ალბანური კომიქსები

250px|მინი|ალტ=ალბანეთის სახელმწიფო გერბი|ალბანეთის სახელმწიფო გერბი
**ალბანური კომიქსები**, მიუხედავად იმისა, რომ საერთაშორისო მასშტაბით ნაკლებად ცნობილია, ძირითადად იქმნებოდა კოსოვოელი კომიქსის ავტორების მიერ. უახლეს დრომდე ალბანეთში არ არსებობდა კომიქსის ტრადიცია, და კომიქსები აღიქმებოდა, როგორც უსარგებლო ლიტერატურა, ცნობილი როგორც ფუმეტი (სიტყვასიტყვით, კვამლის პატარა ღრუბლები), სავარაუდოდ იმიტომ, რომ პოპ ხელოვნება აკრძალული იყო დიქტატორული კომუნისტური რეჟიმის მიერ. 
დღეს კოსოვოში გამოდის ერთი კომიქსის ჟურნალი სახელწოდებით „ლეონი“, ასევე არსებობს კომიქსი „ტაფე კუსური“ (უძველესი სერიული პერსონაჟი, შექმნილი აგიმ ქენას მიერ. სერია გააგრძელა მისმა შვილმა, რრონ ქენამ), ასევე „გარფილდი“ და „კალვინი და ჰობსი“  (ალბანურ ენაზე თარგმნილი), რომლებიც ქვეყნდება გაზეთ „კოჰა დიტორე“-ში.

## მოკლე ისტორია
კოსოვოში კომიქსის კულტურაზე ყველაზე დიდი გავლენა იქონია იუგოსლავიურმა სუბკულტურამ, თუმცა სხვა ქვეყნებსაც ჰქონდათ გავლენა. პირველი კომიქსი, რომელიც კოსოვოში გამოქვეყნდა, იყო აგიმ ქენას „ტაფე კუსური“ (გაზეთი „რილინდია“). ასევე არსებობდა ალბანური კომიქსის ჟურნალი, რომელიც გამოიცემოდა პრიშტინაში, კოსოვოში, 90-იანი წლების პარალელური მმართველობის დროს და მას ერქვა „სტრიპ არტი“. მასში წარმოდგენილი იყო როგორც ადგილობრივი, ისე საერთაშორისო ავტორების კომიქსები. ჟურნალის გამოცემა შეწყდა დაფინანსების ნაკლებობის გამო. „სტრიპ არტის“ გარეშე კომიქსის კულტურა ძირითადად გაგრძელდა ბავშვთა და მოზარდთა ჟურნალების მეშვეობით. 

ალტერნატიულ ხელოვნებას ეძღვნებოდა ჟურნალი *Hapi Alternativ*, რომელსაც რედაქტორობდა კომიქსების ფანი პეტრიტ სელიმი. ჟურნალი აქვეყნებდა როგორც ადგილობრივ, ისე უცხოურ კომიქსებს და წარმოადგენდა ისეთ ახალ პერსონაჟებს, როგორიცაა „ჰელბოი“ ალბანურენოვან ბაზარზე. 

კიდევ ერთი შერეული შინაარსის ჟურნალი იყო „ჰარეჯა“ (გამოიცემოდა ყოველთვიურად 90-იან წლებში იბრაჰიმ კადრიუს მიერ) და ყოველკვირეული საბავშვო დამატება გაზეთ „კოჰა დიტორე“-ში, სახელწოდებით „ვიზატორი“ (გამოიცემოდა 2000-2005 წლებში ილ რუგოვას მიერ). გამომცემლობა „რროტა“-მ 2003 წელს გამოსცა და თარგმნა „სპაიდერმენი“, „ალან ფორდი“ და X-ადამიანები.  შემდგომში მათ გამოსცეს ყოველთვიური საბავშვო ჟურნალი, სახელწოდებით „პიშპირიკუ“, სადაც რეგულარულად იბეჭდებოდა ხუთგვერდიანი კომიქსი (დაწერილი და ილუსტრირებული ტრემბელატის მიერ). ყოველდღიური „ზერი“ 1999 წელს ასევე აქვეყნებდა ორიგინალურ ნაწარმოებებს, ხოლო ყოველკვირეული „ჯავა“ 2003 წელს აქვეყნებდა „რროტელატ-ს“ (ედონ მუჰახჰერის ავტორობით), თუმცა ორივემ შეწყვიტა ეს პრაქტიკა.

კოლოკვიალურ ალბანურში კომიქსებს ეძახიან „სტრიპას“, რაც აჩვენებს იუგოსლავიური კომიქსის კულტურის გავლენას.

კოსოვოში კომიქსების შეძენა რთულია. ზოგიერთი მათგანი იყიდება გაზეთ „რილინდიას“ გავრცელების პუნქტებში, ხოლო ფანებს შეუძლიათ შეზღუდული რაოდენობის ასლების მოძიება პრიშტინას ცენტრში კომიქსებით შთაგონებულ კაფეში, სახელწოდებით *Stripdepot*, ასევე წიგნის მაღაზია-კაფეში ''Dit' e Nat'*.

## ავტორები
კოსოვოში მთავარი კომიქსის ავტორები არიან: აგიმ ქენა, შპენდ კადა,  ბინჯამენ ჰახჰა, ვალდეტ გაში, გჯონ მარკუ, განი სუნდური, განი ჯაკუპი, რამადან ზაპლუჟა, ფაჰრი ახანელა. ალბანეთის მთავარი კომიქსის ავტორები: შპენდ ბენგუ. კომიქსებით შთაგონებული ბარი დააარსა პეტრიტ სელიმმა, კომიქსების ენთუზიასტმა და კომიქსის ჟურნალ *Hapi Alternativ''-ის ყოფილმა გამომცემელმა.

*1997-1998 წლებში სოროსის ფონდის მიერ ორგანიზებული და დაფინანსებული იყო ერთწლიანი კომიქსის სკოლა, რომელიც შეწყდა კოსოვოს ომის გამო.

## აგრეთვე იხილეთ
* ალბანური ხელოვნება (Albanian art)
* ალბანური მუსიკა (Albanian music)

## სქოლიო
კატეგორია:კომიქსები
კატეგორია:კომიქსების მწერლები
კატეგორია:ალბანეთი