open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
მიხეილ დვალი

**მიხეილ თევდორეს ძე დვალი** (დ. 1 ოქტომბერი, 1900, ქ. დერბენდი, — გ. 20 მაისი, 1982, ლენინგრადი) — რუსეთში მოღვაწე გეოლოგი, წარმოშობით ქართველი. გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1951), პროფესორი (1951). 

1918 წლიდან მუშაობდა ნავთობის მრეწველობაში. 1926 დაამთავრა გროზნოს ნავთობის უმაღლესი ტექნიკუმი. 1926–1930 წლებში მუშაობდა ლენინგრადი გეოლოგიის კომიტეტში, 1930–1973 წლებში — ნავთობის საკავშირო სამეცნიერო-კვლევით გეოლოგიურ-საძიებო ინსტიტუტში. მონაწილეობდა II მსოფლიო ომში. იკვლევდა ნავთობის გეოქიმიისა და ნავთობის წარმოშობის საკითხებს. მნიშვნელოვანი ნავთობგეოლოგიური სამუშაოები აქვს ჩატარებული კავკასიაში, ქერჩის ნახევარკუნძულზე, თურქმენეთში, დასავლეთ ციმბირსა და კამჩატკაზე. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ა. კარპინსკის სახელობის პრემია (1952).

## ბიბლიოგრაფია
* Геологическое строение и нефтеносность Восточной Камчатки, Л., 1950. 
* Нефтематеринские свиты и принципы их диагностики, Л., 1963.
* Перспективы поисков нефти и газа на больших глубинах на территории СССР, Л., 1965 (თანაავტ. М. D. Белонин).
## ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული   1900
კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1982
კატეგორია:რუსი გეოლოგები
კატეგორია:ქართველები რუსეთში
კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
დომბაიულგენი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**დომბაიულგენი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* დომბაიულგენი — მთა საქართველოსა და რუსეთის საზღვარზე, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში და ყარაჩაი-ჩერქეზეთში;
* დომბაიულგენი — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის საზღვარზე, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში და ყარაჩაი-ჩერქეზეთში.
მარია კოლიკოვა

**მარია კოლიკოვა** ( , დაბადებული. 29 აგვისტო, 1974 , დუნაისკა-სტრედა,  

1993-1999 წლებში სწავლობდა იან კომენსკის სახელობის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. ბრატისლავაში . მიიღო მაგისტრის ხარისხი.   1998 წელს სტაჟირება გაიარა კვაზულუ-ნატალის უნივერსიტეტში სამხრეთ აფრიკის ქალაქ დურბანში, ხოლო 2001 წელს — ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტის იურიდიულ სკოლაში, ვაშინგტონში. 2004 წელს მონაწილეობდა ნიდერლანდის ჰელსინკის კომიტეტის პრაქტიკულ სემინარში ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში დისკრიმინაციის საქმეების განხილვის შესახებ.

1997-2005 წლებში ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ჰუმანიტარული პროექტების, მოქალაქეობისა და დემოკრატიის კათედრაზე. 1998-2002 წლებში. მუშაობდა ადამიანის უფლებათა საზაფხულო და საზაფხულო სკოლებში, რომლებიც განკუთვნილი იყო სამართლის სტუდენტებისთვის. 2001 წელს მან დააარსა საჯარო იურიდიული კლინიკა ტრნავას უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, სადაც ასწავლიდა იქ 2005 წლამდე.  

1999-2002 წლებში. მუშაობდა იურიდიულ თარჯიმნად იურიდიულ ფირმაში. 2003 წლიდან—ადვოკატად. 2007-2009 წლებში იგი ფლობდა საკუთარ იურიდიულ ფირმას. 2012 წლის ივლისიდან 2016 წლის მარტამდე და 2018 წლის სექტემბრიდან მუშაობდა იურისტად ფირმაში Kolíková & Partners.   21 მარტს დატოვა  ეროვნული საბჭო მთავრობის კაბინეტში გადასვლასთან დაკავშირებით. ვაკანტური ადგილი ალექსანდრა პივკოვამ დაიკავა *.*

2020 წლის 21 მარტს მარია კოლიკოვამ მიიღო იუსტიციის მინისტრის პორტფელი  იგორ მატოვიჩის კაბინეტში.     პრეზიდენტმა ზუზანა ჩაპუტოვამ გადადგომა 23 მარტს მიიღო. 1 აპრილს მარია კოლიკოვამ  მიიღო იუსტიციის მინისტრის პორტფელი ედუარდ ჰეგერის მთავრობაში.   2022 წლის 5 სექტემბერს მან დატოვა  თანამდებობა, ვინაიდან პარტია „თავისუფლება და სოლიდარობა“ კოალიციიდან გავიდა. მოვალეობას ასრულებდა 13 სექტემბრამდე.

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 29 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1974
კატეგორია:სლოვაკი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მადის კოივი

**მადის კოივი** (  ; დ. 5 დეკემბერი,  1929,  ტარტუ  —  გ. 24 სექტემბერი, 2014, ტალინი ) —  ესტონელი მწერალი, ფილოსოფოსი და ფიზიკოსი. ტარტუს საპატიო მოქალაქე.

## სამეცნიერო საქმიანობა 
მადის კოივმა სკოლა დაამთავრა ტარტუში მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ. 1948-1953 წლებში სწავლობდა ტარტუს უნივერსიტეტში მათემატიკისა და ფიზიკის ფაკულტეტზე. მიღებული აქვს დიპლომი ბირთვულ ფიზიკაში. 1953-1961 წლებში ასწავლიდა ტალინის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, ხოლო 1961-1973 წლებში  — ფიზიკისა და ასტრონომიის ინსტიტუტში. მოგვიანებით, 1991 წლამდე მუშაობდა ფიზიკის ინსტიტუტში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად.  

## ლიტერატურული საქმიანობა 
კოივი ყოველთვის დაინტერესებული იყო ლიტერატურით. 1950-იან წლებამდე წერა მისთვის ერთგვარი გატაცებას წარმოადგენდა.  შემდეგ ესტონეთის ლიტერატურულ წრეებში აქტიურობა გამოავლინა. მისი პირველი გამოქვეყნებული ნამუშევრები ამ წრეების მეგობრებთან ერთად დაიწერა. რამდენიმე წელი ფსევდონიმით სარგებლობდა.

პირველი ნაშრომი, რომელიც გამოაქვეყნა მადის კოივმა, იყო ხანდო რუნელთან თანამშრომლობით 1978 წელს დაწერილი პიესა სახელწოდებით *Küüni täitmine.* 1999 წელს პირველად დაიდგა ამ პიესის მიხედვით წარმოდგენა.

შემდეგ კოივმა ვაინო ვაჰინგთან ერთად ორი ნამუშევარი შექმნა. პირველი  პიესა იყო *Faehlmann. Keskpäev. Õhtuselgus * და მეორე — დიალოგური რომანი  *Endspiel: laskumine orgu* . 

მადის კოივი ესტონეთის სსრ იუჰან სმულის ლიტერატურული პრემიის ლაურეატია (1983).

1990-იანი წლების დასაწყისში მადის კოივი სულ უფრო პოპულარული ხდებოდა. 1991 და 1993 წლებში მან მიიღო ტუგლასის პრემია თავისი ნოველებისთვის. 1991, 1995 და 1999 წლებში მოიპოვა ესტონეთის ყოველწლიური ლიტერატურული პრემია.

კულტურის დარგში არის ესტონეთის ეროვნული პრემიების ლაურეატი (1994, 1998, 1999, 2008).

კოივმა საკუთარი პიესებიდან მხოლოდ 22 გამოაქვეყნა. როგორც ავტორმა განაცხადა, ისინი შეადგენენ მის მიერ დაწერილი დრამატული ლიტერატურის ნახევარს.

მადის კოივი ასევე იყო რამდენიმე რომანის ავტორი, მათ შორისაა: *Attika apooria, Elea tragöödia* და *Aken* .

## ფილოსოფიური საქმიანობა 
მადის კოივი იყო  ესტონეთში ანალიტიკური ფილოსოფიის ერთ-ერთი მომხრე. 1991 წელს გახდა ანალიტიკური ფილოსოფიის სემინარის ჩატარების ერთ-ერთი ინიციატორი. 

## ლიტერატურა 
* «Madis Kõivu mõttelistes maailmades.» Eesti Teatriuurijate Ühendus, 2003.
* «Püsimatu *metaphysicus*. Madis Kõiv 75.» Koostajad: Jaan Kangilaski, Bruno Mölder, Veiko Palge. Tartu: EYS Veljesto kirjastus, 2004. 

## სქოლიო 
კატეგორია:ესტონელი ფიზიკოსები
კატეგორია:XXI საუკუნის დრამატურგები
კატეგორია:XX საუკუნის დრამატურგები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2014
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 სექტემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1929
კატეგორია:დაბადებული 5 დეკემბერი
წმინდა ნარეკის სამლოცველო

**წმინდა ნარეკის სამლოცველო** — სომხური სამოციქულო ეკლესიის სამლოცველო არაგაწოტნის პროვინციის სოფელ ვარდენისში. წმინდა ნარეკის სამლოცველო აშენდა 2012 წელს ცნობილი საკურთხევლის, სახელად „პაპეი ნარეკი“ ადგილას. აკურთხეს 2012 წლის 25 აგვისტოს.

## ისტორია
აპარანის სოფელ კულუჯაში (ახლანდელი ვარდენისი) საუკუნეების მანძილზე ინახებოდა სახარება, სახელად „პაპეი ნარეკი“. წიგნი ეკუთვნოდა ოჯახს, რომლის წინაპარს ერქვა პაპე და ეწოდა ნარეკი არა იმიტომ, რომ ეს იყო გრიგორ ნარეკაცის ნაშრომი „სამწუხარო საგალობლების წიგნი“, როგორც ამას ხალხში უწოდებდნენ, არამედ იმიტომ, რომ წიგნს, მიუხედავად იმისა, რომ სახარება იყო, სამკურნალო თვისებები ჰქონდა, რის გამოც სოფლის მოსახლეობამ "პაპეი ნარეკი" უწოდა. საუბარია 1710 წელს კონსტანტინოპოლში დაბეჭდილ სასწაულებრივ განკურნების მქონე სახარებაზე.  წიგნი წმინდა იაკობის ეკლესიის გვერდით პაპეს მეურვეობის ქვეშ ინახებოდა, მოგვიანებით კი მის — ნათესავებთან.

## ლეგენდა
დროთა განმავლობაში პაპეს მემკვიდრეები ტოვებენ სახლს და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში მიდიან საცხოვრებლად, ბუნებრივია მათ თან მიაქვთ წმინდა წიგნი „პაპეი ნარეკი“.

სახლი დანგრეულ მდგომარეობაში დარჩა, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, სოფლის მაცხოვრებლები მიდიან დანგრეულ სახლთან და დაახლოებით იმ ადგილას, სადაც იდო წიგნი, ასვენებენ ხატებს, ანთებენ სანთლებს და ლოცულობენ.

## სამლოცველოს მშენებლობა
2010 წელს, როცა გადაწყდა სოფელში წმინდა იაკობის ეკლესიის აღდგენა, ასევე მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ უკვე საკურთხევლად ქცეულ და განადგურების პირას მყოფი სახლის ადგილზე, სამლოცველო აეშენებინათ, სადაც მომავალში „პაპეი ნარეკი“ შეინახებოდა. შემდეგ დაუკავშირდნენ პაპეს მემკვიდრეებს, ხელშეკრულების მიხედვით, რომლითაც წიგნი გადაეცა სომხეთს მატენადარაში სარესტავრაციო სამუშაოების განხორციელების მიზნით, რომელიც დაახლოებით ორი წელი გაგრძელდა, ის წმინდა ნარეკის სამლოცველოში მოათავსეს სპეციალური შენახვის პირობებში. 

## აღწერა
2011 წელს, ქველმოქმედ არტურ ჯანიბეკიანის ინიციატივით, დაიწყო წმინდა ნარეკის სამლოცველოს სამშენებლო სამუშაოები. მშენებლობა 2012 წელს დასრულდა და იმავე წლის 25 აგვისტოს შედგა სამლოცველოს კურთხევის ცერემონია. სამლოცველო მცირე ზომის ნაგებობაა: სიგრძე 4,15 მ, სიგანე 3,10 მ და სიმაღლე 4,60 მ.

სამლოცველოს უკანა მხარეს, სამლოცველოს წმინდა ტრაპეზის უკან, ჯვრის ფორმის სარკმელია. შიდა ფართი 7 მ², აქვეა მაგიდა სანთლებისთვის. წმინდა ნარეკში დაამონტაჟეს  173 სმ სიმაღლისა და 90 სმ სიგანის ხის კარი, რომელზეც სომხური ჯვარია გამოკვეთილი. სამლოცველოს შიგნით ასევე ინახება გრიგორ ნარეკაცის ნაწარმოების „წიგნი მწუხარე გალობის“ ერთ-ერთი დაბეჭდილი ეგზემპლარი მოოქროვილი ყდით.

## ტრადიცია
ყოველწლიურად აგვისტოს ბოლო კვირას, სოფელ ვარდენის წმინდა იაკობის სახელობის ტაძარში, ლიტურგიის წინ, მორწმუნეები სულიერი კლასის ხელმძღვანელობით მიდიან წმინდა ნარეკის სამლოცველოში, საიდანაც წელიწადში მხოლოდ ერთხელ, 1710 წელს კონსტანტინოპოლში დაბეჭდილი სასწაულმოქმედი სახარება გამოაქვთ და გადაასვენებენ  წმინდა იაკობის ეკლესიაში. ეს არის მომლოცველების დღე, რომლის დროსაც მორწმუნეებს საშუალება ეძლევათ ეზიარონ „პაპეი ნარეკს“, ხოლო წმინდა იაკობის ტაძარში აღევლინება ლიტურგია და ზიარება.

## საინტერესო ფაქტები
ვატიკანის ბაღში დგას გრიგორ ნარეკის ქანდაკება,  და მის უკანა მხარეს გამოსახულია წმინდა ნარეკის სამლოცველო.

## სქოლიო
კატეგორია:სომხური სამოციქულო ეკლესია
ცხემვანის ხიდი

მინი|ცხემვანის ხიდი
**ცხემვანის ხიდი** — ქვისთაღოვანი ხიდი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქობულეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კინტრიშის ხეობაში. იგი IX-X საუკუნეებით თარიღდება. ცხემვანის ხიდის სიგრძე 20 მეტრია, სიგანე 2.55 მეტრი. სიმაღლე კი წყლის ზედაპირიდან 9 მეტრი. ხიდის სისქე კამარის ბოლოს 0.56 მეტრს აღწევს, რაც, როგორ წესი, ბურჯებისკენ თანდათან იზრდება. მარჯვენა მხარე ხელოვნურ ბურჯს ეყრდნობა, ხოლო მარცხენა მხარე ბუნებრივ კლდეზეა დაყრდნობილი. 

2012 წლის შემოდგომაზე ხიდს ჩაუტარდა რესტავრაცია: სავალი ნაწილი გაიწმინდა მიწისა და დაზიანებული ნაწილისაგან, ხიდის ზედაპირი გაიწმინდა მცენარეული საფარისაგან და დამუშავდა ბიოქიმიურად, გამოქარული ნაკერები გაიწმინდა, გამოირეცხა და შეივსო კირის დუღაბით, გასუფთავდა ხიდის ქვედა ეკრანი, ხიდის სავალი ნაწილი შეივსო ახალი ქვებით.ეს ხიდი, ისევე როგორც, კინტრიშის ხეობაში არსებული ბასრიშელის ხიდი, თაღიანია და ნაგებია ნათალი ქვით, მისასვლელები ფლეთილი ქვით. ცხემვანის ხიდი ბასრიშელის ხიდს იმით ჩამოჰგავს, რომ ხიდს ხელოვნური ბურჯი მარჯვენა მხარეზე გააჩნია, მარცხენა მხარეზე კი ბურჯის მოვალეობას ბუნებრივი კლდე ასრულებს. 

## რესურსები ინტერნეტში
*ცხემვანის ხიდი
*ცხემვანის ხიდი

კატეგორია:ქობულეთის მუნიციპალიტეტის ქვისთაღოვანი ხიდები
ბორის ლევიევი

**ბორის ლეონოვ ლევიევი** ( დ. 24 თებერვალი, 1902, სოფია, ბულგარეთი — გ . 15 იანვარი, 1968, იქვე) — ბულგარელი მევიოლინე, დირიჟორი და კომპოზიტორი.  

## ბიოგრაფია 
დაიბადა 1902 წლის 24 თებერვალს სოფიაში სეფარდის ოჯახში, ბანკირ ლეონ ლევისა და ლეა ელიეზერის უმცროსი ვაჟი.   მუსიკამ ადრეული ბავშვობიდან გაიტაცა: ვიოლინოს შესაძენად მუშაობდა გაზეთების გამყიდველად.   1925 წლამდე უოლტერთან ეუფლებოდა ვიოლინოზე დაკვრას, ხოლო ალტერმანთან ჰარმონიას სწავლობდა. მონაწილეობდა  ჯაზ- კონცერტებზე და ოპერეტაში. 1926-1927 წლებში სწავლობდა ბერლინის უმაღლეს მუსიკალურ სკოლაში და ამავე დროს, დამატებითი შემოსავლისთვის დაიწყო მუშაობა კინოორკესტრში, თუმცა უსახსრობის გამო იძულებული გახდა სწავლა შეეწყვიტა. მსახურობდა დირიჟორის ასისტენტად ბერლინის თეატრ „სკალაში“, პარალელურად სწავლობდა კომპოზიციას და დირიჟორობას გილბერტთან, ორკესტრირებას ჰოფმანთან და კამერულ მუსიკას კრუგერთან. ესწრებოდა შმიდტის ლექციებს რეჟისურის შესახებ მაქს რეინჰარდის სახელოსნოში. 1930 წელს დაბრუნდა ბულგარეთში. 1932 წლიდან მუშაობდა ჯაზ ორკესტრში, როგორც მევიოლინე და დირიჟორი. ის რეგულარულად დირიჟორობდა პეტრე სტოიჩევის თეატრში, ასევე ანგელ სლადკაროვის ოპერეტის თეატრში, „ ოდეონში,“ ოპერეტის სამხატვრო თეატრში და ეროვნულ ოპერეტაში. 1948-1958 წლებში იყო სტეფანე მაკედონელის სახელობის ეროვნული მუსიკალური თეატრის მთავარი დირიჟორი.  

ბორის ლევიევი იყო ნაყოფიერი კომპოზიტორი. მან დაწერა თერთმეტი ოპერეტა, მუსიკა ფილმებისთვის და პოპულარული სიმღერები.   

ლევიევმა მონაწილეობა მიიღო 200-ზე მეტი ოპერეტის დადგმაში. როგორც რეჟისორმა დადგა ლეო ფოლის ოპერეტები „სტამბულის ვარდი“, იმრე კალმანის  „ ჰოლანდიელი ქალი“ და „ ჩარდაშის დედოფალი “ და სხვა.  

ბორის ლევიევის ინიციატივით შეიქმნა ვოკალური ანსამბლი «Български комедиен хармонист» ასპარუხ ლეშნიკოვის, ბორის ხრისტოვისა და ოტო ლიბიგის მონაწილეობით. ანსამბლმა არსებობა შეწყვიტა მეორე მსოფლიო ომის დროს მობილიზაციის დაწყების გამო.  

1950 წელს ლევიევს მიენიჭა საპატიო წოდება „დამსახურებული არტისტი.“ 

ბორის ლევიევი გარდაიცვალა 1968 წელს. სოფიაში 65 წლის ასაკში. 

ლევიევის მუსიკალური ნიჭის გამგრძელებლები არიან მისი ვაჟი, კომპოზიტორი ლილჩო ბორისოვი და შვილიშვილი —  როკ-მუსიკოსი კირილ მარიჩკოვი.   

ბორის ლევიევის პირადი არქივი ინახება ცენტრალურ სახელმწიფო არქივში. იგი შედგება 31 საარქივო ერთეულისაგან 1921 – 1968 წწ  

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1968
კატეგორია:ბულგარელი კომპოზიტორები
კატეგორია:XX საუკუნის კომპოზიტორები
კატეგორია:XX საუკუნის დირიჟორები
კატეგორია:გარდაცვლილი 15 იანვარი
მერიპილუსისებრნი

**მერიპილუსისებრნი** () — ბაზიდიუმიანი სოკოების ოჯახი აბედასნაირთა რიგისა, რომელიც განსაზღვრული იქნა შვეიცარიელი მიკოლოგის  ვალტერ იულიხის მიერ 1982 წელს. 

2008 წლის მონაცემებით ოჯახში შედიოდა 57-მდე სახეობა. Index Fungorum-ზე დაყრდნობთ 2018 წელს გვარში 74-მდე სახეობა ერთიანდებოდა, რომელთა უმეტესობა საპროტროფი ან პარაზიტია და საჭმელად უვარგისია.

## გვარები
**Grifola*
**Henningsia*
**Hydnopolyporus*
**Meripilus*
**Physisporinus*
**Pseudonadsoniella*
**Rigidoporus*

## გალერეა

Eikhaas.JPG|*Grifola frondosa*
Hydnopolyporus palmatus 115133.jpg|*Hydnopolyporus palmatus*
Hydnopolyporus fimbriatus 693525.jpg|*Hydnopolyporus fimbriatus*
Meripilus sumstinei 354570.jpg|*Meripilus sumstinei*
Physisporinus vitreus 53094.jpg|*Physisporinus vitreus* 
Meripilaceae - Rigidoporus ulmarius.JPG|*Rigidoporus ulmarius*

## სქოლიო
კატეგორია:მერიპილუსისებრნი
თომას იოჰან ზეებეკი

**თომას იოჰან ზეებეკი** (; დ. 9 აპრილი, 1770, რეველი — გ. 10 დეკემბერი, 1831, ბერლინი) — გერმანელი ფიზიკოსი. ბერლინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1818).

## ბიოგრაფია
ბერლინსა და გეტინგენში შეისწავლა მედიცინა. აღმოაჩინა თერმოელექტრული ეფექტი, რომელსაც ზეებეკის ეფექტი ეწოდა. ფრანგ ფიზიკოს ჟ. პელტიესთან ერთად ჩაატარა მრავალი ცდა, რომლებშიც ნაჩვენები იყო სითბური ენერგიის გადასვლა ელექტრულში და პირიქით. მისი შრომები ეხება ფიზიკურ ოპტიკას, ფიზიკურ ქიმიას და სხვას. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ფიზიკოსები
კატეგორია:ბერლინში გარდაცვლილები
კატეგორია:ტალინში დაბადებულები
ზეებეკის ეფექტი

**ზეებეკის ეფექტი**, *ზეებეკის თერმოელექტრული ეფექტი* — თერმოელექტრული მოვლენა, რომლის დროსაც ელექტრომამოძრავებელი ძალა წარმოქმნება ისეთი სხვადასხვანაირი გამტარებისაგან შედგენილ ელექტრულ წრედში, რომელთა კონტაქტებს სხვადასხვა ტემპერატურა აქვს, აღმოაჩინა თ. ი. ზეებეკმა 1821 წელს. ზეებეკის ეფექტს ემყარება თერმოწყვილის მეშვეობით ტემპერატურის გაზომვის პრინციპი. 

## იხილეთ აგრეთვე
*პელტიეს ეფექტი
*ტომსონის ეფექტი

## ლიტერატურა
კატეგორია:თერმოელექტრული მოვლენები
პელტიეს ეფექტი

**პელტიეს ეფექტი** — თერმოელექტრული მოვლენა, რომლის დროსაც სითბო გამოიყოფა ან შთაინთქმება ორი სხვადასხვანაირი გამტარის კონტაქტში (ნარჩილში) ელექტრული დენის გავლისას. დენის მიმართულების შეცვლისას სითბოს გამოყოფა იცვლება შთანთქმით. აღმოაჩინა ჟ. პელტიემ 1834 წელს. 

გამოყოფილი ან შთანთქმული Q სითბო ნარჩილში გამავალი q მუხტის სიდიდის პროპორციულია:

:Q = \Pi_{AB} I t = (\Pi_B-\Pi_A)I t,
სადაც Q არის გამოყოფილი ან შთანთქმული სითბოს რაოდენობა, I — დენის ძალა, t — დენის გავლის დრო, \Pi — პელტიეს კოეფიციენტი. 

:\Pi =- T \Delta\alpha,
სადაც T არის აბსოლუტური ტემპერატურა K-ით, ხოლო \Delta\alpha — გამტართა თერმოელექტრული კოეფიციენტების სხვაობა. 

პელტიეს ეფექტი განსაკუთრებით დიდია ნახევარგამტარებში, რის გამოც მას იყენებენ გამთბობ და მაცივებელ ნახევარგამტარიან ხელსაწყოებში.

## იხილეთ აგრეთვე
*ზეებეკის ეფექტი
*ტომსონის ეფექტი

## ლიტერატურა
კატეგორია:თერმოელექტრული მოვლენები
თერმოელექტრული მოვლენა

**თერმოელექტრული მოვლენა** — ფიზიკური მოვლენა, რომელიც განპირობებულია გამტარებსა და ნახევარგამტარებში მიმდინარე სითბურ და ელექტრულ პროცესებს შორის კავშირით.

თუ შევაერთებთ ორი სხვადასხვა ლითონის ან ნახევარგამტარის ბოლოებს და შეერთების ადგილებს სხვადასხვა ტემპერატურებს შევუნარჩუნებთ, წრედში წარმოიქმნება ელექტრული დენი (ზეებეკის ეფექტი). ამ მოვლნას იყენებენ თერმოწყვილებში. თუ ორი სხვადასხვა ლითონის შეერთების ადგილში ელექტრულ დენს გავატარებთ, მაშინ შეერთების ადგილში ჯოულ-ლენცის კანონის მიხედვით განსაზღვრულ სითბოსთან ერთად ხდება დამატებითი სითბოს გამოყოფა ან შთანთქმა (პელტიეს ეფექტი). ამ მოვლენაზეა დამყარებული ნახევარგამტარიანი თერმოელემენტის მოქმედების პრინციპი. თერმოელექტრული მოვლენაა აგრეთვე ტომსონის ეფექტი. იგი იმაში მდგომარეობს, რომ გამტარში, რომელშიც დენი გადის, მის გასწვრივ ტემპერატურის ვარდნისას ხდება ამ ვარდნის სიდიდესა და გამტარის ბუნებაზე დამოკიდებული დამატებითი სითბოს გამოყოფა ან შთანთქმა. ნახევარგამტარებისათვის ეს ეფექტი გაცილებით ძლიერია, ვიდრე გამტარებისათვის.

## ლიტერატურა
ტომსონის ეფექტი

**ტომსონის ეფექტი** — თერმოელექტრული მოვლენა, რომლის დროსაც თუ გამტარის გასწვრივ, რომელშიც ელექტრული დენი გადის, ტემპერატურათა სხვაობაა, მაშინ ჯოულ-ლენცის კანონის შესაბამისად გამოყოფილ სითბოსთან ერთად გამტარის მოცულობაში \,dV დამატებით გამოიყოფა ან შთაინთქმება (იმისდა მიხედვით თუ როგორია დენის მიმართულება) დამატებითი Q სითბოს რაოდენობა (ტომსონის სითბო), რომელიც პროპორციულია I დენის ძალისა, t დროისა და \Delta T ტეპერატურათა სხვაობისა.

:Q^T = -\tau (\Delta T \cdot I) \,dt\,dV,
სადაც \tau — ტომსონის კოეფიციენტი მასალის ბუნებაზეა დამოკიდებული.

აღმოაჩინა უ. ტომსონმა 1856 წელს. 

## იხილეთ აგრეთვე
*ზეებეკის ეფექტი
*პელტიეს ეფექტი

## ლიტერატურა
კატეგორია:თერმოელექტრული მოვლენები
სმირნიოტების ჯვაროსნული ლაშქრობები

**სმირნიოტების ჯვაროსნული ლაშქრობები** (1343–1351 წწ.) — პაპ კლემენტ VI-ის მიერ წარგზავნილი ჯვაროსნები უმურ ბეის დაქვემდებარებაში მყოფი აიდინის საამიროს წინააღმდეგ, რომლის პრინციპული სამიზნე იყო მცირე აზიის ნახევარკუნძულზე მდებარე სანაპირო ქალაქი სმირნა.

სმირნიოტების პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობა კლემენტ VI-ის ჩანაფიქრი იყო. თურქული მეკობრეობის საფრთხე ეგეოსის ზღვაში სტიმულს აძლევდა კლემენტის მემკვიდრეებს, იოანე XXII-სა და ბენედიქტე XII-ს, შეენარჩუნებინათ 4 გალერასგან შემდგარი ფლოტი ქრისტიანების გემების დასაცავად. თუმცა, 1340-იანი წლებიდან დაწყებული, კლემენტი ცდილობდა დახმარების მიღებას ვენეციის რესპუბლიკისგან, რათა გაეფართოვებინა თავისი ძალისხმევა სრული სამხედრო ექსპედიციის დაწყების საქმეში. კლემენტმა კონსტანტინოპოლის კათოლიკოს-პატრიარქს, ჰენრი ასტიელს თურქების წინააღმდეგ ლიგის ორგანიზება დაავალა. მომდევნო წლებში, თურქებმა გააფართოვეს მეკობრეობა ეგეოსის ზღვაში. ჰიუ IV კვიპროსელი და ჰოსპიტალიერების რაინდები გაერთიანდნენ და 1342 წლის 2 ნოემბერს, პაპმა დააგზავნა წერილები მამაკაცებისა და ვენეციური გემების მწყობრში მოსაყვანად. პაპის ბულა, ჯვაროსნებს ანიჭებდა ინდულგენციას და ქადაგების უფლებას აძლევდა მთელი ევროპის ტერიტორიაზე. 30 სექტემბერს გამოქვეყნდა *Insurgentibus contra fidem.*

სმირნიოტის პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობა დაიწყო საზღვაო გამარჯვებით პალეტების ბრძოლაში და დასრულდა სმირნაზე შეტევით. შედეგად, 1344 წლის 28 ოქტომბერს, ჯვაროსნებმა დაიკავეს ნავსაყუდელი და ციტადელი, მაგრამ ვერაფერი გააწყვეს აკროპოლისთან მიმართებაში. ზედმეტი თავდაჯერებულობის გამო, 1345 წლის 17 იანვარს, ჰენრი ასტიელი შეეცადა მესა აღენიშნა მიტოვებულ შენობაში, რომელიც სწამდათ, რომ მიტროპოლიტის საკათედრო ტაძარი იყო. მსახურების დროს, უმურ ბეი მიიჭრა კრებაზე და ჯვაროსნების ლიდერები დახოცა, მათ შორის, პატრიარქი მარტინო ზაქარია, პაპის გალერას მეთაური და ვენეციის რესპუბლიკის მეთაური პიეტრო ძენო.

მცირე აზიის ნახევარკუნძულზე ჯვაროსნებთან დაკავშირებით საეჭვო ვითარების გამო, პაპმა 1345 წელს დაიწყო მეორე ექსპედიციის ორგანიზება. ნოემბერში, ჰუმბერტ II ვიენოისელის მეთაურობით, სმირნიოტების მეორე ჯვაროსნული ლაშქრობა ვენეციის რესპუბლიკიდან დაიწყო. 1346 წლის თებერვალში, ჯვაროსნებმა თურქები დაამარცხეს მიტილენეში, მაგრამ ჰუმბერტი, თურქებთან შედარებით, უფრო მეტად გაისარჯა სმირნაში და ქალაქის ქრისტიანული ნაწილი გაამაგრა. მომდევნო ხუთი წელი კლემენტ VI ცდილობდა მოლაპარაკებების წარმოებას თურქებთან, რომლებიც სმირნას მუდმივად ალყის პირობებში ამყოფებდნენ ხმელეთიდან და უზრუნველყოფდნენ პირდაპირ ფინანსურ და სამხედრო დახმარებას ქალაქისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ კლემენტის შეშფოთება ჯვაროსნებთან დაკავშირებით მოულოდნელად დასრულდა 1351 წლის სექტემბერში, ქრისტიანებმა შეძლეს ქალაქის შენარჩუნება 1402 წელს თემურიდების მიერ სმირნის ალყაში მოქცევამდე.

## ლიტერატურა 
* Carr, Mike. 2014. "Humbert of Viennois and the Crusade of Smyrna: A Reconsideration". *Crusades* **13** (1): 237–51.
* Gay, Jules. 1904. ''Le pape Clément VI et les affaires d'Orient*. PhD thesis.
* Setton, Kenneth M. (1976). *The Papacy and the Levant (1204–1571), Volume I: The Thirteenth and Fourteenth Centuries''. Philadelphia: The American Philosophical Society. pp. 184–223. .
## სქოლიო 
კატეგორია:იზმირის სამხედრო ისტორია
კატეგორია:XIV საუკუნე აზიაში
კატეგორია:აიდინიდების დინასტია
კატეგორია:ჯვაროსნული ლაშქრობები
აიდერ ბულგაკოვი

**აიდერ იაკუბოვიჩ ბულგაკოვი** ( დ. 1956, უზბეკეთის სსრ, სსრკ)  —  ყირიმული თათრული წარმოშობის საბჭოთა და თურქი მათემატიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

## ბიოგრაფია 
აიდერ ბულგაკოვი დაიბადა 1956 წელს უზბეკეთში, ყირიმელი თათრების დეპორტაციის შემდეგ. 1972 წელს წარმატებით გავიდა მათემატიკის ოლიმპიადაზე, სადაც მიიღო ხარისხი. ხარისხის მიღების შემდეგ,  დაასრულა ფიზიკა-მათემატიკის საშუალო სკოლა და სწავლა გააგრძელა  ნოვოსიბირსკის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1978 წელს დაამთავრა ნოვოსიბირსკის უნივერსიტეტის მათემატიკის ფაკულტეტი და მუშაობა დაიწყო. 1978-1993 წლებში ეკავა  წამყვანი მკვლევარის თანამდებობა, 1978-1980 წლებში იყო გამოთვლითი ცენტრის მკვლევარი, ხოლო 1980 წლის შემდეგ მუშაობა გააგრძელა მათემატიკის ინსტიტუტში.

აიდარ ბულგაკოვმა  ჯერ კანდიდატის ხარისხი (1982) მიიღო  გამოყენებითი მათემატიკის კათედრაზე, ხოლო  შემდეგ გახდა მეცნიერებათა დოქტორი (1989). 1976-1993 წლებში. მუშაობდა პროფესორ სერგეი გოდუნოვთან ერთად.  ჯერ გოდუნოვის სტუდენტი იყო, ხოლო შემდეგ მისი კოლეგა გახდა.  რუსეთში აიდარ ბულგაკოვის მიერ შემუშავებულმა ტექნოლოგიურმა მეთოდებმა კომპიუტერული აპლიკაციის სახით,  გამოყენება პოვა ინდუსტრიაში, განსაკუთრებით საავტომობილო, ქიმიურ, საავტომობილო, კოსმოსურ, საავიაციო და სამხედრო მრეწველობაში. მეცნიერი მუშაობდა კვლევითი ცენტრის კოორდინატორად. მონაწილეობდა მრავალ ეროვნულ და საერთაშორისო კონგრესში, როგორც ორგანიზატორი და მომხსენებელი. 1998 წელს, 9-დან 21 აგვისტომდე აიდარ ბულგაკოვმა ანტალიაში  დაიკავა ნატო-ს პერსპექტიული კვლევების ინსტიტუტის საზაფხულო სკოლის დირექტორის თანამდებობა. სკოლის სახელწოდება იყო  „შეცდომის კონტროლი და ადაპტაცია სამეცნიერო გამოთვლებში“ («Error Control and Adaptivity in Scientific Computing»).  საკუთარი სკოლის სამეცნიერო შედეგებს თავი მოუყარა წიგნში "შეცდომის კონტროლი და ადაპტაცია სამეცნიერო გამოთვლებში" («Error Control and Adaptivity in Scientific Computing»), რომელიც გამოქვეყნდა  Kluwer Academic Press და Christoph Sänger -ის  (მიუნხენის ტექნიკური უნივერსიტეტი, გერმანია ) მიერ.

აიდერ ბულგაკოვს გამოქვეყნებული აქვს არაერთი სამეცნიერო სტატია საერთაშორისო სამეცნიერო ჟურნალებში. 2000-2003 წლებში მუშაობდა საერთაშორისო სამეცნიერო ჟურნალის Selcuk Journal of Applied Mathematics-ის აღმასრულებელ რედაქტორად.  

1993 წელს მეცნიერი ოჯახთან ერთად გადავიდა თურქეთში, სადაც გახდა სელჩუკის უნივერსიტეტის მათემატიკის პროფესორი  მეცნიერებათა და გამოყენებითი მათემატიკის ფაკულტეტზე.  

1994 წელს მან დააარსა გამოყენებითი მათემატიკის კვლევის ცენტრი სელჩუკის უნივერსიტეტში და გახდა ამავე ცენტრის დირექტორი 2003 წლის ბოლომდე.  ამ ცენტრში მეცნიერმა შექმნა სამეცნიერო ჯგუფი და თავის გუნდთან ერთად  შეიმუშავა კომპიუტერული დიალოგის სისტემებზე დაფუძნებული სწავლების ახალი პრინციპები.

აიდერ ბულგაკოვი დაოჯახებულია. მას ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი. 

მეცნიერი ფლობს რუსულ, თურქულ, უზბეკურ და ინგლისურ ენებს.

## სქოლიო 
კატეგორია:საბჭოთა მათემატიკოსები
კატეგორია:თურქი მათემატიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორები
პანთეისტების სია

[მინი|260x260პქ|[კედლის მხატვრობა|კედლის ნახატი რომელზეც გამოსახულია ცნობილი პანთეისტები, ლოს-ანჯელესი.]]
ქვემოთ მოცემულია ცნობილი პანთეისტების სია.

## სია
* ლაო-ძი (ძვ. წ. VI საუკუნე):  ჩინელი ფილოსოფოსი.
* ჰერაკლიტე (დ. დაახლ. ძვ. წ. 520 — გ. დაახლ. ძვ. წ. 460): ბერძენი ფილოსოფოსი.
* იოანე სკოტუს ერიუგენა (დ. 810 — გ. 877): შუა საუკუნეების ირლანდიელი ფილოსოფოსი.
* ჯორდანო ბრუნო (დ. 1548 — გ. 17 თებერვალი, 1600): იტალიელი ასტრონომი, ასტროლოგი, ფილოსოფოსი და პოეტი.
* ბარუხ სპინოზა (დ. 24 ნოემბერი, 1632, ამსტერდამი — გ. 21 თებერვალი 1677, ჰააგა): ნიდერლანდელი ფილოსოფოსი, პანთეისტი, რაციონალისტი.
* გეორგ ვილჰელმ ფრიდრიხ ჰეგელი (დ. 27 აგვისტო, 1770, შტუტგარტი — გ. 14 ნოემბერი, 1831, ბერლინი): გერმანელი ფილოსოფოსი, გერმანული კლასიკური ფილოსოფიის წარმომადგენელი.
* იოჰან ვოლფგანგ ფონ გოეთე (დ. 28 აგვისტო, 1749, მაინის ფრანკფურტი — გ. 22 მარტი, 1832, ვაიმარი): გერმანელი მწერალი, მოაზროვნე და სახელმწიფო მოღვაწე.
* ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენი (17 დეკემბერი, 1770 — გ. 26 მარტი, 1827): გერმანელი კომპოზიტორი და პიანისტი.
* ჰენრი დეივიდ თოროუ (დ. 12 ივლისი, 1827 — გ. 6 მაისი, 1862): ამერიკელი ნატურალისტი, ესეისტი, პოეტი და ფილოსოფოსი.
* უოლტ უიტმენი (დ. 31 მაისი, 1819 — გ. 26 მარტი, 1892): ამერიკელი პოეტი, ესეისტი, ჟურნალისტი და ჰუმანისტი.
* ჰანს ქრისტიან ერსტედი (დ. 14 აგვისტო, 1777, რუდკებინგი — გ. 9 მარტი, 1851, კოპენჰაგენი): დანიელი ფიზიკოსი.
* გუსტავ მალერი (დ. 7 ივლისი, 1860, კალიშტე, ბოჰემია — გ. 18 მაისი, 1911, ვენა): ავსტრო-ბოჰემიელი რომანტიკოსი კომპოზიტორი და თავისი თაობის ერთ-ერთი წამყვანი დირიჟორი.
* ალბერტ აინშტაინი (დ. 14 მარტი, 1879, ულმი, გერმანია — გ. 18 აპრილი, 1955, პრინსტონი, აშშ): ფიზიკოს-თეორეტიკოსი, საყოველთაოდ მიჩნეულია XX საუკუნის უდიდეს მეცნიერად.
* დეივიდ ჰერბერტ ლორენსი (დ. 11 სექტემბერი, 1885, ისტვუდი, — გ. 2 მარტი, 1930, ვანსი, საფრანგეთი): ინგლისელი მწერალი.
* ისიდორ ისააკ რაბი (დ. 29 ივლისი, 1898 — გ. 11 იანვარი, 1988, ნიუ იორკი): ამერიკელი ფიზიკოსი 
* ალან უოტსი (დ. 6 იანვარი, 1915 — გ. 16 ნოემბერი, 1973): ბრიტანელი მწერალი და ლექტორი.
* კარლ გუსტავ იუნგი (დ. 26 ივლისი, 1875, კესვილი, თურგაუ, შვეიცარია — გ. 6 ივნისი, 1961, კიუსნახტი, ციურიხი, შვეიცარია): შვეიცარიელი ფსიქიატრი და ფსიქოთერაპევტი, ანალიტიკური ფსიქოლოგიის ფუძემდებელი.
* ოდრი ჰეპბერნი (დ. 4 მაისი, 1929 — გ. 20 იანვარი, 1993): ოსკარის მფლობელი ბრიტანელი მსახიობი, მოდელი და ჰუმანიტარი.
* კარლ სეიგანი (დ. 9 ნოემბერი 1934, ბრუკლინი, ნიუ-იორკი, აშშ — გ. 20 დეკემბერი 1996, სიეტლი, ვაშინგტონი, აშშ): ამერიკელი ასტრონომი, ასტროფიზიკოსი, კოსმოლოგი, მწერალი და მეცნიერების პოპულარიზატორი.
*მიჩიო კაკუ (დ. 24 იანვარი, 1947): ამერიკელი ფიზიკოსი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* The Pantheist Index 
* Pantheist Panorama

## სქოლიო
კატეგორია:ხალხთა სიები რწმენის მიხედვით
მასის დეფექტი

**მასის დეფექტი** — სხვაობა მოცემული იზოტოპის მასასა (რომელიც მასის ატომური ერთეულებითაა გამოსახული) და მასურ რიცხვს შორის. მასის დეფექტი დაკავშირებულია ბირთვში ნუკლონების ბმის ენერგიასთან და ახასიათებს მოცემული ბირთვის მდგრადობას. ზოგჯერ იყენებენ 1 ნუკლონზე მოსულ მასის დეფექტს, რომელსაც ჩაწყობის ნამრავლს უწოდებენ.

ზოგჯერ მასის დეფექტს უწოდებენ \Delta E/c^2 სიდიდეს, სადაც \Delta E არის ატომბირთვის ბმის ენერგია, c — სინათლის სიჩქარე ვაკუუმში.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ბირთვული ფიზიკა
კატეგორია:მასა
შეპირაპირება

[thumb|[კოსმოსური ხომალდი|კოსმოსური ხომალდ „სოიუზის“ შეპირაპირება საერთაშორისო კოსმოსური სადგურის მოდულ „რასვეტთან“]]
**შეპირაპირება** — კოსმოსური საფრენი აპარატების ან მათი ნაწილების დაახლოება და შეერთება ორბიტაზე. შეპირაპირება შეიძლება მოხდეს ავტომატურად ან ხელით (კოსმონავტების მიერ). პირველი შეპირაპირება განხორციელდა ხელით 1966 წლის 16 მარტს ამერიკული კოსმოსური ხომალდის „ჯემინი 8“-ის ეკიპაჟის მიერ (რაკეტასთან „აჯენა“), ხოლო პირველი ავტომატური შეპირაპირება, კი — 1967 წლის 30 ოქტომბერს ორ საბჭოთა ხელოვნურ თანამგზავრს — „კოსმოს-186“ და „კოსმოს-188“-ს — შორის.

## ლიტერატურა
კატეგორია:კოსმონავტიკა
სპორების მტვერი

[მინი|250პქ|[ზამთრის სოკოს სპორების ანაბეჭდი]]
**სპორების მტვერი** ან **სპორების ფხვნილი** (სპორების ანაბეჭდი) — სოკოს სპორების მტვერი, რომელიც მიიღება სოკოს ნაყოფსხეულისგან სოკოს კვლევის, გვარის განსაზღვრისა და კულტივირების მიზნით.

სპორების ფერი წარმოადგენს მნიშვნელოვან ფაქტორს სოკოს იდენტიფიცირებისათვის და ხშირად განსხვავდება ჰიმენოფორის ფერისაგან. სპორების ფერის გარჩევა შესაძლებელია ბუნებრივი განათების პირობებში.

სპორის ანაბეჭდის ფერით, ზოგჯერ შესაძლებელია შხამიანი სოკოს გარჩევა მისი მსგავსი საჭმელი სახეობისგან, მაგალითად, შხამიანი *Chlorophyllum molybdites*-ის გარჩევა საჭმელად ვარგისი წეროსწვივას () სოკოებისგან ადვილია მწვანე სპორებით (წეროსწვივას სოკოებში სპორები თეთრი ან სუსტად შეფერილია).

## გალერეა

ფაილი:2011-04-29 Agrocybe praecox group 143839.jpg|ადრეულა აგროციბეს სპორების ანაბეჭდი
ფაილი:2013-12-30_Entoloma_(Fr.)_P._Kumm_395215.jpg|ენტოლომას სპორების ანაბეჭდი
ფაილი:Paxillus_involutus_spores_(22568548338).jpg|ღორისსოკოს სპორების ანაბეჭდი
ფაილი:Spore_print_Amanita_Pantherina.jpg|თავჭედილას სპორების ანაბეჭდი 
ფაილი:Volvariella gloiocephala cap and print.jpg|ლამაზი ვოლვარიელას სპორების ანაბეჭდი

## ლიტერატურა
*Лессо Т. Грибы, определитель / пер. с англ. Л. В. Гарибовой, С. Н. Лекомцевой. — М.: „Астрель„, „АСТ“, 2003. — С. 16—17, 284—288. — ISBN 5-17-020333-0.
*Вавриш П.О., Горовой Л.Ф. Грибы в лесу и на столе. — К.: „Урожай“, 1993. — С. 43. — 208 с. — ISBN 5-337-00728-9.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოკოების მორფოლოგია
ოქსფორდის უნივერსიტეტის გამომცემლობა

270პქ|მინი|მარჯვნივ|გამომცემლობის შენობა
**ოქსფორდის უნივერსიტეტის გამომცემლობა** () — გამომცემლობა დიდ ბრიტანეთში, ოქსფორდის უნივერსიტეტის შემადგენელი ნაწილი. მსოფლიოში უდიდესი საუნივერსიტეტო გამომცემლობა. პირველი წიგნი გამოსცეს 1478 წელს. 1586 წელს კი მიიღო შეკვეთებით წიგნების ბეჭდვის კანონიერი უფლება. არის მეორე უძველესი საუნივერსიტეტო გამომცემლობა კემბრიჯის უნივერსიტეტის გამომცემლობის შემდეგ, რომელიც 1534 წელს დაფუძნდა.

არის ოქსფორდის უნივერსიტეტის განყოფილება. მას მართავს 15 მეცნიერისგან შემდგარი ჯგუფი („გამომცემლობის დელეგატები“), რომელსაც ნიშნავს ოქსფორდის უნივერსიტეტის ვიცე-კანცლერი (ვიცე-რექტორი). დელეგატებს ხელმძღვანელობს მდივანი, რომელიც არის გამომცემლობის აღმასრულებელი დირექტორი და მისი წარმომადგენელი უნივერსიტეტის სხვა ორგანოებში. გამომცემლობას მმართველობის ასეთი სტრუქტურა აქვს XVII საუკუნიდან.

ბოლო რამდენიმე საუკუნის მანძილზე გამომცემლობა უპირველეს ყოვლისა ორიენტირებულია პედაგოგიური ტექსტების გამოცემაზე: აკადემიური ჟურნალები, ლექსიკონები, ბიბლიოგრაფიები, წიგნები ინგლისური ენის, მუსიკის, ლიტერატურის, ისტორიის შესახებ, ბიბლიები, ატლასები. გამომცემლობას წარმომადგენლობები აქვს მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში, ძირითადად ოდესღაც ბრიტანეთის იმპერიაში შემავალ ქვეყნებში.

## რესურსები უნივერსიტეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს გამომცემლობები
გამომცემლობა
ტრიბალები

270პქ|მინი|ტრიბალების განსახლების არეალი და გავლენის სფერო
**ტრიბალები** (, ) — ძველი თრაკიული ან ილირიული წარმომავლობის ტომი. ცხოვრობდნენ დუნაის ქვემო წელზე. მათი განსახლების ყველაზე ადრეული ტერიტორია იყო ე.წ. „ტრიბალების ველი“ (სავარაუდოდ, ახლანდელი კოსოვოს ველი), მდინარეების ანგრუსისა (დასავლეთის მორავა) და ბრონგუსის (სამხრეთის მორავა) შეერთების ადგილთან, ცენტრალურ ბალკანეთში. პირველად იხსენიებიან ჰეროდოტესთან (ძვ. წ. V საუკუნე). წარმატებით მოახერხეს ოდრისებთან ბრძოლაში დამოუკიდებლობის შენარჩუნება. დაახლ. ძვ. წ. 424 წლის შემდეგ დამარცხდნენ ავტარიატებთან. ძვ. წ. 339 წელს ფილიპე II მაკედონელს უარი უთხრეს ჰემოსის (ბალკენეთის) მთებზე გატარებაზე, თუკი ის ნადავლის ნაწილს არ გადაუხდიდა. ფილიპემ სვლა გააგრძელა, თუმცა მათთან ბრძოლაში დაიჭრა. ფილიპეს სიკვდილის შემდეგ, 335 წელს ალექსანდრე გადავიდა ჰემოსზე და გაანადგურა ტრიბალები (იხ. ლიგინუსის ბრძოლა). მაკედონელის ლაშქრობის შემდეგ ტრიბალების მიწა აოხრდა, თვითონ კი ილირიელების ბატონობის ქვეშ მოექცნენ. მოგვიანებით მოახერხეს ძალების მოკრება და წინააღმდეგობას უწევდნენ მაკედონიის რომაელ მმართველებს.

## სქოლიო 
კატეგორია:თრაკიული ტომები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
ქსერქსეს არხი

[270პქ|მინი|[აიონ-ოროსის თანამგზავრული ფოტოსურათი (ჩრდილოეთიდან) და ქსერქსეს არხის ხელოვნური რეკონსტრუქცია]]
**ქსერქსეს არხი** () — ძველი სანაოსნო არხი აიონ-ოროსის ნახევარკუნძულის ყელზე, ჩრდილოეთ საბერძნეთში. გაიჭრა აქამენიანური ირანის მეფის ქსერქსე I-ის ბრძანებით, საბერძნეთში ლაშქრობის (ძვ. წ. 480) წინ, რათა თავი აერიდებინათ ამ ნახევარკუნძულის კონცხის სახიფათო პირობებისთვის, რომელმაც მანამდე (ძვ. წ. 492) სპარსეთის ფლოტი შეიწირა. ჰეროდოტეს თანახმად, არხის სიგრძე იყო 2,2–2,3 კმ, სიგანე არანაკლებ 30 მეტრი (შესაძლებელი იყო გვერდი-გვერდ ორი ტრირემის გავლა). ზოგიერთი მონაკვეთი, რომელიც ფინიკიელებმა ააშენეს, სიღრმეში 4 მეტრამდე იყო. არხი მალევე დაიფარა ნალექებით, დღეისათვის შემორჩენილია მხოლოდ ფართო ღრმული მის ცენტრალურ ნაწილში.

## სქოლიო 
კატეგორია:საბერძნეთის არხები
კატეგორია:ბერძენ-სპარსელთა ომები
კატეგორია:აქემენიანთა იმპერია
კატეგორია:ათონი
ინარა მურნიეცე

**ინარა მურნიეცე** (; დ. 30 დეკემბერი, 1970, რიგა) — ლატვიელი ჟურნალისტი, პოლიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე. ყოფილი ლატვიის თავდაცვის მინისტრი (2022-2023). გაზეთ Latvijas Avīze-ს ჟურნალისტი (2011 წლამდე).

## ბიოგრაფია 
2007 წელს დაამთავრა ეკონომიკისა და კულტურის უმაღლესი სკოლა მთარგმნელის სპეციალობით. 2011 წელს აირჩიეს მე-11 სეიმის დეპუტატად  ეროვნული ასოციაციის სიით „ყველაფერი ლატვიისთვის!“ — „სამშობლოსა და თავისუფლებისთვის/DNNL.“ გახდა ადამიანის უფლებათა და საზოგადოებრივ საქმეთა კომისიის თავმჯდომარე. 2014 წლის 4 ოქტომბერს აირჩიეს ლატვიის მე-12 სეიმში. 2014 წლის 4 ნოემბერს აირჩიეს ლატვიის სეიმის თავმჯდომარედ.

2022 წლის 14 დეკემბერს დაინიშნა ლატვიის თავდაცვის მინისტრად. 2023 წლის იანვარში იგი შეუთანხმდა უკრაინის თავდაცვის მინისტრ  ალექსეი რეზნიკოვს უკრაინისთვის Stinger-ის საზენიტო-სარაკეტო სისტემების, თვითმფრინავების, ტყვიამფრქვევების, საბრძოლო მასალისა და ვერტმფრენების მიწოდებაზე. 

2023 წლის მარტში სეიმმა მიიღო ოპოზიციის მოთხოვნა თავდაცვის მინისტრის თანამდებობიდან მურნიეცეს გადადგომის შესახებ ლატვიის არმიისთვის საკვების შესყიდვის სახელმწიფო კონკურსთან დაკავშირებით, მაგრამ მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა.    მურნიეცემ ასევე ხაზგასმით აღნიშნა, რომ არც მან და არც სახელმწიფო მდივანმა ჯენის გარისონმა არ მოაწერეს ხელი ამ შესყიდვის ხელშეკრულებას. თავდაცვის მინისტრმა სიტყვით გამოსვლისას ასევე ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ამ შესყიდვასთან დაკავშირებით მას ბევრი გაუგებარი კითხვა აქვს და ინსპექტირებაც დაწყებულია.

ინარა მურნიეცე არ შეიყვანეს 2023 წლის 15 სექტემბერს შექმნილ ახალ კაბინეტში.

## პირადი ცხოვრება 
ინარა დაქორწინებული იყო მე-12 სეიმის წევს ისტორიკოს და პოლიტიკოს რიტვარს იანსონსზე. წყვილს ჰყავს ქალიშვილი.  მეუღლეები 2015 წელს დაშორდნენ.

## ჯილდოები
ინარა მურნიეცე დაჯილდოებულია თავადი იაროსლავ ბრძენის II ხარისხის ორდენით ( 2022 წლის 21 ოქტომბერი, უკრაინა ) — *მნიშვნელოვანი პირადი დამსახურებისთვის სახელმწიფოთაშორისი თანამშრომლობის განმტკიცებაში, სახელმწიფო სუვერენიტეტისა და უკრაინის ტერიტორიული მთლიანობის მხარდაჭერისთვის, მნიშვნელოვანი წვლილისთვის უკრაინის სახელმწიფოს  მსოფლიოში პოპულარიზაციისთვის.* 

## სქოლიო
კატეგორია:ლატვიელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ლატვიის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კატეგორია:დაბადებული 1970
კატეგორია:დაბადებული 30 დეკემბერი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:რიგაში დაბადებულები
თრუსო (მრავალმნიშვნელოვანი)

საკუთარი სახელი **თრუსო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* თრუსოს უღელტეხილი — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის (ჩრდილოეთი ოსეთი) საზღვარზე, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში;
* თრუსოს ხეობა — მდინარე თერგის ხეობა კავკასიონის ჩრდილოეთ კალთაზე.
მერიპილუსი

**მერიპილუსი** () — ბაზიდიუმიანი სოკოების გვარი მერიპილუსისებრთა ოჯახისა, რომელიც მოიცავს მხოლოდ 6 სახეობას. ევროპაში გავრცელებულია მხოლოდ ერთი სახეობა. ნაყოფსხეული შედგება ძირში ერთმანეთთან შეზრდილი დიდი ზომის მარაოსებრი ქუდებისგან.

იზრდება მკვდარ მერქანზე ან ფოთლოვანი და წიწვოვანი ხეების ფესვებზე. მასში შემავალი ექვსივე სახეობა საპროტროფია — მერქნის დამღუპველია და იწვევს მის ლპობას; აინფიცირებს ცოცხალი ხის ქსოვილებს, ხოლო შემდგომ ანადგურებს მათ. ტიპური სახეობაა გიგანტური აბედა.

გვარი განსაზღვრული იქნა ფინელი მიკოლოგის პიტერ ადოლფ კარსტენის მიერ 1882 წელს.

## სახეობები
**Meripilus applanatus* Corner (1984)
**Meripilus giganteus* (Pers.) P.Karst. (1882)
**Meripilus maculatus* Corner (1984)
**Meripilus sumstinei* (Murrill) M.J.Larsen & Lombard (1988)
**Meripilus tropicalis* Guzmán & Pérez-Silva (1975)
**Meripilus villosulus* Corner (1984)

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო
კატეგორია:მერიპილუსისებრნი
ვლადიმირ მაცკევიჩი

მინი|ვლადიმირ მაცკევიჩი
**ვლადიმირ ვლადიმირის ძე მაცკევიჩი** (; დ. 14 მაისი, 1956, ჩერემხოვო, რსფსრ, სსრკ) — ბელარუსი ფილოსოფოსი, სოციალური და პოლიტიკური აქტივისტი. 2021 წლის 4 აგვისტოს ის ბელარუსის ხელისუფლებამ დააკავა. ადამიანის უფლებათა ორგანიზაციებმა ის პოლიტიკურ პატიმრად გამოაცხადეს.

## ბიოგრაფია
მისი ბელარუსი მშობლები იძულებით გადასახლებაში იმყოფებოდნენ ციმბირში, სადაც ვლადიმირი დაიბადა. 1966 წელს მოხდა მათი რეაბილიტაცია და ბელარუსში დაბრუნდნენ. ვლადიმირზე ძლიერი გავლენა მოახდინა რუსმა ფილოსოფსმა გიორგი შედროვიცკმა და მოსკოვის მეთოდოლოგიურმა წრემ.

1980-იანი წლების ბოლოს, ის ლატვიაში ცხოვრობდა და იქაურ პერესტროიკაში მონაწილეობდა. 2021 წლის თებერვალში, მაცკევიჩი მიესალმა ოპოზიციის გაერთიანების ახლად გამოქვეყნებულ სტრატეგიას, მაგრამ აკრიტიკებდა მისი შემადგენლობის დიდ ნაწილს.

მინი|ტაციანა ვადალაჟსკაია და ვლადიმირ მაცკევიჩი

1994-1996 წლებში მაცკევიჩი მონაწილეობდა ბელარუსის განათლების სამინისტროს ორ საგანმანათლებლო რეფორმაში, მაგრამ ეს რეფორმები არასოდეს განხორციელებულა. მან ასევე შექმნა ორგანიზაცია ჰუმანიტარული ტექნოლოგიების სააგენტო (),

2021 წლის 4 აგვისტოს, მაცკევიჩი დააპატიმრეს.

2022 წლის 4 თებერვალს, მაცკიევიჩმა შიმშილობა გამოაცხადა არა გათავისუფლების, არამედ გამოძიების დასრულებისა და სასამართლოს თარიღის დანიშვნის მოთხოვნით. 16 თებერვალს მას დაკითხვის მწარმოებელი ესტუმრა და შიმშილობა შეწყვიტა.

2011 წელს მას 50-ზე მეტი ნაშრომი ჰქონდა გამოქვეყნებული.

## რესურსები ინტერნეტში
* About three generations of techniques working with public conscience and activity in the political framework 
* Special Project “Political techniques in modern authoritarian regimes” (Video with English subtitles)
* The Road Map Of The Belarusan Revolution
* Cultured Politics . Program for the Transformation of Belarus
* Public dialog in Belarus: from grass-roots democracy to civic participation 
* Faces of EuroBelarus 
* Profile , *eurobelarus.info* 
* Library of EuroBelarus that includes several works written by Matskevich 
* "Uladimir Matskevich". *Contemporary History in Faces* / Aliaksandr Tamkovich (2014), pp.267-269

## სქოლიო
კატეგორია:ბელარუსი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადებული 14 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1956
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ენაგეთის ეკლესია

**ენაგეთის ეკლესია** — არქიტექტურული ძეგლი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ენაგეთში, სოფლის ჩრდილოეთით, 2 კილომეტრში.

## აღწერა 
ენაგეთის ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, ნაგებია ნატეხი ქვით დუღაბზე. წყობა არეულია. ტაძრის დასავლეთი ნაწილი თითქმის საძირკველის დონეზეა დანგრეული. 0.8 მეტრის სიგანის შესასვლელი სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილშია გაჭრილი. სარკმლებიდან ამჟამად მხოლოდ აღმოსავლეთისაა შემორჩენილი, რომელიც შიგნიდანაც და გარედანაც სწორკუთხაა. გაშლილი ნახევარწრის ფორმის აფსიდა 30 სანტიმეტრის სიგანის მხრითაა გამოყოფილი დარბაზისგან. საკურთხეველში სარკმლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია გაკეთებული. საკურთხეველი სფერული კონქით სრულდება. საკმაოდ განიერი ეკლესიის კამარის ჩამოქცევის ერთ-ერთი მიზეზიც სავარაუდოდ ეს უნდა ყოფილიყო. ტაძრის სამხრეთის კედლის აღმოსავლეთ კიდეში შერჩენილია მარტივად ნათალი ქვის ლავგარდანი.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ქვემო ქართლის მხარეში
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სუხჩის ღვთისმშობლის ტაძარი

**სუხჩის ღვთისმშობლის ტაძარი** — არქიტექტურული ძეგლი ხონის მუნიციპალიტეტის სოფელ სუხჩაში.

## აღწერა
ეკლესია დარბაზულია მდებარეობს სოფლის სასაფლაოზე, შემაღლებულ ბორცვზე. ნაგებობა ორსაფეხურიან ცოკოლზეა აღმართული. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია შირიმის ქვა. გარეთა კედლის პერანგი შედარებით დიდი კვადრებითაა ნაშენი. 

ეკლესიის ლავგარდანი პროფილირებულია და მისი ზედა ნაწილი რომბებითაა მორთული. ძეგლი გამოირჩევა დახვეწილი არქიტექტურული ფორმებითა და პროპორციებით. ეკლესია გადახურული იყო კრამიტით, ამჟამად ახალი კრამიტის სახურავითაა დაბურული. ეკლესიას სამი შესასვლელი აქვს, ამათგან სამხრეთისა და ჩრდილოეთის კარები ერთ ღერძზეა მოქცეული. სამივე კარი შიგნიდან არქიტრავულია, ხოლო გარედან ტიმპანითაა დასრულებული. ინტერიერი გამოირჩევა მაღალი, აზიდული პროპორციებით. სივრცე გადახურულია ერთიანი ცილინდრული კამარით. ნაგებობა გეგმით წაგრძელებულ სწორკუთხედს წარმოადგენს. იგი აღმოსავლეთით ბოლოვდება უმხრებო, ბრტყელი აბსიდით. საკურთხეველი ერთი საფეხურითაა ამაღლებული, კედლის ჩრდილო ნაწილში კვადრატული ნიშია დატანებული. სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილებშიც ნიშებია მოქცეული. ამათგან ჩრდილოეთისა - თაღოვანია. შიდა სივრცე განათებულია ოთხივე კედელში გაჭრილი თითო სარკმლით. ჩრდილოეთი სარკმელი გადაკეთებულია, ხოლო დანარჩენი სამი - შიგნიდან თაღოვანია. ცილინდრული კამარა სამი საბჯენი თაღითაა შემაგრებული. თაღები შეკიდულია და პროფილირებულ კაპიტელებს ეყრდნობა. უნდა აღინიშნოს სამხრეთ და ჩრდილო კედლებში, სარკმლების ქვემოთ კედლის წყობაში დატანებული რელიეფური ქვები, რომლებზედაც ბიბლიური სცენებია გამოსახული. ორივე ქვა მართკუთხა ფორმისაა და გარშემო ორნამენტული ჩუქურთმიანი არშია შემოუყვება. ჩრდილოეთის ქვაზე გამოსახულია ორი სცენა, ერთია ამაღლების კომპოზიცია, მეორეს გარკვევა ძნელია. ქვას აქეთ-იქით ჩუქურთმიანი პატარა პილასტრები საზღვრავს. სამხრეთ ქვაზე ორი კომპოზიციაა. ერთი ჯვარცმა — მეორეს გარკვევა ასევე ჭირს. რელიეფები ძალზე საინტერესოა და ისინი ცალკე შესწავლის საგანს წარმოადგენენ. ეკლესიის აღმოსავლეთი და ჩრდილოეთი ფასადები სადაა, ხოლო სამხრეთისა და დასავლეთისა ყურადღებას იპყრობს. დასავლეთი სარკმლის მაღლა მართკუთხა ფორმის ქვაა წყობაში ჩასმული. მასზე ჯვარია გამოსახული, ჯვრის მაღლა კი მრგვალი რელიეფური წნულია. აღსანიშნავია სამხრეთი ფასადი, კერძოდ კარის ტიმპანისქვა, რომლის ცენტრში ორი, ერთმანეთის გვერდზე მდგომი ხელგაშლილი ფიგურაა, მათ შორის კი ადამიანის თავია გამოსახული. ფიგურების გარშემო მცენარეული ორნამენტებია. ეკლესია კარგადაა შემონახული და დაცული.

## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები იმერეთის მხარეში
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
შინო (მრავალმნიშვნელოვანი)

**შინო** შეიძლება აღნიშნავდეს:

*შინო — მთა საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში;
*შინო — მყინვარი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში.
ივან მიკლოში

**ივან მიკლოში** (  ; დ. 2 ივნისი 1960, სვიდნიკი, სლოვაკეთი, ჩეხოსლოვაკიის რესპუბლიკა ) — სლოვაკი პოლიტიკოსი, ვიცე-პრემიერი და ეკონომიკის მინისტრი 1998-2002 წლებში, ვიცე-პრემიერი და ფინანსთა მინისტრი 2002-2006 წლებში, 2010-2012 წლებში იყო ვიცე-პრემიერი და ფინანსთა მინისტრი ივეტა რადიჩევას მთავრობაში.

## ბიოგრაფია 
ივან მიკლოში წარმოშობით არის ლემკოს რეგიონიდან, მიეკუთვნება რუსინების აღმოსავლეთსლავურ ეთნიკური ჯგუფს.

1979 წლიდან 1983 წლამდე სწავლობდა ეკონომიკას ბრატისლავას ეკონომიკურ უნივერსიტეტში. სწავლის დასრულების შემდეგ 1983-1987 წლებში ბრატისლავას ეკონომიკურ  უნივერსიტეტში ასისტნტად მუშაობდა,  შემდეგ კი უფროსი ასისტენტი ( 1987-1990 ) გახდა. 1990 წელს დაიკავა ვიცე-პრემიერის მრჩევლის თანამდებობა ეკონომიკური რეფორმების საკითხებში. 1990-1991 წლებში იყო პრემიერ-მინისტრის აპარატის ეკონომიკური და სოციალური პოლიტიკის დეპარტამენტის დირექტორი.

1991 წლის 6 მაისიდან 24 ივნისამდე ივან მიკლოში პრივატიზაციის მინისტრად მუშაობდა სლოვაკეთის რესპუბლიკის პრემიერ მინისტრის იან ჩარნოგურსკის კაბინეტში. 1992 წლის შემდეგ რამდენიმე წლით ჩამოსცილდა პოლიტიკას. 1992 წლიდან 1998 წლამდე იყო ეკონომიკური ანალიტიკური ცენტრის „MES A 10“ დირექტორი. 1993 წელს სწავლობდა დიდ ბრიტანეთში  ლონდონის ეკონომიკის სკოლაში. 1994 წლიდან 1998 წლამდე ასწავლიდა ტრნავას უნივერსიტეტში .

1993 წლიდან 2000 წლამდე იყო დემოკრატიული პარტიის  („Demokratická strana“) წევრი, რომელმაც  1998 წლის სექტემბრის არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო სლოვაკური დემოკრატიული კოალიციის ფარგლებში ოთხ დანარჩენ პარტიასთან ერთად. შდეგად, მოიპოვა ძალაუფლება. 1998 წლის 30 ოქტომბერს ივან მიკლოში დაინიშნა პრემიერ-მინისტრის მოადგილედ და ეკონომიკის მინისტრად ახალი პრემიერ-მინისტრის მიკულაშ ძურინდას კაბინეტში. პოსტი ოთხი წლის ვადით შეინარჩუნა.

2001 წელს იგი შეუერთდა დაარსებულ სლოვაკეთის დემოკრატიულ და ქრისტიანულ კავშირს  ("SDKU"). 2002 წლის ნოემბერში იგი აირჩიეს  თავმჯდომარის მოადგილედ ეკონომიკისა და განათლების საკითხებში. 2002 წლის არჩევნებში პარტია მეორე ადგილზე გავიდა, მაგრამ მაინც შექმნა სხვა კოალიციური მთავრობა. 2002 წლის 15 ოქტომბრიდან ივან მიკლოში იყო ვიცე-პრემიერი და ფინანსთა მინისტრი მიკულას ძურინდას მეორე კაბინეტში,  მუშაობდა  2006 წლის 4 ივლისამდე . 2004 წელს ჟურნალმა Euromoney-მ იგი წლის ფინანსთა მინისტრად აღიარა.  

2006 წლის საპარლამენტო არჩევნების შედეგად ივან მიკლოში კვლავ შევიდა ეროვნულ საბჭოში SDKU-DS-ს სიით. მუშაობდა საფინანსო, საბიუჯეტო და სავალუტო საკითხთა კომიტეტში. 2010 წელს ხელახლა აირჩიეს. 2010 წლის 9 ივლისს დაინიშნა ვიცე-პრემიერად და ფინანსთა მინისტრად ივეტა რადიჩევას მთავრობაში. 2012 წელს ის კიდევ ერთხელ გახდა პარლამენტის წევრი.

2016 წლის აპრილიდან გახდა  უკრაინის პრემიერ-მინისტრის მრჩეველთა ჯგუფის ხელმძღვანელი.  

2016 წელს დაჯილდოვდა  ლეონტიევის საერთაშორისო მედლით სლოვაკეთის ეკონომიკის რეფორმაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის. სხვა ქვეყნებისთვის გაწეული კონსულტაციებისთვის ეკონომიკური რეფორმების, ეკონომიკური კვლევებისა და ეკონომიკური განათლების საკითხებში.  

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 2 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1960
კატეგორია:სლოვაკი პოლიტიკოსები
კატეგორია:სლოვაკეთის მინისტრები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
რიშარდ იურკოვსკი

**რიშარდ იურკოვსკი** ( , დ. 28 მაისი, 1945, სოსნოვეცი) — პოლონელი არქიტექტორი და ქალაქის დამგეგმარებელი. ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე ნაყოფიერი არქიტექტორი, რომელიც ცნობილია  საცხოვრებელი, კომერციული, საგანმანათლებლო, სამრეწველო და სამოქალაქო ნაგებობების თანამედროვე და ინკლუზიური მინიმალისტური დიზაინით. იგი აქტიურად იბრძვის კომუნისტური ეპოქისთვის დამახასიათებელი ერთფეროვანი და მოსაწყენი არქიტექტურის წინააღმდეგ.    

## ცხოვრება და კარიერა 
რიშარდ იურკოვსკი დაიბადა 1945 წლის 28 მაისს სოსნოვეცში. დაწყებითი განათლება მიიღო ბოლესლავ პრუსის საშუალო სკოლაში. 1969 წელს დაამთავრა კრაკოვის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი არქიტექტურის მაგისტრის სპეციალობით.    შემდგომში მიიღო პროფესიული კვალიფიკაცია არქიტექტურის პრაქტიკული სწავლებისთვის.  და მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა 2000 წლის 15 დეკემბრის კანონის შექმნაში არქიტექტორთა პროფესიული თვითმმართველობის ორგანოების შესახებ.  

ის იყო პროფესიონალი არქიტექტორების გარემოს მთავარი კოორდინატორი,  ხოლო 2000 წელს აირჩიეს პოლონელ არქიტექტორთა ასოციაციის  (SARP) პრეზიდენტად. თანამდებობას 2006 წლამდე იკავებდა.  

იურკოვსკი არის არქიტექტურისა და დიზაინის შესახებ წიგნების გამოცემის სპონსორი და პრომოუტერი. 2018 წელს ორგანიზება გაუწია გამოჩენილი ისტორიკოსისა და კრიტიკოსის პროფესორ ჯოზეფ რიკვერტის მიერ არქიტექტურის ისტორიასა და ფილოსოფიაზე დაწერილი წიგნის  —  "სამოთხეში ადამის სახლის შესახებ: პრიმიტიული ქოხის იდეა არქტიტექტურის ისტორიაში"—  პირველ პოლონურ გამოცემას   (  ).  წიგნი გამოქვეყნდა არქიტექტურისა და ქალაქების ეროვნული ინსტიტუტის (NIAIU), ასევე  კულტურისა და ეროვნული მემკვიდრეობის სამინისტროს პატრონაჟით.  

ირიშარდ იურკოვსკი ასევე  პოლონეთის არქიტექტორთა საბჭოს წევრი  და SARP კონკურსის მოსამართლეთა კოლეგიის ერთ-ერთი მოსამართლეა.   

## ჯილდოები 
რიშარდ იურკოვსკი SARP - ის 1999 წლის საპატიო პრემიის, SARP - ის 1987 და 2010 წლების პრემიების ლაურეატია.    მას მიღებული აქვს პოლონეთის მშენებლობის სამინისტროს (ამჟამად პოლონეთის ინფრასტრუქტურის სამინისტრო) 1-ლი და მე-2 ჯილდოს ხარისხის ჯილდოები. 

2011 წელს გახდა Honoris Gratia -ს ლურეატი, მიიღო ვერცხლის და ოქროს ღირსების ჯვრები მიღწეული წარმატებებისთვის.   2013 წელს იყო ნომინირებული ევროკავშირის პრემიაზე თანამედროვე არქიტექტურის სფეროში/Mies van der Rohe Prize-ზე კრაკოვის არმიის სამხარეო მუზეუმისთვის. ის ასევე არის Brick Award Polska 2013 წლის გამარჯვებული.

2012 წელს პოლონეთის პრეზიდენტისგან მიიღო აღორძინების ორდენის ოფიცრის ჯვარი ( *Polonia Restituta* ) პოლონეთის არქიტექტურაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის.  

## გალერეა 

ფაილი:Zory1.jpg|ბმული=Файл:Zory1.jpg|ალტ=Городской музей, Жоры|ქალაქის მუზეუმი, ჟორი
ფაილი:Zory3.jpg|ბმული=Файл:Zory3.jpg|ალტ=Городской музей, Жоры|ქალაქის მუზეუმი, ჟორი

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 28 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:პოლონელი არქიტექტორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები