დჰარმა ვირატამას მუზეუმი

**დჰარმა ვირატამას მუზეუმი** () – სამხედრო მუზეუმი, რომელიც ფოკუსირებულია ინდონეზიის არმიის ისტორიაზე, მის დაარსებაზე, 1965 წლის 30 სექტემბრის გადატრიალებამზე და ინდონეზიის სამშვიდობო მისიებზე. ის მდებარეობს ჯოკიაკარტაში, ეროვნული არმიის ყოფილ შტაბ-ბინაში.

## მიმოხილვა 
დჰარმა ვირატამას მუზეუმი ოფიციალურად ცნობილია, როგორც დჰარმა ვირატამას ცენტრალური არმიის მუზეუმი. იგი მდებარეობს სუდირმანის ქუჩის 75 ნომერში, სუდირმანისა და ჩიკ-დი-ტიროს ქუჩების კუთხეში. მის კოლექციაში 4,289 ნივთია. ბევრ მათგანს აქვს განმარტებითი წარწერები, თუმცა მხოლოდ ზოგიერთია ინგლისურ ენაზე.

## ისტორია 
შენობა, რომელშიც ამჟამად მუზეუმია განთავსებული, ნიდერლანდების კოლონიურმა მთავრობამ 1904 წელს ააშენა, როგორც ცენტრალური ჯავის პლანტაციების მართვის პასუხისმგებელი თანამდებობის პირის ოფიციალური რეზიდენცია. 1942 წლიდან 1945 წლამდე ნიდერლანდების აღმოსავლეთ ინდოეთის იაპონური ოკუპაციის დროს შენობა იაპონურმა ძალებმა დაიკავეს, რომლებიც მას სამხედრო ყაზარმებად იყენებდნენ.

მეორე მსოფლიო ომში იაპონიის დამარცხების მოახლოების გამო, ინდონეზიამ დამოუკიდებლობა 1945 წლის 17 აგვისტოს გამოაცხადა. თითქმის ორი თვის შემდეგ, ერიპ სოემოჰარდჯოს, ჰოლანდიაში გაწვრთნილ ჯარისკაცს, რომელიც ადრე ნიდერლანდების სამეფო აღმოსავლეთ ინდოეთის არმიის ოფიცერი იყო, ჯოკიაკარტაში ბაზირებული ახალი ეროვნული არმიის შექმნა დაევალა. მიუხედავად იმისა, რომ დროებით მან თავისი სარდლობის ბაზისთვის სასტუმრო „მერდეკას“ ოთახი გამოიყენა, მალე იოგიაკარტას სულთანმა, ჰამენგკუბუვონო IX-მ, ყოფილი იაპონური ყაზარმები არმიის შტაბ-ბინად გადასცა.

ინდონეზიის შეიარაღებული ძალების პირველი მთავარსარდალი, სუდირმანი, შენობაში 1945 წლის 12 ნოემბერს აირჩიეს. ინდონეზიის ეროვნული რევოლუციის (1945–1949) დროს შენობა ახალი ერის ჯარისკაცების ხელისუფლების ცენტრი იყო. რევოლუციის დასრულების შემდეგ, შეიარაღებულმა ძალებმა მთავარი შტაბ-ბინა ეროვნულ დედაქალაქ ჯაკარტაში გადაიტანეს.

მუზეუმი 1982 წლის 30 აგვისტოს გაიხსნა გენერალ პონიმანის მიერ. ის გამოიყენება სამხედრო კურსანტების გამგზავრების წერტილად, რომლებმაც დამთავრებამდე უნდა გაიარონ სუდირმანის მიერ პარტიზანული ლაშქრობის დროს გამოყენებული 100 კილომეტრიანი მარშრუტი.

## შინაარსი 
მინი|საველე სამზარეულოს მაკეტი
მინი|ბუნკერის ინტერიერი
მუზეუმი 20 საგამოფენო ოთახისგან შედგება, რომელთაგან თითოეულს განსხვავებული თემატიკა აქვს. შესასვლელში ვიზიტორები მუზეუმის მოკლე ისტორიას ეცნობიან და შეუძლიათ იხილონ არმიის ყოფილი შტაბების უფროსების პორტრეტები. შესასვლელის ორივე მხარეს არის ოთახები, რომლებიც ინდონეზიის სამხედრო ძალების პირველ ლიდერებს, სუდირმანს (აღმოსავლეთით) და ოერიპს (დასავლეთით) ეძღვნება. შესასვლელის ჩრდილოეთით არის „საომარი ოთახი“ (ruang palagan), რომელიც შეიცავს არტეფაქტებსა და საბრძოლო ბრძანებებს ინდონეზიის ეროვნული რევოლუციის დროს მომხდარი რვა ბრძოლისგან: მედანის რაიონის ბრძოლა, პალემბანგის ბრძოლა, ბანდუნგის განადგურება, სემარანგის ბრძოლა, ამბარავას ბრძოლა, სურაბაიას ბრძოლა, მარგარანას ბრძოლა და მაკასარის ბრძოლა. საომარი ოთახის შემდეგ, დამთვალიერებლები ხედავენ სხვადასხვა სახის იარაღის ექსპონატებს, რევოლუციის დროს გამოყენებული საველე სამზარეულოს მაკეტისა და კომუნიკაციებისა და სამედიცინო აღჭურვილობის კოლექციას. შემდეგი სამი ოთახი რევოლუციას ეძღვნება.

მე-11 ოთახიდან დაწყებული, ექსპონატები რევოლუციის შემდგომ არმიის ისტორიას ეხება. ამ სექციის პირველი ნაწილი დროშის ოთახია, სადაც სხვადასხვა არმიის ქვედანაყოფების დროშებია გამოფენილი. ამას მოჰყვება ფორმების კოლექცია, შემდეგ კი მედლების ოთახი. ამის შემდეგ სამი ოთახი 1950-იან წლებში სხვადასხვა სამხედრო ოპერაციებს ეთმობა, მათ შორის „დარულ ისლამის“ წინააღმდეგ განხორციელებულ ჩახშობას, ინდონეზიის კომუნისტური პარტიის წინააღმდეგ ბრძოლებსა და რამდენიმე სეპარატისტულ ელემენტს. ამას მოჰყვება კიდევ ერთი ოთახი, სადაც განთავსებულია აღჭურვილობა, მათ შორის საკომუნიკაციო აღჭურვილობა და იარაღი, ხოლო ერთ-ერთი ოთახი დეტალურად აღწერს „გარუდას კონტინგენტის“ ადრეულ წლებს, ინდონეზიის წვლილს გაეროს სამშვიდობო მისიებში.

ბოლო ორი ოთახი 1960-იან წლებს ეძღვნება. პირველი ეძღვნება „რევოლუციის გმირებს“ („pahlawan revolusi“), ცხრა სამხედრო ოფიცერს, რომლებიც 1965 წლის 1 ოქტომბრის გამთენიისას 30 სექტემბრის მოძრაობამ მოკლა და მოგვიანებით ინდონეზიის ეროვნულ გმირებად გამოაცხადეს. ბოლო ოთახი ინდონეზიის კომუნისტური პარტიის ლიკვიდაციას ეძღვნება, რომელსაც არმია 30 სექტემბრის მოძრაობაში ადანაშაულებს. კოლექციაში შედის პოლკოვნიკ სარვო ედიე ვიბოვოს უნიფორმა, ასევე კომუნისტური პარტიის იარაღი და დოქტრინული მასალა.

მუზეუმის წინ დგას სუდირმანისა და ოერიპის ქანდაკება, რომელსაც „დვიტუნგგალს“ უწოდებენ. მუზეუმში ასევე არის სპეციალური ღონისძიებებისთვის განკუთვნილი დარბაზი, მიწისქვეშა ბუნკერი და ადმინისტრაციული ტერიტორიები.

## რესურსები ინტერნეტში
*  (Central Monument and Museum, History Office of the Indonesian Army)

## სქოლიო
კატეგორია:აზიის მუზეუმები ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:აზიის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ქვეყნების მიხედვით