open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ინვესტიტურა

**ინვესტიტურა** (ლათ. *investio*, ვმოსავ) – შუა საუკუნეების ევროპაში სენიორის მიერ თავისი ვასალისთვის მიწის ან რაიმე თანამდებობის გადაცემა სათანადო ცერემონიის შესრულებით. 

ძველ გერმანულ საზოგადოებაში უძრავი ქონების გადასვლა ერთი მფლობელიდან მეორესთან სიმბოლურად განმტკიცებული იყო რაიმე საგნის, მაგალითად, ბალახის ღეროს სიმბოლური გადაცემით. X-XI საუკუნეებში ამ ჩვეულებიდან ახალი წესი განვითარდა – განსაზღვრული სიმბოლიზებული საგნის საჯაროდ გადაცემა ერთი პირიდან მეორე, მასზე იერარქიულად დაბლა მდგომ პირზე. ეს მოქმედება ნიშნავდა ძალაუფლების, უფლებამოსილების ნაწილისა და აგრეთვე მასთან დაკავშირებული მიწის, შემოსავლისა და უფლებების გადაცემას. ამ აქტმა მიიღო ინვესტიტურის სახელწოდება. გერმანიის იმპერატორი საერო მთავრებს ინვესტირებდა (გადასცემდა) ჩვეულებრივ, დროშებს, საეკლესიო მთავრებს კი ბეჭედსა და კვერთხს. ყოველ ახალ დანიშნულ ეპისკოპოსს ეს საგნები აუცილებლად მეფის ხელიდან უნდა მიეღო ან მისი წარმომადგენლისგან. შემდეგ მათ საეკლესიო კურთხევის მსვლელობის დროს ხელახლა გადასცემდნენ. 

XI საუკუნის ბოლოსა და XII საუკუნის დასაწყისში ურთიერთობა პაპებსა და იმპერატორებს შორის გამწვავდა და ინვესტიტურის საკითხთან დაკავშირებულ კონფლიქტში გადაიზარდა.  

## ლიტერატურა 
* შუა საუკუნეების ისტორია (გურამ კუტალიას რედაქციით), თბ., 2004,  გვ. 115 

კატეგორია:სამართალი შუა საუკუნეებში
კატეგორია:ცერემონიები
კვარცი

**კვარცი** () — ჟანგეულთა კლასის მინერალი. არსებობს ორი კრისტალური მოდიფიკაციის კვარცი: ჰექსაგონური კვარცი (a-კვარცი), რომელიც მდგრადია 1 ატმ. წნევისას 870-573&nbsp;°C ტემპერატურულ ინტერვალში, და ტრიგონური კვარცი (ანუ b-კვარცი), რომელიც მდგრადია 573&nbsp;°C-ზე დაბალ ტემპერატურაზე.

ბუნებაში გავრცელებულია b-კვარცი. კვარცის კრისტალებს, ჩვეულებრივ, პრიზმული იერი აქვს, იშვიათად — ბიპირამიდული. კვარცის კრისტალების, მარცვლებისა და აგრეგატების ფერი მეტად ცვალებადია. ჩვეულებრივ, უფერო და გამჭვირვალე, თეთრი ან ნაცრისფერია. კრისტალების ფერის მიხედვით კვარცს სხვადასხვა სახელი აქვს: უფეროსა და გამჭირვალეს ჰქვია — მთისბროლი, იისფერს — ამეთვისტო, ბოლის ფერს — რაუხტოპაზი, შავს — მორიონი, ყვითელს — ციტრინი.

აქტინოლინისა და ქლორიტის ჩანართები იძლევა მწვანე ფერის სახესხვაობას — *პრაზემს*, ქარსისა და ჰემატიტისა — ოქროსფრად მოციმციმე *ავანტიურინს*. კვარცის ფარულკრისტალური სახესხვაობანი — აქატი და ქალცედონი — ბოჭკოვანი აგებულებისაა. კვარცს აქვს პიეზოელექტრული თვისებები. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 7, სიმკვრივე 2650 კგ/მ³.

კვარცი მეტად გავრცელებული მინერალია. წარმოიქმნება მაგმური, პეგმატიტური, ჰიდროთერმული და დანალექი გზით. დამუშავებულია კვარცის ხელოვნურად მიღების სამრეწველო ტექნოლოგია. კვარცის ქვიშა და კვარციტი კერამიკისა და მინის წარმოების ძირითადი ნედლეულია, მონოკრისტალური კვარცს იყენებენ რადიოტექნიკაში, ოპტიკურ ხელსაწყოთმშენებლობაში; ნალღობ კვარცს ქიმიური ჭურჭლის დასამზადებლად. კვარცისგან იღებენ si-ის. კვარცის გამჭვირვალე ფერადი სახეობანი, აგრეთვე აქატი, ონიქსი, სარდიონი და სხვა ნახევრადძვირფასი ქვებია.

კვარცის დიდი საბადოებია ურალზე, უკრაინაში, პამირსა და მდინარე ალდანის აუზში, ასევე ბრაზილიასა და მადაგასკარზე.

საქართველოში მთის ბროლი არის ხდის ხეობაში (ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი) და შოდა-კედელას ქედზე (ონის მუნიციპალიტეტი), კვარცის ქვიშა — სურამის, ჭიათურის, ხარაგაულის მიდამოებში, კვარციტები — ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, ქალცედონი და აქატი — ახალციხისა და კასპის მუნიციპალიტეტებში.

## იხილეთ აგრეთვე
* მინერალების სია

## ლიტერატურა 
კატეგორია:კვარცის სახესხვაობები
კატეგორია:დიელექტრიკები
კატეგორია:პიეზოელექტრიკები
კატეგორია:ტრიგონური მინერალები
სპარტელები

სპარტა დააარსეს დორიელებმა ძვ. წ. IX საუკუნეში პელოპონესის დიდი ნაწილის დაპყრობის შედეგად. მათ აქ დაიმორჩილეს ჯერ ლაკონიკის, შემდეგ კი მესენიის ოლქიც (ძვ. წ. VIII–VII საუკუნეები) იგი საბერძნეთის ყველაზე დიდი პოლისი გახდა. **სპარტელები** (; დაახლ. 10 000 კაცი) სამხედრო ელიტად ჩამოყალიბდნენ. მათ „თანასწრებს“ უწოდებდნენ, რადგან ყველას ერთი ზომის მიწის ნაკვეთი ჰქონდა. ამ მიწებს ამუშავებდნენ სპარტელთა მიერ დამორჩილებული ადგილობრივები — ჰილოტები (დაახლ. 200 000) კაცი. მათ სპარტის მოქალაქეებად არ თვლიდნენ. იყვნენ სრულიად უუფლებონი, მაგრამ სპარტელებს მათი მოკვლის ან გაყიდვის უფლება არ ჰქონდათ. ისინი სპარტელებს უხდიდნენ მოსავლის ნახევარს. მეორე ჯგუფი ადგილობრივებისა — პერიეკები (დაახლ. 60 000 კაცი) ქალაქის განაპირას მცხოვრები ვაჭარ-ხელოსნები, თავისუფლები იყვნენ, მაგრამ არ ჰქონდათ პოლიტიკური უფლებები. სპარტელთა საზოგადოებრივი წყობილების ჩამოყალიბება და კანონების შექმნა უკავშირდება მათი ლეგენდარული მეფის — ლიკურგოსის სახელს.

## წყარო 
* ქსენოფონტე, *სპარტელთა კონსტიტუცია*.

კატეგორია:ძველი საბერძნეთი
კატეგორია:სპარტის სოციალური კლასები
მარიო ვარგას ლიოსა

**ხორხე მარიო ვარგას ლიოსა** (; დ. 28 მარტი, 1936 — გ. 13 აპრილი, 2025) — პერუელი მწერალი, პოლიტიკოსი, ჟურნალისტი, ესეისტი და 2010 წელს ნობელის პრემიის ლაურეატი. ასწავლიდა მსოფლიოს ცნობილ უნივერსიტეტებში, როგორც მიწვეული პროფესორი. მარიო ვარგას ლიოსა ლათინური ამერიკის ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი რომანისტი და ესეისტია. ზოგიერთ კრიტიკოსის აზრით, მან ლათინოამერიკელთაგან ყველაზე დიდი გავლენა მოახდინა საერთაშორისო საზოგადოებრიობაზე. 2010 წელს ნობელის პრემია „სიძლიერის სტრუქტურის მისეული შედგენისა და  ინდივიდუალური წინააღმდეგობის, ამბოხისა და გამარჯვების მკვეთრი სურათებისთვის“ მიანიჭეს.

სწორედ მან, 1990 წელს, მექსიკის ტელევიზიის ეთერით განაცხადა, რომ „მექსიკაში აბსოლუტური დიქტატურაა“. ეს განცხადება მომდევნო ათწლეულში ფრთოსან ფრაზად იქცა და მსოფლიო შემოიარა.

## ბიოგრაფია 
მარიო ვარგას ლიოსა 1936 წლის 28 მარტს, საშუალოშემოსავლიან ოჯახში დაიბადა პერუს პროვინცია არეკიპაში. ის ერთადერთი შვილია ერნესტო ვარგას მალდონადოსა და დორა ლუისა ურეტას ოჯახში (დორა ავტობუსის მძღოლად მუშაობდა. ის კრეოლური ოჯახიდან იყო). ოჯახი მომავალი მწერლის დაბადებამდე რამდენიმე თვით ადრე დაინგრა. მარიოს დაბადებიდან მოკლე ხანში მამამისმა განაცხადა, რომ გერმანელ ქალთან ჰქონდა ურთიერთობა. შედეგად, მარიოს ორი ნახევარძმა - ენრიკე და ერნესტო - ჰყავს.

## ბიბლიოგრაფია
### რომანები
* *ქალაქი და ძაღლები* (1963)
* *საუბარი კათედრალში* (1969)
* *დეიდა ხულია* (1977)
* *ბოლო ჟამის ომი* (1981)
* *ვაცის ნადიმი* (2000)
* *ცუდი გოგოს ოინები* (2006)
* *ხუთი კუთხე* (2016)

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
*  
* 
* Featured author: Mario Vargas Llosa

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:ესპანელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:XX საუკუნის რომანისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის რომანისტები
კატეგორია:იერუსალიმის პრემიის მფლობელები
კატეგორია:პერუელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:პერუელი ათეისტები
კატეგორია:პერუელი დრამატურგები
კატეგორია:პერუელი ესეისტები
კატეგორია:პერუელი ჟურნალისტები
კატეგორია:მამაკაცი ჟურნალისტები
კატეგორია:პერუელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:პერუელი რომანისტები
კატეგორია:პერუელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:პერუელი ლიტერატურის კრიტიკოსები
კატეგორია:მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:მამაკაცი დრამატურგები
კატეგორია:მამაკაცი ესეისტები
კატეგორია:XX საუკუნის ესეისტები
კატეგორია:XXI საუკუნის ესეისტები
კატეგორია:XX საუკუნის მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XXI საუკუნის მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:მარქსიზმის კრიტიკოსები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
სპინალური ანესთეზია

**სპინალური ანესთეზია**- ამ დროს ანესთეტიკი შედის  ზურგის ტვინის მახლობელ სივრცეში. შედეგად ტკივილის აღმქმელი იმპულსები მანამდე ითრგუნება, ვიდრე თავის ტვინს მიაღწევს. ზურგის ტვინი, ერთ-ერთი უმთავრესი ინსტანციაა, რომლის საშუალებითაც სხეულის სხვადასხვა ნაწილზე განლაგებული ნერვული დაბოლოებებიდან ტკივილის იმპულსები თავის ტვინს გადაეცემა, სადაც ფორმირდება კიდეც ტკივილის შეგრძნება. სწორედ ამიტომ სპინალური ანესთეზიისას ზურგის ტვინის გარემომცველ სივრცეში, კერძოდ, იმ ზონაში, საიდანაც ოპერაციის ზომის შესაბამისი ნერვული წნული გამოდის, თხევადი ანესთეტიკი შეჰყავთ. პრეპარატი აღწევს ნერვულ ბოჭკოებში და ბლოკავს ნერვული იმპულსის გადაცემას.

გაუტკივარების ეს სახე ყველაზე ხშირად მენჯის ღრუს ორგანოებისა და ქვედა კიდურების ოპერაციისას გამოიყენება. ანესთეზიისას პაციენტი გვერდზე წევს ან ზის. ნემსის შეყვანა აბსოლუტურად უმტკივნეულია, რადგან კანში წინასწარ შეჰყავთ ადგილობრივი ანესთეტიკი.
ოპერაციისას პაციენტს, სურვილისამებრ, შეუძლია იყოს გონზე და არ განიცდიდეს არავითარ ტკივილს ან დაიძინოს.

## სქოლიო 
კატეგორია:მედიცინა
კარლ შპიტელერი

**კარლ ფრიდრიხ გეორგ შპიტელერი** (; დ. 24 აპრილი, 1845, ლისტალი — გ. 29 დეკემბერი, 1924, ლიუცერნი) — შვეიცარიელი პოეტი, ცნობილია **კარლ-ფელიქს ტანდემის** ფსევდონიმით, ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურის დარგში „შეუდარებელი ეპოსის — ოლიმპიური გაზაფხულისათვის“.

## სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1845
კატეგორია:გარდაცვლილი 1924
კატეგორია:ციურიხის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:შვეიცარიელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:შვეიცარიელი პროტესტანტები
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ომანის ყურე

**ომანის ყურე** (არაბ. خليج عُمان) წარმოადგენს ერთგვარ სრუტეს, რომელიც ჰორმუზის სრუტესთან ერთად, სპარსეთის ყურეს აერთებს არაბეთის ზღვასთან. როგორც წესი, მას უფრო სპარსეთის ყურის ნაწილად მოიაზრებენ, ვიდრე არაბეთის ზღვისა. ყურის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს პაკისტანი და ირანი, სამხრეთ სანაპიროზე კი ომანი — აღმოსავლეთით და არაბთა გაერთიანებული საამიროები დასავლეთით. 

## რესურსები ინტერნეტში
* ომანის საგარეო საქმეთა სამინისტრო 
* http://www.iho-ohi.net/iho_pubs/standard/S-23/S23_1953.pdf 

კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის ყურეები
ჭრილობა

**ჭრილობა** — კანის, ლორწოვანი გარსისა და ღრმად მდებარე ქსოვილების დაზიანებაა. ჭრილობას ყოველთვის მექანიკური დაზიანება იწვევს და დეფექტთან ერთად მის გარშემო არსებული ქსოვილების მეტ-ნაკლები დაზიანებაც აღინიშნება.  

## დახასიათება 
ჭრილობას ახასიათებს სამი ძირითადი ნიშანი: პირღიაობა, ტკივილი და სისხლდენა. სისხლდენა დამოკიდებულია დაზიანებული სისხლძარღვების რაოდენობასა და სახეობაზე. ქსოვილთა დაზიანების ხასიათის მიხედვით არჩევენ ნაჩხვლეტ, ნაკვეთ, დაჟეჟილ, ცეცხლნასროლ, ნაკბენ, მოწამლულ, დაჩეჩქვილ, და სხვა ჭრილობებს. ჭრილობა შეიძლება იყოს შემავალი და არაშემავალი. 

ნაჩხვლეტ ჭრილობას იწვევს წვეტიანი იარაღი: ნემსი, ლურსმანი, ხიშტი, სადგისი, ხანჯლის წვერი, ლითონის ჩხირი და სხვა. ასეთი ჭრილობა მეტად სახიფათოა ქსოვილების სიღრმესა და ღრუებში (გულმკერდის, მუცლის ღრუს) მდებარე ორგანოების დაზიანების თვალსაზრისით. ასეთი სახის ჭრილობის გარეგნული სახე ხშირად არ იძლევა საჭირო მონაცემებს დიაგნოზის დასადგენად. ასეთი ავადმყოფები დაუყოვნებლივ უნდა გადაიგზავნონ საავადმყოფოში. გაპობილ ჭრილობას იწვევს გამპობი იარაღი, ნაჯახი, ხმალი და სხვა. ასეთი სახის ჭრილობები მეტად პირღიაა და ზოგჯერ ძვლამდეც აღწევს. ჭრილობის კიდეების არეში ქსოვილები დაჟეჟილი და დაჩეჩქვილია, რის გამოც მისი მკურნალობა საკმაოდ რთულია. ცეცხლნასროლ ჭრილობებს  ცეცხლსასროლი იარაღი იწვევს. ასეთ ჭრილობებს ტყვიით მიყენებული ჭრილობების გარდა მიეკუთვნება ყუმბარისა და ნაღმის ნამსხვრევებით გამოწვეული ჭრილობები.  მოწამლულ ჭრილობას   იწვევს ჭრილობაში მოხვედრილი გველის, მორიელის, ფუტკრის, კრაზანას შხამი და სხვა მომწამვლელი ნივთიერებები). ნაკბენი ჭრილობა გამოწვეულია ცხოველისა (ძაღლის, მგლის, ცხენის და სხვა) და ადამიანის კბილებით. მძიმე დაზიანებას იწვევს ცხოველის ეშვები. ნაკბენი ჭრილობა ყოველთვის ინფიცირებულია ნერწყვით. სწრაფად ვითარდება ანთებითი რეაქცია. ჭრილობის შეხორცება ყოველთვის ჭიანურდება. ცოფიანი ძაღლის ნაკბენი იწვევს მძიმე დაავადებას — ცოფს, ვირთაგვას ნაკბენი — ზოგჯერ სოდოკუს დაავადებას და სხვა. 

#### მკურნალობა 
დღეს პირველ პლანზე ჭრილობის ქირურგიული (ოპერაციული) მკურნალობა დგას, მედიკამენტური მკურნალობა დამხმარე მეთოდად გადაიქცა. მომავალში კი ჭრილობის მკურნალობა უფრო სრულყოფილი გახდება — ოპერაციული მკურნალობის სისტემა ხელმეორედ გადაინაცვლებს უკანა პლანზე და ადგილს დაუთმობს მედიკამენტური მკურნალობის სისტემას. მედიცინისა და ბიოლოგიის განვითარების მონაცემები აშკარად მიუთითებს, რომ ჭრილობის მკურნალობის მომავალი სწორედ ამ გზით წარიმართება

## ლიტერატურა
* Liliane Juchli, M. v. Mügler, Dudli u.&nbsp;a.: *Pflege. Praxis und Theorie der Gesundheits- und Krankenpflege.* 7. Auflage. Thieme, Stuttgart 1994, S. 1065 ff.
* V. Kozon, N. Fortner, E. Donaty, Th. Wild: *Standard zur Durchführung eines Wundverbandes.* In: *Österreichische Pflegezeitschrift.* 11, 2003, S. 25–28.
* P. Mahrhofer, A. Mayer: *Verbinden oder nicht verbinden. Postoperatives Wundmanagement in Zeiten ausgeprägter Sparsamkeit im Gesundheitswesen.* In: *Speculum - Zeitschrift für Gynäkologie und Geburtshilfe.* 24, 2, 2006, S. 8–11. (PDF-Datei-Download)
* Universitätskrankenhaus Eppendorf: *Standard zum Verbandswechsel*. (PDF-Datei-Download )

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტრავმები
კატეგორია:ტრავმატოლოგია
აკაბის ყურე

მინი|250პქ
მინი|250პქ|წყალქვეშა სამყარო
**აკაბის ყურე** (არაბ. خليج العقبة‎) — წითელი ზღვის საკმაოდ ფართო ყურე. ყურე მოქცეულია სინაის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ და არაბეთის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილის დასავლეთ სანაპიროებს შორის. სრუტის სანაპიორზე მდებარეობს სახელმწიფოები: ეგვიპტე, ისრაელი, იორდანია და საუდის არაბეთი. მაქსიმალური სიღრმეა 1 850 მ; სიგანე 24 კმ; სიგრძე 160 კმ.

აკაბის ყურე, როგორც წითელი ზღვის განაპირა ნაწილი, წარმოადგენს მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე მიმზიდველ ადგილს დაივინგის მოყვარულთათვის. განსაკუთრებით მდიდარია მარჯნით და სხვა წყალქვეშა ორგანიზმებით. ასევე მრავლადაა ჩაძირული გემები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* წითელი ზღვის მშვიდობის პარკი - ისრაელის საგარეო საქმეთა სამინისტრო

კატეგორია:წითელი ზღვა
კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის ყურეები
ადენის ყურე

მინი|250პქ|ადენის ყურის მდებარეობა
**ადენის ყურე** (არაბ. خليج عدن‎) — ყურე არაბეთის ზღვაში, იემენს (*არაბეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილს*) და სომალის (*აფრიკის რქას*) შორის. ჩრდილო-დასავლეთით, ბაბ-ელ-მანდების სრუტის საშუალებით უკავშირდება წითელ ზღვას. ხმელთაშუა ზღვიდან, სუეცის არხისა და წითელი ზღვის გამოვლით, ყურეში ყოველწლიურად 21 000 გემი გაივლის. 

არსებული მეკობრული საქმიანობის საკმაოდ მაღალი მაჩვენებლის გამო, ადენის ყურეს ხშირად „მეკობრეთა ხეივანსაც“ უწოდებენ.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში 
* მეკობრული საქმიანობის მიმოხილვა 2009 

კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის ყურეები
კატეგორია:იემენის გეოგრაფია
კატეგორია:სომალის გეოგრაფია
კატეგორია:ჯიბუტის გეოგრაფია
სომალის ნახევარკუნძული

**სომალის ნახევარკუნძული** *იგივე* **აფრიკის რქა** — ნახევარკუნძული აღმოსავლეთ აფრიკაში, რომელიც რამდენიმე ასეულ კილომეტრზეა შეჭრილი არაბეთის ზღვაში, ხოლო მისი ჩრდილოეთი სანაპირო ადენის ყურის სამხრეთ სანაპირო ზოლს წარმოადგენს. აფრიკის რქა მთლიანად აფრიკის კონტინენტის ყველაზე აღმოსავლეთი პორციაა. მოიცავს ერიტრეას, ჯიბუტის, ეთიოპიას და სომალის. მისი ფართობი შეადგენს დაახლოებით 2 000 000 კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობა 100,2 მლნ-ს (ეთიოპია 75 მლნ, სომალი 10 მლნ, ერითრეა 4,5 მლნ, ჯიბუტი 0,7 მლნ).

ნახევარკუნძული თანაბარი მანძილითაა დაშორებული როგორც ეკვატორისგან, ისე კიბოს ტროპიკისაგან. რეგიონი საკმაოდ მთაგორიანია.

## რესურსები ინტერნეტში
*სომალის ნახევარკუნძულის ისტორია

კატეგორია:ჯიბუტის ნახევარკუნძულები
კატეგორია:ერიტრეის ნახევარკუნძულები
კატეგორია:ეთიოპიის ნახევარკუნძულები
კატეგორია:სომალის ნახევარკუნძულები
Take That: Look Back, Don't Stare

'''''Take That: Look Back, Don't Stare'''* — ჯგუფ Take That-ის დოკუმენტური ფილმი, გამოცემული 2010 წელს. მასში ყურადღება ძირითადად გამახვილებულია ჯგუფში რობი უილიამსის დაბრუნებასა და ალბომის *Progress'' ჩაწერაზე. ფილმის ტელეეთერით წარდგენის ექსკლუზიური უფლება მიენიჭა ITV1-ს.

## რესურსები ინტერნეტში 
*

კატეგორია:Take That-ის ვიდეო ალბომები
კატეგორია:2010 წლის ვიდეო ალბომები
Hold My Hand (მაიკლ ჯექსონის სიმღერა)

„**Hold My Hand**“ — ამერიკელი მომღერალ მაიკლ ჯექსონის სიმღერა, ჩაწერილი ეიკონის მონაწილეობით. იგი შეტანილია მომღერლის ალბომში Michael , რომელიც მისი გარდაცვალების შემდეგ გამოიცა. სიმღერა ჩაწერილია 2007 წელს. თავდაპირველად იგი უნდა შეეტანათ ეიკონის ალბომში Freedom. მოგვიანებით ეიკონმა თავად დაასრულა ჩანაწერი.

## სიმღერების სია
* **ევროპული გამოცემა**
# "Hold My Hand" - 3:32
# "Hold My Hand" (ვოკალი, ორკესტრი) - 3:45
# "Hold My Hand" (ალტერნატიული მიქსი) - 3:40
# "Hold My Hand" (ინსტრუმენტული) - 3:31

* **პრომო დისკი**
# "Hold My Hand" - 3:32

## სქოლიო 
კატეგორია:მაიკლ ჯექსონის სიმღერები
კატეგორია:ეიკონის სიმღერები
კატეგორია:2007 წლის სიმღერები
კატეგორია:2010 წლის სიმღერები
კატეგორია:2010 წლის სინგლები
საზარდულის თიაქარი

მინი|250პქ|საზარდულის თიაქარი (მამაკაცის)
**საზარდულის თიაქრებს** ყოფენ ირიბ (თიაქრის პარკი მდებარეობს საზარდულის არხში სათესლის ბაგირაკის ელემენტებს შორის) და სწორ (თიაქრის პარკი მდებარეობს სათესლე ბაგირაკიდან შიგნით) თიაქრებად. ირიბი და სწორი თიაქრების დიფერენცირება ხდება შემდეგი ნიშნებით: ირიბი თიაქრები განსაკუთრებით ხშირია ახალგაზრდებში, უფრო ხშირად ცალმხრივია, დროთა განმავლობაში შესაძლებელია ჩამოვიდნენ სათესლე პარკში. სწორი თიაქრები ხშირად წარმოიქმნება ხანდაზმულებში, არის ორმხრივი, სათესლე პარკში არ ეშვებიან. ირიბი თიაქრები შესაძლებელია იყოს თანდაყოლილი. იგი შეიძლება წარმოიქმნას ნებისმიერ ასაკში. საზარდულის თიაქრის დროს დიფერენციალური დიაგნოზი ტარდება სათესლისა და სათესლე ბაგირაკის წყალმანკთან, ბარძაყის თიაქართან.

## მკურნალობა 
საზარდული თიაქრის მკურნალობა ოპერაციულია. საზარდულის თიაქრის ნებისმიერი სახის დროს უპირველეს ყოვლისა ზიანდება საზარდულის არხის უკანა კედელი. თიაქრის სახეობისა და საზარდულის არხის ფურცლის ხასიათის მიხედვით რეციდივები 4-20%-ს შეადგენს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თიაქარი
ჰიდროქარსი

**ჰიდროქარსები** () — სილიკატების კლასის ქარსების მსგავსი მინერალების ჯგუფი; წარმოადგენს ფენობრივი აგებულების ალუმინსილიკატებს. რომლებიც ქარსებთან შედარებით შეიცავს მეტ წყალს და შესაძლებელია, ოქსონიუმსაც (Н3 O1). ჩვეულებრივ, ჰიდროქარსი წარმოადგენს ქარსების კაოლინად, მონტმორილონიტად, ვერმიკულიტად და ქლორიტად ბუნებრივი სტადიური გარდაქმნის შუალედ პროდუქტს.

გავრცელებული ჰიდროქარსებია: ჰიდრომუსკოვიტი, რექტორიტი, გლაუკონიტი, ჰიდრობიოტიტი. ჰიდროქარსი წარმოიქმნება ენდოგენური (მადნეულ ძარღვთა შემცველი ქანების ჰიდროთერმული შეცვლა) და ეგზოგენური (გამოფიტვა და სხვა) პროცესების დროს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მინერალების სია 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სილიკატური მინერალები
ლებსკო

**ლებსკო** () — ტბა პოლონეთში, პომერანიის სავოევოდოში. ფართობი 7,142 ჰა, (71.42 კმ²); საშუალო სიღრმე 2.5 მ, მაქსიმალური სიღრმე 6.3 მ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პოლონეთის ტბების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* პრიმორიეს დიუნები პოლონეთში 

კატეგორია:პოლონეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
გოპლო

**გოპლო** () — ტბა ჩრდილო-ცენტრალურ პოლონეთში, კუიავო-პომერანიის სავოევოდოში. ფართობი 21.8 კმ²; მაქსიმალური სიგრძე 25 კმ, მაქსიმალური სიგანე 3.5 კმ; საშუალო სიღრმე 4.7 მ, მაქსიმალური სიღრმე 16.6 მ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პოლონეთის ტბების სია

## ლიტერატურა 
* Lozny, Ludomir (2004), "The Transition to Statehood in Central Europe", in Grinin, Leonid E, et al. (eds.), *The Early State, Its Alternatives and Analogues*, Saratov: Uchitel Publishing House, ISBN 5-7057-0547-6, pp. 278–87

## რესურსები ინტერნეტში 
* Opis jeziora Gopło na stronie Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Bydgoszczy
* Jezioro Gopło jak Rospuda? (artykuł GW) 
* ტბის სურათები 

კატეგორია:პოლონეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
ალასკის ნახევარკუნძული

**ალასკა** () — ნახევარკუნძული ჩრდილოეთ ამერიკის ჩრდილო-დასავლეთით. მიეკუთვნება აშშ-ის ალასკის შტატს. ნახევარკუნძულს გარს აკრავს წყნარი ოკეანე, ბრისტოლის ყურე და ბერინგის ზღვა

## რესურსები ინტერნეტში 
* Ugashik Area website
* Lake & Peninsula Borough 
* Lake and Peninsula School District
* Alaska Peninsula Trek

კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ნახევარკუნძულები
ვიგრის ტბა

**ვიგრის ტბა** () ― ტბა ჩრდილო-აღმოსავლეთ პოლონეთში. მდებარეობს პოდლასის სავოევოდოში. მაქსიმალური სიგანე 2,750 მ; ფართობი ― 21.7 კმ², საშუალო სიღრმე ― 15.4 მ, მაქსიმალური სიღრმე ― 73 მ; ტბაში მდებარეობს 19 კუნძული.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პოლონეთის ტბების სია
* ავგუსტოვის არხი

## რესურსები ინტერნეტში
* Wigry – Największe jezioro Suwalszczyzny 
* Jezioro Wigry – informacje ogólne
* Szlak rowerowy wokół jeziora Wigry
* ვიგრის ტბა 
* ვიგრის ეროვნული პარკი 

კატეგორია:პოლონეთის ტბები
კატეგორია:ტბები ანბანის მიხედვით
არაბეთის ზღვა

მინი|250პქ|არაბეთის ზღვა
[მინი|250პქ|კოლვას პლაჟი. [გოა, ინდეოთი]]
**არაბეთის ზღვა** (არაბ. بحر العرب‎)  წარმოადგენს ინდოეთის ოკეანის ნაწილს. ესაზღვრება: აღმოსავლეთით — ინდოეთი, ჩრდილოეთით — პაკისტანი და ირანი, დასავლეთით — არაბეთის ნახევარკუნძული. ზღვის ძველი სახელწოდებებია სინდჰის ზღვა და ერიტრეის ზღვა. 

არაბეთის ზღვის ზედაპირის ფართობია  3 862 000 კმ². მაქსიმალური სიგანე შეადგენს 2 400 კმ-ს, მაქსიმალური სიღრმე — 4 652 მეტრს. ყველაზე დიდი მდინარე, რომელიც ამ ზღვაში ჩაედინება, არის ინდი. სხვა მდინარეთაგან აღსანიშნავია: ნეტრავატჰი, შარავატჰი, ნარმადა, ტაპტი, მაჰი და ინდოეთის შტატ კერალას სხვა მრავალი მდინარე. 

არაბეთის ზღვა მოიცავს ორ მნიშვნელოვან განშტოებას — ჩრდილო-დასავლეთით ადენის ყურეს, რომელიც თავის მხრივ ბაბ-ელ-მანდების სრუტით დაკავშირებულია წითელ ზღვასთან და  ჩრდილო აღმოსავლეთით — ომანის ყურეს, რომელიც თავის მხრივ დაკავშირებულია სპარსეთის ყურესთან.

არაბეთის ზღვის უდიდესი კუნძულებია სოკოტრა (*აფრიკის რქასთან*), მასირა (*ომანის სანაპიროსთან*), ასევე ლაქშადვიპის არქიპელაგი ინდოეთის სანაპიროსთან. 

ზღვის სანაპირო ზოლზე მდებარეობს სახელმწიფოები: სომალი, ჯიბუტი, იემენი, ომანი, ირანი, პაკისტანი, ინდოეთი და მალდივები. 

## რესურსები ინტერნეტში
*არაბეთის ზღვა - მსოფლიო ველური ბუნების ფონდი
*არაბეთის ზღვა - ბრიტანიკა

კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის ზღვები
აპენდექტომია

thumb

**აპენდექტომია** — ანთებითი ჭიაყელა დანამატის ქირურგიული მოცილება. 
კლასიკური აპენდექტომია მაკბურნეის, იგივე დიაკონოვ-ვოლკოვიჩის განაკვეთით კეთდება. იჭრება კანი, კანქვეშა ცხიმოვანი ქსოვილი, გარეთა ირიბი კუნთის აპონერვოზი, შიგნითა ირიბი და განივი კუნთები ღრმად ითიშება, ორ პინცეტს შორის ამოიღებენ და გაჩრიან პერიტონიუმს. მუცლის ღრუში მოინახება აპენდიქსი, რომელზეც მაკრომორფოლოგიურად აღინიშნება კატარული ანთება (ამავდროულად დაათვალიერებენ თეძო-ნაწლავსაც, რათა გამოირიცხოს მეკელის დივერტიკულის არსებობა). ამის შემდეგ ხდება ჯორჯლის გამოყოფა და ლიგირება, ჭიანაწლავის მოჭრა და გადანაჭრელი ადგილის ანუ თაკვის დამუშავება. აპენდიქსის ფუძეზე ედება ქისისებული და ზეტისებური ნაკერი, რის შემდეგაც მუცელის ღრუ  დაიხურება შრეებად.

კატეგორია:მედიცინა
კატეგორია:ქირურგია
ვისლა

**ვისლა** (, ) — მდინარე პოლონეთში. ბალტიის ზღვის აუზის ყველაზე გრძელი და წყლიანობით მეორე (ნევის შემდეგ) მდინარე. სიგრძე 1068 კმ, აუზის ფართობი 198,500 კმ². სათავეს იღებს დასავლეთ კარპატებში, 1065 მ სიმაღლეზე. ჩაედინება გდანსკის ყურეში. ზემოთში (60 კმ) მთის მდინარეა, კრაკოვის ქვემოთ უხვწყლიანია; კალაპოტის სიგანე დუნაეცის შესართავს ქვემოთ 200 მ, სანის ქვემოთ–600-1000 მ. შუა და ქვემო დინებაში ვაკის მდინარეა და უმეტესად განიერ, დატერასებულ ხეობაში მიედინება. კალაპოტი დაკლაკნილი აქვს. ზღვიდან 50 კმ-ზე ვისლა იტოტება და აჩენს ვრცელ დელტას. შესართავთან მდებარეობს საზღვაო ნავსადგური გდანსკი. მთავარი შენაკადებია: დუნაეცი, ვისლოკა, სანი, ვიეფში, ბუგი (მარჯვენა); პილიცა, ბრდა (მარცხენა). გაზაფხულზე თოვლის დნობის დროს იცის წყალდიდობა, ზაფხულში და ზამთარში – წყალმოვარდნები, რაც ხშირად გამოწვეულია ყინულხერგილებით. საშუალო წლიური ხარჯი კრაკოვთან – 84 მ³/წმ, ვარშავასთან – 590 მ³/წმ, ტჩევთან (შესართავის მახლობლად) – 1030 მ³/წმ. ყინულსაფარი, განსაკუთრებით ზემო დინებაში, არამდგრადია. სანაოსნოა მდინარე ფშემშის შესართავამდე (940 კმ) წელიწადში 200-250 დღეს 200-500 ტ წყალწვის გემებისათვის. ჩამონადენის რეგულირებისათვის ვისლასა და მის შენაკადებზე შექმნილია წყალსაცავები. დნეპრ-ბუგის არხით ვისლა შეერთებულია მდინარე დნეპრთან, ბიდგოშჩის არხით - მდინარე ოდრასთან. ვისლის ნაპირზეა ქალაქები: კრაკოვი, ვარშავა, პლოცკი, ტორუნი.

## ლიტერატურა
კატეგორია:პოლონეთის მდინარეები
ბიოსინთეზი

**ბიოსინთეზი** (ბერძ. "ბიოს" - "სიცოცხლე", "სინთეზის" - "შეერთება") — ცოცხალ ორგანიზმში შედარებით მარტივი ნივთიერებებიდან რთული ორგანული ნივთიერების წარმოქმნის პროცესია.

## ბიოსინთეზის სახეობები 
**ცილის ბიოსინტეზი** მიმდინარეონს ენდოპლაზმური ბადის მემბრანაზე განლაგებულ რიბოსომებში, ხოლო სინთეზირებული ცილების მოლეკულები ენდოპლაზმური ბადის ცისტერნების და არხების მეშვებოთ გადაიტანება გოლჯის აპარატში, საიდანაც უჯრედის ამა თუ იმ ნაწილში გადადის ან უჯრედგარე სივრცეში გამოიყოფა. 
გლუვი ენდოპლაზმური ბადე მონაწილეობს ლიპიდებისა და რთული ნახშირწყლების სინთეზში. 

კატეგორია:მეტაბოლიზმი
კატეგორია:ბიოსინთეზი
იუზეფ პილსუდსკი

მინი|მარჯვნივ|250პქ|იოსეფ პილსუდსკი
**იუზეფ პილსუდსკი** ( ['juzεf piw'sutski]; დ. 5 დეკემბერი, 1867 — გ. 12 მაისი, 1935) — პოლონელი სამხედრო, სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. პოლონეთის რესპუბლიკის პირველი მეთაური 1918-1922 წწ. პოლონეთის არმიის დამაარსებელი, პოლონეთის მარშალი. 

## ბიოგრაფია
1855 წელს ჩაირიცხა ხარკოვის სამედიცინო უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე, საიდანაც ერთ წელიწადში გაირიცხა სტუდენტურ მოძრაობების წევრობისა და არეულობებში მონაწილეობისთვის. 1887 წელს ძმასთან და ტერორისტული ჯგუფის სხვა წევრებთან ერთად დააპატიმრეს ალექსანდრე III-ის მკვლელობის მცდელობის ბრლადებით და 5 წლით ციმბირში გადასახლება მიუსაჯეს. სასჯელს იხდიდა ირკუტსკის ციხეში. სასჯელის მოხდის შემდეგ, 1896 წლიდან ცხოვრობდა ლონდონში, სადაც მონაწილეობდა II ინტერნაციონალის IV კონგრესის მუშაობაში. 1899 წლიდან ცხოვრობდა ვილნოში, შემდეგ კი ლოძში, სადაც აგრძელებდა აქტიურ პუბლიცისტურ მოღვაწეობას. 1900 წელს ისევ დააპატიმრეს და მოათავსეს ვარშავის ციხეში, საიდანა მოახერხა გაქცევა. რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს აქტიურად მუშაობდა პოლონეთის ლეგიონის შექმნისთვის. I მსოფლიო ომის წინ გალიციაში ჩამოაყალიბა პოლონელ პატრიოტთა სამხედრო ჯგუფები, ხოლო ომის საწყის ეტაპზე, 1914 წლის ოქტომბერში, შექმნა საიდუმლო სამხედრო ორგანიზაცია, რომელმაც დაუმორჩილებლობა გამოუცხადა გერმანიის ხელისუფლებას. გერმანიის მთავრობამ ორგანიზაცია დაშალა, ხოლო პილსუდსკი დაიჭირა და მაგდებურგის ციხეში ჩასვა. ციხიდან გათავისუფლდა 1918 წლის 8 ნოემბერს და ტრიუმფით დაბრუნდა ვარშავაში. 22 ნოემბერს შეიქმნა დამოუკიდებელი პოლონეთის მთავრობა, ხოლო პილსუდსკი 1919 წლის იანვარში აირჩიეს სახელმწიფოს მეთაურად. 1919-21 წლებში, პოლონეთ-საბჭოთა რუსეთის ომის დროს პილსუდსკის ეკავა პოლონეთის შეიარაღებული ძალების უმაღლესი მთავარსარდლის თანამდებობა. 1926 წლის 31 მაისს არჩეულ იქნა პოლონეთის პრეზიდენტად, რაზეც უარი განაცხადა. 1934 წლიდან მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა გაუარესდა. გარდაიცვალა 1935 წლის 12 მაისს ღვიძლის სიმსივნით. მისი გული დაკრძალულ იქნა ვილნოში, ხოლო სხეული — კრაკოვში.

## თანამდებობები
* 1918–1922 – პოლონეთის რესპუბლიკის მეთაური.
* 1926–1928 – პოლონეთის პრემიერ-მინისტრი.
* 1930 – კვლავ პრემიერ-მინისტრი.
* 1926–1935 – პოლონეთის შეიარაღებული ძალების გენერალ-ინსპექტორი და პოლონეთის სამხედრო მინისტრი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პოლონეთის პრეზიდენტი
* პოლონეთის პრეზიდენტების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* იოსეფ პილსუდსკი
* იოსეფ პილსუდსკი

კატეგორია:პოლონეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  5 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1867
კატეგორია:გარდაცვლილი 12  მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1935
კატეგორია:პოლონელი გენერლები
კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით
სტანისლავ ვოიცეხოვსკი

მინი|მარჯვნივ|250პქ|სტანისლავ ვოიცეხოვსკი
**სტანისლავ ვოიცეხოვსკი** (; დ. 15 მარტი, 1869, კალიში, პოლონეთი — გ. 9 აპრილი, 1953, ვარშავა) — პოლონელი  პოლიტიკური მოღვაწე და მეცნიერი. პოლონეთის პრეზიდენტი 1922–1926  წლებში პრეზიდენტად აირჩიეს გაბრიელ ნარუტოვიჩის მკვლელობის შემდეგ. იგი დაამხეს მაისის გადატრიალების შედეგად. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* პოლონეთის პრეზიდენტი
* პოლონეთის პრეზიდენტების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:პოლონეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1869
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1953
კატეგორია:გადატრიალების შედეგად თანამდებობიდან გადაყენებული ლიდერები
სამების ხევი

**სამების ხევი** — მცირე ხევი გომბორის ქედსა და სოფელ ხაშმის (საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი) ჩრდილოეთით. ისტორიულ ხანაში აქ გადიოდა ერთი მონაკვეთი ეთნოგრაფიული საზღვრისა ძველ ქართულ მხარეებს — კახეთსა და ჰერეთს შორის. აქ მდებარეობს ხაშმის სამების ბაზილიკა, აქვე გადის ძველი გზა გარეკახეთიდან შიგნიკახეთში.
## ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ხეობები
უჯრედის ბირთვი

thumb
**ბირთვი** — ეუკარიოტული უჯრედის ძირითადი კომპონენტი. გამონაკლისი მხოლოდ მცენარეთა საცრისებრი მილების უჯრედები და ძუძუმწოვარი ცხოველების სისხლის ზრდასრული წითელი უჯრედები ანუ ერითროციტებია. 
## დახასიათება 
უჯრედების უმეტესობას ერთი ბირთვი აქვს. არსებობს ორ და მრავალბირთვიანი უჯრედებიც. მაგალითად, ორი ბირთვი აქვს ერთუჯრედიან ცხოველ - ქალამანას და ღვიძლის ზოგ უჯრედს, მრავალბირთვიანი ზოგიერთი კუნთოვანი უჯრედი. სხვადასხვა ტიპის უჯრედთა ბირთვი, ძირითადად, მრგვალი ან ოვალურია, თუმცა, არსებობს უჯრედები უჩვეულო ფორმის ბირთვით - სისხლის თეთრი უჯრედები ანუ ლეიკოციტები.

ბირთვის ძირითადი კომპონენტებია:
* ბირთვის გარსი
* ბირთვის წვენი
* ქრომატინი 
* ბირთვაკი

ბირთვის გარსი ორი მემბრანისგან შედგება, თითოეულ მათგანს პლაზმური მემბრანის მსგავსი აგებულება აქვს. ბირთვის გარსის მემბრანებს შორის არსებული ვიწრო სივრცე ნახევართხევადი ნივთიერებით არის ამოვსებული. ბირთვის გარსის გარე მემბრანა უშუალოდ ენდოპლაზმური ბადის მემბრანებთანაა დაკავშირებული და მის ზედაპირზეც რიბოსომებია განლაგებული.
ბირთვის გარსს მრავალრიცხვოვანი ნასვრეტები, ანუ ბირთვის ფორები აქვს. მათი მეშვეობით ხდება სხვადასხვა ნივთიერების ციტოპლაზმიდან ბირთვში გადასვა და პირიქით.

ბირთვის შიგთავსი ამოვსებულია წვენით. მასში არის ქრომატინი და ერთი ან რამდენიმე ბირთვაკი. ბირთვის წვენის ძირითადი ნაწილი წყალია, რომელშიც მრავალი ქიმიური ნივთიერებაა გახსნილი.

ქრომატინი ბირთვის უმნიშვნელოვანესი ნაწილია. სიტყვასიტყვით ქრომატინი ქართულად შეღებილ მასალას ნიშნავს და მიუთითებს იმაზე, რომ სინათლის მიკროსკოპში გამოსაკვლევად უჯრედების დამუშავების დროს ქრომატინი ადვილად იღებება მკვეთრ ფერებად. ქრომატინი შედგება ერთმანეთში გადახლართული უწვრილესი ძაფებისაგან. ყოველი ძაფის დიამეტრი 14 ნმ-ია, სიგრძე კი ერთ მილიმეტრზე მეტიც შეიძლება იყოს. სინჯათლის მიკროსკოპში ქრომატინი, ძირითადად, წვრილი მარცვლების სახით ჩანს.

ქრომატინი შედგება დეზოქსირიბონუკლეინის მჟავას (დნმ) გრძელი მოლეკულისა და მასთან დაკავშირებული ცილების მოლეკულებისაგან.

## წყარო 
* 
:A review article about nuclear lamins, explaining their structure and various roles
* 
:A review article about nuclear transport, explains the principles of the mechanism, and the various transport pathways
* 
:A review article about the nucleus, explaining the structure of chromosomes within the organelle, and describing the nucleolus and other subnuclear bodies
* 
:A review article about the evolution of the nucleus, explaining a number of different theories
* 
:A university level textbook focusing on cell biology. Contains information on nucleus structure and function, including nuclear transport, and subnuclear domains

კატეგორია:ციტოლოგია
კატეგორია:უჯრედი
ბირთვი

**ბირთვი** შეიძლება იყოს:
*ბირთვი — უჯრედის ძირითადი კომპონენტი
*ბირთვი —  ატომის ცენტრალური ნაწილი
*ბირთვი —  ოპერაციულ სისტემებათა უმეტესობის ცენტრალური კომპონენტი
გაბრიელ ნარუტოვიჩი

მინი|მარჯვნივ|250პქ|გაბრიელ ნარუტოვიჩი
**გაბრიელ ნარუტოვიჩი** (; დ. 17 მარტი, 1865, ტელშიაი, ლიეტუვა — გ.  16 დეკემბერი, 1922, ვარშავა) — პოლონელი  პოლიტიკური მოღვაწე. პოლონეთის პრეზიდენტი, თანამდებობა ეკავა სულ 5 დღის განმავლობაში 11-16 დეკემბერი. ციურიხის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის პროფესორი, ჰიდროინჟინერი.  პრეზიდენტად არჩევამდე ეკავა ჯერ საზოგადოებრივი მუშაობის მინისტრის (1920-1921), ხოლო შემდეგ პოლონეთის საგარეო საქმეთა (1922) მინისტრის თანამდებობა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პოლონეთის პრეზიდენტი
* პოლონეთის პრეზიდენტების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Endecja a zabójstwo Prezydenta Gabriela Narutowicza 
* Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 17 marca 1921
* Ustawa z 27 lipca 1922: Regulamin Zgromadzenia Narodowego dla wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej
 

კატეგორია:პოლონეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1865
კატეგორია:გარდაცვლილი  16 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1922
კატეგორია:მოკლული პრეზიდენტები
კატეგორია:XX საუკუნეში მოკლული პრეზიდენტები
ავტოტროფული ორგანიზმები

**ავტოტროფული ორგანიზმები** (ავტო... და ბერძნ. trophe — საკვები) — ორგანიზმები, რომელთაც არაორგანული ნივთიერებებისაგან ორგანული ნივთიერებების სინთეზირების უნარი აქვთ. ავტოტროფული ორგანიზმებია ყველა უმაღლესი მცენარე. პარაზიტებისა და საპროფიტების გარდა. წყალმცენარეები და ზოგი ბაქტერია. ქლოროფილის მარცვლებიანი მწვანე მცენარეები ორგანულ ნივთიერებებს (ნახშირწყლები, ცილები, ცხიმები) ქმნიან მარტივი არაორგანული ნივთიერებებისაგან (ნახშირორჟანგი და წყალი) მზის სინათლის ენერგიის მონაწილეობით, ე. ი. ფოტოსინთეზის მეშვეობით. ფოტოსინთეზის უნარი აქვს ზოგ პიგმენტოვან ბაქტერიასაც (მწვანე და მეწამული გოგირდოვანი ბაქტერიები). ავტოტროფული ბაქტერიების უმრავლესობა (ნიტრიფიკაციის ბაქტერიები, თიობაქტერიები, უფერო გოგირდოვანი ბაქტერიები) ორგანული ნივთიერების სინთეზს ახდენს ზოგი არაორგანული ნივთიერების (გოგირდწყალბადი, ამიაკი და სხვა) დაჟანგვის შედეგად გამოყოფილი ენერგიის ხარჯზე, ე. ი. ქემოსინთეზით. ავტოტროფული ორგანიზმების როლი ბუნებაში დიდია — ისინი ქმნიან სიცოცხლისათვის აუცილებელ ყველა ორგანულ ნივთიერებას. შეადარეთ ჰეტეროტროფული ორგანიზმები.
## ლიტერატურა 
კატეგორია:ორგანიზმები
კატეგორია:კვების ეკოლოგია
კასტანიეტები

მინი|მარჯვნივ|200პქ|კასტანიეტები
**კასტანიეტები** () — დასარტყამი მუსიკალური ინსტრუმენტი. შედგება ორი ჩაზნექილი ფირფიტისაგან, რომლებიც ერთმანეთს ზედა ნაწილში უკავშირდება ზონარით. ფირფიტები ტრადიციულად მზადდება მყარი ხისაგან, თუმცა ბოლო წლებში სულ უფრო მეტად გამოიყენება პლასტიკური მინა. კასტანეტები გავრცელებულია ესპანეთში, სამხრეთ იტალიაში  და ლათინურ ამერიკაში.

ასეთი მარტივი მუსიკალური ინსტრუმენტები, შესაფერისი რიტმული ცეკვისა და სიმღერის თანხლებით, გამოიყენებოდა ჯერ კიდევ ძველ ეგვიპტეში და ძველ საბერძნეთში.

მსოფლიო კულტურაში კასტანიეტები ასოცირდება ესპანურ მუსიკასთან, განსაკუთრებით ესპანეთის ბოშების, ფლამენკოს სტილსა და ა.შ. კასტანიეტები ხშირად გამოიყენება კლასიკურ მუსიკაში „ესპანური კოლორიტის“ შექმნის მიზნით (მაგალითად, ჟორჟ ბიზეს „კარმენი“).

## რესურსები ინტერნეტში
* Practicopedia.com  
* Partes de las castañuelas
* Escuela y companía de Danza Flamenca y Afines
* Mar Bezana, Concertista de Castañuelas y Bailarina
* Emma Maleras: Las Castañuelas, la grandeza de un pequeño instrumento (Idioma: Catalán) 

კატეგორია:დასარტყმელი საკრავები
უჯრედის ჩანართები

**უჯრედის ჩანართები** არის ის სტრუქტურები, რომელთაც უჯრედი შეიცავს. ისინი, ძირითადად, სხვადასხვა ნივთიერების მარაგს წარმოადგენს. ამიტომ უჯრედის არსებობის სხვადასხვა  სტადიაში ჩანართები შესაძლოა იყოს დიდი რაოდენობითაც ან საერთოდ არ არსებობდეს.
## დახასიათება 
ჩანართები, ძირითადად, სხვადასხვა ზომის წვეთებისა და მარცველის სახით გვხვდება. ცხიმები  განსხვავებული ზომის წვეთებად გროვდება, ნახშირწყლები და ცილები კი - მარცვლების სახით. 

ცხიმის წვეთები დიდი რაოდენობითაა მცენარეთა თესლების, აგრეთვე ცხოველთა კანქვეშა ცხიმოვან უჯრედებში და სხვა. ნახშირწყლების მარაგი მცენარეულ უჯრედებში ძირითადად სახამებლის მარცვლების სახით გროვდება, ცხოველურ უჯრედებში კი - გლიკოგენის მარცვლების სახით. ცილოვანი ჩანართები განსაკუთრებით უხვადაა ცხოველთა კვერცხუჯრედში, მცენარეთა თესლების უჯრედებში და ორივე შემთხვევაში ჩანასახის საკვებს წარმოადგენს. 

კატეგორია:ციტოლოგია
კატეგორია:უჯრედი
## წყარო 
*"ბიოლოგია" სახელმძღვანელო მე-7 კლასელთათვის. თბილისი. 1998. გვ -46-47 - ავტორები: პროფ. გ.თუმანიშვილი, ბიომეცნ. დოქ. ი.ლაზრიშვილი, პროფ. ნ. მითაგვარია, დოც. ი .ქორქია, პროფ. გ. ღვალაძე, პროფ. ს .ცაგარელი.
ჯეიმზ კევიზელი

**ჯეიმზ პატრიკ კევიზელი** (ინგლ. James Caviezel, სფა ; დ. 26 სექტემბერი 1968, მაუნტ-ვერნონი, ვაშინგტონი, აშშ) — ამერიკელი კინომსახიობი. სახელი გაითქვა მას შემდეგ, რაც განასახიერა იესო ქრისტეს სახე კინოფილმში „ქრისტეს ვნებანი“.

## ბიოგრაფია 
ჯეიმზ კევიზელი დაიბადა ვაშინგტონის შტატში, საკმაოდ დიდ ოჯახში. მსახიობის ოჯახი ცხოვრობდა მკაცრი კათოლიკური წესებით. მას სამი და და ერთი ძმა ჰყავს. ჯეიმზის მამა ერთი შტოთი სლოვაკია, ხოლო დედა ირლანდიელია. ჯეიმზ კევიზელი ღვთისმოშიში კათოლიკეა. 2005 წლის 19 მარტამდე კევიზელი მთავარი მოქადაგე იყო კათოლიკეების პირველი კონფერენციის დროს ბოსტონში. ადრეულ ასაკში იგი დაკავშირებული იყო სპორტთან და რელიგიასთან. მთელი მისი ოჯახი სპორტულ სფეროში იყო ჩაბმული. მისი და და ძმა კალათბურთით იყვნენ გატაცებულები. თვით ჯეიმზ კევიზელიც ფიქრობდა კალათბურთელი გამხდარიყო, თუმცა ჩანაფიქრი არ აუსრულდა, რადგან ფეხის ტრავმა მიიღო. კოლეჯის დამთავრების შემდეგ მიიღო პირველი როლი ნილ საიმონის პიესაში. 1990 წელს მომავალი მსახიობი ლოს-ანჟელესში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც 1994 წლამდე დარჩა. აქ იგი ოფიციანტად მუშაობდა.

თავდაპირველად სერიალებში იღებდა მონაწილეობას, ხოლო 1990-იანი წლების შემდეგ კინოფილმებში დაიწყო გადაღება. მისი კინოკარიერა ათვლას 1990-იანი წლებიდან იწყებს.

1991 წელს გამოდის გას ვან სენტის ფილმი „ჩემი პირადი შტატი აიდაჰო“, სადაც კევიზელთან ერთად ითამაშა იმ დროს უცნობმა კიანუ რივზმა. შემდეგ როლი მიიღო დიდბიუჯეტიან ფილმში „უაიტ ერპი“. ამ პერიოდში მხოლოდ მსუბუქ დრამებში და სპორტულ-საოჯახო კინოფილმებში გამოდიოდა. ეპიზოდურ როლში გვევლინება ცნობილ კინოფილმში „კლდე“. აღსანიშნავია აგრეთვე ფილმი „წვრილი წითელი ხაზი“, სადაც სიუჟეტის ცენტრში ამერიკელი ჯარისკაცების ქვედანაყოფის ისტორიაა მოთხრობილი. 2000 წელს გამოდის ფილმი „რადიოტალღა“, ფანტასტიკური დრამა, სადაც მოთხრობილია მამა-შვილის ისტორია. 2004 წელს გამოვიდა მელ გიბსონის გახმაურებული კინოფილმი „ქრისტეს ვნებანი“, სადაც იესოს სახე განასახიერა. 2011-2016 წლებში გადიოდა სერიალი „ინტერესის ობიექტი“, სადაც კევიზელმა ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს ყოფილი აგენტის, ჯონ რიზის როლი შეასრულა.

## ფილმოგრაფია
## რესურსები ინტერნეტში 
* 
*Jim Caviezel UK Website 
*Reel Caviezel: Jim Caviezel's work as a storyteller on film
*yourMovies interview: Jim Caviezel 
*Interview with Jim on WHO.com where he talks about his lucky life 
*Interview with Jim on Beliefnet.com where he talks about "The Stoning of Soraya M" and his faith

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1968
კატეგორია:დაბადებული 26 სექტემბერი
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:XX საუკუნის რომის კათოლიკური ეკლესიის მიმდევრები
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები
კატეგორია:სლოვაკი ამერიკელები
კატეგორია:ნოტრ-დამის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჩილეს მიწისძვრა (2010)

{{ინფოდაფა მიწისძვრა
|სათაური = ჩილეს მიწისძვრა
|სურათი = 2010 Chile earthquake - Building destroyed in Concepción.jpg
|წარწერა          =  კონსეფსიონი
|imagecaption       = 
|რუკა= 2010 Chile earthquake epicenter.png
|წარწერა2            =  მიწისძვრის ეპიცენტრი
|image name         =  
|რუკა2               = 
|რუკის ზომა= 
|თარიღი =  27 თებერვალი, 2010
|დრო= 03:34:14
|ხანგრძლივობა=  
|მაგნიტუდა =  8.8 M_\mathrm{w}
|სიღრმე= 35 კმ
|მდებარეობა =   
|ტიპი=
|დაზარალებული ქვეყანა = ჩილე
|ზარალი = 15-30 მლრდ
|ინტენსიურობა=
|ცუნამი= კი
|მეწყერი=არა 
|განმეორებითი ბიძგები = 28 თებერვალი, 1 მარტი 8.0 M_\mathrm{w}
|მსხვერპლი= 802 ადამიანი
}}
**ჩილეს მიწისძვრა** – ძლიერი მიწისძვრა ჩილეს სანაპიროსთან, 2010 წლის 27 თებერვალს. გამოიწვია ადამიანის მსხვერპლი, ნგრევა და ცუნამის ფორმირება.  იგი გასული ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ყველაზე ძლიერი მიწისძვრაა. ეპიცენტრი მდებარეობდა ბიო-ბიოს რეგიონის დედაქალაქ კონსეფსიონიდან, ქვეყნის სიდიდით მეორე აგლომერაციიდან, 90 კმ-ზე.

მსხვერპლის რაოდენობა რეგიონების მიხედვით ასეთია:

* ბიო-ბიოს რეგიონი – 540 ადამიანი.
* მაულეს რეგიონი – 64 ადამიანი.
* ო'ჰიგინსის რეგიონი – 46 ადამიანი.
* სანტიაგოს რეგიონი – 36 ადამიანი.

წარმოქმნილმა ცუნამიმ იმსხვერპლა რამდენიმე ადამიანი მაულეს რეგიონის კუნძულებზე. განმეორებითი ბიძგები 8.0 M_\mathrm{w} მაგნიტუდის სიძლიერისა აღინიშნა 28 თებერვალს და 1 მარტს. 11 მარტს კვლავ განმეორდა მიწისძვრა 7.2 M_\mathrm{w} მაგნიტუდის სიძლიერის. კვლავ შეიქმნა საფრთხე ცუნამის წარმოქმნისა.

## გალერეა

File:2010 Chile earthquake epicenter.png|ეპიცენტრის რუკა
File:Earthquake.jpg|რანკაგუის ეკლესია მიწისძვრის შემდეგ
File:Museo de Arte Contemporáneo Earthquake in Chile.jpg|თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი სანტიაგოში
File:2010 Chile earthquake - Building destroyed in Concepción.jpg|ორად გაყოფილი სახლი კონსეფსიონში იხ. სარეკლამო რგოლი 
File:2010 Chile earthquake in Valaraiso.jpg|მიწისძვრის შედეგები ვალპარაისოში
File:Centro de Concepcion terremoto.jpg|კონსეფსიონის ცენტრში
File:Chile Earthquake 2010 - Maipú 7.JPG|დაზარალებული საცხოვრებელი კორპუსი მაიპუში  
File:Vespucio Norte Highway after 2010 earthquake.jpg|დანგრეული გზის მონაკვეთი სანტიაგოში

## რესურსები ინტერნეტში
* Chile Earthquake coverage on ReliefWeb
* Aftershock survey
* Maps of the Chile Earthquake from NYT
* International Seismological Centre  
* Tsunami Event page  
* Model-data comparison plots 
* Open Directory - Earthquakes: Past Earthquakes: Chile 2010   
* Chile Earthquake and Tsunami - February 27, 2010 in the Yahoo! Directory   
* Satellite Photography of Affected Region with Aftershock Map 
* Chilean Earthquake Toll Passes 800; Aid Yet to Reach Many Devastated Areas  
* Harvard Center for Geographic Analysis GIS datasets 
* 1960 Chile tsunami (earthquake magnitude Mw 9.5) Maximum amplitude plot

## სქოლიო
კატეგორია:მიწისძვრები ჩილეში
კატეგორია:2010 წლის მიწისძვრები
კატეგორია:2010 წელი ჩილეში
ქსოვილი (ბიოლოგია)

thumb
**ქსოვილი** — მრავალუჯრედიან ორგანიზმებში აგებულებითა და ფუნქციებით მსგავსი უჯრედების და მათ შორის არსებული უჯრედგარე სივრცის ერთიანობა. ადამიანის და ცხოველთა ქსოვილების აგებულებას შეისწავლის ჰისტოლოგია. 

ცხოველისა და ადამიანის ორგანიზმებში გამოყოფენ ოთხ ძირითად ტიპს:
* ეპითელურს;
* შემაერთებელს;
* კუნთოვანს;
* ნერვულს.

მცენარეთა ორგანიზმებში განასხვავებენ ქსოვილთა ხუთ ძირითად სახეობას: 
* მფარავს;
* ძირითადს;
* გამტარს.
* წარმომშობს
* მექანიკურს
მცენარეთა ორგანიზმში ქსოვილები ასევე შეიძლება დაიყოს ორ ტიპად:
*წარმომშობი ქსოვილები (მერისტერმა); 
*მუდმივი ქსოვილები.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბიოლოგია
კატეგორია:ჰისტოლოგია
ინდოსტანის ნახევარკუნძული

**ინდოსტანი** (; ; Hindustān; ) — ნახევარკუნძული სამხრეთ აზიაში. მისი ფართობი შეადგენს 2 მლნ კმ²-ს. ნახევარკუნძულის ტერიტორიაზე მდებარეობს სახელმწიფოები: ინდოეთი, ბანგლადეში და პაკისტანი. 

დასავლეთით, გარს ერტყმის ინდოეთის ოკეანის წყლები, აღმოსავლეთით — ბენგალის ყურე. ნახევარკუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდებარეობს კუნძული შრი-ლანკა. 

ინდოსტანის ყველაზე სამხრეთი წერტილია კომორინის კონცხი. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ინდოსტანი - ბრიტანიკა

კატეგორია:აზიის ნახევარკუნძულები
ლაბრადორის ნახევარკუნძული

**ლაბრადორის ნახევარკუნძული** — ვრცელი ნახევარკუნძული ჩრდილოეთ ამერიკაში, კანადის აღმოსავლეთ ნაწილში. დასავლეთით მას ერტყმის ჰუდსონის ყურე, ჩრდილოეთით — ჰუდსონის სრუტე, აღმოსავლეთით — ლაბრადორის ზღვა და სამხრეთ-აღმოსავლეთით — წმინდა ლავრენტის ყურე.

ნახევარკუნძულის ფართობი შეადგენს  1 400 000 კმ²-ს, მოსახლეობა კი 150 000 ადამიანს (2006).

1499 წელს, მეფე მანუელ I-მა, ჟუან ფერნანდეს ლავრადორს მისცა უფლლება, გამოეკვლია ეს ტერიტორია, მიუხედავად იმისა, რომ ამის უფლებას მას ტორდესილასის ხელშეკრულება არ აძლევდა. სწორედ მის პატივსაცემად ჰქვია ნახევარკუნძულს ეს სახელი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ლაბრადორის საინფორმაციო გვერდი 

კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ნახევარკუნძულები
სამედიცინო პარაგრაფები

**„სამედიცინო პარაგრაფები“** — XVIII საუკუნის (1714 -1724) სამედიცინო ძეგლი, რომლის ავტორია ვახტანგ VI. წიგნი შედგება 37 პარაგრაფისაგან, სადაც ძირითადად დახასიათებულია არაორგანული წარმოშობის სამკურნალო საშუალებანი, მათ შემზადების  და გამოყენების წესები. აღწერილია წამლები, რომნლებსაც იყენებდნენ ხველების, გულის, კუჭ-ნაწლავის, ფილტვების, სახსრების და სხვა დაავადებათა დროს. დახასიათებულია კოსმეტიკური საშუალებანი — მათეთრებელი მალამო, სურნელოვანი ნაერთები, თმის შავი საღებავი, თმის ამოსაყვანი წამლები და სხვა. ტექსტში შეინიშნება რუსული და ლათინური ტერმინოლოგიის გავლენა, რაც იმას მოწმობს, რომ ავტორი კარგად იცნობს რუსულ და ევროპულ მედიცინას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული სამედიცინო ლიტერატურა
შურფი

**შურფი** () — მიწის ზედაპირიდან გაყვანილი მცირე სიღრმის ვერტიკალური ან დახრილი გვირაბი; გაჰყავთ ჩვეულებრივ 25-იდან 40 მ-მდე. ფართო დანიშნულებისაა. იყენებენ სასარგებლო წიაღისეულის საბადოს დასაზვერავად, ვენტილაციისათვის, მაღაროში მასალების ჩასაშვებად, მომუშავეთა ჩასვლა-ამოსვლისათვის და სხვ. ნიადაგის ფენების უფრო ღრმა კვლევებისათვის მიმართავენ ბურღვას. 

დღეისათვის ტერმინი შურფი ნაკლებად იხმარება და წარმოადგენდა პროსპექციის სინონიმს. 

## იხილეთ აგრეთვე
* შტრეკი 

## ლიტერატურა
კატეგორია:სამთო სამუშაოები
კატეგორია:მოპოვებითი მრეწველობა
ფრანც ლევინსონ-ლესინგი

**ფრანც იულის ძე ლევინსონ-ლესინგი** ( დ. , პეტერბურგი — გ. 25 ოქტომბერი, 1939 ლენინგრადი) — რუსი გეოლოგი და პეტროგრაფი. სსრკ მეცნიერებათა 
აკადემიის აკადემიკოსი (1925).

## ბიოგრაფია 
1883 წელს ფრანც ლევინსონ-ლესინგმა დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1889 წლიდან იქვე კითხულობდა ლექციებს გეოლოგიაში. 1892-1902 წლებში პროფესორად იყო იურიევის (ახლანდელი ტარტუს) უნივერსიტეტში, 1902-1930 წლებში კი პეტერბურგის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, სადაც ჩამოაყალიბა რუსეთში პირველი ექსპერიმენტული პეტროგრაფიის ლაბორატორია.

1921 წლიდან ლენინგრადის უნივერსიტეტის პეტროგრაფიის კათედრის გამგე. 1919 წელს გეოლოგიის კომიტეტში იგი აირჩიეს პეტროგრაფად. 
1925-1939 წლებში ეწეოდა სამეცნიერო ორგანიზაციულ მუშაობას სსრკ მეცნიერებათა აკადემიაში. 

ლევინსონ-ლესინგის ძირითადი შრომები ეხება თეორიული პეტროგრაფიისა და პეტროგენეზისის საკითხებს. ავტორია აგრეთვე მრავალრიცხოვანი შრომებისა კრისტალოგრაფიაში, მინერალოგიაში, ვულკანოლოგიაში, ზოგად გეოლოგიაში, სტრატიგრაფიაში, პალეონტოლოგიაში, ნიადაგთმცოდნეობასა და გეოლოგიის ისტორიაში. საფუძველი ჩაუყარა მოძღვრებას პეტროგრაფიის ფორმაციასა (1888) და ქანების პირველ რაციონალურ ქიმიურ კლასიფიკაციას (1898). დაადგინა ექსტრუზიული კონუსების წარმოშობის მექანიზმი და მათი კავშირი ინტრუზიებთან. 

ძირითადად კავკასიასა და ურალს იკვლევდა. გეოლოგიის მკვლევარმა დაწერა 200-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი, რომელიც გეოლოგიის არაერთ კარდინალურ საკითხს მიეძღვნა.

ლევინსონ-ლესინგის პატივსაცემად სსრკ მეცნიერებათა აკადემიამ დააწესა მისი სახელობის პრემია. მისი სახელობისაა მინერალი, კონცხი (ტაიმირის ნახევარკუნძულზე), ვულკანი, ქედი და სხვა.

## თხზულებები
* "Олонецкая диабазовая формация" (магистерская диссертация; в "Трудах Санкт-петербургского Общества Естествознания", XIX);
* "О некоторых химических типах изверженных пород" ("Вестник Естествознания", 1890);
* "Геологический очерк Южно-Заозерской Дачи и Денежкина Камня на Урале" (1900);
* "Вулканы и лавы Центрального Кавказа" (1913).
* "Избр. труды, т. 1—4, М.—Л., 1949—55".

## ლიტერატურა
* Гинзберг А. С., Значение петрографических работ Ф. Ю. Левинсон-Лессинга для русской и мировой науки, 1952.

## სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები
კატეგორია:რუსი გეოლოგები
კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში გარდაცვლილები
იუტლანდია (მრავალმნიშვნელოვანი)

ტოპონიმი **იუტლანდია** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* იუტლანდია — ნახევარკუნძული დანიაში.
* იუტლანდია — ფრეგატი
* იუტლანდია — დანიის სამგზავრო და სატვირთო გემი
ჟიულ რიმე

მინი|მარჯვნივ|ჟიულ რიმე
**ჟიულ რიმე** (; დ. 14 ოქტომბერი, 1873 — გ. 16 ოქტომბერი, 1956) — პარიზული საფეხბურთო კლუბ „რედ სტარის“ დამფუძნებელი და პრეზიდენტი, შემდეგ საფრანგეთის ფედერაციის პრეზიდენტი 1919-1946 წლებში, ფიფა-ს მესამე პრეზიდენტი 1921-1954 წლებში. იგი ყველაზე დიდხანს მართავდა ფიფას.

ჟიულ რიმეს დიდი წვლილი მიუძღვის ევროპის კონტინენტზე ფეხბურთის განვითარებაში. ოლიმპიურ თამაშებზე საფეხბურთო ტურნირების წარმატებამ მასში და მის თანამოაზრეებში ჩამოაყალიბა ფეხბურთში მსოფლიო ჩემპიონატის ჩატარების იდეა. იგი იყო სულისჩამდგმელი ფეხბურთში მსოფლიო ჩემპიონატის ჩატარებისა და ამ ჩემპიონატის გარდამავალ თასს, რომელიც 1970 წელს ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების საკუთრება გახდა სამუდამოდ, რიმეს თასსაც უწოდებდნენ.

## ბიოგრაფია 
ადრეულ წლებში რიმე ეწეოდა პოლიტიკურ მოღვაწეობას და ქრისტიანული მოძრაობის აქტიური წევრი იყო. 1898 წელს მან დააარსა ქრისტიანულ რესპუბლიკური მიმდინარეობის გაზეთი „La Revue“. მისი აქტიურობით შეიქმნა პარიზული საფეხბურთო კლუბი „რედ სტარი“. იყო ამ კლუბის პრეზიდენტი და ამავდროულად შევიდა ფეხბურთის ასოციაციაში. 1904 წელს იგი ფიფა-ს შემქმნელთა შორის ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური მონაწილე იყო. სულ რაღაც ერთი წლის შემდეგ საფრანგეთის ფეხბურთის ფედერაცია გამოვიდა ფიფა-ს რიგებიდან და აუკრძალა თავის საფეხბურთო გუნდებს მონაწილეობა მიეღოთ საერთაშორისო ტურნირებში. ამის შემდეგ ჟიულ რიმემ თავის კლუბთან ერთად დატოვა საფრანგეთის ფეხბურთის ფედერაცია და გადავიდა საფეხბურთო ასოციაციათა ლიგაში.
1914 წელს ჟიულ რიმე პირველ მსოფლიო ომში წავიდა. იგი ომიდან ბრუნდება ქვეითი ჯარის ლეიტენანტის ჩინით და საბრძოლო წითელი ჯვრით. 1919 წლის 11 აპრილს იგი აირჩიეს  ხელახლად დაარსებული საფრანგეთის ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტად, 1921 წელს კი ფიფა-ს პრეზიდენტად.

1956 წელს იგი წარდგენილი იქნა ნობელის პრემიაზე მშვიდობის დარგში, სპორტის პოპულარიზაციაში შეტანილი წვლილისა და ომის საწინააღმდეგო პროპაგანდისათვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ფიფა-ს პრეზიდენტები . ფიფა-ს ოფიციალური საიტი.
* ჟიულ რიმე Find a Grave-ზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:ფიფა-ს პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული 14 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1873
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1956
კარლ რულიე

**კარლ ფრანცის ძე რულიე** ( დ. 20 აპრილი  [ ძვ. სტ. 8 აპრილი], 1814, ნიჟნი-ნოვგოროდი — გ. 22 აპრილი, 1858, მოსკოვი) — რუსი ბუნებისმეტყველი, ბიოლოგ-ევოლუციონისტი. მოსკოვის უნივერსიტეტის პროფესორი.

## ბიოგრაფია
კარლ რულიემ განავითარა იდეა ორგანიზმის გარემოსთან დამოკიდებულების შესახებ. ჩარლზ დარვინის „სახეობათა წარმოშობის“ (1859) გამოსვლამდე რულიე მიუთითებდა (1852), რომ ცხოველთა ახალი ჯიშების გამოყვანისა და მათი აკლიმატიზაციის ცდები მნიშვნელოვანია ბუნებრივ პირობებში მიმდინარე ევოლუციური პროცესების გასაგებად. 

რულიეს მიაჩნდა, რომ მემკვიდრულობა განისაზღვრება ისტორიულად ჩამოყალიბებული პირობებით, ხოლო ცვალებადობა ორგანიზმის საარსებო პირობებთან შეგუების პროცესია. რულიე ილაშქრებდა ჟორჟ კიუვიეს მეტაფიზიკური და ტელეოლოგიური შეხედულებების წინააღმდეგ, უარყოფდა მოძღვრებას სახეობათა უცვლელობის შესახებ. 

რულიემ შექმნა დარვინამდელი პერიოდის ზოოლოგ-ევოლუციონისტების
პირველი მეცნიერული სკოლა (ანატოლი ბოგდანოვი, იაკობ ბორზენკოვი, ნიკოლოზ სევერცოვი, სერგეი უსოვი). დასახა ცხოველთა ეკოლოგიური და ზოოფსიქოლოგიური კვლევის ფართო პროგრამა.

## თხზულება 
* Избранные биологические произведения, М., 1954.

## ლიტერატურა
* Райков Б. Е. Русские биологи-эволюционисты до Дарвина : материалы к истории эволюционной идеи в России. Т. 3. — М. ; Л. 1955.

## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ბიოლოგები
კატეგორია:დაბადებული  1814
კატეგორია:გარდაცვლილი 1858
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები