open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ჭანიეთურის მთავარანგელოზთა სახელობის ეკლესია

thumb|ჭანიეთურის ეკლესია რეკონსტრუქციამდე

**ჭანიეთურის მთავარანგელოზთა სახელობის ეკლესია** — კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი საქართველოში. მდებარეობს ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ განთიადში. ტაძარი სავარაუდოდ X საუკუნეში უნდა იყოს აგებული. გადმოცემის მიხედვით თავდაპირველად ეს ეკლესია მაღალ გორაზე იდგა, მაგრამ იქ მოსახლეობა უგზოობის გამო ვერ ადიოდა, ამიტომ ტაძარი დაშალეს და გზასთან ახლოს ჩაიტანეს. ტაძარს რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა 2013- 2014 წლებში.

## არქიტექტურა
დგას შემაღლებულ ადგილას. ნაგებია სხვადასხვა ფერის თლილი ქვის კვადრებით. ტაძარი დარბაზულია, წყობა სწორკუთხაა. ტაძარს შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს. დასავლეთით ტაძარს დიდი კარიბჭე აქვს. კარიბჭის თაღები მრგვალ მასიურ სვეტს ეყრდნობა. დასავლეთ მინაშენზე, სვეტის თავზე გამოყენებულია ტიმპანის ქვა, სადაც ცენტრში წარმოდგენილია წრეში ჩახაზული ჯვარი. კარიბჭის კედლებზე მოჩუქურთმებული ქვებია გამოყენებული. სამხრეთით კარის თავზე ჩუქურთმიანი თაღი გადის. ჩრდილოეთიდან ტაძარს მცირე ზომის სწორკუთხა მინაშენი აქვს, რომლის შესასვლელი დასავლეთიდანაა. ტაძარს დასავლეთით, აღმოსავლეთით და სამხრეთით გაჭრილი აქვს თაღოვანი სარკმლები, რომელიც ასევე მოჩუქურთმებულია. 

## გალავანი
ტაძარს გარშემო გალავანი შემოუყვება. გალავანი ნაგებია უხეშათ თლილი მოზრდილი ქვებისგან კირის დუღაბის ხსნარზე. ყველაზე უკეთ ჩრდილოეთ მხარეს არის შემორჩენილი კედლის წყობა. იგი ამოზიდულ ბორცვს ირგვლივ შემოუყვება და ორ ადგილას არის გახსნილი ჩრდილო-დასავლეთით და სამხრეთ-დასავლეთით საიდანაც შესაძლებელია ეკლესიის ეზოში მოხვედრა.

## ისტორიული გეოგრაფია
მონასტერი მდებარეობდა სოფელ ჭანიეთურის ტერიტორიაზე, რომელიც საბჭოთა პერიოდში სამ ნაწილად გაიყო და სამ სხვადასხვა სასოფლო საბჭოში გადანაწილდა. მონასტერი მოექცია იმ ტერიტორიაზე, რომელიც განთიადის სახელით შევიდა კონჭკათის სასოფლო საბჭოს შემადგენლობაში 

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები გურიის მხარეში
კატეგორია:გურიის მონასტრები
კატეგორია:X საუკუნის ეკლესიები
გოგორეთის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია

**გოგორეთის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია** — კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი საქართველოში. მდებარეობს ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მერიაში.

თარიღდება XIX საუკუნით. აგებულია ნატეხი ქვით. წარმოადგენს დარბაზულ ნაგებობას გარეთ გაზიდული ნახევარწრიული აფსიდით. შესასვლელი დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს. საკურთხეველი დარბაზისგან გამოყოფილია მხრებით, ხოლო იატაკი ერთი საფეხურით ამაღლებულია. გრძივი კედლების შუაში თითო პილასტრია. იატაკი ქვის ფილებითაა მოგებული და გადალესილია.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დანგრეული ტაძრები

კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები გურიის მხარეში
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
გორ მინასიანი

**გორ მინასიანი** (; დ. 25 ოქტომბერი, 1994) — სომეხი ძალოსანი, მონაწილეობს +109 კგ. (2018 წლამდე +105 კგ.) წონით კატეგორიაში. 2016 წელს ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე +105 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ვერცხლის მედალი. მსოფლიო ჩემპიონატის ორგზის ვერცხლის (2018, 2019) და ერთგზის ბრინჯაოს (2015) მედლის პრიზიორი. ევროპის ჩემპიონატის სამგზის (2016, 2017, 2021) ვერცხლის მედლის პრიზიორი.

## რესურსები ინტერნეტში
* IWRP Profile

კატეგორია:სომეხი ძალოსნები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
შუბანის წმინდა გიორგის ეკლესია

thumb|
**შუბანის წმინდა გიორგის ეკლესია** — კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი საქართველოში. მდებარეობს ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუბანში.

დარბაზული ეკლესია აშენებულია 1893-96 წლებში. ნაგებია თლილი ქვით, მსხვილი ქვა გამოყენებულია მხოლოდ კუთხეებში და გამოყოფილია ოდნავ შვერილი პროფილით. ოთხწახნაგოვანი კედლები დასრულებულია ერთი მთლიანი აფსიდით. ეკლესიის დასავლეთით იდგა სამრეკლოს ნანგრევები. ტაძარში დაცულია წმინდა გიორგის რელიეფური გამოსახულება, რელიეფის ორივე მხარეს არის მხედრული წარწერა. ეკლესია რეკონსტრუირებულია.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები გურიის მხარეში
კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
კატეგორია:XIX საუკუნის ეკლესიები
სექცია (ბოტანიკა)

**სექცია** () — ტაქსონომიური კატეგორია ბოტანიკურ ნომენკლატურაში. ამა თუ იმ გვარის სექციის სახეობები გვარის ტიპური სექციის სახეობებისაგან განსხვავდებიან ძირითადი მორფოლოგიური ნიშნებით (ნაყოფის ფორმა, აგებულება, ყვავილის ნაწილების ფორმა, აგებულება, შეფერვა და სხვ.), ფიზიოლოგიური, ეკოტოპოლოგიური თავისებურებებით, შესაძლოა აგრეთვე წარმოშობის ცენტრითა და არეალით. შუალედი ადგილი უჭირავს ქვეგვარსა და სერიას შორის.

## სქოლიო 
კატეგორია:მცენარეთა სისტემატიკა
საქართველო 2002 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე

**საქართველომ** ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 2002 წელს, აშშ-ს ქალაქ სოლტ-ლეიკ-სიტიში. საქართველო წარმოდგენილი იყო 4 მონაწილით, სპორტის 3 სახეობაში. ნაკრებმა მედლების მოპოვება ვერ შეძლო.

## რესურსები ინტერნეტში
* sports-reference.com

კატეგორია:ქვეყნები 2002 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:საქართველო ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე
გუსე ფანგანის დარბაზ-მაჩუბი

**გუსე ფანგანის დარბაზ-მაჩუბი** — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იელში.

დარბაზ-მაჩუბი დაქანებულ რელიეფზე დგას, რამაც განაპირობა ჩრდილოეთი ფასადის პირველი სართულის და დასავლეთის ფასადის ნაწილის მიწით დაფარვა. სამხრეთი ფასადი ეზოსკენ არის მოქცეული, ხოლო აღმოსავლეთ ფასადზე ამ მომენტში ბლოკით აგებული საცხოვრებელი სახლია მიდგმული. იგი აგებულია ნატეხი ქვით კირ-დუღაბზე და ამ მომენტში გადახურვისთვის გამოყენებულია თუნუქის საბურავი. ის საკმაოდ გადაკეთებულია და ასევე მძიმე მდგომარეობაშია. გადაკეთება ყველაზე კარგად ჩანს სამხრეთ ფასადზე სადაც მთელ სიგრძეზე მიშენებებია. მეორე სართულს დარბაზის ფუნქცია შენარჩუნებული აქვს სადაც, ჩრდილოეთის ფასადიდან შევდივართ, მაგრამ პირველ სართულს დაკარგული აქვს მაჩუბის ფუნქცია. ავთენტური სახე მხოლოდ დასავლეთ კედელმა შეინარჩუნა, რომელიც მძიმე მდგომარეობაშია. ფასადის ჩრდილოეთი მონაკვეთის კედლის კუთხე დაძრულია და მონგრევის პირასაა, სამხრეთ მონაკვეთზეც იგივე მდგომარეობაა და ასევე მრავლადაა გამჭოლი ბზარები ფასადის მთელ სიგრძეზე. გუსე ფანგანის დარბაზ-მაჩუბი დღესდღეობით საკმაოდ სახე ცვლილია, მართალია დაკარგული აქვს პირვანდელი პროპორციები აღმოსავლეთის და სახმრეთის მიშენებების გამო, მაგრამ ნაგებობა უბნის დასვალეთი კიდის ბოლო დარბაზ-მაჩუბს წამროდგენს, რომელიც ერთგვარ უბნის დამასრულებლად გვევლინება და ორგანულად ეწერება უბნის საერთო განაშენიანებაში.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ალბერ სეშე

**ალბერ სეშე** (; დ. 4 ივლისი, 1870, ჟენევა — გ. 2 ივლისი, 1946, იქვე) — შვეიცარიელი ენათმეცნიერი. ჟენევის ლინგვისტური სკოლის წარმომადგენელი, ფერდინანდ დე სოსიურის მიმდევარი და მისი „ზოგადი ლინგვისტიკის კურსის“ ერთ-ერთი გამომცემელი. 1929 წლიდან იყო ჟენევის უნივერსიტეტის პროფესორი, 1941–1946 წლებში ჟენევის ლინგვისტური საზოგადოების პრეზიდენტი. იკვლევდა ენისა და აზროვნების, წინადადების ლოგიკური სტრუქტურის, ენობრივი ნიშნისა და მისთანა საკითხებს. ეყრდნობა რა სოსიურის იდეებს, მოითხოვდა „ენის“ ლინგვისტიკასთან ერთად „მეტყველების“ ლინგვისტიკის შექმნასაც.

## ბიოგრაფია 
დაამთავრა ჟენევის უნივერსიტეტი, სადაც 1891–1893 წლებში უსმენდა ფერდინანდ დე სოსიურის ლექციებს ინდოევროპული ენების შედარებით გრამატიკაში, ბერძნულ და ლათინურ ფონეტიკაში. 1893–1902 წლებში სტაჟირებას გადიოდა ლაიფციგისა და გეტინბერგის უნივერსიტეტებში. 1902 წლიდან ასწავლიდა ჟენევის უნივერსიტეტში, სადაც 1929 წლიდან იყო პროფესორი, ხოლო 1939 წლიდან — ზოგადი ლინგვისტიკის კათედრის გამგე. 1917 წლიდან იყო პარიზის ლინგვისტური საზოგადოების წევრი.

ალბერ სეშე ჟენევის სკოლის ერთ-ერთი დამფუძნებელი და წამყვანი წარმომადგენელია, პირველმა ჩამოაყალიბა მისი იდეები. ჟენევის ლინგვისტური საზოგადოების პირველი პრეზიდენტი (1940-დან).

მისი შრომები ეხება ზოგადი ენათმცოდნეობის მეთოდოლოგიურ პრობლემებსა და გრამატიკის თეორიას. თავის პირველ დიდ ნამუშევარში „თეორიული ლინგვისტიკის პროგრამა და მეთოდები“ (1908), რომელიც ფერდინანდ დე სოსიურს მიუძღვნა, შემოთავაზებული აქვს თეორიული ენათმცოდნეობის, როგორც კანონდადგენილი მეცნიერების აგების ფართო პროგრამა, ენის ყველა დონის დაყოფით სტატიკურად და დინამიკურად, თვითნებობის, როგორც ენობრივი ნიშნის მთავარი თავისებურების გამოყოფით, შეიმუშავა ორიგინალური სწავლება „გრამატიკამდელი ენის“ შესახებ, წინასწარ გამოიცნო XX საუკუნის მრავალი ფონოლოგიური იდეა. „წინადადების ლოგიკური სტრუქტურის ნარკვევში“ (1926), სინტაგმატიკასა და პარადიგმატიკაში სინტაქსური ურთიერთობების გენეზისის გრამატიკული სტრუქტურებისა და მათი ევოლუციის თვალსაზრისით სინქრონული აღწერის პირველ მცდელობაში, ასევე დაუდო სათავე სემანტიკურ სინტაქსისსა და ფუნქციური ტრანსპოზიციის თეორიას. უფრო გვიან ნაშრომებში, ენის დიქოტომიისა და სოსიურის მეტყველების განვითარებით, შეიმუშავა „ორგანიზებული მეტყველების ლინგვისტიკა“ — მეცნიერება ენის ფუნქციონირების შესახებ. დაკავებული იყო ლინგვისტური თეორიის საზოგადოებრივ ენობრივ პრაქტიკასთან კავშირების საკითხებით. გამოდიოდა სამეცნიერო და სასკოლო გრამატიკის დაახლოების მომხრედ. საერთოდ, ალბერ სეშეს ნამუშევრებისათვის დამახასიათებელია ფსიქოლოგიური მიდგომები ენობრივ მოვლენებთან.

1916 წელს შარლ ბალისთან ერთად დასაბეჭდად მოამზადა სოსიურის „ზოგადი ლინგვისტიკის კურსი“. ბევრი რამ გააკეთა მისი იდეების პროპაგანდისა და პოპულარიზაციისათვის. აქტიურად გამოდიოდა ევროპაში ფაშიზმის წინააღმდეგ.

## სქოლიო 
კატეგორია:შვეიცარიელი ენათმეცნიერები
კატეგორია:სტრუქტურალისტები
კატეგორია:ჟენევის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
მატიას დე ლიხტი

**მატიას დე ლიხტი** (დ. 12 აგვისტო, 1999) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი.  „მანჩესტერ იუნაიტედისა“ და ნიდერლანდების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ცენტრალური მცველი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე.

## ტიტულები 
;  აიაქსი
;* ერედივიზია (1): 2018-19
;* ნიდერლანდების თასი (1): 2018-19
;* უეფა-ს ევროპა ლიგის ფინალისტი: 2016-17
;
;  იუვენტუსი
;* სერია A (1): 2019-20
;* იტალიის თასი (1): 2020-21; ფინალისტი: 2019-20, 2021-22
;* იტალიის სუპერთასი (1): 2020
;
;  ბაიერნი
;* ბუნდესლიგა (1): 2022-23
;* გერმანიის სუპერთასი (1): 2022
;
;  მანჩესტერ იუნაიტედი
;* უეფა-ს ევროპა ლიგის ფინალისტი: 2024-25

#### ინდივიდუალური 
* წლის საუკეთესო ნიდერლანდელი ფეხბურთელი: 2018-19
* ბუნდესლიგის სეზონის საუკეთესო გოლი: 2022-23

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რელიგიის ფილოსოფია

**რელიგიის ფილოსოფია** — „რელიგიის ცენტრალური თემებისა და კონცეფციების ფილოსოფიური კვლევა.“ რელიგიის ფილოსოფია ფილოსოფიის არაერთ სხვა დარგთან იკვეთება, მათ შორისაა მეტაფიზიკა, ეპისტემოლოგია და ეთიკა.

რელიგიის ფილოსოფია რელიგიური ფილოსოფიისგან იმით განსხვავდება, რომ იგი რელიგიურ საკითხებს არა კონკრეტულ რწმენის სისტემასთან მიმართებით, არამედ ზოგადად რელიგიის, როგორც ერთი მთელის, მიმართ განიხილავს.   

## სქოლიო
კატეგორია:ფილოსოფია თემების მიხედვით
კატეგორია:რელიგია
რეზო ფანგანის დარბაზ-მაჩუბი

**რეზო ფანგანის დარბაზ-მაჩუბი** — არქიტექტურული ძეგლი საქართველოში, მესტიის მუნიციპალიტეტის წვირმის თემის უბან ტუბერში.

ნაგებობას აღმოსავლეთიდან დემურ ფანგანის დარბაზ-მაჩუბი აქვს მიდგმული. შენობა აგებულია ნატეხი ქვით კირ-დუღაბზე და გადახურვისთვის გამოყენებულია თუნუქის საბურავი. ამ მომენტში ის ძალიან მძიმე მდგომარეობაშია, მხოლოდ პირველი სართულია შემორჩენილი, ხოლო მეორე სართულზე ხის მორებით აგებული დარბაზია მოწყობილი. პირველი სართულის ჩრდილოეთი კედელი ყრუა, დასავლეთზე ერთი სარკმელია გაჭრილი, ხოლო სამხრეთ კედელზე შესასვლელი კარი და ორი სარკმელია, რომლებიც აშკარად გვიანაა გაჭრილი. მაჩუბის ინტერიერი გადაკეთებულია, გადატიხრულია სივრცე, სართულშუა გადახურვის ძელები ჩამოწეულია და გასამაგრებლად ხის ძელები აქვს შემდგმული. ასევე კედლებზე საკმაოდ დიდი რაოდენობით შეიმჩნევა ნესტის და გამომარილების კვალი. ნაგებობის მძიმე მდგომარეობის გათვალსწინებით და მეორე სართულის დარბაზის არ ქონით, რეზო ფანგანის დარბაზ-მაჩუბის პროპორციები შედარებით შენარჩუნებულია და ის დემურ ფანგანის დარბაზ-მაჩუბთან ერთად უბნის ავთენტურ განაშენიანებას ინარჩუნებენ. ისინი დღესდღეობითაც ორგანულად ეწერებიან საერთო განაშენიანებაში.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ისტორიის ფილოსოფია

**ისტორიის ფილოსოფია** — ფილოსოფიის ერთ-ერთი განშტოება, რომელიც ისტორიის საზრისს და ისტორიული პროცესის კანონზომიერებას სწავლობს. 

ტერმინი „ისტორიის ფილოსოფია“ ეკუთვნის ფრანგ ფილოსოფოს ვოლტერს, თუმცა ისტორიის ფილოსოფიის, როგორც ფილოსოფიური დისციპლინის, ფუძემდებლად მიიჩნევა გერმანელი ფილოსოფოსი იოჰან ჰერდერი. 

თანამედროვე ფილოსოფიაში ერთმანეთისგან განარჩევენ კრიტიკულ და სპეკულაციურ ისტორიის ფილოსოფიას. ისტორიის კრიტიკული ფილოსოფიის შესწავლის საგანია ისტორიული ფაქტის ბუნება და ხასიათი, მისი საფუძვლები და შედეგები, ისტორიის ობიექტურად შესწავლის საშუალება, ე. წ. ისტორიული მეთოდი. რაც შეეხება ისტორიის სპეკულაციურ ფილოსოფიას, იგი ისტორიას განიხილავს, როგორც ერთ მთლიან პროცესს და  შეისწავლის მის საბოლოო არსსა და მიზანს. მისი საგანია ისტორიული პროცესის გონიერება და კანონზომიერება, რაშიც იგი მეტაფიზიკასთან და თეოლოგიასთან იკვეთება. 

## თეორიები
, აბსოლუტური იდეალისტი ფილოსოფოსი, რომელმაც ისტორიის დიალექტიკური კონცეფცია განავითარა]]
### გეორგ ვილჰელმ ფრიდრიხ ჰეგელი
ჰეგელმა მის 1807 წლის ნაშრომში „გონის ფენომენოლოგია“ ისტორიის დიალექტიკური კონცეფცია განავითარა. მან დიალექტიკური წინააღმდეგობა განსაზღვრა, როგორც  ისტორიის მამოძრავებელი ძალა, ხოლო ისტორია, როგორც დიალექტიკური დაპირისპირებების მუდმივი პროცესი.  

ჰეგელის დიალექტიკა სამ საფეხურს მოიცავს: თეზისი, ანტითეზისი და სინთეზი. თეზისი და ანტითეზისი ერთმანეთს ეწინააღმდეგემა, თუმცა კი არ გამორიცხავს ერთმანეთს, არამედ წინააღმდეგობის შედეგად ორივე იხსნება და შედეგად, მათგან ინახება რაღაც დადებითი, რომელიც ქმნის სინთეზს. ეს უკანასკნელი წარმოადგენს არა თეზისისა და ანტითეზისის ჯამს, არამედ მათი წინააღმდეგობის შედეგად წარმომდგარ სრულიად ახალ იდეას. როგორც მოგვიანებით მარქსმა განმარტა, საფრანგეთში ლუი XIV-ის მონარქიული მმართველობა შეგვიძლია განვსაზღვროთ, როგორც თეზისი, საფრანგეთის რევოლუცია, როგორც ანტითეზისი, ხოლო ნაპოლეონის მმართველობა, როგორც მათი სინთეზი. ჰეგელისთვის ისტორია ერთი მთლიანი პროცესია, რომელიც პროგრესულად ვითარდება წინააღმდეგობათა სისტემური წარმოშობისა და გადალახვის გზით, ე. წ. დიალექტიკური სქემით.

ჰეგელისთვის ისტორია, როგორც აბსულუტური გონის თვითშეცნობისა და თვითგანვითარების პროცესი, მიზანმიმართულია. იგი წერს, რომ ისტორიული პროცესის საშუალებით სამყაროს აბსოლუტური გონი სრულყოფასა და თვითრეალიზაციის უმაღლეს ფორმას აღწევს.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:ისტორიოგრაფია
კულტურის ფილოსოფია

**კულტურის ფილოსოფია** — ფილოსოფიის განშტოება, რომელიც კულტურის არსსა და საზრისს შეისწავლის. 

კატეგორია:სოციალური ფილოსოფია
კატეგორია:კულტურა
ზაპოროჟიეს სეჩი

250პქ|მინი|მარჯვნივ|ზაპოროჟიეს სეჩი (იისფერი) რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში, 1751
**ზაპოროჟიეს სეჩი** (, ) — უკრაინელ კაზაკთა საზოგადოებრივ-პოლიტიკური და სამხედრო ორგანიზაცია XVI–XVIII საუკუნეებში დნეპრის ჭორომებს ქვემოთ. მის ბირთვს ძირითადად შეადგენდა უკრაინელი გლეხობა და ქალაქის ღარიბობა, რომლებიც გამოექცნენ ფეოდალთა უსამართლობას. აქტიურად იბრძოდა როგორც ოსმალეთის, ისე ყირიმის სახანოს, აგრეთვე პოლონეთის ფეოდალთა წინააღმდეგ. კაზაკები აგებდნენ ხის ციხესიმაგრეებს — „სეჩებს“, სადაც თავს აფარებდნენ მტრის თავდასხმის დროს. აქედან მომდინარეობს ამ თავისებური რესპუბლიკის სახელწოდება. XVI საუკუნიდან ზაპოროჟიეს სეჩში დაიწყო მოსახლეობის კლასობრივი დაყოფა. უკრაინის რუსეთთან შეერთების (1654) შემდეგ მისი სამხედრო და პოლიტიკური უფლებები თანდათან დაეცა, 1709 წელს კი შვედებთან კავშირის გამო რუსეთის ჯარმა დაანგრია, კაზაკთა ნაწილი ყირიმის სახანოს ტერიტორიაზე გადავიდა. 1734 წელს რუსეთის მთავრობის ნებართვით ისინი უკან დაბრუნდნენ და ე.წ. ახალი სეჩი შექმნეს. პუგაჩოვის აჯანყების ჩახშობის შემდეგ, რაკი კაზაკებში მღელვარება იყო, 1775 წლის ივნისში მეფის ჯარმა დაანგრია კაზაკთა სიმაგრეები და ზაპოროჟიეს ჯარი დაშლილად გამოაცხადა, რის შედეგადაც ზაპოროჟიეს სეჩმა არსებობა შეწყვიტა.

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:კაზაკობა
კატეგორია:რუსეთის ისტორია
კატეგორია:უკრაინის ისტორია
ცხოვრება საკუთარი ცხოვრებით

***ცხოვრება საკუთარი ცხოვრებით*** () — ჟან-ლიუკ გოდარის 1962 წლის დრამა, რომელშიც მთავარ როლს ანა კარინა ასრულებს. 

კინოსურათი ახალგაზრდა პარიზელი ქალის, ნანას, შესახებ მოგვითხრობს, რომელიც შორდება ქმარს, თავს ანებებს სამსახურს და მეძავობას იწყებს. ფილმი თორმეტ მონაკვეთადაა დაყოფილი. 

„ცხოვრება საკუთარი ცხოვრებით“ გამოსვლის წელს შემოსავლის მიხედვით მეოთხე ყველაზე წარმატებული ფრანგული ფილმი იყო. ვენეციის კინოფესტივალზე კინოსურათმა ჟიურის გრან პრი მოიპოვა.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგული ფილმები
კატეგორია:ფრანგული დრამატული ფილმები
კატეგორია:1952 წლის ფილმები
კატეგორია:ჟან-ლიუკ გოდარის ფილმები
ტელეოლოგია

**ტელეოლოგია** ( და ) — იდეალისტური მოძღვრება მიზნობრიობის შესახებ, რომლის მიხედვითაც ყოველი განვითარება წინასწარ განსაზღვრული მიზნის განხორციელებას წარმოადგენს. გამოიხატება ბუნებრივი მოვლენებისა და პროცესების იდეალისტურ ანთროპომორფიზაციაში, უკავშირებს მათ მთავარი საწყისების მოქმედებას წინასწარდადგენილი მიზნების განსახორციელებლად. ეს თეზისი გულისხმობს ზეგონებრივი შემოქმედის არსებობას, საფუძვლად უდევს ღმერთის ტელეოლოგიურ დასაბუთებას. ტრანსცენდენტურ-ანთროპოცენტრული ტელეოლოგიის თანახმად, მიზნის დამდგენი საწყისი, ანუ ღმერთი, იმყოფება სამყაროს გარეთ და შეაქვს მიზანი ადამიანისათვის შექმნილ ბუნებაში (ქრისტიან ვოლფი); იმანენტური ტელეოლოგიის თანახმად, ბუნების ყოველ საგანს აქვს შინაგანი აქტუალური მიზანი, მიზნობრივი მიზანი, რომელიც არის მოძრაობის წყარო დაბალი ფორმებიდან მაღლისაკენ (არისტოტელე). ტელეოლოგია ხვადასხვა სახით არის წარმოდგენილი სტოიციზმში, ნეოპლატონიზმში, ლაიბნიცის წინასწარდადგენილი ჰარმონიის კონცეფციაში, შელინგის მოძღვრებაში „მსოფლიო სულის“ შესახებ, ჰეგელის ობიექტურ იდეალიზმში, ნეოკანტიანელობაში, ნეოთომიზმში, პერსონალიზმში და ა.შ. ტელეოლოგიის მოდერნიზაციისათვის იყენებენ გენეტიკის, კიბერნეტიკის, ფსიქოლოგიის იდეალისტურად ინტერპრეტირებულ მონაცემებს.

## სქოლიო 
კატეგორია:ისტორიოგრაფია
კატეგორია:მეტაფიზიკური თეორიები
კატეგორია:ეთიკური თეორია
კატეგორია:მიზეზები
უიტნის მთა

**უიტნი** () — მთა აშშ-ის დასავლეთ ნაწილში, კალიფორნიაში. სიერა-ნევადის ქედის უმაღლესი წერტილი.

## სქოლიო 
კატეგორია:აშშ-ის მთები
ნეონის ღმერთის ამბოხებულები

**ნეონის ღმერთის ამბოხებულები** () — 1992 წლის ტაივანური დრამა, რომლის რეჟისორი და სცენარისტია ცაი მინლიანი. კინოსურათი ტაიპეიში მცხოვრები ოთხი ახალგაზრდის შესახებ მოგვითხრობს და ურბანული გარემოს ფონზე მათ მარტოობასა და გაუცხოებას ასახავს. ფილმი მინლიანის სარეჟისორო დებიუტს წარმოადგენს. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:1992 წლის ფილმები
სამედიცინო სანთლები

250პქ|მინი|მარჯვნივ|სამედიცინო სანთლები
**სამედიცინო სანთლები**, *სუპოზიტორიუმი* — დოზირებული მკვრივი სამკურნალო ფორმა, რომელიც შეჰყავთ სწორ ნაწლავში ან საშოში. ჩვეულებრივ პირობებში მკვრივია, ადვილად ლღვება სხეულის ტემპერატურაზე. ცილინდრის ან კონუსის სახით მზადდება სამკურნალო ნივთიერებებისა და კაკაოს ზეთისაგან ან მისი შემცვლელებისაგან. აქვს ადგილობრივი და საერთო მოქმედება.

## სქოლიო 
კატეგორია:სამკურნალო ნივთიერებათა შეყვანის მეთოდები
ზაფხულის ზღაპარი

**ზაფხულის ზღაპარი** () — ერიკ რომერის 1996 წლის რომანტიკული ფილმი. მთავარ როლს ასრულებს მელვილ პუპო. 

კინოსურათი მესამეა რეჟისორის სეზონების სერიაში, რომელიც შემდეგ ფილმებს მოიცავს: „გაზაფხულის ზღაპარი“, „ზაფხულის ზღაპარი“, „შემოდგომის ზღაპარი“ და „ზამთრის ზღაპარი“. „ზაფხულის ზღაპარი“ რომერის ახალგაზრდობისდროინდელ გამოცდილებაზეა დაფუძნებული.

ფილმის პრემიერა კანის კინოფესტივალის განსაკუთრებული ხედვის სექციაში შედგა. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
*''Éric Rohmer's Tribute to his Younger Self*
**ზაფხულის ზღაპარი'' Rogerebert.com-ზე

კატეგორია:ფრანგული ფილმები
კატეგორია:1996 წლის ფილმები
კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები
კატეგორია:რომანტიკული ფილმები
ჩოხატაურის კინოთეატრი

**ჩოხატაურის კინოთეატრი** — კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი საქართველოში, დაბა ჩოხატაურში. კინოთეატრი აშენებულია და მოქმედი იყო საბჭოთა პერიოდში, როგორც კინოთატრი „გურია“.  შენობა ადრეული საბჭოური მოდერნიზმის ნიმუშია.  მინიჭებული აქვს სულიკო ჟღენტის სახელი. ამჟამად უფუნქციოა. ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2021 წელს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები გურიის მხარეში
კატეგორია:საქართველოს კინოთეატრები
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი
რელატივიზმი

**რელატივიზმი** — ფილოსოფიურ შეხედულებათა ერთობლიობა, რომელიც უარყოფს ობიექტურობას და ამტკიცებს, რომ ფაქტები რელატიურია, ანუ განსხვავებულად აღიქმება დამკვირვებლის პერსპექტივისა და იმ გარემოს კონტექტსის მიხედვით, რომელშიც წარმოდგენილია ისინი.

რელატივიზმის მრავალი ფორმა არსებობს. *მორალური რელატივიზმის* საგანია  სხვადასხვა ხალხთა და კულტურათა განსხვავებულ მორალური ფასეულობები და ეთიკურ ნორმები. *ეპიტემოლოგიური რელატივიზმის* მიხედვით, რწმენის, სამართლიანობისა და რაციონალურობის ნორმებთან მიმართებით არ არსებობს აბსოლუტური ფაქტები და ისინი მხოლოდ რელატიურ ხასიათს ატარებს. *ალეთოლოგიური რელატივიზმი* უარყოფს აბსოლუტური ჭეშმარიტების არსებობას და ამტკიცებს, რომ ჭეშმარიტება ყოველთვის რელატიურია გარკვეულ გარემო პირობებთან მიმართებით, მათ შორის როგორიცაა სოციალური, ენობრივი და კულტურული კონტექსტი. 

*დესკრიფციული რელატივიზმი* აღწერს კულტურათა და ხალხთა შორის არსებულ განსხვავებებს შეფასების გარეშე მაშინ, როცა, *ნორმატიული რელატივიზმი* დაინტერესებულია მოცემულ ფარგლებში შეხედულების მორალურობასა და ჭეშმარიტების შეფასებით. 

რელატივიზმის გარკვეული ფორმები ენათესავება ფილოსოფიურ სკეპტიციზმს.

## შეხედულებები
### ფილოსოფიური
#### სოფიზმი
დასავლურ ფილოსოფიაში რელატივიზმის დამფუძნებელ მამებად სოფისტები მიიჩნევიან. რელატივიზმის ელემენტები მათ აზროვნებაში ძვ. წ. V საუკუნეში გაჩნდა. სოფისტების აზრით, მართებულისა და მცდარის გაგება იცვლებოდა ერთი ქალაქ-სახელმწიფოდან მეორემდე, ერთი თაობიდან მეორემდე, ამდენად „ჭეშმარიტება“ ცვალებად-მიმდინარე იყო. სოფისტი პროტაგორას ცნობილი დებულებაა: „ადამიანია ყველაფრის საზომი: არსებულისა, რომ ისინი არიან და არარსებულისა, რომ ისინი არ არიან.“ სოფისტთა მოსაზრებები ცნობილი გახდა მათი ოპონენტის, პლატონის, წყალობით, რომელიც, მათგან განსხვავებით, ჭეშმარიტების ობიექტურობას აღიარებდა. პლატონის დიალოგში „პროტაგორა“ პროტაგორა ამბობს: „რაც მართალია შენთვის, მართალია შენთვის, ხოლო რაც მართალია ჩემთვის, მართალია ჩემთვის.“

## სქოლიო
კატეგორია:ეთიკური თეორია
ბახმაროს საცხოვრებელი სახლი

**ბახმაროს საცხოვრებელი სახლი** — კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი საქართველოში, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის დაბა ბახმაროში. სახლი აშენებულია XX საუკუნის 30-იან წლებამდე.

სახლი ეკუთვნოდა აჭარის ავტონომიური სსრ-ის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარეს.  საბჭოთა პერიოდში სახლი გარკვეული პერიოდის განმავლობაში იყო სახელმწიფოს საკუთრებაში და ფუნქციონირებდა სასტუმრო. ამჟამად კერძო პირის საკუთრებაა. 

სახლი დგას შემაღლებულ ადგილას, შენობაში ასავლელად მოწყობილია ქვის საფეხურიანი კიბე. პირველი სართული ქვითაა ნაშენი, დანარჩენი ორი სართული ხისაა და შეღებილია მწვანედ. მარჯვენა და მარცხენა გვერდს აქვს ხის კარ-ფანჯარა ხისავე დარაბებით. ნაგებობის წინა მხარე სამ სართულიანია. ხის ავთენტური ფანჯრები შეცვლილია მეტალო-პლასტმასის ფანჯრებით. შენობა დახურულია წითელი ფერის თუნუქით. უკანა მხარეს შენობას აქვს მინაშენი, რომელიც ასევე დახურულია თუნუქით.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები გურიის მხარეში
კატეგორია:სახლები საქართველოში
შრომის კლუბი

**შრომის კლუბი** — კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი საქართველოში, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ შრომაში. კლუბი აშენებულია 1956 წელს. 

ბეტონის ნაგებობა ორსართულიანია. ჩრდილოეთით მოქცეული ფასადი დანაწევრებულია ორივე სართულზე განლაგებული მართკუთხა მოყვანილობის ფანჯრის ღიობებით. ნაგებობის ინტერიერის აღმოსავლეთ მონაკვეთში განთავსებულია კულტურის სახლის დარბაზი, რომელიც მხატვრული ელემენტების სიმდიდრით გამოირჩევა. დარბაზის მონუმენტური მხატვრობა შესრულებულია მხატვრის რობერტ სტურუას მიერ. მასშტაბურობით გამოირჩევა დეკორატიულ ჩარჩოში მოქცეული, სოციალისტური რეალიზმის სტილში შესრულებული პლაფონის ცენტრალური მხატვრული კომპოზიცია, რომელიც ასახავს ცის ფონზე წარმოდგენილი გურული გლეხების ყოფით სცენებს. დარბაზის ჭერის კუთხეებში ჩართულია შედარებით მცირე ზომის დეკორატიულ მედალიონებში ჩაწერილი, ყოფითი ჟანრის ოთხი დამოუკიდებელი ფერწერული კომპოზიცია. ღია მწვანე შეფერილობის ჭერი ასევე გაფორმებულია თეთრი და ოქროსფერი, თაბაშირით გამოყვანილი მცენარეული და გეომეტრიული ორნამენტული სახეებით. პარტერში განთავსებულია ხის სადა სკამები. ინტერიერის კედლებს ორ რეგისტრად ყოფს პროფილირებული კარნიზი და მაყურებლებისთვის განკუთვნილი (მუცლიანი მოყვანილობის) ზედა იარუსი, რომელიც დარბაზს სამი მხრიდან მიუყვება. იარუსის დასავლეთის მონაკვეთი დაფუძნებულია ოთხ სვეტზე. ქვედა რეგისტრში კედლებს პილასტრები ანაწევრებს. გრძივი კედლების ზედა რეგისტრს მიუყვება ფართო, მართკუთხა ფანჯრის ღიობები. 

სცენის ფართო ღიობს გარშემოუყვება მცენარეული ორნამენტებით გაფორმებული დეკორატიული არშია. ხოლო შუბლზე წარმოდგენილია ჰერალდიკური სკულპტურული კომპოზიცია, რომლის ცენტრშიც გამოსახულია საქართველოს სსრ-ის გერბი და მისგან სიმეტრიულად, მარჯვენა და მარცხენა მხარეს ჩამომჯდარი ახალგაზრთა ქალისა (ჩონგურით ხელში) და მამაკაცის (მომღერალი) გამოსახულება. 

ეზოს ჩრდილოეთით აღმართულია ალაყაფის კარები დეკორატიული ქოთნებით დასრულებული მართკუთხა გეგმარების სვეტები, რომელთა შორის მოქცეულია მხატვრულად დამუშავებული ლითობის ჭიშკარი. შენობის ძირითად კორპუსს სამხრეთ-აღმოსავლეთის მხრიდან გააჩნია მოგვიანო პერიოდში განხორციელებული ორსართულიანი მინაშენი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები გურიის მხარეში
საყვარელი (1992 წლის ფილმი)

**საყვარელი** ()  — 1992 წლის რომანტიკული დრამა, რომლის რეჟისორია ჟან-ჟაკ ანო. დაფუძნებულია მარგარეტ დიურასის 1984 წლის ნახევრადავტობიოგრაფიულ რომანზე. ფილმი, რომელშიც მოქმედება 1929 წლის ფრანგულ ინდოჩინეთში ხდება, მოზარდი ფრანგი გოგონასა და შეძლებული ჩინელი მამაკაცის უკანონო ურთიერთობის შესახებ მოგვითხრობს. 

ფილმმა მოიპოვა სეზარის ჯილდო საუკეთესო ორიგინალური მუსიკისთვის. 

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 

კატეგორია:ბრიტანული ფილმები
კატეგორია:ფრანგული ეროტიკული ფილმები
კატეგორია:1992 წლის ფილმები
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:რომანტიკული დრამები
კალანდაძეების სახლი

**კალანდაძეების სახლი** — კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი საქართველოში, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხიდისთავში. 

## ისტორია
ოდა აგებულია დარისპან გიგოს ძე კალანდაძის (1870-1955) მიერ 1912-1914 წლებში. სახლის მოსაწყობად მისმა ძმამ სერგომ ევროპული ავეჯი გაუგზავნა მოსკოვიდან. 1914 წელს დარისპანმა ცოლად მოიყვანა ევპრაქსია კანდელაკი. დარისპან კალანდაძე იყო ვაჭარი და ჰქონდა რამდენიმე დუქანი სხვადასხვა ადგილას. 1913 წლიდან იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ხიდისთავის განყოფილების წევრი. 1930-იან წლებში განკულაკების შიშით, დარისპან კალანდაძემ საკუთარი ძმებს გაუფორმა სახლის ნაწილი, 
1990-იან წლებში გარდაიცვალა დარისპანის შვილი პატკულას. მას შემდეგ სახლი გაიძარცვა და გაპარტახდა.

## არქიტექტურა
სახლი ოდაა და აშენებულია XX საუკუნის დასაწყისის ხის სახლების სამშენებლო ტექნიკითა. დგას ქვის ხიმინჯებზე. ერთ მხარეს, პირველი სართული აგურით და ქვით არის ნაშენი. სახლის წინა ფასადი ხის აჟურული აივნითაა გახსნილი, რომელზეც გვერდიდანაა შესასვლელი. კარი ხისაა. დანარჩენი ფასადები მხოლოდ სარკმლებითა და ერთი კარითაა დანაწევრებული. სარკმლები ფრონტონისებური თავსართითაა გაფორმებული. სახლში რამდენიმე სხვადასხვა ზომის ოთახია, რომლებიც ერთმანეთთან ხის ტიხრებითა და კარებითაა დაკავშირებული. თითოეულ ოთახში აგურით ნაგები ბუხარია. ბუხრები საუკუნეთა მიჯნაზე გავრცელებული ტექნიკითაა ნაგები. ისინი ერთ საბუხრე ხვრელთანაა დაკავშირებული და ამგვარად ორ ჯგუფს ქმნიან. ბუხრები ორნამენტირებული და მოხატულია. ერთი მათგანი ოჯახის წევრთა დიდი ფოტოთია დამშვენებული. იატაკი და ჭერი ასევე ხისაა. ოთახების ხის კედლები, ტიხრები და ჭერი მოხატულია მცენარეული და დეკორატიული ორნამენტებითა და პეიზაჟებით. ერთ-ერთ ნახატზე გამოსახულია ნატურმორტი, რომელზეც სარაჯიშვილის კონიაკის ბოთლია გამოსახული შესაბამისი წარწერით „Кавказский натуральный коньякь Сараджевь“. სახლის სახურავი ოთხფერდაა. გადახურულია მარსელის კრამიტით. ეზოში შემორჩენილია ქვით ნაგები ჭა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები გურიის მხარეში
კატეგორია:სახლები საქართველოში
ჟოელ ველტმანი

**ჟოელ ველტმანი** (დ. 15 იანვარი, 1995) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი. „ბრაიტონ ენდ ჰოუვ ალბიონისა“ და ნიდერლანდების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მცველი. იყო ნაკრების წევრი 2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატსა და 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 15 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ისტორიული მატერიალიზმი

**ისტორიული მატერიალიზმი**, ასევე ცნობილი, როგორც **ისტორიის მატერიალური გაგება** — მარქსისტული ფილოსოფიის თეორია, რომლის მიხედვითაც ისტორიის მანძილზე საზოგადოების ცხოვრებას, მის მოძრაობა-განვითარებას მატერიალური ფაქტორები წარმართავს. ფაქტობრივად ესაა ისტორიული თეორია, რომლის მიხედვითაც წარმოების საშუალებების, მარქსისტული ტერმინოლოგიით, საწარმოო ძალებისა და წარმოებითი ურთიერთობების ერთიანობის, მატერიალური პირობები ფუნდამენტურად განსაზღვრავს საზოგადოების ორგანიზებასა და განვითარებას. ისტორიული მატერიალიზმი მარქსისა და ენგელსის მეცნიერული სოციალიზმის ფუნდამენტური ასპექტია, რომლის მიხედვოთაც კაცობრიობის ისტორიისთვის სამეცნიერო ანალიზის მორგება ავლენს კაპიტალისტურ სისტემაში არსებულ წინააღმდეგობებს, რომლის გადაჭრაც შესაძლებელია ძალაუფლებაში პროლეტარიატის მოსვლისა და სოციალიზმის დანერგვის პროცესის დაწყებით.

## რესურსები ინტერნეტში
* ისტორიული მატერიალიზმი
## სქოლიო
კატეგორია:მატერიალიზმი
კატეგორია:მარქსიზმი
კატეგორია:ისტორიული თეორიები
სიერა-ნევადა (აშშ)

**სიერა-ნევადა** () — ქედი აშშ-ის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. დიდი აუზის მთიანეთს გამოჰყოფს კალიფორნიის ველისაგან. სიგრძე 750 კმ, სიმაღლე 4418 მეტრამდე (მთა უიტნი). აგებულია გრანოდიორიტებით. სეისმურია. მთისძირთან ცხელი წყაროები და ტალახის ვულკანებია.  დასავლეთი კალთა დამრეცი და ღრმად დასერილია. 1000 მეტრ სიმაღლემდე შემოსილია მარადმწვანე ბუჩქოვანი მუხით, 3000 მეტრამდე წიწვოვანი ტყეა, მის ზევით — ალპური მდელოები. აღმოსავლეთი კალთა ციცაბოა, შემოსილია ფიჭვნარითა და მეჩხერი ტყით. მწვერვალებზე თოვლნარია. მთებიდან წყნარი ოკეანის სანაპიროსაკენ გაყვანილია წყალსადენები, რომლებიც წყალმომარაგებით უზრუნველყოფს სან-ფრანსისკოსა და ლოს-ანჯელესს. სიერა-ნევადის ფარგლებშია იოსემიტის, სეკვოიასა და კინგს-კანიონის ეროვნული პარკები.

## სქოლიო 
კატეგორია:აშშ-ის ქედები
უგო ლორისი

**უგო ლორისი** (დ. 26 დეკემბერი, 1986) — ფრანგი ფეხბურთელი. საფრანგეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ყოფილი მეკარე, თამაშობს ამერიკის კლუბ „ლოს-ანჯელესში". 2018 წელს ნაკრებთან ერთად მოიგო მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი.

## ტიტულები 
;  ლიონი
;* საფრანგეთის თასი: 2011-12
;* საფრანგეთის სუპერთასი: 2012

;  ტოტენჰემ ჰოტსპური
;* ინგლისის ლიგის თასი მეორე ადგილი: 2014-15, 2020-21
;* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა მეორე ადგილი: 2018-19

;  ლოს-ანჯელესი
;* აშშ-ს თასი: 2024
;* აშშ-ს ლიგის თასი მეორე ადგილი: 2024

;  საფრანგეთი
;* მსოფლიო ჩემპიონატი: 2018; მეორე ადგილი: 2022
;* უეფა-ს ერთა ლიგა: 2020-21
;* ევროპის ჩემპიონატი მეორე ადგილი: 2016

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 26 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1986
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2012 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ალაკონი

**ალაკონი** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ანდორა-სიერა-დე-არკოსის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 47,495813 კმ². მოსახლეობა — 238 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ტერუელის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* ალაკონის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 
* Gran Enciclopedia Aragonesa - ალაკონი 

## სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
Zorin OS

Zorin OS არის პერსონალური კომპიუტერის ოპერაციული სისტემა, შექმნილია ლინუქსზე დაფუძნებული კომპიუტერებისთვის ახალი მომხმარებლებისთვის. მასში ჩაშენებული ერთ-ერთი ფუნქცია მომხმარებელს საშუალებას აძლევს შეცვალონ ინტერფეისი და მიამსგავსონ Microsoft Windows ან macOS. Wine -ის და PlayOnLinux -ის დაყენება მარტივადაა შესაძლებელი Zorin OS -ზე, ისინი საშუალებას აძლევს მომხმარებლებს გაუშვან Windows -ის პროგრამული უზრუნველყოფა გარდამავალი სიმარტივისთვის. Zorin OS -ის შემქმნელები აწარმოებენ ოპერაციული სისტემის სამ უფასო გამოცემას, შესასყიდად კი  „Ultimate“ გამოცემას.

მიმდინარე გამოშვებებია Zorin OS 15.3 Ultimate, Zorin OS 15.3 Core, Zorin OS 15.3 Lite, და Zorin OS 15.3 Education. ახალი გამოცემები განაგრძობენ Ubuntu -ზე დაფუძნებულ Linux -ის ბირთვის და GNOME ან XFCE ინტერფეისის გამოყენებას.

## მახასიათებლები 
Zorin OS არის სრულად გრაფიკული, გრაფიკული ინსტალერით. სტაბილურობისა და უსაფრთხოების მიზნით, იგი მიჰყვება Ubuntu -(ს) ძირითადი სისტემის გრძელვადიან გამოშვებებს. ის იყენებს როგორც საკუთარ პროგრამულ საცავებს, ასევე Ubuntu -(ს) საცავებს.

## მიმოხილვა 
Zorin OS -ის კომპანია დაფუძნდა და შეიქმნა დუბლინში 2009 წელს, რუსი თანა-დამფუძნებლების, არტიომის და კირილ ზორინის მიერ.

## ისტორია 
Zorin OS თავდაპირველად გამოშვებული იქნა 2009 წლის 1 ივლისს. ძველი ვერსიები მომხმარებლებისგან სუფთა ინსტალაციას მოითხოვდნენ, თუმცა 12.4 ვერსიიდან, სისტემის განახლების მენეჯერი შეიძლება გამოყენებულ იქნას არსებული ინსტალაციების განახლებისთვის.

#### ვერსიების ისტორია 
## უსაფრთხოება 
Zorin OS -(ს) გააჩნია გაურთულებელი დაყენებული უსაფრთხოება, თუმცა ის ნაგულისხმევად არ არის ჩართული.

## მიმღები 
Zorin OS შექებული იქნა ინტუიციური და ნაცნობი განლაგებისთვის, ფუნქციონირებისა და ინსტალაციის პროცესისთვის. ის შექებული იქნა Windows 10 -ის ნაცნობი განლაგების ჰქონისთვის, NVIDIA დრაივერების მარტივი ინსტალაციისა და მარტივი ინტუიციური პროგრამული უზრუნველყოფის ცენტრისთვის.

## გარე ბმულები 
* ოფიციალური ვებ-საიტი
* ZorinOS DistroWatch -ში
* ZorionOS OpenSourceFeed -ის გალერეაში
ნათელა მამფორია

**ნათელა მამფორია** (დ. 3 აგვისტო, 1925, თბილისი — გ. 13 დეკემბერი, 2008) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, პედაგოგი.

ნათელა მამფორია დაიბადა ქალაქ თბილისში. 1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1953–1958 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ექსპერიმენტული მორფოლოგიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, 1958-1986 წლებში ამავე ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, ხოლო 1986–2001 წლებში — მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2001 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე იყო ამავე ინსტიტუტის ანატომიის განყოფილების გამგე.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „საშვილოსნოს სისხლის ძარღვების მაკრო და მიკროსკოპული ანატომია ნორმასა და ექსპერიმენტში“, დაიცვა 1953 წელს.

სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ადამიანის ღვიძლის სისხლის ძარღვების და ნაღვლის გზების ინტრაორგანული აგებულება ამ ორგანოს სეგმენტური შენების თვალსაზრისით და მისი ცვლილებები სისხლის მიმოქცევის მოშლის პირობებში ექსპერიმენტში“, დაიცვა 1969 წელს.

ავტორია 70 სამეცნიერო ნაშრომისა, მათ შორის გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფია „საშვილოსნოს სისხლის ძარღვები“ (Сосуды матки, Тб.: Изд-во АН Груз. ССР, 1958, 82 с.), „ღვიძლის სისხლის ძარღვები და ნაღვლის გზები, ორგანოს სეგმენტური შენების თვალსაზრისით“ (Кровеносные сосуды и желчные протоки печени человека, Тб.: Мецниереба, 1978, 116 с.), საერთაშორისო ანატომიური ნომენკლატურა ( ლათინურ, ქართულ, რუსულ, ინგლისურ ენებზე; თბ.: შპს „პოლიგრაფი“, 2009, 195 გვ., ISBN: 978-9941-0-2024-7).

## ლიტერატურა 
* 

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:ქართველი ექიმები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ნ
ომარ მხეიძე

**ომარ მხეიძე** (დ. 25 აპრილი, 1935, სხვავა, ახლანდ. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი — გ. 17 ივლისი, 2023)) — ქართველი მოცეკვავე. ფაზისის საერო აკადემიის ნამდვილი წევრი აკადემიკოსი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1971).

## ბიოგრაფია 
ომარ მხეიძე დაიბადა სოფელ სხვავაში, ამბროლაურის რაიონში. 1975 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი  (ეკონომიური). 1953 წლიდან იყო საქართველოს ხალხური ცეკვის ანსამბლის წამყვანი სოლისტი (ხელმძღვანელი ჯანო ბაგრატიონი); 1954 წლიდან იყო საქართველოს ხალხური ცეკვის ანსამბლის მოცეკვავე (ხელმძღვანელები ნინო რამიშვილი, ილიკო სუხიშვილი), სადაც 30 წელი იღვაწა. იყო კინოკომპანია „ჯიმ შვანთეს“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი; 1984–1989 წლებში თბილისის სადღესასწაულო რიტუალების სასახლის დირექტორი; ექვთიმე თაყაიშვილის სახელობის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქორეოგრაფიული კათედრის კონსულტანტი; ქართული რეპერტუარი: „ხევსურული სიუიტა“, „მხედრული“, „შეჯიბრი“, „მუხამბაზი“, „მთიელ ვაჟთა ცეკვა“, „ქაჯეთის აღება“; გასტროლები: 87 ქვეყანა ანსამბლთან ერთად. 

მიღებული აქვს არაერთი წოდება, მათ შორის: „წლის ადამიანი“ (გაზეთი „რაეო“, 2005), „ქართული კულტურის ამაგდარი“ (ქ. თბილისის მერია, 2009), „ქართული კულტურის რაინდი“ (საქართველოს მწერალთა შემოქმედებითი კავშირი, 2013), საპატიო სიგელი „სახალხო სიყვარული“, როგორც ორი საუკუნის ქართული ცეკვის ლეგენდა (საერთაშორისო ორგანიზაცია „სახალხო დიპლომატია“, 2014), „საუკუნის მოცეკვავე“ (საქართველოს ქორეოგრაფიის მოღვეწეთა შემოქმედებითი კავშირი, 2014), „ხელოვნების ქურუმი“ (საქართველოს კულტურის სამინისტრო, 2015), პატრიარქ ილია მეორის ინიციატივით, ფონდმა „ქართული გალობა“, 2016 წლის 8 ივნისს, ქართული ხალხური ცეკვის პოპულაპიზაციაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის მიანიჭა — „ღვაწლმოსილი მოცეკვავის წოდება“. 2011 წელს თბილისის დიდ საკონცერტო დარბაზთან გაიხსნა მისი სახელობის ვარსკვლავი. 

ომარ მხეიძე 2023 წლის 17 ივლისს 88 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

## ჯილდოები 
* 2015 — საპატიო ბათუმელის წოდება მიენიჭა 
* 2012 — საქართველოს ეროვნული პრემია
* 2000 — თბილისის საპატიო მოქალაქე
* 1996 — ღირსების ორდენი
* 1971 — საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი
* 1963 — საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტი
* ქუთაისის საპატიო მოქალაქე
* ფოთის საპატიო მოქალაქე

## ფილმოგრაფია 
* 1981 — გამოაღეთ ფანჯრები — ნოდარი (რეჟ. დევი აბაშიძე)

## ლიტერატურა 
* ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ., 2015, გვ. 354.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ომარ მხეიძე — ეროვნული ფილმოგრაფია
*

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1935
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2023
კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული პრემიის ლაურეატები
კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2000)
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები
კატეგორია:საპატიო ბათუმელები (2015)
კატეგორია:ქუთაისის საპატიო მოქალაქეები
კატეგორია:ფოთის საპატიო მოქალაქეები
საქართველო 1998 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე

**საქართველომ** ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1998 წელს, იაპონიის ქალაქ ნაგანოში. საქართველო წარმოდგენილი იყო 4 მონაწილით, სპორტის 3 სახეობაში. ნაკრებმა მედლების მოპოვება ვერ შეძლო.

## რესურსები ინტერნეტში
* sports-reference.com

კატეგორია:ქვეყნები 1998 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:საქართველო ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:1998 წელი ქართულ სპორტში
სარეწი გემი

[250პქ|მინი|მარჯვნივ|[კიბორჩხალა|კიბორჩხალების საჭერი გემი ჩრდილოეთის ზღვაში.]]
**სარეწი გემი** — გემი, რომლითაც იჭერენ და ამუშავებენ თევზს, ვეშაპებს, ზღვის ცხოველებსა და სხვ. განირჩევა ორი სახის სარეწი გემი — საჭერი (ტრაულერი და სეინერი, ვეშაპსახოცი და სხვ.) და დამამუშავებელი (კიბორჩხალ- და თევზსაკონსერვო მცურავი ბაზები, ვეშაპთბაზები და სხვ.). თევზის, ვეშაპებისა და სხვა საჭერი და გადასამუშავებელი მოწყობილობის გარდა სარეწი გემების უმრავლესობას აქვს საცივებელი სატვირთო სათავსები. მრავალი ტიპის სარეწი გემისათვის ცურვის რაიონის შეუზღუდაობა და დიდი ავტონომიურობა. სარეწი გემის წყალწყვა რამდენიმე ათას ტონას აღწევს.

## სქოლიო 
*
სეინერი

250პქ|მინი|მარჯვნივ|ესპანური სეინერი
**სეინერი** ( < seine — ქისისებრი ბადე) — თევზსარეწი გემი, რომელიც ჭერას ახორციელებს სასროლი (ქისისებრი) ბადეებით. ერთანძიანი გემია; აქვს ქიმისკენ გაწეული ზედნაშენი, ბადის ამოსაწევი და დასაკეცი მოწყობილობები, თევზის გასაცივებელი და დასამუშავებელი მანქანები, თევზსაძებნი აპარატურა (მაგ. ექოლოტი). სეინერის კიჩოზე არის ბადის შესანახი და დასამუშავებელი სივრცე და საბრუნი ბაქანი, საიდანაც ბადე წყლიდან ამოაქვთ. თევზის ჭერისას ბადის ერთი ბოლო დამაგრებულია დამხმარე ძრავიან ნავზე. ქისისებრი ბადით თევზჭერის სეზონურობასთან დაკავშირებით, როგორც წესი, სეინერებს იყენებენ სხვა დამხმარე იარაღებით (ტრალი, დრიფტული ბადეები და ა.შ.) თევზჭერაშიც. ქისისებრი სარეწი მოწყობილობების ტრალურთან შეხამებით შესაძლებელი ხდება სეინერის გამოყენება როგორც პელაგური, ისე ფსკერის თევზების ჭერისათვის, იხსნება სეზონური შეზღუდვები, მაღლდება ჭერის ეფექტურობა. როგორც წესი, სეინერის წყალწყვა არ აჭარბებს 500 ტონას, სიგრძე — 50 მეტრს, სიჩქარე — 12 კვანძს.

## სქოლიო 
კატეგორია:სარეწი გემები
არალის წმინდა ნინოს ეკლესია

**არალის წმინდა ნინოს ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ არალში. 

გიორგი ბოჭორიძის აღწერით: 

გიორგი ბოჭორიძის მიერ აღწერილი ეკლესიის ნანგრევებმა ჩვენამდე ვერ მოაღწია. ნაეკლესიარზე სოფელ არალის მკვიდრის თემურ თათეშვილის დახმარებით წმინდა ნინოს სახელზე აიგო ახალი ტაძარი. იქვე, ეკლესიის სამხრეთით სამრევლო სკოლაა. სამნავიანი ბაზილიკა შვერილაფსიდიანია, დარბაზი სწორკუთხა კვეთის ოთხი წყვილით სამ ნავადაა გაყოფილი. ტაძრის ცოკოლი შემოსილია ბაზალტით. შესასვლელი ორია —  დასავლეთიდან და სამხრეთიდან. ღიობებოის წინ რამდენიმე საფეხურით ამაღლებული ბაქანია. ოთხწახნაგა შვერილი აფსიდის წახნაგები დაფარულია შეწყვილებული ლილვებით. ასევე შეწყვილებული ლილვებით დანაწევრებულია ბაზილიკის სხვა ფასადებიც.

2010 წლის 29 იანვარს, ნათლისღების დღეს ეკლესია აკურთხა ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის მიტროპოლიტმა მეუფე თეოდორემ. 2011 წელს აქ მონასტერი დაარსდა.

## გალერეა

File:არალის წმ.ნინოს სახელობის ტაძარი. სამხრეთის ხედი.jpg|არალის წმ.ნინოს სახელობის ტაძარი. სამხრეთის ხედი
File:სამრევლო სკოლა.jpg|სამრევლო სკოლა
File:არალის დედათა მონასტრის კელიები.jpg|არალის დედათა მონასტრის კელიები

## ლიტერატურა
* ბოჭორიძე გ., მოგზაურობა სამცხე-ჯავახეთში, თბ., 1992, გვ. 59
* მარსაგაშვილი გ., ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია, თბ., 2013, გვ. 422

კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სართავი კულტურები

[250პქ|მინი|მარჯვნივ|[ბამბა (გვარი)|ბამბა]]
**სართავი კულტურები**, *საფეიქრო კულტურები* — მცენარეები, რომლებიც მოჰყავთ ბოჭკოს მისაღებად. ასეთია სხვადასხვა ბოტანიკური ოჯახის ერთ- ან მრავალწლოვანი მცენარეები. ზოგ სართავ კულტურას ბიჭკო აქვს თესლზე (მაგ., ბამბა), ზოგს — ნაყოფზე (სეიბა), ღეროში (სალაფნე კულტურები), ფოთოლში (აგავა, ახალზელანდიური სელი). მსოფლიო მიწათმოქმედებაში უდიდესი ფართობი უკავია ბამბას, ჯუთს, კანაფს, სელს, კენაფს. ბევრი სართავი კულტურა აგრეთვე ზეთოვანი მცენარეა, შეიცავენ 24-დან 40%-მდე და უფრო მეტ ზეთს, რომელსაც იყენებენ სასურსათო და ტექნიკური მიზნებისათვის.

## სქოლიო 
*
ფოლკლორისტიკა

**ფოლკლორისტიკა** ― ანთროპოლოგიის დარგი, რომელიც ფოლკლორს შეისწავლის. ტერმინი მის სინონიმებთან ერთად 1950-იან წლებში დამკვიდრდა, რათა ტრადიციული კულტურის აკადემიური შესწავლა თავად ფოლკლორული არტეფაქტებისგან განესხვავებინა.

## მიმოხილვა 
ფოლკლორისა და ფოლკლორული კვლევების მნიშვნელობა საერთაშორისოდ 1982 წელს აღიარეს იუნესკოს დოკუმენტში „რეკომენდცია ტრადიციული კულტურისა და ფოლკლორის დაცვის შესახებ“. 2003 წელს იუნესკომ გამოაქვეყნა კონვენცია არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის შესახებ. 1976 წელს, დამოუკიდებლობის მოპოვებიდან ორი ასწლეულის აღნიშვნის პარალელურად ამერიკის შეერთებული შტატების კონგრესმა მიიღო ამერიკული ფოლკლორის დაცვის აქტი (P.L. 94-201). 

## იხილეთ აგრეთვე
* ეთნოგრაფია

## რესურსები ინტერნეტში
* A Synthesis of Ethnographic Research
* A Guide to Conducting Ethnographic Research 
* Introduction to Ethnographic Research, 101: The Basics
* "What is Folklore?" from Utah State University

## სქოლიო
კატეგორია:ფოლკლორისტიკა
ზედა ბუზმარეთის ეკლესია

150px|მინი
**ზედა ბუზმარეთის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.

XX საუკუნის 30-იან წლებში ბუზმარეთის ეკლესია გიორგი ბოჭორიძეს მოუნახულებია. მეცნიერი მასზე წერს, რომ ეკლესია დგას სოფელ წყისეს სამხრეთით მთის მაღალ კალთაზე. ამ დროისათვს ეკლესია ერთნავიანი შენობაა (4,8×3 მ), ნაგები თლილი ქვისაგან და კირისაგან. იდგა მარტო კედლები, თაღი კი დაქცეულია და ქვები საკურთხეველში ყოფილა ჩაყრილი. ქვები ასევე ეყარა ეკლესიის გარშემო. კარი ჰქონია სამხრეთით და ფანჯრები არ შერჩენია

დღევანდელი ამაღლების ტაძარი თავდაპირველი ეკლესიის საფუძველზეა აგებული. ნაგებია  გათლილი მოწითალო ფერის ტუფით (გარე ზომებია 4,76×6,70 მ). მარტივი გეგმა, საკმაოდ განიერი კედლები, თავდაპირველი ეკლესიის საკმაოდ დიდი ზომის ქვები დასავლეთის ფასადზე (მაგ: ერთი ქვის ზომაა 87×75 სმ) და ინტერიერში დასავლეთის კედელზე ტაძრის აგების ადრეულ პერიოდზე მიგვანიშნებს. კანკელი, ქვის ფრაგმენტებზე ამოკვეთილი რელიეფის მიხედვით, XVII საუკუნეში უნდა გამოეკვეთათ.  შემოსასვლელი ერთია, სამხრეთიდან, საკურთხევლის ჩრდილოეთ ნაწილში თაროიანი თაღჩაა გაკეთებული. სკურთხეველი აწეულია ორი საფეხურით, კანკელის ქვები თავდაპირველ სავარაუდო ადგილზეა აღმართული. ტაძრის საკურთხეველი და ცილინდრული კამარა მოხატულია (ფერმწერი რამაზ კორშია). ტაძრის სამხრეთ დასავლეთით გრძელდება სამონასტრო მშენებლობა. მონასტერი წმინდა ანთიმოზ ივერიელის სახელობისაა.

## იხილეთ აგრეთვე
*ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## ლიტერატურა
* *მარსაგიშვილი გ.,* ახალციხის და ტაო-კლარჯეთის ეპარქია, თბ., 2013,  გვ. 418
* *ბოჭორიძე გ.,* მოგზაურობა სამცხე-ჯავახეთში, თბ., 1992, გვ. 60

კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
იურიენ ტიმბერი

**იურეიენ დავიდ ნორმან ტიმბერი** (დ. 17 ივნისი, 2001) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი. „არსენალის“ და ნიდერლანდების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მცველი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე.

## ტიტულები
 **აიაქსი**: (2)
* **ერედივიზია** (1): 2020–21
* **ნიდერლანდების საფეხბურთო თასი** (1): 2020–21

 **არსენალი**: (1)
* **ინგლისის სუპერთასი** (1): 2023

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 17 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 2001
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ოუენ ვეინდალი

**ოუენ ვეინდალი** (დ. 28 ნოემბერი, 1999) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი. ნიდერლანდური „აზ ალკმარიისა“ და ნიდერლანდების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მარცხენა მცველი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს ნიდერლანდების 15, 16, 17, 18, 19, 20 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 28 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1999
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
სახდელის ციხე

**სახდელის ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაჭარწყალში.

ნაციხრის ცენტრს წარმოადგენს ნაკოშკარი, რომელის მცირე ზომის ციცაბო ფერდობებიან ბორცვზეა აგებული. იგი თითქმის მთლიანადაა დანგრეული. ჩანს მისი საძირკვლის ფრაგმენტები და სამხრეთ-აღმოსავლეთი კუთხე. ნაშენია ადგილობრივი ჯიშის რუხი ფერის ქვებით. კოშკს სამი მხრიდან გარს ერტყმოდა გალავანი. ჩრდილოეთიდან მას ესაზღვრება ციცაბო, ძალზედ ღრმა, კლდოვანი ხრამი და ამ მხრიდან საშიშროება ავტომატურად მოხსნილია. დასავლეთიდან გალავანი მთლიანად განადგურებულია. გალავნის სამხრეთი კედლიდან აღმოსავლეთის ნახევარია შემორჩენილი, იგი ძლიერ დაზიანებულია. შედარებით კარგად შემოინახა გალავნის აღმოსავლეთი ნაწილი. იგი ციხის ეზოს დონიდან ეშვება 8-9 მეტრის სიღრმეზე და დაშენებულია კლდოვან მასაზე. გალავნის ზედა ცენტრალურ ნაწილში შემორჩენილია შესასვლელის ნაშთი - ქვედა ზღურბლი (როგორც ჩანს ამ მხრიდან მისადგმელ კიბეს ხმარობდნენ). გალავანი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ადგილობრივი ჯიშის ქვებისაგან.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ფატი თამლიანის დარბაზ-მაჩუბი

**ფატი თამლიანის დარბაზ-მაჩუბი** — არქიტექტურული ძეგლი საქართველოში, მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ წვირმში.

დარბაზ-მაჩუბი სამხრეთ-დასავლეთ განაპირას მდებარე უბან ქვემო ჩობანში, მჭიდროდ განლაგებულ ნაგებობათა კომპლექსის დასავლეთ კიდეში დგას. სახლი რომელიც გვიან პერიოდშია აგებული, ჩრდილოეთის ფასადით ნაწილობრივ მიდგმულია არსენა თამლიანის დარბაზ-მაჩუბზე, ხოლო ფატი თამლიანის დარბაზ-მაჩუბი მისგან სამხრეთ მხარეს არის წამროდგენილი. დარბაზ-მაჩუბი ნაგებია ნატეხი ქვით კირ-დუღაბზე და გადახურვისთვის ყავარია გამოყენებული. ამ მომენტში საფასადე ნალესობა მთლიანად ჩამორეცხილია. ის დასავლეთით დაქანებულ რელიფეზე დგას, ამიტომაც აღმოსავლეთის ფასადის პირველი სართული მიწით არის დაფარული და მხოლოდ მეორე სართულის დარბაზის ფასადს აღვიქვამთ, საიდანაც დარბაზის ინტერიერში ვხვდებით ხის მორებით აწყობილი პანდუსის მეშუეობით. ასევე აღმოსავლეთ ფასადზე ოთხკუთხა ფორმის სარკმელია გაჭრილი. დანარჩენი ფასადები - სამხრეთი და დასავლეთი სრულიად ყრუა, მხოლოდ ჩრდილოეთის ფასადზეა გაჭრილი კარი, რომლითაც მაჩუბში ვხვდებით. დარბაზ-მაჩუბის ფასადები დამაკმაყოფილებელ მდგომარეობაშია, ნალესობის ჩამორეცხვის გარდა ფასადებზე მხოლოდ მცირედი ზომის ქვის ჩამოშლის ადგილები შეინიშნება, ფატი თამლიანის დარბაზ-მაჩუბი საკამოდ თავშეკავებული და სადა ნაგებობაა, რომლის ფასადები მინიმალურად არის დანაწევრებული, მხოლოდ ინტერიერში შესასვლელ ორ კარს და ერთ სარკმელს ვხედავთ. ის გამოირჩევა ზომიერი პროპორციებით, მორგებულია რელიეფს და საკმაოდ ორგანულად ეწერება ქვემო ჩობანის საერთო განაშენიანებაში.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები