open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნინო ლაცაბიძე

**ნინო ლაცაბიძე** (დ. 14 ივნისი, 1985) — ქართველი პოლიტიკოსი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1985 წლის 14 ივნისს. დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, სადაც მიენიჭა სოციალური მეცნიერებების ბაკალავრის ხარისხი. მოგვიანებით მიიღო ექვთიმე თაყაიშვილის სახელობის სასწავლო უნივერსიტეტის საბანკო საქმის მაგისტრის ხარისხი. 2014 წლიდან არის საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საჯარო მმართველობისა და ბიზნეს-ინჟინერინგის დოქტორანტი. ლაცაბიძე არის მიწვეული ლექტორი შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტში. 2008-2013 წლებში იყო თბილისის მერიის ადმინისტრაციის მოქალაქეთა მომსახურების ცენტრის კონსულტანტი, მთავარი სპეციალისტი. 2015-2016 წლებში მუშაობდა მერიის ადმინისტრაციის მოქალაქეთა მომსახურების ცენტრის უფროსად. იყო მერიის ადმინისტრაციის საორგანიზაციო სამსახურის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელი. 2016-2017 წლებში იყო ამავე სამსახურის უფროსი. 2017 წელს ისნის მაჟორიტარულ საარჩევნო ოლქში არჩეულ იქნა თბილისის საკრებულოს წევრად (იყო „ქართული ოცნების“ კანდიდატი). იყო თბილისის საკრებულოს ეკონომიკური განვითარების, საინვესტიციო პოლიტიკისა და საერთაშორისო ურთიერთობების კომისიის თავმჯდომარე, ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომისიის წევრი.

2020 წლიდან იყო საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (რუსთავი და გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფლების ნაწილის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2021 წლის 1 დეკემბერს, ნინო ლაცაბიძეს, რომელმაც ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნების 30 ნოემბრის მეორე ტურში გამარჯვება მოიპოვა და რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერის პოსტზე გადაინაცვლა, სადეპუტატო უფლებამოსილება შეუწყდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ბიოგრაფია „ქართული ოცნების“ საიტზე 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:ქართველი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის ქალი წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
უკულელე

**უკულელე** — ლუტნის ოჯახის სიმებიანი საკრავი. ჩვეულებრივ აქვს ნეილონის ოთხი სიმი.

უკულელე შეიქმნა XIX საუკუნეში და პორტუგალიური კავაქინიუს ჰავაიური ვარიანტია, პატარა გიტარის მსგავსი საკრავი ჰავაიში მადეირადან და აზორის კუნძულებიდან წასულმა პორტუგალიელმა იმიგრანტებმა შეიტანეს. XX საუკუნის დასაწყისში საკრავი პოპულარული გახდა აშშ-ში და შემდეგ მთელი მსოფლიოს მასშტაბით გავრცელდა. 

ტონი და ხმიანობა საკრავის ზომისა და ფორმის მიხედვით იცვლება. არსებობს ოთხი სახის უკულელე: სოპრანო, საკონცერტო, ტენორი და ბარიტონი.

## ისტორია
ჩვეულებრივ უკულელე ასოცირდება ჰავაის მუსიკასთან, სადაც სახელწოდება ითარგმნება როგორც „მხტუნავი რწყილი“, რაც შეიძლება დამკვრელთა თითების მოძრაობასთან იყოს დაკავშირებული. ერთ-ერთი ლეგენდის თანახმად, ინსტრუმენტის სახელწოდება დაკავშირებულია კალაკაუას ერთ-ერთი მოხელის, ედუარდ უილიამ პურვისის ზედმეტსახელთან. სიტყვა *უკულელე* (როგორც სიმებიანი საკრავი) გამოყენებულია მეტროპოლიტენის ხელოვნების მუზეუმში დაცული *ყველა ერის მუსიკალურ საკრავთა კროსბი ბრაუნის კოლექციის კატალოგში*, რომელიც 1907 წელსაა გამოცემული. კატალოგში აღწერილია ორი ჰავაიური უკულელე: ერთ-ერთი თანამედროვე სოპრანო უკულელეს ზომისაა, ხოლო მეორე - ტენორის.

## ბიბლიოგრაფია
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
*  An exhibition that details the ukulele's history and waves of mainstream popularity.
*  Information about over 600 ukulele makers past and present.
*  The differences between the word "ukulele" in Hawaiian and English.

## სქოლიო
კატეგორია:უკულელეები
კატეგორია:ჰავაიური მუსიკალური საკრავები
კატეგორია:ამერიკული მუსიკალური საკრავები
კატეგორია:პორტუგალიური მუსიკალური საკრავები
უილიამ დუაიტ უიტნი

**უილიამ დუაიტ უიტნი** (დ. 9 თებერვალი, 1827 — გ. 9 ივნისი, 1894) — ამერიკელი ენათმეცნიერი. მისი კვლევის ძირითადი სფერო იყო ინდოლოგია. ავტორია „სანსკრიტის გრამატიკისა“.

## ბიოგრაფია
1845 წელს დაამთავრა  უილიამზ-კოლეჯი ნორთჰემპტონში. 1854 წლიდან იყო იელის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1869 წელს იყო ამერიკის ფილოლოგთა ასოციაციის შექმნის ერთ-ერთი ინიციატორი და პირველი პრეზიდენტი. 1857-1884 წლებში იყო ამერიკის აღმოსავლეთმცოდნეობის საზოგადოების მდივანი, ხოლო 1884-1890 წლებში მისი პრეზიდენტი. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ამერიკელი ენათმეცნიერები
კატეგორია:დაბადებული 1827
კატეგორია:დაბადებული 9 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1894
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ივნისი
შალვა კერესელიძე

**შალვა კერესელიძე** (დ. 15 სექტემბერი, 1975, ქ. დუშეთი) — ქართველი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი.

## ბიოგრაფია
1996-2000 წლებში მუშაობდა თბილისის საბურთალოს და დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობებში სხვადასხვა პოზიციაზე. 2001–2003 წლებში იყო საქართველოს პრეზიდენტის სახელმწიფო რწმუნებულის მრჩეველი მცხეთა-მთიანეთის მხარეში. 2004-2005 წლებში მუშაობდა ეროვნული თანხმობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატში საქართველოდან ემიგრირებულ მოქალაქეთა ინტერესების დაცვისა და საინფორმაციო-ანალიტიკურ საკითხთა უზრუნველყოფის განყოფილების წამყვან სპეციალისტად. 2009-2014 წლებში იკავებდა სხვადასხვა პოზიციას რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროში, საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროში. 2015-2018 წლებში იყო საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს რეგიონებთან ურთიერთობის დეპარტამენტის პირველადი სტრუქტურული ერთეულის ხელმძღვანელი, საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს რეგიონებთან კოორდინაციის დეპარტამენტის უფროსი. ფლობს ქართულ, ინგლისურ და რუსულ ენებს.

2018 წლის აგვისტოდან 2020 წლის აგვისტომდე იყო მცხეთა-მთიანეთის მხარის გუბერნატორი.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მცხეთა-დუშეთი-თიანეთი-ყაზბეგის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1975
კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:დუშეთში დაბადებულები
შ
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ჯოუზიფ უიტუორთი

**ჯოუზიფ უოტუორთი** (დ. 21 დეკემბერი, 1803 — გ. 22 იანვარი, 1887) — ინგლისელი ინჟინერი და მეწარმე. 1841 წელს შეიმუშავა ხრახნული კუთხვილის პროფილი, რომელიც მის სახელს ატარებს. 1851 წელს ააგო იმ დროისთვის დიდი სიზუსტის საზომი მანქანა და შეიმუშავა კაიბრების სისტემა. მუშაობდა ცეცხლსასროლი იარაღის შექმნაზე და სრულჰყო ფოლადის დაწნეხვის პროცესი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ინგლისელი ინჟინრები
კატეგორია:დაბადებული 1803
კატეგორია:დაბადებული 21 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1887
კატეგორია:გარდაცვლილი 22 იანვარი
ზაურ დარგალი

**ზაურ დარგალი** (დ. 4 ივლისი, 1988) — ქართველი პოლიტიკოსი. საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი 2020 წლიდან. 2019-2020 წლებში იყო მარნეულის მერი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1988 წლის 4 ივლისს. დაამთავრა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სადაც მიენიჭა კომპიუტერული ტექნოლოგიებისა და ინგლისური ენის სპეციალისტის კვალიფიკაცია. 2007-2012 წლებში ჩართული იყო მარნეულის მუნიციპალიტეტის ახალგაზრდული ცენტრის განვითარებაში, იყო ევრაზიის თანამშრომლობის ფონდის კომიტეტის წევრი, მრჩეველი და ტრენერი, მარნეულის ახალგაზრდული საკრებულოს წევრი, მარნეულის ახალგაზრდული ცენტრის პროგრამების მენეჯერი. 2011-2013 წლებში მუშაობდა მარნეულის დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრის კოორდინატორის მოადგილედ. 2014-2017 წლებში დარგალი იყო შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის წარმომადგენელი ქვემო ქართლის რეგიონში. 2017-2019 წლებში იყო გუბერნატორის მოადგილე ქვემო ქართლის რეგიონში. 2019 წელს არჩეულ იქნა მარნეულის მუნიციპალიტეტის მერად. ფლობს აზერბაიჯანულ, თურქულ, ინგლისურ, ქართულ და რუსულ ენებს.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მარნეული-გარდაბნის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:დაბადებული 4 ივლისი
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ოზურგეთის საპატიო მოქალაქე

**ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის საპატიო მოქალაქე** — საპატიო წოდება, რომელიც ენიჭება საქართველოს მოქალაქეს ოზურგეთის მუნიციპალიტეტისა და საქართველოს წინაშე დამსახურებისათვის. ასევე, სხვა ქვეყნის მოქალაქეს — განსაკუთრებული დამსახურებისათვის საქართველოსა და ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის წინაშე, ან ოზურგეთის მუნიციპალიტეტთან მეგობრული კავშირების განმტკიცებაში შეტანილი წვლილისათვის. დაწესებულია 2018 წლიდან. საბჭოს წარდგენის საფუძველზე, საპატიო წოდებებსა და ჯილდოებს ანიჭებს ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის მერი. 2015-2017 წლებში არსებობდა ქალაქ ოზურგეთის საპატიო მოქალაქის წოდება.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*ოზურგეთის საპატიო მოქალაქეები

## სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის საპატიო მოქალაქეები
კატეგორია:საქართველოს ჯილდოები
უიჩიტო-ფოლზი

**უიჩიტო-ფოლზი** () — ქალაქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. მდებარეობს მდინარე უიჩიტოს ნაპირზე. მოსახლეობა 104 683 ადამიანი (2019). ქალაქში განთავსებულია საავიაციო ბაზა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის შტატის ქალაქები
მარიამ ქასრაშვილი

**მარიამ ქასრაშვილი** (დ. 19 ოქტომბერი, 1992) — ქართველი პოლიტიკოსი. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედცინო უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტი, მოგვიანებით კი ლიდერობის პროგრამა ეროვნულ და ინფორმაციულ უსაფრთხოებასა და დიპლომატიაში. 2015 წლიდან არის „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ ახალგაზრდული ორგანიზაციის წარმომადგენელი სამხრეთ კავკასიისა და უკრაინის ახალგაზრდა პოლიტიკოსთა ფორუმში. 2016 წლიდან არის „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ პოლიტიკური საბჭოს წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ საიტზე 

კატეგორია:დაბადებული 19 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1992
გიორგი ხოჯევანიშვილი

**გიორგი ხოჯევანიშვილი** (დ. 23 აპრილი, 1985) — ქართველი პოლიტიკოსი. შიდა ქართლის გუბერნატორი (2018–2020), საქართველოს პარლამენტის წევრი (2020–2023).

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1985 წლის 23 აპრილს. დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და მიიღპ სამართლის ბაკალავრის ხარისხით. 2006-2007 წლებში განათლება მიიღო რიგაში, სამართლის უმაღლეს სკოლაში, სადაც მიენიჭა სამართლის მაგისტრის ხარისხი საერთაშორისო სამართლის და ევროკაშირის საკითხებში (LLM). მონაწილეობდა აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტის ლიდერთა საერთაშორისო პროგრამაში (IVLP). ხოჯევანიშვილი არის თბილისის პოლიტიკური სწავლების სკოლის კურსდამთავრებული. 2014-2016 წლებში სწავლობდა საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში სადოქტორო პროგრამაზე. მიენიჭა პოლიტიკურ მეცნიერებათა დოქტორის აკადემიური ხარისხი. 2006-2007 წლებში იყო იუსტიციის სამინისტროს საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტის სახელშეკრულებო განყოფილების მრჩეველი სამართლებრივ საკითხებში. იყო ევროპის საბჭოს ვენეციის კომისიის კონსულტანტი და ვენეციის კომისიის წარმომადგენელი სახელმწიფო საკონსტიტუციო კომისიაში. 2008-2010 წლებში მუშაობდა კომუნიკაციების ეროვნულ კომისიაში უფროს იურისტად. 2010-2013 წლებში იყო სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროში საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტის უფროსი. 2013-2018 წლებში იყო შპს “მაგთიკომის“ იურიდიული/კონტრაქტების განყოფილების უფროსი.

### პოლიტიკური კარიერა
2018 წლის 20 აგვისტოდან 2020 წლის 1 აგვისტომდე იყო შიდა ქართლის გუბერნატორი.

2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში „ქართულმა ოცნებამ“ გორი-კასპის მაჟორიტარობის კანდიდატად წარადგინა. ხოჯევანიშვილმა 41 333 ხმა (55,58%) მიიღო.  2020–2023 წლებში საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (გორი-კასპის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2021 წლის 14 აპრილს ხოჯევანიშვილმა პარტია „ქართული ოცნება“ და საპარლამენტო უმრავლესობა დატოვა. 

2023 წლის 6 თებერვალს ხოჯევანიშვილმა პარტია „საქართველოსთვის“ დატოვა და განაცხადა რომ საქართველოს პარლამენტის მანდატს ტოვებდა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია „ქართული ოცნების“ საიტზე 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
დათო ჟღენტი

**დათო ჟღენტი** — ქართველი მსახიობი. ითამაშა ოთხ ფილმში. მისი როლებიდან დასამახსოვრებელი იყო 1973 წელს ფილმ „შერეკილებში“ შესრულებული „ერთაოზ ბრეგვაძის“ როლი.

## ფილმოგრაფია
* 1973: „შერეკილები“ ( ერთაოზ ბრეგვაძე )
* 1974: „საჰაერო ხიდი“ ( ნოკო )
* 1976: „იყო და არა იყო რა“
* 1982: „სამი ალიყური“

## რესურსები ინტერნეტში
* ეროვნული ფილმოგრაფია
* 
* ინტერვიუ — „კვირის პალიტრა“

კატეგორია:ქართველი მსახიობები
დავით კაზიშვილი

**დავით (დათო) კაზიშვილი** (დ. 15 ოქტომბერი, 1969) — ქართველი მსახიობი. ითამაშა ერთ ფილმში. 1992 წელს ითამაშა „დათოს“ როლი ფილმში „უძინართა მზე“.

## ფილმოგრაფია
* 1992: „უძინართა მზე“ ( დათო )

## რესურსები ინტერნეტში
* ეროვნული ფილმოგრაფია

კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი
ზაალ მიქელაძე

**ზაალ მიქელაძე** (დ. 26 თებერვალი, 1967) — ქართველი ექიმი და პოლიტიკოსი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1967 წლის 26 თებერვალს. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პედიატრიის ფაკულტეტი. 1995-2011 წლებში ქობულეთის რაიონულ საავადმყოფოში მუშაობდა პედიატრად. მიქელაძე იყო დირექტორის მოადგილე სამედიცინო დარგში. 2007-2012 წლებში იყო სადაზღვევო კომპანია „იმედი-L-ის“ სამედიცინო მენეჯერი, მოგვიანებით კი - „ჩემი ოჯახის კლინიკის“ ქობულეთის ფილიალის სამედიცინო მენეჯერი. 2013-2016 წლებში იყო საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამის კოორდინატორი. 2016 წლიდან 2020 წლის აგვისტომდე იკავებდა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის თანამდებობას.

2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქობულეთი-ხელვაჩაურის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ბიოგრაფია „ქართული ოცნების“ საიტზე 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1967
კატეგორია:ქართველი პედიატრები
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კატეგორია:„ხალხის ძალის“ წევრები
ჯონ უიტიერი

**ჯონ უიტიერი** (დ. 17 დეკემბერი, 1807 — გ. 7 სექტემბერი, 1892) — ამერიკელი პოეტი. მისი ცხოვრება და შემოქმედება დაკავშირებულია აბოლოციონისტურ მოძრაობასთან. მისი კრებულებია „თავისუფლების ხმები“ (1846), „შრომის სიმღერები“ (1850), „ომის დროს“ (1864), პოემები: „ბარბარა ფრიჩი“ (1864), თოვლში ჩაფლულები. ზამთრის იდილია“ (1866).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ამერიკელი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1807
კატეგორია:დაბადებული 17 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1892
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 სექტემბერი
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
დიდი ოჯახი

**დიდი ოჯახი** — ორიგინალური სცენარის მიხედვით გადაღებული ქართული სიტკომის ჟანრის სერიალი. სერიალში აღწერილია ერთი ოჯახისა და გარემოცვის ცხოვრების, წარსულისა და აწმყოს შესახებ. სერიალის პრემიერა გაიმართა 2020 წლის 29 მაისს სამაუწყებლო კომპანია მთავარი არხის ეთერში.

## მონაწილეობენ 
## რესურსები ინტერნეტში
* „დიდი ოჯახი“ Facebook-ზე
* „დიდი ოჯახი“ — მთავარი არხი

კატეგორია:ქართული ტელესერიალები
კატეგორია:2020-იანი წლების ქართული ტელესერიალები
კატეგორია:მთავარი არხი
კატეგორია:ქართული კომედიური ტელესერიალები
კატეგორია:ქართული სიტკომის ტელესერიალები
კატეგორია:ქართული სერიალები
კატეგორია:სერიალები
ესენტუკი (სადგური)

მინი

**ესენტუკი** — სამგზავრო რკინიგზის სადგური ჩრდილოეთ კავკასიის რკინიგზის მინერალოვოდსკის მხარეში, მდებარეობს სტავროპოლის ტერიტორიის ქალაქ ესენტუკიში. სადგური მდებარეობს ორმაგი სარკინიგზო ხაზით.

## ისტორია
სადგური 1893 წელს გაიხსნა. 1894 წლის 17 მაისს დაიწყო მინერალური ვოდი - კისლოვოდსკის მონაკვეთზე მატარებლების რეგულარული მოძრაობა .

იგი ელექტრიფიცირდა მთელ განშტოებასთან ერთად, 1936 წელს, 1.5 კვ პირდაპირი ენერგიით. 1964 წელს ის 3 კვ ძაბვაზე გადავიდა, 2006 წელს გადავიდა ალტერნატიულ 25 კვ.

2004 წლამდე ესენტუკი სადგური იყო ტერმინალი ზოგიერთი საგარეუბნო ელექტრო მატარებლისთვის, სადგური მინერალნიე ვოდიდან.

2003 წლის 5 დეკემბერს, საგარეუბნო ელექტრო მატარებლის კისლოვოდსკის მეორე ვაგონში - მინერალნიე ვოდიში, აფეთქება მოხდა დილის 7:42 საათზე (მოსკოვის დროით) რკინიგზის სადგურის შესასვლელთან, რის შედეგადაც 36 ადამიანი დაიღუპა, 155 დაშავდა. 

თვითმხილველების თქმით, ორმა ქალმა დიდი ჩანთა შეიტანა მანქანაში და აფეთქებამდე რამდენიმე წუთით ადრე გადმოხტნენ ვაგონიდან.

ბომბი ამოქმედდა დისტანციურად. დაღუპულთა ცხედრები გამოიყვანეს აფეთქებული ვაგონიდან, რომელიც აფეთქების შემდეგ თავის მხარეს დაეცა. რუსეთის ფედერაციის საგანგებო სიტუაციების მინისტრის წარმომადგენლის განცხადებით, კიდევ 7 ადამიანი გაიგუდა კვამლის შედეგათ, მაშველებს მათი ნახვის დრო არ ჰქონდათ - 6 ადამიანი გარდაიცვალა, ხოლო 1 საავადმყოფოში გადაიყვანეს უკიდურესად მძიმე მდგომარეობაში. შემთხვევის ადგილზე მუშაობდა სასწრაფო სამედიცინო დახმარების 16 ბრიგადა, მაშველები კისლოვოდსკიდან და სტავროპოლიდან, დაზარალებულები ესენტუკის  საავადმყოფოებში გადაიყვანეს.

აღსანიშნავია, რომ ელექტრო მატარებელში აფეთქება იმ დროს მოხდა, როდესაც მასში უამრავი ადამიანი მოძრაობდა და საკმაოდ გადატვირთული იყო. გამოძიებამ დაადგინა, რომ აფეთქებისთანავე, ვაგონში ხანძარი გაჩაღდა. 

ესენტუკის სადგურში აფეთქების გამო აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე რუსეთის ფედერაციის სისხლის სამართლის კოდექსის ორი მუხლით, პირველი - 205-ე მუხლი (ტერორიზმი) და 105-ე ნაწილი 2 (რაც ითვალისწინებს ორი ან მეტი პირის განზრახ მკვლელობას).

აღსანიშნავია, ისიც, რომ ეს ინციდენტი მეორე იყო იმავე საგარეუბნო ელექტრო მატარებლის აფეთქების შემდეგ, რომელიც 2003 წლის 3 ოქტომბერს პოდკუმოკის სადგურთან მოხდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Расписание поездов по станции Ессентуки в Яндексе
* Расписание и наличие мест на сайте ОАО «РЖД»

## სქოლიო
კატეგორია: კავკასიის რგინიგზა
კატეგორია:რკინიგზის სადგურები ანბანის მიხედვით
მარსელ ციგლი

**მარსელ ციგლი** (დ. 20 დეკემბერი, 1992, ზევლახენი, ავსტრია) — ავსტრიელი ფეხბურთელი. ციგლი თამაშობს ავსტრიის პირველი ლიგის გუნდ „რიდში“. ციგლმა კარიერა 2008 წელს დაიწყო „რიდში“ და მთელი კარიერა ამ გუნდში აქვს გატარებული.

## რესურსები ინტერნეტში
* fusballdaten.de 

კატეგორია:ავსტრიელი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:დაბადებული 20 დეკემბერი
კატეგორია:რიდის ფეხბურთელები
კატეგორია:ერთი კლუბის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხუდაფერინის ხიდები

**ხუდაფერინის ხიდები** (, , ) — შუა საუკუნეების (დაახლოებით XII—XIII საუკუნეების) ორი საფეხმავლო ხიდი, რომლებიც კვეთენ მდინარე არაქსს სოფელ კუმლაქსა და ხუდაფერინთან. მარჯვენა ნაპირზე მდებარეობს ირანი, ხოლო მარცხენა ნაპირზე მდებარეობს აზერბაიჯანის ჯაბრაილის რაიონი. 2020 წლის 18 ოქტომბრამდე, მარჯვენა ნაპირი მდებარეობდა ოკუპირებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის ჰადრუთის რაიონში.

ხიდებიდან ერთ-ერთი, 15 თაღიანი, სამუშაო მდგომარეობაშია, ხოლო მეორე 11 თაღიანი დანგრეულია (შემორჩა მხოლოდ სამი შუა თაღი). მიუხედავად იმისა, რომ წერილობითი წყაროები 15 თაღიანი ხიდის მშენებლობას VII საუკუნეს მიუთითებს, მას მაინც XII საუკუნეს მიაკუთვნებენ, რომელიც შემდგომში აღადგინეს და გაარემონტეს. 11 თაღიანი ხიდი სავარაუდოდ XIII საუკუნეში, ჰულაგუიანების ეპოქაში აშენდა.

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ხიდები
აზერბაიჯანის ტურიზმის სახელმწიფო სააგენტო

**აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტურიზმის სახელმწიფო სააგენტო** (აზერბაიჯანულად: *Azərbaycan Respublikası Dövlət Turizm Agentliyi)* — სამთავრობო ორგანო, რომელიც შეიქმნა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებულებით კულტურისა და ტურიზმის სფეროში სახელმწიფო მმართველობის გაუმჯობესების მიზნით.

## ისტორია 
სააგენტო შეიქმნა 2018 წლის 20 აპრილს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს ბაზაზე. 

2018 წლის 21 აპრილს პრეზიდენტის ბრძანებით ,,აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის ახალი შემადგენლობის შესახებ" ფუად ნაგიევი დაინიშნა სახელმწიფო ტურიზმის სააგენტოს თავმჯდომარედ.

## სტრუქტურა 
პრეზიდენტის 2018 წლის 21 სექტემბრის განკარგულებით, სააგენტო მოიცავს: აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტურიზმის სახელმწიფო სააგენტოს აპარატურას (განყოფილებები და სექტორები) და რეგიონალური ტურიზმის სამსახურებს.

პრეზიდენტის 2018 წლის 21 სექტემბრის „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტურიზმის სახელმწიფო სააგენტოს საქმიანობის უზრუნველყოფის შესახებ“ პრეზიდენტის ბრძანებულებით, დასაქმებულთა რაოდენობა განისაზღვრა 55 საშტატო ერთეულით.

## საქმიანობის სფეროები 
პრეზიდენტის 2018 წლის 21 სექტემბრის ბრძანებით სააგენტოს განსაზღვრული საქმიანობებია: 

მონაწილეობა მიიღოს შესაბამის სფეროში ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის ფორმირებაში და უზრუნველყოს ამ პოლიტიკის განხორციელება;

შესაბამის სფეროში ნორმატიული საქმიანობის განხორციელება;
მინი|296x296პქ|აზერბაიჯანის ემბლემა
განახორციელოს სახელმწიფო რეგულირება, სახელმწიფო კონტროლი და კოორდინაცია შესაბამის სფეროში;

ტურიზმის განვითარების მიზნით სხვა სამთავრობო უწყებებთან, საწარმოებსა და ორგანიზაციებთან, აგრეთვე ფიზიკურ და იურიდიულ პირებთან, მათ შორის საერთაშორისო და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან დაკავშირებული საქმიანობის უზრუნველყოფა;

ორგანიზება გაუწიოს ზემოთ აღნიშნული ტერიტორიის მიზანმიმართულ გამოყენებას და უზრუნველყოს მათი შენარჩუნება;

ეროვნული კულინარიული მაგალითების დაცვა და პოპულარიზაცია.

* ამავე განკარგულებით, სააგენტოს მოვალეობებში შედის: 

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახელმწიფო უწყებები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სამინისტროები
შხამიანი ქამა

**შხამიანი ქამა** () — შხამიანი სოკო ქამასოკოს გვარისა.

იზრდება ზაფხულ-შემოდგომით, ნიადაგზე, ფოთლოვან ტყეებში, მინდვრებში, ბაღ-პარკებში. გავრცელების არეალი მოიცავს დედამიწის ყველა კონტინენტს, გარდა ანტარქტიდისა.

პირველად აღწერა ფრანგმა მიკოლოგმა და ბოტანიკოსმა ლეონ გასტონ ჟენევიემ 1876 წელს როგორც *Agaricus xanthodermus*.

სამეცნიერო სინონიმები: 

* *Pratella xanthoderma* (Genev.) Gillet, 1884
**Psalliota xanthoderma* (Genev.) Richon & Roze, 1885
**Fungus xanthodermus* (Genev.) Kuntze, 1898
და სხვა.

## აღწერა
ქუდის დიამეტრი 5-15 სანტიმეტრს აღწევს, თავდაპირველად ნახევარსფეროსებრია, შემდეგ ამობურცული, გლუვი ზედაპირით, ჯერ თეთრი ან მოვარდისფრო, შემდეგ — ყავისფერი. ხელის დაჭერისას ყვითელ ფერს იღებს.

რბილობი — მოთეთრო-მონაცრისფრო-მურა, ფეხის ძირთან მოყვითალო, ძირისკენ გამსხვილებულ ფეხის ნაწილში მონარინჯისფრო. ახასიათებს ფენოლის უსიამოვნო სუნი (ე.წ. „აფთიაქის სუნი“). 

ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები თხელი აქვს, თავდაპირველად თეთრი ან მოვარდისფრო, შემდეგ ყავისფერდება.

ფეხის სიგრძე — 5–15 სმ-მდე სისქე — 1-2 სმ-მდე, თეთრი ფერის ფუყე, ძირისკენ გამსხვილებულია. გააჩნია საყელო.

სპორები — ელიფსური, გლუვი, მურა-მეწამული, 5-5,8 მკმ.

## გავრცელება
ფართოდაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ამერიკაში, ევროპაში, დასავლეთ აზიაში აღმოსავლეთ ანატოლიისა და ირანის ჩათვლით, ასევე ჩრდილოეთ და სამხრეთ აფრიკაში. ინტროდუცირებულია ავსტრალიაში. იზრდება ზაფხულ-შემოდგომით, ნიადაგზე, ფოთლოვან ტყეებში, მინდვრებში, ბაღ-პარკებში.

## შხამიანობა
შხამიანი სოკოა. მოწამვლის სიმპტომებია ძლიერი ღიბინება და დიარეა, მძიმე შემთხვევაში თავბრუსხვევა და მხედველობის დაქვეითება. ზოგიერთი ადამიანის შემთხვევაში მოწამვლის სიმპტომები არ ვლინდება. მომზადებისას ფენოლის სუნი კიდევ უფრო მძაფრდება.

## მსგავსი სახეობები
* საკვებად ვარგისი მინდვრის ქამა (), რომელსაც შხამიანი ორეულისგან განსხვავდებით არ ახასიათებს უსიამოვნო სუნი.

ფაილი:Agaricus abruptibulbus.jpg|*Agaricus abruptibulus*
Agaricus albolutescens.JPG|*Agaricus albolutescens* 
ფაილი:Schafchampignon02.jpg|*Agaricus arvensis*
ფაილი:2012-02-13 Agaricus campestris L 199588.jpg|*Agaricus campestris*
Agaricus comtulus G4.jpg|*Agaricus comtulus*
ფაილი:Agaricus silvicola JPG.jpg|*Agaricus silvicola*
ფაილი:Agaricus.placomyces..000...jpg|*Agaricus.placomyces*
ფაილი:2011-10-13 Agaricus xanthodermus Genev 181971.jpg|*Agaricus pseudopratensis*
ფაილი:Leucoagaricus.leucothites.-.lindsey.jpg|*Leucoagaricus leucothites* 

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*

*შხამიანი ქამა  — საქართველოს სოკოებისა და ლიქენების ეთნობიოლოგია

## სქოლიო
კატეგორია:შხამიანი სოკოები
კატეგორია:ქამასოკო
შოთა შეყილაძე

**შოთა შეყილაძე** (დ. 15 თებერვალი, 2000) — ქართველი ფეხბურთელი. თბილისის „ლოკომოტივის“ თავდამსხმელი. მისი დებიუტი გუნდში 2018 წელს შედგა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ეროვნული ლიგის ოფიციალური ვებგვერდი

კატეგორია:დაბადებული 15 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 2000
კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ნიკა ქოქოსაძე

**ნიკა ქოქოსაძე** (დ. 30 ივლისი, 2001) — ქართველი ფეხბურთელი. დუშეთის „არაგვის“ თავდამსხმელი. გუნდის განაცხადში პირველად 2020 წელს შედგა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ეროვნული ლიგის ოფიციალური ვებგვერდი

კატეგორია:დაბადებული 30 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 2001
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კახა სუთიძე

**კახა სუთიძე** (დ. 27 იანვარი, 1961, თბილისი  ) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.

დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი. 2008 წლის 29 თებერვლიდან 7 ივნისამდე იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები “.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1961
კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კახა
გიორგი იაკობიძე

**გიორგი იაკობიძე** (დ. 28 თებერვალი, 2001) — ქართველი ფეხბურთელი. თბილისის „ლოკომოტივის“ თავდამსხმელი. მისი დებიუტი გუნდში 2019 წელს შედგა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ეროვნული ლიგის ოფიციალური ვებგვერდი

კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 2001
კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კუცაი

მინი

**კუცაი** — გარე მთა კავკასიაში, სტავროპოლის რაიონის პეტროვსკის რაიონში. ის კალაუსკის სიმაღლეების ნაწილია.

## გეოგრაფიული აღწერილობა
კუცაის მთა წარმოადგენს კალაუსკის მარჯვენა სანაპიროს ციხესიმაგრეს, რომელიც ჩამოყალიბდა ნეოგენური ქვიშაქვების და კირქვების ფენებით, თიხის ფენებით დაფარულ ფხვიერ მსუბუქ ქვიშებზე და ჩამოყალიბებულია ეროზიის პროცესებით.

მთა გადაჭიმულია ჩრდილო-დასავლეთის მიმართულებით 3 კილომეტრზე. მთის ბრტყელი მწვერვალის სიგანე საშუალოდ 2 კილომეტრია და სამხრეთში საგრძნობლად იზრდება. კუცაის მთის კალთები ციცაბოდ ეშვება სამხრეთ – დასავლეთით, მდინარე კალაუსის ხეობისა და მარილის ტბისკენ და ჩრდილო–აღმოსავლეთით.

XIX საუკუნეში, სოფელ პეტროვსკოეს აქტიური განვითარებით, მთის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობდა ქვის კარიერები. ქვიშაქვები და კირქვები გამოაშკარავდა და სარმატული წვრილმარცვლოვანი ქვიშები ამოიფრქვა. ამ რეგიონში გაბატონებული აღმოსავლეთის მშრალი ქარები ქვიშას მოძრაობაში აყენებს და ამ ტერიტორიისთვის უჩვეულო ქვიშიან უდაბნოს ქმნის. 

კუცაის მთის აბსოლუტური სიმაღლე 302 მეტრია. კარგ, ნათელ დღეს, მთაზე იშლება ხედი მთავარი კავკასიონის ქედზე და იალბუსზე.

## დასახელება
სტავროპოლელი ეთნოგრაფის გააზოვის თანახმად, მთის სახელი მიენიჭა 1750-იან წლებში ქალაქის ერთ-ერთი პირველი მკვიდრის - მოღვაწის კუცეგოს (კუცაგო) პატივსაცემად, რომელიც მთაზე მდებარე ქოხში ცხოვრობდა.

მინი|მარილიანი ტბა

მინი

## ფლორა და ფაუნა
ფლორა და ფაუნა არ განსხვავდება პრიალაუსკის დანარჩენი სიმაღლისგან. მთაზე ცხოვრობს კურდღელი, თხუნელა და ზღარბი. სამოქალაქო ომის დაწყებამდე მუხის ხეები ჭარბობდა. მთის მწვერვალზე მდებარე პატარა უდაბნოში იზრდება წითელი ღეროვანი ბუჩქი - შელიუგა.

## გეოლოგია
მთის რამდენიმე ადგილას ასევე არის მსხვილმარცვლოვანი ქვიშები, რომლებშიც შეგიძლიათ ნახოთ უძველესი ცხოველების ნაშთები - დელფინების, მარტორქების, პატარა მღრღნელებისა და ზუთხების ძვლები. ალბათ წარსულში იყო ძველი სარმატიული ზღვის არაღრმა ყურე.

კვანძები გვხვდება მთის ჩრდილოეთ ქვიშიან ნაწილში ცალკეულ ნაკრებში და გადაჭიმულია ჩრდილო–აღმოსავლეთით, როგორც ცალკეული ფენა 1,5 კილომეტრი სიგრძის.

მთა ძირითადად ქვიშისგან შედგება. მთის კალთები ტყითაა დაფარული. ზედა ნაწილში ქვიშიანი უდაბნოა, პრაქტიკულად მცენარეულობას მოკლებულია. მთაზე განთავსებულია სატელევიზიო კოშკი, სამხედრო ნაწილი, ასევე მობილური ოპერატორების სამი ანძა.

ბოლო პერიოდში, არაერთხელ გამოითქვა წინადადება მთაზე კუცაის ქვიშის პარკის შექმნის შესახებ, როგორც ერთიანი ბუნების დაცული ზონისა.

## რესურსები ინტერნეტში
* Комплексная экскурсия в природу «Люблю тебя, мой край родной»

## სქოლიო
კატეგორია: სტავროპოლის მხარე
კატეგორია: კავკასიის მთის სისტემა
კარამიკი

**კარამიკი** — მდინარე სტავროპოლის მხარის პეტროვსკის რაიონში, მდინარე კალაუსის მარჯვენა შენაკადი.

## სახელწოდება
სავარაუდოდ, ეს თურქულიკიდან მომდინარეობს და ნიშნავს ერთი საქმიანობის შესრულებას, დანარჩენის შემჩნევას.

მას თავისი სახელი მიენიჭა თურქული სიტყვებისგან „kara“ - შავი და "თაგვი" - სიტყვიერი აფიქსი, რომელიც შეესაბამება რუსულ ნაწილობრივ სუფიქსს. ან უძველესი მონღოლურიდან „kere“ - ყვავილი და „myg“ - ზეპირი აფიქსი, რომელიც შეესაბამება რუსულ ნაწილობრივ სუფიქსს.

## გეოგრაფიული მდებარეობა
მდინარის სათავე კუცაის მთის ჩრდილოეთ კალთაზეა. მდინარე კარამიკი მდინარე კალაუსის მარჯვენა შენაკადია და მიედინება ქალაქ სვეტლოგრადში. სიგრძე - 14 კილომეტრი , აუზის ფართობი 55,6 კმ². 

მას აქვს მრავალი შენაკადი. ეს ძირითადად წყაროები არიან, რომლებიც ქუცაის მთის ჩრდილოეთ კალთიდან მიედინება. ახლა ეს ტერიტორია მჭიდროდ არის აშენებული და წყალდიდობის ზონაში მცირე ტბები რჩება, რომლებიც ხშირად შრება. ამ ტბებიდან წყლის დრენაჟი ხორციელდება სადრენაჟე სისტემის მეშვეობით, მაგალითად, კავკასიისა და პარტიზანის ქუჩებს შორის. 

მდინარის შენაკადების სიგრძე საკმაოდ მცირეა: სუხოი კარამიკთან - 39 კილომეტრი, მოკრა საბლთან - 46, სუხოი საბლთან - 35 კილომეტრი. ზემო წელში კარამიკი მიედინება რამდენიმე არხში, სოფელ ნოულოლიანოვსკის გეორგიევსკის რაიონის მახლობლად, შენაკადები ერწყმის ერთ არხს.

თევზის ზოგიერთი სახეობა მდინარეში ცხოვრობს.

## ისტორია
სანამ პიტერ ბურლაკი ამ მხარეში მოვიდოდა, მდინარის ხეობაში უღრანი ტყე იზრდებოდა. წყლისა და სამშენებლო მასალების არსებობამ წინასწარ განსაზღვრა ამ რეგიონის ბედი. ჩამოსულმა დასახლებულებმა თავიანთი სახლები ააშენეს. მდინარის ხეობაში ორი ფერმა გამოჩნდა: დოლგო და ხუტუნი.

მოგვიანებით, სოფლები გაფართოვდა. მას შემდეგ, რაც მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობა სახნავი მიწათმოქმედება იყო, მდინარეზე წყლის ქარხნები სწრაფად გამოჩნდა. მათი საძირკველი დღემდე შემორჩა 2011 წელი. კერძოდ, პირველი გიმნაზიის უკან.

ამჟამად, მდინარეზე მიკრორაიონში აშენდა სატუმბი სადგური, რომელიც მიკრორაიონს წყლით უზრუნველყოფს.

## ეკოლოგიური ვითარება
მდინარის დინება ქალაქში იზღუდაება, ამის მიზეზი მის მწვავე დაბინძურებაა არაორგანიზებული ნაგავსაყრელების გაჩენის გამო. ქალაქის ხელისუფლების მიერ გარემოსდაცვითი პრობლემის მოგვარება კი საკმაოდ გაჭიანურდა.

## ხიდები
მინი

ხიდები სვეტლოგრადში წყაროდან პირამდე:

* საგზაო ხიდი შევჩენკოს ქუჩაზე;
* საგზაო ხიდი კალინინის ქუჩაზე;
* საგზაო ხიდი კომსომოლსკაიას ქუჩაზე;
* საგზაო ხიდი სოფლის მეურნეობის ქუჩაზე;
* საფეხმავლო ხიდი მე-2 ჩიხი ნიკოლაენკოს და კალაუსკაიას ქუჩებს შორის.

## რესურსები ინტერნეტში
* მდინარე კარამიკი 

## სქოლიო
კატეგორია: კავკასიის მდინარეები
კატეგორია: სტავროპოლის მხარე
კატეგორია: კავკასია
კალაუსი

მინი

**კალაუსი** — რუსეთის მდინარე ჩრდილოეთ კავკასიაში სტავროპოლის ტერიტორიაზე.

## სახელწოდება
ყაბარდო-ჩერქეზულ ენაზე კალაუსს ბავუკოს უწოდებდნენ - „ნაყოფიერ, მდიდარ ხეობას“.

## გეოგრაფიული მდებარეობა
მდინარე კალაუსი სათავეს იღებს სულთანის მაღლობებზე, ბრიკის მთის ფერდობიდან, მიედინება სტავროპოლის მაღლა, დასავლეთ მანიჩის მარცხენა შენაკადი . მდინარე კალაუსის საერთო სიგრძეა 436 კილომეტრი, მანძილი პირიდან დასავლეთის მანიშის შესართავამდე არის 141 კილომეტრი, ხოლო საშუალო ფერდობზე 0,0015, არხის სიგანე 40-50 მეტრს აღწევს, სიღრმე 1,5 მეტრამდეა. მდინარის ამჟამინდელი სიჩქარე 1-2 მ/წმ. 

კალაუსს აქვს 81 შენაკადი, რომელთა საერთო სიგრძეა 936 კილომეტრია. წყალშემკრები აუზის ფართობია 9700 კმ². მდინარე იკვებება შერეული წყლით: თოვლი, წვიმა.

გაზაფხულის მაღალი წყლის სიმაღლე დაბალი წყლის პერიოდში აღწევს 2.5-დან 2.6 მეტრამდე. ხეობის სიგანე 50-დან 100 მეტრამდეა. ნაპირები ციცაბოა, ზოგან სიმაღლე 15 მეტრსაც კი აღწევს. ეს არის ტალახიანი მდინარე რეგიონში და მესამე ყველაზე მღვრიე მდინარე რუსეთში, ერთი კუბური მეტრი შეიცავს 8 კგ-მდე მყარ ნაწილაკს. არსებობის განმავლობაში მან შექმნა პრიკალაუსკის სიმაღლეები სტავროპოლის მაღლობზე.

წლიური ჩამონადენი არის 0,06 კმ³.

კალაუსის წყაროსთან მდებარეობს მაიკოპის თიხები, ამიტომ წყალი საკმარისად მარილიანი და სასმელისთვის შესაფერისი არ არის, თუმცა სოფელ პეტროვსკოეში წყალმომარაგების სისტემის გახსნამდე გლეხები მას მაინც იყენებდნენ.

წარსულში, მდინარე კალაუსი, კუმო-მანიშის დეპრესიის თალვეგამდე მიაღწია, განშტოდა, როგორც მანიშის სხვა შენაკადი - დიდი ეგოლიკი. ამ წერტილიდან (45 ° 43 ′ N 44 ° 06 ′ E HGЯO) მიმავალი არხი ჩრდილოეთით და დასავლეთით, მანიჩ-გუდილოს ტბამდე მიემართებოდა დასავლეთ მანიშის დასაწყისში; სამხრეთით და აღმოსავლეთით მიმავალი არხი გახდა აღმოსავლეთის მანიშის დასაწყისი. 

ამის შემდეგ, ამ ადგილას ააშენეს კალაუსის კაშხალი, რაც ხელს უშლიდა კალაუსის წყლის ნაკადს აღმოსავლეთ მუნჩში; ამრიგად, კალაუსი მხოლოდ დასავლეთ მანიშის შენაკადი გახდა.

მდინარე კალაუსზე არის ორი დიდი ქალაქი, სვეტლოგრადი და იპატოვო, ასევე მრავალი სოფელი, როგორიცაა მაღალი კალაუსი და სერგიევსკოე.

## ეკოლოგიური ვითარება
მდინარის კალაპოტი სვეტლოგრადისა და იპატოვოს საზღვრებში ძლიერ არის დაბინძურებული ნაგვით და საყოფაცხოვრებო ნარჩენებით და მას ხშირად იყენებენ მიმდებარე სახლების მაცხოვრებლები, როგორც უფასო ნაგავსაყრელს .  ასევე ხდება ქვიშის და მისი არხის გამტარუნარიანობის შემცირება, რაც იწვევს მიმდებარე ტერიტორიების დატბორვას და დამუშავებული ტერიტორიების შემცირებას და სოფელ ვოზდვიჟენსკოეს წყალდიდობით ემუქრება. უახლოეს მომავალში რეგიონალური მთავრობა აპირებს გამოყოს თანხები მდინარის კალაპოტის გასასუფთავებლად .

## სქოლიო
კატეგორია: მდინარეები
კატეგორია: სტავროპოლის მდინარეები
წითელი ლამბაქა

**წითელი ლამბაქა** () — ჩანთაინი სოკო პეზიზასნაირთა რიგისა.

სხვადასხვა სისტემატიკა ალევრიას გვარს *Otideaceae* და *Pyronemataceae*-ის ოჯახებს მიაკუთვნებს.

**სამეცნიერო სინონიმები**
*  
* 
* 

## აღწერა
ადვილად შესამჩნევი სოკოა. ნაყოფსხეული ლამბაქის ფორმისაა, 3-6 სმ-მდე დიამეტრის, შიდა ზედა ნაწილი კაშკაშა მორანჯისფრო-წითელია, გარედან ღია ფერის, მოყვითალო ელფერი დასდევს.

რბილობი — თხელი, ცვილისებრი, მყიფე. გემო და სუნი სუსტი, სასიამოვნო. სპორები ელფისებრია 15-20X8-12 მკმ, მარცვლოვან-ხორკლიანი, შემდეგ — ბადისებრი ზედაპირით. ჩანთები ცილინდრულია და 8 სპორაა მოთავსებული.

საკვებად გამოიყენება ახალი.

## გავრცელება
გავრცელებულია მთელ ჩრდილოეთ ზომიერ სარტყელში, როგორც ვაკეზე, ისე მთიან ადგილებში. იზრდება ნესტიან შიშველ ნიადაგზე ტყეში, პარკებში, გზების გასწვრივ, გაზაფხულიდან შემოდგომამდე.

## მსგავსი სახეობები
*  — არასაჭმელი ან გასტრონომიული კუთხით არასაინტერესო სოკოა. ზომით პატარაა, დიამეტრი 1-2 სმ-მდე (იშვიათ შემთხვევაში 3 სმ), მოწითალო-ნარინჯისფერი.

## ილუსტრაცია

Image:Aleuria aurantia by Theodor Holmskjold 1799.jpg|Aleuria aurantia — Theodor Holmskjold 1799
Image:Aleuria aurantia (Pers.) Fuckel 1870.jpg|Aleuria aurantia Fuckel 1870

## ლიტერატურა
*

## სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
კატეგორია:ჩანთიანი სოკოები
ფერისცვალების ეკლესია (პიატიგორსკი)

**ფერისცვალების ეკლესია** — კათოლიკური ეკლესია ქალაქ პიატიგორსკში, არქიტექტურული ძეგლი, შეტანილია კულტურული მემკვიდრეობის სიაში . ადმინისტრაციულად იგი მიეკუთვნება წმინდა კლიმენტის ეპარქიას, რომლის ცენტრი სარატოვში მდებარეობს. ეკლესია მდებარეობს ანისიმოვას ქუჩის პირველ ნომერი.

## ისტორია
XIX საუკუნის 30-იან წლებში პიატიგორსკის საერთო მოსახლეობით დაახლოებით 1000 ადამიანი, მასში 400-ზე მეტი კათოლიკე იყო , ძირითადად მონაწილეობდნენ 1830 წლის პოლონეთის აჯანყების კავკასიაში გადასახლებაში. იმპერატორ ნიკოლოზ I-ის მიერ 1837 წელს კავკასიაში მოგზაურობის დროს ქალაქის კათოლიკეებმა ტაძრის აშენების ნებართვა მიიღეს. 

კლასიციზმის სტილში ტაძარი 1840-1844 წლებში აშენდა არქიტექტორების, ბერნარდაზის დინასტიის წევრების, ძმების ჯოზეფ და იოჰან ბერნარდაზების პროექტის მიხედვით, რომლებმაც მრავალი არქიტექტურული ძეგლი შექმნეს კავკასიის მინერალურ წყლებზე. ძმებმა ბერნარდაცებმა ვერ შეძლეს მშენებლობის დასრულება; იგი დასრულდა კიდევ ერთი ცნობილი არქიტექტორის, წარმოშობით ინგლისელის, სამუელ აპტონის მიერ.

უფლის ფერისცვალების ეკლესიის საზეიმო კურთხევა მოხდა 1844 წლის 6 აგვისტოს. კურთხევის შემდეგ, ტაძარი გახდა ტირასპოლის ეპარქიის ჩრდილოეთ კავკასიის დეკანოზის ცენტრალური ტაძარი, რომლის ცენტრი იყო სარატოვი. 

პირველი მსოფლიო ომის წინა დღეს ეკლესიაში 1738 მრევლი იმყოფებოდა. საღმრთო მსახურება გაგრძელდა 1937 წლამდე, 1938 წლის იანვარში, დახვრიტეს ტაძრის ბოლო წინამძღვარი იოჰან როთი, ხოლო ტაძარი დაიხურა.

1938 წლიდან 1980 წლამდე შენობა გამოიყენებოდა საამქროებად და საწყობებად, 1980 წელს იგი რესტავრირდა და გადაიქცა ორგანოს დარბაზად.

1991 წელს ადგილობრივი კათოლიკეების თხოვნით, სტავროპოლის რეგიონის გუბერნატორს, ბოჰდან სევერინიაკმა პირველი წირვა აღნიშნა ეკლესიაში 1937 წლის შემდეგ.

კათოლიკური ეკლესიის ნორმალური საქმიანობის აღდგენა რუსეთში XX საუკუნის 90-იანი წლების დასაწყისში დაიწყო. როდესაც 90-იან წლებში, კომუნიზმის დაცემის შემდეგ, რელიგიებთან ურთიერთობა ნორმალიზდა, 1992 წელს კათოლიკური მრევლის რეგისტრაციის შემდეგ, მან ტაძრის დაბრუნების ძიება დაიწყო. ჩატარდა აღდგენითი სამუშაოები. ეკლესია კვლავ ფილარმონიის ორკესტრის საკონცერტო დარბაზის ფუნქციას ასრულებს და ამავე დროს ღიაა საეკლესიო ცერემონიებისთვის. 2005 წლამდე შენობა ფილარმონიის საზოგადოებას ერთობლივად მართავდა და მრევლი მონაცვლეობით ატარებდა კონცერტებს და წირვას. 2005 წლიდან შენობა მთლიანად დაუბრუნდა ეკლესიას.

## ლიტერატურა
* «Пятигорск» //Католическая энциклопедия. Изд. францисканцев, М.:2007. Т.3. Ст. 1900—1901

## რესურსები ინტერნეტში
* Католический костел и лютеранская кирха в Пятигорске 
* https://yandex.com.ge/maps/org/tserkov_preobrazheniya_gospodnya/1038424986/?ll=43.076388%2C44.038307&z=15/ეკლესია
* ფერისცვალების ეკლესია  

## სქოლიო
კატეგორია: კავკასია
კატეგორია: პიატიგორსკის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია: კათოლიკური ეკლესიები რუსეთში
ჰუსეინ ალიევი

**ჰუსეინ ალირზა ალიევი** (; დ. 22 აპრილი, 1911, ჯომარდლი, ელიზავეტპოლის გუბერნია — გ. 25 მაისი, 1991, ბაქო) — საბჭოთა და აზერბაიჯანელი მხატვარ-ფერმწერი. აზერბაიჯანის სახალხო მხატვარი. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მესამე პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის უფროსი ძმა.

1922-1931 წლებში თანამშრომლობდა ჟურნალ „მოლა ნასრედინთან“, რომელშიც მის მიერ შექმნილი კარიკატურები ქვეყნდებოდა. 1927-1932 წლებში ბაქოს სამხატვრო ტექნიკუმში სწავლობდა. 1932-1935 წლებში სწავლა განაგრძო ლენინგრადის სახვითი ხელოვნების, სკულპტურისა და არქიტექტურის ინსტიტუტში. ის იყო პირველი აზერბაიჯანელი, რომელიც ამ სასწავლო დაწესებულებაში სწავლობდა. არის დიდი სამამულო ომის მონაწილე. 50 წლის განმავლობაში, პენსაიში გასვლამდე, მუშაობდა მხატვრად, შემდგომ აზერბაიჯანის რესპუბლიკური გაზეთ „კომუნისტის“ მთავარ მხატვრულ გამფორმებლად. არის 250-ზე მეტი ნახატის ავტორი.
2004 წელს ჰუსეინ ალიევის ნაშრომები გამოფენილი იყო აბუ-დაბიში.
დაჯილდოებული იყო ხალხთა შორის მეგობრობის ორდენითა და მედლებით.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
კატეგორია:დიდი სამამულო ომის მონაწილეები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მხატვრები
კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
მეშადი ჯამილ ამიროვი

**მეშადი ჯამილ ამიროვი** (; დ. 1875, შუშა — გ. 1928, განჯა) — აზერბაიჯანელი მეთარე და კომპოზიტორი, კომპოზიტორ ფიქრეთ ამიროვის მამა.

მეშადი ჯამილ ამირასლან-ოღლი ამიროვი დაიბადა 1875 წელს შუშაში. 1910 წელს მუსიკალურ ჯგუფთან ერთად მოწვევა მიიღო რიგიდან, კომპანია „გრამაფონიდან“. აქ მან ჩაწერა რამდენიმე მუღამი და ხალხური სიმღერა.

1911 წელს მუსიკალური განათლების მისაღებად მიემგზავრება თურქეთში. ორი წელიწადი ცხოვრობდა და სწავლობდა სტამბოლში. თურქეთში ამიროვი აზერბაიჯანული მუსიკის პროპაგანდით იყო დაკავებული. სწორედ მეშადი ჯამილის შესრულებით ნახეს თურქებმა თარზე დაკვრა. 
ამიროვი არის ოპერა „სეიფალმულუქის“ (1915) და მუსიკალური დრამა „პატიოსანი ქალიშვილის“ (1923) ავტორი. 1923 წელს განჯაში ჩამოაყალიბა მუსიკალური სკოლა. გარდაიცვალა 1928 წელს, დაკრძალულია აქვე.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:გარდაცვლილი 1928
კატეგორია:XX საუკუნის კომპოზიტორები
კატეგორია:საბჭოთა კომპოზიტორები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 1875
ნოდარ ტურძელაძე

**ნოდარ ტურძელაძე** (დ. 1 დეკემბერი, 1986) — ქართველი პოლიტიკოსი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1986 წლის 1 დეკემბერს. დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ-ტექნიკური ფაკულტეტი, სახელმწიფო მართვის სპეციალობით. დაამთავრა ზურაბ ჟვანიას სახელობის საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის სახელმწიფო მმართველობის სკოლის ქალაქის მართვის სერთიფიცირებული პროგრამა და ამავე სკოლის ადგილობრივი თვითმართველობის სამაგისტრო პროგრამა, სადაც მას მიენიჭა სახელმწიფო მმართველობის მაგისტრის ხარისხი. 2005-2014 წლებში მუშაობდა „საქრუსენერგოს“ სამეურნეო საქმიანობის ინსპექტორად, სამეურნეო სამსახურის უფროსად და ლოჯისტიკისა და ტრანსპორტის სამსახურის უფროსის მოადგილედ. 2014-2015 წლებში იყო თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის უფროსის მოადგილე. 2015 წელს გახდა ვაკის რაიონის გამგებლის მოადგილე. ამავე წელს გახდა ვაკის რაიონის გამგებელი.

2020 წელს „ქართულმა ოცნებამ“ წარადგინა ვაკის მაჟორიტარობის კანდიდატად. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ვაკის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.

## რესურსები ინტერნეტში
* ბიოგრაფია „ქართული ოცნების“ საიტზე 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:ტურძელაძეები
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ჰასან ალიევი

**ჰასან ალირზა-ოღლუ ალიევი** (; დ. 15 დეკემბერი, 1907, ჯომარდლი, ელიზავეტპოლის გუბერნია — გ. 2 თებერვალი, 1993, ბაქო) — საბჭოთა და აზერბაიჯანელი მეცნიერი, აზერბიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი, აზერბაიჯანის მესამე პრეზიდენტის ჰეიდარ ალივის უფროსი ძმა.

## ბიოგრაფია 
### სიჭაბუკე 
ჰასან ალიევი დაიბადა 1907 წლის  15 დეკემბერს  ზანგეზურის მაზრის სოფელ ჯომარდლიში (ამჟამად ს. თანაჰატი, სიუნიქი). 1922 წლის მიწურულს ნახიჩევანში  პიონერული მოძრაობის ფორმირებისას, ჰასან ალიევი გ. თაგიევის წრეში აღმოჩნდა, რომელიც ნახიჩევანში პიონერული წრეების ერთ-ერთი ორგანიზატორი გახდა. 1924-1930 წწ. ის ქალაქ ნახიჩევანში სოფლის საღამოს სკოლაში სწავლობდა.

### სამეცნიერო მოღვაწეობა 
1932 წელს აზერბაიჯანის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი დაამთავრა. 1934 წელს ალიევმა კიროვაბადში (განჯა) აზერბაიჯანის ბამბის წარმოების სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში ასპირანტურა დაასრულა. დიდი სამამულო ომის დაწყების გამო ჰასან ალიევი წყვეტს თავის სამეცნიერო კვლევით საქმიანობას და მიემგზავრება ფრონტზე. 1943 წელს ერთ-ერთი ბრძოლისას მძიმედ დაიჭრა და ფრონტიდან იქნა დემობილიზებული. სამეცნიერო საქმიანობაში დაბრუნებულმა, 1944 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „მდინარეთა ქვედა დინებების ნიადაგები დიდი კავკასიონის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ფერდობებზე“.

1944-1949 წლების განმავლობაში ის მუშაობდა აზერბიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ნიადაგთმცოდნეობისა და აგროქიმიის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილედ, ხოლო  1945-1949 წლებში — აზერბაიჯანის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის უფროს მასწავლებლად, შემდგომ 1952 წლამდე — აზერბაიჯანის მეცნიერებათა აკადემიის ბოტანიკის ინსტიტუტის დირექტორად. 1952 წელს ალიევი აირჩიეს  აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილ წევრად. იყო აზერბაიჯანის კპ ცკ-ის მდივანი 1952, აზერბაიჯანის კპ ცკ-ის წევრი (1952–1954), აზერბაიჯანის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. 1968-1987 წლებში აზერბიაჯანის მეცნიერებათა აკადემიის გეოგრაფიის ინსტიტუტის დირექტორად მუშაობდა. ამავდროულად, 1946-დან 1962 წლამდე, ის იყო ნიადაგთმცოდნეობის საერთაშორისო საზოგადოების აზერბაიჯანული ფილიალის თავმჯდომარე. 1980 წელს ჰასან ალიევი აირჩიეს აზერბაიჯანის გეოგრაფიული საზოგადოების პრეზიდენტად, ხოლო 1986 წელს აზერბაიჯანის ბუნების დაცვის კომისიის თავმჯდომარედ.

ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის ორდუბადის რაიონში მდებარე ზანგეზურის ეროვნული პარკი ჰასან ალიევის სახელს ატარებს.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1907
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სამამულო ომის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი გეოგრაფები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის X  მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
ლარი სენგერი

**ლარი სენგერი** (; დ. 16 ივლისი, 1968) — ამერიკელი ინტერნეტპროექტის დეველოპერი და ვიკიპედიის თანადამფუძნებელი. სენგერი ვიკიპედიის გარდა, ასევე მუშაობდა სხვა საგანმანათლებლო ვებსაიტებზე, როგორიცაა: ნუპედია, ციტიზენდიუმი, და ევერიპედია. კოლეჯში სწავლის დროს დაინტერესდა ინტერნეტსივრცეში არსებული საგანმანათლებლო პროექტებით, 2001 წელს გაწევრიანდა ონლაინ ენციკლოპედიაში „ნუპედია“, სადაც იყო მთავარი რედაქტორი. ნუპედიის ნელი პროგრესით იმედგაცრუებული სენგერის იდეა იყო ვიკის გამოყენება. ვიკიპედიის ლიდერი 2002 წლამდე იყო.

ინტერნეტის გარდა, სენგერის ინტერესებს მოიცავს ფილოსოფია, კერძოდ: ეპისტემოლოგია, ადრეული თანამედროვე ფილოსოფია და ეთიკა. ოჰაიოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში ასწავლიდა ფილოსოფიას.

## რესურსები ინტერნეტში
* ლარი სენგერის ვებსაიტი
* სენგერის YouTube არხი

კატეგორია:დაბადებული 16 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:ამერიკელი ბლოგერები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ზაქირ ბაღიროვი

**ზაქირ ჯავად ოღლი ბაღიროვი** (; დ. 1916 — გ. 1996) — აზერბაიჯანელი საბჭოთა კომპოზიტორი, აზერბაიჯანის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1962).

ზაქირ ბაღიროვი დაიბადა 1916 წლის 16 მარტს ქალაქ შუშაში. 1949 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1949 წლიდან აზერბაიჯანის სახელმწიფო კონსერვატორიაში პედაგოგობა დაიწყო. 1970 წლიდან მუსიკის თეორიის კათედრის გამგე იყო.
ზაქირ ბაღიროვი არის ავტორი ოპერებისა „აიგიუნი“ (1972) და „მოხუცი ხატაბიჩი“, ოპერეტებისა „ჩვენი სოფლის სიმღერა“ (1958) და „დედამთილი“ (1964), სიუიტისა ხალხური ინსტრუმენტების ორკესრისათვის (1956, 1969), ფორტეპიანოსა და ორკესტრისათვის კონცერტის (1970), ორღანისა და ფუგისთვის იმპროვიზაციის (1973), კამერულ-ინსტრუმენტული ნაწარმოებებისა და რომანსების. დაწერილი აქვს მუსიკები მრავალი დრამატული ნაწარმოებისა და კინოფილმისათვის. ოპერების „ლეილა და მეჯნუნისა“ და „ასლი და ქერემის“, ასევე მუღამ „ჩაჰარგიაჰის“ საფუძველზე დაწერა ნაწარმოები არფისათვის.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1916
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1996
კატეგორია:აზერბაიჯანელი ოპერის კომპოზიტორები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი კინოკომპოზიტორები
კატეგორია:საბჭოთა კომპოზიტორები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:შრომითი წარჩინებისათვის მედლით დაჯილდოებულები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:ოპერის კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 16 მარტი
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
მეჯიდ ბეჰბუდოვი

**მეჯიდ ბეჰბუდალი-ოღლუ ბეჰბუდოვი** (; დ. 1873, შუშა — გ. 1945, ყაზახი) — აზერბაჯანელი სახალხო მომღერალი-ჰანენდე, ყარაბაღის მუღამის სკოლის წარმომადგენელი. სსრკ სახალხო არტისტის რაშიდ ბეჰბუდოვის მამა.

## ბიოგრაფია 
მეჯიდ ბეჰბუდოვი დაიბადა 1873 წელს ქალაქ შუშაში. რაღაცა დროის განმავლობაში მეჩეთებში გალობდა, განსაკუთრებულ მეჯლისებზე და ქორწილებზე გამოდიოდა როგორც ჰანენდე. პირველი პერიოდი გამოდიოდა ყარაბაღში და განჯაში, შემგომ ცხოვრობდა და მუშაობდა ტიფლისში. 1910 წელს კომპანია „გრამაფონმა“ ბეჰბუდოვი მიიწვია ჩასაწერად რიგაში, სადაც მისი შესრულებითა და მეშადი ჯამილ ამიროვის თანხლებით გაკეთდა რამდენიმე მუღამის, თესნიფებისა და ხალხური სიმღერების ჩანაწერი.

მეჯიდ ბეჰბუდოვი იყო გამოჩენილი შემსრულებელი ისეთი მუღამებისა როგორიცაა „მირზა ჯუსეინ სეგიახი“, „შუშტერი“, „ჩარგიახი“. მუღამებთან ერთად ის აგრეთვე კავკასიელ ხალხთა სხვადასხვა ენებზე ასრულებდა სიმღერებს, აქტიურ მონაწილეობას იღებდა აზერბაიჯანის ოპერის თეატრის განვითარებაში, გამოდიოდა 1910-იან წლებში შექმნილი მთელი რიგი მუღამური ოპერებისა და ოპერეტების პარტიების შემსრულებლად. ამასთან დაკავშირებით არსებობს ცნობები იმ დროინდელ აფიშებსა და ბეჭვდით ფურცლებზე. ამგვარად, ბეჰბუდოვი მემატიანეში დარჩა როგორც უზეირ ჰაჯიბეკოვის ოპერებისა და ოპერეტების, ასევე, მეშადი ჯამილი ამიროვის ოპერა  „სეიფალ-მოლქის“ როლების შემსრულებელი. გასტროლებზე იმყოფებოდა ირანში.

ცხოვრების უდიდეს ნაწილის განმავლობაში მეჯიდ ბეჰბუდოვი ცხოვრობდა საქართველოში. სიცოცხლის ბოლო წლები ყაზახის რაიონში გაატარა, სადაც კულტურის სახლში მუშაობით იყო დაკავებული, აღზარდა ბევრი ჰანენდე. გარდაიცვალა 1945 წლის 6 სექტემბერში ყაზახში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1873
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
კატეგორია:საბჭოთა მომღერლები
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მომღერლები
კატეგორია:XX საუკუნის მომღერლები
აზერბაიჯანის საკონსტიტუციო სასამართლო

**აზერბაიჯანის საკონსტიტუციო სასამართლო** (აზერბაიჯანულად: *Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsi*) —აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დამოუკიდებელი სახელმწიფო ორგანო, რომლის იურისდიქცია განსაზღვრულია აზერბაიჯანის კონსტიტუციით. საკონსტიტუციო სასამართლო იძლევა კონსტიტუციისა და კანონების ინტერპრეტაციას, რომელიც ემყარება რესპუბლიკის პრეზიდენტის, მილი მაჯისლის, მინისტრთა კაბინეტის, უზენაესი სასამართლოს, პროკურატურისა და ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის ალი მეჯლისის შუამდგომლობებს.

საკონსტიტუციო სასამართლო დამოუკიდებელი სახელმწიფო ორგანოა და არ არის დამოკიდებული საკანონმდებლო, აღმასრულებელ და სხვა სასამართლო ორგანოებზე, ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებზე, აგრეთვე იურიდიულ და ფიზიკურ პირებზე ორგანიზაციული, ფინანსური და სხვა თვალსაზრისებით. 

## ზოგადი მიმოხილვა 
აზერბაიჯანის კონსტიტუციის უზენაესობის უზრუნველყოფა და პირთა ძირითადი უფლებებისა და თავისუფლებების დაცვა აზერბაიჯანის საკონსტიტუციო სასამართლოს მთავარი მიზნებია.

აზერბაიჯანის კონსტიტუცია (მიღებულია 1995 წლის 12 ნოემბერს), სახელმწიფოთაშორისი შეთანხმებები (აზერბაიჯანიც მონაწილეა), კანონი ,,საკონსტიტუციო სასამართლოს შესახებ" (მიღებულია 2003 წლის 23 დეკემბერს), სხვა კანონები და საკონსტიტუციო სასამართლოს რეგლამენტი, ესენი საკონსტიტუციო სასამართლოს საქმიანობის სამართლებრივი საფუძვლებია. 

## აქტიურობა 
საკონსტიტუციო სასამართლოს საქმიანობის პრინციპებია შემდეგი:

უზენაესობა

დამოუკიდებლობა

კოლეგიალურობა

მტკიცებულება.

საკონსტიტუციო სასამართლო ამოწმებს კანონების, გადაწყვეტილებებისა და სხვა ნორმატიული სამართლებრივი აქტების შესაბამისობას აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კონსტიტუციასა და კანონებთან.

სახელმწიფო დროშა, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო გერბი და საკონსტიტუციო სასამართლოს ოფიციალური ემბლემა არის საკონსტიტუციო სასამართლოს სიმბოლოები. 

საკონსტიტუციო სასამართლოს აპარატი მოქმედებს საკონსტიტუციო სასამართლოს აპარატის შესახებ დებულების შესაბამისად, რომელსაც ამტკიცებს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე.

2018 წლის ივლისში აღინიშნა აზერბაიჯანის საკონსტიტუციო სასამართლოს დაარსებიდან 20 წლისთავი.

## საერთაშორისო ურთიერთობები 
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საკონსტიტუციო სასამართლოსა და თურქეთის საკონსტიტუციო სასამართლოს შორის ოქმი შეთანხმების შესახებ 10 მაისს შედგა.

## სქოლიო 
კატეგორია:საკონსტიტუციო სასამართლოები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სამართალი
კატეგორია:აზერბაიჯანის სასამართლოები