open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Setatsiyun Cepu

**Setatsiyun Cepu (CU)** iku stasiun sepur kang dumunung ing Balun, Cepu, Blora. Setatsiyun kang dumunung ing èlevasi +28 m dpl iki kalebu sajeroning Daerah Operasi IV Semarang, lan minangka setatsiyun sepur aktif kang dumunung ing paling wétan ing tlatah Jawa Tengah. Setatsiyun Cepu iku setatsiyun sepur gedhé dhéwé ing Kabupatèn Blora, lan manggon ing sangarepé Lapangan Ronggolawe. Saka Setatsiyun Cepu ana tilas percabangan rel sepur tumuju Kutha Blora, kang saiki wis ora aktif.

## Layanan Sepur 
### Panumpang 
### Antarkutha 
#### Kelas eksekutif 
Sembrani,  menyang Jakarta lan Surabaya

#### Kelas campuran 
* Jayabaya, menyang Jakarta lan menyang Surabaya bersambung Malang (eksekutif-ekonomi plus)
* Harina, menyang Cikampek bersambung Bandung lan menyang Surabaya (eksekutif-ekonomi premium)
* Gumarang, menyang Jakarta lan menyang Surabaya (eksekutif-bisnis)
* Dharmawangsa, menyang Jakarta lan menyang Surabaya (eksekutif-ekonomi)
* Sancaka Lor, menyang Gambringan bersambung Solo-Yogyakarta liwat Gundih lan menyang Surabaya (eksekutif-bisnis)

#### Kelas ekonomi premium 
* Kertajaya, menyang Jakarta lan menyang Surabaya
* Maharani, menyang Semarang lan menyang Surabaya

#### Kelas ekonomi plus 
* Ambarawa Ekspres: menyang Semarang lan Surabaya
* Blora Jaya, menyang Semarang lan menyang Bojonegoro

### Lokal 
Ekonomi Lokal, saking lan menyang Surabaya

### Barang 
* Parcel ONS Lor, menyang Jakarta lan menyang Surabaya
* Angkutan peti kemas/kontainer, menyang Jakarta Tanjung Priuk/Gudang lan menyang Surabaya (ora kabeh rangkaian)
* Sepur Semen Tiga Roda, menyang Nambo lan menyang Surabaya
* Sepur Baja Coil, seka Krenceng lan menyang Kalimas Surabaya

## Jadwal sepur 
Ing sor iki jadwal sepur panumpang sing mandheg ing Setatsiyun Cepu **per 4 April 2021 (sesuai Gapeka 2021).**
* **Sepur antarkutha**

* **Sepur antarkutha tambahan (beroperasi pada masa lebaran dan natal-tahun baru; terkadang juga pada hari libur nasional atau akhir pekan tertentu)**

* **Sepur lokal**

## Réferènsi

**Setatsiyun sadurungé**:
Setatsiyun Kapuan
Jalur sepur Gambringan-Surabaya Pasarturi
**Setatsiyun sabanjuré**:
Setatsiyun Tobo
Kodhe papan anggegana IATA

**Kodhe papan anggegana IATA** (jeneng resmi: *IATA location identifier*) iku kodhe sing dumadi saka telung aksara sing dipigunakaké kanggo nandhani bandhar-papan anggegana ing saindhenging donya. Kodhe-kodhe iki disusun lan diatur déning IATA (Asosiasi Pengangkutan Udara Internasional) lan diterbitaké kaping telu sajeroning setaun kapacak ing Direktori Pengkodean Maskapé Penerbangan IATA.

## Uga delengen 
* Kodhe papan anggegana ICAO

## Pranala njaba 
* IATA - Pengkodean 
* Daftar kode papan anggegana dunia 
* Daftar kode papan anggegana dunia
Kodhe papan anggegana ICAO

**Kodhe papan anggegana ICAO** iku kodhe sing dumadi saka patang digit alfanumerik sing diwènèhaké marang saben papan anggegana ing saindhenging donya. Kodhe iki diatur déning Organisasi Penerbangan Sipil Internasional (basa Inggris: *International Civil Aviation Organization* dicekak **ICAO**). Kodhe ICAO dipigunakaké déning pengatur lalu-lintas udara (*air traffic control*) lan maskapé penerbangan. Kodhe iki ora padha karo kodhe papan anggegana IATA sing dipigunakaké ing reservasi lan penanganan bagasi. Kodhe ICAO uga dipigunakaké kanggo idhèntifikasi lokasi liya kaya stasiun cuaca.

## Uga delengen 
* Kodhe papan anggegana IATA

## Pranala njaba 
* ICAO World Airfield Catalogue 
* ICAO airport code prefixes 
* IATA location identifiers
Ra repa

**Ra repa** (waos: /rərepə/) punika satunggaling *aksara swanten* (aksara vokal) ing sistem panyeratan aksara Bali. Ing Bali, Ra repa kawentar minangka paganten saking aksara Ra ingkang boten pareng dipunparingi pepet. Manawi dipunlatinaken, lajeng Ra repa dipunserat "Re" (waos: /rə/).

## Fonem 
Aksara punika nglambangaken swanten /ɹ/, punika swanten hampiran tarik-wingking ing basa Sansekerta. Swanten punika boten wonten ing basa Bali, namung aksara ऋ ingkang nglambangaken swanten kasebat tetep dipunlebetaken dhateng aksara Bali. Ing Bali, aksara kasebat boten malih nglambangaken swanten /ɻ/, namung /rə/, swanten ndredeg luangan-waja kaliyah vokal madya.

## Panganggénipun 
Ra repa tinulis ing tetembungan ingkang gadhah swanten /ɹ/, dipunlambangaken kalih aksara Latin Ṛ. Amargi swanten /ɻ/ boten kalebet ing basa Bali, lan agantos dados /rə/, lajeng Ra repa kaanggep minangka panggantos aksara Ra ingkang dipuntemploki pepet.

Ing India, ऋ dipunwaos /ri/. Tuladha: tembung *Kṛṣṇa* (कृष्ण) dipunwaos "Kresna" (ing Bali) lan "Krishna" (ing India); tembung *ṛṣi* (ऋषि) dipunwaos "resi" (ing Bali) lan "rishi" (ing India). Amargi punika, sadaya swanten /rə/ kedah dipunserat migunakaken Ra repa ing basa Bali. Lajeng, aksara Ra boten saged dipunsukani tandha pepet supados swantenipun /rə/, amargi sampun wonten Ra repa minangka panggantos Ra ingkang sampun dipunsukani pepet.

## Ningali ugi 
* Ra
* Basa Sansekerta
* Konsonan tarik-wingking

## Rujukan 
* Tinggen, I Nengah. 1993. *Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali.* Singaraja: UD. Rikha.
* Surada, I Made. 2007. *Kamus Sanskerta-Indonesia.* Surabaya: Penerbit Paramitha.
* Simpen, I Wayan. *Pasang Aksara Bali.* Diterbitkan olèh Dinas Pendidikan dan Kebudayaan Provinsi Laladan Tingkat I Bali.
Wayang suluh

**Wayang suluh** iku wayang modhèren sing digawé saka walulang dipetha kaya wong, kanggo mènèhi sesuluh utawa pepadhang. Wayang iki diangkah kanggo mènèhi pepadhang ngenani bab perjuangan bangsa Indonésia, amarga saka iku paragané uga wujud tokoh-tokoh perjuangan Indonésia kaya Bung Hatta, Bung Tomo, lan sapanunggalané.

Wayang suluh uga kalebu wayang modhèren amarga lairé ing jaman sawisé kamardikan.

## Uga delengen 
* Wayang

## Pranala njaba 
* Heritage of Java: Wayang Suluh, Wahyu, Gedog, Potehi, Kedek
Ta latik

**Ta latik** punika satunggaling *aksara wianjana* (aksara konsonan) ing sistem panyeratan aksara Bali, ingkang nglambangaken swanten /ʈ/ lan /ʈʰ/. Manawi dipunlatinaken, aksara punika lajeng dipunserat "Ṭa" utawi "Ṭha".

## Wujud 
Ing aksara-aksara ingkang dados asalipun aksara Jawi lan Bali – Brahmi, Pallawa – wujud panyeratan Ṭa lan Ṭha kapisah. Nanging ing aksara  Bali, aksara Ṭa lan Ṭha  awujud sami. Amargi saking punika, Ta latik saged dipunalihaksarakaken minangka "ṭa" lan "ṭha". Ing aksara Bali, kanggé mbèntenaken Ṭa lan Ṭha, kaprahipun Ṭha dipunsukani tedung lan Ṭa boten.

Minangka Ṭa, lajeng punika diicapaken /ʈ/ ing tembung: *ṭaṁkāra* (basa Sansekerta), *ṭutuk* (basa Jawa). Ṭha diicapaken migunakaken methode ingkang sami kados Ṭa, nanging prabédan punika wonten ing hembusan /h/ ingkang dipunpocapaken.

## Panganggenipun 
Ta latik minangka lambang swanten /ʈʰa/ kaprahipun dipun-ginakaken rikala anyerat basa non-Bali (kados ta basa Sansekerta) dhumateng aksara Bali. Amargi ing basa Sansekerta wonten fonem /ʈʰ/ sawatawis ing basa Bali boten wonten.

Ta latik dipunserat manawi numut swanten konsonan tarik-wingking (retrofleks) (upama swanten /ɳ/ lan /ʂ/). Kadosta (ing basa Sanskerta): *kaṇṭha, niṣṭhha, duṣṭa* dll.

## Ningali ugi 
* Ta
* Ta tawa

## Cathetan suku 
## Rujukan 
* Tinggen, I Nengah. 1993. *Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali.* Singaraja: UD. Rikha.
* Surada, I Made. 2007. *Kamus Sanskerta-Indonesia.* Surabaya: Penerbit Paramitha.
* Simpen, I Wayan. *Pasang Aksara Bali.* Diterbitkan olèh Dinas Pendidikan dan Kebudayaan Provinsi Laladan Tingkat I Bali.
Tahallul

**Tahallul** iku metu saka ihram kanthi nyukur utawa gunting rambut sawisé wektuné.

Tahallul kapérang dadi loro:
# Tahallul awal
# Tahallul thani

## Tahallul awal 
Tahallul awal iku cukur luwih awal ing Mina, apiké satekané saka Muzdalifah ing tanggal 10 Zulhijjah sawisé nglontar jumrah.

## Tahallul thani 
Tahallul thani iku sawisé tawaf lan sa'i kaji.
Sepur Gumarang

**Sepur Gumarang** yaiku layanan sepur penumpang kelas eksekutif lan bisnis sing dioperasiake PT. Kereta Api Indonesia (Persero) dinggo nglayani lintas Setatsiyun Surabaya Pasarturi-Pasar Senen.

Sepur sing ngawa lima sepur eksekutif lan sanga sepur bisnis ning sak rangkaian mandeg ning Setatsiyun Bekasi (gur KA 127, arah Jakarta), Jatibarang, Cirebon, Tegal, Pemalang, Pekalongan, Semarang Tawang, Ngrombo, Cepu, Bojonegoro, Babat, Lamongan, dan Surabaya Pasarturi

Jeneng Gumarang asalé saka tembung banthèng (sapi alas) kang digambaraké minangka satwa kang gagah.

## Data teknis 
## Tarif 
Sepur niki taripe antara Rp300.000,00 - Rp600.000,00 (bisnis) lan Rp375.000-Rp700.000,00 (eksekutif) tergantung jarak sing ditempuh, subkelas/posisi lungguhan ning njero rangkaian sepur, sarta dino-dino tertentu misal akhir minggu lan prei nasional.

## Pranala njaba 
* Situs resmi PT Kereta Api
Mabit

**Mabit** iku mandheg utawa nginep kanggo nyiapaké pelaksanaan nglontar Jumrah sing dadi salah siji wajib ngibadah kaji. Mabit diayahi rong tahap ing rong panggonan ya iku ing Muzdalifah lan ing Mina.

# Tahap Pisanan: Mabit ing Muzdalifah diayahi tanggal 10 Zulhijah, ya iku liwat tengah wengi sawisé wukuf ing padang Arafah. Mabit tahap pisanan iki racaké mung sauntara wektu waé, ya iku sauger kanggo nglumpukaké 7 krikil kanggo nglontar jumrah Aqabah.
# Tahap Kapindho: Mabit iki diayahi ing Mina sajeroning 2 dina (11 lan 12 Zulhijah) tumrap sing bakal njupuk ‘Nafar Awal’, lan 3 dina (11,12,13 Zulhijah) tumrap sing bakal njupuk ‘Nafar Akhir’. Wiwit dina pisanan nganti pungkasan nalika mabit ing Mina iki diayahi kagiyatan nglontar katelu jumrah Ula, Wusta lan Aqabah.

## Pranala njaba 
*Panuntun Haji lan Umrah
Jumrah Aqabah

**Jumrah Aqabah** iku saka telu jumrah kang kudu dibalang krikil nalika ngayahi ngibadah kaji.  Jumrah iki dunungé ing bukit Aqabah yaiku papan kang paling cedhak saka kutha Mekah. Jumrah Aqabah iki wujud jumrah kang gedhé dhéwé lan wajib dibalang ing tanggal 10 Dulhijah. Ing dina mau para jamaah kaji mung mbalang siji jumrah yaiku jumrah Aqbah iki. Sabanjuré ing dina tasrik, yaiku tanggal 11, 12 lan 13 Dulhijah diterusaké  ritual mbalang katelu jumrah, yaiku jumrah Aqabah, Jumrah Ula lan jumrah Wustha.

## Tabel wektu mbalang jumrah
## Uga delengen 
* Kaji

## Pranala njaba 
* Dzikir.org:Mabit dan Jumrah
Adam

thumb|Kaligrafi Kanjeng Nabi Adam as

**Adam** (Ibrani: **אָדָם**; Arab:**آدم**, tegesé *lemah*, *manungsa*, utawa *coklat enom*) (watara 5872-4942 SM) yaiku manungsa kang sepisanan digawe dening Allah Swt.  Dhèwèké  minangka leluhur kabeh manungsa ing bumi iki. Nabi Adam diciptakake Gusti Allah saka lempung garing kang asale saka lendhut ireng.

Wiwitane Nabi Adam as, manggon ing Swarga lan Allah banjur nitahake  Hawa kanggo ngancani dhèwèké. Nanging, loro-lorone banjur padha digodha dening Setan lan goroh.  Padha mangan woh kang dilarang Allah Swt. Wong loro mau banjur didhunake ing bumi. Kedadeyan iki mujudake piwulang kanggo kita yen setan tansah kepengin manungsa kesasar lan goroh. Dadi kita kudu ngati-ati marang tipu daya setan.

Kajawi dados manungsa ingkang wiwitan, Nabi Adam as uga dadi Nabi kang pisanan kanthi nampa wahyu utawa diwenehi tuntunan saka Gusti Allah. Kados dhawuhipun Allah Swt:

*"Banjur Adam nampa sawetara kalimat saka Pangerane, banjur dhèwèké uga nampa tobate. Satemene Allah iku Maha Pangapura, Maha Asih"*  (QS al-Baqarah:37)

Uripe  Nabi Adam as lan garwané, Hawa banjur nurunake generasi liya-liyane. Nabi Adam as tansah mulang supaya anak lan putune tansah manut marang Gusti Allah lan ngadohi tipu daya setan.

## Rujukan 
* Adam manusia pertama diciptakan.
* Hakikat Manusia menurut Islam
* Siapakah Makhluk Sebelum Adam? di Kaskus.us 

## Pranala njaba 
* Kisah Nabi Adam  di Dzikir.org
Jumrah Ula

**Jumrah Ula** iku salah siji saka telu jumrah sing kudu dibalang krikil nalika ngayahi ngibadah kaji.   Jumrah Ula iki wujud jumrah sing paling cilik lan wajib dibalang déning para jamaah kaji ing dina tasrik, ya iku tanggal 11, 12 lan 13 Dulhijah. Ing dina tasrik iki para jamaah kaji mbalang katelu jumrah kanthi urutan wiwit saka Jumram Ula, Jumrah Wustha banjur Jumrah Aqabah.

## Tabel wektu mbalang jumrah
## Uga delengen 
*Kaji

## Pranala njaba 
*Dzikir.org:Mabit dan jumrah
Ismail

**Ismail** (Basa Arab  إسماعيل ) (watara 1911-1779 SM) iku nabi sajeroning kaprecayan agama Islam. Ismail iku putra saka Ibrahim lan Hajar, kakang kandhung saka Ishaq. Ismail dadi nabi ing taun 1850 SM. Ismail manggon ing Amaliq lan ngayahi dhakwah kanggo Qabilah Yaman, Mekah. Piyambaké karan kaping 12 sajeroning Al-Quran. Ismail séda ing taun 1779 SM ing Mekah. 

Nabi Ismail as iku wong sing sabar, apikan, lan alus atine. Dhèwèké tansah netepi janjine, kaya kang dingendikakake dening Allah Swt:

"''Lan critakna (Muhammad) crita Ismail ana ing Kitab (Al-Qur'an). Satemene dhèwèké iku temen marang janjine, Rasul lan Nabi"'' (QS Maryam:54).

## Rujukan 
•  Muhammad Ahsan, Sumiyati. 2017. PAI dan Budi Pekerti kelas VIII, Surakarta, Putra Nugraha
Nafar Awal

**Nafar awal** iku pilihan ritual cacahing dina kanggo mbalang jumrah sajeroning ngibadah kaji. Nafar awal iku yèn jamaah kaji milih mung mbalang telung dina ya iku ing tanggal 10, 11 lan 12 Dulhijah. Disebut 'awal' amarga jama'ah luwih awal ninggal Mina bali menyang Mekah. Amarga mung mbalang telung dina mula cacahing krikil sajeroning nafar awal ya iku 49 iji.

## Tabel wektu mbalang jumrah
## Tabel cacahing krikil
## Uga delengen 
* Kaji
* Jumrah

## Pranala njaba 
* Mabit lan Jumrah
Talbiyah

**Talbiyah** iku sajinis wacan kang diwaca déning para jamaah kaji/umrah nalika sajeroning kaanan ihram. Akèh maca talbiah ing sadawaning lelungan nganti tekan Mekah kanggo ngayahi rukun-rukun Kaji utawa Umrah.

## Wacan 
Transliterasi talbiyah:
:*Labbaika Allahomma Labbaik. Labbaik La Shareeka Laka Labbaik. Innal-Hamdah, Wan-Nematah, Laka wal Mulk, La Shareeka Laka.*

## Hukum maca talbiyah 
Jumhur Ulama, ngukuhaké yèn talbiyah iku disyariataké kanggo diwaca déning para Jamaah nalika sajeroning kaanan Ihram.

## Rujukan 
* Info Haji dan Qurban , Jabatan Mufti Karajan Negeri Melaka, Malaysia.
Ibrahim

**Ibrahim** (basa Arab: إبراهيم ) (watara 1997-1822 SM) gadhah gelar "Khalilullah" ingkang tegesipun kekasihipun Gusti. Allah ngluwari Nabi Ibrahim as, saking tirani Prabu Namrud. Kacarita, Prabu Namrud iku narèndra kang pinter banget. Nanging, kapinterané ndadèkaké dhèwèké umuk lan nyelaki Gusti Allah. Dhèwèké ngapusi lan meksa kawulané supaya nyembah dhèwèké lan Brahala.

Allah banjur ngutus rasul sing pinter banget. Kapinterane Ibrahim bisa ngalahaké kapinterané Namrud. Sanajan ora bisa ngelingake Namrud, nanging Ibrahim kasil mbukak penggalihé para warga kraton, saengga akèh kang banjur padha iman.

Nabi Ibrahim duwé garwa loro, ya iku Siti Sarah lan Siti Hajar. Saka Siti Hajar peputra Nabi Ismail, dene karo Siti Sarah peputra Nabi Ishaq.

Nabi Ibrahim uga mbangun Ka'bah minangka papan ngibadah kang dibantu putrané yaiku Nabi Ismail. Déné, watu kanggo ngadeg Nabi Ibrahim nalika mbangun Ka'bah dijenengi Maqam Ibrahim. Allah Swt ngandika:

*"Satemene omah kang wiwitan kawangun kanggo  (papan ngibadah) manungsa, yaiku Baitullah ing Bakkah (Mekah) kang diberkahi lan dadi tuntunan tumrap manungsa kabeh"*(QS Ali Imran:96).

## Pranala njaba 
* Kehidupan Nabi Ibrahim a.s 
* dzikir.org
Ga (aksara Bali)

**Ga** punika salah satunggaling *aksara wianjana* (aksara konsonan) ing sistem panyeratan aksara Bali ingkang nglambangaken swanten . Manawi dipunlatineken, lajeng aksara punika dipunserat "Ga".

## Panganggenipun 
Panganggénipun aksara Ga sami kaliyan panganggénipun Ga (Dewanagari: ग) ing abjad basa Sansekerta. Ing sistem panyeratan aksara Bali, Ga dipun-ginakaken ing tetembungan ingkang gadhah swanten  saking basa Bali utawa basa non-Bali. Salawas Ga boten dipunsukani sandhangan swanten, lajeng Ga dipunwaos "ga" (waos:  utawa , tumut tembungipun).

## Ningali ugi 
* Ga gora

## Rujukan 
* Tinggen, I Nengah. 1993. *Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali.* Singaraja: UD. Rikha.
* Surada, I Made. 2007. *Kamus Sanskerta-Indonesia.* Surabaya: Penerbit Paramitha.
Ca murca

**Ca murca** inggih punika salah satunggaling *aksara wianjana* (aksara konsonan) ing sistem panyeratan aksara Bali ingkang nglambangaken swanten  dan . Manawi Ca murca dipunlatinaken, lajeng dipunserat "ca".

## Fonèm 
Ing aksara-aksara saking India ingkang diginakaken kanggé anyerat basa Sansekerta (lan sadaya basa sasedhèrèk), Ca dipunpocapaken  lan dipun-ginakaken ing tetembungan ingkang gadhah swanten  (pirsani: IAST). Nanging ing aksara Jawi lan Bali, Ca ugi dipun-ginakaken  ing tetembungan ingkang gadhah swanten , kamangka ing aksara asalipun, Ca dipun-ginakaken  ing swanten . Ing salebeting basa Indonesia, Jawi, lan Bali, wonten swanten  ingkang langkung dipunpocapaken , lan ing basa lésan, Ca saged dipunpatrapaken kanggé nglambangaken swanten  lan .

## Panganggenipun 
Ca murca tinulis kanggé tetembungan ingkang gadhah swanten  lan . Kalih swanten punika lambangipun migunakaken Ca murca rikala kaserat ing aksara Bali.

Ing *aksara maduita*, Ca murca ugi dipun-ginakaken minangka papan kanggé nggantungipun Ca laca manawi satunggal tembung dipunserat miturut kawruh aksara maduita. Kadosta (ing basa Bali waosan aksara Latin): *icchā, suécchā, puccha, nīccha*. Manawi tetembungan punika dipunserat ing aksara Bali, lajeng aksara C ingkang celak kaliyan aksara swanten dipunserat nganggé Ca murca, sawatawis aksara C ingkang dipuntumuti aksara H dipunserat nganggé Ca laca.

## Ugi pirsani 
* Ca laca
* Nya
* IAST
* Alfabet Melayu

## Rujukan 
* Tinggen, I Nengah. 1993. *Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali.* Singaraja: UD. Rikha.
* Surada, I Made. 2007. *Kamus Sanskerta-Indonesia.* Surabaya: Penerbit Paramitha.
* Simpen, I Wayan. *Pasang Aksara Bali.* Diterbitkan olèh Dinas Pendidikan dan Kebudayaan Provinsi Laladan Tingkat I Bali.
Aksara Brahmi

**Aksara Brahmi** iku aksara sing dipigunakaké ing India samangsa papréntahan Raja Asoka (270 SM - 232 SM). Aksara iki ditulis saka kiwa manengen sanadyan miturut aksara Aram utawa huruf Fenisia ing Wétan Tengah sing ditulis saka tengen mangiwa.

Aksara Brahmi iki tumrap perkembangan aksara ing Asia wigati banget, sebab minangka cikal bakal kabèh aksara ing India lan uga ing Asia Kidul-wétan, kalebu ing Nusantara.

## Uga delengen 
* Aksara Nusantara
* Prasasti Nusantara

## Pranala njaba 
* Aksara Brahmi di Omniglot
* Imperial Brahmi Font
Nga (aksara Bali)

**Nga** punika salah satunggaling *aksara wianjana* (aksara konsonan) ing sistem panyeratan aksara Bali ingkang nglambangaken swanten . Manawi dipunlatinaken, lajeng aksara punika dipunserat "Nga" utawa "Ṅa".

## Fonem 
Nga punika salah satunggaling konsonan sengau ing aksara Bali. Nga saged dipunwaos  utawa  lan bab punika tumut tembung ingkang dipunpocapaken.

## Panganggenipun 
Panganggenipun aksara Nga sami kaliyan panganggenipun Nga (Dewanagari: ङ) ing abjad basa Sansekerta. Ing sistem panyeratan mawi aksara Bali, Nga dipun-ginakaken ing tetembungan ingkang gadhah swanten  saking basa Bali utawa basa non-Bali.

Manawi ing satunggal tembung wonten swanten  ing wanda terakhir (kados ta: "bawang", "pasang", lsp.), lajeng aksara Nga dipuntemploki kaliyan adeg-adeg kanggé nilaraken swanten  supados namung kawaos . Kangge makili aksara Nga ingkang dipunsukani adeg-adeg, lajeng tandha cecek diginakaken. Kaprahipun, cecek tinulis ing akir tembung. Cecek saged dipunserat ing tengahipung tembung miturut kawruh ingkang wonten.

Manawi aksara Nga digabungaken kaliyan gempelan Pa, gantungan Ja lan gantungan Ma, lajeng saged dumados tandha pamada. Sekawan aksara kasebat pinilih asbab manawi digabungaken saged dumados tembung "mangajapa" ingkang suraosipun "mugi slamet tanpa alangan".

## Ningali ugi 
* Cecek

## Cathetan suku 
## Rujukan 
* Tinggen, I Nengah. 1993. *Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali.* Singaraja: UD. Rikha.
* Surada, I Made. 2007. *Kamus Sanskerta-Indonesia.* Surabaya: Penerbit Paramitha.
Basa Hindi

**Basa Hindi** iku salah siji basa resmi ing India, lan basa iki wujud salah siji basa kanthi gunggung penutur paling akèh ing donya sawisé Basa Tionghoa lan Basa Inggris. Basa iki yaiku sadulur kembar saka Basa Urdu.

## Sistém panulisan 
Aksara Déwanagari kanggo aksara resmi sajeroning panulisan Basa Hindi.

## Conto 
* Namaste! 	= Halo!
* Aap kaise hain? = Piyé kabaré?
* Main theek hun = Apik
* Dhanyavaad	= Matur nuwun
* Aapkaa naam kyaa hai? = Sapa jenengmu?
* Meraa naam…..hai	= Jenengku….
* Alvida!/ Namaste!	= Nganti ketemu manèh!
* Aurat = Wanita
* Kabab = Kebab
* Acchaa = Apik
* Ghar = Omah
* Angur = Anggur

## Deleng uga 
* saathiya

## Pranala njaba
Laladan éuro

**Laladan éuro** utawa *eurozone* (), kanthi resmi jenengé *euro area*, iku tlatah gabungan ing babagan ékonomi lan kauangan (EMU) saka 19 nagara anggota Uni Éropa (EU) kang nganggo dhuwit euro minangka valuta resmi tunggal. Dina iki tlatah mau dumadi saka nagara-nagara Ostenrik, Bèlgi, Siprus, Finlan, Prancis, Jerman, Yunani, Irlandia, Italia, Luksemburg, Malta, Walanda, Portugal, Slowak, Slowén lan Spanyol. Wolu nagara (ora kalebu Swèdhen, kang kanthi *de facto* duwé pilihan *opt out*) nagara liya wajib gabung tlatah iki sawisé ngebaki kritéria lumebu kang ketat.

## Uga delengen 
* Uni Éropa
* Euro

## Cathetan lan rujukan 
## Pranala njaba 
* European Central Bank
* European Commission - Economic and Financial Affairs - Eurozone
* Eurozone in crisis  dossier by Radio France Internationale in English June 2010
Filologi

**Filologi** iku siji kawruh ngenani sastra-sastra sajeroning pangertèn amba kang uga ngandhut wengkon basa, sastra lan budaya. Filologi iku nyinaoni tèks utawa sastra mawa kombinasi ngèlmu sastra, sajarah lan linguistik. Ing Tanah Jawa utawa ing Indonésia kanthi umum, objèk panalitèn filologi iku naskah-naskah kuna kang diturunaké ing dluwang utawa rontal. Dadi filologi diréwangi ngèlmu kodikologi lan paléografi. Kodikologi iku ngèlmu prakara buku-buku lan paléografi iku ngèlmu prakara sajarah aksara. Anggenipun panaliten filologi utawi panaliten wonten ing naskah-naskah kuna, kedah nggatosaken tata caraning panaliten amargi objek filologi utawi naskah punika kalebet benda bersejarah ingkang kedah dipunjaga kawontenanipun.

## Étimologi 
Tembung *filologi* yaiku dijupuk saka basa Yunani φιλολογία (*philologia*), kang kabangun saka tembung φίλος (*philos*), tegesé "asih, sayang, katresnan, kanca" lan λόγος (*logos*), kang tegesé "tembung, sabda, artikulasi lan akal". Tembung majemuk iki karepé katresnan marang kawruh, sastra utawa ngèlmu argumèntasi.

## Sajarah filologi 
Filologi muncul ing banawa Éropah ing jaman Renaisans. Kala iku wong dadi sadhar manawa tèks-tèks lawa kang diwarisaké iku akèh kang rusak. Mliginé tèks-tèks wigati kaya ta kitab suci akèh kang dadi peteng utawa rusak déné kerep tinulad.

## Doning ngèlmu filologi 
Don utawa tujuan ngèlmu filologi iku mligi kanggo mbenakaké teks-teks lawas kang rusak lan uga diarani kritik tèks. Nanging iki dudu siji-sijiné obyèk panlitèn filologi. Filologi uga ngenani tapsir utawa interpretasi tèks.

Ing Nuswantara ana sawatara panemu ngenani filologi iki. Miturut Siti Barioh lan sakancané, tujuan filologi, ya iku kanthi nggarap naskah, filologi...

## Cathetan sikil 
## Pratélan pustaka 
* Siti Baroroh Baried, Siti Chamamah Soeratno, Sawoe, Sulastin Sutrisno, Moh. Syakir, 1985, *Pengantar Téyori Filologi*. Jakarta: Pusat Pembinaan dan Pengembangan Basa Departemen Pendidikan dan Kebudayaan
Jadwal sepur ing Indonésia

Ing ngisor iki jadwal lelampahan sepur ing Indonésia sing yaiku tabel wektu kedhatengan lan kamangkatan lelampahan sepur penumpang ing Indonesia adhedasar grafik lelampahan sepur (Gapeka) sing ditanggepi kaleh Direktorat Jenderal Perkeretaapian lan PT. Kereta Api Indonesia taun 2021 ditrapake 10 Februari 2021.

## Kelas Eksekutif ing Pulo Jawa lan Sumatra 
## Kelas Campuran ing Pulo Jawa lan Sumatra 
## Kelas Bisnis lan Ekonomi ing Pulo Jawa lan Sumatra 
## Pranala njaba 
* Info Kereta Api
Ja (aksara Bali)

**Ja** inggih punika salah satunggaling aksara wianjana (aksara konsonan) ing sistem panyeratan aksara Bali, ingkang nglambangaken swanten  utawi . Manawi dipunalihaksaraken dhumateng aksara Latin, lajeng aksara punika sinerat "Ja".

## Fonem 
Ja kalebet ing kempalan *talawya* utawi konsonan langit-langit (palatal). Ing salebeting aksara Dewanagari, Ja dipun-ginakaken kanggé nglambangaken swanten , lan ing lebet aksara Jawi lan Bali, ugi dipun-ginakaken kanggé nglambangaken swanten  ing basa piyambakipun, ingkang dipunlambangaken déning aksara Latin J.

## Panganggenipun 
Panganggenipun aksara Ja sami kaliyan panganggenipun Ja (Dewanagari: ज) ing abjad aksara Dewanagari. Ing sistem panyeratan mawi aksara Bali, Ja dipun-ginakaken ing tetembungan ingkang gadhah swanten , (kados: jala [basa Sansekerta]), lan  (tuladhanipun: jaran [basa Jawi]). Sadangunipun Ja boten dipunsukani panganggé swanten, mila Ja dipunwaos  utawi . Pocapan ingkang pratama asring dipuntemahi ing basa Bali.

Manawi Ja ndhéréki aksara Na, lajeng Na èwah dados aksara Nya.

Manawi *gantungan* Ja dipunkempalaken kaliyan aksara Nga, gantungan Ma lan gempelan Pa, lajeng dumados tandha Pamada. Sekawan aksara katelah pinilih amargi manawi dipunkempalaken saged awujud tembung "mangajapa", ingkang suraosipun "mugi slamet tanpi alangan".

## Ugi pirsani 
* Ja jera
* Nya

## Cathetan suku 
## Rujukan 
* Tinggen, I Nengah. 1993. *Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali.* Singaraja: UD. Rikha.
* Surada, I Made. 2007. *Kamus Sanskerta-Indonesia.* Surabaya: Penerbit Paramitha.
Ca laca

**Ca laca** inggih punika variasi saking aksara Ca ing aksara Bali ingkang nglambangaken swanten  ingkang dipunsusul déning swanten . Manawi Ca laca dipunalihaksaraken dados aksara Latin, lajeng punika dipunserat "cha".

## Wujud 
Wujud aksara Ca laca ingkang wutuh boten dipuntemahi, asbab ingkang tirah namung *gantungan aksara*nipun kemawon.

## Fonem 
Ca laca inggih punika aksara konsonan ingkang kalebet ing warga *talawya*, inggih punika swanten ingkang kasil saking nedhakaken ilat ing anak tekak. Ca laca nglambangaken fonem  utawi . Sinaosa makaten, sayektosipun, priyantun Bali awis mocapaken swanten  ingkang dipunsusul déning . Piyambakipun kaprahipun mocapaken swanten  kanthi teges (tanpi dipunsusul déning hembusan swanten ).

## Panganggénipun 
Panganggenipun Ca laca sami kaliyan panganggénipun aksara Cha (aksara Dewanagari: छ) ing abjad basa Sansekerta. Panganggenipun Ca laca nalika anyerat basa Bali nganggé aksara Bali awis pinanggih saèstu. Limrahipun namung dipun-ginakaken nalika anyerat basa non-Bali kanthi migunakaken aksara Bali (upami nalika nyalin ukara abasa Sansekerta migunakaken aksara Bali).

Amargi limrahipun Ca laca ingkang dipuntemahi namung wujud *gantungan aksara* kémawon, pramila Ca laca boten saged dipunserat ing wiwitan tembung. Ca laca kedah dipunserat ing tengahipun tembung utawi pungkasan tembung, dipunrumiyini déning aksara konsonan lan tinulis ing saandhapipun aksara konsonan wau. Salah satunggal tuladha panganggénipun Ca laca (swanten  ingkang dipunsusul kaliyan ) inggih punika wonten ing tembung *ica* lan *sueca* (basa Bali).

## Ugi pirsani 
* Ca murca

## Cathetan suku 
## Rujukan 
* Tinggen, I Nengah. 1993. *Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali.* Singaraja: UD. Rikha
* Surada, I Made. 2007. *Kamus Sanskerta-Indonesia.* Surabaya: Penerbit Paramitha.
Ga gora

**Ga gora** inggih punika variasi saking aksara Ga ing sistem panyeratan aksara Bali ingkang nglambangaken swanten  dipunsusul kaliyan swanten  ing wingkingipun. Manawi dipunlatinaken, pramila aksara punika lajeng kaserat "Gha".

## Wujud 
Wujud Ga gora ingkang lestantun ngantos sapunika inggih punika warisan saking aksara Gha saking India. Ing aksara Jawi, dipuntemahi aksara Gha ingkang kados Ga gora lan sinebat Ga murdha.

## Fonèm 
Swanten  ingkang dipunlambangaken kaliyan Ga gora swantenipun kados  ingkang dipunsusul kaliyan . Fonèm punika kalebet ing basa Sansekerta lan Hindhi, nanging boten wonten ing salebeting basa Bali. Sinaosa makaten, aksara Bali ugi gadhah Ga gora, lambang kanggé fonèm  ingkang asal saking aksara Kawi Kuna, lan aksara Kawi Kuna punika pikantuk saking aksara Pallawa. Miturut basa seratan, cacahing aksara taksih dipunlestantunaken, namung miturut basa lésan, pangocapan punika boten patos dipun-gantos amargi fonem kasebat boten dipuntemahi ing basa ingkang limrah, kados ta basa Bali. Pramila, Ga gora dipunpocapaken  (kados  ing tembung "gajah"), sanès .

## Panganggénipun 
Panganggénipun aksara Ga gora sami kaliyan panganggénipun aksara Gha (Dewanagari: घ) ing abjad basa Sansekerta. Ing wewengkon priyantun Bali, awis pinanggih wontenipun swanten  ingkang dipunsusul déning swanten  wonten ing pacelathon saben dinten. Lajeng, aksara Ga gora dipun-ginakaken rikala anyerat basa non-Bali (upami basa Sansekerta utawi Jawi Kuna) ingkang taksih gadhah swanten , utawi anyerat tembung serapan (kados ta saking basa Sansekerta utawi basa Jawi Kuna).

Ga gora dipun-ginakaken rikala angalihaksaraken aksara  (upami aksara Dewanagari utawi Latin) dhumateng aksara Bali, mligi kanggé swanten . Suraosipun, manawi rikala angalihaksaraken utawa anyerat aksara non-Bali, dipuntemahi aksara ingkang nglambangaken swanten , lajeng Ga gora kedah dipunanggé.

## Ugi pirsani 
* Ga

## Cathetan suku 
## Rujukan 
* Tinggen, I Nengah. 1993. *Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali.* Singaraja: UD. Rikha.
* Surada, I Made. 2007. *Kamus Sanskerta-Indonesia.* Surabaya: Penerbit Paramitha.
* Simpen, I Wayan. *Pasang Aksara Bali.* Diterbitkan olèh Dinas Pendidikan dan Kebudayaan Provinsi Laladan Tingkat I Bali.
Nyadran

**Nyadran** yaiku salah siji upacara adat Jawa sing ditindhakake setaun sapisan ana ing sasi Ruwah. Upacara iki diwiwiti kanthi reresik saréane para leluhur, mangsak panganan kang mligi kaya déné apem, ketan, kolak, banjur nganakake slametan utawa kenduri. Aran nyadran nduwéni surasa tembung *sraddha*, *nyraddha*, *nyraddhan*, banjur dadi nyadran. Miturut PJ Zoetmulder ana ing buku Kalangwan, upacara sraddha kuwi asale kanggo mèngeti sédané Ratu Tribhuwana Tungga Déwi ana ing taun 1350 , kejaba kuwi upacara sraddha sarana pèngetan raja-raja  síng wís pada puput yuswa sing disebut aneng kidung Banawa Sekar, nganggo uba rampé wujud baita (prau) síng digawé saka kembang. Tradhisi nyadran pranyata wís lumaku wiwít jaman Majapahit nganti saiki. Pakurmatan kanggo leluhur isih lestari lan dipepetri déning masarakat, mligi ing tlatah padésan. Nyekar ing sasi Ruwah duwé surasa utawa wulangan marang anak putu supaya padha tresna lan élíng marang leluhur.

## Prosesi Upacara Nyadran 
Tradhisi nyadran kabangun saka mapinten-pinten kagiyatan, yaiku kang pisanan nglakoni besik, yaiku ngresiki pasaréyan leluhur saka regedan lan suketan. Jero kagiyatan iki masarakat lan para kulawarga padha-padha nyambut gawé bareng-bareng, gotong-royong kanggo ngresiki pasaréyan leluhur. Sawise iku banjur ana kirab, yaiku arak-arakan pasarta nyadran pinuju papan upacara adat dianakaké. Sawisé tekan papan banjur dianakaké ujub utawa surasa saka rantamaning upacara adat nyadran déning pemangku adat. Banjur donga, pemangku adat mimpin kagiyatan donga bareng kang ditujukaké marang roh leluhur kang wis pralaya. Ing pungkasan banjur ana kembul bujono lan tasyukuran, sawisé ditindakaké donga bareng banjur diterusaké karo mangan bareng. masarakat nggelar kembul bujono utawa mangan bareng karo saben kulawarga kang numuti kenduri kudu nggawa panganan dhéwé. panganan kang digawa arupa panganan tradhisional, kaya pitik ingkung, sambel gorèng ati, urap sayur karo lawuh rempah, prekedèl, témpé lan tahu bacem, lan sapanunggalané. Sawisé masarakat wis kumpul lan nggawa kendurine piyambak-piyambak, banjur panganan kang digawa didèlèhaké ing ngarep kanggo didongakaké déning pamuka agama saenggon kanggo ngolehaké berkah lan banjur ijol-ijolan panganan kang mau digawa déning masarakat, kanggo mungkasi adicara banjur masarakat nglakoni mangan bareng karo padha-padha guyon kanggo padha-padha bebungah dhiri.

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* Sinar Harapan: Kearifan Kultural Tradisi ”Nyadran”
* Liputan6.com: Tradisi Nyadran jelang Ramadan 
* Republika: Nyadran kian memudar di Banyumas
* Video: Nyadran
International Standard Serial Number

'''*International Standard Serial Number* - ISSN'* (Nomor Seri Standar Internasional) iku siji nomer unik sing dipigunakaké kanggo idhèntifikasi publikasi berkala médhia cithak utawa èlèktronik. Nomor identifikasi iki sajinis karo ISBN tumrap buku.

## Penerbit ISSN ing Indonésia 
Pusat Dokumentasi dan Informasi Ilmiah (PDII) LIPI iku minangka ISSN *National Center'' tumrap Indonésia, duwé tugas lan wewenang kanggo ngayahi pemantauan kabèh publikasi terbitan berkala sing kababar ing Indonésia. Minangka péranganing tanggung-jawab mau, PDII nerbitaké ISSN sing dadi tandha pangenal unik saben terbitan berkala kanthi global.

Cara mangertèni nomer ISSN sarta kodebar bisa diwaca ing kaca manual ing ISSN Online.

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
* ISSN
* Pusat Dokumentasi dan Informasi Ilmiah LIPI 
* International Organization for Standardization
Limburg (Walanda)

right|170px|Letak Limburg di Belanda

Provinsi **Limburg** dumunung ing kidul Walanda. Kutha krajané yaiku Maastricht. Kutha-kutha wigati liyané yaiku Geleen, Heerlen, Sittard, Venlo lan Venray. Padunungé watara 1,14 yuta jiwa.

Ing Bèlgi uga ana provinsi Limburg. Sadurungé kamardikan Bèlgi taun 1830, iki uga péranganing provinsi Limburg sing gedhé.

Provinsi Limburg kapérang dadi 33 wewengkon administrasi kaya mau ing ngisor iki.
Ja jera

**Ja jera** inggih punika aran kanggé satunggal aksara ing aksara Bali ingkang nglambangaken swanten  ingkang dipunsusul déning hembusan swanten . Manawi Ja jera dipunalihasaraken saking aksara Bali dhumateng aksara Latin, lajeng sinerat "jha".

## Wujud lan kajeblesan 
Wujud Ja jera jèbles saèstu kaliyan Airsanya ingkang dipun-ginakaken kanggé angéja swanten  saking basa non-Bali (basa Sansekerta saha basa Jawa Kina) dhumateng aksara Bali. Mila makaten, sisah mbèntenaken pundi ingkang Ja jera lan pundi ingkang Taling detya manawi maos satléraman. Nanging, ing kotak Unicode, aksara Ja jera dipunbèntenaken saking Airsanya. Perkawis punika saged dipunpirsani saking wujudipun garis pungkasanipun. Manawi garis pungkasanipun Airsanya manginggil, mila garis pungkasan Ja jera dipundamel mangandhap. Wujud garis pungkasan ingkang mangandhap kados kaliyan garis pungkasan Jha ing aksara Jawi. Ing salebeting Unicode, Airsanya manggèn ing papan U+1B10, sawatawis Ja jera manggèn ing papan U+1B1B.

## Panganggenipun 
right|thumb|Tembung *nirjhara* ing aksara Bali.
Ja jera limrahipun dipun-ginakaken nalika anyerat basa non-Bali (upami basa Sansekerta utawi Jawi Kina) dhumateng aksara Bali, utawi kanggé angalihaksaraken aksara non-Bali (upami aksara Dewanagari, aksara Pallawa, lan aksara Latin) dhumateng aksara Bali. Panganggenipun Ja jera langka saèstu, namung dipuntemahi aksara punika dipun-ginakaken ing tembung *nirjhara* (kolam).

Boten wonten gantungan aksara kanggé Ja jera. Miturut swantenipun  , awis saèstu dipun-ginakaken ing basa Bali saben dinten. Sami perkawisipun kaliyan swanten , , lan , sabagèyan swanten kasebat ing panyeratan mawi aksara Bali boten lestantun malih.

## Cathetan suku 
## Rujukan 
* Tinggen, I Nengah. 1993. *Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali.* Singaraja: UD. Rikha.
* Surada, I Made. 2007. *Kamus Sanskerta-Indonesia.* Surabaya: Penerbit Paramitha.
* Simpen, I Wayan. *Pasang Aksara Bali.* Diterbitkan olèh Dinas Pendidikan dan Kebudayaan Provinsi Laladan Tingkat I Bali.
Sa saga

**Sa saga** inggih punika salah satunggal *aksara wianjana* (aksara konsonan) ing aksara Bali ingkang nglambangaken swanten . Manawi Sa saga dipunlatinaken, pramila sinerat "śa".

## Wujud 
Sa saga wujud aksara Ga ingkang dipunsukani tandha carik. Ing aksara Jawi wonten sakedhik prabedan.

## Fonem 
Miturut cara tradisonal, Sa saga inggih punika warna saking aksara konsonan *usma* (konsonan desis alur), ingkang kalebet ing *warga talawya* (konsonan langit-langit). Swanten  ingkang dipunlambangaken déning Sa saga dipunpocapaken kados aksara "sy" utawi "ś" ing tembung: "syukur" (basa Indonesia), *śakra* (basa Sansekerta).

## Panganggenipun 
Sa saga dipun-ginakaken manawi wonten tembung ingkang gadhah swanten , limrahipun asal saking basa non-Bali ingkang dipunlebetaken dhumateng basa Bali, upami basa Sansekerta ugi Jawi Kina. Ing basa Bali, swanten katelah boten dipuntemahi. Saéngga sinaos wonten tembung ingkang sinerat mawi Sa saga, pocapanipun dipunsameaken kaliyan .

Kaprahipun manawi wonten swanten  (Sa danti) ingkang dipunsusul déning swanten  (Ya), pramila  kasebat éwah dados . Tuladhanipun: *Kaśyapa* /kaɕjapə/.

## Ugi pirsani 
* Sa danti
* Sa sapa

## Rujukan 
* Tinggen, I Nengah. 1993. *Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali.* Singaraja: UD. Rikha
* Surada, I Made. 2007. *Kamus Sanskerta-Indonesia.* Surabaya: Penerbit Paramitha.
Candhi Ngawèn

thumb|right|Candhi Ngawèn
**Candhi Ngawèn** iku candhi Buda sing dumunung watara 5&nbsp;km sadurungé candhi Mendut saka arah Yogyakarta, yaiku ing désa Ngawèn, kacamatan Muntilan, Magelang. Miturut prakiran, candhi iki diyasa déning wangsa Syailendra ing abad angka 8 ing jaman Karajan Mataram Kuna. Anané candhi Ngawen iki kamungkinan gedhé sing ingaran sajeroning prasasti Karang Tengah ing taun 824 M.

Candhi iki dumadi saka 5 candhi cilik, loro ing antarané duwé wangun sing béda lan dipaès nganggo reca singa ing saben pojoké. Sawijining reca Buddha kanthi posisi lungguh Ratnasambawa sing wis ora ana sirahé katon dumunung ing salah siji candhi liyané. Sawetara relief ing sisih candhi isih katon cukup cetha, antarané wujud ukiran Kinnara, Kinnari, lan Kala-Makara.
Da madu

**Da madu** inggih punika salah satunggaling *aksara wianjana* (aksara konsonan) ing sistem seratan aksara Bali. Wonten kalih warna Da madu wonten ing aksara Bali, inggih punika Da madu Murdhanya — kalih garis pungkasan tumpul — lan Da madu Dantya — kalih garis pungkasan malandhep. *Warga aksara* "ḍa" lan "ḍha" sami kemawon, nanging bènten kaliyan "dha". "Ḍa" lan "ḍha" kalebet ing sajeroning *warga aksara Murdhanya* (konsonan retrofleks), sawatawis "dha" kalebet ing sajeroning *warga aksara Dantya* (konsonan waja).

Manawi Da madu Murdhanya dipunlatinaken, mila sinerat "ḍa", utawi "ḍha"..

Mboten wonten prabedan ing anyerat "ḍa" lan "ḍha" mawi aksara Bali, saéngga inggih "ḍa" utawi "ḍha" sami migunakaken Da madu. Kangge anyerat "ḍha", limrahipun migunakaken Da madu ingkang dipunsukani tedung.

## Wujud 
Da madu wujud sami kaliyan aksara Ya. Bèntenipun wonten ing lekukan aksaranipun. Saliyanipun, Da madu wujud sami kaliyan Dha, Ḍa, lan Ḍha wonten ing aksara Grantha utawi Pallawa. Perkawis punika amargi aksara Bali boten namung sasadherek kaliyan aksara Jawa, nanging ugi asal saking aksara Grantha utawi Pallawa. Piyambakipun turunan saking aksara Brahmi.

## Fonem 
Da madu manawi dipunlatinaken minangka "dha", lejeng dipunpocapaken /d̪ʰa/, inggih punika swanten /d/ ingkang dipunsusul déning hembusan swanten /h/, kados ta ing tembung: *dharma* (basa Sansekerta), *dhana* (basa Sansekerta), *padha* (basa Jawa & Bali).

Manawi Da madu dipunalihaksaraken minangka "ḍa", mila piyambakipun dipunpocapaken /ɖ/, kados swanten /d/ wonten pundi lidhah ndhemek langit-langit lathi. Upaminipun wonten ing tembung: *ḍamaru* (basa Sansekerta), *keḍawung* (basa Jawa). Da madu ugi saged dipunalihaksaraken dados "ḍha", swantenipun kados /ɖ/ ingkang dipunsusul déning hembusan /h/, kados ta wonten ing tembung: *ḍhakkā* lan *ḍhola* (basa Sansekerta).

## Panganggenipun 
Wonten ing sistem seratan mawi aksara Bali, Da madu dipun-ginakaken ing tetembungan ingkang gadhah swanten /d̪ʰ/, /ɖ/, utawi /ɖʰ/. Kaprahipun tetembungan kasebat wonten ing tetembungan basa Bali serapan. Da madu ugi dipun-ginakaken nalika angalihaksaraken seratan Dewanagari dhumateng aksara Bali, mirunggan manawi pikantuk tembung ingkang gadhah swanten /d̪ʰ/, /ɖ/, utawi /ɖʰ/.

## Cathetan suku 
## Rujukan 
* Tinggen, I Nengah. 1993. *Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali.* Singaraja: UD. Rikha.
* Surada, I Made. 2007. *Kamus Sanskerta-Indonesia.* Surabaya: Penerbit Paramitha.
Provinsi ing Belgia

**Bèlgi** dipérang dadi telung *region*, loro ing antarané dipérang manèh dadi limang provinsi.

Pamérangan provinsi-provinsi iki dikukuhaké sajeroning Artikel no. 5 Konstitusi Bèlgi. Provinsi-provinsi iki banjur dipérang dadi sawatara arondisemen.

## Provinsi ing Regio Flandria 
## Provinsi ing Walonia 
## Réferènsi 
## Pranala njaba 
*  Vereniging van de Vlaamse Provincies (Asosiasi Provinsi di Flandria)
* Association des Provinces wallonnes (Asosiasi Provinsi di Walonia)
Yekaterina Gamova

thumb|Yekaterina Gamova

**Yekaterina Aleksandrovna Gamova** (Rusian: Екатерина Александровна Гамова) (lair ing tanggal 17 Oktober 1980 ing Chelyabinsk) iku sawijining juru main voli wadon Ruslan. Dhèwèké iku anggota tim nasional sing menangaké medali emas ing taun 2006 lan 2010, nalika tetandhingan FIVB dianakaké lan medali pérak nalika Olimpiade ing taun 2000 in Sidney lan 2004 in Aténa. Dhèwèké iku dhuwuré 202 cm. Iki tegesé dhèwèké salah sijining atlit wadon sing dhuwur dhéwé sadonya. Tugasé dhèwèké sajeroning tim iku *outside hitter/opposite*.

Yekaterina Gamova iku anggota tim nasional wadon bal voli Ruslan sing menangaké Kajuwaran Donya ing 2010 lan diarani juru main sing minulya dhéwé ing acara iku.
Na rambat

**Na rambat** inggih punika salah satunggaling *aksara wianjana* (aksara konsonan) ing sistem panyeratan mawi aksara Bali, ingkang nglambangaken swanten /ɳ/. Manawi dipunlatinaken dumados aksara Latin, mila aksara punika sinerat Ṇa.

## Wujud 
Wujud Na rambat katingalipun inggih punika éwah-éwahan saking wujud aksara Na murda wonten ing aksara Jawi, lan gadhah gayutan sesadherek kaliyan aksara Pallawa lan Dewanagari. Sanèsipun wujud, kekalihipun ugi sami-sami wujud konsonan retrofleks, lan kalebet ing warga aksara Murdhanya (konsonan retrofleks). Samukawisipun inggih punika turunan saking aksara Brahmi.

## Fonem 
Na rambat dipunpocapaken kados aksara swanten /ɳ/ ing tembung *karṇa* (basa Sansekerta). Kaprahipun kadados nalika mocapaken fonem konsonan tarik wingking () ingkang dipunsusul déning swanten /n/, saéngga ingkang dumugi inggih punika nasal /ɳ/ (ṇ).

## Panganggenipun 
Panganggenipun aksara Na rambat sami kaliyan panganggenipun Ṇa (Dewanagari: ण) ing abjad basa Sansekerta.

Miturut fonologi, /r/ inggih punika swanten konsonan geter gronggongan-waja, sawatawis /n/ inggih punika swanten konsonan sengau gronggongan-waja. Mila, artikulasinipun sami. Nanging téyori punika bènten kaliyan paugeran tradhisional nalika nyerat aksara Bali.

Na rambat kaprahipun dipun-ginakaken nalika ing satunggal tembung gadhah swanten /ɳ/ ingkang dipunsusul déning swanten konsonan retrofleks (upami: /ʂ/, /ʈ/, /ɖ/), lan makaten sawangsulipun. Tuladhanipun (ing basa Bali): *tresna, kresna, pandita, tendas, gending, kanta* lsp. Aksara-aksara ingkang pungarisandhapi ing tetembungan kasebat kedah dipunserat mawi aksara konsonan retrofleks (aksara warga murdhanya), inggih punika: Sa sapa (Ṣ), Ta latik (Ṭ), Da madu (Ḍ), lan Na rambat (Ṇ).

## Cathetan suku 
## Rujukan 
* Tinggen, I Nengah. 1993. *Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali.* Singaraja: UD. Rikha.
* Surada, I Made. 2007. *Kamus Sanskerta-Indonesia.* Surabaya: Penerbit Paramitha.
* Simpen, I Wayan. *Pasang Aksara Bali.* Diterbitkan olèh Dinas Pendidikan dan Kebudayaan Provinsi Laladan Tingkat I Bali.
IPod

thumb|Werna-warna modèl iPod ing taun 2010

**iPod** iku sajinising séri juru main média portabel gawéyané Apple. iPod iku pisanan dibabar ing tanggal 23 Oktober 2001 lan nganti pungkasan taun 2010 wis didol punjul 260.000.000 unit sing payu. Ing taun 2010 iPod iku bisa dipérang dadi patang modèl: iPod Classic, iPod Touch, iPod Nano lan iPod Shuffle. Mémori iPod Classic iku nganggo cakram atos (*harddisk*) kamangka sing liyané nganggo mémori *flash*.
Chelyabinsk

**Chelyabinsk** iku siji kutha ing Ruslan. Kutha iki dunungé ing sisih wétan Pagunungan Ural ing pinggiring Kali Miass. Panggonan iki kutha krajan Oblast Chelyabinsk. Miturut cacah jiwa taun 2002, sing ndunungi ana 1.077.174 jiwa, kamangka ing taun 1989 cacahé ana 1.141.777 jiwa.
Kali Miass

**Kali Miass** (Ruslan: Миасс) iku sawijining kali sing mili ing sisih wétan Pagunungan Ural ing Ruslan. Dawané kali iki 658 kilomèter. Kali iki ngliwati kutha Chelyabinsk lan Miass. Menawa mangsa atis, wiwit sasi Oktober/November, kali iki njendhel dadi ès nganti kurang luwih sasi April.
Sa sapa

**Sa sapa** inggih punika salah satunggaling *aksara wianjana* (aksara konsonan) ing sistem seratan aksara Bali ingkang nglambangaken swanten /ʂ/. Manawi dipunalihaksaraken dados aksara Latin, mila aksara punika sinerat "Ṣa".

## Wujud 
Sa sapa awujud kados aksara Pa ingkang dipunsukani tandha carik. Ing aksara Jawa wonten sakedhik prabedan.

## Fonem 
Aksara punika kalebet ing sajeroning *warga murdhanya* (konsonan retrofleks). Sa sapa dipunpocapaken kados aksara "Ṣ" ing tembung: *ṣaṣ* (basa Sansekerta), *paksi* (basa Bali).

## Panganggenipun 
Panganggenipun Sa sapa sami kaliyan panganggenipun Ṣa (Dewanagari: ष) ing aksara Dewanagari. Ing sistem panyeratan mawi aksara Bali, Sa sapa dipun-ginakaken ing tetembungan ingkang gadhah swanten /ʂ/, limrahipun wonten ing tetembungan basa Bali ingkang dipunlebetaken saking basa Sansekerta ugi Jawi Kina.

Sa sapa sinerat manawi wonten swanten /k/ (konsonan velar) ingkang dipunsusul déning swanten /s/ (konsonan alveolar), amargi miturut aturan tradhisional bab aksara Bali, swanten /s/ ingkang atumut /k/ éwah dados /ʂ/ (konsonan retrofleks). Pramila, ing basa Bali, panyeratan konsonan rangkap /ks/ tansah sinerat mawi Sa sapa.

Sa sapa dipun-ginakaken manawi ing satunggal tembung wonten swanten /s/ ingkang atumut swanten konsonan retrofleks, upami swanten /ɳ/ lan /ʈ/. Tuladhanipun (ing basa Sansekerta): *kṛṣṇa, niṣṭhha, duṣṭa*, dsb.

## Ugi pirsani 
* Sa danti
* Sa saga

## Catatan kaki 
## Rujukan 
* Tinggen, I Nengah. 1993. *Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali.* Singaraja: UD. Rikha.
* Surada, I Made. 2007. *Kamus Sanskerta-Indonesia.* Surabaya: Penerbit Paramitha.
* Simpen, I Wayan. *Pasang Aksara Bali.* Diterbitkan olèh Dinas Pendidikan dan Kebudayaan Provinsi Laladan Tingkat I Bali.
Pomnik Chrystusa Króla

thumb|Reca nalika wengi

***Pomnik Chrystusa Króla*** ('Kristus Sang Ratu') iku sawijining reca Yésus ing kutha Świebodzin, Polen. Reca iki rampung ing tanggal 6 November 2010. Reca iki dhuwuré 33 mèter tanpa landhesan, makuthané 3 mèter. Karo landhesané patung iki dhuwuré 52 mèter. Aboté kurang luwih 440 ton. Proyèk iki sing miwiti Sylwester Zawadzki, sawijining pastur Polen sing wis pèngsiyun. Reca iki akèh sing nganggep reca Yésus sing gedhé dhéwé sadonya. Nanging iki gumantung carané ngitung kepriyé, apa landhesané lan makuthané mèlu diitung ora.
Bersiap

**Bersiap** iku jeneng Walanda kanggo jaman nalika Perang Revolusi Indonésia. Sawisé Wadya Bala Dai Nippon ngaku kalah ing tanggal 15 Agustus 1945, dadi ana vakum kakuwasan. Banjur rong dina sawisé Soekarno lan Hatta proklamasi Républik Indonésia. Sawisé iku akèh warga sipil Walanda, Indo, Tionghoa lan liya-liyané sing dikuya-kuya. Prastawa ala iki lagi mandheg sawisé Soetan Sjahrir ngurus supaya anarki iki dadi dibubaraké.
Institut Pertanian Bogor

**Institut Pertanian Bogor** iku sawwijining pawiyatan luhur pertanian nagari sing dumunung ing Bogor.

IPB metu saka Universitas Indonésia (UI) tanggal 1 September 1963. Rèktor IPB periode 2008-2012 yaiku Prof. Dr. Ir. Herry Suhardiyanto, M.Sc.
# Kampus IPB Dramaga

## Lembaga Kemahasiswaan 
### Organisasi kemahasiswaan tingkat IPB 
### Unit kagiyatan mahasiswa 
## Rujukan 
## Pranala njawi
*
Nancy Ajram

thumb|Nancy Ajram ing taun 2008

**Nancy Nabil Ajram** (Arab: نانسي نبيل عجرم‎) (''Nancy 'Ajram'') (lair ing Beirut, Libanon, 16 Mei 1983) iku sawijining panyanyi wadon Libanon. Ing taun 2007 dhèwèké wis ngedol luwih saka 30 yuta rekaman musik. Dhèwèké wis tau mbabar pitung album. Déning Oprah Winfrey, Nancy Ajram diarani minangka salah sijining tokoh Wétan Tengah sing nduwé pangaribawa gedhé.