open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ყვითელი პრესა

**ყვითელი პრესა** — ტერმინი ჟურნალისტიკაში, რომლითაც აღინიშნება დაბალი საფასურის ბეჭდითი პრესის გამოცემები, რომელთა ძირითადი სპეციალიზაცია არის ჭორების (ხშირ შემთხვევაში გადაუმოწმებელი და მატყუარი), სენსაციებისა და სკანდალების გაშუქება. ამგვარ გმოცემებში ინფორმაცია მხოლოდ გასართობი საშუალებაა. 

## წყარო 
* «ყვითელი პრესის ფენომენი». ევგენი საზონოვი, სამეცნიერ-კულტუროლოგიური ჟურნალი RELGA, № 7 [109] 23.05.2005

კატეგორია:პრესა
კატეგორია:ჟურნალისტიკა
ჭანჭახოვანი

**ჭანჭახოვანი** — ხეობა თუშეთის ერთ-ერთი ისტორიული თემის, ჩაღმას ტერიტორიაზე. თანამედროვე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით თავსდება კახეთის მხარის ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე და მოიცავს სოფლებს: ხახაბო, ხისო, შტროლთა, ჩიგლაურთა, ჟველურთა, ცოკალთა, ნაციხარი. ლიტერატურაში მოხსენიებულია ასევე, როგორც თუშეთის ცალკე თემი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:თუშეთის თემები
კატეგორია:საქართველოს ხეობები
აზოტის ციკლი

**აზოტის ჩაკეტილი ციკლით** ხდება სიცოცხლისათვის აუცილებელი აზოტის ნაერთების წრებრუნვა ორგანიზმში. ამ წრებრუნვაში გადამწყვეტ როლს ბაქტერიები ასრულებს. **აზოტის ციკლი** არის გზა რომლის საშუალებითაც ხდება აზოტის გარდასახვა რამდენიმე ფორმაში, რა ფორმებითაც აზოტს ცოცხალი ორგანიზმები იყენებენ. ჰაერი აზოტის ყველაზე დიდ მარაგს წარმოადგენს (78%). აზოტი აუცილებელია ცოცხალისთვის, რადგან ინფორმაციული მოლეკულების, დნმ-ს და რნმ-ს შემადგენლობაში მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს .აზოტი შედის ცილების შემადგენლობაშიც. მცენარეებში, აზოტი საჭიროა ფოტოსინთეზის განსახორციელებლად და ზრდისათვის. აზოტის ფიქსაცია არის პროცესი, რომლის დროსაც აზოტი აირის ფორმიდან N2 გადადის სხვადასხვა ფორმებში მაგალითად, ნიტრატებსა და აზოტის დიოქსიდში. ნიტროგენის ფიქსაცია უმეტესად ხორციელდება ბაქტერიების მიერ. ბაქტერიებს აქვთ ენზიმი, რომელიც აკომბინირებს N2-ს H2თან რომ წარმოქმნას ამიაკი NH3. ზოგი ასეთი ბაქტერია არსებობს მცენარეების ფესვებში. ასეთ მცენარეებს ბაქტერიები ამარაგებენ ამიაკით, ხოლო სანაცვლოდ იღებენ კარბოჰიდრატებს.

აზოტი ცხოველებში მცენარეების ჭამის გზით ხვდება. ამონიუმი NH4 ნიადაგში ხვდება ბაქტერიისა და სოკოების დახმარებით. ამ პროცესს ამონიფიკაცია ჰქვია. თუ NH4-ის დონე მაღალია, ნიტრიფიკაცია უნდა მოხდეს. ნიტრიფიკაცია ეწოდება პროცეესს, რომლის დროსაც ამიაკი და ამონიუმი იშლებიან ნიტრიტებად და შემდეგ ნიტრატებად ისევ ბაქტერიის მიერ. იმის გამო რომ NO2 და NO3 უარყოფითად არიან დამუხტულები, არ უერთდებიან ადვილად ნიადაგს და წვიმისა და მორწყვის დროს ირეცხებიან ნიადაგიდან. ნიტრატების დიდი რაოდენობა სასმელ წყალში საშიშია, განსაკუთრებით ბავშვებისათვის და იწვევს მეთემოგლობინემიას. (ნიტრატი მომნელებელ სისტემაში გადაიქცევა ნიტრიტად, ნიტრირტი რეაქციაში შევა ჟანგბადის მატარებელ ცილასთან, ოქსიჰემოგლობინთან და წარმოქმნის მეტეგლობინს , რომელიც ჟანგბადს ვეღარ ატარებს. თუ მეტეგლობინის დიდი რაოდენობა აღმოჩნდება სისხლში, ვითარდება ჟანგბადის ნაკლებობა.) ნიტრატების დიდი რაოდენობა წყალში ხელს უწყობს წყალქვეშა მცენარეების გაზრდას, რაც წყალქვეშა მცხოვრებლებისთვის შესაძლოა საშიში აღმოჩნდეს, რადგან მცენარეები იმ ანგბადს იყენებენ, რაც მათ სჭირდებათ, მათი რაოდენობის გაზრდის შემთხვევაში კი ართმევენ ცოცხალ ორგანიზმებს ჟანგბადს. (სასუქის შემადგენლობაში აზოტი დიდი რაოდენობით შედის.) სადაც ჟანგბადი არ არსებობს, ბაქეტრია ნიტრატს გადააქცევს N2-ად , რაც მთელი ამ ციკლის თავიდან დაწყებას განაპირობებს, ამ პროცესს დენიტრიფიკაცია ჰქვია.

კატეგორია:ეკოლოგია
კატეგორია:მეტაბოლიზმი
კატეგორია:ბიოგეოგრაფია
რუსლანა

**რუსლანა** (), სრული სახელი **რუსლანა სტეფანეს ასული ლიჟიჩკო** () (დ. 24 მაისი, 1973,  ლვივი, უკრაინის სსრ, სსრკ) — უკრაინელი მომღერალი  და უკრაინის შეიარაღებული ძალების ანსამბლის მსახიობი.

## დისკოგრაფია 
### ალბომები
*Мить Весни — Дзвінкий вітер (Мгновение Весны), 1998
*Останнє Різдво 90-х (Последнее Рождество 90-х), 1999
*Найкраще (საუკეთესო), 2001
*Добрий Вечір, Тобі … (Добрый Вечер Тебе…), 2003
*Дикi Танцi, 2003, გადმოიცა («Дикi танцi з євробонусом»)
*Wild Dances 
*Club’In, 2005, альбом клубных ремиксов
*Амазонка, 2008
*Wild Energy, 2008

### სინგლები
*Wild Dances, 2004
*Dance With The Wolves, 2004
*Wild Dances , 2005
*Dance With The Wolves , 2005
*The Same Star , 2005
*Дика Енергія, 2006

## რესურსები ინტერნეტში 
* რუსლანას ოფიციალური საიტი
* ოფიციალური ფან-კლუბი
* RuslanaTV 
* RuslanaTube (YouTube)
* იკრაინის ცნობილი პირები. რუსლანა 

## სქოლიო 
კატეგორია:უკრაინელი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის გამარჯვებულები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი
კატეგორია:დაბადებული 1985
კატეგორია:უკრაინელი დირიჟორები
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ლვოვში დაბადებულები
მარკ’ანტონიო ინგეგნერი

**მარკ’ანტონიო ინგეგნერი** (დ. 1547,  ვერონა — გ. 1 ივლისი, 1592, კრემონა) — იტალიელი კომპოზიტორი. მასზე ცოტა რამ არის ცნობილი. სავარაუდოდ, მას ჰყავდა ოჯახი ვენეციაში და სწავლობდა ჩიპრიანო დე რორესთან პარმაში და ვინჩენზო რუფოსთან ვერონაში. განთქმულია როგორც კლაუდიო მონტევერდის მასწავლებელი.

## რესურსები ინტერნეტში 
*  
*Video recording of Ingegneri's motet 'O bone Jesu'

კატეგორია:იტალიელი კომპოზიტორები
კატეგორია:რენესანსის კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 1547
კატეგორია:გარდაცვლილი  1 ივლისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1592
ჭანჭური

**ჭანჭური** — საქართველოში ფართოდ გავრცელებული ხილის ადგილობრივი ჯიში. ჭანჭური საშუალი სიმაღლის ხეა. აქვს ძლიერგანტოტვილი, პირამიდული ვარჯი, მოწითალო ან მოყვითალო ფერის, გამოკვეთილყელიანი, მოგრძო ნაყოფი; ნაყოფის კანი თხელი და მკვრივია, რბილობი — მოყვითალო, წვნიანი, სპეციფიკური არომატი აქვს. დამწიფებას იწყებს აგვისტოს დასაწყისში. იყენებენ ნედლად ხილის სახით, ჩირად და ხილფაფად. ხე მსხმოიარობაში შედის მე-5—მე-6 წელს, მაღალმოსავლიანია. 

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ხილი
ბეიბისითერი

**ბეიბისითერი** () — ადამიანი, რომლის სამუშაო ბავშვზე დროებით ზრუნვას გულისხმობს. ბეიბისითერობა ყველაზე გავრცელებულია თინეიჯერებს შორის, როგორც დამატებითი სამუშაო, ძირითადად, გოგონების შორის.

სიტყვა «ბეიბი სით»-ის ცნება პირველად 1937 წელს გაჩნდა. მისი მოკლე ფორმა კი 1943 წელს გამოიყენეს.

კატეგორია:ძიძები
ძიძა

[მინი|ბავშვი და ძიძა, [მერი კასატი]]
**ძიძა** — ადამიანი, რომელსაც, ტრადიციულად, მსახურის სტატუსი ჰქონდა დიდ ოჯახში, რომელიც თითქმის მე-20 საუკუნის ბოლომდე ყოველთვის ქალი უნდა ყოფილიყო. დღეს, ამ როლს რამდენიმე მამაკაციც ეჭიდება, მაგრამ იმ ქვეყნებში, სადაც მამრობითი სქესის ძიძების გარკვეული რაოდენობაა, მათ ძიძისგან განსხვავებული სახელებით მოიხსენიებენ, როგორიცაა, მაგალითად, «ბავშვის ზედამხედველი» ან «ბიძა» (კაცი + ძიძა). როგორც არ უნდა იყოს, ძიძის როლი მიეკუთვნება ბავშვის ადრეული განათლების სექტორს.

მე-19 საუკუნის ბოლოს და მე-20 საუკუნის დასაწყისში, დიდ ოჯახში ძიძა თავის საქმეს უძღვებოდა, რომელზეც ერთი მოახლე მაინც იყო მიმაგრებული. ბავშვის აღზრდაში მათი მნიშვნელობის გამო, ისინი მეტი პრივილეგიით სარგებლობენ, ვიდრე ახალბედა მოახლეები. ძიძები წლობით რჩებოდნენ ერთსა და იმავე არისტოკრატების ოჯახში და თაობებს ზრდიდნენ.

დღეს, იმის მიუხედავად, რომ ოჯახების უმეტესობას ბავშვისთვის აყავს ან მოიხმარს პროფესიულ მუშახელს, ძიძებზე, რომლებიც სრული გრაფიკით იმუშავებენ (კლასიკური გაგებით), საშუალოზე ოდნავ ზედა და ზედა ფენის ოჯახებს თუ მიუწვდებათ ხელი. ძიძას შემდეგი სამუშაოების შესრულება ევალება:
* ბავშვზე ზრუნვა ოჯახთან წინსწარ მოლაპარაკებულ საათებში
* ბავშვების ფიზიკური, სოციალური, ემოციური, შემოქმედებითი და ინტელექტუალური განვითარების მხარდაჭერა
* ბავშვების საშიშროებისგან დაცვა და მათთვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფა
* მადისაღმძვრელი და დაბალანსებული საკვების მომზადება
* ბავშვის მშობლებთან კარგი ურთიერთობის შენარჩუნება, და ბავშვის განვითარების და ჩივილების შესახებ მათი ინფორმირება
* სისუფთავის შენარჩუნება სახლის იმ ადგილებში, რომელიც უშუალოდ ბავშვებთანაა დაკავშირებული

ძიძა, როგორც წესი, 20-დან 30-წლამდე ქალია. ზოგიერთი უფრო ახალგაზრა. შედარებით ღარიბ ქვეყნებში, ძიძებად თინეიჯერი გოგონებიც მუშაობენ. ძიძებს ძირითადად დაბალი შემოსავლები აქვს. ზოგჯერ დამსაქმებელი ძიძას/ძიძებს ფორმის ტარებას თხოვს. ამ პრაქტიკას უფრო ადრე, მე-20 საუკუნეში მიმართავდნენ, მაგრამ 1990-იანი წლებიდან მოყოლებული, ძიძებს ნებისმირი ტანსაცმლის ტარება შეუძლიათ, რომელშიც ისინი მუშაობის დროს თავს კომფორტულად გრძნობენ.

ძიძისგან განსხვავებით, გუვერნანტი უფრო ბავშვების სწავლა-განათლებას აქცევს ყურადღებას.

## რესურსები ინტერნეტში 
კატეგორია:ბავშვებზე ზრუნვა
ჭანჭყატისებრნი

**ჭანჭყატისებრნი** () — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ფოთოლმცვივანი ან მარადმწვანე ხეები, ბუჩქები და ლიანებია. ყვავილები ორსქესიანი ან ერთსქესიანია; შეკრებილია მტევნისებრ ყვავილედებად. ნაყოფი კოლოფი, კენკრა ან კურკიანაა. 

აერთიანებს 75-მდე გვარსა და 1150-მდე სახეობას. საქართველოში გავრცელებულია მხოლოდ ერთი გვარი — ჭანჭყატი.

## ლიტერატურა 
*
ჭანჭყატი

**ჭანჭყატი** (Euonymus) — ფოთოლმცვივანი ან მარადმწვანე ხეებისა და ბუჩქების გვარი ჭანჭყატისებრთა ოჯახისა. აერთიანებს 200-მდე სახეობას, რომლებიც გავრცელებული არიან ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკულ, სუბტროპიკულ და ზომიერი ჰავის სარტყლებში. საქართველოში იზრდება 7 სახეობა; მათგან 2 ენდემურია:
*კეცხოველის ჭანჭყატი (E. ketzkhovelii) — 2 მ-მდე სიმაღლის ბუჩქი, მოზამთროფოთლებიანი. გავრცელებულია მთელ დასავლეთ საქართველოში ზღვის დონიდან 1500 მ-მდე, მთის შუა სარტყლის ფართოფოთლოვან ტყეებში, ტყის პირებსა და ბუჩქნარებში;
*არმაზული ჭანჭყატი (E. armasica) — დაბალი ტანის, მიწაზე გართხმული ბუჩქი; გავრცელებულია თბილისის მიდამოებში (მცხეთა, საგურამო). იზრდება ქვეტყის სახით შერეულ ფართოფოთლოვან ტყეებში. 

ჭანჭყატის ღეროს და განსაკუთრებით ფესვის ქერქი შეიცავს გუტაპერჩს. ამ მხრივ პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს მეჭეჭიან ჭანჭყატსა (E. verrucosus) და ევროპულ ჭანჭყატს (E. europaeus), რომლებიც აღმოსავლეთ ევროპასა და კავკასიაში (მ.შ. საქართველოში) იზრდება. ჭანჭყატის ზოგი სახეობა დეკორატიულია, მწვანე მშენებლობაში იყენებენ.

## ლიტერატურა 
**ლორია, მ*., ქსე, ტ. 11, გვ. 383. თბ., 1987

კატეგორია:ჭანჭყატისებრნი
ვინჩენცო რუფო

**ვინჩენცო რუფო** (დ. 1508 — გ. 9 თებერვალი, 1587)  — იტალიელი რენესანსის ეპოქის კომპოზიტორი. ვინჩენცო რუფო დაიბადა ვერონაში და გახდა მღვდელი 1531 წელს. ორგანზე დაკვრას ის ბიაჯიო როსეტისთან სწავლობდა.

1543 ან 1544 წელს ის ალფონსო დეალვანოსთან წავიდა სამუშაოდ.

## რესურსები ინტერნეტში
* MusicBrainz

კატეგორია:იტალიელი კომპოზიტორები
კატეგორია:რენესანსის კომპოზიტორები
კატეგორია:დაბადებული 1508
კატეგორია:გარდაცვლილი 9 თებერვალი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1587
ჭაობი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ჭაობი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ჭაობი — დედამიწის ზედაპირის ტიპი
* „ჭაობი“ — პოლიტიკური დაჯგუფება საფრანგეთის რევოლუციის დროს
* „ჭაობი“ — ირინა ავერბახის პირველი ქართული პორნოგრაფიული ჟანრის რომანი
ჭაობი

[მინი|ჭაობი [ფლორიდაში]]
**ჭაობი** — დედამიწის ზედაპირის განსაკუთრებული ტიპი, რომლისთვისაც დამახასიათებელია უტორფო ან ტორფიანი, მუდმივად ტენიანი გრუნტი და სპეციფიკური მცენარეულობა, რომელშიც გაბატონებულია ჰელოფიტები. ჭაობი, მარში, ჭანჭრობი, ტბისა და მდინარის დატბორილი ნაპირები, ესტუარი – ყველა დაჭაობებული ტერიტორიაა. ისინი მრავალ ჰაბიტატს ქმნიან მცენარეებისა და ცხოველებისთვის, რომლებიც ღრმა წყლებში და მშრალ ხმელეთზე ვერ ცხოვრობენ. ფრინველებისთვის იდეალური ადგილია: ბინადრობს უამრავი თევზი, მცენარეები და მწერი, რაც მათ საკვებ ბაზას შეადგენს; ყველგან ხარობს ლელქაში და ჭილი ბუდის გასაკეთებლად. მდინარეები გამუდმებით ლექავს მოტანულ ნაშალ მასალას, ტალახში მცენარეულობა იზრდება, ამიტომ დაჭაობებული ადგილები დროთა განმავლობაში ნელ-ნელა იერ-სახეს იცვლის. ბევრ მათგანს საფრთხე ემუქრება, რადგან ჯერ ამოაშრობენ, შემდეგ კი ფერმერული და სატყეო მეურნეობისათვის ან სამშენებლო უბნებად იყენებენ. ზოგი ჭაობი პარაზიტი მწერების, მაგალითად ქინქლების, შესამცირებლად დააშრეს.  

## ლიტერატურა
**საყმაწვილო ენც. დედამიწა, გამომც. პალიტრა L, 2010*

კატეგორია:ფიზიკური გეოგრაფია
ოქროს საწმისის ორდენი

**ოქროს საწმისის ორდენი** შეიძლება იყოს:
*ოქროს საწმისის ორდენი (ევროპა) — სახელმწიფოებრივი ორდენი ძველ ბურგუნდიაში, ავსტრიასა და გერმანიაში;
*ოქროს საწმისის ორდენი (საქართველო) — საქართველოს სახელმწიფო ჯილდო.
ელენა პაპარიზუ

**ელენა პაპარიზუ** ( ; დ. 31 იანვარი, 1982, ბუროსი, შვედეთი) — ბერძენი მომღერალი. წარადგენდა საბერძნეთს ევროვიზია 2001 წელს ჯგუფ „Antique“, და მე-3 ადგილი დაიკავა. 2005 წელს გავიდა კიევში ევროვიზიაზე და სოლო სიმღერით პირველი ადგილი დაიკავა.

## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:ბერძენი მომღერლები
კატეგორია:ევროვიზიის გამარჯვებულები
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
კატეგორია:დაბადებული 1982
კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
დავით აღმაშენებლის ორდენი

**დავით აღმაშენებელის ორდენი** — საქართველოს სახელმწიფო ჯილდო, ორდენი, რომლითაც ჯილდოვდებიან სამოქალაქო, სამხედრო და სასულიერო პირები, სახელმწიფო მოღვაწეები ქართველი ერის წინაშე ღვაწლის, საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლისა და აღორძინების, საზოგადოების კონსოლიდაციის, დემოკრატიის დამკვიდრების საქმეში შეტანილი პირადი წვლილისათვის. ორდენი საქართველოს მეფის, დავით IV აღმაშენებლის (1089-1125) სახელობისაა. დამტკიცებულია 1992 წლის 24 დეკემბრის პარლამენტის დადგენილებით. დიზაინის ავტორია ემირ ბურჯანაძე. პირველი კავალერია საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II (1998).

## აღწერა 
დავით აღმაშენებლის ორდენს აქვს 40-მილიმეტრიანი მრგვლოვანი სილუეტი, რომელზეც გამოკვეთილია რომბი. რომბის წრიულ ჩაღრმავებაში გამოსახულია ასომთავრული „ა“-თი (Ⴀ) გარშემოწერილი ასომთავრული „დ“ (Ⴃ) და „თ“ (Ⴇ) (აღნიშნავს დავით აღმაშენებელს), ხოლო მათ თავზე ადგას სამეფო გვირგვინი. ორდენის ჰორიზონტალურ ღერძზე მოთავსებულია რვაქიმიანი ალმასისთვლიანი ვარსკვლავი. ორდენი მოძრავი ყუნწით უკავშირდება ოქროს ფირფიტისაგან დამზადებულ სამაგრს. რომბი ქართულ სიმბოლიკასა და საეკლესიო მხატვრობაში მამა ღმერთის სიმბოლოა და იისფერი ტონალობით გამოხატავენ, ამიტომ სამაგრზე გადაკრული ბაფთის თეთრ ფონზე (სიგანე — 27 მმ), დავით აღმაშენებლის მეფობის ოქროს ხანის აღსანიშნავად, გამოყენებულ ოქროსფერს (9 მმ) ორივე მხარეს 1,5 მმ დაცილებით ახლავს 2 მმ სიგანის იისფერი ხაზები.

## ორდენის მფლობელები 
* 1998 — ილია II;

## რესურსები ინტერნეტში 
* საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოები . საქართველოს პრეზიდენტის ოფიციალური ვებ-გვერდი

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოები
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
კატლეტი

thumb|კოტლეტი
**კატლეტი** (), გატარებული ხორცის ბრტყელი მოგრძო კვერი, სათანადოდ შეზავებული და შემწვარი. მას ხშირად მიირთმევენ პურთან ერთად. კატლეტი მომზადების წესით და სანელებლებით ჩამოჰგავს ქაბაბს.

კატეგორია:ფრანგული სიტყვები და ფრაზები
კატეგორია:ხორცის კერძები
ტორბეშები

**ტორბეშები** (, ) — მაკედონელი ხალხის სუბეთნოსი, სლავურენოვანი მუსლიმანები. ტორბეშთა უმცირესობა ცხოვრობს მაკედონიასა და კოსოვოში. საუბრობენ მაკედონურ ენაზე. მათი რიცხვი სავარაუდოდ დაახლოებით 120 000-დან 200 000-მდე კაცს შეადგენს. 

ტორბეშებს მაკედონელებისა და სერბებისაგან მათი რელიგიური კუთვნილების გამო განასხვავებენ, ხოლო ამავე რეგიონში მცხოვრები თურქებისა და ალბანელებისაგან კი ენობრივად.

## იხილეთ აგრეთვე 
* გორანები – ლიტერატურაში მათ ზოგჯერ ტორბეშებთან აიგივებენ.
* პომაკები – მუსლიმი ბულგარელები
* ბერძენი მუსლიმები

## რესურსები ინტერნეტში 
* Болгары-мусульмане Македонии (торбеши и помаки) — глава монографии Васила Кынчова (1900)

კატეგორია:უმცირესობა
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის დემოგრაფია
კატეგორია:სლავები
კატეგორია:მაკედონიის ხალხები
კატეგორია:ეთნიკური ჯგუფები
გოსტივარი

**გოსტივარი** (; ; ) — ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ქალაქი ჩრდილოეთ მაკედონიის პოლოგის რეგიონში. მდებარეობს შარ-პლანინას მთის ძირას.

## მოსახლეობა 
2002 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 35 847 კაცია. უჭირავს 1 341 კმ². მოსახლეობას შეადგენს ალბანელები (47,1 %), მაკედონელები (33,2 %), თურქები (12,7 %) და ბოშები (5,3 %).

## ინფრასტრუქტურა 
გოსტივარი ქვეყნის დიდი ქალაქთა რიცხვს მიეკუთვნება და გააჩნია კარგი სამიმოსვლო არტერიები მავროვოსაკენ, ტეტოვოსაკენ, სკოპიესაკენ, დებარისაკენ, კიჩევოსა და ოჰრიდის მიმართულებით. ქალაქს აქვს აგრეთვე შედარებით კარგად განვითარებული ინფრასტრუქტურა. 1995 წელს კოსტივარიდან ტეტოვოს მიმართულებით 28 კმ. სიგრძის ავტოსტრადა დააგეს. 

ჩრდილოეთ მაკედონიის სარკინიგზო ხაზი გოსტივარიდან სკოპიესკენ მიემართება, ხოლო შემდეგ კი კიჩევოსაკენ. პეტროვიჩის საერთაშორისო აეროპორტი „პეტროვეცი“ მდებარეობს 100 კმ-ს დაშორებით.

## სხვადასხვა 
ქალაქის მახლობლად მდებარეობს სოფელი ვრუტოკი, რომელშიც მდინარე ვარდარი იღებს თავის სათავეს.

## იხილეთ აგრეთვე 
* ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქების სია
* ჩრდილოეთი მაკედონია
* სკოპიე
* მაკედონური ენა
* სლავური ენები
* ტორბეშები
* პომაკები

## რესურსები ინტერნეტში 
* ქალაქ გოსტივარის ოფიციალური საიტი. 
* ქალაქ გოსტივარის საინფორმაციო გვერდი

კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ქალაქები
წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენი

ს სახელობის გამარჯვების ორდენი]]
**წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენი** — საქართველოს სახელმწიფო ჯილდო, ორდენი, რომელიც ენიჭება პირს საქართველოსთვის მოპოვებულ გამარჯვებებში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის. შემოღებულია 2004 წლის 24 ივნისის საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანების შესაბამისად.

ორდენის პირველი კავალერი გახდა ამერიკის შეერთებული შტატების 43-ე პრეზიდენტი ჯორჯ უ. ბუში, რომელსაც ჯილდო გადაეცა თბილისში სტუმრობისას, 2005 წ. 10 მაისს.

## აღწერა 
წმინდა გიორგის გამარჯვების ორდენს ბოლნური ჯვრის ფორმა აქვს. არის ოქროსი, გაწყობილია მეწამული (წითელი) და თეთრი მინანქრით. ჯვრის ცენტრში გამოსახული მედალიონის მეწამულ (წითელ) მინანქარზე ამოტვიფრულია ვერცხლის წმინდა გიორგის გამოსახულება (გველეშაპის გამგმირავი მხედარი — სახელმწიფო გერბის გამოსახულება). ლენტზე დამაგრებული ორდენის საკიდი არის ფარი, რომელსაც ამშვენებს „ივერიული“ გვირგვინი (სახელმწიფო გერბის დეტალი) და ვაზის წნულის ორნამენტი. ფარის თეთრ (ვერცხლი) ველზე გამოსახულია მეწამული (წითელი) ჯვარი — წმინდა გიორგის ჰერალდიკური სიმბოლო. ლენტი არის ლივლივა თეთრი, შუაში მეწამული (წითელი) ზოლით. ორდენის თამასა თეთრია, შუაში მეწამული (წითელი) ზოლით. დიამეტრი 5,7 სმ-ია. ყელსაკიდი ორდენია.

წმინდა გიორგის გამარჯვების ორდენის ესკიზის ავტორია მხატვარი-ჰერალდიკოსი მამუკა გონგაძე.
* 2006 — ჯონ მაკ-კეინი;
* 2007 — ირაკლი ქუთათელაძე, ზურაბ ნოღაიდელი, ვალდას ადამკუსი, ლეხ კაჩინსკი;
* 2008 — ერეკლე კოდუა, ვლადიმერ გურგენიძე, ვახტანგ კიკაბიძე, გიორგი მებონია, ზურაბ ფოჩხუა, მამუკა გვასალია, ონისე ქისტაური, ავთანდილ ლომიძე, ნიკოლოზ ძებნიაური, შალვა ჯანაშვილი, გიორგი მარგიანი;
* 2009 — ვალდის ზატლერსი, ვიქტორ იუშჩენკო, ვიტაუტას ლანდსბერგისი, რონალდ ასმუსი, ჯონ ფრენსის ტეფტი, პეტრას ვაიტიეკუნასი, ჯო ბაიდენი, ელდარ შენგელაია, დევი ჭანკოტაძე, დავით ნაირაშვილი;
* 2010 — დავით ახალია, დავით ჩხარტიშვილი, რიჩარდ ჰოლბრუკი, ვანო ხუხუნაიშვილი, ტოომას ჰენდრიკ ილვესი, მარტ ლაარი;
* 2011 — ჯო ლიბერმანი, ქშიშტოფ ლისეკი, ვაცლავ ჰაველი, ნიკოლა სარკოზი, ალექსანდრე ლომაია, ანრი დე რენკური, მათიას იორში;
* 2012 — ანდრის ბერზინში, რამაზ ნიკოლაიშვილი, ვანო მერაბიშვილი, გიორგი კარბელაშვილი;
* 2013 — დავით ბაქრაძე, დავით ნინიძე, მოანა კარკასეს კალოსილი, ალექსანდრე ხეთაგური, იასეკ სარიუშ ვოლსკი, ვოლფრიდ მარტენსი, ჯინ შაჰინი, ანდრო ბარნოვი, კახა ბენდუქიძე, გიორგი პაპუაშვილი, კონსტანტინე კუბლაშვილი, ნიაზ დიასამიძე, დავით ბეჟუაშვილი, აბდულა გიული, რეჯეფ თაიფ ერდოღანი, ილჰამ ალიევი, ვიქტორ ორბანი, ანდრეი ილარიონოვი, გიგი წერეთელი, ვაჟა ორბელაძე, გელა ჩარკვიანი, ალექსანდრე ტუღუში, შამილ ქორთოშიძე, იაროსლავ კაჩინსკი, გარიკ კარამიანი, ბესიკ მჟავანაძე, მალხაზ წიქოძე, კობა ახვლედიანი, კობა ალექსიძე, უილიამ ჯეფერსონ კლინტონი;
* 2014 — ზურაბ ჟვანია, აზა ადამია, ალექსანდრე ადამია, ნათია ბაშალეიშვილი, ეკატერინე ბეჟანიშვილი, ნატო გიორგაძე, შალვა გოგიძე, თამარ დოლიძე, თინა ენუქიძე, ნინო თოიძე, ზაირა კიკვიძე, მანანა ლოლაძე, თამარ მამულაშვილი, მანანა მელქაძე, ვენერა მეტრეველი, მამუკა ნოზაძე, ინგა რუხაძე, გულნაზ სამარგულიანი, გია ქარსელაძე, შალვა ქვასროლიაშვილი, ელისაბედ ჭიპაშვილი, თამარ ჭოველიძე, მარინე ჭყონია, ნოდარ ჯანგირაშვილი, მზია ჯინჭარაძე;
* 2015 — დავით სერგეენკო;

## სქოლიო 
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოები
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
SketchUp

**SketchUp** — სამგანზომილებიანი კომპიუტერული მოდელირების პროგრამა. 2006 წლის მარტში მის შემქმნელ ფირმასთან @Last Software ერთან შეისყიდა Google-მა. ამჟამად გარკვეული ფუნქციებით შეზღუდული ვერსია Google SketshUp თავისუფალია, ხოლო სრული ვერსია SketchUp Pro 6 ფასიანია.

პროგრამის ძირითად უპირატესობად მიიჩნევა მისი მარტივი, ინტუიციური ინტერფეისი. მისი ყველაზე პოპულარული დამატებაა 3D Warehouse - მომხმარებლების მიერ შექმნილი მოდელების ან კომპონენტების ონლაინ საწყობი. პროგრამა ინტეგრირებულია Google Earth-თან.

## რესურსები ინტერნეტში 
*ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:სამგანზომილებიანი პროგრამირება
კატეგორია:კომპიუტერული დიზაინი
ჭაობი (საფრანგეთის ისტორია)

**„ჭაობი“** (ფრანგ. *Les Marais*), „ველი“ (*Les Plaine*), საფრანგეთის რევოლუციის (1789-99) დროს იმ დეპუტატთა სახელწოდება, რომლებიც ეროვნულ კონვენტში უმრავლესობას წარმოადგენდნენ. სახელწოდება მიიღეს მუდმივად მერყევი პოლიტიკის გამო. თვითონ „ჭაობი“ არცერთ პოლიტიკურ დაჯგუფებას არ ეკუთვნოდა და უფრო გავლენიან დაჯგუფებას ემხრობოდა ხოლმე. „ჭაობის“ ცნობილი წარმომადგენლები იყვნენ ემანუელ სიეიესი, ანტუან ტიბოდო, პოლ ბარასი. „ჭაობი“ ჟირონდისტების მხარეზე იყო, შემდეგ იაკობინელებისა. 1794 წ. იაკობინელებს შორის მომხდარი განხეთქილების დროს ისინი რობესპიერს მიემხრნენ, თერმიდორული გადატრიალების დროს კი განუდგნენ მას.

## ლიტერატურა 
*ქსე, ტ. 11, გვ. 384. თბ., 1987

კატეგორია:საფრანგეთის რევოლუცია
თბილისობა

მინი|250პქ|„თბილისობა-2012“

**„თბილისობა“** — ყოველწლიური საშემოდგომო დღესასწაული ქალაქ თბილისში. პირველად აღინიშნა 1979 წლის 28 ოქტომბერს. 1990-იანი წლების დასაწყისში პაუზის შემდეგ, დღესასწაული 1995 წელს კვლავ განახლდა და მას შემდეგ ყოველწლიურ ტრადიციად იქცა. 

ტრადიციულად, დღესასწაული ოქტომბრის ბოლო (ან ბოლოსწინა) შაბათ-კვირას ტარდება და ორ დღეს გრძელდება. ფესტივალის ფარგლებში ეწყობა სხვადასხვა კულტურული ღონისძიებები, სპორტული შეჯიბრებები, ქართული და ეთნიკური უმცირესობების ხალხური შემოქმედების კონცერტები და გამოფენა-გაყიდვები, სასოფლო-სამეურნეო ბაზრობები. ღონისძიებების ეპიცენტრია ძველი თბილისი — დედაქალაქის ისტორიული ნაწილი. ამავე დღეს სხვადასხვა სფეროში მოღვაწე გამოჩენილ ადამიანებს ენიჭებათ თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება.

## რესურსები ინტერნეტში 
*თბილისობა . თბილისის მერიის ვებ-საიტი.

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დღესასწაულები
კატეგორია:თბილისი
ჭანჭიკი

მინი|270პქ|ჭანჭიკი
**ჭანჭიკი** — მანქანათა ნაწილებისა და ნაგებობათა გასართი შეერთებისათვის განკუთვნილი დეტალი. ჭანჭიკი ღეროა, რომელსაც ერთ ბოლოზე აქვს კუთხვილი, მეორე ბოლოზე კი — სხვადასხვა ფორმის ექვსკუთხა ან ოთხკუთხა თავი. ჭანჭიკს ამზადებენ ნახშირბადიანი, მცირედ ლეგირებული ან სპეციალური ფოლადისაგან, თითბირისგან და სხვ.

ყოველდღიურ ქართულ მეტყველებაში ჭანჭიკის აღსანიშნავად გავრცელებულია რუსული ენიდან შემოსული ბარბარიზმი „ვინტი“ (რუს. Винт; გერმანული სიტყვიდან *Gewinde*, „ხრახნი“).  

## იხილეთ აგრეთვე
*ჭანჭიკსაჭრელი ჩარხი
*ჭანჭიკური შეერთება

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ხრახნიანი სამაგრი ნაკეთობები
იქს-ადამიანები (მრავალმნიშვნელოვანი)

**იქს-ადამიანები** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* იქს-ადამიანები — მარველის კომიქსების სუპერგმირებისგან შექმნილი გუნდი.

**კომიქსში:**
* *შემზარავი იქს-ადამიანები*
* *გიგანტური ზომის იქს-ადამიანები*
* *გამაუგნებელი იქს-ადამიანები*
* *ახალი იქს-ადამიანები*
* *იქს-ადამიანები: მემკვიდრეობა*
* *უკანასკნელი იქს-ადამიანები*
* *იქს-ადამიანები:მანგა*

**ფილმში:**
* *იქს-ადამიანები (ფილმების სერია)*
** *იქს-ადამიანები (ფილმი)* (2000)
** *იქს-ადამიანები 2* (2003)
** *იქს-ადამიანები: უკანასკნელი ბრძოლა* (2006)
** *იქს-ადამიანების წარმოშობა: სამურავი* (2009)
** *იქს-ადამიანები: პირველი კლასი* (2011)
** *სამურავი: უკვდავი* (2013)
** *იქს-ადამიანები: მომავალი წარსულის დღეები* (2014)
** *იქს-ადამიანები: აპოკალიფსი* (2016)

**ტელევიზიაში:**
* *იქს-ადამიანების პრაიდი*
* *იქს-ადამიანები (სატელევიზიო სერიალი)*
* *იქს-ადამიანები: ევოლუცია*
* *სამურავი და იქს-ადამიანები*

**სხვა გამოყენებით:**
* Uncanny X-Men (ჯგუფი) ავსტრალიური როკ-ჯგუფი

**იხ. ასევე:**
* *იქს-ადამიანების კომპიუტერული და ვიდეო თამაშების სია*
** *X-Men (1992-წლის ვიდეო თამაში)* (არკადული თამაში)
** *X-Men (1993 წლის ვიდეო თამაში)*  (Sega)
** *X-Men (Game Gear-ის თამაში)* (Game Gear-ის თამაში) (1994)
* იქს-ადამიანების კომიქსების სია
* ადამიანი-იქსი/ნეით გრეი

კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი
ჰაუპტვახტი

**ჰაუპტვახტი** — (გერმ. Hauptwache) სპეციალური შენობა, სადაც დაპატიმრებულ სამხედრო მოსამსახურეს ათავსებენ. ყოფილ სსრკ-ის შეიარაღებულ ძალებში არსებობდა საგარნიზონო და საჯარისო ჰაუპტვახტი. ჰაუპტვახტში ათავსებენ დისციპლინარული წესით, სამძებრო ორგანოების მიერ დაპატიმრებულს, სამართალში მიცემულ სამხედრო მოსამსახურეს და მას, ვისაც სამხედრო ტრიბუნალმა ჰაუპტვახტი მიუსაჯა.
## ლიტერატურა
.travel

**.travel** — ზედა დონის საერთო დომენი. შემოტანილია 2005 წლის 8 აპრილს სპეციალურად ტურისტული კომპანიებისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში 
ქართული დიასპორა

კატეგორია:ზედა დონის საერთო დომენები
.edu

**.edu** ( — განათლება) — ზედა დონის საერთო დომენი საგანმანათლებლო ინსტიტუტებისთვის.

კატეგორია:ზედა დონის საერთო დომენები
კატეგორია:საგანმანათლებლო დაწესებულებები
ჭაპალა

**ჭაპალა** (ყოფ. ***ქოჩულო***) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, ნახიდურის თემში.    მდებარეობს მდინარე მაშავერის მარჯვენა სანაპიროზე. ბოლნისიდან დაშორებულია 10 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1121 კაცი.

## ღირსშესანიშნაობა
სოფელთან, მდინარეების მაშავერასა და ბოლნისისწყლის შუასაყარის მარჯვნივ 2-3 კმ-ზე, დგას შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე. ციხის ძირში ნასოფლარი და 2 ეკლესიის ნანგრევებია. იქვე, მდ. მაშავერაზე, XVII ს. ქვის თაღიანი ხიდია.

## დემოგრაფია
## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პეტრე ჭარაია

**პეტრე გიორგის ძე ჭარაია** (ფსევდონიმი პ. გიორგაძე) (დ. 12 ივნისი, 1861, სოფ. ეშქეთი, ახლანდ. ოჩამჩირის რაიონი, — გ. 2 დეკემბერი, 1919, იქვე) — ქართველი პედაგოგი, ლიტერატორი და ეთნოგრაფი. 

სწავლობდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში. მასწავლებლობდა აფხაზეთში, სამურზაყანოს (ძირითადად ახლანდ. გალის რაიონი) სოფლის სკოლებში. რუსეთის მმართველობის პერიოდში იცავდა ქართული ენის ინტერესებს და, მიუხედავად დევნა-აკრძალვისა, ბავშვებს ქართულ ენასა და ლიტერატურას ასწავლიდა. ზოგიერთ სკოლასთან საკუთარი სახსრებით გახსნა ქართული ბიბლიოთეკა. წერილებში ეხებოდა ქართული სალიტერატურო ენის განვითარების საკითხებს, სასკოლო ცხოვრებას. კარგად ფლობდა აფხაზურ ენას, იღვწოდა აფხაზებში წერა-კითხვის გასავრცელებლად; ქართულ პრესაში აქვეყნდებდა ეთნოგრაფიულ სტატიებს აფხაზეთისა და აფხაზების შესახებ („აფხაზეთი და აფხაზნი“, «ივერია», 1888, 6 აგვ.—6 სექტ., № 165-186).

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დაბადებული 12 ივნისი
კატეგორია:დაბადებული 1861
კატეგორია:გარდაცვლილი  2 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1919
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები
კატეგორია:ქართველი ეთნოგრაფები
კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ჭარები

**ჭარები** — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტის ქსუისის ადმინისტრაციულ ერთეულში (შიდა ქართლის მხარე).

მდებარეობს მდინარეების პატარა ლიახვისა და მეჯუდის წყალგამყოფი ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდ. ჭარებულის (მეჯუდის აუზი) ზემოთში, ზღვის დონიდან 1200 მ-ზე, ქ. ცხინვალიდან 15 კმ-ში. 

## ისტორია
სოფელი ჭარები ტრადიციულად ორ ნაწილად — ზემო ჭარებად (ლაფაჩები) და ქვემო ჭარებად (რაზმაანთკარი) — იყოფა. ლაფაჩები და ლაფაჩებისხევი მოხსენიებულია ვახუშტი ბატონიშვილის თხზულებაში „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“ (XVIII ს. შუა ხანები). იოანე ბატონიშვილი ((XVIII საუკუნის მიწურული) ლაფაჩს წარსულში ქსნის საერისთავოს კუთვნილ იმ სოფლებს შორის იხსენიებს, რომლებსაც შემდეგ იულონ ბატონიშვილი ფლობდა. 1800-იანი წლებიდან 1922 წლამდე შედიოდა გორის მაზრის ტყვიავის უბნის მერეთის სასოფლო საზოგადოებაში. 

1922 წელს, ადგილობრივი ქართული მოსახლეობის პროტესტის მიუხედავად, სოფელი ჭარები გადაეცა სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქს. XX საუკუნის შუა ხანებში სოფლები ზემო და ქვემო ჭარები ცალ-ცალკე შედიოდა ცხინვალის რაიონში (ქსუისის სასოფლო საბჭო). ოლქის გაუქმების (1990) შემდეგ სოფელი ჭარები შედიოდა გორის რაიონში, 2006 წლიდან — ერედვის მუნიციპალიტეტში. სოფელი ძლიერ დააზიანა 1991 წლის მიწისძვრამ. 2008 წლის აგვისტოს რუსეთ-საქართველოს ომამდე პატარა ლიახვის ხეობის სხვა სოფლებთან ერთად იყო საქართველოს ხელისუფლების კონტროლქვეშ.

### კულტურული მემკვიდრეობა
სოფელში შემონახულია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — XIII-XIV სს. ღვთისმშობლის დიდი სამნავიანი ბაზილიკა. შუა ნავი გვერდის ნავებზე მნიშვნელოვნად მაღალია. ინტერიერში სვეტების ორი წყვილია, რომლებზედაც ამოყვანილია კამარის საბჯენი თაღები. ჩრდილოეთ ნავის აღმოსავლეთ ნაწილში მომრგვალო სათავსია, რომელიც კარით უკავშირდება საკურთხეველს. საკურთხევლის აფსიდა შიგნით ნახევარწრიულია, გარედან — ხუთწახნაგა. შესასვლელი სამია — დას., სამხრ. და ჩრდ. მხრიდან. სამხრეთის კარის წინ სამ მხარეს თაღებით გახსნილი კარიბჭე იყო მიშენებული. ეკლესია გარედან შემოსილია სუფთა გათლილი მუქი წითელი ფერის ქვით. ფასადებზე შემორჩენილია მორთულობის ფრაგმენტები. შუა ნავის კამარა ჩამოქცეულია.

## მოსახლეობა
2002 წლის აღწერით სოფელში იყო 126 მცხოვრები, ძირითადად ქართველები (92 %).

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
ჭარებულა

**ჭარებულა** — მდინარე საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში, გორის მუნიციპალიტეტისა და „ცხინვალის რეგიონის“ ტერიტორიაზე, მდ. აძურის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს ხარულის ქედის სამხრეთ კალთაზე 1505 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 33 კმ, აუზის ფართობი 127 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. დამახასიათებელია გაზაფხულის წყალდიდობა. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 1,17 მ³/წმ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მდინარეები
ოქროს საწმისის ორდენი (საქართველო)

**ოქროს საწმისის ორდენი** — საქართველოს სახელმწიფო ჯილდო; ორდენი, რომლითაც ჯილდოვდებიან უცხოელი მოქალაქეები და მოქალაქეობის არმქონე პირები, რომელთაც განსაკუთრებული წვლილი შეიტანეს საქართველოს სახელმწიფოს აღმშენებლობაში, მისი ეროვნული უშიშროების ინტერესების, სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის დაცვაში, დემოკრატიული და თავისუფალი საზოგადოების ჩამოყალიბებაში, უცხოეთის სახელმწიფოებთან და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ორმხრივად სასარგებლო ურთიერთობის დამყარებაში, საზღვარგარეთ საქართველოს მოქალაქეების უფლებების დაცვაში, ქართული კულტურის პოპულარიზაციაში, ქართული მეცნიერებისა და ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის. ორდენი მითიური ოქროს საწმისის სახელობისაა, რომელიც მდებარეობდა კოლხეთში, დღევანდელ დასავლეთ საქართველოში. ორდენი შემოღებულია საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებით 1998 წლის 26 ივნისს.

## აღწერა
ოქროს საწმისის ორდენის ესკიზი შექმნილია
საქართველოში, ქ. თბილისში, 1997 წელს. მისი
ავტორები არიან: მხატვარი-ჰერალდიკოსი მამუკა გონგაძე და ჰერალდიკოსი მამუკა წურწუმია.

ოქროს საწმისის ორდენი არის 52-მილიმეტრიანი ოქროს ვარსკვლავი, რომელიც მიღებულია დიდი შვიდბოლოიანი და მცირე შვიდქიმიანი ვარსკვლავების გადაწვნით. ვარსკვალავი შედგება შვიდი 51.450-იანი სეგმენტისაგან.

 — დიდი ვარსკვლავის ბოლოებში ჩასხმულია შინდისფერი მინანქარი, გადაწვნის ადგილებში მონაცვლეობით ჩასმულია 7 ლურჯი და 7 წითელი თვალი. ცენტრალური მედალიონის ირგვლივ არის 2 მმ სიგანის თეთრი ოქროს ტეხილი დეტალი. მედალიონში ამობურცულ ლურჯ მინანქარზე გამოსახულია ოქროს საწმისი თეთრი ოქროს რქებით. ვარსკვლავი ოქროს მოძრავი ყუნწით (10,5 X 10 მმ) უკავშირდება სამაგრის ზოლს. 1,1 მმ სისქის ოქროს რგოლი (გარე დიამეტრი – 15მმ) ხისტადაა დაკავშირებული სამაგრთან. სამაგრი არის ოქროს ორი გრიფონი (სიმაღლე – 16,5 მმ), ოქროს ფარით (7 X 12,2 მმ). ფარის ლურჯ მინანქარზე გამოსახულია ოქროს ემბლემა და დევიზის ლენტი (სიგრძე - 25,7 მმ; სიგანე – 3მმ), რომლის შინდისფერ მინანქარზე ოქროს ლათინური შრიფტით ამოტვიფრულია წარწერა – LABOR PRO GEORGIA.

 — ზედა ნაწილში აღნიშნულია
ორდენის სამნიშნა რიგითი ნომერი. შუა ნაწილში,
ქართული ორნამენტის თავზე ოქროთი ამოტვიფრულია წარწერა – „ღვაწლი საქართველოსათვის”,
ქვემოთ – ორდენის დამზადების წელი.
ორდენის ბაფთა ცისფერია (სიგანე - 34 მმ)
ორი ოქროსფერი ზოლით (სიგანე – 5 მმ).

## ორდენის მფლობელები
* 1999 — სულეიმან დემირელი
* 2000 — გერჰარდ შრედერი
* 2001 — ჰეიდარ ალიევი და ხუან ანტონიო სამარანჩი
* 2002 — ელისაბედ II
* 2003 — ისლამ ქარიმოვი, რასულ გამზატოვი და კირსან ილუმჟინოვი
* 2007 — ბართლომე I და ტოომას ჰენდრიკ ილვესი
* 2009 — კურშად თუზმენი, გაბრიელა ფონ ჰაბსბურგი, სერჟ სარქისიანი, ალაჰშუქიურ ფაშაზადე, მეთიუ ბრაიზა, ვიქტორ იუშჩენკო და მარი ენ ისლერ ბეგინი
* 2010 — ხავიერ სოლანა, სტრობე ტალბოტი და რეჯეფ თაიფ ერდოღანი
* 2014 — ჯეიმზ ეიმოსი
* 2015 — ბენ ჰოდჯესი და ხუან ეჩანოვე
* 2016 — ფილიპ ბრიდლოვი და ჯონ კოსტელო
* 2021 — ლეხ კონჩაკი
* 2022 — აბდულა II

## რესურსები ინტერნეტში
* საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოები 

## სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოები
კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
გივი ჭანუყვაძე

**გივი ჭანუყვაძე** (დ. 14 იანვარი, 1924, სოფ. ცხემლისხიდი, ახლანდელი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 13 მაისი, 1984, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1966), პროფესორი (1967), საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1983).

დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი 1950 წელს. იყო სკკპ წევრი 1948 წლიდან და საქართველოს ახალგაზრდა ლენინური კომუნისტური კავშირის („კომსომოლი“) საქალაქო მდივანი 1949–1961 წლებში ძირითადად მოღვაწეობდა თსუ-ში; მონაწილეობდა საქართველო კომუნისტური პარტიის ყრილობებში. მისი ნაშრომები ძირითადად ეხებოდა დასავლური პოლიტეკონომიკის კრიტიკას.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი
კატეგორია:დაბადებული 1924
კატეგორია:გარდაცვლილი  13 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
გ
VBulletin

**vBulletin** (შემოკლებით **vB**) — ინტერნეტ-ფორუმის კომერციული სისტემა, შექმნილი კომპანია Jelsoft Enterprises Ltd.-ს მიერ. იგი დაწერილია PHP პროგრამირების ენაზე და იყენებს MySQL მონაცემთა ბაზას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* vBulletin-ის ვებსაიტი
* vBulletin.org, გაფართოებები და მოდიფიკაციები

კატეგორია:ინტერნეტ ფორუმები
კატეგორია:საიტის მართვის სისტემები
ჭართალა

**ჭართალა** — სოფელი საქართველოში, კახეთის მხარის ახმეტის მუნიციპალიტეტში (შახვეტილას თემი). მდებარეობს მდინარე ილტოს ხეობაში. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ახმეტიდან 12 კილომეტრი, თელავიდან 41 კილომეტრი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 15 ადამიანი.

## იხილეთ აგრეთვე
*ჭართალის ეკლესიები
*ჭართალის კოშკები

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჭართალი (არსიანის ქედი)

**ჭართალი** — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს არსიანის ქედის აღმოსავლეთ განშტოების — ღრმანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ დაბოლოებაზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1557 მ. აგებულია გოდერძის წყების პიროკლასტებით. აქვს მახვილი, კონუსის ფორმის მწვერვალი და თანაბრად დახრილი, ზოგან კლდოვანი უბნების მქონე კალთები. მთის წვერო შემოსილია ბალახეულით, კალთები — მეორეული ტყით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
ჭართალი (ალევის ქედი)

**ჭართალი** — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთისა და ახალგორის მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს ალევის ქედის თხემზე, მდინარე ქსნის მარცხენა შენაკადის — ალეურისა და არაგვის მარჯვენა შენაკადის — ჭართლისწყლის ზემოთების წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2284 მ. აგებულია ზედა-იურული და ქვედაცარცული მერგელოვანი ფიქლებითა და კირქვებით. მთას პირამიდის ფორმა აქვს, კალთები ციცაბოა, მწვერვალი — მახვილი. ჭართალი შემოსილია სუბალპური ბალახეულობით.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
ჭარ-ბელაქანი

**ჭარ-ბელაქანი** — XVIII საუკუნის I მეოთხედში აღმოსავლეთ კახეთის ტერიტორიაზე (ისტორიული კაკ-ელისენი) დაღესტნელი ფეოდალების მიერ შექმნილი პოლიტიკური ერთეული; იგივეა, რაც გვიანდელი საინგილო. 1803 წელს ჭარ-ბელაქანი რუს-ქართველთა ჯარმა დალაშქრა და რუსეთის იმპერიის ქვეშევრდომობის მიღება აიძულა. 1830 წელს რუსეთმა უშუალოდ შეიერთა ეს ტერიტორია. 1830-40 წწ. ქმნიდა ჭარ-ბელაქნის ადმინისტრაციულ ოლქს, 1842-60 წწ. — სამხედრო ოლქს, 1860-1917 წწ. — ზაქათალის ოკრუგს. 1918-1921 წწ. შედიოდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შემადგენლობაში; მხარეზე პრეტენზიებს აცხადებდა მეზობელი აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა, შემდეგ — აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, რომელსაც სადავო მიწები საქართველოს ძალადობრივი გასაბჭოების შემდეგ, 1921 წელს, გადაეცა. ამჟამად მოიცავს აზერბაიჯანის ბელაქნის, ზაქათალისა და კახის რაიონების ტერიტორიას. 

## ლიტერატურა 
* 
* 

კატეგორია:საქართველოს ისტორია
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
კატეგორია:სახელმწიფოები დაღესტნის ისტორიაში
კატეგორია:ჰერეთი
ჭართალი (დუშეთის მუნიციპალიტეტი)

**ჭართალი** — სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე მთიულეთის არაგვის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1200 მ, დუშეთიდან 30 კმ.

სოფელი ჭართლის თემის ცენტრია. თემში ასევე შედიან სოფლები: ბუჩაანი, დოლასქედი, ვაშლობი, ზენუბანი, მენესო, მუგუდა, სონდა, ჩიტაურები, ჯუღისი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 222 ადამიანი.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მალოპოლსკის სავოევოდო

**მალოპოლსკის სავოევოდო** () — სავოევოდო პოლონეთში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთით. სავოევოდოს ცენტრია პოლონეთის ერთ-ერთი უდიდესი და უძველესი ქალაქი კრაკოვი.

## გალერეა 

File:Sukiennice and Main Market Square Krakow Poland.JPG|კრაკოვი
File:Rynek-POL, Tarnów.jpg|ტარნუვი
File:Nowy Sącz - Ratusz 01.jpg|ნოვი-სონჩი
File:Nt-223.jpg|ნოვი-ტარგი
File:Zakopane - skiing (28).JPG|ზაკოპანე
File:Uzdrowisko krynica front.jpg|კრინიცა-ზდრუი
File:Kalwaria Zebrzydowska 014.jpg|კალვარია-ზაბჟიდოვსკა

კატეგორია:პოლონეთის სავოევოდოები
ველიკოპოლსკის სავოევოდო

**დიდი პოლონური სავოევოდო** () — სავოევოდო პოლონეთის ცენტრში. სავოევოდოს ცენტრია პოლონეთის ერთ-ერთი განვითარებული ქალაქი პოზნანი.

## გალერეა 

File:Poznań general view Neoabacus 20120508.jpg|პოზნანი
File:Catedral, Gniezno, Polonia, 2012-12-24, DD 01.jpg|გნეზნო

კატეგორია:პოლონეთის სავოევოდოები
მაზოვიეცის სავოევოდო

**მაზოვიეცის სავოევოდო** () — სავოევოდო პოლონეთის ცენტრში. სავოევოდოს ცენტრია პოლონეთის დედაქალაქი ვარშავა.

## გალერეა 

File:Krakowskie Przedmieście Street, Warsaw, Poland 01.JPG|ვარშავა
File:Radom.Ratusz 02.JPG|რადომი
File:1348 zespół dworku Marszałka Józefa Piłsudskiego Sulejówek - FILM07.jpg|სულეიუვეკი

## რესურსები ინტერნეტში
* მაზოვიეცის სავოევოდოს ოფიციალური საიტი

კატეგორია:პოლონეთის სავოევოდოები
ჰოლანდის გვირაბი

**ჰოლანდის გვირაბი** () — საავტომობილო გვირაბი მდინარე ჰუდზონის ქვეშ, რომელიც კუნძულ მანჰეტენს აკავშირებს აშშ-ის კონტინენტურ ნაწილთან, კერძოდ, ნიუ-ჯერსის შტატის „ინტერსტეიტ 78“ მაგისტრალთან. გვირაბის თავდაპირველი სახელი იყო *მდინარე ჰუდზონის საავტომობილო გვირაბი* ან *კანალ სტრიტის გვირაბი* და ლინკოლნის გვირაბთან ერთად ერთ-ერთია ორი გვირაბიდან მდინარე ჰუდზონს ქვეშ. გვირაბს ამჟამად ისტორიული ძეგლის სტატუსი აქვს მინიჭებული, როგორც ერთ-ერთ ადრეულ ვენტილირებულ გვირაბსა და სამოქალაქო მშენებლობის მიღწევას.

## რესურსები ინტერნეტში 
* ჰოლანდის გვირაბი 

კატეგორია:აშშ-ის გვირაბები
კატეგორია:ნიუ-იორკი
ჭარელი

**ჭარელი** — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თრიალეთის ქედზე, ცხრაწყაროს უღელტეხილის სამხრეთ-დასავლეთით 5 კმ-ზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2635 მ. აქვს წაკვეთილი კონუსის ფორმა. აგებულია ზედაპლიოცენური ანდეზიტ-დაციტური ლავებით. მთა და მისი მიდამოები შემოსილია ალპური ბალახ-მცენარეულობით და საზაფხულო საძოვრებად არის გამოყენებული.

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
შატო შენონსო

thumbnail|240px|შატო შენონსო
**შატო შენონსო** () — ამავე სახელწოდების სოფელში მდებარე სასახლე, საფრანგეთის დეპარტამენტ ენდრი და ლუარაში, ლუარის ციხესიმაგრების ნაწილი. აშენებულია XVI საუკუნეში ხიდის გალერეის გარეშე. სასახლე განთქმული იყო, როგორც ანრი II-ის საყვარელი დიანა დე პუატიეს ბინა, რომელმაც ეს სასახლე მეფისგან საჩუქრად მიიღო. ანრის სიკვდილის შემდეგ მისმა ცოლმა ეკატერინე მედიჩიმ დიანას სასახლე ჩამოართვა შომონ-სიურ-ლუარის სანაცვლოდ. პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში სასახლეში სამხედრო ჰოსპიტალი იყო განთავსებული.

## რესურსები ინტერნეტში 
* შატო შენონსოს ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:საფრანგეთის სასახლეები
ჭარიკი

**ჭარიკი** — საწყაო ძველ საქართველოში; თიხის ფართოყელიანი ჭურჭელი წყლისა და ღვინისათვის. სულხან-საბა ორბელიანის თანახმად, ჭარიკი ზომით დორას ფარდი იყო. შემორჩენილია გურიასა და აჭარაში.

## ლიტერატურა 
*ქსე, ტ. 11, გვ. 385. თბ., 1987

კატეგორია:ჭურჭელი
ასლანბეკ ბულაცევი

**ასლანბეკ ბულაცევი** () (დ. 1963) — რუსეთის  ფედერაციის უშიშროების სამსახურის უფროსი ოფიცერი, სამხრეთ ოსეთის სეპარატისტული მთავრობის პრემიერ-მინისტრი 2008 წლის 22 ოქტომბრიდან.

დაამთავრა ჩრდილოეთ ოსეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ბუხჰალტრის სპეციალობით. 1986-2006  წლებში სხვადასხვა თანამდებობებზე მუშაობდა ჯერ საბჭოთა სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტში („კა-გე-ბე“), შემდეგ რუსეთის ფედერალური უშიშროების სამსახურში („ეფ-ეს-ბე“); წლების მანძილზე იყო ჩრდილოეთ ოსეთის უშიშროების ფედერალური სამსახურის ფინანსური დეპარტამენტის უფროსი. 2006-2008  წლ;ებში ჩრდილოეთ ოსეთის საგადასახადო სამსახურის ხელმძღვანელის თანამდებობა ეკავა. 

2008  წლის ოქტომბერში დაინიშნა სამხრეთ ოსეთის სეპარატისტული მთავრობის პრემიერად მას შემდეგ, რაც ედუარდ კოკოითმა გადააყენა მთავრობა ასევე ყოფ. რუსი მოხელის იური მოროზოვის ხელმძღვანელობით. ბულაცევის დამტკიცებამდე პრემიერის მოვალეობას მოროზოვის პირველი მოადგილე ბორის ჩოჩიევი ასრულებდა.

## წყაროები 
კატეგორია:დაბადებული 1963
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსეთში დაბადებულები
ნინოსხევი

**ნინოსხევი** ან **ჭართლისხევი** — მდინარე აღმოსავლეთ საქართველოში, კახეთის მხარის ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში. მდინარე შრომისხევის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 39 კმ, აუზის ფართობი 195 კმ². სათავე აქვს კახეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2375 მ სიმაღლეზე. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზამთარსა და ზაფხულში, წყალმოვარდნები — შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 5,1 მ³/წმ. მდინარეზე არის ჩანჩქერი.

## სქოლიო
კატეგორია:კახეთის მხარის მდინარეები
ჭარნალი (მრავალმნიშვნელოვანი)

გეოგრაფიული სახელი **ჭარნალი** შეიძლება აღნიშნავდეს:

* ჭარნალი — მდინარე აჭარაში
* ჭარნალი — სოფელი ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში
KRS-One

'''ლოურენს  'კრიშნა' პარკერი** ()  ცნობილია მისი ზედმეტსახელი **KRS-One'''-ით (დ. 20 აგვისტო, 1965) —  ამერიკელი მუსიკოსი, ცნობილი მისი ჯგუფიდან Boogie Down Productions.

## ბიოგრაფია 
### ბავშვობა 
პარკერი დაიბადა ბრუკლინში, მაგრამ თავის ბავშვობა გაატარა ბრონქსის სამხრეთ ნაწილში. ახალგაზრდობაში პარკერი გახდა ვეგეტარიანელი და ვიწრო ურთიერთობა ჰქონდა კრიშნაიტებთან, რის გამოც მიიღო მეტსახელი „კრიშნა“. აქედანვე წარმოიშვა მაგის არტისტიული ფსევდონიმი KRS-One (შემოკლებული ფორმა Krishna Number One ან Kris Number One), რომელიც თავდაპირველად მისი გრაფიტი–ტეგი იყო. მოგვიანებით პარკერმა თავის სახელისთვის მოიგონა ბეკრონიმი: Knowledge Reigns Supreme Over Nearly Everyone ან Knowledge Reigns Supreme Over Nearly Everybody.

## დისკოგრაფია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* KRS-One - ოფიციალური საიტი 

კატეგორია:ამერიკელი რეპერები
კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები
კატეგორია:დაბადებული  20 აგვისტო
კატეგორია:დაბადებული 1965
კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით
კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები
ჭარნალი

**ჭარნალი** — მდინარე საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ჭოროხის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 12,3 კმ, მდინარის აუზის ფართობი 25,3 კმ². სათავე აქვს პონტოს ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე 1142 მ სიმაღლეზე. საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. დამახასიათებელია წყალმოვარდნები მთელი წლის განმავლობაში, განსაკუთრებით შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 1,6 მ³/წმ.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:ჭოროხის შენაკადები
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები
ჭარტალი

**ჭარტალი** — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში (მოლითის თემი). მდინარე ჩხერიმელის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 720 მეტრი, ხარაგაულიდან 13 კილომეტრი, მარელისიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 3 კმ. სოფელში არის თეთრი მარმარილოს კარიერი.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 53 ადამიანი.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჭარნალი (ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი)

**ჭარნალი** — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ჭარნალი, ზედა ჭარნალი, ავგია, ახალსოფელი). მდებარეობს მდინარე ჭოროხის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 120 მ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2330 კაცი. სოფლის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ძვ. წ. I ათასწლეულის დამდეგის მეტალურგიული კერის ნაშთები. აჭარლების გვერდით სოფელში ცხოვრობენ XIX ს. II ნახ. აფხაზეთიდან გადმოსახლებული მუჰაჯირების შთამომავლები.

## დემოგრაფია
## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჭაქვინჯი

**ჭაქვინჯი** — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში. ჭაქვინჯი ამავე სახელწოდების თემის ცენტრია. თემში ასევე შედის სოფ. ბაღმარანი. მდებარეობს სამეგრელოს ისტორიულ-გეოგრაფიულ პროვინციაში, მდინარე ჭანისწყლის ნაპირას, ქ. ზუგდიდიდან 16 კმ, ზღვის დონიდან 130 მ.

## დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 996 ადამიანი.

## ღირსშესანიშნაობა 
ჭაქვინჯის მახლობლად არის ციხესიმაგრე, რომელიც შედგება ციტადელისა და ქვედა ციხისაგან. ციხის ეზოში სხვადასხვა დანიშნულების შენობათა ბევრი ნანგრევია. გვიან შუა საუკუნეებში ციხე დადიანთა ერთ-ერთი რეზიდენცია იყო, აქვე დაიბადა დავით დადიანი, სამეგრელოს მთავარი (1846-1853 წწ.).

## ლიტერატურა 
## სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჭარინდა

**ჭარინდა** — მთა საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარეების ნაკრისა და დოლრის (ენგურის მარჯვენა შენაკადები) წყალგამყოფზე. მაქსიმალური სიმაღლეა ზღვის დონიდან 3581 მ. აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით, იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. დამახასიათებელია ალპური, სუბნივალური და ნივალური ლანდშაფტები.

## ლიტერატურა 
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები
არჩილ მოწონელიძე

**არჩილ მოწონელიძე** (დ. 25 ივლისი, 1945, ქუთაისი, საქართველოს სსრ) — ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. 2007–2008 წლებში ეკავა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორის პოსტი. მშენებლობის დარგში სამეცნიერო ხარისხების მიმნიჭებელი საბჭოს წევრი. გამოქვეყნებული აქვს 128 სამეცნიერო შრომა და ერთი სახელმძღვანელო, „მშენებლობის მენეჯმენტი“. ფლობს რუსულ და ინგლისურ ენებს. დაჯილდოებულია საქართველოს პრეზიდენტის მადლობის სიგელით (2005 წელი). ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.

1962 წელს დაამთავრა თბილისის 51-ე საჯარო სკოლა. ამავე წელს სწავლა გააგრძელა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტში სამშენებლო ფაკულტეტის, სამდინარო ნაგებობებისა და ჰიდროელექტროსადგურების ჰიდროტექნიკური მშენებლობის სპეციალობაზე. დაამთავრა 1968 წელს. 1971 წელს დაამთავრა ამავე ინსტიტუტის ასპირანტურა მასალათა გამძლეობისა და დრეკადობის თეორიის კათედრაზე. 1973 წელს ტექნიკის მეცნიერებათ კანდიდატის, ხოლო 1986 წელს ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი მიენიჭა.

## რესურსები ინტერნეტში 
* საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორი;

კატეგორია:დაბადებული 25 ივლისი
კატეგორია:დაბადებული 1945
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები
კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორები
არგენტინის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები

**არგენტინის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები**, მეტსახელად ***იაგუარები*** — წარმოადგენს არგენტინას რაგბის საერთაშორისო მატჩებში. ნაკრების სათამაშო ფორმის ფერებია ცისფერი და თეთრი.

არგენტინამ პირველი საერთაშორის მატჩი გამართა 1910 წელს ბრიტანეთის კუნძულების წინააღმდეგ. არგენტინის ნაკრები დღეისათვის ერთ-ერთი საუკეთესოა მსოფლიოსა და სამხრეთ ამერიკაში. მას მონაწილეობა მიღებული აქვს 1987 წლიდან-დღემდე ჩატარებულ ყველა მსოფლიო ჩემპიონატში.

## რესურსები ინტერნეტში
*Argentina's time in the sun (BBC)
*Puma power (BBC)
*რაგბის პლანეტა (სიახლეები არგენტინულ რაგბიზე) 
* არგენტინის რაგბის კავშირის ოფიციალური საიტი
* Rugby Fun (სიახლეები, სტატისტიკა და შედეგები)
* Rugby Time (სიახლეები, სტატისტიკა და შედეგები)
* El Rugbier (სიახლეები, სტატისტიკა და შედეგები) 

## სქოლიო
კატეგორია:რაგბის ეროვნული ნაკრებები
Sessions 2000

***Sessions 2000*** — ფრანგი ელექტრონული მუსიკოს ჟან-მიშელ ჟარის 2000 წლის სტუდიური სესიების ჩანაწერი. ეს ალბომი არ იყო კომერციულად წარმატებული, თუმცა კომერციული წარმატების მიზნით სარეკლამო კამპანია სპეციალურად დაგეგმილი არ იყო. ჟანრობრივად იგი უფრო ემბიენტთან არის ახლოს, აქვს ჯაზის ელემენტები. ყველა კომპოზიცია ჩაწერილია იმპროვიზაციის დროს. მათი სახელწოდებები აღნიშნავენ იმ თარიღს, როდესაც ჩაიწერა ესა თუ ის კომპოზიცია.

ალბომზე გამოიყენება რამდენიმე თანამედროვე სინთეზატორი, მათ შორის - Korg Triton და Roland XP-80. ალბომში შეტანილი რამდენიმე მუსიკალური ფრაგმენტი ნაწილობრივ გამოჩნდა 2001 წლის ექსპერიმენტულ ჩანაწერზე Interior Music.

ალბომს ბუკლეტი არ ახლდა, ყდა დაბეჭდილი იყო მუყაოს მასალაზე, ხოლო უკანა მხარეს წარმოდგენილი იყო კომპოზიციების სია და ანოტაციები.

## სიმღერების სია 
## რესურსები ინტერნეტში 
* *Sessions 2000*  საიტზე Jarre UK
* *Sessions 2000* საიტზე Jarrography

## სქოლიო 
კატეგორია:ჟან-მიშელ ჟარის ალბომები
კატეგორია:2000 წლის ალბომები
კატეგორია:Disques Dreyfus-ის ალბომები
ნაბაკევი (მრავალმნიშვნელოვანი)

**ნაბაკევი** შეიძლება აღნიშნავდეს:
* ნაბაკევი — სოფელი გალის მუნიციპალიტეტში
* ნაბაკევი — სოფელი თიღვის მუნიციპალიტეტში
* ნაბაკევი — სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში
ნაბეღლავი

**ნაბეღლავი** შეიძლება იყოს:

*ნაბეღლავი - სოფელი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში;
*ნაბეღლავი - სამკურნალო და სუფრის მინერალური წყალი.