აკვა-ტეპულა

მინი|აკვა ტეპულას მარშრუტი
მინი|რომის რუკა აკვა ტეპულას ჩვენებით
**აკვა-ტეპულა** () — ძველრომაული აკვედუკი, რომელიც ძვ. წ. 125 წელს ცენზორებმა გნეუს სერვილიუს კეპიონმა და ლუციუს კასიუს ლონგინუს რავილამ ააგეს.

აკვედუკის წყალი ფხვნილის მსგავსი მასა იყო და, სავარაუდოდ, ამიტომაც იყო უგემური. უცნობია, თუ რა რაოდენობის წყალს გადაადგილებდა თავდაპირველი აკვედუკი, მაგრამ ქალაქში მიტანილი მოცულობა აკვედუკ აკვა მარციას მიწოდებაზე ნაკლები იყო. აგრიპას მიერ ძვ. წ. 33 წელს განხორციელებული მასშტაბური რეკონსტრუქციის შემდეგ, აკვედუკი ქალაქს დღეში 400 კვინარიას უზრუნველყოფდა – 17,800 მ³ (4,700,000 გალონი).

## ისტორია
თავდაპირველი მშენებლობის შემდეგ, აკვა-ტეპულა თითქმის ერთი საუკუნის განმავლობაში არ გარემონტებულა და არ აღუდგენიათ. პირველი, მასშტაბური რემონტი ძვ. წ. 33 წელს განხორციელდა, როდესაც აგრიპამ აკვედუკი აღადგინა და, დიდი ალბათობით, მისი დიდი ნაწილი თავიდან ააგო. ამ რესტავრაციის დროს აკვედუკს დამატებითი წყლის წყარო მიაერთეს, ხოლო თავდაპირველი კანალის პირველი რამდენიმე მილი მიტოვებულ იქნა. ამის შემდეგ, ტეპულას ორივე წყაროს წყალი აკვა იულიას სისტემას შეუერთდა.

ძვ. წ. 11-4 წლებში აკვა-ტეპულა კვლავ აღდგა, ამჯერად ავგუსტუსის მიერ. არქეოლოგიური ნაშთები ადასტურებს, რომ აკვედუკი ადგილობრივ რემონტს გადიოდა 41-54 წლებში, კლავდიუსის მეფობის დროს. მიუხედავად იმისა, რომ შემდგომი რემონტების ცალკეული ნაშთები არსებობს, მათი ზუსტი დათარიღება საიმედოდ არ შეიძლება.

## გზა
მინი|აკვა მარციას ქვის თაღები და არხი, რომლებზედაც მდებარეობს აკვა იულიას  აგურის კონსტრუქცია და აკვა-ტეპულას აგურის ნაშთები, რომავეკიას მიდამოებში, ვია ლემონიას გასწვრივ.
მინი
მისი წყლის წყარო მდებარეობდა ალბანის მთების ვულკანურ რაიონში, ლუკულუსის მამულზე, დღევანდელი გროტაფერატასა და მარინოს მუნიციპალიტეტებს შორის, რომიდან მხოლოდ 18 კილომეტრის დაშორებით.

ავგუსტუსის ეპოქამდე აკვედუკი მთელს მარშრუტზე მიწისქვეშა გზით მიედინებოდა - წყაროდან ბოლო დასასრულამდე.

ძვ. წ. 33 წელს აგრიპამ აკვედუკი აკვა-იულიას მშენებლობის პარალელურად გადაამუშავა და მას 92 კვინარია, დამატებითი წყლის ნაკადი შეუერთდა იულიიდან. ამის შემდეგ მისი კანალი ახლად აშენებულ აკვა-იულიასთან გაერთიანდა და ერთად მიედინებოდნენ იქამდე, სანამ კაპანელეს მიმდებარე ტერიტორიას არ მიაღწევდნენ, სადაც ლიმარიის აუზი მდებარეობდა. ამ დროისთვის წყალი უკვე გაცივებული იყო.

ამის შემდეგ წყალი უცნობი მიზეზების გამო ისევ გაიყო ორ ნაწილად - ტეპულასთვის და იულიასთვის. ტეპულას ნაწილი უფრო მაღლა მდებარეობდა და მარციას თაღებზე იყო დაფუძნებული, რაც დარჩენილ 10 კილომეტრზე გრძელდებოდა. ორივე აკვედუკი ქალაქს „ად სპემ ვეტერემში“, მაჯორეს კარიბჭეს უერთდებოდა.

აქედან შემდგომ აკვედუკის კონდუიტი აურელიანეს კედლებს გასდევდა და ტიბურტინას გზას თაღზე კვეთდა. მარშრუტი გადიოდა ვიმინალის კარიბჭესთან და მთავრდებოდა კოლინის კარიბჭესთან. აკვედუკი 14 სასახლეს გადიოდა და წყლით ოთხ რეგიონს უზრუნველყოფდა.

მოგვიანებით აკვედუკს კიდევ 163 კვინარია წყალი დაემატა,  რომელიც მომავალი აკვა-ანიო ნოვუსის აკვედუკიდან მოიპოვებოდა. ეს დამატება ესკვილინეს ბორცვზე, ეპაფროდიტიანეს ბაღებთან მოხდა. ამით, წყლის საბოლოო საერთო რაოდენობამ განაწილებისას 445 კვინარიას მიაღწია, რაც 18,467 კუბურ მეტრს ან დაახლოებით 200 ლიტრს წამში შეადგენდა. რომაულ სტანდარტებში ეს მაინც შედარებით მცირე მოცულობა იყო.

## რესურსები ინტერნეტში
* Frontinus, *De aquaeductu* (Latin, with English translations)
* The Roman Aqueducts

## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები