Pasanggrahan Hargapèni

jmpl|Pesanggrahan Hargopéni
**Pasanggrahan Hargapèni** (carakan: ꦥꦱꦁ​ꦒꦿꦃꦲꦤ꧀ꦲꦂꦒꦥꦺꦤꦶ) inggih punika kelebet lebet daftar cagar budaya ingkang wonten ing tlatah Kabupatèn Sléman, sakepripun dipuntetepaken nglangkungi keputusan Bupati Sléman Nomer 6.13/Kep. KDH/A/2019 bab penetapan status cagar budaya Kabupaten Sléman warsa 2019. Bangunan puniki wajib dipunlindungi saha dipunjagi keaslian lan kelestantunanipun, cocog kaliyan ketentuan ingkang kacantum lebet undang-undang nomer 11 warsa 2010 bab cagar budaya. 

## Kawontenan Wewangunan 
Pesanggrahan Hargopèni inggih punika kediaman gadhahipun keluwargi Kadipaten Pakualaman ingkang dipunbangun sawentawis dekade 1930-an, ing masa pamarintahan paku alam VII. Perancang bangunan puniki inggih punika Ir. Wreksodiningrat, setunggaling tiyang insinyur pribumi pertami ingkang nempah pendidikan wonten Walandi saha inggih punika anggota keluwargi kadipaten. Pesanggrahan puniki nate difungsikaken dados papan nyipeng kangge delegasi Australia lebeting rembagan komisi tigang nagari ing 13 Januari 1948. Salami mlampahipun agresi militer Walandi II, bangunan puniki dipunangge dados kamp tahanan perang. Kejawi puniku, bangunan pesanggrahan puniki nggadhahi nilai signifikan saking aspek budaya lan elmi kawruh, amargi angsal berfungsi dados media kangge mangertosi aktivitas gesang masa rumiyin saha tepang arsitektur gaya indis enggal (new indies style). Nilai-nilai wigatos ingkang kekandhut wonten lebetipun betah dipunsanjangaken lan dipunsebarluasaken kalih generasi enem]. pinten-pinten bab ingkang betah dados tilaran dados bentuk transfer kawruh nyakup aspek pasinaon kangge mangertosi (learn to know), nggih saking sisi kognitif utawi afektif. Upaya puniki gadhah tujuwan kangge nukulaken kesadaran ajeng kesejahteraan, kebanggaan, raos nggadhahi, saha kepedulian kalih sejarah lan tilaran budaya bangsa. Ngantos sapunika, kepemilikan Pesanggrahan Hargopèni taksih wonten ing ngandhap Kadipatèn Pakualaman. 

Pesanggrahan Hargopeni inggih menika wangunan ingkang wonten ing Dalan Siaga, Padukuhan Kaliurang Kilen, Kalurahan Hargobinangun, Kapanéwon Pakem, Kabupatèn Sléman. Wangunan menika dipunginakaken kangge panggonan nginep Kaluwarga Pakualaman. Pesanggrahan Hargopèni menika nggadahi model arsitektur *New Indies Style* setunggaling perpaduan antawis arsitektur modern Walandi lan tradisional nusantara ingkang dipuntrepaken kalih iklim tropis Indonesia.  

Wangunan Pesanggrahan Hargopèni menika nggadahi detil wangunan: ornamen wangunan gaya *Art Noveau*, kang wonten kaca patri motif tuwuhan ing kaca cendela lan pintu, nggadahi atap limasan lan atap payung saha gendheng tipe kodhok lan hiasan nok acroterie lan uga wonten penangkal petir. Tembok perangan ngandhap nggadahi hiasan watu belah (rubble wall) ingkang wonten ing tembok perangan jawi.

Pesanggrahan Hargopèni madeg saking tigang perangan utami: bangunan utami, bangunan pendukung, lan garasi. Ing bangunan utami wonten setunggal mbale, sa ruang keluwargi ingkang terhubung kalih ruang nedha, sekawan kamar tilem, kalih wingking, saha setunggaling area ingkang difungsikaken dados pawon resik ingkang papan wonten wingkinging ruang keluwargi. Bangunan pendukung wonten ing wingking bangunan utami kalih bentuk sarupi aksara L lan terhubung dening selasar (doorlop). 

Wonten lebetipun wonten sekawan kamar tilem, sa wingking, gudang, saha pawon. bangunan puniki didominasi dening warni cat jene gading lan ijem. Sawentawis puniku, garasi papan wonten perangan andhaping halaman. Bangunan puniki nggadhahi konten kajeng lan atap seng, saha nyakup ruang kangge kendaraan lan ruang penjaga. Dinding garasi dihiasi kalih sela kali tempel sapalih badan saha ornamen konsol tosan ingkang papan wonten sudut antawis atap lan dinding.   

Ing warsa 2018, Dhines Kabudayan Laladan Istimewa Yogyakarta nglampahaken pandamelan rehabilitasi kalih bangunan puniki. Kegiatan dandosan nyakup bangunan utami, bangunan wingking, garasi, saha penataan area halaman. Ing bangunan utami, pandamelan ingkang dipunlampahaken ngliputi pembersihan genteng lami saking kotoran lan lumut, panggantosan genteng risak kelebet genteng bubungan, dandosan saperangan kajeng usuk lan reng, panggantosan plafon ing perangan tritisan, lisplang, saha talang datar lan jejeg. kKejawi puniku, ugi dipunlampahaken panggantosan kaca patri, pembersihan lan pemolesan jogan tegel, pengecatan, saha dandosan sistem jaringan toya resik.  

## Rujukan