Masjid Syuhada Kotabaru

**Masjid Syuhada**' ya iku salah sawijining masjid kang ana ing kutha Ngayogyakarta lan dadi masjid paninggalan sajarah. Masjid Syuhada' mapan ana ing Dalan I Dewa Nyoman Oka 2 Kotabaru, Kutha Ngayogyakarta. Masjid rampung dibangun tanggal 20 Sèptèmber 1952. Masjid Syuhada' uga kalebu salah sawijining monumèn kang nyimpen sajarah kang dianakaké kanggo ngélingaké masarakat babagan prastawa sajarah. Masjid Syuhada' iki dibangun amarga nalika pamaréntahan Indonésia dipindah ana ing Ngayogyakarta, akèh pitakonan kang ana ing masarakat babagan paninggalan sajarah apa kang bisa diéling-éling déning masarakat kutha Ngayogyakarta nalika dadi ibu kota perjuangan. Paninggalan sajarah kuwi ora awujud patung utawa tugu, nanging awujud wangunan masjid. Saka kana mau, lair Masjid Syuhada'. Masjid Syuhada' dibangun amarga ana alesan politis. Pamaréntah Indonésia duwé kapénginan supaya warga Ngayogyakarta duwé paninggalan kang bisa diéling-éling amarga wis ngéwangi pamaréntah Indonésia nalika ibukota Indonésia dipindah ana ing Ngayogyakarta. Nalika dibangun, Masjid Syuhada' iki ana campur tangan saka para tokoh gedhé, kaya ta Prèsidhèn Indonésia kaping pisan ya iku Soekarno. Masjid Syuhada'mulai dibangun ing tanggal 11 Dzulhijjah 1369 utawa 23 Sèptèmber 1950. Ing kana uga ana Sri Sultan Hamengkubuwana IX kang nglakokaké sesorah pembangunan masjid amarga Prèsidhèn Soekarno ora bisa teka ing acara pembangunan Masjid Syuhada'. Sasuwéné masjid dibangun, Soekarno uga nyumbang kubah masjid kang katon apik ing ndhuwur masjid. Saliyané bisa kanggo acara kaagamaan, Masjid Syuhada uga duwé lembaga pendhidhikan saka TK, SD, SMP, lan Sekolah Tinggi.

## Sajarah 
Jeneng Syuhada tegesé wong-wong kang mati syahid utawa wong kang mati ing dalané Gusti Allah. Jeneng dawa saka masjid iki ya iku Masjid Peringatan Syuhada, nanging para warga kutha Ngayogyakarta ngarani jeneng masjid iki Masjid Syuhada supaya ora kedawan anggoné nyebut jenengé. Pambentukan panitia kanggo ngadegaké masjid iki wis diwiwiti tanggal 14 Oktober 1949 lan diresmikaké ing tanggal 20 Sèptèmber 1952. Masjid iki dibangun suwéné rong taun kawit kapisan watu kanggo ngadegaké masjid iki didèlèhaké. Masjid Syuhada' dibangun ana ing nduwur lemah saka Sri Sultan Hamengkubuwana IX kang ana ing wétan Kali Codé lan ana ing antarané Kreteg Gondolayu lan Kreteg Kridonggo utawa Kreteg Kèwèk. Masjid Syuhada' nduwèni latar mburi kang historis-politis. Masjid Syuhada' dibangun amarga ana kapénginan saka para pejuang supaya masarakat bisa éling karo para pejuang kamardhikan. Saliyané kuwi, para pejuang uga duwé kapinginan supaya masarakat bisa duwé semangat perjuangan. Amarga kuwi, para pejuang gawé wangunan supaya bisa dadi tandha bukti perjuangan para pejuang kamardhikan nagara Indonésia. Saliyané kuwi, ana alesan liya masjid iki diadegaké.

Masjid Syuhada' diadegaké supaya para warga duwé panggon kanggo dedonga marang Gusti. Masjid Syuhada' iki dibangun ana ing dhaérah Kotabaru kang kondhang dadi dhaérah élit ing kutha Ngayogyakarta. Ing jaman dibanguné Masjid Syuhada', Kotabaru ya iku dhaérah kang akèh wong-wong kulit putih, wong Tionghoa kang pendhidhikané dhuwur ing Kulon lan wong-wong kang ana ing kelas dhuwur ing jaman semana. Nanging, nalika Walanda kalah marang Jepang, wong-wong Tionghoa kang ana ing dhaérah Kotabaru padha pindah lan omah-omah kang wis kosong dileboni déning wong-wong Jepang lan ana uga wong-wong pribumi kang agamané Islam ing kana. Amarga akèh wong-wong Indonésia kang muslim ing kana, wong-wong padha butuh panggon kang bisa kanggo dedonga umat muslim, ya iku masjid. Kabutuhan kuwi mau saya gedhé nalika pamaréntahan Indonésia dipindah ana ing kutha Ngayogyakarta. Nalika jaman semana, para tentara lan para wong enom kang mapan ana ing Kotabaru perlu papan kanggo salat Jemuwah. Amarga durung ana papan kanggo ibadah salat Jemuwah kuwi mau, para tentara lan pamuda Indonésia kang ngéwangi pamaréntahan Indonésia ing Ngayogyakarta nglakokaké salat ana ing papan panggonan saliyané masjid. Papan kang digunakaké para tentara lan pamuda Indonésia ing Kotabaru pindah-pindah lan uga tau ing gereja Protéstan kang wis ora digunakaké manèh. Sawisé kuwi, banjur dibentuk panitia kanggo bangun masjid lan panitia kuwi mau wis dibentuk kaping telu. Wangunan Masjid Syuhada uga ana prasasti kang ana ing tèmbok antarané tingkat siji lan loro. Isi saka prasasti kuwi mau babagan prosès pambangunan Masjid Syuhada. Saliyané prasasti, uga ana inkripsi kang nganggo tulisan aksara Jawa Kuna, Latin, lan Arab. Inkripsi kuwi mau ditemokaké ana ing dalan nalika arep menyang masjid sisih kulon.

Wangunan Masjid Syuhada' uga kalebu wangunan masjid kang arsitèkturé modèren ing jaman semana amarga olèh pengaruh saka gaya Persia. Desain saka wangunan iki ora mubadzir amarga nalika dibangun, detail-detail kang ora perlu ora digunakaké. Ing wangunan paling ngisor wis ana jedhing kang resik lan bisa digunakaké kanggo kamar rias para tamu wanita. Jedhing kuwi mau uga duwé piranti-piranti kang wis modèren.Saliyané kuwi uga ana papan kanggo parkir kendharaan ing wangunan paling ngisor utawa *basement.* Masjid Syuhada' uga duwé piranti kanggo nggedhékaké swara, telpon, lan studio supaya wong-wong bisa krungu nalika ana sesorah utawa khutbah. Mesin *magnitiphone* uga ana ing Masjid Syuhada' kanggo nyathet utawa rekam sesorah lan khutbah kang ana ing masjid. Masjid Syuhada' duwé papan kang amba lan jembar kango kagiyatan-kagiyatan agama lan duwé perpustakaan. Miturut kandhané wong mangsa semana, piranti-piranti kang ana ing Masjid Syuhada' ing jaman semana isih angèl ditemokaké ing masjid-masjid liyané.

## Rujukan