F-14 Tomcat

**F-14 Tomcat** ya iku pesawat tempur supersonik kanti swiwi ayun, kang mesiné lan kursiné dobel. F-14 wujud pesawat tempur superioritas udara utama Angkatan Laut Amérika Sarékat saka taun 1972 nganti taun 2006. Pesawat iki uga duwé kemampuan serang dharat sawisé dipirantèni sistem LANTIRN. Pesawat iki wiwit dikembangké sawisé gagalé proyèk F-111B, lan wujud pesawat tempur génerasi kaping 4 kapisan Amérika Sarékat, kang dirancang kanti didhasari pengalaman bertempur kanti pesawat-pesawat MiG gawéan Soviet ing Perang Vietnam.

Pesawat iki wiwit dianggo déning Angkatan Laut Amérika Sarékat ing taun 1972, nggantèkaké F-4 Phantom II. Pesawat iki uga naté dièkspor menyang nagara Iran ing taun 1976. ing tanggal 22 September 2006, pesawat iki resmi dipènsiunké lan diganti déning F/A-18E/F Super Hornet.

Tomcat F-14D, dirancang déning Grumman, lan wujud salah siji saka jinis pesawat militèr paling rikat. Tomcat F-14D mampu nganti kecepatan ing 2,34 mach. Pesawat iku digawé supaya bisa ngancuraké pesawat musuh ing wayah wengi.

Sawetara akèh pesawat kang amung diijinaké kanggo mabur sajeroning cuaca kang apik, F-14D bisa mabur lan ngremuk sajeroning kabèh jinis kondisi. Ora mung iku, sak liyané bisa nyerang ing wayah wengi lan sajeroning cuaca kang ora apik, pesawat iki uga mampu némbak sisan 6 target ing wektu kang padha. Tomcat uga apik kanggo ndhetèksi pesawat musuh saka jarak 100 mil.

Pamaburan pertamané ing tanggal 23 November 1987 saka halaman Calverton Grumman lan prototipe akir nglakokaé penerbangan ing tanggal 9 Fèbruari 1990. Tomcat F-14D ya iku seri pungkasan saka seri F-14 F  kang upgrade kanti prangkat lunak komputer kang éluwih handal lan canggih. Nanging, Mantri Pertahanan Dick Cheney nganggep pesawat iki ora cukup kompetitif kanggo bersaing kanti tèknologi modhèren wektu iki lan mbatalake produksi F-14 taun 2008.

Ing tanggal 10 Maret 2006, Tomcat F-14D pènsiyun saka dinasé ing Angkatan Laut Amérika Sarékat. nanging sebenaré tanggal 8 Fèbruari 2006 ditandhani minangka tanggal pungkasan pesawat iki digunakaké nalika  perang ing Irak.

Pesawat iki diyasa akéhé 712 unit,  nanging kakèhan wektu iki lan kudu ‘dihukum’ kanti kejem. Tomcat kang masih wutuh tanpa akèh kerusakan mekanis disimpén ing Davis-Monthan Air Force Base.  Nanging kang lainé sengaja diremuk, saéngga Iran lan nagara-nagara liya ora bakal éntok akses marang sparepart pesawat iki (dilapuraké 20 unit F-14 ing Iran kang isih operasional, saka total 44 unit sekabèhané).

Ing taun 2007, 23 saka 165 Tomcat sengaja diremokaké. Biaya penghancuran pesawat kanthi benar sakiwa-tengené $ 900.000, iki mèh padha karo 42% saka biaya total pemgawéyan Super Tomcat F-14D!.

## Sajarah 
[thumb|left|F-14 ing sandhuwure kapal [USS Enterprise|USS *Enterprise*.]]
[240px|thumb|Dua F-14A mabur ing sak nduwuré [kapal induk Prancis, FOCH.]]
240px|thumb
Program F-14 Tomcat dimulai nalika pengembangan F-111B, varian Angkatan Laut Amérika Sarékat saka program *Tactical Fighter Experimental* (TFX), dianggap ora memuaské, karena terlalu berat dan kurang lincah. Angkatan Laut AS membutuhkan pesawat tempur pertahanan armada (*fleet air defense fighter*, FADF) kang peran utamae ya iku mencegat pesawat pengebom Soviet sebelum mereka bisa meluncurkan rudal marang arah armada laut, saliyané iku Angkatan Laut AS uga menginginkan pesawat kang memiliki kemampuan superioritas udara kang baik.

Ing wulan Mèi 1968, Konggrès Amérika Sarékat ngendeg pendanaan kanggo program F-111B, nggawé Angkatan Laut AS bisa ngembangaké pesawat aer kang jumbuh karo kebutuhané. Angkatan Laut AS banjur wiwit tender kanggo pengembangan pesawat aer. saka lima perusahaan kang mènèhi proposal (papat ingantarae nawaraké pesawat kanti swiwi lipat kaya F-111), McDonnell Douglas lan Grumman dipilih minangka finalis ing Dhésèmber 1968, lan akhiré Grumman menangaké kontrak iki ing Januari 1969. Sadurungé iki, Grumman pancen wujud mitra sajeroning pengembangan F-111B, lan dhèwèké wis wiwit mikirakl lan ngrancang pesawat anyarr nalika ngrasa yèn  program F-111B bakal gagal. Désain awal lan perkiraan rega sadurungé wis pernah disebaraké marang petinggi Angkatan Laut minangka alternatif F-111B. F-14 kapisan kali terbang ing tanggal 21 Dhésèmber 1970, haé 22 wulan sakwis Grumman menangké kontrak iki.

## Varian 
thumb|F-14 Tomcat sonic boom.
thumb|F-14A Tomcat supersonic flyby, 1986.
712 F-14 wis diprodhuksi antarané taun 1969 nganti 1991 ing pabrik Grumman ing Calverton, Long Island.
* **YF-14A**: Prototip lan versi praproduksi. 12 iji.
* **F-14A**: Versi produksi kapisan, interseptor kanti jagongan dobel kanggo Angkatan Laut AS. Modifikasi ing wektu akir nambahaké kemampuan serang darat. 545 iji dikirim marang Angkatan Laut AS, lan 79 iji marang Iran. 102 F-14A terakhir nggunakaké mesin TF30-P-414A kang luwih anyar. Selain iku, F-14A ke-80 diprodhuksi kanggo Iran, nanging akhire dipakai AS.
* **F-14A + Plus** atau **F-14B**: Pemaeran saka F-14A kanti mesin GE F110-400. 38 pesawat aer diprodhuksi, dan 48 buah F-14A dimutakhirkan ke bersi B iki. ing akir taun 1990-an, 67 F-14B dianyari kanti awak pesawat anyar lan peralatan avionik mutakhir. Pesawat kanti modifikasi iki dijenengi **F-14B Upgrade**.
* **F-14D Super Tomcat**: Varian terakhir F-14. Mesin TF-30 diganti kanti GE F110-400, kaya ing F-14B. F-14D uga ditambah peralatan avionik digital anyar kalebu *Glass cockpit*, lan radar APG-71 ngganteni AWG-9. 37 pesawat anyar diprodhuksi, lan 18 F-14A dimutakhiraké ke versi D.

## Spesifikasi (F-14D Super Tomcat) 
## Catatan Sikil 
## Uga delengen 
## Pranala njaba 
* Berkas fakta F-14 di situs Angkatan Laut AS
* F-14 di situs GlobalSecurity.org
* F-14 di situs fas.org 
* F-14 di situs AerospaceWeb.org