open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Red Dead Redemption 2

**Red Dead Redemption 2** — მოქმედებითი-სათავგადასავლო ვესტერნი ვიდეო თამაში, შემუშავებული და გამოცემული Rockstar Games-ის მიერ. დაანონსდა 2016 წლის 18 ოქტომბერს და გამოვიდა 2018 წლის 26 ოქტომბერს PlayStation 4-სა და Xbox One-ზე. ის არის „Red Dead“-ის სერიის რიგით მესამე ნაწილი და 2010 წელს გამოსული „Red Dead Redemption“-ის პრიკველი. მოქმედება მიმდინარეობს 1899 წელს, ველურ დასავლეთში, აშშ-ის გამოგონილ რამდენიმე შტატში. სიუჟეტი აგებულია ვანდერ ლინდის დამნაშავეთა ბანდის გარშემო. თამაშის მთავარი გმირია ართურ მორგანი — ბანდის ერთ-ერთი წევრი. ბანკის გაძარცვის წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ ბანდის წევრები ცდილობენ გადაურჩნენ ფედერალურ აგენტებს, თავებზე მონადირეებს და სხვადასხვა დაბრკოლებებს. სიუჟეტი აგრეთვე მოიცავს სერიის პირველი თამაშის „Red Dead Redemption“-ის მთავარი პერსონაჟის ჯონ მარსტონის ისტორიას.

თამაშში ვირტუალური კამერა წარმოდგენილია როგორც პირველი პირის, ასევე მესამე პირის ხედვით. ღია სამყაროს გეიმპლეი მოთამაშეს საშუალებას აძლევს თავისფულად გადაადგილდეს თამაშის ტერიტორიის ნებისმიერ წერტილში. მოთამაშეს ასევე შეუძლია ინადიროს გარეულ ცხოველებზე, გაძარცვოს ბანკები, იყოლიოს ცხენი და იურთიერთოს არა მოთამაშე პერსონაჟებთან. ერთ-ერთი განსაკუთრებული მახასიათებელია „ღირსების“ სისტემა, რაც ნიშნავს იმას, რომ მოთამაშის კარგი თუ ცუდი ქმედება აისახება სიუჟეტსა და გეიმპლეიზე. 2018 წლის ნოემბრიდან ხელმისაწვდომია თამაშის ონლაინ ვერსია.

გამოსვლის შემდეგ „Red Dead Redemption 2“-მა ერთდროულად რამდენიმე რეკორდი მოხსნა — გამოსვლიდან სამ დღეში კომპანიამ 725 მილიონი აშშ დოლარი გამოიმუშავა, ხოლო ორ კვირაში გაიყიდა 17 მილიონი ასლის ოდენობით. 2023 წლის მონაცემით საერთო გაყიდვები 57 მილიონ ასლს შეადგენს. თამაშმა მიიღო უმაღლესი შეფასებები ვიდეო თამაშების კრიტიკოსებისაგან. მათ ძირითადად შეაქეს სიუჟეტი, პერსონაჟები, ღია სამყაროს გეიმპლეი და დეტალიზაცია. საერთო განხილვების საიტ Metacritic-ზე თამაშის საერთო რეიტინგია 97/100. ასევე გადაეცა უამრავი ჯილდო სხვადასხვა დაჯილდოების ცერემონიბზე, მათ შორისაა Golden Joystick Awards, The Game Awards, Game Developers Choice Awards.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2018 წლის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:მოქმედებითი-სათავგადასავლო თამაშები
კატეგორია:სიკვდილი ფანტასტიკაში
კატეგორია:ინტერაქტიული ხელოვნებისა და მეცნიერების ჯიდლოს მფლობელები
კატეგორია:ერთმოთამაშიანი და მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები
კატეგორია:PlayStation 4-ის თამაშები
კატეგორია:Red Dead
კატეგორია:Red Dead Redemption
კატეგორია:Rockstar Advanced Game Engine-ის თამაშები
კატეგორია:Rockstar Games
კატეგორია:Take Two Interactive-ის თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშების პრიკველები
კატეგორია:კანადაში შემუშავებული ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ინდოეთში შემუშავებული ვიდეო თამაშები
კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული გაერთიანებულ სამეფოში
კატეგორია:ვიდეო თამაშები დროის მანიპულაციით
კატეგორია:ვესტერნის ჟანრის ვიდეო თამაშები
კატეგორია:Xbox One-ის თამაშები
ზვენიგოროდ-კიევსკი

მარჯვნივ|მინი|250x250პქ|ძველი ქალაქის ციხე-სიმაგრე ვიტა-ფოსტოვაია
**ზვენიგოროდ-კიევსკი** – უძველესი ციხე-ქალაქი კიევის სამთავროში.

## მოხსენება ხელნაწერებში 
ქალაქი ზვენიგოროდ-კიევსკი პირველად მოხსენებულია  1097 წლის ხელნაწერში, როგორც ტერებოვლიელი თავადის  ვასილკა როსტისლავის ძის დაბრმავების ადგილი. ქალაქი მოხსენიებულია აგრეთვე, იპატიევის ქრონიკაში 1150 და 1151 წლის განმავლობაში სუზდალის მთავრის  იური დოლოგორუკისა და კიევის დიდი მთავრის იზიასლავ მტისლავიჩის შორის სამფლობელოში.  შემდეგ სახელწოდება გვხვდება ქრონიკის გვერდებზე 1234 წელს ზვენიგოროდის კედლებთან  პოლოვცებთან ბრძოლისას.  XIII საუკუნის შუა რიცხვებში მონღოლ-თათრების შემოჭრის შემდეგ ქალაქმა არსებობა შეწყვიტა. 

## მდებარეობა 
მკვლევრების უმრავლესობა თვლის, რომ კიევთან ახლოს არსებული სოფელი ვიტა-პოჩტოვაია ზვენიგორდ-კიევსკია. ქალაქი მდებარეობს მდინარე სტუგნას მარცხენა სანაპიროზე, ქალაქ ვასილკოვისაკენ მიმავალ გზაზე. ის შედის სტუგნინის თავდაცვითი ხაზის შემადგენლობაში.

## ლიტერატურა 
* *Антонович В. Б.* О местоположении древнего Киевского Звенигорода // Древности: Труды Московского археологического общества. — М.: Синодальная тип., 1876. — Т. VI. — С. 41—46.
* *Антонович В. Б.* О местоположении древнего Киевского Звенигорода (с картою) // Чтения в историческом обществе Нестора летописца. — К.: Университетская тип., 1879. — Кн. 1. — С. 37—43.
* Звенигород Киевский // Большая Советская Энциклопедия / Глав. ред. Б. А. Введенский. — Л.: Изд-во «Большая Советская Энциклопедия», 1952. — Т. 16. — С. 561.
* Звєнигородъ // Етимологічний словник літописних географічних назв Південної Русі / Відп. ред. О. С. Стрижак. — К.: Наукова думка, 1985. — С. 61—62.
* *Куза А. В.* Древнерусские городища X—XIII вв. Свод археологических памятников. — М.: Русский гуманитарный научный фонд, 1996. — 256 с.
* *Куза А. В.* Малые города Древней Руси. — М.: Наука, 1989. — 168 с.
* *Максимович М. А.* О Звенигороде, бывшем под Киевом // Он же. Собрание сочинений. — К.: Тип. М. И. Фрица, 1877. — Т. II. — С. 320—321.
* *Нерознак В. П.* Названия древнерусских городов. — М.: Наука, 1983. — 208 с.
* Сборник материалов для исторической топографии Киева и его окрестностей / Председатель комиссии М. Юзефович. — К.: Тип. К. Я. Федорова, 1874. — 176 с.
* Сказания о населенных местностях Киевской губернии или Статистические, исторические и церковные заметки о всех деревнях, селах, местечках и городах, в пределах губернии находящихся / Собрал. Л. И. Похилевич. — Біла Церква: Видавець О. В. Пшонківський, 2005. — XXII+642 с. (переиздание 1864 г.)
* *Тихомиров М. Н.* Древнерусские города. — М.: Политиздат, 1956. — 478 с.
* *Янко М. Т.* Топонімічний словник України: Словник—довідник. — К.: Знання, 1998. — 432 с.

## სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის ისტორია
ჯემალ სტეფნაძე

**ჯემალ სტეფნაძე** (დ. 10 აპრილი, 1938, ბრილი, ხაშურის რაიონი — გ. 2004) — ქართველი ისტორიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

1965 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1977-1982 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის საზოგადოებრივ მეცნიერებათა დარგში სამეცნიერო ინფორმაციის სექტორის ისტორიისა და ხელოვნებათმცოდნეობის განყოფილების გამგედ; ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის წამყვან მეცნიერ-მუშაკად.

მისი სადისერტაციო თემა იყო „საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური და პოლიტიკური ვითარება XII საუკუნის მეორე მეოთხედიდან XIII საუკუნის პირველ მეოთხედამდე“, რომელიც დაიცვა 1988 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 10 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
მეჭიანჭველესებრნი

**მეჭიანჭველესებრნი** () — ფრინველთა ოჯახი ბეღურასნაირთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა 9,5–36 სმ. ნისკარტი გვერდებიდან შეკვეცილია, ზოგჯერ ბოლოში კაუჭით. მიწის ფრინველებს გრძელი ფეხები აქვთ, მეხეურებს — მოკლე. მამლები კონტრასტულად არიან მორთულები, ზოგჯერ გარდიგარდმო გასდევთ თეთრი, შავი ან წითური ფერის ზოლები ან ზოლები; დედლები ერთ ტონში არიან შეფერილი. გავრცელებული არიან სამხრეთი მექსიკიდან ცენტრალურ არგენტინამდე. ბინადრობენ ტყეებში ან ბუჩქნარში. ბუდეს ბუჩქებზე აკეთებენ, იშვიათად მიწაზე. დებენ 2 კვერცხს, იშვიათად 3-ს; ინკუბაცია 14–17 დღე-ღამე გრძელდება. იკვებებიან უმთავრესად მწერებით, ძირითადად ჭიანჭველებით.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
*
ხიზრი ალდამოვი

**ხიზრი ალდამოვი** (დ. 15 მარტი, 1949, დუისი, ახმეტის რაიონი, — გ. 6 მაისი, 2019, გროზნო) — ქისტი ისტორიკოსი, პოლიტიკური მოღვაწე.

დაამთავრა გროზნოს პედაგოგიური ინსტიტუტი ისტორიის სპეციალობით. მუშაობდა ინჟინრად სხვადასხვა საწარმოში; იყო გუდერმესის რაიონული საკვები კომბინატის მთავრი ინჟინერი; 1985 წლიდან იყო ჩეჩნეთის რევოლუციური მოძრაობის აქტივისტი და ჩეჩნეთის ყოფილი პრეზიდენტის, ჯოჰარ დუდაევის თანამებრძოლი. 1994 წელს ჩეჩნეთიდან გამოგზავნეს საქართველოში, როგორც იჩქერიის გენერალური წარმომადგენელი. იჩქერიის არაოფიციალური წარმომადგენლობა თბილისში 2001-2002 წლებამდე მუშაობდა. 2012 წელს დაბრუნდა გროზნოში. ბოლო წლებში ჩეჩნეთის ლიდერის, რამზან კადიროვის თანამოაზრე იყო.

## ლიტერატურა 
* თავისუფლების დღიურები, 2009, გვ. 200, თბ., 2010.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1949
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2019
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ბელარუსული ეკლესია

**ბელარუსის გოთური** (ბელარუსულად [belaruskaya hotyka]) — მე-15 და მე-16 საუკუნეებში აშენებული საეკლესიო ნაგებობების არქიტექტურული სტილი. თანამედროვე ბელარუსის, ლიეტუვისა და აღმოსავლეთ პოლონეთის ნაწილებში. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ნაგებობებს გოტიკური არქიტექტურის ტიპური თვისებები აქვთ, როგორიცაა მაღალი კოშკები, მრგვალი თაღები და  ჭერი, ისინი ასევე შეიცავს ელემენტებს, რომლებიც არ განიხილებიან როგორც გოთური, ასევე ცენტრალური და დასავლეთ ევროპული სტანდარტების მიხედვით. დიდი პრინცის, ვლადიმირ I დიდის მონათვლით და კიევის რუსეთის  გაქრისტიანებით, რეგიონის შენობებზე ძლიერი გავლენა მოახდინა ბიზანტიის არქიტექტურამ. მე-13 და მე-14 საუკუნეებში ლიტვის დიდი სამთავროს მიერ ბელარუსის მაშინდელი მთავრობები დაამხეს, რომლებიც კათოლიკური ტევტონთა ორდენის წინააღმდეგ იყვნენ გამსჭვალულნი. საჰერცოგო და მისი დიდგვაროვნება მე-14 საუკუნეში დომინანტი გახდა და მისი ოფიციალური ენა დასავლეთ რუსული იყო.

მას შემდეგ, რაც 1386 წელს  პოლონეთის მეფე გახდა ვლადისლავ II იაგაილო, პოლონეთისა და ლიტვის ქვეყნები გაერთიანდნენ. ამან გაზარდა დასავლეთ და სამხრეთ ევროპასთან კომუნიკაციის დონე. ამ პერიოდში გოთურმა არქიტექტურამ სლავურ რეგიონებს მიაღწია, მაგრამ ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში რენესანსის არქიტექტურით იცვლებოდა.

სამხრეთ ლიეტუვასა და ბელარუსს ბევრი არქიტექტურული თვისება აქვთ. 1346 წელს ვილნიუსში აშენდა თეოტოკოსის მართლმადიდებლური ტაძარი.
ბელარუსის გოთური ბიზანტიურ, გოთურსა და რენესანსის არქიტექტურას აერთიანებს. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთ შენობას აქვს ჩრდილოეთ გერმანიის აგურის გოთური დიზაინი, სხვები შელესილია. უმეტეს ეკლესიებს აქვს სარდაფები. უმრავლესობა გამაგრებულია, თითოეული კუთხის პატარა კოშკით. დანარჩენს აქვს ჩვეულებრივი, მაღალი, დასავლური სამრეკლო. ლიტვის დიდ საჰერცოგოში, რუტერის მიწები ოფიციალურად ავტონომიური იყო.
## რესურსები ინტერნეტში
* Nigel Roberts, *Belarus*, p. 185 (google books)
* Rainer Lindner, *Historiker und Herrschaft: Nationsbildung und Geschichtspolitik in Weißrußland im 19. Und 20. Jahrhundert*, Verlag Oldenbourg 1999, , S. 256, *II. Nation und Geschichte im Stalinismus → 3. Rivalität der Mythen (Nation-building and policy of history in Belarus in the 19th & 20th centuries)* – in German
* Archives of Belarus, *Church Architecture* 
* Беларуская готыка ў пабудове культавых будынкаў XV-XVI стст. – Belarusian Gothic in religious buildings of the 15th and 16th centuries (in Belarusian, very much illustrated) 

კატეგორია:არქიტექტურა
კატეგორია:ბელარუსი
განქორწინებების მუზეუმი

**განქორწინებების მუზეუმი** () — ორიგინალური სპეციალიზებული მუზეუმი ხორვატიაში, ქალაქ ზაგრებში. დაფუძნდა კინოპროდიუსერის ოლინკა ვიშტიცას და მოქანდაკე დრაჟენ გრუბიშიჩის მიერ.

2003 წლის შემდეგ მათი ოთხწლიანი სიყვარულის ურთიერთობა დასრულდა. ამის შემდეგ, ორივე მათგანი ხუმრობდა დარჩენილი პირადი ნივთებით შეექმნათ მუზეუმი. მათ ეს იდეა განახორციელეს. მუზეუმი მიძღვნილია არშემდგარი სიყვარულებისთვის. მასში განთავსებულია ყოფილი შეყვარებულების პირადი ნივთები და თან ახლავს მოკლე აღწერილობა: „მუზეუმი შეიქმნა შემოწირული საგნების მოძრავი კოლექციით“. 

მუზეუმი გახდა ცნობილი და მიიღო კენეტ ჰადლონის პრემია ყველაზე ინოვაციური მუზეუმის მოგონებისთვის. წლების მანძილზე ამ კოლექციამ მოიარა მსოფლიო: არგენტინა, ბოსნია და ჰერცეგოვინა, გერმანია, მაკედონია, ფილიპინები, სერბეთი, სინგაპური, სლოვენია, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა, თურქეთი, გაერთიანებული სამეფო და ამერიკის შეერთებული შტატები.

## სქოლიო
კატეგორია:ხორვატიის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ქეთევან არახამია-გრანტი

**ქეთევან რევაზის ასული არახამია-გრანტი** (დ. 19 ივლისი, 1968, ოჩამჩირე, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მოჭადრაკე. 1985 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უცხო ენათა ინსტიტუტის გერმანული ენის ფაკულტეტი. მსოფლიოს ჩემპიონი 20 წლამდე გოგონათა შორის (1985). 1987 წლიდან საერთაშორისო დიდოსტატი. საქართველოს სამგზის (1983, 1984, 1990), სსრკ (1990) და დიდი ბრიტანეთის (2003) ჩემპიონი, შოტლანდიის ჩემპიონი კაცთა შორის (2003). ქალთა მსოფლიო საჭადრაკო ორგზის ჩემპიონი (1994, 1996). ევროპის ჩემპიონი გუნდურ ჩათვლაში (1992) ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალერი. 1998 წლის ოლიმპიადის მონაწილე, თბილისისა და ჰავანის საერთაშორისო ტურნირების გამარჯვებული. 1996 წლიდან ცხოვრობს შოტლანდიაში, მისი მეუღლეა იქაური მოჭადრაკე ჯონათან გრანტი.

## ძირითადი შედეგები 
## ლიტერატურა 
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქეთევან არახამია-გრანტი — ქართული სპორტის სტატისტიკა

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზურაბ აზმაიფარაშვილი

**ზურაბ აზმაიფარაშვილი** (დ. 16 მარტი, 1960, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მოჭადრაკე. საქართველოს ჩემპიონი (1980), საერთაშორისო სპორტის ოსტატი (1884), საერთაშორისო დიდოსტატი (1988), სსრკ სპორტის ოსტატი (1978).

1981 წელს დაამთავრა საქართველოს ფიზიკური კულტურის ინსტიტუტი (ჭადრაკის  სპეციალიზაცია). 1983 წელს იყო სსრკ ჩემპიონატის მონაწილე (მოუგო ა. კარპოვს). 1983–1985 წლებში სტუდენტთა მსოფლიო გუნდური პირველობის მონაწილე. პირველი ადგილები დაიკავა საერთაშორისო ტურნირებში: ალბენა (ბულგარეთი, 1984, 1986), ჰარარე (ზიმბამბვე, 1985), ჰავანა (კუბა, 1988), ამსტერდამი, ბერლინი, ლონდონი (1991).  ფიდეს მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალური ეტაპების 5-გზის მონაწილე (1997, 1999–2001, 2004). საჭადრაკო ოლიმპიადების მონაწილე (1992–2004). 1998 წელს თავის  დაფაზე მოიპოვა მცირე ვერცხლის მედალი: 10-იდან 8. სარეკორდო სარეიტინგო მაჩვენებელი- 2007 ქულა (2003). გარი კასპაროვის სეკუნდანტი მსოფლიოს პირველობის მატჩებში (1987–1994). საქართველოს ჭადრაკის ფედერაციის პრეზიდენტი (1998–2000) და თანაპრეზიდენტი (2000–2004), შავი ზღვის აუზის ქვეყნების საჭადრაკო ასოციაციის პრეზიდენტი (1999–2004), ფიდეს ვიცე-პრეზიდენტი (2002 წლიდან). 2009–2010 წლებში იყო აზერბაიჯანის ეროვნული ნაკრების ხელმძღვანელი და კაპიტანი. 2010 წლიდან დღემდე ფიდე-ს აკადემიის სტატუსის მქონე თბილისის საერთაშორისო აკადემიის დამფუძნებელია.

მიღებული აქვს  ფიდე-ს უმაღლესი სამწვრთნელო ჯილდო „ბოტვინიკის ხე“ (2010), ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენი (2003), ღირსების ორდენი (1996).

## ძირითადი შედეგები 
## ლიტერატურა 
* *ელგუჯა ბერიშვილი*, ქართული სპორტის ოქროს წიგნი, გვ. 316, თბ.: პალიტრა L, 2013.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ზურაბ აზმაიფარაშვილი — ქართული სპორტის სტატისტიკა

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენის კავალრები
ზ
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ფუჩღულეთის ურარტული წარწერა

**ფუჩღულეთის ურარტული წარწერა** — ძვ. წ. VIII საუკუნის ლურსმული ეპიგრაფიკული ძეგლი, აღმოჩენილი 1985 წელს (). ამჟამად მდებარეობს სტამბოლის არქეოლოგიურ მუზეუმში. 

ძეგლი მდებარეობს თურქეთში, ჰანაქის რაიონში, ისტორიულ ერუშეთში, დაბა ჰანაქის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ფუჩღულეთის ნასოფლარიდან მდინარის ხეობის აყოლებაზე, 550 მეტრზე, მდინარის მარჯვენა ნაპირზე, მაღალ ვერტიკალურ კლდეზე, მიწის ზედაპირიდან 6-7 მეტრის სიმაღლეზე. 13-სტრიქონიანი ურარტული წარწერის ფართობია 159×60 სმ. მასში მოხსენიებულია ურარტუს მეფე არგიშთი I, რომელსაც წარწერის მიხედვით ომი ჰქონია „თორიუმის“, სხვა ვერსიით „თარიუნის“ ქვეყანასთან და გზად დიაოხი აუოხრებია.

## ტექსტი
## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური ძეგლები
კატეგორია:ურარტული დამწერლობა
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური მუზეუმი
შტადტემპელი

მინი|შტადტტემპელის ძირითადი შენობა
**შტადტტემპელი** ასევე *სეიტენშტეტტენგასეს ტაძარი* () — ვენის მთავარი სინაგოგა. ის მდებარეობს შიდა ქალაქში, სეიტენშტეტტენგასეს 4 ნომერში.

## ისტორია 
სინაგგოა 1824-1826 წლებში აშენდა. რადგან იმპერატორს იოზეფ II-ს ჰქონდა ახირება, რომ მხოლოდ კათოლიკური ეკლესიის სალოცავები შეიძლება ყოფილიყო გამოსაჩენ ადგილას აშენებული, სინაგოგა მთავარი ქუჩიდან უცხო თვალს არის მოფარებული. ამ ფაქტმა სინაგოგა 1938 წლის დამსხვრეული ვიტრინების ღამეს განადგურებისგან გადარჩინა, რადგან მისთვის ხენძრის გაჩენა გამოიწვევდა სხვა სახლებზე ცეცხლის გავრცელებას. ის ერთადერთია სინაგოგაა რომელიც მეორე მსოფლიო ომის დროს გადარჩა. ნეცისტებმა გაანადგურეს ვენაში არსებული სხვა ყველა (93) სინაგოგა.

1950 წელს, თეოდორ ჰერცლის და მისი მეუღლის კუბოები ისრაელში გადასვენებამდე ტაძარში გამოასვენეს.

1981 წელს სინაგოგაზე მოხდა თავდასხმა და ცერემონიალის ორი მონაწილე დაიღუპა. თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა პალესტინელ არაბთა ტერორისტულმა დაჯგუფებამ აიღო.

დრეისთვის სინაგოგა წარმოადგენს აქტიურ სამლოცველოს და აქვს ისტორიული მონუმენტის სტატუსი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Stadttempel, Vienna

## სქოლიო 
კატეგორია:ვენა
კატეგორია:სინაგოგები
ქვემო ლამბალო

**ქვემო ლამბალო** — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (ლამბალოს თემი). მდებარეობს მდინარე ივრის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 450 მეტრი, საგარეჯოდან 35 კილომეტრი. 2014   წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3021 კაცი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
შვედეთის მონარქების სია

მინი|შვედეთის მონარქები 1523-1907 წლებში
**შვედეთის მონარქების სიაში** წარმოდგენილია იმ ადამიანების სია, რომლებიც მართავდნენ შვედეთს მთელი მისი არსებობის მანძილზე. აღსანიშნავია, რომ შვედეთის თითქმის ყველა მონარქი მამაკაცი იყო და დღესაც მამაკაცია, თუმცა არსებობს ოთხი გამონაკლისი, როდესაც შვედეთის მონარქი ქალი იყო. ასევე აღსანიშნავია, რომ კალმარის უნიის პერიოდში (1397-1523) შვედეთს, დანიასა და ნორვეგიას საერთო მონარქები ჰყავდათ, ასევე საერთო მონარქები ჰყავდათ შვედეთსა და ნორვეგიას 1814-1905 წლებში. 

## მუნზოს დინასტია 
## სტენკილის დინასტია  
## შვერკერისა და ერიკის დინასტიები 
## ბიელბოს დინასტია 
## მეკლენბურგელთა დინასტია 
## კალმარის უნია 
### ესტრიდზენების დინასტია 
### ვიტელსბახების დინასტია 
### ოლდენბურგების დინასტია 
## ვაზას დინასტია 
## პფალც-ცვაიბრიუხენელთა დინასტია (ვიტელსბახების შტო) 
## ჰესენელების დინასტია 
## ჰოლშტაინ-გოტორპელთა დინასტია (ოლდენბურგების შტო) 
## ბერნადოტების დინასტია 
## ლიტერატურა 
* The Cambridge History of Scandinavia. Vol.I. Cambridge University Press, 2003 ISBN 0-521-47299-7.
* Morby John E. Dynasties of the World. Oxford University Press, 2002 ISBN 0-19-860473-4.
* Liljegren, Bengt. Rulers of Sweden. Historiska Media, 2004 ISBN 91-85057-63-0.
* Lagerqvist Lars O., Åberg Nils. Kings and Rulers of Sweden. Vincent Publications, 2002 ISBN 91-87064-35-9.

კატეგორია:მმართველთა სიები
კატეგორია:შვედეთის მეფეები
პირველადი შავი ხვრელები

**პირველადი შავი ხვრელები** — შავი ხვრელის ჰიპოთეტური ტიპი, რომელიც დიდი აფეთქების შემდეგ წარმოიქმნა. ადრეულ სამყაროში დიდი სიმკვრივეები და არაჰომოგენური გარემოებები განაპირობებდნენ საკმარისად მკვრივი რეგიონების გრავიტაციული კოლაფსის ზემოქმედების ქვეშ ყოფნას, რაც წარმოქმნიდა შავ ხვრელებს. იაკოვ ზელდოვიჩმა და იგორ ნოვიკოვმა 1966 წელს პირველად გამოთქვეს ამგვარი შავი ხვრელების არსებობის ვარაუდი, მაგრამ თეორია მათი წარმოშობის შესახებ პირველად ღრმად შეისწავლა სტივენ ჰოკინგმა 1971 წელს. იმის გამო, რომ პირველადი შავი ხვრელები არ ფორმირდებოდა გრავიტაციული კოლაფსით, მათი მასები შეიძლება ვარსკვლავურ მასებზე მკვეთრად მცირე იყოს. ჰოკინგმა გამოთვალა, რომ პირველადი შავი ხვრელები შეიძლება იწონიდნენ სულ მცირე -ს, რაც დაახლოებით ადამიანის მწიფე კვერცხუჯრედის მასისაა.         

## ლიტერატურა 
* D. Page, Phys. Rev. D13 (1976) 198 : First detailed studies of the evaporation mechanism
* B.J. Carr & S.W. Hawking, Mon. Not. Roy. Astron. Soc 168 (1974) 399 : Describes links between primordial black holes and the early universe
* A. Barrau et al., Astron. Astrophys. 388 (2002) 676, Astron. Astrophys. 398 (2003) 403, Astrophys. J. 630 (2005) 1015 : Experimental searches for primordial black holes due to the emitted antimatter
* A. Barrau & G. Boudoul, Review talk given at the International Conference on Theoretical Physics TH2002 : Cosmology with primordial black holes
* A. Barrau & J. Grain, Phys. Lett. B 584 (2004) 114 : Searches for new physics (quantum gravity) with primordial black holes
* P. Kanti, Int. J. Mod. Phys. A19 (2004) 4899 : Evaporating black holes and extra-dimensions

კატეგორია:კოსმოლოგია
მერეს ციხე (სამცხე)

**მერეს ციხე** — საფორტიფიკაციო ნაგებობა, მდებარეობს თურქეთში ფოსოფის რაიონში, ისტორიულ სამცხეში, სოფელ მერესთან, თანამედროვე სოფელ ჩაქირქოჩთან (), მდ. ფოცხოვისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, კლდოვან ბორცვზე.

## ძეგლის აღწერა
ციხე გეგმარებით მთის რელიეფს მიუყვებოდა, დღეს სანახევროდ დანგრეულია და დარჩენილია სამი დიდი ფრაგმენტი, ციხის კედლებში შეიმჩნევა რამდენიმე სამშენებლო ფენა, მათგან ერთ-ერთზე, სამხრეთ-დასავლეთ ფრაგმენტში, შიგნიდან, სქელ კედელში, მოწყობილია სადგომი, რომლის შესასვლელის მარცხენა მხარეს ჩადგმული რუხი ფერის ქვის ლოდზე ამოკვეთილია მხედრული წარწერა (XV-XVI სს.). წარწერის მოკლე ტექნიკური აღწერილობა: ტექსტის მარჯვენა ნაწილი, ლოდის მარჯვენა კიდის ჩამოტეხვის გამო, სავარაუდოდ, დაკარგულია; სამი სტრიქონი; ქარაგმისა და განკვეთილობის ნიშნები არ ახლავს. წარწერა წაკითხვის გარეშე დაფიქსირებული აქვს დ. ბერძენიშვილს (ბერძენიშვილი 2009). ციხის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, გალავნის გარეთ, ფერდზე, დგას ნახევრად დანგრეული პერანგშემოცლილი და კამარებმორღვეული ეკლესია, რომელსაც სამხრეთიდან მინაშენი ჰქონია. მერეს ციხე და ეკლესია აღწერილი აქვთ მკვლევარებს: ი. გვარამაძეს, ვ. სადოვსკის, პ. უვაროვას, ვ. დევიცკის, ჰ. გუნდოღდუს, ფ. ბაირამს. 2014 წლისთვის შიდა მოპირკეთებიდან დარჩენილია ჩრდილოეთი კედლის მხარე და კამარის ქუსლი. ამ კედელზე, საკურთხევლის მხარეს, ქვის ორ კვადრზე მხატვრობის კვალიც შემორჩა (ძლიერი დაზიანების გამო რაიმეს გარჩევა ჭირს, ჩანს საღებავის მუქი ლურჯი, წითელი და ყვითელი ფერი). ჩრდილოეთი სადგომი მეტად დაზიანებულია, წაქცეულია დუღაბიანი კედლები, დარჩენილია სამხრეთი და დასავლეთი კედლის ნაწილები, თაღის ნაწილი და პილასტრის კაპიტელი.

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
კატეგორია:ისტორიული სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს ციხე-ქალაქები
ჩადუნელი

საკუთარი სახელი **ჩადუნელი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გია ჩადუნელი — ფეხბურთელი
* თორნიკე ჩადუნელი — ფეხბურთელი
* იორამ ჩადუნელი — მწერალი

## იხილეთ აგრეთვე
* ჩადუნელები — გვარი საქართველოში

კატეგორია:ქართული გვარები
სარალიძე

საკუთარი სახელი **სარალიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბორის სარალიძე — ინჟინერი, თანამდებობის პირი
* ზურაბ სარალიძე — ინჟინერი
* მერაბ სარალიძე — ანიმაციური ფილმების რეჟისორი
* ტრისტან სარალიძე — კინოსა და თეატრის მსახიობი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ეგზოტიკური მატერია

**ეგზოტიკური მატერია** ფიზიკაში — მატერია რომელიც განსხვავდება ჩვეულებრივი მატერიისგან და აქვს ეგზოტიკური პროპორციები, ეგზოტიკური მატერია არ შედგება სუბატომური ნაწილაკებისგან (პროტონები, ელექტრონები და ნეიტრონები). გააჩნია ნეგატიური მასა (-m).

## ტიპები
არსებობს ეგზოტიკური მატერიის სხვადასხვა ტიპები.

* ჰიპერთეორიული ნაწილაკი რომელიც არღვევს ფიზიკის ჩვენთვის ცნობილ კანონებს და აქვს ნეგატიური მასა
* ჰიპერთეორიული ნაწილაკები რომლებიც არ არის აღმოჩენილი მაგრამ თუ არსებობს ის იქნება მოქცეული ფიზიკის კანონების საზღვრებში და არ დაარღვევს მათ.
* რამდენიმე ნაწილაკის ერთობლიობა რომლების არსებობაც პრაქტიკულად დამტკიცებულია.
* მატერიის ფორმა რომელიც იშვიათად გვხვდება (მაგალითად: ბოსე-აინშტეინის კონდენსანტი).
* მატერიის ფორმა რომელიც არ არის გამოკვლეული: შავი მატერია და სარკისებრი მატერია.
* ეგზოტიკური ატომი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ანტიმატერია
*ბნელი მატერია
*ბნელი ენერგია
*ნეგატიური მასა
*ნეგატიური ენერგია
*სარკისებრი მატერია

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

კატეგორია:მატერია
ქვემო სამგორი

**ქვემო სამგორი** — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (გიორგიწმინდის თემი).

## სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჯორჯი (პრინცი)

**ჯორჯ ალექსანდერ ლუისი** (; დ. 22 ივლისი, 2013, ლონდონი) — ბრიტანეთის სამეფო ოჯახის წევრი, მეფე ჩარლზ III-ის შვილიშვილი და პრინც უილიამის უფროსი შვილი.

პრინცი ჯორჯი დაიბადა ლონდონში, წმინდა მერის საავადმყოფოში 2013 წლის 22 ივლისს. მამა — პრინცი უილიამი, დედა — პრინცესა კეთრინი.

იგი უილიამისა და კეთრინის პირველი შვილია. მას ჰყავს და — პრინცესა შარლოტა და ძმა — პრინცი ლუისი.

## რესურსები ინტერნეტში
* პრინცი ჯორჯი სამეფო ოჯახის საიტზე
* 

კატეგორია:დაბადებული 22 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 2013
კატეგორია:უინძორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შარლოტა (პრინცესა)

**შარლოტა ელისაბედ დაიანა უინძორი** (; დ. 2 მაისი, 2015, ლონდონი) — ელისაბედ II-ის შვილთაშვილი, ჩარლზ III-ის შვილიშვილი და პრინც უილიამის მეორე შვილი.
[მინი|პრინცესა შარლოტა [ბაკინგემის სასახლე|ბაკინგემის სასახლის აივანზე დედოფალ ელისაბედ II-ის ტახტზე ასვლის 70-ე წლის იუბილეზე.]]
პრინცესა შარლოტა დაიბადა ლონდონში, წმინდა მერის სახელობის საავადმყოფოში. მას ჰყავს ორი ძმა, პრინცი ჯორჯი და პრინცი ლუისი. 

## რესურსები ინტერნეტში
* პრინცესა შარლოტა სამეფო ოჯახის საიტზე
* 

კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 2015
კატეგორია:უინძორები
კატეგორია:ბრიტანეთის პრინცესები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჩვეულებრივი შოშია

**ჩვეულებრივი შოშია**, **შოშია**, () — მგალობელი ფრინველი შოშიასებრთა ოჯახისა. ფართოდაა გავრცელებული ევრაზიის მნიშვნელოვან ნაწილში, ინტროდუცირებულია სამხრეთ აფრიკაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაში. სამხრეთ და დასავლეთ ევროპაში მობინადრე ფრინველია, ჩრდილოეთსა და აღმოსავლეთში მცხოვრებნი კი მიგრაციებს ასრულებენ და სამხრეთისაკენ ინაცვლებენ. გარეგნულად (ზომები, ყვითელი ნისკარტი და მუქი შეფერილობა) ძლიერ წააგავს შავ შაშვს, მაგრამ მისგან განსხვავებით მიწაზე გადაადგილებისას დადის და არ ხტუნავს.

## აღწერა 
ჩვეულებრივი შოშია მცირე ზომის ფრინველია, სიგრძით 18,7–21,2 სმ, ფრთის შლილი 38,7 სმ შეადგენს, მასა 75 გრამს აღწევს. ტანი მასიურია, აქვს მოკლე კისერი. ნისკარტი გრძელი, წამახვილებული და ოდნავ ქვედა მიმართულებით მოღუნულია; გამრავლების სეზონზე ფერად ყვითელია, დანარჩენ დროს შავი. შედარებით დიდი ზომის შავი შაშვისაგან (Turdus merula) განსხვავებით ნისკარტი გვერდებისკენ გაბრტყელებულია და ისეთი მძლავრიც არ არის. თვალის ფერადი გარსი ყავისფერია. ფრთები მოკლე, ძირში განიერი, ხოლო ბოლოში შევიწროებულია. გალობისას ხშირად იქნევს მათ. ზრდასრული დედლისა და მამლის ზურგის, მკერდის და კისრის უკანა მხარის შეფერილობა ერთმანეთისაგან არ განსხვავდება: შავი ბუმბული მეტალისებრი ბზინვარებით, ცალკეულ ქვესახეობებს იისფერი, მომწვანო, მოცისფრო ან ბრინჯაოსფერი იერი დაჰკრავთ. ზამთარში, როდესაც ბუმბულის წვერები იცვითება, ტანზე ჩნდება მრავალი თეთრი ან კრემისფერი წინწკლები, ფრთების გარე მხარესა და მკერდზე უფრო დიდები, ხოლო თავზე მცირენი. გაზაფხულზე, ბუმბულის ცვენის შემდეგ შეფერილობა ერთფეროვანი მურა ხდება. კუდი მოკლეა, 6,2–6,8 სმ სიგრძის,

## გავრცელება 
### არეალი 
ჩვეულებრივი შოშია ფართოდაა გავრცელებულია ყველა ბიოგეოგრაფიულ ოლქში, გარდა ნეოტროპიკისა (ცენტრალური და სამხრეთი ამერიკა). ევრაზიაში გვხვდება ვრცელ ტერიტორიაზე: ჩრდილოეთში არეალი განისაზღვრება კოლის ნახევარკუნძულითა და ისლანდიით, სამხრეთში — ჩრდილოეთი ესპანეთით, სამხრეთი საფრანგეთით, იტალიით, ყოფილი იუგოსლავიის ტერიტორიითა და ჩრდილოეთი საბერძნეთით, თურქეთით, ჩრდილოეთი ერაყით, ჩრდილოეთი ირანით, ავღანეთით, პაკისტანითა და ჩრდილო-დასავლეთი ინდოეთით; აღმოსავლეთში აღწევს ბაიკალის ტბამდე, დასავლეთში — აზორის კუნძულებამდე. ციმბირში ჩ. გ. 60°-მდე გვხვდება. ადამიანის მიერ შეგნებულად იქნა ინტროდუცირებული სამხრეთ-დასავლეთ აფრიკაში, ავსტრალიაში, ახალ ზელანდიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში იყო ცდები, მოეშენებინათ ეს სახეობა აშშ-ში. ყველაზე ცნობილი ასეთი ცდა იყო 1890–1891 წლებში, როდესაც ცენტრალ პარკის ტერიტორიაზე გაუშვეს 100 ეგზემპლარი. თუმცა ამ ფრინველებიდან ბოლომდე მხოლოდ 15 გადარჩა, შემდგომში კი ისინი ფართოდ გავრცელდნენ მთელ კონტინენტზე — სამხრეთი კანადიდან ფლორიდასა და ჩრდილოეთ მექსიკამდე.

## სქოლიო 
კატეგორია:შოშია
კატეგორია:ევროპის ფრინველები
სახლის ბეღურა

**სახლის ბეღური** () — ბეღურის გვარის (Passer) ყველაზე გავრცელებული ფრინველი ბეღურასებრთა ოჯახისა. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ფრინველია. საკმაოდ ახლოს ბინადრობს ადამიანთა სამოსახლოებთან (აქედან მოდის სახელწოდება „სახლის“) და კარგად იცნობენ თავისი გარეგნობით და დამახასიათებელი ჭიკჭიკით.

## აღწერა 
250პქ|მინი|მარცხნივ|ფრენა
მისი სხეულის სიგრძეა 14–18 სმ, რომელიც ნიკაპზე, ჩიჩახვზე, ყელზე და მკერდის ზედა მხარეზეა, და აგრეთვე მუქი რუხი (და არა მუქი მურა) თავის ზედა ნაწილით. დედალს თავი და ყელი რუხი აქვს და თვალების ზემოთ გასდევს მკრთალი რუხ-ყვითელი ზოლი.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## ლიტერატურა 
* Воробей — статья из Библейской энциклопедии
* Ильенко А.И. Экология домовых воробьёв и их эктопаразитов. — М.: Наука, 1976. — 120 с.
* Птицы Советского Союза / Под ред. Г. П. Дементьева и Н. А. Гладкова. — М.: Советская наука, 1954. — Т. 5.
* *Рябицев В. К.* Птицы Урала, Приуралья и Западной Сибири: Справочник-определитель. — Екатеринбург: Изд-во Уральского университета, 2002. — ISBN 5-7525-0825-8.
* *Семёнов-Тян-Шанский О. И., Гилязов А. С.* Птицы Лапландии. — М.: Наука, 1991.
* *Устюгов Б.* Мёртвая ворона несёт золотые яйца // Известия. — 2006. — 16 марта.

## სქოლიო 
კატეგორია:ბეღურა
ორბუხის მეგალითური ნაგებობა

**ორბუხის მეგალითური ნაგებობა** — არქეოლოგიური ძეგლი თურქეთში. ძეგლი მდებარეობს ჰანაქის რაიონში, ისტორიულ ერუშეთში, სოფელ ვერანასთან, თანამედროვე სოფელ ჩავდარლის () სამხრეთ-დასავლეთით 1,5 კმ-ზე, ამჟამინდელი საძოვრების ტერიტორიაზე მდებარეობდა ისტორიული სოფელი ორბუხა. ნასოფლარის სამხრეთ-დასავლეთით 1,2 კმ-ზე, მდინარეების ჩათისწყლისა და მისი მარცხენა შენაკადის ტანეიდანისწყლის შეერთების ადგილას აღმართულ კლდეზე (). ის ნაგებია მშრალი წყობის უხეშად დამუშავებული მეგალითებისგან, ზოგიერთი ქვის სიგრძე ერთ მეტრს აღემატება. ნაგებობა მართკურთხა ფორმისაა (9,8×8,6 მ), შემორჩენილი კედლის სიმაღლე 2 მ-ია, გული ამოვსებულია მცირე ზომის ქვებით. ნაგებობის მახლობლად გადის გრუნტიანი გზა, რომელიც ჩადის მდინარის ნაპირზე. ნაგებობა არ არის აღწერილი ჩვენთვის ცნობილ წერილობით წყაროებში.

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური ძეგლები
სობოტის წყალსაცავი

**სობოტის წყალსაცავი** (, ) — ხელოვნური წყალსაცავი ავსტრიაში. შეიქმნა 1990 წელს. 

მდებარეობს სოფელ ზობოტის მახლობლად, კორაპეის მთის ქედზე, ლავუმუნდისა და გრაცის დამაკავშირებელი გზის გვერდით, სლოვენია-ავსტრიის საზღვართან მდებარე სობოტის უღელტეხილთან. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან დაახლოებით 1080 მეტრია. აუზის ფართობია 29,7 კმ². წყალსაცავის სიგრძე დაახლოებით 2 კმ-ია, სიგანე 500 მ, ზედაპირის ფართობი 0,8 კმ², ხოლო სიღრმე 80 მ-მდე.

## სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიის წყალსაცავები
ფიქლობის მეგალითური ნაგებობა

**ფიქლობის მეგალითური ნაგებობა** — არქეოლოგიური ძეგლი თურქეთში. ძეგლი მდებარეობს ჰანაკის რაიონში, ისტორიულ არტაანში, სოფელ ფიქლობთან, თანამედროვე სოფელ ინჯედერეს () ჩრდილოეთ ნაწილში, მდ. ჩოთისწყლის მარჯვენა მხარეს, კლდოვან ფერდზე (). ნაგებობა მართკუთხა გეგმისაა (8,9×8,6 მ). კედლის სისქე 2,5 მეტრამდეა, კედლის გული ამოვსებულია ნატეხი ქვით. შემორჩენილი კედლების სიმაღლე 4-5 მეტრია, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში კედლის სიმაღლე 6 მეტრს აღწევს. იგი ნაგებია უხეშად დამუშავებული ქვით, უკეთაა დამუშავებული მხოლოდ შესასვლელისა და არქიტრავის ქვები; ზოგიერთი საშენი ქვის ზომა 1 მეტრს აჭარბებს. ნაგებობა არ არის მოხსენიებული ჩვენთვის ცნობილ წერილობით წყაროებში.

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური ძეგლები
რუსეთის არქტიკის ეროვნული პარკი

300px|მინი
** რუსეთის არქტიკა** — ეროვნული პარკი არხანგელსკის ოლქში. მდებარეობს ახალი მიწის ჩრდილოეთ ნაწილში. დაფუძნდა 2009 წლის 15 ივნისს. 

ეროვნულ პარკში შედის სარეზერვო მიწა 1,426,000 ჰა, რომელთა მიწის ნაკვეთი 632,090 ჰა და საზღვაო აკვატორია არის 793,910 ჰა. რუსეთის არქტიკის ეროვნული პარკი რუსეთის ფედერაციის მთავრობის დადგენილებით "ფრანც იოსების მიწის" ტერიტორია შეტანილი იქნა არქტიკული ეროვნული პარკის საზღვრებში.

## პარკის შექმნის მიზეზები 
ამ რეგიონში ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს უდიდესი ჩიტების ბაზრობებია განლაგებული.ასევე ცხოვრობენ პოლარული დათვები, ვეშაპები, არქტიკული ყარსაღები, სელაპები და ნერპები. მცენარეულობა წარმოდგენილია ზოგიერთი სახეობის მოცხარის, ლიქენის და მცირე რაოდენობის ყვავილებით. პარკი შეიქმნა იმისათვის, რომ შეინარჩუნონ არქტიკის უნიკალური ბუნება.

ეროვნული პარკის შექმნის ინიციატორი იყო გეოგრაფი და პოლარული ექსპერიმენტატორი პ. ვ. ბოიარსკი.

ეროვნული პარკის ტერიტორია არ არის საინტერესო მხოლოდ მისი ბუნებით. ეროვნული პარკში არსებობს რუსული არქტიკის აღმოჩენისა და ძიების ისტორიასთან დაკავშირებული ადგილები და ობიექტები. ეს პარკი დაარსდა XVI საუკუნეში. რეგიონი წარმოადგენს პოპულარულ ადგილს ტურისტებისთვის.  

## რესურსები ინტერნეტში 
* «В России создан новый национальный парк „Русская Арктика“» 

კატეგორია:რუსეთის ეროვნული პარკები
ბოტევგრადი

**ბოტევგრადი** (, 1934 წლამდე **ორხანიე** (**Орханиэ**), 1866 წლამდე **სამუნჯიევო**) — ქალაქი ბულგარეთში. მდებარეობს სოფიას მიდამოებში, შედის ბოტევგრადის თემში. ქალაქის ძველი სახელია (ბულგარეთის დამოუკიდებლობამდე) *ორხანიე*. მოსახლეობა 22 166 ადამიანია. სახელი პოეტისა და რევოლუციონერის ხრისტო ბოტევის პატივსაცემად დაერქვა.
ბოტევგრადი სარანსკის ტყუპი ქალაქია.

## მოსახლეობა 
|}

## პოლიტიკური სიტუაცია 
ბოტევგრადის თემის კმეტი (მერი) — არჩევნების შედეგების მიხედვით გიორგი გიორგის ძე ცვეტანოვი (პარტიული კოალიცია: სამოქალაქო კავშირი ახალი ბულგარეთისთვის, ეროვნული მოძრაობა „სიმეონ მეროე“ (ემსმ), ბულგალური სოციალ-დემოკრატია).

## კულტურა 
ქალაქის სიმბოლოა 1866 წელს აშენებული 30 მეტრის სიმაღლის და ყველაზე მაღალი სასაათო კოშკი ბულგარეთში. ასევე ქალაქში არის:
* ივანე ვაზოვის სახელობის ბიბლიოთეკა
* უცნობი ჯარისკაცის ძეგლი
* ხრისტო ბოტევის ძეგლი
* სტამენ პანჩევის ძეგლი

## გალერეა

Image:Botevgrad 2.JPG|ბოტევგრადის ცენტრი
Image:Botevgrad-garden-court-hall.jpg|
Image:Botevgrad-Hristo-Botev-monument.jpg|ბოტევის ძეგლი და ეზო
Image:Botevgrad clock tower.jpg|საათის კოშკი

## რესურსები ინტერნეტში
* Botevgrad directory
* Botevgrad's Municipal Site
* News About Botevgrad 
* Botevgrad's Portal Site
* Pictures from Botevgrad
* 360 degree virtual Botevgrad picture of the centre

კატეგორია:ბულგარეთის ქალაქები
პატარა ვარდოსანის მეგალითური ნაგებობა

**პატარა ვარდოსანის მეგალითური ნაგებობა** — არქეოლოგიური ძეგლი თურქეთში. ძეგლი მდებარეობს ჰანაქის რაიონში, ისტორიულ ერუშეთში, სოფელ პატარა ვარდოსანის, თანამედროვე სოფელ იამაჩიოლუს () განაპირას, დასავლეთით, მდ. ჩოთისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, მდინარისკენ მოქცეულ კლდის კონცხზე (), ნაგებობა ძლიერაა დანგრეული და შემორჩენილია მხოლოდ საშუალო ზომის უხეშად დამუშავებული ქვით ნაგები მშრალი წყობის ერთი კედლის ფრაგმენტი. ნაგებობა არ არის მოხსენიებული ჩვენთვის ცნობილ წერილობით წყაროებში.

## ლიტერატურა
*

კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური ძეგლები
ვაგიფ სულთანლი

**ვაგიფ სულთანლი** (ვაგიფ სულთან ოღლი ვერდიევი; ) — აზერბაიჯანელი პროზაიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი, 1994 წლიდან აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1997), პროფესორი (1999).

ვაგიფ სულთანლი დაიბადა 1958 წლის 2 მარტს აზერბაიჯანის სსრ-ის ქურდამირის რაიონის სოფელ შაჰსევანში.

დაამთავრა სოფელ ქოჰნაბაზარის საშუალო სკოლა (1964 – 1974). პარალელურად სწავლობდა ქურდამირის რაიონულ მუსიკალურ სკოლაში (1970 – 1975). რაღაც დროის განმავლობაში მუშაობდა მუშად ქურდამირის ელექტროქსელში (1974 – 1976).

1981 წელს წარჩინების დიპლომით დაამთავრა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი, რის შემდეგაც ვ.სულთანლი გააწესეს აზერბაიჯანული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად ისმაილლის რაიონის სოფელ კალაჯიგის საშუალო სკოლაში. შემდგომში სწავლა გააგრძელა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის თანამედროვე ლიტერატურის კათედრის ასპირანტურაში.

დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „ხასიათის პრობლემა აზერბაიჯანულ დრამატურგიაში“ (1984). მუშაოდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მასწავლებლად, უფროსს მასწავლებლად და დოცენტად (1984 – 1991). ამჟამად პროფესორია (1999) უნივერსიტეტის ისტორიის კათედრაზე. 1997 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „მუჰამედ ამინ რასულზადეს ცხოვრება და ლიტერატურული მოღვაწეობა“ (1997). აქტიურად ეწევა საზოგადოებრივ მოღვაწეობას. 1991 წელს დააარსა აზერბაიჯანთმცოდნეთა ასოციაცია და არჩეულ იქნა მის თავმჯდომარედ.

მუშაობდა ლიტერატურული გადაცემების კორესპონდენტად ამერიკული რადიოსადგურების („თავისუფლება“ და „თავისუფალი ევროპა“) აზერბაიჯანულ რედაქციაში (1995 – 1998). გახლდა რამდენიმე ჟურნალის მთავარი რედაქტორი, რომლებიც გამოდიოდნენ პოლონეთში („ხუდაფარინი“, 1995), შვედეთში („არაზი“, 1996 – 1997), აშშ-ში („მსოფლიოს აზერბაიჯანელები“, 2000 – 2012).

თურქული ლიტერატურის ორგანიზაციის („კვიპროსი-ბალკანეთი-ევრაზია“) კავკასიური ბიუროს ხელმძღვანელია. მსოფლიოს 40-ზე მეტ ქვეყანაში ჩატარებული საერთაშორისო კონფერენციების, სიმპოზიუმებსა და ფორუმების მონაწილე და მომხსენებელია.

ჰასან ბეკ ზარდაბის სახელობის პრემიისა (1995) და თურქული ლიტერატურის ორგანიზაციის („კვიპროსი-ბალკანეთი-ევრაზია“) პრემიის (2002) ლაურეატია. 2014 წელს დაჯილდოვდა ეგვიპტის კულტურის სამინისტროს საპატიო სიგელით.

იყო არჩეული მსოფლიოს აზერბაიჯანელთა კონგრესის საბჭოს წევრად, რომლის ყრილობები ჩატარდა შვედეთში (2001), ნიდერლანდებში (2002), გერმანიაში (2004), ბელგიასა (2008) და დიდ ბრიტანეთში (2010).

2012 წელს დაარსებული საერთაშორისო ეპოსების კვლევების საზოგადოების (ცენტრალური ოფისი მდებარეობს პეკინში) წევრია (The International Society for Epic Studies).

2018 წელს არჩეულ იქნა მწერალთა საერთაშორისო ასოციაციის წევრად, რომელიც მდებარეობს ამერიკის შეერთებულ შტატებში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1958
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მწერლები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ფილოლოგები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ადელ ნოიჰაუზერი

250px|მინი|მარჯვნივ|აელ ნოიჰაუზერი 2010 წელს
**ადელ ნოიჰაუზერი** (დ. 17 იანვარი, 1959, ათენი) — ავსტრიელი მსახიობი. კარიერა დაიწყო როგორც თეატრის მსახიობმა. მოგვიანებით მუშაობდა ტელევიზიასა და კინოში. არის ავსტრიის კინოაკადემიის წევრი.

## პირადი ცხოვრება 
მისი ოჯახი საბერძნეთიდან ვენაში გადავიდა საცხოვრებლად, როცა ის ოთხი წლის იყო. გაიზარდა ვენაშივე. როცა დედამისმა დატოვა ოჯახი ადელის ნახევარძმასთან ერთად, ნოიჰაუზერი და მისი ძმა დარჩნენ თავიანთ ბერძენ მამასთან, გეორგთან. მოგვიანებით ძმამაც დატოვა ოჯახი, ის კი მარტო დარჩა მამამისთან. ათი წლის ასაკში, მან გადაიჭრა ვენები, ხოლო ოცდაერთი წლის ასაკამდე მან რამდენჯერმე სცადა თვითმკვლელობა. ქმართან განშორების შემდეგ, ნოიჰაუზერი გადავიდა ვენაში. ჰყავდა ერთი შვილი, რომელიც სწავლობდა ჯაზ გიტარაზე დაკვრას გრაცში.

ნოიჰაუზერის ბებია და პაპა წარმოშობით ქვემო ავსტრიის რეგიონიდან, ვალდფირტელიდან იყვნენ, პროფესიით აკადემიკოსი მხატვრები. მის ძმა, პიტერი გაჰყვა მის კვალს.

## კარიერა 
ნოიჰაუზერს 6 წლის ასაკიდან უნდოდა მსახიობობა. 1976–1978 წლებში სწავლობდა თეატრალურ სკოლა Schauspielschule Krauss-ში. დაახლ. ოცი წლის ასაკში დროდადრო ვენაშიც.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:ავსტრიელი მსახიობები
კატეგორია:მსახიობი ქალები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ოზანის მეჩეთი

**ოზანის მეჩეთი** () — XIX საუკუნის ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლი, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის ქალაქ განჯაში.

ოზანის მეჩეთი აიგო ქალაქ გიანჯის ოზანის კვარტალში. კვარტლის მაცხოვრებლები იღებდნენ აქტიურ მონაწილეობას მეჩეთის მშენებლობაში, რომელიც ეკუთვნის 1884 წელს. მეჩეთს სხვანაირად ჰაჯი აბასლის მეჩეთსაც ეძახიან. შესასვლელთან შემონახულია ქითაბე არაბულ ენაზე. ქითაბეს წყალობით შესაძლებელი გახდა მეჩეთის აშენების თარიღის დადგენა, მაგრამ წარწერის დაზიანების გამო არ არის ცნობილი არქიტექტორის ვინაობა.

ჟურნალ „მოლა ნასრედინი“ 1907 წლის მეთორმეტე ნომერში იტყობინებოდა, რომ 1906 წელს ოზანის კვარტლის მაცხოვრებლებმა შეაგროვეს 2000 მანათი მეჩეთის შენობის გასარემონტებლად.

მეჩეთი ფუნქციონირებდა და ემსახურებოდა მორწმუნეებს 1920 წლამდე. 1920 წელს გიანჯის ამბოხების დროს მეჩეთი ნაწილობრივ იქნა დანგრეული. აზერბაიჯანში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მეჩეთი დაიხურა, ისევე როგორც ბევრი სხვა რელიგიური დაწესებულება.

2001 წლის 2 აგვისტოს ოზანის მეჩეთი შეიტანეს ადგილობრივი მნიშვნელობის ისტორიისა და კულტურის უძრავი ძეგლების სიაში.

1979 წელს ოზანის მეჩეთი აღდგენილ იქნა.

2007 წელს ჩატარდა მეჩეთის სარესტავრაციო სამუშაოები.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მეჩეთები
ავსტრიის საფოსტო შემნახველი ბანკი

მინი|ავსტრიის საფოსტო შემნახველი ბანკის შენობის მთავარი ფასადი.
**ავსტრიის საფოსტო შემნახველი ბანკი** () — არქიტექტორ ოტო ვაგნერის მიეერ აგებული მოდერნიზმის სტილის შენობა ვენაში. შენობა მოდერნისტული არქიტექტურის ადრეული პერიოდის მნიშვნელოვან ნიმუშს წარმოადგენს. ის ოტო ვაგნერის მიერ არტ-ნუვოსგან და ნეოკლასიციზმისგან დაშორების პირველი შემთხვევა იყო. აშენებულია 1904-1906 წლებში რკინაბეტონის გამოყენებით.

შენობაში განთავსებულია ავსტრიის საფოსტო შემნახველი ბანკის სათაო ოფისი. მდებარეობს შიდა ქალაქში, რინგშტრასეს ბულვარის გვერდოთ, გეორ-კოხის მოედნის 2 ნომერში.

Wien-Postsparkasse-04-Otto Wagner-2009-gje.jpg
Wien-Postsparkasse-10-Otto Wagner-2005-gje.jpg
Wien-Postsparkasse-20-Otto Wagner-2009-gje.jpg
Wien-Postsparkasse-24-Otto Wagner-2009-gje.jpg
Wien-Postsparkasse-32-Otto Wagner-2013-gje.jpg
Wien-Postsparkasse-36-Otto Wagner-2013-gje.jpg

## ლიტერატურა 
* Otto Wagner. *Die österreichische Postsparkasse*. Falter Verlag, Wien. 1996. 
* Carl E. Schorske. *Fin-de-Siècle Vienna: Politics and Culture*. Vintage, London. 1980. 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Otto Wagner Museum located within the Austrian Postal Savings Bank
* Virtual tour through the building 

კატეგორია:ვენა
ჰასან ბეკ ზარდაბის სახელობის საბუნებისმეტყველო ისტორიის მუზეუმი

**ჰასან ბეკ ზარდაბის სახელობის საბუნებისმეტყველო ისტორიის მუზეუმი** — 1930 წელს დაარსებული ისტორიული მუზეუმი, რომელიც აზერბაიჯანელი ჟურნალისტის, ინტელექტუალის, განმანათლებლის, პუბლიცისტის, პედაგოგის, დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობის, ეკოლოგიისა და დარვინიზმის პრობლემებისადმი მიძღვნილ უამრავი სამეცნიერო ნაშრომის ავტორის, ჰასან ბეკ ზარდაბის სახელს ატარებს.

მუზეუმი ფუნქციონირებს აზერბაიჯანის გეოლოგიის და გეოფიზიკის ინსტიტუტის ეგიდით.

თავდაპირველად მუზეუმი ფუნქციონირებდა, როგორც მხარეთმცოდნეობის პედაგოგიური წრე 1920 წელს. თავად საბუნებისმეტყველო მუზეუმი დაარსდა 1930 წელს აზერბაიჯანის სსრ-ის სახელმწიფო მუზეუმის ბიოლოგიის განყოფილების ბაზაზე.

1945 წელს მუზეუმი შევიდა აზერბაიჯანის სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიის ინსტიტუტის შემადგენლობაში. 1944 წლიდან დაწესებულებას მიენიჭა ჰასან ბეკ ზარდაბის სახელი.

შემდგომში, რესპუბლიკაში არსებული მუზეუმების რეკონსტრუქციასა და სარესტავრაციო სამუშაოების ჩატარების მიზნით დაარსებულ იქნა სამეცნიერო-სარესტავრაციო ცენტრი. აღნიშნული დაწესებულებები დღესაც ფუნქციონირებენ.

2014 წლის იანვარში მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საბუნებისმეტყველო ისტორიის ეროვნული მუზეუმის დებულების დამტკიცების შესახებ. დებულების თანახმად იგეგმება აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიასთან ეროვნული მუზეუმის შექმნა.

## გალერეა 

Archiodiscodon meridionalis Nesti.jpg
Diodon hystrix in museum.jpg
Rhinoceras binagadiensis.jpg

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მუზეუმები
კატეგორია:1930 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ჰუსეინიას მეჩეთი

**ჰუსეინიას მეჩეთი (თათების მეჩეთი)** () — XIX საუკუნის ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლი, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის ქალაქ განჯაში. ჰუსეინიას მეჩეთი არის ისტორიულ-არქიტექტურული ძეგლი, რომელიც აშენდა 1825 წელს ირანის პრინცის ბაჰმან მირზას ქალიშვილის, საბია ხანუმის სახსრებით. მეჩეთს ირანიდან ჩამოსული მორწმუნეებიც სტუმრობდნენ, რის გამოც ადგილობრივმა მოსახლეობამ უწოდა მას „თათების მეჩეთი“. მაგრამ არსებული ქითაბეს თანახმად თავდაპირველად მეჩეთს ეწოდებოდა „ჰუსეინია“. მეჩეთში, მიჰრაბის თავზე შემონახულია სამი ქითაბე. ერთ-ერთ მათგანში წერია: „ამ მეჩეთს საფუძველი ჩაეყარა საბია ხანუმის სამფლობელოში მისივე სახსრებით. შენობის მშენებლობაში ინვესტიციები ჩადეს სხვა ადგილობრივმა მიწათმფლობელებმაც“.

XIX საუკუნის ბოლოს ა.ს.პუშკინის დაბადების მეასე წლისთავთან დაკავშირებით ჰუსეინიას მეჩეთი აქციეს ბიბლიოთეკად, თუმცა ეს დიდხანს არ გაგრძელებულა და მოკლე ხანში მეჩეთმა კვლავ დაიწყო ფუნქციონირებდა. 1920 წელს ბიბლიოთეკის მოღვაწეობა აღდგა, და მას მიენიჭა სახელი „ნიზამი-პუშკინი“. სახალხო მხატვარმა თოღრულ ნარიმანბეკოვმა შეასრულა მოხატულობა შენობის შიგნითა კედელზე ნიზამის წლისთავის წინადღეს. ამჟამად ბიბლიოთეკა ატარებს აზერბაიჯანელი პოეტის ნიზამი განჯევის სახელს. ნიზამი განჯევის სახელობის №19 ბიბლიოთეკა ითვლის დაახლოებით 100000-მდე წიგნს.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მეჩეთები
ილია აბაშიძე

**ილია აბაშიძე** (დ. 24 მარტი, 1882, გურჯაანი — გ. 1953) — ქართველი ვიოლონჩელისტი, საქართველოს დამსახურებული პედაგოგი.

## ბიოგრაფია 
ილია აბაშიძე რვა წლის იყო როდესაც თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზიაში მიაბარეს. მეოთხე კლასში ვიოლონჩელოზე დაკვრის შესწავლა დაიწყო. 1902-1904 წლებში თბილისის მუსიკალურ სკოლაში სწავლობდა. 1904 წელს მუსიკალური განათლების მიღება მოსკოვის ფილარმონიულ სასწავლებელში განაგრძო. პარალელურად, მოსკოვის უნივერსიტეტში იურიდიულ ფაკულტეტზეც ისმენდა ლექციებს. შემდგომში სასწავლებლად იყო ფინეთში და გერმანიაში, ლაიფციგის კონსერვატორიაში, შემდეგ ჩეხეთში. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ საკონცერტო მოღვაწეობას შეუდგა. 1918 წელს დამოუკიდებელ საქართველოში მან ითავა ნიკო სულხანიშვილის დავიწყების სივრციდან ხელახლა ასპარეზზე გამოყვანა. ქართველთა სამხედრო კავშირის დახმარებით ფასიანი გუნდი შეადგინა და კომპოზიტორი მის ლოტბარად მოიწვია. ამ გუნდმა ორი ისტორიული მნიშვნელობის ეროვნული კონცერტი ჩაატარა: 9 ივნისს ქართულ კლუბში და 30 ივნისს ოპერის თეატრში. გასაბჭოების შემდეგ, სხვადასხვა დროს იყო თბილისსა და ქუთაისში პირველი საფორტეპიანო ტრიოს ორგანიზატორი და წევრი; მელიტონ ბალანჩივაძის მიერ დაარსებული ქუთაისის მუსიკალური სასწავლებლის გამგე და პედაგოგი; მოსწავლეთა გუნდის დამაარსებელი და ლოტბარი; ანდრია ყარაშვილის სიმებიანი კვარტეტისა კამერულ-ინსტრუმენტული ანსამბლების წევრი.

## ლიტერატურა 
* ვ. ბერიძე, „კულტურა და ხელოვნება დამოუკიდებელ საქართველოში (1918-1921 წლები)“, თბ., „მეცნიერება“, 1992.
* გ. ნადირაძე, „ნიკო სულხანიშვილი, მონოგრაფია“, თბ., 2006.
* რ. ქუთათელაძე, მ. ჯაფარიძე, „ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი“, კულტურის სამინისტრო, თბ., 2015.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ვიოლინჩელისტები
კატეგორია:დაბადებული 24 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1882
კატეგორია:გარდაცვლილი 1953
ილია
კატეგორია:გურჯაანში დაბადებულები
ტორე ჰანსენი

**ტორე ჰანსენი** (დ. 6 თებერვალი, 1978) — ნორვეგიელი საფეხბურთო მსაჯი, ყოფილი მწვრთნელი და ფეხბურთელი.

## კარიერა
### საფეხბურთო და სამწვრთნელო
ტორე ჰანსენი თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე „მანდალსკამერატენეში“ 2000-2004 და 2006-2008 წლებში. იგი თამაშობდა ინგლისშიც, „უორკსოპ ტაუნსა“ და „ოსეტ ტაუნში“. 2008 წელს მან დაასრულა საფეხბურთო კარიერა. იგი იყო „მანდალსკამერატენის“ მწვრთნელის ასისტენტი და მოგვიანებით მწვრთნელი. 2009 წლის ივნისში მან ეს თანამდებობა დატოვა და გახდა არბიტრი.

### სამსაჯო
ჰანსენის სამსაჯო კარიერა დაიწყო 2006 წელს, ამ რანგში მისი დებიუტი შედგა ნორვეგიის ლიგის მე-7 დონის 6. დივიზიონში. 2007-2009 წლებში მსაჯობდა მესამე, ხოლო 2009-2010 წლებში მეორე დივიზიონში. 2011 წლიდან იგი არის ნორვეგიის პირველი დივიზიონის მსაჯი. 2013 წლიდან არის ფიფას მსაჯი. 2016 წელს გახდა წლის მსაჯი და იმსაჯა ნორვეგიის თასის ფინალზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ნორვეგიის საერთაშორისო საფეხბურთო სტატისტიკა

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 6 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1978
კატეგორია:მანდალსკამერატენეს ფეხბურთელები
კატეგორია:ოსეტ ტაუნის ფეხბურთელები
კატეგორია:საფეხბურთო მსაჯები
კატეგორია:უორკსოპ ტაუნის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ორმო (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ორმო**  შეიძლება აღნიშნავდეს:

*„ორმო“ —   თურქული სერიალი 
*„ორმო“  — ქართული ფილმი
დავიდ დავიდიანი

**დავიდ რუდიკის ძე დავიდიანი** (; დ. 14 დეკემბერი, 1997) — რუსი ფეხბურთელი, ბოლოს თამაშობდა „მოსკოვის არარატში“.

## საკლუბო კარიერა
რუსეთის პროფესიონალურ ლიგაში მისი დებიუტი შედგა „ნოსტას“ რიგებში „ვოლგა ულიანოვსკის“ წინააღმდეგ, 2016 წლის 20 ივლისს.

## რესურსები ინტერნეტში
* დავიდ დავიდიანი — რუსეთის პროფესიონალური ლიგა

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 14 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:რუსი ფეხბურთელები
კატეგორია:მოსკოვის არარატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ნოსტას ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები