open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1992: ფინალი

**ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1992: ფინალი** — ევრო 1992-ის ფინალური ტურნირის დასკვნითი მატჩი. გაიმართა 26 ივნისს. დანიის ნაკრები დაწინაურდა პირველივე ტაიმში ჯონ იენსენის მიერ მარჯვენა ფეხით გატანილი ცხრიანის შემდეგ. დანიამ გამარჯვება გაიმყარა მატჩის დაასრულებამდე 12 წუთით ადრე, როცა ვილფორტმა მარცხენა ფეხით ბოდო ილგნერს მარჯვენა დაბალ კუთხეში გაუტანა.

## გზა ფინალამდე
| style="background:#c1e0ff;"|ცხრილი 
| colspan="2" style="text-align:center;"|

|-  style="vertical-align:top; background:#c1e0ff;"
|ოპონენტი
|შედეგი
||პლეი-ოფი
|ოპონენტი
|შედეგი
|-
|
|2–2 (დ.დ.) (5–4 პენ.)
| style="background:#c1e0ff;"|ნახევარფინალი
|
|3–2
|}

## მატჩის დეტალები
|valign="top"|
|valign="top" width="50%"|

|}

ფინალი
Follas novas

მინი|Follas novas 1880 წლის გამიცემის გარეკანი.
**Follas novas** (ახალი ფოთლები) — 1880 წელს გამოცემული, გალისიელი მწერლის როსალია დე კასტროს ლექსების კრებული. ის არის გალისიურად გამოცემული მეორე და ბოლო კრებული. ლექსების უმეტესობა დაწერილია 1869-1970 წლებში, კრებულში ასევე შესულია 1870-იანების ლექსები რომლებიც პერიოდულად გაზეთებში იბეჭდებოდა. ეს წიგნი მიიჩნევა გალისიური ლიტერატურის ფუნდამენტურ ნაშრომად, რომელმაც რეხურდიმენტოს (გალისიური ენის გამოცოცხლება XIX საუკუნეში.) დაწყება გამოიწვია.

კრებული შედგება 5 წიგნისგან: *Vaguedás*, *Do íntimo*, *Varia*, *Da terra* and *As viuvas dos vivos e as viuvas dos mortos*. შესავალში კასტრო წერს, რომ წიგნის გამოცემა და გავრცელება დაფინანსებულია კუბაში მცხოვრები გალისიელების მიერ. 
## სქოლიო 
კატეგორია:ესპანური ლიტერატურა
ალისა (მოდილიანი)

**„ალისა“** () — იტალიელი მხატვრის, ამედეო მოდილიანის ნახატი, შესრულებული 1915 წელს. „ალისა“ — მჯდომარე გოგონას პორტრეტია, რომელსაც აცვია ლურჯი საკვირაო ტანისამოსი, მკერდზე არსებული ოქროს ჯვრით. იგი პირდაპირ უყურებს მაყურებელს თავისი დიდი ნუშისებრი თვალებით. მუქი თმები ენარცხება ტანისამოსს. გოგონას სახე სტილიზებულია აფრიკული ნიღბის ქვეშ. ფერითი თვალსაზრისით ტილო მარტივია. ფერითი გამა მერყეობს ლურჯი ფერის ნიუანსებიდან ტერაკოტამდე. გოგონას თავის ფორმა კვერცისმაგვარია, ხოლო კისერი — ცილინდრული. 1928 წელს სურათი აჩუქეს დანიის ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმს, სადაც დღემდე ინახება. ინვენტარის ნომერია KMSr145.

## რესურსები ინტერნეტში
* ალისა (მოდილიანი)  

კატეგორია:ამედეო მოდილიანის ნახატები
ანტონია

**„ანტონია“** () — იტალიელი მხატვრის, ამედეო მოდილიანის ნახატი, შესრულებული 1915 წელს. სურათი შეიქმნა საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. სურათი „ანტონია“ ინახება ორანჟერის მუზეუმში, საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში.

## რესურსები ინტერნეტში
* ანტონია 

კატეგორია:ამედეო მოდილიანის ნახატები
ვაალბარა

**ვაალბარა** () — პირველი ჰიპოთეზური სუპერკონტინენტი, რომელიც არსებობდა 3,6-2,8 მილიარდი წლის წინ არქეულში. მისი ფორმირება დაიწყო 3600 მილიონი წლის წინ, ხოლო დასრულდა 3100 მილიონი წლის წინ. გაიყო დაახლოებით 2500 მილიონი წლის წინ. დასახელება ვაალბარი მოდის სამხრეთ აფრიკაში არსებულ კრატონ Kaap**vaal**-იდან და დასავლეთ ავსტრალიაში არსებულ კრატონ Pil**bara**-იდან.

კრატონთა დათარიღების რადიომეტრული მეთოდის თანახმად, რომლებიც შეადგენდნენ ვაალბარას, ითვლება, რომ ამჟამინდელი სუპერკონტინენტი 2,8 მილიარდი წლის წინ არსებობდა. ამას ადასტურებს გეოქრონოლოგიური და პალეომაგნიტური გამოკვლევები ორ არქეულ კრატონს, კაპვალსა და პილბარს შორის (პილბარის რეგიონი, დასავლეთი ავსტრალია).

დამატებით მოწმეებად გვევლინებიან დამთხვევბი სტრატიგრაფიულ მწვანექვის სარტყლებსა და გნაისს (კრატონს) შორის. ეს სარტყლები დღეს გავრცელებულია კანადაში და უძველეს სუპერკონტინენტებში გონდვანასა და ლავრაზიაში. ეს ამტკიცებს, ასევე, იმას, რომ ისინი ადრე შეერთებულნი იყვნენ. 

არ არსებობს საერთო შეხედულება იმის შესახებ, თუ როდის დაიწყო კონტინენტმა დაყოფა, მაგრამ გეოქრონოლოგიური და პალეომაგნიტური გამოკვლევები აჩვენებენ, რომ ორმა კრატონმა გადაიტანა გვერდითი დაყოფა 2,78-2,77 მილიარდი წლის წინ. უკვე ≈2,8 მილიარდი წელია რაც ისინი ერთმანეთს არ შეხებიან.

## ლიტერატურა 
* Bailey, R.C., Cruden, A.R., and B. Nitescu. (2006) «Crustal structure and implications for the tectonic evolution of the Archean Western Superior craton from forward and inverse gravity modeling.» Tectonics, vol. 25. Online Abstract: http://www.agu.org/pubs/crossref/2006/2004TC001717.shtml 
* Dann, J., M. J. de Wit, S. H. White, and E. Zegers. (1998) Vaalbara, Earth’s oldest assembled continent? A combined. structural, geochronological, and palaeomagnetic test." Online: http://www.geo.uu.nl/Research/Paleomagnetism/publications/Zegers98b.pdf
* Wingate, M.T.D. (1998) «palaeomagnetic test of the Kaapvaal-Pilbara (Vaalbara) connection at 2.78 Ga.» South African Journal of Geology; December 1998; v. 101; no. 4; p. 257—274 Australian National University, Research School of Earth Sciences, Canberra, Australia. Online Abstract: http://sajg.geoscienceworld.org/cgi/content/abstract/101/4/257
* Zegers, T.E., and A. Ocampo. (2003) «Vaalbara and Tectonic Effects of a Mega Impact in the Early Archaen 3470 Ma.» European Space Agency, ESTEC, SCI-SB, Keplerlaan 1, 2201 AZ Noordwijk. Online: http://www.lpi.usra.edu/meetings/largeimpacts2003/pdf/4038.pdf

## რესურსები ინტერნეტში
* Palaeos.com: დედამიწის ისტორია 
* ვაალბარიდან ამაზიამდე

კატეგორია:ისტორიული კონტინენტები
კატეგორია:სუპერკონტინენტები
ხაკანი

მინი|მონღოლეთის იმპერიის 15 კაგანიდან 8.
**ხაკანი**, **კაგანი** (, *ხაან*; , *კაგან*) — მონღოლურ ენაში აღნიშნავს იმპერატორის სტატუსს. ამ წოდებით მოიხსენიებდნენ მას, ვინც კაგანატს (იმპერიას) მართავდა. ტერმინი მოგვიანებით შევიდა თურქულ ენებშიც — *კაიანი*.

ის შეიძლება ითარგმნოს როგორც ხანების ხანი (მეფეთ მეფე). თანამედროვე მონღოლურში გამოითქმის როგორვ *კაან* სადაც ბგერა *გ* ჩამკვდარია, ან თითქმის არ ისმის. მონღოლეთის იმპერიის სამოქალაქო ომის შემდგომ ხაკანის (კაგანის) ტიტულს ატარებდნენ იუანის დინასტიის მმართველები. დღეისთვის „კაგანი“ პოპულარული თურქული სახელია.

## ლიტერატურა 
* Fairbank, John King. *The Cambridge History of China *. კემბრიჯის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 1978.  *web page*
*Grousset, René. (1970). *The Empire of the Steppes: a History of Central Asia*. Translated by Naomi Walford. Rutgers University Press. New Brunswick, New Jersey, U.S.A.Third Paperback printing, 1991. ISBN 0-8135-0627-1 (casebound); ISBN 0-8135-1304-9 (pbk).
* Whittow, Mark. *The Making of Byzantium, 600–1025*, University of California Press, Berkeley, Los Angeles, 1996.
* Zhou, Weizhou [1985] (2006). *A History of Tuyuhun*. Guilin: Guangxi Normal University Press. ISBN 7-5633-6044-1.

## სქოლიო 
კატეგორია:არისტოკრატიული წოდებები
კატეგორია:მმართველები
კატეგორია:წოდებები
მასამუნე

**მასამუნე** ცნობილი როგორც **გორო ნუიდო მასამუნე** (დ. 1264 – გ. 1343) — იაპონიის უდიდესი მჭედელი-მეიარაღე. ცნობილი იაპონური ხმლების შემქმნელი და საუკეთესო ოსტატი თავისი საქმისა. მიუხედავად იმისა რომ არ არსებობს ზუსტი ინფორმაცია მისი მოღვაწეობის წლების შესახებ ზოგადად მიჩნეულია რომ მისი შექმნილი ხმლების უმრაველოსობა 13-14 საუკუნეებს მიეკუთვნება, დაახლოებით 1288–1328 წლებს. ზოგი მეცნიერის აზრით მასამუნე ოკაზაკის ოჯახს მიეკუთვნებოდა თუმცა ეს ცნობა მიჩნეულია სიყალბედ.

## ლიტერატურა
*Markus Sesko (2015) Masamune - His Work, his Fame and his Legacy

კატეგორია:იაპონელები
ჩორტნა

**ჩორტნა** — ლითონის ზედაპირიდან უხეში უსწორობების მექანიკურად მოცილება. ჩორტნით ამუშავებენ მიწის ყალიბებში ჩამოსხმულ დეტალებს, უხეშ ნაშტამპს, შენადუღ ნაკერებს და სხვა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მეტალურგია
კირხჰაიმ-ამ-რისი

**კირხჰაიმ-ამ-რისი** () — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 21,05 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 1 866 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ჩოქელები

**ჩოქელები** () — მტაცებელი მწერების რიგი; ენათესავებიან ტარაკანებს. ნადავლის მისატაცებელი კიდურების წინა წყვილზე ძლიერი ქაცვები აქვთ. წინა მკერდი დაგრძელებულია, თავი მეტად მოძრავი; ფრთები ჩვეულებრივ, კარგად არის განვითარებული, ზოგჯერ რუდიმენტულია ან სულ არ არის განვითარებული. ბინადრობენ ძირითადად ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ქვეყნებში. ცნობილია ჩოქელების 2000-ზე მეტი სახეობა. საქართველოში გვხდება ჩოქელების 20-მდე სახეობა. ყველაზე მეტად გავრცელებულია 4-7 სმ სიგრძის ჩვეულებრივი ჩოქელა (). ზოგი ჩოქელა მავნებელია — სასარგებლო მწერებითაც იკვებება.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ჩოქელები
ლევან ხაინდრავა

**ლევან ივლიანეს ძე ხაინდრავა** (დ. 27 დეკემბერი, 1916, ხარბინი — გ. 1996, თბილისი) — ქართველი რუსულენოვანი საბჭოთა მწერალი. მეფის რუსეთის წინააღმდეგ ცნობილი მებრძოლის, ტერორისტის და შემდეგ ჩინეთში გადასახლებისას ქართული სათვისტომოს ერთ-ერთი მეთაურის ივლიანე ხაინდრავას ვაჟი და ქართველი პოლიტიკოსების ივლიანე და გოგა ხაინდრავების მამა.

## ბიოგრაფია
1941 წლიდან მუშაობდა ხარბინის საბჭოთა პრესაში. 1948 წლიდან ცხოვრობდა საქართველოში. 1938 წლიდან დაიწყო ლიტერატურული მოღვაწეობა. მის თხზულებებში აისახა უცხოეთის ცხოვრება. ეკუთვნის პროზაული კრებულები: „პირველი შეხვედრა“ (1962), „ტყეში“ (1972), „კვამლი ჰორიზონტზე“ (1977), რომანები „მშობლიური ოჯახი“ (1985), „ვიწრო არს კარნი შენნი“ (1985). ქართულ ენაზე გამოაქვეყნა კრებულები „მოთხრობები“ (1973) და „მოკრძალებული მოწმე“ (1980).

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1916
კატეგორია:გარდაცვლილი 1996
ლევან
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ჩოხა

მინიატიურა|ქართლ-კახური ჩოხა-ახალუხი XIX საუკუნე
**ჩოხა** (; ; ; ; ; ; ; ; ; ; ; ; ) — მამაკაცის ძირითადი სამოსი ქართულ წყაროებში გვხვდება IX საუკუნიდან. სიტყვა ჩოხის ფონეტიკურად სხვადასხვა ფორმა დასტურდება კავკასიის, აზიისა და აღმოსავლეთ ევროპის ცალკეულ ენებში. ჩოხას უწოდებენ როგორც მამაკაცის, ისე ქალის სხვადასხვა მოსაცმელ სამოსელს, ხშირად — საჩოხე შალის ქსოვილსაც. მეგრულად ჩოხას ერქვა *ღართი*, ამავე სახელით ქსოვილსაც იხსენიებდნენ.

ჩოხა კაბების სახის სამოსელს განეკუთვნება. მათი საერთო ნიშანია მკვეთრად გამოყვანილი წელი, განიერი ბოლო, მრავალკალთიანობა, ჩახსნილი წინა მხარე და ნაოჭიანი კალთა. არსებობს ე. წ. სამამაკაცო და სადიაცო ჩოხები. 

XIX საუკუნის დასასრულსა და XX საუკუნის დამდეგისათვის დამოწმებულია ჩოხის სამი ძირითადი ტიპი: 
:1. **ხევსურული ჩოხა** — მოკლე უღილკილო სამოსი, შედგენილი ტრაპეციული დეტალებისაგან, აზღოტებისაგან. წინა მხარე, ფარაგი, მდიდრულად იყო მორთული აპლიკაციებით. გვერდებზე ჰქონდა კალთის შენაჭერი, ჩაქი, ანუ სამხედრო, რომელიც წელამდე ამოდიოდა. ჩოხაზე გამოსახული იყო სხვადასხვა ორნამენტული სიმბოლო, მ. შ. ჯვრები (ხატნი).

Image:Georgian mans garment, Tchockha.jpg|
Image:Khevsur man clouth (Chokha).jpg|

:2. **ქართლ-კახური ჩოხა** — გრძელი, მუხლებს ჩამოცილებული სამოსი, მკერდის მიდამოებში სოლისებური ღიობი ჰქონდა, რათა ახალუხი გამოჩენილიყო. მას მეტწილად უსარტყლოდ ატარებდნენ, კალთებზე შეჭრილი იყო რამდენიმე ჩაქი, სახელოები მაჯისაკენ განივრდებოდა და ხშირად ზეაკეცილს ატარებდნენ. საჩოხედ იხმარებოდა ქართული, დაღესტნური და ოსური შალი, უპირატესად შავი, წაბლისფერი და ლურჯი.
:3. **ზოგადკავკასიური ჩოხა** () — ძირითადად ისევე იკერებოდა, ოღონდ ზედატანი მკვიდრად იყო ამოსხმული და წელზე მჭიდროდ იყო მორგებული. მკერდის ორსავე მხარეს ჰქონდა სამასრეები, მასრების თავზე ზოგჯერ ვერცხლის ძეწკვებს აბამდნენ, რომელთაც თავშეყრით ბეჭზე იმაგრებდნენ. ამ ტიპის ჩოხაზე ერტყათ ტყავის, აბზინდიანი ქამარი, რომლის ვერცხლის დეტალები მდიდრულად იყო შემკული. იკერებოდა როგორც შინაური ქსოვილის ისე ფაბრიკული მაუდისაგან (შავი, რუხი, თეთრი, ლურჯი, წითელი, ყავისფერი, ან უფრო იშვიათად სხვა ფერისა).

Image:A cherkesska, the national Caucasian dress..jpg|

XX საუკუნის 20-იანი წლებიდან ჩოხა ხმარებიდან გამოვიდა.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ეროვნული სამოსები
კატეგორია:ქართული ტანსაცმელი
ჰაჯიმუსი

**ჰაჯიმუსი** () — სოფელი მოლდოვაში, კეუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 56 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 730 ადამიანს შეადგენდა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* მოლდოვის ადმინისტრაციული დაყოფა
* კეუშენის რაიონი

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოლდოვის მოსახლეობის 2004 წლის აღწერის მონაცემები

კატეგორია:კეუშენის რაიონის სოფლები
სულეიმანი (შეჰზადე)

**შეჰზადე სულეიმანი** (; დ. 1377 — გ. 1411) — აგრეთვე ცნობილი როგორც **სულეიმან ჩელები** () — ოსმალეთის იმპერიის რიგით მე-4 სულთნის, ბაიაზიდ I-ის ვაჟი. სულეიმან ჩელების დედის ვინაობა დღემდე უცნობია.

## ბიოგრაფია 
სულეიმანი დაიბადა 1377 წელს ედირნეში, ოსმალეთის ტახტის მემკვიდრის, ბაიაზიდის ოჯახში. მისი დაბადების დროს ოსმალეთის სულთანი იყო მურად I, რომელმაც 1383 წელს სულთნის ტიტული მიიღო. 1389 წელს ტახტზე მისი მამა ავიდა. 1396 წელს, სულეიმანმა მამამისთან ერთად მიიღო მონაწილეობა ჯვაროსნების წინააღმდეგ ბრძოლაში. 1402 წელს თავის ძმებ ისასა და მუსასთან ერთად მონაწილეობა მიიღო ანკარის ბრძოლაში თემურლენგისა და მონღოლთა არმიის წინააღმდეგ, რომელშიც ოსმალეთის იმპერიის არმიამ იგემა დამამცირებელი მარცხი.

ოსმალეთის არმიის დამარცხების შემდეგ, თემურლენგმა დამარცხებული სულთანი ტყვედ წაიყვანა მონღოლეთში, სადაც ერთი წლის შემდეგ გარდაიცვალა კიდეც. სულთან ბაიაზიდმა მემკვიდრის გამოცხადება ვერ მოასწრო, ასე რომ, მის ვაჟებს შორის დაიწყო ტახტისთვის ბრძოლა, რომელიც მიმდინარეობდა ათი წლის განმავლობაში.

დაბრუნების შემდეგ შეჰზადე მეჰმედმა (მომავალში მეჰმედ I) თავი გამოაცხადა ანატოლიის სულთნად, ისამ — ბურსის სულთნად, ხოლო თავად სულეიმანი თავს ედირნეს სულთნად თვლიდა.

1405 წელს მეჰმედმა ისას ომი გამოუცხადა. ერთი წლის განმავლობაში მათ შორის მწვავე ბრძოლა მიმდინარეობდა, რომელშიც საბოლოოდ გამარჯვება დარჩა მეჰმედს და დაიპყრო ბურსა. ისაც მასთან ბრძოლაში გარდაიცვალა.

მათი მეოთხე ძმა, მუსა მეჰმედს ემხრობოდა. 1407 წელს მეჰმედმა ის რუმელიაში გაგზავნა სულეიმანის დასამარცხებლად. მუსამ სულეიმანი დაამარცხა, მაგრამ თავი გამოაცხადა ოსმალეთის ევროპული ნაწილის სულთნად.  1411 წლის 17 თებერვალს, სულეიმანი გარდაიცვალა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ოსმალეთის იმპერიის უმეფობის ხანა

## სქოლიო 
კატეგორია:ოსმანების დინასტია
კატეგორია:დაბადებული 1377
კატეგორია:გარდაცვლილი 1411
კატეგორია:შეჰზადეები
კატეგორია:დაბადების თარიღი უცნობია
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ისა (შეჰზადე)

**შეჰზადე ისა** (; დ. 1380 — გ. 1406) — ასევე ცნობილია **ისა ჩელების** სახელით () — ოსმალეთის იმპერიის რიგით მე-4 სულთნის, ბაიაზიდ I-ისა და მისი ხარჭის, დევლეთშაჰ ხათუნის ვაჟი.

## ბიოგრაფია 
ისა დაიბადა 1380 წელს, ბაიაზიდ I-ისა და მისი ხარჭის, დევლეთ ხათუნის ოჯახში. მისი დაბადების დროს ოსმალეთის სულთანი იყო მისი პაპა, მურად I, რომელმაც 1383 წელს მიიღო სულთნის ტიტული. 1389 წელს ტახტზე მისი მამა ავიდა. ისა იყო ანკარის სანჯაყის სანჯაყ-ბეი. 1402 წელს მონაწილეობა მიიღო ანკარის ბრძოლაში თემურლენგის წინააღმდეგ მამასთან ერთად.

ოსმალეთის არმია ამ ბრძოლაში სასტიკად დამარცხდა. მამამისი, ბაიაზიდ I, როგორც დამარცხებული სულთანი, მონღოლებმა ტყვედ აიყვანეს და იგი საბოლოოდ ტყვეობაში გარდაიცვალა.

მამის დატყვევების შემდეგ ისას უნდა ებრძოლა ტახტისთვის. მას ბრძოლა უწევდა ძმებთან, შეჰზადე მეჰმედსა (მომავალში მეჰმედ I) და შეჰზადე სულეიმანთან. შეჰზადე სულეიმანი თავს თვლიდა ედირნეს სულთნად, ისა ბურსას სულთნად, ხოლო მისი ძმა მეჰმედი ანატოლიის სულთნად. თუმცა ერთი იყო — ტახტი რომელ შეჰზადესაც უნდა დაეკავებინა, ყველას მოუწევდა თემურლენგის მიერ დანგრეული ოსმალეთის შენება. პირველ რიგში, მეჰმედს გადაწყვეტილი ჰქონდა ისასთვის ბურსა წაერთმია.

1405 წელს შეჰზადე მეჰმედმა ძმა ისას ომი ოფიციალურად გამოუცხადა. მათი არმიები არაერთხელ შეერკინნენ ერთმანეთს, მაგრამ გამარჯვებულის გამოვლენა ერთი წლის განმავლობაში ვერ ხერხდებოდა. საბოლოოდ, მეჰმედმა ისას დამარცხება და ბურსას დაპყრობა მოახერხა. შეჰზადე ისაც მეჰმედის არმიასთან დაპირისპირების დროს გარდაიცვალა ყველა თავის თანამებრძოლთან ერთად.

მისმა ძმა, მეჰმედმა, საბოლოოდ სულეიმანისა და მეოთხე ძმა, მუსას დამარცხებაც მოახერხა, რომელმაც 1407 წელს თავი ოსმალეთის ევროპილი ნაწილის სულთნად გამოაცხადა და გახდა ოსმალეთის რიგით მე-5 სულთანი. მეჰმედის 8 წლიანი მმართველობა მიძღვნილი იყო მონღოლების მიერ დანგრეული ოსმალეთის აღსადგენად, რისი გაკეთებაც მან მოახერხა კიდეც.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ოსმალეთის იმპერიის უმეფობის ხანა

## სქოლიო 
კატეგორია:ოსმანების დინასტია
კატეგორია:დაბადებული 1380
კატეგორია:გარდაცვლილი 1406
კატეგორია:შეჰზადეები
კატეგორია:დაბადების თარიღი უცნობია
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ელიზაბეთ ბლეკუელი

**ელიზაბეთ ბლეკუელი** (; დ. 3 თებერვალი, 1821 — გ. 31 მაისი, 1910) — ამერიკელი მედიკოსი ქალი. იყო პირველი ქალი, რომელმაც მიიღო სამედიცინო ხარისხი აშშ-ში. იყო ქალთა სამედიცინო განათლების პიონერი, ასევე სოციალური და მორალური რეფორმატორი აშშ-სა და ბრიტანეთში. მისი და ემილი ბლეკუელი იყო მესამე ქალი, რომელმაც მიიღო სამედიცინო ხარისხი აშშ-ში.

## რესურსები ინტერნეტში
* Works by Elizabeth Blackwell online at the Biodiversity Heritage Library
*Elizabeth Blackwell Collection on New York Heritage Digital Collections 
* Some places and memories related to Elizabeth Blackwell
* Women in Science
* An online history at the National Institutes of Health, including copies of historical documents
* An online biography  of Elizabeth Blackwell, with links to more articles on Blackwell and others in her famous family, plus links to many resources on the Net
* Biography from the National Institute of Health
* Elizabeth Blackwell at the Hobart and William Smith Colleges Archives.
* Elizabeth Blackwell Resources Available in Hobart and William Smith Colleges Archives. 
* Chronological Bibliography of Selected Scholarly Works by Dr. Elizabeth Blackwell. 
* Elizabeth Blackwell at winningthevote.org 
* 
* Papers, 1835–1960. Schlesinger Library, Radcliffe Institute, Harvard University.

## სქოლიო 
კატეგორია:ამერიკელი ფიზიკოსები
მუსა (შეჰზადე)

მინი|250px|მარჯვნივ|მუსა ჩელები.
**შეჰზადე მუსა** (; ასევე ცნობილია მუსა ჩელების სახელით ( დ. ? — გ. 5 ივლისი, 1413) — ოსმალეთის იმპერიის სულთნის, ბაიაზიდ I-ის შვილი.

## ბიოგრაფია 
შეჰზადე მუსას დაბადების თარიღი და ადგილი უცნობია, ისევე როგორც მისი დედის ვინაობა. ისაა ცნობილი, რომ ის დაიბადა ოსმალეთის იმდროინდელი სულთნის, მურად I-ის შვილისა და ტახტის მემკვიდრე ბაიაზიდის ოჯახში. 1383 წელს სულთან მურადმა მიიღო სულთნის ტიტული. მამამისი ტახტზე ავიდა 1389 წელს. 1402 წელს მუსამ მონაწილეობა მიიღო ანკარის ბრძოლაში, რომელშიც ოსმალეთის არმიამ იგემა დამანგრეველი მარცხი. სულთან ბაიაზიდი თემურლენგმა ტყვედ ჩაიგდო, რომელმაც ვერ მოასწრო საკუთარი მემკვიდრის დასახელება, ასე რომ, მის ვაჟებს ტახტისთვის ბრძოლა მოუწევდათ.

როდესაც ოსმალეთი მისმა ძმებმა სამ ნაწილად დაანაწილეს, მან, მეჰმედს, შეჰზადეს, რომელიც თავს ანატოლიის სულთნად თვლიდა, გამოუცხადა მხარდაჭერა. მას შემდეგ რაც მეჰმედმა (მომავალში მეჰმედ I) დაამარცხა ისა და დაიპყრო ბურსა, მან დავალება მუსა ჩელების მისცა.

1407 წელს, შეჰზადე მეჰმედმა იგი ედირნეში გააგზავნა, რათა დაემარცხებინა ძმა სულეიმანი. მუსამ წარმატების მიღწევა მოახერხა, მაგრამ შემდეგ ძმას უღალატა და თავი ოსმალეთის ევროპული ნაწილის სულთნად გამოაცხადა.

1411 წელს მეჰმედმა ბიზანტიის იმპერატორის მანუელ II პალეოლოგოსის დახმარებით რუმელიისთვის დაიწყო ბრძოლა მუსას წინააღმდეგ. ძმების პირველი შეტაკებაც სწორედ ამ წელს მოხდა, მაგრამ ამ შეტაკების შედეგად გამარჯვებულის გამოვლენა ვერ მოხერხდა. მეჰმედმა აიდინის დასაცავად ცოტა ხნით უკან დაიხია.

1413 წელს მეჰმედსა და მუსას შორის კიდევ ერთი შეტაკება მოხდა, რომელშიც გამარჯვებული შეჰზადე მეჰმედი გახდა. მუსა ჩელები იძულებული გახდა, რომ გაქცეულიყო ვლახეთში, სადაც მალევე, 1413 წლის 5 ივლისს გარდაიცვალა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ოსმალეთის იმპერიის უმეფობის ხანა

## სქოლიო 
კატეგორია:ოსმანების დინასტია
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1413
კატეგორია:შეჰზადეები
კატეგორია:დაბადების თარიღი უცნობია
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
ძიგვა

**ძიგვა** ()  — მცენარეთა გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი, მოკლეფესურიანი, მკვრივკორდოვანი ბალახია. 10 — 40 სმ სიმაღლის სწორმდგომი ღეროები აქვს. 

ერთადერთი სახეობა — Nardus stricta გავრცელებულია ევროპაში, ხმელთაშუაზღვისპირეთისა და მცირე აზიის მთებში, აგრეთვე ჩრდილოეთ ამერიკაში, კავკასიაში (მ. შ. საქართველოში). იზრდება გაეწრებულ, მწირ ნიადაგზე, მდელოზე, ნატყევარ და ნაჭაობარ ადგილას.

## ლიტერატურა
კატეგორია:მარცვლოვანნი
ჟან ანტუან კონდორსე

**ჟან ანტუან კონდორსე** ( დ. 1743 — გ. 1794) — ფრანგი ფილოსოფოსი, ფიზიკოსი, მათემატიკოსი და ეკონომისტი. თავისი პროექტი მან წარუდგინა საკანონმდებლო კრების მიერ შექმნილ საზოგადოებრივი განათლების კომიტეტს: კომიტეტმა განიხილა პროექტი, მაგრამ ხმა არ მისცა მას და იგი განსახილველად გადაეცა კონვენტს. კონდორსეს პროექტში სახალხო განათლება გამოცხადებულია როგორც სახელმწიფოს ვალდებულება ყველა მოქალაქის მიმართ. მასში წამოყენებულია მოთხოვნა საყოველთაო სწავლებისა, უფასოგანათლებისა სკოლის ყველა საფეხურზე, სკოლებში რელიგიის სწავლების გაუქმებისა.

## ლიტერატურა
* *სვანაძე ნ.*, პედაგოგიკის ისტორია, თბ., 1988

## სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსები
კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსები
კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსები
კატეგორია:ფრანგი ეკონომისტები
ესტრეიტუ (მარანიანი)

**ესტრეიტუ** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 188 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პორტუ-ფრანკუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 35 835 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13,18 კმ²-ზე. ფართობი 2 718 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მარანიანი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
*''Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010*
*[*Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil''](http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm) 

კატეგორია:მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბაჩუკი დოღონაძე

**ბაჩუკი დოღონაძე** (დ. 30 იანვარი, 1979,  ვანი, საქართველოს სსრ) — ქართული თეატრისა და კინოს მსახიობი. 

დაიბადა 1979 წლის 30 იანვარს ვანში, ავთანდილ დოღონაძის და დარეჯან მჟავიას ოჯახში. დაამთავრა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტი. მუშაობდა ვაკისა და რუსთაველის თეატრალურ სარდაფებში. 2012 წლიდან მარჯანიშვილის თეატრის მსახიობია.

## ფილმოგრაფია 
* 2004: „სკამი“  რეჟ. ლევან ბზვანელი
*2006: „ყავა და ლუდი“    	რეჟისორები ზაზა ბუაძე, ნოდარ მარშანიშვილი
*2005: მიდიოდა მატარებელი  (მემანქანის თანაშემწე)  რეჟ. გიორგი შენგელაია
*2012: ჩემი ცოლის დაქალები  (სეზონი 3)   (მამუკა — ქუთაისელი ადვოკატი)  რეჟისორები  	გიორგი ლიფონავა, თენგო მეგრელიშვილი, მიშა მშვილდაძე, ირაკლი საღინაძე
*2013:  პანიკის გარეშე   (ეშმაკი)  რეჟისორები  	ლევან დაბრუნდაშვილი, გიორგი ქობალია
*2014: ტიფლისი  (იასონა)   რეჟისორები ლევან დაბრუნდაშვილი, ნოდარ მარშანიშვილი
*2015: ქერჩი (ყაჩაღი)   რეჟ. ლევან დაბრუნდაშვილი
*2016: ვისი სული გსურს  რეჟ. დავით იმედაშვილი 
## ნათამაშები როლები
### რუსთაველის თეატრალური სარდაფი
### ვაკის თეატრალური სარდაფი
## ჯილდოები, პრემიები და პრიზები
## რესურსები ინტერნეტში
*
* 
## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 იანვარი 
კატეგორია:დაბადებული 1979
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
კატეგორია:ვანში დაბადებულები
ჰიუტლინგენი

**ჰიუტლინგენი** () — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 18,71 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 5 958 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
შვებიშ-გმიუნდი

**შვებიშ-გმიუნდი** () — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. ქალაქის ფართობია 113,78 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 58 564 ადამიანს, რითაც რაიონში მხოლოდ აალენს ჩამორჩება.

## დაძმობილებული ქალაქები 
შვებიშ-გმიუნდი დაძმობილებულია შემდეგ ქალაქებთან:
*  ბარნსლი, გაერთიანებული სამეფო, 1971 წლიდან
*  ანტიბი, საფრანგეთი, 1976 წლიდან
*  ბეთლეჰემი, პენსილვანია, აშშ, 1991 წლიდან
*  სეკეშფეჰერვარი, უნგრეთი, 1991 წლიდან
*  ფაენცა, იტალია, 2001 წლიდან

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი
* Schwäbisch Gmünd Live Webcam 
* Schwäbisch Gmünd — The oldest Staufertown 
* Schwäbisch Gmünd portal, links, image gallery, artists  
* Wikisource (German) - some hundred of PD texts

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის ქალაქები
იოჰან ჰაინრიხ პესტალოცი

**იოჰან ჰაინრიხ პესტალოცი** (; დ. 1746 — გ. 1827) — შვეიცარიელი პედაგოგი. მე-18 საუკუნის ბოლოსა და მე-19 საუკუნის დასაწყისის ერთ-ერთი უდიდესი ჰუმანისტი-განმანათლებელი, რომელმაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა პედაგოგიური თეორიისა და პრაქტიკის განვითარებაში.

## ბიოგრაფია 
დაიბადა შვეიცარიის ქალაქ ციურიხში, ექიმის ოჯახში. მამა იოჰან ბატისტ პესტალოცი გარდაიცვალა, როცა იოჰან ჰაინრიხი 5 წლისა იყო. პატარა ჰაინრიხის აღზრდა დედასთან ერთად იკისრა უბრალო გლეხის ქალმა, შინამოსამსახურე ბარბარა შმიდტმა. ჰაინრიხს ხშირად უხდებოდა აღმზრდელათან სოფელში ყოფნა. აქ იგი ახლოს გაეცნო გლეხთა მძიმე შრომას და ბავშობიდანვე განიმსჭვალა მათდამი დიდი პატივისცემისა და სიბრალულის გრძნობით. პატარა პესტალოცი ბევრს კითხულობდა, თუმცა ფიზიკურად სუსტი იყო. სწავლა დაიწყო დაწყებით სკოლაში, რომლის კურსი სამ წელიწადში დაამთავრა და ლათინურ სკოლაში განაგრძო სწავლა. აქ მან, მიუხედავად სუსტი ჯანმრთელობისა, დიდი შეუპოვრობა და სიმამაცე გამოიჩინა, როცა წინ აღუდგა ზოგიერთ უვიც და უუნარო პედაგოგს. ლათინური სკოლის შემდეგ პესტალოცი შედის ჰუმანიტარულ კოლეგიუმში ფრანგ განმანათლებელთა გავლენით დემოკრატიული იდეები ვითარდებოდა და პესტალოცი ხარბად დაეწაფა მათ. აქ საბოლოოდ განმტკიცდა მისი გადაწყვეტილება — ხალხისადმი სამსახურისათვის დაეთმო მთელი თავისი ცხოვრება და ნიჭი.

1762 წელს ქ. ციურიხში მოსწავლე ახალგაზრდებმა შექმნეს პატრიოტულ-პოლიტიკური წრე, რომლის მონაწილეები იკრიბებოდნენ, მსჯელობდნენ პოლიტიკის, არზრდის, ზნეობის პრობლემებზე და ამხელდნენ თანამდებობის პირთა ამორალიზმს. ამავე დროს, წრის წევრები აქტიურად ერეოდნენ პრაქტიკულ მოვლენებშიაც და ხშირად სასურველ შედეგსაც აღწევდნენ, მაგრამ 1767 წელს წრე დაშალეს და მისი წევრები, მათ შორის პესტალოციც, დააპატიმრეს.

1780 წელს პესტალოცი წერს პირველ პედაგოგიურ სტატიას „განდეგილის საღამოს საათები“, 1781–1787 წლებში გამოდის პესტალოცის სოციალურ-პედაგოგიური რომანი „ლინგარდი და ჰერტრუდა“.

1792 წელს რევოლუციურმა საფრანგეთის საკანონმდებლო კრებამ ამ რომანისა და პედაგოგიური მოღვაწეობისათვის პესტალოცი დააჯილდოვა „საფრანგეთის რესპუბლიკის მოქალაქის“ საპატიო წოდებით. პესტალოცი იყო პირველი პედაგოგი, რომელმაც შექმნა პირველდაწყებითი სწავლების კერძო მეთოდიკები და პირველდაწყებითი სწავლების ზოგადი საფუძვლები. მართალია, მან ზოგიერთ შემთხვევაში ზედმეტად შეაფასა აზროვნების განვითარებისთვის მექანიკური სავარჯიშოების როლი, დააშორა აზროვნების განვითარება ცოდნის დაგროვებას, ხარკი მოუხადა ფორმალური განათლების თეორიას, მაგრამ მისმა პროგრსულმა იდეებმა, კერძოდ, განმავითარებელი სასკოლო სწავლების იდეამ — დადებითი გავლენა მოახდინა მოწინავე პედაგოგიკური თეორიისა და სასკოლო პრაქტიკის შემდგომ განვითარებაზე.

## ლიტერატურა 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიელი პედაგოგები
კატეგორია:დაბადებული 1746
კატეგორია:გარდაცვლილი 1827
კატეგორია:შვეიცარიელი პროტესტანტები
კატეგორია:ციურიხის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:XIX საუკუნის პედაგოგები
კატეგორია:ბავარიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები
არაგუაიანა

**არაგუაიანა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 269 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მედიუ-არაგუაიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 197 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0,5 კმ²-ზე. ფართობი 6 439 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მატუ-გროსუ
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
* *Estimativas da população para 1º de julho de 2009*
* [*Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil*](http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm) 

კატეგორია:მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
ქარამანი

**ქარამანი** () — ქარამანის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ცენტრალურ ანატოლიაში, სამხრეთ თურქეთში. მისი ფართობი შეადგენს 3685,73 კმ²-ს. ქარამანში, 2012 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის რიცხვი აღწევს 132 064 ადამიანს.

## ისტორია 
ძველად ქარამანი ცნობილი იყო როგორც **ლარანდა** () — VI საუკუნეში გადავიდა აქემენიანთა იმპერიის მმართველობაში, შემდეგ ეკუთვნოდა ბიზანტიის იმპერიასაც. XII საუკუნეში იგი დაიპყრეს თურქ-სეულჩუკებმა. თურქეთის ბეგ ქარამანოღლუს პატივსაცემად ეწოდა ქარამანს ეს სახელი. 1299 წელს, მაშინ, როდესაც პირველად ჩამოყალიბდა ოსმალეთის სასულთნო, ქარამანი მის შემადგენლობაში არ იმყოფებოდა, მაგრამ იგი ოსმალებმა მალევე დაიპყრეს. 1483 წელს, ოსმალეთის იმპერიის სულთანმა, ბაიაზიდ II-მ, იგი შეიყვანა კონიის პროვინციის შემადგენლობაში. შემდეგში შეიქმნა ცალკე პროვინცია — ქარამანის პროვინცია, რომლის ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა ქალაქი ქარამანი. ოსმალეთის დაშლის მიუხედავად, ქარამანი თურქეთის რესპუბლიკაში დარჩა.

## იხილეთ აგრეთვე 
* თურქეთის ქალაქები
* ქარამანის პროვინცია

## რესურსები ინტერნეტში 
* District governor's official website,   
* District municipality's official website,  
* https://www.facebook.com/KaramanHaberleri 
* Extensive photo site with highlights of the town, 
* Extensive photo site with objects at the museum, 

## სქოლიო 
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ქალაქები
ტიუბინგენის ადმინისტრაციული ოლქი

**ტიუბინგენის ადმინისტრაციული ოლქი** — ერთ-ერთი ბადენ-ვიურტემბერგის ოთხი ადმინისტრაციული ოლქიდან. მდებარეობს გერმანიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული თვალსაზრისით, იყოფა 8 რაიონად და 1 თავისუფალ ქალაქად. 

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:გერმანიის ადმინისტრაციული ოლქები
ანტონივკა (ლეტიჩივის რაიონი)

**ანტონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხმელნიცკის ოლქის ლეტიჩივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 130 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ლეტიჩივის რაიონის სოფლები
ანტონივკა (ვინიციის რაიონი)

**ანტონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ვინიციის ოლქის ვინიციის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 43 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ვინიციის რაიონის სოფლები
ანტონივკა (ლუცკის რაიონი)

**ანტონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ვოლინის ოლქის ლუცკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 274 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ლუცკის რაიონის სოფლები
ანტონივკა (ლიუბაშივკის რაიონი)

**ანტონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ოდესის ოლქის ლიუბაშივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 191 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ლიუბაშივკის რაიონის სოფლები
ანტონივკა (მარინკის რაიონი)

**ანტონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს დონეცკის ოლქის მარინკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 487 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:მარინკის რაიონის სოფლები
ანტონივკა (ნოვი-ბუჰის რაიონი)

**ანტონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს მიკოლაივის ოლქის ნოვი-ბუჰის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 212 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ნოვი-ბუჰის რაიონის სოფლები
ანტონივკა (ოლექსანდრივკის რაიონი)

**ანტონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს კიროვოჰრადის ოლქის ოლექსანდრივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 53 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ოლექსანდრივკის რაიონის სოფლები (კიროვოჰრადის ოლქი)
ანტონივკა (როზივკის რაიონი)

**ანტონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ზაპორიჟიის ოლქის როზივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 260 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:როზივკის რაიონის სოფლები
ანტონივკა (სტავიშჩეს რაიონი)

**ანტონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს კიევის ოლქის სტავიშჩეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 548 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:სტავიშჩეს რაიონის სოფლები
ვილა-რიკა (მატუ-გროსუ)

**ვილა-რიკა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 255 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ნორტი-არაგუაიის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 382 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2,88 კმ²-ზე. ფართობი 7 431 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მატუ-გროსუ
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
* *Estimativas da população para 1º de julho de 2009*
* [*Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil*](http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm) 

კატეგორია:მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
ანტონივკა (სტარობილსკის რაიონი)

**ანტონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლუჰანსკის ოლქის სტარობილსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 160 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:სტარობილსკის რაიონის სოფლები
ანტონივკა (დნიპროს რაიონი)

**ანტონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს დნიპროპეტროვსკის ოლქის დნიპროს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 66 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:დნიპროს რაიონის სოფლები (დნიპროპეტროვსკის ოლქი)
ანტონივკა (ზვენიჰოროდკის რაიონი, ტალნეს საქალაქო საბჭო)

**ანტონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერკასის ოლქის ზვენიჰოროდკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 322 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ზვენიჰოროდკის რაიონის სოფლები
ანტონივკა (ტეოფიპოლის რაიონი)

**ანტონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხმელნიცკის ოლქის ტეოფიპოლის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 20 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ტეოფიპოლის რაიონის სოფლები
ანტონივკა (ჰაისინის რაიონი)

**ანტონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ვინიციის ოლქის ჰაისინის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 407 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ჰაისინის რაიონის სოფლები
ანტონივკა (ტლუმაჩის რაიონი)

**ანტონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ივანო-ფრანკივსკის ოლქის ტლუმაჩის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 307 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ტლუმაჩის რაიონის სოფლები
ანტონივკა (უმანის რაიონი)

**ანტონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერკასის ოლქის უმანის რაიონში. 2024 წელს სოფლის მოსახლეობა 502 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:უმანის რაიონის სოფლები
ბერსლინგენი

**ბერსლინგენი** () — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ალბ-დუნაის რაიონში. თემის ფართობია 6,29 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 168 ადამიანს.

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
შტედტლენი

**შტედტლენი** () — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 31,19 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 1 928 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
კარლსრუეს ადმინისტრაციული ოლქი

**კარლსრუეს ადმინისტრაციული ოლქი** — ერთ-ერთი ბადენ-ვიურტემბერგის ოთხი ადმინისტრაციული ოლქიდან. მდებარეობს მხარის  ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული თვალსაზრისით, იყოფა 7 რაიონად და 5 თავისუფალ ქალაქად. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი

კატეგორია:გერმანიის ადმინისტრაციული ოლქები
ბლაუბოირენი

**ბლაუბოირენი** () — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ალბ-დუნაის რაიონში. ქალაქის ფართობია 79,15 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 11 765 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის ქალაქები
დუგლაძეების ღვინის კომპანია

**დუგლაძეების ღვინის კომპანია** — ალკოჰოლური სასმელების მწარმოებელი საწარმო საქართველოში. კომპანია აწარმოებს ღვინოს, ღვინის ბრენდს, ცქრიალა ღვინოს  და საბრენდე სპირტს. კომპანიის წარმადობა შეადგენს 15000 ბოთლს საათში. 

## რესურსები ინეტრნეტში
*
*დუგლაძეების ღვინის კომპანიის პროდუქცია
*დუგლაძეების ღვინის კომპანია საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველოს ტენდერების მონიტორის საიტზე

კატეგორია:საქართველოს საწარმოო კომპანიები
კატეგორია:ღვინის მწარმოებელი კომპანიები
სან-ჟუან-დუ-პარაიზუ (მარანიანი)

**სან-ჟუან-დუ-პარაიზუ** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მარანიანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 230 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პორტუ-ფრანკუს შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 814 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,27 კმ²-ზე. ფართობი 2 053 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მარანიანი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
*''Scheda del comune dall'IBGE - Censimento 2010*
*[*Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil''](http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm) 

კატეგორია:მარანიანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ძილგუდასებრნი

**ძილგუდასებრნი** () — ძუძუმწოვრების ოჯახი მღრღნელების რიგისა (ზოგჯერ მათ ცალკე ქვერიგადაც გამოყოფენ). მათი სხეულის სიგრძეა 9–20 სმ. ზურგის მხარეს ცვილისფერ-მურა ან ნაცრისფერია. გავრცელებულნი არიან ევროპისა და აზიის ტყეებსა და ველებში, აფრიკის ტყეებსა და სავანებში, იაპონიაში. 

უმრავლესობა მეხეური ცხოველია, ბინადრობს ფუღუროებში და ბუდეებში, კარგად დაცოცავს ხეებზე. ძილგუდასებრნი აქტიური არიან ღამით, იკვებებიან მცენარეეთა ნაყოფით და თესლით. ზამთრობით ეძლევიან ძილქუშს. ოჯახში გაერთიანებულია 9 გვარი. საქართველოში გვხვდება 2 გვარის 2 სახეობა (ძილგუდა და ღნავი). ძილგუდასებრნი ზოგან ზიანს აყენებენ ბაღის კულტურებს.   

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
*
კატეგორია:მღრღნელები
ნედ კელი

**ედვარდ „ნედ“ კელი** (დ. დეკემბერი, 1854 — გ. 11 ნოემბერი, 1880) — ირლანდიური წარმოშობის ავსტრალიელი ყაჩაღი. კელი დაიბადა ბევერიჯში, ვიქტორიას შტატში ირლანდიურ ოჯახში. კელი ცნობილი იყო ბანკების ძარცვით და პოლიციელების მკვლელობით. 1880 წლის 11 ნოემბერს კელი ჩამოახრჩვეს. კელის მიმართ არაერთგვაროვანი დამოკიდებულებაა ავსტრალიაში. ზოგს იგი მკვლელად და ყაჩაღად მიაჩნია, ზოგს კი ეროვნულ გმირად, როგორც ბრიტანული კოლონიალიზმის წინააღმდეგ მებრძოლ ერთ-ერთ თვალსაჩინო პიროვნებად.

## ლიტერატურა
*Brown, Max (2005). Australian Son: The Story of Ned Kelly. Network Creative Services Pty Ltd. ISBN 9780958016261.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

კატეგორია:დაბადებული 1854
კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1880
ღნავი

**ღნავი**, *მყავი* () — ძუძუმწოვარი ცხოველი მღრღნელების რიგისა. მისი სხეულის სიგრძე 9–10 სმ აღწევს. ბინადრობს ტყეებში, ბუჩქნარებში, ბაღებში, ვენახებში, ზოგჯერ ეზოებში. ვერტიკალურად ვრცელდება 2300 მ-მდე. ბუდეს იკეთებს ხეზე, სოროებში, ხის ფუღუროში. შობს 3–9 თვალაუხილავ ნაშიერს. იკვებება კენკროვნებით, ხილით, წაბლით, თხილით, ნორჩი ყლორტებით. გვიან შემოდგომაზე ზამთრის ძილს ეძლევა. სარეწაო მნიშვნელობა არ აქვს. საქართველოში გავრცელებულია ქვესახეობა კავკასიური ღნავი და ტიხომირევისეული ღნავი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო 
კატეგორია:ღნავი
კატეგორია:აზერბაიჯანის ძუძუმწოვრები
ჩვეულება

**ჩვეულება** — ჩვევის ისეთი სახე, რომლის შესრულება სუბიექტის მოთხოვნილებად გადაიქცა. ასეთ ჩვეულებაში ავტომატიზებულია არა მხოლოდ მოქმედების მიმდინარეობა, არამედ მისი შესრულების მოთხოვნილებაც, რომელიც ამოძრავებს ჩვევას სათანადო გადაწყვეტილების გარეშეც. ჩვეულება შეიძლება აღმოცენდეს ადამიანის მოღვაწეობის ყველა დარგში. განასხვავებენ პოზიტიურ და ნეგატიურ ჩვეულებას. პოზიტიური ჩვეულების შესამუშავებლად საჭიროა სათანადო მოქმედების ხშირი გამეორება, ნეგატიურის აღმოსაფხვრელად — სისტემატური თავშეკავება მათი შესრულებისგან.

## ლიტერეტურა
კატეგორია:ჩვევები
კატეგორია:ქცევა
გრუნდსჰაიმი

**გრუნდსჰაიმი** () — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ალბ-დუნაის რაიონში. თემის ფართობია 3,7 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 215 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
*ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ყაჯარების შაჰების სია

**ყაჯარების დინასტია** — დინასტია ირანში 1794 წლიდან 1925 წლამდე. ყაჯარებს ჰყავდათ შვიდი წარმომადგენელი. აქედან ყველაზე ცნობილია მათი დამაარსებელი და პირველი წარმომადგენელი აღა-მაჰმად-ხანი, რომელსაც ეს თანამდებობა მხოლოდ სამი წლის განმავლობაში ჰქონდა დაკავებული.

## წარმომადგენლები 
### აღა-მაჰმად-ხანი 
* სახელი: აღა-მაჰმად-ხანი
* ორიგინალი სახელი:  آقا محمد خان قاجار
* სიცოცხლის წლები: 1742-1797
* მმართველობის წლები: 1794-1797
* წინამორბედი: შაჰ რუჰ აფშარი
* მემკვიდრე: ფათალი-შაჰი

### ფათალი-შაჰი 
* სახელი: ფათალი-შაჰი
* ორიგინალი სახელი:  فتح على شاه قاجار
* სიცოცხლის წლები: 1772-1834
* მმართველობის წლები: 1797-1834
* წინამორბედი: აღა-მაჰმად-ხანი
* მემკვიდრე: მუჰამედ-შაჰ ყაჯარი

### მუჰამედ-შაჰ ყაჯარი 
* სახელი: მუჰამედ-შაჰ ყაჯარი
* ორიგინალი სახელი: محمد شاه قاجار
* სიცოცხლის წლები: 1808-1848
* მმართველობის წლები: 1834-1848
* წინამორბედი: ფათალი-შაჰი
* მემკვიდრე: ნასერ ალ-დინ შაჰი

### ნასერ ალ-დინ შაჰი 
* სახელი: ნასერ ალ-დინ შაჰი
* ორიგინალი სახელი: ناصرالدین شاه قاجار
* სიცოცხლის წლები: 1831-1896
* მმართველობის წლები: 1848-1896
* წინამორბედი: მუჰამედ-შაჰ ყაჯარი 
* მემკვიდრე: მოზაფარ ალ-დინ შაჰი

### მოზაფარ ალ-დინ შაჰი 
* სახელი: მოზაფარ ალ-დინ შაჰი
* ორიგინალი სახელი: Mozafar Ŝāhe Qājār‎
* სიცოცხლის წლები: 1853-1907
* მმართველობის წლები: 1896-1907
* წინამორბედი: ნასერ ალ-დინ შაჰი
* მემკვიდრე: მუჰამედ ალი შაჰი

### მუჰამედ ალი შაჰი 
* სახელი: მუჰამედ ალი შაჰი
* ორიგინალი სახელი: محمدعلی شاه قاجار‎
* სიცოცხლის წლები: 1872-1925
* მმართველობის წლები: 1907-1909
* წინამორბედი: მოზაფარ ალ-დინ შაჰი
* მემკვიდრე: აჰმედ შაჰ ყაჯარი

### აჰმედ შაჰ ყაჯარი 
* სახელი: აჰმედ შაჰ ყაჯარი
* ორიგინალი სახელი: احمدشاه قاجار
* სიცოცხლის წლები: 1898-1930
* მმართველობის წლები: 1909-1925
* წინამორბედი: მუჰამედ ალი შაჰი
* მემკვიდრე: რეზა ფეჰლევი

## იხილეთ აგრეთვე 
* ყაჯარების იმპერია

## რესურსები ინტერნეტში 
* ირანის ისტორია - ყაჯარები
* ყაჯარების დინასტიის შაჰები 

კატეგორია:სპარსეთის მონარქები
კატეგორია:ირანის ისტორია
კატეგორია:დინასტიები
ეჰინგენი

**ეჰინგენი** () — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ალბ-დუნაის რაიონში. ქალაქის ფართობია 178,4 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 24 786 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის ქალაქები
ანტონივკა (იამპილის რაიონი)

**ანტონივკა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს სუმის ოლქის იამპილის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 354 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:იამპილის რაიონის სოფლები (სუმის ოლქი)
ანტონივსკე

**ანტონივსკე** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს დნიპროპეტროვსკის ოლქის სინელნიკოვეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 355 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:სინელნიკოვეს რაიონის სოფლები
ანტონივცი (შუმსკის რაიონი)

**ანტონივცი** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ტერნოპილის ოლქის შუმსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 25 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:შუმსკის რაიონის სოფლები
ანტონივცი (იარმოლინცის რაიონი)

**ანტონივცი** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხმელნიცკის ოლქის იარმოლინცის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 528 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:იარმოლინცის რაიონის სოფლები
ანტონინა (სოფელი)

**ანტონინა** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერკასის ოლქის უმანის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 246 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:უმანის რაიონის სოფლები
ანტონოვე

**ანტონოვე** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს მიკოლაივის ოლქის ბრატსკეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 439 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ბრატსკეს რაიონის სოფლები
ანტონო-კოვაჩი

**ანტონო-კოვაჩი** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ოდესის ოლქის ველიკა-მიხაილივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 18 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ველიკა-მიხაილივკის რაიონის სოფლები
ანტონოვიჩი (ჩერნიჰივის რაიონი)

**ანტონოვიჩი** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერნიჰივის ოლქის ჩერნიჰივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 230 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ჩერნიჰივის რაიონის სოფლები
ანტონოვიჩი (ოვრუჩის რაიონი)

**ანტონოვიჩი** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჟიტომირის ოლქის ოვრუჩის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 523 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ოვრუჩის რაიონის სოფლები
ანტონოპილი (ხმილნიკის რაიონი)

**ანტონოპილი** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ვინიციის ოლქის ხმილნიკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 345 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ხმილნიკის რაიონის სოფლები
ანტოპილი (ანდრუშივკის რაიონი)

**ანტოპილი** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჟიტომირის ოლქის ანდრუშივკის რაიონში. 2023 წელს სოფლის მოსახლეობა 380 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი
## სქოლიო
კატეგორია:ანდრუშივკის რაიონის სოფლები
ანტრაკოპი

**ანტრაკოპი** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლუჰანსკის ოლქის დოვჟანსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 49 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:დოვჟანსკის რაიონის სოფლები
ანტოსია

**ანტოსია** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ლვივის ოლქის ზოლოჩივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 166 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:ზოლოჩივის რაიონის სოფლები (ლვივის ოლქი)
ანტოპილი (რივნეს რაიონი)

**ანტოპილი** () — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს რივნეს ოლქის რივნეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 514 კაცს შეადგენდა.

## რესურსები ინტერნეტში
* სოფლის ამინდი

კატეგორია:რივნეს რაიონის სოფლები
იაკუძა

**იაკუძა** — ტრანსნაციონალური დანაშაულებრივი ორგანიზაცია და მაფიური სინდიკატი იაპონიაში. იაკუძა ცნობილია მისი მკაცრი დანაშაულებრივი კანონებით და ბუნებით. მათ გააჩნიათ დიდი გავლენა იაპონურ საზოგადოებაში და მისი წევრების რაოდენობა 100 000 კაცზე მეტს ითვლის მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. იაკუძა მიჩნეულია, როგორც ნახევრად კანონიერი ორგანიზაცია. კობეს მიწისძვრის დროს მოსახლეობის დასახმარებლად იაკუძამ საკუთარი ძალების მობილიზება მოახდინა. ასევე, 2011 წლის ტოჰუკუს მიწისძვრის დროსაც დაზარალებულებს დახმარება იაკუძამ გაუწია. მსგავსი მოქმედებების გამო იაპონური მთავრობა ხშირად თვალს ხუჭავს იაკუძას უკანონო საქმიანობაზე.

## ლიტერატურა
*Kaplan, David, Dubro Alec. (1986). Yakuza Addison-Wesley (ISBN 0-201-11151-9)

კატეგორია:ორგანიზებული დანაშაული
ჰოლცკირხი

**ჰოლცკირხი** () — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ალბ-დუნაის რაიონში. თემის ფართობია 8,14 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 258 ადამიანს.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ცეცხლის შეწყვეტისა და ძალების დაშორიშორების ხელშეკრულება

**ცეცხლის შეწყვეტისა და ძალების დაშორიშორების ხელშეკრულება**, გაფორმებულ იქნა ქართულ-აფხაზური კონფლიქტის მონაწილე მხარეების მიერ 1994 წლის 14 მაისს, მოსკოვში. იგი ასევე ცნობილია როგორც **1994 წლის მოსკოვის შეთანხმება**. შეთანხმების მოწმეები იყვნენ გაეროს, რუსეთის ფედერაციის და ევროპის უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის კონფერენციის დამსწრეები. შეთანხმება აღიარებულ იქნა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის უშიშროების საბჭოს რიგით 934-ე რეზოლუციაშიც.
მხარეებმა ხელი მოაწერეს ხელშეკრულებას ცეცხლის შეწყვეტის და უსაფრთხო ზონის შექმნის შესახებ რომელიც გამიჯნავდა დაპირისპირებულ და შეიარაღებულ მხარეებს. ამავე ხელშეკრულების მიხედვით დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის სამშვიდობო ძალები, საქართველოში გაეროს სადამკვირვებლო მისიის დახმარებით, ვალდებული ხდებოდა მონიტორინგი გაეწია ხელშეკრულების შესასრულებლად.

## იხილეთ აგრეთვე 
*აფხაზეთის ომი (1992-1993)
*სოჭის შეთანხმება

კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი
კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკა
ყორღანი

[მინი|[სარმატები|სარმატული ყორღანი, ძვ. წ. IV საუკუნე.]]
**ყორღანი** (, , ) — გორასამარხის, უმეტესად ხის ოთახი, რომელიც შემდგომ მიწის ბორცვით იფარებოდა. სიტყვა ნაწარმოებია თურქული კურგანიდან რომელიც ითარგმნება როგორც ნაყარი, ბორცვი. ყორღანი წარმოადგენს ქვების და მიწის მთას, რომელიც ერთ ან რამდენიმე საფლავზე აღიმართება. ეს სიტყვა გორასამარხის აღსანიშნავად ძირითადად საბჭოთა არქეოლოგიაში გამოიყენებოდა, საიდანაც დღემდე შემორჩა აღმოსავლეთ ევროპისა და შუა აზიის არქეოლოგიას. 

უძველესი აღმოჩენილი ყორღანები მდებარეობს კავკასიაში და თარიღდება ძვ. წ. IV საუკუნით, რომლებიც ასოცირდება პროტოინდოევროპელებთან. ყორღანებს ენეოლითის ხანიდან შუა საუკუნეებამდე აგებდნენ. ყორღანების კულტურა იყოფა რამდენიმე ქვე კულტურად: სკვითური, სარმატული, ჰუნების, ყივჩაყური. 

ყორღანი როგორც ტოპონიმი გვხვდება ბაიკალიდან შავ ზღვამდე.

## ლიტერატურა 
* "In Search of the Indo-Europeans: Language, Archaeology and Myth" by J. P. Mallory, ISBN 0-500-27616-1
* "The Kurgan Culture and the Indo-Europeanization of Europe: Selected Articles Form 1952 to 1993" von Marija Gimbutas u.a., ISBN 0-941694-56-9

## რესურსები ინტერნეტში 
* Kurgan Culture 
* excavated kurgans 

## სქოლიო 
კატეგორია:ცენტრალური აზიის ისტორია
ალტა-ფლორესტა

**ალტა-ფლორესტა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 283 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტა-ფლორესტის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 49 164 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5,48 კმ²-ზე. ფართობი 8 976 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მატუ-გროსუ
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
* *Estimativas da população para 1º de julho de 2009*
* [*Ranking decrescente do IDH-M dos municípios do Brasil*](http://www.pnud.org.br/atlas/ranking/IDH-M%2091%2000%20Ranking%20decrescente%20(pelos%20dados%20de%202000).htm) 

კატეგორია:მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
შავწამალასებრნი

**შავწამალასებრნი** () — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. უმეტესად ბალახები ან ნახევრად ბუჩქებია (ზოგჯერ საპროფიტები, ნახევრად პარაზიტები და პარაზიტები), იშვიათად ბუჩქები და ლიანები. მეტწილად მორიგეობით განლაგებული ფოთლები აქვს. 

ორსქესიანი ყვავილები შეკრებილია ყვავილედებად ან მარტოულია. ნაყოფი კოლოფია. აერთიანებს 200-ზე მეტ გვარს (3000-მდე სახეობას). გავრცელებულნი არიან ორივე ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელში.  

საქართველოში 25 გვარია (190-მდე სახეობა).  მათ შორის: 

*ვერონიკა 
*შავწამალა
*სატილია 
*კორდისკბილა 
*სანთელა 
*სელიჭა 
*ფუტკარა 
*ქერიფქლა და სხვა.   

## ლიტერატურა