open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბაადე (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ბაადე** (), *ინგირამი D* () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა გერმანელი ასტრონომის, ვალტერ ბაადეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1964 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი — 57.85 კმ, სიღრმე — 5.2 კმ.

კრატერის კიდე თითქმის იდეალურად წრიული ხასიათისაა, აქვს ბასრი კიდე და პრაქტიკულად ხელუხლებელია. კიდე მიმდებარე რელიეფიდან 1.19 კმ-ით მაღლა მდებარეობს, ხოლო კრატერის მოცულობა დაახლოებით 2802.19 კმ³-ია. კიდეს შიდა დახრილობა ოდნავ ტერასულია. კრატერის აუზის ფსკერი არათანაბარია, თასის ფორმისაა და ბრტყელი ნაწილი არ აქვს. ცენტრალური პიკი არ აქვს.

1964 წელს საკუთარი სახელის მიღებამდე, კრატერს ჰქონდა აღნიშვნა „ინგირამი D“ (ე.წ. თანამგზავრული კრატერების აღნიშვნის სისტემაში, რომლებიც საკუთარი სახელის მქონე კრატერის მახლობლად მდებარეობს).

## სატელიტური კრატერები 
ბაადეს კრატერს, სატელიტური კრატერები არ გააჩნია.

## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-25
კურჟიმი

**კურჟიმი** () — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ მორავიის მხარეში. კურჟიმი ბრნო-ვენკოვის რაიონში მდებარეობს და ამ რაიონის ყველაზე დიდი ქალაქია მოსახლეობით.

## სახელწოდება
დასახლების სახელწოდება მამაკაცის პირად სახელ „კურჟიმიდან“. ქალაქის სახელწოდება „კურჟიმის სამფლობელოს“ ნიშნავს. დიალექტური ფორმა „კორჟიმი“ გვხვდება 1226 წლის უძველეს წყაროში (ჩაწერილია როგორც „Corim“).

## გეოგრაფია
კურჟიმი ქალაქ ბრნოდან ჩრდილოეთით, დაახლოებით 12 კილომეტრში მდებარეობს. მისი მუნიციპალური ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი ბობრავას მთიანეთშია, აღმოსავლეთი მცირე ნაწილი კი დრაჰანის მთიანეთში ვრცელდება.

## ისტორია
კურჟიმი პირველად ისტორიულ წყაროებში მეფე ოტოკარ I-ის ქარტიაში, 1226 წელს არის ნახსენები. ამ დოკუმენტის მიხედვით სამეფო ოჯახი კურჟიმში მდებარე წმინდა პეტრესა და პავლეს ეკლესიისთვის გადასახადების გადახდის ვალდებულებას იღებდა. დასახლება სავარაუდოდ XII საუკუნეში პრჟემისლების მიერ ტერიტორიის დაკავების დროს დაარსდა. 1464 წლიდან 1527 წლამდე კურჟიმი ბოსკოვიცელი დიდგვაროვნების საკუთრება იყო, შემდეგ კი ნეკეშების ოჯახმა შეიძინა. 1547 წლიდან ის ქალაქ ბრნოს ეკუთვნოდა. 1570 წელს კურჟიმი საბაზრო ქალაქად გადაკეთდა, მაგრამ მოგვიანებით ეს ტიტული დაკარგა. ოცდაათწლიანი ომის დროს ის რამდენჯერმე დაარბია შვედეთის არმიამ. კურჟიმი საბაზრო ქალაქად კვლავ გამოცხადდა 1785 წელს, 1964 წელს კი სრულფასოვანი ქალაქის სტატუსი მოიპოვა.

ეკლესიის გვერდით მდებარე შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე 1592–1594 წლებში რენესანსის ეპოქის სასახლედ გადაკეთდა. დღეს კურჟიმის ციხესიმაგრეში სკოლაა განთავსებული, ხოლო მისი ეზო კულტურული მიზნებისთვის გამოიყენება.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ მორავიის მხარის ქალაქები
გალილეი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი გალილეი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის ხილული მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა იტალიელი ფიზიკოსის, ასტრონომის, ფილოსოფოსისა და მათემატიკოსის, გალილეო გალილეის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1935 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი 15.99 კმ, სიღრმე — 2.56 კმ.

კრატერი წრიული ფორმისაა მკვეთრი კიდეთი, რომლის ალბედოც უფრო მაღალია, ვიდრე მიმდებარე რელიეფის. კლდის ნამსხვრევები განლაგებულია კიდეს შიდა ფერდობის ძირში. კიდეს საშუალო სიმაღლე 0.60 კმ. კრატერის აუზს აქვს ბრტყელი ფსკერი ცენტრში მცირე აწევით. მორფოლოგიური მახასიათებლების საფუძველზე, კრატერი კლასიფიცირდება, როგორც BIO კრატერი (სახელი დაერქვა ამ კლასის ტიპიური წარმომადგენლის, ბიოს კრატერის მიხედვით).

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-10
ირჰაზერ II-ის წარმონაქმნი

**ირჰაზერ II-ის წარმონაქმნი**  ( Argiles de l'Irhazer) — შუა იურული გეოლოგიური ფორმაცია ირჰაზერის ჯგუფიდან ნიგერის აგადეზის რეგიონში. ფორმაციიდან ორნითოპოდების ნამარხი კვალი გამოვლინდა. დინოზავრი სპინოფოროზავრუსი ცნობილია ამ ფორმაციიდან.
ირჰაზერის ჯგუფი მოიაზრება ზემოდან გადაფარავ ტიურენის ფორმაციასთან ერთად, ორივე ფორმაცია ადრე განეკუთვნებოდა ადრეული ცარცული პერიოდის ხანას.
მოცემულ ფორმაციაში შემდეგი ნამარხები გამოვლინდა:
*ელაფროსავრუს იგუიდიენსისი

*ორნიტოპოდა ინდეტი.

*პარავიპუს დიდაქტილოიდესი

*სპინოფოროზავრი ნიგერენსისი
*მეგალოზავროიდები
## იხილეთ აგრეთვე
*მეგალოზავროიდები
*აფროვენატორი
## სქოლიო
კატეგორია:ფორმაციები
კატეგორია:გეოგრაფიული ობიექტები
დ’ალამბერი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი დ’ალამბერი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ფრანგი ფილოსოფოსისა და მათემატიკოსის, ჟან ლერონ დ'ალამბერის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი 233.55 კმ-ია, სიღრმე — 3.11 კმ.

კრატერის კიდე მნიშვნელოვნად ეროზიული და დაფარულია მრავალჯერადი დარტყმებით მისი სიცოცხლის განმავლობაში. კიდეს სიმაღლე მიმდებარე რელიეფიდან 2.08 კმ-ს აღწევს. შიდა ფერდობის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილს დიდი კრატერი აკრავს, რომლისგანაც აღმოსავლეთით ფართო ნაპრალია გადაჭიმული. კრატერის აუზის ფსკერი გლუვია, მოფენილია სხვადასხვა ზომის მრავალი კრატერით. სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ფსკერი უხეშია, დაფარული სლიფერის კრატერის ფორმირების დროს გამოტყორცნილი ქანებით. აუზის ცენტრალურ ნაწილში რამდენიმე არაღრმა ღარია განლაგებული.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-07
კეტლე (მთვარის კრატერი)

**კრატერი კეტლე** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ბელგიელი მათემატიკოსის, ასტრონომის, მეტეოროლოგისა და სოციოლოგის ადოლფ კეტლეს პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი 54.77 კმ, სიღრმე — 2.41 კმ.

კვეტელეთის კრატერს აქვს მრავალკუთხა ფორმა, ოდნავ წაგრძელებული ჩრდილო-დასავლეთ-სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით და მნიშვნელოვნად დაზიანდა თავისი ხანგრძლივი არსებობის განმავლობაში. კრატერი გასწორებულია და დაფარულია სხვადასხვა ზომის მრავალი კრატერით, რომელთაგან ყველაზე აღსანიშნავია წრიული კრატერი რკალის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში; რკალის შიდა დახრილობა მნიშვნელოვნად ვიწროა დასავლეთ ნაწილში პერიმეტრის დანარჩენ ნაწილთან შედარებით. კრატერის რგოლის სიმაღლე მიმდებარე ტერიტორიის ზემოთ დაახლოებით 1.17 კმ-ია, კრატერის მოცულობა 2469.51 კმ³. კრატერის თასის ფსკერი ბრტყელია, დასავლეთისკენ გადახრილი, თასის ცენტრში პატარა, შესამჩნევი თასის ფორმის კრატერია.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-02
ადოლფ კეტლე

**ლამბერ ადოლფ ჟაკ კეტლე** (; დ. 22 თებერვალი, 1796, გენტი — გ. 17 თებერვალი, 1874, ბრიუსელი) — ბელგიელი მათემატიკოსი, ასტრონომი, მეტეოროლოგი და სოციოლოგი; მეცნიერული სტატისტიკის ერთ-ერთი შემქმნელი. მათემატიკისა და ასტრონომიის პროფესორი ბრიუსელში (1819). 1820 წლიდან ბელგიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი, ხოლო 1834 წლიდან მდივანი. 1832 წლიდან თავის მიერ დაარსებული ასტრონომიული და მეტეოროლოგიური ობსერვატორიის დირექტორი ბრიუსელში. 1841-1874 წლებში მისივე ინიციატივით შექმნილი ბელგიის ცენტრალური სტატისტიკური კომისიის თავმჯდომარე; „ელემენტარული ასტრონომიის“ ავტორი. კეტლე პოზიტივიზმის პოზიციებიდან ამტკიცებდა, რომ სოციალური ცხოვრება და ფიზიკური მოვლენები ექვემდებარება ერთი რიგის კანონებს და ამიტომ ისინი მათემატიკური სტატისტიკის ზუსტი მეთოდებით უნდა შეისწავლონ. კეტლემ წამოაყენა ისეთი „საშუალო ადამიანის“ (homme moyen) ცნება, რომელსაც საშუალო ფიზიკური, ინტელექტუალური და მორალური მონაცემები აქვს. კეტლემ დაამტკიცა, რომ ზოგიერთი მასობრივი საზოგადოებრივი მოვლენა (შობადობა, სიკვედილიანობა, ბოროტმოქმედება და სხვა) ემორჩილება განსაზღვრულ კანონზომიერებებს. კეტლეს ნაშრომი „ადამიანისა და მისი უნარის განვითარების შესახებ ანუ სოციალური ფიზიკის ცდა“ მარქსმა შეაფასა როგორც „ჩინებული სამეცნიერო შრომა“.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს კეტლე.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ბელგიელი მათემატიკოსები
კატეგორია:ბელგიელი ასტრონომები
კატეგორია:ბელგიელი მეტეოროლოგები
კატეგორია:ბელგიელი სოციოლოგები
გაგარინი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი გაგარინი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა საბჭოთა კოსმონავტის, იური გაგარინის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი 261.83 კმ, სიღრმე — 3.15 კმ.

გაგარინის კრატერს აქვს გასწორებული კიდე, ტერასა, ძლიერი გარეთა კიდე, ქედი და ფსკერზე მრავალი ბორცვი, ჯაჭვი, არათანაბარი ფსკერი, ფსკერზე ლავა, რადიალური სისტემა არ აქვს და მდებარეობს მატერიკზე. იგი ჩამოყალიბდა ნექტარიამდელ პერიოდში, მაგრამ უფრო გვიან, ვიდრე ახლომდებარე სამხრეთ პოლუსი-ეიტკენის აუზი. 

კრატერის მდებარეობა მთვარის მოპირდაპირე მხარეს არსებულ სხვა დიდ კრატერებთან შედარებით შემდეგია: ციოლკოვსკის აღმოსავლეთით, ჩაპლიგინის სამხრეთით, პავლოვის ჩრდილო-აღმოსავლეთით და მარე მეხტის ჩრდილო-დასავლეთით. გაგარინის კრატერის კიდეზე, მის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, მდებარეობს ისაევის კრატერი, დიამეტრით 85 კმ, რომელიც ნექტარიის პერიოდში ჩამოყალიბდა, ხოლო მისგან ოდნავ მარჯვნივ არის უფრო პატარა კრატერი გრავე. სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს რასპლეტინის კრატერი, დიამეტრით 48 კმ.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-23
სსრკ-ის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში ქალთა შორის 1979

**სსრკ-ის მე-5 ჩემპიონატი ქალთა შორის საერთაშორისო შაშში** ჩატარდა 1979 წელს თბილისში (საქართველოს სსრ) წრიული სისტემით. მასში მონაწილეობა მიიღო 16-მა სპორტსმენმა. მოგებისთვის ენიჭებოდა 1 ქულა, ყაიმისთვის ½ ქულა და წაგებისთვის 0 ქულა.

წრიული ტურნირის შედეგების მიხედვით, სამმა სპორტსმენმა: მინსკელმა ელენა ალტშულმა, ლუდმილა სოხნენკომ და ვილნიუსელმა ლიუბოვ შაუსმა (ტრავინამ) თანაბარი რაოდენობის ქულები დააგროვეს. მათ შორის ჩემპიონის გამოსავლენად მატჩი უნდა გამართულიყო. ოჯახური მდგომარეობის გამო ლიუბოვ შაუსმა მასში მონაწილეობა არ მიიღო. მატჩი ალტშულისა და სოხნენკოს შორის ფრედ, 3 : 3 დასრულდა. ორივე სპორტსმენს მიენიჭა საბჭოთა კავშირის ჩემპიონის ტიტული, ხოლო შაუსი ბრინჯაოს პრიზიორი გახდა.

## ცხრილი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Статистика чемпионатов с 1975-1984 на сайте Шашки в России

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი შაშში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში
ჯოზეფ აშბრუკი

**ჯოზეფ აშბრუკი** (; დ. 4 აპრილი, 1918, ფილადელფია — გ. 4 აგვისტო, 1980) — ამერიკელი ასტრონომი.

## ბიოგრაფია
ეშბრუკი დაიბადა ფილადელფიაში, პენსილვანიის შტატში. მან 1947 წელს ჰარვარდის უნივერსიტეტში დოქტორის ხარისხი მიიღო და 1946-1950 წლებში იელის უნივერსიტეტში, ხოლო 1950-1953 წლებში ჰარვარდის უნივერსიტეტში ასწავლიდა. იგი Sky & Telescope-ში 1953 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა, რომელშიც 1954-1980 წლებში სვეტს „ასტრონომიული ალბომი“ წერდა; ის ასევე ჟურნალის რედაქტორი იყო 1964 წლიდან.

ეშბრუკი ერთ-ერთი პირველი იყო, ვინც ცეფეიდური ცვლადები შეისწავლა, როგორც გალაქტიკური მანძილების დადგენის ინსტრუმენტები. ის AAVSO-ს დიდი ხნის წევრი იყო.

მან საუკუნეების წინანდელი დაკვირვებების ძველი არქივები გადაათვალიერა, რათა მარსის ბრუნვის პერიოდისთვის ძალიან ზუსტი მნიშვნელობა, წამის რამდენიმე მეათასედის სიზუსტით დაედგინა.

1948 წელს მან პერიოდული კომეტა 47P/ეშბრუკ-ჯექსონი აღმოაჩინა.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად:
*მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დააქრვეს აშბრუკი;
*მთავარი სარტყლის ერთ-ერთ მცირე ცთომილს დაარქვეს (2157) აშბრუკი.

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ასტრონომები
პიაცა ნიქოზიის შადრევანი

**პიაცა ნიქოზიის შადრევანი** () — მდებარეობს იტალიის დედაქალაქ რომში, ამავე სახელწოდების მოედანზე. იგი მიიჩნევა რომის პირველ თანამედროვე შადრევნად.

## ისტორია
შადრევანი 1572 წელს, აკვა ვირგოს აკვედუკის ხელახლა ამოქმედების შემდეგ აიგო. მისი პროექტის ავტორი ჯაკომო დელა პორტაა. თავდაპირველად იგი პიაცა დელ პოპოლოზე, ობელისკის გარშემო მდებარეობდა.

### ხელახალი დიზაინი
1823 წელს, მას შემდეგ, რაც ძველი შადრევანი მოედნის მასშტაბებისთვის ზედმეტად პატარად მიიჩნიეს, ჯუზეპე ვალადიემ პიაცა დელ პოპოლოსთვის ახალი პროექტი შექმნა. იგი ობელისკის გარშემო განლაგებული ოთხი ლომის ფორმის პატარა შადრევნისგან შედგებოდა, რომელთა ნახვა დღესაც შესაძლებელია. ძველი შადრევანი კი მის ამჟამინდელ ადგილას — პიაცა ნიქოზიაზე გადაიტანეს. აღსანიშნავია, რომ ორიგინალური ნაგებობიდან მხოლოდ დიდი რვაკუთხა მარმარილოს აუზია შემორჩენილი.

### ნარჩენები
თავდაპირველი დიზაინი მოიცავდა ოთხ ტრიტონს, თუმცა, გამოძერწვის შემდეგ, ისინი აუზის ზომასთან შედარებით ძალიან დიდად შეფასდნენ და ამიტომ შადრევან დელ მოროს ნაწილი გახდნენ.

## რესურსები ინტერნეტში
*Thais:Roma-Fountains

კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
დიოსკურიის შადრევანი

**დიოსკურიის შადრევანი** — შადრევანი, რომელიც მდებარეობს იტალიის დედაქალაქ რომში, პალაცო დელ კვირინალეს მოპირდაპირედ, იტალიის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ოფიციალური რეზიდენციის კვირინალის სასახლეში.

პირველად არსებული შადრევანი, რომელიც აღარ არსებობს, პაპის სიქსტუს V მიერ 1588 წელს შეკვეთილი, დიოსკურების, კასტორისა და პოლუქსის ქანდაკებებით, რომლებიც რომის კონსტანტინე I-ის აბაზანებიდან იყო, გადატანილია პიაცაზე, იმ ადგილიდან, რომელიც, სავარაუდოდ, ახლოს მდებარე იყო, რომელიც მის გვერდით მდებარეობდა.

1780-იანი წლების ბოლოს ანტინორიმ პაპი პიუს VI შეუკვეთა მოედნის უკეთესი განლაგების შესაქმნელად და შადრევანისა და დიოსკურების გადასატანად, დიზაინში ჩართო დიდი ობელისკი, რომელიც მარსის კამპუსიდან იყო გადატანილი.

გარკვეული დროის განმავლობაში, ეს ორიგინალური შადრევანი დაიკარგა და 1818 წელს პაპი პიუს VII შეუკვეთა ახალი, რომლის ნახვაც დღესაც შესაძლებელია და რომელიც დააპროექტა რაფაელ შტერნმა, რომელიც გამოიყენებოდა უძველესი გრანიტის რომაული ნიჟარის გამოყენებით, მე-16 საუკუნეში იპოვეს და დიდი აუზის თავზე იყო დამაგრებული. ის ორი ქანდაკების წინ დადგეს, მათ შორის ობელისკის.

1810 წელს რომში მოღვაწე მოქანდაკემ პაოლო ტრისკორნიამ დიოსკურების შემცირებული ასლები გაუგზავნა სანქტ-პეტერბურგში თავის თანამემამულეს ჯაკომო კვარენგი. ისინი ექვსი წლის შემდეგ სანქტ-პეტერბურგის მანეჟის წინ განთავსდნენ.

## რესურსები ინტერნეტში
*დიოსკურიის შადრევანი:მდებარეობა

## სქოლიო
წიგნების შადრევანი

**Fontana dei Libri** (*წიგნების შადრევანი*) -შადრევანი რომში, იტალიაში. იგი მდებარეობს  ადგილას, სადაც რომის სახელმწიფო არქივია განთავსებული. შადრევანი ცნობილია თავისი უნიკალური დიზაინით. 

## ისტორია
შადრევანი ათი შადრევნიდან ბოლოა, რომელიც პიეტრო ლომბარდიმ 1925 წელს ააშენა, ხოლო 1927 წელს დასრულდა. ორი დიდი დასტა, რომელიც შედგება ორი წიგნისგან, თითოეული ირმის მიმდებარედ, სიმბოლურად გამოხატავს რომის საპიენცას უნივერსიტეტს. ქვედა წიგნებზე განთავსებული სანიშნეებზე,  ადრე ფასციები იყო გამოსახული, რადგან შადრევნები ფაშისტური იტალიის დროს იყო შექმნილი, მაგრამ რესპუბლიკის ჩამოყალიბების შემდეგ ისინი მოიხსნა. შადრევნის ცენტრში, ირმის რქებს შორის გრავიურაზე გამოსახულია „რიონის“ სახელი და მისი ნომერი. მასზე Sant'Eustachio შეცდომით არის დანომრილი, როგორც IV,  VIII ნაცვლად.

შადრევანი აღადგინეს 1998 წელს კირქვის საბადოების მოსაშორებლად. კიდევ ერთი რესტავრაცია 2018 წელს ჩატარდა, მას შემდეგ, რაც ჰოლანდიელმა ხულიგნებმა 2015 წელს საფეხბურთო თამაშის შემდეგ Fontana della Barcaccia დააზიანეს. ჰოლანდიურ ასოციაცია Wij Zijn Romeinen-ს სურდა ბარკაჩას შადრევნის გარდა კიდევ ერთი რესტავრაციის დაფინანსება, რათა რომისადმი სიყვარული გამოეხატა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Fontana dei Libri -წიგნების შადრევანი რომში

## სქოლიო
პერიოდული გამოცემა

**პერიოდული გამოცემა**, *პერიოდული ბეჭდვითი სიტყვა* — იმ ბეჭდური გამოცემების ერთობლიობა, რომლებსაც უშვებენ დროის გარკვეულ მონაკვეთში. წარმოადგენს მასობრივი ინფორმაციისა და პროპაგანდის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს საშუალებას. პერიოდული ბეჭდვითი სიტყვას განეკუთვნება გაზეთები, ჟურნალები, პერიოდული კრებულები და ბიულეტენები. მისი დამახასიათებელი ნიშნებია გამოცემის რეგულარულობა, ყველა გამოშვებისათვის ერთი სახელწოდების მიკუთვნება, რედაქტორის ან რედკოლეგიის, წლებისა და თარიღების, ნომრებისა და ტომების მითითება. გაზეთი შეიძლება გამოდიოდეს ყოველდღიურად, კვირაში ერთხელ, ორჯერ, სამჯერ, ხუთჯერ (არის ყოველთვიური გაზეთიც), ჟურნალები არის ყოველკვირეული, ორკვირეული, ყოველთვიური, ყოველკვარტალური. 

## ლიტერატურა
ჯორჯ ფილიპს ბონდი

**ჯორჯ ფილიპს ბონდი** (; დ. 20 მაისი, 1825, დორჩესტერი, მასაჩუსეტსი — გ. 17 თებერვალი, 1865, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი) — ამერიკელი ასტრონომი. იგი იყო ამერიკელი ასტრონომის, უილიამ კრანჩ ბონდის ვაჟი.

## ბიოგრაფია
1845 წელს მიიღო დოქტორის ხარისხი ჰარვარდის უნივერსიტეტში და შემდეგ მამამისის ასისტენტი გახდა ობსერვატორიაში. 1859-1865 წლებში, გარდაცვალებამდე იყო ჰარვარდის უნივერსიტეტის ობსერვატორიის დირექტორი. მისი ბიძაშვილი, ედვარდ სინგლტონ ჰოლდენი, ლიკის ობსერვატორიის პირველი დირექტორი იყო.

1848 წელს, მამასთან ერთად, მან აღმოაჩინა სატურნის თანამგზავრი ჰიპერიონი. ის იყო ფოტოგრაფიული ფოტომეტრიის ფუძემდებელი. მან, მისმა მამამ და მასაჩუსეტსის ზოგადი საავადმყოფოს ფოტოგრაფმა ჯონ ადამს უიპლმა გადაიღეს ვარსკვლავის პირველი ფოტო. 1850 წლის 16-17 ივლისის ღამეს გადაიღეს ვეგას დაგეროტიპი. ბონდმა ასევე აღმოაჩინა მრავალი კომეტა და გამოთვალა მათი ორბიტები. მან შეისწავლა პლანეტა სატურნი და ორიონის ნისლეული. 1865 წელს ბონდს მიენიჭა სამეფო ასტრონომიული საზოგადოების ოქროს მედალი. 

1865 წლის 17 თებერვალს გარდაიცვალა ტუბერკულოზით.

## ხსოვნა
*1913 წელს აღმოჩენილ ასტეროიდ (767) ბონდიას, სახელი ჯორჯ და უილიამ ბონდების გვარის მიხედვით დაერქვა.
*მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დააქრვეს ჯ. ბონდი.

## პუბლიკაციები
* ''Zone catalogue of 4484 stars situated between 0 deg 20' and 0 deg 40' north declination observed during the years 1854-55*. Annals of Harvard College Observatory **2** (1857) 2-2257
* *Photographical Experiments on the Positions of Stars*. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society **17** (1857) 230.
* *Observations of Comets and Planets made at the Observatory of Harward College Cambridge U. S.* Astronomische Nachrichten **51** (1859) 273.
* *On the relative brightness of the sun and moon*, 1861.
* *On the Spiral Structure of the Great Nebula of Orion*. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society **21** (1861) 203—207.
* On the results of Photometric experiments upon the light of the moon and of the planet Jupiter. (1861)
* *Observations upon the Great Nebula of Orion''. Annals of the Harvard College Observatory **5** (1867) 1-22.

## ლიტერატურა
*Колчинский И.Г., Корсунь А.А., Родригес М.Г. Астрономы: Биографический справочник. — 2-е изд., перераб. и доп. — Киев: Наукова думка, 1986. — 512 с.

## რესურსები ინტერნეტში
* https://web.archive.org/web/20091007023642/http://www.seds.org/messier/xtra/Bios/gpbond.html (неверные даты рождения и смерти)
* MNRAS **9** (1848) 1: Открытие нового спутника Сатурна
* Presentation of RAS gold medal
* Brief obituary notice
* Бонды: Пионеры американской астрономии

## სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ასტრონომები
ვავილოვი (მთვარის კრატერი)

**კრატერი ვავილოვი** () — დარტყმითი მეტეორიტული კრატერი მთვარეზე. მდებარეობს მთვარის უკანა მხარის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა საბჭოთა მეცნიერ-ბოტანიკოსის, გენეტიკოსის, გეოგრაფისა და აგრონომის, ნიკოლოზ ვავილოვის პატივსაცემად (დაამტკიცა საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა 1970 წელს). კრატერის ცენტრის სელენოგრაფიული კოორდინატებია , დიამეტრი 98.22 კმ-ია, სიღრმე — 2.85 კმ.

ახალგაზრდა ასაკის გამო, კრატერი პრაქტიკულად დაუზიანებელია. კრატერის კიდეს თითქმის წრიული ფორმა აქვს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში ორი გამონაზარდით. კიდეს შიდა დახრილობაში შემორჩენილია ტერასის მსგავსი სტრუქტურის კვალი, განსაკუთრებით სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. კიდე მიმდებარე რელიეფზე 1.47 კმ-ზე მაღლა დგას, ხოლო კრატერის მოცულობა 9518.29 კმ³-ია. კრატერის თასის ფსკერი შედარებით ბრტყელია, თასის ცენტრიდან დასავლეთით გადახრილი ქედით, რომელიც ცენტრალური მწვერვალის ადგილს იკავებს. ცენტრალური ქედის შემადგენლობაა გაბრო-ნორიტ-ტროქტოლიტის ანორთოზიტი პლაგიოკლაზის შემცველობით 85-90% (GNTA1) და 80-85% (GNTA2); ანორთოზიტური გაბრო-ნორიტი (AGN) და ანორთოზიტი. დაბალი ბორცვები მდებარეობს აუზის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში.

კრატერს აქვს სხივების სუსტი სისტემა, რომელიც იწყება კრატერის დიამეტრის ერთი მესამედის ტოლი მანძილიდან რგოლის გარე დახრიდან და ვრცელდება ყველა მიმართულებით რამდენიმე კრატერის დიამეტრის ტოლ მანძილზე.

## სატელიტური კრატერები 
## იხილეთ აგრეთვე
*მთვარის კრატერების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:მთვარის დარტყმითი კრატერები
კატეგორია:კვადრანტი LQ-16
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 419

**გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 419** მიიღეს 1977 წლის 24 ნოემბერს, ბენინის სახალხო რესპუბლიკის წარმომადგენლის მოსმენის შემდეგ, საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა 405-ე რეზოლუცია (1977) და სთხოვა წევრ სახელმწიფოებს თანამშრომლობა იმ დაქირავებულთა გამოსაძიებლად, რომლებიც თავს დაესხნენ ბენინს წლის დასაწყისში. 

საბჭომ აღნიშნა ბენინის სურვილი, რომ დაქირავებული ჯარისკაცები დაექვემდებარონ კანონს და წევრი ქვეყნების დახმარებას ზიანის გამოსწორებისას. და ბოლოს, რეზოლუცია გენერალურ მდივანს ავალდებულებდა, გაეგრძელებინა რეზოლუციის შესრულების მონიტორინგი. 

რეზოლუცია კენჭისყრის გარეშე მიიღეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*[Text of the Resolution at undocs.org](https://undocs.org/S/RES/419(1977))

კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 1977 წლის რეზოლუციები
კატეგორია:1977 წელი ბენინში
კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ბენინის შესახებ
Yung Lean

**ჯონათან არონ ლეანდოერ ჰოსტადი** (, დ.  18 ივლისს, 1996 წელი) — შვედი რეპერი. იგი ფართოდ არის აღიარებული როგორც ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ფიგურა ადრეული „ქლაუდ რეპის“ ეპოქაში. იანგ ლინი პოპულარული გახდა 2013 წელს თავისი სიმღერით „Ginseng Strip 2002“, რომელიც ვირუსულად გავრცელდა YouTube-ზე. იმავე წელს მან გამოსცა სადებიუტო მიქსტეიპი Unknown Death 2002, ხოლო შემდეგ წელს პირველი სტუდიური ალბომი Unknown Memory.

ამის შემდეგ იანგ ლინმა გამოსცა მიქსტეიპები *Frost God (2016)*, *Poison Ivy (2018)* და *Stardust (2022)*, ასევე სტუდიური ალბომები *Warlord (2016)*, *Stranger (2017)*, *Starz (2020)*, *Psykos (2024)* და *Jonatan (2025)*.
იგი ასევე გამოსცემდა ალბომებს *Nectar (2019)*, *Blodhundar & Lullabies (2020)* და *Sugar World (2023)* ფსევდონიმით Jonatan Leandoer96, პროექტით, რომელიც მის ჰიპ-ჰოპ ფესვებს სცილდება და მოიცავს ინდი-როკისა და ნეოფოლკის ელემენტებს.

## დისკოგრაფია 
სტუდიო ალბომები
* *Unknown Memory* (2014)
* *Warlord* (2016)
* *Stranger* (2017)
* *Starz * (2020)
* *Psykos  *  (2024)(Bladee ერთად)
* *Jonatan   *  (2025)

Mixtapes
* *Unknown Death 2002  * (2019)
* *Frost God *  (2016)
* *Poison Ivy * (2018)
* *Frost God * (2022)

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* Yung Lean Discogs-ზე
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1996
კატეგორია:ინდი-როკი
კატეგორია:რეპერები
კატეგორია:შვედი მომღერლები
კატეგორია:ჰიპ-ჰოპი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თეონ სმირნელი

**თეონ სმირნელი** (; დ. დაახლ. 70 – გ. დაახლ. 135) — ძველი ბერძენი ფილოსოფოსი (შუა პლატონიზმის წარმომადგენელი), მათემატიკოსი და მუსიკის თეორეტიკოსი. იგი ცნობილია, როგორც ტრაქტატის „პლატონის კითხვისას სასარგებლო მათემატიკური საგნების განმარტება“ () ავტორი — „მათემატიკური“ მეცნიერებების სფეროდან: არითმეტიკა, გეომეტრია, ჰარმონიკა („მუსიკა“) და ასტრონომია.

## ბიოგრაფია
თეონის ცხოვრების შესახებ თითქმის არანაირი ინფორმაცია არ არსებობს, გარდა იმისა, რომ კლავდიუს პტოლემეოსი „ალმაგესტში“ (I, 2, 275 და 296-299) ახსენებს მერკურის და ვენერას შესახებ დაკვირვებების სერიას, რომლებიც „თეონ მათემატიკოსმა“ იმპერატორ ადრიანეს მეფობის დროს, 127-132 წლებში გააკეთა. სმირნაში (თანამედროვე იზმირი) იპოვეს ქანდაკება, რომელიც „მღვდელმა თეონმა მამამისისთვის, პლატონური ფილოსოფოსის, თეონისთვის“ აღმართა; მისი სტილის საფუძველზე, ისიც იმპერატორ ადრიანეს მეფობის პერიოდით თარიღდება.

## ხსოვნა
მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს თეონ უფროსი.

## ლიტერატურა
* *Щетников А. И.* Теон Смирнский. // *Античная философия: энциклопедический словарь.* Под ред. М. А. Солоповой. М.: Прогресс-Традиция, 2008. C. 724—726.
* Диллон Дж. *Средние платоники*. СПб., 2002. С. 382—384.

## სქოლიო
კატეგორია:ძველი ბერძენი მათემატიკოსები
კატეგორია:ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ძველი ბერძენი ასტრონომები
Horse Jumper of Love

**Horse Jumper of Love** — ამერიკული ინდი-როკ ბენდი ბოსტონიდან, მასაჩუსეტსი.
## ისტორია 
Horse Jumper of Love გამოაქვეყნა მათი პირველივე სტუდიური ალბომი, სახელწოდებით თავისივე სახელი, 2016 წელს, მიღებული იყო არაერთგვაროვანი შეფასებებით. ალბომიდან სინგლი “Ugly Brunette” პრემიერა შედგა Stereogum-ზე და მოგვიანებით მოხვდა NPR Music-ის სერიაში *Songs We Missed.* 2017 წლის 8 მარტს ისინი წარდგნენ Audiotree-ის ლაივ სესიაზე, სადაც აჩვენეს ტრეკები მათი მაშინდელი 2019 წლის ალბომიდან, სანამ მისი გამოცხადება მოხდებოდა. 2017 წლის აპრილში, Joy Void-მა ხელახლა გამოსცა Horse Jumper of Love 12" ვინილზე, დამატებით შეყვანილი ანახლებლიდან უცნობი ბონუს ტრეკით "Orange Peeler". 2019 წლის 22 აპრილს, Horse Jumper of Love გამოაცხადა ახალი ალბომი So Divine, რომელიც გამოცხადებული იყო 28 ივნისისთვის Run for Cover Records-ის მეშვეობით. ალბომიდან პირველი სინგლი, "Poison," პრემიერა შედგა The Fader-ზე, მუსიკალური ვიდეოთი, რომელიც გადაიღო ტაი უდამ.2019 წლის აპრილში ასევე გამოაცხადეს, რომ ივლისში HJOL გახდებოდა სლოუკორე ბენდი Duster-ის წინასაწყვედ, მათი ამერიკის აღმოსავლეთის სანაპიროს რეიუნიონის ტურის რამდენიმე თარიღზე.

Covid-19 პანდემიის პერიოდში, Horse Jumper of Love მონაწილეობდა ბენეფიტ ალბომში სახელწოდებით The Song Is Coming From Inside The House. ალბომი ორგანიზებული იყო ინდი როკ ბენდის, Strange Ranger-ის მიერ, და 24-ტრეკიანი ალბომის შემოსავალი გადაეცა Groundswell-ის Rapid Response Fund-ს.

So Divine-ის გამოშვების შემდეგ, Horse Jumper of Love გამოაქვეყნა დემოების ანთოლოგია, რომელიც შეიცავდა ადრე გამოუშვებელ ტრეკებს და უკვე არსებულ სიმღერების დემო ვერსიებს, ზოგიერთს ოდნავ შეცვლილი სახელებით. სწორედ ამ გამოშვების შემდეგ, ჯგუფმა გამოუშვა მათი მესამე სტუდიური ალბომი *Natural Part*. ალბომი შეიცავს ხსენებად slowcore ელემენტებს და მსგავს ლირიკურ თემებს, როგორც მათი პირველ ალბომში, რაც საშუალებას აძლევს ბენდს შენარჩუნება და ზრდა ფანების ბაზის.

2023 წელს, Horse Jumper of Love აჩვენა შუგეიზის გავლენა თავიანთ მუსიკაში ალბომში Heartbreak Rules. Natural Part-ით დაწყებული მუსიკალური მიმართულებების გაფართოების და ჯგუფის პოპულარობის ზრდის ფონზე, Heartbreak Rules ნაწილობრივ უბრუნდება გიტარის ტემბრებს პირველ ალბომებში, მაგრამ ინოვაციურად განავითარებს თემებს მუსიკალურად. ალბომი მთავრდება Smashing Pumpkins-ის კავერით, "Luna," Siamese Dream-იდან.

2024 წლის მაისიდან და ივნისიდან Horse Jumper of Love დაიწყო სინგლების გამოშვება თავიანთი მეხუთე ალბომისთვის Disaster Trick, რომელიც 16 აგვისტოს გამოვიდა.

## დისკოგრაფია 
### სტუდიო ალბომები 
* *Horse Jumper of Love*(2016, Gawk Records, Disposable America, Joy Void)
* *So Divine* (2019, Run for Cover)
* *Natural Part * (2022, Run for Cover)
* *Heartbreak Rules* (2023, Run for Cover)
* *Disaster Trick * (2024, Run for Cover)

### Live albums 
* *Horse Jumper of Love on Audiotree Live * (2019)
* *Horse Jumper of Love - Far Out* (2023, audiotree)
### Compilations 
* *Demo Anthology* (2016, Disposable America)
## წევრები 
* დიმიტრი ჯიანოპულოსი – გიტარა, ვოკალი
* ჯონ მარგარისი – ბასი, ფონური ვოკალი
* ჯეიმი ვადალა-დორანი – დრამი, პერკუსია

## სქოლიო 
კატეგორია:ინდი-როკი
კატეგორია:ინდი მუსიკის ჯგუფები
კატეგორია:ინდი როკ-ჯგუფები
კატეგორია:შუგეიზინგ ჯგუფები
კატეგორია:შუგეიზინგი
კატეგორია:ინდი-როკ მუსიკოსები
მონპარნასი, 19

**„მონპარნასი, 19“** () — 1958 წლის ფრანგული შავ-თეთრი ფილმი, ბიოგრაფიული დრამა, რომელიც გადაღებულია რეჟისორ ჟაკ ბეკერის მიერ.

## სიუჟეტი
ფილმი ამედეო მოდილიანის სიცოცხლის ბოლო წლების ისტორიას მოგვითხრობს — 1917 წელს  ჟანა ებუტერნთან, მის უკანასკნელ თანამგზავრთან შეხვედრიდან გარდაცვალებამდე, 1920 წლამდე მონპარნასზე, სადაც იმ დროს ხელოვნების აღზევების პერიოდი იყო. ჟანას გატაცება მისი „მოდი“-ს მიმართ ამადეოს ყველა ექსცესს გადაატანინებს. ალკოჰოლს, ხელოვნებისადმი გადაჭარბებულ სიყვარულს და ნამუშევრების კომერციული მიზნით გაყიდვაზე უარს ის გარდაუვლად დაცემისა და ტრაგიკული დასასრულისკენ მიჰყავს.

## როლებში
* ჟერარ ფილიპი - ამედეო მოდილიანი, მხატვარი
* ანუკ ემე - ჟანა ებუტერნი
* ლილი პალმერი - ბეატრის ჰასტინგსი
* ლინო ვენტურა - მორელი, ხელოვნების დილერი
* ჟერარ სეტი - ლეოპოლდ ზბოროვსკი
* ლილა კედროვა - ანა ზბოროვსკა
* მარიან ოსვალდი - ბერტე ვეილი
* ფრანსუა ჟუ - რაიონის კომისარი
* ლია პადოვანი - როზალი, კაფე *„შეზ როზალის“* მფლობელი
* იორი ბერტინი - ქეთრინი, მიმტანი კაფეში
* დეიზი - მადამ სალომონი, კონსიერჟი
* ჟან ლანიე - ბატონი ებუტერნი, ჟანას მამა
* დენიზ ვერნაკი - მადამ ებუტერნი, ჟანას დედა
* ჯენი კლერი - ირინე, მოახლე
* ჰარი მაქსი - ექიმი
* ფრენკ ედვარდსი - ვალტერ დიკსონი, ამერიკელი კოლექციონერი
* შანტალ დე რიე - ქალბატონი დიქსონი
* ჟაკ მარინი - ლუდსახარშის უფროსი
* პიერ რიშარი - (ეპიზოდი)  სამხატვრო სკოლის სტუდენტი

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1958 წლის ფილმები
კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები
კატეგორია:ფრანგული შავ-თეთრი ფილმები
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
ფიჭვის გირჩის შადრევანი

''''''  - ყოფილი რომაული შადრევანი, რომელიც ამჟამად ამშვენებს ვატიკანის კედელში უზარმაზარ ნიშას კორტილე დელა პიგნასეს, რომელიც მდებარეობს ვატიკანში,  იტალიაში.

## აღწერა
ბრინჯაოს  გირჩი თითქმის ოთხი მეტრის სიმაღლისაა. ოდესღაც ზემოდან წყალს აფრქვევდა. პიგნა თავდაპირველად იდგა პანთეონის მახლობლად, ისიდას ტაძრის გვერდით. შუა საუკუნეებში ის ძველი წმინდა პეტრეს ბაზილიკის ეზოში გადაიტანეს და შემდეგ, 1608 წელს, კვლავ ამჟამინდელ ადგილას გადაიტანეს.

ეზო, სადაც ის დგას, თავდაპირველად დონატო ბრამანტეს მიერ დაპროექტებული კორტილე დელ ბელვედერეს ნაწილი იყო, რომელიც პაპი ინოკენტი VIII-ის სასახლის სიქსტეს კაპელასთან დასაკავშირებლად იყო შექმნილი. როდესაც ბრამანტე გარდაიცვალა, არქიტექტორმა პირო ლიგორიო დაასრულა პროექტი და ეზოს დასახურად კედელი და ნიშა დაამატა. ვატიკანის ბიბლიოთეკის მშენებლობამ კორტილე დელ ბელვედერე ორ ნაწილად გაყო. ეზოს ზედა ნაწილმა, კორტილე დელა პინიამ, სახელი შადრევნიდან მიიღო.

thumb|ფიჭვის გირჩი, ნაჩვენებია ნიშაში

## რიმინის შადრევანი
იტალიაში, რიმინიში, არსებობს კიდევ ერთი შადრევანი, რომელიც ცნობილია როგორც , რომელიც ასევე ძველი რომაული წარმოშობისაა, მაგრამ სრულად აღდგენილია. ამ შადრევნის გვირგვინის ფორმის ფიჭვის გირჩის ქანდაკება მხოლოდ 1807 წელს დამონტაჟდა, ჩაანაცვლა ნაპოლეონის არმიის მიერ დაზიანებული მე-16 საუკუნის წმინდა პავლეს ქანდაკება.

## დანტეს „ღვთაებრივ კომედიაში“
თავის „ღვთაებრივ კომედიაში“ დანტე გიგანტის ნიმროდის თავის ზომას ამ შადრევნის მითითებით აღწერს:

## რესურსები ინტერნეტში
*ვატიკანის ოფიციალური ინტერნეტ საიტი
*რომის 5000 შადრევანი - ვატიკანის გზამკვლევი

## სქოლიო
ანგელიტა ვასი

**ანგელიტა ვასი** — (უნგრ. [ˈɒŋɡɛlitɒ ˈvɒʃʃ]; მე-15 საუკუნე – 1521 წლის შემდეგ) უნგრელი მოსამსახურე ფუა-კანდალელი ანას, ბოჰემიისა და უნგრეთის დედოფლის, ხოლო შემდეგ ანას ვაჟის, ლუი II იაგელონის, უნგრეთის მეფის ფავორიტი.

## ცხოვრება
იგი დაორსულდა მეფე ლუისგან და გააჩინა უკანონო ვაჟი, იანოშ (იოანე) ვასი, თვითწოდებული „უფლისწული იოანე“. იოანე არასოდეს ცნეს ოფიციალურად მეფის შვილად. მისი და დედის სახელები წყაროებში პოჟონის (ახლანდელი ბრატისლავა) პალატაში ნახსენებია როგორც იანოშ ვასი ან იანოშ ლანტჰოში, რამაც შეიძლება მიუთითებდეს იმ ფაქტზე, რომ იგი ჯერ დედის გვარს იყენებდა, შემდეგ კი თავისი პროფესიის სახელს (lantos ნიშნავს „ლირისტს“, „ბარდს“).

ანგელიტა ვასი დაქორწინდა უნგრელ არისტოკრატზე, მაგრამ მეტი შვილი აღარ ჰყოლია. გარდაიცვალა ქვრივად.
## წყაროები
*Kubinyi, András: Törvénytelen gyermekek a magyar középkorban (Illegitimate Children in Medieval Hungary)
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული XV საუკუნე
კატეგორია:გარდაცვლილი XVI საუკუნე
სსრკ-ის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში ქალთა შორის 1975

**სსრკ-ის ჩემპიონატი ქალთა შორის საერთაშორისო შაშში** გაიმართა 1975 წლის 1-16 სექტემბერს, ქალაქ ბენდერში (მოლდავეთის სსრ) წრიული სისტემით. მასში მონაწილეობა მიიღო 14-მა სპორტსმენმა, მათ შორის იყვნენ 15-16 წლის მოჭადრაკეები სემიპალატინსკიდან, ნიჟნი ტაგილიდან და მოსკოვიდან. 
ქვეყნის პირველი ჩემპიონი გახდა 17 წლის ლიუბოვ ტრავინა ვილნიუსიდან. მეორე ადგილზე გავიდა 16 წლის კიეველი ოლგა ბელიაევა, ხოლო მესამე ადგილზე მსოფლიო ჩემპიონი ელენა მიხაილოვსკაია გავიდა.

## ცხრილი 
## რესურსები ინტერნეტში 
* სსრკ-ს ჩემპიონატების სტატისტიკა

კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი შაშში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი საერთაშორისო შაშში
კრისტიან ალერი

**კრისტიან ალერი** — კანადელი მოდის ჟურნალისტი, რომელიც ამჟამად ჟურნალ Vogue-ში მოდისა და სტილის თემებზე წერს.

## ადრეული ცხოვრება
ალერი ჟურნალისტიკაზე სწავლობდა ტორონტოს მეტროპოლიტენის უნივერსიტეტში.
ეს წიგნი 2022 წელს ბავშვებისა და ახალგაზრდებისთვის შექმნილი არამხატვრული ლიტერატურის სფეროში ნორმა ფლეკის პრემიის მფლობელი გახდა.

2022 წელს ის მონაწილეობდა კანადურ ლიტერატურულ შოუში *Canada Reads*, სადაც მიშელ გუდის რომანს *Five Little Indians* („ხუთი პატარა ინდიელი“) უჭერდა მხარს.
რომანმა კონკურსში გამარჯვება მოიპოვა.

2023 წელს ის მსაჯის როლში გამოჩნდა შოუ ''Canada's Drag Race''-ის მეოთხე სეზონში.

## პირადი ცხოვრება
ალერი წარმოშობით შერეული წარმომავლობისაა — მისი დედა ოჯიბვედანაა, ხოლო მამა ფრანგ-კანადელი და იტალიელი. იგი ონტარიოში მდებარე ნიპისინგის პირველი ერის (Nipissing First Nation) წევრია.

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:მწერლები
კატეგორია:მოდის ჟურნალისტები
ასტარტე

**ასტარტე** () — ძველსემიტური (ფინიკიური) ნაყოფიერების, სიყვარულისა და დედობის ქალღმერთი, მეომრად წარმოდგენილი, პლანეტა ვენერას განსახიერება. შეესაბამება ასურულ-ბაბილონურ იშთარს. მისი კულტი გავრცელებული იყო უგარითსა და სიდონში, მაგრამ მითებში ასტარტეს თითქმის არ ახსენებენ. თაყვანს სცემდნენ ასევე სირიაში, პალესტინაში, ეგვიპტეში, მცირე აზიაში, კართაგენსა და კვიპროსში. ძველ ეგვიპტეში ზოგჯერ გაიგივებული იყო ქალღმერთ სეხმეტთან, რას ქალიშვილთან, სეთის ცოლთან. ელინისტური პერიოდის დროს გაიგივებული იყო ბერძნულ აფროდიტესთან და რომაულ იუნონასთან. ელინიზებული ვერსიის მიხედვით, ასტარტეს (აფროდიტეს) შეუყვარდა ადონისი და, როდესაც ეს უკანასკნელი დაიღუპა, მის გამო ჩავიდა ქვესკნელში. ცნობილია ასტარტეს გამოსახულებები, სადაც ის წარმოჩენილია შიშველი მხედრის სახით, რომელიც ისრებს ისვრის მშვილდიდან; ზოგჯერ ძროხის რქებითაც გამოსახავდნენ. მისი კულტის ერთ-ერთი თავისებურება იყო ე. წ. საკულტო პროსტიტუცია, რომელსაც ეწეოდნენ ქურუმი ქალები — იეროდულები. ბიბლიური წინასწარმეტყველები გაშმაგებით იბრძოდნენ ასტარტეს კულტის წინააღმდეგ.

## სქოლიო 
კატეგორია:ფინიკიური მითოლოგია
კატეგორია:ნაყოფიერების ქალღმერთები
კატეგორია:სიყვარულის და ვნების ქალღმერთები
ფერან რუისი

**ფერან რუის მარტი** (დ. 26 აპრილი, 2003) — ესპანელი პროფესიონალი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს მარჯვენა მცველის პოზიციაზე „ჟირონა ბ“-ში.

## საკლუბო კარიერა
ოლოტში დაბადებული, მაგრამ კატალონიაში, ჟირონას პროვინციაში, სანტა პაუში გაზრდილი რუისი 2018 წელს შეუერთდა „რეალ მადრიდის“ ახალგაზრდულ გუნდს, მას შემდეგ, რაც თამაშობდა „ჟირონასა“ და „სანტა პაუს“ გუნდებში. 2022 წლის აგვისტოში, გუნდში თამაშის დასრულების შემდეგ, ის „RSC ინტერნასიონალში“ გადაიყვანეს მას შემდეგ, რაც „რეალ მადრიდმა“ კლუბთან შეთანხმებას მიაღწია, რომლის მიხედვითაც „ინტერნასიონალი“ მათ C გუნდად ქცეულიყო.

2023–24 წლების სეზონის წინ, რუისი შეიყვანეს „რეალ მადრიდის C“-ის შემადგენლობაში, რომელიც ასევე „ტერსერა ფედერასიონშია“ და გუნდს ჯგუფში ჩემპიონის ტიტულის მოპოვებაში დაეხმარა. 2024 წლის 12 ივლისს ის თავის ყოფილ კლუბ „ჟირონაში“ დაბრუნდა, სადაც ასევე მეხუთე დივიზიონში სარეზერვო გუნდში გაგზავნეს.

რუისის დებიუტი პირველ გუნდში - და „ლა ლიგაში“ - 2024 წლის 10 ნოემბერს შედგა, როდესაც მეორე ტაიმში იანგელ ერერას ნაცვლად შევიდა მოედანზე „ხეტაფესთან“ 1-0 მოგებულ გასვლით მატჩში; მისმა დებიუტმა კლუბისა და მწვრთნელ მიხელის მხრიდან მკაცრი კრიტიკა გამოიწვია მისი სამსჯავრო საკითხების გამო.

## საერთაშორისო კარიერა
რუისი ესპანეთის 16-წლამდელთა ნაკრებში თამაშობდა.

## პირადი ცხოვრება
2023 წლის სექტემბერში რუისი და „რეალ მადრიდის“ კიდევ სამი მოთამაშე (ხუან როდრიგესი, ანდრეს გარსია და რაულ ასენსიო) არასრულწლოვნის სექსუალური ვიდეოს გავრცელებაში დაადანაშაულეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)
კატეგორია:ჟირონა (საფეხბურთო კლუბი)
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მარიან ტუდელა

**მარიან დელეონ გერერო ტუდელა** (, დ. დაახლ. 1945) — ჩრდილოეთ მარიანას კუნძულების პოლიტიკოსი, რომელსაც 2014 წლის ივნისიდან 2015 წლის იანვრამდე ეკავა საიპანის, თანამეგობრობის დედაქალაქის, მერის თანამდებობა. ის საიპანის მერად გუბერნატორმა ელოი ინოსმა დანიშნა, რათა შეევსო მერ დონალდ ფლორესის დარჩენილი ვადა მისი სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს გარდაცვალების შემდეგ. ტუდელა იყო საიპანის პირველი ქალი მერი, ასევე პირველი ქალი, რომელმაც ისტორიაში ჩრდილოეთ მარიანას კუნძულების ნებისმიერი მუნიციპალიტეტის მერის თანამდებობას იკავებდა.

## ბიოგრაფია
პოლიტიკაში მოსვლამდე, ტუდელა მუშაობდა ჩრდილოეთ მარიანას კუნძულების თანამეგობრობის სამედიცინო საცნობარო პროგრამის ოფისში ჰონოლულუში, ჰავაი.

2014 წლის 2 ივნისს, საიპანის მოქმედი მერი დონალდ ფლორესი, რომელიც მაშინ მეორე ვადით მსახურობდა, სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას ინსულტის შედეგად გარდაიცვალა. გუბერნატორმა ელოი ინოსმა ტუდელა საიპანის მერის მოვალეობის შემსრულებლად დანიშნა 2014 წლის 3 ივნისს, ფლორესის დარჩენილი ვადის განმავლობაში, რომელიც 2015 წლის იანვარში იწურებოდა .

2018 წლის მარტში ტუდელამ კვლავ წამოაყენა თავისი კანდიდატურა საიპანის მერის პოსტზე, მოქმედი მერისთვის, აპატანგისთვის, კონკურენციის გაწევის მიზნით. თუმცა, მოგვიანებით ის გამოეთიშა კამპანიას და მხარი დაუჭირა რამონ ბლას „რბ“ კამაჩოს საიპანის მერის პოსტზე. მერი დევიდ მ. აპატანგი ხელახლა აირჩიეს მეორე ვადით 2018 წლის ნოემბერში.

## სქოლიო
კატეგორია:ქალები ეროვნებისა და როლის მიხედვით
კატეგორია:ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კინგ-ედუარდ-პოინტი

**კინგ-ედუარდ-პოინტი** () – დიდი ბრიტანეთის ანტარქტიდის კვლევის მუდმივი კვლევითი სადგური სამხრეთ ჯორჯიის კუნძულზე. ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიების სამხრეთი ჯორჯია და სამხრეთ სენდვიჩის კუნძულების დედაქალაქი. ის მდებარეობს კამბერლენდის აღმოსავლეთ ყურეში, კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროზე. დასახლება მოსახლეობის რაოდენობით მსოფლიოში მეორე ყველაზე პატარა დედაქალაქია, პალაუს დედაქალაქ ნგერულმუდის შემდეგ.

## ისტორია 
დასახლება კინგ-ედუარდ-პოინტს სახელი მეფე ედუარდ VII-ის პატივსაცემად ეწოდა. დასახლება გრიუტვიკენი (ნორვეგიულად და შვედურად ქოთნის ყურე) ახლოს მდებარეობს და სახელი სელაპებზე მონადირეების პატივსაცემად ეწოდა. ორივე ეს ადგილი მეფე ედუარდის ყურის გასწვრივ მდებარეობს.

კინგ-ედუარდ-პოინტში ფოსტა 1909 წელს დაარსდა და მას შემდეგ ფუნქციონირებს, ფოლკლენდის ომის გარდა. კინგ-ედუარდ-პოინტში უძველესი შენობა 1914 წელს აშენებული საბაჟო საწყობი და ციხეა.

1925 წელს აშენდა ასაწყობი ლაბორატორია „დისქავერი ჰაუსი“ და ექვსი წლის განმავლობაში ბიოლოგების მიერ გამოიყენებოდა ვეშაპის ლეშებიდან ნიმუშების შესაგროვებლად. 1929 წელს „დისქავერი II“ ოკეანოგრაფიული კვლევებისთვის გაიხსნა.

არგენტინელი ჯარისკაცები კინგ-ედუარდ-პოინტთან 1982 წლის 24 მარტს ჩავიდნენ და ის 3 აპრილს დაიკავეს. ბრიტანელებმა კინგ-ედუარდ-პოინტი აპრილის ბოლოს დაიბრუნეს.

## გეოგრაფია 
ამ ტერიტორიაზე ბინადრობენ ზღვის სპილოები და ზღვის კატები. კინგ-ედუარდ-პოინტში შემოყვანილი იქნა კატები, მაგრამ უკანასკნელი მათგანი დაიღუპა 1980 წელს.

### კლიმატი 
კინგ-ედუარდ-პოინტსა და გრიუტვიკენს ტუნდრის კლიმატი აქვს (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია ET), ხანგრძლივი ცივი ზამთრითა და მოკლე გრილი ზაფხულით. ყველაზე მაღალი ტემპერატურა, რომელიც როდესმე დარეგისტრირებულა გრიუტვიკენში/კინგ-ედუარდ-პოინტში, დაფიქსირებულია 1922 წლის 10 მარტს და შეადგინა 28,8 °C (83,8 °F).

## რესურსები ინტერნეტში
* King Edward Point
* British Antarctic Survey Research Station King Edward Point, South Georgia

## სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთი ჯორჯია და სამხრეთ სენდვიჩის კუნძულების ქალაქები
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის დედაქალაქები
მის მეიერსი

**მის მეიერსი** (1949 – 1963 წლის მარტი) — ამერიკული კვარტერ ჰორსის სარბოლო ცხენი და სანაშენე ფაშატი. 1953 წლის მსოფლიო ჩემპიონი, კვარტერ ჰორსის მორბენალი ცხენი. ამ ჩემპიონატზე მან მოიგო 28,725 ამერიკული დოლარი (რაც 2024 წელის მონაცემებით 337,000 დოლარის ეკვივალენტია).
## ცხენის „ოჯახი“
მის მეიერსი იყო წაბლისფერი ფაშატი, რომელიც 1949 წელს დაიბადა. მისი მამა, ანუ გამამრავლებელი, იყო  ცხენი სახელად ლეო, AQHA-ს დიდების დარბაზის წევრი. მის მეიერსის დედა, სტარს ლუ შეირჩა. სტარსი. ლუს მამა კი  ოკლაჰომა სტარ P-6, AQHA-ს დიდების დარბაზის კიდევ ერთი წევრი. მის მეიერსი იპოდრომზე ასპარეზობდა 1952 წლიდან 1955 წლამდე.
## სარბოლო კარიერა
მის მეიერსის მთლიანი შემოსავალი ტრასიდან შეადგენდა 1,228,727 დოლარს (რაც 2024 წელს 16,337,200 დოლარის ეკვივალენტია). სტეიქსის რბოლებში მისი გამარჯვებების შორის იყო 1952 წლის Buttons and Bows Stakes, 1953 წლის California Championship, 1953 წლის Billy Anson Stakes, 1953 წლის Rocky Mountain Quarter Horse Association-ის მსოფლიო ჩემპიონატი. 

1953 წელს იგი დასახელდა AQHA-ს მსოფლიო ჩემპიონად კვარტერ ჰორსის მორბენალ ცხენად, ასევე ყველაზე მაღალშემოსავლიან ცხენად. AQHA-მ მას ასევე მიანიჭა უმაღლესი სარბოლო ცხენის ტიტული 1954 წელს. მისი სარბოლო კარიერის განმავლობაში მიღწეული ყველაზე მაღალი სიჩქარის ინდექსი, რომელიც არის საზომი იმისა, თუ რამდენად სწრაფად შეეძლო სირბილი, იყო AAAT, რაც იმ დროის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია.
## სქოლიო
კატეგორია:ცხენები
ფსკოვის არქიტექტურული სკოლის ეკლესიები

**ფსკოვის არქიტექტურული სკოლის ეკლესიები** — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი, რომელიც სიაში შეიტანეს 2019 წელს. ობიექტი მოიცავს ათ ეკლესიას ან მონასტერს და მათთან დაკავშირებულ შენობებს რომელიც მდებარეობს რუსეთის ფედერაციის ქალაქ ფსკოვის გარშემო. იგი წარმოადგენს ფსკოვის სკოლის ნამუშევრებს, რომელიც ეფუძნებოდა ბიზანტიურ და ნოვგოროდის ტრადიციებს და შემდეგ დაუკავშირდა ადგილობრივ ხალხურ ტრადიციებს. ეკლესიები თარიღდება XII-XVI საუკუნით, მაგრამ ამ სტილის არქიტექურა XV და XVI საუკუნეებშია აღმოჩენილი. ფსკოველი არქიტექტორები მუშაობდნენ რუსულ ქალაქებში, მათ შორის მოსკოვში, ყაზანში და სვიაჟსკში. იგი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტის 43-ე სესიის გადაწყვეტილებით 2019 წლის ივლისში.

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში
Le Viandier

***Le Viandier*** (ან ***Le Viandier de Taillevent***; ) — რეცეპტების კოლექცია. ძირითადად მიაკუთვნებენ გიიომ ტირელს, მეტსახელად *„ტაივენს“*; მიუხედავად ამისა, მისი ყველაზე ძველი ვერსია ტირელის დაბადებამდე ათი წლით ადრე, 1300 წელს დაიწერა. ნაშრომის პირველწყარო უცნობია, მაგრამ შუა საუკუნეების რეცეპტები ხშირად პლაგიარიზდებოდა, გადამწერის გემოვნების მიხედვით ინგრედიენტები ეცვლებოდა და ამ უკანასკნელის ნაშრომად აღიქმებოდა.

*„Le Viandier“* შუა საუკუნეების ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული და პოპულარული რეცეპტების წიგნია, ლათინურ ენაზე შედგენილ *„Liber de Coquina“*-სთან (ადრეული XIV საუკუნე, სავარაუდოდ შეიცავს ფრანგულ-იტალიურ რეცეპტებს), კატალანურ *„Llibre de Sent Soví“*-სთან ( 1320) და ინგლისურ *„The Forme of Cury“* ( 1390)-სთან ერთად. წიგნში მოცემულია კერძებს შორის მისართმევი წასახემსებლის პირველი დეტალური აღწერაც.
## რესურსები ინტერნეტში
*Vatican Manuscript text at the University of Giessen
*James Prescott's 1989 translation of the Vatican Manuscript
*Samples from "How to Cook a Peacock" – a translation of the fifteenth-century version on Chez Jim Books
## სქოლიო
კატეგორია:XIII საუკუნის ხელნაწერები
კატეგორია:XIV საუკუნის ხელნაწერები
ჯომონის პრეისტორიული ადგილები

**ჯომონის პრეისტორიული ადგილები** — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ობიექტი, რომელიც შედგება ჯომონის პერიოდის 17 არქეოლოგიური ძეგლისგან ჰოკაიდოში და ჩრდილოეთ ტოჰოკუში, იაპონია. ჯომონის პერიოდი გრძელდებოდა 10 000 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში და წარმოადგენს „მომთაბარე წინა-სასოფლო-სამეურნეო ცხოვრების წესს და პრეისტორიული ხალხის რთულ სულიერ კულტურას“. 2021 წელს ICOMOS-მა რეკომენდაცია გაუწია ჩვიდმეტი ძეგლს, iii და v კრიტერიუმების  მიხედვით. შემდეგ იგი ოფიციალურად შეტანეს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში 2021 წლის 27 ივლისს.

## სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იაპონიაში
Liber de Coquina

***„Liber de Coquina“*** (*„მზარეულობის/სამზარეულოს წიგნი“*) — ერთ-ერთი უძველესი შუა საუკუნეების რეცეპტების წიგნი. ნამუშევრის შემცველი ორი კოდექსია გადარჩენილი — ორივე მათგანი XIV საუკუნის დასაწყისიდან. ხელნაწერები საფრანგეთის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში, პარიზში ინახება.

## აღწერა
ტექსტს ორი დამოუკიდებელი ნაწილი შეადგენს, რომელთაგან პირველს *„Tractatus“* (*„ტრაქტატი“*) ხოლო მეორეს *„Liber de Coquina“* ეწოდება. სათაურები შუა საუკუნეების რედაქტორის ჩანაწერებშია ნაპოვნი. ორივე ავტორის ვინაობა უცნობია, მაგრამ მიჩნეულია რომ *„ტრაქტატის“* ნაწილი ფრანგ პიროვნებას ეკუთვნის, ხოლო *„მზარეულობის წიგნის“* — იტალიელ ადამიანს ნეაპოლის რეგიონიდან.
## სქოლიო
კატეგორია:XIV საუკუნის ხელნაწერები
ბერნარდი (სერდანიის გრაფი)

**ბერნარდ უილიამი** (კატალანურად: *Bernat Guillem*; ოქსიტანურად: *Bernat Guilhem*) ( XI ს. — 1117) — ბერგას გრაფი (როგორც ბერნარდ II, 1094—1117) და სერდანიის გრაფი (1109—1117).

იყო უილიამ I სერდანიელისა და სანჩა ბარსელონელის ვაჟი. 1094 წელს მამისაგან მემკვიდრეობით ბერგა მიიღო. ძმა უილიამ-ჯორდანის 1109 წელს გარდაცვალების შემდეგ სერდანიაც ერგო. 1111 წელს, ბერნარდ III ბესალუელის სიკვდილის შემდეგ ბესალუს ბარსელონის საგრაფოში გაერთიანების წინააღმდეგ წავიდა, რადგან ბესალუ სერდანიის ფეოდალად მიიჩნეოდა (ფენოლეტსა და ვალესპირთან ერთად). მიუხედავად ამისა, საბოლოოდ მან ბიძაშვილსა და მეგობარ ბერენგერ III ბარსელონელს ეს ტერიტორიები დაუთმო. როდესაც ის თავად დაიღუპა და მემკვიდრე არ დაუტოვებია, სერდანია ბარსელონას გადაეცა. 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული XI საუკუნე
კატეგორია:გარდაცვლილი 1118
კარლო დორია

**კარლო დორია, ტურსის პირველი ჰერცოგი** (1 აგვისტო, 1576 — 9 იანვარი, 1650) — გენუელი გენერალი, რომელიც ესპანეთის მხარეს იბრძოდა მანტუის მემკვიდრეობისათვის ომის დროს.

## ბიოგრაფია
კარლო დორია ჯიოვანი ანდრეა I დორიას მეორე ვაჟი იყო.

1595 წელს მამამისმა მას გენუაში მდებარე სტრადა ნუოვას პალაცო დორია ტურსი გადასცა. 1621 წელს, ქიოსის ბრძოლაში მეომართა ერთ ფრთას მეთაურობდა. ორი წლის შემდეგ მსახურობდა ესპანურ საზღვაო სკვადრონში, ან სკვადრა-დი-ჯენოვაში, ფილიპე მეოთხის ქვეშ, და 1625 წელს ჩართული იყო გენუის დახმარების მისიაში. იყო იტალიის საკონსულოს პრეზიდენტი და ესპანური ფლოტის ხელმძღვანელი იტალიაში. მოგვიანებით იყო ესპანეთის ელჩი ვენასა და რეგენსბურგის თათბირში. 1630 წელს იბრძოლა და დამარცხდა ვეილანეში, მანტუის მემკვიდრეობისათვის ომის დროს.
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1576
კატეგორია:გარდაცვლილი 1650
კატეგორია:ესპანელი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:დაბადებული 1 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 იანვარი
ეპისკოპი

**ეპისკოპი** () — ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორია აკროტირი და დეკელიის ადმინისტრაციული ცენტრი კვიპროსის ტერიტორიაზე, რომელსაც გაერთიანებული სამეფო სამხედრო ბაზად იყენებს. იგი მდებარეობს აკროტირის სამხედრო ბაზის ტერიტორიის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, რომელიც ორი სამხედრო ბაზის ტერიტორიიდან ერთ-ერთია. მიუხედავად იმისა, რომ ეს არ არის კვიპროსზე არსებული ბრიტანული სამხედრო ბაზებიდან ყველაზე დიდი, მასში განთავსებულია სამხედრო ბაზის ტერიტორიის სამოქალაქო და სამხედრო ადმინისტრაციული შტაბ-ბინები. ეპისკოპი კვიპროსის ბრიტანული ძალების ამჟამინდელი სამეთაურო ცენტრია.

## ეტიმოლოგია 
სიტყვა „ეპისკოპი“ მომდინარეობს ბერძნული სიტყვიდან Επισκοπικός, რაც „ეპისკოპოსს“ ნიშნავს. კანტონმა ეს სახელი იმიტომ მიიღო, რომ ეს ადგილი ადრე მართლმადიდებლური ეპარქიის ეპისკოპოსის ადგილსამყოფელს წარმოადგენდა.

## ტრანსპორტი 
ასფალტირებული ავტომაგისტრალები და სხვა მცირე გზები ადმინისტრაციული ცენტრის ტერიტორიას აკროტირისა და დაკელიას დანარჩენ ნაწილებთან აკავშირებს.

## სქოლიო
კატეგორია:აკროტირი და დეკელია
ადრეიმბრიული ეპოქა

**ადრეიმბრიული ეპოქა**  — მთვარის გეოლოგიურ ისტორიაში ეპოქა, იმბრიული პერიოდის პირველი ნაწილი. ის 3.85 მილიარდი წლის წინ დაიწყო და დაახლოებით 50 მილიონი წელი გაგრძელდა. ეპოქის დასაწყისი დაკავშირებულია წვიმების ზღვის აუზის ფორმირებასთან, რამაც პერიოდს სახელი მისცა, ხოლო დასასრული დაკავშირებულია აღმოსავლეთის ზღვის აუზის ფორმირებასთან. შრედინგერისა და კომპტონის აუზებიც, სავარაუდოდ, ამ ეპოქაში ჩამოყალიბდა.

## იხილეთ აგრეთვე
*სელენოქრონოლოგიური სკალა

## რესურსები ინტერნეტში
* Геологическое строение Луны
*Unified Geologic Map of the Moon, C. M. Fortezzo, P. D. Spudis, S. L. Harrel, 2020.  United States Geological Survey.

## სქოლიო
კატეგორია:სელენოქრონოლოგიური სკალა
ვასილი სმისლოვი

**ვასილი სმისლოვი** (დ. 24 მარტი, 1921, მოსკოვი — გ. 13 სექტემბერი, 2001, მოსკოვი) — საბჭოთა მოჭადრაკე, მსოფლიოს მე-7 ჩემპიონი: 1957 წელს დაამარცხა მიხეილ ბოტვინიკი (12,5:9,5) და მასთანვე დათმო ჩემპიონობა 1958 წლის მატჩში (10,5:12,5). 1954 წელს მათი პირველი მატჩი საყაიმო ანგარიშით დამთავრდა (12:12), რამაც ბოტვინიკს ჩემპიონის ტიტული შეუნარჩუნა. საჭადრაკო ოლიმპიადებში ათგზის გამარჯვებული (1952-64, 68-72). სსრკ ჩემპიონი (1949). საერთაშორისო დიდოსტატი (1950), სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი, საერთაშორისო არბიტრი საჭადრაკო კომპოზიციაში, ჭადრაკის თეორეტიკოსი. ამავე დროს იყო მომღერალი - 1996 წელს მოსკოვის კონსერვატორიის დიდ დარბაზში სოლო კონცერტი გამართა.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:დაბადებული  24 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2001
კატეგორია:საბჭოთა მოჭადრაკეები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ჭადრაკში
კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები
მაქს ეივე

**მაქს ეივე** ( დ. 20 მაისი, 1901, ვატერგრაფსმერი, ნიდერლანდები — გ. 26 ნოემბერი, 1981, ამსტერდამი, ნიდერლანდები) — ნიდერლანდელი მოჭადრაკე, მსოფლიოს მეხუთე ჩემპიონი (1935–1937). ეივემ მსოფლიოს ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა 1935 წელს ალექსანდრ ალიოხინთან გამარჯვებით (15,5:14,5). ტიტული დაკარგა 1937 წელს იმავე მეტოქესთან წაგებული მატჩში (9,5:15,5). ის იყო საერთაშორისო დიდოსტატი (1950) და საერთაშორისო არბიტრი (1951), ნიდელრანდების 13-გზის ჩემპიონი (1921–1955) და ჭადრაკის საერთაშორისო ფედერაციის (ფიდე) მესამე პრეზიდენტი (1970–1978). განათლებით იყო მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი, ხოლო 1964–1971 წლებში მუშაობდა ტილბურგისა და როტერდამის უნივერსიტეტების პროფესორად.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:დაბადებული  20 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2001
კატეგორია:ნიდერლანდელი მოჭადრაკეები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ჭადრაკში
კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები