open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ბოლოფეხიანები

**ბოლოფეხიანები** () — უმდაბლესი ანუ უფრთო მწერების რიგი. სხეული წაგრძელებული, ცილინდრული ან თითქმის სფერულია. მუცლის სეგმენტების რიცხვი ექვსს არ აღემატება. ანტენები 4-, 6-ნაწევრიანია. ბოლოფეხიანების უმრავლესობას სახტუნავი აპარატი აქვს, ზოგ სახეობას - პატარა თვალები. უმრავლესობა სუნთქავს კანით. კვერცხმდებია. განვითარება მეტამორფოზის გარეშე მიმდინარეობს. ცნობილია ბოლოფეხიანების რამდენიმე ათასი, ფართოდ გავრცელებული სახეობა. ცხოვრობენ ნიადაგში, მტკნარ წყალში, ზღვის მიმოქცევის ზონაში, მღვიმეებში და სხვაგან. იკვებებიან ყვავილის მტვრით, მცენარეთა სპორებით ან მცენარეული ნარჩენებით, ჭიანჭველებით, ტერმიტებით, ბოლოფეხიანებითაც. ზოგი სახეობა მცენარეთა მავნებელია. რიგი სახეობები მონაწილეობენ ნიადაგის წარმოქმნის პროცესში (ხელს უწყობენ მცენარეული ნარჩენების ხრწნას, ჰუმუსის წარმოქმნასა და მინერალიზაციას). ბოლოფეხიანები მწერების უძველესი ჯგუფია, გვხვდება დევონურ ნალექებში (მაგ., დევონურ ქარვაში).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბოლოფეხიანები
ბოლორქიანები

**ბოლორქიანები** () — მწერების ოჯახი სიფრიფანაფრთიანების რიგისა. შეიცავს 200-ზე მეტ სახეობას, რომელიც ფართოდ არის გავრცელებული. ბოლორქიანები დიდი (50 მმ) ზომის მწერებია. აქვთ გრძელი ცილინდრული მუცელი, რომელიც მკვრივი კვერცხსადებით ბოლოვდება. ბოლორქიანების განვითარება 1-დან 2 წლამდე გრძელდება. დედალი კვერცხსადებით ბურღავს მერქანს და შიგ დებს კვერცხებს. გამოჩეკილი მატლები, რომელთაც მუცლის ბოლოზე ეკალი აქვთ, აკეთებენ ღეროს ცენტრისაკენ მიმართულ სავალს. განვითარების დამთავრებისას მატლი ღეროს ზედაპირისაკენ გადაინაცვლებს და აქ ჭუპრდება. პარკს ბოლორქიანები არ ახვევენ. ჭუპრიდან გამოსული ზრდასრული მწერი თვითონ ღრღნის გამოსაფრენ ხვრელს (შეუძლია გაღრღმას რბილი ლითონებიც). ბოლორქიანების დედალს კვერცხსადების ფუძესთან აქვს "ჩანთა" ანუ "ჯიბე", სადაც ხის წითლი სიდამპლის სოკოს სპორებია დაგროვილი. კვერცხებთან ერთად ბოლორქიანების დედალი სავალში უშვებს სოკოს სპორებს, რომლებიც მერქანში სავალის კედლის წითელ სიდამპლეს იწვევენ.
## ლიტერატურა
* ქსე, ტ. 2, გვ. 456, თბ., 1977
კატეგორია:სიფრიფანაფრთიანები
ბოლქვი (სოფელი)

**ბოლქვი** — ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ბოლქვისა და ქვემო ბოლქვის ძველი სახელწოდება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ბოლქვი

[მინი|[ხახვის ბოლქვები]]
**ბოლქვი** () — მცენარის სახეცვლილი ყლორტი. შედგება განვითარება დაუსრულებელი, დამოკლებული ღეროსაგან (ძირისაგან) და მასზე მჭიდროდ განლაგებული მრავალი ხორცოვანი ფოთლოსაგან (ქერქლისაგან), რომელიც სავსეა წყლითა და სამარაგო საკვები ნივთიერებებით. ქერქლები ზოგჯერ ვიწროა და კრამიტისებურად განლაგებული (მაგ., შროშანი) ან ფართოა და ერთმანეთზე მჭიდროდ მიჯრილი (მაგ., ხახვი, სუმბული). 

ბოლქვის ძირის წვერის კვირტიდან ან ბოლქვის ქერქლის უბის კვირტიდან ვითარდება მიწისზედა საყვავილე ყლორტი, ძირის ქვედა ნაწილიდან კი დამატებითი ფესვები გამოდის. ბოლქვის ქერქლის უბის კვირტიდან ყოველწლიურად ერთი ან რამდენიმე შვილეული ბოლქვი ანუ ბოლქვის კბილი წარმოიქმნება (მაგ., ნიორი). ბოლქვი ახასიათებს ძირითადად შროშანისებრთა და ამარილისისებრთა ოჯახის მცენარეებს. მისი საშუალებით მცენარე ადვილად ეგუება არახელსაყრელ პირობებს — განსაკუთრებით გვალვას და მრავლდება ვეგეტატიურად. ზოგჯერ წარმოიქმნება მიწისზედა ბოლქვები ანუ ბოლქვაკები, რომლებიც ვითარდება ყვავილედში (ნიორი, ხახვი) ან ფოთლის უბის კვირტებში (ზოგიერთი შროშანი).

## ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა მორფოლოგია
ბოლქვი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ბოლქვი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ბოლქვი — მცენარის სახეშეცვლილი ყლორტი
* ბოლქვი — ლაგოდეხის რაიონის სოფლების ძველი სახელწოდება
რიტმი

**რიტმი** (< ) — თანაზომიერი, პერიოდული მონაცვლეობა რაიმე ელემენტებისა (ბგერების, მოძრაობების და სხვ.) რიტმს დინამიკური ხელოვნების დარგებში (მუსიკა, ცეკვა, ლექსი, პროზა) ერთიანი შინაგანი კანონები აქვს (თანაზომადობა დროში), განსხვავებულია რიტმის შემქმნელი მატერია. მხატვრული დროს თვალსაზრისით რიტმი ერთ-ერთი ესთეტიკური მახასიათებელია ხელოვნების ნაწარმოებისა. 

## რიტმი მხატვრულ ლიტერატურაში 
პოეზიაში რიტმი იქმნება თანაზომადი ენობრივი ერთეულების პერიოდული და კანონიზირებული მონაცვლეობით.  თანაზომიერა, ჩვეულებრივ მარცვლები, სიტყვები ან სინტაგმები. ლექსში რიტმის ძირითადი კომპონენტია მეტრი. მნიშვნელოვანია აგრეთვე ტემპი, ინტონაცია, რითმა და ა.შ. 

პროზაში რიტმს ესთეტიკური როლი აქვს. მიუხედავად იმისა, რომ პროზა არ ხასიათდება პოეზიის მსგავსად ლექსის საზომით ორგანიზებული რიტმულ-ინტონაციური განმეორებით, რიტმული ქარგა მხატვრული პროზაული ნაწარმოებისა მისი მხატვრულობის ერთ-ერთი მაჩვენებელია და ხასიათდება ცვლადი რიტმით ყველა დონეზე. პროზაული ნაწარმოების მხატვრული ენა თავისი რიტმითაც განსხვავდება სამეცნიერო ნაშრომებისა თუ საყოფაცხოვრებო-საქმიანი ტექსტებისგან. პროზაული და ლექსითი რიტმების ურთიერთმოქმედებით შეიქმნა საშუალო ფორმები, როგორიცაა რიტმული პროზა, ლექსი პროზად და ვერლიბრი. 

## ლიტერატურა
* 

კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები
კატეგორია:მუსიკალური ტერმინები
კატეგორია:პატერნი
ბოლშევიკი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ბოლშევიკი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ბოლშევიკი — რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის (რსდმპ) ბოლშევიკთა ფრაქციის წევრები
* ბოლშევიკი — კუნძული
* ბოლშევიკი — 1930-1952 წლებში საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის ჟურნალი.
საქართველოს კომუნისტი

**საქართველოს კომუნისტი** — საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის თეორიული და პოლიტიკური ჟურნალი. გამოდიოდა 1930 წლის აპრილიდან თბილისში; 1952 წლის ოქტომბრამდე „ბოლშევიკი“ ერქვა. ჟურნალის რედაქტორებად სხვადასხვა დროს მუშაობდნენ კ. ორაგველიძე, პ. შარია, ი. თავაძე, ა. ნუცუბიძე, დ. მჭედლიშვილი, ბ. ნანიტაშვილი, ი. ნატროშვილი, გ. გირცხალავა, შ. გაგოშიძე, გ. ვარდოსანიძე, ვ. ქარუმიძე.  1982 წლიდან რედაქტორი იყო ვ. კეშელავა.  1981 წლის ივნისიდან გამოდიოდა ქართულ და რუსულ ენებზე. ტირაჟი 30ათასი (1985).
## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ბომბორის განძი

**ბომბორის განძი**, ძვ. წ. VIII საუკუნის არქეოლოგიიური ნივთების კომპლექსი. აღმოაჩინეს შემთხვევით 1910 წელს, ე. წ. ბომბორის მინდვრის დასავლეთ ნაწილში (გუდაუთის მუნიციპალიტეტი), ზღვიდან 1 კმ-ზე. ვარაუდობენ, რომ ბომბორის განძი სამარხის ინვენტარია, განძი შეიცავდა ბავშვიანი ქალის, სავარძელში მჯდარი მამაკაცის, ცხოველების (ცხენის, ძაღლის, თხის, ცხვრის, ვარხევის) რიტუალური დანიშნულების ბრინჯაოს ფიგურებს. ფიგურების მაქსიმალური ზომა 7,6×6,7 სმ. ყველა ფიგურას თან ახლავს 10-13 სმ სიგრძისა და 1,5-2 სმ სიგანის ჭვირული ორყურა ფირფიტა. ფიგურები დაკავშირებულია ნაყოფიერების ღვთაების კულტთან. განძში იყო აგრეთვე 2 მძივი და ოქროს 3 ფირფიტა. განძის ნაწილი დაცულია მოსკოვის ისტორიის მუზეუმში, ნაწილი, სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო ერმიტაჟში.
## ლიტერატურა
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტი
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ბოლქვიანი მცენარეები

**ბოლქვიანი მცენარეები** — შროშანისებრთა ქვეოჯახი (Allioideae, Lilioideae) და ამარილისისებრთა ოჯახის მცენარეები, რომელთაც უვითარდებათ ბოლქვი. ბოლქვიანი მცენარეები ხარობს უმთავრესად მშრალსა და ცხელ ქვეყნებში, სადაც წლის ტენიან პერიოდში ზოგიერთ მცენარეთა თანასაზოგადოების ასპექტს ქმნის.

ბოლქვიანი მცენარეებს შორის ბევრია ეფემეროიდი. უმრავლესობა დეკორატიულია (შროშანი, ტიტა, ნარგიზი, სუმბული და სხვა), ზოგი — სამკურნალო (ზღვის ხახვი), ზოგიც — ბოსტნეული კულტურები (ხახვი, ნიორი, ჭლაკვი, პრასა).

## ლიტერატურა
კატეგორია:შროშანისებრნი
ბომბაქსისებრნი

** ბომბაქსისებრნი**, *ბაობაბისებრნი* () — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ახლოსაა ბალბისებრთა ოჯახთან. ბომბაქსისებრნი ტროპიკული ხეებია, აქვს სქელი, ზოგჯერ შუა ადგილას კასრივით გამობერილი ღერო, დიდი, ორსქესიანი, უმეტესად მარტოული ყვავილები.  

ოჯახი 28 გვარს და 190 სახეობას აერთიანებს. მათ შორის აღსანიშნავია ბაობაბი, დურიო, ბალსა, მატყლის ხე, რომლის ნაყოფის ბეწვი ცნობილია კაპოკის სახელწოდებით და სხვა. 
## ლიტერატურა
*
თურქეთის პროვინციები

თურქეთის ტერიტორია დაყოფილია 81 ოლქად (თურქ. il/ vilayet). თითოეული პროვინცია თავის მხრივ იყოფა რაიონებად (ilçe). პროვინციის ხელმძღვანელობა განთავსებულია ცენტრალურ რაიონებში (merkez ilçe). ცენტრალურ რაიონებს ძირითადად პროვინციის სახელი ეწოდებათ. პროვინციებს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ დანიშნული პირები ხელმძღვანელობენ.   

## თურქეთის ოლქების სია 
## რესურსები ინტერნეტში
* Nüfus verileri için Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) Sonuçları 

პროვინციები
ალესანდრო მედიჩი

**ალესანდრო დე’ მედიჩი** ( მეტსახელად „მავრი“  დ. 22 ივლისი, 1510 — გ. 6 იანვარი, 1537) — პენას ჰერცოგი და ფლორენციის ბატონი 1530-1537 წლებში, 1532 წლიდან იგი ატარებდა ფლორენციის ჰერცოგის ტიტულს. ალესანდრო დე’ მედიჩი იყო ფლორენციის უკანასკნელი ბატონი დინასტიის ძველი შტოდან (მიუხედავად არაკანონიერი დაბადებისა) და პირველი ჰერცოგის ტიტულის მატარებელი მედიჩი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მედიჩი

## ლიტერატურა
* Стратерн Пол. Медичи. Крестные отцы Ренессанса. М., 2010

კატეგორია:ფლორენციის ჰერცოგები
კატეგორია:მედიჩები
კატეგორია:დაბადებული 22 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1510
კატეგორია:გარდაცვლილი    6 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1537
კატეგორია:ისტორიული ფიგურები სადავო წარმომავლობით
ადამ მიცკევიჩი

**ადამ მიცკევიჩი** (; დ. 24 დეკემბერი, 1798 — გ. 26 ნოემბერი, 1855) — პოლონელი პოეტი და ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მოღვაწე.

## ბიოგრაფია 
ადამ მიცკევიჩი დაიბადა 1798 წელს 24 დეკემბერს ლიტვაში, ხუტორ ზაოსიეში, ნოვოგრუდკასთან ახლოს. მამა მიკოლა მიცკევიჩი, ნოვოგრუდკის სასამართლოს ვექილი იყო. მამის გარდაცვალების შემდეგ 17 წლის მიცკევიჩი შედის ვოლნოს უნივერსიტეტში. მიცკევიჩის სწავლის წლები დაემთხვა პოლონელი ხალხის ბრძოლას ახალი ერთიანი სახელმწიფოს შექმნისთვის. სწორედ ვოლნოს უნივერსიტეტი იყო ამ დროისთვის წინააღმდეგობრივი მოძრაობის ერთ-ერთი მთავარი კერა. 1817 წელს მიცკევიჩი თავის რამდენიმე მეგობართან ერთად ქმნის საიდუმლოდ ქმნის „ფილომატების“ (სიბრძნის მოყვარულების) საზოგადოებას.
1819 წელს დაამთავრა ვილნოს უნივერსიტეტი. 1822-1823 წლებში გამოაქვეყნა ორი მცირე პოეტური კრებული რომლითაც იწყება რომანტიკული მიმდინარეობა პოლონურ ლიტერატურაში. 1824 წელს პოლონურ პატრიოტულ ორგანიზაციებში აქტიური მონაწილეობისთვის გადაასახლეს რუსეთში. ცხოვრობდა ოდესაში, მოსკოვში და სანქტ-პეტერბურგში. 1829 წელს მიიღო დასავლეთ ევროპაში წასვლის ნებართვა.

რუსეთში მიცკევიჩმა დაწერა „ყირიმის სონეტები“ (Sonety krymskie, 1826) და ებაირონის სულისკვეთების ეპიკური პოემა „კონრად ვალენროდი“ (Konrad Wallenrod, 1828). 1829-1831 წლებში ძირითადად რომში მცხოვრები მიცკევიჩი მისტიციზმმა გაიტაცა.

რომში ყოფნისას, 1830 წელს პოლონეთის აჯანყების შესახებ შეიტყო თუმცა სამშობლოში მხოლოდ 1831 წელს დაბრუნდა. 1832 წლიდან ის დასახლდა პარიზში, სადაც გაატარა ცხოვრების დარჩენილი წლების დიდი ნაწილი.

1832-1834 წლებში მან დაწერა თავისი ორი უდიდესი პოემა: „ძიადების“ (Dziady) მესამე ნაწილი და „პან ტადეუში“ (Pan Tadeusz).

## ლიტერატურა 
* Adam Mickiewicz, *Konrad Wallenrod and Grażyna*, translated by Irene Suboczewski, Rowman & Littlefield, 1989, ISBN 0-8191-7556-0.
* Adam Mickiewicz, *The Sun of Liberty: Bicentenary Anthology, 1798-1998*, bilingual edition, Warsaw, Energeia, 1998, ISBN 83-85118-74-8.
* Roman Koropeckyj, *Adam Mickiewicz: The Life of a Romantic*, Ithaca, Cornell University Press, 2008, ISBN 978-0-8014-4471-5.
* Jadwiga Maurer, *Z matki obcej... Szkice o powiązaniach Adama Mickiewicza ze światem Żydow* (Of a Foreign Mother... Sketches about Adam Mickiewicz's Ties to the Jewish World), London, Polska Fundacja Kulturalna, 1990, ISBN 0-85065-217-0.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Four Sonnets
* Translation of "the Akkerman Steppe"
* Sonnets from the Crimea (Sonety krymskie)

## სქოლიო
კატეგორია:პოლონელი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 1798
კატეგორია:გარდაცვლილი 1855
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ჯანკარლო მედიჩი

მინი|200პქ|ჯანკარლო მედიჩი
**ჯანკარლო დე’ მედიჩი** (; დ. 24 ივლისი, 1611, ფლორენცია — გ. 23 იანვარი, 1663, ფლორენცია) — მედიჩთა დინასტიის წარმომადგენელი, კარდინალი 1644 წლიდან.

## ოჯახი 
: მშობლები:
* მამა — კოზიმო II დე’ მედიჩი (1590—1621) — ტოსკანას დიდჰერცოგი.
* დედა — მარია მაგდალენა ავსტრიელი (1589—1631) — ავსტრიის ერცჰერცოგინია.

: და-ძმები:
* მარია კრისტინა (1609—1632).
* ფერდინანდო II (1610—1670).
* მარგერიტა (1612—1679).
* მატეო (1613—1617).
* ფრანჩესკო (1614—1634).
* ანა (1616—1676).
* ლეოპოლდო (1617—1675).

## ლიტერატურა
*Acton, Harold: *The Last Medici*, Macmillan, London, 1980, 
*Young, G.F.: *The Medici: Volume II*, John Murray, London, 1920

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:მედიჩები
კატეგორია:დაბადებული 24 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1611
კატეგორია:გარდაცვლილი  23 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1663
ლეოპოლდო მედიჩი

მინი

**ლეოპოლდო დე’ მედიჩი ** (იტალ.: Leopoldo de' Medici) (დ. 6 ნოემბერი, 1617, ფლორენცია — გ. 10 ნოემბერი, 1675, ფლორენცია) — მედიჩთა დინასტიის წარმომადგენელი, კარდინალი 1667 წლიდან.

## ოჯახი 
: მშობლები:
* მამა — კოზიმო II დე’ მედიჩი (1590—1621) — ტოსკანის დიდჰერცოგი.
* დედა — მარია მაგდალენა ავსტრიელი (1589—1631) — ავსტრიის ერცჰერცოგინია.

: და-ძმები:
* მარია კრისტინა (1609—1632).
* ფერდინანდო II (1610—1670).
* ჯანკარლო (1611—1663).
* მარგერიტა (1612—1679).
* მატეო (1613—1617).
* ფრანჩესკო (1614—1634).
* ანა (1616—1676).

## რესურსები ინტერნეტში 
* [ბიოგრაფია](https://www.treccani.it/enciclopedia/leopoldo-de-medici_(Dizionario-Biografico))

კატეგორია:მედიჩები
კატეგორია:დაბადებული  6 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1617
კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1675
კოზიმო II მედიჩი

**კოზიმო II დე’ მედიჩი** ( დ. 12 მაისი, 1590, ფლორენცია — გ. 28 თებერვალი, 1621, ფლორენცია) — მედიჩთა დინასტიის წარმომადგენელი. ტოსკანის დიდ ჰერცოგ ფერდინანდო I–ისა და მისი მეუღლის, კრისტინა ლოთარინგიელის უფროსი ვაჟი. ტოსკანის დიდჰერცოგი 1608—1621 წლებში. იქორწინა ავსტრიის პრინცესა მარია მაგდალინა ავსტრიელზე.

## ოჯახი 
: მშობლები:
* მამა — ფერდინანდო I დე’ მედიჩი
* დედა — კრისტინე ლოთარინგიელი

: და:
* კლაუდია დე’ მედიჩი

: მეუღლე:
* 1608 წლის 19 ოქტომბერს კოზიმო II-ემ იქორწინა მარია მაგდალინა ავსტრიელზე (1589—1631), ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ II-ის ასულზე.

: შვილები:
* მარია კრისტინა (1609—1632).
* ფერდინანდო II (1610—1670).
* ჯანკარლო (1611—1663).
* მარგერიტა (1612—1679).
* მატეო (1613—1617).
* ფრანჩესკო (1614—1634).
* ანა (1616—1676).
* ლეოპოლდო (1617—1675).

## წინაპრები 
## ბიბლიოგრაფია 
* Strathern, Paul The Medici: Godfathers of the Renaissance, Vintage books, London, 2003.
* Hale, J.R. Florence and the Medici, Orion books, London, 1977.

კატეგორია:ტოსკანის ჰერცოგები
კატეგორია:მედიჩები
კატეგორია:დაბადებული  12 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1590
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1621
კატეგორია:ტუბერკულოზით გარდაცვლილები
ანა მედიჩი

მინი|ანა მედიჩი

**ანა დე’ მედიჩი** (; დ. 21 ივლისი 1616, ფლორენცია — გ. 11 სექტემბერი, 1676, ვენა) — მედიჩთა დინასტიის წარმომადგენელი.

## ოჯახი 
: მშობლები:
* მამა — კოზიმო II დე’ მედიჩი (1590—1621) — ტოსკანის დიდჰერცოგი.
* დედა — მარია მაგდალენა ავსტრიელი (1589—1631) — ავსტრიის ერცჰერცოგინია.

: და-ძმები:
* მარია კრისტინა (1609—1632).
* ფერდინანდო II (1610—1670).
* ჯანკარლო (1611—1663).
* მარგერიტა (1612—1679).
* მატეო (1613—1617).
* ფრანჩესკო (1614—1634).
* ლეოპოლდო (1617—1675).

: მეუღლე:
* 1646 წლის 10 ივნისს ანა დე’ მედიჩი ცოლად გაჰყა ფერდინანდ კარლ ფონ ტიროლს (1628—1662), ტიროლის ჰერცოგს.

: შვილები:
* კლაუდია ფელიციტას ფონ ტიროლი (1653—1676) — ლეოპოლდ I მეუღლე.

## ლიტერატურა
*
*
*

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მედიჩები
კატეგორია:დაბადებული   21 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1616
კატეგორია:გარდაცვლილი   11 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1676
ადიამანი (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ადიამანი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ადიამანი — სოფელი სომხეთში
* ადიამანი — დასახლებული პუნქტი თურქეთში
ბურსა (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ბურსა** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ბურსა — მდინარე კახეთში
* ბურსა — ვილაიეთი თურქეთში
* ბურსა — ქალაქი თურქეთში
ცეზურა

**ცეზურა** (ლათ. caesura - გაპობა, მოცელვა), ტაეპის რიტმულ-ინტონაციური პროცესის გამყოფი ბუნებრივი შესვენება; ტაეპის სტრუქტურული ელემენტი. 

ანტიკურ მეტრიკაში ცეზურა მოდიოდა, როგორც წესი, ტაეპის შუა ნაწილზე და ყოფდა მას ორ ნახევარტაეპედად, რომელთაგან პირველს აღმავალი რიტმი ჰქონდა, მეორეს - დაღმავალი. სილაბურ-რიტმულ ლექსთწყობაში კი ცეზურა ტაეპში მიჰყვება ტერფების დაბოლოებას და ყოფს ტაეპს ორ ნაწილად, რომელთაც აქვს ერთნაირი ხასიათის რიტმული სვლა: ან ორივეს აღმავალი ან დაღმავალი. თუ ტაეპი იყოფა ორ ტოლ (ან თითქმის ტოლ) ნაწილად მაშინ ასეთ ცეზურას მთავარს უწოდებენ. დიდი ზომის ტაეპებში მთავარი ცეზურების გარდა არსებობს კიდევ მცირე ცეზურები. მთავარი ცეზურის ადგილი ტაეპში მკაცრად განსაზღვრულია, მცირე ცეზურებისა - არა . მთავარი ცეზურა ზოგჯერ იმდენად გამოკვეთილია, რომ იქმნება შთაბეჭდილება, თითქოს ორი ნახევარტაეპედი კი არ არის, არამედ ორი ტაეპია. მაგრამ თანამედროვე პოეზიაში (როდესაც არსებობს ლექსი პროზად, რიტმული პროზა, ვერლიბრი) ლექსის ძირითად ნიშნად რჩება გრაფიკა: ტექსტის ტაეპებად დაწერა-განლაგება. ტაეპი რამდენადაც გრძელია იმდენად უფრო საჭიროებს ცეზურებს. II და III ტერფიან ტაეპში ცეზურა არა არის, იგი IV და მეტტერფიან ტაეპებში ჩნდება II, III ან IV ტერფის შემდეგ. ცეზურა ზოგჯერ ინტონაციური პაუზის როლში გამოდის. 

ცეზურის სახეებია:
* ვაჟური, როდესაც მახვილი მოდის წინაცეზურული სიტყვის ბოლო მარცვალზე.
* ქალური - მახვილი წინაცეზურული სიტყვის ბოლოდან II მარცვალზე. 
* დაქტილური - მახვილი წინაცეზურული სიტყვის ბოლოდან III მარცვალზე.

ქართულ ლექსს აქვს დიდი და მცირე ცეზურები. ის შეიძლება იყოს:
* სამცეზურიანი: "მე, რუსთველი, /ხელობითა//ვიქმ საქმესა/ამა დარი" (რუსთაველი);
*ორცეზურიანი: "მირბის, მიმაფრენს//უგზო-უკვლოდ/ჩემი მერანი" (ნ. ბარათაშვილი);
* ერთცეზურიანი: "ჩემი ცხოვრების //გზა სიზმარია" (გ. ტაბიძე)

ქართული საზომების დიდი ცეზურა მეტწილად თანხვდება სიტყვისა და ტერფის საზღვარს, მცირე ცეზურა კი ამ საზღვარს შეიძლება დაემთხვეს, შეიძლება არა: "ყორღანებიდან /გნოლი/ აფრინდა" (გ. ლეონიძე)

ცეზურა არ უდრის რიტმულ პაუზას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები
ტაეპი

**ტაეპი,** სტრიქონი ლექსის რიტმულ-ინტონაციური პროცესის მეტრულად განსაზღვრული ფონიკური და გრაფიკული ნორმა, რომელსაც ემორჩილება სინტაქსი. ტაეპები ურთიერთშეფარდებული და თანაზომადი ერთეულებია, რითაც ლექსითი ნაწარმოები განსხვავდება პროზაულისგან.

ტაეპის გრაფიკული პრინციპი საფუძვლად უდევს პროზისა და პოეზიის გამიჯვნას, რასაც გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება ისეთი ჟანრების არსებობის პირობებში, როგორიცაა ლექსი პროზად, ვერლიბრი, რიტმული პროზა.

ანტიკურ მეტრული ლექსთწყობაში ტაეპი შედგება ტერფებისგან, რომლებიც აქ ლექსის საზომი ერთეულია. აღმოსავლურ მეტრულ ლექსთწყობაში კი ლექსის საზომი ერთეულია ბაითი. სილაბურ ლექსთწყობაში და, ნაწილობრივ, სილაბურ-ტონურ ლექსთწყობაში, ტაეპი მარცვალთა რაოდენობით იზომება. სილაბურ-ტონურ ლექსთწყობაში ტაეპი ლექსის საზომი ერთეულია. ტაეპის სტრუქტურული ელემენტებია: მეტრი, რიტმი, ინტონაცია, მახვილი, კლაუზულა, რითმა, ცეზურა, სტრუქტურული პაუზა, ანაკრუზა, ეპიკრუზა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები
მეტრი (ლექსთწყობა)

**მეტრი** () — ლექსთწყობაში ლექსის საზომი, ლექსის სქემა ტერფაბად მისი დაშლის თვალსაზრისით. 

მეტრს სხვადასხვა გაგება აქვს:
1. მეტრულ ლექსში რიტმული სიმწყობრე, რომელსაც საფუძვლად უდევს სუსტი და ძლიერი ადგილების ნორმირებული მონაცვლეობა. 2. ლექსის საზომი, ანუ თანაზომადი ბგერითი ელემენტების ნორმირებული თანაფარდობა, როგორც სალექსო რიტმის ეტალონი. მეტრი ლექსში ნორმაა, რომელიც პირველივე სტრიქონში რიტმის ეტალონად იქცევა შემდგომში სტრიქონების რიტმისთვის, მთელი ლექსის რიტმული ბადისთვის  და რომლის დაცვა ლექსითი მეტყველების აუცილებელი პირობაა; ამით განსხვავდება ლექსითი მეტყველება ჩვეულებრივი მეტყველების რიტმული ტენდენციებისაგან, რომლებიც განპირობებულია რესპირაციით, წარმოთქმის პირობებით და სხვ. 

ლექსის ცნება ანტიკურ მეტრიკაში წარმოიშვა, მაგრამ ის ყველა სახის ლექსთწყობაში იხმარება, რადგან გულისხმობს საზომის ძირითად თვისებებს, რაც უცვლელია, და მეორეხარისხოვან თვისებებს (რომლებიც იცვლება), რითაც ხელს უწყობს რიტმულ სახესხვაობას. მაგ . ანტიკურ  ლექსთწყობაში მეტრი აგებულია გრძელ და მოკლე მარცვალთა მონაცვლეობაზე, სილაბურ ლექსთწყობაში - მარცვალთა რაოდენობის მონაცვლეობაზე, ტონურ ლექსთწყობაში - მახვილთა მონაცვლეობაზე და ა.შ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები
ვიკიწყარო

**ვიკიწყარო** () — „ფონდ ვიკიმედიის“ ერთ-ერთი პროექტი, რომელიც მიმართულია თავისუფლად გავრცელებადი ორიგინალური ტექსტების ბიბლიოთეკის შექმნისკენ. ეს შეიძლება იყოს, როგორც ლიტერატურული ნაწარმოებები, ასევე კომპიუტერული პროგრამების გამოყენების სახელმძღვანელოები, რომლებიც დაწერილია არა სტატიის ავტორის მიერ. ვიკიწყაროს მასალები GPL ლიცენზიას ექვემდებარება. 

იქიდან გამომდინარე, რომ ვიკიწყაროს თავდაპირველი სათაური იყო „პროექტი ყინულწყარო“, მისი თავდაპირველი ლოგო იყო აისბერგის გამოსახულება. რამდენიმე ტექნიკური და ლეგალური მიზეზების გამო საბოლოოდ აისბერგის გამოსახულება ფოტოსურათი შეიცვალა საგანგებოდ შექმნილი ლოგოთი, რომელიც ვიკიწყაროს სიმბოლო დღესაც რჩება.

## იხილეთ აგრეთვე
*

## რესურსები ინტერნეტში
*ქართული ვიკიწყაროს მთავარი გვერდი

## სქოლიო 
კატეგორია:ვიკიმედიის პროექტები
ბორბალო (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **ბორბალო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ბორბალო — სოფელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში;
* დიდი ბორბალო — მთა ახმეტისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე;
* პატარა ბორბალო — მთა ახმეტისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე.
საშობაო ნაძვის ხე

thumb|საშობაო ნაძვის ხე დანიურ სახლში
thumb|საშობაო ნაძვის ხე ნიუ-იორკში, 2006.
**საშობაო ნაძვის ხეს** ტრადიციისამებრ შობის დღესასწაულზე ყოველ ოჯახში დგამენ. ბუნებრივ ან ხელოვნურ ნაძვის ხეს რთავენ სხვადასხვა სათამაშოებით და ტკბილეულით, ამის გარდა მიღებულია ნაძვის ხის „წვიმებით“, სანთლებით ან ფერადი ელექტრო ნათურებით გაწყობა. ნაძვის ხის მორთვის ტრადიცია ასევე უკავშირდება ახალი წლის დღესასწაულს. როგორც წესი, შობა-ახალ წელს მოკაზმული ნაძვის ხეები იდგმევა ქალაქის მოედნებზე და საზოგადოების თავშეყრის ადგილებში, სადაც ხალხი საზეიმოდ იკრიბება.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩიჩილაკი

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:შობა
კარელ ჩაპეკი

მინი|კარელ ჩაპეკი
200px|thumb|ჩაპეკის მონუმენტი, თავისუფლების მოედანი, პრაღა
**კარელ ჩაპეკი** (Karel Čapek), (დ. 9 იანვარი, 1890, მალე-სვატონიოვიცე ― გ. 25 დეკემბერი, 1938, პრაღა) — XX საუკუნის ჩეხი მწერალი. მისი გამოგონილია სიტყვა „რობოტი“, რომელიც პირველად გაჩნდა მის ნაწარმოებში ''R. U. R. (Rossum's Universal Robots)*. მეორე ნაწარმოებში, *სალამანდრების ომი*, ჩაპეკი შავი იუმორით ხატავს თავისი დროის გეოპოლიტიკას და მასხრად იგდებს ნაციონალ-სოციალიზმს. ამის გამო ჰიტლერმა ჩეხოსლოვაკიის დაკავების პირველივე დღეებში გესტაპოს დაავალა ჩაპეკის დაპატიმრება, მაგრამ ამ პერიოდისთვის მწერალი უკვე ერთი წლის გარდაცვლილი იყო, ამიტომ მის ძმას, ჟოზეფს მოუწია საკონცენტრაციო ბანაკში სიცოცხლის დასრულება.

## ბიოგრაფია 
ჩაპეკი დაიბადა მალე-სვატონიოვიცში, ბოჰემიაში. საშუალო განათლება მიიღო ქალაქ ჰრადეკ კრალოვეში, შემდეგ კი ბრნოში, სადაც ანტიავსტიულ წრეში გაერთიანდა. შემდეგში სწავლას აგრძელებს პრაღაში შარლის უნივერსიტეტში, ბერლინში ფრიდრიხ ვილჰელმის უნივერსიტეტში და ბოლოს პარიზში სორბონში. 1915 წელს დაიცვა დისერტაცია.

პირველი მსოფლიო ომის დროს იგი დემობილიზირებულია ჯარიდან ჯანმრთელობის პრობლემების გამო, თუმცა ომი მაინც დიდი გავლენას ახდენს მასზე და მის შემოქმედებაზე. 1917 წელს იგი არის გრაფ ლაზანსკის ვაჟის აღმზრდელი, შემდეგ კი ჟურნალისტად მუშაობს სხვადასხვა გაზეთებში.

1925–1933 წლებში ჩაპეკი ჩეხოსლოვაკიის პენ კლუბის პრეზიდენტია.

1935 წლის 16 აგვისტოს ცოლად მოჰყავს მსასხიობი ოლგა შეინპფლუგოვა, რომელსაც 1920 წლიდან იცნობს.

1939 წელს ნაცისტების მიერ სუდეტების ანექსიას მწერალი ძალიან განიცდის. მისი ჯანმრთელობა უარესდება და იმავე წლის 25 დეკემბერს პნევმონიით გარდაიცვლება პრაღაში. ჩაპეკის გვარი გესტაპოს დასაპატიმრებელი პიროვნებების სიაში მესამეა, მართალია ამისგან მწერალს ნაადრევი სიკვდილი იხსნის, მაგრამ მის მაგივრად ტრაგიკული ბედი მისავე ძმას ერგება წილად .

1924 წელს ჩაპეკმა გამოაქვეყნა სტატია *რატომ არ ვარ კომუნისტი'', სადაც ანტი-ტოტალიტარული შეხედულებები ჩამოაყალიბა, რის გამოც კომუნისტური რეჟიმი მას არ სწყალობდა.

## შემოქმედება 
კარელ ჩაპეკი იუმორით წერს ძალიან ბევრ თემაზე. მისი შემოქმედება ცნობილია არა მხოლოდ რეალობის ზუსტი აღწერით, არამედ ჩეხური ენის შესახებ კვლევებით. ლიტერატურის ისტორიაში ჩაპეკმა განავითარა სამეცნიერო ფანტასტიკა გაცილებით ადრე, ვიდრე ეს უკანასკნელი ცალკე ჟანრად ჩამოყალიბდებოდა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* კარელ ჩაპეკისადმი მიძღვნილი ფრანგული საიტი 
* კარელ ჩაპეკი: რობოტის მამა
* ბიოგრაფია და ნაწარმოებების განხილვა

## სქოლიო
კატეგორია:ჩეხი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1890
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:ანტიფაშისტები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:XX საუკუნის ჩეხი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის ჩეხი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ჩეხი დრამატურგები
კატეგორია:ჩეხი ანტიფაშისტები
კატეგორია:ჩეხი ანტიკომუნისტები
კატეგორია:ჩეხი ესეისტები
კატეგორია:ჩეხი ჟურნალისტები
კატეგორია:ჩეხი ლიტერატურის კრიტიკოსები
კატეგორია:ჩეხი მამაკაცი დრამატურგები
კატეგორია:ჩეხი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:ჩეხი ფოტოგრაფები
კატეგორია:ჩეხი პოლიტიკური მწერლები
კატეგორია:ჩეხი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები
კატეგორია:თეატრის კრიტიკოსები
კატეგორია:მოდერნისტული თეატრი
კატეგორია:მოდერნისტი მწერლები
Skype

**Skype** (**სკაიპი**) — უფასო (კერძო) პროგრამული უზრუნველყოფა, რომლის საშუალებითაც შესაძლებელია უფასო საუბარი როგორც პერსონალური კომპიუტერების, ასევე ინტერნეტთან კავშირის მქონე სხვა მოწყობილობების საშუალებით. ასევე არსებობს ფასიანი ხელმოწერა საერთაშორისო, რეალური ნომრისთვის და ფასიანი საერთაშორისო ზარებისთვის, მაგალითად ფიჭურ ტელეფონებზე ზარების განხორციელებისთვის.
 
## საწარმოო ბრუნვა და სტატისტიკა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* Skype-ის ოფიციალური საიტი
* ფორუმი, სადაც ხდება განხილვა ქართულენოვან Skype-ზე
* [Portable Skype (Windows)](http://hacktolive.org/wiki/Portable_Applications_(Windows)) 

## სქოლიო 
კატეგორია:შეტყობინების მომენტალური გაცვლის პროგრამები
პაოლო რიარიო

**პაოლო რიარიო** (იტალ.: Paolo Riario) († 1453/1459) იყო სავონელი არისტოკრატი. 1440 წელს მან იქორწინა რომის პაპის სიქსტ IV-ის და ბიანკა დელა როვერეზე, რომელთანაც შეეძინა შვილები:

* ვიოლანტე (1441-1483) - ანტონიო სანსონის მეუღლე და რაფაელე სანსონი რიარიოს დედა.
* ჯიროლამო (1443-1488) – იმოლასა და ფორლის ბატონი.
* პიტრო (1445-1474) - კარდინალი.
მარგერიტა მედიჩი

მინი|მარგერიტა მედიჩი
**მარგერიტა დე’ მედიჩი** (; დ. 21 მაისი, 1612, ფლორენცია — გ. 6 თებერვალი, 1679) — მედიჩთა დინასტიის წარმომადგენელი. ტოსკანის დიდჰერცოგის, კოზიმო II-ის ქალიშვილი.

## ოჯახი 
;მშობლები:
* მამა — კოზიმო II დე’ მედიჩი (1590—1621) — ტოსკანას დიდჰერცოგი.
* დედა — მარია მაგდალენა ავსტრიელი (1589—1631) — ავსტრიის ერცჰერცოგინია.

;და-ძმები:
* მარია კრისტინა (1609—1632).
* ფერდინანდო II (1610—1670).
* ჯანკარლო (1611—1663).
* მატეო (1613—1617).
* ფრანჩესკო (1614—1634).
* ანა (1616—1676).
* ლეოპოლდო (1617—1675).

;მეუღლე:
* 1628 წლის 11 ოქტომბერს მარგერიტა დე’ მედიჩი ცოლად გაჰყა ოდოარდო I ფარნეზეს (1612–1646), პარმასა და პიაცენცას ჰერცოგს.

;შვილები:
* რანუჩო II (1630—1694).
* ალესანდრო (1635—1689)
* ორაციო (1636—1656).
* პიეტრო (1639—1677).

## ლიტერატურა
* Chiusole An. La genealogia delle case più illustri di tutto il mondo principiando : [итал.]. — Venezia : Giambattista Recurti, 1743. — 655 p.
* Moreni D. Glorie della casa Medici : [итал.]. — Firenze : Stamperia Magheri, 1826. — 391 p.
* Zietz Lynn K. Breve storia dei teatri : [итал.]. — Roma : Gremese, 2001. — 240 p. — (Piccola biblioteca delle arti). — ISBN 888-440-117-8, 978-8-88-440117-5.

## სქოლიო
კატეგორია:მედიჩები
კატეგორია:დაბადებული  21 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1612
კატეგორია:გარდაცვლილი  6 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1679
კატეგორია:პარმის ჰერცოგინიები
ვიოლანტე რიარიო

**ვიოლანტე რიარიო** (; დ. 1445 — გ. 1474) — სავონელ რიარიოთა საგვარეულოს წარმომადგენელი. 

ვიოლანტეს მამა პაოლო რიარიო სავონელი არისტოკრატი იყო, ხოლო დედა ბიანკა დელა როვერე რომის პაპის სიქსტ IV-ის და. მისი მეუღლე იყო ანტონიო სანსონი, რომელთანაც შეეძინა შვილი რაფაელე სასონი რიარიო. ვიოლანტეს ძმები იყვნენ ჯიროლამო და პიეტრო რიარიოები.

კატეგორია:დაბადებული 1445
კატეგორია:გარდაცვლილი 1474
პიეტრო რიარიო

**პიეტრო რიარიო** ( დ. 1447 — გ. 1474) — იტალიელი არისტოკრატი, სახელმწიფო მოღვაწე და კარდინალი.

პიეტროს მამა პაოლო რიარიო სავონელი არისტოკრატი იყო, ხოლო დედა ბიანკა დელა როვერე რომის პაპის სიქსტ IV-ის და. 1471 წელს ბიძის დახმარებით იგი კარდინალი გახდა. ამასთან ერთად პიტროს წლების განმავლობაში სხვადასხვა მარალი სასულიერო თანამდებობები ეკავა. მათ შორის ტრევიზოს ეპისკოპოსობა, სევილიის და შემდგომ ვალენსიის არქიეპისკოპოსობა და კონსტანტინოპოლის ტიტულარ-პატრიარქობა. 1473 წელს პიეტრო რიარიო ფლორენციის აქიეპისკოპოსი გახდა. პარალელურად მას ეკავა პაპის ფინანსთა განმგებლის პოსტი. 

პიეტრო რიარიო ხელოვნებისა და ლიტერატურის მეცენატი და ცნობილი ჰუმანისტი იყო.

## ლიტერატურა
* Enciclopedia Espasa, т. 51, стр. 283 ISBN 84-239-4551-0

კატეგორია:დაბადებული 1447
კატეგორია:გარდაცვლილი 1474
ჯიროლამო რიარიო

thumb|right|ჯიროლამო რიარიო
**ჯიროლამო რიარიო** (, დ. 1443, სავონა; — გ. 1488, ფორლი) — იმოლისა და ფორლის ბატონი.

ჯიროლამოს მამა პაოლო რიარიო სავონელი არისტოკრატი იყო, ხოლო დედა ბიანკა დელა როვერე რომის პაპის სიქსტ IV-ის და. არაოფიციალური მონაცემებით ჯიროლამო თვითონ პაპ სიქსტ IV-ის ვაჟი უნდა ყოფილიყო.

1478 წელს გიროლამო რიარიომ მონაწილეობა მიიღო პაცების შეთქმულებაში. ფლორენციაში უნდა დამხობილიყო მედიჩების ძალაუფლება, მოეკლათ ლორენცო და ჯულიანო I მედიჩები და ქალაქის რეგენტები ფრანცესკო დე პაცი და ჯიროლამო რიარიო უნდა გამხდარიყვნენ. შეთქმულება მარცხით დამთავრდა, მათ მხოლოდ ჯულიანო I-ის მოკვლა შეძლეს, ხოლო ლორენცომ ფლორენციელები თავის მხარეზე გადაიბირა და პაცების საგვარეულო თითქმის მთლიანად ამოწყვიტა. გადარცენილები ქალაქიდან სამუდამოდ იქნენ გაზევებულნი. 

1473 წელს სიქსტ IV მილანის ჰერცოგ გალეაცო მარია სფორცასაგან შეიძინა ქალაქი იმოლა და ჯიროლამოს უბოძა. სიქსტ IV-ის შუამავლობით ჯიროლამო რიარიომ 1472 წელს იქორწინა კატერინა სფორცაზე, მილანის ჰერცოგის უკანონო შვილზე და 1480 წელს ქალაქი ფორლი გადაეცა სამფლობელოდ. 

1484 წელს იმოლაში სახალხო აჯანყებამ იფეთქა და ჯიროლამო ქალაქიდან იქნა გაძევებული, ხოლო მომდევნო 1488 წლის აჯანყებას მისი სიცოცხლეც კი ემსხვერპლა.

## რესურსები ინტერნეტში
* დელა როვერეს დინასტიის წარმომავლობა

კატეგორია:დაბადებული 1443
კატეგორია:გარდაცვლილი 1488
ბონელია

**ბონელია** (Bonellia), უხერხემლო ცხოველების გვარი ექიურიდების კლასისა. შეიცავს რამდენიმე სახეობას. საინტერესოა მწვანე ბონელია (Bonellia viridis), დედალს აქვს 7 სმ-მდე სიგრძის ცილინდრული სხეული; მამალი 1-3 მმ არ აღემატება და პარაზიტის სახით დედლის სასქესო ორგანოების სავალებში ბინადრობს. გავრცობილია ხმელთაშუა ზღვის სანაპირო ნაწილში და ატლანტის ოკეანეში ევროპის სანაპიროებზე.
## ლიტერატურა
კატეგორია:ექიურიდები
ლეღვი

**ლეღვი** () — სუბტროპიკული მცენარე თუთისებრთა ოჯახის ფიკუსის გვარისა. ლეღვი მეჩხერად დატოტვილი ხეა. სიმაღლე 4-12 მ აღწევს. ნორჩი ყლორტები მომწვანო-ნაცრისფერია, შებუსვილი ან შიშველი, შეიცავს რძეწვენს. ლეღვი ერთ- ან ორსახლიანი მცენარეა. ერთსქესიანი ყვავილები მოთავსებულია ძალზე გამსცვილებულ ყვავილსაჯდომის ღრუში. ყვავილსაჯდომის კედლები გამოფენილია. მრავალი წვრილი ბუტკოიანი (მდედრობითი) ყვავილით, მტვრიანიანი (მამრობითი) ყვავილები კი მის ზედა ნაწილშია მოქცეული. ყვევილები იმტვერება პატარა კრაზანის — პლასტოფაგას მეშვეობით. ნამდვილი ნაყოფი პაწაწინა კაკლუჭაა. ნაყოფედი (ცრუ ნაყოფი), რომელიც საჭმელად იხმარება, ზოგჯერ პართენოკარპულად (გაუნაყოფიერებლად) ვითარდება. ლეღვი ნიადაგისადმი დიდ მომთხოვნელობას არ იჩენს — კარგად ეგუება მშრალ, ქვაღორდიან, კირნარ ადგილებს, ხარობს ხრიოკებზე, ჩამონაზვავებზე, ზოგჯერ შენობების ნანგრევებზე და კლდეებზეც კი. ღრმა ნიადაგზე და ზომიერად ტენიან პირობებში საკმაოდ მაღალ ტემპერატურას უძლებს, დაბალი ტემპერატურისადმი კი უფრო მგრძნობიარეა და 12-14&nbsp;°C-ზე უკვე ნაწილობრივ ზიანდება. ცოცხლობს 100-200 წელს.

ლეღვი ბუნებრივად გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთში, მცირე აზიაში, ირანსა და ჩრდილოეთ-დასავლეთ ინდოეთში, კულტივირებულია მრავალ ქვეყნებში, განსაკუთრებით თურქეთში, ალჟირსა და აშშ-ში. საქართველოში გვხვდება ყველგან მთის ქვედა სარტყელსა და დაბლობებზე. ხშირად გაველურებულია. ლეღვის ნაყოფი ნაზია, დიდხანს არინახება, ჯიშისა და სიმწიფის კვალობაზე იგი შეიცავს (%-ობით): 12-23 შაქარს, 0,5-4,2 პექტინოვან ნივთიერებებს, 3,4-7,4 უჯრედისს: 1-მდე მჟავებს, მდიდარია C, B1, B2 ვიტამინებით, კაროტინით, კალციუმით, რკინით, ფოსფორით.

ლეღვს იყენებენ ნედლად და გადამუშავებულს (ჩირი, მურაბა, ჯემი, კომპოტი). მშრალი ლეღვის კალორიულობა მაღალია და 50-77% შაქარს შეიცავს. 

საქართველოში ლეღვი ძველთაგანვე ცნობილია და ფართოდაა კულტივირებული კახეთში, ქვემო ქართლში, იმერეთში, გურია-სამეგრელოში, აფხაზეთსა და აჭარაში. უცხოური ჯიშებიდან სამრეწველო მნიშვნელობა აქვს თათრულს ლეღვს, ჩაფლას, შაქარა ლეღვს ჩიტა ლეღვს, დიდ ლეღვს, ოქრო ლეღვს, ღვინა ლეღვს, ტაბაკა ლეღვს, შავ ლეღვს და სხვა. ლეღვს ამრავლებენ თესლით, კალმით, გადაწვენითა და ფესვის ამონაყარით. ლეღვის მავნებლებია ფქვილისებრი ცრუფარიანა, ლეღვის ფარიანა, ფსილა, ალურა, ცილაჭამია და სხვა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:თუთისებრნი
კატეგორია:ხილი
Seeed

**Seeed** — ბერლინური რეგი ჯგუფი. ასევე ასრულებს დაბის და დანსჰოლის სტილის მუსიკა. ჯგუფი 1998 წელს დაარსდა და დღესდღეობით შედგება 11 წევრისაგან.

## ისტორია
## დისკოგრაფია 
### ალბომები:
* 2001: *New Dubby Conquerors*
* 2003: *Music Monks*
* 2004: *Music Monks* (International Version)
* 2005: *Next!*
* 2006: *Next!* (International Version)
* 2006: *Live*
* 2012: *Seeed*

### EP დისკები
* 2002: *Waterpumpee*
* 2003: *Electric Boogie*
* 2005: *Aufstehn!*

### სინგლები 
* 2000: *New Dubby Conquerors*
* 2000: *The Tide Is High*
* 2001: *Dickes B*
* 2001: *Papa Noah*
* 2001: *Dancehall Caballeros*
* 2003: *Music Monks*
* 2004: *Release*
* 2005: *Aufstehn!*
* 2005: *Schwinger*
* 2006: *Ding*
* 2006: *Slowlife*

### 12 დიუმიანი EP დისკები
* 2001: *Dickes B*
* 2003: *Electric Boogie*
* 2005: *Aufstehn!*
* 2005: *Schwinger*
* 2005: *Ding*
* 2005: * Stand up*

### 7 დიუმიანი EP დისკები
* 2001: Riddim: *Frogass* (Germaican Rec.)
* 2001: Riddim: *World Report* (Germaican Rec.)
* 2003: Riddim: *Electric Boogie* (Germaican Rec.)
* 2003: Riddim: ''Doctor's Darling* (Germaican Rec.)
* 2003: Riddim: *Pharaoh* (Germaican Rec.)
* 2003: Riddim: *Cure* (Germaican Rec.)
* 2005: Riddim: *Rodeo* (Germaican Rec.)
* 2005: Riddim: *High Noon* (Germaican Rec.)

## ჯილდოები 
*2002: *ექო* კატეგორიაში *Berliner Nachwuchspreis zur Förderung nationaler Pop-Musik*
*2002: *ექო* კატეგორიაში *Newcomer des Jahres - national*
*2002: Goldene Schallplatte für *New Dubby Conquerors*
*2004: *ექო* კატეგორიაში *HipHop - Künstler/Gruppe national*
*2004: Goldene Schallplatte für *Music Monks*
*2006: *Bundesvision Song Contest*
*2006: Platine Schallplatte für *Next!*
*2006: Goldene Schallplatte für die Single *Ding*
*2006: Goldene Schallplatte für *NEXT* in Österreich
*2006: Goldene Schallplatte für *Live''

## რესურსები ინტერნეტში
*[ჯგუფის ოფიციალური საიტი (გერმ.(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9B.) ინგლ.)] 

კატეგორია:გერმანული ჯგუფები
კატეგორია:1998 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქი

**ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქი** ('''') — საბჭოთა კავშირის სამხედრო ძალების ოპერატიულ-სტრატეგიული ტერიტორიული გაერთიანება დისლოცირებული აზერბაიჯანის, საქართველოსა და სომხეთის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკებში. შტაბ-ბინა მდებარეობდა თბილისში.

საბჭოთა კავშირის დაშლის პერიოდში მოიცავდა:
* მე-4 არმიას (აზერბაიჯანი)
* მე-7 გვარდიულ არმიას (სომხეთი)
* 31-ე არმიულ კორპუსს (საქართველო)
* 34-ე საჰაერო არმიას (შტაბი თბილისში)
* 171-ე საწვრთნელი ცენტრი.

სულ ოლქი ითვლიდა 10 მოტომსროლელ და 2 ავიაციურ დივიზიას, ასევე რამდენიმე პოლკს.

კატეგორია:სსრკ-ის შეიარაღებული ძალები
Gorillaz

**Gorillaz** — ბრიტანული  ჯგუფი, რომელიც შედგება ოთხი ვირტუალური წევრისგან. ესენი არიან: Stu-Pot "2D" (ვოკალი, კლავიშები), მერდოკ ნიკელსი (ბასი), ნუდლი (გიტარა, ვოკალი) და რასელ ჰობსი (დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია).

Gorillaz დაარსდა 1998 წელს ჯგუფ Blur-ის ლიდერ დეიმონ ოლბარნისა და ანიმატორ ჯეიმი ჰიულეტის მიერ. ვირტუალური ჯგუფი უკრავს ალტერნატიული როკისა და ალტერნატიული ჰიპ-ჰოპის ჟანრის მუსიკას.

ჯგუფის პირველი ალბომი, 2001 წელს გამოცემული Gorillaz, გაიყიდა 6 მილიონი ასლის ოდენობით და ჯგუფს მოუტანა ადგილი გინესის რეკორდების წიგნში, როგორც ყველა დროის ყველაზე წარმატებულ ვირტუალურ ჯგუფს. მათი მეორე სტუდიური ალბომი, Demon Days, გამოვიდა 2005 წელს.მასში შესულია ჰიტები „Feel Good Inc.“, „DARE“, „Dirty Harry“ და „Kids With Guns / El Mañana“. ამ ალბომმა ორმაგი პლატინის სტატუსი მოიპოვა შტატებში, ბრიტანეთში - ხუთმაგი, ხოლო „გრემის“ დაჯილდოებაზე მიიღო პრიზი, როგორც საუკეთესო პოპ-თანამშრომლობამ მოწვეული ვოკალებით. მესამე ალბომი, *Plastic Beach* გამოვიდა 2010 წლის მარტში. შემდეგი პროექტი იყო *The Fall* - პირველი ალბომი, ჩაწერი iPad-ით. 2017 წლის 28 აპრილს გამოდის ჯგუფის შემდეგი ალბომი, *Humanz*.

## ჯგუფის წევრები 
### გამოგონილი წევრები 
* Stu-Pot "2D" - ვოკალი, კლავიშები (1998-დღემდე)
* მერდოკ ნიკელსი - ბასი (1998-დღემდე)
* ნუდლი - გიტარა, ვოკალი (2000-დღემდე)
* რასელ ჰობსი - დასარტყმელი საკრავები, პერკუსია (1998-დღემდე)
* კიბორგი ნუდლი - გიტარა (2008-დღემდე)

### ყოფილი წევრები 
* პოლა კრეკერი - გიტარა (1998-2000)
* Del tha Funkee Homosapien - რეპი (1998 - 2002)

## დისკოგრაფია 
**სტუდიური ალბომები**

* *Gorillaz* (2001)
* *Demon Days* (2005)
* *Plastic Beach* (2010)
* *The Fall* (2010)
* *Humanz* (2017)
* *The Now Now* (2018)
* *Song Machine, Season One: Strange Timez* (2020)
* *Cracker Island* (2023)

## რესურსები ინტერნეტში 
* Gorillaz.com  (ოფიციალური საიტი)
* Fans.Gorillaz.com  (ფანების ოფიციალური საიტი)
* Gorillaz-Unofficial.com (არაოფიციალური საიტი, დაწვრილებითი ინფორმაცია და სტატიები)
* Reject False Icons (ოფიციალური საიტი)
* Gorillaz Wiki (ვიკი-სტატია)

კატეგორია:ბრიტანული პოპ-ჯგუფები
კატეგორია:1998 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:ბრიტანული ალტერნატიული როკ-ჯგუფები
კატეგორია:სინთპოპ ჯგუფები
კატეგორია:Parlophone-ის შემსრულებლები
ურის მესამე დინასტია

**ურის მესამე დინასტია** — პერიოდი შუმერული ცივილიზაციის განვითარების უკანასკნელ ეტაპზე (ძვ. წ. 2112 წ. — ძვ. წ. 2003 წ.). მას ასევე შუმერულ რენესანსსაც უწოდებენ. მოკე ხანში ირანელი დამპყრობლების წინააღმდეგ უტუხენგალმა დაიწყო აჯანყება და გაათავისუფლა სამხრეთ მესოპოტამია. მის შემდეგ გამეფდა ურ-ნამუ (ძვ. წ. 2112 - ძვ. წ. 2094), რომელმაც თავის დედაქალაქად ური აირჩია. ახალ სახელმწიფოს ეწოდა „შუმერის და აქადის სამეფო“. მიუხედავად იმისა რომ ოფიციალური დოკუმენტაციის ენა შუმერული იყო, სალაპარაკო შუმერული უკვე კვდებოდა.

ურ-ნამუმ და მისმა ვაჟმა შულგიმ (ძვ. წ. 2093 - ძვ. წ. 2046) შექმნეს კლასიკური ბიუროკრატიული სახელმწიფო. მათი მმართველობის პერიოდიდან შემონახულია 100 000-ზე მეტი საკანცელარიო დოკუმენტი. „შუმერის და აქადის სამეფო“ მალე გასცდა სამხრეთ მესოპოტამიას და შეიერთა ჩრდილო მესოპოტამიაც და ელამის ნაწილიც.

მესამე დინასტიის სახელმწიფომ დაახლოებით 100 წელი იარსება. სწორედ ამ დროს შეიქმნა „შუმერის მეფეთა სია“, პრიმიტიული მატიანე და სწორედ მეფე შულგის დროს მოხდა კანონების პირველი კოდექსის გამოქვეყნება.

## დინასტიის მეფეების სია 
[მინი|მარცხნივ|250პქ|ახლო აღმოსავლეთი [ძვ. წ. III ათასწლეულის მიწურულს.]] 
# დაახლ. **ძვ. წ. 2112 — ძვ. წ. 2094**: **ურ-ნამუ**
# დაახლ. **ძვ. წ. 2094 — ძვ. წ. 2046**: **შულგი**
# დაახლ. **ძვ. წ. 2046 — ძვ. წ. 2038**: **ამარ-სუენი**
# დაახლ. **ძვ. წ. 2038 — ძვ. წ. 2028**: **შუ-სუენი**
# დაახლ. **ძვ. წ. 2028 — ძვ. წ. 2003**: **იბი-სუენი**

## ლიტერატურა 
*
*

## რესურსები ინტერნეტში 
*The State of Ur III Research 

კატეგორია:შუმერები
ენლილი

**ენლილი**, *ელილი* — შუმერების უზენაესი ღვთაება. თავდაპირველად ითვლებოდა ჰაერის ღმერთად, ხოლო შემდეგ საყოველთაო ღმერთად იქცა. ენლილის ტაძარი ქალაქ ნიფურში შუმერებისთვის უწმინდეს ადგილად ითვლებოდა და შუმერული კულტურის ცენტრი იყო. მას მიაწერდნენ ქალაქების მცენარეული სამყაროს და სამიწათმოქმედო იარაღების გამოგონებას. მითებსა და ჰიმნებში კეთილ ღვთაებად იხსენიება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:შუმერული მითოლოგია
კატეგორია:ცის და ამინდის ღმერთები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
ლუგალზაგესი

**ლუგალზაგესი**  — ძველი შუამდინარეთის ქალაქ-სახელმწიფოს უმის გამგებელი და შემდეგ მთელი შუმერის მეფე (დაახ. ძვ. წ. 2359 - ძვ. წ. 2335). პირველი შუმერი მეფე, რომელმაც სცადა შუმერული ქალაქ-სახელმწიფოებისგან ერთიანი სამეფო შეექმნა. 

ლუგალზაგესის მამა ქურუმი იყო, თვითონ კი ახალგაზრდა გახდა უმის მეფე. თავდაპირველად მან ლაგაში დაიპყრო და ლაგაშის ენსიც გახდა.

მისი ბრძოლა თავდაპირველად წარმატებით მიმდინარეობდა, მან დაიპყრო შუმერული ქალაქების უმეტესობა, მაგრამ შუმერულ პოლიტიკურ და სასულიერო ელიტას არ სურდა გაერთიანება. ლუგალზაგესის სამეფოს დედაქალი ურუქი იყო. ნიპურის დაპყრობის შემდეგ მან აიღო „ქვეყნის ლუგალის“ ტიტული. ამ დროისთვის ქალაქ-სახელმწიფოები ერთმანეთთან პერმანენტული ომის მდგომარეობაში იყვნენ და მათი გაერთიანება კარგი დიპლომატიის გარეშე, მხოლოდ იარაღით შეუძლებელი იყო. 

როდესაც ლუგალზაგესის დიდების პიკმა გადაიარა მას დაუპირისპირდა ქიშის კარზე მსახური სარგონ დიდი, აქადის იმპერიის დამაარსებელი. სარგონმა შეიპყრო ლუგალზაგესი და გალიაში გამოამწყვია ნიპურის მთავარი ტაძრის წინ. ლუგალზაგესი დაამარცხა და სიკვდილით დასაჯა აქადის მეფე სარგონმა.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:შუმერის მმართველები
ეანათუმი

მინი|250პქ|ლაგაშის გამარჯვების აღსანიშნავი „ძერათა სტელა“
**ეანათუმი** — ლაგაშის შუმერი მეფე ძვ. წ. XXV საუკუნეში. ურ-ნანშეს შვილიშვილი. ეანათუმი პირველი იყო ვინც გააერთიანა შუმერი.

ლაგაშს და მეზობელ უმას კონფლიქტი მოუვიდათ სახნავი მიწების გამო. ეანათუმმა გაილაშქრა უმის წინააღმდეგ, რომელსაც ქიშის ენსიც ეხმარებოდა, და დაამარცხა. უმა იძულებული გახდა ხარკი ეხადა ლაგაშისთვის. ამის შემდეგ მან დაიპყრო ქიში, ური, ურუქი, ნიპური და ლარსა. ამის გარდა იგი შეიჭრა ელამში და დაამარცხა ელამელთა ჯარი.

ეანათუმის მმართველობის პერიოდში ლაგაშში ბევრი ტაძარი და სასახლე აშენდა. არქეოლოგების მიერ ნაპოვნია სტელა, რომელზეც ასახულია ლაგაშის გამარჯვება უმაზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Вотивная надпись Эанатума 
* Надпись Эанатума на «стеле коршунов» 
* Надпись Энметены на «историческом конусе» 

კატეგორია:შუმერის მმართველები
ენენტარზი

**ენენტარზი** - ლაგაშის შუმერი მეფე ძვ. წ. XXIV საუკუნის პირველი დასაწყისი.

ენენტარზიმ ხელისუფლება ღმერთი ნინ-ნგირსუს ქურუმებისგან მიიღო. მან ტაძრებს ჩამოართვა მიწები და სახელმწიფო მიწებს შეუერთა, რითაც დაუმორჩილა რელიგია სახელმწიფოს. ამან და სხვა უცნობმა ფაქტორებმა ლაგაშელთა უკმაყოფილება გამოიწვია.

კატეგორია:შუმერის მმართველები
ლუგალანდა

200px|მინიატიურა|ლუგალანდის ბეჭედი

**ლუგალანდა** — ლაგაშის შუმერი მეფე ძვ. წ. XXIV საუკუნეში.

ლუგალანდა იყო ენენტარზის პოლიტიკის გამგრძელებელი იყო. ისიც ღმერთი ნინგირსუს ქურუმი იყო. მის დროს ქურუმები ძალიან გაძლიერდნენ. იგი ტახტიდან ჩამოაგდეს ურუინმგიმას მიერ მოწყობილი გადატრიალების შედეგად.

## ლიტერატურა
* Helmut Uhlig: Die Sumerer. Lübbe, Bergisch-Gladbach 1992, S. 208 ff., 211. ISBN 3-404-64117-5. Personendaten
* King, Leonard William. A History of Sumer and Akkad. — 1910.

კატეგორია:შუმერის მმართველები
ურუინიმგინა

**ურუინიმგინა** - ლაგაშის შუმერი მეფე, დაახ. ძვ. წ. 2318 - ძვ. წ. 2311.

ურუინიმგინამ ძალაუფება ენსი ლუგალანდას წინააღმდეგ მოწყობილი გადატრიალების შედეგად მიიღო. ხალხი უკმაყოფილო იყო ლუგალანდათი, რადგან იგი და მისი ქურუმები ითვისებდნენ ტაძრების ქონებას. ურუინიმგინამ ჩამოაგდო ლუგალანდა და შეუნარჩუნა მას სიცოცხლე.

ურუინიმგინამ დაიწყო რიგი რეფორმების ჩატარება, მან აღკვეთა კორუფცია, მიტაცებული ქონება ტაძრებს დაუბრუნა. მისი მეფობის ბოლო წლებში ლაგაშს მოუწია უმის მეფესთან ლუგალზაგესისთან მძიმე ომი. ლუგალზაგესმა დაიპყრო მთელი ლაგაში ქალაქ ნგირსუს გარდა. ბოლოს ლაგაშის დამოუკიდებლობა ლუგალზაგესის დამმარცხებელმა სარგონმა ხელყო.

კატეგორია:შუმერის მმართველები
ფუნქციათა თეორია

**ფუნქციათა თეორია**, მათემატიკის დარგი, რომელიც სწავლობს ფუნქციათა ზოგად თვისებებს. ფუნქციათა თეორია იყოფა ორ ნაწილად: ნამდვილი ცვლადის ფუნქციათა თეორია და კომპლექსური ცვლადის ფუნქციათა თეორია.

ფუნქციონალური ანალიზის ძირითადი ამოცანაა (უსასრულო განზომილებიანი) ვექტორული სივრცეების შესწავლა მათემატიკური ანალიზის მეთოდებისა და კონცეფციების (მწკრივვები, ზღვარები, კომპაქტურობა, სასრულობა, ა.შ.) გამოყენებით.

მთელი რიგი სიმრავლეები (ხშირად: ფუნქციათა სიმრავლეები/სივრცეები) შეიძლება მოდელირებულ იქნეს როგორც ვექტორული სივრცეები და შესაძლებელია მათი აღჭურვა ტოპოლოგიური სტრუქტურით, ხშირად, მეტრიკით და ზოგჯერ ნორმით. სწორედ ამგვარი სივრცეებია ფუნქციონალური ანალიზის შესწავლის საგანი. ამგვარი სივრცეების ორი უფრო კონკრეტული მაგალითია ბანაჰის სივრცეები და ჰილბერტის სივრცეები. დამატებით, თუ ვექტორული სივრცე აღწურვილია გამრვლებით (ანუ ალგებრაა), რომელიც აკმაყოფილებს უტოლობას \|a\cdot b\| \leq \|a\|\|b\| გვაქვს ოპერატორული ალგებრა, რომლის უფრო კონკრეტული შემთხვევაც არის ეწ სი-სტარ (C^*) ალგებრა.

მაგალითები: C([0,1])_{\infty} რეალური (ან ალტერნატიულად - კომპლექსური) ფუნქციები ინტერვალზე, აღჭურვილი სუპ-ნორმით არის ბანაჰის სივრცის კლასიკური მაგალითი.

L^2(X) სივრცე არის ჰილბერტის სივრცის კლასიკური მაგალითი, ფუნქციები ზომით სივრცე x_სზე, რომლებიც კვადრატულად სასრულ-ინტეგრირებადი არიან. ამ შემთხვევაში შესაძლებელია შიდა პროდუქტის განსაზღვრა ორ ფუნქციას შორის: =\int_X f\cdot g და შესაბამისი ნორმა.

ფუნქციონალური ანალიზის ზოგიერთი ინსტრუმენტებია:
ღია და დახურული კორესპონდენციის თერემები, შექცეული ფუნქციის თეორემა.

რისის თეორემა წრფივი ფუნქციონალის შესახებ, რომელიც გვაძლევს აღწერას წრფივი ფუნქციონალებისა ბანაჰის (ხშირად ინტეგრალის ფორმით) და ჰილბერტის (შიდა პროდუქტის) სივრცეებზე.

კრაინ მილმანის თეორემა ამოზნექილი სივრცეებისათვის, რომლების გვაძლევენ აღწერა უსასრულო ამოზნექილი მრავალკუთხედის აღჭერისა.

გელფანდის თეორია, რომელიც გვაძლევს წრიფვი ფუნქციონალების აღწერას დუალზე, ეწ გელფანდის გარდაქმნის აღწერას.

ფრედჰოლმის თეორია, რომლის საგანიცაა ეწ ფრედჰოლმის ოპერატორები.

ფონ ნოიმანის თეორია, რომელიც შეისწავლის უზღვრო (unbounded) ოპერატორებს, რაც კვანტური ფიქიზიკის მათემატიკური მოდელირების ერთ ერთი ინსტრუმენტია. 

ფუნქციონალური ანალიზის ორი სტადანდარტული მიდგომაა:
ოპერაციული ანალიზი რომელიც დაკავებულია ერთი კონკრეტული ოპერატორის შესწავლით; და
ოპერაციული ალგებრა, რომელიც დაკავებულია სიმრავლის

ფუნქციონალური ანალიზის თანამედროვე კვლევის რამდენიმე მიმართულებაა:
ინვარიანტული ქვესივრცეები;
თავისუფალი ალბათობა;
სი-სტარ სივრცეების კლასიფიკაცია (მჭიდრო კავშირით კ-თეორიასთან)
ჯერალდ ფორდი

**ჯერალდ რუდოლფ ფორდი, უმც.** (; დაბადების სახელი **ლესლი ლინჩ კინგი, უმც.**, ; დ. 14 ივლისი, 1913 ―   გ.   26 დეკემბერი, 2006) — აშშ-ის 38-ე პრეზიდენტი (1974–1977) და მე-40 ვიცე-პრეზიდენტი (1973–1974) რესპუბლიკური პარტიიდან.

ვიცე-პრეზიდენტობამდე ფორდი დაახლოებით 25 წელი წარმომადგენელთა პალატის წევრი და 8 წელი წარმომადგენელთა პალატაში რესპუბლიკური უმცირესობის ლიდერი იყო.

1973 წელს სპირო აგნიუს გადადგომის შემდეგ ფორდი გახდა პირველი დანიშნული ვიცე-პრეზიდენტი კონსტიტუციის 25-ე შესწორების პირობების მიხედვით და რიჩარდ ნიქსონის გადადგომის შემდეგ პრეზიდენტად გახდომისას ერთადერთი პიროვნება იყო ამ პოსტზე, რომელიც არჩეული არ ყოფილა.

პრეზიდენტის რანგში ფორდმა ჰელსინკის შეთანხმებას მოაწერა ხელი, რაც ცივი ომის დროინდელი დაძაბულობის შენელებისკენ გადადგმული ნაბიჯი იყო. მას შემდეგ რაც ჩრდილოეთ ვიეტნამმა სამხრეთი დაიპყრო, მისი პრეზიდენტობის მე-9 თვეს, აშშ-ის მონაწილეობა ვიეტნამში დასრულდა. ფორდის პრეზიდენტობისას ინფლაციის ზრდა და რეცესია იყო, რის გამოც ეკონომიკა დიდი დეპრესიის შემდეგ ყველაზე ცუდი მდგომარეობაში იმყოფებოდა. მისი ერთ-ერთი საკამათო გადაწყვეტილება რიჩარდ ნიქსონის შეწყალება იყო. 1976 წელს ფორდმა რონალდ რეიგანის მცირე სხვაობით დამარცხებით რესპუბლიკელთა ნომინაცია მოიპოვა, მაგრამ საპრეზიდენტო არჩევნებში დემოკრატ ჯიმი კარტერთან დამარცხდა.

ფორდი 2006 წლის 26 დეკემბერს, 93 წლის ასაკში, გარდაიცვალა. ის აშშ-ის ყველაზე ხანგრძლივად მცხოვრები პრეზიდენტი იყო, გაუსწრო რა რონალდ რეიგანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:აშშ-ის პრეზიდენტები
კატეგორია:აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტები
კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
კატეგორია:ცივი ომის ლიდერები
კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 დეკემბერი
არისტოფანე

**არისტოფანე** (; დ. დაახ. ძვ. წ. 446, ათენი – გ. დაახ. ძვ. წ. 386, დელფო) — ძველი ბერძენი დრამატურგი, „კომედიის მამად“ წოდებული.

მისი დაბადების ზუსტი თარიღი უცნობია, ვარაუდობენ რომ იგი დაიბადა ძვ. წ. 446 წელს, თუმცა 420-იან წლებში ჯერ კიდევ საკმაოდ ახალგაზრდა უნდა ყოფილიყო, როდესაც დიდ წარმატებას აღწევს დიონისეს თეატრში. როგორც ფიქრობენ, განათლებული და საკმაოდ შეძლებული ოჯახიდან იყო. მისი ყველაზე განთქმული კომედიები იყო ათენის დრამატული ფესტივალებისთვის დაწერილი „ჩიტები“. დაწერილი აქვს ორმოცი სპექტაკლი, რომელთაგან დღემდე მოღწეულია თერთმეტი. მისი ნამუშევრები დღეისთვის გადარჩენილი ერთადერთი სრული ნიმუშებია ძველი ბერძნული კომედიების, თუმცა ასევე შემორჩენილია მისი თანამედროვეების კრატინუსისა და ეუპოლისის ნამუშევრების ვრცელი ფრაგმენტები.

არისტოფანეს ნაწარმოებთა უმრავლესობა პოლიტიკური იყო და ხშირად ათენის ცნობილ მოქალაქეებსა და მათ პელოპონესის ომში მოქმედებებზე სატირას წარმოადგენდა. მის ნამუშევრებში ირიბად მინიშნებულია, რომ ის არაერთხელ დაუსჯია კლეონს ათენელების უცხოელთა თანდასწრებით დაკნინებისა და დაცინვის გამო.

## ლიტერატურა
* The Eleven Comedies (in translation) at the University of Adelaide Library
* 
* 

## რესურსები ინტერენტში
* 
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ძველი ბერძენი დრამატურგები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია