ღაზიაბადი

ალტ=ღაზიაბადი|მინი|ღაზიაბადი — სავაჭრო ცენტრი შიპრა მოლი
**ღაზიაბადი** (ჰინდ.ग़ाज़ियाबाद) — ქალაქი ინდოეთის შტატის უტარ-პრადეშის დასავლეთით, ამავე სახელწოდების რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. 
ალტ=ღაზიაბადის მდებარეობა ინდოეთის რუკაზე|მინი|ღაზიაბადის მდებარეობა ინდოეთის რუკაზე

## გეოგრაფია 
ქალაქი მდებარეობს დელიდან აღმოსავლეთით 19 კმ-ზე და ქალაქ მერატიდან სამხრეთ-დასავლეთით 46 კმ-ზე ,მდინარე ჰინდონგიდან (მდინარე ჯამნას შენაკადი) 2.5 კმ-ში.მისი

სიმაღლე ზღვის დონიდან 209 მეტრია.  

2013 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 784 166 ადამიანია .

## ქალაქის მოსახლეობის დინამიკა წლების მიხედვით 
## ეკონომიკა 
ღაზიაბადი ჩრდილოეთ ინდოეთის ერთ – ერთი უდიდესი ინდუსტრიული ქალაქია. ძირითადად განვითარებულია მეტალ – დამამუშავებელი და ელექტრონული ინდუსტრია.

## ტრანსპორტი 
ჰინდონის ადგილობრივი აეროპორტი, რომელიც ღაზიაბადს ემსახურება,  ფუნქციონირებს 2019 წლის ოქტომბრიდან.  უახლოესი საერთაშორისო აეროპორტი — დელის ინდირა განდის  სახელობის საერთაშორისო აეროპორტი. 

## კლიმატი 
ღაზიაბადი ქვეყნის დედაქალაქთან ახლოს მდებარეობს, ამიტომ   ტემპერატურა და ნალექების რაოდენობა დელის ანალოგიურია. მტვრის ქარიშხალი და თოვლის ნალექები რაჯასტანის ჰიმალაებში , კუმაონისა და გარვალის ბორცვებზე რეგულარულად ახდენს გავლენას ამინდზე. მუსონები ამ ადგილას ივნისის ბოლოს ან ივლისის პირველ კვირას გვხვდება. ოქტომბრამდე ჩვეულებრივ  წვიმებია. ჩრდილოეთ ინდოეთის სხვა ნაწილებში, ძირითადად, სამი სეზონია - ზაფხული, ზამთარი და წვიმა, მაგრამ ზოგჯერ ჰიმალაიასა და კუმაონის ბორცვებზე ძლიერი თოვლის გამო, არახელსაყრელი ამინდებია. რიგმა სამშენებლო და საგზაო პროექტებმა, რამაც გამოიწვია ასობით ძველი ხის სწრაფი მოჭრა, მნიშვნელოვნად გაამწვავა დაბინძურების  და ტემპერატურის მატების პრობლემა.

## ისტორია 
[ალტ=ღაზიაბადი-დელის კარიბჭე|მარცხნივ|მინი|ღაზიაბადი-[დელი|დელის კარიბჭე]]
ალტ=ინდიაპურამი, ღაზიაბადი|მინი|ინდიაპურამი, ღაზიაბადი
ქალაქი ღაზიაბადი დაარსდა ახ. წ. 1740 წელს ღაზი-უდ-დინის მიერ, რომელიც  მოგოლების იმპერატორ მუჰამედ შაჰის  ვაზირი იყო. მან ახლად დაარსებულ  ქალაქს  თავისი სახელი " ღაზიუდდინაგარი" დაარქვა.1864 წელს ქალაქში რკინიგზის გახსნასთან დაკავშირებით სახელი შეამოკლეს და უწოდეს ღაზიაბადი. დიდ მოგოლთა იმპერიის მმართველობის ხანაში ღაზიაბადი და განსაკუთრებით მდინარე ჰინდონის ნაპირები დიდ მოგოლთა სამეფო ოჯახის პიკნიკის ადგილს წარმოადგენდა.

იმავე პერიოდში ქალაქში  სამეცნიერო საზოგადოების დაარსება მნიშვნელოვან ეტაპად ითვლება საიდ აჰმად ხანის მიერ დაწყებულ საგანმანათლებლო მოძრაობაში.

იმავე წელს გაიხსნა სინდის, პენჯაბისა და დელის სარკინიგზო მაგისტრალი, რომელიც დელის და ლაჰორს ერთმანეთთან აკავშირებს ღაზიაბადის გავლით . 1870 წელს სინდის, პენჯაბისა და დელის სარკინიგზო ხაზის ამრიტსარ-საჰარანპურ-ღაზიაბადის ხაზის დასრულების შემდეგ, დელი დაუკავშირდა მულთანს ღაზიაბადის მეშვეობით, ხოლო ღაზიაბადი გახდა აღმოსავლეთ ინდოეთის რკინიგზის და სინდჰის, პენჯაბისა და დელის რკინიგზის კვანძი.  ინდირაპურამი ღაზიაბადის მნიშვნელოვანი რაიონია.

ინდოეთის 1857 წლის აჯანყების შემდეგ  ღაზიაბადი  ასოცირდებოდა ინდოეთის დამოუკიდებლობის მოძრაობასთან.

## რელიგია 
ინდუიზმი ყველაზე გავრცელებული რელიგიაა ღაზიაბადში 72,93% მიმდევრით, მას მოსდევს 25,35% მუსლიმი, 0,41 ქრისტიანი და 0,49% სიქჰი, რომლებიც ქალაქში მიმდევრების ყველაზე მცირე პროცენტს შეადგენენ. დაახლოებით 0,07 ბუდისტი, ჯაინიზმის მიმდევრების 0,35% უმცირესობაშია. ღაზიაბადში მრავალი რელიგიური ადგილია, მათ შორის: ინდუისტების ისკონის ტაძარი, მუსლიმების ჯუმა მეჩეთი,  ქრისტიანების წმინდა სამების ეკლესია, სიქჰები შრი გურუ სიქჰ საბჰა გურუდვარა.

## სქოლიო 
კატეგორია:ინდოეთის შტატები
კატეგორია:უტარ-პრადეშის ქალაქები