ზოფია კიელან-იავოროვსკა

**ზოფია ემილია კიელან-იავოროვსკა** () (დ. 25 აპრილი, 1925 — გ. 13 მარტი, 2015) — პოლონელი პალეობიოლოგი.  1960-იანი წლების შუაში კიელენ-იავოროვსკა ხელმძღვანელობდა პოლონურ-მონღოლური პალეონტოლოგიური ექსპედიციების სერიებს გობის უდაბნოში. კიელენ-იავოროვსკა იყო პირველი ქალი, რომელმაც იმსახურა  გეოლოგიურ მეცნიერებათა საერთაშორისო კავშირის აღმასრულებელ კომიტეტში.

## ადრეული ცხოვრება და განათლება 
კიელენ-იავოროვსკას განათლება დაიწყო მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ. რადგან ვარშავის უნივერსიტეტის გეოლოგიის ფაკულტეტი განადგურდა 1939 წელს, ის ესწრებოდა ლექციებს რომან კოზლოვსკის სახლში. შესაბამისად, მან მოიპოვა მაგისტრის ხარისხი ზოოლოგიაში და დოქტორის - პელეონტოლოგიაში ვარშავის უნივერსიტეტში, სადაც მოგვიანებით ის გახდა პროფესორი.

## კარიერა და კვლევა 
კიელან-იავოროვსკა დასაქმდა პოლონეთის სამეცნიერო აკადემიის პალეობიოლოგიის ინსტიტუტში. ის სხვადასხვა ფუნქციას ითავსებდა პოლონეთის პროფესიულ ორგანიზაციებში და ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ის იყო პირველი ქალი, რომელმაც იმსახურა გეოლოგიურ მეცნიერებათა საერთაშორისო კავშირში.

## პირადი ცხოვრება 
ის დაქორწინდა ზბიგნევ იავოროვსკიზე, რადიობიოლოგიის პროფესორზე 1958 წელს. მისმა წიგნმა, „*Mammals from the Age of Dinosaurs-მა“* მას მოუტანა პოლონური სამეცნიერო ფონდის პრესტიჟული ჯილდო 2005 წელს. მას ასევე გადაეცა რომერ-სიმფსონის მედალი 1995 წელს. ზოფია ასევე იყო პოლონეთის აღორძინების ორდენის მეთაური და ოფიცერი.

## გამორჩეული სამეცნიერო შრომები
* Kielan, Z. 1953. Les trilobites Mésodévoniens des Monts des Sainte-Croix. Palaeontologia Polonica, 6: 50 pp.
* Kielan-Jaworowska, Z. 1968. Scolecodonts versus jaw apparatuses. Lethaia, 1: 39-49
* Kielan-Jaworowska, Z. 1969. Discovery of a multituberculate marsupial bone. Nature, 222: 1091—1092.
* Kielan-Jaworowska, Z. and Sochava, A. V. 1969. The first multituberculate from the Uppermost Cretaceous of the Gobi Desert. Acta Palaeontologica Polonica, 14: 355—371.
* Kielan-Jaworowska, Z. 1970. Unknown structures in multituberculate skull. Nature 226: 974—976.
* Butler , P. M. and Kielan-Jaworowska, Z. 1973: Is Deltatheridium a marsupial? — Nature 245: 105—106.
* Kielan-Jaworowska, Z. 1975. Possible occurrence of marsupial bones in Cretaceous eutherian mammals. Nature, 255: 698—699
* Crompton, A. W. and Kielan-Jaworowska, Z. 1978. Molar structure and occlusion in Cretaceous therian mammals. In Butler , P. M. and Joysey, K. A. (eds.), Studies in the Development, Function and Evolution of Teeth: 249—289. Academic Press, London and New York.
* Kielan-Jaworowska, Z. 1979. Pelvic structure and nature of reproduction in Multituberculata. Nature, 277: 402—403.
* Lillegraven, J. A., Kielan-Jaworowska, Z. and Clemens, W. A. (eds.), Mesozoic Mammals. The First Two-thirds of Mammalian History. University of California Press, Berkeley: 99-149.
* Kielan-Jaworowska, Z. 1980. Absence of ptilodonoidean multituberculates in Asia and its paleogeographic implications. Lethaia, 13: 169—175.
* Fosse, G., Kielan-Jaworowska, Z. and Skaale, S. G. 1985. The microstructure of tooth enamel in multituberculate mammals. Palaeontology, 28: 435—449.
* Kielan-Jaworowska, Z., Presley, R. and Poplin, C. 1986. Cranial vascular system in taeniolabidoid multituberculate mammals. Transactions of the Royal Society of London , B. Biological Sciences, 313: 525—602.
* Kielan-Jaworowska, Z., Dashzeveg, D. and Trofimov, B. A., 1987. Early Cretaceous multituberculates from Asia and a comparison with British and North American Jurassic forms. Acta Palaeontologica Polonica, 32: 3-47.
* Kielan-Jaworowska, Z., Crompton, A. W. and Jenkins F. A. 1987. The origin of egg laying mammals. Nature, 326: 871—873.
* Hopson, J. A., Kielan-Jaworowska, Z. and Allin, E. F. 1989. The cryptic jugal in multituberculates. Journal of Vertebrate Paleontology, 9: 201—209.
* Kielan-Jaworowska, Z. and Nessov, L. A. 1990. On the metatherian nature of the Deltatheroida, a sister group of the Marsupialia. Lethaia, 23: 1-10.
* Kielan-Jaworowska, Z. and Ensom, P. 1992. Multituberculate mammals from the Purbeck Limestone Formation (Late Jurassic) of Southern England. Palaeontology, 36: 95-126.
* Krause, D. W., Kielan-Jaworowska, Z. and Bonaparte, J. F. 1992. Ferugliotherium the first multituberculate from South America. Journal of Vertebrate Paleontology, 12: 351—376.
* Kielan-Jaworowska, Z. and Ensom, P. C. 1994. Tiny plagiaulacoid multituberculate mammals from the Purbeck Limestone Formation of Dorset, England. -Palaeontology, 37: 17-31.
* Kielan-Jaworowska, Z. 1997. Characters of multituberculates neglected in phylogenetic analyses of early mammals. Lethaia, 29: 249—266.
* Kielan-Jaworowska, Z., Cifelli, R. and Luo, Z. 1998. Alleged Cretaceous placental from down under. Lethaia 31: 267—268.
* Luo: Z.-X., Cifelli, R. L., and Kielan-Jaworowska, Z. 2001. Dual origin of tribosphenic mammals. Nature 409: 53-57.
* Kielan-Jaworowska, Z. and Hurum, J. H. 2001. Phylogeny and systematics of multituberculate mammals. Palaeontology 44: 389—429.
* Zofia Kielan-Jaworowska, Richard L. Cifelli, and Zhe-Xi Luo, 2004. Mammals from the age of dinosaurs : origins, evolution, and structure. New York: Columbia University Press. ISBN 0-231-11918-6

## რესურსები ინტერნეტში
* ვებ-გვერდი მეცნიერი პროფესორისა კიელან-იავოროვკასი PAN სერვერზე 

## სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი
კატეგორია:გარდაცვლილი 13 მარტი
კატეგორია:დაბადებული 1925
კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
კატეგორია:პოლონელი პალეონტოლოგიები
კატეგორია:პოლონელი ქალი პალეონტოლოგები
კატეგორია:ნორვეგიული მეცნიერებისა და ლიტერატურის აკადემიის წევრები
კატეგორია:ევროპული აკადემიის წევრები
კატეგორია:პოლონელი ქალი გეოლოგები
კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მეცნიერები
კატეგორია:პოლონელი ქალი მეცნიერებები
კატეგორია:პოლონელი ქალი აკადემიკოსები