ფრანსისკო ენრიკეს ი კარვახალი

**ფრანსისკო ილარიო ჰენრიკეს ი კარვახალი** (დ. 14 იანვარი, 1859 — გ. 6 თებერვალი, 1935) — მედიცინის დოქტორი, იურისტი, მწერალი, პედაგოგი და პოლიტიკოსი დომინიკელთა რესპუბლიკიდან, რომელიც დომინიკელთა რესპუბლიკის პრეზიდენტი იყო 1916 წლის ივლისიდან 1916 წლის ნოემბრამდე. მისი პრეზიდენტობის ვადა დასრულდა აშშ-ის მიერ დომინიკის რესპუბლიკის ოკუპაციით. იგი გადასახლებაში კუბაში წავიდა. სამშობლოში საფუძვლიანი სწავლის შემდეგ, 1887 წლიდან მოყოლებული, ჰენრიკესი ოთხი წლით პარიზში გადავიდა, სადაც პარიზის უნივერსიტეტში მედიცინის დოქტორის ხარისხი მიიღო. იგი დაბრუნდა დომინიკის რესპუბლიკაში, სადაც ეწეოდა სამედიცინო პრაქტიკას და პედაგოგიურ საქმიანობას. იგი იყო გაზეთ „*El Maestro*“-ს რედაქტორი, თუმცა ულისეს ეროს დიქტატურის დროს ქვეყანა დატოვა. ქვეყნიდან წასვლისას იგი დაუახლოვდა ხუან ისიდრო ხიმენესს და 1889 წელს, ეროს მკვლელობისა და ხიმენესის გაპრეზიდენტების შემდეგ, დომინიკის რესპუბლიკაში საგარეო საქმეთა მინისტრად სამსახურისთვის დაბრუნდა.

1880 წლიდან, პოეტ სალომე ურენიას გარდაცვალებამდე (1898 წ.), იგი მასზე იყო დაქორწინებული. მათ ოთხი შვილი შეეძინათ: პედრო, ფრანსისკო, მაქსი და კამილა. მისი მეორე ცოლი იყო ნატივიდად ლორანსონ ამიამა.

1902 წელს ხიმენესის დაცემის შემდეგ, ჰენრიკესმა საცხოვრებელი ადგილი კუბაში დაიდო და სამედიცინო პრაქტიკას ეწეოდა. იგი მცირე ხნით დაბრუნდა დაბადების ქვეყანაში 1903 წელს ორასიო ვასკესის დროებითი მთავრობის შემდეგ, თუმცა რამდენიმე თვეში კვლავ წავიდა. 1907 წელს პრეზიდენტმა რამონ კასერესმა იგი დელეგატად გაგზავნა ჰააგის კონვენციაზე. 1911 წელს ჰენრიკესი მსახურობდა ემისარად ჰაიტიში სასაზღვრო დავების შემდეგ.

1916 წელს ჰენრიკესი დიპლომატიური მისიით იმყოფებოდა, როდესაც შეიტყო, რომ დომინიკის რესპუბლიკის ოკუპაცია ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა მოახდინა. სახელმწიფო მდივანთა საბჭომ, ორასიო ვასკესის ხელმძღვანელობით, ჰენრიკესი პრეზიდენტად აირჩია. იგი ამ თანამდებობაზე მსახურობდა 1916 წლის 31 ივლისიდან 26 ნოემბრამდე. მისი მემკვიდრე გახდა ამერიკის შეერთებული შტატების სამხედრო გუბერნატორი ჰარი შეპარდ კნეპი.

რაფაელ ტრუხილიოს პრეზიდენტობის დროს, 1930-დან 1935 წლამდე, იგი მსახურობდა დესპანად საფრანგეთსა და კუბაში.

## გარდაცვალება და მემკვიდრეობა
ჰენრიკესი გარდაიცვალა სანტიაგო-დე-კუბაში, კუბაში, 1935 წელს, 76 წლის ასაკში და დაკრძალულია დომინიკის რესპუბლიკის ეროვნულ პანთეონში, სანტო-დომინგოში.

დომინიკელი პედაგოგი და ფემინისტი როზა სმესტერ მარერო თავის ნაწერებში აქებდა ჰენრიკესს ჯერ კიდევ მის სიცოცხლეში. 1920 წლის მაისში მან წერილი მისწერა ჰენრიკესს ამერიკული ოკუპაციის დროს ნაციონალისტური საქმისთვის შესაწირის გასაღებად, ხოლო თავის 1929 წლის სტატიაში „Así es“, იგი აქებდა ჰენრიკესის ინტელექტუალურ თვისებებს, რამაც იგი „განათლებულ“ ფემინისტ მამაკაცად აქცია.

## შერჩეული პუბლიკაციები
*"La hija del Hebreo" (1883, „ებრაელის ასული“)
*"Ramón Mella" (1891)
*"Informe sobre la seguridad Conferencia Internacional Americana" (1902, „მოხსენება ამერიკის საერთაშორისო უსაფრთხოების კონფერენციის შესახებ“)
*"Juvenilia" (1904)
*"Dolorosa" (1909, „ტანჯული“)
*"Derecho Internacional Público y la Guerra" (1915, „საერთაშორისო საჯარო სამართალი და ომი“)
*"Discurso pro-Pablo Duarte" (1915, „სიტყვა პაბლო დუარტეს მხარდასაჭერად“)
*"Páginas Selectas" (1918, „რჩეული გვერდები“)
*"Cuba y Quisqueya" (1920, „კუბა და კისკეია“)
*"Rosa de la tarde" (1923, „საღამოს ვარდი“)
*"Guarocuya. Monólogo de Enriquillo El" (1924, „გუაროკუია. ენრიკიოს მონოლოგი“)
*"Todo por Cuba" (1925, „ყველაფერი კუბისთვის“)
*"Nacionalismo" (1925, „ნაციონალიზმი“)
*"Del Amor y del Dolor" (1926, „სიყვარულისა და ტკივილის შესახებ“)
*"Páginas electas" (1926, „რჩეული გვერდები“)
*"Mi Álbum de Sonetos" (1927, „ჩემი სონეტების ალბომი“)
*"Etica y Estética" (1929, „ეთიკა და ესთეტიკა“)
*"Historicos Romances" (1937, „ისტორიული რომანსები“)
*"Baní" (1939, „ბანი“)
*"El poema de la historia. Fragmento de un poema inconcluso" (1948, „ისტორიის პოემა. დაუმთავრებელი პოემის ფრაგმენტი“)
*"Cuentos" (1950, „მოთხრობები“)

## რესურსები ინტერნეტში
*Universidad UFHEC

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1859
კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1935
კატეგორია:გარდაცვლილი 6 თებერვალი
კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკის პრეზიდენტები
კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკის პოლიტიკოსები