Athena (mitologi)

**Athena** utawi **Athene** (Attika: , *Athēnā* atau , *Athēnaia*; Epik: , *Athēnaiē*; Ionia: , *Athēnē*; Doria: , *Athana*; ),ugi dipunwastani **Pallas Athena** utawi **Pallas Athene** (Παλλάς Αθηνά; Παλλάς Άθήνη) wonten ing mitologi Yunani inggih punika dewi kawicaksanan, strategi, lan perang. Athena ugi kawentar minangka dewi ingkang nulungi para pahlawan. Athena punika satunggaling dewi ingkang wiyos dados priyantun èstri diwasa lan naté dipungambaraken minangka lare alit. Athena boten gadhah garwa utawi pasangan saéngga dipunwastani *parthenos* ("perawan"), Hefaistos naté nyobi merkosa nanging boten saged. Kuil Parthenon ing kutha Athena, Yunani punika kuilipun ingkang paling kondhang. Athena dipunkancani déning *burung hantu* alit lan dewi kemenangan Nike. Piyambakipun ugi asring dipungambaraken nyekel tombak.

## Asal-usul 
[thumb|right|200px|[Relief Athena ing Astana Louvre, damelan Philippe-Laurent Roland, 1806.]]

Pamujan dhumateng Athena minangka ingkang njagi kutha Athena katingalipun sampun wonten wiwit masa \bkuna\b saéngga mitos-mitos \bkuna\b babagan piyambakipun dipun*adhaptasi* miturut mekaring budaya. Filsuf Yunani, Plato (429–347 SM), damel identifikasi kaliyan dewi Libya, Neith, dewi perang lan perburuan saking Mesir wiwit periode pradinasti, lan ngubungaken kaliyan kegiyatan nenun.
Sejarawan Yunani, Herodotos (484–425 SM), ugi nyebataken bilih penduduk Sais ing mesir nyembah dewi anama Neith;.

## Atribut 
Minangka dewi perang, simbol Athena antawisipun busana perang, tombak, helm perang, perisai mawi sirah Gorgon, sarta Aigis. Aigis punika mantel utawi jubah ingkang dipunrenggani kaliyan sirahipun Medusa ugi dipunpitayani saged paring *perlindungan* ingkang kuwat (Aigis ugi dipunsebat minangka perisai Zeus lan Athena). Lajeng kéwan ingkang dados atribut Athena inggih punika *burung hantu*, ula, lan lkemangga. Amargi wonten gegayutanipun kaliyan dewi Athena ingkang dados dewi kawicaksanan banjur dumugi sapunika *burung hantu* dipunwsatani minangka simbol, kawicasanan. Athena naté ngéwahi Arakhne dados kemangga (laba-laba) saéngga kéwan mau ugi dados attributipun. Lajeng ula punika lambang saking Erikhtonios, manungsa ingkang naté dipunurus déning Athena. Wit ingkang keramat kanggé piyambakipun inggih punika wit zaitun. Athena ugi kadang kala kaliyan Nike, dewi kemenangan.

## Cathetan suku 
## Réferènsi 
* Apollodoros, *Bibliotheke, 3,180*
* Augustine, *De civitate dei xviii.8–9*
* Cicero, *De natura deorum iii.21.53, 23.59*
* Eusebius, *Chronicon 30.21–26, 42.11–14*
* Lactantius, *Divinae institutions i.17.12–13, 18.22–23*
* Livius, *Ad urbe condita libri vii.3.7*
* Lucan, *Bellum civile ix.350*

### Réferènsi modern 
* Burkert, Walter. 1985. *Greek Religion* (Harvard).
* Graves, Robert. (1955) 1960. *The Greek Myths* edisi revisi.
* Kerenyi, Karl. 1951. *The Gods of the Greeks* (Thames and Hudson).
* Harrison, Jane Ellen. 1903. *Prolegomena to the Study of Greek Religion*.
* Palaima, Thomas. 2004. "Appendix One: Linear B Sources." dalam Trzaskoma, Stephen, et al., eds., *Anthology of Classical Myth: Primary Sources in Translation* (Hackett).
* Ruck, Carl A.P. dan Danny Staples, 1994. *The World of Classical Myth: Gods and Goddesses, Heroines and Heroes* (Durham, NC).
* Telenius, Seppo Sakari, 2005 dan 2006. *Athena-Artemis*.
* Trahman, C.R. 1952. "Odysseus' Lies ('Odyssey', Buku 13-19)" dalam *Phoenix*, Vol. 6, No. 2 (Classical Association of Canada), hal.&nbsp;31–43.
* Ventris, Michael dan John Chadwick. 1973. *Documents in Mycenaean Greek* (Cambridge).
* Friel, Brian. 1980. *Translations*

## Ugi pirsani 
* 12 Déwa Olimpus
* Sekolah Athena

## Pranala njawi 
* Parthenon di Nashville
* Theoi.com Pemujaan Athena Info dari teks klasik
* (Carlos Parada) Album Athena Tipe-tipe Athena dan penggambaran padha masa pasca-Renaisans
* Roy George, "Athena: The sculptures of the goddess" Tipe-tipe Athena dari Yunani dan Romawi