რალფ დარენდორფი

**რალფ გუსტავ დარენდორფი, ბარონი დარენდორფი** (დ. 1 მაისი 1929 – გ. 17 ივნისი 2009) — გერმანელ-ბრიტანელი სოციოლოგი, ფილოსოფოსი, მეცნიერი და ლიბერალი პოლიტიკოსი. კლასთა კონფლიქტის თეორეტიკოსი -  დარენდორფი თანამედროვე საზოგადოების კლასობრივი დაყოფის ახსნისა და ანალიზის წამყვანი ექსპერტი.დარენდორფმა დაწერა მრავალი სტატია და წიგნი, რომელთაგან ყველაზე გამორჩეული იყო *კლასობრივი კონფლიქტი ინდუსტრიულ საზოგადოებაში* (1959)  და *ნარკვევები საზოგადოების თეორიაში* (1968).

პოლიტიკური კარიერის განმავლობაში იგი იყო გერმანიის პარლამენტის წევრი,გერმანიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს საპრალმენტო სახელმწიფოს მდივანი, ევროკომისარი ვაჭრობის საკითხებში, ევროკომისარი კვლევის, მეცნიერებისა და განათლების საკითხებში და ბრიტანეთის ლორდთა პალატის წევრი,მასშემდგომ, რაც მას მიენიჭა მუდმივი წარმომადგენლის სტატუსი 1993 წელს. ამის შემდეგ იგი გაერთიანებულ სამეფოში ლორდ დარენდორფის სახელით იყო ცნობილი.

დარენდორფი იყო ლონდონის ეკონომიკის სკოლის დირექტორი და ოქსფორდის წმინდა ანტონის კოლეჯის დეკანი. იგი აგრეთვე იყო სოციოლოგიის პროფესორი სხვადასხვა უნივერსიტეტებში, როგორც გერმანიაში ისე ბრიტანეთში. ასევე, იყო მკვლევარი-პროფესორი ბერლინის სოციალურ მეცნიერებათა კვლევის ცენტრში.

## ბიოგრაფია
### ოჯახი
დარენდორფი დაიბადა ჰამბურგში, 1929 წელს, ლინა და გუსტავ დარენდორფების ოჯახში. იგი იყო ფრანკ დარენდორფის ძმა .  ბავშვობაში რალფი იყო დოიჩე უნგფოლკის წევრი , ჰიტლერიუგენდის ახალგაზრდული ფრთის ნაწილი. . როდესაც რალფი ჯერ კიდევ მოზარდი იყო, ის და მამამისი,  გსდპ-ისა და გერმანიის პარლამენტის წევრი, დაიჭერეს და გააგზავნეს საკონცენტრაციო ბანაკში მათი ანტი-ნაცისტური აქტივობების გამო. ამის შემდეგ , რალფის ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა ბერლინში. 1944 წელს, მეორე მსოფლიო ომის მიწურულს რალფი კვლავ დაჭერილ იქნა ანტი-ნაცისტური აქტივობების გამო და გააგზავნეს საკონცენტრაციო ბანაკში, პოლონეთში. 1945 წელს იგი განთავისუფლებულ იქნა ბანაკიდან.

### ქორწინება და შვილები
დარენდორფმა სამჯერ იქორწინა. პირველად 1954 წელს იქორწინა ვერაზე. ვერა და რალფი ერთად სწავლობდნენ ლონდონის ეკონომიკის სკოლაში. ერთად მათ სამი ქალიშვილი შეეძინათ: ნიკოლა, ალექსანდრა და დაფნა. ნიკოლა დარენდორფი  მუშაობდა გაეროში და დასავლეთ აფრიკის რეგიონალური კონფლიქტების მრჩეველად დიდი ბრიტანეთისთვის.

1980-2004 წლამდე, იგი დაქორწინებული იყო ისტორიკოსა და თარჯიმანზე ელენ დარენდორფზე, ელენი პროფესორი ჯეიმზ კრუგის ქალიშვილი იყო. იმის შემდეგ, რაც რალფს მიენიჭა ლორდის სტატუსი, ელენი ცნობილ იქნა,როგორც  „ლეიდი დარენდორფი“ . ელენ დარენდორფი მუშაობდა ებრაული პოლიტიკის კვლევის ინსტიტუტში. იგი იყო ახალი ისრაელის ფონდის ბრიტანეთის ფილიალის თავმჯდომარე და იყო დამოუკიდებელი ებრაული ხმის დეკლარაციის ხელმომწერი, რომელიც მნიშვნელოვანი ებრაული დოკუმენტია პოლიტიკის წარმოებისთვის პალესტინელების მიმართ.

რალფ დარენდორფის პირველი ორი ქორწინება განქორწინებით დასრულდა. 2004 წელს იგი კიდევ ერთხელ დაქორწინდა ექიმ კრისტიან დარენდორფზე, რომელიც კელნიდანაა.

### განათლება და კარიერა
რალფ დარენდორფი სწავლობდა ფილოსოფიას,კლასიკურ ფილოლოგიას და სოციოლოგიას ჰამბურგის უნივერსიტეტში 1947-1952 წლებში. 1954 წელს იგი ასრულებს 
დოქტორანტურის სწავლას სოციოლოგიაში ლონდონის ეკონომიკის სკოლაში. მალევე იგი ბრუნდება გერმანიაში, სადაც ხელმძღვანელობდა სოციოლოგიის კათედრას, კულმინაციას კი კონსტანცის უნივერსიტეტში მიაღწია 1969 წელს.  დარენდორფის აკადემიური კარიერის საწყის ეტაპებზე, ინტერესდება მარქსიზმის თეორიებით და სამეცნიერო თეზისს წერს კარლ მარქსის სამართლიანობის თეორიაზე.  1950-იანების მიწურულიდან დერნდორფი, როგორც კოზერი, დავობდა „კონფლიქტის თეორიის მიდგომასთან დაკავშირებით სოციოლოგიაში“ 1953–1954 წლებში მან გააგრძელა აკადემიური კვლევა ლონდონის ეკონომიკურ სკოლაში კარლ პოპერის ხელმძღვანელობით, როგორც ლევერჰულმის მკვლევარი, 1956 წელს მიიღო დოქტორის ხარისხი სოციოლოგიაში. იგი სოციოლოგიის პროფესორი იყო ჰამბურგის უნივერსიტეტში (1957-1960), ტუბინგენის უნივერსიტეტში (1960-1964) და კონსტანცის უნივერსიტეტში (1966-1969) 1960 წელს გახდა ნიუ - იორკის კოლუმბიის უნივერსიტეტის მოწვეული პროფესორი სოციოლოგიაში.

1968-69 წლებში იგი იყო  ბადენ-ვიურტემბერგის პარლამენტის წევრი. ამავე წელს დარენდორფსა და ჰარვარდს შორის იწყება თანამშრომლობა.

1986 წელს, რალფ დარენდროფი ხდება ლონდონის ეკონომიკის სკოლის ხელმძღვანელი. 1987-97 წლებში კი იგი ოქსფორდის წმინდა ანტონის კოლეჯის დეკანი, მისი მემკვიდრე კი ისტორიკოსი სერ რეიმონდ კარი იყო.  კლერ მარკეტი ლონდონის ეკონომიკის სკოლის მახლობად მდებარეობს, აღნიშნულ ტერიტორიას კი სკოლის მომსახურე პერსონალი საპარკინგედ იყენებს. ამ სახელით დარენდორფმა პატივი სცა სკოლას, ასევე, აღნიშნული სახელი აირჩია მისი ლიბერალური იუმორის ნიშნად. ლორდთა პალატაში  იგი მოღვაწეობდა, როგორც პარლამენტის დამოუკიდებელი წევრი.

2000 - დან 2006 წლამდე დარენდორფი მუშაობდა პირველი  „პასუხისმგებლიანი კაპიტალიზმის ჯილდოს“ მოსამართლე კოლეგიის თავმჯდომარის თანამდებობაზე. 2009 წელს დარენდორფს გადაეცა  პირველი „პასუხისმგებლიანი კაპიტალიზმის ცხოვრებისეული მიღწევების ჯილდო“. დარენდორფი ამტკიცებდა, რომ თუნდაც ყველაზე ფუნდამენტურ სამოქალაქო უფლებებს, მათ შორის კანონის წინაშე თანასწორობას და გამოხატვის თავისუფლებას , მისცემოდა კონსტიტუციური ლეგიტიმაცია..

დარენდორფს ჰქონდა  ორმაგი მოქალაქეობა, როგორც დიდი ბრიტანეთის , ასევე გერმანიის. პენსიაზე გასვლის შემდეგ, იგი ნაწილობრივ ცხოვრობდა გერმანიასა  და დიდ ბრიტანეთში. მას ერთი სახლი ჰქონდა ლონდონში მეორე კი  ბონდორფში სამხრეთ- დასავლეთ გერმანიაში. როდესაც ჰკითხეს, თუ  რომელი ქალაქი მიაჩნდა მას სახლად, მან უპასუხა, რომ იგი იყო „ლონდონელი“. ერთხელ მან თქვა, რომ მის ცხოვრებაში არსებობდა დაპირისპირება იმ ვალდებულებას შორის, რომელიც მას  ჰქონდა იმ ქვეყნის მიმართ, სადაც იგი დაიბადა, ხოლო ბრიტანეთისადმი  იგი გრძნობდა მიჯაჭვულობასა და კავშირს.. გარდაცვალების შემდეგ მას დარჩა მესამე ცოლი, სამი ქალიშვილი და ერთი შვილიშვილი.

სტრუქტურული ფუნქციონალიზმის და მარქსიზმის არგუმენტების ანალიზისა და შეფასებისას, დარენდორფს მიაჩნდა, რომ არცერთ ცალკე აღებულ თეორიას არ შეეძლო მორგებოდა ყველანაირ საზოგადოებას. მარქსიზმმა მხედველობაში არ მიიღო სოციალური ინტეგრაციისა და ერთიანობის აშკარა ფაქტები. მეორე მხრივ, სტრუქტურული ფუნქციონალიზმი საკმარისად არ იყო კონცენტრირებული სოციალურ კონფლიქტებზე. იგი, ასევე, აცხადებდა, რომ კარლ მარქსი კლასს განსაზღვრავდა ვიწრო ისტორიულ სპეციფიკურ კონტექსტში. მარქსის მოღვაწეობის დროს, სიმდიდრე იყო ძალაუფლების მიღწევის განმსაზღვრელი ფაქტორი, მდიდარი, მაშასადამე, გავლენიანი, არ უტოვებდა ღარიბ ადამაიანს არანაირ შანს იმისათვის, რომ მოეპოვებინა ძალაუფლება ან გაეზარდა საკუთარი პოზიცია საზოგადოებაში.

დარენდორფი ეყრდონობოდა მარქსიზმისა და სტრუქტურული ფუნქციონალიზმის ასპექტებს იმისათვის, რომ ჩამოეყალიბებინა საკუთარი რწმენა. დარენდორფმა ხაზი გაუსვა იმ ცვლილებებს, რომელიც თანამედროვე საზოგადოებამ განიცადა. დარენდოფს სწამდა საზოგადოების ორი მიდგომის: უტოპიურისა და რაციონალურის. უტოპიური არის ღირებულებების და სიმყარის ბალანსი, ხოლო რაციონალური არის აზრთა სხვადასხვაობის და უთანხმოების ერთობა. მიუხედავად იმისა, რომ მას სჯერა, რომ ორივე სოციალური პერსპექტივაა, უტოპიური მიდგომა ყველაზე აშკარაა თანამედროვე საზოგადოებაში, რის გამოც დარენდორფმა ორ შეხედულებას შორის ბალანსი შექმნა. დარენდორფი განიხილავს ლიტერატურულ უტოპიას იმის საჩვენებლად, რომ სოციალური სისტემის სტრუქტურალურ-ფუნქციონალისტური იდეა თავისთავად უტოპიურია, რადგან ის ფლობს ყველა საჭირო ატრიბუტიკას. ფულს, პოლიტიკურ ძალაუფლებას და სოციალურ სტატუსს აკონტროლებს მხოლოდ ერთი და იგივე ჯგუფი - კაპიტალისტური ჯგუფი - რამაც მუშებს მცირე სტიმული მისცა სტატუს-კვოს შენარჩუნებაში.

უფრო მეტიც, იგი თვლის, რომ ტრადიციული მარქსიზმი უგულებელყოფს კონსესუსსა და ინტეგრაციას თანამედროვე სოციალურ სტრუქტურებში. დარენდორფი აცხადებს, რომ კაპიტალიზმმა განიცადა დიდი ცვლილებები მას შემდეგ, რაც მარქსმა შეიმუშავა საკუთარი თეორია კლასობრივი ბრძოლის შესახებ. ახალი კაპიტალისტური სისტემა, ცნობილი როგორც პოსტ-კაპიტალიზმი, ხასიათდება მრავალფეროვანი კლასის სტრუქტურითა და ძალაუფლების კომპლექსური სისტემით. ამრიგად, იგი მოიცავს უთანასწორობის გაცილებით რთულ სისტემას, ვიდრე მარქსი თავდაპირველად ასახავდა. მათ მიაჩნიათ, რომ  წესრიგი მოდის ზედა ეშელონებიდან იძულებით და რომ ძალაუფლება მნიშვნელოვანი ფაქტორია სოციალური წესრიგისთვის.

კონფლიქტის თეორიის შემუშავებისას, დარენდორფმა აღიარა, რომ კონსენსუსის თეორია საზოგადოების სრულად ასახვისთვისაც იყო საჭირო. კონსენსუსის თეორია ყურადღებას აქცევს საზოგადოებაში ღირებულებების ინტეგრაციას, ხოლო კონფლიქტის თეორია ფოკუსირდება ინტერესთა კონფლიქტის შესწავლაზე და ძალაზე, რომელიც საზოგადოებას აერთიანებს ამ სტრესის მიუხედავად. თავის დროზე,  სტრუქტურული ფუნქციონალიზმი იყო წამყვანი თეორია სოციოლოგიაში, სანამ კონფლიქტის თეორია არ აღმოცენდებოდა, როგორც მისი მთავარი კონკურენტი. ამასთან, როგორც სტრუქტურულმა ფუნქციონალიზმმა, ასევე კონფლიქტის თეორიამ მიიღო დიდი კრიტიკა. სინამდვილეში, დარენდორფი ამტკიცებდა, რომ კონსენსუსი საჭირო ატრიბუტი იყო კონფლიქტის არსებობისთვის. როგორც იგი ამბობდა, ეს ორი  კონსენსუსი და კონფლიქტი ერთმანეთის წინაპირობა იყო. თუმცა, საპირისპიროც დასაშვები იყო. მას სჯეროდა, რომ კონფლიქტმა შეიძლება გამოიწვიოს ერთიანობა და კონსენსუსი. საზოგადოების ჯგუფები სხვადასხვა ასოციაციებშია გაერთიანებული, მათი საერთო ინტერესების მიხედვით. დარენდორფი განმარტავს, რომ ლატენტური ინტერესები ბუნებრივი ინტერესებია, რომლებიც გაუცნობიერებლად წარმოიქმნება ზემდგომებსა და ქვეშემრდომებს შორის. ის განსაზღვრავს მკაფიო ინტერესებს, როგორც ლატენტურ ინტერესს, მაშინ როდესაც იგი რეალიზდება. დაბოლოს, დარენდორფის აზრით, ავტორიტეტის შესწავლა არის მთავარი გასაღები იმისა, რომ გავიგოთ სოციალური კონფლიქტის გამომწვევი მიზეზი.

დარენდორფი, მერტონის მსგასვად, აკვირდებოდა როგორც ლატენტურ, ისე მკაფიო ინტერესებს და მიანიჭა შედგომი კლასიფიკაცია  - არაცნობიერი და გააზრებული ინტერესები. მან კონფლიქტის თეორიისთვის პრობლემატურად მიიჩნია ამ ორ ცნებას შორის კავშირი. კვაზი ჯგუფები არიან „თანამდებობის პირები, რომლებსაც აქვთ იდენტური როლური ინტერესები“  დარენდორფმა აღიარა, რომ სხვა პირობები, როგორებიცაა პოლიტიკა, ადეკვატური პერსონალი და რეკრუტირება, იღებს მონაწილეობას ჯგუფებთან ერთად. მას ასევე სჯეროდა, რომ იდეალურ პირობებში, კონფლიქტის ახსნა  არ იქნება საჭირო სხვა ცვლადებით. მისმა რწმენამ საზოგადოების ცვლილებებთან დაკავშირებით დარენდორფის იდეები განასხვავა მარქსისაგან, რომელიც მხარს უჭერდა უტოპიის კონცეფციას.

## ურთიერთობა სხვა კლასიკურ თეორეტიკოსებთან და პერსპექტივები
1950-იანი წლების სოციალურ თეორეტიკოსთა მიერ გამოქვეყნებული მრავალი სხვა ნაწარმოებისგან განსხვავებით, დარენდორფის ნაშრომში აღიარებულია იგივე კლასობრივი ინტერესები, რომლებიც აწუხებდა მარქსს. მარქსის მსგავსად, დარენდორფი თანხმდება, რომ კონფლიქტი კვლავ სოციალური ცხოვრების ძირითადი ფაქტორია. დარენდორფს მიაჩნდა, რომ კლასობრივმა კონფლიქტმა შეიძლება საზოგადოებისთვის სასარგებლო შედეგი გამოიღოს, მაგალითად, პროგრესული ცვლილებები. ამის მიუხედავად, დარენდორფი კვლავ იზიარებს სტრუქტურულ ფუნქციონალისტთა მთავარ იდეებს, როგორიცაა პოლიტიკური და ეკონომიკური ინსტიტუტების ეფექტურობის ზოგად რწმენას. როგორც ვებერი, ასევე დარენდორფიც აკრიტიკებს მარქსის მოსაზრებას, რომ სამუშაო კლასი საბოლოოდ გახდება ერთგვაროვანი და არაკვალიფიციური მანქანების ოპერატორთა ჯგუფი. დარენდორფი აღნიშნავს, რომ პოსტ-კაპიტალისტურ საზოგადოებაში არსებობს მკაფიო განსხვავება შემოსავლის, პრესტიჟის, უნარ-ჩვევებისა და სიცოცხლის შანსების შესახებ. დარენდორფის პლურალისტური შეხედულება კლასის და ძალაუფლების სტრუქტურების შესახებ და რწმენა იმისა, რომ თანამედროვე საზოგადოებებში ხელისუფლების იერარქიები გარდაუვალია, ასევე ასახავს ვებერისეულ იდეებს.
* 1982: Knight Commander of the Order of the British Empire
* 1989: Grand Cross with Star and Sash of the Order of Merit of the Federal Republic of Germany
* 1993: Life Peer (Baron Dahrendorf)
* 1997: Theodor-Heuss-Preis
* 1999: Medal of Merit of Baden-Württemberg
* 1999: Honorary Senator of the University of Hamburg
* 2002: Knight Grand Cross of the Order of Merit of the Italian Republic
* 2003: Pour le Mérite

## იხილეთ აგრეთვე
* დარენდორფის ჰიპოთეზა

## სქოლიო
## რესურსები ინტერნეტში
* 2011 Dahrendorf Symposium – Changing the Debate on Europe – Moving Beyond Conventional Wisdoms
* 2011 Dahrendorf Symposium Blog
* *Straddling Theory with Practice* – Conversation with Sir Ralf Dahrendorf by Harry Kreisler of the Institute of International Studies; 4 April 1989
* *Daily Telegraph* obituary
* Biography at the Liberal Democrat History Group
* *New York Times* Obituary
* Lecture of Dahrendorf (25 May 1989) about 'The Decline of Socialism' at Gresham College (audio and pdf transcript)

 

კატეგორია:ბრიტანელი სოციოლოგები
კატეგორია:გერმანული წარმოშობის ინგლისელები
კატეგორია:ბრიტანეთის აკადემიის სტიპენდიანტები
კატეგორია:ოქსფორდის წმინდა ანტონის კოლეჯის სტიპენდიანტები
კატეგორია:რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრები
კატეგორია:გერმანელი სოციოლოგები
კატეგორია:გერმანელი პოლიტოლოგები
კატეგორია:ჰამბურგის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:გერმანელი მწერლები
კატეგორია:ევროკომისრები (1970-1972)
კატეგორია:ევროკომისრები (1972-1973)
კატეგორია:ევროკომისრები (1973-1977)
კატეგორია:ბუნდესტაგის წევრები (1969-1972)