open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
წიგნი იესო ნავეს ძისა

**წიგნი იესო ნავეს ძისა**, ***იესო ნავეს ძე*** (ებრ. יְהוֹשֻׁעַ בִּן-נוּן‎, *იეშუა ბინ ნუნ*) — ძველი აღთქმისა და ბიბლიის მეექვსე კანონიკური წიგნი. პირველი წინასწარმეტყველთა წიგნი. ებრაული ტრადიციის მიხედვით წიგნის ავტორად ითვლება თავად იესო ნავეს ძე (იმ უკანასკნელი სტრიქონების გარდა, სადაც მოთხრობილია მისი გარდაცვალება და დაკრძალვა. ტრადიციისავე მიხედვით მათი ავტორია წინასწარმეტყველი სამუილი). წიგნის სახელწოდებაც სწორედ მისი მთავარი გმირის, იესო ნავეს ძის სახელიდან მომდინარეობს, რომელიც ნიშნავს *„იაჰვე იხსნის“*. წიგნი მოსდევს მოსეს ხუთწიგნეულს და მემკვიდრეა იმის, ვინც ისრაელი ხალხი აღთქმულ მიწაზე მიიყვანა. მასთან მჭიდრო კავშირშია და თითქოს და აგრძელებს კიდეც მას. სწორედ ამ მსგავსების გამო მრავალი ბიბლიის კრიტიკოსი (დილმანი და სხვ.) ამ წიგნს მიაკუთვნებს მოსეს ხუთწიგნეულს და მოიხსენიებს „ექვსწიგნეულად“. ქრისტიანულ კანონში იესო ნავეს ძის წიგნი მიჩნეულია პირველ ისტორიულ წიგნად, ებრაულ კანონში კი ძველ წინასწარმეტყველთა პირველ წიგნად. ნაწარმოები სამ ნაწილად იყოფა:
* **I** — *პირველი ნაწილი*: ისრაელთა ქანაანში შესვლისა და მათ პირველ დაპყრობათა შესახებ მოგვითხრობს;
* **II** — *მეორე ნაწილი*: აღწერს ქანაანის ტერიტორიულ დაყოფას ისრაელის 12 ტომს შორის;
* **III** — *მესამე ნაწილი*: კი ეპილოგის ფუნქციას ასრულებს. მასში აღწერილია იესო ნავეს ძის დასკვნითი სიტყვა და შექემის დიდი თავყრილობა, რომლის დროსაც ტომებმა ერთმანეთთან რელიგიური შეთანხმება დადეს.
წიგნი მოგვითხრობს ებრაელი ხალხის ისტორიას მოსეს გარდაცვალებიდან იესო ნავეს ძის გარდაცვალებამდე (1272-1244 წლები ძვ.წ.აღ.) და აღწერს ებრაული არმიის ქმედებებსა და საბრძოლო წესებს. დღევანდელი სახის მიღებამდე წიგნმა ჩამოყალიბების ხანგრძლივი და რთული პროცესი გაიარა, საბოლოო ფორმა მან ქრისტიანული ხანის დადგომამდე მცირე ხნით ადრე მიიღო.

## თემატური გეგმა 
* ებრაელთა გადასვლა იორდანეზე (თავი 3-4);
* იერიქონის დაპყრობა (თავი 5-6);
* ომი ჰაღაისთან (თავი 7-8);
* ომი ადონისედეკის ამორეველური კოალიციის წინააღმდეგ (თავი 9-10); ქებრონის აღება (10:36-37);
* იესო ნავეს ძის ჯარი აღწევს ქალაქ სიდონამდე (11:7) და ანგრევს ქალაქ ხაცორს (11:10-11);
* დაპყრობილი მიწების განაწილება ისრაელის ტომთა შორის.

## ლიტერატურა
* „ქრისტიანობის ლექსიკონი“ (პიერო პეტროზილო), თბილისი, სულხან-საბა ორბელიანის სასწავლო უნივერსიტეტის გამომცემლობა, 2011 წელი, გვ. 434.

## რესურსები ინტერნეტში
* orthodoxy.ge — ძველი აღთქმა, იესო ნავეს ძე, თავი I
* აუდიო–ვერსია

კატეგორია:ძველი აღთქმის წიგნები
იაგუი

**იაგუი** () — პატარა მდინარე პარაგვაიში, კორდილიერის დეპარტამენტში. მიედინება ჩრდილოეთი-სამხრეთის მიმართულებით. 

იგი ნაკადულს ოდნავ აღემატება სიდიდით და ასევე ცნობილია *აროიო-იაგუი-გუასუს* სახელით.

## იხილეთ აგრეთვე
*პარაგვაის მდინარეების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Yhaguy River at GEOnet Names Server

კატეგორია:პარაგვაის მდინარეები
ნაკუნდაის ეროვნული პარკი

**ნაკუნდაის ეროვნული პარკი** () — ეროვნული პარკი პარაგვაიში, ალტო-პარანის დეპარტამენტის ნაკუნდაის რაიონში. მოიცავს 20 კმ²-ს. პარკის ტერიტორიაზე მდებარეობს მოზრდილი ჩანჩქერი 35-40 მ სიმაღლის სალტო-ნაკუნდაი. 

პარკის მთავარი მიზანია რეგიონის ფლორისა და ფაუნის დაცვა, ბუნების რესურსებისა და გეოგრაფიული რეგიონის შენარჩუნება.

## რესურსები ინტერნეტში
* Guyra 
* Natura-Express 
* IDEA 

კატეგორია:პარაგვაის ეროვნული პარკები
სან-ლორენსო (პარაგვაი)

**სან-ლორენსო** () — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში. მდებარეობს დედაქალაქ ასუნსიონიდან 10 კმ-ის დაშორებით. წარმოადგენს პარაგვაის მესამე ყველაზე ხალხმრავალ ქალაქს. საქმიანობის მთავარი სფერო კომერციაა. ქალაქში ფუნქციონირებს ასუნსიონის ეროვნული უნივერსიტეტის კამპუსი. განთავსებულია სან-ლორენსოს კათოლიკური ეპარქიის ცენტრი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* World Gazeteer: Paraguay &ndash; World-Gazetteer.com

კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
ქრისტეფორე რაჭველიშვილი

**ქრისტეფორე რაჭველიშვილი** (დ. 1894 — გ. 1 იანვარი, 1937) — ქართველი ფილოლოგი, ისტორიკოსი და პოლიტიკური მოღვაწე. დახვრიტეს საბჭოთა რეპრესიების დროს.

დაიბადა სოფ. სხვავაში (ახლანდ. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი). 1913 წელს დაამთავრა თბილისის სათავადაზნაურო გიმნაზია და სწავლა განაგრძო ხარკოვის უნივერსიტეტში, მაგრამ სტუდენტთა მანიფესტაციაში მონაწილეობისათვის გარიცხეს და დააპატიმრეს, შემდეგ კი გაგზავნეს თავისუფალ გადასახლებაში. 1917 წელს დაამთავრა ოდესის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი და დაბრუნდა სამშობლოში. 1917–1919 წლებში იყო საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრი; საქართველოს სოციალ-ფედერალისტური პარტიის მთავარი კომიტეტის წევრი; საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების 1918 წლის 26 მაისის აქტის ერთ-ერთი ხელმომწერი. მონაწილეობდა აფხაზეთში ეროვნული საბჭოს მიერ გაგზავნილ სპეციალურ დელეგაციაში. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ (1921 წ.) იყო ბოლშევიკური რეჟიმის ოპოზიციაში, მემარჯვენე ფედერალისტთა იატაკქვეშა ორგანიზაციის წევრი. 1923 ნოემბ.-1924 ივნ. დაპატიმრებული იყო. შემდეგ პოლიტიკას ჩამოშორდა და ეწეოდა სამეცნიერო-პუბლიცისტურ მოღვაწეობას. დახვრიტეს 1937 წ.    

ქრისტეფორე რაჭველიშვილი სხვადასხვა დროს მუშაობდა სახელგამში, ჟურნალ „ლიტერატურული მემკვიდრეობის“ რედაქციაში, „ქართული სიტყვიერების საუნჯის“ კოლეგიის წევრად, ენობრივი ნორმების დამდგენ სახელმწიფო კომისიაში. „რაჭველის“ ფსევდონიმით სისტემატურად აქვეყნებდა სტატიებს გაზეთებში: „ცნობის ფურცელი“ და „სახალხო საქმე“.

ქრისტეფორე რაჭველიშვილი ავტორია სამეცნიერო ნაშრომებისა: „საქართველოს ფეოდალიზმის ისტორია“ (თბ., 1927), „ქართული სტამბის წიგნი“ (თბ., 1934), „ილია ჭავჭავაძე“ (თბ., 1937) და სხვ.

## ლიტერატურა
*ქრისტეფორე რაჭველიშვილის ბიოგრაფიისათვის // „ამირანი“ XIX / ლ. ზ. ურუშაძე. - თბ., 2008. - გვ. 107-111.  
*ქრისტეფორე რაჭველიშვილი ოჯახში და საზოგადოებაში // „ქარვის კრიალოსანი“: მოგონებანი ქრისტეფორე რაჭველიშვილსა და მისი მეგობრების შესახებ / ბ. რაჭველიშვილი. - თბ., 2010. - გვ.6-18.
*აუდიენცია ლავრენტი ბერიასთან // „ქარვის კრიალოსანი“: მოგონებანი ქრისტეფორე რაჭველიშვილსა და მისი მეგობრების შესახებ / ბ. რაჭველიშვილი. - თბ., 2010. - გვ.24-42.
*საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918—1921)

კატეგორია:დაბადებული 1894
კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები
კაპიატა

**კაპიატა** () — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში. 2008 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 268 107 ადამიანს შეადგენს. 

მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქ ასუნსიონიდან 20 კილომეტრით აღმოსავლეთით, ეროვნულ გზატკეცილ 1 და 2-ზე.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* Coord. geográficas e imágenes satelitales de *Capiatá*
* Información turística 
* Turismo regional 

კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
ლუკე (პარაგვაი)

**ლუკე** () — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში, დიდი ასუნსიონის მეტროპოლიური არეალის ნაწილი. 1868 წელს, პარაგვაის ომების დროს, იგი ქვეყნის დედაქალაქი იყო. წარმოადგენს მეტროპოლიის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ქალაქს. ემსახურება სილვიო პეტიროსის საერთაშორისო აეროპორტი, რომელიც ყველაზე მნიშვნელოვანი აეროპორტია ქვეყანაში. აქვე მდებარეობს სამხრეთ ამერიკის ფეხბურთის კონფედერაციის (CONMEBOL) შტაბ-ბინა. 

ლუკეში დაიბადა პარაგვაელი ფეხბურთელი ხოსე ლუის ჩილავერტი. 

ქალაქში აწარმოებენ გიტარებს და პარაგვაუ არფებს, ასევე ოქროსა და ვერცხლის ფილიგრანულ იუვილერიას.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Coord. geográficas e imágenes satelitales
* Ciudad de Luque, informaciones y actualidad (infoluque.com.py) 
* Foro de opiniones Luqueñas (foros.republicadeluque.com.py) 
* Comunidad Virtual (www.aloluque.ning.com) 

## სქოლიო
კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
SvanSikh

**SvanSikh** — ქართული პოპ-დუეტი თბილისიდან. ჩამოყალიბდა 2010 წელს. ამავე წელს გამოჩნდა მათი პირველი სინგლი „Reading in the Air“. დროთა განმავლობაში გამოქვეყნდა სხვა სიმღერები - „Feel the Butterflies“, „Thinking of You“, „I Wanna Be Your lover“ და სხვები. მიუხედავად იმისა, რომ კოლექტივის მუსიკა ძირითადად პოპ-მუსიკის ჟანრს უკავშირდება, მასში შეიმჩნევა საცეკვაო და ელექტრონული მუსიკის ელემენტები.

ჯგუფის სახელწოდება მიღებული იქნა მათი გვარების ნაწილების შეკრებისგან („სვან“ და „სიხ“).

## შემადგენლობა 
* ბაჩო სვანიძე - კომპოზიტორი, არანჟირების ავტორი
* ანანო სიხარულიძე - ვოკალი, კომპოზიტორი, არანჟირების ავტორი

## რესურსები ინტერნეტში 
* 
* 
* 

კატეგორია:ქართული ელექტრონული ჯგუფები
კატეგორია:2010 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
სისხლის აღება

**სისხლის აღება** — გვაროვნულ წყობილებაში, წინაკლასობრივ საზოგადოებაში წარმოქმნილი და საყოველთაოდ გავრცელებული ჩვეულება — სამაგიეროს მიზღვა მკვლელობისათვის (ან დაჭრისათვის). ყველა ხალხსა და ქვეყანაში სისხლის აღება შურისძიების ერთ-ერთი სახეობა იყო. სისხლის აღების ჩვეულება მოითხოვდა, უპირველეს ყოვლისა, დამნაშავის დასჯას (მოკვლას, დაჭრას). შეიძლებოდა მკვლელის ნაცვლად მისი ახლობლის (შვილი, მამა, ძმა, ბიძაშვილი), ზოგან თანამოგვარის მოკვლა, რადგან, სისხლის აღების წესების თანახმად, მოსისხლედ ითვლებოდა მკვლელის მთელი გვარი. ხანდახან მოსისხლეობა გრძელდებოდა მოქიშპე მხარეებს შორის მოკლულთა ან დაჭრილთა რაოდენობის გათანაბრებამდე. სისხლის აღების ჩვეულებას კლასობრივ საზოგადოებაში შეენაცვლა კომპოზიცია. უმთავრეს შემთხვევაში თემის ბჭეები იყენებდნენ კომპოზიციის წესს, დამნაშავეს განსაზღვრულ თანხას (ფულადი ან ნატურით) ახდევონებდნენ დაზარალებულის სასარგებლოდ და მოსისხლეთა შერიგებას აღწევდნენ. სისხლის აღების ჩვეულება და მისი შეზღუდვისა თუ აღმოფხვრისაკენ მიმართული ღონისძიებანი ასახულია ძველი ქართული საკანონმდებლო ძეგლებში, როგორიცაა გიორგი V ბრწყინვალის „ძეგლის დადება მეფეთ-მეფის გიორგის მიერ“, ბექას და აღბუღას სამართალი, ლევან და ვახტანგ (ალმასხან) ბატონიშვილების „განჩინება ბარისა და მთიურთა ადგილთა“.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ეთიკა
კატეგორია:სიკვდილი
ბულგარეთი 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე

**ბულგარეთმა** ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცამეტედ იასპარეზა 1988 წელს, სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 35 მედალი მოიპოვეს.

## რესურსები ინტერნეტში
*სპორტული ბმულები 
* საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის შედეგების მონაცემთა ბაზა

კატეგორია:ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ბულგარეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ზიგფრიდ პასარგე

**ოტო კარლ ზიგფრიდ პასარგე** ( დ. 28 ნოემბერი 1866 — გ. 26 ივლისი 1958) — გერმანელი გეოგრაფი და მოგზაური. პასარგე გერმანიაში ლანდშაფტოლოგიის ფუძემდებელია. დაიბადა ქალაქ კენინსბერგში, მოგზაურისა და მწერლის ლუდვიგ პასარგეს ოჯახში. სწავლობდა ფრედერიკის კოლეჯში, რომლის დამთავრების შემდეგ ბერლინსა და იენაში დაიწყო გეოგრაფიის შესწავლა. ჰქონდა აგრეთვე სამედიცინო განათლება. სამხედრო მსახურობის დროს მუშაობდა ექიმად. 

1894 წელს პასარგემ მონაწილეობა მიიღო ადამავაში ჩატარებულ ექსპედიციაში (გერმანიის კამერუნი). 1896-1899 წლებში სამხრეთ აფრიკაში გეოლოგად მუშაობდა. 1901-1902 წლებში ექსპედიციაში იმყოფებოდა სამხრეთ ამერიკაში (ორინოკო). მოგვიანებით 1906-1907 წლებში იმოგზაურა ჩრდილოეთ აფრიკაში, კერძოდ ალჟირში. 1904-1905 წლებში ეჭირა ადიუნქტ-პროფესორის წოდება ბერლინის უნივერსიტეტში, ხოლო 1905 წლიდან გეოგრაფიის პროფესორია ვროცლავში. 1908-1935 წლებში ჰამბურგის უნივერსიტეტის პროფესორია. გამოკვლეული აქვს ეკვატორული, სამხრეთი და ჩრდილოეთი აფრიკა, სამხრეთი ამერიკის ჩრდილოეთი რაიონები. ავტორია არაერთი ნაშრომისა გეომორფოლოგიისა და ლანდშაფტოლოგიის დარგში. ლანდშაფტმცოდნეობას განიხილავდა როგორც დამოუკიდებელ სამეცნიერო დისციპლინას. იკვლევდა გეოგრაფიული ლანდშაფტის კლასიფიკაციის საკითხებსა და მის ურთიერთობას კულტურულ ლანდშაფტებთან.

## თხზულებები
* Die Grundlagen der Landschaftskunde, Bd 1—3, Hamb., 1919—20; 
* Beschreibende Landschaftskunde. Hamb., 1929; 
* Geographische Völkerkunde, Bd 1—5, Fr./M., 1933—38;
* Einführung in die Landschaftskunde, Lpz., 1933.

## რესურსები ინტერნეტში
* ზიგფრიდ პასარგე – ინფორმაცია  

## სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი გეოგრაფები
69 (ჯგუფი)

**69** — ქართული როკ-ჯგუფი. შეიქმნა 1989 წელს. თავდაპირველი წევრები იყვნენ უჩა ჩაჩხიანი (ბასი, ვოკალი, კომპოზიტორი), ბაკუნა ნოზაძე (წამყვანი გიტარა, არანჟირება), კოტე ფალავანდიშვილი (კლავიშიანი საკრავები), მინდია გაბაშვილი (დასარტყმელი საკრავები) და გია თაბუკაშვილი (გიტარა). ჯგუფის ამ შემადგენლობამ სულ ორი წელი იარსება და 1991 წელს დაიშალა. 1996-ში უჩა ჩაჩხიანმა კოლექტივი აღადგინა და რამდენიმე სიმღერა ჩაწერა. კოლექტივი ასრულებდა ალტერნატიული როკის ჟანრის მუსიკას.

2006 წელს უჩა ჩაჩხიანი გარდაიცვალა და ჯგუფი 69 დაიშალა.

## დისკოგრაფია 
* „ტრიუმფალური სვლა მზისკენ“
* „ჩვენი ცა“

## რესურსები ინტერნეტში 
* 69 Last.fm-ზე
* უჩა ჩაჩხიანი და ჯგუფი „69“ - ტრიუმფალური სვლა მზისკენ - აჩიკო ბენაშვილი, for.ge 

კატეგორია:1989 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კატეგორია:1991 წელს დაშლილი ჯგუფები
კატეგორია:1996 წელს აღდგენილი ჯგუფები
კატეგორია:2006 წელს დაშლილი ჯგუფები
კატეგორია:ქართული ალტერნატიული როკ-ჯგუფები
მანატუტუს ოლქი

**მანატუტუს ოლქი** (; ) —  ოლქი აღმოსავლეთ ტიმორში, მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში.  ფართობი  1 785 კმ². დედაქალაქი – მანატუტუ.  ოლქი დაყოფილია  6 რაიონად.  

## იხილეთ აგრეთვე 
* აღმოსავლეთ ტიმორის ოლქები

## რესურსები ინტერნეტში 
* მანატუტუს ოლქი 

## სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ ტიმორის ოლქები
გერმანიის კულტურა

**გერმანიის კულტურა** — ფედერაციული სახელმწიფო განაგებს კულტურულ ინსტიტუტებს. გერმანიაში არის 240 თეატრი, ასობით სიმფონიური ორკესტრი,  ათასობით მუზეუმი და 250 000-ზე მეტი ბიბლიოთეკა. აღნიშნულ კულტურულ ობიექტებს უამრავი მნახველი ჰყავს. იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შესულია გერმანიის 36 ძეგლი.

## ლიტერატურა
## არქიტექტურა და სახვითი ხელოვნება
## მუსიკა
## ბალეტი
## დრამატული თეატრი
## კინო
გერმანიშაი კინოწარმოებას საფუძველი ჩაუყარა ო. მესტერმა. მის კომპანიაში მუშაობდნენ შემდგომში ცნობილი რეჟისორები და მსახიობები გ. პილი, ჰ. პორტენი, კ. ფაიდტი, კ. ფრელიხი, ე. იანინგსი და სხვა. XX საუკუნის დასაწყისში გამოვიდა ფილმები „პრაღელი სტუდენტი“ (1913, ს. რიე და პ. ვეგენერი), „გოლემი“ (1914, პ. ვეგენერი) და სხვა.

## ლიტერატურა
## რესურსები ინტერნეტში
* Facts about Germany: culture 
* German Missions in the United States: Culture, Sports & Events
* Goethe Institute

კატეგორია:გერმანული კულტურა
დედამიწისმცოდნეობა

მინი|300პქ|დედამიწა 
მინი|300პქ|დედამიწის ფიზიკური რუკა
**დედამიწისმცოდნეობა** (***ზოგადი ფიზიკური გეოგრაფია***) — ფიზიკური გეოგრაფიის დარგი, რომელიც შეისწავლის გეოგრაფიული გარსის შემადგენლობის, სტრუქტურისა და განვითარების უზოგადეს კანონზომიერებებს. ტერმინი დედამიწისმცოდნეობა ზოგჯერ იხმარება დედამიწის, როგორც პლანეტის შემსწავლელ დისცილინათა ერთობლიობის შემოკლებული სახელი. ეს მეცნიერული დისციპლინებია: გეოგრაფია, გეოფიზიკა, გეოლოგია და სხვ. ტერმინი დედამიწისმცოდნეობა პირველად შემოიღო გერმანელმა გეოგრაფმა კარლ რიტერმა XIX საუკუნის დასაწყისში და იხმარებოდა დაახლოებით ქვეყანათმცოდნეობის გაგებით.

დედამიწისმცოდნეობას როგორც მეცნიერებას საფუძველი ჩაეყარა უძველეს დროში. მისი მეცნიერებად ჩამოყალიბება დაკავშირებულია გეოგრაფიის განვითარებასთან. დედამიწის შემეცნებისადმი კაცობრიობის ინტერესი ჯერ კიდევ ანტიკურ დროში ჩაისახა. ძველი ბერძენი მეცნიერები, ჩვენ წელთაღრიცხვამდე მივიდნენ იმ დასკვნამდე, რომ დედამიწა სფეროსებურია, ხოლო მოგვიანებით გამოითქვა იდეა, რომ დედამიწა ბრუნავს თავისი ღერძის ირგვლივ. ძველი ინდოელები დედამიწის ფორმას ლოტოსს ამსგავსებდნენ, ბაბილონელები და სხვა ხალხი — წყლით გარშემორტმყულ ბრტყელ დისკოს. 

ზოგადი დედამიწისმცოდნეობის საკითხები პირველად წამოიჭრა ძველი ბერძენის მეცნიერის არისტოტელეს (ძვ. წ. 384 - ძვ. წ. 322) ნაშრომებში. მისი შრომა „მეტეოროლოგიკა“ არსებითად არის ზოგადი დედამიწისმცოდნეობის ერთიანი კურსი. მასში განხილულია: სინოტივის წრებრუნვის, ზედაპირული ჩამონადენის ხარჯზე მდინარეების წარმოშობის, დედამიწის ზედაპირის ცვლილებების, ზღვის დინებების, მიწისძვრების, დედამიწის ზონების საკითხები. ერატოსთენეს (დაახლ. ძვ. წ. 276 – ძვ. წ. 194) ეკუთვნის პირველი ზუსტი ცდა ქალაქებს ალექსანდრიასა და სიენას შორის მერიდიანის რკალის გაზომვით დედამიწის სიდიდის განსაზღვრა. ანტიკური ხანის მეცნიერები დედამიწას სამყაროს ცენტრად მიიჩნევდნენ. არისტარქე სამოსელი (ძვ. წ. 310 - ძვ. წ. 230) ჰელიოცენტრიზმის პოზიციებზე იდგა, სამყაროს ცენტრად მზე მიაჩნდა. 

ზოგადი დედამიწისმცოდნეობის განვითარებაში დიდი წვლილი შეიტანა ძველ ბერძენმა ასტრონომმა და გეოგრაფმა კლავდიოს პტოლემემ, რომელმაც ჩამოაყალიბა გეოცენტრული მოძღვრება. პტოლემე ერთმანეთისაგან ანსხვავებდა გეოგრაფიასა და ქოროგრაფიას. დედამიწის სფერულობის იდეის სისწორე დამტკიცდა დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენების პერიოდში. 1543 წელს მიკოლაი კოპერნიკმა დაასაბუთა ჰელიოცენტრული კონცეფცია. დედამიწისმცოდნეობის წინსვლაში დიდი როლი ითამაშა აგრეთვე ბერნჰარდ ვარენიუსის, ალექსანდერ ჰუმბოლდტის, კარლ რიტერისა და სხვათა შეხედულებებმა და ნაშრომებმა.

დედამიწისმცოდნეობის ძირითადი მიზანია დედამიწის გეოგრაფიული გარსის შესწავლა, რომელშიც ერთმანეთს ეხებიან და ურთიერთქმედებენ ლითოსფერო, ჰიდროსფერო, ატმოსფერო და ბიოსფერო. ზოგი მკვლევარი გეოგრაფიულ გარსს ლანდშაფტურს უწოდებს (ეფრემოვი, 1969), ზოგიც კი ეპიგეოსფეროს (ისაჩენკო, 1965). 

## იხილეთ აგრეთვე
* ფიზიკური გეოგრაფია
* ქვეყანათმცოდნეობა
* გეოგრაფიული გარსი

## ლიტერატურა
* Калесник С. В. Основы общего землеведения, 2 изд., М., 1955;
* Мильков Ф.Н. Общее землеведение, М. 1990;
* Савцова Т.М. Общее Землеведение М. 2003.

## რესურსები ინტერნეტში
* დედამიწისმცოდნეობა – დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია 

კატეგორია:ფიზიკური გეოგრაფია
აბუ-ისა

**აბუ-ისა** *იცხაკ ბენ იაკობ ალ-ისპაჰანი* — ებრაული მესიანური სექტის ისავიტების ფუძემდებელი და ირანში არაბთა ხალიფატის წინააღმდეგ VIII საუკუნეში წამოწყებული აჯანყების თავკაცი. აბუ-ისას ეს აჯანყება დასრულდა ქალაქ რაგის მახლობლად (თანამედროვე რეი, თეირანის სამხრეთით) მისი შენაერთების მარცხით, რომელიც მოიცავდა ათი ათას მეომარს. შესაძლოა აბუ-ისა თვითონაც დაიღუპა ამ ბრძოლაში, თუმცა ისავიტებს არ სჯეროდათ მისი სიკვდილის. აბუ-ისას მიაჩნდა, რომ მესიის მოსვლას წინ უსწრებდა ხუთი წინასწარმეტყველის მოვლინება (მათ შორის იესოს, მუჰამედისა და საკუთრივ მისი).

მან თავის მიმდევრებს დაუწესა 7 ყოველდღიური ლოცვა, თუმცა არ გაუუქმებია შმასა და ამიდას ლოცვები და ტრადიციული ებრაული დღესასწაულები. ისავიტებს ეკრძალებოდათ გაყრა და ხორცისა და ღვინის მიღება. აბუ-ისას სექტა განაგრძობდა თავის არსებობას X საუკუნის შუა წლებმდე, როდესაც იაკუბ ალ-კირკისანმა დამასკოში ნახა ოცამდე მისი მიმდევარი. მიუხედავად აბუ-ისას სწავლების მკვეთრი გადახვევისა ებრაული ორთოდოქსიიდან, რაბინისტული ავტორიტეტები ისავიტებს სრულუფლებიან იუდეველებად მიიჩნევდნენ. აბუ-ისას სწავლებამ დიდი გავლენა იქონია მის მოწაფე იუდგანზე, კარაიმული ერესის ანან ბენ დავითის დამფუძნებელზე.

## ლიტერატურა
* Israel Friedlaender Shiitic Elements in Jewish Sectarianism Jewish Quarterly Review Oct 1910
* Steven Wasserstrom Between Muslim and Jew Princeton University Press 1995

კატეგორია:იუდაიზმი
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია
ლამბარე

**ლამბარე** () — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში. მიეკუთვნება დიდი ასუნსიონის მეტროპოლიურ არეალს. დაფუძნდა 1766 წელს. 2008 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 140 498 ადამიანს შეადგენს. 

ქალაქი გაშენებულია ასუნსიონიდან დასავლეთით, მდინარე პარანის პანირებზე, არგენტინის საზღვრიდან 3 კილომეტრში. მის საზღვრებში, ასუნსიონის ცენტრიდან 2 კმ-ში მდებარეობს ასუნსიონის რეგიონის უმაღლესი მწვერვალი, რომელიც ქალაქს გადმოჰყურებს.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Sitio oficial de la ciudad de Lambaré 
* Web sobre Lambaré 
* Compendio de Noticias sobre la ciudad en la prensa local
* Coordenadas geográficas e imágenes satelitales

კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
ფერნანდო-დე-ლა-მორა

**ფერნანდო-დე-ლა-მორა** () — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში, ასუნსიონის მეტროპოლიური არეალის ნაწილი. 160 000 მცხოვრებით, წარმოადგენს ქვეყნის ერთ-ერთ ყველაზე ხალხმრავალ ქალაქს.

ქალაქი ორ რეგიონადაა დაყოფილი — სამხრეთი არეალი და ჩრდილოეთის არეალი, მთლიანი ფართობი 21 კმ²-ია. ჩრდილოეთიდან სამხრეთის მიმართულებით, მრავალი ქუჩა თუ გამზირი კვეთს. გააჩნია 62 მწვანე არეალი.

კლიმატი ცხელია, ზაფხულში ხშირად 40°C-ს აღწევს, ზამთარში 0°C-მდე ეცემა, საშუალო წლიური მაჩვენებელი კი 22°C-ია.

## დაძმობილებული ქალაქები
*  სანტა-მარია, ბრაზილია
*  პიტსბურგი, პენსილვანია, აშშ

## იხილეთ აგრეთვე
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი

კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
ლიმპიო

**ლიმპიო** (), წარსულში ცნობილი როგორც **ტაპუა** — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში. 1785 წლის 2 თებერვალს დააარსა მისიონერმა ლუის დე ბოლანიოსმა სახელით — სან-ხოსე-დე-ლოს-კამპოს-ლიმპიოს-დე-ტაპუა. 

იგი ესპანურ-გუარანის შეჯვარების ერთ-ერთი  პირველი ცენტრი იყო. ესაზღვრება მდინარეები: პარაგვაი, სალადო და სან-ფრანსისკო. მფარველი წმინდანია წმინდა იოსები. 

ლიმპიო პარაგვაის ერთ-ერთ უძველეს ქალაქად მიიჩნევა. მისი ფართობი დაახლოებით 117 კმ²-ია. მოიცავს 20 კვარტალს. თუმცა, ზოგიერთი მათგანი ჯერ კიდევ სასოფლო-სამეურნეო ხასიათისაა, მაგრამ ზოგიერთი უფრო ურბანიზებულია. 

ქალაქი გაშენებულია დედაქალაქ ასუნსიონიდან 23 კმ-ის დაშორებით, ცენტრალური დეპარტამენტის სხვა ქალაქებს შორის. გააჩნია პორტი მდინარე პარაგვაიზე, რომელიც ადრეულ წლებში საკმაოდ მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა კომერციულ საქმიანობასა და ადგილობრივ ინდუსტრიაში. ეს რაიონი იმიგრაციული ცენტრია, უპირველესად ასუნსიონისა და ინფრასტრუქტურის სიახლოვის გამო.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Midamos 
*Viajes a 
*SENATUR 
*World Gazeteer: Paraguay &ndash; World-Gazetteer.com

კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
ნიემბი

**ნიემბი** () — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში, დიდი ასუნსიონის მეტროპოლიური არეალის ნაწილი. 

ისევე როგორც სხვა ისტორიული ქალაქები, ნიემბიც გაშენებულია ეკლესიის გარშემო, რომელიც 1718 წელს ესპანელმა მოსახლეებმა დააარსეს, მაშინ, როდესაც ქალაქის მოსახლეობა  2 187 ადამიანს შეადგენდა. 

2002 წლის მონაცემებით, ნიემბეის მოსახლეობა 71 909 ადამიანი იყო. ქალაქი განსაკუთრებულად ურბანიზებულია. მაცხოვრებელთა უმეტესი ნაწილი ასუნსიონში მუშაობს.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*World Gazeteer: Paraguay &ndash; World-Gazetteer.com

კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
შუა აღმოსავლეთი

მინი|280პქ|შუა აღმოსავლეთის პოლიტიკური რუკა
**შუა აღმოსავლეთი** — დასავლეთი აზიის პირობითი სახელწოდება, რომელიც მდებარეობს ევროპასა და პაკისტანს შორის. ზოგჯერ უცხოურ ლიტერატურაში ცვლის ტერმინს ახლო აღმოსავლეთი, უფრო ხშირად კი გულისხმობს ახლო აღმოსავლეთს ირანთან, პაკისტანთან და ავღანეთთან ერთად და ამიტომ უმეტესად იხმარება არა ცალკე, არამედ გაერთიანებულ ტერმინად — „ახლო და შუა აღმოსავლეთი“.

ტერმინი „შუა აღმოსავლეთი“ წარმოიშვა 1850-იან წლებში ბრიტანეთის ინდოეთის ადმინისტრაციაში. თუმცა დიდი პოპულარობა ამ ტერმინმა მოიპოვა ამერიკელი ისტორიკოსის ალფრედ თაიერ მეჰენის წყალობით, რომელმაც 1902 წელს შემოიღო აღნიშნული ტერმინი არაბეთის ნახევარკუნძულსა და ინდოეთს შორის არსებული მხარეების აღსანიშნავად. იმ დროისთვის ბრიტანული და რუსული იმპერიები იბრძოდნენ ცენტრალურ აზიაში გავლენისათვის (ამ დაპირისპირებამ მიიღო სახელწოდება „დიდი თამაში“). მეჰენი აცნობიერებდა არა მხოლოდ სტრატეგიულ მნიშვნელობას რეგიონში, არამედ მისი შუაგულის — სპარსეთის ყურის მნიშვნელობასაც, რომლის მიმდებარე ტერიტორიას უწოდა შუა აღმოსავლეთი და აღნიშნა, რომ სუეცის არხის შემდეგ ეს ტერიტორია არის დიდი ბრიტანეთისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი ადგილი.

ალფრედ მეჰენმა პირველად ტერმინი „შუა აღმოსავლეთი“ იხმარა 1902 წელს სტატიაში „სპარსეთის ყურე და საერთაშორისო ურთიერთობები“. აღნიშნული სტატია ხელახლა გამოიცა The Times-ის მიერ. მეორე მსოფლიო ომამდე თურქეთსა და ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროს რეგიონებს შორის სივრცეს უწოდებდნენ ახლო აღმოსავლეთს, მაშინ როდესაც შორეული აღმოსავლეთის ცენტრი ჩინეთი იყო, ხოლო შუა აღმოსავლეთი განიხილებოდა რეგიონი, რომელიც მოიცავდა მესოპოტამიას სახელმწიფო ბირმამდე. 1930-იანი წლების ბოლოს ქალაქ კაიროში ბრიტანელებმა შექმნეს შუააღმოსავლეთის სარდლობა.

მოგვიანებით ტერმინმა შუა აღმოსავლეთმა ფართოდ მოიკიდა ფეხი ევროპასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში.

## სახელმწიფოები 
მინი|600პქ|რუკაზე, მწვანე ფერით გამოსახულია შუა აღმოსავლეთის ქვეყნები
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## იხილეთ აგრეთვე 
* შორეული აღმოსავლეთი 
* ახლო აღმოსავლეთი

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო 
კატეგორია:შუა აღმოსავლეთი
კატეგორია:დასავლეთი აზია
კატეგორია:ჩრდილოეთი აფრიკა
მანუფაის ოლქი

**მანუფაის ოლქი** () —  ოლქი აღმოსავლეთ ტიმორში, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში.  ფართობი  1 326 კმ². დედაქალაქი – სამე.  ოლქი დაყოფილია  4 რაიონად.  პორტუგალიის ბატონობის პერიოდში ოლქს დედაქალაქის სახელის მიხედვით ერქვა სამე. ინდონეზიის ოკუპაციის პერიოდში რაიონი ხატო-უდო მიეკუთვნებოდა აინარუს ოლქს ტურუსკაის რაიონის სახელწოდებით. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* აღმოსავლეთ ტიმორის ოლქები

## რესურსები ინტერნეტში 
* მანუფაის ოლქი 

## სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ ტიმორის ოლქები
ენკარნასიონი

**ენკარნასიონი** () — ქალაქი პარაგვაიში, იტაპუის დეპარტამენტის დედაქალაქი. მდებარეობს დეპარტამენტის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე პარანის მარჯვენა ნაპირზე, არგენტინის ქალაქ პოსადასის მოპირდაპირედ, ასუნსიონიდან 370 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ფართობი 588 კმ²-ს შეადგენს, მოსახლეობა — 118 300-ს (2011). 

ქალაქი პარაგვაელმა იეზუიტებმა დააარსეს 1615 წლის 25 მარტს. მნიშვნელობა მან 1854 წელს, რკინიგზის გაყვანის შემდეგ შეიძინა. 

ენკარნასიონის კლიმატი სუბტროპიკულია, საშუალო წლიური ტემპერატურით 22 °C. 

ყოველწლიურად, ქალაქში იმართება კარნავალი ბრაზილიური მუსიკის თანხლებით. 

ენკარნასიონის სიახლოვეს მდებარეობს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები — ლა-სანტისიმა-ტრინიდად-დე-პარანა და ხესუს-დე-ტავარანგე.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
*Carnival in Encarnacion Official site 
*Carnavales Encarnacenos 
*Info about Encarnacion Paraguay 
*World Gazeteer: Paraguay &ndash; World-Gazetteer.com
*multimedia in youtube

კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
ოკუსი-ამბენოს ოლქი

**ოკუსი-ამბენოს ოლქი** (; ) —  ოლქი-ექსკლავი აღმოსავლეთ ტიმორში, მდებარეობს კუნძულ ტიმორის დასავლეთ ნაწილში.  ფართობი  815 კმ². დედაქალაქი – პანტე-მაკასარი.  ოლქი დაყოფილია  4 რაიონად.   

პორტუგალიელებმა კუნძული აღმოაჩინეს 1512 წელს. ოკუსი-ამბენო ითვლება აღმოსავლეთ ტიმორის აკვნად, იმ თვალსაზრისით რომ პირველად აქ დაარსდა პორტუგალიური ციხესიმაგრე. 

## იხილეთ აგრეთვე 
* აღმოსავლეთ ტიმორის ოლქები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ოკუსი-ამბენოს ოლქი 
* Union of Capital Cities of the Portuguese Language (in Portuguese) 
* Association of Soldiers of Oecusse (in Portuguese) 

## სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ ტიმორის ოლქები
მარიანო-როკე-ალონსო

**მარიანო-როკე-ალონსო** () — ქალაქი და რაიონი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში. მიეკუთვნება დიდი ასუნსიონის მეტროპოლიურ არეალს. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 85 000 ადამიანს შეადგენს. 

ქალაქი 1944 წელს დაარსდა და მდებარეობს მდინარე პარაგვაისა და ტრანსჩაკოს გზას შორის, დედაქალაქ ასუნსიონიდან 18 კმ-ის დაშორებით. ეს ხელსახყრელი მდებარეობს ხელს უწყობს ქალაქის სწრაფ კომერციულ, ინდუსტრიულ და სოცლიალურ განვითარებას. 

მარიანო-როკე-ალონსოში ყოველწლიურად იმართება უდიდესი გამოფენა პარაგვაიში, სადაც კომპანიები მათს უახლეს პროდუქტებს წარმოადგენენ.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Portal Digital de la Ciudad de Mariano Roque Alonso 
* Portal Digital de la Municipalidad Ciudad de Mariano Roque Alonso 

კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
იტაუგუა

**იტაუგუა** () — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში. მდებარეობს ასუნსიონიდან 30 კმ-ის მოშორებით. დაარსდა 1728 წელს და ცნობილია თავისი კოხტა ქსოვილების ხელოვნებით და მუსიკით. 

ქალაქში არსებულ სან-რაფაელის მუზეუმში გამოფენილია კოლონიური ხანის ნივთები.

იტაუგუის ცენტრში ჯერ კიდევ შესაძლებელია კოლონიური არქიტექტურის ხილვა. სახელი ეწოდა ნაკადულ იტაისგან, რომელიც ქალაქს კვეთს. *იტა* გუარანის ენაზე ქვას ნიშნავს, სუფიქსი *გუა* კი ამავე ენაზე კუთვნილებას გამოხატავს. 

## დემოგრაფია
2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 89 449 ადამიანს შეადგენს, საიდანაც 44 997 კაცია და 44 451 ქალი. 

## ტურიზმი
ქალაქის ტურისტულ ღირსშესანიშნაობებს შორისაა პარტინიოსა და სერიტოს ბორცვები, ვირხენ-დელ-როსარიოს ეკლესია, სან-რაფაელის მუზეუმი და დიქტატორ ხოსე გასპარ როდრიგეს დე ფრანსიას დროს აგებული კოლონიური სახლები. 

## კლიმატი
კლიმატი გრილია. გაზაფხულისა და ზაფხულისთვის დამახასიათებელია წვიმიანი ამინდი მაღალი ტემპერატურით.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* SENATUR 
*World Gazeteer: Paraguay &ndash; World-Gazetteer.com

კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
პედრო-ხუან-კაბალიერო

**პედრო-ხუან-კაბალიერო** () — ქალაქი პარაგვაიში, ამამბაის დეპარტამენტის დედაქალაქი. მდებარეობს ბრაზილიის მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის ქალაქ პონტა-პორანის მოსაზღვრედ. ცნობილია ელექტრო და სამომხმარებლო საქონლის სიიაფით, განვითარებულია არალეგალური ნარკოვაჭრობა. 

პედრო-ხუან-კაბალიერო პარაგვაის ყველაზე მაღლა მდებარე ქალაქია და ზღვის დონიდან 670 მეტრზეა გაშენებული. სახელი ეწოდა პარაგვაის დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლი გმირის, პოლიტიკოს პედრო ხუან კაბალიეროს პატივსაცემად.

## დაძმობილებული ქალაქები
*  პონტა-პორანი, ბრაზილია

## იხილეთ აგრეთვე
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Satellite map & appoints from Pedro Juan

კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
ვილია-ელისა

**ვილია-ელისა** () — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში, ასუნსიონის მიდამოებში. ის ერთადერთი კოლონია იყო პარაგვაიში, რომელიც შვედებით დასახლდა და დღეისათვის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი და აქტიური ქალაქია ასუნსიონის მეტროპოლიურ არეალში. გაშენებულია ასუნსიონის ცენტრიდან 16 კმ-ის მოშორებით. ქალაქის სტატუსი 1938 წლის 22 მარტს მიიღო. 

2008 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 53 166 ადამიანს შეადგენს და წლიური 9,52%-ით იზრდება

## იხილეთ აგრეთვე
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Municipalidad de Villa Elisa 

კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
ერნანდარიასი

**ერნანდარიასი** () — ქალაქი და რაიონი პარაგვაიში, ალტო-პარანის დეპარტამენტში. სახელი ეწოდა ერნანდო არიას საავედრას პატივსაცემად, რომელიც ამერიკის კონტინენტზე დაბადებული პირველი კოლონიის მმართველი იყო. მდებარეობს იტაიპუს კაშხლისკენ მიმდინარე ავტომაგისტრალზე, ასუნსიონიდან 349 კმ-ის დაშორებით. 

ერნანდარიასს „ლათინური ამერიკის ელექტროენერგიის დედაქალაქს“ უწოდებენ და მიეკუთვნება გრან-სიუდად-დელ-ესტეს მეტროპოლიურ არეალს. შემოსაზღვრულია მდინარე პარანისა და აკარაის წყლებით. 

2008 წლის მონაცემებით, რაიონის მოსახლეობა 79 735 ადამიანს შეადგენს.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* This is our country 
* National Secretary of Tourism 
* Coord. geographical and satellite images: Hernandarias
* Natura Express Tourism in Paraguay 

კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
სან-ანტონიო (პარაგვაი)

**სან-ანტონიო** ( — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში. კოლონიურ პერიოდში იგი საკმაო მნიშვნელობის ქალაქი იყო, რადგან ე. წ. სამეფო გზაზე მდებარეობდა, რომელიც ქალაქ ვილიეტისკენ მიემართებოდა. დღეისათვის ქალაქში დიდი ინდუსტრიული ზრდა მიმდინარეობს.

## ისტორია
ზოგიერთ ისტორიკოსს მიაჩნიათ, რომ ქალაქი ხოსე გასპარ როდრიგეს ფრანსიამ დააარსა (1814–1840), რომელმაც აქ პარაგვაის ტერიტორიების დაცვის მიზნით ციხესიმაგრე ააშენა. სხვების აზრით კი ქალაქი 1679 წელს დაარსდა. 1782 წელს, ფრანსისკანელმა მისიონერებმა ასუნსიონელების დაფინასებით ამ არეალში ქალაქი დააარსეს. ყველაზე გავრცელებული შეხედულების თანახმად კი სან-ანტონიო 1890 წელს გერმანელმა გუსტავო კონრადო გოტესმა დააარსა.

სან-ანტონიოს განსაკუთრებული მნიშვნელობა პარაგვაის ომებში ენიჭებოდა (1864–1870). 1868 წელს მის პორტში ბრაზილიის ძალები შევიდნენ, სადაც ისტორიული იტოტოროს ბრძოლა გაიმართა. ომის შემდეგ სან-ანტონიო დაიცალა. 1903 წელს, აქ პარაგვაელი მოქალაქე აგუსტინ კინიონესი გადასახლდა და ქალაქის განვითარებაც დაიწყო, ეს ფაქტობრივად ქალაქის ხელახლა დაარსება იყო. ამის შემდეგ, საცხოვრებლად გადმოსახლდა რამდენიმე ფრანგული, იტალიური, გერმანული და ესპანური წარმოშობის ოთახი.

## მდებარეობა
სან-ანტონიო მდინარე პარაგვაიზე, დედაქალაქ ასუნსიონიდან 25 კმ-ით სამხრეთით მდებარეობს. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ქალაქები — ნიემბი და ვილია-ელისა, სამხრეთით — იპანე.

## კლიმატი
ქალაქის კლიმატზე გავლენას ახდენს მდინარე პარაგვაი, რის გამოც ღამე და ადრიანი დილა გრილია, დღე კი საკმაოდ ცხელი. ზაფხულში ტემპერატურა 25-36 °C (77-97 °F) -ს შორის მერყეობს, ზამთარში კი 8-12 °C (46-54 °F).

## იხილეთ აგრეთვე
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* SENATUR 

კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
ავრანლო

**ავრანლო** (*ყოფილი* ***თეზი***) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის წალკის მუნიციპალიტეტში. ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი.

## გეოგრაფია
ავრანლო მდებარეობს თრიალეთის ქედის სამხრეთით და სამსარის ქედის აღმოსავლეთით წალკის ქვაბულში, მდინარე ქციის ორივე ნაპირზე, მდინარე გუმბათის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1580 მეტრზე. წალკიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. სოფელში დგას ბერძნული და რუსული ეკლესიები. არის საჯარო სკოლა. აქ, გარდა ბერძნებისა, ეკომიგრანტი აჭარლებიც ცხოვრობენ. მცირე რაოდენობით არიან სომხებიც.

სოფელ ავრანლოს ესაზღვრება წალკის მუნიციპალიტეტის სოფლები: ჩრდილოეთით — რეხა და ხანდო, აღმოსავლეთით — გუმბათი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — არწივანი, სამხრეთით — კუში და დასავლეთით — კიზილ-კილისა.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 789 ადამიანი.

## ისტორია
ისტორიულ წყაროებში ავრანლო თეზის სახელწოდებით პირველად 1691 წელს მოიხსენიება, როდესაც მეფე ერეკლე I-მა ის ფარემუზ ჯავახიშვილს უწყალობა. ასევე იხსენიება 1718 წლის აღწერაში. ავრანლო უწოდეს 1828–1829 წლებში ოსმალეთიდან გადმოსახლებულმა ბერძნებმა.

საბჭოთა პერიოდში ავრანლოს სოფსაბჭოში შედიოდა ასევე სოფლები აშკალა, გუმბათი, ზემო აშკალა, რეხა და ხანდო. მოქმედებდა მეცხოველეობის საბჭოთა მეურნეობა.

## ისტორიული ძეგლები
სოფლის მახლობლად მდებარეობს ძვ. წ. I ათასწლეულის ბოლო მეოთხედის ავრანლოს ციკლოპური ციხე. ნაციხარის ტერიტორიაზე შემორჩენილია განვითარებული ფეოდალიზმის ხანის ეკლესია. აქვე იყო კლდეში გამოკვეთილი აბიბოს მონასტერი.

## ლიტერატურა 
* ბერძენიშვილი დ., „ჟღერს ქვის ჰარმონია“, ტ. 13, თბ. 2006

## სქოლიო
კატეგორია:წალკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აპა

**აპა** შეიძლება ნიშნავდეს:

*აპა — მდინარე პარაგვაისა და ბრაზილიაში.
*აპა შერპა — ნეპალელი შერპა.
დინო ბუცატი

**დინო ბუცატი-ტრავერსო** (, ცნობილი, როგორც **დინო ბუცატი**; (დ. 16 ოქტომბერი, 1906 — გ. 28 იანვარი, 1972) — იტალიელი მწერალი, ჟურნალისტი, დრამატურგი, ლიბრეტისტი და მხატვარი. მისი ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია "*თათრების უდაბნო"* ().

## რესურსები ინტერნეტში 
* Biography on IMDb
* Biography 

## სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი მწერლები
კატეგორია:დაბადებული 1906
კატეგორია:გარდაცვლილი 1972
კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი ჟურნალისტები
კატეგორია:იტალიელი საბავშვო მწერლები
კატეგორია:სტრეგის პრემიის მფლობელები
კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი რომანისტები
კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი მამაკაცი მწერლები
კატეგორია:XX საუკუნის იტალიელი დრამატურგები
კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი რომანისტები
კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი დრამატურგები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
ბაგრატი (აფხაზთა მეფისწული)

**ბაგრატი** — აფხაზთა მეფის კონსტანტინე III-ის უმცროსი ძე მეორე ქორწინებიდან (დედის ვინაობა უცნობია). ფავნელთა „დაწერილის“ მიხედვით, ბაგრატი კონსტანტინე მეფის თანამმართველი იყო და, ამდენად, ტახტის ერთ-ერთ მემკვიდრედ ითვლებოდა. მამის გარდაცვალების (922) შემდეგ ტახტს ეცილებოდა უფროს ნახევარძმას, გიორგი II-ს. ამ ბრძოლაში ბაგრატს მხარს უჭერდა მისი სიმამრი, ტაოელი ერისთავთერისთავი გურგენი. „მატიანე ქართლისაჲს“ ცნობით, ეს დაპირისპირება აღწერილი ყოფილა აფხაზ მეფეთა ცხოვრებაში: „და იყო მათ შორის ბრძოლაჲ ფიცხელი, რომელი თჳთოეულად ჰპოვო ცხოვრებასა მათსა“. ქვეყანა შფოთმა და არეულობამ მოიცვა, „ვიდრე არ მიიცვალა ბაგრატ“ (930 წ. კ. თუმანოვის მიხედვით). მხოლოდ ამას შემდეგ მოახერხა საბოლოოდ გიორგიმ ხელისუფლების განმტკიცება. თავის დროზე შედგენილი ყოფილა ბაგრატის „ცხოვრება“, რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია.

## ლიტერატურა 
* „ქართლის ცხოვრება“, რ. მეტრეველის რედაქციით, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია, თბ., 2008: გვ. 261

კატეგორია:აფხაზეთის მმართველები
მაგიური რეალიზმი

[მინი|[ალექსანდრ კანოლდი, *ნატურმორტი II* 1922]]
**მაგიური რეალიზმი** — ესთეტიკური სტილი ან ფიქციის ჟანრი, რომელშიც მაგიური, გამოგონილი ელემენტები რეალურ სამყაროს ერევა. ნაწარმოები ამ მაგიური ელემენტების არსებობას  ჩვეულებრივ მოვლენად განიხილავს, წარმოადგენს რა მათ პირდაპირ, უბრალოდ, ისე, რომ ძნელი ხდება გააზრება, სად მთავრდება „რეალური“  და იწყება „ფანტასტიკური“. ეს შეიძლება იყოს ფილმი, ლიტერატურული ნაწარმოები ან ვიზუალური ხელოვნების ჟანრი.

## რესურსები ინტერნეტში
* Ten Dreams Galleries - A comprehensive discussion of the historical development of Magic Realism in painting
* The Magic Realism Time Capsule
* 

კატეგორია:ფანტასტიკა
კატეგორია:ხელოვნების ჟანრები
კატეგორია:ლათინურამერიკული ლიტერატურა
კატეგორია:მაგიური რეალიზმი
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2011-2012

**ლა ლიგა 2011-2012** — ლა-ლიგის რიგით 81 გათამაშება. დაიწყო 2011 წლის 27 აგვისტოს და 2012 წლის 13 მაისს დასრულდა. ჩემპიონობა ვადამდე მოიპოვა მადრიდის „რეალმა", რომლისთვისაც ეს 32-ე ტიტულია ისტორიაში.

## სქოლიო 
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის სეზონები
მარტინ დემიკელისი

**მარტინ გასტონ დემიკელისი** (; დ. 20 დეკემბერი, 1980, ხუსტინიანო პოსე, არგენტინა) — არგენტინელი ფეხბურთელი, პოზიციით ცენტრალური მცველი. კარიერა დაასრულა, ბოლოს იცავდა საფეხბურთო კლუბ „მალაგის“ ღირსებას.

პროფესიონალური კარიერა დაიწყო „რივერ პლეიტში“. 2003 წელს გადავიდა „მიუნხენის ბაიერნში“, სადაც გაატარა პროფესიონალური კარიერის დიდი ნაწილი (შვიდწელიწადნახევარი), მოიგო 11 ტიტული კლუბთან ერთად.

## სანაკრებო გოლები
## ტიტულები 
### საკლუბო 
; რივერ პლეიტი
* არგენტინის ჩემპიონი: 2001–02, 2002–03
; ბაიერნი მიუნხენი
* გერმანიის ჩემპიონი: 2004–05, 2005–06, 2007–08, 2009–10
* გერმანიის თასის მფლობელი: 2004–05, 2005–06, 2007–08, 2009–10
* გერმანიის ლიგის თასის მფლობელი: 2004, 2007
* გერმანიის სუპერთასის მფლობელი: 2010
* ჩემპიონთა ლიგის ფინალისტი: 2009–10
; მანჩესტერ სიტი
* ინგლისის ჩემპიონი: 2013–14
* ინგლისის ლიგის თასის მფლობელი: 2013–14, 2015–16
### სანაკრებო 
; არგენტინა
* მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალისტი: 2014
* ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფინალისტი: 2005
* კოპა ამერიკის ფინალისტი: 2015

## რესურსები ინტერნეტში 
* Soccerway · Transfermarkt
## ლიტერატურა 
*  
*  
*  

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 1980
კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთელები
კატეგორია:იტალიელი არგენტინელები
კატეგორია:რივერ პლეიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები
კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:მალაგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ატლეტიკო მადრიდის ფეხბურთელები
კატეგორია:მანჩესტერ სიტის ფეხბურთელები
კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანიოლის ფეხბურთელები
კატეგორია:დაბადებული 20 დეკემბერი
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კააგუასუ

**კააგუასუ** () — ქალაქი და რაიონი პარაგვაიში, კააგუასუს დეპარტამენტში. ქალაქის მოსახლეობა 98 136 ადამიანს შეადგენს (2008). 

დაახლოებით 20-50 წლის წინ, კააგუასუში ძალიან ბევრი ხე ტყის გადამამუშავებელი საწარმო ფუნქციონირებდა, რის გამო ქალაქს დღემდე „პარაგვაის ხე-ტყის დედაქალაქს“ () უწოდებენ. აქ დღემდე ფუნქციონირებს ხე-ტყის დიდი ფაბრიკები, რომლებიც პარკეტსა და სხვა საგნებს აწარმოებენ.

## იხილეთ აგრეთვე 
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში 
* www.caaguazu.com.py El mayor Portal de Contenido de Caaguazú - República del Paraguay.
* infoCaaguazu.com  Página de noticias, información cultural y comercial de Caaguazú.
* Coord. geográficas e imágenes satelitales
* Pagina de la Municipalidad de Caaguazú 
* Información sobre La Ruta de la Mentira en Caaguazu  

კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
პარაგვაის ეკონომიკა

**პარაგვაი** — ნაკლებად განვითარებული ქვეყანა სამხრეთ ამერიკაში. მოგების ძირითად ნაწილს იძლევა სოფლის მეურნეობა.

## სოფლის მეურნეობა 
სოფლის მეურნეობა ქვეყნის მოგების მეოთხედს მოგებას. მთავარი სოფლის მეურნეობის კულტურაა ბამბა. ასევე მოჰყავთ კვემბრახოს ექსტრაქტი, მატე, პალმის ზეთი და სხვა. პარაგვაიში 8 მილიონი სული მსხვილი რქოსანი საქონელია.

## მრეწველობა 
ელექტროენერგიის თითქმის 100% პარაგვაიში იწარმოება ჰიდროელექტრო სადგურებით. პარაგვაიში არსებობს სასოფლო სამეურნეო ნედლეულის გადამამუშავებელი დაწესებულებები. 80-იანებიდან მოყოლებული ქვეყანაში შენდება ფოლადის მწარმოებელი ქარხნები.

## რესურსები ინტერნეტში 
*CIA - The World Factbook -- Paraguay 
*პარაგვის ცენტრალური ბანკი
*ფინანსების სამინისტრო 

კატეგორია:ეკონომიკა ქვეყნების მიხედვით
კატეგორია:პარაგვაი
სისხლისმწოვისებრნი

**სისხლისმწოვისებრნი** (Desmodontidae) —  ღამურების ოჯახი. მათი სხეულის სიგრძე 7 სმ აღწევს. იკვებებიან ძუძუმწოვრებისა და ფრინველების სისხლით. იშვიათად თავს ესხმიან ადამიანსაც (კბენენ მძინარეს). ისინი უხმაუროდ აჯდებიან მსხვერპლს, ჭრიან კანს 4 მმ სიღრმემდე და ლოკავენ გამოჟონილ სისხლს (20-40 მლ-ს). გავრცელებული არიან სამხრეთ და ცენტრალურ ამერიკაში. ოჯახი მოიცავს 3 გვარს (Desmodus, Diaenus, Diphylla), თითოეული გვარი — თითო სახეობას. ყველაზე მეტად ცნობილია დიდი სისხლმწოვი (Desmodus rotundus). სისხლისმწოვისებრნი ადამიანისა და შინაურ ცხოველთა საშიში დაავადებების გამომწვევების მტარებლები არიან.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ხელფრთიანები
იანოშ ადერი

**იანოშ ადერი** () (დ. 9 მაისი, 1959)— უნგრელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ევროპარლამენტის დეპუტატი. უნგრეთის პრეზიდენტი. მოვალეობის შესრულებას შეუდგა 2012 წლის 10 მაისს.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ბიოგრაფია უნგრეთის პარლამენტის საიტზე
* ბიოგრაფია ევრო პარლამენტის საიტზე

## სქოლიო 
კატეგორია:უნგრეთის პრეზიდენტები
კატეგორია:დაბადებული  9 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კორონელ-ოვიედო

**კორონელ-ოვიედო** () — ქალაქი პარაგვაიში, კააგუასუს დეპარტამენტის დედაქალაქი. მდებარეობს ასუნსიონიდან 150 კილომეტრით აღმოსავლეთით.

2006 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 52 400 ადამიანს შეადგენდა. აქ დაიბადა პრეზიდენტი ნიკონარ დუარტე. კორონელ-ოვიდეო მნიშვნელოვანი სატრანზიტო წერტილია, მდებარეობს რა ასუნსიონისა და სიუდად-დელ-ესტეს დამაკავშირებელ ავტომაგისტრალზე. გარდა ამისა, მასზე გაივლის სხვა მნიშვნელოვანი მაგისტრალები.

კორონელ-ოვიედოს ზედმეტსახელად „შრომის დედაქალაქს უწოდებენ“ ().

დაარსებისას, ქალაქის თავდაპირველი სახელწოდება იყო *ნუსეტრა-სენიორა-დელ-როსარიო-დე-ახოსი (Nuestra Señora del Rosario de Ajos)*, ანუ „ნივრების კრიალოსნის ღვთისმშობელი“, რადგან იმ დროისთვის ამ არეალში ნივრის კულტივირება დომინირებდა.

## იხილეთ აგრეთვე
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* Coord. geográficas e imágenes satelitales NASA, Google
* ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
ფილოსოფიური სკეპტიციზმი

**სკეპტიციზმი** — ფილოსოფიური რადიკალური მიმდინარეობა რომელიც მიიჩნევს, რომ შემეცნება შეუძლებელია. სკეპტიციზმის წარმომადგენლები არიან კარნეადე  და პირონი. ახალი დროის ფილოსოფიაში  სკეპტიციზმის წარმომადგენელი იყო დევიდ იუმი

## რესურსები ინტერნეტში 
* Responses to skepticism.
* სკეპტიციზმი Stanford Encyclopedia of Philosophy-ზე.

კატეგორია:სკეპტიციზმი
ხესუს გამესი

**ხესუს გამეს დუარტე** (დ. 10 აპრილი, 1985) — ესპანელი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს მარჯვენა მცველი პოზიციაზე.

ხესუსმა კარიერის უმეტესი ნაწილი გაატარა ესპანურ კლუბ „მალაგაში“, რომელსაც შეუერთდა 2005 წელს და კლუბის შემადგენლობაში 293 ოფიციალური მატჩი ჩაატარა.

## საკლუბო კარიერა
გამესმა პროფესიონალური კარიერა დაიწყო „მალაგას“ B გუნდში 2003/04 წლების სეზონში მეორე დივიზიონში და დაეხმარა გუნდს სამი სეზონის განმავლობაში გათამაშებაში ადგილის შენარჩუნებაში. 2005/06 წლების სეზონში ის დააწინაურეს პირველ გუნდში. მისი დებიუტი შედგა 2005 წლის 27 ნოემბერს „ხეტაფესთან“ მატჩში, სადაც მან ითამაშა ხუთი წუთი, მისმა კლუბმა კი წააგო 2-3. იმ სეზონში ორივე გუნდი გავარდა ჩემპიონატებიდან.

შემდეგ სეზონში გამესი იყო კლუბის შეუცვლელი მოთამაშე. 2007/08 წლების სეზონში მან კლუბის მაისურით 35 მატჩი ჩაატარა და დაეხმარა კლუბს პრიმერადივიზიონში გადასვლაში ორწლიანი უშედეგო მცდელობის შემდეგ.

2011 წლის ზაფხულიდან ის გახდა მალაგას კაპიტანი. 2012 წლის 29 იანვარს მან კლუბის შემადგენლობაში ჩაატარა მე-200 მატჩი „სევილიას“ წინააღმდეგ.

2014 წელს გამესმა დატოვა „მალაგა“ და სამ წლიანი კონტრაქტი გააფორმა მადრიდის „ატლეტიკოსთან“. 2016 წლის სატრანსფერო ფანჯრის გახსნის შემდეგ გამესი შეუერთდა ინგლისურ კლუბ „ნიუკასლ იუნაიტედს“ 

## სტატისტიკა
## ტიტულები
### საკლუბო
;ატლეტიკო მადრიდი
*ესპანეთის სუპერთასი: 2014
*უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: მეორე ადგილი 2015–16

### სანაკრებო
;ესპანეთი 23 წლ.
* ხმელთაშუაზღვისპირეთის თამაშები: 2005

## რესურსები ინტერნეტში
*
*
*ხესუს გამესი — Transfermarkt 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:დაბადებული 10 აპრილი
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონის ფეხბურთელები
კატეგორია:მალაგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ატლეტიკო მადრიდის ფეხბურთელები
კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ნიუკასლ იუნაიტედის ფეხბურთელები
კატეგორია:ინგლისის საფეხბურთო ლიგის ფეხბურთელები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ერედივიზია

**ერედივიზია** () — პროფესიონალური საფეხბურთო ლიგა ნიდერლანდური კლუბებისთვის. წარმოადგენს ნიდერლანდების უმაღლეს საფეხბურთო ლიგას. ერედივიზია პირველად 1956–1957 წლების სეზონში ჩატარდა. აღნიშნულ სეზონამდე ნიდერლანდების ჩემპიონატები მხოლოდ სამოყვარულო დონეზე ტარდებოდა ქვეყნის ფეხბურთის ასოციაციის მიერ.

ჩემპიონატების ისტორიაში ყველაზე ტიტულოვანი კლუბია ამსტერდამის „აიაქსი“, რომელმაც 34-ჯერ მოიგო ტურნირი. მოქმედი ჩემპიონია ამსტერდამის „აიაქსი“.

## სამოყვარულო ჩემპიონატის გამარჯვებულები 
## ერედივიზიის ჩემპიონები 
## სტატისტიკა კლუბების მიხედვით
## რესურსები ინტერნეტში 
*   
* 
* 
* Netherlands - Champions

## სქოლიო 
კატეგორია:ერედივიზია
კატეგორია:ნიდერლანდების ფეხბურთი
კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატები
პრესიდენტე-ფრანკო

**პრესიდენტე-ფრანკო** () — ქალაქი და რაიონი პარაგვაიში, ალტო-პარანის დეპარტამენტში. გარდა ხილისა და ბოსტნეულის დიდი რაოდენობით ექსპორტისა, პრესიდენტე-ფრანკო ცნობილია სალტოს-დელ-მონდაის ჩანჩქერით, რომლის სიმაღლეც 45 მეტრია, სიგანე კი 120 მ. 

ქალაქში მდინარე პარანაზე ფუნქციონირებს პორტი. 

საშუალო წლიური ტემპერატურა 21 °C-ია, მაქსიმალური 38 °C, მინიმალური 0 °C.

2008 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 68 242 ადამიანს შეადგენს. 

პრესიდენტე-ფრანკო 1929 წელს სიუდად-დელ-ესტეს მახლობლად ვისენტე მატიადუამ დააარსა.  სახელი ეწოდა პრეზიდენტ მანუელ ფრანკოს პატივისცემის ნიშნად.

## დაძმობილებული ქალაქები
*  **სან-პაულუ**, **ბრაზილია**

## იხილეთ აგრეთვე
* პარაგვაის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში
* National Secretary of Tourism 
* geographic coordinates and Image: President Franco
* Natura Express Tourism in Paraguay 
* Trade Directory of the East Region of Paraguay

კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
ხალედა ზია

**ხალედა ზია** (; დ. 15 აგვისტო, 1945 — გ. 30 დეკემბერი, 2025) — ბანგლადეშის პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი 1991-1996  და 2001-2006 წწ. ბანგლადეშის ნაციონალური პარტიის ლიდერი. ბანგლადეშის პრეზიდენტის  ზიაურ რაჰმანის მეუღლე. 

## ბიოგრაფია
ხალედა ზია დაიბადა 1945 წელს ბიზნესმენის ოჯახში. 1960 წელს დაამთავრა სკოლა და ცოლად გაჰყვა პაკისტანის არმიის კაპიტანს ზიაურ რაჰმანს. 1971 წელს აღმოსავლეთ პაკისტანმა სამოქალაქო ომის შემდეგ გამოაცხადა დამოუკიდებლობა და ეწოდა ბანგლადეში. რახმანი აღნიშნული მოვლენის ერთ-ერთი გმირი გახდა. 1975 წელს მოახდინა სამხედრო გადატრიალება და გახდა ქვეყნის ფაქტობრივი ლიდერი. 1977 წელს კი პრეზიდენტადაც აირჩიეს. ხალედა ზია ქვეყნის პირველი ლედი გახდა, თუმცა პოლიტიკაში არ ერეოდა. ხელისუფლების განმტკიცების მიზნით რაჰმანმა დააარსა ნაციონალური პარტია. 1981 წელს იგი ოფიცერთა დაჯგუფებამ მოკლა. 

მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ ხალედა ზია პოლიტიკურად აქტიური გახდა. 1984 წელს სათავეში ჩაუდგა ნაციონალურ პარტიას. შეიხ ჰასინას პარტია ავამი ლიგასთან ერთად ჩადგა პრეზიდენტ ჰუსეინ მოჰამად ერშადის ხელისუფლების ოპოზიციაში, რომელსაც ბევრი მიიჩნევდა რაჰმანის მკვლელობის ორგანიზატორად. 1991 წელს ერშადის ხელისუფლებიდან წასვლისა და დემოკრატიული მმართველობის დამყარების შემდეგ გაიმარჯვა არჩევნებში და გახდა ბანგლადეშის ისტორიაში პირველი ქალი პრემიერ-მინისტრი. ამავე წელს კონსტიტუციაში შეტანილი ცვლილების შემდეგ ქვეყანა კვლავ საპარლამენტო რესპუბლიკის მმართველობის ფორმას დაუბრუნდა. 

მისი მმართველობის პერიოდში გაუმჯობესდა ურთიერთობა პაკისტანთან, ხოლო გაუარესდა ინდოეთთან განგის წყლის გაყოფასთან დაკავშირებით. 

1994 წლის ეკონომიკური კრიზისის შემდეგ ხალედა ზიას პოპულარობა ძალზედ დაეცა. 1995 წელს ქვეყანაში უწესრიგობაა. 1996 წლის მარტში შეიხ ჰასინამ ბოიკოტი გამოუცხადა რიგით არჩევნებს, ხალედა ზია იძულებული იყო ჩამოეყალიბებინა გარდამავალი მთავრობა და დაენიშნა განმეორებითი არჩევნები, რომელშიც შეიხ ჰასინამ გამარჯვებას მიაღწია და პრემიერის თანამდებობაზე ჩაანაცვლა ხალედა ზია. 

2001 წელს ზიას პარტიამ კოალიციასთან ერთად გაიმარჯვა საპარლამენტო არჩევნებში და კვლავ დაიკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა.  2003 წელს მისი ინიციატივით მიიღეს კანონი, რომლის მიხედვითაც 330-ადგილიან პარლამენტში 30 ადგილი დაიჯავშნა ქალბატონებისათვის.

## გარდაცვალება
30 დეკემბერს, ბანგლადეშის ეროვნულმა პარტიამ გამოაცხადა, რომ ზია გარდაიცვალა ხანგრძლივი ავადმყოფობის შედეგად ევერკარის საავადმყოფოში. იგი მეორე დღეს დაკრძალეს ქმრის, ზიაურ რაჰმანის საფლავის გვერდით, ზია-უდიანში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Bangladesh Nationalist Party website
*Biography from Bangladesh Mission, United Nations 
*CV of Khaleda Zia 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:გარდაცვლილი 30 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
კატეგორია:ბანგლადეშის პრემიერ-მინისტრები 
კატეგორია:ბანგლადეშელი ქალი პოლიტიკოსები
კატეგორია:ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:XX საუკუნის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:აზიის ქალი პრემიერ-მინისტრები
კატეგორია:სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურები, რომლებიც მოგვიანებით დააპატიმრეს
სიტყვა (მრავალმნიშვნელოვანი)

**სიტყვა** შეიძლება აღნიშნავდეს:
*სიტყვა — ბგერათშეერთება.
*სიტყვა — ქართული გაზეთი.
სიტყვა (გაზეთი)

**სიტყვა** — ქართული ყოველდღიური პოლიტიკური და ლიტერატურული გაზეთი, სოციალ-დემოკრატიული მიმართულებისა. გამოდიოდა ქუთაისში 1913 წელს გაზეთ „მერცხლის“ შემდეგ, გამოიცა 17 ნომერი. რედაქტორ-გამომცემელი — ვ. აბდალაძე. დაიხურა ადგილობრივი გენერალ-გუბერნატორის განკარგულებით.

## ლიტერატურა
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
სიტულა

მინი|200px

**სიტულა** (ლათ. situla — სათლი) —  ბრინჯაოს ჭურჭელი. ცნობილია არქეოლოგიური აღმოჩენების შედეგად (ჰალშტატის კულტურა და ლატენის კულტურა), რომელიც ადრინდელი რკინის ხანას განეკუთვნებოდა. ადრინდელი სიტულას მრგვალი მუცელი და 2 მირჩილული ყური აქვს. გვიანდელი სიტულა კონისებურია, ზევით ფართოვდება და რკალისებრი მოძრავი სახელური აქვს. ზოგი სიტულა შემკულია სხვადასხვა რელიეფით. სიტულა დამახასიათებელია ადრინდელი რკინის ხანის ქართული კულტურისა და საერთოდ კავკასიის ცივილიზაციისათვის.

## ლიტერატურა
*საქართველოს არქეოლოგია, თბ., 1959;

კატეგორია:რკინის ხანა