open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ნიკოლაი დოლგოპოლოვი

**ნიკოლაი საბას ძე დოლგოპოლოვი** (; დ. 24 თებერვალი, 1879, არხანგელსკი, რუსეთის იმპერია — გ. 24 ივნისი, 1972, კორმეიზ-ან-პარიზი, ვალ-დ’უაზი, საფრანგეთი) — ექიმი და რუსული ემიგრაციის საზოგადო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის II მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატი ვორონეჟის გუბერნიიდან.

## ბიოგრაფია
სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტზე, სამხედრო სამედიცინო აკადემიასა და დორპატის უნივერსიტეტში. სტუდენტურ არეულობაში მონაწილეობისთვის სასჯელს იხდიდა სანქტ-პეტერბურგის საპატიმროში. 1906 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, ვორონეჟის გუბერნიაში პედიატრად მსახურობდა.

1907 წლის თებერვალში იგი აირჩიეს მეორე სახელმწიფო სათათბიროს წევრად ვორონეჟის გუბერნიიდან. შედიოდა სოციალისტ-რევოლუციონერთა ჯგუფში. სათათბიროში იყო მუდმივმოქმედი კომიტეტის წევრი გ. ა. გორბუნოვთან, დ. ლ. ზიმინთან, ფ. ი. რჟეხინთან, ვ. მ. სტრელკოვთან ერთად.

1914 წელს მან დააარსა გაზის ნიღბების ქარხანა. 1917 წელს, თებერვლის რევოლუციის შემდეგ, 11 ივლისიდან იყო დროებითი მთავრობის წარმომადგენელი შავი ზღვის გუბერნიასა და ყუბანის ოლქში.

ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, მან მონაწილეობა მიიღო თეთრ მოძრაობაში, მათ შორის ყუბანის პირველ კამპანიაში. 1919 წლის დეკემბრიდან 1920 წლის მარტამდე იგი ხელმძღვანელობდა საზოგადოებრივი ჯანდაცვის დეპარტამენტს სამხრეთ რუსეთის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდლის დაქვემდებარებულ სპეციალურ კონფერენციაზე, შემდეგ კი იყო სამხრეთ რუსეთის მთავრობაში ჯანდაცვის მინისტრი. 1920 წლის ნოემბერში იგი ამერიკის წითელი ჯვრის მისიით ევაკუირებული იქნა ყირიმიდან.

საფრანგეთში ემიგრაციაში ყოფნისას, ის პარიზში ცხოვრობდა. 1921-1922 წლებში იყო რუსეთის წითელი ჯვრის საზოგადოების სპეციალური კომისიის წევრი. 1925 წლის შემდეგ ის „ზემგორის“ თავმჯდომარე იყო. გარდა ამისა, იგი იყო საქველმოქმედო და ჰუმანიტარული ორგანიზაციების ასოციაციის საკოორდინაციო კომიტეტის წევრი (1937 წლიდან), რუსი ექიმების მეჩნიკოვის საზოგადოების აუდიტის კომისიის წევრი (1946 წლიდან) და ტურგენევის სახელობის ბიბლიოთეკის ასოციაციის წევრი. 1949 წელს მან კორმეიზ-ან-პარიზში დააარსა რუსული მოხუცებულთა სახლი და მისი დირექტორი იყო. 

სიცოცხლის ბოლო წლები მან თავის მიერ დაარსებულ კორმეიზ-ან-პარიზის რუსულ სახლში გაატარა. ის 1972 წელს გარდაიცვალა. დაკრძალულია სენტ-ჟენევიევ-დე-ბუას სასაფლაოზე.

## ლიტერატურა
* Государственная дума Российской империи: 1906—1917. — М: РОССПЭН, 2008.
* Долгополов Николай Саввич // Российское зарубежье во Франции, 1919—2000 : биогр. слов. : в 3 т. / под общ. ред. Л. Мнухина, М. Авриль, В. Лосской. — М. : Наука : Дом-музей Марины Цветаевой, 2008. — Т. 1 : А—К. — С. 498. — 794 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-02-036267-3. — ISBN 978-5-02-036267-3 ; ISBN 978-5-93015-104-6 (т. 1).
* Незабытые могилы. Российское зарубежье: некрологи 1917—1997: в 6 т. — Т. 2: Г—З. — М.: Пашков дом, 1999. — С. 400. — ISBN 5-7510-0169-9.

კატეგორია:რუსეთის იმპერიის II მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები
კაპუსტინ იარი

**კაპუსტინ იარი** (), ოფიციალური სახელწოდება **რუსეთის ფედერაციის მე-4 სახელმწიფო ცენტრალური სატესტო პოლიგონი** (), კოდური დასახელება *სამხედრო ნაწილი 15644* — სარაკეტო პოლიგონი, მდებარე რუსეთში, ასტრახანის ოლქის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. 

საცდელი პოლიგონი შეიქმნა 1946 წლის 13 მაისს, როგორც სსრკ-ს შეიარაღებული ძალების სამინისტროს სახელმწიფო ცენტრალური საცდელი პოლიგონი სარაკეტო იარაღის, პირველი საბჭოთა ბალისტიკური და საზენიტო რაკეტების შესამოწმებლად.

საცდელ მოედანს სახელი ახლომდებარე ძველი სოფლის, კაპუსტინ იარის მიხედვით დაერქვა, რომელიც სამხრეთ-აღმოსავლეთით ზნამენსკის ქალაქს ესაზღვრება. ზამენსკის ქალაქთან ახლოს მდებარეობს კაპუსტინ იარის სამხედრო აეროდრომი.

## ლიტერატურა
*В. В. Кавелькина, М. А. Голов, И. В. Шумакова, А. А. Глушков, А. Б. Гордиенко, В. И. Шовкунов. 60 лет. Полигон Капустин Яр. — 2006. — 139 с.
*Черток Б. Е. Глава 4. Становление на родной земле. Три новые технологии – три государственных комитета // Ракеты и люди. — М.: Машиностроение, 1999. — Т. 1. Ракеты и люди.
*Paul Lashmar. Spyflights of the Cold War. — Sutton Publishing, 1998. — P. 76—83. — 255 p. — ISBN 0750919701. — ISBN 978-0750919708.

## რესურსები ინტერნეტში
* Полигон Капустин Яр  на сайте Минобороны России
* kap-yar.ru — сайт полигона Капустин Яр 
* История полигона Капустин Яр на Znamensk.info
* Капустин Яр — история полигона /вебархив/
* Жизнь полигона вчера и сегодня на сайте газеты «Орбита Знаменск»
* Полигон Капустин Яр /вебархив/
* НЛО: операция «Сокрытие»
* Схема полигона Капустин Яр
* Эксперты объяснили, почему Капустин Яр избавили от космических пусков // Взгляд, 6 августа 2019

კატეგორია:კოსმოდრომები
ევროპაში გამარჯვების დღე

უაითჰოლის აივნიდან ხელს უქნებს შეკრებილ ადამიანებს 8 მაისს ომის დასრულების აღსანიშნავად და გამარჯვების სიმბოლოს - "V"-ს უჩვენებს.]]

**ევროპაში გამარჯვების დღე** — სამოქალაქო დღესასწაული, რომელიც ზეიმობს მეორე მსოფლიო ომის დასრულებას. 1945 წლის 8 მაისს მოკავშირეებმა ფორმალურად მიიღეს გერმანიის შეიარაღებული ძალების უპირობო კაპიტულაცია. ამით ოფიციალურად დასრულდა საბრძოლო მოქმედებები. აღმოსავლეთ ფრონტზე უკანასკნელი ცნობილი გასროლა განხორციელდა 11 მაისს.

არაერთი ქვეყანა აღნიშნავს ამ დღეს საჯარო დღესასწაულად, რომელიც ასევე ცნობილია როგორც **ფაშიზმზე გამარჯვების დღე**, **გათავისუფლების დღე** ან უბრალოდ **გამარჯვების დღე**. დიდ ბრიტანეთში ეს დღე ხშირად აღინიშნება აბრევიატურით **VE Day**, რომელიც ჯერ კიდევ 1944 წლის სექტემბერში შეიქმნა მომავალში მოსალოდნელი გამარჯვების მოლოდინში.

რუსეთსა და ზოგიერთ ყოფილ საბჭოთა ქვეყანაში 9 მაისს აღნიშნავენ, რადგან გერმანიის უპირობო კაპიტულაცია ძალაში შევიდა ცენტრალური ევროპის ზაფხულის დროით 8 მაისის 23:01-ზე, რაც მოსკოვის დროით 9 მაისის 00:01-ს შეესაბამებოდა.
## ისტორია
1945 წლის 30 აპრილს დაიწყო ბრძოლები რაიხსტაგისათვის. რაიხსტაგის შტურმი დაევალა 171-ე მსროლელ დევიზიას და 150-ე მსროლელ დევიზიას. იმავე დღის საღამოს სერჟანტებმა მ. ეგოროვმა და მელიტონ ქანთარიამ რაიხსტაგზე გამარჯვების დროშა აღმართეს. ჰიტლერმა 30 აპრილს თავი მოიკლა. ადმირალ დენიცის ახალმა მთავრობამ 1 მაისს საბჭოთა სარდლობას პარლამენტიორები გაუგზავნა და გადასცა გებელსისა და ბორმანის ხელმოწერილი წინადადება საბრძოლო მოქმედების დროებით შეწყვეტის თაობაზე. საბჭოთა სარდლობამ კაპიტულაცია მოითხოვა. გერმანელთა სარდლობამ უარყო ეს მოთხოვნა. 1 მაისს საღამოს საბჭოთა ჯარებმა შეტევა განაახლეს. 2 მაისს ბერლინის გარნიზონის ნარჩენებმა ბერლინის დაცვის უფროსის გენერალ ვაიდლინგის მეთაურობით იარაღი დაყარეს. ერთდროულად საბჭოთა ჯარები უტევდნენ აგრეთვე დასავლეთის მიმართულებით. 25 აპრილს რიზის და ტორგაუს რაიონებში უკრაინის პირველი ფრონტის ჯარები შეხვდნენ ამერიკის პირველი არმიის ნაწილებს, 7 მაისს ბელორუსიის პირველი ფრონტის ჯარები ფართო ფრონტით გავიდნენ მდინარე ელბაზე, ხოლო ბელორუსიის მეორე ფრონტის ჯარები 4-5 მაისს ინგლისის ჯარებს შეხვდნენ.

კარლ დენიცის ხელმძღვანელობით შექმნილი ადმინისტრაცია ცნობილია როგორც ფლენსბურგის მთავრობა. სამხედრო კაპიტულაციის აქტს პირველად ხელი 7 მაისს 02:41-ზე საათზე საფრანგეთის ქალაქ რეიმსში SHAEF-ის შტაბბინაში მოაწერეს, ხოლო ოდნავ შეცვლილ დოკუმენტს, რომელიც საბოლოოდ გახდა გერმანიის კაპიტულაციის აქტი, ხელი მოაწერეს 1945 წლის 8 მაისს, ბერლინის კარლსჰორსტში, ადგილობრივი დროით 22:43 საათზე.

## სქოლიო
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომი
კატეგორია:მაისის დღესასწაულები
კატეგორია:გამარჯვების დღეები
კატეგორია:1945 წელი ევროპაში
კატეგორია:ნორვეგიის დროშის აფრიალების დღეები
გამარჯვების დღე (9 მაისი)

**გამარჯვების დღე** () — სამოქალაქო დღესასწაული, რომელიც ზეიმობს 1945 წელს საბჭოთა კავშირის მიერ ნაცისტურ გერმანიაზე გამარჯვებას. აღინიშნება 1945 წლის 8 მაისს გვიან საღამოს (მოსკოვის დროით — 9 მაისს) გერმანიის კაპიტულაციის აქტის ხელმოწერის აღსანიშნად. საბჭოთა მთავრობამ გამარჯვება გამოაცხადა 9 მაისის დილით ბერლინში ხელმოწერის ცერემონიის შემდეგ. დღესასწაული 1945 წელს დაწესდა, თუმცა უქმე დღედ 1965 წელს გამოცხადდა.

აღმოსავლეთ გერმანიაში 8 მაისი აღინიშნებოდა როგორც **გათავისუფლების დღე** 1950 წლიდან 1966 წლამდე. 1967 წელს 8 მაისს აღნიშნეს საბჭოთა სტილის „გამარჯვების დღე“. 2002 წლიდან გერმანიის ფედერალურ მხარეში მეკლენბურგ-წინა პომერანია აღინიშნება **ნაციონალ-სოციალიზმისგან გათავისუფლებისა და მეორე მსოფლიო ომის დასრულების დღე**. საქართველოში 9 მაისი ოფიციალურ უქმე დღედაა გამოცხადებული და ეწოდება **ფაშიზმზე გამარჯვების დღე**.

1991 წლიდან 9 მაისს რუსეთის ფედერაცია ოფიციალურად აღნიშნავს გამარჯვების დღეს. დღესასწაული იმავე დღესა და ესთეტიკით აღინიშნებოდა საბჭოთა კავშირის დროსაც. ევროპული ქვეყნების უმეტესობა აღნიშნავს **ევროპაში გამარჯვების დღეს** (VE Day ან V-E Day) 8 მაისს, ხოლო 9 მაისს აღინიშნება ევროპის დღე. 1950 წლის 9 მაისს საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა რობერტ შუმანმა გამოაქვეყნა შუმანის დეკლარაცია, რომლითაც ევროპის ნახშირისა და ფოლადის გაერთიანება შეიქმნა.

## სქოლიო
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის შედეგები გერმანიაში
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის შედეგები საბჭოთა კავშირში
კატეგორია:საჯარო დღესასწაულები სომხეთში
კატეგორია:საჯარო დღესასწაულები აზერბაიჯანში
კატეგორია:საჯარო დღესასწაულები ბელარუსში
კატეგორია:საჯარო დღესასწაულები საქართველოში
კატეგორია:საჯარო დღესასწაულები ისრაელში
კატეგორია:საჯარო დღესასწაულები ყაზახეთში
კატეგორია:საჯარო დღესასწაულები ყირგიზეთში
კატეგორია:საჯარო დღესასწაულები მოლდოვაში
კატეგორია:საჯარო დღესასწაულები მონღოლეთში
კატეგორია:საჯარო დღესასწაულები მონტენეგროში
კატეგორია:საჯარო დღესასწაულები რუსეთში
კატეგორია:საჯარო დღესასწაულები სერბეთში
კატეგორია:საჯარო დღესასწაულები საბჭოთა კავშირში
კატეგორია:საჯარო დღესასწაულები ტაჯიკეთში
კატეგორია:საჯარო დღესასწაულები დნესტრისპირეთში
კატეგორია:საჯარო დღესასწაულები თურქმენეთში
კატეგორია:ყოფილი საჯარო დღესასწაულები უკრაინაში
კატეგორია:საჯარო დღესასწაულები უზბეკეთში
კატეგორია:მაისის დღესასწაულები
კატეგორია:გამარჯვების დღეები
კატეგორია:გაზაფხული რუსეთში
კატეგორია:2015 წლის გაუქმებული დღესასწაულები უკრაინაში
კატეგორია:ვიდეოკლიპების შემცველი სტატიები
ანტონიო მარია სალვიატი

**ანტონიო მარია სალვიატი** (დ. 21 იანვარი, 1537 — გ. 26 აპრილი, 1602) — ფლორენციელი კათოლიკე კარდინალი.

## ბიოგრაფია 
სალვიატი ფლორენციაში, ლორენცო სალვიატისა და კონსტანცა კონტის ოჯახში დაიბადა. ის კარდინალების - ბერნარდო სალვიატისა და ჯოვანი სალვიატის ძმისშვილი იყო. მისი ბებია ლუკრეცია მედიჩი, პაპ ლეო X-ის და და ლორენცო მედიჩის უფროსი ქალიშვილი გახლდათ.

1561 წელს ის საფრანგეთის სან-პაპულის ეპისკოპოსად დაინიშნა, და შემდეგ, იმავე ქვეყნის ნუნცია გახდა. პაპმა გრიგოლ XIII-მ ის 1583 წლის 12 დეკემბერს კარდინალად აკურთხა. ამის შემდეგ, ის კამელიელების ხელმძღვანელი გახდა.

სალვიატი უმეტესად საკუთარი ქველმოქმედებით იყო ცნობილი. რომში მან თავიდან ააშენა სან-ჯაკომო-დეგლი-ინკურაბილის საავადმყოფო (თავიდან ააშენა დანგრეული ბაროკოს სტილის ეკლესია - სან-ჯაკომო-ინ-ავგუსტა) და საკუთარი სახსრებით დააარსა *კოლეჯიო სალვიატი*, XVI საუკუნის ბოლოს. შემდეგ მან ეს შენობები რომს გადასცა საჩუქრად. ის ასევე აფინანსებდა სან-როკოს საავადმყოფოს, მშობიარე ქალების პირობების გასაუმჯობესებლად.

საინტერესოა, რომ სალვიატიმ, ანდერძის თანახმად, სან-ჯაკომოს გრძელვადიანი დაფინანსება მოახერხა - დაწესებულებას დიდი ფასის მქონე მიწები გადასცა, რომლის კარგმა მენეჯმენტმაც ამ საავადმყოფოს 2008 წლამდე არსებობა და მუშაობა უზრუნველყო.

გარდაიცვალა რომში, 1602 წელს, და დაკრძალეს სან-ჯაკომო-ინ-ავგუსტაში.
## ლიტერატურა
* 
*
## რესურსები ინტერნეტში
*
*
## სქოლიო
კატეგორია:სალვიატის ოჯახი
კატეგორია:დაბადებული 1537
კატეგორია:გარდაცვლილი 1602
კატეგორია:კარდინალები
მონაზონი (2018 ფილმი)

***მონაზონი*** — 2018 წლის ამერიკული საშინელებათა ფილმია, რომლის რეჟისორიც კორინ ჰარდია, სცენარის ავტორი კი გარი დაუბერმანი, დაუბერმანისა და ჯეიმს ვანის მოთხრობის მიხედვით. ფილმში მონაწილეობენ ტაისა ფარმიგა, დემიან ბიშირი და იონას ბლოკე, ხოლო ბონი აარონსი კვლავ ასრულებს დემონი მონაზონის როლს, ვალაკის განსახიერებას, ფილმიდან ჯადოქრობა 2. სიუჟეტი მოგვითხრობს კათოლიკე მღვდლისა და მის ახალბედა მონაზონის შესახებ, რომლებიც 1952 წელს რუმინეთში აღმოაჩენენ უწმინდურს საიდუმლოს. მას მოჰყვა გაგრძელება *მონაზონი II*, რომელიც 2023 წელს გამოვიდა.

Warner Bros. Pictures-მა და New Line Cinema-მ გამოაცხადეს *მონაზონის* გადაღება, რომლის პროდიუსერებიც პიტერ საფრანი და ვანი იქნებიან. ფილმის საწყისი სცენარი დევიდ ლესლი ჯონსონმა დაწერა. ჰარდიმ ხელი მოაწერა *მონაზონის* რეჟისორობას ვანისა და დაუბერმანის ახალი სცენარით. ძირითადი გადაღებები 2017 წლის მაისში დაიწყო ბუქარესტში, რუმინეთში.

*მონაზონი* ამერიკის შეერთებულ შტატებში 2018 წლის 7 სექტემბერს გამოვიდა. მან უარყოფითი შეფასებები მიიღო და მსოფლიო მასშტაბით 366 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა, რითაც მოჩვენებების სერიის ყველაზე მაღალშემოსავლიან ფილმად იქცა. 2023 წელს გამოვიდა მისი გაგრძელება *მონაზონი II*.

## სქოლიო
აიგუავივა

**აიგუავივა** (; ) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კატალონიის ავტონომიური გაერთიანების ხერონის პროვინციის ჟირონესის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 13,90 კმ². მოსახლეობა — 765 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ხერონის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* აიგუავივის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ხერონის მუნიციპალიტეტები
ELT

300px|მინი|ზოგიერთი (მათ შორის ყველაზე დიდი) ტელესკოპების მთავარი სარკეების ზომების შედარება
**ექსტრემალურად დიდი ტელესკოპი** (, *ELT*) — რეფლექტორული ტელესკოპების კლასი, რომელთა მთავარი სარკის დიამეტრი 20 მეტრზე მეტია. ისინი შექმნილია ულტრაიისფერ, ხილულ და ინფრაწითელ ტალღის სიგრძეებში დაკვირვებისთვის. სხვა ტალღის სიგრძეების ტელესკოპები შეიძლება მნიშვნელოვნად უფრო დიდი ზომის იყოს — მაგალითად, რადიოტელესკოპ RT-70-ის დიამეტრი 70 მეტრია.

## ტელესკოპების სია

File:Size comparison between the E-ELT and other telescope domes.jpg|ELT-ის, TMT-ის და GMT-ის გუმბათები სხვა ცნობილ ტელესკოპებთან შედარებით

## პროექტები
* ELT: Extremely Large Telescope
* GMT: Giant Magellan Telescope
* TMT: Thirty Meter Telescope
Some of these projects have been cancelled, or merged into ongoing extremely large telescopes.
* GSMT: Giant Segmented Mirror Telescope, merged into TMT
* OWL: Overwhelmingly Large Telescope, passed over in favor of ELT
* VLOT: Very Large Optical Telescope, merged into TMT
* LAT: Large Atacama Telescope
* EURO50: European 50-metre Telescope, merged into ELT
* LPT: Large Petal Telescope
* Magellan 20: merged into GMT
* HDRT: High Dynamic Range Telescope
* JELT: Japanese ELT Project; Japan joined the TMT project in 2008
* CELT: California Extremely Large Telescope, became/merged into TMT
* MAXAT: Maximum Aperture Telescope

## რესურსები ინტერნეტში
* Australian National Workshop on Extremely Large Telescopes (ELTs)
* The OPTICON ELT Working Group  a Europe-wide research project
* The science case for Extremely Large Telescopes (ELTs) from the Royal Observatory, Edinburgh
* Colossus Telescope

## სქოლიო
კატეგორია:რეფლექტორული ტელესკოპები
Brat (ალბომი)

**Brat** — ინგლისელი მომღერალი ჩარლი XCX-ის მეექვსე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოიცა Atlantic Records-ის მეშვეობით, 2024 წლის 7 ივნისს. ალბომი შეიცავს ჩარლი XCX-ის, მისი ხანგრძლივი აღმასრულებელი პროდიუსერი A. G. Cook-ის, Finn Keane-ის, Cirkut-ის, მისი პარტნიორი George Daniel-ის და სხვების პროდიუსერულ ნამუშევრებს. ალბომი ინსპირირებულია 2000-იანი წლების ინგლისური რეივ მუსიკის სცენიდან, უფრო აგრესიული კლუბური ჟღერადობით, ვიდრე მისი წინა ალბომი - Crash (2022).

ალბომმა კომერციული წარმატებით მიაღწია პირველ ადგილს დიდ ბრიტანეთში, ავსტრალიასა და ირლანდიაში და მოხვდა ტოპ 10-ში კიდევ 12 ქვეყანაში, მათ შორის აშშ-ში, სადაც ეს იყო ჩარლი XCX-ის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი, Billboard 200-ში (მესამე ადგილი). 2024 წლის 10 ივნისს გამოვიდა დელუქს ვერსია, ''"Brat and It's the Same but There's Three More Songs So It's Not"*. 2024 წლის 11 ოქტომბერს გამოვიდა რემიქს ალბომი, სახელწოდებით *"Brat and It's Completely Different but Also Still Brat"*, 20 მოწვეული არტისტის მონაწილეობით.

Metacritic-ის მიხედვით, რომელიც მოიცავს მუსიკალური კრიტიკოსების შეფასებებს, *Brat* არის 2024 წლის ყველაზე მაღალი შეფასების მქონე ალბომი და ყველა დროის მე-15 ყველაზე მაღალი შეფასების მქონე ალბომი. ალბომი შეირჩა 2024 წლის Mercury Prize-ის კანდიდატად, წლის ალბომისთვის.  ალბომის გარეკანი და ესთეტიკა გახდა პოპულარული ინტერნეტ ტენდენცია და მიიღო აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტის, კამალა ჰარისის 2024 წლის პრეზიდენტობის კამპანიამ, ჩარლი XCX-ის ტვიტერის განცხადების შემდეგ.   ალბომი ნომინირებული იყო გრემის 9 ჯილდოზე, 67-ე წლიურ ცერემონიაზე, მათ შორის *წლის ალბომისთვის'' და გაიმარჯვა სამ კატეგორიაში.   ალბომის მხარდასაჭერად, ჩარლი XCX-მა 2024 წელს გამართა Sweat ტური თანამშრომელ Troye Sivan-თან ერთად და 2024-2025 წლებში ატარებს ტურნეებს, Brat სოლო ტურის ფარგლებში. 

## რესურსები ინტერნეტში
* BRAT - Album by Charli xcx
* BRAT
* BRAT

## სქოლიო
კატეგორია:2024 წელი მუსიკაში
კატეგორია:ინგლისური მუსიკა
კატეგორია:ელექტრონული მუსიკა
კატეგორია:2024 წლის ალბომები
ხილული გამოსხივება

მინი|სინათლის სპექტრი
**ხილული გამოსხივება** — ელექტრომაგნიტური გამოსხივება იმ სიხშირეთა დიაპაზონში, რომელსაც ადამიანის თვალი აღიქვამს ( – , რაც შეესაბამება ≈400-იდან 700 ნმ-მდე ტალღის სიგრძეს ვაკუუმში). ძალიან მაღალი ინტენსიურობის სინალეს თვალი აღიქვამს სიხშირეთა რამდენადმე ფართო დიაპაზონში. საშუალოდ ადამიანის თვალის სინათლისადმი მგრძნობიარობის დამოკიდებულებას სინათლის სიხშირეზე (თვალის სპექტრული მგრძნობიარობა) ახასიათებენ სპექტრული სინათლოვანი ეფექტურობის ფუნქციით (ე. წ. თვალის ხილულობის წირი). ეს ფუნქცია საფუძვლად უდევს ყველა შუქტექნიკურ გაანგარიშებას. სინათლის ტალღების სიხშირეთა განსხვავება ზოგად შემთხვევაში ადამიანის მიერ აღიქმება როგორც განსხვავება ფერის მიხედვით.

ელემენტარული ნაწილაკი, რომელიც განსაზღვრავს სინათლეს არის ფოტონი. სინათლის სამი ძირითადი მახასიათებელია (ანუ ყველა ელექტრომაგნიტური გამოსხივების):
* ინტენსივობა (ამპლიტუდა), რომელსაც ადამიანი სინათლის სიკაშკაშის სახით აღიქვამს;
* სიხშირე (ტალღის სიგრძე), რომელსაც ადამიანი სინათლის ფერით აღიქვამს, და
* პოლარიზაცია (რხევის კუთხე), რომელიც ადამიანის მიერ მხოლოდ სუსტად აღიქმება ჩვეულებრივ ვითარებაში.

მისი სიჩქარე, ვაკუუმში 300 000 000 მეტრი წამში (300 000 კილომეტრი წამში), ბუნების ერთ–ერთი ძირითადი მუდმივაა. სინათლეს ახასიათებს ორივე – ტალღისა და ნაწილაკის თვისებები. ეს მახასიათებელი ცნობილია, როგორც ტალღურ–ნაწილაკური დუალიზმი. მეცნიერებას სინათლის შესახებ ოპტიკას უწოდებენ, ის თანამედროვე ფიზიკის კვლევის მნიშვნელოვანი სფეროა.

## ხილული გამოსხივების სპექტრი 
thumb|ხილული ფერის სპექტრი
როდესაც თეთრი სინათლის სხივი პრიზმაში იშლება, წარმოიქმნება სპექტრი, რომელშიც სხვადასხვა ტალღის სიგრძის გამოსხივება სხვადასხვა კუთხით გარდატყდება. სპექტრის ნაწილს წარმოადგენენ ფერებს, ანუ ფერებს, რომელთა მიღებაც შესაძლებელია ერთი ტალღის სიგრძის სინათლის გამოყენებით (უფრო ზუსტად, ტალღის სიგრძის ძალიან ვიწრო დიაპაზონით), სპექტრული ფერები ეწოდებათ. ძირითადი სპექტრული ფერები (რომლებსაც საკუთარი სახელები აქვთ), ასევე ამ ფერების გამოსხივების მახასიათებლები წარმოდგენილია ცხრილში:

## იხილეთ აგრეთვე
*სინათლის არეკვლა
*სინათლის გაბნევა
*სინათლის გარდატეხა
*სინათლის დიფრაქცია
*სინათლის ინტერფერენცია
*კრისტალთოპტიკა 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:ელექტრომაგნიტური გამოსხივება
ჩაპაბის მუნიციპალიტეტი

**ჩაპაბის მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი იუკატანის შტატში, იუკატანის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 3 385 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 11.5%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 169.4 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 20 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იუკატანის შტატის შემადგენლობაში 1867 წლის 24 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ჩაპაბი. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 31018.

## იხილეთ აგრეთვე
*იუკატანის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:იუკატანის მუნიციპალიტეტები
იისფერი

**იისფერი** — რაც ფერით იას მოგვაგონებს. ლურჯი წითელი ელფერით, მუქი ლილისფერი.

**იასამნისფერი** — მოწითალო-იისფერი.

## რესურსები ინტერნეტში
*იისფერი — ხელოვნების განმარტებითი ლექსიკონი

## სქოლიო
კატეგორია:იისფერის ტონალობები
ცისფერი

**ცისფერი** — მოწმენდილი ცის ფერის მქონე, ღია ლურჯი, ლაჟვარდოვანი.

## რესურსები ინტერნეტში
*ცისფერი — ხელოვნების განმარტებითი ლექსიკონი

კატეგორია:ცისფერის ტონალობები
ვია ლატინა

**ვია ლატინა** ( ) — რომაული გზა  იტალიაში, რომელიც რომიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით დაახლოებით 200 კილომეტრის განმავლობაში გადიოდა.
მინი
## მარშრუტი
გზა მიემართებოდა პორტა ლატინადან აურელიანეს კედლებში რომში ალგიდუსის მთის უღელტეხილამდე; მას მნიშვნელოვანი როლი ჰქონდა რომის ადრეულ სამხედრო ისტორიაში. ის წინ უსწრებდა ვია აპიას, როგორც კამპანიაში მიმავალ გზას, რამდენადაც ლათინური კოლონია კალესში დაარსდა ძვ. წ. 334 წელს და რომიდან გზით უნდა ყოფილიყო მისაწვდომი, მაშინ როცა ვია აპია მხოლოდ ოცდაორი წლის შემდეგ აშენდა. ის ასევე მიჰყვება კომუნიკაციის გაცილებით ბუნებრივ ხაზს, საინჟინრო სირთულეების გარეშე, რომელთა გადალახვაც ისრის ფორმის ვია აპიას მოუწია. როგორც გამავალი მარშრუტი, ის წინ უსწრებდა ვია ლაბიკანას, თუმცა ეს უკანასკნელი შესაძლოა მოგვიანებით უფრო სასურველი ყოფილიყო
.

მათი შეერთების შემდეგ, ვია ლატინა აგრძელებდა -ის (მდინარე საკო) ხეობის გაყოლებას, მიჰყვებოდა თანამედროვე რკინიგზის ხაზს ნეაპოლისკენ, და გაივლიდა ჰერნიკის ბორცვების ქვემოთ, ანანიის (სადაც ის შეუერთდა ვია პრენესტინას), ფერენტინოს, ფროზინონეს და სხვა
.
ფრეგელაეში მან გადაკვეთა ლირი, შემდეგ კი გაიარა აკინო და კასინო, ორივე შედარებით დაბლობ ქალაქი.
შემდეგ იგი შევიდა აპენინებსა და როკა მონფინას ვულკანურ ჯგუფს შორის არსებულ მონაკვეთში და თავდაპირველი გზა და, მის გადაკვეთის ნაცვლად, მკვეთრად ჩრდილო-აღმოსავლეთით შეუხვია მთებზე ვენაფროსკენ, რითაც პირდაპირი კავშირი დაამყარა სამნიუმის შიდა ნაწილთან ისერნიასა და ტელესესკენ მიმავალი გზებით.
სამოქალაქო ომების არეულობის შემდეგ, ვია ლატინა შეაკეთა გამოჩენილმა რომაელთა ჯგუფმა, მათ შორის მარკუს ვალერიუს მესალა კორვინუსმა; სამუშაოები მიმდინარეობდა ძვ. წ. 27 წელს, ტიბულუსის ელეგიის დროს.

## რესურსები ინტერნეტში
* Grabar, A. (1969). ადრეული ქრისტიანული ხელოვნება; ქრისტიანობის აღზევებიდან თეოდოსიუსის გარდაცვალებამდე. (კაცობრიობის ხელოვნება;)
* სტატია ჰერკულესისა და ალკესტისის ხელოვნების შესახებ ვია ლატინას კატაკომბებში

## სქოლიო
კატეგორია:გზები
კატეგორია:გზები ქვეყნების მიხედვით
ფრანჩესკო ბარბერინი

**ფრანჩესკო ბარბერინი**—(23 სექტემბერი, 1597 – 10 დეკემბერი, 1679)  იყო იტალიელი კათოლიკე კარდინალი. პაპი ურბან VIII-ის ძმისშვილი (მეფობდა 1623–1644 წლებში), მან უზომოდ ისარგებლა ბიძის მიერ პრაქტიკაში გამოყენებული ნეპოტიზმით. მას სხვადასხვა როლი ჰქონდა ვატიკანის ადმინისტრაციაში, მაგრამ მისმა პირადმა კულტურულმა ინტერესებმა, განსაკუთრებით ლიტერატურასა და ხელოვნებაში, განაპირობა ის, რომ იგი გახდა უაღრესად მნიშვნელოვანი მფარველი. მისი მდივანი იყო სიძველეების მკვლევარი კასიანო დალ პოცო, რომელიც ასევე იყო ხელოვნების მცოდნე მფარველი. ფრანჩესკო იყო კარდინალ ანტონიო ბარბერინის და ტადეო ბარბერინის უფროსი ძმა, რომელიც გახდა პალესტრინას პრინცი. 
## ცხოვრება
იგი დაიბადა ფლორენციაში, კარლო ბარბერინისა და კონსტანცა მაგალოტის ოჯახში. ბარბერინის დედა ცნობილი იყო უკიდურესი ღვთისმოსაობით. 1600  წელს მისმა ბიძამ, კარდინალმა მაფეო ბარბერინიმ მიიწვია თავისი ძმა და მისი ოჯახი რომში. ბარბერინის ორი და, კამილა და კლარისე, ორივე კარმელიტი მონაზონი გახდებოდა. მამის გარდაცვალების შემდეგ, დედა შეუერთდებოდა თავის ქალიშვილებს და გადავიდოდა მონასტერში Santissima Incarnazione del Divino Verbo რომში. 
## კარიერა 
  მიერ]]
ბარბერინი სწავლობდა პიზის უნივერსიტეტში, რომელიც დაამთავრა საეკლესიო და სამოქალაქო სამართლის განხრით 1623 წელს. მისმა ბიძამ, მაფეო ბარბერინიმ, რომელიც ახლად აირჩიეს პაპ ურბან VIII-ად, დანიშნა იგი ს. ჯოვანი ინ ლატერანოს არქიპრესვიტერად, ხოლო ორი თვის შემდეგ, კარდინალ დიაკვნად სანტ'ონოფრიოში, რომელიც მომდევნო წელს გაცვალეს სანტ'აგატა დე' გოტიზე. ოცდაექვსი წლის ასაკში იგი დაინიშნა სახელმწიფო მდივნად და პაპის ლეგატად ავინიონში.  1625 წელს იგი გაემგზავრა პარიზში, როგორც სპეციალური ლეგატი ვალტელინას კონფლიქტისთვის და მარტიდან სექტემბრამდე აწარმოებდა სხვადასხვა მოლაპარაკებებს კარდინალ რიშელიესთან მონსონის ხელშეკრულების წინასწარი განხილვების ჩათვლით. საერთო ჯამში, მოლაპარაკებები არ იყო პოლიტიკური წარმატება პაპისთვის, მაგრამ როგორც „დამატკბობელი“, მან მიიღო ექვსი გობელენის საჩუქარი მეფე ლუი XIII-ისგან, რომელიც შექმნა პეტერ პაულ რუბენსმა. 1625 წელს იგი გაემგზავრა ესპანეთში, როგორც პაპის ლეგატი და ეს მისია ასევე წარუმატებელი აღმოჩნდა. ის რომში მომდევნო წელს დაბრუნდა. 1628 წლიდან მან ეფექტურად უხელმძღვანელა პაპის სახელმწიფოს საგარეო დიპლომატიას და აჩვენა მკაფიო პოზიცია საფრანგეთის სასარგებლოდ მონფერატის მარკიზატისთვის მემკვიდრეობის ომში და ოცდაათწლიანი ომის დროს. 1626 წლის ივლისში იგი დაინიშნა ვატიკანის ბიბლიოთეკის *ბიბლიოთეკარად*, თანამდებობა, რომელიც ეკავა 1633 წლის დეკემბრამდე. 1632 წელს იგი დაინიშნა პაპის ვიცე-კანცლერად.

 
1627 წელს იგი დაინიშნა კომენდატორ აბატად ფარფას სააბატოში. როგორც რომის ინკვიზიციის დიდი ინკვიზიტორი, თანამდებობა, რომელიც ეკავა 1633 წლიდან გარდაცვალებამდე, იგი იყო გალილეოს გამომძიებელი ინკვიზიციის ტრიბუნალის ნაწილი; ის იყო ტრიბუნალის სამი წევრიდან ერთ-ერთი, რომელმაც უარი თქვა გალილეოს დაგმობაზე.
## რესურსები ინტერნეტში
*Francesco Barberini seniore  *წმინდა რომის ეკლესიის კარდინალები*: ციფრული რესურსი, შექმნილი და წარმოებული სალვადორ მირანდას მიერ
*Image
## სქოლიო
კატეგორია:კარდინალები
წკრიალა საზამთრო (სატელევიზიო სერიალი)

**„წკრიალა საზამთრო“**(კორ: 반짝이는 워터멜론 ინგ. twinkling watermelon) — 2023 წლის სამხრეთ კორეული სატელევიზიო სერიალი, რომელიც დადგა სონ ჯონგ-ჰიუნმა და მთავარ როლებში მონაწილეობენ რიოუნი, ჩოი ჰიუნვუკი, სოლ ინა და შინ იუნსუ. სერიალი გადიოდა tvN-ის ეთერში 2023 წლის 25 სექტემბრიდან 14 ნოემბრამდე, ყოველ ორშაბათსა და სამშაბათს, 20:50 საათზე (KST), სულ 16 სერიით. იგი ასევე ხელმისაწვდომია სტრიმინგ პლატფორმებზე Viu და Viki არჩეულ რეგიონებში.

## მოკლე აღწერა 
2023 წელში იუნგიოლი მუსიკალური ნიჭით დაჯილდოებული სკოლის მოსწავლეა. მას გიტარაზე დაკვრა ძალიან უყვარს, მაგრამ პირველ ადგილას სწავლასა და ოჯახს აყენებს. ბიჭის მთელი ოჯახი სმენადაქვეითებულია, ამიტომ იუნგიოლი ერთადერთია, ვინც მათ გარესამყაროსთან აკავშირებს. ერთ დღეს იუნგიოლი იდუმალ მუსიკალურ მაღაზიაში შედის და შემთხვევით დროში მოგზაურობს. ბიჭი აღმოჩნდება 1995 წელში და ახალგაზრდა მამამისს, იჩანს შეხვდება - მამამისს წარსულში სმენის უნარი დაკარგული ჯერ არ აქვს!. საშინელება ისაა რომ იჩანს გულცივი ვიოლონჩელისტი, სეგიონი მოსწონს და არა ბიჭის მომავალი დედა! მომავალ მამამისთან ერთად იუნგიოლი ბენდს ქმნის.
## მსახიობები 
### მთავარი პერსონაჟები 
*ჰა ეუნ-გიოლი (რიოუნი) — მუსიკის ნიჭით დაჯილდოებული ბიჭი, რომელიც დროში მოგზაურობს.
*ჰა ი-ჩანი (ჩოი ჰიონ-უკი) — ეუნ-გიოლის მამა ახალგაზრდობაში, ენერგიული და მხიარული.
*ჩოი სე-გიონგი / ონ იუნ-იუ (სოლ ინა) — დედა და ქალიშვილი; ორივე დაკავშირებულია მუსიკასთან და ეუნ-გიოლთან.
*იუნ ჩუნ-ა (შინ იუნ-სუ) — ეუნ-გიოლის დედა, რომელიც სმენადაქვეითებული დაიბადა და მარტოსულ ცხოვრებას ეწეოდა.

### მხარდამჭერი პერსონაჟები: 
შეიცავს ბენდის წევრებს, ეუნ-გიოლის ოჯახს, ბებიას, მეგობრებს, მუსიკის მაღაზიის მფლობელებს და სხვა ადამიანებს, რომლებიც დაკავშირებულნი არიან ეუნ-გიოლის მუსიკალურ და ემოციურ მოგზაურობასთან.

## წარმოება 
2023 წლის 5 სექტემბერს, საწარმოო კომპანიამ Pan Entertainment-მა გამოაცხადა, რომ სერიალ „წკრიალა საზამთრო“-ზე გააფორმა წარმოებისა და მიწოდების კონტრაქტი Studio Dragon-თან, რომლის ღირებულება 15.6 მილიარდ ვონს შეადგენს.
## მაყურებელი 
„წკრიალა საზამთრო“ სერიალი რეცენზიის ფინალური ეპიზოდის კვირაში მაყურებლობით პირველ ადგილზე გავიდა 12 ქვეყანაში, მათ შორის: აშშ, კანადა, დიდი ბრიტანეთი, გერმანია, ნიდერლანდები, ბელგია, ჩეხეთი, დანია, შვედეთი, ახალი ზელანდია, საუდის არაბეთი და სხვ.
გარდა ამისა, სერიალი მაყურებლობის ტოპ ხუთეულში მოხვდა 64 ქვეყანაში.
## რესურსები ინტერნეტში
*Official website  კორეულად
*Twinkling Watermelon IMDB-ზე
*Twinkling Watermelon hancinema-ზე
კატეგორია:კორეა
კატეგორია:სერიალები ჟანრის მიხედვით
კატეგორია:დროში მოგზაურობა
კატეგორია:დრამა
კატეგორია:მუსიკა
SIS (Soft Is Strong)

**SIS (Soft Is Strong)** —  გოგონათა ჯგუფ Katseye-ს სადებიუტო მინი ალბომი (EP). ის გამოვიდა 2024 წლის 16 აგვისტოს, Hybe UMG-სა და Geffen Records-ის მიერ. ალბომს წინ უძღოდა ორი სინგლი—“Debut” ივნისში და “Touch” ივლისში.

## წარმოშობა და წარმოება 
Katseye შეიქმნა რეალითი შოუს Dream Academy-ს მეშვეობით, რომელიც ჩატარდა როგორც ერთობლივი პროექტი Hybe Corporation-სა და Geffen Records-ს შორის, რათა შეექმნათ გოგონათა ჯგუფი, რომელიც ძირითადად ამერიკის შეერთებულ შტატებში იქნება პოპულარიზებული. შოუ დასრულდა 2023 წლის ნოემბერში.

2024 წლის 14 ივნისს, Hybe-მა და Geffen-მა გამოაცხადეს, რომ აგვისტოში გამოუშვებდნენ Katseye-ს პირველ მინი ალბომს (EP), რომელსაც წინ უძღოდა ალბომში შესული ორი სინგლის გამოშვება — 28 ივნისს და ივლისში.

#### პირველი სინგლი 
“Debut”, 24 ივნისს დაანონსდა და ოთხი დღის შემდეგ გამოიცა. იმავე დღეს ჯგუფმა EP-ის სახელი, SIS (Soft Is Strong), და მისი გამოშვების თარიღი — 16 აგვისტო — გაამჟღავნა. ალბომზე წინასწარი შეკვეთები დაიწყო 10 ივლისს.

#### მეორე სინგლი 
“Touch”, დაანონსდა 23 ივლისს და გამოვიდა 26 ივლისს. ალბომის სიმღერების სია გამოქვეყნდა 2 აგვისტოს.

9 და 10 აგვისტოს გამოვიდა ორი კონცეპტუალური ფოტო სერია — “Strong” და “Soft”. “Strong” სერიაში Katseye-ს წევრები გამოსახულნი არიან როგორც ფაიფურის თოჯინები, რომლებიც მათი სინგლების “Debut” და “Touch” გარეკანებზე ჩანს, და იმავე პოზებში პოზირებენ თეთრ ფონზე. “Soft” სერიაში ისინი წარმოდგენილნი არიან ანტიკვარული მაღაზიის ფონზე, ხოლო ფოტოების ნაწილში აცვიათ კოსტიუმები, რომლებიც მათ შესაბამის Dream Charm სიმბოლოებს უკავშირდება.

14 აგვისტოს გამოქვეყნდა ალბომის highlight medley. SIS (Soft Is Strong) ოფიციალურად გამოვიდა გლობალურად 16 აგვისტოს.

## მიმოხილვები 
SIS (Soft Is Strong)-მა, ზოგადად, დადებითი შეფასებები მიიღო. NME-ს მიმომხილველმა, მიკა ჩენმა, ალბომს ხუთიდან ოთხი ვარსკვლავი მიანიჭა და აღწერა როგორც „საოცრად მთლიანობაშენარჩუნებული გამოშვება, რომელიც დიდწილად ასახავს Katseye-ს უზარმაზარ პოტენციალს“. თუმცა, მან გააკრიტიკა ალბომში სიმღერების სიგრძე, რომლებიც, მისი თქმით, „თითქოს ცოტა ადრე მთავრდება ან გრჩება შთაბეჭდილება, რომ სრულყოფილებას ერთი ბოლო ქოროსი აშორებდა“.

Billboard Philippines-ის გაბრიელ საულოგმა ალბომი აღწერა როგორც „შესანიშნავი (და გამამხნევებელი) დემონსტრაცია პოპ მუსიკის ჟანრში არსებული მრავალფეროვნების“, და უწოდა მას მუსიკა, რომელიც მოგაგონებს 2000-იანი და 2010-იანი წლების პოპის სტილს, როგორიც აქვთ ისეთ არტისტებს, როგორებიც არიან Little Mix და Britney Spears, შერწყმული თანამედროვე K-pop ელემენტებთან.

## რესურსები ინტერნეტში
* https://kpopconcerts.com/k-pop-music/katseye-realizes-soft-is-strong-with-debut-ep/
* https://billboardphilippines.com/music/news/sophia-laforteza-to-debut-in-hybe-and-geffen-records-new-girl-group-katseye/
* https://m.entertain.naver.com/article/108/0003245462
კატეგორია:აშშ კატეგორია:მუსიკა კატეგორია:სამხრეთი კორეა კატეგორია:2024
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
რუმინეთის მუნიციპალიტეტები

**რუმინეთის მუნიციპალიტეტები ** — ადგილობრივი თვითმმართველობის ერთეული რუმინეთში. ისინი იყოფა ქალაქებად ქალაქებად (municipii), დაბებად (orase) და კომუნებად (comune). სულ არის 103 ქალაქი, 216 დაბა და 2686 კომუნა. საკრებულო (consiliul local) და მერი (primarul) აირჩევიან პირდაპირი წესით 4 წლის ვადით.

## რესურსები ინტერნეტში
*რუმინეთის კომუნების ასოციაცია
*რუმნეთის მუნიციპიების ასოციაცია
*რუმინეთის დაბების ასოციაცია

კატეგორია:რუმინეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
ესპანეთის მუნიციპალიტეტები

**ესპანეთის მუნიციპალიტეტები ** () — ადგილობრივი თვითმმართველობის ერთეული ესპანეთში. სულ არის 8131 მუნიციპალიტეტი. 

ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის () თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია.

მუნიციპალიტეტის საკრებულო (pleno) აირჩევა პირდაპირ 4 წლის ვადით, პროპორციული არჩევნების გზით. საკრებულოს და აღმასრულებელ კომიტეტს ხელმძღვანელობს მერი (alcalde), რომელიც აირჩევა საკრებულოს მიერ საკუთარი შემადგენლობიდან და ის ამავდროულად, თავმჯდომარეობს საკრებულოს. მუნიციპალიტეტებისუფლებამოსილები განსხვავდება მათი მოსახლეობის რაოდენობის მოხედვით. მუნიციპალიტეტებს მრავალრიცხოვანი მოსახლეობით უფრო მეტი კომპეტენციები აქვთ მინიჭებული.  

## იხილეთ აგრეთვე
*ესპანეთის ავტონომიური გაერთიანებები
*ესპანეთის პროვინციები
*ესპანეთის კომარკები

## რესურსები ინტერნეტში
*ესპანეთის მუნიციპალიტეტების და პროვინციების ფედერაცია
## სქოლიო
კამპდევანოლი

**კამპდევანოლი** (; ) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კატალონიის ავტონომიური გაერთიანების ხერონის პროვინციის რიპოლიესის კომარკის შემადგენლობაში.  ფართობი — 32,60 კმ². მოსახლეობა — 3232 კაცი (2020 წ.).

## იხილეთ აგრეთვე
* ხერონის მუნიციპალიტეტები

## რესურსები ინტერნეტში
* კამპდევანოლის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი 

## სქოლიო
კატეგორია:ხერონის მუნიციპალიტეტები
სიმონ ფანჩულიძე

**სიმონ დავითის ძე ფანჩულიძე** (რუს. Семён Панчулидзев 2-й; დ. 1767 — გ. 17 დეკემბერი, 1817, მოსკოვი) — წარმოშობით ქართველი რუსი სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1807).

## ბიოგრაფია 
სიმონ ფანჩულიძემ 1785 წლის 14 თებერვალს დაამთავრა აზნაურთა სახმელეთო კადეტთა კორპუსი პორუჩიკის წოდებით და სამხედრო სამსახური დაიწყო ჩერნიგოვის 29-ე ქვეითთა პოლკში. 

საბრძოლო ნათლობა მიიღო 1791 წელს, რუსეთ-თურქეთის ომში, ანაპის ციხესიმაგრის შტურმისას. ამ ბრძოლაში სიმონთან ერთად მონაწილეობდა მისი უფროსი ძმა ივანე. სიმონი იყო 1794 წლის პოლონეთის კამპანიისა და 1799 წლის ალექსანდრე სუვოროვის შვეიცარიის ლაშქრობის მონაწილე, სადაც გენერალ ალექსანდრე რიმსკი-კორსაკოვის ჯარების შემადგენლობაში მან ბრძოლით გაიარა გალიცია, სილეზია, მორავია, ბოჰემია და შვაბია. 1799 წლის 29 ნოემბერს მას მიანიჭეს პოლკოვნიკის ჩინი. 1803 წლის 9 იანვარს სიმონ ფანჩულიძეს მიანდეს პავლოდარის მე-2 ლეიბ-ჰუსართა პოლკის ხელმძღვანელობა.

1805-1807 წლებში პოლკოვნიკი ფანჩულიძე მონაწილეობდა ნაპოლეონის წინააღმდეგ ომებში. მათ შორის აუსტერლიცის ბრძოლაში, რისთვისაც წმინდა გიორგის IV კლასის ორდენი დაიმსახურა. განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი 1807 წლის 7-8 თებერვალს პროისიშ-აილაუს ბრძოლაში. სამი წლის მანძილზე მან იმპერიის 5 ჯილდო მიიღო, ხოლო 1807 წლის 12 დეკემბერს კავალერიის გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა.

სიმონ ფანჩულიძე უფროს ძმასთან, ივანე ფანჩულიძესთან ერთად, მონაწილეობდა 1812 წლის სამამულო ომში. ინგერმანლანდიის დრაგუნთა პოლკი, რომელსაც იგი მეთაურობდა, როგორც წესი, მოქმედებდა ყველაზე მძიმე უბნებზე. ბოროდინოს ველზე გენერალ-მაიორი ფანჩულიძე ხელმძღვანელობდა რუსების მარცხენა ფრთის კავალერიას. სმოლენსკის, ბოროდინოს, მალოიაროსლავეცისა და სხვა ბრძოლებში თავის გამოჩენისათვის მან წმინდა გიორგის III ხარისხის ორდენი დაიმსახურა, ხოლო, ბოროდინოს ბრძოლისთვის ალმასებით მოჭედილი ოქროს ხმალი ებოძა.

1813-1814 წლებში სიმონ ფანჩულიძე მონაწილეობდა რუსეთის არმიის საზღვარგარეთულ ლაშქრობაში, კერძოდ, გერმანიისა და საფრანგეთის კამპანიებში, მათ შორის ბაუცენის, კაცბახის, დრეზდენის, ლაიფციგის, ლა როტიერისა და კრაონის ბრძოლებში.

ხანგრძლივმა სამსახურმა და სისხლისმღვრელ ბრძოლებში მიღებულმა ჭრილობებმა სიმონ ფანჩულიძის ჯანმრთელობა შეარყია. 1814 წლისთვის მას უკვე აღარ შეეძლო მოქმედ არმიაში სამსახური. პირადი თხოვნის საფუძველზე, 1815 წლის 1 ივნისის ბრძანებით გენერალ-მაიორი ფანჩულიძე ავადმყოფობის გამო სამსახურიდან გაათავისუფლეს. მას შეუნარჩუნდა მუნდირი და დაენიშნა ნახევარი ჯამაგირის ოდენობის პენსია.

სიმონ ფანჩულიძე გარდაიცვალა 1817 წლის 17 დეკემბერს მოსკოვში. დაკრძალულია იქვე, ვოლკოვოს სასაფლაოზე.

1812 წლის სამამულო ომში გამოჩენილი გმირობისა და დამსახურებისთვის, ძმების, ივანე და სიმონ ფანჩულიძეების პორტრეტები გამოფენილი იყო პეტერბურგის ზამთრის სასახლეში.

## რესურსები ინტერნეტში
*
*

კატეგორია:დაბადებული 1767
კატეგორია:გარდაცვლილი 17 დეკემბერი
კატეგორია:გარდაცვლილი 1817
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები
კატეგორია:წმინდა გიორგის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
შვეიცარიის თემები

**შვეიცარიის თემები** (, , , ) — ადგილობრივი თვითმმართველობის ერთეული შვეიცარიაში. 2025 წლის მონაცემებით სულ არის 2115 მუნიციპალიტეტი. მუნიციპალური სისტემა განსხვავებულია კანტონის მიხედვით. ზოგიერთ თემში იკრიბება მუნიციპალური ასამბლეა, რომელშიც ყველა ამომრჩეველი მონაწილეობს. ზოგიერთ თემში აირჩევა საკრებულო. თემების უფლებამოსილებები დამოკიდებულია კანტონზე.

## რესურსები ინტერნეტში
*Swiss.Section.of.the.Council.of.European.Municipalities.and.Regions
თენგიზ სვანიძე

**თენგიზ სვანიძე** (დ. 20 თებერვალი, 1937 – გ. 4 მაისი, 2025) — ქართველი ინჟინერი და პოეტი

## ბიოგრაფია 
თენგიზ სვანიძე დაიბადა 1937 წლის 20 თებერვალს, ქუთაისში. გარდაიცვალა 2025 წლის 4 მაისს. დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი 1961 წელს.

გამოცემული აქვს არაერთი პოეტური კრებული, რომელთა შორის აღსანიშნავია: "თოვლის ყვავილი" 1991, "სევდის ნათელი" 2002, "ბობის გახსენება" 2003, "ათოვს მოწყენას" 2006, "101 ლექსი სიყვარულზე" 2006. დაჯილდოებულია ქალაქ თბილისის მერიის საპატიო სიგელითა და მედლით, კულტურასა და განათლებაში განსაკუთრებული ღვაწლისათვის.

## ლიტერატურა 
* ქართველი პოეტები : ენციკლოპედია / შეადგინა ალექსანდრე ელერდაშვილმა.- თბ.,2021.-გვ.282;

## რესურსები ინტერნეტში 
## სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
კატეგორია:ქართველი პოეტები
კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი
კატეგორია:დაბადებული 1937
კატეგორია:გარდაცვლილი 4 მაისი
კატეგორია:გარდაცვლილი 2025
ცილამ-დე-ბრავოს მუნიციპალიტეტი

**ცილამ-დე-ბრავოს მუნიციპალიტეტი** () ― მუნიციპალიტეტი იუკატანის შტატში, იუკატანის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში. 2020 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2 936 ადამიანს შეადგენს, რაც 2010 წლის მაჩვენებელთან შედარებით 19.2%-ით მეტია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 432.3 კმ². მოსახლეობის სიმჭიდროვეა 6.8 ადამიანი კმ²-ზე. ტერიტორია იუკატანის შტატის შემადგენლობაში 1867 წლის 24 ივლისს შევიდა. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია ცილამ-დე-ბრავო. მექსიკის სტატისტიკისა და გეოგრაფიის ეროვნული ინსტიტუტის კლასიფიკაციით, მუნიციპალიტეტის კოდია 31028.

## იხილეთ აგრეთვე
*იუკატანის მუნიციპალიტეტები

## სქოლიო
კატეგორია:იუკატანის მუნიციპალიტეტები
პრედრაგ რისტიჩი

**პრედრაგ რისტიჩი** (, დ. 17 იანვარი, 1931, ბელგრადი — გ. 5 აგვისტო, 2019, ბელგრადი) — სერბი არქიტექტორი და პროფესორი, ცნობილია თავისი ნამუშევრებით საკრალური (რელიგიური) არქიტექტურის სფეროში.

## ბიოგრაფია
პრედრაგ რისტიჩი დაიბადა 1931 წლის 17 იანვარს, ბელგრადში. მისი მშობლები წარმოშობით ჰერცეგოვინადან იყვნენ. მამა, პეტარ რისტიჩი, პირველი მსოფლიო ომის ვეტერანი და მექანიკოს-ინჟინერი იყო. მის ოჯახურ სახლს სენჯაკში იუგოსლავიის კომუნისტურმა ხელისუფლებამ კონფისკაცია გაუკეთა, ხოლო თავად პეტარი, როგორც მტკიცე ანტიკომუნისტი, ექვსი წელი ციხეში გამოკეტა. რისტიჩმა ბელგრადის უნივერსიტეტის არქიტექტურის ფაკულტეტი დაამთავრა. მისი სადიპლომო ნამუშევარი დავის საგანი გახდა, რადგან მასში წარმოდგენილი იყო „საფესტივალო დარბაზი“, რომელიც, სინამდვილეში, ადაპტირებული მართლმადიდებლური ეკლესია იყო ჯვრის გარეშე. 1980 წელს მან გრაცის უნივერსიტეტში „Лепенски Вир“ (მეზოლითური მონადირეების სადგომი, რომელიც სერბეთის ტერიტორიაზეა აღმოჩენილი.) არქიტექტურაზე დისერტაცია წარმატებით დაიცვა.

მსოფლიოს მასშტაბით რისტიჩის პროექტების მიხედვით აშენებულია 150-ზე მეტი ეკლესია და მონასტერი. ორიგინალური პროექტების შექმნის გარდა, ის აქტიურად მონაწილეობდა ისტორიული შენობებისა და ტაძრების აღდგენაში და არაერთი რესტავრაციის ხელმძღვანელი იყო. ზოგიერთი რესტავრაცია იმ პროექტისა, რომელსაც ის კოორდინაციას უწევდა, ბოსნიის ომის დროს ფრონტის ხაზის მახლობლად ხორციელდებოდა. რისტიჩი მიჩნეული იყო საკრალური არქიტექტურის ერთ-ერთ ლიდერად და ამ დარგის ძველი სტანდარტებისა და ტექნიკის ღრმა მცოდნედ. ის ასევე კითხულობდა ლექციებს პრიშტინის, ვენის, გრაცისა და პარიზის უნივერსიტეტებში და მუშაობდა ავტორად და ხელოვნებათმცოდნედ ყოველდღიურ გათეთ „პოლიტიკაში“ და სხვა ჟურნალებსა და გაზეთებში. მათ შორის ეკლესია ხორვატიის ქალაქ სლავონსკი-ბროდში. გაზეთ „დანასის“ ინტერვიუში რისტიჩი ამტკიცებდა, რომ სლავონსკი-ბროდის ეკლესია ხორვატიის პარლამენტის დეპუტატმა ანტე პრკაჩინმა ააფეთქა.

2012 წელს მან გამოსცა წიგნი „კოლაჩი“, სადაც თავისი შეხედულებები გამოთქვა მართლმადიდებლურ არქიტექტურაზე.

რისტიჩი გარდაიცვალა 2019 წლის 5 აგვისტოს, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ. მის ხსოვნას მიტროპოლიტმ ამფილოხიემ (რადოვიჩი) აღუნიშნა.

პრედრაგ რისტიჩი დაჯილოდოვებულია სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის უმაღლესი ჯილდოთი,  „Орден светог Саве“, განსაკუთრებული დამსახურებისთვის ეკლესიისა და სერბული კულტურის წინაშე და რამდენიმე სხვა ეროვნული და საერთაშორისო ჯილდოთი. რიგი ავტორები მას მომირ კორუნოვიჩს ადარებდნენ, რადგან ორივე არქიტექტორი სერბული შუასაუკუნოვანი არქიტექტურისა და რომანტიზმის გავლენის ქვეშ იყო მოქცეული.

## სქოლიო
კატეგორია:სერბები საქმიანობის მიხედვით
მონაკა

**მონაკა** (最中) — იაპონური ტკბილეულობა, რომელიც დამზადებულია აზუკის ლობიოს პასტით, რომელიც მოთავსებული არის მოჩისგან დამზადებულ ორ თხელ ვაფლს შორის. ვაფლს შიძლება ჰქონდეს ოთხკუთხედის და სამკუთხედის ფორმა, ან შეიძლება ჰქონდეს ალუბლის ყვავილების, ქრიზანთემების, ადგილობრივი ღირსშესანიშნაობების, დარუმას ან სხვა წარმატების სიმბოლოების ფორმები.

მონაკა არის ვაგაშის ტიპის დესერტი, რომელიც მიირთმევა ჩაისთან ერთად. იაპონიაში ჯერ კიდევ ბევრი ძალიან ცნობილი მონაკას სპეციალიზებული მაღაზიაა. მონაკაში აზუკის ლობიოს პასტის შიგთავსი შეიძლება შეიცავდეს სეზამის მარცვლებს, წაბლს ან ბრინჯის ნამცხვარს (მოჩი).
]]

## თანამედროვე ვარიაციები 
თნამედროვე მონაკას შეიძლება ჰქონდეს ნაყინის შიგთავსი (აზუკის ლობიოს პასტის მაგივრად). *ჩოკო მონაკა ჯამბო* არის ნაყინის დესერტი, რომელიც დამზადებულია ნაყინით და შოკოლადის შიგთავსით ხრაშუნა მოჩის ვაფლში. იგი შეიქმნა 1972 წელს და წარმოებულია მორინაგას მიერ.
## სქოლიო
კატეგორია:იაპონური სამზარეულო
კატეგორია:უაგაში
კაპოჩის კოშკი

მინი|კაპოჩის კოშკი
**კაპოჩის კოშკი** ( **Torre dei Capocci** ) ― კოშკი სან მარტინო აი მონტის მოედანზე, რომში, იტალიაში.

მე-12 საუკუნეში არჩიონის ოჯახის მიერ აგებული შენობა შემდგომში ვიტერბოელი დიდგვაროვნების, კაპოჩის ოჯახს გადაეცა. მათ კოშკის გარშემო რამდენიმე სახლი ააშენეს, რომლებიც ამჟამად აღარ არსებობს, მაგრამ ადრე კოშკს ერთგვარ ციტადელად აქცევდა.

კოშკის სიმაღლე 36 მ-ია, შვიდი სართულით, კვადრატული ფუძითა და ტრავერტინით მოპირკეთებული ფანჯრებით. აგურის პარაპეტით დეკორირებული ტერასა ორივე მხარეს კბილანებიანი საბრძოლო კედლებით არის შემოსაზღვრული და აქვს საკუთარი ხიდიც.
## რესურსები ინტერნეტში
* Roma Sparita – Torre dei Capocci
## სქოლიო
კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:კოშკები
პორტა-სან-პაოლოს რკინიგზის მუზეუმი

მინი|302x302პქ
**პორტა-სან-პაოლოს რკინიგზის მუზეუმი** — მუზეუმი რომში, იტალიაში, რომელიც სტუმრებს მატარებლებისა და ტრამვაის სხვადასხვა მოდელების დათვალიერებას სთავაზობს. იგი მდებარეობს რომის პორტა სან პაოლოს რკინიგზის სადგურისა და მეტროს B ხაზის მახლობლად. 

მუზეუმი, რომელიც 2004 წლის 18 სექტემბერს გაიხსნა, ნაწილობრივ ღია სივრცეშია განთავსებული, სადაც მცირე მარშრუტზე მოძრავი ტრანსპორტის მოდელების ნახვაა შესაძლებელი, ნაწილობრივ კი შენობაში, სადაც მასშტაბური მაკეტები, მოწყობილობები და ტექნიკური ნიმუშებია გამოფენილი. ეს მუზეუმი რომის ტერიტორიაზე არსებული საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ისტორიის სრულ მიმოხილვას გვთავაზობს.
## გალერეა

Roma Lido 05b.jpg |
Tram 404.jpg |

## რესურსები ინტერნეტში
*The museum centre  of ATAC SpA website, with a description of the exhibits.
* 

კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:2004 წელს დაარსებული მუზეუმები
კატეგორია:იტალიის მუზეუმები
პიაცა დელა-რეპუბლიკა

მინი|299x299პქ|პიაცა-დელა რეპუბლიკა
პიაცა დელა-რეპუბლიკა — წრიული მოედანი რომში, მდებარეობს ვიმინალის ბორცვის მწვერვალზე, ტერმინის სადგურის გვერდით. მასზეა აღმართული სანტა მარია დელი ანჯელე და დეი მარტირი. ამ მოედანს ემსახურება რესპუბლიკა-ოპერის თეატრის მეტროსადგური. მოედნიდან იწყება რომის ერთ-ერთი მთავარი ქუჩა, ვია ნაციონალე.

## ისტორია 
მოედნის ყოფილი სახელი, პიაცა დელ ესედრა, რომელიც დღესაც ძალიან გავრცელებულია, დიოკლეტიანეს აბანოებში მდგარი ექსედრიდან მომდინარეობს, რაც მოედნის ფორმას წააგავდა. დიოკლეტიანეს აბანოებში არსებული ექსედრა კარდინალ ჟან დიუ ბელეს მიერ აშენებულ ბაღებში გადაიტანეს. მისი გარდაცვალების შემდეგ, 1560 წელს, ბაღის მიწები კარდინალმა კარლო ბორომეომ შეიძინა და საბოლოოდ, 1579 წელს, კარდინალ ალესანდრო სფორცას საკუთრებაში გადავიდა. 1598-დან 1600 წლამდე ექსედრა ეკლესიად გადაკეთდა. შემდეგ, 1885 წელს, ის მოედნის ნაწილი გახდა.
## რესურსები ინტერნეტში
*

კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:იტალიის ღირსშესანიშნაობები
კატეგორია:რომი
კატეგორია:იტალია
ზელიონკის თავდასხმა

[მარჯვნივ|მინი|250x250პქ| [ალექსეი ნავალნი*ზელიონკის* თავდასხმის შემდეგ მოსკოვში 2017 წელს]]
'''*ზელიონკას* თავდასხმა'* — პროტესტის, პროვოკაციისა ან ძალადობრივი თავდასხმის ფორმა, რომლის დროსაც თავდამსხმელი მსხვერპლს (როგორც წესი, უმიზნებს მის სახეს) ასხამს ბრილიანტის მწვანე ხსნარს (, ). მხედველობის დაკარგვის პოტენციური საფრთხის გარდა, ხსნარის სწრაფად მოშორება უაღრესად რთულია; ბრილიანტის ხსნარის ბუნებრივად მოშორებას შეიძლება ერთ კვირამდე დრო დასჭირდეს. 

2010-იან წლებში რუსეთსა და უკრაინაში ფართოდ გავრცელდა *„ზელიონკის“ ტიპის'' თავდასხმები, რომლებიც მთავრობის მომხრე აქტივისტებმა და ტიტუშკებმა ანტისამთავრობო პოლიტიკური და სხვა პიროვნებების წინააღმდეგ განახორციელეს. 

2025 წლის მაისში, აქტივისტ ნუცა მახარაძეს ერთი პირი ლიფტის კართან დახვდა, წიწაკის სპრეი და ბრილიანტის ხსნარი შეასხა და შეურაცხმყოფელი სიტყვებით მიმართა.

## სქოლიო
კატეგორია:თავდასხმების მეთოდები
გერმანიის კაპიტულაციის აქტი

ხელს აწერს გერმანიის უპირობო კაპიტულაციის აქტს ბერლინში, 1945 წლის 8 მაისს.]]
[მარჯვნივ|მინი| გერმანიის უპირობო კაპიტულაციის აქტის მესამე და ბოლო გვერდი, ხელმოწერილი [ბერლინი|ბერლინში, გერმანია, 1945 წლის 8 მაისს.]]

**გერმანიის უპირობო კაპიტულაციის აქტი** — იურიდიული დოკუმენტი, რომლითაც მესამე რაიხის დარჩენილმა შეიარაღებულმა ძალებმა გამოაცხადეს უპირობო კაპიტულაცია და მეორე მსოფლიო ომის ევროპის ფრონტზე მოკავშირეთა უპირობო გამარჯვება დადგინდა. აქტს ხელი მოეწერა 1945 წლის 8 მაისს, ცენტრალური ევროპის დროით 22:43 საათზე, ხოლო ძალაში შევიდა იმავე დღეს, ცენტრალური ევროპის დროით 23:01 საათზე.

კაპიტულაციის აქტზე ხელმოწერამდე ერთი დღით ადრე, გერმანიამ საფრანგეთის ქალაქ რეიმსში უკვე მოაწერა ხელი კაპიტულაციის ერთ დოკუმენტზე, მაგრამ საბჭოთა კავშირმა ის დოკუმენტი არ ცნო და კაპიტულაციის აქტის ხელმოწერა გერმანიაში მოითხოვა. ამიტომ, სხვა დოკუმენტის ხელმოწერა გახდა აუცილებელი. გარდა ამისა, პირველი დოკუმენტის ხელმოწერისთანავე, გერმანულმა ძალებმა მიიღეს დასავლეთით ცეცხლის შეწყვეტის, მაგრამ აღმოსავლეთით - ბრძოლის გაგრძელების ბრძანება. გერმანიის ფლენსბურგის მთავრობამ ადმირალ კარლ დენიცის ხელმძღვანელობით მიიღო მოკავშირეთა წინადადება ახალი დოკუმენტის ხელმოწერის შესახებ. დოკუმენტს ხელი მოაწერეს საბჭოთა სამხედრო ადმინისტრაციის გერმანიაში ( კარლსჰორსტი, ბერლინი ).

დოკუმენტზე ხელმომწერები გახდნენ: გერმანიის ვერმახტის ობერკომანდოს (OKW), ბრიტანელების მიერ წარმოდგენილი მოკავშირეთა საექსპედიციო ძალები და საბჭოთა წითელი არმიის უმაღლესი მთავარსარდლობის წარმომადგენლობა, ასევე დოკუმენტს ხელი მოაწერეს საფრანგეთისა და ამერიკის სხვა წარმომადგენლებმა. ხელმოწერის ცერემონიაზე გერმანიის უმაღლესი რანგის წარმომადგენელი ფელდმარშალი ვილჰელმ კაიტელი იყო. ამ დოკუმენტით ასევე ფორმალურად გაფორმდა ნაცისტური გერმანიის ფორმალური დამარცხება. გერმანიის დამარცხების ერთ-ერთი შედეგი გახდა მოკავშირეების მიერ მისი ტერიტორიის დე ფაქტო ოკუპაცია, რაც, მოგვიანებით, 1945 წლის 5 ივნისს, ბერლინის დეკლარაციით დადასტურდა.

კაპიტულაციის დოკუმენტის სამი ვერსია შეიქმნა ინგლისური, რუსული და გერმანული. ინგლისური და რუსული ვერსიები უპირატესად გამოცხადდა.

## სქოლიო
## ლიტერატურა
* Chaney, Otto Preston. *Zhukov*. University of Oklahoma Press, 1996, .
* 
* Pinkus, Oscar . *The war aims and strategies of Adolf Hitler*, McFarland, 2005, 
* Ziemke, Earl F. "*The U.S. Army in the occupation of Germany 1944–1946*" Center of Military History, United States Army, Washington, D.C., 1990, 

## შენიშვნები
კატეგორია:1945 წლის დოკუმენტები
კატეგორია:CS1-ის შეცდომები: აკლია პერიოდული გამოცემა
ნიკოლოზ ტრუბეცკოი

**ნიკოლოზ სერგეის ძე ტრუბეცკოი** (; დ. , მოსკოვი — გ. 25 ივნისი, 1938, ვენა) — რუსი ენათმეცნიერი. 

1913 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტი, 1913-1914 ლექციებს ისმენდა ლაიფციგის უნივერსიტეტში. იყო მოსკოვის უნივერსიტეტის პრივატ-დოცენტი (1915-1916), როსტოვის უნივერსიტეტის პროფესორი (1918), 1922 წლიდან სლავისტიკის კათედრას ხელმძღვანელობდა ვენაში, ვენის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1930), პრაღის საენათმეცნიერო სკოლის ერთ-ერთი ლიდერი. იკვლევდა როგორც ცალკეულ ენებს (სლავურ, ჩრდილოკავკასიურ), ისე ზოგადსაენათმეცნიერო პრობლემებს. ი. ბოდუენ დე კურტენესა და ფ. დე სოსიურის ლინგვისტურ მოძღვრებათა გავლენით ჩამოაყალიბა სტრუქტურული ფონოლოგიის პრინციპები. ტრუბეცკოის სახელთან არის დაკავშირებული მორფონოლოგიის, როგორც დამოუკიდებელი ლინგვისტური დისციპლინის, შექმნა. აქვს მნიშვნელოვანი ნაშრომები მთის იბერიულ-კავკასიური ენების ლექსიკისა და ფონოლოგიური სისტემების შესახებ. 

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:რუსი ენათმეცნიერები
კატეგორია:მოსკოვში დაბადებულები
ივანე ბოდუენ დე კურტენე

**ივანე ალექსანდრეს ძე ბოდუენ დე კურტენე** (დ. , როძიმინი — გ. 3 ნოემბერი, 1929, ვარშავა) — პოლონელი ენათმეცნიერი. 

## ბიოგრაფია
სამეცნიერო-პედაგოგიურ მუშაობას ეწეოდა რევოლუციამდელი რუსეთისა და პოლონეთის უნივერსიტეტებში. იყო კრაკოვის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1887) და პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპოდენტი (1897). ბოდუენ დე კურტენე ფუძემდებელია ყაზანის საენათმეცნიერო სკოლისა. ნეო-გრამატიკოსებზბე ადრე გაილაშქრა ა. შლაიხერის ნატურალიზმის წინააღმდეგ. იგი არ მიმხრობია არც ნეოგრამატიკოსთა მიმდინარეობას, თუმცა მათთან საერთო ზოგი დებულება დამოუკიდებლად ჩამოაყალიბა. ფ. სოსიურთან ერთად ბოდუენ დე კურტენემ დიდი გავლენა მოახდინა თანამედროვე ენათმეცნიერების განვითარებაზე კერძოდ, მათ მოძღვრებას ემყარება პრაღის სტრუქტურალისტური სკოლა. ბოდუენ დე კურტენე ენას მიიჩნევდა კოლექტიურ-ინდივიდუალურ მოვლენად ხოლო ენათმეცნიერებას — ფსიქოლოგიურ-სოციოლოგიურ მეცნიერებად. მოითხოვდა ენათა შესწავლას, როგორც ისტორიულ, ისე სტატისტიკური თვალსაზრისით. ბოდუენ დე კურტენემ დიდად შეუწყო ხელი ფონეტიკის განვითარებას. მან და მისმა მოწაფემ ნ. კრუშევსკიმ საფუძველი ჩაუყარეს ფონემის თეორიას და ფონოლოგიას. ბოდუენ დე კურტენე ყურადღებას ამახვილებდა იმ სიძნელეებზე, რომლებიც თავს იჩენს ენათა ნათესაობის დადგენის დროს. იგი სკეპტიკურად იყო განწყობილი ენათა გენეალოგიური კლასიფიკაციის მიმართ, ვინაიდან მიაჩნდა, რომ ყველა ენა ნარევია, ხოლო ნარევი ენები ძნელად ექვემდებარება კლასიფიკაციას. მან დასვა საკითხი ენათა ახალი კლასიფიკაციის შესახებ, რომელიც დააჯგუფებს სხვადასხვა წარმოშობის, მაგრამ ურთიერთგავლენის შედეგად დანათესავებულ ენებს. ეს იდეა შემდგომში განავითარეს პრაღის სკოლის წარმომადგენლებმა (ნ. ტრუბეცკოი, რ. იაკობსონი), რომლებმაც ენათა ამ ახლებურ დაჯგუფებას „ენათა კავშირი“ უწოდეს.

## ლიტერატურა
## სქოლიო
კატეგორია:პოლონელი ენათმეცნიერები
კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები