open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
აგონია და ექსტაზი (რომანი)

**აგონია და ექსტაზი ** — ირვინგ სტოუნის ბიოგრაფიული რომანი, რომელშიც მიქელანჯელო ბუონაროტის ცხოვრების შესახებ მოგვითხრობს. 

ირვინგ სტოუნმა რამდენიმე ბიოგრაფიული რომანი დაწერა, მაგრამ ,,აგონია და ექსტაზი" და ,,წყურვილი სიცოცხლისა" მისი ყველაზე ცნობილი ნაწარმოებებია.  

1965 წელს რომანის მიხედვით ფილმიც გადაიღეს, რომელშიც მიქელანჯელოსს როლს ჩარლტონ ჰესტონი, ხოლო პაპ იულიუს II-ის როლს რექს ჰარისონი ასრულებდნენ. 

## სქოლიო
* Bantey, Bill. "Montreal Artist Restores 10 Commandments to Stone". The Gazette. Montreal.'''

კატეგორია:ირვინგ სტოუნის ნაწარმოებები
კატეგორია:ბიოგრაფიული რომანები
კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული რომანები
კატეგორია:1961 წლის ლიტერატურული ნაწარმოებები
აგონია და ექსტაზი

**აგონია და ექსტაზი** - შეიძლება აღნიშნავდეს შემდეგს ჩამოთვლილთაგან:
* აგონია და ექსტაზი (რომანი) — ირვინგ სტოუნის რომანი
* აგონია და ექსტაზი (ფილმი) — 1965 წლის ფილმი
ავლუს პლავციუსი

**ავლუს პლავციუსი** — რომაელი პოლიტიკოსი და გენერალი I საუკუნის შუა ხანებში. 43 წელს მან დაიწყო რომის დაპყრობითი ომები ბრიტანეთში და ახალი პროვინციის პირველი გუბერნატორი გახდა. ავლუს პლავციუსი ახალ პროვინციას 43 - 47 წლებში მართავდა.
 
## ავლუს პლავციუსი ხელოვნებაში
* ავლუს პლავციუსი ჰენრიკ სენკევიჩის რომანის „ვიდრე ჰხვალ?“ პერსონაჟია
* 1951 წლის ფილმში, „ვიდრე ჰხვალ?“ ავლუს პლავციუსი ქრისტიანია, თავის ცოლთან პომპონია გრეცინასთან ერთად. ფილმის დასარულს მას კოლოზეუმში წვავენ.
* ავლუს პლავციუსი სიმონ სკეროუს პერსონაჟია.

## ლიტერატურა
* Tacitus, Agricola 14
* Dio Cassius, Roman History 60:30.2; Suetonius, Lives of the Twelve Caesars: Claudius 24
* Tacitus, Annals 13.32
* Tacitus, Annals 11:36, 15:60

კატეგორია:რომაელი მხედართმთავრები
კატეგორია:რომაელი პოლიტიკოსები
კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია
კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია
მარიანა გაპონენკო

**მარიანა გაპონენკო** (; ; დ. 6 სექტემბერი 1981, ოდესა, უკრაინა) — გერმანელი მწერალი, რომელიც დაიბადა ოდესაში.

## ბიოგრაფია და კარიერა
მარიანამ თავისი ბავშვობა და ახალგაზრდობა ოდესაში გაატარა. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლობდა გერმანულ ენას ოდესის უნივერსიტეტში, სადაც დაიწყო ლექსების წერა და მათი გამოცემა. გერმანიაში მას თავდაპირველად ხელი შეუწყო ერიკ მარტინმა „Muschelhaufen“-ით, ასე გახდა ცნობილი ფართო წრის მკითხველისთვის. 2000 წელს, შედგა მისი დებიუტი, როდესაც გამოვიდა პოეტური კრებული „როგორია რაინდების ცრემლები“. 2001 წელს, ჟურნალ *Deutsche Sprachwelt*-ის „წლის ავტორი“-ს ტიტულის ერთ-ერთი კანდიდატი იყო. 2010 წელს გამოაქვეყნა თავისი პირველი რომანი „ანუშკას ყვავილი“, *Residenz Verlag*. მისი ლექსები თარგმნილია ინგლისურ, ფრანგულ, იტალიურ, პოლონურ, რუმინულ და თურქულ ენებზე. საავტორო ფორუმის *ოქროს თევზი*-ს წევრია.

თავის რომანში „ვინ არის მართა?“ (2012), ორი მოხუცი მამაკაცი ატარებენ თავიანთ უკანასკნელ დღეებს *Vienna Hotel* და ელოდებიან სიკვდილს. „როგორი საოცარი, როგორი ახალგაზრდა [ავტორი]“ - ვოლკერ ჰაგე წერდა შპიგელში: „ასევე მისი რომანი ქმნილების იუბელია, ხოლო მისი რომანები სასწაულია, სავსეა სიცოცხლით“.

## ნამუშევრები
* *Wie tränenlose Ritter* (რიტერის ცრემლებისავით) Gedichte, 2000, ISBN 3-934852-10-6.
* *Tanz vor dem Gewitter* (ცეკვა ქუხილის წინ) Gedichte, 2001.
* *Freund* (მეგობარი) Gedichte, 2002.
* *Prieten* (მეგობარი), 2003.
* *Reise in die Ferne* (მოგზაურობა შორს), 2003.
* *Die Löwenschule. Eine wahre Geschichte für Kinder und Erwachsene*, 2008, ISBN 978-3-940336-01-9.
* *Nachtflug* (ღამე). Gedichte, 2007, ISBN 978-3-940336-00-2.
* *Annuschka Blume*. Roman, 2010, ISBN 978-3-7017-1544-2.
* *Wer ist Martha?* (ვინ არის მართა?). Roman. Suhrkamp, Berlin 2012, ISBN 978-3-518-42315-8.
**
* *Strohhalm in Luzifers Schweif*. Erzählungen, edition miromente, 2015, ISBN 978-3-200-03806-6.

## ჯილდოები
* 2001: წლის ავტორი 2001 (Deutsche Sprachwelt).
* 2001: „Künstlerdorf Schöppingens“ ლიტერატურული პრიზი 
* 2009: „Frau Ava“ ლიტერატურული პრიზი
* 2013: „Adelbert von Chamisso“ პრიზი
* 2013: „Alpha“ ლიტერატურული პრიზი.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1981
კატეგორია:უკრაინელი მწერლები
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ხიდი მდინარე კვაიზე (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ხიდი მდინარე კვაიზე** — შეიძლება აღნიშნავდეს შემდეგს ჩამოთვლილთაგან:

* ხიდი მდინარე კვაიზე — პიერ ბულის რომანი
* ხიდი მდინარე კვაიზე — 1957 წლის ფილმი
ლუციუს ემილიუს ლეპიდუს პაულუსი (კონსული ძვ. წ. 34)

**ლუციუს ემილიუს ლეპიდუს პაულუსი** () ასევე ცნობილია, როგორც **პაულუს ემილიუს ლეპიდუსი** (; დ. დაახლ. ძვ. წ. 77 — გ. ძვ. წ. 11 წლის შემდეგ) — ძველი რომის პოლიტიკური მოღვაწე, კონსული (სუფექტი) ძვ. წ. 34 წელს და ცენზორი ძვ. წ. 22 წელს.

პაულუსი ემილიუსების გვარის წევრი იყო. იგი იყო მარკუს ემილიუს ლეპიდუსისა და აპულეიას შვილიშვილი იყო — მათი ვაჟის, ლუციუს ემილიუს ლეპიდუს პაულუსისა და ამ უკანასკნელის ცოლის შვილი, რომლის სახელიც ცნობილი არაა. მამამისის ძმა, მარკუს ემილიუს ლეპიდუსი მეორე ტრიუმვირატის წევრი იყო.

პაულუსი პირველად კორნელიაზე (დაახლ. ძვ. წ. 54-16 წწ.) დაქორწინდა, რომლისგანაც ეყოლა ორი ვაჟი (ლუციუს ემილიუს პაულუსი (დაახლ. ძვ. წ. 37-ახ. წ. 14 წწ.), იულია უმცროსის ქმარი და კონსული ახ. წ. 1 წელს და მარკუს ემილიუს ლეპიდუსი (დაახლ. ძვ. წ. 30-ახ. წ. 33 წწ.), რომელიც კონსული ახ. წ. 6 წელს გახდა) და ერთი ქალიშვილი (ემილია პაულა). პაულუსი ძვ. წ. 16 წელს დაქვრივდა.

ძვ. წ. 12 წელს პაულუსი კლავდია მარცელა უმცროსზე დაქორწინდა, რომელიც კონსულ გაიუს კლავდიუს მარცელუს უმცროსისა და ოქტავია უმცროსის ქალიშვილი იყო და ამდენად, იმპერატორ ავგუსტუსის დისწული. მარცელასა და პაულუსის ქორწინებამ ერთმანეთთან დააკავშირა ორი წარჩინებული რესპუბლიკური სახლი და ისინი საიმპერატორო კარსაც დაუახლოვა. პაულუსის სიკვდილამდე, თუმცა არა ძვ. წ. 11 წლის შემდეგ, მარცელამ მას ვაჟი, პაულუს ემილიუს რეგულუსი გაუჩინა, რომელიც იმპერატორ ტიბერიუსის ზეობისას (ახ. წ. 14-37 წწ.) კვესტორის თანამდებობას იკავებდა.

## ლიტერატურა 
* R. Syme, The Augustan Aristocracy, Oxford University Press, 1989
* M. Lightman & B. Lightman, A to Z of Ancient Greek and Roman Women, Infobase Publishing, 2008
* article of Octavia Minor at Livius.org 

## სქოლიო
კატეგორია:ძვ. წ. I საუკუნის რომაელები
კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 70-იანები
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 10-იანები
კატეგორია:რომის რესპუბლიკის კონსულები
კატეგორია:რომის ცენზორები
ყაჩაღის ასული რონია (მრავალმნიშვნელოვანი)

„ყაჩაღის ასული რონია“ შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ყაჩაღის ასული რონია — ასტრიდ ლინდგრენის რომანი
* ყაჩაღის ასული რონია — 1984 წლის ფილმი
სან-სებასტიან-დუ-ანტა

**სან-სებასტიან-დუ-ანტა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 724 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარატინგის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 739 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 71.19 კმ²-ზე. ფართობი 80 618 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მინას-ჟერაისი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*

კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
Е́

**Е́, е́** — კირილური დამწერლობის ასო „Е“ მახვილი ნიშნით — აკუტით. გამოიყენება კირილური დამწერლობის ზოგიერთ ენაში.

## დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული გრაფემა გამოიყენება მაშინ, როდესაც სიტყვაში უნდათ Е ხმოვანზე გააკეთონ ინტონაციის გამახვილება.

## კოდების ცხრილი 
აღნიშნული გრაფემა წარმოადგენს, ორი გრაფემის, „Е“-სა და „აკუტი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:

## იხილეთ აგრეთვე
* É (ლათინური ასო)
* Ѐ (კირილური ასო)

## ლიტერატურა
კატეგორია:კირილური ასოები
ძმები ლომგულები

„**ძმები ლომგულები**“ () — ასტრიდ ლინდგრენის საბავშვო რომანი. პირველად გამოიცა 1973 წელს ილონ ვიკლანდის ილუსტრაციებით. დღემდე ნათარგმნია 46 ენაზე. 1979 წელს ამ რომანისთვის მწერალმა მიიღო იანუშ კორჩაკის სახელობის ლიტერატურული პრემია. თუმცა, წიგნი კრიტიკოსებმა არაერთგვაროვნად შეაფასეს. სხვა ნაწარმოებისგან განსხვავებით, ლინდგრენის ამ რომანში წამოწეულია თვითმკვლელობის, სიკვდილის, ტირანიის თემები. 

„ძმები ლომგულები“ 1977 წელს გამოვიდა, როგორც ფილმი. მისი რეჟისორია ოლე ჰელბომი. 2007 წელს აგრეთვე დაიდგა მიუზიკლი.

## სქოლიო
კატეგორია:1973 წლის რომანები
კატეგორია:საბავშვო ლიტერატურა
კატეგორია:ასტრიდ ლინდგრენის ნაწარმოებები
ომანის ქალაქების სია

[250px|მინი|[ომანის რუკა]]
[250px|მინი|[მასკატი, ომანის დედაქალაქი]]

ამ ჩამონათვალში წარმოდგენილია ომანის ქალაქების სია 

*ადამი
*ას სიბი 
*ალ აშხარაჰი
*ალ ბურაიმი
*ალ ჰამრა
*ალ ჯაზერი
*ალ მადინა ა'ზარქა, ცნობილი როგორც ცისფერი ქალაქი
*ალ სუვაიქ
*ბაჰლა
*ბარკა
*ბიდბიდი
*ბიდიია
*დიბა ალ-ბაია
*დუქმა
*ჰაიმა
*იბრა
*იბრი
*იზკი
*ჯაბრინი
*ჯალან ბანი ბუ ჰასსანი
*ხასაბი
*მად'ჰა
*მაჰუთი
*მანაჰი
*მასირაჰი
*მათრაჰი
*მუდჰაიბი
*მუდჰაირები
*მასკატი
*ნიზვა
*ქურაიაიათი
*რაისუტი
*რუსტაქი
*რუვი
*საჰამი
*შინასი
*საიაქი
*სალალაჰი
*სამაილი
*სოჰარი
*სური
*ტან`ამი
*თუმრატი

კატეგორია:ქალაქების სია ქვეყნების მიხედვით
Ѐ

**Ѐ**, **ѐ** — კირილური დამწერლობის ასო „Е“, გრავისით. გამოიყენება კირილური დამწერლობის ზოგიერთ ენაში.

## დამატებითი ინფორმაცია
## კოდების ცხრილი 
აღნიშნული გრაფემა ასევე წარმოადგენს, გრაფემის, „Е“-სა და „გრავისი“-ს კოდების ერთობლიობას, რომელიც უნიკოდის სიმბოლოებით შემდეგნაირად ჩაიწერება:

## რესურსები ინტერნეტში
* Graphemica (Ѐ)
* Graphemica (ѐ)

კატეგორია:კირილური ასოები
იუპიტერის სინანული

**„იუპიტერის სინანული“** — ქართველი პოსტმოდერნისტი მწერლის ჯემალ ქარჩხაძის ისტორიული რომანი. იგი პირველად გამოქვეყნდა 1994 წელს გამომცემლობა „დიოგენეს“ მიერ. რომანი გვიამბობს იმპერატორი ნერონის მოღვაწეობის უკანასკნელ პერიოდზე, როდესაც ის საკუთარი დედის მოკვლას გადაწყვეტს, თუმცა უშედეგოდ. ლინჩის წესით გასამართლების შიშით კი თავს მოიკლავს.

## რესურსები ინტერნეტში
*გია არგანაშვილი – ზებულონის ტრაგედია (ჯემალ ქარჩხაძე)
*ჯემალ ქარჩხაძის „იუპიტერის სინანულზე“  მაია ჯალიაშვილი
*რომანი Goodreads.com-ზე

## სქოლიო
კატეგორია:ჯემალ ქარჩხაძის ნაწარმოებები
კატეგორია:ქართული რომანები
კატეგორია:1994 წლის რომანები
კატეგორია:ფილოსოფიური რომანები
კატეგორია:ფსიქოლოგიური რომანები
კატეგორია:ისტორიული რომანები
კატეგორია:მაგიური რომანები
ტანზანიის ადმინისტრაციული დაყოფა

thumb|400px|ტანზანიის ოლქები.
**ტანზანია ადმინისტრაციულად იყოფა** 30 ოლქად, რომლებიც თავის მხრივ იყოფიან რაიონებად. რაიონების რაოდენობაა 169. 

## ტანზანიის ოლქები 
## სქოლიო
*
(17473) ფრედიმერკური

**17473 ფრედიმერკური** (), ადრე '''' — მთავარი სარტყლის ასტეროიდი. დიამეტრი — 3.4 კმ. 1991 წლის 21 მარტს, ევროპის სამხეთული ობსერვატორიის ლა-სილიის ობსერვატორიაში (ჩილე) აღმოაჩინა ბელგიელმა ასტრონომმა ანრი დებეონმა. 

ასტეროიდი მზიდან 2,0–2,8 ასტრონომიული ერთეულის მოშორებით მდებარეობს და მის გარშემო ერთ შემოვლას 3 წელსა და 8 თვეს ანდომებს (1349 დღე). ორბიტის ექსცენტრიულობა 0,16-ია, ეკლიპტიკისადმი დახრილობა კი 1°. ასტეროიდის პირველი დაკვირვება მის აღმოჩენამდე 9 წლით ადრე, 1982 წელს, ყირიმის ასტროფიზიკურ ობსერვატორიაში მოხდა. 2016 წლისთვის, ასტეროიდის შემადგენლობა, ისევე როგორც როტაციის პერიოდი და ფორმა, უცნობი რჩება. დროებითი სახელი კი მის ინიციალებს შეიცავდა. სახელის დარქმევის შესახებ საზოგადოებას Queen-ის ყოფილმა წევრმა, ინგლისელმა მომღერალმა და ასტროფიზიკოსმა ბრაიან მეიმ ამცნო შვეიცარიაში, მონტროს კაზინოში, მომღერლის 70 წლისთავისადმი მიძღვნილ საღამოზე.

## რესურსები ინტერნეტში
* Asteroid Lightcurve Database (LCDB) , query form (info )
* Dictionary of Minor Planet Names, Google books
* Asteroids and comets rotation curves, CdR – Observatoire de Genève, Raoul Behrend
* Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (15001)-(20000) – Minor Planet Center
* Asteroid (17473) Freddiemercury: an image  – Virtual Telescope Project

## სქოლიო
კატეგორია:ასტეროიდები
ის კვლავ აქ არის (ფილმი)

**ის კვლავ აქ არის** () — გერმანელი რეჟისორის, დავიდ ვნენდტის ფილმი გერმანელი ჟურნალისტის, ტიმურ ვერმესის რომანის „ის კვლავ აქ არის“ მიხედვით.

## სიუჟეტი 
2014 წელს უშენ ადგილზე იღვიძებს გერმანიის ყოფილი ფიურერი ადოლფ ჰიტლერი.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ის კვლავ აქ არის (წიგნი)

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

## სქოლიო 
კატეგორია:ფილმები ადოლფ ჰიტლერზე
კატეგორია:გერმანული ფილმები
კატეგორია:2015 წლის ფილმები
ჯონ მაგუფული

**ჯონ პომბე მაგუფული** (; დ. 29 ოქტომბერი, 1959 — გ. 17 მარტი, 2021, დარ-ეს-სალამი) — ტანზანიის მე-5 პრეზიდენტი 2015-2021 წლებში.

## ბიოგრაფია
დაამთავრა დარ-ეს-სალამის უნივერსიტეტი 1988 წელს ქიმიისა და მათემატიკის ბაკალავრის სპეციალობით, იმავე განხრით მოიპოვა მაგისტრის ხარისხი და დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ქიმიის დარგში.

ის იყო პარლამენტის დეპუტატი სამი მოწვევით (2000–2005, 2005–2010, 2010–2015). 1995 წლიდან 2005 წლის ჩათვლით იყო მინისტრის წარმომადგენელი საზოგადოებრივ საქმიანობაში. 2000 წლიდან 2015 წლამდე მუშაობდა ტანზანიის მინისტრთა კაბინეტში, სხვადასხვა მაღალ თანამდებობაზე: საზოგადოებრივ სამუშაოთა მინისტრი, 2000 წლიდან 2006 წლამდე იყო დასახლებული პუნქტებისა და მიწების მინისტრი, 2006 წლიდან 2008 წლამდე მუშაობდა მეცხოველეობისა და მეთევზეობის მეურნებაში, 2010 წლიდან 2015 წლამდე ის ისევ საზოგადოებრივი საქმიანობის მინისტრის თანამდებობდას იკავებდა.

იყო მმართველი გუნდის კანდიდატი. თუმცა მას მოუწია შეჯახებოდა ოპოზიციური პარტიის წარმომადგენელ ედვარდ ლოვასთან, არჩევნებში, რომელიც ჩატარდა 2015 წლის 25 ოქტომბერს, მაგუფული გამოცხადდა პრეზიდენტად. მან მთლიანი ხმების 58% მიიღო. მან ფიცი დადო და საქმიანობას შეუდგა 2015 წლის 5 ნოემრიდან. გამოკითხვამ აჩვენა, რომ მმართველობის პირველი 100 დღის შემდეგ, მაგუფულის მხარს უჭერდა ტანზანიის მთელი მოსახლეობის 90,4%.

გარდაიცვალა 2021 წლის 17 მარტს, 61 წლის ასაკში. როგორც ტანზანიის ვიცე-პრეზიდენტმა განაცხადა, მაგუფულის გარდაცვალების მიზეზი გულის შეტევა გახდა, თუმცა, გავრცელებული ინფორმაციით, ტანზანიის პრეზიდენტი კორონავირუსით გარდაიცვალა. მაგუფული კორონავირუსის პამდემიას საფრთხედ არ აღიარებდა და მტკიცებულებების გარეშე აცხადებდა, რომ ვაქცინები საშიში იყო. ის ხშირად მოუწოდებდა ხალხს – ელოცათ და მცენარეებით გაჟღენთილი ორთქლი შეესუნთქათ.

## რესურსები ინტერნეტში
*

## სქოლიო 
კატეგორია:დაბადებული 29 ოქტომბერი
კატეგორია:დაბადებული 1959
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 მარტი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
კატეგორია:ტანზანიის პრეზიდენტები
ყირგიზეთის ქალაქების სია

## ყირგიზეთის ქალაქები 
ყირგიზეთის რესპუბლიკაში 31 ქალაქია.

1913 წელს არსებობდა 3 ქალაქი.
1972 წელს – 15 ქალაქი და 35 დასახლებული პუნქტი.
1976 წელს – 17 ქალაქი და 32 დასახლებული პუნქტი.

{| class="wikitable"
|-
! **დასახელება** !! **დასახელება ყირგიზულად** !! **ადმინისტრაციული კუთვნილება** !! დასახელება,ათას. ადამ.(2015) !!ქალაქის სტატუსი (წლიდან) !! წინა დასახელება
|-
| აიდარკენი || Айдаркан || კადამჟაისკის რაიონი|| 9.5 || 2012 || ხაიდარყანი
|-
| ბალიკჩი || Балыкчы || ისიკ–კულსკის რაიონი || 41,7 || 1954 || 1989 წლამდე – რიბაჩიე, 1989–1993 წწ – ისიკ – კული
|-
| ბატკენი || Баткен || ბატკენის რაიონის ცენტრი || 15,2 || 2000 || 
|-
| ბიშკეკი || Бишкек || ყირგიზეთის დედაქალაქი, ჩუსკის რაიონის ცენტრი || 953,0 || 1878 || 1926 წლამდე – პიშკეკი, 1926 – 1991 წწ – ფრუნზე
|-
| ჯალალ – აბადი || Жалалабат || ჯალალ – აბადის რაიონის ცენტრი || 95,6 || 1877 ||
|-
| ისფანა || Исфана || ლეილესკის რაიონი || 18,1 || 2001 ||
|-
| კადამჟაი || Кадамжай || კადამჟაის რაიონი || 7,4 || 2012 || ფრუნზე
|-
| კაინდი || Кайыңды || პანფილოვის რაიონი || 8,4 || 2012 || მოლოტოვსკი
|-
| კანტი || Кант || ჩუისკის ოლქი || 21,1 || 1985 || 
|-
| კარა – ბალტა || Карабалта || ჩუისკის ოლქი || 43,1 || 1975 || 
|-
| კარაკოლი || Каракол || ისიკ–კულსკის ოლქის ცენტრი || 67,8 || 1869 || 1889 წლამდე – კარაკოლი, 1889–1922 წწ – პრჟევალსკი, 1922–1939 წწ – კარაკოლი
|-
| კარა – კული || Каракөл || ჯალალ – აბადის ოლქი || 21,0 || 1977 || 
|-
| კარა – სუუ || Карасуу || ოშსკის ოლქი || 24,0 || 1960 || 
|-
| კემინი || Кемин || ჩუისკის ოლქი || 8,7 || 2012 || ბისტროვკა
|-
| კერბენი || Кербен || ჯალალ – აბადის ოლქი || 15,5 || 2004 || 2004 წლამდე – კარავანი
|-
| კოკ – ჯანგაკი || Кок-Жангак || ჯალალ – აბადის ოლქი || 9,8 || 1943 || კოკ – იანგატი
|-
| კოჩკორ – ატა || Кочкор-Ата || ნოოკენის რაიონი, ჯალალ – აბადის ოლქი || 15,6 || 2003 || 
|-
| კიზილ – კია || Кызылкыя || ბატკენის ოლქი || 34,2 || 1938 || 
|-
| მაილუ – სუუ || Майлуу-Суу || ჯალალ – აბადის ოლქი || 16,9 || 1956 || მაილი – საი
|-
| ნარინი || Нарын || ნარინის ოლქის ცენტრი || 37,2 || 1927 || 
|-
| ნოკატი || Ноокат || ოშსკის ოლქი || 15,5 || 2003 || 2003 წლამდე – ესკი – ნოკატი
|-
| ორლოვკა || Орловка || ჩუისკის ოლქი || 5,6 || 2012 || 
|-
| ოშ || Ош || ოშსკის ოლქის ცენტრი || 230,0 || IX საუკუნე || 
|-
| სულუკტა || Сүлүктү || ბატკენსკის ოლქი || 12,1 || 1940 || 
|-
| ტალასი || Талас || ტალასის ოლქის ცენტრი || 14,9 || 1944 || დმიტრიევკა
|-
| ტაშ – კუმირი || Ташкөмүр || ჯალალ– აბადის ოლქი || 20,7 || 1943 || 
|-
| ტოკმოკი || Токмок || ჩუისკის ოლქი || 58,8 || 1867 || ტოკმაკი
|-
| ტოკტოგული || Токтогул || ჯალალ – აბადის ოლქი || 18,3 || 2012 || მუზტორი
|-
| უზგენი || Өзгөн || ოშსკის ოლქი || 49,6 || 1927 || 
|-
| ჩოლპონ – ატა || Чолпоната || ისიკ – კულსკის ოლქი || 11,8 || 1975 ||
|-
| შოპოკოვი || Шопоков || ჩუისკის ოლქი || 9,4 || 1985 || 1985 წლამდე – კრასნოოკტიაბერსკი

კატეგორია:ყირგიზეთის გეოგრაფია
კატეგორია:ყირგიზეთის ქალაქები
მწოლიარე ძროხა

**მწოლიარე ძროხა** — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ორი ნახატის საერთო სახელი, რომელიც შესრულებულია 1882-1883 წლებში, ზეთის საღებავებით, იმ პერიოდში, როცა მხატვარი ჰააგაში ცხოვრობდა.

1970 წელს, იაკობ ბარტ დე ლა ფალიეს მიერ შექმნილ რაიზონეს კატალოგში ნახატები 1882 წლით დაათარიღეს. იან ჰულსკერი თვლიდა, რომ ვან გოგმა ნახატები შექმნა 1883 წელს, და ისინი დაკავშირებული არიან ამავე წელს შექმნილ ნახატებთან სახელად „ძროხები მდელოზე“. ეს ნახატები ცნობილი მხოლოდ ღარიბი პოტოგრაფისთვის იყო ცნობილი მანამ, სანამ მხატვარი მათ სახლის პატრონს არ აჩვენებდა და დრენთეში არ დატოვებდა.

## გალერეა

ფაილი:Van Gogh - Liegende Kuh.jpeg|*მწოლიარე ძროხა*, 1883, (F1c, JH389)

## სქოლიო
კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები
კატეგორია:1883 წლის ნახატები
კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
თეოფილაქტე (ანტიოქიის პატრიარქი)

**თეოფილაქტე ქანბარის ძე** (დ. ჰარანი — გ. 751) — ანტიოქიის პატრიარქი 744–751 წლებში.

## ცხოვრება და მოღვაწეობა
ჟამთააღმწერელი თეოფანე აღმსარებელის გადმოცემით, ხალიფმა ჰიშამმა მის გარდაცვალებამდე (743 წლის 6 თებერვალი) რამდენიმე ხნით ადრე, მელქიტი ქრისტიანების მოთხოვნით დაამტკიცა ანტიოქიის პატრიარქი. აღნიშნული საყდარი ვაკანტური იყო ორმოცი წლის მანძილზე მუსულმანი მხარის მიერ დაწესებული აკრძალვის გამო. მან ქრისტიან მრევლს არჩევის საშუალება არ მისცა, ხოლო პატრიარქის ტახტზე წარადგინა ეთენასი (სტეფანოსი) კანდიდატურა, რომელიც იყო სირიელი „ნაკლებად განათლებული, მაგრამ პატიოსანი ბერი“. აღნიშნული არჩევნები კარგი საშუალება იყო ქრისტიანებს ანტიოქიის მელქიტი პატრიარქის ასარჩევად თავი აერიდებინათ მუსულმანების აკრძალვაზე.

სტეფანოსი იჯდა ორი წელი. მიქაელ სირიელი, რომელიც აღწერს მარვან II იბნ მუჰამადის ქრონიკას, იუწყება რომ სტეფანოსის აღსაყდრების შემდეგ 744 წლის 12 დეკემბერს ანტიოქიის მელქიტ პატრიაქრად აირჩა თეოფილაქტე ქანბარას ძე. აღნიშნული საბაბი ხალიფასთვის გახდა მოეწოდა მუსულმანთა არმიისათვის გასწორებოდნენ „მირონიტებს“. მათ შორის იყვნენ მონაზვნები ხამის ახლოს მდებარე წმ. მირონის მონასტრიდან, რომლებიც აღიარებდნენ ქალკედონის კრებას (თუმცაღა წარმოადგენდნენ ღია ოპოზიციურ მხარეს იაკობისტთა ეკლესიისა), მათ არ მიიღეს მაქსიმე აღმსარებელის მიერ ქრისტეს ორი ბუნება, რომელიც დადასტურებული იყო კონსტანტინოპოლის მსოფლიო საეკლესიო კრებაზე 680 წელს. ამის გარდა ისინი წარმოთქვამდნენ სამწმინდაოს გალობას დამატებით "რომელი ჩვენთვის ჯვარს ეცვა". აღნიშნული 680 წლის კრების სწავლება გავრცელდა სირიაში 727 წლიდან, რამაც გამოიწვია ქალკედონიტებს შორის განხეთქილება. ეს იყო სირიაში მელქიტებისა და მირონიტების ეკლესიათა განხეთქილების დასაწყისი.

ეფრემ მცირე იხსენიებს ანტიოქიის პატრიარქს თეოფილაქტეს, ანტიოქიაში უკანასკნელად ნაკურთხი საქართველოს კათალიკოზის — იოანეს კურთხევის გამო და წერს: 

თეოფილაქტე ანტიოქიის პატრიარქის საყდარზე იჯდა 7 წელი. 751 წელს ტახტზე ავიდა თეოდორე.

## იხილეთ აგრეთვე
* ანტიოქიის პატრიარქების სია

## სქოლიო
კატეგორია:ანტიოქიის პატრიარქები
კატეგორია:გარდაცვლილი 751
ორთვალა შავი ხარით

**ორთვალა შავი ხარით** — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი, შესტულებული 1884 წელს, ზეთის საღებავებით, ტილოზე. ნახატი 2007 წელს შეწირული იქნა პორტლენდის ხელოვნების მუზეუმისთვის

ვან გოგის ეს ნახატი ნუენენში, ადრეულ წლებშია შესრულებული, მანამ, სანამ მხატვარი სამხრეთ საფრანგეთში გაემგზავრებოდა. ნახატი შესრულებულია ძალზედ მუქი ფერებით ამ ნახატის მსგავსი ნამუშევარი, ორთვალა წითელ-თეთრი ხარით, შესრულებულია იმავე წელს და ინახება კროლერ-მიულერის მუზეუმში, ნიდერლანდებში. *ორთვალა შავი ხარით* ეკუთვნოდა ოჯახს, რომელმაც ის 1950 წელს შეიძინა და 2007 წელს პორტლენდის მუზეუმს აჩუქა. ამ მუზეუმისთვის ეს ყველაზე ძვირადღირებული შემონაწირია.

2010 წელს ნამუშევარს ჩაუტარდა კომპიუტერული ტომოგრაფია და სხვა გამოკვლევები მხატვრის მუშაობის მეთოდისა და სხვა ინფორმაციების მისაღებად.

## სქოლიო
კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები
კატეგორია:1884 წლის ნახატები
კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
ორთვალა წითელ-თეთრი ხარით

**ორთვალა წითელი-თეთრი ხარით** — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი. შესრულებული 1884 წელს, ზეთის საღებავებით ტილოზე. ინახება ოტერლოში, ნიდერლანდებში, კროლერ-მიულერის მუზეუმში. *ორთვალა წითელი-თეთრი ხარით* და *ორთვალა შავი ხარით* შესრულებულია ერთ პერიოდში, მანამ, სანამ ვინსენტი დატოვებდა ნიდერლანდებს და სამხრეთ საფრანგეთში გაემგზავრებოდა.

## სქოლიო
კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები
კატეგორია:1884 წლის ნახატები
კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
ბუნკერი (ფილმი)

**ბუნკერი** () — გერმანელი რეჟისორი ოლივერ ჰირშბიგელის ფილმი მესამე რაიხის და მისი ფიურერის — ადოლფ ჰიტლერის ბოლო დღეებზე. ფილმი დაფუძნებულია ჰიტლერის პირადი მდივნის, ტრაუდლ იუნგეს მოგონებებზე და ისტორიკოსი იოახიმ ფესტის წიგნზე „Der Untergang“. ფილმის გადაღება ხდებოდა ბერლინში, მიუნხენში და სანქტ-პეტერბურგში, რადგანაც უკანასკნელში იყო რამდენიმე ნახევრად დანგრეული შენობა, რომლებიც ძალიან ჰყავდა 1940-იანების ბერლინს. ფილმმა ასევე მოიპოვა ოსკარი უცხოურ ენაზე საუკეთესო ფილმის ნომინაციაში.

## სიუჟეტი 
მოქმედება ვითარდება ფიურერბუნკერში ევროპაში მეორე მსოფლიო ომის ბოლო დღეებში, სადაც თავის ბოლო დღეებს ატარებს ნაცისტური გერმანიის კანცლერი ადოლფ ჰიტლერი.

## რესურსები ინტერნეტში 
* 

კატეგორია:2004 წლის ფილმები
კატეგორია:გერმანული ფილმები
კატეგორია:ფილმები ადოლფ ჰიტლერზე
კატეგორია:სამხედრო ფილმები
კატეგორია:ვირუსული ვიდეოები
კატეგორია:ბიოგრაფიებზე დაფუძნებული ფილმები
კატეგორია:ფილმები სუიციდის შესახებ
კატეგორია:რეალურ მოვლენებზე დაფუძნებული დრამატული ფილმები
კატეგორია:2000-იანი წლების ისტორიული ფილმები
ჟამპრუკა

**ჟამპრუკა** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 200 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გოვერნადორ-ვალადარისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 067 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.8 კმ²-ზე. ფართობი 517 095 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მინას-ჟერაისი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*

კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ნილიუფერ გიოლე

**ნილიუფერ გიოლე** (; დ. 3 ოქტომბერი, 1953, ანკარა, თურქეთი) — თურქი სოციოლოგიის პროფესორი და მწერალი.

## ბიოგრაფია 
გიოლეს მამა, სახალხო რესპუბლიკური პარტიის ყარსის ყოფილი დეპუტატი თურგუთ გიოლეა, ხოლო პაპა ჯელალ გიოლეა. მისი ოჯახი წარმოშობით არტაანის, გიოლეს რაიონის სიფელ დადაშენიდან არიან. ანკარის კოლეჯის შემდეგ, ახლო აღმოსავლეთის ტექნიკური უნივერსიტეტი დაამთავრა. დოქტორის წოდება პარიზის *Alain Touraine*-ში დაიცვა. გიოლეს სადოქტორო დისერტაცია გამოიცა სახელწოდებით *ინჟინრები და იდეოლოგია*. მუშაობდა პროფესორად ბოსფორის უნივერსიტეტის სოციოლოგიის ფაკულტეტზე. დაქორწინებულია ეკონომისტ *ასაფ სავაშ აქათზე* და *ჯელალ გიოლეს* დაა. 

## განათლება 
ახლო აღმოსავლეთის ტექნიკური უნივერსიტეტის და პარიზის უნივერსიტეტის შემდეგ, დოქტორის წოდება სოციოლოგიაში მიიღო *École des Hautes Études en Sciences Sociales*-ში, საფრანგეთში. 1983-1985 წლებში ''Maison des Sciences de l'Homme* ასისტენტ-პროფესორად, ხოლო *École Supérieure de Commerce* პარიზში ლექტორად მუშაობდა. ასევე ასწავლიდა ბოსფორის უნივერსიტეტში. ნილიუფერ გიოლე ახლა *École des Hautes Études et en Sciences Sociale*-ში სოციოლოგიურ მეცნიერებებს ასწავლის. გიოლეს თურქულად და უცხოურ ენებზე ბევრი სამეცნიერო ნაშრომი აქვს გამოცემული.

## ნაშრომები 
* *Modern Mahrem, Medeniyet ve Örtünme* (*მოდერნული ინტიმი, კულტურა და ვუალი*), გამოცემლობა Metis, სტამბოლი, 2011, ISBN 9789753421942
* *İslamın Yeni Kamusal Yüzleri Bir Atölye Çalışması* (*ისლამის ახალი საჯარო სახე*), გამოცემლობა Metis, სტამბოლი, 2012, ISBN 9789753422642
* *Keşif Yolculuğu* (*აღმოჩენის მოგზაურობა*), Granada Kitap, სტამბოლი, 2013, ISBN 9786054643288
* *Seküler ve Dinsel: Aşınan Sınırlar* (*საერო და სასულიერო: საზღვრების დანგრევა*), გამოცემლობა Metis, სტამბოლი, 2012, ISBN 9789753428651
* *İç İçe Girişler: İslam ve Avrupa* (*წყობილი პორტები: ისლამი და ევროპა*), გამოცემლობა Metis, სტამბოლი, 2010, ISBN 9789753427050 (orijinal dili İngilizce)
* *Mühendisler ve İdeoloji Öncü Devrimcilerden Yenilikçi Seçkinlere* (*საინჟინრო და პიონერთა რევოლუციური იდეოლოგია, ინოვაციური ექსკლუზიები*), გამოცემლობა Metis, სტამბოლი, 2012, ISBN 9789753421980
* *Melez Desenler İslam ve Modernlik Üzerine* (*ისლამის ჰიბრიდული ნიმუშები და თანამედროვეობა*), გამოცემლობა Metis, სტამბოლი, 2011, ISBN 9789753422949
* *Toplumun Merkezine Yolculuk* (*მოგზაურობა საზოგადოების ცენტრში''), Ufuk წიგნები, სტამბოლი, 2002, ISBN 9789756571248

## სქოლიო
კატეგორია:თურქი მეცნიერები
კატეგორია:თურქი მწერლები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჯვაროსნები (რომანი)

მინი|მარჯვნივ|1900 წლის გამოცემის გარეყდა
**ჯვაროსნები** (პოლონურად: Krzyżacy), ან **ტევტონთა რაინდები**, **ჯვრის რაინდები** — გამოჩენილი პოლონელი პოზიტივისტი მწერლისა და 1905 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატის, ჰენრიკ სენკევიჩის ისტორიული რომანი, რომელიც პირველად 1900 წელს დაიბეჭდა. რომანის ინგლისური თარგმანი იმავე წელს დაიბეჭდა. 

წიგნი ინგლისურად ჰენრიკ სენკევიჩის თანამედროვემ, იერემია კურტინიმ, თარგმნა. მას შემდეგ რომანი 25 ენაზე ითარგმნა. „ჯვაროსნები“ პირველი წიგნი იყო, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ პოლონეთში დაიბეჭდა. 

1960 წელს ალექსანდერ ფორდმა წიგნის მიხედვით გადაიღო ფილმი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ჯვაროსნები, ჰენრიკ სენკევიჩი. (სრული ტექსტი ინგლისურად)

კატეგორია:1900 წლის ლიტერატურული ნაწარმოებები
ყირიმის ასტროფიზიკური ობსერვატორია

[250px|მინი|[გრიგორი შაინის სახელობის 2.6 მეტრიანი ტელესკოპი]]
250px|მინი|მზის ტელესკოპი BST-1
**ყირიმის ასტროფიზიკური ობსერვატორია** () — ობსერვატორია უკრაინაში, ყირიმის ნახევარკუნძულზე, ბახჩისარაის რაიონის სოფელ ნაუჩნისთან, სიმფეროპოლიდან 25 კილომეტრის მოშორებით. მსოფლიო მასშტაბით დღემდე ერთ-ერთი მოწინავეა მცირე პლანეტების აღმოჩენის სეგმენტში. 1966-2007 წლებში ობსერვატორიდან სულ 1286 მცირე პლანეტა აღმოაჩინეს.

ობსერვატორია 1945 წლის 30 ივნისს გაიხსნა სოფელ სეიმიზის სიახლოვეს. 1947 წლიდან გამოსცემს *ყირიმის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის ბიულეტენს*, რომელიც 1977 წლიდან ინგლისურ ენაზეც გამოდის.

კვლევის ძირითად ობიექტებს შორისაა გალაქტიკათა ნისლეულები და კოსმოსური გამოსხივების წყაროები; კოსმოსურ ობიექტებზე რადიოინტერფერომეტრით დაკვირვება, მზის აქტივობა და მისი ქიმირუი შემადგენლობა და მაგნეტიზმი; მზის სისტემის პლანეტები და ასტეროიდები; კონტინენტების გლობალური გადაადგილება და დედამიწის პოლისები; მიწისზედა და კოსმოსური ტელესკოპების განვითარება.

2010 წლის მონაცემებით, ყირიმის ასტროფიზიკური ობსერვატორია მე-15 ადგილზე იყო მსოფლიოში აღმოჩენილ მცირე პლანეტათა რაოდენობით.

1960 წლისთვის ობსერვატრია ფლობდა ევროპაში ერთ-ერთ უდიდეს რეფლექტროს — შაინის სარკისებურ ტელესკოპს, რომელიც მეორე უდიდესი ოპტიკური ტელესკოპი იყო საბჭოთა კავშირში და უდიდესი უკრაინაში.

ობსერვატორიას დიდ საფრთხეს უქმნის 2009 წელს მის სიახლოვეს აშენებული გასართობი კომპლექსი.

## რესურსები ინტერნეტში
* ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ასტრონომიული ობსერვატორიები
სომხეთის საზოგადოებრივი რადიო

**სომხეთის საზოგადოებრივი რადიო** () — საზოგადოებრივი რადიოსადგური სომხეთში, რომელიც მაუწყებლობს ულტრამოკლე და საშუალო ტალღების დიაპაზონში, საკაბელო რადიოქსელით, ინტერნეტითა და თანამგზავრული კავშირით Eutelsat და HotBird (ევროპა), Eutelsat 36B (ევრაზია), Galaxy 19 (ჩრდილოეთი ამერიკა). რადიოსადგურის საეთერო ბადე შედგება საზოგადოებრივ-პოლიტიკური, საინფორმაციო, კულტურულ-გასართობი, სპორტული და მუსიკალური გადაცემებისაგან.

## რადიოსადგურის შექმნა
1925 წლის 23 თებერვალს სომხეთის სსრ-ის კომუნისტური პარტიის ცენტრალურმა კომიტეტმა ქალაქ ერევანში რესპუბლიკური მნიშვნელობის რადიოსადგურის შექმნა გადაწყვიტა. საცდელი რადიომაუწყებლობა 1926 წლის 1 სექტემბერს დაიწყო, ხოლო რეგულარული მაუწყებლობა კი 1926-1927 წლებში. 1933 წელს შეიქმნა სომხეთის სსრ-ის სახალხო კომისარების საბჭოსთან არსებული რადიოფიკაციისა და რადიომაუწყებლობის კომიტეტი (სომხეთის სსრ-ის რადიოკომიტეტი), 1957-წლიდან სომხეთის სსრ-ის ტევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტი (სომხეთის სსრ-ის სახტელერადიო).
მარცხნივ|230პქ|მინი
1990-იანი წლების დასაწყისში სომხეთის სახტელერადიო გარდაიქმნა სომხეთის რესპუბლიკის სახელმწიფო ტელერადიოკომპანიად (სომხეთის რესპუბლიკის სტრკ). 1990-იან წლებში სომხეთის რესპუბლიკის სახელმწიფო ტელერადიოკომპანიამ რადიოს მეორე პროგრამა გაუშვა, თუმცა რამდენიმე წელიწადში ის დაიხურა.

## სომხეთის საზოგადოებრივი რადიო - ევროპის მაუწყებელთა კავშირის აქტიური წევრი
2005 წლის 7-8 ივლისს ხორვატიის ქალაქ დუბროვნიკში გამართულ ევროპის მაუწყებელთა კავშირის (EBU) 56-ე გენერალურ ასამბლეაზე, სომხეთის საზოგადოებრივი ტელე და რადიო კომპანია ამ ეროვნული მაუწყებლების პროფესიული ასოციაციის სრულუფლებიანი წევრი გახდა. 2004 წლამდე სომხეთის საზოგადოებრივი ტელე და რადიო კომპანია ევროპის მაუწყებელთა კავშირის ასოცირებული წევრი იყო. ამგვარად, სომხეთის საზოგადოებრივმა რადიომ პროგრამების რეტრანსლირებისა და ევროპის მაუწყებელთა კავშირის პროექტებში მონაწილეობის უფლება მიიღო.

## საერთაშორისო მაუწყებლობა
სომხურის გარდა, საზოგადოებრივი რადიოს მაუწყებლობა საერთაშორისო და სომხეთის ეროვნული უმცირესობების ენებზეც მიმდინარეობს. მაუწყებლობა ხორციელდება შემდეგ ენებზე: სომხურ, აზერბაიჯანულ, არაბულ, გერმანულ, ესპანურ, თურქულ, ინგლისურ, რუსულ, სპარსულ, ფრანგულ და ქართულ ენებზე.

## იხილეთ აგრეთვე
*სომხეთის საზოგადოებრივი ტელევიზია

## რესურსები ინტერნეტში
* სომხეთის საზოგადოებრივი რადიოს ოფიციალური საიტი
* სომხეთის საზოგადოებრივი რადიოს საერთაშორისო მაუწყებლობა
* სომხეთის საერთაშორისო საზოგადოებრივი რადიო 

## სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის რადიოსადგურები
კატეგორია:ორგანიზაციები ანბანის მიხედვით
აფიფე ჟალე

**აფიფე ჟალე** (; დ. 1902, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 24 ივლისი 1941, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი მსახიობი, რომელიც ცნობილია, როგორც პირველი მაჰმადიანი თეატრის მსახიობი თურქეთში.

## ბიოგრაფია და კარიერა
ჟალე დაიბადა 1902 წელს სტამბოლში, ჰიდაიეთის და მისი მეუღლის მეთიეს ოჯახში. ჰყავდა და ბეჯიე და ძმა სალაჰი.

აფიფე სწავლობდა სტამბოლის გოგონათა სამრეწველო სკოლაში, თუმცა, მას მსახიობობა სურდა. ოსმალეთის იმპერიაში მაჰმადიან თურქ ქალებს, შინაგან საქმეთა სამინისტროს განკარგულებით, უფლება არ ჰქონდათ ეთამაშათ სცენაზე. ამის უფლება მხოლოდ არამუსლიმ ქალებს, — ბერძნებს, სომხებს და ებრაელებს ანუ უმცირესობებს ჰქონდათ

აფიფეს დებიუტი სცენაზე 1920 წელს შედგა, სადაც მან „ემელის“ როლი შეასრულა თეატრალურ პიესა „Yamalar“-ში, რომელიც დაიწერა ჰუსეინ სუათის მიერ. როლი მას შემდეგ გახდა ვაკანტური, რაც სომეხი ელიზა მინემეჯიანი საზღვარგარეთ წავიდა. ამ პიესისთვის სასცენო სახელი „ჟალე“ მიიღო, რის შემდეგაც მას შერჩა აფიფე ჟალეს სახელი. ქადიქიოის „აპოლოს თეატრში“ გამოსვლით, აფიფე ჟალე გახდა ქვეყნის პირველი მაჰმადიანი თურქი მსახიობი. მას მინიმუმ ორჯერ მოუწია დამალვა საპოლიციო შემოწმებისგან პიესის მიმდინარეობისას. კონსერვატორიის მმართველობა გააფრთხილეს შეზღუდვების თაობაზე, რამაც 1921 წელს ჟალეს გარიცხვა გამოიწვია. ამის შემდეგ, სხვადასხვა სახელებით თამაშობდა სხვადასხვა თეატრში.

აფიფე ჟალეს ტრაგიკული ცხოვრება ორჯერ ასახეს კინოში, პირველად 1987 წელს რეჟისორმა შაჰინ ქაიჰუნმა, ხოლო მოგვიანებით ჯეიდა ასლი ქილიჩქირანმა 2008 წელს ფილმით „*Kilit*“, ორივე ფილმში მთავარი როლი მიუჟდე არმა შეასრულა.

1998 წლის დეკემბერში, თურქეთის სახელმწიფო ოპერისა და ბალეტის თეატრში შედგა პრემიერა თანამედროვე ბალეტისა „აფიფეს“. შეადგინა თურგაი ერდენერმა, ხოლო ქორეოგრაფია ეკუთვნის ბეიჰან მერფის. ორი აქტისგან შემდგარი დრამა ასახავს აფიფეს ცხოვრების ოთხ ეტაპს ფერებით: ოქრო (ახალგაზრდობა), წითელი (ბრძოლა), იისფერი (ნარკომანია) და ვერცხლისფერი (სიკვდილი).

2000 წელს გამოვიდა მუსიკალური ალბომი „*Afife*“, რომელიც შეიცავს კლასიკურ მუსიკას შესრულებულს სოპრანო სელვა ერდენერის მიერ, რომელსაც აკომპანემენტს უწევდა რადიო „მოსკოვის“ ჩაიკოვსკის სიმფონიური ორკესტრი.

სტამბოლის ბეშიქთაშის რაიონის ორთაქიოის მიკრორაიონში, მის პატივსაცემად ეწოდა სახელები კულტურულ ცენტრს „აფიფე ჟალეს კულტურის ცენტრი“ და თეატრს „აფიფეს ჟალეს სცენა“.

1997 წლიდან, დაწესებულია ყოველწლიური ჯილდო „აფიფე ჟალეს თეატრალური ჯილდო“, რომელიც ენიჭება გამორჩეულ თეატრის მსახიობებს.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1902
კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1941
კატეგორია:თურქი მსახიობები
კატეგორია:თურქი თეატრის მსახიობები
აგანის ესპანური ხიდი

მარჯვნივ|მინი|250პქ|აგანის ესპანური ხიდი
**აგანის ესპანური ხიდი** () — ქვის თაღოვანი ხიდი გუამის ქალაქ ჰაგატნაში. აგებულია 1800 წელს ესპანეთის გუბერნატორ მანუელ მუროს ადმინისტრაციის დროს. ეს ერთადერთი შემორჩენილი ესპანური ხიდია აშშ-ის გუამის ტერიტორიის დედაქალაქ ჰაგატნაში. აგრეთვე ცნობილი როგორც **Sagon I Tolai Acho**, მდებარეობს ასპენალის ქუჩის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში და 1974 წლიდან შეტანილია აშშ-ის ისტორიული ადგილების ეროვნულ რეესტრში.

## სქოლიო
კატეგორია:გუამის ხიდები
კატეგორია:1800 წელს დასრულებული შენობა-ნაგებობები
ვოლფგანგ კელერი

**ვოლფგანგ კელერი** ( დ. 21 იანვარი, 1887, ტალინი, რუსეთის იმპერია  — გ. 11 ივნისი, 1967, ნიუ-ჰემფშირი, აშშ) — გერმანელი და ამერიკელი ფსიქოლოგი. ამერიკის მეცნიერებათა და ხელოვნებათა აკადემიის წევრი; ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების წევრი; ამერიკის მეცნიერებათა ნაციონალური აკადემიის წევრი. მაქს ვერტჰაიმერთან და კურტ კოფკასთან ერთად გეშტალტფსიქოლოგიის შემქმნელი. ფილოსოფიის დოქტორი (ბერლინის უნივერსიტეტი, 1909). ინტერესები: ზოგადი ფსიქოლოგია, ექსპერიმენტული ფსიქოლოგია, მუსიკის ფსიქოლოგია, ფსიქოფიზიოლოგია და კომპარატიული ფსიქოლოგია, ფსიქოლოგიის ფილოსოფია და თეორიული ფსიქოლოგია, კოგნიტური ეტოლოგია (ადამიანისმაგვარ მაიმუნებზე იკვლევდა მოვლენას, რომელსაც მან ინსაიტი უწოდა).

1921 წელს გახდა გეტინგენის უნივერსიტეტის პროფესორი; 1935-1958 წლებში იყო სუოთმორის კოლეჯის პროფესორი; ამერიკის ფსიქოლოგიური ასოციაციის პრეზიდენტი (1959); გერმანიის ფსიქოლოგიური საზოგადოების საპატიო პრეზიდენტი (1967); პენსილვანიის, ჩიკაგოს, ფრაიბურგის, მიუნსტერის, ტუბინგენის, უფსალას უნივერსიტეტების საპატიო დოქტორი. ბერლინის თავისუფალი უნივერსიტეტის საპატიო მოქალაქე (1965). ARA-ს (ამერიკული დახმარების ადმინისტრაცია) ჯილდო „თვალსაჩინო მეცნიერული წვლილისათვის“, 1957, ARA-ს პრეზიდენტი, 1958;

## ძირითადი პუბლიკაციები 
* 1913 Uber unbemerkte Empfindungen und Urteilstauschungen (Unnoticed feelings and misjudgements). Zeitschrift fur Psychologie, 66, 51-80.
* 1917 Intelligenzprufung an Menschenaffen.  (The mentality of apes, English translation, Harcourt Brace, 1925.)
* 1920 Die physischen Gestalten in Ruhe und im stationären Zustand: eine naturphilosophische Untersuchung 
* 1929 Gestalt Psychology. Liveright (rev. edn, 1947).
* 1938 The Place of Value in a World of Facts.  Liveright.
* 1958 The present situation in brain physiology. American Psychologist, 13,150-154.
* 1965 Unsolved problems in the field of figural after-effects. Psychological Record, 15, 63-83.
* 1969 The Task of’Gestalt Psychology. Princeton University Press.
## რესურსები ინტერნეტში 
* Biography and bibliography
* Comprehensive Gestalt psychology website of the international Society for Gestalt Theory and its Applications - GTA 
* Memoir Wolfgang Köhler - Wolfgang Köhler Primate Research Center, Leipzig 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1887
კატეგორია:გარდაცვლილი 1967
კატეგორია:გერმანელი ფსიქოლოგები
კატეგორია:ტალინში დაბადებულები
სულგუნი

**სულგუნი** (სულუგუნი; სვან. სჷლგინ, გუ̂ა̈რჯილ, ლჷჯმარე; მეგრ. სელეგინი; იმერ. სურგუნი) — ქართული ყველის სახეობა. მზადდება ძროხის ან კამეჩის ახალმოწველილი რძისგან. ტრადიციულად სამეგრელოსა და სვანეთის რეგიონებში აწარმოებდნენ. სულგუნის დამზადებისას ახლად ამოყვანილ „ჩვილ“ ყველს ჩაჭრიან რძეში ან თბილ წყალში და ზელენ ხელით ვიდრე არ ამოიწელება. შემდეგ ამ მასას მოაყრიან მარილს, მრგვალ თავებად შეახვევენ, ერთხანს ცივ წყალში ამყოფებენ და მერე შესანახად ჩაყრიან წათხში. შენახვის ხანგრძლივობით გამოირჩევა შებოლილი სულგუნი, რომელიც მკვრივია და სპეციფიკური სასიამოვნო სუნი და გემო აქვს.

სულგუნისაგან ამზადებენ აგრეთვე სხვადასხვა ფორმის „პწნილებს“, ფიგურებს (მაგ., ჩიტი, ხარის უღელი, ჭაპანი, ირემი, ცხვარი და ა.შ.). ეს ფიგურები საახალწლო სარიტუალო პურების მსგავსად ძველი რელიგიური რწმენა-წარმოდგენების კვალობაზეა შექმნილი და ძირითადად ნაყოფიერებისა და გამრავლების იდეას ემსახურებოდა.

XIX საუკუნის ბოლოს სულგუნი ექსპორტზე გადიოდა ევროპის ქვეყნებში. ტრადიციულად სულგუნს დასავლეთ საქართველოში აწარმოებდნენ, თუმცა ბოლო 40 წელიწადი სულგუნი მთელ საქართველოში იწარმოება. სულგუნი შეიძლება იყოს ჭყინტი, მშრალი, დავარგებული, შებოლილი ან ტრადიციული სუნელების, თაფლისა თუ ღვინის არომატი ჰქონდეს. 

2017 წელს წარმოებული იყო 1,327.7 ტ. ამ ყველის მიმართ ინტერესის გამო მისი წარმოება სხვა ქვეყნებშიც დაიწყეს.   

სულგუნი, ძველ ქართულში „სულდგუნი“, მოხსენიებული აქვთ სულხან-საბა ორბელიანსა (XVII ს.) და დავით ჩუბინაშვილს (XIX ს.). საშუალო ფეოდალურ ხანაში სულგუნი ამავე სახელწოდებით არსებობდა. ივანე ჯავახიშვილის აზრით, სულგუნი „სუელ“-ისაგან მომდინარეობს, „სუელ“ ფუძის ნათესაობითი ბრუნვის „სუელის“ (შრატ-ის) ფორმაზე -„გან“ ელემენტის დართვით. 

## სქოლიო
კატეგორია:ქართული ყველი
ტანზანიის გეოგრაფია

მინი|ტანზანიის ტოპოგრაფიული რუკა.
მინი|ტანზანიის სატელიტური სურათი.
**ტანზანიის გეოგრაფია** — მრავალფეროვნებით გამოირჩევა. მას აქვს ბევრი მტკნარი და მლაშე ტბები, ეროვნული პარკები და აფრიკის უმაღლესი მწვერვალი კილიმანჯარო (5,895 მ.).

ტანზანიის ჩრდილოეთი არის მთიანი. იქ არის უსამბარას და პარეს ქედები. ჩრდილოეთშია აქტიური ვულკანი მერუ და კილიმანჯარო რომელსაც ყოველწლიურად ათასობით ტურისტი ნახულობს. მთების დასავლეთით გადის გრეგორის რღვევის ხაზი, რომელიც აღმოსავლეთ აფრიკის რღვევის ხაზის ნაწილია. რღვევის ხაზის ტერიტორიაზე მდებარეობს ბევრი მლაშე ტბა, მათ შორის: ნატრონი, მანიარა, ეიასი. რღვევის ხაზი მოიცავს ასევე კრატერის მთიანეთს სადაც მდებარეობს ნგორონგოროს დაცული ტერიტორია. კრატერიდან სამხრეთით მდებარეობს სერენგეტის ეროვნული პარკი.

ჩრდილო-დასავლეთში კენია-უგანდის საზღვართან მდებარეობს ტბა ვიქტორია, რომელიც ზედაპირის ფართობით აფრიკაში უდიდესია. ეს ტბა ტრადიციულად მიიჩნევა ნილოსის სათავედ. მისგან სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს ტბა ტანგანიიკა, რომელიც ტანზანიას კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკისგან ყოფს. ის ბაიკალის შემდეგ მსოფლიოში ყველაზე ღრმა ტბად მიიჩნევა. ამ ტბებს შორის მოქცეული ბრტყელი ტერიტორია ბუნების მსოფლიო ფონდის მიერ ცენტრალური ზიმბაზიური მიომბოს ტყის ეკორეგიონის ნაწილად მიიჩნევა.

ტანზანიის ცენტრალური ნაწილი წარმოადგენს დიდ პლატოს, რომელიც აღმოსავლეთი აფრიკის პლატოს ნაწილია. პლატოს სამხრეთი არის მდელო,  რომლის უდიდეს ნაწილზეც მდებარეობს სელუსის ეროვნული პარკი. პლატოს ჩრდილოეთი წარმოადგენსსახნავ მიწებს, სადაც ასევე მდებარეობს დედაქალაქი - დოდომა.

ტანზანიის აღმოსავლეთ სანაპიროზე არის ქვეყნის უდიდესი ქალაქი და ყოფილი დედაქალაქი - დარ-ეს-სალამი. ქალაქიდან ჩრდილოეთით ზანზიბარის არქიპელაგზე მდებარეობს ზანზიბარის ვატონომიური რესპუბლიკა. სანაპირო აღმოსავლეთ-აფრიკული მანგროს ტყეების სამშობლოა.

ადმინისტრაციულად ტანზანია დაყოფილია 30 რეგიონად. მათგან ზანზიბარის კუნძულზე მდებარეობს სამი, ხოლო კუნძულ პემბაზე ორი.

ტანზანიაში არის ტროპიკული კლიმატი, გარკვეული რეგიონალური განსხვავებებით. მაღალმთიან რეგიონში ტემპერატურა მერყეობს 10 - 20 °C -ს შორის. დანარჩენ ტერიტორიაზე ტემპერატურა 20 °C-ზე ქვემოთ იშვიათად ჩამოდის. ყველაზე ცხელი პერიოდია ნოემბერი-თებერვალი (25–31 °C), ხოლო ყველაზე ცივი მაისი-აგვისტო (15–20 °C).
## სქოლიო 
კატეგორია:ტანზანიის გეოგრაფია
ბეინბრიჯის კლასი

**ბეინბრიჯის კლასი** შესაძლოა ნიშნავდეს:
* ბეინბრიჯის კლასის საესკადრო ნაღმოსანი – აშშ-ის საზღვაო ძალების საესკადრო ნაღმოსნების კლასი
* ბეინბრიჯი კლასის კრეისერი – აშშ-ის საზღვაო ძალების კრეისერი ბირთვული მოდიფიცირებით

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი
ნატურმორტი ჩალის ქუდით

**ნატურმორტი ჩალის ქუდით** () — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი, ასევე ცნობილი სახელით *„ნატურმორტი ყვითელი ჩალის ქუდით“* ან *„ნატურმორტი ქუდით და ჩიბუხით“*, შესრულებული 1881 ან 1885 წლის ნოემბრის ბოლოსა და დეკემბრის დასაწყისში, იმ პერიოდში, როდესაც ვინსენტი ქალაქ ნუენენში ცხოვრობდა.

## ვან გოგი ნუენენში
1884 წლის ნოემბერში ვინსენტი ახალი ტილოების, ნატურმორტების შექმნას იწყებს, ხატავს ბოთლებს, თასებს, ქოთნებსა და სხვა ნივთებს. *ნატურმორტი ჩალის ქუდით* სწორედ მაშინ, ნუენენში შექმნა. ის წერდა, რომ ნამუშევრების გაყიდვა ძალიან რთული იქნებუდა, მაგრამ სჯეროდა, რომ იმ ზამთარს შექმნილი ნატურმორტები ძვირად ფასობდნენ. იმ ორი წლის განმავლობაში, როცა ვან გოგი ნუენენში იმყოფებოდა, მრავალი აკვარელის და 200-მდე ზეთის საღებავებით შესრულებული ნამუშევარი შექმნა. ამასთან გაამრავალფეროვნა პალიტრა, ნახატებში გამოიყენა ახალი, განსხვავებული ფერები, მათ შორის ოხრა, მიწისფერი, ძალიან მუქი მწვანე, რამაც მის ნამუშევრებს ახალი იერი შესძინა. როცა თეოს, ვინსენტის ახალი ნახატების პარიზში გაყიდვა გაუჭირდა, მისწერა მას, რომ ნახატები ძალიან მუქი და იმ დროინდელი იმპრესიონისტების ნამუშევრებისგან რადიკალურად განსხვავებული იყო.

ნამუშევარი ერთ-ერთია კროლერ-მიულერის მუზეუმის კოლექციიდან ოტერლოში, ნიდერლანდებში.

## სქოლიო
კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები
კატეგორია:1885 წლის ნახატები
კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
მაღალი საზოგადოება (სერიალი)

**მაღალი საზოგადოება** () — თურქული ტელესერიალი, რომლის ჩვენება დაიწყო 2016 წლის 16 ივნისს. ეს არის პროდიუსერ ბურაქ საღიაშარის ერთ-ერთი პირველი ნამუშევარი.

## პერსონაჟები 
## რესურსები ინტერნეტში
* Yüksek Sosyete.

კატეგორია:თურქული ტელესერიალები
ვირგოლანდია

**ვირგოლანდია** () — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 420 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ გოვერნადორ-ვალადარისის შემადგენლობაში.

2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 658 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20,13 კმ²-ზე. ფართობი 281 022 კმ²-ია.

## იხილეთ აგრეთვე
* მინას-ჟერაისი
* ბრაზილიის შტატები

## რესურსები ინტერნეტში
**ბრაზილიის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტი, 2010 წლის აღწერის მონაცემები*

კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
მიგელ ტროვოადა

**მიგელ ტროვოადა** (; დ. 27 დეკემბერი, 1936) — სან-ტომე და პრინსიპის პრემიერ-მინისტრი 1975-1979 წლებში და სან-ტომე და პრინსიპის პრეზიდენტი 1991-2001 წლებში. 2014 წლის 16 ივლისს, იგი გაეროს გენერალური მდივნის სპეციალურ წარმომადგენლად და გვინეა-ბისაუში მდებარე გაეროს ინტეგრირებული სამშვიდობო ოფისის (UNIOGBIS) ხელმძღვანელად დაინიშნა. აღნიშნულ თანამდებობების დაკავებამდე, ტროვოადა გვინეის ყურის კომისიის აღმასრულებელი მდივანი იყო. 

## ბიოგრაფია
მიგელ ტროვოადა დაიბადა 1936 წლის 27 დეკემბერს, სან-ტომეში. მან ანგოლის საშუალო სკოლა დაამთავრა და შემდეგ, სწავლა ლისაბონის უნივერსიტეტში, სამართლის ფაკულტეტზე განაგრძო. 1960 წელს, ტროვოადამ, ყოფილ თანაკლასელ მანუელ პინტუ და კოშტასთან თანამშრომლობით, „სან-ტომე და პრინსიპის გათავისუფლების კომიტეტი“ (CLSTP) დააარსა, რომელსაც, 1972 წელს, „სან-ტომე და პრინსიპის განმათავისუფლებელი მოძრაობა“ ეწოდა. 1961-1975 წლებში, გაბონში მდებარე საკუთარი შტაბ-ბინების ხელმძღვანელობისთვის, მას საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა ეკავა. ტროვოადას მეშვეობით, 1972 წელს, აფრიკული ერთიანობის ორგანიზაციის (OAU) აღიარება მოხდა. 

პორტუგალიაში, მიხაკების რევოლუციით ესტადო-ნოვოს რეჟიმის დამხობის შემდეგ, მიგელ ტროვოადა სან-ტომე და პრინსიპის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა ეკავა (12 ივლისი, 1975 — 9 აპრილი, 1979). თუმცა, პრეზიდენტსა და მას შორის არსებული ურთიერთობა დაიძაბა, რაც საბოლოოდ, იმით დასრულდა, რომ პრეზიდენტმა კოშტამ, 1979 წელს, პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა გაუქმებულად გამოაცხადა. რამდენიმე თვის შემდეგ, ტროვოადას ბრალად დაედო მთავრობის წინააღმდეგ შეთქმულება. 21 თვის განმავლობაში, იგი პატიმრობაში იმყოფებოდა და გათავისუფლების შემდეგ, ქვეყნიდან, საფრანგეთში გააძევეს. 1990 წლის მაისში, დემოკრატიული კონსტიტუციის მიღების შემდეგ, მიგელ ტროვოადა სამშობლოში დაბრუნდა და საპრეზიდენტო არჩევნებში საკუთარი კანდიდატურა წარადგინა.

1991 წელს, ტროვოადამ ქვეყნის ისტორიაში პირველად გამართულ მრავალპარტიულ საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა და სან-ტომე და პრინსიპის პრეზიდენტი გახდა. 1996 წელს, იგი მეორე ვადით აირჩიეს პრეზიდენტად. თანამდებობის დაკავებისას, იგი არც ერთი პოლიტიკური პარტიის წევრი არ იყო, მაგრამ პირველი ვადის მიწურულს, მან ახალი პოლიტიკური პარტია — „დამოუკიდებელი დემოკრატიული მოძრაობა“ (ADI) ჩამოაყალიბა.

1995 წლის 15-დან 21 აგვისტომდე მიმდინარე პუტჩის პერიოდში, მისი მთავრობა დაამხეს. 

პრეზიდენტმა ტროვოადამ, თანამდებობა 2001 წლის 3 სექტემბერს დატოვა, მას შემდეგ, რაც ქვეყნის მომავალ პრეზიდენტად ფრადიკე დე მენეზეში აირჩიეს.

2009 წლის 21 იანვარს, მიგელ ტროვოადა, გვინეის ყურის კომისიის აღმასრულებელ მდივნად დაინიშნა.

მიგელ ტროვოადას შვილი, პატრის ტროვოადა, აგრეთვე, პოლიტიკოსია და 2008 წელს სან-ტომე და პრინსიპის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა ეკავა.

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 დეკემბერი
კატეგორია:დაბადებული 1936
კატეგორია:სან-ტომე და პრინსიპის პრეზიდენტები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
მიქაელ სირიელი

**მიქაელ სირიელი** (ცნობილი როგორც **მიქაელ დიდი**;  ; დ. 1126, მელიტენე — გ. 7 ნოემბერი, 1199, ბარ საუმას მონასტერი) — სირიელ იაკობიტთა მართლამადიდებელი ეკლესიის პატრიარქი 1166-1199 წლებში, სირიულ ენაზე დაწერილი შუასაუკუნეების ქრონიკების ავტორი.

დაიბადა სასულიერო პირის ოჯახში. მამამისი ელია (ელისა) კინდასი იყო მღვდელი. 

ჩვენს დრომდე მოღწეულია მისი რამდენიმე ნაშრომი, მაგრამ ისტორიოგრაფიაში ის ცნობილია როგორც „ქრონიკების“ ავტორი, რომელიც მოიცავს პერიოდს სამყაროს შექმნიდან XII საუკუნემდე. ქრონიკა მნიშვნელოვანია ასევე იმ თვალსაზრისითაც რომ ის მოიცავს ჩვენამდე არ მოღწეული ნაწარმოებების ფრაგმენტებს.

„ქრონიკა“ მოიცავს ფლავიუსის მოწმობას, ასევე ადასტურებს ფრანკ-კათოლიკების შემწყნარებლობას მონოფიზიტების მიმართ. ქრონიკებში არაა აღწერილი ქრისტიანებს შორის არცერთი რელიგიური დაპირისპირება.

ჩვენამდე მოღწეულია 1598 წელს სირიულ ენაზე გადაწერილი ასლი. ხელნაწერი ინახება ხალების (ალეპო) ეკლესიაში და მისი შესწავლა შეუძლებელია. ფრანგა მეცნიერმა ჟან ბატისტ შაბომ შექმნა ხელნაწერი ასლი და გადათარგმნა ფრანგულად. ასევე არსებობს 1246 წლის მოკლე ძველსომხური თარგმანი აღნიშნული ხელნაწერისა, რომელიც 1868 წელს ფრანგულ ენაზე გამოსცა ვიქტორ ნალგლუამ.

## საინტერესო ფაქტები 
მიქაელ სირიელის გადმოცემით „536 წელს მზე გამუქდა და ეს სიბნელე გაგრძელდა 18 თვე ისე რომ ნაყოფიც ვერ დამწიფდა“.  აღნიშნული მონაცემები გამოყენებულ იქნა ნასა-ს მეცნიერების მიერ კლიმატური ცვლილებების ანგარიშთან დაკავშირებით, რომელიც დაკავშირებული იყო ვულკანის ამოფრქვევასთან.

## ლიტერატურა
* Michel le Syrien. Chronique / Chabot J.-B.. — Paris, 1899. — Т. I.
* Michel le Syrien. Chronique / Chabot J.-B.. — Paris, 1901. — Т. II.
* Michel le Syrien. Chronique / Chabot J.-B.. — Paris, 1905. — Т. III.
* Michel le Syrien. Chronique / Chabot J.-B.. — Paris, 1910. — Т. IV.

## რესურსები ინტერნეტში
* 

კატეგორია:დაბადებული 1126
კატეგორია:გარდაცვლილი  7 ნოემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1199
კატეგორია:სირიელი ისტორიკოსები
კატეგორია:სირიელ იაკობიტთა მართლმადიდებელი ეკლესიის პატრიარქები
ჩონჩხის თავის ქალა სიგარეტით

**ჩონჩხის თავის ქალა სიგარეტით** () — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი, შესრულებული ზეთის საღებავებით ტილოზე. ნახატი არ არის დათარიღებული, მაგრამ მისი შესრულების სავარაუდო თარიღია 1885-1886 წლების ზამთარი იმ პერიოდში, როცა ნახატი შეიქმნა, ცნობილია, რომ ვან გოგი ანტვერპენის სამხატვრო აკადემიაში სწავლობდა და როგორც შემდეგ თქვა, გაკვეთილები და სასწავლო პროგრამა ძალიან მოსაწყენი იყო და არაფერს ასწავლიდა მას. 

## სქოლიო
კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები
კატეგორია:1886 წლის ნახატები
კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით