Sedulur Sikep

**Sedulur Sikep** iku golongané wong sing ngupayakaké urip saben dinané jumbuh karo ajaran Samin utawa Saminisme. Sedulur Sikep mujudaké piwulang kang awujud kawruh lokal lan interaksi antarané manungsa lan alam. Sedulur Sikep dhéwé mujudaké tradhisi lan kabudayan kang kalebu ini budaya Jawa, mula Sedulur Sikep bisa ditemokaké ing Jawa Tengah lan Jawa Wétan.

Miturut kasebaré, ing Provinsi Jawa Wétan, masarakat Sedulur Sikep akèhé ana ing Kabupatèn Bojanegara, Kabupatèn Tuban, Kabupatèn Ngawi, Kabupatèn Blitar, Kabupatèn Gresik, lan Kabupatèn Madiun. Déné ing Provinsi Jawa Tengah, masarakat Sedulur Sikep bisa ditemokaké ing wilayah Kabupatèn Blora, Kabupatèn Rembang, Kabupatèn Grobogan, Kabupatèn Pathi, lan Kutha Kudus.

## Asal-usul 
Anané Sedulur Sikep ora bisa uwal saka munculé ajaran Samin sing dirintis déning tokoh saka Kabupatèn Blora, Jawa Tengah sing jenengé Samin Surosentiko utawa Radèn Kohar, mula Sedulur Sikep bisa uga diarani Sedulur Sikep Blora. Kajaba iku, vèrsi liya uga ana saka antropolog Amrih Widodo ing karyané kanthi irah-irahan *Samin ing The Order: The Politics of Encounter and Isolation,* Radèn Kohar miwiti kraman Pamaréntah Kolonial Indhiya Nèderlan ing taun 1890-an*.*

Radèn Kohar banjur dicekel ing Rembang, Jawa Tengah déning Pamaréntah Kolonial Indhiya Nèderlan nalika taun 1914 lan diasingaké menyang Padang, Sumatra Kulon kanthi tuduhan kraman nganti tilar donya ing kono.

## Pergerakan 
Sanajan dikenal minangka gerakan sing ciri khasé ngasingaké saka liyan, Sedulur Sikep nduwèni prinsip lan idhéologi populis, saéngga bisa nyebar lan ditampa ing pirang-pirang panggonan ing Jawa, utamané Jawa Tengah lan Jawa Wétan. Ing taun 1900-an Sedulur Sikep lan ajaran Samin sing diugemi kasil nyebar tumuju maneka kutha ing jaba Blora, kayata Pathi, Bojanegara, Grobogan, Ngawi, Rembang, lan Madiun. Sakliyané iku, Sedulur Sikep uga digambaraké ora seneng karo wewenang apa waé amarga katon mbatesi.

Konsep ajaran Samin sing diwujudaké déning Sedulur Sikep, yaiku:

* *Urip*, sing dimaksud yaiku manungsa lan komponen pendukungé, yaiku panganan lan sandhangan.
* Kabèh kegiatan manungsa kanggo nyengkuyung *urip,* yaiku *sikep rabi* (réprodhuksi) lan *tata nggaata* (ngasilaké panganan, sandhang, lan ngurusi lahan).
* *Dhemen janji,* tegesé nalika nyambut gawé tetep janji lan ora kianat.
* Ora ana wewenang, kayata agama utawa nagara. Nanging saiki masarakat Sedulur Sikep wis nampa wewenang agama lan nagara utamane bab perkawinan.

## Sikap pulitik 
Sanadyan nduwèni sajarah sing kuwat anggone nglawan panguwasa, saiki komunitas Sedulur Sikep wis mulai mbukak. Masarakat Sedulur Sikep wis ngerti bab pulitik Indonésia, utamané ing Pilpres 2019 lan Pemilu Legislatif Indonesia 2019. Warga Sedulur Sikep uga nampa sosialisasi babagan pilihan umum sing ditindakaké Komisi Pemilihan Umum (KPU) ing wilayah manggoné komunitas Sedulur Sikep, kayata ing Pathi, Kudus, lan saubengé. Dheweké uga kerep ngawasi calon presiden, calon legislatif, lan partai pulitik liwat télévisi. Iki nuduhaké tingkat kesadaran pulitik sing terus mundhak ing kalangan masarakat adat Sedulur Sikep, uga nuduhaké yen komunitas iki wis siyap ngetutaké jaman.

## Perjuangan 
[jmpl| [Pagunungan Kendeng sing diperjuangaké masarakat Sedulur Sikep. Wewengkon iki misuwur kanthi watu gamping sing akeh banget, nuwuhake konflik antarane pabrik semen lan tani.]]
Nganti saiki, masarakat Sedulur Sikep tetep lestari njaga idéalisme ajaran Samin ing tengah-tengah arus industrialisasi, modernisasi lan globalisasi sing saya gedhe. Nalika wiwitané, Sedulur Sikep lan ajaran Samin isih konsisten merjuangaké hak-hak tani lan kalestarian lingkungan. Salah sawijiné perjuwangan sing saiki ditindakaké dening masarakat Sedulur Sikep yaiku nglawan pembangunan pabrik semèn ing Pagunungan Kendeng, Kabupatèn Rembang, Jawa Tengah. Tumindak tumrap pembangunan pabrik semèn kasebut uga diarani Aksi Petani Kendeng.

Tumrap masarakat Sedulur Sikep, perlawanan marang pabrik semèn kuwi mau amarga industri kasebut wis ngrusak lingkungan lan ngancam kelestarian tetanèn sing dadi pagawéan utama masarakat Sedulur Sikep, utamané sing ana ing Pagunungan Kendeng. Ing saben tumindaké, masarakat Sedulur Sikep ora tau nganggo kekerasan, protesé kanthi nembangaké tembang *Ibu Bumi* lan sing paling parah yaiku nglarani awaké dhéwé kanthi nyemèn sikilé ing ngarep Istana Merdeka. Tumrapé masarakat Sedulur Sikep mliginé (Jawa umumé), nyiksa awaké dhéwé iku pucuking nesu. Amarga tumrapé yen nesu digawa panganiaya marang wong liya iku ala, mula luwih seneng nglarani awaké dhéwé tinimbang nglarani wong liya.

## Rujukan 
## Pranala jaba 
* *Buku Penetapan Warisan Budaya Takbenda Indonesia 2018* saka Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan Republik Indonesia
* Nikahan Pertama Warga Sedulur Sikep Direkam Negara ing Detik News