ადამიანის უფლებები რუსეთში

**ადამიანის უფლებების დარღვევების** გამო რუსეთის ფედერაცია საერთაშორისო ორგანიზაციებისა და დამოუკიდებელი ადგილობრივი მედიის მუდმივი კრიტიკის ობიექტია. ყველაზე ხშირად მოხსენებული დარღვევები მოიცავს სამართალდამცავებისა და ციხის თანამშრომლების მხრიდან სისტემური და ფართოდ გავრცელებული წამების შემთხვევებს, პატიმრების სიკვდილს, რუსული არმიაში გავრცელებულ ძალადობრივ და ღირსებისშემლახველ პრაქტიკებს; ამასთანავე, ხშირია ბავშვთა უფლებების დარღვევები, ეთნიკური უმცირესობების მიმართ ძალადობისა და დისკრიმინაციის შემთხვევები, და ჟურნალისტების მიზანმიმართული მკვლელობები. 

როგორც საბჭოთა კავშირის მემკვიდრე სახელმწიფო, რუსეთის ფედერაცია პასუხისმგებელია იმავე ადამიანის უფლებათა შეთანხმებებზე, რომლებიც მისი წინამორბედის მიერ იყო ხელმოწერილი და რატიფიცირებული, როგორიცაა საერთაშორისო პაქტები სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების, ასევე ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებების შესახებ. 1990-იან წლებში რუსეთმა მოახდინა ევროპის ადამიანის უფლებათა კონვენციის რატიფიცირება (უფლებების ნაწილის შენარჩუნებით), ხოოლო 1998 წლიდან რუსეთის მოქალაქეებს შეეძლოთ ეროვნული სასამართლო სისტემის გადაწყვეტილებები სტრასტბურგის სასამართლოში გაესაჩივრებინათ. რუსეთის 1993 წლის კონსტიტუციის პირველი თავის მე-15 მუხლი ეროვნული ფედერალური კანონმდებლობის მიმართ საერთაშორისო სამართლის აღიარებები უპირატესობას ითვალისწინებს.

როგორც ევროპის საბჭოს ყოფილ წევრსა და ადამიანის უფლებათა კონვენციის ხელმომწერ ქვეყანას, რუსეთს ჰქონდა საერთაშორისო ვალდებულებები ადამიანის უფლებების დაცვის საკითხებში.. ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა კომისრის 2004 წლის ანგარიშის შესავალში აღინიშნა, რომ "შეუძლებელია, საბჭოთა კავშირის დაშლიდან მოყოლებული ფართომასშტაბიანი ცვლილებების უარყოფა".

მიუხედავად ამისა, ვლადიმირ პუტინის მეორე საპრეზიდენტო ვადიდან (2004–2008) მოყოლებული მნიშვნელოვნად გაიზარდა ადამიანის უფლებების დარღვევების შემთხვევები. 2011 წლის სახელმწიფო დუმის არჩევნების შემდეგ და 2012 წლის გაზაფხულზე პუტინის პრეზიდენტობაში დაბრუნების შემდეგ დაიწყო მრავალი საერთაშორისო და კონსტიტუციური უფლების საკანონმდებლო დონეზე შეზღუდვა, მაგალითად, ადამიანის უფლებათა უნივერსალური დეკლარაციის 20-ე მუხლის (შეკრება-ასოციაციის თავისუფლება), რომელიც რუსეთის ფედერაციის კონსტიტუციის 30 და 31 მუხლებშია მოცემული. 2015 წლის დეკემბერში მიიღეს კანონი, რომელიც რუსეთის კონსტიტუციურ სასამართლოს უფლებას აძლევს  გადაწყვიტოს, რამდენად მოხდება ა საერთაშორისო ორგანოების, როგორიცაა ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლო, გადაწყვეტილებები გათვალისწინება და აღსრულება. 2022 წლის 16 მარტიდან რუსეთი აღარ არის ევროპის საბჭოს წევრი.

## პუტინის პრეზიდენტობა
### საერთაშორისო რეიტინგები
პუტინის პრეზიდენტობის პირველ ვადაში (2000–2004), Freedom House-მა თავის ყოველწლიურ მოხსენებაში „თავისუფლება მსოფლიოში“ რუსეთი შეაფასა როგორც „ნაწილობრივ თავისუფალი“ ქვეყანა, მიანიჭა რა მას 4-4 ქულა პოლიტიკურ უფლებებსა და მოქალაქეთა თავისუფლებაში (1 ყველაზე თავისუფალი, 7 ყველაზე დაუცველი). პუტინის მეორე საპრეზიდენტო ვადის დროს 2005-2008 წლებში Freedom House-მა რუსეთი შეაფასა როგორც „არათავისუფალი“, მიანიჭა პოლიტიკურ უფლებებში 6, ხოლო მოქალაქეთა თავისუფლებაში 5 ქულა.

2006 წელს, The Economist-მა გამოაქვეყნა დემოკრატიის რეიტინგი, რომელშიც რუსეთი 167 ქვეყნის შორის 102-ე ადგილს იკავებდა. ჟურნალმა რუსეთი დაახასიათა, როგორც „ჰიბრიდული რეჟიმი, რომელიც გამოირჩევა მიდის მედიისა და სხვა სამოქალაქო თავისუფლებების მზარდი შეზღუდვით“.

2016 წლის ანგარიშში Human Rights Watch-მა აღნიშნა, რომ ადამიანის უფლებების მდგომარეობა რუსეთის ფედერაციაში განაგრძობს გაუარესებას.

## სქოლიო
კატეგორია:ადამიანის უფლებები ქვეყნების მიხედვით