open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ანზორ ხერხაძე

**ანზორ ხერხაძე** (დ. 20 თებერვალი, 1937, ქუთაისი ― გ. 13 სექტემბერი, 2019, იქვე) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1990), ღირსების ორდენის კავალერი (1997), ქუთაისის საპატიო მოქალაქე (2001)

## ბიოგრაფია
1962 წელს დაამთავრა თეატრალური ინსტიტუტი და ამავე წლიდან ქუთაისის დრამატული თეატრის მსახიობია. ნათამაშები აქვს 200-ზე მეტი როლი. მისი შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: სოსოია (ნ. დუმბაძე „მე ვხედავ მზეს“, რეჟ. გ. ლორთქიფანიძე), ოსვალდი (იბსენი „მოჩვენებანი“, რეჟ. მ. იმედაძე), დათიკო (ი. ჭავჭავაძე „გლახის ნაამბობი“, რეჟ. აკ. ვასაძე), იეთიმ გურჯი (ო. მამფორია „იეთიმ გურჯი“, რეჟ. ი. მაცხონაშვილი), პლატონ კრეჩეტი (ა. კორნეიჩუკი „პლატონ კრეჩეტი“, რეჟ. ა. ტუმილოვიჩი), პორფირი (დ. კლდიაშვილი „ქამუშაძის გაჭირვება“, რეჟ. შ. კობიძე), მეფე გიორგი (კ. გამსახურდია „დიდოსტატის მარჯვენა“, რეჟ. გ. ქავთარაძე), ბატონი ამილკარი (ივჟამიაკი „ბატონი ამილკარი“, რეჟ. ე. ეგაძე), მირვანოზი (ი. სამსონაძე „აბეშურა-ფარნავაზიანთა უკანასკნელი დედოფალი“, რეჟ. ნ. ლორთქიფანიძე), აქტიორი (აკაკი „სამეფოო, ძველთა-ძველო“, რეჟ. ნ. ლორთქიფანიძე), გრენგოლმი (შ. დადიანი „გუშინდელნი“, რეჟ. გ. სიხარულიძე).

1980-1998 წლებში ანზორ ხერხაძე იყო საქართველოს თეატრის მოღვაწეთა კავშირის ქუთაისის განყოფილების თავმჯდომარე. მას 6-ჯერ გადაეცა პრემია მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის. 2010 წელს ქუთაისში, ლადო მესხიშვილის სახელობის თეატრის შენობის წინ გაიხსნა ანზორ ხერხაძის ვარსკვლავი. 2017 წელს მსახიობს მიენიჭა „ხელოვნების ქურუმის“ წოდება.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1980 — საქართველოს დამსახურებული არტისტი
* 1990 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* 1997 — ღირსების ორდენი
* 2000 — აკაკი წერეთლის სახელობის პრემია
* 2001 — ქუთაისის საპატიო მოქალაქე
* 2002 — ლადო მესხიშვილის სახელობის პრემია
* 2003 — წლის საუკეთესო მსახიობის წოდება
* 2004 — სახელმწიფო პრემია
* 2017 — აკაკი ხორავას სახელობის პრემია

## ფილმოგრაფია
* 1975 — პირველი მერცხალი — ვახტანგი
* 1976 — გასეირნება თბილისში (ნამდვილი თბილისელი და სხვები)
* 1976 — ბაკულას ღორები — ალექსანდრე შარიქაძე
* 2017 — ჩემი ბედნიერი ოჯახი — ვაჟა 

## რესურსები ინტერნეტში
* ანზორ ხერხაძე — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2019
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ქუთაისის საპატიო მოქალაქეები
მათე 1:8

[მინი|ფრაგმენტი [მიქელანჯელოს „სიქსტეს კაპელადან - ასა-იოშაფატი-იორამი]]
**მათე 1:8** — მათეს სახარების პირველი თავის მერვე მუხლი. ამ მუხლში გრძელდება საუბარი იესო ქრისტეს გენეალოგიაზე და ნახსენები არიან იუდეის მეფეები (იოშაფატი, იორამი, ყუზია).

## მათე 1:8
* 8. ასამ შვა იოშაფატი; იოშაფატმა შვა იორამი; იორამმა შვა ყუზია

## რესურსები ინტერნეტში
* მათე 1:8

კატეგორია:მათე 1
ვიქტორ ნინიძე

**ვიქტორ ნინიძე** (დ. 10 მარტი, 1920 ― გ. 2001) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1965).

## ბიოგრაფია
1934 წელს დაიწყო სამსახიობო მოღვაწეობა თბილისის სანკულტურის თეატრში, სადაც იმუშავა 1949 წლამდე. მისი დებიუტი შედგა შალვა დადიანის პიესაში „აჯილღა“, სადაც ახალგაზრდა გიმნაზისტის როლს თამაშობდა. 1949-1971 წლებში იყო სოხუმის ს. ჭანბას სახელობის სახელმწიფო თეატრის ქართული დასის მსახიობი, ხოლო 1971 წლიდან თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში დაიწყო მოღვაწეობა. ბოლო წლებში პარალელურად მონაწილეობდა სოხუმის კ. გამსახურდიას სახელობის სახელმწიფო თეატრის სპექტაკლებში, რომლებიც იმართება თბილისში. ძირითადად ასრულებდა სახასიათო როლებს. მათ შორის გამოირჩევა: პლატონ კრეჩეტი (ა. კორნეიჩუკის „პლატონ კრეჩეტი“), სურენი (ა. შირვანზადეს „პატიოსნებისათვის“), ებრაელი (ვ. ჰიოგოს „მარია ტიუდორი“), არქიფო (გ. ქელბაქიანის „სევდიანი რომანი“), ხახული (პ. კაკაბაძის „კოლმეურნის ქორწინება“), გიორგი (კ. ლორთქიფანიძის „კოლხეთის ცისკარი“), გაგუა (ნ. დუმბაძის „საბრალდებო დასკვნა“), რივერსი (უ. შექსპირის „რიჩარდ მესამე“) და სხვა. გადაღებულია ფილმებში: ზვამბა („დათა თუთაშხია“), კარპოვიჩი („კროსვორდის ამოხსნის მოყვარულთათვის“), არქიფო („სოფლის აშიკი“), მოხუცი („ზნედაცემული ანგელოზი“), დავითი („წუთისოფელი“) და სხვა. აქვს პიესები: „თავდასხმა ღამით“, „მოულოდნელი სტუმარი“, „შეხვედრა დღეობაზე“ და სხვა.

## ფილმოგრაფია
* 1972 — ჩაძირული ქალაქის მაძიებლები — ვიქტორი
* 1963 — ვინ შეკაზმავს ცხენს
* 1971 — წუთისოფელი — დავითი
* 1974 — მშვიდობიანი დღეები
* 1975 — ერთი ნახვით შეყვარება
* 1976 — სოფლის აშიკი — არქიფო
* 1977 — ინდი-მინდი (სიმღერები შვილიშვილებისათვის)
* 1978 — ყვარყვარე — ვაშლოვანელი
* 1978 — რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე
* 1978 — ბათა ქექია
* 1980 — მშობლიურო ჩემო მიწავ (რაიკომის მდივანი) — თორნიკე სეფერთელაძე
* 1981 — გამოაღეთ ფანჯრები — გერონტი
* 1981 — კროსვორდის ამოხსნის მოყვარულთათვის — კარპოვიჩი
* 1982 — მარადისობის კანონი
* 1978 — დათა თუთაშხია — ზვამბა
* 1992 — ზნედაცემული ანგელოზი — მოხუცი
* 1992 — ხაფანგი
* 1971 — უსასრულობა
* 1990 — თეთრი ბაირაღები — კბილის ექიმი
* 1992 — ოქროს ობობა — სერჟანტი

## ჯილდოები და აღიარება
* 1965 — საქართველოს სახალხო არტისტი
* 1965 — ღირსების მედალი ქართული თეატრალური ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის, ნაყოფიერი საზოგადოებრივი მოღვაწეობისათვის, რაჭული ფოლკლორის გადარჩენისა და მოვლა-პატრონობის საქმეში დიდი დამსახურებისათვის

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* ვიქტორ ნინიძე — ეროვნული ფილმოგრაფია
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1920
კატეგორია:გარდაცვლილი 2001
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების მედლით დაჯილდოებულები
Hortiboletus rubellus

***Hortiboletus rubellus*** — სოკოს სახეობა ჰორტიბოლეტუსის გვარისა. 2010-იან წლებამდე ხავსის სოკოს გვარში შედიოდა.

საჭმელი სოკოა, თუმცა ხშირად ჭიანდება. იხმარება ახალი. გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, ევროპას, აზიასა და ავსტრალიას. იზრდება ფოთლოვან ტყეებში ზაფხულიდან შემოდგომამდე. მიკორიზას უპირატესად წარმოქმნის მუხასთან.

სოკო პირველად აღწერა გერმანელმა მიკოლოგმა იულიუს ვინცენც ფონ კრომბჰოლცმა 1836 წელს როგორც *Boletus rubellus*. მიმდინარე ბინომიალური სახელწოდება მიანიჭეს იტალიელმა მიკოლოგებმა მატეო გერალდიმ, ჯანპაოლო სიმონინიმ და ალფრედ ვიცინიმ 2015 წელს.

**სამეცნიერო სინონიმები**:
*  
* 
* 
* 
* 
* 

## აღწერა 
ქუდის დიამეტრი — 5-10 სმ-მდე, ხორცოვანი, თავიდან ბალიშისებრ-ამოზნექილი, სიმწიფეში მუქი-წითელი, ხშირად მალინისფერი ან ყავისფერი ელფერით, კიდეებთან ზოგჯერ მოყვითალო. კანი არ სცილდება ქუდს, თავიდან ხავერდოვან-ქეჩისებრი, სიმწიფეში ოდნავ დაბზარული.

ჰიმენოფორი — (მილებიანი შრე) ყვითელი, სიმწიფეში მკრთალი მუქი ყვითელი ან ზეთისხილსფერი ელფერით. ფორები ფართე, კუთხოვანი. ხელის დაჭერისას ნელა ლურჯდება.

რბილობი — თავიდან მკვრივი, მოგვიანებით რბილი, ყვითელი ფერის, გაჭრისას ან გადატეხვისას ლურჯდება. ხილის სუნითა და სასიამოვნო ოდნავ მომჟავო გემოთი. ზოგიერთი წყარო საპნის გემოს ადარებს.

## მსგავსი სახეობები 

ფაილი:Boletus badius stem.jpg|*Imleria badia*
ფაილი:Xerocomus ferrugineus BŻ6.jpg|*Xerocomus ferrugineus*
ფაილი:Boletinus cavipes.JPG|*Suillus cavipes*
ფაილი:2012-06-15 Xerocomus subtomentosus (L.) Fr 228141.jpg|*Xerocomus subtomentosus*
ფაილი:2008-08-28 Chalciporus piperatus cropped.jpg|*Chalciporus piperatus* 
ფაილი:Gyroporus castaneus 59770.jpg|*Gyroporus castaneus*
ფაილი:2011-07-19 Pseudoboletus parasiticus 1 71875 cropped.jpg|*Pseudoboletus parasiticus*
ფაილი:Suillus bovinus NO seig kusopp IMG 4577 ersvika.JPG|*Suillus bovinus* 
ფაილი:Suillus granulatus 38199.jpg|*Suillus granulatus*
ფაილი:Bol.chrys.jpg|*Xerocomellus chrysenteron*
ფაილი:Xerocomellus pruinatus - Lindsey 1b.jpg|*Xerocomellus pruinatus*
ფაილი:Xerocomellus zelleri 10114 crop.jpg|*Xerocomellus zelleri*

## კვებითი ღირებულება 
საჭმელი სოკოა. ახასიათებს სასიამოვნო სუნი და გემო, თუმცა ხშირად დაჭიანებულია. როგორც წესი, საჭმელად იხმარება ახალი. მომზადებამდე სასურველია მილებიანი შრის მოშორება მწიფე ეგზემპლარებიდან. ზოგიერთ წყაროზე დაყრდნობით ახასიათებს საპნისმაგვარი გემო. გაშრობის შემდეგ მუქ ფერს იძენს.

იგი ხშირად ინფიცირდება ობის სოკოთი *Hypomyces chrysospermus*. ასეთი დაობებული სოკო საჭმელად უვარგისია, შესაძლოა გამოიწვიოს მოწამვლა.

## გალერეა

ფაილი:Blutrote Röhrlinge.jpg
ფაილი:2012-08-08 Boletus rubellus Krombh 246788.jpg
ფაილი:20220908.Röhrling.-12.jpg
ფაილი:DSC07853 (48646762223).jpg
ფაილი:Ruby Bolete - Hortiboletus rubellus - panoramio - Björn S. (4).jpg
ფაილი:Xerocomus rubellus (3).JPG

## რესურსები ინტერნეტში 
*
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:ბოლეტუსისებრნი
კატეგორია:საჭმელი სოკოები
გიორგი ჩაკვეტაძე (პოლიტიკოსი)

**გიორგი ჩაკვეტაძე** (დ. 3 ნოემბერი, 1994, ქუთაისი) — ქართველი პოლიტიკოსი. საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი 2023 წლიდან.

## ბიოგრაფია 
thumb|left|„ქართული ოცნების“ თბილისის საკრებულოს 2021 წლის პროპორციული სიის წარდგენა
დაიბადა 1994 წლის 3 ნოემბერს. 2016 წელს დაამთავრა კავკასიის უნივერსიტეტი (სამართლის ბაკალავრი). 2017 წელს დაამთავრა გლაზგოს უნივერსიტეტი (საერთაშორისო სამართლის მაგისტრი). 2014–2015 წლებში მონაწილეობდა ტალინის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის გაცვლით პროგრამაში.

2016 წელს საქართველოს ეროვნული ბანკის სპეციალისტი. 2016 წლიდან „ქართული ოცნების“ ახალგაზრდული ორგანიზაციის თავმჯდომარე. 2018 წელს, მისი თავმჯდომარეობის პერიოდში „ქართული ოცნება-დემოკრატიული საქართველოს“ ახალგაზრდული ორგანიზაცია IUSY-ს (ახალგაზრდა სოციალისტთა საერთაშორისო გაერთიანება) წევრი გახდა.

2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის ჩაკვეტაძე „ქართული ოცნების“ პროპორციული სიის 127-ე ნომერი იყო. 2017 წელს გიორგი ჩაკვეტაძე „ქართული ოცნების“ თბილისის საკრებულოს პროპორციული სიის მე-6 ნომრად წარადგინეს. 2017–2021 წლებში ქალაქ თბილისის მე-6 მოწვევის საკრებულოს წევრი, პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
2021 წელს გიორგი ჩაკვეტაძე ქალაქ თბილისის საკრებულოს „ქართული ოცნების“ პროპორციული სიის მეოთხე ნომრად წარადგინეს. 2021–2023 წლებში ქალაქ თბილისის მე-7 მოწვევის საკრებულოს წევრი, პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. საკრებულოში მუშაობის პერიოდში იყო სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა კომისიის თავმჯდომარე, იურიდიულ საკითხთა და ადამიანის უფლებათა დაცვის კომისიის წევრი.

### საქართველოს პარლამენტის წევრი 
2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის გიორგი ჩაკვეტაძე „ქართული ოცნების“ პროპორციული სიის 65-ე ნომრად დასახელდა.

2023 წლის 4 აპრილიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. ჩაკვეტაძემ პარლამენტში გიორგი ამილახვარი შეცვალა, რომელიც საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრად დაინიშნა. 2023 წლის 18 აპრილს აირჩიეს საქართველოს პარლამენტის განათლებისა და მეცნიერების კომიტეტის თავმჯდომარის პირველ მოადგილედ, მან თანამდებობაზე მარიამ ლაშხი შეცვალა. კომიტეტმა გიორგი ჩაკვეტაძის კანდიდატურას მხარი ხმათა უმრავლესობით დაუჭირა. 2023 წლის 10 აპრილიდან არის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის წევრი.

## პირადი ცხოვრება 
ჰყავს მეუღლე და ერთი შვილი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* [გიორგი ჩაკვეტაძის ბიოგრაფია თბილისის საკრებულო(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%97%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%9D)ს საიტზე] 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 3 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1994
კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
მონსონ-დე-კამპოსი

**მონსონ-დე-კამპოსი** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების პალენსიის პროვინციის ტიერა-დე-კამპოსის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 45 კმ². მოსახლეობა — 586 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* პალენსიის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* მონსონ-დე-კამპოსის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:პალენსიის მუნიციპალიტეტები
გრიგორი კლინიშოვი

**გრიგორი კლინიშოვი** (; დ. 30 ნოემბერი, 1930, სოფელი აკულოვო, (რიაზანის ოლქი) — გ. 17 ივნისი, 2023, მოსკოვი) — საბჭოთა ინჟინერ-ფიზიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1967), ლენინური პრემიის ლაურეატი (1962), პირველი საბჭოთა ორსაფეხურიანი თერმობირთვული ბომბის — РДС-37-ის შექმნის ერთ-ერთი მონაწილე.

## ბიოგრაფია
1954 წელს დაამთავრა მოსკოვის საინჟინრო-ფიზიკის ინსტიტური (ამჟამინდელი ნაციონალური კვლევითი ბირთვული უნივერსიტეტი „МИФИ“). იმავე წელს მიავლინეს КБ-11-ში (ამჟამად რუსეთის ექსპერიმენტული ფიზიკის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი), სადაც მუშაობდა ინჟინრად თეორიულ განყოფილებაში, რომელსაც ანდრია სახაროვი ხელმძღვანელობდა.

1967 წელს გრიგორი კლინიშოვს ფიზიკა-მათემატიკურ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი მიენიჭა. 1973 წელს ის ხელმძღვანელობდა КБ-11-ის თეორიულ განყოფილებას. 2002 წლიდან განყოფილების წამყვანი სპეციალისტია.

2023 წლის 17 ივნისს კლინიშოვი მოსკოვში, საკუთარ ბინაში გარდაცვლილი იპოვეს.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1956 — შრომის წითელი დროშის ორდენი
* 1962 — ლენინური პრემია

## ლიტერატურა
* Атомный проект СССР: документы и материалы: [в 3 т.] / Под общ. ред. Л. Д. Рябева. — Саров: РФЯЦ-ВНИИЭФ; М.: ФИЗМАТЛИТ, 2009. — Т. 3. Водородная бомба, 1945—1956. — Кн. 2 / Гос. корпорация по атом. энергии «Росатом». — 596 с.
* Награды Отечества / Под общей ред. Р. И. Илькаева. — Саров: ФГУП «РФЯЦ-ВНИИЭФ», 2006. — 170 с. — ISBN 5-9515-0066-4.
* Создатели ядерного оружия. КБ-11 (РФЯЦ-ВНИИЭФ) / [авт.-сост.: В. Т. Солгалов, Э. А. Астафьева, О. А. Погодина]; под ред. Р. И. Илькаева; Федер. гос. унитар. предприятие «РФЯЦ-ВНИИЭФ». — Саров: ФГУП «РФЯЦ-ВНИИЭФ», 2004. — Т. 1. — 357 с.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1930
კატეგორია:დაბადებული 30 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2023
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივნისი
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
მამულაიშვილი

საკუთარი სახელი **მამულაიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* არსენ მამულაიშვილი — ლალიონის ფსევდონიმით ცნობილი მწერლის ნამდვილი სახელი და გვარი
* კიკია მამულაიშვილი — ფირალი

კატეგორია:ქართული გვარები
მარგალიტაძე

საკუთარი სახელი **მარგალიტაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* აპოლონ მარგალიტაძე — სამთო ინჟინერ-გეოლოგი
* თინათინ მარგალიტაძე — ფილოლოგი, ლექსიკოგრაფი

კატეგორია:ქართული გვარები
მექვაბიშვილი

საკუთარი სახელი **მექვაბიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ანზორ მექვაბიშვილი — ფეხბურთელი
* ირაკლი მექვაბიშვილი — ბანკირი, ეკონომისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
მეგრელაძე

საკუთარი სახელი **მეგრელაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი მეგრელაძე — ფეხბურთელი
* მერაბ მეგრელაძე — ფეხბურთელი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
მეხუზლა

საკუთარი სახელი **მეხუზლა** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* იოსებ მეხუზლა — მწერალი, ჟურნალისტი, პოლიტიკოსი
* ნიკოლოზ მეხუზლა — ფირალი

კატეგორია:ქართული გვარები
მარტინ დევისი

**მარტინ დევიდ დევისი** (; დ. 8 მარტი, 1928 — გ. 1 იანვარი, 2023) — ამერიკელი მათემატიკოსი, ცნობილია თავისი ნაშრომით ჰილბერტის მეათე პრობლემაზე. 

## ჯილდოები და აღიარება
* 1975 — სტილის პრემია (ჰილბერტის მეათე პრობლემაზე მუშაობისთვის)
* 1982 — აირჩიეს ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის წევრად
* 2012 — აირჩიეს ამერიკის მათემატიკური საზოგადოების წევრად

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1928
კატეგორია:დაბადებული 8 მარტი
კატეგორია:პრინსტონის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ამერიკელი მათემატიკოსები
კატეგორია:ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული აკადემიის წევრები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2023
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 იანვარი
კატეგორია:ნიუ-იორკში დაბადებულები
უკრაინული პოლესიე

280პქ|მინი|მარჯვნივ|უკრაინული პოლესიე (დაუშტრიხავი)
**უკრაინული პოლესიე** (), *პოლესია* — პოლესიეს ნაწილი, რომელიც უკრაინის ფარგლებშია მოქცეული. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, პოლესიეს დაბლობზე. გამოირჩევა დიდი ტენიანობითა და დაჭაობების პროცესების განვითარებით (ქვეყნის ჭაობიანი მიწების 70%-ზე მეტი პოლესიეს ტერიტორიაზეა). ბუნებრივი თავისებურებებით მიეკუთვნება შერეული ტყეების ზონას. ხასიათდება ლანდშაფტების მნიშვნელოვანი მოზაიკურობით — ლანდშაფტები არ იკავებს დიდ ფართობს და სწრაფად ენაცვლება ერთი-მეორეს. ყველაზე გავრცელებული ბუნებრივ-ტერიტორიული კომპლექსებია ზანდრული, სუსტად დატალღული დაბლობები კორდიანი და სუსტი ეწერი გლეისოლური ნიადაგებით და წიწვნარიანი ჭაობებით; დენუდაციურ ცარცულ საფუძველზე აღმართული მორენული მაღლობები კარსტული პროცესებთან და დენუდაციურ ზედაპირულ კრისტალურ ქანებთან ერთად, კორდიანი და საშუალო ეწერი ნიადაგებით, მუხნარ-ფიჭვნარის ქვეშ; ტერასული ვაკეები კორდიან-სუსტეწერიანი და მდელო-ჭაობის ნიადაგებით ფიჭვის ტყეებისა და ჭაობების ქვეშ. მნიშვნელოვან ფართობებს იკავებს ასევე მორენულ-ზანდრული ვაკეები დენუდაციური ცარცული ბიუტებით, ხევებითა და ხრამებით, სადაც ჭარბობს კორდიანი და საშუალო ეწერი ნიადაგები და არის ფიჭვისა და ცაცხვის ტყეების ფრაგმენტები. ბუნებრივი პირობების თავისებურებების მიხედვით უკრაინული პოლესიე იყოფა ვოლინის, ჟიტომირის, კიევის, ჩერნიჰივისა და ნოვჰოროდ-სივერსკის პოლესიეებად. პოლესიეს ბუნებამ მნიშვნელოვანი ცვლილებები განიცადა ადამიანის საქმიანობის გავლენის შედეგად — ჩატარდა მნიშვნელოვანი სამელიორაციო სამუშაოები, შეიქმნა წყალსაცავები (მაგ., კიევის).

## ლიტერატურა 
* *Маринич О. М.* Полісся Українське // Українська радянська енциклопедія : у 12 т., т. 8, К. : Головна редакція УРЕ, 1982. — стр. 476.

კატეგორია:უკრაინის გეოგრაფია
ვიქტორ ნინიძე (რეჟისორი)

**ვიქტორ ნინიძე** (დ. 1888 ― გ. 1975) — ქართველი მსახიობი და რეჟისორი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1941).

## ბიოგრაფია
1904 წლიდან მონაწილეობდა სოფლის სცენისმოყვარეთა წარმოდგენებში. 1905 წლის რევოლუციის პერიოდში მოღვაწეობდა ჭიათურის თეატრში. 1909-1921 და 1922-1924 წლებში მუშაობდა თბილისის სახალხო სახლში მსახიობად. 1921 წელს სამაზრო ხელისუფლების დავალებით ოზურგეთში ჩამოაყალიბა პროფესიული თეატრი. 1924-1928 წლებში რეჟისორ-მსახიობად მოღვაწეობდა სხვადასხვა კლუბებთან არსებულ დრამწრეებში. იყო თბილისის სანკულტურის თეატრის ერთ-ერთი დამაარსებელი, 1928-1962 წლებში კი მისი სამხატვრო ხელმძღვანელი. ასახიერებდა სახასიათო და კომედიურ როლებს: დათია („ქრისტინე“, ე. ნინოშვილის მიხედვით), გიორგი (ნ. ნაკაშიძის „კაცის სამართალი“), ბოქაული (ი. გედევანიშვილის „მსხვერპლი“), სტეფანე (ს. ბელოის „უმუშევარნი“) და სხვა. 

ვიქტორ ნინიძის საუკეთესო დადგმებს შორისაა ი. ეკალაძის „ნომერი 21 ჯვრით“, ი. გედევანიშვილის „მსხვერპლი“, ტ. რამიშვილის „სტუმარ-მასპინძლობა“, გ. ბერძენიშვილის „ოქროს ვერძი“, შ. დადიანის „გუშინდელნი“, ჰ. იბსენის „მოჩვენებანი“ და სხვა. იგი ავტორია პიესებისა: „სამწუხარო შედეგი“, „თითო ჭიქა“. 

თბილისში არის ვიქტორ ნინიძის სახელობის ქუჩა.

## ჯილდოები და აღიარება
* 1941 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1888
კატეგორია:გარდაცვლილი 1975
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
სეფერთელაძე

საკუთარი სახელი **სეფერთელაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ზურაბ სეფერთელაძე — გეოგრაფი
* თამაზ სეფერთელაძე — ინჟინერი, მომღერალი

კატეგორია:ქართული გვარები
სამსონია

საკუთარი სახელი **სამსონია** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალი სამსონია — მწერალი, ჟურნალისტი
* შოთა სამსონია — ქიმიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
სარჯველაძე

საკუთარი სახელი **სარჯველაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ზურაბ სარჯველაძე — ფილოლოგი
* მიხეილ სარჯველაძე — იურისტი, პოლიტიკოსი
* ნოდარ სარჯველაძე — ფსიქოლოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
სებისკვერაძე

საკუთარი სახელი **სებისკვერაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* რუსუდან სებისკვერაძე — კომპოზიტორი
* სოფიო სებისკვერაძე — მსახიობი

კატეგორია:ქართული გვარები
ტიკარაძე

საკუთარი სახელი **ტიკარაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავითი (ტიკარაძე) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი
* ეკატერინე ტიკარაძე — ექიმი, სახელმწიფო მოხელე
* იროდი ტიკარაძე — ლოტბარი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ევგენი იმნაძე

**ევგენი სიმონის ძე იმნაძე** (დ. 4 დეკემბერი, 1875, — გ. 1 აპრილი, 1945, ნიუ-იორკი, აშშ; დაკრძალულია მაუნთ-ოლივეტის სასაფლაოზე) — ქართველი სამხედრო პირი, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1916). 

დაამთავრა თბილისის კადეტთა კორპუსი (1893), კონსტანტინეს საარტილერიო სასწავლებელი (1895) და  ნიკოლოზის გენერალური შტაბის აკადემია (I თანრიგით, 1903). 1893 წლიდან იყო სამხედრო სამსახურში. 1904-1907 წლებში მსახურობდა ვილნოს სამხედრო ოლქის შტაბის უფროსის ადიუტანტის თანაშემწედ. 1911 წელს მიენიჭა პოლკოვნიკის წოდება. I მსოფლიო ომის დროს მეთაურობდა კავკასიის მე-12 მსროლელ პოლკს (1915-1916), შემდეგ იყო ციმბირის მე-14 მსროლელი დივიზიის შტაბის უფროსი (1916 წლიდან). რუსეთის სამოქალაქო ომში თეთრი მოძრაობის მხარეს იყო, 1919 წლიდან ირიცხებოდა სამხრეთ რუსეთის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლის შტაბის რეზერვში. 1919-1920 წლებში დანიშნული იყო ოდესის სამხედრო სასწავლებლის უფროსად. 1920 წელს ემიგრაციაში წავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ცხოვრობდა დეტროიტსა და ნიუ-იორკში. ხელმძღვანელობდა დეტროიტის რუსეთის შეარაღებული ძალების ვეტერანთა საზოგადოებას, ნიუ-იორკში მუშაობდა ჟურნალ „ჯარი და ფლოტის“ («Армия и Флот») წარმომადგენელად. დაჯილდოებულია წმ. სტანისლავის III (1906), II (1913) და I (1917) ხარისხის, წმ. ანას III (1909) და II (1916), წმ. ვლადიმირის IV (მახვილებითა და ბაბთით, 1915) და III (მახვილებით, 1915) ხარისხის ორდენებით, ასევე „გიორგის იარაღით“ (1915).
## ლიტერატურა
* Гогитидзе М., Грузинский генерაлитет, К., 2001.
* Гогитидзе М., Военная элита Кавказа (Генералы и адмиралы из Грузии), кн. 1, თб., 2007.
* ბეჟიტაშვილი, გიორგი. ევგენი სიმონის– ძე იმნაძე // ქართული ემიგრაცია ევროპაში (1921-1953) / გ. ბეჟიტაშვილი. - თბ., 2012. - გვ.51–52.
* 

## რესურსები ინტერნეტში
* Имнадзе Евгений Семенович, Офицеры русской императорской армии.

კატეგორია:დაბადებული 4 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1875
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1945
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის I ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“-ის კავალრები
ტოროტაძე

საკუთარი სახელი **ტოროტაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ერასტი ტოროტაძე — პოლიტიკოსი, პუბლიცისტი
* ქეთი ტოროტაძე — ლიტერატურათმცოდნე, მთარგმნელი, მწერალი

კატეგორია:ქართული გვარები
ფოცხიშვილი

საკუთარი სახელი **ფოცხიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბასა ფოცხიშვილი — რეჟისორი
* გაიოზ ფოცხიშვილი — მხატვარი
* თომა ფოცხიშვილი — არქიტექტორი, ინჟინერი
* მორის ფოცხიშვილი — პოეტი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
ქავჟარაძე

საკუთარი სახელი **ქავჟარაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* იროდიონ ქავჟარაძე — მწერალი, მთარგმნელი
* ლიკა ქავჟარაძე — კინომსახიობი
* ლევან ქავჟარაძე — სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა)

კატეგორია:ქართული გვარები
ქინქლაძე

საკუთარი სახელი **ქინქლაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ქინქლაძე — ფეხბურთელი
* ოთარ ქინქლაძე — პედაგოგი, ჟურნალისტი, საბჭოთა სახელმწიფო მოხელე

კატეგორია:ქართული გვარები
ქურიძე

საკუთარი სახელი **ქურიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ალექსანდრე ქურიძე — პოეტ სანდრო ეულის ნამდვილი სახელი და გვარი
* მურმან ქურიძე — ინჟინერ-ტექნოლოგი, პოლიტიკოსი
* ნოე ქურიძე — პოეტ ნოე ზომლეთელის ნამდვილი სახელი და გვარი

კატეგორია:ქართული გვარები
ყაჭეიშვილი

საკუთარი სახელი **ყაჭეიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* თამაზ ყაჭეიშვილი — ინჟინერი, პოლიტიკოსი
* იუზა ყაჭეიშვილი — მწერალი

კატეგორია:ქართული გვარები
აკპერ აღა იბრაჰიმ

**აკპერ აღა იბრაჰიმ ოღლუ შეიხულისლამოვი** (; დ. 1891, ერევანი – გ. 1961, პარიზი, საფრანგეთი) — აზერბაიჯანელი სახელმწიფო, საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის წევრი.

## სასიცოცხლო 
აკპერ აღა შეიხულისლამოვი დაიბადა 1891 წელს ერევანში. საშუალო განათლება ერევნის გიმნაზიაში მიიღო. 1912 წელს ჩაირიცხა პეტერბურგის რკინიგზის ინჟინერთა ინსტიტუტში, რომელიც დაასრულა 1917 წელს. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ დაბრუნდა სამშობლოში. 1918 წელს აირჩიეს ამიერკავკასიის სეიმის წევრად. ის იყო სოციალ-დემოკრატიული ჯგუფის ჰუმეთის წევრი. 1918 წლის მარტში თურქეთთან სამშვიდობო მოლაპარაკებებზე იყო ამიერკავკასიის სეიმის დელეგაციის წევრი. მუშაობდა ამიერკავკასიის მთავრობის შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილედ.
მონაწილეობას იღებდა 1918 წლის 28 მაისს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის გამოცხადების დეკლარაციის ხელმოწერაში. აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის (ადრ) პირველ სამთავრობო კაბინეტში მან დაიკავა სოფლის მეურნეობისა და შრომის მინისტრის პოსტი. ის იყო სოციალისტური ფრაქციის წევრი ადრ-ის პარლამენტში. შეიხულისლამოვი ასევე აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დელეგაციის წევრი იყო პარიზის სამშვიდობო კონფერენციაზე 1919 წელს. აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დაცემის შემდეგ იგი დარჩა ემიგრაციაში.

აკპერ აღა შეიხულისლამოვი გარდაიცვალა პარიზში 1961 წლის 2 მარტს. იგი დაკრძალეს პარიზის გარეუბანში, ქალაქ ბობინის სასაფლაოზე.

## რესურსები ინტერნეტში 
* История Азербайджана в 7 т. — Баку, 2001
* Топчибашев, Али Марданбек. Письма из Парижа: донесения председателя делегации Азербайджанской Республики на Парижской мирной конференции: март-декабрь 1919 г. — Баку: Азернешр, 1998
* Протоколы заседаний мусульманских фракций Закавказского Сейма и Азербайджанского Национального Совета 1918 г. — Баку, 2006
* https://web.archive.org/web/20200207111042/http://www.azerbaycanli.org/ru/page143.html

კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1961
კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ალთინბაშის უნივერსიტეტი

მინი|ტექნოლოგიების კამპუსი
მინი|ალთინბაშის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა 56&nbsp;000-ზე მეტი გამოცემით, 1&nbsp;350&nbsp;000-ზე მეტი ელექტრონული წიგნითა და ჟურნალით.
მინი|
**ალთინბაშის უნივერსიტეტი** () — უნივერსიტეტი სტამბოლში (თურქეთი). დაარსდა 2008 წელს როგორც **სტამბოლის ქემერბუგაზის უნივერსიტეტი**, ამჟამინდელი სახელი მიიღო 2017 წელს. ალთინბაშის უნივერსიტეტს ჰყავს 5000-ზე მეტი საერთაშორისო სტუდენტი 89 ქვეყნიდან. უნივერსიტეტის სტუდენტების დაახლოებით 40% საერთაშორისოა. აქვს 3 კამპუსი, რომლებიც მდებარეობს სტამბოლში, კერძოდ ბაღჯილარის, ბაქირქიოისა და შიშლის რაიონებში. ალთინბაშის უნივერსიტეტი სთავაზობს 30 საბაკალავრო, 34 ასოცირებულ, 28 სამაგისტრო და 6 სადოქტორო პროგრამას.

## აკრედიტაცია 
ოფიციალურად აღიარებულია თურქეთის უმაღლესი განათლების საბჭოს მიერ (YÖK). არის საშუალო ზომის უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება (8000–8999 ჩასარიცხი ადგილი).

უნივერსიტეტი აკრედიტებულია ევროკავშირისა და ზოგიერთი არაბული ქვეყნების მიერ (ერაყი, ეგვიპტე).

## ფაკულტეტები 
* მედიცინის სკოლა
* საინჟინრო და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა სკოლა
* სტომატოლოგიის სკოლა
* ფარმაციის სკოლა
* ეკონომიკურ და ადმინისტრაციულ მეცნიერებათა სკოლა
* სამართლის სკოლა
* გამოყენებითი მეცნიერებათა სკოლა
* მენეჯმენტის სკოლა
* სახვითი ხელოვნებისა და დიზაინის სკოლა

## სქოლიო 
კატეგორია:თურქეთის უნივერსიტეტები
ციცინო (გვარი)

**ციცინო** () — ერთ- ან მრავალწლოვანი ბალახების, იშვიათად ნახევრად ბუჩქების გვარი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. ცნობილია 40-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან სამხრეთ და ცენტრალური ამერიკის ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში. ფოთლები მოპირისპირედაა განლაგებული. ყვავილები შეკრებილია მცირე კალათებად, რომლებიც წარმოქმნის ფარისებრ ან საგველასებრ საერთო ყვავილედებს. ნაყოფი თესლურაა. მეყვავილეობაში განსაკუთრებით პოპულარულია ლამაზად მოყვავილე ერთწლოვანი სახეობა — საკუთრივ ციცინო (*A. houstonianum*, ან *A. mexicanum*), მრავალრიცხოვანი სწორმდგომი შეფოთლილი ღეროები (სიმაღლე 15–40 სმ) წარმოქმნის კომპაქტურ პატარა ბუჩქებს. ყვავილები წვრილი და ნაირგვარი შეფერილობისაა (ცისფერი, იისფერი, თეთრი, ვარდისფერი და სხვ.). ყვავილედის დიამეტრი 3–8 სმ-ია. უხვად ყვავის ივნისიდან გვიან შემოდგომამდე. სინათლისა და სითბოს მოყვარული მცენარეა.

## სქოლიო 
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პანთეონი

**ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის უნივერსიტეტის პანთეონი** — პანთეონი თბილისში, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის უნივერსიტეტის პირველი კორპუსის ეზოში, სადაც დაკრძალული არიან ამავე უნივერსიტეტის დამაარსებლები. მათ სახელთანაა დაკავშირებული საქართველოში სხვადასხვა სამეცნიერო სკოლისა და მიმდინარეობის დაფუძნება და განვითარება.

საქართველოში პირველი უნივერსიტეტი დაარსდა 1918 წლის 8 თებერვალს, დავით აღმაშენებლის ხსენების დღეს, თბილისში. ამავე წლის 3 სექტემბერს ეწოდა — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. ეს პირველი და ერთადერთი უნივერსიტეტი იყო იმ დროს მთელ კავკასიაში.

1927 წელს პირველი ვინც დაიკრძალა უნივერსიტეტის ბაღში იყო უნივერსიტეტის პირველი რექტორი პეტრე მელიქიშვილი. ერთი წლის შემდეგ, უნივერსიტეტის დაარსებიდან ათის წლის თავზე, რომელიც საზეიმოდ აღინიშნა მთელ საქართველოსა და ამიერკავკასიაში, უნივერსიტეტის ეზოში გაიხსნა პეტრე მელიქიშვილის ძეგლი.

პანთეონი საქართველოს ერთ-ერთი გამორჩეული კულტურულ-ისტორიული ღირსშესანიშნაობაა. აქ განისვენებს უნივერსიტეტის ყველა დამფუძნებელი, გარდა ექვთიმე თაყაიშვილისა (რომელიც დაკრძალულია მთაწმინდის პანთეონში) და გრიგოლ წერეთლისა (რომლის საფლავი არ არსებობს).

## პანთეონში დაკრძალულები

ფაილი:Ivane Javakhishvili monument.jpg|ივანე ჯავახიშვილი (1876-1940)
ფაილი:Petre Melikishvili monument.jpg|პეტრე მელიქიშვილი (1850-1927)
ფაილი:Ivane Beritashvili monument.jpg|ივანე ბერიტაშვილი (1884-1974)
ფაილი:Korneli Kekelidze monument.jpg|კორნელი კეკელიძე (1879-1962)

ფაილი:Dimitri Uznadze monument.jpg|დიმიტრი უზნაძე (1886-1950)
ფაილი:Giorgi Chubinashvili monument.jpg|გიორგი ჩუბინაშვილი (1885-1973)
ფაილი:Filipe Gogichaishvili monument.jpg|ფილიპე გოგიჩაიშვილი (1872-1950)
ფაილი:Shalva Nutsubidze monument.jpg |შალვა ნუცუბიძე (1888-1969)

ფაილი:Andria Razmadze monument.jpg|ანდრია რაზმაძე (1889-1929)
ფაილი:Giorgi Akhvlediani monument.jpg|გიორგი ახვლედიანი (1887-1973)
ფაილი:Akaki Shanidze monument.jpg|აკაკი შანიძე (1887-1987)
ფაილი:Giorgi Tsereteli monument.jpg|გიორგი წერეთელი (1904-1973)

ფაილი: Niko Tskhvedadze monument.jpg|ნიკო ცხვედაძე (1845-1911)
ფაილი:Ioseb Kipshidze monument.jpgიოსებ ყიფშიძე (1882-1919)
ფაილი:Iustine Abuladze Monument (1).jpg|იუსტინე აბულაძე (1874-1962)

## ლიტერატურა
*

## რესურსები ინტერნეტში
*
*უნივერსიტეტის პანთეონი  — თბილისის უნივერსიტეტის საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:თბილისის პანთეონები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეზო-სავანე
ჩანქსელიანი

საკუთარი სახელი **ჩანქსელიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გოდერძი ჩანქსელიანი — იურისტი, პოლიტიკოსი
* ზაურ ჩანქსელიანი — აგროქიმიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
შოშიტაიშვილი

საკუთარი სახელი **შოშიტაიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბადრი შოშიტაიშვილი — პოლიტიკური და სახელმწიფო თანამდებობის პირი
* ბონდო შოშიტაიშვილი — ანიმატორი, რეჟისორი, სცენარისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
ჩახვაძე

საკუთარი სახელი **ჩახვაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი ჩახვაძე — პოლიტიკოსი, მეწარმე
* გურამ ჩახვაძე — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ცქვიტინიძე

საკუთარი სახელი **ცქვიტინიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ავთანდილ ცქვიტინიძე — მოდელიორ-დიზაინერი
* უჩა ცქვიტინიძე — ინჟინერ-ენერგეტიკოსი, თანამდებობის პირი

კატეგორია:ქართული გვარები
ალექსანდრე რეხვიაშვილი (ფეხბურთელი)

**ალექსანდრე (ალეკო) რეხვიაშვილი** (დ. 6 აგვისტო, 1974) — ქართველი საფეხბურთო ფუნქციონერი და ყოფილი ნახევარმცველი, ამჟამად დინამო თბილისის სპორტული დირექტორი.

რეხვიაშვილმა საკლუბო კარიერა 1991 წელს იბერია-დინამო თბილისში დაიწყო. 1997 წელს წავიდა ლატვიის ჩემპიონ გუნდ სკონტოში, სადაც თანდათან გახდა ლატვიის ჩემპიონატის ერთ-ერთი საუკეთესო დაცვითი ნახევარმცველი, 2000-01 წლებში კი ლიგის საუკეთესო მოთამაშედ დასახელდა. 2003 წელს ალეკომ სკონტო დატოვა, რის შემდეგაც მცირე ხნიანი პერიოდებით თამაშობდა ითამაშა კლუბებში: რუსული ტორპედო-მეტალურგი, მეტალურგი რუსთავი, ლატვიური ვენტსპილსი, აზერბაიჯანული ბაკუ და ისევ ლატვიური იურმალა, სადაც დაასრულა კიდეც კარიერა. საქართველოს ნაკრებში 1999-2006 წლებში ჩაატარა 21 თამაში.

საფეხბურთო კარიერის დასრულების შემდეგ იყო მწვრთნელ-სელექციონერი, მუშაობდა ინტერ ბაქოში, შემდეგ ამავე კლუბის სპორტული დირექტორი, იმუშავა ასევე სოლიგარსკის შახტიორში. 2021 წლიდან დინამო თბილისის სპორტული დირექტორია.

## რესურსები ინტერნეტში
* GeorgianSoccer.com 
* მწვრთნელის პროფილი - transfermarkt.com
* ფეხბურთელის პროფილი - transfermarkt.com
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 6 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დინ ლიჟენი

**დინ ლიჟენი** (; დ. 22 ოქტომბერი, 1992, ვენჭოუ, ჩინეთი) — ჩინელი მოჭადრაკე, მსოფლიოს მე-17 ჩემპიონი ჭადრაკში. პირველი ჩინელი, რომელიც ჭადრაკში მსოფლიო ჩემპიონი გახდა მამაკაცებს შორის.

## ბიოგრაფია
დინ ლიჟენი 2009, 2011 და 2012 წლებში ჩინეთის ჩემპიონი იყო ჭადრაკში მამაკაცებს შორის. 2017 წელს  ჩინეთში პირველი მოჭადრაკე მამაკაცი გახდა, რომელიც გავიდა პრეტენდენტების ტურნირზე ჭადრაკში, სადაც მეოთხე ადგილი დაიკავა. ის ერთადერთი იყო ამ ტურნირზე, რომელსაც პარტია არ წაუგია.

## მსოფლიო ჩემპიონი
2022 წლის პრეტენდენტების ტურნირზე მადრიდში მეორე ადგილი დაიკავა, რამაც კარლსენის მიერ მსოფლიო ჩემპიონის წოდებისთვის მატჩში მონაწილეობაზე უარის თქმის გამო, უფლება მისცა იან ნეპომნიაშჩისთან ერთად  ჩემპიონის ტიტულის მოსაპოვებელ მატჩში მიეღო მონაწილეობა.

2023 წლის აპრილში ლიჟენმა ყაზახეთის დედაქალაქ ასტანაში გამართულ მატჩში რუსეთის წარმომადგენელი იან ნეპომნიაშჩი დაამარცხა საერთო ანგარიშით 9½ : 8½ (7 : 7 ძირითადი პარტიები და 2½ : 1½  დამატებითი) და გახდა მსოფლიო ჩემპიონი ჭადრაკში.

## რესურსები ინტერნეტში
* დინ ლიჟენის პროფილი FIDE-ს საიტზე
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:დაბადებული 24 ოქტომბერი
კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ჭადრაკში
კატეგორია:ჩინელი მოჭადრაკეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მირალი სეიდოვი

**მირალი მირალეკპერ ოღლუ სეიდოვი** ( დ. 5 მაისი, 1918, ერივანი - გ. 26 აპრილი, 1992, ბაქო) — კრიტიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის წევრი (1976), ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1968), პროფესორი (1979).

## ბიოგრაფია 
მირალი სეიდოვი დაიბადა 1918 წლის 5 მაისს ქალაქ ერევანში, ამქრის ოჯახში. აქ დაამთავრა დაწყებითი სკოლა. 1938 წელს დაამთავრა ბაქოს სარწყავი ტექნიკური სასწავლებელი.
შემდეგ სწავლობდა სომხეთის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში აზერბაიჯანულ განყოფილებაში (1938-1944). პარალელურად სწავლობდა ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთის ფაკულტეტზე (1941-1945). ამ წლებში მუშაობდა გაზეთ „საბჭოთა სომხეთის“ რედაქციაში კორექტორად, ლიტერატურულ მუშაკად, ახალგაზრდობის განყოფილების გამგედ, აღმასრულებელი მდივნის მოადგილედ, პრესის ოფიცერად.
1982 წელს თურქეთში გამართულ მე-4 თურქოლოგიურ კონგრესზე იყო საბჭოთა დელეგაციის წევრი. ლიტერატურული მოღვაწეობა მან 1941 წელს დაიწყო გაზეთ „საბჭოთა სომხეთის“ გამოქვეყნებული რეცენზიებითა და ნარკვევებით.
გარდაიცვალა 1992 წლის 26 აპრილს ბაქოში, დაკრძალეს ბაქოში საპატიო ღირსების ხეივანში. სახლის კედელზე, სადაც ის ცხოვრობდა, მემორიალური დაფაა. მის სახელს ატარებს ქუჩა აზერბაიჯანის იასამალის რაიონში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* М. Сейидов. Некоторые заметки о гунно-азербайджанских мифологических связей на основе этимологического анализа «куар» (гуар) // Вопросы Азербайджанского языкознания (сборник статей). — Б.: Изд. Ак. Наук Аз. ССР, 1967, с. 205—216;
* М. Сейидов. Опыт этимологического анализа Бундурк-Бунтюрк // Доклады АН Азербайджанской ССР, 1969, том ХХV с. 91-93;
* М. Сейидов. Опыт этимологического анализа этнонимов и топонимов Аггоюнлу и Гарагоюнлу // S.M. Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinin Elmi Əsərləri (Dil və ədəbiyyat seriyası). — Б.: 1977, № 6, 14-23;
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ახალციხის ბრძოლა (1444)

**ახალციხის ბრძოლა** – ბრძოლა საქართველოსა და ყარა-ყოიუნლუს (შავბატკნიანთა) ჯარებს შორის. ჯეჰან-შაჰი თავისი პოლიტიკური სიძლიერის განსამტკიცებლად და სამფლობელოს საზღვრების გასაფართოვებლად „წამოემართა და უგრძნეულოდ მოვიდა სამცხეს და ბრძოდა ძლიერად წელსა 1444“. ამის გაგებაზე  ვახტანგ IV-მ  ჯარი  შეკრიბა და მტერს ბრძოლა გაუმართა. იმ დღეს გამარჯვებული ვერ გამოვლინდა. ქართველები მეორე დილითაც აპირებდნენ ბრძოლის გაგრძელებას, მაგრამ ჯეჰან-შაჰმა ღამით ჩუმად დატოვა ბრძოლის ველი და სპარსეთში გაიპარა. ვახტანგმა გადაწყვიტა ჯეჰან-შაჰს დადევნებოდა, მაგრამ დიდებულებმა ამის საშუალება არ მისცეს. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჯეჰან-შაჰის ლაშქრობები საქართველოში

## ლიტერატურა 
* ი.ჯავახიშვილი., ტ.III, 1982, თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, გვ. 251-252    

კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები
კატეგორია:XV საუკუნის ბრძოლები
კატეგორია:1444 წლის ბრძოლები
რზა ვალიბეოვი

**რზა ხალილ ოღლუ ვალიბეოვი** (; 1903 – 1974, ერევანი) — სომეხი საბჭოთა სახელმწიფო-პარტიული მოღვაწე, გაზეთ „საბჭოთა სომხეთის“ რედაქტორი.

## სასიცოცხლო 
დაიბადა 1903 წელს აბარაზანის რაიონის სოფელ აკერაქში. 1924-1928 წლებში ამიერკავკასიის კომუნისტურ უნივერსიტეტში სწავლის შემდეგ მუშაობდა ბასარკეჩერის რაიონული პარტიული კომიტეტის მდივნად, შემდეგ კი მცირე ხნით „ყიზილ შაფაქის“ რედაქტორად. რზა ვალიბეოვი მუშაობდა სომხეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალურ კომიტეტში დეპარტამენტის უფროსად, სომხეთის სსრ იუსტიციის სახალხო კომისრად და სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილედ. იყო უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. რზა ვალიბეოვი ერთადერთი აზერბაიჯანელია, რომელიც ერევნის პანთეონშია დაკრძალული.

## რესურსები ინტერნეტში 
* https://manera.az/edebiyyat/5889-tarixde-tekce-izler-qalmir-xatreler-maneraaz.html

კატეგორია:დაბადებული 1903
კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
საბირ რიზაევი

**საბირ რიზაევი** (; დ. 17 აპრილი, 1924, ერევანი - გ. 20 დეკემბერი, 1978, ერევანი) —საბჭოთა კინოკრიტიკოსი, კინოკრიტიკოსი, სცენარისტი და თეატრის კრიტიკოსი. სომხეთის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1924 წლის 17 აპრილს ქალაქ ერევანში, გლეხის ოჯახში. ეროვნებით აზერბაიჯანელი. მეშვიდე კლასის დამთავრების შემდეგ ოჯახთან ერთად გადავიდა საცხოვრებლად მოსკოვში. 1942 წელს დიდი სამამულო ომის დაწყებისთანავე იგი მოხალისედ წავიდა ფრონტზე, ომის დასრულების შემდეგ დაბრუნდა ერევანში და დაიწყო მუშაობა გაზეთ „კომუნისტში“.
1948 წლიდან მან დაიწყო კრიტიკული სტატიების წერა ფილმებისა და თეატრალური წარმოდგენებისთვის.

1951 წელს რიზაევმა წარმატებით დაამთავრა ერევნის თეატრალური ინსტიტუტი.

საბირ რიზაევი თავისუფლად ფლობდა სომხურს, მიუხედავად ამისა, წერდა რუსულად, მაგრამ მისი ბევრი სტატია გამოიცა თარგმანში სომხურად.

## სქოლიო
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ვანო წულაძე

**წულაძე ვანო** — ქართველი კრიტიკოსი, მთარგმნელი, პოეტი. დაიბადა სოფელ ამბროლაურში. 1927 წელს დაამთავრა თსუ-ს ფილოლოგიის ფაკულტეტი. ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 1916 წლიდან ლექსებითა და პოეტური თარგმანებით. პირველი კრიტიკული წერილები 1917 წელს გამოაქვეყნა. მას ეკუთვნის მხატვრული ნარკვევების წიგნები „მყინვარწვერისაკენ” (1929), „რუსთავი” (1948), წერილები ქართველ, რუს, უკრაინელ მწერლებზე, თარგმნის პრობლემებზე; თარგმნა პუშკინის, ფრანკოს და სხვათა ნაწარმოებები.

## რესურსები ინტერნეტში
* საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა

კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები
შამამა ალესკეროვა

**შამამა ალესკეროვა** (; დ. 8 მარტი , 1904 , ერევანი — გ. 2 აპრილი , 1977 , ბაქო, აზერბაიჯანი) —აზერბაიჯანელი გინეკოლოგი.

## ბიოგრაფია 
შამამა ალესკეროვა დაიბადა 1904 წლის 8 მარტს ქალაქ ერევანში. მუშაობდა ორდინატორად 1941 წელს სამხედრო ჰოსპიტალში. ატარებდა კვლევებს დედათა და ბავშვთა ჯანმრთელობის, ასევე გინეკოლოგიური დაავადებების მკურნალობისა და პრევენციის თემებზე. აქტიურად ებრძოდა მალარიისა და ჰელმინთოზის გავრცელებას აზერბაიჯანში.

სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1969 წლის 4 თებერვლის ბრძანებულებით, ალესკეროვას მიენიჭა სოციალისტური შრომის გმირის წოდება ლენინის ორდენით და „უროსა და ნამგლის“ ოქროს მედლით თავის დარგში გაწეული დიდი დამსახურებისთვის.

იყო აზერბაიჯანის სსრ მე-9 მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.

გარდაიცვალა 1977 წლის 2 აპრილს ქალაქ ბაქოში. დაკრძალულია საპატიო დაკრძალვის ხეივანში ბაქოში.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1904
კატეგორია:გარდაცვლილი 2 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები
კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები
კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
კატეგორია:ბაქოში გარდაცვლილები
კატეგორია:ერევანში დაბადებულები
ალან პერლისი

**ალან ჯეი პერლისი** (; დ. 1 აპრილი, 1922, პიტსბურგი, პენსილვანია, აშშ — გ. 7 თებერვალი, 1990, ნიუ-ჰეივენი) — ამერიკელი მეცნიერი კომპიუტერულ ტექნოლოგიებში. ცნობილი თავისი ნამუშევრებით პროგრამირების ენებში და როგორც ტიურინგის პრემიის პირველი ლაურეატი (1966).

## ბიოგრაფია
ალან პერლისი პიტსბურგში, ებრაულ ოჯახში დაიბადა. 1939 წელს დაამთავრა სკოლა. 1943 წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ქიმიაში კარნეგის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში (მოგვიანებით მას ეწოდა კარნეგი-მელონის უნივერსიტეტი).

მეორე მსოფლიო ომის დროს მსახურობდა აშშ-ს არმიაში, სადაც მათემატიკით დაინტერესდა. შემდეგში მან მიიღო მაგისტრის (1949) და ფილოსოფიის დოქტორის (1950) ხარისხი მათემატიკაში მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში. მისი სადოქტორო დისერტაციის თემა იყო: „ინტეგრალური განტოლებები, მათი ამოხსნა იტერაციით და ანალიტიკური გაგრძელებით“ ().

1952 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ინსტიტუტის პროექტში „Whirlwind“ (1-ლი თაობის კომპიუტერი). დაიწყო მუშაობა პერდიუს უნივერსიტეტში და 1956 წელს გადავიდა კარნეგის ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში. იყო მათემატიკის კათედრის ხელმძღვანელი, შემდეგ ინფორმატიკის კათედრის  პირველი ხელმძღვანელი. 1962 წელს აირჩიეს გამოთვლითი ტექნიკის ასოციაციის პრეზიდენტად.

1966 წელს პერლისი გახდა ტიურინგის პრემიის პირველი მფლობელი „პროგრამირებაში მოწინავე მეთოდებისა და კომპილატორის აგების სფეროში მისი გავლენისათვის“. ეს ეხებოდა 1956 წელს Internal Translator-ზე (დონალდ კნუთის აღწერით, პირველი წარმატებული კომპილატორი) და პროგრამირების ენა ALGOL-ის შემმუშავებელთა ჯგუფში მის მუშაობას.

1971 წელს ალან პერლისი გადავიდა იელის უნივერსიტეტში ინფორმატიკის კათედრაზე. 1977 წელს ის აირჩიეს ეროვნული საინჟინრო აკადემიის წევრად.

1982 წელს პერლისმა დაწერა სტატია „ეპიგრამები პროგრამირებაზე“ ჟურნალისთვის Association for Computing Machinery's (ACM) SIGPLAN, სადაც ცალკეულ წინადადებებში გადმოსცა ბევრი მნიშვნელოვანი ინფორმაცია, რაც მოიპოვა თავისი კარიერის მანძილზე პროგრამირებაში. ეპიგრამებს ფართე მასშტაბებით ციტირებენ. 

ის იელში დარჩა გარდაცვალებამდე, 1990 წლამდე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Alan J. Perlis papers 
* Oral history interview with Allen Newell 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1922
კატეგორია:ამერიკელი პროგრამისტები
კატეგორია:ამერიკელი მათემატიკოსები
კატეგორია:ტიურინგის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:ამერიკელი მეცნიერები ინფორმატიკის დარგში
კატეგორია:გარდაცვლილი 1990
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 თებერვალი
ხინიკაძე

საკუთარი სახელი **ხინიკაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* მურად ხინიკაძე — ქართველი მსახიობი
* ოთარ ხინიკაძე — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი

კატეგორია:ქართული გვარები
ჯიბუტი (გვარი)

საკუთარი სახელი **ჯიბუტი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ვლადიმერ ჯიბუტი — კრიტიკოსი
* მიხეილ ჯიბუტი — ეკონომისტი, პოლიტიკოსი
* რევაზ ჯიბუტი — ფიზიკოსი
* ხარება ჯიბუტი — აბრაგი

კატეგორია:ქართული გვარები
ბულეიშვილი

საკუთარი სახელი **ბულეიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* დავით ბულეიშვილი — ქართველი გეოლოგი
* ნიკოლოზ ბულეიშვილი — ქართველი იურისტი

კატეგორია:ქართული გვარები
გაბაიძე

საკუთარი სახელი **გაბაიძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი გაბაიძე — ქართველი პოეტი
* გულიკო გაბაიძე — ქართველი პოეტი,ფილოლოგი
* დავით გაბაიძე — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი
* თემურ გაბაიძე — ქართველი მეან-გინეკოლოგი
* თოფუზ გაბაიძე — ქართველი მოცეკვავე და ქორეოგრაფი
* მაიზერ გაბაიძე — ქართველი სამხედრო პირი, საქართველოს გმირი
* ჯემალ გაბაიძე — ქართველი გეოგრაფი და პედაგოგი

კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
გვარიშვილი

საკუთარი სახელი **გვარიშვილი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ნანა გვარიშვილი — ქართველი პოეტი, ბიბლიოთეკარი
* ოსიკო გვარიშვილი — ქართველი მთარგმნელი, მწერალი, პოლიტიკოსი

## იხილეთ აგრეთვე
* გვარიშვილები — გვარი საქართველოში

კატეგორია:ქართული გვარები
პეტრე ბუაჩიძე

**პეტრე ბუაჩიძე** (დ. 28 ივნისი, 1893, ფარცხნალი — გ. 5 ნოემბერი, 1969) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

## ბიოგრაფია
1927 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1932–1935 წლებში იყო საქართველოს ჯანდაცვის სახალხო კომისარიატის კანისა და ვენერიულ სნეულებათა სამეცნიერო–კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი, 1933–1936 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კანისა და ვენერიულ სნეულებათა კათედრის გამგე. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. დერმატოლოგ–ვენეროლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1937), პროფესორი (1943).

## ჯილდოები
* 1943 — საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე

## ბიბლიოგრაფია
* კანისა და ვენერიული სნეულებანი: სახელმძღვ. სამედ. ტექნიკუმის სტუდენტთათვის (ავტორი), თბილისი, განათლება, 1967, გვ. 207
* პათოგენური დერმატომიკოზები (ავტორი), თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1964, გვ. 181
* კანისა და ვენერული სნეულებანი (ავტორი), თბილისი, ცოდნა, 1963, გვ. 442

## ლიტერატურა
* საქართველო: ენციკლოპედია: ტ.I.–თბ., 1997, გვ. 488

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1893
კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი დერმატოლოგები
გავლაზე აყვანა

180პქ|მინი|მარჯვნივ|ანიმაცია 1
**გავლაზე აყვანა** — ჭადრაკში მოწინააღმდეგის იმ პაიკის აყვანა, რომელიც საწყისი პოზიციიდან დაწინაურებულია ორი უჯრით და დგას მეორე მხარის პაიკის გვერდით (ერთ ჰორიზონტალზე). საჭადრაკო პრაქტიკაში ეს წესი შემოღებულია XV საუკუნის ბოლოს. მოქმედებს მხოლოდ საპასუხო სვლისას (სხვა სვლის გაკეთების შემდეგ გავლაზე აყვანა აღარ დაიშვება): ამ დროს მოწინააღმდეგის პაიკი აჰყავთ ისე, რომ თითქოს ის მანამდე წინ გადმოვიდა არა 2 სვლით, არამედ 1-ით. მაგალითად, შავების d7—d5 სვლის დროს, f5 უჯრაზე მდგომ თეთრ პაიკს შეუძლია აიყვანოს იგი გავლაზე (f5xd6) [იხ. ანიმაცია 1]. გავლაზე აყვანა გამოიყენება პოზიციური უპირატესობის მოსაპოვებელი ბრძოლის რიგ შემთხვევებში [იხ. ანიმაცია 2].

{{Pgn
|ხანგრძლივობა=1000
|წარწერის სტილი=font-weight:normal
|წარწერა თავზე=ანიმაცია 2
|1=
1. d4 Nf6 2.c4 g6 3. g3 Bg7 4. Bg2 d6 5. Nc3 0-0 6. Nf3 c5 7. d5 Na6 8. 0-0 Nc7 9. a4 Rb8 10. e4 a6 {განიზრახავს b7—b5 სვლას} 11. a5! b5 12. a5xb6 {შავების მიერ პაიკების ჯაჭვის ელასტიურობის დაკარგვის გამო თამაში გრძელდება თეთრების უკეთესი პერსპექტივებით}
}}

## სქოლიო 
კატეგორია:ჭადრაკის წესები
კატეგორია:საჭადრაკო ტერმინოლოგია
გაბრიელ სიგუა

**გაბრიელ სიგუა** (დ. 30 ივნისი, 2005) — ქართველი ფეხბურთელი. შვეიცარიის სუპერლიგის მონაწილე საფეხბურთო კლუბ „ლოზანის“ (იჯარით „ბაზელიდან“) და საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ნახევარმცველი. 2024 წლის ევროპის ჩემპიონატის მონაწილე საქართველოს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

## საკლუბო კარიერა
სიგუა 13 წლამდე „რუსთავისა“ და „საბურთალოს“ აკადემიებში თამაშობდა. 2021 წელს მოიგო ალექსანდრე ჩივაძის მედალი 17 წლამდელთა შორის და აღიარებული იქნა წლის ერთ-ერთ გამორჩეულ ტალანტად. 2022 წლის 7 აგვისტოს შედგა მისი დებიუტი თბილისის „დინამოს“ რიგებში, „სამტრედიასთან“ გამართულ შეხვედრაში.

## სანაკრებო კარიერა
2021 წლიდან იცავდა საქართველოს სხვადასხვა ასაკობრივ ნაკრებთა ღირსებას. რაც შეეხება საქართველოს ეროვნულ ნაკრებს, მისი დებიუტი ეროვნულ გუნდში 2023 წლის 25 მარტს, მონღოლეთის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ გამართულ ამხანაგურ შეხვედრაში შედგა, როდესაც მატჩის 64-ე წუთზე ლუკა გაგნიძე შეცვალა.

## მიღწევები
### საკლუბო
;  დინამო თბილისი
* საქართველოს ჩემპიონი: 2022
* საქართველოს სუპერთასის მფლობელი: 2023

## ჯილდოები
* ღირსების ორდენი: 2024

## რესურსები ინტერნეტში
* გაბრიელ სიგუა — საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ოფიციალურ საიტზე
* გაბრიელ სიგუა — საქართველოს ეროვნული ლიგის ოფიციალურ საიტზე
* გაბრიელ სიგუა — უეფა-ს ოფიციალურ საიტზე 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 2005
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:რუსთავში დაბადებულები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:შვეიცარიის სუპერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბაზელის ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პოსო-დე-ურამა

**პოსო-დე-ურამა** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების პალენსიის პროვინციის ტიერა-დე-კამპოსის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 14 კმ². მოსახლეობა — 23 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* პალენსიის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* პოსო-დე-ურამის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:პალენსიის მუნიციპალიტეტები