open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ანტონიო რიუდიგერი

**ანტონიო რიუდიგერი** (; დ. 3 მარტი, 1993) — გერმანელი ფეხბურთელი. მადრიდის „რეალისა“ და გერმანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ცენტრალური მცველი. იყო ნაკრების წევრი 2021 წელს გამართულ ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს გერმანიის 18, 19, 20 და 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში.

## ტიტულები
 **ჩელსი**: (5) 
* **უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა** (1): 2020–21
* **უეფა-ს სუპერთასი** (1): 2021
* **უეფა-ს ევროპა ლიგა** (1): 2018–19
* **ინგლისის ასოციაციის თასი** (1): 2017–18
* **ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი** (1): 2022

 **რეალ მადრიდი**: (8) 
* **ესპანეთის ლა ლიგა** (1): 2023–24
* **ესპანეთის თასი** (1):  2022–23
* **ესპანეთის სუპერთასი** (1):  2023–24
* **უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა** (1): 2023–24
* **უეფა-ს სუპერთასი** (2):  2022, 2024
* **ფიფა-ს მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი** (2): 2022, 2024

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 3 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1993
კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:დორტმუნდის ბორუსიას ფეხბურთელები
კატეგორია:შტუტგარტის ფეხბურთელები
კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები
კატეგორია:რომას ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ჩელსის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:უეფა-ს ევროპა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2017 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები
კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2024 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ფიფა-ს კონფედერაციების თასის მფლობელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ბერლინში დაბადებულები
ადრიანა სერესო

**ადრიანა სერესო** (დ. 24 ნოემბერი, 2003) — ესპანელი ტაეკვანდოისტი. ასპარეზობს 49 კგ წონით კატეგორიაში. 2021 წელს მოიგო მსოფლიო ჩემპიონატი. ამავე წელს მოიპოვა ვერცხლის მედალი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* hankuk.es 

## სქოლიო
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ელდოს სმეტოვი

**იელდოს სმეტოვი** (დ. 9 სექტემბერი, 1992) — ყაზახი ძიუდოისტი. 2016 წელს მოიპოვა ვერცხლის მედალი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. შემდეგ ოლიმპიურ თამაშებზე, 2021 წელს მოიპოვა ბრინაჯოს მედალი. 2015 წელს მოიგო მსოფლიო ჩემპიონატი. 2019 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი მსოფლიო ჩემპიონატზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* [ძიუდოს საერთაშორისო ფედერაცია(https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A3%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%9D_%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90)]

კატეგორია:ყაზახი ძიუდოისტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლორენსო სოტომაიორი

**ლორენცო სოტომაიორი** (დ. 16 თებერვალი, 1985) — აზერბაიჯანელი-კუბელი მოკრივე. 2015 წელს მოიგო ევროპული თამაშები. 2016 წელს მოიპოვა ვერცხლის მედალი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. 2019 წელს მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი ევროპულ თამაშებზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტი
* Sports-Reference.com
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
პატარა ჩხირაულის წმინდა გიორგის ეკლესია

250px|მინი
**პატარა ჩხირაულის წმინდა გიორგის ეკლესია** მდებარეობს იმერეთის მხარის ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა ჩხირაულში, აგებულია XIX საუკუნეში.

პატარა ჩხირაულის ეკლესია დარბაზული ტიპისაა. ნაგებია კლდის ფლეთილი ქვით და ქვიშაქვის კვადრებით. პილასტრები, არკატურები, ნიშები, კარის ღიობები და არქიტრავის ქვა ქვიშაქვის გათლილი კვადრებითაა წარმოდგენილი. ეკლესიაში შესასვლელი კარი დასავლეთ და სამხრეთ კედელშია დატანებული. ეკლესია ნათდება ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედელზე დატანილი ორ-ორი და აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედელზე დატანილი თითო-თითო სარკმლით. დასავლეთის კარის არქიტრავის ქვაზე ჯვრის რელიეფური გამოსახულებებია. 

ინტერიერში ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედელზე მიუყვება არკატურები. აგრეთვე 4 წყვილი პილასტრები. საკურთხეველში 3 მომცრო ზომის ნიშია დატანილი. ორი ნიში ჩრდილოეთის კედლისკმენ ხოლო ერთი ნიში სამხრეთის კედელთან. ეკლესიას ორქანობა გადახურვა აქვს, გადახურვა დაზიანებულია, უმეტეს ადგილას ჩამოქცეულია ადგილას ჩამოქცეულია. ეკლესიას რკინის სალტე აქვს შემოვლებული კედლების კონსტრუქციის გასამყარებლად.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
შინდისის ბრძოლის მემორიალური შენობები

მინი|შინდისის რკინიგზის სადგური, 2008 წლის ბრძოლის ადგილი.
**შინდისის ბრძოლის მემორიალური შენობები** — არქიტექტურული ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის, სოფელ შინდისში. მემორიალი შეიქმნა 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის შინდისთან მომხდარი ბრძოლის ადგილზე. ამ ადგილზე ქართველ მებრძოლთა მცირე რაზმმა დიდი წინააღმდეგობა გაუწია რუსეთის სამხედრო შენაერთებს. ბრძოლის დროს დაიღუპა 17 ჯარისკაცი. მემორიალური შენობები თარიღდება 1949-2019 წლებით. მემორიალი მოიცავს რკინიგზის სადგურს, პლატფორმას, სადგურის სამართავ პუნქტს, სადაც ქართველი ჯარისკაცები იყვნენ ჩასაფრებულები. ცხინვალი-გორის რკინიგზის სადგური აშენდა გასული საუკუნის 50-იან წლებში. ორსართულიან შენობაში განთავსებული იყო სალარო, მოსაცდელი დარბაზი, სამეურნეო დანიშნულების სათავსები. მეორე შენობა, სადგურის სამართავი პუნქტი, აშენდა XX საუკუნის 70-იან წლებში, რომელიც მოიცავდა რადიოსადგურს, სადგურის ოპერატორების და სხვა სპეციალისტების სათავსებს. ქართულ-ოსური კონფლიქტის დროს 90-იან წლებში რკინიგზამ ფუნქციონირება შეწყვიტა. ამ პერიოდში შენობები გაიძარცვა. 

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
არსენ კასაბიევი

**არსენ კასაბიევი** (დ. 15 ნოემბერი, 1987, ცხინვალი) — ოსური წარმომავლობის ქართველი-პოლონელი ძალოსანი. ასპარეზობდა 94 კგ წონით კატეგორიაში. 2008 წელს მოიპოვა ვერცხლის მედალი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. მოგვიანებით გამოდიოდა პოლონეთის სახელით. 2010 წელს მოიგო ევროპის ჩემპიონატი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ძალოსნობის საერთაშორისო ფედერაცია 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ძალოსნები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ლ. ასათიანის 51)

**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. 

ლადო ასათიანის ქუჩის ერთი განშტოება მაღლა, მთის კალთისკენ ადის, ამ განშტოების ბოლოში ციცაბო მთის კალთის რთულ რელიეფზე გვხვდება მომცრო ზომის საცხოვრებელი ფუნქციის მატარებელი, სტილისტურად სრულიად განსხვავებული ორი შენობა. ერთ-ერთი მათგანი ქვის, ერთსართულიანი მრავალი გადაკეთებებით სახეცვლილი სახლია. სწორკუთხა ერთსართულიანი შენობის მთავარი, მომცრო ზომის ეზოში გამომავალი ფასადის ერთი ნაწილი თლილი ქვითაა ნაგები და დეკორატიული ფრონტონით დასრულებული, ცენტრში სხვადასხვა ზომის ქვის დეკორატიული წყობით მოჩარჩოებული ფართე სარკმელია გაჭრილი. ფრონტონში შემორჩენილია წარწერა, რომელიც სახლის აგების თარიღს გვამცნობს — 1891, მეორე ნაწილი ოდესღაც ხის ღია აივნით იყო გახსნილი, თუმცა აივანი ამოშენებულია ბლოკით. ამ ორი ზონის გასაყარზე, ფასადის თითქმის ცენტრში მოწყობილი შესასვლელი, ხის დამოუკიდებელი ორქანობა გადახურვით აქცენტრირებული პარმაღით არის მონიშნული, რომელთანაც ქვის კიბით ავდივართ. მიუხედავად მრავალი გადაკეთებვისა, სხვადასხვა სამშენებლო მასალის აღრევისა, ამ ყოველივეთი საკმაოდ შელახული ავთენტურობისა და მხატვრული სახისა, ეს ასწლოვან ხეებში დაბურულ, მომცრო ზომის ეზოში ჩამალული სახლი მაინც იქცევს ყურადღებას და ამას უპირველეს ყოვლისა ქვის დეკორატიული ფრონტონი განაპირობებს, რომელიც თვალში შენობასთან მოახლოებამდე, აღმართზე ასვილას გვხვდება.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 100)

**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნის დასასრულს.

რუსთაველის ცალმხრივი განაშენიანების შემადგენელ შესანიშნავ ნაგებობათა მწკრივში ერთ-ერთი გამორჩეული ადგილი უკავია საცხოვრებელ ნაგებობას, როგორც არქიტექტურულ-სივრცითი კომპოზიციის და ნატიფი მორთულობის მკაფიო ინდივიდუალურობის მიზეზით, ასევე სამშენებლო ოსტატობისა და მაღალი ხარისხის გამო. საცხოვრებელ სახლს წინა მხრიდან მიდგმული აქვს შენობის წინა კედელთან შედარებით ვიწრო და დაბალი, ჭვირული ელემენტებით უხვად მოკაზმული ფართო აივანი, რომლის შუა, მაღალი თაღით გახსნილ ბოლოებაწეულ ორფერდა სახურავიან ნაწილში სიღრმეში განთავსებულ კართან მისასვლელი ქვის კიბეებია შეჭრილი.
აივანი ამჟამად შემინულია. წინა ფასადი თლილი ქვის სწორხაზოვანი პარაპეტით სრულდება, რომელსაც შუა ნაწილში რთული კონფიგურაციის ტეხილხაზოვანი ამოწეული ნაწილი აქვს. შენობის ფლეთილი ქვით ნაშენ გვერდით ფასადებს ჭვირული ჭრით დამუშავებული შეფიცვრა ფარავს. მარჯვენა გვერდით ფასადებზე გამომავალ სწორკუთხა ფანჯრებს თლილი ქვის საპირე შემოსდევს და ფრონტონი აფორმებს. აივნის ფარგლებს გარეთ გამოსული შენობის კუთხეები კარგად თლილი ქვით ისეა შემოსილი წინა და გვერდითი მხრიდან, რომ ოთხკუთხა კოლონებივით აღიქმება მით უმეტეს, რომ ისინი კაპიტელის მსგავსი ქვის მაღალი ფილით და ქვისავე მასიური ვაზით სრულდება. შესანიშნავია აივნის შუა ნაწილში ჩასმული არშიაშემოვლებული ნაწიბურით შემოწერილი დეკორატიული, აჟურული თაღის ფიფქისებური ორნამენტის გამჭვირვალობა და მკაფიოება, მაღალი ხის კარნიზზე გამოკვეთილი შუბისპირის მოტივი, მოაჯირების მთიან სქელ დაფებში ამოჭრილი ბადე ჯვრის მოტივებით. ამასთან ერთად ხაზის სიზუსტით და ფორმათა დაუნაწევრებლობითაა გამორჩეული შენობის ქვაში ნაკვეთი კარნიზები, თუ სხვა კონსტრუქციულ-დეკორატიული ელემენტების დამუშავება, რაც მთლიანობაში კარგად გააზრებულ სივრცით-გეგმარებით კომპოზიციასთან შეთანხმებულ და მორგებულ მდიდრულად შემკულ საცხოვრებელ სახლს აყალიბებს.

## იხილეთ აგრეთვე
* ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 21)

**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნეში. 

რუსთაველის ქუჩის სიღრმეში, მრავალსართულიანი კორპუსების უკან, მთის განაპირას არსებული მომცრო ზომის საცხოვრებელი ფუნქციის მატარებელი შენობა პროპორციით, სიძველითა და შენარჩუნებული ავთენტურობით იქცევს ყურადღებას. ორსართულიანი შენობის, მოკლე ერთი სიგრძის მკლავების დაბოლოებები დაუმუშავებელი ქვით აქვს ამოყვანილი. სახლი შეულესავი კედლის სიბრტყის სახით არის წარმოდგენილი. პირველ სართულზე გალერეა ამოშენებული და შელესილია, მეორეზე კი შემინულია, თუმცა შემორჩენილია ჭვირული მოაჯირი.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ნიაბის საცხოვრებელი სახლი

**ნიაბის საცხოვრებელი სახლი** — ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლი ნასოფლარის განაპირას, წმინდა გიორგის ეკლესიისაკენ მიმავალი გზის პირას არის აღმართული. ნაგებობა ნაშენია ქვით, გადახურულია კრამიტის ოთხფერდა სახურავით. პირველ სართულზე სამეურნეო სადგომები იყო განთავსებული, მეორეზე - საცხოვრებელი. მთავარი ფასადის მთლიან მეორე სართულს ხის აივანი იკავებს, რომელიც დღეისათვის ძლიერ არის დაზიანებული. აივანი სახლის ერთიან გადახურვაშია მოქცეული, რომელიც ხის სვეტებს ეყრდნობა. ხის მოაჯირი ჭვირული ელემენტებით იყო გაფორმებული, შემორჩენილია სულ მცირე ფრაგმენტები. აივნის ცალი კიდე ქვის კედლით არის შემოსაზღვრული, ანალოგიური დეტალი უნდა ყოფილიყო მის მეორე მხარესაც.

მეორე სართულზე მოხვედრა ფასადის მარჯვენა ნაწილში, აივნის მიმყოლი კიბით არის შესაძლებელი. თავდაპირველი მარში ახალი კიბითა და მოაჯირით არის შეცვლილი. აივანს ორი დამოუკიდებელი ოთახი უკავშირდება, რომელთა მართკუთხა მოყვანილობის ღიობებიც სიმეტრიულად არის გაჭრილი, ცენტრში მოქცეულია კარი, მის ორსავ მხარეს კი თითო ფანჯარა. ცალ-ცალი დამატებითი სარკმელია გვერდით კედლებში. პირველი სართულის ფასადი შესასვლელებითა და ერთი ფანჯრით არის დანაწევრებული. აღწერილი საცხოვრებელი სახლი, მასალისა და აგებულების მიხედვით, ქართლის ტრადიციული სახლის ტიპურ ნიმუშს წარმოადგენს. ნასოფლარის ტერიტორიაზე ის ერთადერთი შემორჩენილი საცხოვრებელი სახლია, სწორედ ამიტომ, მისი შენარჩუნება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ლ. ასათიანის 49)

**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნის დასასრულს.

კურორტ აბასთუმნის მთავარი, რუსთაველის ქუჩის პარალელურად, მდინარე ოცხეს მარჯვენა ნაპირზე არსებული ასწლოვანი ხეებით დაბურული ქუჩა ლადო ასათიანის სახელობისაა და ყურადღებას XIX საუკუნის მესამე ნახევარში აგებული, მაღალი მხატვრული ღირებულების მქონე შენობების კონცენტრაციით იქცევს. ასათიანის ქუჩაზე, მარჯვენა მხარეს ძეგლებით საკმაოდ მჭიდროდ განაშენიანებულ რიგში ყურადღებას იქცევს ორსართულიანი, სწორკუთხა, გეგმაში თითქმის ოთხკუთხა, საკმაო მასშტაბური შენობა ქუჩის პირზეა განთავსებული სახლი. ქვით ნაგები შენობის კედლის სიბრტყე შელესილია, სახლი ოთხივე მხრიდან ორ იარუსიანი, ზოგან ჭვირულ მოაჯირ-თაღებიანი და ზოგან კი პირამიდისებრი დეკორატიული ჩანართებით დეკორირებული, გალერეა-შუშაბანდების სისტემით არის გარშემორტყმული. მიუხედავად გალერეის სავალალო მდგომარეობისა და გარკვეული სახეცვლისა, ის მაინც შთამბეჭდავია და ხელოსნის მაღალ ოსტატობასა და ფანტაზიას ავლენს. ორი ერთმანეთის გვერდზე განლაგებული სახლით ორი მხრიდან შემოზღუდულ ეზოში გამავალი ფასადიც გალერეა-შუშაბანდების სისტემით არის მოცული, რომელიც ნაწილობრივ სახეცვლილია. ეზოს მხრიდან გალერეის ტანშია ჩართული ხის ერთმარშიანი კიბე. ასათიანის ქუჩის ამ მონაკვეთისთვის საკმაოდ მასშტაბური, უდაოდ შესანიშნავი ოსტატობით შესრულებული ხის დეკორით გაფორმებული შენობა მნიშვნელოვანია არა მარტო ქუჩის არამედ მთლიანად აბასთუმნის მასშტაბით.

## იხილეთ აგრეთვე
* ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 29)

**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნის დასასრულს.

საცხოვრებელი სახლი მდინარე ოძრხის ნაპირას, სამანქანო გზის სიახლოვეს მდებარეობს. გრძივად განვითარებულ შენობას ქვის მაღალი ცოკოლი გამოარჩევს. მთავარი, მდინარისკენ მიმართული ფასადის არქიტექტურულ სახეს მისი დამანაწევრებელი, სამკუთხა ფრონტონებით დასრულებული სამი - შუა და ორი განაპირა რიზალიტი ქმნის. განაპირა რიზალიტები შუაზე ფართეა და მათ რუსტირებული პილასტრები ფარგლავს. შუა რიზალიტი ვიწრო და აზიდულია. იგი, ისევე როგორც განაპირა რიზალიტები გიგანტური, რუსტირებული პილასტრებით არის მონიშნული. აქ არის მოწყობილი შენობის მთავარი შესასვლელი - საჭექი ქვითა და პროფილირებული საპირით მონიშნული ღიობით. აღსანიშნავია, რომ შესასვლელი კარის ალათები ფერადი მუშარაბის გამარტივებულ ნახატს შეიცავს. აღსანიშნავია ასევე სადარბაზოს ქვის კიბე და მოჭიქულფილებიანი იატაკიც. შენობის მკლავებს მშვილდა თაღით დაბოლოებული ღიობები ანაწევრებს. თითო ღიობს პერსპექტიული საჭექი ქვა და სპეციფიკური საპირე ამკობს. ნაგებობის არამთავარი ფასადი უფრო სადაა. მას პომპეზურ იერს შუა წელზე მიდგმული ორმხრივი კიბე ანიჭებს. დღეს საცხოვრებლად გამოყენებულ ნაგებობის შიდა გეგმარება სახეცვლილია. უდაოა აღწერილი შენობის მაღალი არქიტექტურული ღირებულება. მოკრძალებული მასშტაბის მიუხედავად, იგი საუკეთესოა ყოფილი „ზაკვოს“ კომპლექსის შენობებს შორის. შენობა, ჩვენი ვარაუდით XIX საუკუნის 80-იანი წლების მიწურულში უნდა აშენებულიყო.

## იხილეთ აგრეთვე
* ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
გიორგი ბოგველიშვილი

**გიორგი ბოგველიშვილი** (დ. 23 იანვარი, 1913, წინანდალი, თელავის რაიონი — გ. 2013) — ქართველი მწერალი, ჟურნალისტი და სოფლის მეურნეობის მუშაკი.

1934 წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, მაგრამ იმავე წელს გარიცხეს ილია ჭავჭავაძისა და მისი შემოქმედების ფილიპე მახარაძისეული შეფასების წინააღმდეგ გამოსვლის გამო. 1941 წლის 1 აპრილს გაიწვიეს სავალდებულო სამხედრო სამსახურში, მონაწილეობდა II მსოფლი ომში, ახალგაზრდა ოფიცერი ფრონტზე მეთაურობდა დაზგის მეტყვიამფრქვევეთა ასეულს. დაჯილდოებულია ორდენებითა და მედლებით, არის შვიდი სამეცნიერო წიგნის ავტორი.

## ლიტერატურა
*ნაცარაშვილი ო., კახეთის გამოჩენილი ადამიანები, თბ., 2001, გვ. 99

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1913
კატეგორია:გარდაცვლილი 2013
კატეგორია:ქართველი მწერლები
კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
პრესნელ კიმპემბე

**პრესნელ კიმპემბე** (; დ. 13 აგვისტო, 1995, ბომონ-სიურ-უაზი, ილ-დე-ფრანსი, საფრანგეთი) — ფრანგი ფეხბურთელი. „პარი სენ-ჟერმენის“ ცენტრალური მცველი. 

## სანაკრებო კარიერა
იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის 20-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებში, ხოლო მოგვიანებით საფრანგეთის 20 და 21-წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში. 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონი საფრანგეთის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.

## სანაკრებო სტატისტიკა
## მიღწევები
### საკლუბო
;  პარი სენ-ჟერმენი
* საფრანგეთის ლიგა 1: 2014–15, 2015–16, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2021–22, 2022–23, 2024–25 
* საფრანგეთის თასი: 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2019–20, 2024–25 
* საფრანგეთის ლიგის თასი: 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2019–20 
* საფრანგეთის სუპერთასი: 2014, 2016, 2017, 2020, 2022
* უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2024–25

### სანაკრებო
;  საფრანგეთი
* მსოფლიო ჩემპიონი: 2018
* ერთა ლიგა: 2020–21

### ინდივიდუალური
* ლიგა 1-ის წლის გუნდის წევრი: 2020–21

## ჯილდოები
* საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალერი: 2018

## რესურსები ინტერნეტში
* პრესნელ კიმპემბე — Soccerway

კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1995
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები
კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები
კატეგორია:პარი სენ-ჟერმენის ფეხბურთელები
კატეგორია:საფრანგეთის ნაკრების ფეხბურთელები
კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალრები
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
კატეგორია:უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული მოთამაშეები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ოცარცეს ციხე

**ოცარცეს ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ ზუგდიდში.

## მდებარეობა 
ოცარცეს ციხე დგას მდინარე ენგურის მარჯვენა ნაპირას, რუხის ციხის მოპირდაპირე მხარეს. დღევანდელი თბილის-სოხუმის გზატკეცილი რუხისა და ოცარცეს ციხეების შუაზე გადის. რუხის ციხე გზის მარცხნივ რჩება თბილისიდან მიმავლისათვის, ოცარცე - მარჯვნივ. უცნობია საიდან მოდის ციხის სახელწოდება, ცნობები მისი აშენების პერიოდისა და დამკვეთის შესახებაც არ არის შემონახული.

## აღწერა 
სავარაუდოდ ციხე აგებულია მდინარის ნაპირას ფონის გადმოსასვლელის დასაცავად. ციხე შედგებოდა გალავნის, კოშკისა და ერთი სადგომისაგან. ნაგებია რიყის ქვით. კოშკი წარმოადგენს დიდი ზომის სამსართულიან ნაგებობას, პირველი სართული მიწის ზემოთაა მოთავსებული და სარდაფს წარმოადგენს. გარე კედლები ყრუა, ხოლო მეორე სართულის ჩასასვლელი იატაკშია მოწყობილი. კოშკის ყოველი სართული კამარითაა გადახურული და კონსტრუქციულად კარგად შეკრული.

მდინარის მხარეს კოშკსა და გალავანს შუა, მოთავსებულია ტალანივით ვიწრო და გრძელი სათავსი, რომლის შესასვლელი ეზოდანაა, ჩრდილოეთის მხარეს. ამ სათავსს კოშკის მხრიდან განლაგებული ჰქონია რამდენიმე დიდი და პატარა სამეურნეო დანიშნულების ნიში. სათავსი ნათდებოდა მდინარის მხრიდან დატანილი სარკმლით. თვით კოშკში შესასვლელი მოთავსებულია მდინარის მხარეს მეორე სართულზე. ეს სართული ჩვეულებრივზე მაღალია, მესამე კი - დაბალი. ორივე სართული აღჭურვილია სათოფეებით.

ციხე მდინარის კლდოვან ფლატეზე დგას. მისი ერთადერთი შესასვლელიც, რომელიც სამხრეთით მდებარეობს, შვეულ კლდეზეა. ჩრდილოეთით და დასავლეთით გორაკს ჩვეულებრივი ქანობი აქვს. მისი დაცვა ეკისრებოდა გალავანს.

## რესურსები ინტერნეტში
## სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ციხესიმაგრეები
ფლორიან ნეუჰაუსი

**ფლორიან ქრისტიან ნეუჰაუსი** (დ. 16 მარტი, 1997) — გერმანელი ფეხბურთელი. მენხენგლადბახის „ბორუსიასა“ და გერმანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ნახევარმცველი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს გერმანიის 20 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 16 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1997
კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:მენხენგლადბახის ბორუსიას ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
თამარის ციხე (აბასთუმანი)

მინი|თამარის ციხე
**თამარის ციხე** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. თარიღდება X საუკუნით.

ამჟამინდელი აბასთუმნის ადგილზე უძველესი ხანიდან იყო ციხე-ქალაქი ოძრხე (ოცხე), რომელსაც თავისი ციხეც ჰქონდა. ქართული საისტორიო ტრადიცია ოძრხის დაარსებას უკავშირებს ქართველთა ეთნარქს - ოძრახოსს. ფიქრობენ, რომ ეს უძველესი გეოგრაფიული პუნქტი ჯერ კიდევ ურარტულ წარწერებში, ძვ.წ VIII საუკუნეშია მოხსენიებული და მას შემდეგ არაერთგზისაა დადასტურებული საისტორიო წყაროებში XVIII საუკუნის ჩათვლით. მოგვიანებით, როდესაც ოძრხე მოსახლეობისაგან დაიცალა, მისი სახელწოდებაც დაიკარგა, ხოლო XIX საუკუნეში მოსულმა ახალმოსახლეებმა მას ახლომდებარე სოფლის სახელი - აბასთუმანი უწოდეს. ოძრხის ციხეს ახლა თამარის ციხეს უწოდებენ.

თამარის ციხე მდებარეობს აბასთუმანში, მდინარეების ოცხის და კურცხანის შესართავთან წამომართულ წყალგამყოფ ქედზე, მდინარე ოცხის მარჯვენა ნაპირზე. ეს არ არის ჩვეულებრივი სასიმაგრო ნაგებობა. ყველა მონაცემით იგი ფეოდალის რეზიდენციაა, ანუ ციხე-დარბაზი საკუთარი კარის ეკლესიით, მისაღები დარბაზით და სხვა სათავსებით. ნაგებობის კედლების სიმაღლე დაახლოებით 15 მეტრამდე აღწევს. თავსა და ბოლოში იგი ორი მრავალსართულიანი კოშკითაა შემაგრებული. ციხე-დარბაზი ნაგებია ზედაპირმოსწორებული, უხეშად დამუშავებული ქვით, ქვედა ნაწილებში მოზრდილი ლოდებია გამოყენებული. კოშკები მრავალსართულიანია, შედარებით კარგადაა შემონახული საცხოვრებელი კოშკი, რომელიც ოთხსართულიანია. მისი სწორკუთხა მოყვანილობის შესასვლელი გალავნის შიგნით, მეორე სართულზეა განთავსებული. ამ კოშკს აქვს ხარო შიგნიდან კარგად გალესილი კედლებით. შესაძლოა, ეს სათავსი დილეგის, ან პროდუქტის შესანახი სათავსის ფუნქციას ასრულებდა.

ციხე-დარბაზის მეორე კოშკი ზურგიანია. გალავნის შიგნით არის დარბაზის, კარის ეკლესიის და სხვა ნაგებობათა ნაშთები. კედლების ზედა ნაწილებში დატანილია სამზერები და სალოდეები. ცეცხლსასროლი იარაღის ამბრაზურები არ ჩანს. გარდა თამარის ციხისა, ქედის ამავე ფერდობზე, მდინარე ოცხის მხარეს, არის მეორე ციხის ნაშთები და გვირაბი, რომელიც წყლის ნაპირას გამოდის. ცოტა მოშორებით, ოცხისა და კურცხანის შესაყართან ძველი სამონასტრო კომპლექსის ნანგრევებია შემონახული.

## იხილეთ აგრეთვე
* ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
შტორის ციხის ეკლესია

**შტორის ციხის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდაში. ეკლესია დგას შტორის ციხის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ კედლებს გარეთ (ამჟამად ციხის მხოლოდ ფრაგმენტია გადარჩენილი), ალაზნის ფლატის პირას. ეკლესია დარბაზული ნაგებობაა, აშენებულია რიყის ქვით დუღაბზე. კონსტრუქციულ დეტალებში გამოყენებულია ბრტყელი აგური, ეკლესია გარედან შებათქაშებული იყო, შესასვლელი მას სამხრეთიდან და დასავლეთიდან აქვს. კარები შეისრულია, გამოყვანილია აგურით და ჩასმულია ერთი საფეხურით შეღრმავებულ ჩარჩოში, რომელიც ხერხულა ლავგარდნით სრულდება. ამჟამად ეკლესიას დასავლეთის და აღმოსავლეთის კედლებში თითო, ხოლო დანარჩენ ორ კედელში ორ-ორი სარკმელი აქვს, თუმცა როგორც ჩანს თავიდან ეკლესიას მხოლოდ დასავლეთის და აღმოსავლეთის სარკმელი უნდა ჰქონოდა. ისინი უფრო მცირე ზომისაა, თაღოვანი და შიგნიდან საკმაოდ დამრეცი რაფა აქვთ. ჩრდილოეთის და სამხრეთის სარკმლები უფრო ფართოა და აგურით გადაყვანილთაღოვანი.

ინტერიერის მხრიდან სარკმლებს უფრო XVIII–XIX საუკენეების მიჯნის სარკმლებისთვის მახასიათებელი წირთხლები და რაფა აქვს. ამასთან, სამხრეთის კარის თავზე გაკეთებული სარკმლის ადგილას თავდაპირველად აგურის ფონის დადაბლებით გოლგოთის ჯვარი ყოფილა გამოყვანილი, რომლისგანაც ახლა მხოლოდ კვარცხლბეკია დარჩენილი. ასეთივე ჯვრის გამოსახულებაა დასავლეთი კედლის ფრონტონშიც. კედლები დასრულებულია აგურის ხერხულა ლავგარდნით და დახურულია კრამიტით. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია მხრით გამოყოფილი დარბაზისგან და ერთი საფეხურით ამაღლებული. კონქი მხრებზე გადასულ თაღზეა დაბჯენილი. საკურთხეველი დარბაზისგან ახალი გაჯით შელესილი კანკელითაა გამიჯნული. დარბაზის გრძივი კედლები თითო წყვილი პილასტრითაა დანაწევრებული, რომლებზეც კამარის საბჯენი თაღია გადაყვანილი. ეკლესია შიგნიდან მთლიანად გაჯითაა შელესილი, იატაკი აგურფენილია, საკურთხევლის წინ კი XVIII საუკუნის ორი საფლავის ქვაა.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (შოთა რუსთაველის 9)

**აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX-XX საუკუნეში. 

ადრეული ხანიდან ცნობილ ციხე-ქალაქ ოძრხეს სიძველეს ნაშთებს შორის აბასთუმნის შემოსასვლელში შემორჩენილია XIII-XIV საუკუნის წმინდა გიორგის ეკლესია, საძვალე და სხვა სამონასტრო შენობათა ნანგრევები. აქვე, განაშენიანება მდინარე ოცხეს მარცხენა სანაპიროზე გამავალ რუსთაველის ქუჩას ორსავე მხარეს მეჩხერად მიყვება და ერთ მონაკვეთში განლაგებული ისტორიული შენობებით გამოცალკევებულ უბანს ქმნის, სადაც XIX საუკუნის ბოლო ათწლეულებში რუსული ჯარისთვის აგებულ მილიტარული კომპლექსის სხვადასხვა დანიშნულების მასშტაბურ, ყაზარმული ტიპის გრძელ ნაგებობებთან ერთად არის, ასევე, საკმაოდ მასშტაბური საცხოვრებელი შენობებიც. ქუჩიდან ოდნავ შეწეულ ადგილას, რომელიც წმინდა გიორგის ეკლესიის ჩრდილოეთით მდგარი სახლისკენ მიმავალ შუკას ესაზღვრება, დგას დღეს საცხოვრებლად გამოყენებული შემინულაივნიანი ბელეტაჟი. ადგილობრივი კლდის ქვის უხეშად თლილი კვადრების სწორხაზოვანი წყობით ნაშენი გეგმით წაგრძელებული მართკუთხედის ფორმის სახლის კუთხეების ამოსაყვანად და სწორკუთხა ღიობთა ირგვლივ სხვადასხვა ფერის სუფთად გათლილი კვადრებია გამოყენებული. ნალექის გადაყვანის მიზნით შვერილი სახურავის ქანობის საყრდენ კოჭებს დაბოლოება პროფილირებული აქვს. გრძელი ფასადის კომპოზიციის საგულისხმო თავისებურებას წარმოადგენს გარედან მიდგმული თლილი ქვის ორი ორმხრივმარშიანი კიბე. შუშაბანდი კუთხეჩამოთლილ სვეტებს შორის ჩართული შემინული ჩარჩოების ერთგვაროვანი დანაწევრებით ხასიათდება, რომელსაც ქვედა ნაწილში სიმაღლით განსხვავებული ერთმანეთის პარალელური და გადამკვეთი ძელაკებისგან შემდგარი მარტივი სქემის მოაჯირები გასდევს. სქელკედლებიანი შენობა ორ რიგად განლაგებული ოთახებისგან შედგება, რომლებსაც ორმაგჩარჩოიანი ფანჯრები აქვს. ინტერიერი დამუშავებულია პროფილირებული კარნიზებით და კედლის ღრმა ნიშნებით.

## იხილეთ აგრეთვე 
*ადიგენის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები

## სქოლიო
აბედათის დიხა გუძუბა

**აბედათის დიხა გუძუბა** — არქიტექტურული ძეგლი მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფელ აბედათში. ბრინჯაოს ხანის ნამოსახლარის სიმაღლე 5 მეტრს აღწევს. მას ირგვლივ შემოუყვება 7–10 მეტრის სიგანის ხელოვნური თხრილი. გამოყოფენ 6 გეოლოგიურ ფენას, რომელთაგან სამი კულტურულ ნაშთებს შეიცავდა. სამივე ფენაში გავრცელებულია ერთგვაროვანი მასალა. კერამიკა გამომწვარია მოყავისფრომ-მოვარდისფროდ ან მოშავო-მონაცრისფროდ. ასევე აღმოჩენილია კაჟისყუნწიანი შუბისპირი და ნამგლის ჩასართი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ვედროს ომი

**ვედროს ომი** ან **მუხის ვედროს ომი** () — შეიარაღებული კონფლიქტი ბოლონიას და მოდენას ქალაქ-სახელმწიფოებს შორის, 1325 წელს. ომი მოხდა ემილია-რომანიას რეგიონში, ჩრდილოეთ იტალიაში. ეს ომი იყო ეპიზოდი 300 წლიანი ბრძოლიდან გველფებისა და გიბელინების შორის. ამ ომში იყო მხოლოდ ერთი ბრძოლა (ზაპოლინოს ბრძოლა), რომელიც მოიგო მოდენამ და ვედრო დარჩა ამ სახელმწიფოში. დღესდღეობით ეს ვედრო ისევ მოდენაშია.

გავრცელებული მითი, თუ რატომ დაიწყო ეს ბრძოლა, არის, რომ მოდენელებმა მოიპარეს ვედრო ბოლონიელების ჭიდან, მაგრამ, ეს მცდარია, რადგან ვედრო, მრავალი სარწმუნო მონაცემის მიხედვით, მოდენელებმა აიღეს, როგორც ჯილდო ომში გამარჯვებისთვის. ომი, სინამდვილეში, მოხდა, რადგან მოდენამ დაიპყრო ბოლონიელების ციხესიმაგრე მონტევეგლიო.

## ფონი 
შუა საუკუნეებიდან რენესანსამდე, ჩრდილოეთ იტალია დაყოფილი იყო მხარეებად, რომლებიც მხარს უჭერდნენ საღვთო რომის იმპერატორის (გიბელინები) და რომის პაპის (გველფები) ურთიერთსაწინააღმდეგო პოლიტიკურ პრეტენზიებს. მოდენა იყო გიბელინების, ხოლო ბოლონია იყო გუელფების. პოლიტიკური განსხვავება ამწვავებდა ბუნებრივ კონფლიქტს სასაზღვრო ტერიტორიებზე.

1776 წელს, ფიდრიხ ბარბაროსა დამარცხდა ლენიანოს ბრძოლაში ლომბარდიის ლიგასთან, რომელიც მხარს უჭერდა პაპ ალექსანდრე III-ს. ეს იყო დასაწყისი გაჭიანურებული კონფლიქტისა იტალიაში გუელფებსა და გიბელინებს შორის. ორმა მოწინააღმდეგე მხარემ დაიწყო ომი ერთმანეთის საწინააღმდეგოდ. მოდენა მტკიცე მხარდამჭერი იყო საღვთო რომის იმპერიისა და ფიცი დადეს რომ ყოფილიყვნენ გიბელინების ქალაქი. ჩჩრდილოეთის ქალაქი ბოლონია იყო გუელფების ქალაქი და მას ხელმძღვანელობდა პაპი, რადგან ისინი მხარს უჭერდნენ მას.

აცო VIII დ'ესტე, ფერარას მარკიზი აკონტროლებდა მოდენას 1293-დან 1308 წლამდე და ის დაუპირისპირდა ბოლონიას ნაწილობრივ იმისთვის, რომ გაეზარდა მისდამი მხარდაჭერა მოდენენას დიდებულებს შორის. მისი არჩეული მემკვიდრე, მანტუელი პასერინო ბონაკოლსი, იყო აგენტი იმპერატორ ლუდვიგ IV ბავარიელისა. მან განაგრძო გიბელინების ომის პოლიტიკა, ამავდროულად, პარმა და რეჯო-ემილია მას ხელში ჰქონდა ჩაგდებული. პაპმა იოანე XXII-მ ბონაკოლსი ეკლესიის წინააღმდეგ ამბოხებულად გამოაცხადა და უბოძა ჯვაროსნების შესაფერისი ინდულგენციები ყველასთვის, ვინც ზიანს მიაყენებდა მის პიროვნებას ან მის საკუთრებას.

ომის დაწყებამდეც კი, საზღვრების ბრძოლა გამრავლდა. აგვისტოში, ბოლონილებმა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა პოდესტა, გაატარეს ორი კვირა მოდენას მიწების განადგურებაში. სექტემბერიში, მანტუამ თავისი რიგი აიღო, და თვის ბოლოს, როკა მონტევგლიოს უღალატეს მალკონტენტსებმა. ორ ამბოხებულ კასტელანებს თავი მოაჭრეს

## სქოლიო 
კატეგორია:იტალიის ომები
შოთა ჩაკვეტაძე

**შოთა ჩაკვეტაძე** (დ. 14 ივლისი, 1937, თბილისი — გ. 23 ივლისი, 2021) — ქართველი კომპოზიტორი და მომღერალი.

დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია 1966 წელს. 1966 წლიდან ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი. თავისი ცხოვრების საუკეთესო მონაკვეთის თორმეტი წელი გაატარა მარტყოფში. მის სახელს უკავშირდება მარტყოფში მუსიკალური სკოლის დაარსება და ამავე სკოლის ხელმძღვანელობა თერთმეტი წლის მანძილზე.

## ლიტერატურა
*ჩაკვეტაძე შ., ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, თბ., 2015, გვ. 527

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები
კატეგორია:ქართველი მომღერლები
ბათუმის ზღვისპირა პარკის კოლონადა

**ბათუმის ზღვისპირა პარკის კოლონადა** — საბაღე-საპარკო ხელოვნებისა და ლანდშაფტური არქიტექტურის ძეგლი ქალაქ ბათუმში. ზღვისპირა პარკის კოლონადა ქალაქიდან ზღვისაკენ მიმავალ ხეივანში 1934 წელს აშენდა. იგი პარადულ გასასვლელს წარმოადგენს და პასაჟის ორ მხარეს სიმეტრიულად განლაგებული ორი ერთნაირი ფრთისაგან შედგება. თითოეული ფრთა ასო U-ს მოხაზულობისაა და მოიცავს 12 გლუვ სვეტს. ისინი მაღალი კორინთული კაპიტელებით ბოლოვდება. სვეტები ერთმანეთთან კლასიკურად აგებული ანტაბლემენტით არის დაკავშირებული. სვეტები და ანტაბლემენტი თეთრ ფერად არის შეღებილი. კოლონადა აღმართულია ბალუსტრადით მოფარგლულ შემაღლებულ ბაქანზე. ბაქანი დაფარულია ხელოვნური მოზაიკის მოთეთრო-რუხი და ღვინისფერი ფილებით. მის კუთხეებში დგას შედარებით მომცრო სანათურებიანი სვეტები, რომელთა შორის განთავსებულია თარიღის აღმნიშვნელი წარწერა.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის არქიტექტურული ძეგლები
ლუკას კლოსტერმანი

**ლუკას მანუელ კლოსტერმანი** (დ. 3 ივნისი, 1996) — გერმანელი ფეხბურთელი. ფრანკფურტის „აინტრახტისა“ და გერმანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მეკარე. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს გერმანიის 17, 19 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1996
კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:2022 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ლოპოტის ციხე

**ლოპოტის ციხე** — არქეოლოგიური ძეგლი თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლაფანყურში. ციხესიმაგრე მდებარეობს ხეობის ზემო წელზე, გონჯათხევისა და ლოპოტის შესართავში. 

იგი 1969 წელს ისტორიულ-გეოგრაფიულმა ექსპედიციამ დააფიქსირა. დანგრეული მასშტაბური ნაგებობის ნანგრევები შემორჩენილია მიწის პირამდე. ვახუშტი ბაგრატიონი მის შესახებ წერს:  ცნობილია, რომ VIII საუკუნეში, როდესაც მურვან ყრუმ ლოპოტის ხეობა ააოხრა, ამ ციხის აღება ვერ შეძლო. გამოთქმულია მოსაზრება, რომ ის უნდა ყოფილიყო ამ ხეობის ადმინისტრაციული ცენტრი, რომელიც აკონტროლებდა თუშეთიდან და დაღესტნიდან ალაზნის ველზე გადმომავალ გზებს. იმის გამო, რომ თითქმის მიწის პირამდეა დანგრეული, არ ხერხდება ციხის გეგმის გარჩევა.  

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ქვემოდრისის წმინდა გიორგის ეკლესია

**ქვემოდრისის წმინდა გიორგის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭყოპიანში. დარბაზული ეკლესია ნატეხი ქვითაა დუღაბზე ნაგები. ბოლო წლებში დაუდევრადაა შეკეთებული ცემენტით. გადახურულია ხის ორფერდა კონსტრუქციაზე დაწყობილი აზბესტით. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. აღმოსავლეთის სარკმელი სწორკუთხაა. აფსიდა არასრული ნახევარწრის ფორმისაა ჩრდ. კედელში სწორკუთხა ნიშით. ეკლესიის კედლებში რამდენიმე ნაკაწრი ჯვრის გამოსახულებიანი ქვაა ჩადგმული.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ულვა (ნასოფლარი)

**ნასოფლარი ულვა** — არქეოლოგიური ძეგლი ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ანდრიაწმინდაში, ანდრია წმინდის სამხრეთით. ნასოფლარის ნაშთიდან აქ შემორჩენილია მხოლოდ დიდი ზომის ქვები, რომლებიც რიგ შემთხვევაში ნაგებობათა საძირკვლები ყოფილა. ადგილობრივების გადმოცემით ამ სოფლიდან მაჰმადიანი მესხების გადასახლების შემდეგ ურავლის ხეობის რამდენიმე სოფლის მოსახლეობას აქ დაუშლიათ გადასახლებულთა სახლები და ქვები მშენებლობისთვის გაუზიდიათ.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
დემურ გურეშიძე

**დემურ გურეშიძე** (დ. 25 ივლისი, 1939, ქუთაისი) — ქართველი ისტორიკოსი და მეცნიერი.

1964 წელს დაამთავრა ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტი. ქუთაისის უნივერსიტეტის საქართველოს ისტორიის კათედრის დოცენტი და ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
ასპინძის მეჩეთი

**ასპინძის მეჩეთი** — ნაგებია ნაწილობრივ და სუფთად დამუშავებული ტუფის და ბაზალტის ქვით. შესასვლელი დასავლეთის მხრიდან აქვს. კარი სწორკუთხაა. მის ორივე მხარეს თითო მშვილდივით მოხრილთაღიანი სარკმელია გაჭრილი. ასეთივე ორი სარკმელია სამხრეთ კედელში მიჰრაბის ორივე მხარეს. მიჰრაბი სადად მოჩარჩოებულია, ხოლო თაღი ფარფლისებურადაა გაფორმებული. მეჩეთი დაზიანებული და უფუნქციოა. არ აქვს გადახურვა, კედლები სხვადასახვა სიმაღლეზეა შემორჩენილი. ინტერიერი და პერიმეტრი ნაშალითაა დაფარული.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მეჩეთები
ოთარ ჯანგიშერაშვილი

**ოთარ ჯანგიშერაშილი** (დ. 29 ივლისი, 1943, გორი, საქართველოს სსრ – გ. 3 ივნისი, 2018, ვოლგოგრადი, რუსეთი) — ქართველი რეჟისორი. დაამთავრა გორის საშუალო სკოლა და ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო თეატრალურ ინსტიტუტში, მიხეილ თუმანიშვილის კლასში. მესამე კურსიდან გაიწვიეს სამხედრო სამსახურში (1963-1966). ჯარში ყოფნის პერიოდში შექმნა „ჯარისკაცთა სატირული თეატრი“ და სამი მოკლემეტრაჟიანი ფილმიც გადაიღო (ერთ-ერთში ვერცხლის მედალიც დაიმსახურა).

ჯარიდან დაბრუნების შემდეგ ოთარ ჯანგიშერაშვილმა სწავლა განაგრძო კიევის სახელმწიფო თეატრალურ ინსტიტუტში დიმიტრი ალექსიძესთან. მისი ცხოვრების ამ პერიოდზე მას გამოცემული აქვს წიგნი - „კურსი მიჰყავს დიმიტრი ალექსიძეს“.  სადიპლომო სპექტაკლი - ჯონ ფლეტჩერის კომედია „ჭირვეული ქმრის მორჯულება“, 1971 წელს, თბილისის მარჯანიშვილის თეატრში დადგა (დადგმის ხელმძღვანელი – დოდო ალექსიძე). შემდეგი ორი წელი მოღვაწეობდა მოსკოვის პუშკინის სახელობის თეატრსა და ულიანოვსკში.

1975 წელს, „გიტისის“ უმაღლესი სარეჟისორო კურსების დამთავრების შემდეგ ოთარ ჯანგიშერაშვილი რეჟისორ-სტაჟიორად დაინიშნა მოსკოვის მცირე თეატრში, 1975 წელს მუშაობდა ოდესის ოპერეტის თეატრში, 1977-1978 წლებში კარელიის ასსრ დედაქალაქ პეტროზავოდსკის რუსული დრამატული თეატრის მთავარი რეჟისორი იყო 1985-1988 წლებში - ნიჟნი-ნოვგოროდის გორკის სახელობის დრამატული აკადემიური თეატრის მთავარი რეჟისორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი.

1988 წელს ბატონმა ოთარმა ვოლგოგრადში ჩამოაყალიბა სახელმწიფო ახალი ექსპერიმენტული თეატრი, რომლის დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი გახლდათ სიცოცხლის ბოლომდე.

1993 წელს ოთარ ჯანგიშერაშვილს მიენიჭა რუსეთის სახალხო არტისტის წოდება, 1997 წლიდან დაინიშნა პროფესორის თანამდებობაზე ვოლგოგრადის ხელოვნებისა და კულტურის სახელმწიფო ინსტიტუტის სამსახიობო ოსტატობისა და რეჟისურის კათედრაზე, 2005 წლიდან ის იყო რუსეთის ფედერაციის თეატრალურ მოღვაწეთა კავშირის ვოლგოგრადის რეგიონალური განყოფილების თავმჯდომარე.

ვოლგოგრადის ექსპერიმენტულმა თეატრმა თბილისში აღნიშნა დაარსებიდან 25 წლის იუბილე. საგასტროლო სპექტაკლი „მეფის მკვლელნი“ 2013 წლის 16 ივნისს იქნა ნაჩვენები  რუსთაველის თეატრის სცენაზე. ოთარ ჯანგიშერაშვილის დადგმა წარმოადგენდა ალექსეი ტოლსტოის ისტორიული დრამის „მეფე ფიოდორის“ ექსპერიმენტული ინტერპრეტაციას.

რეჟსორი გარდაიცვალა ვოლგოგრადში, 2018 წლის 6 მარტს. დაკრძალულია იქვე, დიმიტრიევოს სასაფლაოზე, მეუღლის გვერდით.

## ლიტერატურა 
*

## რესურსები ინტერნეტში
*კინო თეატრი
*ოთარ ჯანგიშერაშვილი

კატეგორია:დაბადებული 29 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1943
კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ივნისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
კატეგორია:რუსეთის სახალხო არტისტები
გიორგი ნანეიშვილი

**გიორგი ნანეიშვილი** (დ. 25 ივლისი, 1953, თბილისი) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

იყო ბათუმის ფსიქიატრიული საავადმყოფოს ექიმი; ქუტირის ფსიქიატრიული საავადმყოფოს განყოფილების გამგე; თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ფსიქიატრიის კათედრის ასისტენტი; მ. ასათიანის სახელობის ფსიქიატრიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე; ამავე ინსტიტუტის დირექტორი. ავტორია 45 სამეცნიერო ნაშრომის. არის ერთი სადოქტორო დისერტაციის კონსულტანტი და 4 საკანდიდატო დისერტაციის ხელმძღვანელი, 

საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „გახანგრძლივებული დეპრესიული მდგომარეობანი პარანოიდული შიზოფრენიის დროს“, დაიცვა 1985 წელს; სადოქტორო დისერტაციის თემა — „აფექტური აშლილობანი შიზოფრენიის დროს“, დაიცვა 1994 წელს.

## ლიტერატურა
*თანამედროვე ქართველ მედიკოსთა ბიოგრაფიული ენციკლოპედია,  თბ., 2000, გვ. 218 
*წიგნი ღირსებისა, ტ. 6, თბ., 2003, გვ. 80

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1953
კატეგორია:ქართველი ფსიქიატრები
თელავის ხიდი

**თელავის ხიდი** — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ თელავში. ქალაქის ჩრდილო-აღმოსავლეთის შემოსასვლთან (ძველი გრემი-სიღნაღის გზაზე).

## აღწერა 
ხიდი აგურის ერთმალიანი ნაგებობაა. აგური კვადრატულია 18X18X4სმ. ხიდის საერთო სიგრძე ბურჯებს შორის 6,33 მ. მალის სიგანე 7,75 მ. სიმაღლე დაახლოებით 4,50 მ. ხიდის მალი ნახევარწრიული ფორმის კამარაა. აგურისაა თვით კამარა. კამარებსშორისი ბურჯების ქვედა მხარე, რიყის ქვითა და აგურით არის ნაგები. აქ ქვის ორ რიგს აგურის ერთი რიგი ყოფს. დუღაბი სქლადაა დასხმული. სახასიათოა აგურის წყობა. ორივე ბურჯის მხრიდან, ჰორიზონტალურად დალაგებულ აგურის წყობის მიმართულებას, ნელ-ნელა სცვლის ცერად დადებული აგური, რომლითაც რადიალური სხივების სახეა მიღებული. ჩრდილო-დასავლეთის მხარიდან ფრაგმენტულად იკითხება ხიდის მისადგომი. ხიდი სავალი ნაწილი დაფარულია ბეტონით და მიწით. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ჯიხაშკარის ეკლესია

**ჯიხაშკარის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჯიხაშკარში. მდებარეობს ზუგდიდიდან 15 კმ-ის დაშორებით, მაღალ მთაზე. ნაშენია რიყის ქვით, ქვიშაქვითა და ადგილობრივი კლდის ქვით, კირის დუღაბზე, რიგების დაცვით. ეკლესია დანგრეულია, შემორჩენილია მხოლოდ აღმოსავლეთისა და სამხრეთის კედლები.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ლაკოს ხევის ნაციხარი

**ლაკოს ხევის ნაციხარი** — არქეოლოგიური ძეგლი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ კაბალში. ციხე აგებული იყო მდინარე კაბალის (ისტორიული ნეინის) მარჯვენა შენაკად ლაკოს ხეობაში, ხერთვისიდან 1 კილომეტრში, მთის კონცხზე. ციხე დაახლოებით 400 კვადრატული მეტრის ფართობის იყო. ნაგები იყო ადგილობრივი კლდის ქვით საკმაოდ მაგარ კირ-დუღაბზე. ციხეს მისასვლელი დასავლეთიდან ქონდა, საიდანაც ის გამაგრების დამატებითი სისტემით ხელოვნური თხრილითაა დაცული. მისი ფუნქცია კაბალის ხეობის და ამ ხეობიდან დაღესტანში გადასასვლელი გზის კონტროლი უნდა ყოფილიყო. ამჟამად ციხე მხოლოდ ზეძირკვლის დონეზეა შემორჩენილი და მის მახასიათებლებზე მსჯელობა არქეოლოგიური გათხრების გარეშე შეუძლებელია.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მამურზა ხერგიანის საცხოვრებელი კომპლექსი

**მამურზა ხერგიანის დარბაზ-მაჩუბი** — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლანჩვალში. იგი მჭიდროდ განაშენიანებულ უბანში მდებარეობს. კომპლექსის ერთგვარი აქცენტს კოშკი წარმოადგენს, მასზე სამხრეთ-აღმოსავლეთით მიდგმულია დარბაზ-მაჩუბი, რომელიც ამ მომენტში საკმაოდ არის გადაკეთებული და მისგან აღმოსავლეთით კიდევ ერთი ადრეული დარბაზ-მაჩუბი დგას, რომლსიგანაც მხოლოდ რამდენიმე კედელიღაა შემორჩენილი.

თანადროული კედელი, რომელიც ყორე ქვით კირ-დუღაბზეა ნაშენი მხოლოდ დასავლეთი ფასადის ჩრდილეთ მონაკვეთშია შემორჩენილი, რომელსაც შეკეთები კვალი ეტყობა. სამხრეთი ფასადის ნახვა ახლად მიშენებული სივრცის ინტერიერიდანაა შესაძლებელი. თანადროული დარბაზ-მაჩუბის ინტერიერის ნახვა ვერ მოხერხდა. აღსანიშნია, რომ მისი ინტერიერიდან არის შესაძლებელი კოშკზე მიდგმული ხის აივანზე მოხვედრა, მამურზა ხერგიანის დარბაზ-მაჩუბი მართალია საკმაოდ გადაკეთებულია, დაკარგეული აქვს თანადროული პროპროცია და გეგმარება, მაგრამ მთლიანი კომპლექსის აღქმისთვის და მისი განვითარების დასანახად ის საკმაოდ მნიშვნელოვან ობიექტს წარმოადგენს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
გაჭედილის ღვთისმშობლის ეკლესია

**გაჭედილის ღვთისმშობლის  ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფელ გაჭედილში. 
შუა საუკუნეების ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია მდებარეობს სამეგრელო ზემო-სვანეთი რეგიონში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში, მარტვილის ცენტრიდან ხუთი კილომეტრის დაშორებით, სოფელ გაჭედილში, მაღალ მთაზე. ეკლესია, რომელიც წარმოადგენს დარბაზული ტიპის ნაგებობას, აგებულია XVII–XVIII საუკუნეებში, ეკლესიის საძირკველი დგას ძველ ბაზისზე (1.5 სმ). ნაშენია ნათალი ქვით და ქვიშა ვით კირ-დუღაბის ხსნარზე, ხოლო შემდგომ XX საუკუნეში ადგილობრივთა დახმარებით (სოფლის) ეკლესია აუშენებიათ ძველი ნაგებობის ნაშალი ქვით, რიგების დაცვით. შემაკავშირებელ მასალად გამოყენებულია ცემენტი. ეკლესია გადახურულია თუნუქის სახურავით.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კატეგორია:XVII საუკუნის ეკლესიები
ნიკოლოზ იაკოვენკო

**ნიკოლოზ იაკოვენკო** (დ. 13 დეკემბერი, 1919, კრასნოდარი, რუსეთი — გ. 1992) — რუსი წარმოშობის ქართველი მხატვარი, ფერმწერი.

ნიკოლოზ იაკოვენკო 1921 წლიდან ცხოვრობდა და მუშაობდა ბათუმში. სწავლობდა ლენინგრადის ფერწერის, ქანდაკებისა და არქიტექტურის ინსტიტუტში. ნიკოლოზ იაკოვენკოს შემოქმედებაში მნიშვნელოვანი ადგილი ეკავა ომის თემას, ასევე ყოველდღიურობას, საბჭოთა ხალხის შრომას („დასვენების წუთები“, „ჩაის პლანტაციები“, ორივე XX საუკუნის 60-იანი წლები; „პორტი“, 1978). ამავე დროს მუშაობდა პორტრეტისა და პეიზაჟის ჟანრში („ივანე ფრანკო“, 1958; „ავტოპორტრეტი“, XX საუკუნის 60-იანი წლები; „წვიმის შემდეგ“, 1967; „მთები“, 1979). მას გარკვეული წვლილი მიუძღვის აჭარის სამხატვრო სკოლის ჩამოყალიბებაში. მისი ნამუშევრები ინახება აჭარის ხარიტონ ახვლედიანის სახელობის მუზეუმში. 

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 13 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1919
კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
კატეგორია:რუსი მხატვრები
კატეგორია:ქართველი მხატვრები
ალექსანდრე ნიგურიანის დარბაზ-მაჩუბი

**ალექსანდრე ნიგურიანის დარბაზ-მაჩუბი** — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტში. ის უბნის მჭიდროდ განაშენიანებულ ნაწილში დგას და საცხოვრებელი კოპმლექსის შემადგენელ ნაწილის წარმოადგენს, მისგან დასავლეთით კოშკი და კიდევ ერთი დარბაზ-მაჩუბი დგას. 

არბაზ-მაჩუბი ნაგებია ნატეხი ქვით კირ-დუღაბზე დღესდღეობით გადახურვისთვის თუნუქის საბურავია გამოყენებული. ფასადების ავთენტური წყობის დანახვა მხოლოდ აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ ფასადზეა შესაძლებელი, ნაგებობას სამხრეთის მხრიდან ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლი აქვს მიდგმული, ხოლო დასავლეთით კოშკი დგას. აღმოსავლეთი ფასადი მოკლებულია ყოველგავრ დანაწევრებას, მაგრამ დღესდღეობით ის მძიმე მდგომარეობაშია და აღენიშნება მცირე ზომის ბზარები.

ჩრდილოეთი ფასადის მხოლოდ მეორე სართულის დონეს აღვიქვამთ, რადგან დაბრაზ-მაჩუბი ოდნავ დაქანებულ რელიეფზე დგას, კედელზე გაჭრილია დარბაზში შესასველი კარი და მართკუთხა ფორმის სარკმელი. მაჩუბში შესასვლელი კარი სავარუდოდ სამხრეთიდან იყო, რომელიც ახლა საცხოვრებელი სახლის ინტერიერშია მოქცეული, სამწუხაროდ მაჩუბის ინტერიერის დათვალიერება ვრე მოხერხდა. რაც შეეხება დარბაზის ინტერიერს მასში საცხოვრებელი სახლის მეორე სართულიდან შევდივართ, სადაც უმძიმესი მდგომარეობაა. აშკარაა გვიანი გადაკეთებების კვალი, რაზეც მეტყველებს დარბაზის ორად გატიხვრა, შეკეთებულია გადახურვა, მაგრამ არასრლფასოვნად და მთლიანი გადახურვის კონსტრუქვია ლითონის დგარებზეა შეყუდებული. ასევე საკმაოდ დაწეულია და დამპალია სართულშუა გადახურვა, არსებობს საშიშროება მისი მთლიანად ჩანგრევის. 

ალექსანდრე ნიგურიანის დარბაზ-მაჩუბი საკმაოდ არის გადაკეთებული და შემორჩენილი დეტალებიდან ჩანს, რომ ის მოკლებულია ყოველგვარ გაფორმებას, მაგრამ თავისი ზომიერი მასშტაბითა და თავშეკავებული პროპორციებით იქცევს ყურადღებას. მართალია სამხრეთის მხრიდან მიშენებული საცხოვრებელი სახლი არღვევს მის ავთენტრუ იერსახეს, მაგრამ დღესდღეობით მთლიანი ნიგურიანების საცხოვრებელი კომპლექსის წარმოდგენას, სადაც კოშკი და კიდევ ერთი დარბაზ-მაჩუბია, არ უშლის ხელს. ამიტომაც ალექსანდრე ნიგურიანის დარბაზ-მაჩუბის დაცვა-შენარჩუნება საკმაოდ მნიშვნელოვანია, საცხოვრებელი კომპლექსისი საერთი აღქმაში და ასევე ისტორიული უბნის განაშენიანებისათვის.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
მანგლისის ნაეკლესიარი

**მანგლისის ნაეკლესიარი** —  არქიტეტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის დაბა მანგლისში, მანგლისის სიონის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 200 მეტრში. ადგილობრივი მოსახლეობის თქმით აღნიშნულ ადგილს ეწოდება „მიჩეტკა“ და ხაზს უსვამენ, რომ მანდ ეკლესია არასდროს ყოფილა; მხოლოდ საფლავის ქვებია, რომლის გარშემოც გაურკევევლი ნნგრევებია.

ეკლესია აგებული ყოფილა ქიშა ქვის ნაკლებად დამუშავებული ლოდებით, ამავე ტიპის ქვებით არის აგებული გალავანიც, რომელიც შემოსდევს ნაეკლესიარს და მის გარშემო არსებულ სასაფლაოს. ადგილზე შემორჩენილია ხუთი კარგად გათლილი საფლავის ქვა, რომლებზეც ჯვრებია გამოსახული. მთლიანობაში ეკლესიის გარშემო 20-მდე ჩავარდნილი ადგილია, რომლებიც სავარაუდოდ საფლავებს უნდა წარმოადგენდნენ. აღსანიშნავია, რომ ნაეკლესიარიდან აღმოსავლეთით და სამხრეთით 30-50მ-ს დაშორებით, ფიქსირდება ქვიშა ქვის ცუდად დამშავებული ლოდები, რომლებიც ზოგ შემთხვევაში თითქოს კედლის წყების შთაბეჭდილებას ტოვებენ. ნაეკლესიარის ზომებია: 7.7x4.7მ, შიდა სივრცე 5.5x2.6მ, კედლის სისქე მერყეობს 130-90 სმ შორის. გალავნის ზომებია: 26x16მ. მთლიანობაში ობიექტს უკავია 400 მ².

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
მემედ ხვიბლიანის დარბაზ-მაჩუბი

**მემედ ხვიბლიანის დარბაზ-მაჩუბი** — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იელში. მემედ ხვიბლიანის დარბაზ-მაჩუბი სოფელი იელის ნესგაუბანის ჩრდილო-დასავლეთ კიდეში მდებარეობს შედარებით ხალვათად განაშენიანებულ ნაწილში. მისი ჩრდილოეთ ფასადი ქუჩისკენ არის მოქცეული, ხოლო სამხრეთი ეზოსკენ.

დარბაზ-მაჩუბი ნაგებია ნატეხი ქვით კირ-დუღბზე და დღესდღეობით თუნუქის ფურცლებით არის გადახურული, საფასადე ნალესობა კი მთლიანად ჩამორეცხილია. ის საკამოდ გადაკეთებულია, აღმოსავლეთიდან გვიან აშენებული საცხოვებელი სახლი აქვს მიდგმული და სამხრეთი ფასადის ნაწილი, აღმოსავლეთ მონაკვეთიც ბლოკით არის ამოყვანილი. დასავლეთი და ჩრდილოეთი კედლები შედარებით პირველადი სახით შემორჩა. ჩრდილოეთის ფასადზე შეინიშნება კარი, რომლიდანაც დარბაზის ინტერიერში შევდივართ, ხოლო მაჩუბში დასავლეთი ფასადის სამხრეთ მონაკვეთში გვიან გაჭრილი კარით. სამხრეთ ფასადზეც შეინიშნება გვიან გაჭრილი ოთხკუთხა სარკმლები.

ინტერიერის ნახვა ვერ მოხერხდა. მემედ ხვიბლიანის დარბაზ-მაჩუბი გამოირჩევა თავშეკავებული პროპროციებით და სადად დამუშვებული ფასადებით. მართალია ნაგებობა შედარებით გადაკეთებულია და აღმოსავლეთი მონკავეთის საცხოვრებელი სახლით წაგრძელებულია, მაგრამ ქუჩის ავთენტურ განლაგებას ამგვარი მინაშენი არ არღვევს.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
გურამ თამლიანის საცხოვრებელი სახლი

**გურამ თამლიანის საცხოვრებელი სახლი** — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ წვირმში. ამირან თამლიანის საკუთრებაში არსებული კოშკი და მის მიმდებარედ არსებული კომპაქტური განაშენიანება მიტოვებულ და უფუნქციოდ დარჩენილ ნაგებობათა რიგს წარმოადგენს. 

მოვაკებულ რელიეფზე, აღმოსავლეთ-დასავლეთის მიმართულებით, ერთმანეთის გვერდით აღმართული შენობები სხვადასხვა დროსაა აგებული. კომპლექსის შუა საუკუნეებრივ არქიტექტურულ ქსოვილს, უმთავრესად, გვირგვინით გაფორმებული კოშკი ქმნის; დანარჩენი ნაგებობები შედარებით გვიანდელია, გარდა კოშკის დასავლეთით მდგარი დარბაზ-მაჩუბისა. განაშენიანების ყოველი ნაგებობა, განსხვავებული ქრონოლოგიის მიუხედავად, ნაშენია ფიქალით, კირ-დუღაბის ხსნარზე და შელესილია კირით. გურამ თამლიანის საცხოვრებელი სახლი კომპლექსის აღმოსავლეთით მდებარეობს. 

ის გვიანის პერიოდის საცხოვრბელი სახლი, რომელიც ნაგებია ნატეხი ქვით და ფიქალით კირ-დუღაბზე, გადახურვისთვის გამოყენებულია თუნუქი. სახლის სამხრეთი, აღმოსავლეთი და ჩრდილოეთი ფასადები ქუჩისკენ არ მოქცეული, ჩრდილოეთი კი კომპლექსის ეზოსკენ. სამხრეთით მეორე სართულზე ხის შუშაბანდია მოწყობილი, პირველ სართულზე მოზრდილი ზომის კარ-სარკმელია გაჭრილი. ასევე აღმოსავლეთ ფასადზეც ვხედავთ მოზრდილი ზომის კარ-სარკმლებს, სამწუხაროდ კედელი საკმაოდ დაზიანებულია მეორე სართულის ნაწილი დაძრულია და დღესდღეობით ხის ძელებით არის გამაგრებული.

ჩრდილოეთ ფასადზე მინაშენია, რომელიც სამურნეოდ და საბოსლედ გამოიყენებოდა. დასავლეთი ფასადი მთლიანად ყრუა, თუ არ ჩავთვლით პირველ სართულზე გაჭრილ მცირე ზომის მართკუთხა ფორმის სარკმლეს. სამწუხაროდ ინტერიერის ნახვა ვერ მოხერხდა. ამირან თამლიანის სახლის კომპლექსი მაღალი ურბანული ღირებულების მატარებელი ძეგლია, რომლის დაცვა-შენარჩუნება სოფელ წვირმის უნიკალური ხუროთმოძღვრული მემკვიდრეობისათვის მეტად მნიშვნელოვანია და თითოეული ობიექტი, რომელიც კომპლექსში შედის მეტად მნიშვნელოვანია განაშენიანების განვითარების აღსაქმელად.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები