open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მემარცხენე-ცენტრიზმი

**მემარცხენე ცენტრიზმი** — პოზიცია პოლიტიკურ სპექტრზე, რომელიც მდებარეობს ცენტრიზმსა და მემარცხენეობას შორის. მემარცხენე-ცენტრისტულ იდეოლოგიებს მიეკუთვნება სოციალ-დემოკრატია, სოციალური ლიბერალიზმი და მწვანე პოლიტიკა. მემარცხენე-ცენტრისტული პარტიები მხარს უჭერენ სოციალურ სამართლიანობას, შერეულ ეკონომიკას, გარემოს დაცვით პოლიტიკასა და ლიბერალურ ინტერნაციონალიზმს.

## ლიტერატურა 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
კატეგორია:პოლიტიკური სპექტრი
გიორგი მაევსკი

**გიორგი სტანისლავის ძე მაევსკი** (დ. , სოფელი ზემო ჩოჩეთი — გ. 7 ივლისი, 1977, თბილისი) — საბჭოთა ინჟინერ-ჰიდროტექნიკოსი. სსრკ სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1951; სპეციალისტთა ჯგუფთან ერთად), საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული ინჟინერი (1961). 

## ბიოგრაფია
1931 წელს დაამთავრა კიევის სამშენებლო ინსტიტუტი და იმავე წელს დაიწყო მუშაობა ხრამჰესის მშენებლობაზე. 1967 წლიდან იყო ენგურჰესის მშენებლობის უფროსის მოადგილე, მუშაობდა სამგორჰესის, მინგეჩაურჰესის (აზერბაიჯანი) და ჟინვალჰესის მშენებლობებზე.

## ჯილდოები და მედლები
მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები:
*2 შრომის წითელი დროშის ორდენი;
*„საპატიო ნიშნის“ ორდენით;
*დაჯილდოვებულია მედლებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 27 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1911
კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:საბჭოთა ინჟინერ-ჰიდროტექნიკოსები
ნაპოლეონის გაქცევა მოსკოვიდან პარიზში

**ნაპოლეონის გაქცევა მოსკოვიდან პარიზში** — რუსი ოსტატის, ალექსანდრ პეტროვის სახვითი საჭადრაკო ამოცანა, რომელიც 1812 წლის ნაპოლეონის კამპანიის დასკვნით ნაწილს ასახავს. აღნიშნულ ამოცანის საწყის პოზიციაში უჯრა „b1“ მოსკოვს აღნიშნავს, „h8“ - პარიზს, შავი მეფე - ნაპოლეონს, თეთრი მეფე - იმპერატორ ალექსანდრე I-ს, თეთრი მხედრები - კაზაკებს, „h1-a8“ დიაგონალი მდინარე ბერეზინას.

## ამოხსნა 
**1.მd2++ მფa2 2.მc3+ მფa3 3.მdb1+ მფb4 4.მa2+ მფb5 5.მbc3(a3)+ მფa6 6.მb4+ **(ლa8×)** მფa7 7.მb5+ მფb8 8.მa6+ მფc8 9.მa7+ მფd7 10.მb8+ მფe7 11.მc8+ მფf8 12.მd7+ მფg8 13.მe7+ მფh8 14.მფg2(g3)×** ნაპოლეონი დატყვევებულია.

მეექვსე სვლაზე a8 უჯრიდან ლაზიერით შამათი ცხადდებოდა, მაგრამ ავტორმა არ გამოაცხადებინა იგი, რადგანაც სინამდვილეშიც კაზაკებმა ბერეზინასთან ვერ დაატყვევეს ნაპოლეონი, თუმცა ჰქონდათ ამის შესაძლებლობა.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:საჭადრაკო კომპოზიცია
მავჯი

**მავჯი** (ნამდვილი სახელი ალი-ხან ბეგი) — XVII საუკუნის სპარსელი პოეტი. 

დაიბადა წარმოშობით ქართველის — ოღლი-ბეგის ოჯახში. მსახურობდა შაჰ სულეიმან I-ის კარზე. მის შესახებ ცნობები შემოინახა მირზა მოჰამედ თაჰერ ნასრაბადის თეზქერემ, რომელშიც შეტანილია ტექნიკით, მუსიკალურობით, მოხდენილი გამონათქვამებით ცნობილ პოეტთა და კულტურის სხვა მოღვაწეთა ბიოგრაფიული ცნობები. იქვე ნიმუშად მოყვანილია რამდენიმე პოლემიკური ხასიათის ლექსი, რომელიც მავჯის უთქვამს ვინმე სეფიყული-ბეგის საპასუხოდ და სეიდობის (მუჰამედის შთამომავლობის აღმნიშვნელი ტიტული) მაძიებელ მუხთარ-ბეგ ფარაშ-ბაშის გამოსაჯავრებლად. თეზქერეს ავტორი ხაზს უსვამს მავჯის ფაქიზ გემოვნებას.

## ლიტერატურა
*ფუთურიძე ვ., ქართველი მოღვაწენი ირანის კულტურულ ასპარეზზე, „ანალები“, 1947, [ტ.] 1.

კატეგორია:სპარსელი პოეტები
სლოვაკეთის ეროვნული მუზეუმი

**სლოვაკეთის ეროვნული მუზეუმი** () — სლოვაკეთის 18 მუზეუმის ქსელი. შტაბ-ბინა მდებარეობს ბრატისლავაში.

დაარსდა 1961 წელს. მუზეუმში წარმოდგენილია ბუნების მუზეუმის (Prírodovedné múzeum) მდიდარი გამოფენა, რომელიც მოგვითხრობს სლოვაკეთის ფლორის, ფაუნისა და გეოლოგიური სტრუქტურის შესახებ. შენობა ხშირად მასპინძლობს დროებით გამოფენებს სხვადასხვა თემაზე და ასევე ხელოვნების გამოფენებს.

სლოვაკეთის ეროვნული მუზეუმი არის ყველაზე მნიშვნელოვანი დაწესებულება, რომელიც წარმოადგენს სამეცნიერო კვლევების და კულტურული განათლების უმნიშვნელოვანეს დაწესებულებას  სლოვაკეთში. მისი დასაწყისი „კავშირშია სლოვაკეთის ერის ეროვნული განთავისუფლებისა და თვითგამორკვევის სურვილთან“.

შტაბ-ბინა ბრატისლავაშია, მაგრამ სლოვაკეთის ეროვნულ მუზეუმში ფუნქციონირებს 18 სპეციალიზებული მუზეუმი, რომელთა უმეტესობა მდებარეობს ქალაქგარეთ.

## ისტორია
სლოვაკეთის ეროვნული მუზეუმი დაარსდა 1961 წელს. მისი წარმოშობა სათავეს იღებს სლოვენიის მატიცის მუზეუმისა და მარტინის ეროვნული სახლის მუზეუმის გაერთიანებით, რომელმაც შექმნა სლოვაკეთის სამუზეუმო საზოგადოება. ეროვნული კოლექციიდან დაფინანსებული პირველი მუდმივი გამოფენა გაიხსნა მარტინში 1908 წელს.

მუზეუმში ჩამოყალიბდა არქეოლოგიური, ეთნოგრაფიული, ისტორიული, ნუმიზმატიკური, ხელოვნების ისტორიის, ხელოვნებისა და ბუნებისმეტყველების კოლექციები. სლოვაკეთის ეროვნული გეოგრაფიული და ისტორიული მუზეუმი დაარსდა ბრატისლავაში 1924 წელს სლოვაკეთის გეოგრაფიული და ისტორიული მუზეუმების ეროვნული საზოგადოების მიერ. იმავე წელს ბრატისლავაში დაარსდა სოფლის მეურნეობის მუზეუმი, როგორც პრაღაში მდებარე ჩეხოსლოვაკიის სასოფლო-სამეურნეო მუზეუმის განყოფილება.

1940 წელს სლოვაკეთის ეროვნული გეოგრაფიული და ისტორიული მუზეუმი, სოფლის მეურნეობის მუზეუმი გაერთიანდა და ეწოდა სლოვაკეთის მუზეუმი. 1961 წელს სლოვაკეთის მუზეუმი და მარტინის სლოვაკეთის ეროვნული მუზეუმი გაერთიანდა სლოვაკეთის ეროვნულ მუზეუმში, რომელიც მდებარეობს ბრატისლავაში. ხანძარმა სახურავი გაანადგურა, მაგრამ ისტორიული კოლექციების უმეტესობა არ დაზიანებულა. ციხე 2018 წელს გაიხსნა.

## თანამედროვეობა
სლოვაკეთის ეროვნული მუზეუმი არის ყველაზე მნიშვნელოვანი კვლევითი, კულტურული და საგანმანათლებლო დაწესებულება სლოვაკეთის მუზეუმის სფეროში უდიდესი კოლექციებით. მუზეუმი ასევე ახორციელებს კვლევით და საგამომცემლო საქმიანობას. გარდა ამისა მუზეუმი წარმოადგენს სლოვაკეთის მასშტაბით ყველა მუზეუმის საკონსულტაციო, საგანმანათლებლო და საინფორმაციო ცენტრს.

## შენობა
სლოვაკეთის ეროვნული მუზეუმის შტაბ-ბინა მდებარეობს ბრატისლავის ძველ ქალაქში მდინარის პირას მდებარე ვაიანსკის სანაპიროზე, ბუნების ისტორიის მუზეუმთან ერთად. შენობის მშენებლობა, რომელიც დააპროექტა არქიტექტორმა მ. მ. ჰარმინეცმა, დაიწყო 1925 წლის ივლისში და დასრულდა 1928 წელს. მუზეუმის ეს შენობა გაიხსნა 1930 წლის 4 მაისს.

## რესურსები ინტერნეტში
* National Museum official website
## სქოლიო
კატეგორია:სლოვაკეთის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
მაზანდარა

**მაზანდარა** — წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზედა მაზანდარისა და ქვედა მაზანდარის საერთო სახელწოდება, ყოფილი სოფელი (1988 წლამდე), ქალაქ წალენჯიხის ყოფილი უბანი (1988–2013). 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
არასი

**არასი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* არასი — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში;
* არასი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში;
* არასი — ქალაქი საფრანგეთში.
დიუნკერკის ევაკუაცია

**დიუნკერკის ევაკუაცია** (ოპერაციის პირობითი სახელი — **„დინამო“**) — მეორე მსოფლიო ომის ფრანგული კამპანიის დროს ქალაქ დიუნკერკის (ჩრდ. საფრანგეთი) რაიონიდან ბრიტანული, ასევე ფრანგული და ბელგიური ჯარების ნაწილის საევაკუაციო ოპერაცია 1940 წლის 26 მაისიდან 4 ივნისამდე.

1940 წლის 20 მაისს „გელბის“ გეგმის მიხედვით გერმანული სატანკო შენაერთები გაიჭრნენ ლა-მანშის სრუტისკენ, რის შედეგადაც მოკავშირეთა არმიის 1-ელი ჯგუფის ჯარები (10 ინგლისური, 18 ფრანგული და 12 ბელგიური დივიზია; მეთაური — გენერალი პიერ ბიიოტი, 25 მაისიდან გენერალი ჟორჟ მორის ჟან ბლანშარი) მოწყვეტილები და ზღვისკენ მიმწყვდეულები აღმოჩნდნენ ქალაქების გრავლინის, არასისა და ბრიუგეს რაიონებში (იხ. დიუნკერკის ბრძოლა). მოკავშირეთა ჯარები ბლოკირებული ჰყავდა გერმანიის არმიათა ჯგუფ „ა“-ს (გენერალ-პოლკოვნიკი გერდ ფონ რუნდშტეტი) და არმიათა ჯგუფ „ბ“-ს (გენერალ-პოლკოვნიკი ფედორ ფონ ბოკი). გერმანულ ჯარებს უპირატესობა ჰქონდათ ტანკებში და ავიაციაში, თუმცა 23 მაისს რუნდშტედტის ბრძანებით, რომელიც მოწონებული იყო ჰიტლერის მიერ, შეტევა შეჩერდა. ეს გადაწყვეტილება განპირობებული იყო იმით, რომ გერმანულ სარდლობას უნდოდა სატანკო დივიზიების ბრძოლისუნარიანობის შენარჩუნება შემდგომში საფრანგეთის კამპანიის გადამწყვეტ ბრძოლებში გამოსაყენებლად. ამას გარდა, ჰიტლერი თვლიდა, რომ უმსხვილესი ევროპელი მოკავშირის დაკარგვა და კუნძულზე დემორალიზებული ჯარისკაცების დაბრუნება ბრიტანეთის მთავრობას უბიძგებდა გერმანიასთან სეპარატული ზავის გაფორმებისკენ. თუმცა მოკავშირეებმა არ ისარგებლეს საკუთარი თავდაცვის გამაგრების შესაძლებლობით. იმ დროს, როდესაც ფრანგული სარდლობა ცდილობდა დიუნკერკთან პლაცდარმის შენარჩუნებას, ბრიტანეთის სარდლობამ, მოკავშირეთა შეუტყობინებლად, დაიწყო საკუთარი საექსპედიციო არმიის ევაკუაციის გეგმის შემუშავება. 26 მაისს დაიწყო მისი განხორციელება, რისთვისაც გამოიყენეს 700-მდე გემი. 27 მაისს გერმანიის ჯარების შეტევა განახლდა, 28 მაისს ბელგიის არმიამ კაპიტულაცია გამოაცხადა. იმავე დღეს საფრანგეთის სარდლობამ თავისი ჯარების ევაკუაციის გადაწყვეტილება მიიღო, ამისთვის გამოიყენეს 250-მდე გემი. საევაკუაციო პლაცდარმის თავდაცვა ორგანიზებული იყო ქალაქების ნიუპორტის და ბერგის  განაპირას გამავალ არხებზე და აღწევდა დიუნკერკიდან დასავლეთით 15 კმ-მდე. ჯარებსა და ფლოტს ჰაერიდან იცავდა ინგლისური გამანადგურებელი ავიაცია, რომელმაც 27 მაისიდან 4 ივნისამდე პერიოდში 2700-ზე მეტი გაფრენა გააკეთა დიდი ბრიტანეთის აეროდრომებიდან და დიუნკერკის რაიონში დროებითი უპირატესობა მოიპოვა. მოკავშირეთა ჯარების ევაკუაცია დასრულდა 4 ივნისის დილას.

ევაკუაციის შედეგად, მოკავშირეებმა შეძლეს 338&nbsp;200-ზე მეტი ადამიანის ევაკუაცია (დაახლ. 200 ათასი ინგლისელი, დაახლ. 139 ათასი ფრანგი და ბელგიელი). დაკარგეს 100 ათასზე მეტი ადამიანი, მ.შ. დაახლ. 40 ათასი ტყვედ ჩავარდა. გერმანულმა ჯარებმა გაანადგურეს 244 ბრიტანული და დაახლ. 60 ფრანგული გემი, ჩამოაგდეს 106 თვითმფრინავი (სხვა მონაცემებით — 302), ხელში ჩაიგდეს თითქმის მთელი საბრძოლო ტექნიკა, სამხედრო ქონება და საბრძოლო მასალები. ბრიტანულმა ავიაციამ და მოკავშირეთა საზენიტო არტილერიამ ჩამოაგდო დაახლ. 140 გერმანული თვითმფრინავი. დიუნკერკის ევაკუაციის გამოცდილებამ აჩვენა არააღჭურვილი ნაპირიდან ჯარების ზღვით ევაკუაციის ორგანიზების შესაძლებლობა მტრის ძლიერი წინააღმდეგობის პირობებში.

## ლიტერატურა 
* 

კატეგორია:საფრანგეთის კამპანია
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ევაკუაციები
თერმოწყვილი

მინი|თერმოწყვილის ორი დარჩილული ლითონი
**თერმოწყვილი** — ორი დარჩილული სხვადასხვა ლითონის გამტარისაგან (ან ნახევარგამტარისაგან) შემდგარი თერმომგრძნობიარე ელემენტი. იყენებენ სხვადასხვა ნივთიერების ტემპერატურის გასაზომად, ჩვეულებრივ 100°-2000°C-ის ფარგლებში, ზოგჯერ კი უფრო მაღლაც. თერმოწყვილის მუშაობის პრინციპი ემყარება სხვადასხვა ლითონის (ასევე ნახევარგამტარების) თვისებას — შექმნან წვილში (ნარჩილში) თერმოემძ, რომელიც დამოკიდებული იქნება თერმოელექტროდების მასალასა და ნარჩილის ტემპერატურაზე. თერმოწყვილის წრედი შედგება 2 თერმოელექტროდისაგან. თერმოწყვილის ნარჩილს ათავსებენ გასაზომ გარემოში და მუშაო ბოლოს უწოდებენ, დანარჩენს — თავისუფალ ბოლოს. ტემპერატურების მიხედვით ნარჩილებში წარმოიქმნება სხვადასხვა თერმოემძ, რომლებიც ერთმანეთისკენაა მიმართული. თერმოწყვილის წრედში მოქმედებს მაშედეგებელი თერმოემძ. გაზომვის პროცესში თერმოწყვილის ცივ ნარჩილს ათავსებენ თერმოსტატში, რომელიც უზრუნველყოფს მუდმივი ტემპერატურის შენარჩუნებას 0°-40°C-მდე.

## ლიტერატურა
კატეგორია:სენსორები
გიორგი ტურაშვილი (სამხედრო პირი)

**გიორგი (იეჟი) ტურაშვილი** (დ. 27 ივნისი, 1901 — გ. 25 მაისი, 1977, კრაკოვი ) — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის არმიის იუნკერი, პოლონეთის არმიის არტილერიის საკონტრაქტო ოფიცერი, პოდპოლკოვნიკი.

## ბიოგრაფია 
1921 წლის თებერვალში იცავდა თბილისის მისადგომებს, იბრძოდა ტაბახმელასთან. ემიგრაციაში წავიდა თურქეთში, ხოლო 1922 წელს პოლონეთში გადავიდა.

1924 წელს დაასრულა არტილერიის ოფიცერთა სკოლა და საველე არტილერიის მე-6 პოლკში ჩაირიცხა (ქ. კრაკოვში).

1939 წელს იბრძოდა მეორე მსოფლიო ომში გერმანელების წინააღმდეგ მდინარე ბზურასთან, კუტნოსთან, ლენჩიცასთან. სექტემბრის კამპანიისას მეთაურობდა მე-8 ბატალიონის 25-ე მსუბუქი არტილერიის პოლკს.
იყო 106-ე "არმია კრაიოვას" ქვეითი დივიზიის მეთაური. გმირობისთვის მიღებული აქვს "ვირტუტი მილიტარის" უმაღლესი ჯილდო. დაჯილდოებულია "ოქროს ჯვრით". 

გიორგი ტურაშვილი ომის შემდეგ, კრაკოვში დასახლდა. 1955 წლიდან იყო პოლონეთის ცხენოსანთა კავშირის მსაჯი. 1957 წლიდან გახდა კრაკოვის საცხენოსნო კლუბის ერთ-ერთი დამფუძნებელი და ატარებდა ჯირითის შემსწავლელ გაკვეთილებს.

გარდაიცვალა 1977 წლის 25 მაისს, დაკრძალულია კრაკოვის რაკოვიცკის სასაფლაოზე.

2018 წლის მაისში კრაკოვში მდებარე ერთ-ერთი სკვერი იეჟი (გიორგი) ტურაშვილის სახელობის გახდა.

250px|მინი|მარჯვნივ|გიორგი (იეჟი) ტურაშვილის საფლავი
300px|მინი|ცენტრი|გიორგი (იეჟი) ტურაშვილის სახელობის სკვერი კრაკოვში

## ლიტერატურა
*პორუჩიკი გიორგი ტურაშვილი // ქართველები მსოფლიო ისტორიაში : [12 ტომად]. ტომი 6. - თბ., 2012. - გვ. 94-95.
*ყოლბაია დ., რეჩპოსპოლიტას ფრთებქვეშ : ქართული ემიგრაცია პოლონეთში 1921-1939. - ვარშავა : ეროვნული მეხსიერების ინ-ტი, 2019. - გვ. 227.

## რესურსები ინტერნეტში
*გიორგი ტურაშვილი | ქართველები უცხოეთში

კატეგორია:დაბადებული 1901
კატეგორია:დაბადებული 27 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კატეგორია:გარდაცვლილი 25 მაისი
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები
კატეგორია:პოლონეთის არმიის ოფიცრები
Take Me Home, Country Roads

„**Take Me Home, Country Roads**“, აგრეთვე ცნობილი როგორც „**Country Roads**“ — ბილ დენოფის, ტეფი ნივერტისა და ჯონ დენვერის მიერ დაწერილი სიმღერა, რომელიც გამოიცა 1971 წლის 12 აპრილს. იმავე წლის აგვისტოში იგი Billboard Hot 100-ში მეორე პოზიციაზე ავიდა. 1971 წელს ამერიკის ხმისჩამწერი კომპანიების ასოციაციამ მას ოქროს სტატუსი მიანიჭა, ხოლო 2017 წელს — პლატინა. „Country Roads“ ჯონ დენვერის ერთ-ერთი ყველაზე პუპულარული სიმღერაა, რომელიც დღემდე იყიდება. 2020 წლის იანვრის მონაცემით, აშშ-ში 1.6 მილიონი ციფრული ასლია გაიყიდული.

1998 წელს, ჯონი დენვერის 1971 წლის ჩანაწერი გრემის დიდების დარბაზში იქნა შეყვანილი. სიმღერა იქცა დასავლეთ ვირჯინიის სიმბოლოდ. 2014 წელს იგი გახდა დასავლეთ ვირჯინიის მეოთხე ოფიციალური ჰიმნი. 2023 წელს შეტანილი იქნა კონგრესის ბიბლიოთეკის ჩანაწერების ეროვნულ რეესტრში.

2001 წელს ნიდერლანდურმა პოპ ჯგუფმა „Hermes House Band“-მა გამოუშვა სიმღერის ქავერ-ვერსია სახელად „Country Roads“. 2023 წლის 1 დეკემბერს ამერიკელმა მომღერალმა ლანა დელ რეიმ გამოსცა სიმღერის საფორტეპიანო ქავერ-ვერსია, ხოლო 2018 წელს კომპანია Bethesda Softworks-ის შეკვეთით, Copilot Music and Sound-მა და ვოკალურმა ჯგუფმა „Spank“ შექმნა სიმღერის ქავერ-ვერსია, რომელიც ნაჩვენები იქნა ვიდეო თამაშის „Fallout 76“-ის E3 2018-ის ტრეილერში, რომლის სიუჟეტი სწორედ დასავლეთ ვირჯინიაში ვითარდება.

## ჩარტები
## რესურსები ინტერნეტში
*Take Me Home, Country Roads — Discogs

## სქოლიო
კატეგორია:1970 წლის სიმღერები
კატეგორია:1971 წლის სინგლები
კატეგორია:2001 წლის სინგლები
კატეგორია:ჯონ დენვერის სიმღერები
მაზანდარის მღვიმე

**მაზანდარის მღვიმე** — მღვიმე საქართველოში, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ქვედა მაზანდარაში, მდინარე ჭანისწყლის (მდინარე ხობისწყალის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 260 მ. გამომუშავებულია ნეოგენური ასაკის სუსტად შეცემენტებულ კონგლომერატებში. მღვიმე დახშულია, სიგრძე 20 მ. ქიმიური ნალექებიდან გვხვდება მინიატურული სტალაქტიტები, მექანიკური ნალექებიდან — წვრილმარცვლოვანი თიხა-ქვიშის ფენა ფსკერზე. მღვიმის შესასვლელში ტემპერატურაა 19.7 °C, ბოლოში კი — 14.6 °C; ჰაერის შეფარდებითი სინოტივე — 98 %. გამოედინება მცირედებიტიანი ნაკადი. მღვიმეში შეღწევა ადვილია.

## რესურსები ინტერნეტში
*ენციკლოპედია „საქართველო“

კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მღვიმეები
ურუგვაული უკვდავი პარტია

**ურუგვაული უკვდავი პარტია** —  საჭადრაკო პარტია, რომელიც გათამაშდა ბრუნო მოლინარისა და ლუი რუ კაბრალს შორის  ურუგვაის საჭადრაკო ჩემპიონატის მიმდინარეობისას 1943 წელს.

## საჭადრაკო პარტია
თეთრები: ბ. მოლინარი  შავები: ლ. კაბრალი  

**1. d4 მf6 2. მf3 d5 3. c4 c6 4. მc3 მbd7 5. e3 e6 6. კd3 dxc4 7. კxc4 b5 8. კd3 a6 9. 0-0 c5 10. b3 კb7 11. ლe2 ლb6 12. ეd1 კe7 13. a4 b4 14. მb1 ეc8 15. მbd2 cxd4 16. მc4 ლa7 17. მxd4 0-0 18. კd2 a5 19. მb5 ლa8 20. მbd6 კxg2 21. მxc8 ეxc8 22. ეe1 კf3 23. ლf1 ლd5 24. e4 ეxc4 25. bxc4 ლh5 26. კf4 მg4 27. კe2 მde5 28. h3 კc5 29. კg3 მxf2 30. კxf2** (იხ. დიაგრამა) **ლg5+ 31. მფh2 ლf4+ 32. კg3 კg1+ 33. ლxg1 მg4+**
თეთრები დანებდნენ, რადგანაც შამათი გარდაუვალია.

## აგრეთვე იხილეთ 
* უკვდავი პარტია

## სქოლიო 
კატეგორია:ჭადრაკი
კატეგორია:საჭადრაკო პარტიები
საბურველი (მიკოლოგია)

[thumb|250პქ|[შხამასოკო და ნიყვი. ნორჩი ეგზემპლარები, რომლებიც დაფარულია გარსით]]
**ველუმი** (), ან **საბურველი** — გარსი, რომელიც იცავს სოკოს ნაყოფსხეულს ადრეულ სტადიაზე. განასხვავებენ **საერთო საბურველს**, (), რომელიც ფარავს მხოლოდ სოკოს ქუდის ქვედა ზედაპირს ჰიმენალურ შრესთან ერთად.

სოკოს ზრდასთან ერთად საბურველი სკდება და მის ნაყოფსხეულზე რჩება **რგოლის** (**საყელო**), ფეხზე **ვოლვის**, ხოლო ქუდზე ქერცლებისა და ნაფლეთების სახით. საბურველის ნარჩენების არსებობა და მათი მახასიათებლები ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია სოკოების იდენტიფიცირებისთვის.

განასხვავებენ სამი ტიპის საბურველს: **აფსკისებრი** (ტყავისებრი), **აბლაბუდისებრი** და **ბოჭკოვანი** (კორტინა) და **ლორწოვანი**. აფსკისებრი საბურველი ყველაზე ადვილი შესამჩნევია; აბლაბუდისებრი საბურველი, ბუსუსების სახით, როგორც წესი, ოდნავ რთულად შესამჩნევია; ლორწოვანი საბურველი, ხშირ შემთხვევაში, სოკოს ზრდასთან ერთად სრულად ქრება.

რგოლი (საყელო) არის კერძო საბურველის ნარჩენი — ფეხის შუა ან ზედა მხარეს. რგოლი შეიძლება იყოს ფეხზე მიმაგრებული ან მოძრავი ფეხის მიმართ. ზრდასრულ სოკოებში მოძრავი რგოლი ზოგჯერ მთლიანად ქრება. ახლო მონათესავე სახეობების განსხვავებისთვის, მნიშვნელოვანი მახასიათებელია რგოლის ზემოთა ზედაპირის ნიშნები — ის შეიძლება იყოს გლუვი ან ზოლიანი (დანაოჭებული). რაც შეეხება ვოლვას, იგი რჩება საერთო საბურველის გახევის შემდეგ, ახასიათებს აფსკისებრი საბურველი ფეხის ქვედა ნაწილში. გარდა ვოლვისა, სოკოს ქუდზე საერთო საბურველის ნაფლეთები აფსკის ან მეჭეჭების (ნაფიფქი) სახით რჩება. ხშირად, ისინი უფერული ან სუსტად შეფერილია.

## გალერეა

ფაილი:Fliegenpilz.JPG|ცადამაყვანა. მყიფე შეზრდილი ვოლვა და ნაფიფქი ქუდზე — საერთო საბურველის ნარჩენები
ფაილი:Amanita phalloides 1.JPG|შხამასოკო. რგოლი (საყელო) და თავისუფალი ვოლვა
ფაილი:Suillus luteus 2.jpg|ჩვეულებრივი დუმასოკო, აფსკისებრი კერძო საბურველით
ფაილი:Cortinarius claricolor 01.jpg|Cortinarius claricolor, აბლაბუდიანი საბურველით
ფაილი:Cortinarius armillatus.jpg|მანჭკვალისებრი აბლაბუდიანი სოკო, რგოლისებური ზონებით
ფაილი:Gomphidius glutinosus x1.jpg|ნაძვნარების ლორწოვანა, ლორწოვანი კერძო საბურველით
ფაილი:Stropharia aeruginosa eF.jpg|ლურჯ-მწვანე სტროფარია. შეფერილი დანაოჭებული რგოლი და ნაფიფქი ქუდის კიდეებთან

## ლიტერატურა
* Вавриш П. О., Горовой Л. Ф. Грибы в лесу и на столе. — К.: Урожай, 1993. — С. 44—45. — 208 с. — ISBN 5-337-00728-9.

## სქოლიო
კატეგორია:სოკოების მორფოლოგია
პალნე ვერეში

**პალნე ვერეში** ( , დაბად. **ჰერმინე კაროლინ ბენიცკი**, ,  ; დ. 13 დეკემბერი 1815, ლაზი, დიერ-მოშონ-შოპრონი — გ. 28 სექტემბერი 1895, ვაჩარტიანი, პეშტი) — უნგრელი პედაგოგი და ფემინისტი. ქალთა უფლებების დამცველი. უნგრეთში გახსნა პირველი საშუალო ქალთა სკოლა და დააარსა უნგრეთის ქალთა განათლების ეროვნული ასოციაცია.

## ცხოვრება 
ჰერმინ ბენიცკი დაიბადა 1815 წლის 13 დეკემბერს ლაზში, რომელიც ავსტრიის იმპერიის შემადგენლობაში შედიოდა. ქორწინების შემდეგ, უნგრული ტრადიციის თანახმად, ატარებდა მეუღლის პალ ვერეშის სახელ, პალნეს. ჰერმინის მამა, პალ ბენიცკი იყო პროტესტანტი მიწის მესაკუთრე ნოგრადელების კეთილშობილური ოჯახიდან, ხოლო დედა — ქეროლაინ შტურმანი, წარმოშობით ვაჭრობით გამდიდრებული ოჯახიდან იყო. ვერეშის ბაბუა — მარტონ შტურმანი იყო უნგრელი პატრიოტი და მტკიცე პროტესტანტი. როდესაც პალენი სრულწლოვანი გახდა, იგი გადავიდა პეშტში. იქ გაიცნო და დაუმეგობრდა მწერალ იმრე მადაჩს. ჰერმინი გარდაიცვალა პეშტში 1895 წლის 28 სექტემბერს.

## აქტივიზმი 
პალნე ვერეშმა, თავად განათლებულმა ქალმა, 1869 წელს დააარსა უნგრეთის ქალთა პირველი საშუალო სკოლა. ის ფიქრობდა, რომ გოგონებს უნდა მიეღოთ განათლება, რათა ყოფილიყვნენ თვითკმარნი და ესწავლათ დახვეწილი კულტურის დაფასება, ამავდროულად თავიდან აეცილებინათ ფუფუნებისადმი ლტოლვა, რასაც შესაძლოა გაეკოტრებინა ყველაზე მდიდარი ოჯახებიც კი. გოგონებს უნდა ესწავლათ, რომ ყოფილიყვნენ უფლის წარმომადგენლები მომავალ ოჯახურ ცხოვრებაში და საკუთარ ქცევებში განესახიერებინათ ქრისტიანული იდეალები.  
[მარცხნივ|მინი|პალნე ვერეშის ძეგლი [ბუდაპეშტი|ბუდაპეშტში.]]
თავად სკოლა დაყოფილი იყო 11 კლასად: ოთხი დაწყებითი, ოთხი საშუალო და სამი უფროსი კლასი. საშუალო სკოლის სასწავლო გეგმა მოიცავდა რელიგიურ კვლევებს, უნგრულ ენას, უნგრულ ლიტერატურას, ესთეტიკას, პედაგოგიკას, ანთროპოლოგიასა და ფსიქოლოგიას, ლოგიკას; ცივილიზაციის ისტორია (განსაკუთრებით ქალებთან დაკავშირებულ საკითხებში), ალგებრას და გეომეტრიას, გერმანულს, ფრანგულს, ხელნაკეთობებს,  ვოკალურ და ინსტრუმენტულ მუსიკას, ტანვარჯიშს, მათემატიკას და სტერეომეტრიას, ხატვას.  

პალნე ვერეში იყო იმედგაცრუებული, ვინაიდან მოსწავლე გოგონების დიდი პროცენტი ვერ ამთავრებდა საშუალო სკოლას. ბურჟუაზიული და არისტოკრატიული ოჯახები, რომელთა ქალიშვილებიც მის სკოლაში იღებდნენ განათლებას, გარკვეული ასაკის მიღწევის შემდეგ ვერ ხედავდნენ  შვილების განათლების პრაქტიკულ სარგებელს. უფროს კლასებში სიარული  მხოლოდ იმ ახალგაზრდა ქალებისთვის იყო მიზანშეწონილი, რომლებიც აპირებდნენ თავად გამხდარიყვნენ სკოლის პედაგოგები. მაგრამ პალნე ვერეშმა მოახერხა გავლენა მოეხდინა ბურჟუაზიისა და არისტოკრატიის გარკვეულ ნაწილზე, რათა ეღიარებინათ ზოგადად განათლების სარგებლობა ორივე სქესის ბავშვებისთვის.  

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 13 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1815
კატეგორია:გარდაცვლილი 28 სექტემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1895
კატეგორია:ქალი პედაგოგები
პერუული უკვდავი პარტია

**პერუული უკვდავი პარტია** —  საჭადრაკო პარტია, რომელიც გათამაშდა პერუელ ოსტატ (მოგვიანებით დიდოსტატ) ესტებან კანალსა და უცნობ მოყვარულს შორის  ბუდაპეშტში საგამოფენო თამაშის ფარგლებში 1934 წელს.

## საჭადრაკო პარტია
თეთრები: ესტებან კანალი  შავები: მოყვარული, ბუდაპეშტი, 1934

'''1. e4 d5 2. exd5 ლxd5 3. მc3 ლa5 4. d4 c6 5. მf3 კg4 6. კf4 e6 7. h3 კxf3 8. ლxf3 კb4 9. კe2 მd7 10. a3 0-0-0 11.axb4 ლxa1+ 12. მფd2 ლxh1 13. ლxc6+! bxc6 14. კa6# 

## იხილეთ აგრეთვე
* ურუგვაული უკვდავი პარტია

## ბმულები
*პერუული უკვდავი პარტია  Chessgames.com-ზე

კატეგორია:საჭადრაკო პარტიები
კატეგორია:ჭადრაკი
დაწყებითი განათლება

**დაწყებითი განათლება** — სასკოლო განათლების საწყისი საფეხური. მისი ამოცანაა საგანთა თანამიმდევრული სწავლა-სწავლების გზით მოსწავლის გონებრივი, ფიზიკური, ემოციური და სოციალური განვითარების ხელშეწყობა, საბაზისო უნარების — წიგნიერებისა და რაოდენობრივი წიგნიერების განვითარების ხელშეწყობა, სასკოლო გარემოსა და სწავლის მიმართ დადებითი დამოკიდებულების ჩამოყალიბება, ცნობისმოყვარეობის ცოდნისმოყვარეობაში გადაზრდა და მოსწავლის მომზადება საბაზო საფეხურისთვის.

სასკოლო განათლების საწყისი საფეხური სხვადასხვა ქვეყანაში სხვადასხვა სახელითაა ცნობილი, მაგ., პირველდაწყებითი განათლება დიდ ბრიტანეთსა () და საფრანგეთში (); ამერიკის შეერთებული შტატებში ტერმინი primary education აღნიშნავს პირველდაწყებითი განათლების (ამერ. ინგლ. elementary education) მხოლოდ საწყისი საფეხურს — საბავშვო ბაღსა და სკოლის 1-3 კლასებს (ინგლ. grade).

## საქართველო
დაწყებითი განათლების ადრეულ მაგალითებს საქართველოში წარმოადგენს ქართული საეკლესიო-სამრევლო სკოლები (სიონის, ქაშვეთის, მეტეხის, ანჩისხატისა და სხვ.). 1778 წელს, გაიოზ რექტორის ხელმძღვანელობით, თბილისში დაარსდა რუსული ენის შემსწავლელი სკოლა, რომელმაც იარსება აღა-მაჰმად-ხანის მიერ თბილისის დარბევამდე 1795 წელს. 

რუსეთის იმპერიის მმართველობის ადრეულ ეტაპზე, 1801-1840 წლებში თბილისის გუბერნიაში მხოლოდ 4 დაწყებითი სკოლა გაიხსნა. საწარმოო ურთიერთობათა შემდგომმა ზრდამ იმპერიის განაპირა მხარეებში დაწყებითი სკოლების რიცხვის მატება განაპირობა. 1900 წელს დაწყებითი სკოლები უკვე ორი რიგისა იყო: დაბალი და მაღალი ტიპის.

საბჭოთა პერიოდში, 1921 წლის შემდეგ სახალხო განათლების სისტემის გარდაქმნის შედეგად საქალაქო დაწყებითი სკოლა გამოიყო სწავლების ცალკე საფეხურად — ოთხწლედად და განისაზღვრა მისი შინაარსი, ამოცანები, საყოველთაო-სავალდებულო ხასიათი. დაწყებითი სკოლა, როგორც სახალხო განათლების დამოუკიდებელი საფეხური, 1958 წელს გაუქმდა და დარჩა განათლების დაწყებით კონცენტრად (სწავლების ვადა — 4 წელი). 

თანამედროვე საქართველოში ეროვნული სასწავლო გეგმა დაწყებით განათლებას განიხილავს როგორც ზოგადი განათლების დაწყებით საფეხურს; სწავლების ვადაა 6 წელი (I-VI კლასები). განათლების კლასიფიცირების საერთაშორისო სტანდარტის (ISCED) ტერმინოლოგიაში მისი შესაბამისია Primary education (ISCED level 1). მისი მომდევნო საფეხურებია საბაზისო (VII-IX კლასები; Lower secondary education, ISCED level 2) და საშუალო (X-XII კლასები; Upper secondary education, ISCED level 3) განათლება.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:განათლება
დეველოპმენტი (უძრავი ქონება)

**დეველოპმენტი** (), *უძრავი ქონების დეველოპმენტი* — სამეწარმეო საქმიანობა, რომელიც დაკავშირებულია არსებული შენობის ან მიწის ნაკვეთის რეკონსტრუქციასთან ან ცვლილებასთან, რომლითაც მიიღწევა მათი ღირებულების ზრდა. დეველოპმენტი გულისხმობს აგრეთვე შენობისა და ნაგებობის რემონტსაც — იმ შემთხვევაში, თუ იგი ზრდის გაყიდვის ფასს ან საარენდო განაკვეთს. ასეთ დეველოპმენტს ეწოდება რენოვაცია.

კომპანიას, რომლის საქმიანობის სფეროა დეველოპმენტი, ეწოდება დეველოპერი. დეველოპერი უკვეთავს პროექტს, ყიდულობს ან არენდით იღებს მიწის ნაკვეთს, უზრუნველყოფს კომუნიკაციების გაყვანას, ობიექტის მშენებლობას ან შეკეთებას, აფინანსებს სამუშაოთა შესრულებას, არენდით გასცემს ან ყიდის შექმნილ ობიექტს.

საქართველოში მოქმედი დეველოპერული კომპანიები ძირითადად გაიგივებულია სამშენებლო კომპანიებთან. 2020-იანი წლების დასაწყისში ქვეყანაში მოქმედი იყო 200-ზე მეტი დეველოპერული კომპანია, მ. შ. „აქსისი“, „არსი“, „ანაგი“, „ბლექ სი გრუპი“, „Age Batumi“, „m²“ და ა. შ.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო 
კატეგორია:ბიზნესი
კატეგორია:არქიტექტურა
სოკოს რბილობი

[მინი|250პქ|[დათვისსოკოს რბილობი]]
**რბილობი** — სოკოს ნაყოფსხეულის შიდა ფენა, რომელიც შედგება ჰიფების ხლართებისგან და მათ შორის არსებული ჟელესებრი შემაერთებელი ნივთიერებისგან. თუ ეს ნივთიერება ფაშარია, მაშინ სოკოს შიგთავსი რბილია, თუ მკვრივია — ელასტიური და ხრტილისებრიც კი. რბილობის გარეგანი ნიშნები ხშირად ასახავს ნაყოფსხეულის მიკროსკოპულ აგებულებას. აგრეთვე სოკოს იდენტიფიცირებისათვის მნიშვნელოვან ფაქტორს წარმოადგენს.

კონსისტენციის მიხედვით, სოკოს ჰყოფენ შემდეგ ძირითად ტიპებად: მერქნისებრი, კორპისებრი, ქეჩისებრი, ტყავისებრი, ხრტილისებრი, ხორცოვანი და ლაბისებრი.

ქუდიანი სოკოს გასარკვევად მნიშვნელოვანი ნიშანია ნაყოფსხეულის რბილობის ფერი და ცვალებადობა ჰაერზე. ზოგიერთი სოკოს რბილობი თეთრი, ყვითელი ან სხვადასხვა ფერისაა და ჰაერზე ზოგჯერ წითლდება, ლურჯდება, მწვანდება და ა.შ. ამისათვის საჭიროა სოკოს გადატეხვა და მასე დაკვირვება. ზოგი სოკო სწრაფად იცვლის ფერს, ზოგიც — რამდენიმე საათის შემდეგ. არსებობს სახეობები, რომელთა რბილობი ჰაერზე ჯერ წითლდება, შემდეგ კი ლურჯდება ან უცვლელი რჩება. რძიანა სოკოები გადატეხვისას გამოყოფენ რძისმაგვარ სითხეს, რომელიც თეთრია, უფერული ან ისეთ ფერისაა, რომელიც ჰაერზე ფერს იცვლის ან უცვლელი რჩება. სოკოს იდენტიფიცირებისათვის აუცილებელია აგრეთვე რბილობის გემოს და სუნის ცოდნა. სუნი შეიძლება ჰქონდეს: სოკოს, ფქვილის, ანისის, ნივრის, მელნის, ფენოლის და ა.შ.

## გალერეა

ფაილი:Fomes_fomentarius_inside_2009_G1.jpg|*Fomes fomentarius*, მერქნისებრი შიდა ფენით 
ფაილი:Piaskowiec_modrzak_przekrój.JPG|რბილობი, რომელიც გაჭრისას ლურჯდება
ფაილი:Lactarius_quietus_2010_G1_crop.jpg|*Lactarius quietus*, რომელსაც დაზიანებისას რძისმაგვარი სითხე სდის

## ლიტერატურა
*
*Вавриш П.О., Горовой Л.Ф. Грибы в лесу и на столе. — К.: „Урожай“, 1993. — 208 с. — ISBN 5-337-00728-9.
*Лессо Т. Грибы, определитель / пер. с англ. Л. В. Гарибовой, С. Н. Лекомцевой. — М.: „Астрель“, „АСТ“, 2003. — 304 с. — ISBN 5-17-020333-0.

კატეგორია:სოკოების მორფოლოგია
ჰიმენოფორი

**ჰიმენოფორი** — სოკოს ნაყოფსხეულის შემადგენელი ნაწილი, რომელსაც ზედაპირზე აქვს თხელი სპორათწარმომქმნელი შრე — ჰიმენიუმი. ხშირად, ჰიმენოფორის ზედაპირი ძლიერგანვითარებულია და სოკოს დიდი რაოდენობით სპორების წარმოქნაში ეხმარება. 

ქუდის ქვედა ზედაპირზე არსებული წარმონაქმნების კედელზე ვითარდება ბაზიდიუმები და მათზე მჯდომი სპორები. გამონაკლისია ჩანთიანი სოკოები, რომლებსაც სპორები უვითარდებათ ჩანთებში და გვხვდება როგორც ქუდის ქვედა, ისე ზედა ზედაპირზე.

ჰიმენოფორის ნიშნები მნიშვნელოვანია როგორც სოკოების დიდი ჯგუფების იდენტიფიცირებისთვის, ასევე ახლო მონათესავე სახეობების გამოსარჩევად.

ჰიმენოფორი ფეხის მიმართ შეიძლება იყოს **დაღმავალი**, როდესაც ზედაპირი მთლიანად შეზრდილია და ასევე ფეხსაც დაუყვება ძირისკენ; ფეხზე **შეზრდილი**, როდესაც მთელი ზედაპირით არის შეზრდილი ფეხთან; ფეხისგან **თავისუფალი**, როდესაც ფეხს არ ეხება; **ამოკვეთილი**, როდესაც ფეხთან არის შეზრდილი კბილისებურად.

ჰიმენოფორი შეიძლება იყოს **გლუვი** (ჩანთიანი სოკოები), **ნაოჭიანი** (მაგ., მიქლიო), **ხორკლებიანი** (მაგ., ირმისტუჩა), **ფორებიანი** (მაგ. დათვისსოკო) და **ფირფიტებიანი** (მაგ. ცადამაყვანა).

## გალერეა

ფაილი:Peziza_spec._-_Lindsey_1.jpg|მურა ჯამა სოკო, გლუვი ჰიმენოფორით
ფაილი:Cantharellus.cibarius2.-.lindsey.jpg|მიქლიო, დაძარღვული ჰიმენოფორით
ფაილი:Hedgehog_fungi.jpg|ირმისტუჩა, ეკლებიანი ჰიმენოფორით
ფაილი:Suillellus_luridus_43122931.jpg|მუხისძირა, ფორებიანი ჰიმენოფორით
ფაილი:Lamellen.jpg|ცადამაყვანა, ფირფიტებიანი ჰიმენოფორით

## ლიტერატურა
*
*Вавриш П.О., Горовой Л.Ф. Грибы в лесу и на столе. — К.: „Урожай“, 1993. — С. 41—44. — 208 с. — ISBN 5-337-00728-9.
*Лессо Т. Грибы, определитель / пер. с англ. Л. В. Гарибовой, С. Н. Лекомцевой. — М.: „Астрель“, „АСТ“, 2003. — 304 с. — ISBN 5-17-020333-0

კატეგორია:სოკოების მორფოლოგია
ფრანჩისკა სანდოვალი

**ფრანჩისკა სანდოვალი** (; დ. 22 აგვისტო, 1991, სანტიაგო, ჩილე — გ. 12 მაისი, 2022, სანტიაგო, ჩილე) — ჩილელი ჟურნალისტი, რომელიც მუშაობდა „Señal 3 de La Victoria“ არხზე. სანდოვალს ესროლეს ცეცხსასროლი იარაღიდან 2022 წლის 1 მაისს, როდესაც ის აშუქებდა ჩილეს „კლასიკურ მუშათა ცენტრის“ მიერ ორგანიზებულ მარშს, მიძღვნილს მუშათა დღისადმი. მოვლენამ შეძრა ჩილე, ვინაიდან ის გახდა პირველი მედიის წარმომადგენელი, რომელიც მოკლეს დემოკრატიის პირობებში. ასევე, მკვლელობა მოხდა იმ დროს, როდესაც ქვეყანაში მიმდინარეობდა მსჯელობა უსაფრთხოებასა და წესრიგის პირობებზე. მკვლელობა მოხდა სანტიაგოს ერთ-ერთ ცენტრალურ უბანში, ცენტრალური სადგურის ახლოს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1991
კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
კატეგორია:ჩილელი ჟურნალისტები
რუსთავის მეორე საჯარო სკოლა

**რუსთავის მე-2 საჯარო სკოლა** (სრული სახელწოდება — სსიპ - შოთა რუსთაველის სახელობის ქალაქ რუსთავის მე-2 საჯარო სკოლა) — ქალაქ რუსთავის ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება დაარსდა 1944 წელს, სადაც ასწავლიდა 5 მასწავლებელი და წარმოადგენდა N1 რუსული სკოლის ქართულ ნაწილს. 1948 წელს ცალკე შენობაში გადავიდნენ, ხოლო ამავე წელს რუსთავს ქალაქის სტატუსი მიენიჭა. 1951 წელს სკოლამ სამ მოსწავლეს გადასცა „სიმწიფის ატესტატი“. 

დღესდღეობით სკოლაში 932 მოსწავლე და 61 პედაგოგი ირიცხება. სკოლის ამჟამინდელი დირექტორის მოვალეობის შეწსრულებელია ნინო გავაშელი.

სკოლა შედგება ერთი შენობისგან. აქვს ბიბლიოთეკა, სააქტო და სპორტული დარბაზი. მოსწავლეებს შესაძლებლობა აქვთ დახმარებისთვის მიმართონ ფსიქოლოგს და ასევე ემსახურება მანდატურთა სამსახური. მოსწავლეები აქტიურად ღებულობენ მონაწილეობას სახელმწიფო ოლიმპიადებში.

სკოლას აქვს თავისი თვითმართველობა.

## რესურსები ინტერნეტში
*განათლება რუსთავში — ქალაქ რუსთავის მერიის საიტი
*სკოლების პორტალი

## სქოლიო
კატეგორია:რუსთავის სკოლები
დემოგრაფიისა და სოციოლოგიის ინსტიტუტი

**დემოგრაფიისა და სოციოლოგიის ინსტიტუტი** — ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტთან აფილირებული სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი თბილისში. მისი უმთავრესი მიზანია დემოგრაფიის სფეროში სამეცნიერო-კვლევითი, საკონსულტაციო და საექსპერტო საქმიანობის განხორციელება.

დემოგრაფიისა და სოციოლოგიის ინსტიტუტი საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის სისტემაში შეიქმნა 1991 წლის 28 მარტს დემოგრაფიის სოციალურ-ეკონომიკური პრობლემების კვლევისა (შეიქმნა 1990 წელს ეკონომიკის ინსტიტუტის სოციოლოგიისა და დემოგრაფიის განყოფილების ბაზაზე) და სოციოლოგიური კვლევის (შეიქმნა 1989 წელს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიასთან) სამეცნიერო ცენტრების გაერთიანების საფუძველზე. მისი პირველი დირექტორი იყო ლეო ჩიქავა. 2006 წლიდან ინსტიტუტს ხელმძღვანელობს ავთანდილ სულაბერიძე. 2009 წლის ივლისიდან ინსტიტუტი აფილირებულია ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტთან.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* დემოგრაფიისა და სოციოლოგიის ინსტიტუტი

კატეგორია:სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტები საქართველოში
კლასიკური Mac OS

**Mac OS** (თავდაპირველად **System Software**; რეტრონიმი: **Classic Mac OS**) — ოპერაციული სისტემების სერია, შექმნილი 1984 წელს Apple Computer, Inc.-ის მიერ Macintosh-ის პერსონალური კომპიუტერებისთვის, რომელიც დაიწყო System 1-ით და დასრულდა Mac OS 9-ის გამოშვებით. Macintosh ოპერაციულ სისტემას მიაწერენ მომხმარებლის გრაფიკული ინტერფეისის კონცეფციის პოპულარიზაციას. ამ ოპერაციულ სისტემას მოიხმარდა ყველა იმდროინდელი Macintosh-ის კომპიუტერი.

2001 წელს Apple-მა გამოუშვა ახალი ოპერაციული სისტემა Mac OS X, რომელმაც შეინარჩუნა მისი წინამორბედის მომხმარებლის ინტერფეისის დიზაინის ელემენტების უმეტესობა, თუმცა ამ ორ სისტემას გააჩნია სრულიად განსხვავებული წარმომავლობა და არქიტექტურა.

## რესურსები ინტერნეტში
*Apple Discussions: Classic Mac OS – Classic Mac OS-ის ოფიციალური ფორუმი
*Folklore.org – A site of anecdotes shared by the creators of the first Macintosh
*The Vintage Mac Museum – Information on Macintosh systems from System 1 to System 7
*Macintosh System 1 in your browser – A web-based simulator
*Macintosh System 7 in your browser – A web-based simulator
*BYTE Magazine September 1986 – A feature on Amiga vs. Macintosh

## სქოლიო
კატეგორია:Apple-ის პროგრამული უზრუნველყოფა
კატეგორია:პროგრამული უზრუნველყოფის ისტორია
კატეგორია:Macintosh-ის ოპერაციული სისტემები
საქართველოს ფასიანი ქაღალდების ცენტრალური დეპოზიტარი

**საქართველოს ფასიანი ქაღალდების ცენტრალური დეპოზიტარი** — სააქციო საზოგადოება, საქართველოში მოქმედი ცენტრალური დეპოზიტარი. დაარსდა 1999 წლის 11 ნოემბერს სს „საქართველოს საფონდო ბირჟის“ მიერ. ცენტრალური დეპოზიტარის ლიცენზია მიღებული აქვს 2000 წელს.

კომპანია წარმოადგენს ფასიანი ქაღალდების ბაზრის ინფრასტრუქტურის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანეს რგოლს და  ემსახურება ფასიანი ქაღალდების ბაზრის პროფესიონალ მონაწილეებს — ბირჟებს, საბროკერო კომპანიებს, ბანკებსა და ინვესტორთა ფართო წრეს. მისი საქმიანობა რეგულირდება ფასიანი ქაღალდების შესახებ საქართველოს კანონისა და ცენტრალური დეპოზიტარის შესახებ საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ბრძანების საფუძველზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* საქართველოს ფასიანი ქაღალდების ცენტრალური დეპოზიტარი

კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
კატეგორია:1999 წელს დაარსებული კომპანიები
დეპოზიტარი (საერთაშორისო სამართალი)

**დეპოზიტარი** ( – საცავი; ) — 
საერთაშორისო სამართალში სახელმწიფო ან საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელსაც შესანახად ბარდება მრავალმხრივი საერთაშორისო ხელშეკრულების ავთენტიკური ტექსტი და მისი რატიფიკაციის სიგელები. დეპოზიტარის ფუნქციები განსაზღვრულია სახელშეკრულებო სამართლის შესახებ ვენის კონვენციის 77-ე მუხლით (ხელმოწერილია 1969 წელს, ძალაში შევიდა 1980 წელს, საქართველოს მიერ ხელმოწერილია 1995 წელს).

ხელშეკრულების დეპოზიტარის დანიშვნა შეიძლება მოლაპარაკებაში მონაწილე სახელმწიფოთა მიერ, ან თავად ხელშეკრულებით, ან რაიმე სხვა წესით. დეპოზიტარი შეიძლება იყოს ერთი ან მეტი სახელმწიფო, საერთაშორისო ორგანიზაცია ან ორგანიზაციის მთავარი აღმასრულებელი თანამდებობის პირი. 

დეპოზიტარის მთავარი ფუნქციებია:
* ხელშეკრულების ტექსტის ორიგინალის და დეპოზიტართან წარდგენილი ნებისმიერი უფლებამოსილების ტექსტის ორიგინალის შენახვა;
* ტექსტის ორიგინალის დამოწმებული ასლების და ხელშეკრულების შემდგომი სხვა ტექსტების
* მომზადება დამატებით ენებზე;
* ხელშეკრულებაზე ნებისმიერი ხელმოწერის მიღება და მასთან დაკავშირებული ნებისმიერი
* დოკუმენტის, შეტყობინების და კომუნიკაციების მიღება და შენახვა;
* იმის შემოწმება არის თუ არა ხელმოწერა ან ნებისმიერი დოკუმენტი, შეტყობინება ან ცნობა, რაც დაკავშირებულია ხელშეკრულებასთან, სრულ წესრიგში და შედგენილი შესაბამისი ფორმით;
* მხარეთა და ხელშეკრულების მხარედ გახდომის უფლების მქონე სახელმწიფოთა ინფორმირება იმ დოკუმენტების, შეტყობინებებისა და ცნობების შესახებ, რომელიც ხელშეკრულებას ეხება;
* ხელშეკრულებათა რეგისტრაცია გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის სამდივნოში.
## სქოლიო
## იხილეთ აგრეთვე
* დეპოზიტარი

კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი
დავით დვალი (ელექტროტექნიკოსი)

**დავით ირაკლის ძე დვალი** (დ. 5 აპრილი, 1950, სოფ. საბუე, ახლანდ. ყვარლის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი ელექტროტექნიკოსი, ტექნიკური მეცნიერების დოქტორი (1994), პროფესორი (1995). 

1972 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კავშირგაბმულობისა და ელექტრონიკის ფაკულტეტი. 1975 წლიდან იდან მუშაობს ამავე ინსტიტუტში (ახლანდ. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი) სამრეწველო ელექტრონიკის კათედრაზე. პედაგოგიურ მოღვაწეობასთან ერთად ეწევა სამეცნიერო-კვლევით საქმიანობას. 1987 წელს ჩამოაყალიბა ელექტრონული ტექნიკის სამეცნიერო-კვლევითი ლაბორატორია. მისი სამეცნიერო კვლევის თემაა შეუფერხებელი და ხარისხიანი ელექტროკვების ტექნოლოგიები, არატრადიციული ენერგოტექნოლოგიები და სხვ. 
## ბიბლიოგრაფია
* ნახევრადგამტარული გარდამქმნელების ესკიზური დაპროექტება, თბ., 1993 (თანაავტ.: გ. დგებუაძე, ა. კერესელიძე).
## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული  5 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული  1950
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ელექტროტექნიკოსები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1972)
თამაზ დვალი

**თამაზ პიმენის ძე დვალი** (დ. 3 იანვარი, 1949, თბილისი) — ქართველი არქიტექტორი.

1971 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. იმავე წელს მუშაობდა დაიწყო გ. ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტში არქიტექტორად, 1976 წლიდან ამავე ინსტიტუტის მეცნიერი თანამშრომელია, ხოლო 1986 წლიდან 2006 წლამდე — ძეგლთა აღნუსხვის განყოფილების გამგე, 1987 წლიდან პარალელურად მუშაობს ქართული ენციკლოპედიის მთავარ სამეცნიერო რედაქციაში. 1997 წლიდან „საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობის“ რედაქციის გამგეა.

დვალმა მიაკვლია, აზომა და შეისწავლა მრავალი ხუროთმოძღვრული ძეგლი. არის რამდენიმე ხუროთმოძღვრული ძეგლის რესტავრაციის პროექტის თანაავტორი, „საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობის" მე-2 წიგნის (თბ., 2004) რედკოლეგიის ხელმძღვანელი, გამოცემა „ქართული ხუროთმოძღვრების" (ძველი ქართ. ხუროთმოძღვრების ძეგლთა დოკუმენტური ასახვა მიკროფილმებზე – 47000 ფოტოსურათით, ტ. 1–8, ლეიდენი, 1994–2011, ინგლ. ენაზე) მოთავე და ხელმძღვანელი. კრებულის I-მა ტომმა მიიღო საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1996). სამეცნიერო გამოკვლევები მიუძღვნა ცხვარიჭამიას, ბენისის, ვაჩნაძიანის ტაძრებს და ა. შ.
## ბიბლიოგრაფია
* ოშკი, თბ., 2009.
* იშხანი, თბ., 2010.
* ოთხთა ეკლესია, თბ., 2011.
## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული  1949
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1971)
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
გიორგი სვანიძე (ბიზნესმენი)

**გიორგი სვანიძე** (დ. 7 აპრილი, 1971, თბილისი) — ქართველი ბიზნესმენი და მეწარმე. დიასპორული ბიზნეს ასოციაციის დამფუძნებელი, ფონდ „გაამწვანე საქართველოს“ თავმჯდომარე, საქართველოს ზეთისხილის მეწარმეთა ასოციაციის თავმჯდომარე და ნიდერლანდების ქართული დიასპორის თავმჯდომარე. 2023 წლიდან ინდონეზიის რესპუბლიკის საპატიო კონსული საქართველოში.

გიორგი სვანიძე იყო პირველი, ვინც საქართველოში ზეთისხილის კულტურა შემოიტანა და 2019-2021 წელს საერთაშორისო ზეთისხილის საბჭოს თავმჯდომარის პოზიცია დაიკავა, იგი არის საქართველო-საუდის არაბეთის ბიზნეს საბჭოს, საქართველო-ინდონეზიის ბიზნეს ასოციაციისა და საქართველო-იაპონიის ბიზნეს ასოციაციის პრეზიდენტი. 2019 წელს გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მრჩეველი და სავაჭრო სამრეწველო პალატის წევრი. 

გიორგი სვანიძე აქტიური ფილანთროპია. ააგო და აღადგინა რამდენიმე ეკლესია და სამონასტრო კომპლექსი. ააშენა საცხოვრებელი კომპლექსები შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვებისთვის.  

საუბრობს ქართულ, ინგლისურ, რუსულ და ნიდერლანდურ ენებზე.

დაოჯახებულია, ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.

## ჯილდოები
* ოქროს ფრთა (2007)
* დიასპორის სამინისტროს საპატიო მედალი (2015) 
* საუკეთესო ინვესტორი (ჯორჯიან თაიმსი, 2018) 
* საუკეთესო ბიზნესმენი (ჯორჯიან თაიმსი, 2019) 
* საუკეთესო ინვესტორი ზეთისხილის სექტორში (ბიზნეს თაიმსი, 2019) 
* ოქროსმედალი და პრიზი (პროდექსპო, 2019)

## რესურსები ინტერნეტში
* გიორგი სვანიძის ბიოგრაფია მსოფლიო ზეთისხილის  საერთაშორისო ასოციაციის  საიტზე

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ბიზნესმენები
კატეგორია:დაბადებული 7 აპრილი
კატეგორია:დაბადებული 1971
კატეგორია:ქართველი მეცენატები
თაობა Z

**თაობა Z** (*ჯენზი*, ) ანუ **ზუმერები** (Zoomers) — დემოგრაფიული კოჰორტა, რომელიც მოსდევს თაობა Y-ს (ათასწლეულის თაობას) და წინ უსწრებს თაობა ალფას. მკვლევრები და მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები თაობა Z-ის დასაწყისად თვლიან 1990-იანი წლების შუა-ბოლოს, ხოლო დასასრულად — 2010-იანების დასაწყისს. თაობა Z-ის წარმომადგენელთა უმრავლესობა თაობა X-ის ან Y-ის შვილია.

თაობა Z პირველი სოციალური კატეგორიაა, რომლის წარმომადგენლები ადრეული წლებიდან იზრდებოდნენ ინტერნეტთან და პორტატულ ციფრულ ტექნოლოგიებთან ერთად, ამიტომ მათ „ციფრულ აბორიგენებსაც“ (digital native) უწოდებენ. ეკრანთან გატარებული დროის უარყოფითი შედეგები უფრო მეტად გამოხატულია მოზარდებში, ვიდრე მცირე ასაკის ბავშვებში. წინა თაობებთან შედარებით, თაობა Z-ის წარმომადგენლები, როგორც წესი, ცხოვრობენ უფრო ნელი ტემპით, აქვთ მოზარდთა ორსულობის უფრო დაბალი მაჩვენებელი და უფრო იშვიათად მოიხმარენ ალკოჰოლს (თუმცა არა აუცილებლად სხვა ფსიქოაქტიურ ნივთიერებებს). უფროს თაობებზე მეტად არიან დაინტერესებული აკადემიური მიღწევებით და სამუშაოს პერსპექტივებით. გაზრდილია სექსტინგის (სექსუალური შინაარსის მიმოწერის) გავრცელებულობა მოზარდებს შორის, თუმცა მისი შედეგება კარგად შესწავლილი არ არის. ახალგაზრდული სუბკულტურები ამ თაობაშიც შენარჩუნდა, თუმცა უფრო მშვიდი ხასიათის გახდა.

მთელ მსოფლიოშია იმის დამადასტურებელი მონაცემები, რომ ქალთა შორის სქესობრივი სიმწიფის საშუალო ასაკი მნიშვნელოვნად შემცირდა XX საუკუნესთან შედარებით, რაც გავლენას ახდენს მათ კეთილდღეობასა და მომავალზე. მთლიანი მოსახლეობის საშუალო მაჩვენებელზე მაღალია მოზარდებსა და ახალგაზრდებს შორის ალერგიის გავრცელებულობა. ამაღლებულია ცნობიერება ფსიქიკური ჯანმრთელობის შესახებ და მისი დიაგნოსტიკის მაჩვენებლები, გაზრდილია ძილის დეპრივაციის შემთხვევები. ბევრ ქვეყანაში თაობა Z-ის ახალგაზრდობას უფრო ხშირად აღენიშნება გონებრივი ჩამორჩენილობა და ფსიქიკური აშლილობები, ვიდრე უფროს თაობას.

თაობა Z-ის წარმომადგენლები ადრინდელ პერიოდთან შედარებით უფრო მეტ დროს ატარებენ ელექტრულ მოწყობილობებთან და უფრო ნაკლებს — წიგნებთან, რაც გავლენას ახდენს ყურადღების კონცენტრაციაზე, ლექსიკურ მარაგზე, აკადემიურ მიღწევებსა და სამომავლო ეკონომიკურ წვლილზე.

## სქოლიო 
კატეგორია:კულტურული თაობები
კატეგორია:XX საუკუნე
კატეგორია:XXI საუკუნე
ირაკლი დვალი

**ირაკლი კონდრატეს ძე დვალი** (დ. 14 აგვისტო, 1928, ამბროლაური) — ქართველი ინჟინერ-მექანიზატორი. ტექნიკური მეცნიერების დოქტორი (2004), პროფესორი (1995), საქართველოს დამსახურებული მექანიზატორი (1969).

1949 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 1949–1981 წლებში მუშაობდა სხვადასხვა დაწესებულებებში ხელმძღვანელ თანამდებობაზე. 1981 წელს დვალის ინიციატივით დაარსდა სამეცნიერო-ტექნიკური ინფორმაციისა და პრესის რესპუბლიკური ცენტრი, რომლის დირექტორი იყო 1997 წლამდე. 1997–2001 წლებში იყო სოფლის მეურნეობის სამინისტროს პრესსამსახურის ხელმძღვანელი. კითხულობს ლექციებს სხვადასხვა უმაღლეს სასწავლებელში. ავტორია სამეცნიერო პუბლიკაციებისა მექანიზაციის საკითხებზე. მიღებული აქვს სახელმწ. ჯილდოები, მ. შ. ღირსების ორდენი (1998).
## ბიბლიოგრაფია
* მოსავლის აღების კომპლექსური მექანიზაცია, თბ., 1955.
* მცირე მექანიზაციის საშუალებები სოფლის მეურნეობაში, თბ., 1985.
## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული  1928
კატეგორია:ამბროლაურში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
მერაბ დვალი

**მერაბ ლეონიდეს ძე დვალი** (დ. 1 იანვარი, 1950, თბილისი) — ქართველი ოფთალმოლოგი, მედიცინის მეცნიერების დოქტორი (1989), პროფესორი (1997).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი 1972 წელს. 1973-1989 წლებში მუშაობდა მოსკოვში, მ. შ. მოსკოვის თვალის სნეულებათა საკავშირო სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. 1974 წელს, ქართველ ექიმთა შორის პირველმა გააკეთდა კატარაქტის ფაკოემულსიფიკაცია, 1981 წელს კი საბჭოთა კავშირში პირველმა დანერგა სხვადასხვა მოდელის ე. წ. „ფაკიური" ლინზები მაღალი ხარისხის რეფრაქციის მანკების კორექციისთვის. 1989–1997 წლებში ხელმძღვანელობდა თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის თვალის მიკროქირურგიის ლაბორატორიას. 1992-1993 წლებში სამუშაოდ მიწვეული იყო ჩინეთში. 1999 წელს თბილისში დააარსა სამხრეთ კავკასიაში პირველი ექსიმერული ლაზერის ცენტრი. 

1995 წლიდან მ. დვალი არის საქართველოს ოფთალმოლოგთა ასოციაციის დამფუძნებელი და პირველი თავმჯდომარე, 1999 წლიდან — შპს თვალის კლინიკა „ახალი მზერის" დამფუძნებელი და გენერალური დირექტორი. 1997–2005 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის (თსსუ) თვალის სნეულებათა კათედრის პროფესორია, 2005 წლიდან — თსსუ-ის თვალის სნეულებათა დეპარტამენტის სრული პროფესორი, 2015 წლიდან — თსსუ პირველი საუნივერსიტეტო კლინიკის ოფთალმოლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი. საქართველოში თვალის მიკროქირურგიის დანერგვა-განვითარებისთვის 2002 წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში. 
## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1950
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ოფთალმოლოგები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
მალაქია დვალი

**მალაქია (კუკური) კონსტანტინეს ძე დვალი** (დ. 10 აგვისტო, 1925, სოფ. ზედა შავრა, ახლანდ. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი არქიტექტორ-რესტავრატორი, ხელოვნებათმცოდნე. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1980). 

დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი 1943 წელს. მუშაობდა ინჟინრად, არქიტექტორ-რესტავრატორად. 1968 წლიდან იყო სპეციალური სამეცნიერო-სარესტავრაციო გაერთიანების მთავარი არქიტექტორი, 1989-2004 წლებში ძეგლთა დაცვის მთავარი სამმართველოს (შემდეგ — დეპარტამენტის) მთავარი არქიტეტორი, იმავდროულად 1958-2006 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტში. მისი ავტორობით არის რესტავრირებული ძეგლები: მანგლისის ტაძარი (1959), სოფ. პატარა ონის ეკლესია (1974), ნიკორწმინდის ტაძარი (1980) და ძველი გავაზი (1987, ორი უკანასკნელი გ. ნიკოლაძესთან ერთად), თბილისის მეტეხის ტაძარი (1969, ვ. ცინცაძესთან ერთად), ძველი გაგრის ეკლესია (1957) და სხვ. არის სამეცნიერო ნაშრომების ავტორი. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1997).
## ბიბლიოგრაფია
* მანგლისის ხუროთმოძღვრული ძეგლი (ავტორი). - თბილისი, მეცნიერება, 1974.
* მანგლისი (ავტორი). - თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1960.
## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორ-რესტავრატორები
კატეგორია:ქართველი ხელოვნებათმცოდნეები
კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
ბადრი დვალიშვილი

**ბადრი პავლეს ძე დვალიშვილი** (დ. 15 მაისი, 1950, თბილისი) — ქართველი მათემატიკოსი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1994), პროფესორი (1995).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (1972). მუშაობდა იქვე სხვადასხვა თანამდებობაზე 1976-2006 წლებში, 2009 წლიდან — წმიდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართული უნივერსიტეტში. კვლევის ძირითადი მიმართულებაა: ბიტოპოლოგიების შესწავლა და მათი გამოყენება.

## ბიბლიოგრაფია
*Generalized Lattices. Nova Sciences Publishers, Inc., N. Y., 2005.
*Bitopological Spaces: Theory Relations with Generalized Algebraic Structures, and Applications, «North-Holland Mathematics Studies», 199. Elsevier Science B. V., Amst., 2005.
## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი
კატეგორია:დაბადებული  1950
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები
გივი დვალიშვილი

**გივი ერასტის ძე დვალიშვილი** (დ. 20 ოქტომბერი, 1929, თბილისი, — გ. 3 დეკემბერი, 1999, იქვე) — ქართველი ჟურნალისტი, კინოსცენარისტი. საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1979). 
 
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1953). 1954–1968 წლებში იყო საქართველოს სახელმწიფო ტელერადიო კომიტეტის ლიტერატურულ-დრამატულ გადაცემათა მთავარი რედაქტორი, 1968–1979 წლებში — კინოსტუდია „ქართული ფილმის" მთავარი რედაქტორი, 
1979–1995 წლებში — საქართველოს კინემატოგრაფისტთა კავშირის გამგეობის მდივანი. დაწერილი აქვს რამდენიმე სცენარი სატელევიზიო და დოკუმენტური ფილმებისათვის, მ. შ. აღსანიშნავია „მინდვრის ყვავილი" (1974), „მადლი მიწისა" (1982). ქართულ ენაზე ნათარგმნი აქვს მხატვრული ფილმების სადუბლიაჟო ტექსტები, გამოქვეყნებული აქვს კრიტიკული წერილები კინოს შესახებ. 
## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 20 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კატეგორია:ქართველი სცენარისტები
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
მანუელ დვალიშვილი

**მანუელ სამუელის ძე დვალიშვილი** (დ. 23 დეკემბერი, 1928, სოფ. სულორი, ახლანდ. ვანის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი თერაპევტი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1984), პროფესორი (1999), საქართველოს დამსახურებული ექიმი (1979).

მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი (1953). 1953 წლიდან მუშაობდა ბორჯომში, სანატორიუმ „ლიკანში“ სხვადასხვა თანამდებობაზე, მ. შ. 1979-1993 და 1995-1997 წლებში მთავარი ექიმის პოზიციაზე. 1997-2008 წლებში იყო სააქციო საზოგადოება სანატორიუმ „ლიკანის“  დირექტორი, 2008 წლიდან — კონსულტანტი. გამოქვეყნებული აქვს არაერთი ნაშრომი, მ. შ. 9 სახელმძღვანელო და 4 მონოგრაფია.
## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული  1928
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:ქართველი თერაპევტები
კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
პავლე დვალიშვილი

**პავლე (იოველ) ნესტორის ძე დვალიშვილი** (დ. 1895, სოფ. დვალიშვილები, ახლანდ. ვანის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1937, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკური აქტივისტი.

1917 წლიდან იყო საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს სახალხო გვარდიაში. გასაბჭოების შემდეგ, 1922-1924 წლებში იყო საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტის ვანის ორგანიზაციის წევრი და აქტიურად მონაწილეობდა 1924 წლის აგვისტოს აჯანყებაში საბჭოთა რეჟიმის წინააღმდეგ. 1924-1925 წლებში დაპატიმრებული იყო. 1937 წლის რეპრესიების დროს კვლავ დააპატიმრეს და დახვრიტეს. 

## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1895
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები
კატეგორია:საქართველოს სახალხო გვარდიის წევრები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მონაწილეები