Thích Quảng Đức

:Thích* yaiku siji jeneng penghargaan Buda. *Quảng Đức, * kang minangka atribut deskriptif meritori; deleng jeneng dharma.*
**Thích Quảng Đức** ( ; 1897 – 11 Juni 1963, lair *Lam Van Tuc*) yaiku siji biksu Buda Mahayana Vietnam kang ngobong awak ing siji prapatan dalan ing Saigon tanggal 11 Juni 1963. Quang Duc mrotès penganiayaan kaum Buda déning pamaréntahan Katolik Roma Vietnam Kidul   kang dibawahi Ngô Đình Diệm sasuwéné Krisis Buda ing nagara mau. Sawisé matiné, badan Quang Duc dikremasi, nanging jantungé tetap wutuh.

Sawisé mangsa isolasiné rampung, dhèwèké banjur ngiteri Viertnam tengah saperlu njlèntrèhaké dharma. Sawisé rong taun, dhèwèké tapa brata ing pagoda Sac Tu Thien An sacedhaké Nha Trang. Ing taun 1932, dhèwèké dadi pengawas Asosiasi Buddhis ing Ninh Hòa sadurungé dadi pengawas biksu ing omahé ing provinsi Khánh Hòa. Nalika periode iki ing Vietnam pusat, dhèwèké banjur yasa 14 kuil. Ing taun 1934, dhèwèké ngalih ing Vietnam sisih kidul lan ngajari Buda ing siji provinsi sakiwa-tengené papan panggonan iku. Saliyané ing Vietnam kidul, dhèwèké uga manggon ing Kamboja saperlu nyinaoni tradisi Buda Theravada.

Sawisé ing Kamboja, dhèwèké duwé rencana kanggo yasa 17 kuil anyar kang wektu iku ing daerah kidul. Pungkasané, 31 kuil anyar minangka péranganing pembangunan pagoda Quan The Am ing Phu Nhuan ing distrik Gia Dinh ing pinggiran kutha Saigon. Présidhèn Diem kang minangka siji penganut minoritas Katolik, lan kerep nindakaké diskriminatif, panyiksan, lan *pembunuhan* marang umat Buda sajeroning kebijakan ngatolik-kaké Vietnam. Diệm tau kandha marang siji perwira paling dhuwur, kang lali yèn perwira mau yaiku keturunan Buddhis, "Mapanaké perwira Katolikmu ing daerah sensitif. Gawé wong-wong mau dadi bisa dipercaya." Ing instansi pamaréntah, mligi militèr, promosi diutamakaké tumrap penganut agama Katolik utawa penganut Buda kang rila pindhah agama dadi Katolik.

Sapérangan pendeta Katolik Roma uga diwénéhi wadyabala pribadi. Wong-wong mau uga nindakaké konversi peksa sarta njarah, ngedol, lan mbongkar pagoda ing sapérangan aréa, gawé pamaréntahan mau dadi ora preduli. Sapérangan désa Buddhis pindhah kanthi massal kanggo golèk bantuan utawa ngindari paksaan saka rezim Diệm. Status "pribadi" kang digawé kanggo Buda déning Perancis, kang meksa idin resmi kang kudu diwajibaké marang wong-wong kang kepéngin nindakaké kegiyatan Buddhis sangareping publik, ora dijabut déning Diệm. Katolik uga kanthi *de facto* dibebasaké saka kerja paksa, ing ngendi pamaréntah majibaké saben warga nagara nindakaké, lan Amérikah Sarékat mbagi bantuan proposional kanggo désa mayoritas Katolik déning rezim Diệm. Bendera Vatikan tansah ana ing sekabèhing acara utama publik ing Vietnam Selatan, lan Diệm ndédikasikaké nagarané marang Bunda Maria taun 1959.

Ora maremé Buddhis mletus jalaran siji larangan ing wiwitan Mèi kanggo ora ngibaraké  gendéra Buddhis ing Huế ing dina Waisak, dina lairé Buda Gotama. Sadurungé  dina iku, para umat Katolik nindakaké  pangibaran gendéra Vatikan ing siji acara kanggo Biskop Agung Hue Ngo Dinh Thuc, sadulur tuwa dhéwé Diem. Saklompok gedhé Buddhis banjur mrotes pelarangan mau, nuntut pamaréntah supaya ngolèhi ngibaraké gendéra Buddhis ing dina Waisak lan obah ing Gedung Dewan Pamaréntah. Pasukan pamaréntah banjur nyerang golongan mau, matèni wong sanga. Penolakan Diệm kanggo *bertanggung jawab* — Dhèwèké disalahaké lumantar matiné Viet Cong — njalari protes Buddhis supaya ngolèhi ngibaraké gendéra Buddhis ing dina Waisak lan *bergerak* ing Gedung Dewan Pamaréntahan. Pasukan pamaréntah banjur nyerang golongan mau, matèni wong sanga. Penolakan Diệm ana candhaké lan njaluk limang panyuwunan:
# Nyabut larangan ngibaraké gendéra Buddhis tradhisional 
# Mènèhi hak kang padha umat Buddhis  karo Katolik
# Mandegaké penganiayaan tumrap kaum Buddhis
# Mènèhaké biksu dan biksuni hak kanggo praktek lan nyebaraké agama Buda
# Mènèhi kompensasi tumrap para kurban lan ngukum para pelaku penganiayaan

Sanajan mangkono, Diem tetep ora gelem ngabulaké tuntutan Buddhis, frekuensi protes uga sangsanya mundak.

## Ngobong Awak
[300px|left|thumb|Foto saka jurnalis [Malcolm Browne nalika Quang Duc ngobong awak. Sawijining foto kang menang ing World Press Photo of the Year 1963.]]
Ing tanggal 10 Juni 1963, koresponden AS diinformasikaké yèn *siji wigati* besuk bakal kadadéan  ing siji dalan ing njaba kedutaan Kamboja ing Saigon. Đức teka minangka péranganing prosèsi ing siji pagoda sacedhaké iku. Udakara 350 biksu lan biksuni baris ing rong ruas, diwiwiti déning siji sedan Westminster gawéyané Austin kang nggawa spanduk kang dicetak sajeroning basa Inggris lan Vietnam. Wong-wong mau ngecam pamaréntahan Diệm lan kawicaksanané marang kaum Buddhis, sarta nuntut nuruti janji kesetaraan agama.

Prastawa mau kadadéan ing prapatan  Jalan Phan Đình Phùng (saikine Jalan Nguyen Dinh Chieu) lan Jalan Le Van Duyet (saikiné Jalan Cach Mạng Thang Tam) kang dumunung ing *barat daya* Pura Presidensial (saikiné Pura Reunifikasi). Duc métu saka mobil mau bebarengan karo biksu loro liyané. Salah sawijiné biksu mapanake tlemek lungguhan ing tengahing dalan déné biksu kaping loroné mbukak bagasi lan ngetokaké bènsin limang galon. Wong-wong banjur mbéntuk bunderan banjur pada ngiteri, lan Duc lungguh kanthi posisi teratai (kang minangka posisi meditasi Buddhe tradhisional) ing dhuwure tlemek lungguhan. Sawijining murid nyiram sekabèhing kontainer bènsin ing badan Đức. Đức muter kalung doa kang digawé saka kayu lan maca paritta *Nianfo* ("pakurmatan kanggo Buda Amitābha") sadurungé korek disumet lan geniné ngobong awaké. Geni banjur ngobong jubah lan awaké, lan keluk warna ireng metu saka awaké kang kobong.

Tembung-tembung pungkasan Quang Duc sadurungé ngobong awak dicathet ing siji surat kang ditinggalaké: 

David Halberstam kandha: 
[thumb|Saikine, mobil kang digunakaké Quang Duc kanggo lunga nalika ngobong awaké disimpen ing [Pagoda Thien Mu Huế.]]
thumb|Mobil Quang Duc, Dhésèmber 2011
Pulisi nyoba njankau, nanging ora bisa nembus barisan bunderan kang digawé déning para Buddhis. Salah siji pulisi malah bersujud ing sangareping Duc kanggo ngurmati. Soré iku, éwonan warga Saigon ngeklaim wis deleng kenampakan pasuryané Buda ing langit nalika srengéngé angslup. Wong-wong mau ngeklaim yèn ing kenampakan mau Buda lagi nangis.

## Panguburan lan Akibat
Sawisé aksi ngobong awak, AS mréntahaké Diệm supaya mbukak parundingan manèh. Diệm banjur njadwalaké patemonan kabinèt darurat jam 11.30 ing tanggal 11 Juni kanggo ngrembug krisis Buda kang diyakini bakal suda. Amarga patining Quang Duc, Diệm mbatalaké patemonané lan ketemu kanthi pribadi karo mantri-mentriné. Pamangku kalungguhan  (*acting*) Duta Besar AS ing Vietnam Selatan William Trueheart  ngèlingaké Nguyen Dinh Thuan, Sekretaris Nagara Diệm, supaya rikat-rikat nganakaké siji parundingan, lan ngomong yèn kaanan mau  "mbebayani amarga kritis" lan ing pangajap Diệm nuruti limang prakara kang dijaluki umat Buddhis. Sekretaris Nagara Amérikah Sarékat Dean Rusk ngèlingaké kedutaan Saigon yèn Gedung Putih bakal mbiwara kanthi binuka manawa ora bakal manèh *ngasosiasi dhiri* marang rezim yèn babagan mau ora ditindakaké  Sawijining* Komunike Bersama* lan konsèsi kanggo kaum Buddhis ditandatangani tanggal 16 Juni.

## Réferènsi
## Bibliografi
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Pranala njaba 
*http://www.quangduc.com  – Situs resmi biara Buda yang didedikasikan kepada Thích Quảng Đức