, ფოთი - გ. 23 აპრილი, 2025) — ქართველი ინჟინერი და პოლიტიკოსი.

## ბიოგრაფია 
პეტრე ბერაია დაიბადა 1946 წლის 24 ოქტომბერს ქალაქ ფოთში. 1970 წელს დაამთავრა ოდესის საზღვაო-საინჟინრო ინსტიტუტი.

1964-1972 წლებში ფოთის საზღვაო ნავსადგურის ფლოტის მეზღვაური, სამუშაოთა მწარმოებელი, უფროსი სამუშაოთა მწარმოებელი. 1972-1974 წლებში კომკავშირის საქალაქო კომიტეტის საორგანიზაციო განყოფილების გამგე. 1974-1978 წლებში საქართველოს საზღვაო სანაოსნოს შორეული ცურვის გემებზე კაპიტნის პირველი თანაშემწე. 1978-1981 წლებში საზღვაო ნავსადგურის პარტიული კომიტეტის მდივანი.1981-1985 წლებში საქალაქო კომიტეტის მრეწველობის, საორგანიზაციო განყოფილების გამგე. 1985-1986 წლებში საზღვაო ნავსადგურის უფროსი. 1986-1990 წლებში საქალაქო კომიტეტის პირველი მდივანი. 1993-1994 წლებში საქართველოს ტრანსპორტის სამინისტროს წამყვანი სპეციალისტი, უფროსი სპეციალისტი, მინისტრის მრჩეველი. 1994-1995 წლებში საქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატის პრეზიდიუმის თავმჯდომარე. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ფოთის მაჟორიტარი). 1999 -2004 წლებში — საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ფოთის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი “. 1999 წელს დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით.

## ორგანიზაციის, ასოციაციის ან ჯგუფის წევრი 
* საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტი, წევრი (1995-1999)
* საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის ფრაქცია „იმედი“, თავმჯდომარე (1995-1999)
* საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტი, წევრი (1999-2004)
* საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის საზღვაო საკითხთა ქვეკომიტეტი, თავმჯდომარე (1999-2004)

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1946
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:ფოთში დაბადებულები
პეტრე
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აპრილი
გორაბერეჟოულის სასახლე

**გორაბერეჟოულის სასახლე** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ გორაბერეჟოულში. წარმოადგენდა გურიის ერისთავების რეზიდენციას. აშენებული იყო საბრძოლო დანიშნულებით. სახლი აგებულია გორაკზე, XVII-XVIII საუკუნეებში. ერისთავების სასახლე შემორჩენილი არაა, შემორჩენილია გალავნით დაცული საბრძოლო დანიშნულების ციხე-დარბაზი.

## არქიტექტურა
ციხე-დარბაზი მდებარეობს შემაღლებული გორის ჩრდილოეთ ნაწილში პარკის ტერიტორიაზე. ციხეს მისასვლელი სამხრეთიდან აქვს, ხოლო დანარჩენი სამი მხრიდან გორა მკვეთრად დაფერდებულია. ციხე-დარბაზი ჩრდილო-სამხრეთის ღერძზეა წაგრძელებული. სასახლეს სამხრეთით მიდგმული აქვს 4-6 მ სიმაღლის თავდაცვითი გალავანი. გალავანი ნაგებია რიყის ქვებით კირის დუღაბზე. დასავლეთის და აღმოსავლეთის კედლები უფრო გრძელია ვიდრე სამხრეთის, ხოლო ჩრდილოეთით გალავანს სასახლე კრავს. სამხრეთით გალავნის კედლების შეერთების ადგილი მომრგვალებულია. გალავანს შემოუყვება სათოფურები. დასავლეთ და აღმოსავლეთ კედლებზე საბრძოლო ბილიკები ფიქსირდება. ციხის ეზოში, სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში 1.70 მ. სიმაღლის წრიული ფორმის კედელია შემორჩენილი. კედელსა და გალავანს შორის არსებულ სივრცეში ჩადგმულია ბეტონის სხმული ავზი (სიმაღლე 2.50 მ.). სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში მოწყობილია ღია მარანი. დასავლეთ კედელთან მიშენებულია საწნახელი (2.5x1 მ), რომელიც ნაგებია პატარა ზომის რიყის ქვებით ხსნარზე. საწნახელის შიდა და გარე პირი ნალესია. 
 
ციხე-დარბაზის ფასადი მიმართულია ეზოსკენ და წარმოადგენს შვიდ სვეტზე არსებული შუშაბანდს. სვეტები ნაგებია თლილი ქვიშაქვის კვადრებით რომლებიც ბრტყელი კაპიტელებით მთავრდება. პირველ სართულზე ორი ოთახია. აღმოსავლეთით მდებარე ოთახში ბუხარი ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილშია განლაგებული დასავლეთ კედელში ორი ნიშაა გამოყვანილი. ოთახს იატაკი არ აქვს. მეორე სართულზე ასასვლელი აღმოსავლეთიდან ბეტონის კიბით არის შესაძლებელი რომელიც გალავანს არის მიდგმული. მეორე სართულის ორივე ოთახის შესასვლელი კარი გადის შუშაბანდიან კორიდორში. აღმოსავლეთ ოთახში ჩრდილოეთ კედელში აივანზე გასასვლელი კარია გაჭრილი. დასავლეთ კედელში გაჭრილი კარი გადის მეორე ოთახში, სადაც ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში ბუხარია. დასავლეთ კედელში სარკმელია, ხოლო ჩრდილოეთით ასევე აივანზე გასასვლელი კარია. ჩრდილოეთ ფასადზე გამავალი აივანი აღარ არის შემორჩენილი. სასახლე ნაგებია რიყის ქვებით ხოლო ფანჯრებისა და აივანზე გამავალი კარების წირთხლები თლილი ქვიშაქვის კვადრებითაა ამოყვანილი. გადახურულია თუნუქით.

## გალერეა

Kvevri Goraberezhouli.jpg|ღია მარანი
Eristavi Palace.jpg|ინტერიერი

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები გურიის მხარეში
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:საქართველოს სასახლეები
ბეღლეთის ჯამე

**ბეღლეთის ჯამე** —  ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ბეღლეთში. 

ბეღლეთის ჯამე ერთ-ერთი უძველესია აჭარაში. თუმცა მის პირველ ნაგებობას ჩვენამდე არ მოუღწევია და დამწვარა. ახალი შენობა XIX საუკუნეში აუგიათ, მაგრამ დიდი ხნის მანძილზე, 1920–1921 წლამდე, უბრალო ფიცრული ნაგებობა იყო. საბჭოთა პერიოდში მოუწვევიათ ლაზი ოსტატები და შენობა შეუმკიათ ორნამენტებითა და ნახატებით. შენობის საძირკველი ქვისაა, ხოლო საკუთრივ შენობა მუხის ხისგანაა აგებული. მისი ზომებია 8,6 X 15,5 მ. მინარეთი 83 საფეხურიანია და 32 მეტრის სიმაღლისაა.

1573 წლის 26 ივლისით დათარიღებულ დოკუმენტში „ზემო აჭარის ლივის ვრცელი დავთარი“, სოფელი ბეღლეთი მოხსენიებულია ზემო აჭარის ერთ-ერთ სოფლად, რომელშიც 14 კომლი ცხოვრობდა. სავარაუდოა, ჯამეც ამ პერიოდს მიეკუთვნებოდეს.

ბეღლეთში აგებული პირველი მეჩეთი წარმოადგენდა თემის ცენტრალურ მეჩეთს და ხეობის ამ ნაწილის ბევრ სოფელს ემსახურებოდა. მათ შორის
დიოკნისს, მანიაკეთს, ჯვარიქეთს, ტაბახმელას, ბოძაურს, რიყეთს, დანისპარაულს და სხვა. 1870–იანი წლებისათვის, როცა ახალი მეჩეთი აიგო, ბეღლეთში 126 კომლი, ანუ 330 ადამიანი ცხოვრობდა.

ბეღლეთის ჯამეს 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა   ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის მეჩეთები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში
რაიან ლევისი

**რაიან ლევისი** (დ. 25 მარტი, 1988) — ამერიკელი პროდიუსერი, DJ, ვიდეოგრაფი, ფოტოგრაფი, გრაფიკების დიზაინერი, მუსიკალური ვიდეოების რეჟისორი, რეპერი, სიმღერების ავტორი. 2006 წელს, Mysoace-ზე Macklemore-ის გაცნობის შემდეგ, მათ ჩამოაყალიბეს დუეტი. ერთად გამოუშვეს: „Same Love“, „Thrift Shop“, „And We Danced“, „Otherside (რემიქსი)", „Can't Hold Us“, „Irish Celebration“, „My Oh My“, „Victory Lap“, „Downtown“, „Brad Pitt's Cousin“ and „White Walls“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 25 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კაროლინა დანიელი

**კაროლინა დანიელი** (; დ. 28 ოქტომბერი, 1793 — გ. 31 მარტი, 1881) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ VI-ისა და დედოფალ მარია ფონ ჰესენ-კასელის უფროსი ქალიშვილი. 

## ბიოგრაფია 
კაროლინა დაიბადა 1793 წლის 28 ოქტომბერს კოპენჰაგენში. იგი იყო დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ VI-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მარია ფონ ჰესენ-კასელის ასული. მისი გადარჩენა სენსაცია იყო, რადგან აქამდე მის მშობლებს უამრავი ბავშვი დაეღუპათ ჩვილობაში. მისი უფროსი ძმის გარდაცვალების შემდეგ, კაროლინა მამის ფავორიტი გახდა. იმის გამო, რომ მეფეს ვაჟი არ ჰყოლია, მას ხშირად მოიაზრებენ კრონპრინცესად. ამის გამო, მის ხელს ბევრი მონარქი თხოულობდა ბრიტანეთიდან, შვედეთიდან, ავგუსტენბურგიდან და ჰესენიდან. 1829 წლის 1 აგვისტოს, მამამისმა იგი თავის ბიძაშვილ ფრედერიკ დანიელზე დააქორწინა. ამის მიზეზი პოლიტიკური იყო, რადგან თუ კაროლინა ტახტს დაიკავებდა, გვერდით ისეთი ქმარი ეყოლებოდა, რომელსაც ასევე ეკუთვნოდა ტახტი და მის შენარჩუნებაზე იზრუნებდა. ქორწინების შემდეგ იგი კრონპრინცესად აღარ იწოდებოდა, სანამ 1848 წელს მისმა ქმარმა კრონპრინცის წოდება არ მიიღო. 

1830 წელს სამეფო სასახლეს ცეცხლი გაუჩნდა. მართალია კაროლინამ ხანძრიდან გააღწია, მაგრამ საშინელი დამწვრობა მიიღო. ამის შემდეგ, იგი ამბობდა, რომ მადლობელი იყო, რომ მეგობრები არ ჰყავდა, რომლებიც მის „სიმახინჯეს“ ნახავდნენ. ამის გამო, იგი მთელი დარჩენილი ცხოვრება უბედური იყო. 1858 წელს იგი მეორე ხანძარში მოჰყვა. 

1839 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ კაროლინა იშვიათად ჩნდებოდა სამეფო კარზე. მისი ქმარი კი პირიქით, სულ უფრო მაღალ თანამდებობრივ საფეხურებზე ადიოდა და დიდ გავლენას იძენდა. მალე მეფე ფრედერიკ VII-მ ფრედერიკი თავის მემკვიდრედ დაასახელა, მაგრამ 1863 წელს იგი მეფის გარდაცვალებამდე სულ ცოტა ხნით ადრე დაიღუპა, რის გამოც კაროლინა არასდროს ყოფილა დედოფალი. ქმრის გარდაცვალების შემდეგ იგი დიდ ვალებში ჩავარდა, რომელთა გადახდასაც მოანდომა დარჩენილი ცხოვრება. იგი გარდაიცვალა 1881 წლის 31 მარტს, 87 წლის ასაკში. 

## ლიტერატურა 
* Bo Bramsen : Ferdinand og Caroline (Ferdinand and Caroline) (Politikens förlag) Köpenhamn (1969)
*  Kongeriget Danmark--Personalregister til Trap - Volume 1 - Page 144

კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1793
კატეგორია:გარდაცვლილი 31 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1881
კატეგორია:ოლდენბურგები
კატეგორია:დანიის პრინცესები
კატეგორია:ნორვეგიის პრინცესები
ეკის ეკლესია

**ეკის იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ტაძარი** — X-XI საუკუნის ეკლესია საქართველოში, სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფელ ეკში.

სოფელ ეკის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მთაზე მდებარეობს იოანე ნათლისმცემლის სამონასტრო ანსამბლი, რომლის შუაში აღმართულია ეკლესია (IX-X სს) შიგნით ფრესკების ფრაგმენტებით. ეკლესია დარბაზულია. აქვს ნახევარწრიული აბსიდა და კამაროვანი გადახურვა. ტაძარი ორგანყოფილებიანია: დასავლეთი ნაწილი უფრო დაბალია, ვიდრე აღმოსავლეთი, აბსიდიანი. პირველი მეორისგან ორსვეტზე დაყრდნობილი კედლითაა გამოყოფილი. ტაძრის დასავლეთის ნაწილს გრძივ ღერძზე ორ-ორი ფართო, ხოლო დასავლეთის კედლის ღერძზე გაჭრილი ერთი სარკმელი აქვს. სარკმელთა პირები ორნამენტირებულია. შესასვლელი დასავლეთიდანაა, რომლის პირი ასევე ორნამენტირებულია. ტაძრის ეს ნაწილი ადრეული ნაგებობაა (X-XI სს.). უფრო გვიანდელია მასზე მიშენებული მისი აღმოსავლეთი ნაწილი აბსიდითურთ. მას გრძივ კედლებსა და აბსიდის ღერძზე გაჭრილი თითო ვიწრო სარკმელი აქვს. საკურთხეველში დგას კირქვის ტრაპეზი, რომელზეც ჯვარია გამოსახული. ტაძარი მოხატული ყოფილა, რომლისგანაც მხოლოდ ცალკეული ფრაგმენტებია შემორჩენილი. 

ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად, მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია

## ლიტერატურა 
* *ადამია ი. ეკის ნათლისმცემლის სამონასტრო კომპლექსის ხუროთმოძღვრება, ძეგლის მეგობარი, 1980, N55, გვ.52-62, 1981, N57, გვ.7-19. 1981, N5, გვ.7-19*
* *ტუღუში ა. ეკის ნათლისმცემლის მონასტრის წარწერები, ძეგლის მეგობარი, 1988, N81, გვ.57-60*
* *დუნდუა გ., წირღვავა ვ., ეკის განძი, «ძეგლის მეგობარი, 1971, № 27-28;*

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
Macklemore

**ბენჯამინ ჰამონდ ჰაგერტი**, ცნობილი როგორც **Macklemore**, წარსულში ცნობილი როგორც **Professor Macklemore** (დ. 19 ივნისი, 2019, სიეტლი) — ამერიკელი რეპერი და სიმღერების ავტორი. უმუშავია რაინ ლევისთან ერთად (Macklemore და რაიან ლევისი). მათი სიმღერა „Thrift Shop“ გავიდა პირველ ადგილზე ბილბორდის ცხელ ასეულში.  დამოუკიდებლად გამოშვებული აქვს ოთხი ალბომი.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დიდაჭარის ჯამე

**დიდაჭარის ჯამე** — მეჩეთი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, სოფელ საციხურში. თავდაპირველად იგი იყო სოფელ დიდაჭარის მეჩეთი. მიეკუთვნება XVIII საუკუნის ბოლოსა და XIX საუკუნის დასაწყისს.

## ისტორია
რუსეთ-თურქეთის ომის პერიოდში გენერალმა ოსტენ-საკენმა ჯამე გადაწვა, მეორე შენობა კი 1814 წელს ააგეს და ის აჭარისწყლის ხეობის ზედა ნაწილის სოფლებისათვის იყო განკუთვნილი. იგი მალევე დაშალეს და სამ სოფელს: პაქსაძეებს, ბაღლეთსა და დიდაჭარას გადაუნაწილეს.

1828 წელს დიდაჭარის ჯამე ლაზმა ოსტატებმა მდიდრულად შეამკეს. იგი დიდაჭარაში 2002 წლამდე იდგა. შემდგომში ახალი შენობა ააგეს, ხოლო ძველი ამავე ხეობის ზედა ნაწილში მდებარე სოფელ საციხურს გადასცეს. 

ამჟამად შენობა მნიშვნელოვნად განახლებულია, თუმცა შენარჩუნებული აქვს ძველი იერსახე და ლაზური ხეზე კვეთის ერთ-ერთ გამორჩეულ და უნიკალურ ნიმუშს წარმოადგენს. დიდაჭარის ჯამე უნიკალურია თავისი ჩუქურთმებით. განსაკუთრებით საყურადღებოა წნულები ჯამის კარზე. აგებულია მასიური კაკლის ხისგან.

დიდაჭარის ჯამეს 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა..

## რესურსები ინტერნეტში 
* საციხურის მეჩეთი 

## სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის მეჩეთები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში
სადგერის წმინდა გიორგის ეკლესია

მინი|300პქ
**სადგერის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ სადგერში. თარიღდება XV საუკუნით.

ტაძარი ძლიერადაა გადაკეთებული: შელესილია კედელ-კამარები, რის გამოც შეცვლილია პროპორციები: შიდა სივრცე ფართო და გართხმულია. შესასვლელი ორია: დასავლეთითა და ჩრდილოეთით. ფასადების შემკულობას წარმოადგენს გრეხილი ლილვების საპირეები, რომლებიც გარს შემოუვლის ღიობებს და რელიეფები; ტაძარი დაგვირგვინებულია ქვისავე სადა ლავგარდნით. აღმოსავლეთის ფასადი შემკულია ერთი სარკმლით, რომელსაც გარს შემოუვლის გრეხილი ლილვებისაგან შემდგარი საპირე, მის ორივე მხარეს ყურძნის მტევნების რელიეფური გამოსახულებებია. დასავლეთის ფასადს შუაზე კვეთს ჰორიზონტალური სარტყელი. სამეტრიის ღერძზე კარი და სარკმელია განთავსებული. კარის შემკულობას წარმოადგენს გრეხილი ლილვების ორმაგი საპირე, რომელიც სცდება ღიობის ფარგლებს და მის თავზე სწორკუთხა „ტიმპანს“ შემოხაზავს.

სადგერის წმინდა გიორგის ეკლესია განთქმული სალოცავი იყო განვითარებულ შუა საუკუნეებში. სადგერი ამ დროს ხდება გარკვეული პოლიტიკური ერთეულის ცენტრი, სადაც შენდება წმ. გიორგის ეკლესია და ციხე. XVIII საუკუნეში დაზიანებული ეკლესია აღდგენილი იქნა მეფე ვახტანგ VI-ის მიერ. 1737 წლით დათარიღებულ, მეფისადმი მიძღვნილ ეპიტაფიაში აღნიშნულია, რომ მეფეს განუახლებია „სადგრის კამარა გებული“. ვახუშტი ბატონიშვილის სიტყვებით: 

ფასადებზე უსისტემოდ არის გაბნეული რელიეფური გამოსახულებები. ზოგიერთი მათგანი წმ. გიორგის ცხოვრების ციკლიდან აღებულ სიუჟეტზეა აგებული. სარკმლების ირგვლივ (გარდა სამხრეთი სარკმლისა), ყურძნის მტევნების რელიეფური გამოსახულებებია გაბნეული. გალავნის კედლები, რომელიც 2-3 მეტრითაა ზოგან შემორჩენილი, უხეშად თლილი ქვითაა ნაგები. 

## ლიტერატურა
*ბერიძე ვ., „XVI-XVIII საუკუნეების ქართული საეკლესიო ხუროთმოძღვრება“, თბ., 1994

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XV საუკუნის ეკლესიები
ასპინძის ციხე

მინი|ასპინძის ციხე
**ასპინძის ციხე** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ასპინძის მუნიციპალიტეტში დაბა ასპინძაში. იგი ქედზეა აშენებული და გალავნით გაერთიანებიული სამი კოშკისგან შედგება. მათგან ორი ოთხკუთხაა, ერთი კი მომრგვალებულკუთხეებიანი. ერთ-ერთ ბურჯში ციხეში შესასვლელი კარია ჩატანებული. ციხე ძლიერაა დანგრეული, მაგრამ აქ ახლაც შეიძლება გაირჩეს ორი პერიოდის - X-XI და XIII-XIV საუკუნეების ნაშენი.

ციხე ძველად კონტროლს უწევდა მთელი მტკვრის ხეობას. აქედან კი ერთი გზა მტკვარს მიჰყვებოდა, ამ გზით ქართლის სამეფო საქართველოს სხვა ტერიტორიის გავლით ბიზანტიას უკავშირდებოდა. მეორე გზა მდინარე ითისწყლის აყოლებით ციხისჯვარ-თორში გადადიოდა, მესამე გზა ისტორიულ სოფელ ტამანის, სოფლების - ალასტანისა და გოკიოს გავლით ჯავახეთსა და თრიალეთზე გადიოდა, ხოლო მეოთხე გზა მტკვრის მარცხენა სანაპიროთი სახუდაბელ-ჭობარეთის გავლით ახალციხეში ჩადიოდა.

გადმოცემის თანახმად მას განაგებდნენ  თავდაპირველად შალიკაშვილები,  ხოლო შემდეგ დიასამიძეთა  ხელში  გადასულა.

ასპინძს ციხეს 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა
* ასათიანი ნ., კვეზერელი-კოპაძე ნ., „ჟღერს ქვის ჰარმონია“, ტ.13, გვ. 88-89, თბ., 2006

## სქოლიო
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ლიკანის პარკი

**ლიკანის პარკი** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ ბორჯომში. პარკი გაშენებულია XIX საუკუნეში (1892-1895 წწ.). კომპლექსში განთავსებულია ნიკოლოზ რომანოვის სასახლე, ყოფილი სამთავრობო რეზიდენცია და ორანჟერეა. 

პარკი მდებარეობს ბორჯომის უბან ლიკანში, მოიცავს საკმაოდ ვრცელ ტერიტორიას, გაშლილია რთულ რელიეფზე; პარკში დარგულია სხვადასხვა ჯიშის ხეები, რომელთა შორის დაკვალულია მოასფალტებული ფართო გზები. პარკის ტერიტორიაზე განლაგებულია სხვადასხვა პერიოდში აშენებული განსხვავებული ფუნქციის მქონე შენობები: წმინდა გიორგის სახელზე ნაკურთხი მცირე ზომის ეკლესია, სანატორიუმები, საზოგადოებრივი კვების ობიექტები. 

პარკის ტერიტორიაზე საკმაოდ საინტერესოა 1895 წელს აშენებული მცირე სასახლე, რომელსაც დღესდღეობით სანატორიუმის ფუნქცია ენიჭება, ასევე რომანოვების საკმაოდ დიდი სასახლე კოშკით. პარკის ტერიტორიაზე განთავსებულია წრიული თუ რთული კონფიგურაციის მოზაიკით მოპირკეთებული აუზები; ასევე ლითონის კონსტრუქციაზე მოწყობილი ხიდი, რომელიც მდინარე მტკვარზეა გადებული და პარკის ტერიტორიას მდინარის მეორე ნაპირას განთავსებულ რკინიგზის ხაზთან აკავშირებს; აქედანვეა შესაძლებელი პეტრეს ციხეზე ასვლაც.

ლიკანში ისტორიული პარკის არქიტექტურული კომპლექსის რეაბილიტაციის პროექტის განხორციელება მიმდინარეობს „საპარტნიორო ფონდისა“ და მისი შვილობილი კომპანია „ლიკანი რეზიდენსის“ დაფინანსებითა და ორგანიზებით.

ლიკანის პარკს 2017 წლის, საქართველოს მთავრობის დადგენილების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ბაღები და პარკები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ბორჯომში
დევაძეების ეკლესია

**დევაძეების ეკლესია** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი მდებარეობს ბაღდათის მუნიციპალიტეტის, სოფელ წითელხევში. ძველად წითელხევის სადემეტრაოს უწოდებდნენ. სოფელი ზღვის დონიდან 200 მეტზე, ბაღდათიდან კი 7 კილომეტრის დაშორებით მდებარეობს .

რაც შეეხება ანთროტოპონიმს სადემეტრაოს, იგი  დემეტრაძეების ჩამოსახლების შემდეგ უნდა დარქმეოდა სოფელს. 

დემეტრაძეთა ჩამოსახლების პირველი ცნობა დათარიღებულია 1558 წლით. საბუთში მოხსენიებულია ვინმე დემეტრაძე ვანია.

იგი ბაღდადის რაიონში მდებარეობს მდ. კორისწყლის ნაპირებზე. სოფელში არის დევაძეების შუა საკუნეების ეკლესია, ხოლო მახლობლად დგას X ს-ის ამაღლების ეკლესია, რომელშიც შემორჩენილია მცირე ფრაგმენტები მოხატულობიდან და კანკელი.

## ისტორია
ბაღდათის რაიონის ისტორიული ძეგლებიდან აღნიშნული დევაძეების ეკლესია X-XI საუკუნეების არქიტექტურულ ძეგლს მიეკუთვნება, გვიან შუა საუკუნეებში კი გადაკეთდა, ხოლო მახლობლად დგას X ს-ის ამაღლების ეკლესია, რომელშიც შემორჩენილია მცირე ფრაგმენტები მოხატულობიდან და კანკელი.

დევაძეების ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია. დევაძეების ეს ეკლესია დღეს მოქმედია. 

## ტოპონიმი
გადმოცემა ზემოთ აღნიშნულ სახელთან  (სადემეტრაო) ასეთია: ხრესილის ომში 1757 წელის რომლის მთავარ სარდალი და სულის ჩამდგმელი იყო მეფე  სოლომონ I, მონაწილეობა მიუღია ვინმე დემეტრეს, რომლის მხედრულ შემართებას, შეუპოვრობას და სიმამაცეს მოუხიბლავს სოლომონი. ბრძოლის დამთავრების შემდეგ მეფეს ახალგაზრდა მეომრისათვის აზნაურობა და ერთი სოფელი გლეხებითურთ უბოძებია, იმერეთის საერისთაოში. დემეტრეს ნაშიერი გამრავლებულან და დღემდე ცნობილი არიან დემეტრაძეებად.

## ლიტერატურა
* წითელხევის ეკლესია //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.179. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე.
* წითელხევი //ხუსკივაძე ი. ქართულ ეკლესიათა გვიანი შუა საუკუნეების ”ხალხური’ მოხატულობანი.-თბ.,2003.-გვ.77-110.

## რესურსები ინტერნეტში 
* დევაძეების ეკლესია
* იმერეთის გვარსახელთა ისტორია
* წითელ ხევი 

## სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVI საუკუნის ეკლესიები
გორაბერეჟოულის ბაღი

**გორაბერეჟოულის ბაღი** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი. მდებარეობს ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის, სოფელ გორაბერეჟოულში. პარკის ცენტრში მდებარეობს გურიის ერისთავების რეზიდენცია.

## ისტორია
ბაღის გაშენება წამოიწყო მიხეილ ერისთავმა XIX საუკუნის შუაში. პარკში წარმოდგენილია იშვიათი ჯიშის მცენარეები, მათ შორისაა: წითელი ღვია, ტკბილი ჰოვენია, მარადმწვანე სეკვოია, იაპონური მარწყვის ხე, გინკგო და სხვა განსაკუთრებული მცენარეები. ასევე, პარკში ვხვდებით, 150 გამორჩეულ და უნიკალურ ჯიშის მცენარეს, ჩამოტანილს მსოფლიოს ხუთი კონტინენტიდან.

ამ პარკის ახლოს, ადრე პროფესიულ-ტექნიკური სასწავლებელიც ფუნქციონირებდა. არსებული სასოფლო-სამეურნეო პროფილის ტექნიკური სასწავლებელი, ყოველწლიურად ამზადებდა 120-150 კვალიფიციურ სპეციალისტს სოფლის მეურნეობის სხვადასხვა სპეციალობით. სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმი 1924 წელს დაარსდა, 1980 წელს კი ტექნიკუმი გაუქმდა და პროფტექნიკუმად გადაკეთდა, ფუნქციონირებდა 2010 წლამდე. 

გორაბერეჟოულის ბაღს 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## შენობები
ბაღის ტერიტორიაზე დგას სასოფლო სამეურნეო ტექნიკუმისა და კლუბის შენობები. ბაღში ასევე დგას ჭიჭიკო ბენდელიანის ბიუსტი. 

ტექნიკუმის შენობა ორსართულიანია. იგი კვადრატს მიახლოებულ გეგმაშია ჩაწერილი და ოთხქანობა სახურავი აქვს თუნუქით დაბურული. პირველი სართული ტუფის ქვითაა ნაგებო, ხოლო მეორე სართული კი ფიცრულია. ორივე სარათულზე განაპირე არეებში ორ-ორი მართკუთხა ფორმის ფანჯრები გამოდის, ხოლო ცენტრალურ ნაწილში სამი, განიერი, თაღისებური ფანჯრებია გაჭრილი, რომლის რაფები თაღნარით არის მორთული. აღნიშნული სამი ფანჯარა ერთმანეთისგან, თავზე რომბით დასრულებული, სტილიზებული პილასტრებით არიან გამიჯნულნი. გვერდითა ფასადებზე ექვს-ექვსი მართკუთხა ფანჯრები რითმულად გამოდის. უკანა ფასადზე ცენტრალურ ნაწილში შუშაბანდია გაჭრილი, რომლითაც შენობის ფართე კორიდორები ნათდება. შენობას სარდაფი გააჩნია რომლის შესასვლელიც სამხრეთიდანა. სარდაფის ოთახები სამხრეთით და აღმოსავლეთით დატანილი პატარა ზომის ღიობებით ნათდება.

კლუბის შენობა მართკუთხა ფორმის გეგმაშია ჩაწერილი და ოთხქანობა სახურავითაა გადახურული, რომელიც აზბოცემენტის ფილებითაა დაბურული. ნაგებობას ჩრდილოეთით მიშენებული აქვს მცირე სათავსო, რომელსაც კარები აღმოსავლეთიდან აქვს გაჭრილი. შენობის მთავარი ფასადი აღმოსავლეთით გამოდის. კედლის სიბრტყეზე გამოყვანილი და რელიეფური ხაზებით გაფორმებული სამი თაღი, ფასადის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს. თაღები ეყრდნობა ორ საფეხურიან პოდიუმზე მდგარ შეწყვილებულ ლითონის სვეტებს, რომლებიც ცემენტით გამოყვანილი და წყვილი ლილვით გაფორმებული კაპიტელებით სრულდება. თაღების განაპირა არეებში, ფასადზე გამოდის ორ-ორი მართკუთხა ფანჯრები, რელიეფური საპირეებით მორთული. ფასადის დეკორაციულ შემკობა სრულდება სამსაფეხურიანი კარნიზით. შენობა ეზოს უკავშირდება პოდიუმზე გამავალი სამი კარებით.

## იხილეთ აგრეთვე
*გორაბერეჟოულის სასახლე

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები გურიის მხარეში
კატეგორია:საქართველოს პარკები
იფრარის მთავარანგელოზის ეკლესია

**იფრარის მთავარანგელოზის ეკლესია** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი  სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იფრარში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 800 მეტრზე, მესტიიდან 39 კილომეტრში, სოფლის განაპირას, გორაკზე. 

ეკლესია თარიღდება XI საუკუნით. ნაშენია მოყვითალო შირიმის ქვის კარგად გათლილი ფილების სწორი რიგებით. აღმოსავლეთით ფასადი დარბაზის სივრცისგან გამოყოფილია სამმალიანი კანკელით. გადახურულია ნახევარცილინდრული კამარით. ეკლესია მოუხატავს მეფის მხატვარ თევდორეს (მას მოუხატავს ზემო სვანეთის ოთხი ეკლესია), რომელიც მოხსენიებულია 1096 წლით დათარიღებულ კანკელის ფრესკულ წარწერაში, რომელიც ასე იკითხება:  მხატვრობაში სახარების მხოლოდ სამი სცენაა წარმოდგენილი: საუფლო დღესასწაულთა ციკლის დასაწყისი სცენები - ქრისტეს ამქვეყნად მოვლინება, განკაცება (ხარება, შობა) და მისი ღვთაებრიობის გამოცხადება (ნათლისღება). 

იფრარის ეკლესია მთავარანგელოზთა სახელობისაა და ამის შესაბამისად მხატვარმა განსაკუთრებული ადგილი დაუთმო მათ გამოსახულებებს. ვედრების სცენაში ორი მთავარანგელოზის ფიგურა სამეფო საზეიმო სამოსშია. კანკელზე გამოსახული არიან წმინდანები: წმინდა დედანი ბარბარე და ეკატერინე, წმინდა სტეფანე დიაკვანი და დიმიტრი, წმინდა კვირიკე და ივლიტა, აგრეთვე ღვთისმშობელი ყრმით და დედამისი, წმინდა ანა. საგულისხმოა წმინდა გიორგისა და წმინდა თევდორეს ცხენოსანი გამოსახულებანი. 

ეკლესიის ფასადზე მხატვრობა შემორჩენილი არ არის, თუმცა არსებობს მოსაზრება, რომ ის უფრო გვიანდელი ხანის ოსტატს აქვს მოხატული.

იფრარის მთავარანგელოზის ეკლესიას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## ლიტერატურა
* „ჟღერს ქვის ჰარმონია“, ტ.14, გვ. 109, თბ., 2007

## რესურსები ინტერნეტში
* ზემო სვანეთი

## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ნაგარევის ხიდი

**ნაგარევის ხიდი** — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი.   მდებარეობს იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაგარევში.

## ისტორია
ნაგარევი მდებარეობს იმერეთის ჩრდილოეთ მთისწინეთში. ზღვის დონიდან - 100 მეტრი, თერჯოლიდან - 25 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 395 ადამიანი. სოფლის მიდამოებშია 1667 წელს გელათის ეპისკოპოსის გედეონ ლორთქიფანიძის მიერ აგებული ხიდი მდებარეობს, კერძოდ მდინარე ჭიშურაზე. 

ცნობილია ასევე „კუზიანი და „თამარის ხიდის“ სახელით. აქ გადიოდა ქუთაისი-თბილისის დიდი შარაგზა, ხიდი დღემდე მოქმედია.

გადმოცემის თანახმად ნაგარევის ტერიტორიაზე  სათვალთვალო კოშკები ყოფილა, რომლებიც დროთა განმავლობაში  ნანგრევებად ქცეულა. ერთ-ერთი ვერსიით სწორედ აქედან გამომდინარეობს სოფლის სახელწოდებაც.

ერთი სამსართულიანი სათვალთვალო კოშკი დღესაც არის შემორჩენილი ზედა ნაგარევის ტერიტორიაზე და კოშკიდან კარგად ჩანს გზები საიდანაც  შეიძლებოდა მტერი შემოსულიყო ქვემო იმერეთში. სოფლის ერთ-ერთი ნაწილი „საბანელა“,  მოხსენიებულია XIII საუკუნის წყაროებში.

ნაგარევის ხიდს 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## სოფლის სახელწოდება
ისტორიულად VI-VII საუკუნიდან აქ ყოფილა დაბას ტიპის დასახლება. სამხედრო გზა ადრე ნაგარევზე გადიოდა: ქუთაისი-ტყიბული-ამბროლაური-ონი-მამისონისკენ…. არაბების შემოსევების დროს. ქუთაისიდან არაბებს გამოქცევიათ ტყვეები, თოვლი ყოფილა, მდევარი გამოუყოლებიათ და თოვლში კვალს ნაგარევის ტერიტორიაზე გაუვლია. იმათ უთქვამთ „ნაგა რებიო“, არაბულად ნაგა ტყვეს ნიშნავს თურმე და რებიო კვალს, თითქოს აქედან მოდის სოფლის სახელიც. სწორედ სოფლის სახელწოდებიდან მოდის, ხიდის სახელიც.

## თაღოვანი ხიდი
ხიდის ბურჯზე ჩასმულია თაღით დეკორირებული წარწერიანი ქვა, რომელიც გვამცნობს, რომ იგი აგებულია 1667 წელს, გელათელი ეპისკოპოსის გედეონ ლორთქიფანიძის მიერ. ქვაზე ორი წარწერაა, ერთი შესრულებულია ასომთავრულით, მეორე კი – მხედრულით. ტექსტები შემდეგნაირად იკითხება: 

ნაგარევის (ჭიშურის) ხიდი გვიანი შუა საუკუნეების ხუროთმოძღვრების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნიმუშია, რადგან აქ აშკარად ჩანს განვითარებული შუა საუკუნეების ქართული ხიდთმშენებლობის ტრადიციის გაგრძელება (მალების მოხაზულობა, კუზიანი პროფილი, საშენი მასალა) და არა ამ პერიოდის ხიდებისთვის დამახასიათებელი აღმოსავლური გავლენა. ხიდი ორმალიანია და ერთი დიდი, ნახევარწრიული, ოდნავ შეისრული თაღისა და მცირე ნახევარწრიული თაღისგან შედგება. მცირე მალში წყალი მხოლოდ წყალდიდობისას გაედინება. შუა, მართკუთხა გეგმის მქონე ბურჯს დინების მხარეს სამკუთხა წყალამრიდი აქვს. ხიდს კუზიანი პროფილი აქვს, კუზის ყველაზე მაღალი წერტილი დიდი მალის სიმეტრიის ღერძზეა და არა მთლიანი ნაგებობის ცენტრალურ ღერძზე, შესაბამისად იგი ასიმეტრიული ნაგებობაა. განაპირა ბურჯებს შორის მანძილი 8,1 მეტრია, სავალი ნაწილის სიგანე – 3,8 მეტრი კამარის სისქე კლიტეში – 0,8 მეტრი. ხიდი ნაგებია მოზრდილი ზომის, ადგილობრივი, უხეშად თლილი კირქვით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ნაგარევის ხიდი   
* ნაგარევი

## სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები იმერეთის მხარეში
ჟამუშის მაცხოვრის ეკლესია

**ჟამუშის მაცხოვრის ტაძარი** — X-XI საუკუნის ეკლესია ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტის მულახის თემის სოფელ ჟამუშში.

## მოხატულობა 
ტაძარი ძველი კოშკებიანი საცხოვრებელი სახლების კომპლექსში დგას. შემორჩენილია XIII საუკუნის მოხატულობა, სადაც საუფლო დღესასწაულთა სრული ციკლია წარმოდგენილი. 
ტაძრის ხატთაგან ერთ-ერთი — მაცხოვრის ხატი შეუწირავს იმერთა მეფე გიორგი II-ს. წარწერაში მოხსენიებულია მეფეთ მეფე გიორგი, დედოფალი რუსუდანი და ძე მათი ბაგრატი. ტახტის ორივე მხარეს, მარცხნივ მეფე და მარჯვნივ დედოფალი გამოსახულნი არიან სრული ტანით, გვირგვინებით, ქრისტესაკენ ვედრებით გაწვდილი ხელებით. დედოფლის ფეხებთან მოთავსებული წარწერა იხსენიებს ოქრომჭედელ ივანეს. გიორგი მეფეს ლატალის მაცხოვრისთვისაც შეუწირავს მაცხოვრის ხატი, სადაც ასევე დედოფალი რუსუდანი და მათი ძე ბაგრატია მოხსენებული. 

ჟამუშის ეკლესიის მაცხოვრის მეორე ხატის წარწერა იხსენიებს გედეონ მაჭავარიანს, რომელიც შესთხოვს მულახის მაცხოვარს, განაძლიეროს მეფეთმეფობა გიორგისა. მაგრამ გიორგისთან ერთად მოხსენიებულია უკვე მისი მეორე მეუღლე დედოფალთ დედოფალი თამარი და მათი ძე ალექსანდრე, რაც იმის მაჩვენებელია, რომ ეს ხატი გიორგის მიერ შეწირული ხატების შემდეგაა შესრულებული. იმერთა მეფის გიორგის ასეთი ძვირფასი შენაწირი იმერეთის სამეფოსა და სვანეთს შორის მჭიდრო ურთიერთობის დასტურია. 

## ტაძრის სიწმინდეები 
ეკლესიაში დაცულია X საუკუნის წმინდა გიორგის ჭედური ხატი და XVI-XVII საუკუნეების ხატები, რომლებსაც ახლავს ასომთავრული ვრცელი წარწერები.

ეკლესიას  2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლების სია

## გალერეა 

ფაილი:Jamushi charch.jpg| ტაძრის გალავნის კარიბჭე 
ფაილი:Jamushi church1.jpg| ჟამუშის ტაძარი, აღმოსავლეთი ფასადი 
ფაილი:Jamushi church2.jpg| ტაძრის ჩრდილოეთ ფასადი, შესასვლელით. 
ფაილი:Villige Jamushi.jpg| ტაძრის გალავანი კოშკით 
ფაილი:Jamushi church.jpg| ტაძრის სამხრეთი ფასადი 

## ლიტერატურა 
* *ზემო სვანეთი, ჟურნალი „კარიბჭე“, 2009 წ.*
* *ყენია რ., ალადაშვილი ნ. ზემო სვანეთი (შუა საუკუნეების ხელოვნება), გზამკვლევი, თბ., 2000, გვ. 67*
*  *თაყაიშვილი ექვ., სოფელი ჟამუში, არქეოლოგიური ექსპედიცია ლეჩხუმ-სვანეთში 1910 წელს, პარიზი, 1937, გვ. 253-259*

## სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ვილჰელმინა მარია დანიელი

**ვილჰელმინა მარია დანიელი** (; დ. 18 იანვარი, 1808 — გ. 30 მაისი, 1891) — ოლდენბურგების დინასტიის წარმომადგენელი. დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ VI-ისა და დედოფალ მარია ფონ ჰესენ-კასელის უმცროსი ქალიშვილი. დანიის მეფე ფრედერიკ VII-ის პირველი ცოლი. 

## ბიოგრაფია 
ვილჰელმინა მარია დაიბადა 1808 წლის 18 იანვარს. იგი იყო დანიისა და ნორვეგიის მეფე ფრედერიკ VI-ისა და მისი მეუღლის, მარია ფონ ჰესენ-კასელის უმცროსი ქალიშვილი. 1828 წლის 1 ნოემბერს, 20 წლის ვილჰელმინა დააქორწინეს მის ბიძაშვილ ფრედერიკზე. ვინაიდან მამამისს ვაჟი არ ჰყავდა, მემკვიდრედ თავისი ბიძაშვილი კრისტიანი დაასახელა და თავისი ორივე ასული კრისტიანის ვაჟებზე დააქორწინა. ამ ქორწინებებით დანიის სამეფო ოჯახის ორი ხაზი უნდა გაერთიანებულიყო. 1814 წლიდან, ამ ორ ხაზს შორის დაძაბული ურთიერთობა იყო და სწორედ ამის აღმოსაფხვრელად გაკეთდა ყოველივე. შემდგომში ვილჰელმინას ქორწილს დიდი ზარ-ზეიმი მოჰყვა მთელ სამეფოში, მაგრამ ქორწინება უიღბლო აღმოჩნდა. 

ვილჰელმინასა და ფრედერიკის ქორწინება ნამდვილი კატასტროფა იყო, ამიტომაც 1834 წლიდან ისინი ცალ-ცალკე ცხოვრობდნენ, რაც საბოლოოდ 1837 წლის 4 სექტემბერს განქორწინებით დაგვირგვინდა. მათ საერთო შვილი არ დარჩენიათ, ამიტომაც ორივემ მეორე მეუღლის ძიება დაიწყო. 

ამ ამბიდან სულ ერთ წელიწადში, ვილჰელმინა დაქორწინდა თავისზე ხუთი წლით უმცროს ბიძაშვილზე, შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ჰერცოგ კარლზე. მოგვიანებით, კარლის ძმა, კრისტიან IX დანიის მეფე გახდა. 1839 წელს დანიის მეფე ვილჰელმინას ყოფილი მამამთილი, კრისტიან VIII, ხოლო 1848 წელს ყოფილი ქმარი, ფრედერიკ VII გახდა. მან 1848-51 წლებში დანია-შლეზვიგ-ჰოლშტაინის სამწლიანი ომი წამოიწყო. ომში ვილჰელმინა და მისი ქმარი დამარცხდნენ, რის გამოც 1852 წლიდან დრეზდენში, საქსონიაში გადასახლდნენ. 1863 წელს ფრედერიკ VII უშვილოდ გარდაიცვალა და ტახტზე ვილჰელმინას მაზლი, კრისტიან IX ავიდა, რომელმაც ის და კარლი დანიის სამეფო კარზე დააბრუნა. 1864 წელს შლეზვიგ-ჰოლშტაინის საჰერცოგო პრუსიელებმა დაიპყრეს და ვილჰელმინასა და მის ქმარს ჰერცოგ-ჰერცოგინიის ტიტულები ჩამოერთვათ. წყვილი ამის შემდეგ გლუქსბურგის სასახლეში დასახლდა, რომელიც ახლა უკვე გერმანიის იმპერატორის საკუთრებაში შედიოდა. 1878 წელს, ვილჰელმინას ქმარი გლუქსბურგის სასახლეში გარდაიცვალა. კარლსა და ვილჰელმინას შვილები არ დარჩენიათ, თუმცა ვილჰელმინა მესამედ აღარ გათხოვილა და დარჩენილი ცხოვრება განსვენებულ მეუღლეს გლოვობდა. იგი ამ ამბიდან ცამეტ წელიწადში, 1891 წლის 30 მაისს, გლუქსბურგის სასახლეში გარდაიცვალა, 83 წლის ასაკში, უშვილოდ. 

## ლიტერატურა 
* Oswald Hauser, Waltraud Hunke, Wolfgang J. Müller: Das Haus Glücksburg und Europa. Mühlau, Kiel 1988, ISBN 3-87559-058-9.

კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1808
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1891
კატეგორია:ოლდენბურგები
კატეგორია:დანიის პრინცესები
კატეგორია:ნორვეგიის პრინცესები
შარლოტა ფრედერიკა მეკლენბურგ-შვერინელი

**შარლოტა ფრედერიკა მეკლენბურგ-შვერინელი** (; დ. 4 დეკემბერი, 1784 — გ. 13 ივლისი, 1840) — დანიის მეფე კრისტიან VIII-ის პირველი მეუღლე 1806-10 წლებში, როდესაც იგი ჯერ კიდევ კრონპრინცი იყო. დანიის მეფე ფრედერიკ VII-ის დედა. 

## ბიოგრაფია 
შარლოტა ფრედერიკა დაიბადა 1784 წლის 4 დეკემბერს. იგი იყო მეკლენბურგ-შვერინის ჰერცოგ ფრიდრიხ ფრანც I-ისა და მისი მეუღლის, ლუიზა საქსენ-გოთა-ალტენბურგელის უმცროსი ქალიშვილი. 

1806 წლის 21 ივნისს, შარლოტა ლუდვიგშლაცში დაქორწინდა დანიის კრონპრინც კრისტიანზე. აღსანიშნავია, რომ შარლოტა და კრისტიანი ღვიძლი ბიძაშვილ-მამიდაშვილები იყვნენ, რადგან შარლოტას მამა და კრისტიანის დედა და-ძმანი იყვნენ. მიუხედავად უიღბლო ქორწინებისა, შარლოტა ფრედერიკამ 1807 წელს ვაჟი გააჩინა, რომელიც მალევე დაიღუპა. ამას მოჰყვა 1808 წელს მეორე ვაჟი, სახელად ფრედერიკ კარლი, რომელიც მოგვიანებით დანიის მეფე ფრედერიკ VII გახდა. მემკვიდრის გაჩენიდან მალევე, შარლოტა ფრედერიკამ რომანი გააბა სამეფო კარის მუსიკოს ჟან ბატისტ სიუ პისთან. ეს ამბავი მალე გასაჯაროვდა, რაც 1810 წლის 31 მარტს შარლოტასა და კრისტიანის განქორწინებით დაგვირგვინდა. 

განქორწინების შემდეგ შარლოტა კოპენჰაგენის სამეფო კარიდან გააძევეს, რის შემდეგაც იგი ჯერ ალტონაში დასახლდა, შემდეგ კი სამუდამოდ დატოვა დანია და იტალიაში გადასახლდა. თავდაპირველად იგი ვიჩენცაში დასახლდა, სადაც თავისი მთელი ცხოვრების ოცნება აისრულა და 1830 წელს კათოლიკედ მოინათლა. რომის პაპი ამ ამბავმა ერთობ გაახარა, რის გამოც პაპმა შარლოტა ვატიკანში, თავის კარზე მიიწვია. 1833 წლიდან, შარლოტა ფრედერიკა რომში გადასახლდა.

რომში მისი ბედნიერი ცხოვრება დიდხანს არ გაგრძელებულა. ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ, 1840 წლის 13 ივლისს შარლოტა ფრედერიკა 55 წლის ასაკში გარდაიცვალა. იგი ოთხმაგ კუბოში ჩაასვენეს და ისე დაკრძალეს. 2019 წლის 11 ივლისს, რომში მისი და კიდევ ერთი დიდგვაროვნის, სოფია ფონ ჰოენცოლერნ-ბარტენშტაინის სარკოფაგები გახსნეს და ცარიელი აღმოჩნდა. სოფია 1836 წელს გარდაიცვალა და შარლოტას მსგავსად დაკრძალეს, თუმცა როდის, ან სად გაუჩინარდა მათი ნეშტები დღემდე უცნობია. 

აღსანიშნავია, რომ კათოლიკობაზე მისი გავლენით მოინათლა მისი ძმაც, პრინცი ადოლფი. 

## ლიტერატურა 
* Rodari, Paolo (11 July 2019). "Caso Orlandi, il fratello Pietro: "Tombe aperte e trovate vuote: incredibile"". La Repubblica (in Italian). Rome. Retrieved 11 July 2019.
*  Reynolds, James (11 July 2019). "Emanuela Orlandi search: Empty tombs fail to solve Vatican mystery". BBC News. Vatican City. Retrieved 11 July 2019.
* Bramsen, Bo, "Ferdinand og Caroline", Politikens Förlag, Köpenhamn 1969

კატეგორია:დაბადებული 4 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1784
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1840