open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
სანჩია არაგონელი

**სანჩია არაგონელი** (; დ. 1478 — გ. 1506) — ტრასტამარას დინასტიის წარმომადგენელი. ნეაპოლის მეფე ალფონსო II-ის უკანონო ქალიშვილი. რომის პაპ ალექსანდრე VI-ის ნაბოლარა ვაჟის, ჯოფრედო ბორჯიას პირველი ცოლი. 

## ბიოგრაფია 
სანჩია დაიბადა 1478 წელს გაეტაში. იგი იყო ნეაპოლის მეფე ალფონსო II-ისა და მისი საყვარლის, ტროჯა გაცელას უკანონო ქალიშვილი. 1494 წელს, 16 წლის სანჩია მიათხოვეს რომის პაპ ალექსანდრე VI-ის 12 წლის ვაჟ ჯოფრედო ბორჯიას, რის შემდეგაც მათ გადაეცათ სკვილეჩის ჰერცოგისა და ჰერცოგინიის წოდება. ქორწინება მთლიანად პოლიტიკური, უნაყოფო და უბედური იყო, რა დროსაც სანჩია ქმართან ერთად ვატიკანის კარზე ცხოვრობდა. აქ მას სხვა მრავალი დიდებულის გარდა, რომანი ჰქონდა თავის მაზლებთან — ჩეზარე და ჯოვანი ბორჯიებთან. აღსანიშნავია, რომ იგი ასევე ახლო მეგობარი იყო თავისი მულის, ლუკრეცია ბორჯიასი. როგორც ცნობილია, სწორედ სანჩიასთან არსებული რომანი გახდა მიზეზი, რის გამოც 1497 წელს ჩეზარე და ჯოფრედო ბორჯიებმა მოკლეს და შემდეგ ტიბრში გადააგდეს ჯოვანი ბორჯია. 

1498 წელს ლუკრეცია ბორჯია ცოლად სანჩიას ნახევარ-ძმას, პრინც ალფონსო არაგონელს გაჰყვა. სანჩას ცხოვრება ბორჯიების კარზე მეტად მშფოთვარე იყო. მას ჩეზარეს ფრანგ დიდებულ შარლოტ დ'ალბრეზე ქორწინების შემდეგაც კი არ განუტწვეტია მასთან რომანი. იქიდან გამომდინარე, რომ 1494 წელს დაწყვებული იტალიური ომების მთავარი სამიზნე სწორედ სანჩიას მშობლიური ნეაპოლი იყო, იგი ვატიკანში მეტად მნიშვნელოვან ფიგურად აღიქმებოდა, რის გამოც ეპატია ყველა მისი რომანი. 

1500 წელს, მას შემდეგ რაც ჩეზარე ბორჯიამ, რომელსაც თავის დასთან, ლუკრეციასთან ჰქონდა რომანი, სასტიკად მოკლა მისი ქმარი ალფონსო არაგონელი, რომელიც სანჩიას საყვარელი ძმა იყო. ამით განრისხებულმა სანჩიამ დაუყოვნებლივ რომის დატოვება მოისურვა, მაგრამ იგი მისმა მამამთილმა, პაპმა ალექსანდრე VI-მ დააპატიმრა და სანტ'ანჯელოს კოშკში გამოკეტა. მისი ტყვეობა მხოლოდ 1503 წელს, პაპის გარდაცვალების შემდეგ დასრულდა, რის შემდეგაც სანჩიამ და ჯოფრედომ დატოვეს რომი და ნეაპოლში გადასახლდნენ, სადაც გარდაიცვალა იგი 1506 წელს. ამის შემდეგ ჯოფრედომ მეორედ იქორწინა თავის ბიძაშვილ მარია დე მილაზე, რომელთანაც ოთხი შვილი შეეძინა და რომელთა შთამომავლებიც 1735 წლამდე მართავდნენ სანჩიას მზითვით მიღებულ სკვილეჩის საჰერცოგოს. 

## ლიტერატურა 
* Bradford, Sarah (2005). Lucrezia Borgia. La storia vera. Milan: Mondadori. pp. 85–88. ISBN 88-04-55627-7.
* Commire, Anne; Deborah Klezmer (2000). Women in world history: a biographical encyclopedia. 2. Yorkin Publications. p. 773. ISBN 0-7876-4061-1.

კატეგორია:დაბადებული 1478
კატეგორია:გარდაცვლილი 1506
კატეგორია:ტრასტამარის დინასტია
სხვა ნანუკა

**სხვა ნანუკა** — ქართული სოციალური ტელეგადაცემა მთავარი არხის ეთერში. პირველად გავიდა 2019 წლის 11 სექტემბერს. გადაცემის პირველი სტუმარი არხის დამფუძნებელი და გენერალური დირექტორი ნიკა გვარამია და ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ის ის სახეები იყვნენ, ვინც „მთავარ არხზე“ გადავიდნენ.

## სქოლიო
კატეგორია:მთავარი არხი
ოსაქიუჯა

**ოსაქიუჯა** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  	4,332 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
ნინო დიასამიძე

**ნინო დიასამიძე** (დ. 4 დეკემბერი, 1992) — ქართველი აკრობატული ტანმოვარჯიშე ქალი. 2014 წელს მონაწილეობა მიიღო მსოფლიო აკრობატული ტანვარჯიშის ჩემპიონატზე პარტნიორებთან, მარიამ გიგოლაშვილთან და მაგდა რუსიასთან ერთად.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1992
კატეგორია:ქართველი ტანმოვარჯიშე ქალები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მამლუქთა დინასტია (ერაყი)

**მამლუქების ერაყული დინასტია** () — დინასტია, რომელიც ერაყს XVIII საუკუნიდან ადრეულ XIX საუკუნემდე მართავდა. მისი წარმომადგენლები მამლუქები იყვნენ. 1704-1831 წლებში ერაყს ეთნიკურად ქართველი მამლუქები მართავდნენ.

ქართველმა მამლუქებმა ერაყის მდგომარეობა წინ წაწიეს, განსაკუთრებული როლი ითამაშა დაუდ ფაშას მიერ გატარებულმა რეფორმებმა. 1831 წელს ოსმალეთის სულთანმა, დაუდის აჯანყების გამო და, ასევე, იმის შიშით, რომ მომავალშიც განმეორდეობდა აჯანყება, მოსპო ეს დინასტია და ისინი თანამდებობაზე ოსმალო ფაშებით ჩაანაცვლა. ოსმალური ერაყი პირველ მსოფლიო ომამდე არსებობდა, თუმცა მამლუქები მაინც დიდ როლს თამაშობდნენ ერაყში სხვა მართველ თანამდებობებზე. ნაჯი შავკათი (1891 – 1980), ერაყის პრემიერ-მინისტრი 1930-1931 წლებში, ერაყის ქართველი მამლუქების შთამომავალი იყო.

## მამლუქი მართველების სია 
## ლიტერატურა 
* *ჯანელიძე დ.*, *სილაგაძე ბ.*, ქართველი მამლუქები ეგვიპტესა და ერაყში, თბ., 1967.

## სქოლიო 
კატეგორია:მამლუქები
კატეგორია:ერაყის ისტორია
მთავარი არხი

**მთავარი არხი** — კერძო სატელევიზიო კომპანია საქართველოში. დაფუძნდა 2019 წლის 17 აგვისტოს.  ეთერში გავიდა 2019 წლის 9 სექტემბერს. 2025 წლის 1 მაისს არხმა შეაჩერა მაუწყებლობა.

არხის გუნდის დიდ ნაწილს წარმოადგენენ ადამიანები, რომლებმაც რუსთავი 2 დატოვეს.

მაუწყებლობს მთელი საქართველოს მასშტაბით, როგორც ღია ეთერით, ისე თანამგზავრით, საკაბელო ოპერატორებისა და IP ტელევიზიების საშუალებით.

## გადაცემები
* მთავარი
* მთავარი ჭკვიანი
* მხოლოდ ლელასთან
* ილო ბეროშვილის ღამის შოუ
* დღის სტუმარი
* შენი დილა
* Post Factum
* სხვა ნანუკა
* ახალი თინა
* ღამის მთავარი
* როგორ გადავრჩი
* შენი შუადღე
* მთავარი დიაგნოზი
* სპორტი მთავარზე
* მთავარი მსოფლიოში
* ლიტერატურული სამკუთხედი
* ჩვენებური ევროპა
* მარტივი რეცეპტები პუტკუნებისგან
* სადილი ქეთისთანა
* ახალი სახლი
* მთავარი აქცენტები
* შაბათის მთავარი
* მხოლოდ ქართული

## რესურსები ინტერნეტში 
* გადაცემები
* 
* 
* 

## სქოლიო

კატეგორია:სატელევიზიო არხები
კატეგორია:ქართული სატელევიზიო არხები
სამანტა სეინტი

**სამანტა სეინტი** (; დ. 8 ივნისი, 1987, ტენესი, აშშ) — ამერიკელი პორნომსახიობი და მოდელი. პორნოგრაფიაში პირველად გამოჩნდა 2011 წელს, კონტრაქტი გააფორმა „Wicked Pictures“-თან. მისი ვიდეობი განთავსებელია საიტებზე: „Adam & Eve“, „Brazzers“, „Girlfriends Films“, „Hustler Video“ და „Twistys“. მისი ფავორიტი მამაკაცი პორნომსახიობები არიან: რამონ ნომარი და მანუელ ფერარა.

## ფილმოგრაფია
მონაწილეობა მიიღო 267 ფილმში.
### სია
* 2017: Mandingo Massacre 11
* 2015: Oil Overload 12
* 2014: Black Owned 6
* 2014: Bra Busters 6
* 2014: The Party
* 2014: The Bait
* 2014: Holly Would
* 2014: Cinderella XXX: An Axel Braun Parody
* 2014: Breakup Blues
* 2014: CFNM Secret 9
* 2014: Samantha Saint Is Completely Wicked 2
* 2013: The Candy Striper
* 2013: The Ring
* 2013: Tonight’s Girlfriend 20
* 2013: Samantha Saint Is Completely Wicked
* 2013: My Ex Girlfriend 10
* 2013: Rekindled
* 2013: Skintight
* 2013: Bikini Outlaws
* 2013: Big Tits at Work 18
* 2013: Big Tits in Uniform 9
* 2013: Erotic Massage Stories 1

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:ამერიკელი ქალი პორნომსახიობი
საიდ-ფაშა

**საიდ ფაშა** (; დ. 1791 — გ. 1817) — წარმოშობით ქართველი ერაყის მამლუქი მმართველი 1813-1817 წლებში. სულეიმან ბუიუქის შვილი. 

მამის გარდაცვალების შემდგომ (1813) საიდმა მიიღო ფაშას წოდება (ქართულად: გუბერნატორი). რადგანაც საიდი სასახლეში აღიზარდა, მას არ მოუწია ებრძოლა ფაშობისთვის, შესაბამისად ის არ გამოირჩეოდა გამოცდილებით და ძლიერი ნებისყოფით, რის გამოც თავს ვერ ართმევდა ერაყის მართვას. ამის გამო 1814 წელს მისმა ოპოზიციონერმა ჰამად-აღამ მოუწყო შეთქმულება. მან საიდის დედა დაარწმუნა, რომ დაუდი, რომელიც საიდის მარჯვენა ხელი იყო, გეგმავდა აჯანყებას, ამის გამგონე დედამ საიდი, ბევრი ცდის შემდგომ, დაითანხმა და დაუდი მოახსნევინა დავთადარის პოსტიდან. ამ გადაწყვეტილებამ საკმაოდ დაძაბა ვითარება ერაყის საფაშოში. აჯანყებამდე მივიდა საქმე, როდესაც დაუდმა ბევრი მომხრე გაიჩინა, რომლებიც უკმაყოფილონი იყვნენ საიდით. 

საიდი, 1816 წლისთვის, ვეღარ ინახავდა ჯარს, რის გამოც გადაწყვიტა ფულის მოჭრა. მან ამ მიზნით ებრაელი ბანკირი აზრა მოიწვია. აზრას შურისძიების სურვილი ამოძრავებდა საიდის მიმართ, რადგან საიდმა, რამდენიმე წლის წინ, ის არ დანიშნა ბაღდადის სავაჭრო კორპორაციის მეთაურად. ამ შურის ძიების მიზნით, აზრამ მონეტას ოსმალეთის სულთნის, მაჰმუდ II-ის ნიშნის მაგივრად, საიდის სახელი დააწერა და გააგზავნა სტამბოლში სულთანთან. ამაზე სულთანი განრისხდა და საიდს უბრძანა დაეტოვებინა ფაშას პოსტი. ეს მომენტი დაუდმა გამოიყენა და თავისი კანდიდატურა წარადგინა ამ თანამდებობაზე. სულთანი დასთანხმდა ამას, თუმცა საიდი არ ნებდებოდა ამ პოსტს. 

საბოლოოდ საქმე იქამდე მივიდა რომ, 1817 წლის თებერვალში საიდის ბანაკი შიგნიდან გატყდა და დაუდმა მოახერხა ბაღდადში შესვლა, რითაც ერაყის უკანასკნელი მამლუქი ფაშა გახდა.

## ლიტერატურა 
* *ჯანელიძე დ.*, *სილაგაძე ბ.*, ქართველი მამლუქები ეგვიპტესა და ერაყში, თბ., 1967;
* *ბეი-მამიკონიანი გ.*, ქართველ მამელუკთა მბრძანებლობა ერაყში XVIII და XIX საუკუნეებში, „საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე“, ტ. 5, № 7, 1944.

## სქოლიო 
კატეგორია:ერაყის ფაშები
კატეგორია:მამლუქები
კატეგორია:დაბადებული 1791
კატეგორია:გარდაცვლილი 1817
აფხაზეთის რესპუბლიკის საპრეზიდენტო არჩევნები (2019)

**აფხაზეთის რესპუბლიკის საპრეზიდენტო არჩევნები 2019** — რიგით მეშვიდე საპრეზიდენტო არჩევნები აფხაზეთის დეფაქტო რესპუბლიკაში. არჩევნები ორ ტურად ჩატარდა. პირველი ტური 2019 წლის 25 აგვისტოს გაიმართა, ხოლო მეორე ტური — 8 სექტემბერს. არჩევნებში გაიმარჯვა რაულ ხაჯიმბამ. 

## არჩევნების შედეგები
## სქოლიო
2019
დეილ კარნეგი

**დეილ ბრეკენრიჯ კარნეგი** (; დ. 24 ნოემბერი, 1888. — გ. 1 ნოემბერი, 1955) — ამერიკელი მწერალი, ლექტორი, პედაგოგი, ორატორ-მოტივატორი.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1888 წლის 24 ნოემბერს, მისურის შტატის ერთ-ერთ ფერმაში. იყო ღარიბი ფერმერის, უილიამ კარნეგისა (1852-1941) და მისი ცოლის, ამანდა ელისაბედ ჰარბისონის (1858-1939) მეორე შვილი..

მოსწავლეობის პერიოდში დეილს არ ჰყავდა მეგობრები, მას სცხვენოდა თავისი ოჯახის სიღარიბის. თუმცა ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ მას არც ჰქონდა იმდენი თავისუფალი დრო, რომ მეგობრები გაეჩინა, სწავლის პარალელურად ის მშობლებს ეხმარებოდა ფერმაში. უმეგობროდ დარჩენილი დეილი სადისკუსიო კლუბში ჩაეწერა და სწორედ იქ გაირკვა რომ ბიჭი გამორჩეული ორატორი იყო.

კარნეგმა სწავლა ვარენსბურგის (მისური) პედაგოგიურ კოლეჯში განაგრძო. პარალელურად ითვისებდა საორატორო ხელოვნებასაც. დეილს კოლეჯი არ დაუმთავრებია.

კოლეჯის მიტოვების შემდეგ (1908 წ)კარნეგი ნებრასკისა და ვაიომინგის ფერმერებს კომუნიკაციის ხელოვნებას ასწავლიდა. თუმცა მალევე მიხვდა, რომ სოფლის მასწავლებლობა არ იყო ის მწვერვალი, რომლის მიღწევაც სურდა და „Armour & company“-ში დასაქმდა, ყიდიდა ბეკონს, საპონსა და სალას.

ეკონომიკური კრიზისის პერიოდში, 1911 წელს კარნეგმი ნიუ-იორკში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც ცხოვრობდა სახლში, რომელიც ''Young Men's Cristian Association*-ს ეკუთვნოდა, სწორედ ამ სახლის მაცხოვრებელთათვის დაიწყო ლექციების წაკითხვა. მისი აუდიტორია ყოველთვის სავსე იყო.

1926 წელს კარნეგმა გამოსცა პირველი წიგნი „როგორ გავხდეთ ორატორული ხელოვნების ვირტუოზი“, შემდეგი წიგნი იყო „როგორ მოვიპოვოთ მეგობრები და ვიმოქმედოთ ადამიანზე“, რომელმაც დიდი წარმატება მოუტანა კარნეგს. 1948 წელს გამოსცა წიგნი „როგორ დავამარცხოთ შიში და სტრესი“, 1956 წელს კი „როგორ განვავითაროთ საკუთარ თავში თავდაჯერებულობა მოქმედება ადამიანებზე საჯარო გამოსვლებისას“.

რაც შეეხება პირად ცხოვრებას. მისი პირველი ცოლი ლოლიტა ბოკერი იყო, მასთან კარნეგმა 10 წელი იცხოვრა. მეორე ცოლი კი იყო დოროთი პრაის ვანდერპული, რომელიც კარნეგის ლექციებზე დადიოდა და მის წიგნებსაც კითხულობდა. დოროთი იყო *Dale Carrnegie & Associates Inc''-ის ხელლმძღვანელი, მან დაწერა წიგნი „როგორ მოვიპოვოთ მეგობრები და მოვახდინოთ მათზე ზეგავლენა — მოზარდი გოგონებისთვის“.

კარნეგის უნივერსიტეტში სასწავლებლად თავის თანამშრომლებს უშვებდნენ ისეთი კომპანიები, როგორებიცააა American Express და Ford, Coca-Cola და WalMart.

სიცოცხლის ბოლო წლებში დეილ კარნეგი სრულიად მარტო დარჩა. 1955 წლის 1 ნოემბერს ის 66 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

## წიგნები 
* „როგორ გავხდეთ ორატორული ხელოვნების ვირტუოზი“
* „როგორ მოვიპოვოთ მეგობრები და ვიმოქმედოთ ადამიანზე“
* „როგორ დავამარცხოთ შიში და სტრესი“
* „როგორ განვავითაროთ საკუთარ თავში თავდაჯერებულობა მოქმედება ადამიანებზე საჯარო გამოსვლებისას“
* „როგორ გავხდეთ ეფექტიანი ლიდერი“

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 
* დეილი კარნეგი  — ტაბულა
* დეილ კარნეგი — ბიბლუსი

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1955
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ნოემბერი
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კატეგორია:ამერიკელი პედაგოგები
კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები
კატეგორია:ცენტრალური მისურის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მამაკაცი ბიოგრაფები
კატეგორია:მისურელი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ნიუ-იორკში გარდაცვლილები
ფამბაი

**ფამბაი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში.  

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
ფარაქენდი (ლენქორანი)

**ფარაქენდი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 149 კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
ეკატერინე ტიკარაძე

**ეკატერინე (ეკა) ტიკარაძე**  (დ. 3 მარტი, 1976, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ექიმი და პოლიტიკოსი. 2019 წლის 18 ივნისიდან 2021 წლის 9 დეკემბრამდე იკავებდა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის თანამდებობას.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1976 წლის 3 მარტს, თბილისში. 1993-1998 წლებში გაიარა კვალიფიკაცია თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტში. 2005 წელს მიიღო ზოგადი პროფილის სტომატოლოგის სერტიფიკატი. 2006-2008 წლებში იყო ფონდი „სტომატოლოგები საზღვრების გარეშეს“ პროექტის განვითარების მენეჯერი. 2008-2013 წლებში მუშაობდა შვეიცარიაში, იყო მესამეულ ქვეყნებში ჰოსპიტალური და სადაზღვევო სექტორის განვითარების კონსულტანტი. 2007-2008 წლებში ლუდვიქსჰაფენის პრაქტიკისა და მეცნიერების აკადემიაში გაიარა ყბა-სახის ინპლანტაციის სრული კურსი. 2015-2016 წლებში გაიარა კურსი მიუნსტერში, გერმანიაში და მიიღო მართვის კომპეტენცია ჰოსპიტალურ სექტორში. 2009-2015 წლებში იყო ააიპ „დოსტაქარის“ (საჩხერე) სტომატოლოგიური კლინიკის მენეჯერი კონცეპტუალურ საკითხებში. 2015-2019 წლებში ს.ს. „საჩხერის რაიონული საავადმყოფო პოლიკლინიკური გაერთიანების“ გენერალური დირექტორი. 2015-2019 წლებში იყო ააიპ „დოსტაქარის“ (საჩხერე) აღმასრულებელი დირექტორი. 2016-2019 წლებში გახდა მენეჯმენტის და ბიზნეს ადმინისტრირების მაგისტრი.

2019 წლის 18 ივნისიდან არის საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი. 2021 წლის 9 დეკემბერს განაცხადა, რომ თანამდებობიდან გადადგებოდა და საქმიანობას „ქართული ოცნების“ პოლიტსაბჭოში გააგრძელებდა. მინისტრის მოვალეობას ასრულებდა ამავე წლის ბოლომდე.

გადადგომამდე ბოლო დღეები მედიაში აქტიურად ვრცელდებოდა ინფორმაცია მინისტრსა და პრემიერ ღარიბაშვილს შორის არსებული ღია დაპირისპირების, მათ შორის, ხმამაღალი კამათის შესახებ. მაგალითად, ჯანდაცვის მინისტრი არ ეთანხმებოდა პრემიერის მიერ შემოღებულ ე.წ. მუდმივ მწვანე კოვიდპასპორტებს.

2022 წლის მარტში ეკატერინე ტიკარაძე ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტის რექტორის მოადგილედ დაინიშნა. უმაღლესი სასწავლებლის ინფორმაციით, ის უნივერსიტეტის სამედიცინო მიმართულების პროექტებს ჩაიბარებდა. 2023 წლის ივლისში ეკატერინე ტიკარაძე „საჩხერის სამედიცინო ცენტრის“ დირექტორა გახდა.

## პირადი ცხოვრება
ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი. ფლობს ქართულ, ინგლისურ, გერმანულ და რუსულ ენებს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* ეკატერინე ტიკარაძე — საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს საიტი
* ეკატერინე ტიკარაძე — საქართველოს მთავრობის საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1976
კატეგორია:ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრები
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ვარდისფერი თოლია

**ვარდისფერი თოლია** () — ფრინველი თოლიასებრთა ოჯახისა.

პატარა მოხდენილი ჩიტია (სიგრძე 29–34 სმ, მასა დაახლ. 250 გ, ფრთის შლილი 82–92 სმ) სოლისებრი ბოლოთი და მოკლე წვრილი ნისკარტით. ფრენს მსუბუქად. შეჯვარების პერიოდში გამოირჩევა სხეულის ქვედა მხარის ვარდისფერი შეფერილობა და ვიწრო შავი „ყელსაბამი“ კისერზე. მოზარდებს სხეულის ზედა ნაწილსა და ფრთებზე მურა ფხაჭები აყრია. ნისკარტი შავია, ფეხები წითელი.

ბუდობენ მცირე ზომის, შეთხელებულ ჯგუფებად ტუნდრის ჭაობებისა და ტბების გაბარდულ ისლებში. ბუდობის ძირითადი კერაა იაკუტიის ტუნდრა იანა-ინდიგირკისა და კოლიმის დაბლობების ფარგლებში (არანაკლებ 50 ათ. წყვილი). ამ ტერიტორიებზე პირველად აღმოაჩინა ს. ა. ბუტურლინმა XX საუკუნის დასაწყისში, მანამდე ეს სახეობა უკიდურესად იშვიათ ფრინველად ითვლებოდა. მოგვიანებით დროებითი მცირე ზომის კერები არქტიკის სხვა ნაწილებშიც აღმოაჩინეს.

იკვებება მწერებით, მცირე ზომის მოლუსკებით, მომთაბარეობის პერიოდში თევზითა და კიბოსნაირებით. ბუდობის სეზონის გარეთ იკვებება ავშნებში და მრავალწლოვანი ყინულების ნაწიბურებთან, თავს არიდებს როგორც ღია წყალს, ასევე ფესვებიან ნაპირებს.

ინკუბაცია 19–20 დღე-ღამე, ხოლო ბარტყების გამოკვება 16–17 დღე გრძელდება. ზაფხულ-შემოდგომის მომთაბარეობის დროს შემოუვლიან ჩრდილოეთ ყინულოვანი ოკეანის აუზს, ზამთრის მოახლოებიდან მომთაბარეობენ არქტიკული სანაპიროს გასწვრივ ოხოტის ზღვის სამხრეთ ნაწილამდე. ცნობილია შორეული გადაფრენები მატერიკების ზომიერ სარტყლებამდე. ჩრდილოეთის ხალხები და არქტიკაში მოგზაურები თვლიან, რომ ვარდისფერ თოლიასთან შეხვედრას წარმატება და ბედნიერება მოაქვს.

## ლიტერატურა 
* *Коблик Е. А.* РОЗОВАЯ ЧАЙКА  // Большая российская энциклопедия. Том 28. Москва, 2015, стр. 609.

## სქოლიო 
კატეგორია:ვარდისფერი თოლია
როინ კერძევაძე

**როინ (დათო) კერძევაძე** (დ. 26 სექტემბერი, 1970 — გ. 23 თებერვალი, 2010) — ქართველი ფეხბურთელი, საქართველოს სამგზის და აზერბაიჯანის ჩემპიონი. საქართველოს თასის ორგზის მფლობელი. თამაშობდა ნახევარმცველის პოზიციაზე.

## კარიერა
სხვადასხვა დროს იცავდა თბილისის „დინამოს“, ზესტაფონის „მარგვეთის“, არადიპუს „ომონიასა“ და განჯის „ქიაფაზის“ ღირსებას.

1996 წლის 26 იანვარს დსთ-ის ჩემპიონთა თასის ჯგუფური ეტაპის მატჩში თბილისის „დინამომ“ დუშანბეს „პამირს“ 9–0 მოუგო. გოლები კახი გოგიჩაიშვილმა (4), დავით მუჯირმა (2), გიორგი ანჩაბაძემ, ლევან ხომერიკმა და როინ კერძევაძემ გაიტანეს. დინამოელებმა ასეთი შემადგენლობით ითამაშეს: ზოიძე, კალაძე, ლობჟანიძე, დიდავა, მაჭავარიანი, გოგიჩაიშვილი, მუჯირი (იაშვილი), ხომერიკი, კიკნაძე, ანჩაბაძე, კერძევაძე.

1996 წლის 24 ივლისს თბილისის „დინამომ“ უეფა-ს თასის გათამაშების პირველი საკვალიფიკაციო ეტაპის განმეორებით მატჩში, რომელიც ლუქსემბურგში ჩატარდა, „გრევენმახერთან“ 2–2 ითამაშა (პირველი შეხვედრა „დინამომ“ 4–0 მოიგო). ქართველთაგან გოლები გიორგი კიკნაძემ და როინ კერძევაძემ გაიტანეს. დინამოელებმა ასეთი შემადგენლობით ითამაშეს: ზოიძე, ჩხაიძე, ლობჟანიძე, კუდინოვი, მაჭავარიანი, გოგიჩაიშვილი, კიკნაძე (ინალიშვილი), ჯამარაული (ანჩაბაძე), ზ. ჯელაძე, ყიზილაშვილი, იაშვილი (კერძევაძე). გუნდს დავით ყიფიანი წვრთნიდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* როინ კერძევაძე — dinamo-tbilisi.ru
* როინ კერძევაძე — FootballFacts.ru
* როინ კერძევაძე — Transfermarkt

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები
კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
კატეგორია:აზერბაიჯანის საფეხბურთო პრემიერლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:განჯის ქიაფაზის ფეხბურთელები
კატეგორია:ომონია არადიპოუს ფეხბურთელები
კატეგორია:ზესტაფონის მარგვეთის ფეხბურთელები
ესპანეთის საფეხბურთო სუპერთასი 2018

**ესპანეთის საფეხბურთო სუპერთასი 2018** — ესპანეთის საფეხბურთო სუპერთასის რიგით 35-ე გათამაშება, რომელშიც ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ კოპა დელ რეის ფინალისტი და ლა ლიგისა და კოპა დელ რეის გამარჯვებული გუნდები. ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ „სევილია“ და „ბარსელონა“.
შეხვედრას უყურა 4,785 000-მა ადამიანმა.

## მატჩი
### დეტალები

|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

## სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის საფეხბურთო სუპერთასი
ნუგზარ წურწუმია

{{ინფოდაფა სპორტსმენი
| თავისფერი    = 
| სახელი           = ნუგზარ წურწუმია
| სურათი          = 
| სურათისზომა      = 
| წარწერა        =  
| დაბადების სახელი      = 
| სრული სახელი       = 
| მეტსახელი       = 
| ეროვნება    = ქართველი
| დაბადების თარიღი      = 
| დაბადების ადგილი     = 
| გარდაცვალების თარიღი      = 
| გარდაცვალების ადგილი     = ხობი
| სიმაღლე         = 160
| წონა         = 
| საიტი        = 
| ქვეყანა        = 
| სპორტი          = ჭიდაობა
| სახეობა          = ბერძნულ-რომაული
| კლუბი           = 
| გუნდი           = 
| მწვრთნელი          = 
| მედლისთარგები = 

|}
| მედლები    = 
}}
**ნუგზარ წურწუმია** (დ. 25 თებერვალი, 1997, ხობი — გ. 3 ივლისი, 2024 

## რესურსები ინტერნეტში 
* Tsurtsumia, Nugzari (GEO) —  iat.uni-leipzig.de
*ნუგზარ წურწუმია — ქართული სპორტი

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:დაბადებული 25 თებერვალი
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2024
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ივლისი
სოსლან სალაყაია

**სოსლან შოთას ძე სალაყაია** (; დ. 27 ივნისი, 1965) — აფხაზი პოლიტიკოსი.  ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი, ასუ-ის დოცენტი.

## ბიოგრაფია
დაიბადა 1965 წლის 27 ივნისს. 1982 წელს დაამთავრა სოხუმის ნ. ლაკობას სახელობის საშუალო სკოლა. 1982-1987 წლებში სწავლობდა აფხაზეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე. 1987-1990 წლებში იყო დ. გულიას სახელობის  აფხაზური ენის, ლიტერატურისა და ისტორიის ინსტიტუტის ასპირანტი. 1991 წლიდან მუშაობდა მასწავლებლად, შემდგომ ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოლოგიის მთავარ სპეციალისტად. 2002 წელს მუშაობდა მეცნიერ თანამშრომლად. 2011-2017 წლებში იყო სამეცნიერო ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე.

2019 წლის აფხაზეთის ე.წ. საპრეზიდენტო არჩევნების დროს იყო პრეზიდენტობის კანდიდატ არტურ ანქვაბის პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატი.  პირველ ტურში ანქვაბმა 1403 (1,7%) მიიღო და მე-8 ადგილი დაიკავა.

## რესურსები ინტერნეტში
* ინტერვიუ სოსლან სალაყაიასთან
* Персональная страница на сайте Абхазского Государственного Университета

კატეგორია:დაბადებული 27 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:აფხაზი პოლიტიკოსები
მარიო სოტო (ფეხბურთელი)

**მარიო სოტო ბენავიდესი** (; დ. 10 ივლისი, 1950, სანტიაგო, ჩილე) — ჩილელი ფეხბურთელი, მცველი. 1979 წლის სამხრეთ ამერიკის ვიცე-ჩემპიონი ჩილეს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. 1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მონაწილე. სათამაშო კარიერის დასრულების შემდეგ მუშაობდა ფეხბურთის მწვრთნელად.

### საკლუბო კარიერა 
იცავდა სან-ბერნარდოს „მაგალიანესის“, სანტიაგოს „უნიონ ესპანიოლას“, სან-პაულუს „პალმეირასის“, კალამის „კობრელოას“ და ლა-ფლორიდის „აუდაქს იტალიანოს“ ღირსებას. ჩილეს ჩემპიონი და ლიბერტადორესის თასის ფინალისტი „უნიონ ესპანიოლას“ შემადგენლობაში. ჩილეს სამგზის ჩემპიონი და ლიბერტადორესის თასის ორგზის ფინალისტი „კობრელოას“ შემადგენლობაში. 

### სანაკრებო კარიერა 
1975–1985 წლებში ჩილეს ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 48 შეხვედრას ატარებს და ერთი ბურთი გააქვს.
#### სანაკრებო სტატისტიკა 
### მსოფლიო ჩემპიონატზე 
მარიო სოტომ 1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ორ შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა — დასავლეთ გერმანიისა და ალჟირის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ.

## საკლუბო სტატისტიკა
## მიღწევები
### საკლუბო
;  უნიონ ესპანიოლა
* ჩილეს პრიმერა დივიზიონი: 1975 
* ლიბერტადორესის თასის ფინალისტი: 1975 
;  კობრელოა
* ჩილეს პრიმერა დივიზიონი: 1980, 1982, 1985
* ლიბერტადორესის თასის ფინალისტი: 1980, 1982
### სანაკრებო
;  ჩილე
* სამხრეთ ამერიკის ვიცე-ჩემპიონი: 1979
### ინდივიდუალური 
* ჩილეს წლის საუკეთესო ფეხბურთელი Deporte Total-ის ვერსიით: 1982 

## ბიბლიოგრაფია 
* 
*  

## რესურსები ინტერნეტში
* BeSoccer · Footballdatabase.eu · National-Football-Teams.com · Transfermarkt
* მარიო სოტოს სანაკრებო სტატისტიკა — Association of Football Statisticians
* ჩილეს ეროვნული ჩემპიონატების სტატისტიკა (1933–2018) — Solofutbol.cl

## კომენტარები
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:დაბადებული 10 ივლისი
კატეგორია:ჩილელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩილეს საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:პალმეირასის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩილეს ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:1975 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:1979 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები
კატეგორია:1982 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
წყალბადის ფთორიდი

**წყალბადის ფთორიდი**, **ფთორწყალბადი** (ქიმიური ფორმულა: HF) — ფთორის ნაერთი წყალბადთან. მისი tდნ — 83.37°C, tდუღ — 19.43°C, სიმკვრივე — 980 კგ/მ³ (12°C); 19.43°C-ზე უფრო მაღალი ტემპერატურისას მკვეთრიი სუნის უფერული აირია, ამ ტემპერატურაზე უფრო დაბლა კი ადვილად მოძრავი უფერული სითხეა. წყალს ადვილად ერევა და მიიღება ფთორწყალბადმჟავა, ურთიერთქმედებს ლითონებთან, ჟანგეულებთან, ორგანულ ნაერთებთან. ფთორწყალბადს ღებულობენ კონცენტრირებული გოგირდმჟავისა H2SO4 და ფლუორიტის CaF2 ურთიერთქმედებით. იყენებენ ურანის წარმოებაში, სინთეზური კრიოლითის მისაღებად, ფთორორგანული ნაერთების სინთეზისას და სხვა. ჰაერში ფთორწყალბადის ზღვრული დასაშვები კონცენტრაციაა 0.0005 მგ/ლ.. 

გამოიყენება მრავალი მნიშვნელოვანი ნაერთის დასამზადებლად, მათ შორის ფარმაცევტული საშუალებების და პოლიმერების (მაგალითად ტეფლონი). HF ფართოდ გამოიყენება ნავთობქიმიურ ინდუსტრიაში, როგორც ძლიერი მჟავების კომპონენტი. წყალბადის ფტორიდის დუღილის ტემპერატურა ახლოსაა ოთახის ტემპერატურასთან და გაცილებით მაღალია ვიდრე სხვა წყალბადის ჰალოიდების დუღილის ტემპერატურები.

წყალბადის ფტორიდი არის ძალზე საშიში აირი, რომელიც ტენიან გარემოსთან კონტაქტის დროს წარმოქმნის კოროზიულ ფთორწყალბადმჟავას. მისმა აირმა ასევე შეიძლება გამოიწვიოს, სიბრმავე რქოვანას სწრაფი განადგურებით.

## წარმოება
*წყალბადის ფთორიდი მიიღება მინერალ ფლუორიდზე (მლღობი შპატი) გოგირდმჟავის მოქმედებით:
:CaF2  +  H2SO4  →  2 HF  +  CaSO4

## სქოლიო 
კატეგორია:მჟავები
კატეგორია:წყალბადი
კატეგორია:ფთორიდები
პრავედნიკი

**პრავედნიკი** () — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, კავადარცის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 760 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 0 ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ვარდარის რეგიონი
* კავადარცის თემი

## სქოლიო
კატეგორია:კავადარცის თემის სოფლები
რაზვანი

**რაზვანი** () — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 12   კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
*
 

კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
გორდაძე

საკუთარი სახელი **გორდაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი გორდაძე — პარაზიტოლოგი
* გიორგი გორდაძე — ფიზიკოსი
* თორნიკე გორდაძე — პოლიტოლოგი, სახელმწიფო მოხელე
* მიხეილ გორდაძე — პოეტი


კატეგორია:ქართული გვარები
გიორგი გორდაძე (პარაზიტოლოგი)

**გიორგი ნესტორის ძე გორდაძე** (დ. 13 ივნისი [ძვ. სტ. 1 ივნისი], 1897, სოფ. კუხი, ახლანდ. ხონის მუნიციპალიტეტი — გ. 12 აპრილი, 1979, თბილისი) — ქართველი პარაზიტოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1958), პროფესორი (1959), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1962). 

## ბიოგრაფია
1924 წელს დაამთავრა თსუ-ის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1924-1925 წლებში მონაწილეობდა საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში მალარიის ეპიდემიოლოგიური კერების ჩამქრობ ექსპედიციებში. 1941-1946 წლებში განაგებდა ამიერკავკასიის ფრონტის სანიტარულ-ეპიდემიოლოგიური სადგურის მალარიის საწინააღმდეგო განყოფილებას. 1946-1953 წლებში იყო ს. ვირსალაძის სახელობის მალარიისა და სამედიცინო პარაზიტოლოგიის ინსტიტუტის ეპიდემიოლოგიური განყოფილების, ხოლო 1953-1973 წლებში — ამავე ინსტიტუტის ჰელმინთოლოგიური განყბის გამგე, 1973 წლიდან გარდაცვალებამდე — მეცნიერ-კონსულტანტი. გორდაძე შეისწავლიდა მალარიისა და ჰელმინთოზების ეპიდემიოლოგიის საკითხებს, ამ დაავადებათა წინააღმდეგ ბრძოლის მეთოდებს. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.

## ბიბლიოგრაფია
*Материалы по изучению симптоматологии карликового гименолепидоза, «Медицинская паразитология и паразитарные болезни», 1940, т. 9, в. 5. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პარაზიტოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1897
კატეგორია:დაბადებული 13 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1979
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აპრილი
კატეგორია:გორდაძეები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
თევრათ გორგილაძე

**თევრათ იუსუფის ძე გორგილაძე** (დ. 6 ივლისი, 1926, სოფელი გორგაძეები — გ. 1 მარტი, 1996, ოდესა) — ქართველი ოფთალმოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1971), პროფესორი (1977), უკრაინის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე.

## ბიოგრაფია
1954 წელს დაამთავრა ოდესის სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი, გაიარა კლინიკური ორდინატურა აკადემიკოს ვ. ფილატოვის რეკომენდაციით. გორგილაძე მუშაობდა თვალის რქოვანას გადანერგვის პრობლემებზე. გაგზავნილი იყო აფრიკის ქვეყნებში ოფთალმოლოგად. დაჯილდოვდა ტუნისის უმაღლესი ორდენით. გორგილაძის სამეცნიერო შრომებს შორის საინტერესოა თვალის მეორადი გლაუკომისა და რქოვანას გადანერგვის საკითხები.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
*თევრათ გორგილაძის ბიოგრაფია
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ოფთალმოლოგები
კატეგორია:დაბადებული 1926
კატეგორია:დაბადებული 6 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1996
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მარტი
თ
კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
გიორგი გორდაძე (ფიზიკოსი)

**გიორგი სერაფიონის ძე გორდაძე** (დ. 2 აპრილი [ძვ. სტ. 20 მარტი], 1911, სოფ. კუხი, ახლანდელი ხონის მუნიციპალიტეტი — გ. 30 აგვისტო,  1976, თბილისი) — ქართველი ფიზიკოსი, კვანტური ქიმიის ფუძემდებელი საქართველოში. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1960), პროფესორი (1961). 

## ბიოგრაფია
1930 წელს დაამთავრა თსუ. 1934 წელს მუშაობა დაიწყო იქვე. 1935-1937 წლებში იყო თსუ-ის თეორიული ფიზიკის კათედრის გამგე, 1936-1937 წლებში — თსუ-ის ფიზიკის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი.1947-1954 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკისა და გეოფიზიკის ინსტიტუტში, პარალელურად — თბილისის ა. პუშკინის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში (1948-1955), 1954-1976 წლებში — საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში; გორდაძემ ჩაატარა უმარტივესი სამატომიანი მოლეკულების კვანტური გამოკვლევა და სხვ.

## ბიბლიოგრაფია
*ქიმიური ვალენტობის კვანტურ- მექანიკური თეორიის თანამედროვე მდგომარეობისათვის, ტფ., 1936; 
*ზოგადი ფიზიკა, თბ., 1960.

## ლიტერატურა
*Читая Г., Чимакадзе Г., Гордадзе Георгий Серапионович, «საქართველოს პოლიტექნიკური ინ-ტის სამეცნ. შრომები», 1978, # 9 – მყარი ტანის ფიზიკა (ახლავს გორდაძის შრომების ბიბლიოგრაფია). 
 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 2 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აგვისტო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1976
კატეგორია:გორდაძეები
კატეგორია:ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორები
ასლან ბარციცი

**ასლან ჩაჩურბეის ძე ბარციცი** (; დ. 22 მაისი, 1965, ფსირცხა, აფხაზეთის ასსრ, საქართველოს სსრ, სსრკ) — აფხაზი პოლიტიკოსი.  2019 წლის აფხაზეთის ე. წ. საპრეზიდენტო არჩევნების დროს იყო პრეზიდენტობის კანდიდატ რაულ ხაჯიმბას პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატი. პირველ ტურში ხაჯიმბამ 20 551 (24,83%) მიიღო, მეორე ტურში კი გაიმარჯვა 39 793 (47,39%) ხმით. არის აფხაზეთის ეკონომიკური განვითარების პარტიის პოლიტიკური საბჭოს წევრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ინტერვიუ ასლან ბარციცთან

კატეგორია:დაბადებული 22 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:აფხაზი პოლიტიკოსები
ასლან
დიმიტრი გორდეევი (ხელოვნებათმცოდნე)

**დიმიტრი პეტრეს ძე გორდეევი** (; დ. 26 ოქტომბერი, 1889, ხარკივი, — გ. 16 ოქტომბერი, 1964, თბილისი) — რუსი ხელოვნებათმცოდნე. ძირითადად საქართველოში მუშაობდა.

## ბიოგრაფია
1913 წელს დაამთავრა ხარკივის უნივერსიტეტი. ერთ-ერთმა პირველთაგანმა მეცნიერულად შეისწავლა ქართული ხელოვნების არაერთი ძეგლი, რომელთა შორის აღსანიშნავია საფარის, ზარზმის, ჭულის მონასტრების კედლის მხატვრობა, ქართული მინანქარი და მინიატიურა, ჭედური ხელოვნება და სხვ. 1910-20-იან წლებში ახლოს იყო თბილისის ლიტერატურული და კულტურული წრეების წარმომადგენლებთან, შემდეგ მოღვაწეობდა ხარკივში. 1934-1937 წლებში პატიმრობაში იყო ანტისაბჭოთა საქმიანობის ბრალდებით. 1937 წლიდან ცხოვრობდა ქუთაისში. 1952 წლიდან გარდაცვალებამდე მუშაობდა საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმის მეცნიერ თანამშრომლად.

## ბიბლიოგრაფია
*Миниатюры грузинских лицевых рукописей Сионского древлехранилища в Тифлисе, «Aრს», 1918, №2–3; 
*Отчет о поездке в Ахалцихский уезд в 1917 г. Росписи в Чуле, Сапаре и Зарзме, «Известия Кавказского историко-археологического ин-та», 1923, т. 1; 
*Предварительное сообщение о Мцхетской „Антиохии“ (Извлечение из материалов экспедиции 1922 г. и после გამოქдующих поездок, «Известия Кавказского историко-археологического ин-та», Тфл., 1925, т. 3; 
*Мгвимская резная дверь, «საქართველოს მუზეუმის მოამბე», 1927, ტ. 3. 

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Гордєєв Дмитро Петрович. Енциклопедія Сучасної України.

კატეგორია:დაბადებული 1889
კატეგორია:გარდაცვლილი 1964
კატეგორია:რუსი ხელოვნებათმცოდნეები
კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ოქტომბერი
საგარეჯოს ბიბლიოთეკა

**საგარეჯოს ბიბლიოთეკა** — ბიბლიოთეკა, ისტორიული ძეგლი საგარეჯოში. მდებარეობს რუსთაველის 13-ში. ბიბლიოთეკა დაარსდა 1876 წელს სახალხო მასწავლებლის ალექსანდრე ცხვედაძის ინიციატივით. თავდაპირველად იყო სასკოლო, ხოლო 1889 წლიდან გახდა სახალხო. 1895-1903 წლებში განთავსებული იყო მჭედელ ალექსი ვაშაძის სახლში. ამ დროს მას განაგებდა მასწავლებელი სპირიდონ გაბელაშვილი. ბიბლიოტეკისთვის წიგნები შეუწირავს შიო არაგვისპირელს.  XIX საუკუნის 90-იან წლებში ბიბლიოთეკაში ინახებოდა მრავალი იშვიათი წიგნი. ბიბლიოთეკამ მრავალჯერ შეიცვალა ბინა და 1978 წლიდან განთავსებულია კულტურის სახლის შენობაში.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ბიბლიოთეკები
საგარეჯოს გრიგოლ ღვთისმეტყველის ეკლესია

**საგარეჯოს გრიგოლ ღვთისმეტყველის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ საგარეჯოს ჩრდილოეთით, ორ კილომეტრში. სავარაუდოდ თარიღდება IX-X საუკუნეებით. 

ეკლესია დარბაზულია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდი აქვს და ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია. ნაგებია მოზრდილი ზომის რიყის ქვის ირეგულარული წყობით, თუმცა გარეთა კედლებში სწორხაზოვანი რიგებიც შეიმჩნევა. ეკლესია ძლიერ იყო დაზიანებული. მისი დიდი ნაწილი დაფარული იყო მიწითა და მცენარეულობით. 

2014 წელს საქართველოს ისტორიული ძეგლთა დაცვისა და გადარჩენის ფონდმა ჩაატარა სარესტავრაციო სამუშაოები. შედეგად აღდგა დანგრეული კედლის ნაწილები. ეკლესია გადაიხურა რიყის ქვის კამარით. ეკლესიის გაწმენდითი სამუშაოების დროს აღმოჩნდა ღარისებური კრამიტის ნამტვრევები, რომლის საფუძველზეც შენობა დაიბურა მსგავსი კრამიტით. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:IX საუკუნის ეკლესიები
უთნაფიშთიმი

**უთნაფიშთიმი** ან **უთანაფიშთი** (, ბაბილ. „**სიცოცხლის მპოვნელი**“) — წარღვნის გმირი, უბარა — თუთუს ძე. გილგამეშის ეპოსის პერსონაჟი, რომლის თავგადასავალი მოთხრობილია ეპოსის XI დაფაში. უთნაფიშთიმი თავად მოუთხრობს გილგამეშს წარღვნის ამბავს. როცა ღმერთებმა ქვეყნიერების წარღვნით წარხოცა განიზრახეს, მათ შორის ერთმა, კაცთა მოდგმისადმი კეთილად განწყობილმა ეამ, ევფრატის ნაპირას გაშენებულ ძველ ქალაქ შურუფაქში მცხოვრებს, თავის რჩეულს, უთნაფიშთიმს, ღმერთების ეს საიდუმლო გაუმხილა. გამოეცხადა სიზმარში და მოუწოდა: „ჰოი, კაცო, შურუფაქელო, უბარათუთუს ნაშიერო! სახლი დაანგრიე, ხომალდი ააგე! განაგდე დოვლათი, სიცოცხლე იხსენი! ყოველი სულდგმული, რაც არის, ხომალდზე აიყვანე“. ღმერთმა ისიც გამოუცხადა მას, თუ როგორი უნდა ყოფილიყო ხომალდი. გემის დიზაინი სავარაუდოდ ადგილზევე შეიქმნა ეას მიერ, ხოლო კიდობნის ჩარჩო, რომელიც ხუთ დღეში გაკეთდა, სიგრძეში, სიგანეში და სიმაღლეში იყო 200 ფუტი.

## ლიტერატურა
* *ტონია, ნანა*, მითოლოგიური ენციკლოპედია: ყმაწვილთათვის / ავტ.: ნანა ტონია, ზურაბ კიკნაძე, მთ. რედ.: რუსუდან მოსიძე, თბ.: ბონდო მაცაბერიძის გამ-ბა, 2003.

## სქოლიო 
კატეგორია:ძველი შუამდინარეთის მითოლოგია
კატეგორია:შუმერული მითოლოგია
კატეგორია:გილგამეშის ეპოსი
გრიგოლ გორდეევი

**გრიგოლ სერგეის ძე გორდეევი** (; დ. 1791 — გ. 1838) — რუსი ეთნოგრაფი, მწერალი, ტოპოგრაფი. 

## ბიოგრაფია
1808 წელს დაამთავრა კადეტთა კორპუსი. 1817 წლიდან ირიცხებოდა თბილისის გარნიზონში, 1819 წლიდან იყო საინჟინრო სამუშაოებზე საქართველოს სამხედრო გზაზე. 1826 წელს პორუჩიკის წოდებით გადადგა სამხედრო სამსახურიდან და მუშაობა თბილისის გუბერნიის სამოქალაქო უწყებებში განაგრძო.

1830-1832 წლებში გორდეევი იყო გაზეთ „ტიფლისსკიე ვედომოსტის“ მთავარი რედაქტორის მოადგილე. ამ გაზეთში გამოქვეყნებული აქვს მრავალი საყურადღებო ეთნოგრაფიული ნარკვევი. აქტიურად მონაწილეობდა ეკლესია-მონასტრებში შემონახული ხელნაწერების შეგროვებაში. 1828-1829 წლებში ფეხით შემოიარა ხევი და მთიულეთი, დაწერა ნაშრომი „მთიელ ხალხთა ყოფა“, რომელიც შესულია მის ოთხტომეულში — „რუსეთის იმიერკავკასიური სამფლობელოების მიმოხილვა სტატისტიკური, ეთნოგრაფიული, ტოპოგრაფიული და ფინანსური თვალსაზრისით“ (ტ. 2, 1836, გვ. 79–155). 

აღსანიშნავია გორდეევის „ოსური მოთხრობა ზარე“, რომელიც 1830 წელს გამოქვეყნდა გაზეთ „ტიფლისსკიე ვედომოსტიში“ (№88). ამ მოთხრობას ორი წლის შემდეგ გამოეხმაურა გ. ერისთავი გაზეთში „სალიტერატურონი ნაწილნი ტფილისის უწყებათანი“ (1832, №2–4) წერილით „ოსური მოთხრობა“. 1832 წელს „ტიფლისსკიე ვედომოსტიში“ (№3–4) გორდეევმა გამოაქვეყნა კრიტიკული წერილი, რომელშიც ამხილა რეაქციონერი, შოვინისტი, ქართველთა ცილისმწამებელი ავტორები. გორდეევის თხზულებები არ იყო დაზღვეული სერიოზული ხარვეზებისგან. მისი წერილი „საქართველოს უკანასკნელ მეფეთა დაკრძალვის წესები“ მწვავედ გააკრიტიკა სოლომონ დოდაშვილმა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ეთნოგრაფები
კატეგორია:რუსი მწერლები
კატეგორია:რუსი ტოპოგრაფები
კატეგორია:დაბადებული 1791
კატეგორია:გარდაცვლილი 1838
კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
კატეგორია:ევროპელი მოგზაურები საქართველოში
აზერბაიჯანის მობილიზაციისა და სამხედრო გაწვევის სახელმწიფო სამსახური

**აზერბაიჯანის მობილიზაციისა და სამხედრო გაწვევის სახელმწიფო სამსახური** ('''') — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო აღმასრულებელი ორგანო, შეიქმნა 2012 წელს. სამსახურის უფროსი, გენერალ-ლეიტენანტი არზუ რაჰიმოვია.

## ისტორია 
2012 წლის 12 თებერვალს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ბრძანებით, შეიქმნა აზერბაიჯანის მობილიზაციისა და სამხედრო გაწვევის სახელმწიფო სამსახური. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სამხედრო კომისარიატი, ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სამხედრო კომისარიატი, საოლქო და საქალაქო კომისარიატები, რომლებიც აზერბაიჯანის რესპუბლიკის თავდაცვის სამინისტროს ექვემდებარებოდნენ, ლიკვიდირებულ იქნა და მათ საფუძველზე შეიქმნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო სამსახური, მობილიზაციისა და სამხედრო სამსახურისთვის გაწვევის მიზნით.

## სტრუქტურა 
სამოქალაქო სამსახურის სტრუქტურაში შედიან სამსახურის თანამშრომლები, ადგილობრივი ადმინისტრაციები, შესაბამისი იურიდიული პირები და ორგანიზაციები, აგრეთვე ნახიჩევანის მობილიზაციისა და სამხედრო გაწვევის სახელმწიფო სამსახური. მომსახურება თავის საქმიანობას ახორციელებს უშუალოდ ამ ორგანოების მეშვეობით.

## კანონები 
სამხედრო მოსამსახურეები ასრულებენ სამხედრო მომსახურებას აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კანონების შესაბამისად, „სამხედრო მოვალეობისა და სამხედრო სამსახურის შესახებ“ და „სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ“, დებულებით „სამხედრო სამსახურის შესახებ“, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების წესდებებთან და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სხვა საკანონმდებლო აქტებთან მიმართებაში.

## სქოლიო 
## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:აზერბაიჯანის სახელმწიფო უწყებები
კატეგორია:2012 წელს დაარსებულები
აზერბაიჯანის თავდაცვის სამინისტრო

**აზერბაიჯანის თავდაცვის სამინისტრო** () — აზერბაიჯანის სამხედრო განყოფილების მთავარი ხელმძღვანელობა.  აზერბაიჯანის თავდაცვის მინისტრს თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი.

ამჟამინდელი მინისტრი ზაქირ ჰასანოვია.

## ისტორია 
1918 წლის 28 მაისს, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის მიერ მიღებულ დამოუკიდებლობის დეკლარაციაში მითითებულია, რომ აზერბაიჯანს უნდა ჰყავდეს ძლიერი ჯარი, შექმნას საკუთარი შეიარაღებული ძალები, რათა თავი დაიცვას გარე შემოსევებისგან და ქვეყნის შიგნით მტრების განეიტრალება უნდა მოახდინოს.

ჯარის უმთავრესი სტრუქტურული ერთეულები და დანაყოფები შეიქმნა 1919 წლის 1 ნოემბრამდე: პირველი ქვეითი დივიზია, რომელიც შედგებოდა სამი პოლკისგან, საარტილერიო დივიზიონისგან, ტელეგრაფის, ცხენისა და ტყვიამფრქვევის დანაყოფებიდან, საკავალერიო განყოფილებიდან, რომელიც შედგება სამი პოლკისგან, საჰაერო რაზმისა და სარკინიგზო ბატალიონისგან.

მნიშვნელოვანი ამოცანა იყო სამხედრო სამინისტროს შექმნა. 1918 წლის 28 მაისიდან 11 ივნისის ჩათვლით სამხედრო მინისტრის მოვალეობას ასრულებდა ხოსროვ-ბეგ სულთანოვი. 1918 წლის 23 ოქტომბერს გადაწყდა, რომ შეიქმნას სამხედრო სამინისტრო. 7 ნოემბერს, ოფიციალურად მიიღეს გადაწყვეტილება, ფატალი ხან ხოისკი სამხედრო მინისტრის პოსტზე დაინიშნა. 1918 წლის 26 დეკემბრიდან დაიწყო სამხედრო მინისტრის პოსტზე დაინიშნა სამედბეკ მეჰმანდაროვი, რუსეთის საიმპერატორო არმიის გენერალი, ხოლო მის მოადგილედ დაინიშნა გენერალ-ლეიტენანტი ალი აღა შიხლინსკი.

1918 წლის 26 ივნისს მინისტრთა საბჭოს დადგენილებით, მუსლიმთა კორპუსს გენერალ ალი აღა შიხლინსკის მეთაურობით დაარქვეს ცალკეული აზერბაიჯანული კორპუსი, რომელშიც 5000 ჯარისკაცი შედიოდა.

### საბჭოთა პერიოდი 
1920 წელს, აზერბაიჯანის საბჭოთა კავშირში შესვლის შემდეგ, აზერბაიჯანის სამხედრო სამინისტრო გაუქმდა, მისი ფუნქციები გადაეცა სახალხო სამხედრო კომისარიატს. 1971 წლის 20 ივნისს, აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის ცენტრალურმა კომიტეტმა მიიღო გადაწყვეტილება "სპეციალური სკოლა-პანსიონის შექმნის შესახებ". 1971 წლის ნოემბერში, სკოლა გაიხსნა. ახალ სასწავლო დაწესებულებას ჯამშიდ ნახიჩევანის სახელი მიეცა.

1991 წლის 5 სექტემბერს, აზერბაიჯანის სსრ უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილებით, შეიქმნა თავდაცვის სამინისტრო. იმავე წლის 9 ოქტომბერს გადაწყდა აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების შექმნა.

1993 წელს ჰეიდარ ალიევი ხელისუფლებაში მოვიდა. მან საფუძველი ჩაუყარა აზერბაიჯანის არმიის ფორმირების ახალ ეტაპს. ჰეიდარ ალიევმა შექმნა მოწესრიგებული არმია, რომელიც დაქვემდებარებულია ერთ სარდალზე.

## ნატოსთან თანამშრომლობა 
აზერბაიჯანის რესპუბლიკა ნატო-ს "პარტნიორობა მშვიდობისათვის" (PfP) პროგრამას შეუერთდა 1994 წლის 4 მაისს.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების სამშვიდობო რაზმი დაარსდა 1997 წელს, სამშვიდობო ბატალიონი 2001 წელს.

აზერბაიჯანის რესპუბლიკასა და ნატოს შორის, „ინდივიდუალური პარტნიორობის პარტნიორობის პროგრამის“ ფარგლებში, 2017 წლისთვის ჩატარდა 150 ღონისძიება, სადაც მონაწილეობა მიიღო აზერბაიჯანის 1000-ზე მეტმა სამხედრო პერსონალმა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოფიციალური საიტი
* Азербайджанская армия реформируется по натовскому образцу 

## სქოლიო 
კატეგორია:აზერბაიჯანის სახელმწიფო უწყებები
გორდეზიანი

საკუთარი სახელი ** გორდეზიანი** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* ბენო გორდეზიანი — მხატვარი
* გიორგი გორდეზიანი — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე, პუბლიცისტი
* დავით გორდეზიანი — მათემატიკოსი
* თენგიზ გორდეზიანი — გეოგრაფ-კარტოგრაფი
* იასონ გორდეზიანი — აგრონომი
* ლევან გორდეზიანი — ისტორიკოსი
* მარლენ გორდეზიანი — ბიოქიმიკოსი
* რისმაგ გორდეზიანი — ფილოლოგი
* შოთა გორდეზიანი — ქირურგი
 


კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
იასონ გორდეზიანი

**იასონ დავითის ძე გორდეზიანი** (დ. 1876, სოფ. საკაო, ახლანდ. ონის მუნიციპალიტეტი — გ. 1960, ბათუმი) — ქართველი აგრონომი და მებაღე-დეკორატორი. 

## ბიოგრაფია
1889-1893 წლებში აგრონომიული განათლება მიიღო თბილისის სასოფლო-სამეურნეო სკოლაში. 1894-1909 წლებში საქართველოს სხვადასხვა მხარეში ხელმძღვანელობდა ხეხილის სანერგეებისა და ბაღების, ბაღ-პარკების გაშენებას. 1909-1911 წლებში დეკორატიული მებაღეობისა და მწვანე მშენებლობის სპეციალობით სწავლობდა ვერსალის ეროვნული სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში, შემდეგ მუშაობდა საფრანგეთში და შვეიცარიაში; ერთხანს იყო კიუს სამეფო ბოტანიკური ბაღის თანამშრომელი. 1913 წელს მიიწვიეს ახლად დაარსებულ ბათუმის ბოტანიკურ ბაღში სამუშაოდ. 1914-1917 წლებში იყო ამ ბაღის აღმასრულებელი დირექტორი. მისი უშუალო მონაწილეობით გაშენდა ბოტანიკური ბაღის ძირითადი კოლექციები. გორდეზიანი, ა. კრასნოვთან ერთად, არის ბათუმის ბოტანიკური ბაღის დამაარსებელი.

## ლიტერატურა
*გაგნიძე რ., იასონ გორდეზიანი – დავიწყებული გამორჩეული დეკორატორი, აგრონომი და ბათუმის ბოტანიკური ბაღის ერთ-ერთი გამშენებელი, კრ.: მცენარეთა სისტემატიკისა და გეოგრაფიის ნარკვევები, 46–47, თბ., 2009. 

კატეგორია:ქართველი აგრონომები
კატეგორია:დაბადებული 1876
კატეგორია:გარდაცვლილი 1960
იასონ
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
მარლენ გორდეზიანი

**მარლენ შალვას ძე გორდეზიანი** (დ. 29 ივლისი, 1938, თბილისი — გ. 2018) — ქართველი ბიოქიმიკოსი. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1997). ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1992), პროფესორი (1996).

## ბიოგრაფია 
1962 წელს დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკური სავეტერინარო ინსტიტუტი. 1965 წლიდან მუშაობს ს. დურმიშიძის ბიოქიმიისა და ბიოტექნოლოგიურ ინსტიტუტში უმცროსი (1965), უფროსი (1971) და წამყვანი მეცნიერ მუშაკის თანამდებობებზე (1975). 1978 წლიდან იყო „ბიოლოგიური ჟანგვის“ ლაბორატორიის გამგე, მთავარი მეცნიერი თანამშრომელი (2003). მისი სამეცნიერო შრომები ეხება დაბინძურებული გარემოს ბიოლოგიური მეთოდებით აღდგენას. არის აკადემიკოს ს. დურმიშიძის სახელობის პრემიის ლაურეატი ბიოქიმიაში.

## ბიბლიოგრაფია 
* ბიოფიზიკური ქიმია და სოფლის მეურნეობა, თბ., 1971 (თანაავტ.: კ. გორდეზიანი, დ. უგრეხელიძე); ეკოლოგიის ქიმიური საფუძვლები, თბ., 2000 (თანაავტ. გ. კვესიტაძე);
* ბიოენერგეტიკა და ჟანგვითი პროცესების რეგულაცია თბ., 2004 (თანაავტ.: გ. ხატისაშვილი, ე. კირთაძე); მემბრანული ქსენობიოქიმია, თბ., 2005 (თანაავტ. გ. ხატისაშვილი).

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 29 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
კატეგორია:ქართველი ბიოქიმიკოსები
მარლენ
შოთა გორდეზიანი

**შოთა გიორგის ძე გორდეზიანი** (დ. 14 მაისი, 1911, თბილისი — გ. 16 ნოემბერი, 1965, იქვე) — ქართველი ქირურგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1958), პროფესორი (1958). 

## ბიოგრაფია
1937 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი და მუშაობა დაიწყო ამავე ინსტიტუტის საფაკულტეტო ქირურგიულ კათედრაზე. 1958 წლიდან კათედრის პროფესორია. 1955-1956 წლებში მუშაობდა მოსკოვში, ექიმთა დახელოვნების ცენტრის ინსტიტუტის ქირურგიულ კათედრაზე პროფ. ვ. ი. კაზანსკისთან, ხოლო შემდეგ პროფესორ პ. ბოროვსკისთან (ნეიროჰისტოლოგიის ლაბორატორიაში). გორდეზიანმა შეისწავლა სიდამწვრისა და მისი მკურნალობის მეთოდები. იკვლევდა გულის გვირგვინოვან სისხლძარღვთა ნაკლოვანების ქირურგიულ მკურნალობის საკითხებს და სხვ. გორდეზიანი თანაავტორია სახელმძღვანელოებისა ქირურგიაში (1954, მ. კოკოჩაშვილი, შ. გორდეზიანი, დ. ღვინეფაძე).

## ბიბლიოგრაფია
*თერმული სიდამწვრე და მისი მკურალობა, თბ., 1954; 
*გულის ანგინის ქირურგიული მკურნალობა, თბ., 1961; 
*Материалы к хирургическому лечению коронарной недостаточности сердца, Тб., 1957. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:დაბადებული 14 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ნოემბერი
შოთა
გორდელა

„**გორდელა**“ — ქართული ხალხური სიმღერის ანსამბლი, ახალგაზრდობისა და სტუდენტთა IX საერთაშორისო ფესტივალის ლაურეატი (სოფია, ბულგარეთი, 1968). 

არსებობდა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიასთან XX საუკუნის 60-70-იან წლებში. ანსამბლის ორგანიზატორები იყვნენ კონსერვატორიის სტუდენტები, შემდგომში ცნობილი მუსიკოსები: ანზორ ერქომაიშვილი, ბადრი თოიძე, გომარ სიხარულიძე, თემურ ქევხიშვილი, კუკური ჭოხონელიძე და სხვ. ანსამბლის განსაკუთრებულ დამსახურებად უნდა ჩაითვალოს ის ფაქტი, რომ მან საბჭოურ წლებში მოიძია და აღადგინა უძველესი სასულიერო საგალობლები და ხელი შეუწყო საეკლესიო ლიტურგიკაში მათ დამკვიდრებას. ასრულებდა ქართველ კომპოზიტორთა საგუნდო ნაწარმოებებს. „გორდელას“ მიერ დამუშავებული რბილი, რაფინირებული საშემსრულებლო მანერა შემდგომში მყარად დამკვიდრდა ხალხური სიმღერის თბილისურ ანსამბლებში.

## ლიტერატურა
*სიხარულიძე გ., გორდელა 50, თბ., 2011. 

კატეგორია:ქართული ანსამბლები
გორდელაძე

საკუთარი სახელი ** გორდელაძე** შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:

* გიორგი გორდელაძე — გრაფიკოსი
* დავით გორდელაძე — თერაპევტი
* თეიმურაზ გორდელაძე — პათოლოგანატომი
* ირაკლი გორდელაძე — გრაფიკოსი
* ლეილა გორდელაძე — კინორეჟისორი
* შალვა გორდელაძე — ასტროფიზიკოსი
 


კატეგორია:ქართული გვარები
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი გვერდები გვარის შემცველი სიებით
თვალთავის წმინდა გიორგის ეკლესია

**თვალთავის წმინდა გიორგის ეკლესია**, *თვალწმინდა გიორგის ეკლესია* — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოში. მდებარეობს ქალაქის ჩრდილო-დასავლეთით, მდინარე თვალთხევის მარცხენა ნაპირზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია დარბაზულია, დგას კლდოვან ფერდობზე, ხელოვნურ, მცირე ფართობის ბაქანზე და სამხრეთ ფასადით ფერდობისკენაა მიმართული. ერთადერთი შესასვლელი სწორედ სამხრეთიდან აქვს. შესასვლელში შესვლა მოსახერხებელია მრავალსაფეხურიანი კიბით. შენობა ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვის ირეგულარული წყობით. კუთხეებში შედარებით მოზრდილი ქვებია გამოყენებული. 

ეკლესიის აფსიდი გადახურულია არაწესიერი ფორმის, დადაბლებული პროპორციების მქონე კონქით. კანკელი ახალია, მოწყობილია 2009 წელს. 

2004 წელს ადგილობრივმა მოსახლეობამ თვითნებურად ჩაუტარა რესტავრაცია, რის შედეგადაც დაირღვა ძეგლის ავთენტურობა. მომდევნო, ასევე თვითნებური რესტავრაციისას (2011-2012 წწ.), ეკლესიის ფასადს მოაშორეს ნალესობა.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
საგარეჯოს კვირაცხოვლის ეკლესია

300px|მინი
**საგარეჯოს კვირაცხოვლის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს ქვლივიძეების უბანში, სასაფლაოზე. სავარაუდოდ განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. 

ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია მოზრდილი ზომის რიყის ქვით და კირის ხსნარით. წყობა ირეგულარულია. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილი კედლების მაქსიმალური სიმაღლეა 2,5 მ. სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილში შესასვლელია გაჭრილი, რომელიც გარედან გვერდებზე რიყის ქვებითაა გამოყვანილი. 

ეკლესიის გარშემო ქვლივიძეების საგვარეულო სასაფლაოა. ზოგიერთ საფლავზე ეპიტაფიაა შემორჩენილი. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ქვლივიძეანთ ციხე

**ქვლივიძეანთ ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ქვლივიძეების უბანში. განეკუთვნება XVIII საუკუნის II ნახევარს. 

კოშკი გეგმით მრგვალია. შემორჩენილია ორსართულნახევრის სიმაღლეზე. შენობა ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვის სწორხაზოვანი რიგებით. ზოგიერთი ელემენტი კი აგურითაა გამოყვანილი. შესასვლელი მეორე სართულის დონეზეა. კარი გადახურულია შეისრული თაღით, რომელიც მოქცეულია აგურით გამოყვანილ, ოთხკუთხა არეში. 

კოშკის პირველი სართული დამხმარეა. იგი ხის კოჭებით თარაზულად იყო გადახურული. მეორე სართული საცხოვრებელია. გადახურულია სხმული, დადაბლებული პროპორციების მქონე, გუმბათოვანი კამარით. შესასვლელის მოპირდაპირედ ბუხარია. მეორე სართული მესამეს კედლის სისქეში მოწყობილი კიბით უკავშირდება. მესამე სართულის შემორჩენილ კედელში ხუთი შეღრმავებაა, რომლებიც ცალმაგი და შეწყვილებული სათოფურებითაა აღჭურვილი. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის კოშკები