open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ასიმპტოტური აღნიშვნა O-დიდი

**O-დიდი** – ასიმპტოტური აღნიშვნა, რომლის საშუალებით აღიწერება მოცემული ფუნქციის ყოფაქცევა ზღვარში, როცა არგუმენტი მიისწრაფება უსასრულობისკენ. ეს აღნიშვნები შემოღებულ იქნა, რათა რაც შეიძლება მოხერხებული კლასიფიკაცია შემოეღოთ ფუნქციებისთვის მათი ზრდის რიგის მიხედვით. 

კომპიუტერულ მეცნიერებაში, O-დიდის აღნიშვნით აღწერენ, თუ როგორ იზრდება ალგორითმში დროის სირთულე და მეხსიერების მოთხოვნილება შემოტანილი მნიშვნელობის გაზრდისას. ძირითადად ის გამოიყენება ალგორითმის მუშაობის დროის შესაფასებლად უარეს შემთხვევაში. ამიტომ ეს შეფასება გვაძლევს ალგორითმის მუშაობის დროის ზედა ზღვარს ნებისმიერი შემავალი მონაცემისთვის.

## ლიტერატურა 
* ალგორითმები და მონაცემთა სტრუქტურები, კობა გელაშვილი.

     
კატეგორია:მათემატიკური ნოტაცია
კორიტიბა (საფეხბურთო კლუბი)

thumb|right|320 პქ|ესტადიო კოუტო პერეირა, 2008.
**კორიტიბა** () — ბრაზილიური საფეხბურთო კლუბი ქალაქ კურიტიბადან. ჩამოყალიბდა 1909 წლის 12 ოქტომბერს. პარანაენსეს ჩემპიონატის სახელით ცნობილი პარანას შტატის საფეხბურთო პირველობისა და ბრაზილიის სერია A-ს მონაწილე.  „ატლეტიკო პარანაენსესთან“ და „პარანასთან“ ერთად შედის პარანას შტატის ტრადიციული საფეხბურთო გრანდების სამეულში.

## მიღწევები
;  ბრაზილიის სერია A
* ჩემპიონი: 1985
;  პარანაენსეს ჩემპიონატი
* ჩემპიონი (38): 1916, 1927, 1931, 1933, 1935, 1939, 1941, 1942, 1946, 1947, 1951, 1952, 1954, 1956, 1957, 1959, 1960, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1976, 1978, 1979, 1986, 1989, 1999, 2003, 2004, 2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2017

## ცნობილი ფეხბურთელები 
*   ფრიც ესენფელდერი (1909–1916)
*  დუილიო დიასი (1954–1963)
*  დირსეუ (1970–1972)
*  ჟაირო დო ნასიმენტო (1972–1976, 1983–1987)
*  ალადიმ ლუსიანო (1973–1977, 1979–1980, 1983–1984)
*  დუილიო დიას ჟუნიორი (1976–1980)
*  რეინალდო ფელიზბინო (1983–1988)
*  ვანდერლეი ფარიას და სილვა (2007–2015)

## საფეხბურთო ფორმის მწარმოებლები
* Adidas (1979–87)
* Arcal (1988–88)
* Campeã (1989–91)
* Umbro (1992–96)
* Penalty (1997–05)
* Diadora (2006–08)
* Lotto (2008–11)
* Nike (2012–16)
* Adidas (2016–)

## ეკიპირების სპონსორები
## რესურსები ინტერნეტში
* Coritiba Foot Ball Club — კლუბის ოფიციალური საიტი
* Coritiba Oficial  — კლუბის ოფიციალური YouTube არხი
* História do Coritiba — კლუბის ისტორია
* COXAnautas - Portal da torcida do Coritiba — კლუბის გულშემატკივართა პორტალი
* Blog do Torcedor do Coritiba — Globo Esporte

## სქოლიო

კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო კლუბები
ნიკო ფიროსმანის ქუჩა

**ნიკო ფიროსმანის ქუჩა**  — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ოქროსუბანი). ფიროსმანის მოედნიდან ვაგზლის მოედნამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის 40-50-იან წლებში. აღნიშნულია თბილისის 1876 წლის გეგმაზე მოლოკნების II ქუჩის სახელით. 1900-დან მოლოკნების, 30-იანი წლებიდან ნიკო ფიროსმანის სახელი ჰქვია.

**ნიკო ფიროსმანის ქუჩა** აგრეთვე არსებობს სამგორის რაიონში (ორხევის დასახლება). იოანე პეტრიწის ქუჩიდან გიორგი სააკაძის ქუჩამდე. 
 
## ლიტერატურა 
## რესურსები ინტერნეტში
*ფიროსმანის ქუჩა შესაძლოა სამუზეუმო სივრცედ გარდაიქმნას  

ფიროსმანი
გიორგი ლეონიძის ქუჩა

**გიორგი ლეონიძის ქუჩა**   — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (სოლოლაკი). თავისუფლების მოედნიდან პაოლო იაშვილის ქუჩამდე. ალ. პიშჩევუჩის თბილისის გეგმის (1785) მიხედვით ამ ადგილას ყოფილა „ერეკლეს ბაღი“. ქუჩა წარმოიქმნა XIX საუკუნის I ნახევარში. ადრე მთის ქუჩა ერქვა, 1843 წლის შედგენილ თბილისის ქუჩების სიაში შეტანილია როგორც სოლოლაკის ქუჩა, 1922 წელს აღმასკომის ქუჩა დაერქვა, ასევეა დატანილი თბილისის 1934 წლის გეგმაზე. 1935 წელს — სერგეი კიროვის, ხოლო 1990 წელს გიორგი ლეონიძის სახელი ეწოდა (იგი ამ ქუჩაზე ცხოვრობდა). 

ქუჩის ხუროთმოძღვრული სახე XIX საუკუნის დასასრულს და XX საუკუნის დასაწყისში ჩამოყალიბდა. სახლების უმეტესობა რენესანსულ-ბაროკული სტილისაა. ცალკეულ შენობათაგან საინტერესოა საქართველოს ეროვნული ბანკის ყოფილი შენობა (1913, არქიტექტორი მიხეილ ოჰანჯანოვი „მოდერნი“). ქუჩაზეა    აკაკი ხორავას სახელობის მსახიობის სახლი, XIX საუკუნის დასასრულის და XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები. აქვს 1 ჩიხი. 

## ლიტერატურა 
ლეონიძე
ქალეხანი

**ქალეხანი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 942 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ლერიქის რაიონის სოფლები
ბაქოს ყურე

დან]]
**ბაქოს ყურე** () — ბუნებრივი ნავსადგური  ბაქოს პორტში, კასპიის ზღვის დასავლეთით, აფშერონის ნახევარკუნძულის სამხრეთ სანაპიროზე.

## აღწერა
, 1862 წელი]]
ბაქოს ყურის სანაპირო ხაზის სიგრძე 20 კმ, ხოლო ფართობი 50 კმ²-ია. ყურეს აღმოსავლეთით სულთნის კონცხი ესაზღვრება, სამხრეთ-დასავლეთით შიხის კონცხი, ხოლო სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით კუნძულები: დაშ-ზირა და ბოიუქ-ზირა. კუნძულების ბაქოს არქიპელაგის ნაწილია. ბუნებრივი მდებარეობიდან გამომდინარე ყურე იდეალური ადგილია ნავსადგურისთვის. სანაპიროს გასწვრივ ბაქოს ბულვარი მდებარეობს. ქარიშხლის დროს ტალღების სიმაღლემ ყურეში შეიძლება 1-5 მეტრს მიაღწიოს.

## ისტორია
ა.წ. I საუკუნიდან VII საუკუნემდე ბაქოს ყურე დამშრალი იყო და კუნძულები ერთიან ხმელეთს წარმოადგენდა. პტოლემაიოსის რუკაზე ბაქო ზღვიდან მოშორებითაა გამოსახული. VII საუკუნის შემდეგ კასპიის ზღვის წყლის დონემ აიწია. ეს პროცესი IX საუკუნემდე გაგრძელდა და საბოლოოდ ბაქოს ყურე წარმოიქმნა. VIII საუკუნის ბოლოს რამდენიმე ცვლილება მოხდა, კასპიის ზღვამ 10 მეტრზე მეტად აიწია. 1306 წელს მომხდარი დიდი მიწისძვრის შემდეგ კუნძულზე მდებარე საბაილის ციხე დაიტბორა და რამდენიმე საუკუნის მანძილზე წყლის ქვეშ იყო მოქცეული. XVIII საუკუნიდან კასპიის ზღვის დონემ დაიწია და კუნძულის ზედაპირი კვლავ წყლის ზემოთ აღმოჩნდა. XIV საუკუნის იტალიელი გეოგრაფი, მარიო სანუტო აღნიშნავს: „კასპიის ზღვის დონე ყოველწლიურად მატულოობს და ქალაქთა უმრავლესობა იტბორება“. გეოგრაფ აბდ არ-რაშიდ ალ-ბაქუვის თქმით, 1403 წელს კასპიის ზღამ ბაქოს ნაწილი დატბორა და წყლის დონემ მეჩეთამდე მიაღწია. 

## ეკოლოგიური მდგომარეობა
აზერბაიჯანის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს განცხადებით, ბაქოს ყურის დაბინძურების რამდენიმე მიზეზი არსებობს. სანაპიროს გასწვრივ ინდუსტრიული და საყოფაცხოვრებო ნივთების მწარმოებელი ობეიქტები არსებობს, ასევე გემებით საქონლის გადატანისას ნავთობი და ბუნებრივი აირი ეკოლოგიური მდგომარეობის გაუარესების მთავარი ფაქტორებია. 1996 წლიდან ბაქოს ყურის სიღრმის შემსწავლელი სამუშაოები, შემდეგ კი ლითონის კონსტრუქციებისა და ჩაძირული გემების წყლიდან ამოტანა დაიწყო. 2007-2009 წლებში ყურის ჩაიძურილი გემებისგან, ლითონის კონსტრუქციებისგან, ჰიდროტექნიკური კონსტრუქციებისგან და მილსადენებისგან გაწმენდის ფართო სამუშაოები განახლდა. ზღვიდან 4500 ტონa ჯართი და 412 ტონა ხე ამოიღეს.

## პორტები და ხიდები
სავაჭრო პორტი ბაქოს ყურის ჩრდილოეთ და დასავლეთ სანაპიროზეა გადაჭიმული. პორტში ყველა სამუშაო მექანიზებულია. ყურის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში საბორნე ქვავებისთვის პორტია. ამჟამად მიმდინარეობს დისკუსია იმასთან დაკავშირებით, საჭიროა თუ არა ხიდის აგება ლოკბატანიდან ზიხის მაგისტრალამდე. შიხიდან ზიგამდე გადებული ხიდის სიგრძე 14.5 კმ-ია.

## საინტერესო ფაქტები
ბაქოს ყურეში მდებარეობს დატბორილი ქალაქი საბაილი. ერთ-ერთ აზერბაიჯანულ სალათს სახელი ბაქოს ყურის მიხედვით ეწოდა.

## გალერეა

File:Yaxtklub.JPG| იახტ-კლუბი
File:Bakinskiy port.JPG| ბაქოს პორტი
File:Baku, Caspian Sea.jpg|ყურის ხედი ბაქოს გარეუბნიდან
File:A view of the Baku bay, Azerbaijan.jpg|ყურის ხედი

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ყურეები
კატეგორია:კასპიის ზღვის ყურეები
კატეგორია:ბაქოს გეოგრაფია
ბუშტულასებრი სორტირება

მარჯვნივ|მინი|300x300პქ| „ბუშტულასებრი“ სორტირების სიმულაცია
**„ბუშტულასებრი“ სორტირება** — მონაცემთა სტაბილური დახარისხების ერთგვარი ალგორითმი პროგრამირებაში. მისი მუშაობის პრინციპი შემდეგნაირია: ის ნაბიჯ-ნაბიჯ ამოწმებს მასივის მოსაზღვრე ელემენტებს და უცვლის ადგილებს, თუ მათი თანმიმდევრობა არასწორია. ალგორითმი მეორდება მანამ, სანამ მასივი არ დახარისხდება. მიუხედავად იმისა, რომ მოცემული ალგორითმი მარტივია, ის ნელი და არაპრაქტიკულია ამოცანების უმრავლესობაში. პრაქტიკული მხოლოდ იმ შემთხვევაშია, თუ შემოტანილი მნიშვნელობა უმეტესად დახარისხებულია და შესაბამისად დროის მცირე რესურს მოითხოვს. იგი მუშაობს O(n^2)-ში, რაც არაეფექტურობას ცხადყოფს.

## იმპლემენტაცია C++-ზე
```cpp
#include 
using namespace::std;
int main(){
    int n;
    // ცვლადში ჩავწეროთ მასივის ზომა
    cout>n;
    // შევქმნათ n-ზომის მასივი მთელი ელემენტებით
    int mas[n];
    // for-ციკლით შევავსოთ მასივი
    cout>mas[i];
    /*სორტირებისთვის შევქმნათ გარე for-ციკლი საწყისი ცვლადით i,
     რომელიც შეინახავს ბოლო ელემენტს, რომელიც არასწორია თანმიმდევრულად.
     ცხადია, თავდაპირველად i ბოლო ელემენტის ინდექსის ტოლია*/
    for(int i=n-1; i>0; i--){
        // შევქმნათ შიდა for-ციკლი, რომელიც გადაარჩევს ელემენტებს i-მდე
        for(int j=0; jmas[j+1])swap(mas[j],mas[j+1]);
    }
    // გამოვიტანოთ დალაგებული მასივი
    cout<<"dalagebuli masivi:"<<endl;
    for(auto i:mas)
        cout<<i<<" ";
```

## რესურსები ინტერნეტში 
* ტექნიკური ლექსიკონი

კატეგორია:პროგრამირება
კატეგორია:ალგორითმები
თაიღანი

250პქ|მინი|მარჯვნივ|თაიღანი
**თაიღანი**, *ყირგიზული მწევარი* — მწევარი ძაღლის ჯიში. ჩამოყალიბდა ყირგიზეთის მთიან რაიონებში ადგილობრივი ძაღლების შეჯვარებით მომთაბარეთა მწევრებთან (სალუკებთან) VIII–IX საუკუნეში. თაიღანით ნადირობენ ვირზაზუნაზე, მელაზე, მაჩვზე, ჩლიქოსნებზე, გარეულ კატაზე, მგელზე (გუნდით); გამოიყენება წყვილში მთის არწივთან ერთად. დიდი (სიმაღლე მინდაოში 60–70 სმ), მკვირცხლი, ამტანი, მხეცების მიმართ ავი ძაღლია. თავი წაგრძელებულია, ყურები თხელი, ჩამოკიდებული. მკერდი ფართო და ღრმა; მუცელი აწეული. ბეწვი ხშირი, რბილი, გრძელი (უფრო გრძელი აქვს კეფაზე, ყურებზე, კისერზე, მხრებზე, კიდურებსა და ხმლისმაგვარ კუდზე). შეფერილი არიან შავად, წითურად, რუხად, ჩალისფრად, თეთრად ან ვეფხვისებრად, ზოგჯერ თეთრი ნიშნებითა და თრთვილებით. ჯიში თანდათან ქრება.

## ლიტერატურა 
* Русская охота: Энциклопедия. М., 1998;
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:მწევარი ძაღლები
კონსტანტინე მარჯანიშვილის ქუჩა

**კონსტანტინე მარჯანიშვილის ქუჩა**  — ქუჩა თბილისში,   გლდანის რაიონში (გლდანი). თიანეთის გზატკეცილიდან მიხეილ  ხერგიანის ქუჩამდე. ყოფილ ალექსანდრე პუშკინის ქუჩას 1982 წელს დაერქვა კონსტანტინე კონსტანტინეს ძე მარჯანიშვილის სახელი ეწოდა.

## ლიტერატურა 
მარჯანიშვილი
ხალხის მსახური (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ხალხის მსახური** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ხალხის მსახური — პოლიტიკური პარტია უკრაინაში
* ხალხის მსახური — უკრაინული ტელესერიალი

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი
კოტე მარჯანიშვილის ქუჩა

**კოტე მარჯანიშვილის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთში რაიონში (ჩუღურეთი). უშანგი ჩხეიძის ქუჩიდან რკინიგზამდე. ადრე ერქვა კირკა (, *ეკლესია*), 1921 წლიდან — ჟან ჟორესის, 1938 წელს კოტე მარჯანიშვილის სახელი ეწოდა.

ქუჩა გეგმით გრძივად განლაგებული ქალაქის მთავარი განივი ღერძის ერთ-ერთი მონაკვეთია. ეს სატრანსპორტო ფუნქციური ღერძი იწყება ვარდების რევოლუციის მოედნიდან, გადის გალაკტიონის ხიდზე. მარჯანიშვილის ქუჩაზე, მოედანზე და მიემართება ზევით. ახლანდელი მარჯანიშვილის ქუჩა ადრე შედიოდა კუკიის დასახლებაში, 1818–1820 ქუჩასა და მის ტერიტორიაზე დასასხლდნენ ვიურტემბერგელი გერმანელი მოახალშენეები, რომლებმაც აქ დააარსეს ე. წ. „თბილისის კოლონია“, გააშენეს ბაღები და აქაურობა კეთილმოაწყვეს. ახლანდელ მარჯანიშვილის მოედნის ტერიტორიაზე ააშენეს ლუთერანული ეკლესია (), რამაც ამ ქუჩას კირკის სახელი დაუმკვიდრა (აქედან სახელწოდება „კირიჩნი“). თბილისის 1876 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც „კიროჩნაია“. 1863–1864 წლებში „კირიჩნისა“ და ნიკოლოზის (ახლანდელი ივანე ჯავახიშვილის ქუჩა) ქუჩის გადაკვეთაზე აშენდა წმინდა ნეველის რუსული ეკლესია. 1885 წელს აიგო ვერის (ახლანდელი გალაკტიონის) ხიდი, რომელმაც ერთმანეთთან დააკავშირა მტკვრის ორივე მხარეს განლაგებული ცენტრალური უბნები. ქუჩაზე ძირითადად განლაგებული იყო ხორცის, ხილისა და ბოსტნეულის სავაჭრო რიგები, პატარა ფანჩატურ-დუქნები. განაშენიანება განსაკუთრებით გაცხოველდა XX საუკუნის დასაწყისიდან. 1901 წლიდან აიგო საცხოვრებელი სახლები, რომლებშიც გამოყენებულია რენესანსულ-ბაროკოული ხუროთმოძღვრული მოტივები.

1910 წელს სანაპირო ქუჩის (ახლანდელი დიმიტრი უზნაძის ქუჩა) გადაკვეთაზე აშენდა „ოფიცერთა ეკონომიკური საზოგადოების სახლი“ (ყოფილი ცენტრალური უნივერმაღი, ახლანდელი „თიბისი ბანკი“, არქიტექტორი ა. როგოისკი), მის მოპირდაპირედ — კ. ზუბალაშვილის სახელობის საქალაქო „სახალხო სახლი“ (ახლანდელი მარჯანიშვილის თეატრი, 1909, არქიტექტორი ს. კრიჩინსკი). ორივე შენობა „მოდერნის“ სტილისაა. 1939 წელს ქუჩის დასაწყისში აშენდა წიგნის სასახლე (არქიტექტორები ნ. ბარათაშვილი, ნ. მიქაელიანი). 1947–1948 წლებში ქუჩის ცენტრალური ნაწილი, სატრანსპორტო კვანძის მოწესრიგების მიზნით, მარჯანიშვილის ქუჩისა და დავით აღმაშენებლის გამზირის გადაკვეთაზე გაფართოვდა და შეიქმნა კოტე მარჯანიშვილის მოედანი, რომლის ჩრდილოეთ კუთხეში განთავსებულ საპროექტო ინსტიტუტის „თბილქალაქპროექტის“ I სართულზე 1966 წელს გაიხსნა მეტროს I ხაზის სადგური „მარჯანიშვილის მოედანი“. ქუჩაზე დგას სწრაფი სერვისის რესტორანი „მაკდონალდსი“ (2000, არქიტექტორები ი. ვაჩეიშვილი, ბ. გოცაძე), კოტე მარჯანიშვილის ბიუსტი (მოქანდაკე ს. გირკელიძე, არქიტექტორი ვ. დავითაია). აქვს 1 შესახვევი.

## ლიტერატურა 
მარჯანიშვილი
ალპური მთიულა

**ალპური მთიულა** () — პატარა ზომის ფრინველი. გავრცელებულია სამხრეთ ევროპაში, კავკასიაში, მცირე, შუა და ცენტრალურ აზიაში. ალპური მთიულა მოიპოვება მრავალ ადგილას როგორც მობინადრე ფრინველი. ვერტიკალურად აღწევს 2700 მეტრამდე. ფრინველი საშუალო სიდიდისაა, შესამჩნევად უფრო დიდი, ვიდრე სახლის ბეღურა. სხეულის სიგრძე 16,5–17,5 სანტიმეტრი, წონა 31–57 გრამი. ალპური მთიულა კონტრასტული ფერისა, გრძელი კუდითა და გრძელი ფრთით. კავკასიის რეგიონის მაღალმთიანეთში მსგავსი ფერის ფრინველები არ არიან.

ალპური მთიულა ბინადრობს ალპურ ველებზე, ზეგნებზე, მთათა ფერდობებზე, ადამიანის სამოსახლოს მიდამოებსა და ბაღებში. მთიულა ბუდეს იკეთებს მიწაზე კლდეთა ნაპრალებში, ნაგებობათა კედლების არეებში, სხვა ცხოველთა მიერ მიტოვებულ სოროებში და სოფლის ეზოებში. დაახლოებით ალპური მთიულა დებს 4-6 კვერცხს. მისი კრუხობის ხანგრძლივობა აღწევს 14 დღემდე.

ძირითადად ალპური მთიულას საკვებს წარმოადგენს მცენარეთა თესლები და მცირე ზომის მწერები.  წიწილები იკვებებიან მწერებითა და მათი  ლარებით.

ბუდის შენობა მშრალი ბალახისა და ხავსიანი ფხვიერი ბურთია, გაფორმებულია ბუმბულით და მცენარეული ბოჭკოებით.

## აღწერა
მამრი და მდედრი ალპური მთიულა ოდნავ განსხვავდებიან ერთმანეთისგან. მათ შორის ფერის სეზონური ცვლილებები მცირეა. მამაკაცი შეჯვარების სეზონზე  მოყავისფრო-ნაცრისფერი თავით ხასიათდება. ქვედა სხეული მოთეთროა. ჩიტის ზურგი არის მოყავისფრო, ოდნავ მბზინავი ფერით ხასიათდება. ფრჩხილები შესამჩნევად მუქი. თვალები მუქი ყავისფერი აქვთ.

ის განსხვავდება ბეღურების სხვა სახეობებისაგან მონოქრომული მოყავისფრო-ბუფერული ფერის და სხეულის ზედა და ქვედა მხარეებზე ლაქების და თუთების სრული არარსებობით. სხვა ბეღურებისგან განსხვავებით, ის აშენებს ბუდის ბურთებს დაბალ ბუჩქებზე.

სახეობა არის მომთაბარე, გვხვდება 8 ქვესახეობაა. სამხრეთ ევროპისა და შუა აზიის მთის სისტემების ზოგიერთ რაიონში. ზოგიერთ რაიონში, განსაკუთრებული კლიმატური პირობებში. ზამთარში ის 300 მეტრის სიმაღლეზეც კი ეცემა.

ზამთარში ის ზოგჯერ მთისწინეთში მიდის და სხვა ბეღურების მსგავსად, ფრინავს დასახლებებში, შეუძლია სწრაფად ფრენა და საკმაოდ მანევრირებადია. ალპურ მთიულას ხმა ხმამაღალი ხმა აქვს, სიმღერა საკმაოდ მელოდიურია და მოსასმენად სასიამოვნოა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ალპური მთიულა

კატეგორია:მთიულასებრნი
ეგნატე ნინოშვილის ქუჩა

**ეგნატე ნინოშვილის ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში, (ოქროსუბანი). გიორგი მაზნიაშვილის ქუჩიდან თამარ მეფის გამზირამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის  I ნახევარში. ეგნატე ნინოშვილის ქუჩა ერთ-ერთი იმ 32 ქუჩიდან, რომელიც გაყვანილია1846 წელს შექმნილი „თბილისის გარეუბნის მომწყობი კომისიის“ მიერ. თბილისის 1867 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ალექსანდრეს ქუჩა. სახელწოდება უკავშირდება იქვე მდგარ წმინდა ალექსანდრე ნეველის ეკლესიას. 1922 წელს დაერქვა ეგნატე ნინოშვილის სახელი. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე ქუჩის მონაკვეთი, კონსტანტინე ფოცხვერაშვილის  ქუჩიდან თამარ მეფის გამზირამდე, დატანილია როგორც ყვირილას ქუჩა. ქუჩაზეა კანისა და ვენერიულ სნეულებათა სამეცნიერ-კვლევითი ინსტიტუტი. შემონახულია XIX საუკუნის  საცხოვრებელი სახლები.
 
## ლიტერატურა 
ნინოშვილი
შერჩევითი სორტირება

მარჯვნივ|მინი| შერჩევითი დალაგების სიმულაცია. დაუხარისხებელი ნაწილის უმცირესი ელემენტის ამავე ნაწილის თავში დამატებით.
**შერჩევითი სორტირება** — მონაცემთა არასტაბილური,ადგილობრივი დახარისხების ერთგვარი ალგორითმი პროგრამირებაში. მოცემული ალგორითმი შეიძლება ორნაირად განხორციელდეს, ან უდიდესის მოძებნით და შესაბამისად ბოლოში დამატებით, ან უმცირესის მოძებნით და შესაბამისად თავში დამატებით. განვიხილოთ პირველი ვარიანტი,მისი მუშაობის პრინციპი შემდეგნაირია: ის ირჩევს დაუხარისხებელ ნაწილში ყველაზე დიდ ელემენტს დაუხარისხებელი ნაწილის სხვა ელემენტებთან თითო-თითოდ შედარებით, შემდეგ კი ამ ნაწილის ბოლო ელემენტსა და უდიდეს ელემენტს უცვლის ადგილს. ცხადია, ამ დროს დაუხარისხებელი ნაწილის ზომა ერთით მცირდება. ალგორითმი მეორდება მანამ, სანამ დაუხარისხებელი ნაწილის ზომა ნულზე მეტია. იგი მუშაობს O(n^2)-დროში, რაც მეტყველებს მის არაეფექტურობაზე, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც საქმე დიდ მასივებს ეხება.

## იმპლემენტაცია C++-ზე
```cpp
#include 
using namespace::std;
int main(){
    int n;
    // ცვლადში ჩავწეროთ მასივის ზომა
    cout>n;
    // შევქმნათ n-ზომის მასივი მთელი ელემენტებით
    int mas[n];
    // for-ციკლით შევავსოთ მასივი
    cout>mas[i];
    /*სორტირებისთვის შევქმნათ გარე for-ციკლი საწყისი ცვლადით i,
    რომელიც შეინახავს დაუხარისხებელი ნაწილის ბოლო ინდექსის მნიშვნელობას.ცხადია,
    ის თავიდან მასივის ბოლო ელემენტის ინდექსის ტოლია*/
    for(int i=n-1; i>0; i--){
        //შევქმნათ ცვლადი, რომელიც თითოეული დაუხარისხებელი ნაწილის უდიდესი ელემენტის ინდექსს შეინახავს
        int largest=0;
        //გადავარჩიოთ ელემენტები i-ს ჩათვლით
        for(int j=1; jmas[largest])
                largest=j;
        }
        /*შიდა ციკლის დასრულების შემდეგ ადგილები გავუცვალოთ დაუხარისხებელი ნაწილის
         * ბოლო ელემენტსა და უდიდეს ელემენტს*/
        swap(mas[largest],mas[i]);
    }
    // გამოვიტანოთ დალაგებული მასივი
    cout<<"dalagebuli masivi:"<<endl;
    for(auto i:mas)
        cout<<i<<" ";
}
```

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:პროგრამირება
კატეგორია:ალგორითმები
კავკასიური ყარანა

**კავკასიური ყარანა** — ფრინველთა გვარი ყარანასებრთა ოჯახის წარმომადგენელი. ამ ფრინველის სხეულის სიგრძე დაახლოებით 10–11,5 სანტიმეტრია.

## აღწერა
კავკასიური ყვითელგულა  არის მუქი, მოყავისფრო-ყავისფერის. მისი სხეულისა და გულმკერდის მხარეები ზოგჯერ კი გარკვეულწილად მუცელიც კი საკმაოდ ღია ფერისფერისაა. თვალის ზემოთ წარბი საკმაოდ ბუნდოვანია. მისი ლოყა მოყავისფროა, წვერი და ფეხები მუქი ფერისაა, თითქმის შავია. ჩიტი ხასიათდება მოკლე და მშვიდი სიგნალებითა და ხმით. ძირითადად ჩიტი იკვებება მწერებით. მამაკაცი და ქალი კვებავს წიწილებს. წიწილები ბუდეს გარეთ ფრენას იწყებენ გამოჩეკიდან დაახლოებით 12 დღის განმავლობაში.

მისი არეალი მოიცავს კავკასიონს, თურქეთსა და ირანის ჩრდილოეთ ტერიტორიას. კავკასიაში ის ბუდეებს ზღვის დონიდან 1,700-დან 2,500 მეტრამდე ტერიტორიაზე. 

ძირითადად კავკასიური ყარანა ბინადრობს იშვიათ ტყეებში, მდინარის ნაპირებზე, ბუჩქებსა და ბუჩქნარებზე. 

კავკასიური ყარანის ზოგიერთ სახეობას ახასიათებს ფრთებისა და კუდის სხვადასხვა ტიპები, ასევე თვალების ზემოთ მსუბუქი ზოლები. კავკასიური ყარანა ძირითადად გვხვდება რუსეთი ფედერაციის ტერიტორიაზე.  რუსეთში შემდეგ რეგიონებში გვხვდება: პრიმორსკის ტერიტორია, ხაბაროვსკის ტერიტორია, ამურის რაიონი, ებრაული ავტონომიური რეგიონი, ტრანს-ბაიკალის ტერიტორია, სახალინის რეგიონი (კრიილონის ნახევარკუნძული და კუნაშირის კუნძული). კავკასიური ყარანა ძირითადად თავს არიდებს უკიდურესად ღია ადგილებს და მკვრივ ბნელ წიწვოვან ტყეებს. კავკასიაში განსხვავებით სხვა რეგიონებისა, ბუდეებს ყვითელგულები ზღვის დონიდან 900-დან 3000 მეტრამდე სიმაღლეზე აშენებენ. ბუდე შედგება ხავსის, ბალახის ნაჭერისა და ცხენის თმისგან. ივნისში საშუალოდ დებს 6 კვერცხს, მოგვიანებით კი უფრო - ნაკლებს. ინკუბაცია გრძელდება 12-13 დღე.

ზამთრის რეგიონი რომელსაც ძირითადად სტუმრობს კავკასიური ყვითელგულა არის აზიის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ჩინეთიდან ბირმამდე. მიგრაცია სექტემბერში იწყება, ოქტომბრის ბოლოს კი ფრინველები თავიანთ ზამთრის ბინებში დაფრინავენ. მარტის შუა რიცხვებში, ფრინველები ტოვებენ თავიანთ ბუდეს ადგილებს და მაისის შუა რიცხვებიდან იწყება ნელ-ნელა კავკასიის არეალში ფრენა.

ამ სახეობის ინდივიდებს შორის, არამარტო ფიზიკური განსხვავებებისა ასევე შეიმჩნევა სხვადასხვაგვარი ხმები. მათ ხმებში და სიგნალებში მკვეთრი განსხვავებებია. 

## ლიტერატურა
* Определитель птиц и птичьих гнёзд средней полосы России. Боголюбов А. С., Жданова О. В., Кравченко М. В. Москва, «Экосистема», 2006

## რესურსები ინტერნეტში
*ყარანა

კატეგორია: კავკასიის ფაუნა კატეგორია: კავკასია
ზურაბ ჟვანიას ქუჩა

**ზურაბ ჟვანიას ქუჩა** — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (მთაწმინდა). ცხრა აპრილის ქუჩიდან ბესიკის ქუჩამდე. ადრინდელი ძმები ზუბალაშვილების ქუჩის ნაწილი. 2005 წელს ეწოდა ზურაბ ჟვანიას სახელი. ქუჩაზე შემონახულია XIX საუკუნის დასასრულის და XX საუკუნის დასაწყისის საცხოვრებელი სახლები. აქვს 1 შესახვევი, 1 ჩიხი.

## ლიტერატურა 
ჟვანია
იოანე შავთელის ქუჩა

**იოანე შავთელის ქუჩა**  — ქუჩა თბილისში,  კრწანისის რაიონში (ზემო უბანი). ერეკლე II-ის მოედნიდან ნიკოლოზ ბარათაშვილის ქუჩამდე. შუა საუკუნეების თბილისის ერთ-ერთი ძირითადი მაგისტრალი. აქ, ახლანდელი შავთელის, ერეკლე II-ისა და სიონის ქუჩების გასწვრივ, მიემართებოდა ძველი თბილისის ძირითად ქუჩათა სისტემა. ამ ღერძის გაყოლებით იყო განლაგებული უმნიშვნელოვანესი სასულიერო, საზოგადოებრივი და საცხოვრებელი ნაგებობები.  XVII-XVIII საუკუნეებში ქუჩის მონაკვეთს, ახლანდელი ბარათაშვილის ქუჩიდან ანჩისხატის ეკლესიამდე, წყლის კარის ქუჩა ერქვა (აქ მდებარე ქალაქის ერთ-ერთი კარის — წყლის კარის გამო). ქუჩის ინტენსიური განაშენიანება როსტომ მეფის სასახლის აშენებით დაიწყო.ძირითადად ცხოვრობდნენ ფეოდალური არისტოკრატიისა და უმაღლესი  სასულიერო იერარქიის წარმომადგენლები. 
200px|მინი|მარცხნივ
XIX საუკუნის 30-იან წლებიდან მთელ ქუჩას ანჩისხარის ქუჩა ეწოდა (დატანილია თბილისის 1851 წლის გეგმაზე). სახელწოდებაა უკავშირდება აქ აღმართულ ანჩისხატის ეკლესიას (VI  საუკუნე), 1923 წელს იოანე შავთელის სახელი დაარქვეს. XIX  საუკუნიდან იოანე შავთელის ქუჩაზე დაიწყო 2-3-სართულიანი საცხოვრებელი სახლების მშენებლობა. XX  საუკუნის 20-30-იან წლებში ზოგი იატორიული შენობა აიღეს. დღეისათვის იოანე შავთელის ქუჩა გამოცხადებულია არქიტექტურულ ნაკრძალად. სარესტავრაციო სამუშაოების დროს ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრების შედეგად (1956-1957) დადასტურდა გვიანდელი შუა საუკუნეების საკანალიზაციო სისტემის არსებობა იოანე შავთელის ქუჩის იმ მონაკვეთზე, რომელიც ბარათაშვილის ქუჩასა და ანჩისხატის ეკლესიას შორის არის მოქცეული და არსებითად ფეხით მოსიარულეებს ეთმობა. დღემდე შემონახულია მრავალი საინტერესო შენობა, მათ შორის XIX საუკუნის  I  ნახევრის საცხოვრებელი სახლები (№15, 17), რომელთაც შესასვლელი ქუჩიდან აქვთ, ხოლო ეზოები გახსნილია სანაპიროსკენ. 1981 წლის რეკონსტრუქციის შემდეგ (არქიტექტორი გ. ჯაფარიძე) ერთ-ერთი საცხოვრებელი სახლი გადაკეთდა მარიონეტების თეატრად (ახლანდელი თეატრ-სტუდია რევაზ გაბრიაძის ხელმძღვანელობით). თეატრის წინ გაგანიერებული ქუჩის ნაწილი შემდეგ საგრძნობლად ვიწროვდება (10 მ-მდე და უფრო ნაკლები ტროტუარებიანად) და ამ სახით აღწევს ერეკლე II-ის მოედნამდე. განსაკუთრრებით საინტერესოა ქუჩის მარცხენა (ბაზილიკის მოპორდაპირე) მხარე, რომელზედაც გამოდის ჩახრუხაძის ქუჩის სახლების უკანაფასადები, მათ შორის ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახლიც — ქუჩისკენ გახსნილი ეზოთი და აივნების  რიგით. ქუჩის თავში, ერეკლე II-ის მოედანზე, დგას წმინდა გიორგის კარის ეკლესია (1710/1712). ქუჩაზეა თ. თუმანიშვილის სახელობის საბავშვო სათამაშოების მუზეუმი. აქვს 1 დაღმართი, 1 შესახვევი (თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც შავთელის ჩიხი).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:  კრწანისის რაიონის ქუჩები
საგარეჯოს წმინდა დოდო გარეჯელისა და სვიმეონ მესვეტის ეკლესია

**საგარეჯოს წმინდა დოდო გარეჯელისა და სვიმეონ მესვეტის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოში, მდებარეობს რუსთაველის ქუჩაზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს. 

ეკლესიის გარეთა კედლების წყობაში გამოიყოფა ორი სამშენებლო ფენა, რომელიც განსხვავებული მასალითაა ნაწყობი. მათ შორის საზღვარი მიწიდან დაახლოებით სამ მეტრზე გადის. შენობის ქვედა ნაწილი განვითარებული შუა საუკუნეებით შეიძლება დათარიღდეს. შენობის ზედა ნაწილი, სავარაუდოდ, XVIII საუკუნის პირველ ნახევარს განეკუთვნება. 

ეკლესია დარბაზულია. აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აფსიდით, რომელიც გრძივი კედლებითან, როგორც შიგნით, ასევე გარედან, მოკლე მხრებითაა გამოყოფილი და დამოუკიდებელი, კონუსისებური სახურავი ხურავს. შესასვლელი ორია: დასავლეთიდან და სამხრეთიდან.

2012 წელს ეკლესია თვითნებურად გაარემონტეს. ამ რემონტის დროს ორივე შესასვლელი აამაღლეს და თაღით გადახურეს. 2016 წელს აამაღლეს საკურთხევლის იატაკი და დააგეს ხელოვნური ქვის ფილები, დადგეს ხის კანკელი და შეათეთრეს ინტერიერი. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჩეჩნეთის კუნძული

**ჩეჩნეთის კუნძული** () — კუნძული კასპიის ზღვის დასავლეთ სანაპიროსთან. მდებარეობს კრაინოვკას 20 კმ აღმოსავლეთით, აგრახანის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ წვერთან. კუნძული შედის დაღესტნის რესპუბლიკის შემადგენლობაში, რომელიც წარმოადგენს რუსეთის ფედერალურ სუბიექტს.

კუნძულის სიგრძე 15 კმ-ს და მაქსიმალური სიგანე 10 კმ-ს შეადგენს. ჩეჩნეთის კუნძულის გარშემო ზღვა ჩვეულებრივ გაყინულია იანვრიდან მარტამდე.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კუნძულები
კატეგორია:კუნძულები ანბანის მიხედვით
ვართან ღაზარიანი

**ვართან ღაზარიანი** (; დ. 1 დეკემბერი, 1969, სომხეთის სსრ, საბჭოთა კავშირი) — ფეხბურთის მწვრთნელი და ყოფილი მოთამაშე. დაიბადა სომხეთში, შემდგომ საცხოვრებლად ლიბანში გადავიდა და მოქალაქეობაც მიიღო.  იგი თამაშობდა ჰომნეთმენისა და საგესესთვის. აგრეთვე 1993 წლიდან 2001 წლამდე თამაშობდა ლიბანის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში.

ღაზარიანი არის ლიბანის პრემიერ ლიგის ყველა დროსი საუკეთესო ბომბარდირი - გატანილი 118 გოლით. 2015 წლამდე იგი აგრეთვე იყო ლიბანის ნაკრების ლიდერი გოლებით, თუმცა ეს შედეგი როდა ანტერმა გააუმჯობესა. 2017 წელს ღაზარიანი დაინიშნა ტრიპოლის მწვრთნელად.

## საკლუბო კარიერა
ვართან ღაზარიანის ახალგაზრდული კლუბი იყო ჰომნეთმენ ბეირუთი. პროფესიონალური კარიერაც სწორედ ამ კლუბში დაიწყო. იგი ჰომნეთმენში 1992-1999 წლებში, 8 წლის განმავლობაში ასპარეზობდა. 2000 წელს გადავიდა საგესეში. მან საგესეში გაატარა 2 წელი, ხოლო შემდეგ კვლავ ჰომნეთმენ ბეირუთში დაბრუნდა. მოგვიანებით, 2005 წელს იგი კვლავ საგასეში გადავიდა იჯარით, ხოლო 2 წელიწადში თავდაპირველ კლუბში დაბრუნდა. ამ დროს იგი 39 წლის იყო.

მან პირველი გოლი ლიბანის საფეხბურთო პრემიერ ლიგაში გაიტანა 1993 წლის 23 იანვარს.

2008 წლის 16 ნოემბერს ლიგის მეექვსე რაუნდში, 39 წლის ასაკში, ლიბანის პირველ დივიზიონში საკუთარი 130-ე გოლი გაიტანა და ამ შედეგით გახდა ლიბანის ყველა დროის საუკეთესო ბომბარდირი. თუმცა, ზოგი არ ცნობს მის მიერ 2000-2001 წლების სეზონში გატანილ 12 გოლს. მიუხედავად ამისა, მისი ტოტალი (118 გოლი) ტოლია ფადი ალოუშის ტოტალის.

## საერთაშორისო კარიერა
ღაზანიანი აგრეთვე იყო ლიბანის ეროვნული ნაკრების ისტორიაში წამყვანი ბომბარდირი გატანილი 19 გოლით (მსოფლიო თასის შესარჩევ თამაშებში ოთხი, აზიის თასის შესარჩევ თამაშებში სამი, ხოლო მეგობულ შეხვედრებში თორმეტი). მისი რეკორდი 2015 წელს მოხსნა როდა ანტერმა, რომელმაც 2018 წლის ფიფას მსოფლიო თასის საკვალიფიკაციო ეტაპზე მე-20 გოლი გაიტანა ლაოს წინააღმდეგ.

## პირადი ცხოვრება
2009 წელს ღაზარიანი დაბრუნდა მშობლიურ სომხეთში, სადაც გაწვრთნა სომხური კლუბი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1969
კატეგორია:სომეხი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიბანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სიონის ქუჩა

**სიონის ქუჩა**  — ქუჩა თბილისში, კრწანისის რაიონში (კალა). ერეკლე II-ის ქუჩიდან კოტე (კონსტანტინე) აფხაზის ქუჩამდე. ამ სახელწოდების ქუჩა ჯერ კიდევ 1769 წელს საბუთშია მოხსენიებული, სახელი დაკავშირებულია აქ აღმართულ სიონის ტაძართან (VI-VII საუკუნეები). შეტანილია 1841 წელს შედგენილ თბილისის ქუჩების სიაში. 1921 წელს ქუჩას ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახელი უწოდეს, 1946 წლიდან — ისევ სიონისა. ქუჩის ბოლოში თავს იყრის მეტად კოლორიტული ქუჩები: ბამბის რიგი და შარდენის ქუჩა. აქ ერთ დროს პატარა სირაჯხანაც — ღვინით მოვაჭრეთა რიგი — იყო, რომელიც რეკონსტრუქციის დროს აიღეს (თბილისის 1934 წლის გეგმაზე ამ ქუჩის ბოლო მონაკვეთი, ბამბის რიგიდან კოტე აფხაზის ქუჩამდე, დატანილია როგოც ღვინის გასასვლელი). შუა საუკუნეებში აქ განლაგებული ყოფილა ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სავაჭრო რიგი — ქვემო ბაზარი.

სიონის ქუჩა გადიოდა იმ დროის საზოგადოებრივ ცენტრში —„ბატონის მოედანზე“ (დაახლოებით იქ, სადაც დღეს ერეკლე II-ის მოედანია). სიონის ქუჩაზე განლაგებული იყო მეფეთა და დიდ თავადთა სასახლეები, ქარვასლები, ეკლესიები. აღსანიშნავია ბატონიშვილ თეკლეს — ერეკლე II-ის ასულის ქარვასლა (ახლანდელი სასულიერო აკადემია და სემინარია; ნაგებობა განეკუთვნება XIX საუკუნის შუა წლებს), არწრუნის ქარვასლა (ახლანდელი იოსებ გრიშაშვილის სახელობის თბილისის ისტორიის სახელმწიფო მუზეუმი; XIX საუკუნე 1912 და 1984). ქუჩაზე დგას ვანში აღმოჩენილი ძვ. წ. VII საუკუნის ბრინჯაოს ქანდაკების ასლი და კონკა. აქვს 1 შესახვევი (ყოფილი სიონის II შესახვევი, თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც წითელი ვარსკვლავის შესახვევი).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კრწანისის რაიონის ქუჩები
გიორგი ვარდოსანიძე

**გიორგი ვარდოსანიძე** (დ. 26 ივნისი, 1988, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი. 2010 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სამსახიობო ფაკულტეტი. წლების მანძილზე მიჰყავდა გადაცემა „გააცინე და მოიგე“.

## ფილმოგრაფია
## თეატრი
2007 წლიდან არის მუსიკისა და დრამის თეატრის მსახიობი.

## რესურსები ინტერნეტში
* მუსიკისა და დრამის თეატრის საიტი 

კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
სამური (მდინარე)

**სამური** (; ; ) — სიდიდით მეორე მდინარე დაღესტანში (რუსეთი). ნაწილობრივ წარმოადგენს რუსეთის (დაღესტანის) და აზერბაიჯანის საზღვარს.

## დასახელება 
ენათმეცნიერი ოლეგ რუბაჩიოვის მოსაზრებით სამური წარმოსდგება ინდოარიული სიტყვების კომბინაციით: sam — „დან“, var — „წყალი“, ასევე მსგავსი *samudrá —* „წყალუხვი“. რუსი აღმოსავლეთმცოდნე ვლადიმერ მინორსკი მდინარის სახელს მიაწერს ალანურ ენებს.

ბევრი მეცნიერი პტოლემესთან და სხვა ანტიკური ხანის მეცნიერებთან ნახსენებ მდინარე ალბანუსს დღევანდელ სამურად მიიჩნევს.
ცნობილი მუსლიმანი მოგზაური, ისტორიკოსი და გეოგრაფი ალ-ჰამავი იაკუთი წერდა: „ლეზგები არიან ქვეყანა ლაკედან, იქიდან სადაც მიედინება მდინარე ალბანუსი“.

ლეზგები მდინარეს *ЧӀвехер вацI*-ს უწოდებენ, რაც ითარგმნება როგორც: „ჩვეხერის მდინარე“. აწ უკვე მიტოვებული სოფელ ჩვეხერის სახელს. ასევე *Кулан вац* - შუა მდინარეს. 

## გეოგრაფია 
მდინარე სამური სათავეს კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის ყინულებიდან, მთა გუტოს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ფერდობზე, ზღვის დონიდან 3648 მეტრზე იღებს. შუა XX საუკუნის მონაცემებით, სამურის მკვებავი მყინვარის ფართობი იყო 13.1 კმ²-ს, რაც მდინარის მთლიანი ბასეინის 0,3 %-ს შეადგენს. სათავიდან 7 კილომეტრში ქვევით მას უერთდება მდინარე ხალახური, რომელიც თავის მხრივ სათავეს ზღვის დონიდან 3730 მეტრზე იღებს. მდინარის სიგრძეა 216 კილომეტრი, ხოლო ბასეინი 7330 კმ²-ს მოიცავს. ბასეინის 96 % მდებარეობს დაღესტანში ხოლო 4 % — აზერბაიჯანში. მდინარის სათავე და შუა წელი მდებარეობს დაღესტანში, ხოლო მისი ქვედა წელი წარმოადგენს რუსეთ-აზერბაიჯანის საზღვარს. მდინარის ქვედა წელში მდებარეობს სამურის სუბტროპიკული ტყე.

მდინარის წყლის მასა იყოფა შემდეგნაირად: 42 % წვიმის წყალი, 32 % მიწის-ქვეშა წყლები, 22 % თოვლი, 4 % ყინულები. მდინარის წყალი ამარაგებს სამურ-აბშერონის არხის საირეგაციო სისტემას, რომელიც ჯეირანბანის წყალსაცავში ჩაედინება.

## შენაკადები 
სამურის ბასეინში 65 10 კილომეტრამდე სიგრძის მდინარეა. მდინარის ქსელის სიმჭიდროვე 1.21 კმ/კმ²-ა. ძირითადი შენაკადებია: ტუხიჩაი, ლიულტიჩაი, ყარა-სამური, შინაზჩაი, ახტიჩაი, უსუხჩაი, ტაირჯალი, გენერჩაი. ხელოვნური შენაკადი - მდინარე გიულგერიჩაი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:დაღესტნის მდინარეები
ქალვაზი

**ქალვაზი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 271 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ლერიქის რაიონის სოფლები
ნორაირ ასლანიანი

**ნორაირ ასლანიანი** (; დ. 25 მარტი, 1991, ქარაჰუნჯი, სომხეთის სსრ) — სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით ვინგერი. იგი ამჟამად თამაშობს სომხეთის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებსა და გერმანულ დერდე დივიზიონის კლუბ „OFC ოოზსტაანი“-ში.

## ადრეული ცხოვრება
ნორაირ ასლანიანი დაიბადა 1991 წლის 25 მარტს, ქარაჰუნჯში, სომხეთის სსრ-ში, სომხების ოჯახში. მის დაბადებამდე ოჯახმა მიიღო აზერბაიჯანული გვარი მამედოვი, რათა მთიანი ყარაბაღის ომის დროს აზერბაიჯანელი ლტოლვილის სტატუსით ევროპაში ადვილად გადასულიყვნენ. მოგვიანებით ოჯახი ნიდერლანდებში გადავიდა. ასლანიანმა აღზრდისას ისწავლა როგორც გერმანული ისე სომხური ენა.

## საკლუბო კარიერა
ასლანიანმა ფეხბურთი თამაში ნიდერლანდებში, 13 წლის ასაკში დაიწყო. მისი ახალგაზრდული კლუბი იყო გრონინგენი. 17 წლის ასაკში იგი იყო გრონინგენის იმ გუნდის წევრი, რომელმაც ნიდერლანდების ახალგაზრდული ჩემპიონატი მოიგო. 2013 წლის იანვარში მან კიდევ ერთ ახალგაზრდულ ტურნირში მიიღო მონაწილეობა, რომელიც შეერთებულ შტატებში ჩატარდა; მისმა გუნდმა ტურნირი მე-2 ადგილით დაასრულა. თუმცა, იგი კლუბში თამაშისას მიღებული ტრავმის გამო იძულებული გახდა გამოეტოვებინა ნაკრების შეხვედრები.

2013 წლის იანვარში მან სომხეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების კიდევ ერთი გამოძახება მიიღო. მისი დებიუტი შედგა ლუქსემბურგის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ, 2013 წლის 5 თებერვალს.

## თამაშის სტილი
ასლანიანი თამაშობს როგორც თავდამსხმელი; იგი ცნობილია საკუთარი სიჩქარითა და აჩქარებით. ნორაირ ასლანიანი სახელის შეცვლის შემდეგ, "ასლანიანი-მამედოვი"-ს სახელით თამაშობდა მანამ სანამ მის დოკუმენტებზე საბოლოო გადაწყვეტილებას მიიღებდნენ.

ასლანიანს აქვს არაერთი ტატუ - რამდენიმე ვარდის ნახატი, ოჯახის წევრების სახელების პირველი ასოები, რომელიც სომხურ ენაზეა დაწერილი (ხელებზე).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:სომეხი ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჩასმით სორტირება

**ჩასმით სორტირება** — მონაცემთა სტაბილური, ადგილობრივი (ანუ არ იყენებს სხვა მასივს მონაცემთა შენახვისთვის) დახარისხების ერთგვარი ალგორითმი პროგრამირებაში. მუშაობს O(n^2) დროში, მაგრამ თუ მასივი თითქმის დალაგებულია, ის დაახლოებით წრფივ დროში მუშაობს. უარეს შემთხვევაში კვადრატულობა მაინც არაეფექტიანობას უსვამს ხაზს, თუმცა მას რამდენიმე უპირატესობა გააჩნია: 

*  მარტივი იმპლემენტაცია 
*  ბევრად ეფექტიანი კვადრატული სორტირების სხვა ალგორითმებთან შედარებით 
* სტაბილური, ანუ არ ცვლის სხვადასხვა ტოლი მნიშვნელობის მქონე ელემენტების თანმიმდევრობას
*  ადგილობრივი, მოითხოვს მხოლოდ O(1) მეხსიერებას 

ამ ალგორითმის მსგავსს ხშირად ვხვდებით ყოველდღიურ ცხოვრებაშიც კი, მაგალითად მაშინ, როდესაც ვცდილობთ ხელით დავალაგოთ სათამაშო ბანქო.

## ალგორითმი 
მინი|230x230px| ჩასმით სორტირების სიმულაცია. |ალტ=
ჩასმის სორტირების მუშაობის პრინციპი შემდეგია: იგი მასივს ყოფს ორ ნაწილად: დახარისხებულად, რომლის ზომა თავიდან 1-ის ტოლია, რადგან 1-ელემენტიანი მასივი ყოველთვის დახარისხებულია, და დაუხარისხებელად, რომლის პირველ ელემენტს სვამს მასზე ნაკლები ან ტოლი და მასზე მეტი მნიშვნელობის მქონე ელემენტებს შორის. ალგორითმი მეორდება მანამ, სანამ დაუხარისხებელი ნაწილის ზომა ნულზე მეტია.

## იმპლემენტაცია C++-ზე
```cpp
#include 
using namespace::std;
int main(){
    int n;
    // ცვლადში ჩავწეროთ მასივის ზომა
    cout>n;
    // შევქმნათ n-ზომის მასივი მთელი ელემენტებით
    int mas[n];
    // for-ციკლით შევავსოთ მასივი
    cout>mas[i];

    /*სორტირებისთვის შევქმნათ გარე for-ციკლი ცვლადით i, რომელიც შეინახავს დაუხარისხებელი
     ნაწილის პირველი ელემენტის ინდექს, მისი საწყისი მნიშვნელობა კი 1-ის ტოლია.*/
    for(int i=1; i0&&temp<mas[j-1]; j--){
            mas[j]=mas[j-1];
        }
        // საბოლოოდ j-ში შეინახება ის ინდექსი, რომელშიც უნდა შევიტანოთ i-ური ელემენტი
        mas[j]=temp;
    }

    // გამოვიტანოთ დალაგებული მასივი
    cout<<"dalagebuli masivi:"<<endl;
    for(auto i:mas)
        cout<<i<<" ";
}
```

## რესურსები ინტერნეტში 
* დახარისხება ჩასმით

კატეგორია:პროგრამირება
კატეგორია:ალგორითმები
სამედ ვურღუნის სახლ-მუზეუმი

**სამედ ვურღუნის სახლ-მუზეუმი** — აზერბაიჯანელი პოეტის, მეცნიერისა და საზოგადოებრივი მოღვაწის, სამედ ვურღუნის სახელობის მუზეუმი, რომელიც აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში მდებარეობს. საბჭოთა კავშირის ორგზის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატის მფლობელი მწერლის სახლ-მუზეუმი კომპოზიტორთა და მწერალთა ხსოვნის უკვდავსაყოფად შექმნილი პირველი მემორიალური მუზეუმი იყო აზერბაიჯანში. სამედ ვურღუნის სახლ-მუზეუმი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს კონტროლის ქვეშაა.

## აღწერა
მუზეუმი XIX საუკუნეში აგებული შენობაშის მესამე სართულზე, ექვსოთახიან ბინაშია განთავსებული. სამედ ვურღუნი ამ ბინაში სიცოცხლის უკანასკნელ 2 წელიწადში ცხოვრობდა. სახლ-მუზეუმის გახსნა ქვეყნის ხელისუფლებამ 1974 წელს გადაწყვიტა. მუზეუმი 1975 წლის 6 ოქტომბერს გაიხსნა. უკანასკნელ წლებში სამუზეუმო ფონდი გაფართოვდა, ახალი ნიმუშები გამოფინეს და პოეტის სიცოცხლისა და შემოქმედების შესახებ ახალი კვლევები ჩატარდა. მუზეუმის უმთავრეს საქმიანობას ნიმუშების შეგროვება წარმოადგენს. სხვადასხვა მეთოდით წარმოებული კვლევების შედეგად სამუზეუმო ფონდი ვურღუნის პირველადი ფოტოებით, ნახატებით, მანუსკრიპტებით, საკვლევი ნაშრომებით, საჩუქრებით, ძველი გაზეთებით და სხვა მატერიალური ნივთებით შეივსო. დღეისთვის მუზეუმში 16 000 ექსპონატია დაცული.

მუზეუმის შემადგენელი ნაწილია პოეზიის სახლი, რომელიც მწერლის დაბადების ადგილას, სოფელ იუხარი სალახლიში, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ყაზახის რაიონში მდებარეობს. მუზეუმის სამი ოთხი:პოეტის სამუშაო ოთახი, სასტუმრო ოთახი და საძინებელი ხელუხლებლადაა შემონახული. დანარჩენ 3 ოთახში გამოფენებია მოწყობილი, რომლებიც მწერლის სიცოცხლესა და საზოგადოებრივი მოღვაწეობას ასახავს.

მწერლის სასტუმრო ოთახიც ხელუხლებლადაა შემორჩენილი. სამედ ვურღუნი სტუმართმოყვარე პიროვნება იყო. მას ხშირად სტუმრობდნენ მეგობრები - მწერლები, კომპოზიტორები, მსახიობები, სოფლის მუშეი და მისი ნიჭის თაყვანისმცემლები.

## სქოლიო
კატეგორია:1975 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახლ-მუზეუმები
კატეგორია:აზერბაიჯანის ბიოგრაფიული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
ლეილი და მაჯნუნი (ნიზამი განჯევის პოემა)

**ლეილი და მაჯნუნი** () — ნიზამი განჯევის (1141-1209) მესამე პოემა. ნაწარმოები დაწერილია 1188 წელს, სპარსულ ენაზე და წარმოადგენს ნიზამის ხამსეს (ნიზამი განჯევის ეკუთვნის ლირიკული ლექსების კრებული (დივანი)) მესამე პოემას. სიუჟეტი დაფუძნებულია ძველი არაბული ლეგენდაზე, ლეილისა და მაჯნუნის უბედურ სიყვარულზე. პოემა შირვანშაჰ ახსითან I-სადმია მიძღვნილი და მისი ბრძანებითაა დაწერილი. პოემაში 4600 სტანცია. ლეილი და მაჯნუნი ლეგენდის პირველ ლიტერატურულად დამუშავებულ ვერსიად მიიჩნევა.

## პოემის მიმოხილვა
ახალგაზრდა პოეტ ქაისს

## პოემის თარგმანები და რედაქციები
პოემა პირველად შემოკლებული სახით ინგლისურად ითარგმნა. თარგმანი ინგლისელ აღმოსავლეთმცოდნესა და მთარგმნელს, ჯეიმზ ატკინსონს ეკუთვნოდა. გამოიცა 1836 წელს. მოგვიანებით პოემა რამდენჯერმე ხელახლა ითარგმნა (1894, 1915).

პოემა რუსულად ევგენი ბერტელსმა და ტ. ფორშჩმა თარგმნეს, მაგრამ პოემის პირველი სრული პოეტური თარგმანი პაველ ანტოკოლსკის ეკუთვნის. სპარსული ენიდან რუსულად სრული ფილოლოგიური პროზაული თარგმანი რუსტამ ალიევს ეკუთვნის.

პოემა აზერბაიჯანულად პოეტმა სამედ ვურღუნმა თარგმნა 1939 წელს.

## პოემის ანალიზი
პოემის სიუჟეტი მარტივია და შეყვარებული წყვილის ირგვლივ იკვრება. გმირები ნახევრად გამოგონილი, ნახევრად ისტორიული პერსონაჟები არიან და თავიანთი ქმედებებით სხვა რომანტიკული პოემების გმირებს ჰგვანან. ნიზამი განჯევმა პოემა არაბულ-ბერბერული ლეგენდის მოდიფიცირებით შექმნა. მან სიუჟეტის განვითარება ურბანულ სივრცეში გადაიტანა და ნარატივი ბუნების აღწერით შეავსო. პოემა მრავალ ქვეყანაში სხვადასხვა ტექსტის სახით დაიბეჭდა. 1934 წელს ირანელმა მეცნიერმა, ვაჰიდ დაშთგერდიმ პოემის კრიტიკა გამოაქვეყნა.

## პოპულარულ კულტურაში
აზერბაიჯანელმა კომპოზიტორმა, უზეირ ჰიჯაბაიოვმა პოემის საფუძველზე ოპერა „ლეილი და მაჯნუნი“ (1908) დაწერა. კიდევ ერთმა აზერბაიჯანელმა კომპოზიტორმა, ყარა ყარაევმა სიმფონიური პოემა, „ლეილი და მაჯნუნი“ შეთხზა, რომელიც 1947 წლის 29 სექტემბერს ბაქოში, ნიზამი განჯევის 800 წლისთავისადმი მიძღვნილ საზეიმო ღონისძიებაზე წარდმოადგინეს. ყარაევმა პოემის საფუძველზე შეთხზა ერთაქტიანი ბალეტიც.

1960 წელს Tajikfilm studio-მ პოემის საფუძველზე ტაჯიკური საბალეტო ფილმი „ლეილი და მაჯნუნი“ გადაიღო. ერთი წლის შემდეგ პოემაზე დაფუძნებული ფილმი სტუდამ „Azerbaijanfilm“ გამოუშვა (მაჯნუნის როლს ნედარ შაშიკ-ოღლუ ასრულებდა).

აზერბაიჯანელმა ხელოვანმა, მიქაილ აბდულაიევმა ნიზამი განჯევის მეტროსადგურში (ბაქო) პოემის გმირების მოზაიკური პანელები შექმნა.

## ლიტერატურა
* Layli and Majnun: Love, Madness and Mystic Longing, Dr. Ali Asghar Seyed-Gohrab, Brill Studies in Middle Eastern literature, Jun 2003, . 
* The Story of Layla and Majnun, by Nizami. Translated Dr. Rudolf. Gelpke in collaboration with E. Mattin and G. Hill, Omega Publications, 1966, .

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული ლიტერატურა
კატეგორია:პოემები
ბექა ონიანი

**ბექა ონიანი** (დ. 19 ივლისი, 1984) — ქართველი მსახიობი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1984 წლის 19 ივლისს. დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ენერგეტიკოსის პროფესიით. 2009 წელს გამოჩნდა გადაცემაში „Club Show“. 2010 წლიდან არის „კომედი შოუს“ მსახიობი.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* espersona.com 

კატეგორია:დაბადებული 19 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1984
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
ბ
ვარდისფერი როზელინი

**ვარდისფერი როზელინი** —  ფრინველი  ბეღურასნაირთა ოჯახის წარმოამდგენელი. ძირითადად ბინადრობს ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ციმბირის ტაიგას ტყეების ზონაში, აღმოსავლეთით შანტარის კუნძულებისა და სახალინისკენ. რუსეთში იგი, ძალიან იშვიათ მფრინავ სახეობას წარმოადგენს, აქ შეგიძლიათ იხილოთ გვიან შემოდგომაზე ან ზამთარში. ციმბირის როზელინის მამრი ინდივიდი უეჭველად განისაზღვრება ყელის და შუბლზე მარგალიტისებრი ნიშის არსებობით, აგრეთვე ზურგზე და ფრთებზე შედარებით ჭრელი ზოლით.  გარდა ამისა, ციმბირულ როზელინს არ აქვს გამოხატული ყვითელი ფერი, როგორც წესი, დამახასიათებელია სხვადასხვა ფერებით. მამრი არის ძირითადად ვარდისფერი ფერის, მოყავისფრო ზურგით. ფრთაზე აქვს თეთრი ზოლი, მდედრი კი მოწითალო ფერით და ნაცრისფერი ზურგით ხასიათდება.

ვარდისფერი როზელინები ძირითადად ბუდობენ წყვილებად. ბუდობისას იცავენ ე.წ. თავის „საბუდარ ტერიტორიას“. მათი კრუხობა გრძელდება 10-14 დღე-ღამე. იკვებებიან სარეველებისა და კულტურული მცენარეთა თესლით, კენკრით, იშვიათად მწერებით, ოსპით. დიდები მართვეებს კვებავენ საყლაპავი მილიდან, ზოგჯერ მწერებით. აღსანიშნავია, რომ ვარდისფერი როზელინები, უმნიშვნელოდ აზიანებენ სოფლის მეურნეობას, მარცვლოვანსა და ბოსტნის კულტურებს. საშუალოდ ვარდისფერი როზელინის სხეულის სიგრძე 8-25 სმ. მასა კი 7-100 გრამს აღწევს.

პირველად ეს ფრინველი აღწერა 1776 წელს გერმანელმა ზოოლოგმა პიტერ სიმონ პალასმა.

ალპური ზონის დამახასიათებელი ფრინველი, კავკასიაში ზაფხულში გვხვდება დაახლოებით ზღვის დონიდან 2,000 მეტრზე, ზამთარში მისი არეალი ჩვეულებრივ არ აღემატება 500 მეტრს. ეს სახეობა იშვიათია. ფრინველი აკეთებს არარეგულარულ სეზონურ მიგრაციას ვერტიკალური მიმართულებით, რაც დამოკიდებულია მთებში თოვლის რაოდენობით. ციმბირული როზელინი არის საკმაოდ სწრაფი და მომთაბარე ფრინველი, რომლებიც ხშირად მოგზაურობენ მთისწინეთში მოგზაურობის დროს.  

ზამთარში, ამ სახეობის ფრინველები იკვებებიან კენკრით, კერძოდ კუნელით.

ფრინველების ბუდე მოწყობილია კლდეების ნამსხვრევებს ან ქვებს შორის ალპურ ზონაში. იგი აგებულია ყლორტებისგან, მშრალი ბალახისა და ფესვებისგან, ზოგჯერ ფოთლებით. ღრმა უჯრა მჭიდროდ არის გაფორმებული მატყლის, თმის ან მცენარეული ბოჭკოებით. 

სიმღერა ხმოვანი, მელოდიურია, მაგრამ მთლიანობაში ის საკმაოდ მარტივი და მოკლეა, თითქოს სასტვენის ბგერებს მოგვაგონებს. ჩიტები მღერიან აგვისტოს დასაწყისამდე.

## რესურსები ინტერნეტში
* ვარდისფერი როზელინი

კატეგორია: კავკასია
აზერბაიჯანის გეოლოგიის მუზეუმი

**აზერბაიჯანის გეოლოგიის მუზეუმი** — მდებარეობს აზერბაიჯანში. მუზეუმის ძირითად საქმიანობას კლდეების, მინერალებისა და მადნეულის ნიმუშების შესწავლა და ქვეყნის მინერალებისა და ნედლეულის ბაზის საფუძველზე დახასიათება წარმოადგენს.

## ისტორა
მუზეუმი 1969 წელს დაარსდა. 1982 წელს აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს გადაწყვეტილებით მას „აზერბაიჯანის გეოლოგიის მუზეუმი“ ეწოდა. ბრძანების შესაბამისად მუზეუმს რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა და სტრუქტურა თანამედროვე მოთხოვნილებების შესაბამისად განახლდა. მუზეუმს 639 მ² ფართობი უკავია. განაზლებული მუზეუმი 2010 წლის 25 დეკემბერს გაიხსნა.

## ექსპოზიცია
მუზეუმის საგამოფენო დერეფანში 500-ზე მეტი მადნეული, არა-მადნეული, სამშენებლო მასალა, მოსაჩუქურთმებელი და მოსაპირკეთებელი ქვის, ბუნებრივი ქვების, მინერალური, პალეონტოლოგიური ნიმუშები, აზერბაიჯანისა და მსოფლიოს სხვა რეგიონების მინერალური რესურსების გეოლოგიური რუკები, ალბომები და ბუკლეტებია გამოფენილი.მუზეუმში 6 განყოფილებაა.

### რეგიონული გეოლოგია
რეგიონული გეოგრაფიის სექციააში წარმოდგენილია სტრატიგრაფიული, ლითოლოგიური, პეტროგრაფიული, ტექტონიკური, მაგნეტიზმის, მორფოლოგიის, ვულკანური, მიწისქვეშა მინერალური წყლებისა და მინერალური დეპოზიტების გეოლოგიური რუკები. რესპუბლიკის გეოლოგიური რუკა დაფუძნებულია რელიეფზე, რომელიც 1: 100 000 სკალაზე. განყოფილებაში წარმოდგენილია კავკასიის გეოლოგიური რუკაც, 1: 500,000 სკალით. განყოფილებაში გამოფენილია 500 იშვიათი კლდის, მადნისა და მონო-მინერალის ნიმუში.

### პეტროგრაფია
პეტროგრაფიის განყოფილებაში წარმოდგენილია ინტრუზიული და ეფუზიური, დანალექი და მეტამორფული კლდეებისა და ქვების ნიმუშები. კოლექციებში შეტანილია როგორც აზერბაიჯანის რეგიონის, ისე მსოფლიოს სხვა რეგიონის ნიმუშებიც.

### მინერალოგია
მინერალოგიის განყოფილებაში გამოფენილია როგორც აზერბაიჯანიის რესპუბლიკის, ისე მსოფლიოს სხვა რეგიონების მინერალური ნიმუშების კოლექციები. განყოფილებაში მინერალების კრისტალური აგრეგატები, თავისუფალი ელემენტები, სულფიდები, ოქსიდები, კარბონატები, ფოსფატები და ჰიდროქსიდებია წარმოდგენილი.

### პალეონტოლოგია
პალეონტოლოგიის განყოფილებაში გამოფენილია სილურული სისტემიდან ნეოგენურ სისტემამდე ხანის ფლორისა და ფაუნის ნიმუშები.

## რესურსები ინტერნეტში
* აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ბუნებრივი რესურსებისა და ეკოლოგიის სამინისტროს ვებ-საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მუზეუმები
კატეგორია:აზერბაიჯანის გეოლოგია
კატეგორია:გეოლოგიის მუზეუმები
კატეგორია:1969 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
წრფივი ძებნის ალგორითმი

**წრფივი ძებნა** — საძიებო ალგორითმი. მისი არსი შემდეგში მდგომარეობს: წინასწარ მოიცემა განსაზღვრული მნიშვნელობის მქონე ცვლადი და ის თანმიმდევრობით შედარდება მასივის ყველა ელემენტის მნიშვნელობას. თუ მასივის რომელიმე ელემენტის მნიშვნელობა დაემთხვევა მოცემული ცვლადის მნიშვნელობას, პროგრამა გამოიტანს შესაბამისი ელემენტის ინდექსს; წინააღმდეგ შემთხვევაში პროგრამა ამონახსნს ვერ გამოიტანს, ვინაიდან საჭირო მნიშვნელობის ელემენტი მასივში არ არსებობს. ამგვარად, ძებნის პროცესი აღნიშნული მეთოდის გათვალისწინებით გრძელდება მანამდე, სანამ არ შემოწმდება მასივის ყველა ელემენტი და არ მოიძებნება მათ შორის ისეთი, რომლის მნიშვნელობაც ტოლი იქნება მოცემული ცვლადის მნიშვნელობის (ცხადია, თუ ასეთი ელემენტი მასივში საერთოდ არსებობს).

ალგორითმი უარეს შემთხვევაში მუშაობს O(n)-დროში, უკეთეს შემთხვევაში კი O(1)-დროში.

აღნიშნული ალგორითმი მარტივია დაპროგრამების თვალსაზრისით, მაგრამ დიდი ზომის მასივების შემთხვევაში ხასიათდება არაეფექტურობით.

## იმპლემენტაცია C++-ზე
```cpp
#include 
using namespace::std;
int main(){
    //განვსაზღვროთ მასივის ზომა
    const int n=5;
    //შევქმნათ რაღაც მასივი
    int mas[n]={-123,5,1,-6,0};
    //შევქმნათ ცვლადი და მასში ჩავწეროთ იმ ელემენტის მნიშვნელობა, რომლის ინდექსსაც ვეძებთ მასივში
    int m;
    cout>m;
    /*for-ციკლით გადავარჩიოთ ელემენტები, და თუ დაემთხვევა, გამოვიტანოთ ციკლის ცვლადი i
     და დავასრულოთ პროგრამა*/
    for(int i=0; i<n; i++){
        if(mas[i]==m){
            cout<<i;
            return 0;
        }
    }
    // თუ ვერ იპოვა გამოვიტანოთ შემდეგი:
    cout<<"elementi masivshi ar moidzebneba";
}
```

## ლიტერატურა 
* პროგრამული უზრუნველყოფის დეველოპერი. ნონა ოთხოზორია, ლელა გაჩეჩილაძე. 2015 წ. (70 გვ.).

კატეგორია:ძებნის ალგორითმები
კატეგორია:პროგრამირება
აბრაუს ტბა

**აბრაუ** () — მტკნარი ტბა რუსეთში, კრასნოდარის მხარეში. მდებარეობს რეგიონის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, დაბალმთიან აბრაუს ნახევარკუნძულზე, ნოვოროსიისკიდან 14 კილომეტრში. აბრაუ კეზენოიამის ტბის შემდეგ, კავკასიონის სიდიდით მეორე ტბაა. ზედაპირის ფართობი 1,6-1,8 კმ², სიგრძე 3100 მ-ზე მეტია, უდიდესი სიგანე 630 მ, საშუალო სიღრმე 5,8 მ, მაქსიმალური სიღრმე სხვადასხვა ცნობებით 10-15 მ ფარგლებშია. წყალშემკრები აუზის ფართობი 20,3 კმ². 

ტბის მაქსიმალური სიღრმე კაშხალზე შეინიშნება, მაგრამ ბოლო ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ეს მაჩვენებელი შემცირდა 30-დან 10,5 მეტრამდე, რაც გამოწვეული იყო გზების მშენებლობისა და ვენახების გაშენების შედეგად გამოწვეული ნაპირების ეროზიის გამო. გაუდინარია. ტბის მუდმივი შენაკადებიდან აღსანიშნავია პატარა მდინარე აბრაუ და დიურსო. 

ტბის წყალშემკრები ფართობის (61 %) დიდ ნაწილს იკავებს იკავებს მდინარე აბრაუს აუზი; ტბის შემდინრე სხვა ნაკადულები იკავებენ 6,3 კმ²-ს (31 %), დანარჩენი 1,6 კმ² (8 %) მოდის საკუთრივ წყლის სარკეზე. მტკნარწყლიანია და მასში ჭაობის მცენარეულობა არ არის განვითარებული. წყალში გახსნილი კირქვის გამო, მისი წყალი მოთეთრო-მოლურჯოა ან ზურმუხტისფერი. ტბის რაიონში განვითარებულია ხმელთაშუაზღვის მშრალი კლიმატი, რომელიც გავლენას ახდენს მის ჰიდროგრაფიაზე: მასში წყლის მაქსიმალური დონე ნოემბრიდან მარტამდე შეინიშნება. ზაფხულში წყალმცირეა. 

ტბის სანაპიროზე მდებარეობს სოფელი აბრაუ. ტბის ნაპირების აქტიური სასოფლო-სამეურნეო და რეკრეაციული ათვისება დაიწყო 1872 წლიდან. 1979 წლიდან ითვლება ბუნების ძეგლად. ჯერ კიდევ 1870 წელს, იმპერატორის ბრძანებით შეიქმნა აგრონომებისა და ინჟინრებისაგან შექმნილი სპეციალური კომისია, რომელმაც შეისწავლა ტბის შემოგარენი, რადგან იმპერატორის ბრძანებით აქ უნდა დაარსებულიყო ახალი ადგილი სახელწოდებით აბრაუ-დიურსო.

## კლიმატი
ტბა ზამთარში არ იყინება. წყლის ზედა ფენის მინიმალური საშუალო თვიური ტემპერატურა ნაპირებთან თავის წლიურ მინიმუმს იანვარში აღწევს და საშუალოდ უდრის 0,2°C-ს. წყლის ტემპერატურის სწრაფი მატება ზედა ფენებში იწყება აპრილში და გრძელდება ივლისის ბოლომდე. წყლის საშუალო თვიური ტემპერატურის მაქსიმუმია 24,8°C, ხოლო აგვისტოდან მოყოლებული წყალი თანდათან გაციებას იწყებს. წყლის ზედა ფენის მაქსიმალური ტემპერატურა დარეგისტრირებულია 1954 წელს (29,8°C).

## ფლორა და ფაუნა
ტბის ფლორა და ფაუნა საკმაოდ მრავალფეროვანია. ტბა მდიდარია თევზით, სულ გვხვდება თევზის 15 სახეობა, უშუალოდ ტბის ირგვლივ ხარობს ლავანდა, როზმარინი, ლეღვი და ყურძენი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:კრასნოდარის მხარის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ტარას შევჩენკოს ქუჩა

**ტარას შევჩენკოს ქუჩა**  — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (მთაწმინდა). ზაქარია ჭიჭინაძის ქუჩიდან ბესიკის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX  საუკუნის  30-იან წლებში. ადრე ერქვა კლასიკური ქუჩა (სახელი ეწოდა თბილისის კლასიკური გიმნაზიის გამო), 1923 წელს დაერქვა სოფრომ მგალობლიშვილის, 40-იან წლებში — ტარას შევჩენკოს სახელი.

## ლიტერატურა 
შევჩენკო