open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ყარაბაღლარი (გოქჩაი)

**ყარაბაღლარი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  გოქჩაის რაიონში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 
 

კატეგორია:გოქჩაის რაიონის სოფლები
ჯუმბერ კოპალიანი

**ჯუმბერ კოპალიანი**  (დ. 1 ნოემბერი, 1939, ქულბაქი) — ქართველი მეცნიერი, არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის ფილიალის დმანისის ისტორიულ-არქეოლოგიური განყოფილების ხელმძღვანელი. არის 25 სამეცნიერო სტატიის ავტორი.

## ბიოგრაფია 
ჯუმბერ კოპალიანი დაიბადა 1939 წლის 1 ნოემბერს ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქულბაქში. 1958 წელს დაამთავრა ხონის საშუალო სკოლა, 1958–1961 წლებში მსახურობდა საბჭოთა არმიაში, 1962 წელს მუშაობდა თბილისის ელმავალმშენებელ ქარხანაში, 1962–1967 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე. 1968–1971 წლებში სწავლობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ივ. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ასპირანტურაში და იმავე ინსტიტუტში დაინიშნა უმცროსი მეცნიერი თანამშრომლის, ხოლო 1978 წელს უფროსი მეცნიერი თანამშრომლის თანამდებობაზე. 1980 წელს გადავიდა არქეოლოგიური კვლევის ცენტრში, სადაც დაინიშნა ჯერ უფროსი, შემდეგ წამყვანი მეცნიერი თანამშრომლის თანამდებობაზე. პარალელურად ლექციებს კითხულობდა სხვადასხვა უნივერსიტეტებში. არის ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორი, 50-მდე სამეცნიერო ნაშრომის, მათ შორის ხუთი წიგნის ავტორი. აღსანიშნავია მის მიერ მომზადებული და მისი რედაქტორობით გამოქვეყნებული სამეცნიერო კრებულის „დმანისი“-ს ხუთი ტომი, რომლებშიც წარმოდგენილია მთელი ქვემო ქართლის ისტორია, არქეოლოგია, ეთნოგრაფია, ეპიგრაფიკული ძეგლები.

## კარიერა 
1981–1992 წლებში მუშაობდა დმანისის არქეოლოგიური ექსპედიციის ხელმძღვანელის მოადგილედ, ხოლო 1993–2006 წლებში ამავე ექსპედიციის ხელმძღვანელად. ამასთან ერთად, 1996–2006 წლებში იყო არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დმანისის ისტორიულ-არქეოლოგიური განყოფილების ხელმძღვანელი. 2007–2011 წლებში იყო დმანისის კულტურის ცენტრის დირექტორი. 

ამჟამად მუშაობს დმანისის კულტურის ცენტრში, მისი ინიციატივით შექმნილი არქეოლოგიური ექსპოზიციის ხელმძღვანელად და ზინაიდა კვერენჩხილაძის სახელობის დმანისის პროფესიული სახელმწიფო დრამატული თეატრის დირექტორად. ჯუმბერ კოპალიანი არის ღირსების ორდენის კავალერი და ექვთიმე თაყაიშვილის პრემიის ლაურეატი.

ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, სადისერტაციო თემა — „მოურავის ინსტიტუტი ფეოდალურ საქართველოში“, დაიცვა 1974 წელს.

## ბიბლიოგრაფია 
* ქვეშის ციხე : ისტორიულ-არქეოლოგიური გამოკვლევა (ავტორი). - თბილისი, საქართველო, 1999. - 120გვ.
* დმანისი = Дманиси = Dmanisi (რედაქტორი). - თბილისი, მეცნიერება, 1998. - 288გვ.. - ISBN: 99928-51-00-7
* დმანისის ციხე : ისტორიულ-არქეოლოგ. გამოკვლევა (ავტორი). - თბილისი, საქართველო, 1996. - 146გვ.
* მოურავის სახელო ფეოდალურ საქართველოში (ავტორი). - თბილისი, მეცნიერება, 1982. - 81გვ.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჯუმბერ კოპალიანი-ბიოგრაფიული ლექსიკონი
* დისიდენტური მოძრაობა საბჭოთა კავშირის პერიოდში TV1
* ჯუმბერ კოპალიანი "საყდრისისთვის" Youtube.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 ნოემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1939
კატეგორია:ქართველი არქეოლოგები
გაზელი მონგალა

**გაზელი მონგალა** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვარი ძროხისებრთა ოჯახის სამფერა გაზელის გვარისა. გავრცელებულია სამხრეთ სუდანის მდინარეების დაბლობებსა და სავანებში. იგი პირველად ბრიტანელმა ზოოლოგმა — უოლტერ როთშილდმა აღწერა 1903 წელს. მისი ტაქსონომიური სტატუსი ფართო კამათის საგანია. პირველი მოსაზრებით იგი სამფერა ანტილოპების გვარის სრულუფლებიანი წევრია, მეორეს მიხედვით ის ტომსონის ქურციკის ქვესახეობაა, ხოლო მესამე მოსაზრებით მონგალა წითელშუბლა გაზელის ქვესახეობაა.

მონგალა ტანით საშუალო ზომის ანტილოპაა. ბეწვის ყავისფერია; შუბლი, მუცელი და თეძოები თეთრი აქვს. ასევე გვერდზე გასდევს განიერი ზოლი. რქები ორივე სქესის წარმომადგენელს აქვს, მაგრამ მამრის რქების სიგრძე მდედრისას ორჯერ აღემატება.

გაზელი მონგალა ბინადრობს სამხრეთ სუდანის ჭარბტენიან საძოვრებზე, ნილოსის აღმოსავლეთით. იგი არ აღწევს კენიისა და უგანდის საზღვრებს. ბუნებისა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის საერთაშორისო კავშირმა (IUCN) მონგოლა ყველაზე ნაკლები საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობად გამოაცხადა.

## ლიტერატურა 
* IUCN SSC Antelope Specialist Group 2008, Eudorcas albonotata, su IUCN Red List of Threatened Species, Versione 2016.3, IUCN, 2016.

## სქოლიო 
კატეგორია:სამფერა გაზელი
კატეგორია:სამხრეთ სუდანის ძუძუმწოვრები
კვარის შტატი

**კვარის შტატი** () — შტატი ნიგერიის დასავლეთით.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ილორინი.
* ფართობი — 36 825 კმ², მოსახლეობა — 2 365 353 ადამიანი (2006).

## გეოგრაფია 
კვარის შტატი მდებარეობს 306 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით ლაგოსიდან და 500 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით აბუჯიდან.

## ისტორია 
კვარის შტატი დაარსდა 1967 წლის 27 მაისს, როდესაც გენერალ იაკუბუ გოუონის ფედერალურმა სამხედრო მთავრობამ იმ პერიოდში არსებული 4 რეგიონისგან შემდგარი ქვეყნის დაყოფა შეცვალა 12 შტატად. კვარის შტატი შეიქმნა ჩრდილოეთის რეგიონის ილორინის და კაბის ყოფილი პროვინციებისგან და თავდაპირველად ერქვა დასავლეთ-ცენტრალური შტატი, მაგრამ მოგვიანებით სახელად დაერქვა «Kwara» — მდინარე ნიგერის ადგილობრივი სახელი.

კვარის შტატი 1976 წლიდან ნიგერიის ადმინისტრაციული დაყოფის შემდგომი ცვლილებების შედეგად მნიშვნელოვნად შემცირდა ზომებში. 1976 წლის 13 თებერვალს ბენუეს შტატის ფორმირებისთვის იდაჰის/დეკინის შტატის ნაწილი გამოეყო და შეუერთდა მაშინდელი ბენუე/პლატოს შტატის ნაწილს.

1991 წლის 27 აგვისტოს ადგილობრივი თვითმმართველობის 5 ოლქი, კერძოდ ოიი, იაგბა, ოკენე, ოკეჰი და კოგი ასევე გამოყვეს, რათა შექმნილიყო კოგის ახალი შტატის ნაწილი, ხოლო მეექვსე ოლქი — ბორგუ შეუერთდა ნიგერის შტატს.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
კვარის შტატი დაყოფილია 16 თვითმმართველობის რაიონად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
ყარაბაქალი

**ყარაბაქალი** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  გოქჩაის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა   —   2 466  კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 
 

კატეგორია:გოქჩაის რაიონის სოფლები
ყარამანი (გოქჩაი)

**ფოთუ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  გოქჩაის რაიონში.  მოსახლეობის რაოდენობა   —   	788  კაცი.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 
 

კატეგორია:გოქჩაის რაიონის სოფლები
ტიტანებზე შეტევა

***ტიტანებზე შეტევა*** () — იაპონური პოსტაპოკალიპტიკური მანგა, რომელიც დაწერილია და ილუსტრილებულია ჰაჯიმე ისაიამას მიერ. გამოდის იაპონური გამომომცემლის „კოდანსიას“ ყოველთვიურ ჟურნალ „Bessatsu Shonen Magazine“-ში, 2009 წლის ოქტომბრიდან. მანგაში აღწერილი მოქმედება ხდება გამოგონებულ სამყაროში, რომელიც XIX საუკუნის ევროპას მოგვაგონებს, სადაც ადამიანები ცხოვრობენ ისეთ ტერიტორიებზე, რომლებიც შემოღობილია სამი უზარმაზარი კედლით, რომლებიც კაცობრიობას გიგანტური კაციჭამია არსებებისგან, ტიტანებისგან, იცავს. 2013 წლიდან მრავალსერიანი ანიმე-ეკრანიზაცია გამოდის, რომელიც იქმნება *Wit Studios*-ის მიერ.

## სიუჟეტი 
კაცობრიობამ პროგრესის მაგივრად განიცადა რეგრესი გიგანტების რასის გამოჩენის გამო. უზარმაზარ ჰუმანოიდებს არც აზროვნება შეეძლოთ და არც ლაპარაკი, სამაგიეროდ უაზროდ ჭამდნენ ადამიანებს, მათ ვერანნაირმა იარაღმა ვერ აჯობა და ამიტომ, მათ წინააღმდეგ საბრძოლველად ადამიანები გაემართნენ.

## ოფიციალური საიტი 
*  

კატეგორია:2013 წლის ანიმე ტელესერიალები
კატეგორია:ტიტანებზე შეტევა
კატეგორია:2014 წლის ანიმე ფილმები
კატეგორია:2015 წლის ანიმე ფილმები
Devil May Cry (ანიმე ტელესერიალი)

***Devil May Cry *** () — ფანტასტიკური ჟანრის ანიმე. წარმოადგენს ამავე სახელწოდების ვიდეო თამაშების და მანგას ანიმაციურ ვარიანტს. შეიცავს 12 ეპიზოდს, რომელთაგან თითოეულის ხანგრძლივობაა 24-25 წუთი. ეპიზოდების ჩვენება დაიწყო 2007 წლის 14 ივნისიდან და დასრულდა 2007 წლის 6 სექტემბერს.

## სიუჟეტი 
ანიმეს მთავარი გმირი დანტე არის ნახევრად ადამიანი, ნახევრად კი დემონი. მას შეეძლო ყოფილიყო დემონებთან ერთად თუმცა გადაწყვიტა დედამიწაზე დარჩენა, ადამიანებს შორის, გახსნა სააგენტო Devil May Cry და დაიწყო სამყაროს გასუფთავება სხვა დემონებისგან.

## ოფიციალური საიტი
* Official Funimation *Devil May Cry* Website 
* Devil May Cry Japanese website 
* Wowow's Devil May Cry Japanese webpage  
* 

კატეგორია:2007 წლის ანიმე ტელესერიალები
კატეგორია:Devil May Cry
კარლო კოპალიანი

**კარლო კოპალიანი** (დ. 14 აგვისტო, 1959, ჭალისთავი, ცაგერის მუნიციპალიტეტი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ინჟინერი პოლიტიკოსი.
                                                                                                                                                                                              
## ბიოგრაფია 
კარლო კოპალიანი დაიბადა 1959 წლის 14 აგვისტოს ცაგერის რაიონის სოფელ ჭალისთავში. 1982 წელს დაამთავრა  შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. სამდინარო და ჰიდროელექტროსადგურების ჰიდროტექნიკური მშენებლობის სპეციალობაზე.  აკადემიური ხარისხი-სოციალური მეცნიერებების დოქტორი. ინჟინერ-ჰიდროტექნიკოსი. დოქტორანტი-სტუ (2013-2016)

კარლო კოპალიანი სხვადასხვა დროს იყო: ცაგერის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრი (2006 - 2008)  ქვედა ცაგერის  თემის საკრებულოს თავმჯდომარე (2002 - 2006) ცაგერის საგზაო სამმართველოს უფროსის მოადგილე (1997 - 2002) ლეჩხუმის აღორძინების ფონდის თავმჯდომარის მოადგილე (1996 - 1997) საპრივატიზაციო ბარათების მიმღები პუნქტის გამგე (1995 - 1995) ქვედა ცაგერის სოფლის საკრებულოს მდივანი (1991 - 1995) გორკის პოლიტოლოგიის ინსტიტუტის მსმენელი (1988-1990), კპ ცაგერის რაიკომის ინსტრუქტორი (1987 - 1989) ცაგერის კოლმეურნეობის პარტიული კომიტეტის მდივანი (1986 - 1987) ალკკ ცაგერის რაიკომის განყოფილების გამგე (1985 - 1986) ალკკ ცაგერის რაიკომის ინსრუქტორი (1983 - 1985) და ცაგერის კომუნალურ საწარმოთა კომბინატის ინჟინერი (1982 - 1983).
            
2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ცაგერის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „საქართველოს რესპუბლიკური პარტია“. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“.  	2016-2020 წლებში —  საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.  

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები
კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები‎
კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1982)
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კარლო
კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
გიორგი ანჯაფარიძე

250პქ|მინი|მარჯვნივ
**გიორგი (გიზო) ნესტორის ძე ანჯაფარიძე** (დ. 9 იანვარი, 1887, კიწია, სენაკის მაზრა — გ. 14 დეკემბერი, 1937, ირკუტსკი) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.

## ბიოგრაფია
გიორგი ნესტორის ძე ანჯაფარიძე დაიბადა 1887 წლის 9 იანვარს, სენაკის მაზრის სოფელ კიწიაში. დაამთავრა ბათუმის ვაჟთა გიმნაზია და სწავლა განაგრძო მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. 1905 წლიდან რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრია და მონაწილეობდა რევოლუციურ გამოსვლებში. 1913 წელს სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ ბათუმში ადვოკატად მუშაობდა და იცავდა 1915-1916 წლებში რუსეთის იმპერიის სამხედრო მმართველობის მიერ დაპატიმრებულ აჭარლებს.

1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ ბათუმის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოს თავმჯდომარეობდა. თანამდებობა ეკავა 1918 წლის 1 აპრილამდე, ვიდრე ოსმალური არმიის მიერ ბათუმის ოკუპაცია მოხდებოდა. 1917 წლის ნოემბერში აირჩიეს საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად, 1918 წლის თებერვლიდან ამიერკავკასიის სეიმის წევრია, ხოლო 1918 წლის 26 მაისს ხელი მოაწერა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის გამოცხადების აქტს. 1918 წელს იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი, აგვისტოდან იყო საქართველოს მთავრობის რწმუნებული სოჭის ოლქში. 1919 წლის 12 მარტიდან საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის სიით საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი გახდა. 1920 წლის 4 სექტემბერს აირჩიეს ბათუმის ქალაქისთავად.

1921 წლის 3 მაისს, საბჭოთა რეჟიმის დამყარებისას სხვა პარტიულ ლიდერებთან ერთად დააპატიმრეს. საპატიმროში იმყოფებოდა 1922 წლის ივლისამდე. მეორედ დააპატიმრეს იმავე წლის 16 სექტემბერს, სურამში. 20 ოქტომბერს კვლავ გაათავისუფლეს საქართველოს დატოვების ვალდებულებით, თუმცა მოგვიანებით დარჩენის უფლება მისცეს.

1924 წლის გაზაფხულიდან მონაწილეობდა ანტისაბჭოთა აჯანყების ორგანიზებაში, მაგრამ მის ოჯახზე ზეწოლის გამო ჩეკას ჩაბარდა. 1925 წელს გაასამართლეს სხვა 46 პოლიტპატიმართან ერთად, სადაც 5 წლით პატიმრობა მიესაჯა. ამის შემდეგაც იგი რამდენიმეჯერ იქნა დაპატიმრებული, კვლავ ანტისაბჭოთა ქმედებების ბრალდებით. 1937 წლის 5 დეკემბერს სასჯელს იხდიდა ირკუტსკის მხარეში, აქვე მიესაჯა დახვრეტაც. დახვრიტეს ქ. ირკუტსკში, 1937 წლის 14 დეკემბერს.

რეაბილიტირებულია 1957 წლის 30 ნოემბერს ირკუტსკის მხარის, 1989 წლის 23 აპრილის ალთაის მხარის და 1989 წლის 30 ივნისს ომსკის მხარის შესაბამისი სამსახურების მიერ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები

## ლიტერატურა 
*
*გურული ვ., ნოე ჟორდანია: პოლიტიკური პორტრეტი 1869-1953, თბილისი, 1999

კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:გარდაცვლილი 14 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
კატეგორია:ქართველი იურისტები
კატეგორია:1924 წლის აგვისტოს აჯანყების მონაწილეები
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები
კატეგორია:ბათუმის მერები
ყაბალა-მიუსქიურლიუ

**ყაბალა-მიუსქიურლიუ** () — სოფელი აზერბაიჯანში,  გოქჩაის რაიონში.

## რესურსები ინტერნეტში
* 
 
 

კატეგორია:გოქჩაის რაიონის სოფლები
ენვერ ბოლქვაძე

**ენვერ აღალის ძე ბოლქვაძე**  (დ. 21 იანვარი, 1921 , ყადიოღლები, ხულოს მუნიციპალიტეტი — გ. 2004) — ქართველი პედაგოგი, ფიზიკა-მათემატიკოსი.

## ბიოგრაფია
ენვერ აღალის ძე ბოლქვაძე დაიბადა 1921 წლის 21 იანვარს ხულოს რაიონის სოფელ განახლებაში. 1939 წელს დაამთავრა ხულოს ვაჟთა სახელმწიფო პედაგოგიური სასწავლებელი. 1955 წელს ბათუმის პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1939-1974 წლებში მუშაობდა პედაგოგად და სხვადასხვა დროს იყო დანისპარაულის, რიყეთის, ხულოს, ოქტომბრის  საშუალო სკოლების დირექტორად. იყო ხულოს რაიონის განათლების განყოფილების გამგე, ბათუმის პირველი სკოლა-ინტერნატის და 23-ე საშუალო სკოლის დირექტორი. მინიჭებული აქვს საქართველოსა და აჭარის ა/რ-ის დამსახურებული მასწავლებლის საპატიო წოდება. დაჯილდოებული იყო  საქართველოს სსრ განათლების სამინისტროს სახალხო განათლების წარჩინებულის სამკერდე ნიშნით. ავტორია ბოლქვაძეების (ყადიოღლების) გვარის გენეალოგიისა (ბათუმი, 1998).

## ლიტერატურა
*ენვერ ბოლქვაძე. ბოლქვაძეების (ყადიოღლების) გვარის გენეალოგია. გამომცემლობა „ალიონი“, ბათუმი, 1998
  
## რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1921
კატეგორია:გარდაცვლილი 2004
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ტიგრან ავეტისიანი

**ტიგრან გიორგის ძე ავეტისიანი** (დ. 18 თებერვალი, 1891, თბილისი — გ. 26 მაისი, 1938, კრასნოიარსკი) — სომეხი პოლიტიკოსი, იურისტი, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი, პარტია  „დაშნაკცუთიუნის“  (სომხეთის რევოლუციური ფედერაცია) წევრი.

## ბიოგრაფია
ტიგრან გიორგის ძე ავეტისიანი დაიბადა 1891 წლის 18 თებერვალს, თბილისში. დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1908 წელს დაპატიმრებული იყო პოლიტიკური საბაბით. 1918 წელს იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრის. 1919 წლის სექტემბერში დამატებითი არჩევნების შედეგად მოხვდა საქართველოს დამფუძნებელ კრებაში. საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ დააპატიმრეს. დახვრიტეს 1938 წლის 26 მაისს. რეაბილიტირებულია 1957 წლის 8 ივნისს — კრასნოიარსკის სამხარეო სასამართლოს და 1989 წლის 10 ივლისს —  კრასნოიარსკის მხარის პროკურატურის მიერ.

## ლიტერატურა 
* *ხვადაგიანი ი.,* საქართველოს დამფუძნებელი კრება 1919. საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია. გვ. 147-148, თბ., 2016  

კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1891
კატეგორია:გარდაცვლილი 26 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
MonsterVerse

***Monsterverse***  — ფენტეზის ჟანრის ფილმების სერია, რომელიც შეიცავს სრულმეტრაჟიან ფილმებს. სერიაში გამოვიდა 4 ფილმი, „გოძილა“ (2014), „კონგი: თავის ქალის კუნძული“ (2017), „გოძილა: მონსტრების მეფე“ (2019) და „გოძილა კონგის წინააღმდეგ“ (2020).

## ფილმები 
## ტელესერიალები 
## სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კატეგორია:MonsterVerse
კატეგორია:გამოგონილი სამყაროები
კატეგორია: ამერიკული ფილმების სერიები
კატეგორია:ფილმები მონსტრებზე
კატეგორია:კაიძუ
კატეგორია:გოძილა
კატეგორია:ფილმები გიგანტურ მონსტრებზე
კატეგორია:ფილმები აპოკალიფსის შესახებ
კატეგორია:ამერიკული ფილმი-კატასტროფები
უბედურება (მოთხრობა)

**უბედურება** () — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა, რომელიც 1886 წელს დაიწერა. პირველად, 1886 წლის 16 აგვისტოს ჟურნალ „Новое время“-ში გამოქვეყნდა.

ნაწარმოებში აღწერილია სოფლის ნოტარიუსის ახალგაზრდა ცოლი სოფია პეტროვნა, მიის ურთიერთობა ქმართან და საყვარელთან. ჩეხოვი შემოქმედების ამ პერიოდში დაინტერესებული იყო საზოგადოებაში ქალის მდგომარეობით.

## გამოქვეყნების ისტორია 
ჩეხოვი მოთხრობა „უბედურება“-ს 1886 წლის დასაწყისში სანქტ-პეტერბურგულ ჟურნალ *„Новое время“*-სთვის წერდა. 1887 წელს მოთხრობა შევიდა კრებულ „ბინდში“. მოთხრობის კრებულში მოსახვედრად ჩეხოვმა ერთ-ერთი გმირის ტექსტი შეამცირა.

რუსული ლიტერატურის სპეციალისტი დონალდ რეიფილდი 1886 წელს ჩეხოვის შემოქმედებაში „*Annus mirabilis*“-ს (მნიშვნელოვანი მოვლენით გამორჩეული წელი) უწოდებს.

ჩეხოვის სიცოცხლეშივე მოთხრობა დანიურ, გერმანულ, სერბო-ხორვატულ, სლოვაკურ და ჩეხურ ენებზე ითარგმნა.

## სიუჟეტი 
25 წლის დიასახლისი სოფია პეტროვნა ზაფხულს ქმართან, ნოტარიუს ანდრეისთან ერთად, უფერულ ქალაქში ატარებს. სოფიას ძველი მეგობარი და ადვოკატი ილინი მასთან არშიყობას იწყებს. სოფია ილინს არშიყობის შეწყვეტას სთხოვს და მეგობრებად დარჩენას ურჩევს. თუმცა ილინი სთხოვს ხელი არ ჰკრას მას.

სოფია ხვდება, რომ შეყვარებულია და ქორწინების გადასარჩენად ანდრეის მის აქედან წაყვანას სთხოვს. ის ანდრეის თავისი გრძნობების შესახებ უყვება, მაგრამ ის ყველაფერს უარყოფს და  ამბობს, რომ ეს მხოლოდ მისი „ფანტაზიაა“. იმავე საღამოს სოფია ილინთან მიდის.

## ანალიზი 
მოთხრობაში „უბედურება“ მთავარ თემას სიყვარული და საზოგადოებაში ქალის მდგომარეობა წარმოადგენს. მწერალის მიერ ამ პერიოდში შექმნილ მოთხრობებში, წინ გრძნობების თემაა წამოწეული. ქალის სიყვარული გავლენას ახდენს გარშემომყოფი მამაკაცების ქცევაზე.

კრიტიკოსები ამ მოთხრობაში ჩეხოვის შემოქმედებაზე ლევ ტოლსტოის გავლენაზე საუბრობენ, განსაკუთრებით ეს ტოლსტოის რომან *„ანა კარენინას“* ეხება. რეიფილდი ჩეხოვის შემოქმედებაზე გი დე მოპასანის გავლენასაც აღნიშნავს, რომელიც ქალისაკენ ლტოლვას ხშირად იყენებს, როგორც პერსონაჟების ქცევის მოტივაციას. მოთხრობა „ უბედურება“ შესაძლოა მსგავსი სახის ნაწარმოებებზე პაროდიაც ყოფილიყო.

## მემკვიდრეობა 
ჯეიმზ ლოლინი მოთხრობა „უბედურება“-ს გავლენას ხედავს ჩეხოვის უფრო შემდგომ მოთხრობაზე „ხტუნია“. რეიფილდი სოფიას თავის საყვარელთან საუბარს, ჩეხოვის პიესა *„თოლიაში“* ელენასა და ვანიას დიალოგს ადარებს.

## ლიტერატურა 
* Чехов А. П. Несчастье // Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. — М.: Наука, 1974—1982.
* Волжский. Очерки о Чехове. СПб., 1903, стр. 61—62.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოთხრობა „უბედურება“

## სქოლიო
კატეგორია:ანტონ ჩეხოვის მოთხრობები
იოსებ მაჭავარიანი (სოციალ-დემოკრატიული პარტია)

**იოსებ ივანეს ძე მაჭავარიანი** (დ. 1877, ახაშენი, სიღნაღის მაზრა — გ. 21 აპრილი, 1938) —  ქართველი  პოლიტიკოსი,  საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის  დამფუძნებელი კრების  წევრი.

## ბიოგრაფია
იოსებ ივანეს ძე მაჭავარიანი დაიბადა 1877 წელს, სიღნაღის მაზრის სოფელ ახაშენში. საშუალო განათლება მიიღო თბილისის სასულიერო სემინარიაში. 1898 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი. 1905 წლიდან მუშაობდა რსდმპ მენშევიკების ფრაქციაში. 1908 წელს დააპატიმრეს პოლიტიკური საბაბით. 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად. 1921 წელს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ ჩაება ანტისაბჭოთა მოძრაობაში. რამდენკჯერმე დააპატიმრეს პოლიტიკური საბაბით. დახვრიტეს 1938 წლის 21 აპრილს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები

## ლიტერატურა 
* ირაკლი ხვადაგიანი. საქართველოს დამფუძნებელი კრება 1919. საბჭოთა წარსულის კვლევის ლაბორატორია. თბილისი, 2016, გვ.292-293.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
კატეგორია:დაბადებული 1877
კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1938
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები
ნაფრა

**ნაფრა** — კარსტული უფსკრული საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ბზიფის მასივის დასავლეთ ნაწილში, მწვერვალ ნაფრის სიახლოვეს, ზღვის დონიდან 2355 მ სიმაღლეზე. უფსკრული ჩასახულია ზედა იურისა და ქვედა ცარცის ძლიერ დამსხვრეულ და დანაპრალებულ ქანებში, მასში ჩასასვლელი, მწვერვალ ნაფრიდან 20-ოდე მ-ის მოშორებით, ძაბრის ფსკერზე იხსნება. მღვიმის ჯამური სიგრძეა 3520 მ, სიღრმე 970 მ.

გენეტიკურად ნაფრა კოროზიულ-ეროზიული კლასის მღვიმეს მიეკუთვნება. მორფოლოგიურად წარმოადგენს ჭების სერიას, რომელთაგან ყველაზე მნიშვნელოვანის სიღრმეა 65 მ. ჭები მცირე სუბჰორიზონტალურ შესასვლელებს ენაცვლება. 630 მ სიღრმიდან დაწყებული მღვიმეში გასასვლელი გზა მიუყვება ჩანაქცევს 200 მ-იანი ვერტიკალური ამპლიტუდით. ფსკერული ნაწილი წარმოადგენს მნიშვნელოვანი მიწისქვეშა ნაკადის მოქმედ კალაპოტს. ფსკერულ ნაწილშია ორი გრიფონი. აქვე მდებარეობს ჩანჩქერი, რომლის სიმაღლეა დაახლოებით 10 მ და აღმავალი ტოტი.

მღვიმის ზედა ნაწილი კასკადური ტიპისაა. ცალკეული შიგა ჭების სიღრმე, რომელთა ფსკერი მოფენილია ნგრეული მასალით, 15-30 მ-ის ფარგლებში მერყეობს. აშკარად ჩანს: უფსკრულის ძირითადი მაგისტრალი, რომელიც ძლიერ დანაპრალებულ და დამსხვრეულ ზონას გასდევს. ასეა თითქმის 400 მ-მდე; შემდეგ იწყება საკმაოდ გრძელი დერეფანი გამდინარე ტბების სისტემით. იგი თანდათან ვიწროვდება და ბოლოს ერთბაშად აწყდება 45 მ სიღრმის ჭას; შემდგომ გაგრძელებას ქმნის კვლავ დახრილფსკერიანი, კასკადისებური დერეფანი, რომელშიც წყალმცირობისას ნაკადის ხარჯი აღწევს 100-130 ლ/წმ-ში. მღვიმის შორეული, საკმაოდ ვრცელი და გრძელი დერეფანი ებმის ოვალური ფორმის მოზრდილ დარბაზს. 970 მ სიღრმეზე ნაკადი ნაზვავით ამოქოლილ კლდოვან ნაპრალში იფილტრება.

ნაფრაში უფართოესი გავრცელება აქვს სეისმო-გრავიტაციულ ნაფენებს — უმთავრესად ნაზვავებისა და ნაყარების სახით. ქიმიური წარმონაქმნები ზედა მშრალ დერეფნებშია შემონახული. ეს წარმონაქმნებია: სტალაქტიტები, სტალაგმიტები, ჰელიქტიტები და სხვა. „კიბოს ჭის“ კედლებზე აღსანიშნავია 30 სმ-მდე სიგრძის კალციტის დენდრიტული ნაზარდები. უფსკრულის ღრმა ნაწილისათვის დამახასიათებელია სიფონური და ნახევრად სიფონური დერეფნები, რომელთა კვლევაში მონაწილეობდა გამოცდილი სპელეოაკვანავტთა ჯგუფი პეტრე მინენკოვის ხელმძღვანელობით.

ნაფრა განსაკურებულ ყურადღებას იპყრობს იმით, რომ იგი არის მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ღრმა კარსტული მიწისქვეშა ჰიდროსისტემის ნაწილი. წყლის შეფერილობით დამტკიცებულია კავშირი ნაფრასა და მჭიშთას შორის. ნაფრის შესასვლელი განლაგებულია ზღვის დონიდან 2355 მ სიმაღლეზე, ჰიდროსისტემის ქვედა წერტილი ზღვის დონიდან −32 მ სიმაღლეზეა, რაც იძლევა 2382 მ-იან ამპლიტუდას. ნაფრა მიჩნეულია რთულ მღვიმედ და მიეკუთვნება სირთულის 5ბ კატეგორიას. ხელმისაწვდომია მხოლოდ გამოცდილი სპელეოლოგებისათვის. ექსპედიციის დროა მარტი-ივლისი.

## სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მღვიმეები
კატეგორია:მღვიმეები ანბანის მიხედვით
კანები

**კანები** () — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვრების გვარი ძროხისებრთა ოჯახისა. მოიცავს ორ სახეობას:
* **ჩვეულებრივი კანა** (*Taurotragus oryx*) მოიცავს სამ ქვესახეობას, მაგრამ მათი არსებობა დავის საგანია:
მინი|მარცხნივ|200პქ|გიგანტური კანა
** *T. o. livingstonii* (ლივინგსტონის კანა) აღმოჩენილია ცენტრალურ ზამბეზიურ მიომბოს ტყეებში. ყავისფერია ზურგზე 12 ზოლით.
** *T. o. oryx* (კეიპ კანა) აღმოჩენილია სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ აფრიკაში. ბეწვი მოოქროსფროა და ზრდასრულებს არ გააჩნიათ ზოლები ზურგზე.
** *T. o. pattersonianus* (აღმოსავლეთ აფრიკული კანა ან პიტერსონის კანა) აღმოჩენილია აღმოსავლეთ აფრიკაში. ზოლების რაოდენობა ზურგზე 12-მდეა.
* **გიგანტური კანა** (*Taurotragus derbianus*) — მსოფლიოში უდიდესი ანტილოპა. მოიცავს ორ ქვესახეობა: 
** *T. d. derbianus* (დასავლური გიგანტური კანა) აღმოჩენილია დასავლეთ აფრიკაში, სენეგალიდან მალიმდე. მისი ბეწვი მუქი წითელია და 15 ზოლამდე  აქვს ზურგზე.
** *T. d. gigas* (აღმოსავლური გიგანტური კანა) აღმოჩენილია ცენტრალურ და აღმოსავლეთ აფრიკაში, კამერუნიდან სამხრეთ სუდანამდე. მისი ბეწვი მოჟღალოა და ზურგზე 12 ზოლამდე აქვს.

## ლიტერატურა 
* Wozencraft, W. C. Mammal Species of the World / Wilson D. E. & Reeder D. M. (eds). — 3rd edition. — Johns Hopkins University Press[en], 16 November 2005. — ISBN 0-801-88221-4. OCLC 62265494.

## სქოლიო 
კატეგორია:ძროხისებრნი
*
კოგის შტატი

**კოგის შტატი** () — შტატი ნიგერიის ცენტრში. ხალხში მას ეძახიან შეერთების შტატს, რადგანაც შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი, ქალაქი ლოკოჯა, თანამედროვე ნიგერიის პირველი ადმინისტრაციული ცენტრია, რომელიც მდებარეობს მდინარეების ნიგერის და ბენუეს შეერთების ადგილას.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ლოკოჯა.
* ფართობი — 29 833 კმ², მოსახლეობა — 3 314 043 ადამიანი (2006).

## ისტორია 
კოგის შტატი შეიქმნა 1991 წლის 27 აგვისტოს კვარის და ბენუეს შტატების ნაწილებისაგან.

## მოსახლეობა 
დეღეისათვის შტატში ცხოვრობენ შემდეგი ეთნიკური ჯგუფები: იგალა, ებირა, ოკუნი (იორუბას მონათესავე ხალხი) და ბასა.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
კოგის შტატი დაყოფილია 21 თვითმმართველობის რაიონად.

## ტრანსპორტი და კომუნიკაციები 
კოგის შტატი დედაქალაქის ფედერალურ ტერიტორიას აკავშირებს სამხრეთის 22 შტატთან. დედაქალაქის ფედერალურ ტერიტორიასთან უშუალო სიახლოვის გამო, ქალაქ აბუჯის საერთაშორისო აეროპორტი ემსახურება შიდა და საერთაშორისო რეისებს. შტატში ასევე კარგად არის განვითარებული სატელეკომუნიკაციო მომსახურება.

## ტურიზმი 
კოგის შტატი, თავისი უნიკალური გეოგრაფიული მდებარეობის გამო, ტურისტებს სთავაზობს დასვენების მრავალფეროვან შესაძლებლობებს. ესაა ველური ბუნების დათვალიერება, ასევე ისტორიული და კულტურული ძეგლები. ქვეყნის დედაქალაქ აბუჯიდან სულ რაღაც 2 სთ-ის სავალ მანძილზე ტურისტებს შეუძლიათ დაგეგმონ ერთდღიანი მარშრუტები მათ მიერ დაინტერესებულ ადგილებში. შტატის მთავარი ღირსშესანიშნაობებია კოლონიალური პერიოდის ძეგლები, როგორებიცაა, მაგალითად, ლორდ ლუგარდის სახლი, მდინარეების — ნიგერის და ბენუეს შეერთების ადგილი, ოგიდი (Ogidi) (აფრიკული ქალაქი არაჩვეულებრივი ფორმის კლდოვანი ქვებით (Igneous Rock) და ტრადიციული წარმოებით).

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
კროს-რივერის შტატი

**კროს-რივერის შტატი** () — შტატი ნიგერიის უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთში. სახელწოდება მომდინარეობს მდინარე კროსისგან.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კალაბარი.
* ფართობი — 20 156 კმ², მოსახლეობა — 2 892 988 ადამიანი (2006).

## გეოგრაფია 
*კროს-რივერის* შტატი მდებარეობს ნიგერიის უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთში, კამერუნთან მის სახელმწიფო საზღვარზე (აღმოსავლეთიდან). კროს-რივერის შტატიდან ჩრდილოეთით მდებარეობს ფედერალური შტატი ბენუე, დასავლეთით — აბიის შტატი, ჩრდილო-დასავლეთით — ებონიის შტატი, სამხრეთ-დასავლეთით — აკვა-იბომის შტატი. სამხრეთიდან მას გარს ერტყმის ატლანტის ოკეანის წყლები.

## ისტორია 
კროს-რივერის შტატი დაარსდა 1967 წლის 27 მაისს სახელწოდებით «*სამხრეთ-აღმოსავლეთი*». 1976 წლის 3 თებერვალს მას უკვე სახელად უწოდეს *კროს-რივერი*. შტატის პირველი გუბერნატორი იყო უდუოკაჰა ჯ. ეზუენე (1967—1975 წლებში).

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
კროს-რივერის შტატი დაყოფილია 18 თვითმმართველობის რაიონად.

## ეკონომიკა 
კროს-რივერის შტატის ეკონომიკის საფუძველია სოფლის მეურნეობა, რომელიც იყოფა სახელმწიფო და კერძო სექტორებად. თუ კერძო სექტორში უპირატესად დაკავებულია მცირე ფერმერები, სახელმწიფო სექტორი ფლობს მსხვილ პლანტაციებს, სადაც მოჰყავთ ბრინჯი, იამსი, მანიჰოტი, სიმინდი, ბანანი, კაკაო, კაუჩუკი, არაქისი და ქოქოსის პალმა. ამას გარდა, დიდ როლს თამაშობს თევზჭერა და მეცხოველეობა — ცხვრების, თხების, ღორების, ასევე შინაური ფრინველების, კურდღლების და სხვა საქონლის მოშენება. სასარგებლო წიაღისეულიდან შტატის ტერიტორიაზე მოიპოვებენ კირქვას, ტიტანის და კალის მადანს.

ქალაქ კალაბარიში მდებარეობს საოკეანო პორტი და საერთაშორისო აეროპორტი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
Psycho-Pass

***Psycho-Pass*** () — ფანტასტიკური ჟანრის ანიმე. შეიცავს 22 ეპიზოდს, რომელთაგან თითოეულის ხანგრძლივობაა 25 წუთი. სერიალი ერთი სეზონისგან შედგება. ეპიზოდები ეთერში გავიდა 2012 წლის 12 ოქტომბრიდან და დამთავრდა 2013 წლის 22 მარტს.

## სიუჟეტი 
ისტორია მოგვითხრობს ახლო მომავალზე, სადაც სამყაროში ტექნიკის განვითარება უკვე პიკზეა, შექმნილია ადამიანის ფსიქოლოგიური მდგომარეობის დამდგენი იარაღი, რომლის მეშვეობითაც წყდება ადამიანის ბედი, მოკვდება თუ ჩატარდება მკურნალობა, მაგრამ საქმე შემდეგშია, სძალულს კი ტექნიკას ადამიანის ფსიქოლოგიური მდგომარეობის 100%-ით შეფასება.

## ოფიციალური საიტი
*  
* ტოპ 5 კიბერპანკ ანიმე  
* 
* 

## სქოლიო
კატეგორია:2012 წლის ანიმე ტელესერიალები
კატეგორია:Psycho-Pass
ოქტომბრის რაიონის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი

**ოქტომბრის რაიონის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობითი მუზეუმი** () — მუზეუმი სოფ. კამენოლომნში, ოქტომბრის რაიონში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. 

მუზეუმის მისამართი:  346480, როსტოვის ოლქი, ოქტომბრის რაიონი,  სოფ. კამენოლომნი, შოსეს შესახვევი, სახლი № 10.

## ისტორია  და აღწერა 
1967 წლის 9 მაისს ოქტომბრის რაიონის აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილების თანახმად სოფელ კამენოლომნიში შეიქმნა საბრძოლო დიდების მუზეუმი. მუზეუმი განთავსდა რკინიგზის კულტურის სახლის ერთ-ერთ ოთახში. ამ პერიოდში მუზეუმში ხდებოდა პიონერების მიღება ალკკ-ის რიგებში. დაარსებიდან 10 წლის განმავლობაში (1967-1977 წწ.) საზოგადოებრივ საწყისებზე იყო მუზეუმის დირექტორი იყო გ. სუვოროვი, რომელმაც დიდი წვლილი შეიტანა მასალებისა და ექსპონატების შეგროვებაში.

მოგვიანებით სოფელში ააშენეს შენობა მუზეუმისათვის. 1978 წელს მუზეუმის დირექტორის გარდაცვალების შემდეგ მუზეუმი უპატრონოდ დარჩა და დაიკარგა რამდენიმე ექსპონატი და დოკუმენტები.

1987 წელს მუზეუმი კვლავ გაიხსნა. მის დირექტორად დაინიშნა თევდორე პრისუხინი, მას კოლექციის არდგენაში დიდი დამხარება გაუწია გადამდგარმა პოლკოვნიკმა ი. კასიანოვმა, რის შედეგადაც 1987 წლის მაისისთვის ექსპონატების რაოდენობა ორჯერ გაიზარდა, ხოლო 1996 წელს მუზეუმისთვის დამატებითი სათავსოები გამოჰყვეს.

ამჟამად მუზეუმი განთავსებულია ორ დარბაზში: ერთ-ერთია ისტორიული დაბაზი, ხოლო მეორე საბრძოლო და შრომითი დიდების დარბაზი. მუზეუმის ფონდი მოიცავს 860 ერთეულ ექსპონატს. 

მუზეუმის ექსპონატები რამდენიმე ჯგუფად იყოფა: „წერილობითი წყაროები“, „ფოტოგრაფია“, „ნუმიზმატიკა“, „ისტორიული საბრძოლო მასალები“, „იარაღი“, „ფერწერა“. ფერწერის ფონდში შედის მხატვრისა და პოეტის ა. კასილევაიას ნამუშევრები. 

1992 წელს რუსეთის ფედერაციის კულტურის სამინისტრომ მუზეუმს მიანიჭა „სახალხო მუზეუმის“ სტატუსი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Народный историко-краеведческий музей Октябрьского (сельского) района 
* Музей
* Народный историко-краеведческий музей Октябрьского (сельского) района

კატეგორია:როსტოვის ოლქის მუზეუმები
კატეგორია:მუზეუმები ანბანის მიხედვით
დედაქალაქის ფედერალური ტერიტორია (ნიგერია)

**დედაქალაქის ფედერალური ტერიტორია** () — ნიგერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული, რომელიც მდებარეობს ქვეყნის ცენტრში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი აბუჯა.
* ფართობი — 7315 კმ², მოსახლეობა — 1 406 239 ადამიანი (2006).

## გეოგრაფია 
დედაქალაქის ფედერალური ტერიტორია მოიცავს აბუჯას და მის შემოგარენ რაიონებს. საერთო ფართობი შეადგენს 7315 კმ²-ს (საიდანაც 713 კმ² აბუჯის ფართობია). ტერიტორია შეიქმნა 1976 წლის 3 თებერვალს და მდებარეობს იმ მიწებზე, რომლებიც ადრე შედიოდნენ კოგის, ნიგერის და ნასარავის შტატების შემადგენლობაში.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
დედაქალაქის ფედერალური ტერიტორია დაყოფილია 6 თვითმმართველობის რაიონად:

* Abuja
* Abaji
* Gwagwalada
* Kuje
* Bwari
* Kwali

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი  

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
პალასიო ბაროლო

**პალასიო ბაროლო** — საოფისე შენობა, რომელიც მდებარეობს ავენიდა დე მაიოს 1370-ნომერში. აშენების მომენტში ის სამხრეთი ამერიკის უმაღლესი შენობა იყო. ის არის ელექტიკული სტილის შენობა, რომლის არქიტექტორიცაა მარიო პალანტი.

1997 წელს შენობას ეროვნული ისტორიული მონუმენტის სტატუსი მიენიჭა.

## ისტორია 
შენობის არქიტექტორი იყო იტალიელი ემიგრანტი მარიო პალანტი. შენობა შეიქმნა დანტე ალიგიერის ღვთაებრივი კომედიის ინსპირაციით. შენობას აქვს 22 სართული, რომელიც დაყოფილია სამ სექციად. საძირკველი და მიწის ზედა სართული ჯოჯოხეთს განასახიერებს. 1-14 სართულები არის განსაწმენდელი. 15-22 ზეცა. შენობის სიმაღლეა 100 მეტრი, ერთი მეტრი ღვთაებრივი კომედიის თითოეული კანტოსთვის. შენობის სახურავზე შუქურა ჩანს მონტევიდეოდან. 

1923 წელს როდესაც შენობა დასრულდა ის მტელს სამხრეთ ამერიკაში უმაღლესი იყო. ქალაქში უმაღლესი შენობის სტატუსი 1935 წელს, კავანაჰის შენობის აშენებამდე შეინარჩუნა. დღეისთვის შენობა ძირითადად საოფისედ გამოიყენება.

## ისტორიული სურათები 

File:Palacio Barolo (postal).jpg|
File:Barolo, La Inmobiliaria y Congreso Nacional.jpg|
File:Graf Zeppelin Palacio Barolo 30 de junio de 1934.jpg|
File:Graf Zeppelin Avenida de Mayo Buenos aires.jpg|

## ლიტერატურა 
* Mimi Bohm, Buenos Aires, Art Nouveau, Ediciones Xavier Verstraeten, Buenos Aires, 2005.
* Palacio Barolo brochure from a guided tour.

## რესურსები ინტერნეტში 
* Palacio Barolo Website
* Catalogue of Monuments 
* Photo essay of the palace 
*Pictures 
*Monument to the latin geniuses

## სქოლიო 
კატეგორია:ბუენოს-აირესი
სევდა (მოთხრობა)

**სევდა** () — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა, რომელიც 1886 წელს დაიწერა. პირველად, 1886 წლის 26 აპრილს, პეტერბურგის გაზეთში გამოქვეყნდა.

## გამოქვეყნება 
მოთხრობა პირველად 1886 წლის 16 იანვარს *Петербургская газета*-ს № 26-ის „ფრთიანი შენიშვნების“ განყოფილებაში გამოქვეყნდა ა. ჩეხონტეს ხელმოწერით. მცირედი ცვლილებებით, მოთხრობა კრებულში „ჭრელი მოთხრობები“ დაიბეჭდა. 1895 წელს ის შევიდა ანთოლოგიაში *„გაელვება“*. ცოტათი ჩასწორებული ვარიანტი ჩეხოვმა თავისი მოთხრობების მესამე ტომში შეიტანა, რომელიც 1899—1901 ადოლფ მარქსმა გამოაქვეყნა.

ჩეხოვის სიცოცხლეშივე მოთხრობა ბულგარულ, უნგრულ, გერმანულ, სერბო-ხორვატულ, სლოვაკურ, ფინურ, ფრანგულ და ჩეხურ ენებზე ითარგმნა.

## სიუჟეტი 
მეეტლე იონას შვილი გარდაეცვალა. მამა სასოწარკვეთილი და უშედეგოდ ცდილობს შემხვედრ ხალხთან დალაპარაკებას და იმის მოყოლას თუ როგორ მოცელა ის ამ ამბავმა. ის თავის ცხენთანაც კი ცდილობს დალაპარაკებას.

## კრიტიკა 
მოთხრობამ *„პეტერბურგის ცნობის ფურცელში“* (№ 167, 1886) კრიტიკოს ი. ლადოჟსკის დადებითი შეფასება მიიღო. ლეონიდ ობოლენსკიმ *რუსულ საგანძურში* ფარული დრამის ხედვის მარტივად წარმოჩენის არაჩვეულებრივი შესაძლებლობისთვის შეაქო ჩეხოვი. მოთხრობა „სევდა“ ამის იდეალური მაგალითია. კონსტანტინე არსენიევმა თავის ესეში „ჩვენი დროის მწერლები“ (*„ევროპის მაცნე“*, № 12, 1887) მოთხრობა „სევდა“ საუკეთესო თანამედროვე მოთხრობების სიაში შეიტანა. ლევ ტოლსტოიმ მოთხრობა ჩეხოვის საუკეთესო მოთხრობების პირად სიაში შეიტანა.

## ლიტერატურა 
* „რუსული საგანძური“, 1886, № 12, გვ. 178.
* Чехов А. П. Тоска // Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. — М.: Наука, 1974—1982.

## სქოლიო
კატეგორია:ანტონ ჩეხოვის მოთხრობები
ლაგოსის შტატი

**ლაგოსის შტატი** () — შტატი ნიგერიის სამხრეთში. ფართობის მიხედვით ყველაზე უფრო პატარა და მოსახლეობის მიხედვით მეორე (კანოს შტატის შემდეგ) შტატი, ასევე ეკონომიკურად ერთ-ერთი ყველაზე უფრო განვითარებული შტატი. შტატი მოიცავს ქალაქ ლაგოსს, ნიგერიის უდიდეს საქალაქო აგლომერაციას.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი იკეჯა.
* ფართობი — 3345 კმ², მოსახლეობა — 9 113 605 ადამიანი (2006).

## ისტორია 
ლაგოსის შტატი შეიქმნა 1967 წლის 27 მაისს, ნიგერიის ადმინისტრაციული დაყოფის რეფორმის დროს, რომლის დროსაც ქვეყანა დაიყო 12 შტატად. მანამდე ლაგოსის მუნიციპალიტეტი უშუალოდ იმართებოდა ფედერალური მთავრობის მიერ, რომლის შემადგენლობაში იმყოფებოდა სამინისტრო ლაგოსის საქმეების შესახებ, ხოლო დანარჩენი ოლქები, რომლებიც შევიდნენ ახალ პროვინციაში, შედიოდნენ დასავლეთის ოლქის შემადგენლობაში. შტატმა ფუნქციონირება დაიწყო 1968 წლის 11 აპრილს, ამასთან ლაგოსი იყო, როგორც შტატის, ასევე ფედერალური სახელმწიფოს დედაქალაქიც. 1976 წელს ლაგოსის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი გადავიდა ქალაქ იკეჯაში, ხოლო 1991 წლის 12 დეკემბერს ფედერალური ქვეყნის დედაქალაქი — აბუჯაში. მაგრამ ქალაქი ლაგოსი რჩება ნიგერიის საქმიან ცენტრად.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ლაგოსის შტატი შედგება 5 ადმინისტრაციული ერთეულისაგან, რომლებიც საერთო ჯამში დაყოფილია 20 თვითმმართველობის რაიონად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი 
* Lagos Interactive Maps & Sat Navs to travel around
* Lagos Digital Street Maps 
* Lagos State Community WebSite 
* Cities in Lagos

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
შლამი (მოთხრობა)

**შლამი** () — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა, რომელიც 1886 წელს დაიწერა. პირველად, 1886 წლის 29 ოქტომბერს, გაზეთ „ახალი დრო“-ს 3832-ე ნომერში გამოქვეყნდა.

## ისტორია 
მოთხრობა „შლამი“ ორი ნაწილისაგან შედგება. ანტონ ჩეხოვმა ის 1886 წელს დაწერა და პირველად იმავე წლის 29 ოქტომბერს, გაზეთ „ახალი დრო“-ს 3832-ე ნომერში გამოქვეყნდა მინაწერით: ან. ჩეხოვი. 1888 წელს მოთხრობა საავტორო უფლებებით დაიბეჭდა კრებულში „მოთხრობები“. უფრო მნიშვნელოვანი ცვლილებები მოხდა ა. მარქსის მიერ ანტონ ჩეხოვის ნაწარმოებების გამოსაცემად მოსამზადებელი პერიოდის ეტაპზე.

ანტონ ჩეხოვის სიცოცხლეშივე მოთხრობა გერმანულ, სლოვაკურ და ფრანგულ ენებზე ითარგმნა.

## სიუჟეტი 
მოთხრობაში აღწერილია პორუჩიკ სოკოლსკის ვიზიტი „მ. როტშტეინის მემკვიდრეების“ არყის ქარხნის შენობაში, ქარხნის ებრაელი მეპატრონე სუსანა მოისეევნა როტშტეინთან, 2300 რუბლის ვალის გამო. სუსანა პორუჩიკს აცდუნებს და ვალის ჩანაწერს დაიტოვებს. მოთხრობის მეორე მოქმედი პირია პორუჩიკის ძმა, ალექსეი ივანოვიჩ კრიუკოვი, რომელმაც სოკოლსკის თამასუქის შესახებ ამბავი გაანდო.

## ანალიზი 
არსებობდა მოსაზრება, რომ ებრაელი მაცდურის, სუსანა როტშტეინის აღწერისას, მწერალი შთაგონებული იყო ყოფილი საცოლის, დუნია ეფროსთან არსებული ურთიერთობებით. ებრაელ დუნია ეფროსს დაშორდა, მაგრამ მათ შორის კარგი ურთიერთობა შენარჩუნდა. მასზე მისი მეგობარი, ებრაელი იურისტი და გამომცემელი ეფიმ კონოვიცერი დაქორწინდა. რევოლუციის შემდეგ დუნია ეფროსი ემიგრაციაში საფრანგეთში წავიდა. В 1943 წელს, 82 წლის ასაკში მისი დეპოტაცია მოხდა პარიზის მოხუცებულთა სახლიდან.

თავისუფლების მოყვარული და მაცდური სუსანას სახე განიხილებოდა პრესაში კრიტიკოსებისა და მთარგმნელების მიერ.

## ლიტერატურა 
* Чехов А. П. Тина // Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. — М.: Наука, 1974—1982.
* К. М—ский. Жертва безвременья. — „Русский вестник“, 1896, № 8, გვ. 279, 283—284.

## რესურსები ინტერნეტში 
* მოთხრობა „შლამი“ 

## სქოლიო
კატეგორია:ანტონ ჩეხოვის მოთხრობები
ნასარავის შტატი

**ნასარავის შტატი** () — შტატი ნიგერიის ცენტრში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ლაფია.
* ფართობი — 27 117 კმ², მოსახლეობა — 1 869 377 ადამიანი (2006).

## ისტორია 
შეიქმნა 1996 წლის 1 ოქტომბერს პლატოს შტატისაგან.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ნასარავის შტატი დაყოფილია 13 თვითმმართველობის რაიონად.

## ეკონომიკა 
ნასარავა — სასოფლო-სამეურნეო შტატი ნიგერიაში დიდი მარაგის მარილის და ბოქსიტების საბადოებით.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
ნიგერის შტატი

**ნიგერის შტატი** () — შტატი ნიგერიის ცენტრში. ფართობის მიხედვით ქვეყნის ყველაზე უფრო დიდი შტატი.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მინა.
* ფართობი — 76 363 კმ², მოსახლეობა — 1 869 377 ადამიანი (2006).

## ისტორია 
ნიგერის შტატი შეიქმნა 1976 წლის 3 თებერვალს. შტატის ტერიტორიაზე მოქმედებს შარიათის კანონები, მიუხედავად იმისა, რომ ცხოვრობს არც თუ ცოტა ქრისტიანი.

შტატში ცხოვრობს დუკავას ეთნიკური ჯგუფი, რომლებიც ლაპარაკობენ ჰუნ-საარეს ენაზე.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ნიგერის შტატი დაყოფილია 25 თვითმმართველობის რაიონად.

## ეკონომიკა 
ნიგერი — სასოფლო-სამეურნეო შტატი ნიგერიაში.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი  

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
ბოროტების სავანე (ფილმების სერიის დისკოგრაფია)

მინი|250პქ|ფილმების სერიის ლოგო
სტატიაში წარმოდგენილია '*ფილმების სერიის „*ბოროტების სავანე*“ დისკოგრაფია*'.

## *ბოროტების სავანე*
## *ბოროტების სავანე: აპოკალიფსი*
## *ბოროტების სავანე: აპოკალიფსი* (Score)
## *ბოროტების სავანე: გადაშენება*
## *ბოროტების სავანე: გადაშენება* (Score)
## *ბოროტების სავანე: სიცოცხლე სიკვდილის შემდეგ*
## *ბოროტების სავანე: დასკვნითი ნაწილი*
## სქოლიო
კატეგორია:Resident Evil-ის საუნდტრეკები
კატეგორია:ფილმების საუნდტრეკები
კატეგორია:2002 წლის საუნდტრეკები
კატეგორია:2004 წლის საუნდტრეკები
კატეგორია:2007 წლის საუნდტრეკები
კატეგორია:2010 წლის საუნდტრეკები
კატეგორია:2017 წლის საუნდტრეკები
კატეგორია:ბოროტების სავანე
წყევლა (ფილმების სერია)

მინი|ლოგო

„**წყევლა**“ () — ამერიკული საშინელებათა ჟანრის ფილმების სერია. სერიის პირველი ფილმი იყო „წყევლა“ (2013) რომლის შემოსავალმა 318 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. მეორე ფილმი იყო „ანაბელი“, რომელიც ამერიკაში გამოვიდა 2014 წლის 3 ოქტომბერს. შემდეგი ფილმია „წყევლა 2“, ხოლო 2017 წელს გამოდის ფილმი „ანაბელი: შექმნა“ (რომელიც უკანასკნელის წინაისტორიაა).

## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 
* 
* 
* 

კატეგორია:ამერიკული ფილმების სერიები
ტვინ პიქსი (მესამე სეზონი)

ამერიკული დრამატული ტელესერიალ „ტვინ პიქსის“ () მესამე სეზონი, ცნობილი როგორც „**ტვინ პიქსი: დაბრუნება**“ () ან „**ტვინ პიქსი: შეზღუდული სერიალი**“ () — მარკ ფროსტის და დეივიდ ლინჩის სერიალი. იგი შედგება 18 ეპიზოდისგან და გადიოდა Showtime-ზე, 2017 წლის 21 მაისიდან. სერიალის პრემიერა 19 მაისს, ლოს-ანჯელესის Ace Hotel-ში გაიმართა.

„ტვინ პიქსის“ გაგრძელებაზე ლინჩი ფროსტთან ერთად წლების განმავლობაში მუშაობდა. გაგრძელების რეჟისორი მხოლოდ ლინჩია. სერიალში დაბრუნდა ორიგინალური სერიალის უამრავი პერსონაჟის შემსრულებელი, მათ შორის — კაილ მაკლაქლენი აგენტ დეილ კუპერის და მისი ორეულების როლში.

პრემიერამდე ახალი სერიალის სიუჟეტის შესახებ ცოტა თუ იყო ცნობილი. მაგრამ, Showtime-ის პრეზიდენტმა, დეივიდ ნევინსმა, იგი არის „ძირითადად აგენტ კუპერის ტვინ პიქსში დაბრუნების შესახებ“.

## როლებში
2016 წლის 25 აპრილს ცნობილი გახდა სერიალის ყველა პერსონაჟის როლის შემსრულებელი და პერსონაჟების სია. როლს. იგი აგრეთვე განასახიერებს კუპერის ორეულს (*მისტერ კ.*), შავი ვიგვამიდან. კიდევ ერთი პერსონაჟი მისი შესრულებით – დაგი ჯოუნსი
* მარკ ფროსტი - სირილ პონსი
* მაიკლ ჰორსი - შერიფ თანაშემწე ტომი „ჰოუკ“ ჰილი 
* დენა ეშბრუკი - შერიფის თანაშემწე ბობი ბრიგზი
* შერილინ ფენი - ოდრი ჰორნი
* გერი ჰერშბერგერი - მაიკ ნელსონი 
* გრეის ზაბრისკი - სარა პალმერი
* სკოტ კოფი 
* კალებ ლენდრი ჯოუნსი - სტივენ ბარნეტი
* ჯეინ ლევი - ელიზაბეთი
* ჯ.რ. სტარი - MC
* ჯოდი თელენი -  მეგი  
* დეივიდ ლინჩი -  გორდონ კოული 
* ადელ რენე - ლეიტენანტი სინთია ნოქსი
* ჯერემი დეივისი - ჯიმი
* ბრეტ გელმანი - ზედამხედველი ბერნსი
* ჯორჯ გრიფითი - რეი მონრო
* მეთიუ ლილარდი - უილიამ ჰასტინგზი
* შერილ ლი - ლორა პალმერი
* ფრენკ სილვა -  ბობი (საარქივო კადრები)
* მალახი სრინანი - დიდმკერდიანი ქალბატონი

### ხსოვნა 
ორიგინალური სერიალის 1991 წელს დასრულებიდან 2017 წლამდე გარდაიცვალა რამდენიმე მსახიობი, რომელიც მასში მონაწილეობდა. ზოგიერთი ეპიზოდის ბოლოს მითითებულია, რომ აღნიშნული ეპიზოდი ეძღვნება ასეთ პიროვნებას. ისინი არიან:
* ნაწილი 1: კეთრინ ე. კოლსონი, გადაღებულია ახალ სერიალში
* ნაწილი 2: ფრენკ სილვა, გამოყენებულია საარქივო კადრები
* ნაწილი 3: დონ ს. დეივისი და მიგელ ფერერი; პირველი ჩნდება რედაქტირებულ საარქივო მასალებში, გადაღებულია ახალ სერიალში
* ნაწილი 5: მარვ როზენდი, გადაღებულია ახალ სერიალში
* ნაწილი 7: უორენ ფროსტი, გადაღებულია ახალ სერიალში
* ნაწილი 14: დეივიდ ბოუი, გამოყენებულია საარქივო კადრები
* ნაწილი 15: მორიანი ქალბატონი (კოლსონის პერსონაჟი, ახალი კადრები)

## ეპიზოდები 

## რეიტინგები
## რესურსები ინტერნეტში
* 
* 

## სქოლიო


კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული ტელესერიალები
კატეგორია:2017 წლის ამერიკული ტელესერიალები
ტვინ პიქსი
ტვინ პიქსი
ტვინ პიქსი
კატეგორია:დეივიდ ლინჩის ტელესერიალები
კატეგორია:ტელესერიალები ანბანის მიხედვით
პაჩამამა

მინი|პაჩამამას სტელა.
მინი|პაჩმამას კოსმოლოგიური გამოსახულება.
**პაჩამამა** — ანდების მკვიდრი მოსახლეობის ქალღმერთი. ის მიიჩნეოდა დედამიწის/დროის დედად. პაჩამამა იყო ასევე მოსავლიანობის ქალღმერთიც და შეეძლო მიწისძვრების გამოწვევა.

კათოლიციზმის გავრცელების შემდეგ ადგილობრივ მოსახლეობაში მისი სახე მარიამ ღვთისმშობელის სახეს შეერწყა. სამხრეთ ამერიკის მოსახლეობას სჯერა, რომ ბუნებისგან ძალიან ბევრის აღება ნიშნავს პაჩამამასგან ბევრის აღებას და ეს პრობლემებს იწვევს.

## ეტიმოლოგია 
პაჩამამა ითარგმნება როგორც *დედა მიწა*, თუმცა პირდაპირი თარგმანი იქნება *მსოფლიო დედა* (აიმარა და კეჩუა ენების მიხედვით).

## იხილეთ აგრეთვე 
* გეა
* დედაღვთაება

## რესურსები ინტერნეტში 
* Bolivia's offerings to Mother Earth, ოქტომბერი, 2007
* Bolivian Indigenous Activist: We Must Respect Mother Earth, Our Pachamama - *Democracy Now!*
* Bolivia enshrines natural world's rights with equal status for Mother Earth''

## სქოლიო 
კატეგორია:ქალღმერთები
კატეგორია:მიწის ღვთაებები
კატეგორია:ნაყოფიერების ქალღმერთები
კატეგორია:დედა-ქალღმერთები
კატეგორია:ღმერთები ანბანის მიხედვით
ონდოს შტატი

**ონდო** () — შტატი ნიგერიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ისტორიულ-კულტურული თვალსაზრისით მიეკუთვნება იორუბალენდს.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი აკურე.
* ფართობი — 14 606 კმ², მოსახლეობა — 3 460 877 ადამიანი (2006).

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ონდოს შტატი დაყოფილია 18 თვითმმართველობის რაიონად.

## ეკონომიკა 
ონდო — აგრარული შტატია, სპეციალიზებული კაკაოს და ბამბის მოყვანაზე. შტატში ასევე განვითარებულია კვების მრეწველობა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი  
* facebook.com

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
ოსუნის შტატი

**ოსუნის შტატი** () — შტატი ნიგერიის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ოსოგბო.
* ფართობი — 9251 კმ², მოსახლეობა — 3 416 959 ადამიანი (2006).

შტატის ტერიტორიაზე მდებარეობს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი — ოსუნ-ოსოგბო.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ოსუნის შტატი დაყოფილია 30 თვითმმართველობის რაიონად.

## ეკონომიკა 
ოსუნი — აგრარული შტატია, აქ მოჰყავთ იამსი, კასავა, თამბაქო, ბამბა და სხვა კულტურები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
რივერსის შტატი

**რივერსის შტატი** () — შტატი ნიგერიის სამხრეთში, მდინარე ნიგერის დელტაში. ფართობის მიხედვით ერთ-ერთი ყველაზე უფრო პატარა შტატი ნიგერიაში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი პორტ-ჰარკორტი.
* ფართობი — 11 077 კმ², მოსახლეობა — 5 198 716 ადამიანი (2006).

## ისტორია 
რივერსის შტატი შეიქმნა 1967 წლის 27 მაისს ნიგერიის ადმინისტრაციული დაყოფის რეფორმების დროს, რომელმაც ქვეყანა დაჰყო 12 შტატად. მანამდე შტატის ტერიტორია შედიოდა დასავლეთის ოლქის შემადგენლობაში. 1996 წელს შტატს გამოეყო ტერიტორია, რომელზეც შეიქმნა ბაიელსის შტატი.

შტატის სახელწოდება (Rivers — მდინარე) წარმოიშვა მის ტერიტორიაზე არსებული ბევრი მდინარის გამო. შტატი ნიგერიის ნავთობის მოპოვების ერთ-ერთი ძირითადი რეგიონია. 1885 წლიდან 1893 წლის ჩათვლით ის შედიოდა ნიგერის სანაპიროს პროტექტორატის შემადგენლობაში. 1900 წელს რეგიონი გაერთიანდა ტერიტორიებთან, რომლებიც იმყოფებოდნენ ნიგერის სამეფო კომპანიის მმართველობის ქვეშ, რის შემდეგაც შეიქმნა პროტექტორატი სამხრეთი ნიგერია.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
რივერსის შტატი დაყოფილია 23 თვითმმართველობის რაიონად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი  

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
პლატოს შტატი

**პლატოს შტატი** () — შტატი ნიგერიის ცენტრში. სწახელწოდება მომდინარეობს ჯოსის პლატოდან, რომელზეც მდებარეობს შტატი.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ჯოსი.
* ფართობი — 30 913 კმ², მოსახლეობა — 3 206 531 ადამიანი (2006).

## ისტორია 
პლატოს შტატი შეიქმნა 1976 წლის 3 თებერვალს ბენუე-პლატოს შტატის გაყოფის შემდეგ. 1996 წელს შტატის დასავლეთ ნაწილს გამოეყო ნასარავის შტატი.

XX საუკუნის დასაწყისში თანამედროვე პლატოს შტატის დიდი ნაწილი შედიოდა ბაუნჩის პროვინციაში. 1926 წელს ამ პროვინციას გამოეყო პლატოს პროვინცია. შემდგომში პროვინციის საზღვრები რამდენიმეჯერ შეიცვალა. ბოლოს ნიგერიის 1967 წლის ადმინისტრაციული დაყოფის რეფორმების შემდეგ, როდესაც ქვეყანა დაიყო 12 შტატად, ბენუეს და პლატოს პროვინციები გაერთიანდა ბენუე-პლატოს შტატში. 1976 წელს შტატის გაყოფისას ახალი პლატოს შტატი შეიქმნა 1967 წელს არსებული პლატოს პროვინციის საზღვრებში.

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
პლატოს შტატი დაყოფილია 17 თვითმმართველობის რაიონად.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი 
* Blench, R. M., Daniel, P. & Hassan, Umaru (2003): *Access rights and conflict over common pool resources in three states in Nigeria.* Report to Conflict Resolution Unit, World Bank (extracted section on Jos Plateau)
* Hiking on the Plateau

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
სოკოტოს შტატი

**სოკოტოს შტატი** () — შტატი ნიგერიის ჩრდილო-დასავლეთში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი სოკოტო.
* ფართობი — 25 973 კმ², მოსახლეობა — 3 702 676 ადამიანი (2006).

## კლიმატი 
სოკოტოს შტატი მდებარეობს სავანების ზონაში. წელიწადი იყოფა ორ სეზონად — მშრალ და წვიმიან სეზონად. მშრალი სეზონი იწყება ოქტომბერში და გრძელდება აპრილამდე (ზოგჯერ — ივნისამდეც). წვიმიანი სეზონი, თავის მხრივ, გრძელდება მაისიდან სექტემბრის ან ოქტომბრის ჩათვლით. ნალექების საერთო რაოდენობა წელიწადში — 500 მმ-დან 1300 მმ-მდე.

## ისტორია 
XIX საუკუნეში თანამედროვე შტატის ტერიტორიაზე მდებარეობდა სოკოტოს ხალიფატი. 1903 წელს ეს ტერიტორია დაიპყრო დიდი ბრიტანეთის ჯარებმა ბარონ ფრედერიკ ლუგარდის ხელმძღვანელობით. შეიქმნა ჩრდილოეთ ნიგერიის პროვინცია, სადაც შედიოდა თანამედროვე სოკოტოს შტატის ტერიტორიაც. 1967 წელს, როდესაც უკვე ნიგერიას დამოუკიდებლობა მოპოვებული ჰქონდა, ქვეყანა დაიყო შტატებად. ადგილობრივი მაცხოვრებლები ასევე დაკავებულები არიან თევზჭერით; განვითარებულია სხვადასხვა სახის ხელსაქმე, როგორებიცაა სამჭედლო საქმე და ტყავისაგან ნაკეთობების დამზადება.

სასოფლო-სამეურნეო პროდუქცია, ასევე აქ დამზადებული გუმიარაბიკი მოთხოვნადია არა მარტო შტატის შიგნით, არამედ ქვეყნის დანარჩენ ტერიტორიაზეც.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი  

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
ტარაბის შტატი

**ტარაბის შტატი** () — შტატი ნიგერიის აღმოსავლეთ ნაწილში.
* ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ჯალინგო.
* ფართობი — 54 473 კმ², მოსახლეობა — 2 294 800 ადამიანი (2006).

## ადმინისტრაციული დაყოფა 
ტარაბის შტატი დაყოფილია 16 თვითმმართველობის რაიონად.

## ეკონომიკა 
ტარაბა — აგრარული შტატია, სპეციალიზებული კაკაოს, ბამბის და ბრინჯის მოყვანაზე. შტატში ასევე არსებობს მარილის და ბოქსიტების მდიდარი საბადოები.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შტატის ოფიციალური საიტი  
* Nigerian Post Office- with map of LGAs of the state 

## სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები