open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ქიშური შავი

**ქიშური შავი**, *ქიშური წითელი* — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

ქიშური შავი ახლოს დგას ჯიშ შავკაპიტოსთან. ამ ჯიშის ფოთლები უფრო შესამჩნევადაა დანაკვთული, ვიდრე შავკაპიტოსი. ამ მხრივ იგი თეთრი ქიშურის ფოთლებს უფრო ჰგავს, რის გამოც დიმიტრი ტაბიძემ მას „ქიშური შავი“ უწოდა.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო-გულისებრი ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია სუსტ აბლაბუდისებრად, მის ქვემოთ მოფენილია ხშირი ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ხშირად დატოტვილი, საშუალო სიკუმსის, იშვიათად თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან მცირედ ოვალური, სუსტად დაფარული ცვილისებრი ფიფქით. მუქი ლურჯია. კანი სქელი და მკვრივი აქვს. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, წვენი შეუფერავია, სასიამოვნო გემოთი.

ქიშური შავი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 152-160 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის წონა 140-160 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 4.0-6.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5-6 გ/ლ-ს.

მიიღება საშუალო ღირსების სუფრის წითელი, მშრალი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 387-388

კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ქორქაულა

**ქორქაულა** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან.

არსულში ქორქაულა მაღლარების სახით ფართოდ ყოფილა გავრცელებული შუა და ზემო აჭარაში (ქედა, ხულო). ძირითადად ყურძნად მოიხმარდნენ ან შესქელებულ ყურძნის წვენს (ბაქმაზს) ამზადებდნენ.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო და დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შიშველია, მხოლოდ ძარღვების გასწვრივ გასდევს უმნიშვნელო შებუსვა. ყვავილი მდედრობითია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ განტოტვილი, თხელი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი. შავია, საკმაოდ სქელკანიანი, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი ხორციანია. 

ქორქაულა ძლიერი ზრდისა და საშუალოზე უხვმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 200 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის საშუალო წონა 160-168 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.0-7.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9-9.5 გ/ლ-ს. 

საკმაოდ ხარისხიანი ჯიშია. გამოიყენება სასუფრე ყურძნად, ინახება მთელი ზამთრის განმავლობაში. მიიღება სუფრის წითელი მშრალი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 388

კატეგორია:აჭარის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
ქიშური

**ქიშური**, *გიშური*, *ქიშურა*, *ქიშური საადრეო*, *თეთრი ქიშურა* — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში ქართლიდან. ივანე ჯავახიშვილის ცნობით, იგი ჰერეთში უნდა იყოს წარმოშობილი გიშის ხეობაში, საიდანაც მიიღო კიდევაც სახელწოდება.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ზოგჯერ ოვალური, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე მცირედაა დაფარული აბლაბუდისებრი და ხშირი ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, მხრიანი, იშვიათად უფორმო, საშუალო სიკუმსის ან თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, მომწვანო-მოყვითალო, ქარვისფერი ელფერით, მზის მხარეს ჟანგისფერ-იისფერი შეფერვა ახასიათებს. კანი სქელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით სუსტად დაფარული. რბილობი ხორციანია, ოდნავ კნატუნა, წვნიანი, სასიამოვნო ჰარმონიული, საკმაოდ ტკბილი გემოთი.

ქიშური ძლიერი ზრდით ხასიათდება. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 130-140 დღეა. ქართლში სექტემბრის შუა რიცხვებში მწიფდება. მტევნის წონა 100-140 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.6-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.5-6.5 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სასუფრე ყურძნად.

## ლიტერატურა
**უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ.,* „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 384-385

კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
ქიშური მსხვილმარცვალა

**ქიშური მსხვილმარცვალა**, *ქიშური მსხვილთვალა* — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

სახელი ქიშურთან მიმსგავსების გამო პროფესორმა დიმიტრი ტაბიძემ დაარქვა. მიუხედავად ამისა, ისინი მარცვლის ზომებით განსხვავდებიან, მსხვილთვალას მარცვლები შესამჩნევად დიდი ზომისაა, ვიდრე ქიშურის.

საქართველოს აღმოსავლეთ ნაწილში წარმოშობილ ვაზის ჯიშთა ჯგუფს მიეკუთვნება. ამპელოგრაფიული ნიშნებით და სამეურნეო თვისებებით იგი ძალიან ახლოს დგას საადრეო ქიშურთან და სუფრის გორულასთან. მისი ახალგაზრდა ყლორტი და ფოთოლი ქიშურისას უფრო ჰგავს, ხოლო მტევნისა და მარცვლის ფორმა, ზომა და გემური თვისებები გარდამავალია ქიშურიდან გორულასკენ. წიპწა ძალიან ჰგავს სუფრის გორულას წიპწას.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, მეტწილად ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე საშუალოდაა დაფარული მოკლე ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან დიდი ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის. კუმსი და თხელი მტევნებიც გვხვდება. მარცვალი მსხვილია, ოვალური, იშვიათად მომ-რგვალო და მოგრძო. ჩალისფერია. მზის მხარეს თამბაქოსფერი ლაქებით იფარება. კანი სქელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვადაა დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, ოდნავ კნატუნა. გემოთი სასიამოვნოა, მაგრამ მდიდარია მთრიმლავი ნივთიერებებით.

სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. ვაზი საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. მტევნის წონა 140 გრამია. ახასიათებს გადაჭარბებული ყვავილცვენა, რის გამოც მტევანი საგრძნობლად თხელდება. ვანს მომწკლარტო გემო აქვს, რაც ყურძნის ხარისხს ამცირებს. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.5-6.5 გ/ლ-ს.

საშუალო ღირსების სასუფრე ყურძნის მომცემი ჯიშია.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 387

კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
ქაქიტაური

**ქაქიტაური** — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან.

ქაქიტაური მცირე რაოდენობით ყოფილა გავრცელებული რაჭაში, ყველანაირი მონაცემით ადგილობრივი ვაზის ჯიშია. უკანასკნელ დრომდე მხოლოდ თითო-ოროლა ძირი იყო შემორჩენილი ონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაკიეთში.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი პატარა ან საშუალო ზომისაა, კვერცხისებური, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად ძლიერაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ზომისაა, კონუსური, ფრთიანი და მეჩხერი, ზოგჯერ საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სიმწიფეში მომწვანო-თეთრი ელფერით, კანი შედარებით თხელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული, რბილობი — წვნიანი.

ქაქიტაური საშუალო ზრდით ხასიათდება. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 161 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა საშუალოდ 138 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა 9.0 ტონამდე. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9-10 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო ნაკლებსხეულიანი და უბრალოა.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 378

კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმის  ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ქაქუთურა

**ქაქუთურა** — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში გურიიდან.

მცირე რაოდენობითაა შემორჩენილი ბაღდათისა და თერჯოლის მუნიციპალიტეტებში.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ზოგჯერ სოლისებური, სამნაკვ-თიანი, იშვიათად მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ჯაგრისებურად სუსტადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ან საშუალო ზომისაა, კონუსური და ფრთიანი, თხელია. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მოგრძო-ოვალური, მომწვანო-მოყვითალო. კანი სქელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, სასიამოვნო გემოთი.

ქაქუთურა საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან დამწიფებამდე 172-180 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის წონა 180-200 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9-12.5 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სასუფრე ყურძნად და სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად. პერსპექტიულია საბრენდე სპირიტს მისაღებად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 378

კატეგორია:გურიის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
უგვარო

**უგვარო** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი ვაზის ჯიში სამეგრელოდან.

უგვარო წარმოადგენს ადრე არსებული, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელი ვაზის ჯიშს.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 572

კატეგორია:სამეგრელოს ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი ქართული ჯიშები
ქციის შავი

**ქციის შავი** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

ნაპოვნია 1960 წელს, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში მდინარე ქციის ხეობაში, სოფელ სამშ-ვილდისტყეში და ამიტომაც ქციის შავი უწოდეს.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია სქელი აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზომისაა, უფორმო და მხრებიანი, საშუალო სიკუმსის ან კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, შავი ფერის. სქელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი წვნიანია, ტკბილი გემოთი.

ქციის შავი საშუალო და საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი 165-170 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. ერთი ძირი ვაზის მოსავლიანობა 3-3.5 კილოგრამია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 22-23%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.5-8 გ/ლ-ს.

საკმაოდ ხარისხიანი ღვინის მომცემი ჯიშია. გამოიყენება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინის მისაღებად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 390

კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
უზენაესი ბეღურა

**უზენაესი ბეღურა** () — ჯორჯ რეიმონდ რიჩარდ მარტინის ფენტეზის ჟანრის რომანების სერიის, „ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის“ პერსონაჟი და ასევე მისი ტელეადაპტაციის ერთ-ერთი გმირი. ის ჩნდება 2005 წელს გამოშვებულ წიგნში ნადიმი ყვავებისთვის. ტელეადაპტაციისას მისი როლი შეასრულა უელსელმა მსახიობმა ჯონათან პრაისიმ.

უზენაესი ბეღურა იყო ცნობილი რელიგიური სექტის ბეღურების წევრი და მოგვიანებით მისი ლიდერი მაღალი სეპტონი. მისი ლიდერობის დროს მალევე გაიზარდა სეპტის გავლენა რომელიც ვრცელდებოდა იმ დროინდელ 7 სამეფოს მეფეზეც ტომენ ბარათეონზე. ის გამოირჩეოდა სერიოზულობით და დამნაშავეების მიმართ დიდი სისასტიკით. 

მას ცენტრალური მნიშვნელობა ენიჭებოდა ლანისტერისა და ტაირელის სახლებს შორის სასამართლოში მიმდინარე ჩრდილოვან კონფლიქტებში და ღიად გამოხატავდა ზიზღს დედაქალაქში არსებული კორუფციისა და უღიმღამოობის მიმართ. მისი ნამდვილი სახელი უცნობია; მისი ტიტული დაცინვით მიანიჭა პოლიტიკურმა ოპონენტმა, როგორც შედარება რწმენის ოფიციალურ ლიდერთან, მაღალ სეპტონთან.

## რესურსები ინტერნეტში
*უზენაესი ბეღურა

კატეგორია:სატახტოთა თამაში
კატეგორია:ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის პერსონაჟები
შავი ყურძენი

**შავი ყურძენი** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

მცირე ნარგავებადაა გავრცელებული კახეთში, ძირითადად გურჯაანისა და თელავის მუნიციპალიტეტებში, აგრეთვე ქვემო ქართლში, ბოლნისისა და მარნეულის ვენახებში.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, უფრო ხშირად კი ოვალური ფორმის ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა სქელი ქეჩისმაგვარია. ყვავილი ორსქესიანია მტევანი საშუალო ზომისაა, განივკონუსური, მხრიანი, იშვიათად ძლიერ დატოტვილი, ზოგჯერ უფორმოც. ხშირად მხარის სიგრძე ძირითადი მტევნის ნახევარს აღწევს. უფრო ხშირად მტევნები საშუალო სიმკვრივისაა, იშვიათად საშუალოზე უფრო მკვრივი, გვხვდება უფრო თხელმტევნებიც. მარცვალი საშუალოზე მსხვილია, მომრგვალო ან ოვალური. მუქი ლურჯია, თითქმის შავი. კანი თხელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ნაფიფქით თხლად დაფარული. რბილობი ოდნაი მკვრივი და მდნარია, წვენი — შეუფერავი.

შავი ყურძენი საშუალო ზრდისა და მოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 150 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის შუა რიცხვებში შედის მტევნის წონა 120-240 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 7.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.6-21%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 4.9-6.45 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სხვა წითელყურძნიან ჯიშებთან ერთად სუფრის წითელი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად. მისგან დამზადებული ჯიშური ღვინო არის მუქი ვარდისფერი, მცირესხეულიანი და სუსტად გამოხატული ჯიშური არომატით. შესაძლებელია ადგილობრივად მისი სასუფრე ყურძნად გამოყენება. აგრეთვე პერსპექტიულია ყურძნის წვენის მისაღებად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 414

კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
შავთხილა

**შავთხილა** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

სახელწოდება მიღებული აქვს მარცვლის ფორმისა და შეფერილობის გამო, რომელიც ძალიან ჰგავს შავ თხილს.

გავრცელებულია კახეთში, ძირითადად ყვარლის მუნიციპალიტეტში, სადაც შერეული სახით გვხვდება ძველ ვენახებში.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური. იშვიათად განივო-ვალური ფორმის ფოთლებიც გვხვდება, ხუთნაკვთიანია. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა თხელი აბლაბუდისებრია, მის ქვეშ მოფენილია საშუალო სისქის ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ვიწრო-კონუსური, იშვიათად ცილინდრულ-კონუსური ფორმის და მხრიანი. მხრები ძირითადი მტევნის სიგრძის ნახევარი და ზოგჯერ მეტია. საშუალო აიკუმსისაა ან კუმსი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური. გვხვდება მომრგვალო ფორმის მარცვლებიც. მუქი იისფერია, თითქმის შავი. კანი სქელი და საკმაოდ მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი მკვრივი და კნატუნაა, გემო სასიამოვნო და ჰარმონიული, წვენი უფერულია ან ოდნავ მოვარდისფრო.

შავთხილას სავეგეტაციო პერიოდი 132-დან 167 დღემდეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის დასაწყისში შედის. მტევნის წონა 140-150 გრამამდეა, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 5.2-6.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-8 გ/ლ-ს.

მიიღება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინო. იგი ალუბლისფერია, სუსტად გამოხატული ჯიშური არომატით, სასიამოვნო გემოთი და მცირე სხეულით. ასევე გამოიყენება სასუფრე ყურძნად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 411

კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
შაბა

**შაბა**, *ადრეულა*, *ადრიანი*, *ცანცქატა* — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

სახელწოდება შაბა წარმოშობილი უნდა იყოს სიტყვა შაბიდან, რადგანაც ამ ჯიშის ყურძენს სრულ სიმწიფეში შაბივით მომწკლარტო გემო აქვს.

შაბა სხვა ჯიშებთან შედარებით ადრე მწიფდება და ამიტომ კასპში მას ადრეულა და ადრიანი შეარქვეს. ქვემო ქართლის მოსახლეობამ მას „ჩაკალ ბოგან“-ი უწოდა (çakal — ტურა, boğan — მახრჩობელა).

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომის და მომრგვალო ან გულისებური ფორმისაა, ხუთ-სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ხშირ აბლაბუდისებრადაა შებუსული. ყვავილი მდედრობითია. მტევანი მცირე ზომისაა, ცილინდრული ან უფორმო, თხელია, იშვიათად საშუალო სიკუმსის. ხშირად წვრილმარცვლიანობა 80%-ს აჭარბებს. მარცვალი საშუალო ზომისა და ოდნავ ოვალურია. მოყვითალო-მომწვანო ფერის, მზის მხარეს თამბაქოსფერი ლაქებით. კანი სქელი და საკმაოდ უხეში აქვს, მომწკლარტო გემოთი. დაფარულია სქელი ცვილისებრი ფიფქით, რაც მონაცრისფრო ელფერს აძლევს. რბილობი წვნიანია, გემო — მომწკლარტო.

შაბა საშუალო ზრდისა და მცირემოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან არულ სიმწიფემდე 154 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევრიდან შედის. ვაზი ააშუალო ზრდისა და მცირემოსავლიანია. მტევნის წონა 80-130 გრამია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 22-24%-ს, მჟავიანობა — 6.5-7.5 გ/ლ-ს.

შაბას წვენის გამოსავლიანობა შედარებით ნაკლები აქვს, მისგან მიღებული თეთრი, მშრალი ღვინო სხეულიანი და ენერგიულია. გემოთი ძელგი და საკმაოდ ხარისხიანია. შეიძლება შაბას ყურძნის დაწურვა სხვა ჯიშებთან ერთად, რაც ღვინის ხარისხზე დადებითად იმოქმედებს.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 409

კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
შავბარდა

**შავბარდა** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.

შავბარდას ფოთლები იმდენად მუქი მწვანეა, რომ მოშაოდ გამოიყურება და სწორედ აქედან აქვს მიღებული სახელწოდება.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. იშვიათად თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრად სქლადაა დაფარული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი პატარაა, იშვიათად საშუალო ზომისა, კონუსური, ზოგჯერ ცილინდრული ფორმის, კუმსი ან ააშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოდნავ ოვალური, შავი, მუქი ლურჯი ელფერით, ცვილისებრი ფიფქით სქლად დაფარული. კანი სქელი და უხეში აქვს. რბილობი — წვნიანი, წვენი — ღია ვარდისფერი, გემო — სასიამოვნო.

შავბარდა საშუალო ზრდისაა. მისი სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 170-185 დღეა. სიმწიფეში ოქტომბერის დასაწყისში შედის. მტევნის წონა 100-150 გრამია. საჰექტარო მოსავლიანობა 6.0-7.0 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში შაქრიანობა აღწევს 18.7-21 %-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6.5-9.8 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად, რომელიც ხასიათდება ღია წითელი შეფერვით, სიმსუბუქითა და დამახასიათებელი არომატით.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 409

კატეგორია:იმერეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ყვირა

**ყვირა**, *ქვირა* — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან.

## ბოტანიკური აღწერა 
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სუსტ აბლაბუდისებრადაა შებუსული ან შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ან საშუალო ზომისაა, კონუსური, საშუალო სიმკვრივის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი წითელი. კანი სქელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია.

ყვირა ძლიერი ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი დაახლოებით 170 დღეა. სექტემბერში მწიფდება. მტევნის საშუალო წონა 240 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი დაახლოებით 8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16.2-18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.5-9.8 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სუფრის წითელი ღვინის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა 
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 406

კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ყორნისთვალა

**ყორნისთვალა** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან.

სახელი მუქი ფერის მარცვლის გამო შეარქვეს.

ყორნისთვალა სხვა ჯიშის ვაზებთან შერეული სახითაა ჭრებალოში, ხვანჭკარაში, ბუგეულში და საკეციაში.

## ბოტანიკური აღწერა 
ზრდასრული ფოთოლი პატარა ან საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან თითქმის კვერცხისე-ბური ფორმის, სამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შიშველია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ უფორმო, თხელი ან ძალიან თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი ლურჯი, თითქმის შავი, სქელკანიანია. რბილობი ხორციან-წვნიანი აქვს, გემო მოტკბო-მომჟავო.

ყორნისთვალა საშუალო ზრდისა და საკმაოდ მოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 182 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის საშუალო წონა 100 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 10.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 10-11 გ/ლ-ს.

ყორნისთვალა გამოიყენება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა 
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 406

კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
შავი ჩიტისთვალა

**შავი ჩიტისთვალა** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ხშირად სამნაკვთიანი, იშვიათად გვხვდება ხუთი ან დაუნაკვთავიც. ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია აბლაბუდისებრად, რასაც ერთვის სქელი ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური, მხრიანი, საშუალო სიკუმსის. იშვიათად მკვრივი მტევნებიც გვხვდება. მარცვალი მრგვალი ან ოდნავ შეზნექილია, საშუალო ან საშუალოზე მცირე ზომის, მუქი წითელი, თითქმის შავი. რბილობი მკვრივია, კანი ადვილად სცილდება რბილობს. გემო ტკბილი და სასიამოვნოა.

იძლევა საშუალო ღირსების საკმაოდ შეფერილ, საშუალოსხეულიან და ზომიერად მჟავე მსუბუქ წითელ, მშრალ ღვინოს.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 414

კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ღვინის თეთრი

**ღვინის თეთრი** — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

ვაზის სახელწოდება მისი ყურძნის დანიშნულებას გამოხატავს.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან გულისმაგვარი ფორმის, სამნაკვთიანი, სუსტად ან საშუალოდ დანაკვთული, ზოგჯერ მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ოდნავაა შებუსული ჯაგრისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, მეჩხერი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მოქარვისფრო, თხელკანიანი, ცვილისებრი ფიფქით საკმაოდ დაფარული. რბილობი წვნიანია, კნატუნა, სასიამოვნო გემოთი.

ღვინის თეთრი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი 136-142 დღეს შორის მერყეობს. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის წონა 140-160 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-24%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.5-8 გ/ლ-ს.

გამოიყენება ხარისხიანი სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად და სასუფრე ყურძნად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 393

კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ყვითელი კუმსი

**ყვითელი კუმსი**, *ყვითელი უბაკლური* — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

სიღნაღისა და გურჯაანის მუნიციპალიტეტებში ყვითელი კუმსი სხვა ჯიშის ვენახებშია შერეული. იშვიათად გვხვდება კახეთის სხვა მუნიციპალიტეტებშიც. კახეთში მას ყვითელ უბაკლურსაც უწოდებენ.

თავისი ამპელოგრაფიული ნიშნებით ყვითელი კუმსი ძალიან ახლოს დგას კახური ვაზის ჯიშე-ბთან და მათთან ერთად წარმოშობის საერთო კერა აქვს.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან განივოვალური ფორმის, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე მცირედაა შებუსული ჯაგრისებრად. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალოზე მცირე ზომისაა, ძირითადად ცილინდრული ფორმის, იშვიათად გვხვდება კილინდრულ-კონუსური და ფრთიანი მტევნები. კუმსია ან ძალიან კუმსი. მარცვალი საშუალო და საშუალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, მაგრამ სიკუმსის გამო დეფორმირებულია. მოყვითალოა, ქარვისფერი ელფერით. კანი სქელი და საშუალო სიმკვრივის აქვს, ცვილისებრი ოიფქით სუსტად დაფარული. რბილობი მკვრივია.

ყვითელი კუმსი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 157 დღეა. მტევნის წონა 160-180 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5-7 გ/ლ-ს.

ყვითელი კუმსი ძირითადად გამოიყენება სასუფრე ყურძნად, აგრეთვე სხვა ჯიშებთან ერთად სუფრის თეთრი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 403

კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
ყვითელი ჩინური

**ყვითელი ჩინური**, *ჩინური ყვითელმარცვალა* — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან. 

ჩინურის ერთ-ერთი ვარიაციაა.

შერეული სახით არის წედისის მევენახეობის ზონაში. ჩინურისგან ძირითადად განსხვავდება უფრო ძლიერი ზრდით, მსხვილი, ბარაქიანი მტევნებით და მომსხო, მოყვითალო ლამაზი ხორციანი მარცვლებით.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე, ძარღვების გასწვრივ, დაფარულია მოკლე ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ან საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის ან თხელი. მარცვალი საშუალო და საშუალოზე დიდი ზომისაა, ოვალური, ყვითელი. ქარვისფერი ელფერით. წვრილი მუქი წითელი წინწკლებით. რბილობი ხორციანი და კნატუნაა. 

ყვითელი ჩინური სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევრიდან შედის. ვაზი ძლიერი ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7-8 გ/ლ-ს.

გარეგნობითა და გემური თვისებებით ყვითელი ჩინური ხარისხიანი სასუფრე ყურძნის ჯიშს მიეკუთვნება.

## ლიტერატურა
* უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 403-404

კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები
ღვინის წითელი

**ღვინის წითელი** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ან საშუალო ზომისაა, მომრგვალო-ოვალური ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარის შებუსვა საშუალო სიხშირის აბლაბუდისებრია, აბლაბუდის ქვეშ მოფენილია თხელი ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზომისაა, ფართო კონუსური ფორმის, ფრთიანი ან ცილინდრულ-კონუსური, კუმსი ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მუქი წითელი. კანი თხელი და საკმაოდ მკვრივი აქვს. დაფარულია ნაცრისფერი ცვილისებრი ფიფქით. რბილობი წვნიანია, წვენი შეუფერავი. გემო ჰარმონიული.

ღვინის წითელი საშუალოზე ძლიერი ზრდის ვაზია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე დაახლოებით 185 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 120-130 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი საშუალოდ 8.0 ტონა. ყურძნის სრული	სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 396

კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ღარიბა შავი

**ღარიბა შავი**, *ღარიბა წითელი* — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

ამპელოგრაფიული და სამეურნეო ნიშან-თვისებებით შავი ღარიბა ძალიან ახლოს დგას: „ბუზასთან“, „შავყურძენასთან“, „შავ კუმსთან“, „ქველოურთან“ და ა.შ.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო ან გულისებრი ფორმის, იშვიათად გვხვდება განივოვალურიც, სამ-იშვიათად ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია ინტენსიურად აბლაბუდისებრი, ხოლო ძარღვებზე ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. მეტწილად დატოტვილია — გაყოფილია ორად, იშვიათად სამად და ოთხად. ტიპური მტევანი გაყოფილია ორად, თითქმის თანაბარი სიგრძისაა (როგორც ხურჯინი). საშუალო სიკუმსის ენ მეჩხერია. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო. წვერი ხშირად ოდნავ შებრტყელებული აქვს. მოშავო-მოიისფროდაა შეფერილი. კანი სქელი და ნაზია, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანი და ხორციანია, წვენი შეუფერავია, გემო სასიამოვნო.

ღარიბა შავი საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის წონა 130-150 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-6.7 ტონა. ყურძნის არული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-21%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.5-7 გ/ლ-ს. 

იძლევა საადრეო სასუფრე ყურძენს და მსუბუქ, ბროწეულისფერ და საკმაოდ სხეულიან სუფრის წითელ, მშრალ ღვინოს.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 391

კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
ღარიბა მეჩხერმტევნიანი

**ღარიბა მეჩხერმტევნიანი** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

ღარიბა შავის ერთ-ერთი ვარიაციაა.

## ბოტანიკური აღწერა
ეს ვარიაცია შავი ღარიბასგან ყვავილის თავისებურებითა და მტევნის ფორმით განსხვავდება. მისი მტვრის დიდი პროცენტი განაყოფიერების უნარს მოკლებულია, რაც ყვავილცვენას იწვევს. ამ ვარიაციის მტევანი ფორმითა და ზომით უახლოვდება ჩვეულებრივი ღარიბას მტევანს, მაგრამ ძალიან მეჩხერია.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 391

კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
2022 წლის აზერბაიჯანის გრან-პრი

**2022 წლის აზერბაიჯანის გრან-პრი** (*)* — 2022 წლის ფორმულა ერთის მსოფლიო ჩემპიონატის მერვე ეტაპი. რბოლა მიმდინარეობდა 10-12 ივნისს ბაქოს ტრასაზე. რბოლაში გაიმარჯვა მაქს ფერსტაპენმა რედ ბულის გუნდიდან, მეორე ადგილზე სერხიო პერესი გავიდა ასევე რედ ბულის გუნდიდან, ხოლო მესამე ადგილი ერგო ჯორჯ რასელს მერსედესის გუნდიდან.

## თავისუფალი რბოლები 
## რბოლა 
## რესურსები ინტერნეტში 
* AZERBAIJAN 2022 - 10-12 JUNE - ფორმულა ერთის ოფიციალური ვებ-გვერდი
* Гран При Азербайджана: Ферстаппен - Перес - Расселл

კატეგორია:ფორმულა 1-ის გრან-პრიები
ღობიეთის წითელი

**ღობიეთის წითელი** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში მესხეთიდან.

ერთ-ერთი უძველესი ქართული ჯიშია. სახელწოდება მიღებული აქვს ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზველთან მდებარე უბნის მიხედვით, რომელსაც ღობიეთი ეწოდება.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე შებუსულია ხშირი გართხმული აბლაბუდისებრი და მოკლე ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან კონუსური ფორმის, თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, შავი ფერის. კანი სქელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით თხლად დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, წვენი შეუფერავი, სასიამოვნო და ჰარმონიული გემოთი.

ღობიეთის წითელი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე დაახლოებით 176 დღეა, სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის წონა 100-120 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 22%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8 გ/ლ-ს.

მიიღება ხარისხიანი სუფრის წითელი, მშრალი ღვინო.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 396

კატეგორია:მესხეთის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ღარიბა დიდმტევნიანი

**ღარიბა დიდმტევნიანი** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი სასუფრე-საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.

ღარიბა შავის ერთ-ერთი ვარიაციაა.

## ბოტანიკური აღწერა
ეს ვარიაცია ჩვეულებრივი ღარიბასგან ძირითადად მტევნით განსხვავდება. მისი მტევანი დიდი ზომისაა (18-24 10-14 სმ.) დატოტვილი და კონუსური ფორმის. საშუალო სიკუმსისაა. იშვიათად გვხვდება კუმსი მტევნებით. სხვა თვისებებით ჩვეულებრივი ღარიბასგან თითქმის არ განსხვავდება. საინტერესო ვარიაციაა.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 391

კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
ნინო ჭიპაშვილი

**ნინო ჭიპაშვილი** (დ. 22 ივნისი, 1957, ბორჯომი) — ქართველი სტომატოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, სტომატოლოგიური ფირმა „უნდენტის“ ექიმი, რეზიდენტურის კლინიკური ხელმძღვანელი.

## ბიოგრაფია
1982 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სტომატოლოგიური ფაკულტეტი. 

1982-1983 წლებში იყო რესპუბლიკური სტომატოლოგიური პოლიკლინიკის ექიმი-ინტერნი. 1984-1987 წლებში ახალციხის რაიონული პოლიკლინიკის ექიმი-სტომატოლოგი. 1987-1989 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის თერაპიული სტომატოლოგიის კათედრის კლინიკური ორდინატორი. 1989-1995 წლებში ამავე კათედრის უფროსი ლაბორანტი. 1996 წლიდან აღნიშნული კათედრის ასისტენტი. ავტორია 18 სამეცნიერო ნაშრომის.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „პაროდონტიტით თანდართული ქრონიკული შიზოფრენიით დაავადებულთა პერიფერიული სისხლის ფორმიანი ელემენტების სტრუქტურული ცვლილებები“, დაიცვა 1993 წელს.

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართული სამედიცინო მეცნიერებაში: თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია, თბ., 2000, გვ. 351

## რესურესბი ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1957
კატეგორია:ბორჯომში დაბადებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველი სტომატოლოგები
ოთარ ურუშაძე

**ოთარ ურუშაძე** (დ. 2 მაისი, 1940, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი.

1966 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი.

პროფესიით არის ჰიდრონჟინერი, ფირმის თავმჯდომარე. გამოცემული აქვს პოეტური კრებულები: „სიყვარული გადაგვარჩენს“ (1999), „თბილისო ჩემო“ (2000), „ისუნთქეთ იმედით“ (2003). არის სამეცნიერო შრომებისა და ლექსების ავტორი.

## ბიბლიოგრაფია
* ისუნთქეთ იმედით! : ლექსები - თბილისი, დედა ენა, 2003, გვ. 100 ISBN 9994071238
* 9 მარტი - თბილისი, მერანი-3, 2000, გვ 20.
* თბილისო ჩემო - თბილისი, დედა ენა, 2000, გვ. 84, ISBN 9992881577
* სიყვარული გადაგვარჩენს : ლექსები - თბილისი, მერანი, 1999, გვ. 116

## ლიტერატურა
* ქართველი პოეტები: ენციკლოპედია / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა თბ., 2021, გვ. 301

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1940
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
ღვანურა

**ღვანურა** — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან.

ღვანურა ფართოდ ყოფილა გავრცელებული აჭარის სოფლებში. მის მოსავალს ძირითადად სასუფრე ყურძნად მოიხმარდნენ და ზამთრისთვის შესქელებულ ყურძნის წვენს (ბაქმაზს) ამზადებდნენ. ამჟამად ერთეული ძირებია შემორჩენილი ხულოს მუნიციპალიტეტში სოფ. ჩაოს, ფურთიოსა და სხალთას მიდამოებში.

## ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალოზე მცირე ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ განივოვალური, აამნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე მცირედაა დაფარული ჯაგრისებრ-აბლაბუდისებრი შებუს-ვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, უფორმო, განტოტვილი, ზოგჯერ ცილინდრული და თხელი. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური. კანი სქელი აქვს, საშუალო სიმკვრივის, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — შეუფერავი.

ღვანურა საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშ-ლიდან სრულ სიმწიფემდე 190-195 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლო რიცხვებში შედის. მტევნის საშუალო წონა 130 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8.0-9.5 ტონა. ყურძნის არული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.2-19.4%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.8-10.1 გ/ლ-ს.

გამოიყენება სხვა ჯიშებთან ერთად სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.

## ლიტერატურა
*უჯმაჯურიძე ლ., კაკაბაძე გ., მამასახლიშვილი ლ., „ქართული ვაზის ჯიშები“, თბ., 2018, გვ. 393

კატეგორია:აჭარის ვაზის ჯიშები
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ზურა გორგაძე

**ზურა გორგაძე** (დ. 24 ოქტომბერი, 1988, ქუთაისი) — ქართველი მსახიობი, ტელერადიოწამყვანი, გახმოვანების მსახიობი. 

2010 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის სამსახიობო ფაკულტეტი. ამავე წელს გახდა სოხუმის მოზარდ მაყურებელთა თეატრის მსახიობი.

2011 წელს გახდა თელავის ვაჟა ფშაველას სახელობის პროფესიული სახელმწიფო დრამატული თეატრის მსახიობი. 

2010- 2012 წლებში იყო ტელეკომპანია „რეალტივის“ გადაცეების „დღის სტუმარი’’ „დღის რეცეპტი“ წამყვანი. 

2012 წლიდან არის კომპანია „ბრავო რეკორდსის“ გახმოვანების მსახიობი. გახმოვანებული აქვს მრავალი საერთაშორისო პროექტი (ფილმები, სერიალები, დოკუმენტური ფილმები და ანიმაციური ფილმები)

2013 წლიდან რადიო „აფხაზეთის ხმის“  მუსიკალური წამყვანი. 2014 წლიდან არის ტელეკომპანია რუსთავი 2-ის გახმოვანების მსახიობი. 2019 წლიდან ამავე ტელეკომპანიის დილის გადაცემა „დილა მშვიდობისა საქართველოს“ წამყვანი. 2015 წლიდან რადიო „ჯაკო FM “ წამყვანი. 2016 წელს იყო რადიო „სტარ FM-ის“ მუსიკალური წამყვანი. 2014 წელს მიიღო მონაწილეობა შოუში „ცეკვავენ ვარსკვლავები“.

## ნათამაშები როლები
*„თეთრი ბაირაღები“ (ნაკაშიძე). რეჟისორი დავით კობახიძე.
*„ჟანა დ’არკი“ (კოშონი). რეჟისორი ბადრი წერედიანი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ზურა გორგაძე, ჟურნალი „სარკე“
*ზურა გორგაძე რუსთავი 2-ის ტელეწამყვანზე ქორწინდება
*გვერდი Instagram-ზე
*გვერდი Facebook-ზე
*გვერდი Tik-tok-ზე
*Challenge Show

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი ტელეწამყვანები
კატეგორია:დაბადებული 1988
კატეგორია:დაბადებული 24 ოქტომბერი
ბაგსეკგი

**ბაგსეკგი** (დ. 830  გ. 8 იანვარი, 871) — ცნობილი ვიკინგი და დიდი წარმართული ჯარის ლიდერი, რომელიც შეიჭრა ინგლისში. ანგლო-საქსური ქრონიკის თანახმად, ბაგსეგი და ჰელფდანი (ნორ. ჰალფდანი) იყვნენ დიდი წარმართული არმიის ერთობლივი მეთაურები, რომლებიც შეიჭრნენ უესექსის სამეფოში 870/71 წელს ზამთარში.

მისი მეთაურობისას დიდი წარმართლი ჯარი ებრძოდა ეთელრედის, უესექსის მეფის ძალებს, 871 წლის განმავლობაში. ერთ-ერთ ბრძოლაში, ეშდაუნის ბრძოლაში დაიღუპა ბაგსეკგი და ხუთი ვიკინგი გრაფი.

ბაგსეკგის სიკვდილის შემდეგ, ჰელფდანი, როგორც ჩანს, გახდა დიდი წარმართული ჯარის ერთადერთი ლიდერი. ის იყო მთავარი ლიდერი, როდესაც ვიკინგებმა გამოიზამთრეს ლონდონში 871/72 წლებში. გარდა ამისა, 875 წლისთვის გამოჩნდა კიდევ სამი ვიკინგი მეფე (ანგლო-საქსური ქრონიკის მიხედვით). ზოგიერთი მათგანი შესაძლოა ამაღლებულიყო მეფის სტატუსამდე ბაგსეკგის დაღუპვის შედეგად.

XVIII და XIX საუკუნეებში ბაგსეგი შეცდომით დაუკავშირეს ვეილენდის სმითს, ნეოლითურ გრძელ ბაროუს სამხრეთ ოქსფორდშირში. გაჩნდა ხალხური ლეგენდა, რომ ბარო იყო მისი საფლავი ან ბაგსეკგის მემორიალი. ანალოგიურად, სხვა პრეისტორიული ადგილები სამხრეთ ცენტრალურ ინგლისში, როგორიცაა შვიდი ბაროუ, შეცდომით განიხილება, როგორც ეშდაუნის ბრძოლაში დაღუპულთა მემორიალი.

## რესურსები ინტერნეტში
https://pase.ac.uk/jsp/persons/CreatePersonFrames.jsp?personKey=232 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 830
კატეგორია:გარდაცვლილი 871
კატეგორია:გარდაცვლილი 8 იანვარი
კატეგორია:დანიის მეფეები
კატეგორია:ბრძოლის ველზე დაღუპული მონარქები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ნიკა კუჭავა

**ნიკა ნიკოლოზის ძე კუჭავა** (დ. 4 აგვისტო 1983, თბილისი) — ქართველი კინოსა და თეატრის მსახიობი. მარჯანიშვილის თეატრის მსახიობი 2008 წლიდან.

2021 წელს საქართველოს თეატრალურმა საზოგადოებამ ნიკა კუჭავა წლის საუკეთესო თეატრალურ მსახიობად დაასახელა.

## ფილმოგრაფია 
* 2006-2008 — „ბიჭები და გოგონები“ (რეჟ, რამიშვილი, ლიფონავა)
*2003 — „ღმერთო, რისი გულისთვის“ (რეჟ. გ. ლორთქიფანიძე)
* 2017-2018 — „ჩემი ცოლის დაქალები“ 
* 2008-2010 — „ჩიფსების თაობა“
* 2015-2016 — „ღვინის გზა“  (რეჟ. შლიაპიკასი)

## როლები თეატრში 
* 2025 — "ამარკორდი" - აურელიო
* 2025 — „ცხვირი“
* 2024 — „ტუტსი“ - მაიკლი
* 2023 — „დონ ჟუანი“ - სგანარელი
* 2023 — „ოტელო“ - ოტელო
* 2022 — „ინციდენტი მეტროში“
*2021 — „დანაშაული და სასჯელი“ — პორფირი პეტროვიჩი
*2021 — „ფიგაროს ქორწინება“ — გრაფ ალმავივა
*2020 — „კრეიცერის სონატა“ — პოზდნიშევი
*2020 — „შინელი“ — აკაკი ბაშმაჩკინი
*2019 — „ჰამლეტი“ — ჰამლეტი
* 2019 — რეჟ. ლევან წულაძე უილიამ შექსპირის მიხედვით „ზაფხულის ღამის სიზმარი“
*2018 — „ფაუსტი“ — ფაუსტი
*2017 — „ზაფხულის ღამის სიზმარი“
*2017 — „ნავიგატორი“ — ვახტანგი
*2017 — „ბაკულას ღორები“ (დავით კლდიაშვილი)
*2017 — „Begalut“ — გ. ბათიაშვილი
*2016 — „უსახელო ვარსკვლავი“ — მარტინ მიროუ
* 2015 — „ჯაყოს ხიზნები“ (ჯავახიშვილი) — თეიმურაზი
*2014 — „ქაქუცა ჩოლოყაშვილი“ — სიმონ ჩოლოყაშვილი
*2014 — „საშობაო სიმღერა“ (ჩარლზ დიკენსი) — „ფრედი“
*2013 — „ტარტიუფი“ — ორგონი
*2012 — „როგორც გენებოთ“ — ორლანდო
*2011 — „პიგმალიონი“ — სიმონიკო
*2011 — „Ptivate lives“ — ვიკტორი
*2010 — „ჯოლო“ — ცუბაკი
*2010 — „დეკამერონი“ — ტლიმფო
*2009 — „თოლია“ — ტრეპლიოვი (რეჟ. მ. კოზაკოვი)
*2009 — „ხანუმა“ — კოტე
*2006 — „თამაში ჭვავის ყანაში“ — კოლფილდი
*2005 — „აღთქმული მიწა“ — ედი
*2005 — „ურიელ აკოსტა“ — რავინი
*2003 — „ბუზები“ (ჟან-პოლ სარტრი) — ორესტე

## ჯილდოები 
*2006 —  საუკეთესო მამაკაცის როლი ფესტივალი „დებიუტის“ ვერსიით
*2012 — „წლის საუკეთესო არტისტი“ („ჟოლო“ კ. მიტანი — ცუბაკი)
*2016 — 5 „Guardian“-ის ვარკვლავი — ლონდონი, გლობუსის თეატრი
*2021 — „წლის საუკეთესო მსახიობი“ ("კრეიცერის სონატა" — ლევ ტოლსტოი — პოზნიშევი)

## რესურსები ინტერნეტში
*ნიკა კუჭავა — მარჯანიშვილის თეატრის საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:დაბადებული 4 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1983
კატეგორია:თბილისის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტი
კონსტანსანა

**კონსტანსანა** () — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ლა-მორანიის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 26 კმ². მოსახლეობა — 107 კაცი (2021 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ავილის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* კონსტანსანსის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
ვიკა კალანდია

**ვიკა (ვერიკო) კალანდია** (დ. 25 ოქტომბერი, 1987, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, ტელეწამყვანი.

2010 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის სამსახიობო ფაკულტეტი.

## როლები
### სერიალები
*2011 — „შუა ქალაქში“
*2012 — „გოგონა გარეუბნიდან“
*2014 — „ჩემი ცოლის დაქალები“
*2015 — „ჩვენ გვერდით“ 
*2019 — „The Kingdom of fire“
 
### ფილმები
*2011  — „აგვისტოს 5 დღე“
*2012 — „გზაჯვარედინი“
*2017 — „on skazal mama“

### თეატრი
*2014 — ედუარდო დე ფილიპოს „ნეაპოლი მილიონერთა ქალაქი“ (მარია). რეჟისორი — დავით საყვარელიძე; სოხუმის სახელმწიფო დრამატული თეატრი 
*2015 — მარტინ მაქდონაჰის „ნაბუშვრები“ (მარია). რეჟისორი — გიორგი ქანთარია; სოხუმის სახელმწიფო დრამატული თეატრი 
*2016 — გურამ დოჩანაშვილის „სამოსელი პირველი“ (კონჩიტა). რეჟისორი — ლაშა ონიანი;  თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრი
*2019 — „მთვარის მოტაცება“ (დაშა). რეჟისორი — გოჩა კაპანაძე; სოხუმის სახელმწიფო დრამატული თეატრი
*2022 — ბორის აკუნინის „ჰამლეტი“ (ოფელია). რეჟისორი — ირინა გაჩეჩილაძე; მოძრაობის თეატრი 

### რეკლამები
*2019 — Apple watch series 5; director Ian pons Jewell
*2020-2021 sarajishvili
 
2017 წელს მიჰყავდა ტელეკომპანია „იმედზე“ მიჰყავდა შოუ „ჩვენ ვარსკვლავები ვართ“; 2020 წელს მიჰყავდა ტელეკოპმანია „ფორმულას“ გადაცემა „თვითიზოლაცია“; 2021 წლიდან არის ტელეკომპანია იმედის გადაცემა „დღის შოუს“ წამყვანი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ვიკა კალანდია სოხუმის სახელმწიფო დრამატული თეატრი
*მსახიობი ვიკა კალანდია Netflix-ის ახალ სერიალში ითამაშებს
*ვიკა კალანდია, ჟურნალი „თბილისელები“

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ქართველი ტელეწამყვანები
კატეგორია:დაბადებული 1987
კატეგორია:დაბადებული 25 ოქტომბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ქეთი ანჯაფარიძე

**ქეთი ანჯაფარიძე** (დ. 28 მაისი, 1936, თბილისი — გ. 21 ნოემბერი, 2022) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1959 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი.

1962-1964 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ბავშვთა სნეულებათა კათედრის უფროსი ლაბორანტი. 1962–1986 წლებში ამავე კათედრის ასისტენტი. 1986 წლიდან აღნიშნული კათედრის დოცენტი. ავტორია 17 სამეცნიერო ნაშრომის პედიატრიის საკითხებზე. ექიმი–პედიატრი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი.

1971 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ჩვილ ბავშვთა პნევმონიების კლინიკურ–მორფოლოგიური თავისებურებები.“

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია. თბ., 2000 გვ. 18

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1912
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ნოემბერი
კატეგორია:ქართველი ექიმები
ლალი ახმეტელი

**ლალი ახმეტელი** (დ. 22 ნოემბერი, 1964, თბილისი) — ქართველი ქირურგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი.

## ბიოგრაფია
1987 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1987–88 წლებში იყო რესპუბლიკის ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოს აბდომინალური ქირურგიის განყოფილების ინტერნი. 1988–90 წლებში ქირურგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ანგიოლოგიური ცენტრის ექიმი-ქირურგი. 1990–92 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ასპირანტი. 1992 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის ქირურგიის №1 კათედრის ასისტენტი. ავტორია 21 სამეცნიერო ნაშრომისა, რომლებიც ეხება პლსტიკურ ქირურგიას, მიკროქირურგიას, მუცლის ღრუს ქირურგიას და ანტიბიოტიკოთერაპიას.

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „პირის ღრუს ლორწოვანი გარსის ვრცელი დეფექტების დახურვა კუჭის თავისუფალი, რევასკულარიზებული აუტოტრანსპლანტაციით მიკროქირურგიული ტექნიკის გამოყენებით“. 

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია. თბ., 2000 გვ. 24

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1964
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ქირურგები
მოველი ჭაავა

**მოველი ჭაავა** (დ.15 თებერვალი, 1938, ნორიო) — ქართველი ინჟინერი.

## ბიოგრაფია
1961 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო-გეოლოგიური ფაკულტეტი.

მუშაობდა საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს N7 სამშენებლო ტრესტ „საქშახტმშენის“ სამშენებლო სამმართველო „ტყვარჩელშახტმშენში“ ცვლის ინჟინრად, სამშენებლო უბნის უფორსად. მუშაობდა სამშენებლო-საწარმოო გაერთიანება „საქჰიდროენერგომშენის“ სისტემაში. იყო „ენგურჰესის“ მშენებლობის ძალოვანი კვანძის სამშენებლო-სამონტაჟო სამმართველოს უბნის უფროსი, სამმართველოს უფროსის მოადგილე, მთავარი ინჟინერი, უფროსი. სათავეში ედგა სს „ჰიდროსპეცგვირაბმშენს“. დაჯილდოებულია სახელმწიფო ორდენებითა და მედლებით, სსრკ სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენის ოქროს მედალით და სსრკ დამსახურებული რაციონალიზატორის წოდებით.

## ჯილდოები
* 1997 — ღირსების ორდენი
* აფხაზეთის დამსახურებული ინჟინერი
* საქართველოს დამსახურებული მშენებელი

## ლიტერატურა
* საქართველოს არქიტექტორთა და მშენებელთა ენციკლოპედია, თბ., 2017, გვ. 690
* წიგნი ღირსებისა, ტ. 2, თბ., 2001, გვ. 145

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1938
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ქობულეთის მუზეუმი

**ქობულეთის მუზეუმი** — მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში საქართველოში, ქალაქ ქობულეთში. დაარსდა 2012 წლის 18 მაისს ქობულეთის კულტურის ცენტრის სამუზეუმო საქმეთა განყოფილების ბაზაზე.

ქობულეთის მუზეუმში დაცულია 10 000-ზე მეტი სამუზეუმო ექსპონატი: ფლორისა და ფაუნის, არქეოლოგიური, ნუმიზმატური, შუა საუკუნეების ხელოვნების, ეთნოგრაფიული, სოციალისტური რეალიზმის ნიმუშები, ფოტოდოკუმენტაციური მასალები, ხელნაწერი და ბეჭდური წიგნები და სხვ.

მუზეუმში წარმოდგენილი ექსპონატებიდან აღსანიშნავია სოფელ ქობულეთსა და ხუცუბანში ქვის ხანის ნამოსახლარებზე აღმოჩენილი შრომითი და ყოფითი ნივთები, კოლხური კულტურის ნიმუშები, ფიჭვნარის ძვ.წ. V-IV საუკუნეების კოლხურ და ელინურ სამაროვნებში აღმოჩენილი სხვადასხვა დანიშნულების კერამიკული ნაკეთობები, სამკაულები, ანტიკური ამფორები, მონეტები და სხვ. მუზეუმში ასევე დაცულია XVIII-XIX საუკუნეებში ე.წ. დედაბრული ხელით გადაწერილი შელოცვების წიგნი, ასევე ისპანის ტორფნარში ნამარხი რელიქტური ტყის ნაშთები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მუზეუმის შესახებ. ქობულეთის მუზეუმი

კატეგორია:ქობულეთის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
რევაზ ბერიძე

**რევაზ ბერიძე** (დ. 25 ივლისი, 1943, თბილისი) — ქართველი მხატვარი, არქიტექტორი.

1966 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია.

მისი ძირითადი ნამუშევრებია: საბაგირო გზის ზედა და ქვედა სადგურების შენობები ქალაქ სოჭში (1977), სხვადასხვა სამუზეუმო და სამხატვრო გამოფენის ექსპოზიციები (1970–1980). არის ნატურიდან შესრულებული დოკუმენტური არქიტექტურული ჩანახატების დასტამბული სამი ალბომის ძველი თბილისი (1972 წელი, XIX საუკუნის თბილისური საცხოვრებელი სახლები, ქუჩები და მოედნები), „ძველი ქართული ქალაქები“(1977 წელი, თბილისის, ქუთაისის, თელავის, სიღნაღის დუშეთის ძველი უბნები), „ქართული ტაძრების ინტერიერები“ (1983 წელი, შუა საუკუნეების უმნიშვნელოვანესი საკულტო ძეგლები), აგრეთვე გრაფიკული და ფერწერული ნატურმორტებისა და პეიზაჟების ალბომების ავტორი.

## ბიბლიოგრაფია
* ქართული ტაძრების ინტერიერები: ალბომი, თბილისი, ხელოვნება, 1983
* ძველი ქართული ქალაქები: ალბომი, თბ., მეცნიერება, 1977
* ძველი თბილისი : ალბომი, თბ., 1972

## ლიტერატურა
* საქართველო: ენციკლოპედია: ტ. I. თბ., 1997. გვ. 406

## ინტერნეტი რესურსებში
კატეგორია:დაბადებული 25 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
მეგი დათეშიძე

**მეგი დათეშიძე** (დ. 2 ივნისი, 1921, ქუთაისი — გ. 24 იანვარი, 2008) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.

1942 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1943–1944 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ფიზიოლოგიის კათედრის უფროსი ლაბორანტი. 1944–1968 წლებში ასისტენტი. 1968 წლის 14 მარტიდან დოცენტი. ავტორია 45 სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება საჭმლის მომნელებელი სისტემის რეგულაციას. 1980 წელს გამოქვეყნებული აქვს დამხმარე მეთოდური სახელმძღვანელო „თანაავტორი“. 1951 წლიდან ხელმძღვანელობს კათედრის სასწავლო ნაწილს. მიღებული აქვს საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელი. ექიმ–ფიზიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.

1956 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „სიმპათიკური ნერვული სისტემის როლი კუჭის სეკრეტორულ მოქმედებაში“.

## ლიტერატურა
* ვინ ვინაა თანამედროვე ქართულ სამედიცინო მეცნიერებაში : თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია. თბ., 2000 გვ. 87

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 იანვარი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
კატეგორია:ქართველი ექიმები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები