open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Spesies jroning bebaya cures

[thumb|right|310px|[Macan Sumatra, status konsèrvasi: kritis]]
**Spesies sajeroning bebaya** (basa Indonésia: **Spesies terancam** iku populasi makluk urip (spésies utawa subspesies kapisah déning évolusi) sing ana sajeroning risiko kapunahan amarga cacahé mung sethithik, utawa bisa cures akibat owah-owahan kondhisi alam utawa kéwan pamangsa.
Spesies sing kalebu sajeroning pratélan spésies sajeroning bebaya malah kerep digolèki kolèktor gelap.
 Dampak seperti ini bisa dikurangi dengan melakukan penangkaran spésies terancam. Seperti di Républik Rakyat Cina, penangkaran penyu berhasil mengurangi perburuan gelap terhadap spésies terancam.

## Rujukan kaki 

## Pranala njaba 
* Organisasi
** WWF-Indonésia
** Conservation International Indonésia 
** Yayasan Terumbu Karang Indonésia
** ProFauna Indonésia 
** Jaringan Jurnalis Advokasi Lingkungan
** The World Conservation Union (IUCN)
** Konvensi tentang Keanekaragaman Hayati 
** Conservation Breeding Specialist Group, IUCN 
** The World Wide Fund for Nature
* Lapuran
** Conservation Breeding Specialist Group, IUCN: CBSG “PHVA” Reports (Laporan Penilaian Kelayakan Habitat dan Populasi) 
** Endangered Species & Wetlands Report  Buletin tentang *Endangered Species Act* dan lahan basah
** Kisah sukses *Endangered Species Act* 
** Laporan Congressional Research Service (CRS) tentang spesies terancam 
* Basis data
** U.S. Fish & Wildlife Service. Threatened and Endangered Species System (TESS)
** Basis data CITES
** Spesies terancam menurut bawana, wewengkon, dan nagara
* Konsèrvasi spésies terancam
** Konsèrvasi Anjing Liar Afrika
** Proyek Harimau Sundarbans 
** Karnivora asli di selatan Pegunungan Rocky 
** CBC Digital Archives Spesies terancam di Kanada
* Artikel dan buku
** Everything you wanted to know about endangered species Situs majalah *New Scientist*.
** "Science counts species on brink". (Nov 17, 2004). *BBC News*.
** *Biodiversity and Conservation* Buku online olèh Peter J. Bryant
** *In situ conservation of livestock and poultry* Buku online FAO
Atelopus varius

**Atelopus varius** ya iku kodhok kang kerep ana ing wewatunan utawa ing celah-celah sadawaning kali ing dataran cendhèk lembab lan alas pagunungan.

Kodhok Atelopus kang misuwur kathi jenenge kang akèh kaya ta kodhok badut utawa Costa Rica Variable Harlequin Toad. Kodhok mau ya iku jinis kodhok neo-tropis kang biyèn uripé sumebar ing kabèh Costa Rica lan Panama. Spesies iki kaancam kritis lan saiki kari sithik mligi ing Panama.

## Habitat 
Kodhok jinis Atelopus varius kawiwitan tinemu ing pèrèng Pasifik lan Atlantik saka pirang-pirang gunung Cordillera de Tilaran ing Costa Rica nganti tekan Panama kulon. Habitat kang disenengi banget déning kodhok iki ya iku laladan pagunungan dataran cendhèk lan sadawaning kali wewatunan ing laladan perbukitan.

## Cathetan suku 
## Pranalar njaba 
* 
* IUCN Red List of Threatened Species
* The Rainmaker Project
Mandala Shoji

**Mandala Shoji** () iku salah siji artis filem Indonesia. Mandala mèlu main ing filem Enam nalika taun 2008.

## Cathetan suku
Butrint

**Butrint** (Bothrota) ya iku kutha lan sawijining situs arkéologi ing Kabupatèn Sarandë, Albania, sakiwa-tengené 14 kilomèter kidule Sarandë lan cedhaké tapelwates Yunani. Butrint minangka salah siji sajarah remukan kutha kuna kang ana ing donya. Kutha iki dumunung ing sawijining bukit kang ngadep Selat Vivari lan péranganing Taman Nasional Butrint, kang dipanggoni kawit jaman prasajarah. Kutha iki ya iku pusat kutha utama saka suku lokal Chaonians, kanthi suku tangga kang paling cedhak ya iku koloni Korintus lan suku Illyrian ing lor. Miturut penulis Romawi kang jenenge Virgil, wong kang ngadegaké kutha misuwur iki ya iku anak Raja Priam saka Troy, kan wis kawin lan ngalih ing Andromache Kulon sawisé Troy rubuh. Sejarawan Yunani Dionysius saka Halicarnassus, kaya penyair Latin Virgil, nulisaké yèn Eneas ana ing Bouthroton sawisé lunga saka rubuhe Troy.

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Butrint
* Butrint from the Albanian National Trust
* The Butrint Foundation 
* Photo Albums: http://www.shqiperia.com/foto/butrinti2.php
* More information on Butrint from The History Channel
* Rome and Albanian history from Albania.com
* Albania's Long-lost Roman City, BBC
* In Pictures: Sights of Butrint, BBC
* 176 photos from the archeological site of Butrint
Spesies cures ing alam bébas

**Spesies cures ing alam bébas** (bas Indonésia: **Punah ing alam alasan** (IUCN: EW; *Extinct in the Wild*) iku status konsèrvasi sing dicakaké marang spésies sing mung diweruhi ana ing papan penangkaran utawa sajabaning habitat alami é.

Conto spésies sing cures ing alam bébas antarané: 
* Seychelles giant tortoise
* Abingdon Island Tortoise
* Red-tailed Black Shark
* Père David's Deer
* Barbary Lion (cures ing alam bébas wiwit taun 1922)
* Wyoming Toad (cures ing alam bébas wiwit taun 1991)
* Hawaiian Crow (cures ing alam bébas wiwit taun 2002)
* Alagoas Curassow (cures ing alam bébas wiwit taun 1987 or 1988)
* Socorro Dove (cures ing alam bébas wiwit taun 1972)
* Guam Rail (cures ing alam bébas wiwit taun 1980)
* Black Soft-shell Turtle
* Butterfly Goodeid
* Partula (génus)

Spesies sing cures ing alam bébas sawisé gunggungé nyukupi sajeroning panangkaran perlu reintroduksi. Reintroduksi yaiku prosès palepasan spésies menyang alam bébas, saka panangkaran utawa relokasi menyang aréa spésies mau.

## Pranala njaba 
* IUCN Red List
* IUCN Red List: Kategori dan Kriteria
Mas Penewu Suraksohargo

thumb|180px|Mbah Maridjan
**Mas Penewu Suraksohargo** ingkang langkung tinepang kanthi asma **Mbah Maridjan** inggih punika tiyang ingkang identik kaliyan Gunung Merapi. Mbah Maridjan gadhah asma Mas Penewu Suraksohargo. Piyambakipun kados lair ing taun 1927 ing Dukuh Kinahrejo, Désa Umbulharjo, Cangringan, Yogyakarta.
Mbah Maridjan séda ing tanggal 26 Oktober 2010, wekdal Gunung Merapi njebluk. Awan panas punika nginggilipun 1,5 kilomèter.
## Profil Mbah Maridjan 
Mbah Maridjan inggih punika juru kunci saking Gunung Merapi, ingkang dados utusan Sri Sultan Hamengkubuwono IX.
Saderengipun dados juru kunci Gunung Merapi ing taun 1982, Mbah Maridjan uga dados wakil juru kunci ingkang dipunwiwiti taun 1970.
Mbah Maridjan patutan inggih punika Mbah Anjungan, Raden Ayu Surjana, lan Raden Ayu Marjuna. Mbah Anjungan piyambak dados penasihat Présidhèn Soekarno saking taun 1968 ngantos 1969, lan saking taun 1974 ngantos 1987 dados wali Mangkunagara VIII.
Piyambakipun tinepang déning tiyang kathah ing taun 2006, amargi bencana Gunung Merapi.
Piyambakipun pinanggih séda kanthi posisi sujud. Sapanunggalipun piyamabipun wonten 16 tiyang ingkang séda ing griya Mbah Maridjan amargi Gunung Merapi njebluk.
## Cathetan suku
Paraméswara

**Paraméswara** (1344-1414) inggih punika salah satunggalipun Raja Tumasik (sapunika Tumasik dipunsebat nagari Singapura) saking trah Sriwijaya ingkang damel madhegipung Kasultanan Malaka ing taun 1402.

Miturut Sajarah Melayu, sasampunipun Karajan Sriwijaya ing Palémbang *runtuh* ing abad kaping 14, kulawarga raja sriwijaya ingkang slamet mlajeng nylametaken dhiri dhateng pulo-pulo ingkang taksih setya dhateng Sriwijaya.

Nalika taun 1324, satunggalipun putra Sriwijaya ingkang namanipun Sang Nila Utama nyerang Tumasik lan merjaya pati gubernur ingkang dipunlantik déning Karajan Ayuthaya, Temagi. Sang Nila Utama lajeng ngasasaken Karajan Singapura ingkang dangu. Sang Nila Utama maréntah sadangunipun 48 taun. Sang Nila kanthi resmi gadhah gelar Sang Utama Parameswara Batara Sri Tri Buana, Batara Sri Tri Buana gadhah teges *ingkang dipunpertuan dhumateng tigang donya*.

Baginda Sang Nila Utama tilar donya ing taun 1372 lan dipungantosaken déning putranipun. Paduka Sri Pakerna Wira Diraja (1372-1386) lan putunipun, Paduka Seri Rana Wira Kerma (1386-1399).

Ing taun 1399, cicit Sang Nila Utama, Dharmaraja minggah takhta Karajan Singapura kanthi gelar Paduka Sri Maharaja Paraméswara. Nanging ing taun 1401 Paraméswara mlajeng saking Singapura dhateng Ujung Tanah Melayu amargi wonten serangan saking Karajan Majapahit.

## Cathetan suku 
## Pranala njawi 
* Pamaréntah Pertama Melaka:Parameswara Perpustakaan Nagara Malaysia
Macan jawa

**Macan Jawa** (*Panthera tigris sondaica*) inggih punika salah satunggalipun jinis sato macan ingkang gesang ing Pulo Jawa.

Ing pungkasanipun abad kaping 18, habitat Macan Jawa inggih punika wonten ing sadaya Pulo Jawa. Nalika taun 1850, kathah tiyang ingkang wiwit manggén ing tlatah ingkang sajatosipun dados habitatipun Macan Jawa.

## Cathetan suku 
[thumb|250px|Macan Jawa kang diajak ing [Malingping, Lebak ing taun 1941 ]]
## Pranala njawi
Macan sumatra

**Macan Sumatra** (*Panthera tigris sumatrae*) inggih punika salah satunggalipun subspésiès macan ingkang asalipun saking Pulo Sumatra, Indonésia. Populasi Macan Sumatra alasan kinten-kinten namung wonten 400-500 kémawon, mliginipun ingkang gesangipun ing taman-taman nasional ing Sumatra.

## Pranala njawi 
* *Harimau sumatera semakin langka*
* *ProFauna Survey tentang Perdagangan Harimau di Sumatera* 
* http://www.wwf.or.id/berita_fakta/lembar_fakta/?10522/Factsheet-Sumatran-Tiger 
* Tijgeritorium: everything you want to know about tigers! 
* The Sumatran Tiger Trust
* Sumatran Tiger Conservation Program 
* Palm Oil Threat to Sumatran Tiger and Orangutan 
* Sumatran Tiger: WhoZoo
* Sumatran Tiger (Panthera tigris sumatrae)
* Endangered species: Sumatran tiger
* Save The Tiger Fund - Sumatran Tiger 
* Tiger Facts - Sumatran Tiger 
* Situs harimau sumatra 
thumb|250px|Macan Sumatra ing taun 1926
## Cathetan suku
Lucky Perdana

**Lucky Perdana** (; utawa diundang "Uky").
Nalika tanggal 23 Agustus 2010, Lucky mèlu pengeroyokan salah sijiné wong lanang kang jenengé Sony Prakoso, kang uga personil band Bevlyen bareng karo Cella Kotak.

## Cathetan suku
Rachel Amanda

**Rachel Amanda Aurora** utawa kang biyasa diundang kanthi jeneng Amanda iku salah sijiné bintang akting lan penyanyi Indonésia.

## Cathetan suku
Pratélan Abang IUCN

**IUCN Red List of Threatened Species** utawa dicekak **IUCN Red List** iku pratélan sing mbahas status konsèrvasi manéka jinis makluk urip kaya kéwan lan tetuwuhan sing diwetokaké déning IUCN (*International Union for the Conservation of Nature and Natural Resources*, Serikat Antarbangsa tumrap Konsèrvasi Alam). Pratélan iki diwetokaké sepisanan ing taun 1948 lan minangka paugeran paling mrebawani ngenani status kaanekaragaman hayati.

IUCN Red List ngukuhaké kritéria kanggo évaluasi status kalangkaan sawiji spésies. Kritéria iki rélevan tumrap kabèh spésies ing saindhenging donya. Angkahé kanggo ngélikaké wigatiné masalah konsèrvasi marang publik lan sing gawé kawicaksanan kanggo nulung komunitas internasional sajeroning ndandani status kelangkaan spésies.
Spesies diklasifikasi sajeroning sangang golongan, diatur miturut kritéria-kritéria kaya ta gunggung populasi, panyebaran géografi lan risiko kapunahan, ing ngisor iki.
* "Spesies cures" (*Extinct*; EX)
* "Spesies cures ing alam bébas" (*Extinct in the Wild*; EW)
* "Spesies kritis" (*Critically Endangered*; CR)
* "Spesies sajeroning bebaya cures" (*Endangered*; EN)
* "Spesies sajeroning kaanan mutawatiri" (*Vulnerable*; VU)
* "Spesies kaancam bebaya cures" (*Near Threatened*; NT)
* "Spesies sajeroning kaanan kurang aman" (*Least Concern*; LC)
* "Informasi kurang" (*Data Deficient*; DD)
* "Ora diévaluasi" (*Not Evaluated*; NE)

Status konsèrvasi mau ing dhuwur, kajaba *Not Evaluated* (NE), dianggo ing Wikipedia.

## Uga delengen 
* IUCN, International Union for Conservation of Nature / The World Conservation Union
* ISSG, The Invasive Species Specialist Group
* SSC, Species Survival Commission

## Pranala njaba 
* IUCN Red List of Threatened Species
Spesies cures

[thumb|299px|[Macan Jawa sing wis cures taun 1980-an.]]
**Spesies cures** sajeroning biologi ateges ilangé sawiji spésies utawa saklompok takson. Wektu kacuresan spésies ditandhani kanthi matiné indhividhu pungkasan spésies mau, lan kamampuan kanggo  kembang biak ora ana manèh. 
## Spesies cures ing Indonésia 
### Wis cures 
* Macan Jawa
* Macan Bali

### Spesies sajeroning bebaya cures 
* Warak jawa
* Warak Sumatra
* Macan Sumatra
* Orang utan

### Spesies sajeroning kaanan mutawatiri 
* Jakatuwa Maluku
Taman Nasional Taka Bone Rate

**Taman Nasional Laut Taka Bone Rate** iku Taman Nasional kang ana ing Kacamatan Passi Masunggu lan Kacamatan Passi Maranu, Kabupatèn Selayar, Provinsi Sulawesi Kidul. Papan iki diresmikake dadi Taman Nasional dhedhasar *Dudutan Mantri Kehutanan No. 280/Kpts-II/1992 tanggal 26 Pebruari 1992*. Ambane kurang luwih 530.765 hektar.

Topografi taman nasional iki rada aneh, ing taman nasional iki ana pulo-pulo kang dumadi saka terumbu karang kang amba. Ing antarané pulo-pulo iku ana selat kang sempit kang jero. Ing sadhuwure pulo mau ana kola-kolam cilik kang jero lan ing jerone ana terumbu karange. Nalika kaanan banyu laut surut, pulo-pulo iku mau bakal ketok kanthi cetho.

## Flora lan Fauna 
Tuwuhan kang ana ing taman nasional iki kaya ta :
# klapa (*Cocos nucifera*)
# pandhan sagara (*Pandanus sp.*)
# cemara sagara (*Casuarina equisetifolia*)
# ketapang (*Terminalia catappa*)

Taman nasional iki akèh banget terumbu karangé, ana 261 wernane terumbu karang, ing antarané kalebu:
# Pocillopora eydouxi
# Montipora danae
# Acropora palifera
# Porites cylindrica
# Pavona clavus
# Fungia concinna
Ing antara terumbu karang mau akèh kang mbentuk terumbu karang atol (*barrier reef*) lan terumbu pinggir (*fringing reef*).

Kurang luwih ana 295 iwak karang lan iwak kanggo dipangan kang regane lumayan, kaya ta kerapu (*Epinephelus spp.*), cakalang (*Katsuwonus spp.*), napoleon wrasse (*Cheilinus undulatus*), lan baronang (*Siganus sp.*).

Ana 244 warna moluska ingantarane
# lola (*Trochus niloticus*)
# kerang ndhas wedhus (*Cassis cornuta*)
# triton (*Charonia tritonis*)
# batulaga (*Turbo spp.*)
# kima sisik (*Tridacna squamosa*)
# kerang mutiara (*Pinctada spp.*)
# nautilus (*Nautilus pompillius*)

Werna-warna penyu kaya ta penyu sisik (*Eretmochelys imbricata*), penyu ijo (*Chelonia mydas*), lan penyu lekang (*Dermochelys coriacea*).
## Cathetan sikil
Deddy Mahendra Desta

**Deddy Mahendra Desta** (lair ing Solo, .

Pengalaman akting kang sepisanan Desta ya iku nalika Desta dadi aktor cabutan kanggo salah sijiné tugas kuliyah kancané.
Desta iku putuné Asmaraman S. Kho Ping Hoo, penulis carita silat kang asalé saka Jawa Tengah.

## Cathetan suku
Masakan Nabe

utawa mung diarani **Nabe**, ya iku sawijining masakan Jepang kang dimasak lan disuguhake ing panci gedhé. Ing basa Jepang, *nabe* tegesé panci. Panci diselehake ing ndhuwur kompor cilik utawa plat kang panas kang ana ing meja. Sinambi dimasak nganggo panci utawa wadhah saka keramik kang jenenge donabe, lan panganan disuguhake ing ndhuwur meja langsung karo pancine.

Masakan nabe kalebu jinising masakan *steamboat* kang disuguhake kanggo sapérangan wong kang lungguh ngubengi panci kang isiné panganan. Yèn arep mangan, wong kudu njupuk dhéwé saka panci banjur dipindhah ing mangkoke dhéwé-dhéwé. saliyané diarani Naberyōri, panganan iki uga diarani . Panganan iki kawentar minangka panganan mangsa adhem ing Jepang.

Sadurungé jaman Edo, wong Jepang duwé kabudayan mangan "sawong sanampan". Nalika iku, masakan nabe disuguhake kanggo wong siji utawa loro. Nalika jaman Meiji, masakan nabe dadi misuwur mligine masakan nabe daging sapi kang diarani *gyūnabe*.

## Jinis 
 kalebu jinisaing masakan Nabe]]
* Yosenabe
:Nabe kang isiné pangana  laut lan janganan, nanging bumbune ora padha ing saben-saben wewengkon ing Jepang.
* Yūdōfu (tahu godhog)
:Nabe kang isiné tahu lan janganan.
* Kamonabe (nabe bèbèk)
:Nabe kang isiné daging bèbèk lan janganan.
* Mizudaki
:Nabe kang isiné daging pitik lan janganan.
* Chankonabe
:Nabe kang isiné manéka warna jinis daging, lan padatan minangka panganane sumo
* Sukiyaki
:Nabe kang isiné daging sapi.
* Botan nabe
:Nabe kang isiné daging cèlèng.
* Motsu nabe
:Nabe kang isiné jeroan.
* Tetchiri
:Nabe kang isiné iwak fugu.
* Oden
:Nabe kang isiné manéka warna bahan kang digodhog ing duduh.
* Shabu-shabu
:Irisan daging sapi kang tipis banget lan diclupake ing panci isiné jarang.
* Jōyanabe
:Nabe kang isiné daging babi lan jangan-janganan ijo.
* Kakinabe
:Nabe kang isiné tiram lan janganan.
* Mizorenabe
:Nabe kang isiné tahu lan parutan lobak.
* Jjigae (Chige)
:Nabe kas masakan Koréa nganggo kimchi.
* Thainabe
:Nabe cara masakan Thailand.
* Sichuan mala (Hinabe)
:Nabe cara Tionghoa

## Pranala njaba 
*  Sejarah masakan nabe
*  Indeks nabe berdasarkan suhu kota-kota di Jepang 

zh-yue:打甂爐
Opor ayam

jmpl|Resep bumbu opor ayam
**Opor ayam** iku masakan kang wis misuwur ing Indonésia. Opor ayam sajatiné masakan khas Jawa Tengah lan Jawa Wétan, nanging wis mratah ing laladan liya ing Indonésia. Opor ayam ya iku ayam kang di godhog lan diwènèhi bumbu kenthel saka santen ditambah bumbu-bumbu kaya ta seré, kencur, lan liya-liyané. Ing tradhisi Jawa, yèn dina riyaya racaké ana opor ayam, kupat, lan sambel goreng ati.
Saliyané kanggo lawuh, opor ayam uga bisa kanggo bubur opor ayam, racaké kanggo panganan balita.

## Cara nggawé 
# Resikana iwak pitik banjur diiris-iris kanthi ukuran sedhengan.
# Parut klapa lan peres dadi santen kenthel, sisihaké.
# Uleg brambang 10, bawang 3 siyung, kemiri 5, setengah sendhok tumbar, 1/4 sendhok jinten, 1/2 sendhok merica, 1&nbsp;cm laos, salam rong lembar, seré 1, setengah sendhok gula jawa, lan uyah sacukupe.
# Bumbu kang wis diuleg banjur digangsa ing minyak panas nganti kuning lan metu ambune..
# Santen dicemplungaké, banjur iwak Pithik kang wis diiris-iris dicemplungaké.
# Entèni mateng, kira-kira sejam banjur dienthas lan diwénéhi brambang goréng. Kang pungkasan suguhna nganggo kupat utawa sega.

## Cathetan suku 
2.  *
Naoto Kan

**Naoto Kan** (菅直人) () ya iku pemimpin Parté Dhémokratik ing nagara Jepang lan dadi Mahamantri Jepang angka 61, kang nganteni Yukio Hatoyama kang mundur. Kan Naoto pisanan kapilih dadi anggota Majelis Rendah nalika taun 1980, lan njabat dadi anggota Federasi Sosial Dhémokrat. Sawisé iku ya iku nalika taun 1994, Kan ngggabung karo Parte Sakigake Baru (Shinto Sakigake) lan njabat dadi Kepala urusan Kebijakan nalika isih dadi péranganing koalisi pamaréntah ya iku saka Parte Liberal Dhémokrat (LDP) lan Parté Sosial Dhémokrat (SDP). Rong taun sawisé iku ya iku nalika taun 1996, Kan dadi Mantri Keséhatan ana ing papréntahan Mahamantri Hashimoto Ryutaro saka LDP, kang ndadèkaké dhèwèké kaloka amarga sukses nangani masalah infeksi HIV saka produk getih kang kena kontaminasi. Ana ing taun 1996 uga, Kan lan Hatoyama Yukio ngadegaké Parte Dhémokrat Jepang (DPJ), lan nalika taun 1998 dhèwèké dadi ketua umum pisanan, sawisé DPJ nglakokaké *merger* karo parte-parte cilik liyané. Nalika taun 2003, Kan mimpin parténe kanggo gabubg karo Parte Liberal kang dibawahi Ozawa Ichiro. Nalika DPJ njupuk kekuasaan nalika menang kanthi nyetak sajarah mangsa panas wingi, Kan njabat posisi Wakil Mahamantri lan Mantri Strategi Nasional ana ing Kabinet papréntahan Mahamantri Hatoyama. Ing sasi Januari, Kan banjur nganteni Mantri Keuangan Fujii Hirohisa, kang mundur amarga alesan keséhatan.

## Cathetan suku
Taman Nasional Berbak

**Taman Nasional Berbak** iku salah siji taman nasional kang ana ing Sumatra, Indonésia. Taman nasional iki dadi papan konservasi alas rawa gedhé dhéwé ing Asia Kidul-wétan.

Supaya bisa lumebu ing taman nasional iki, yèn liwat sisih kulon kudu nglewati kali *Air Hitam Dalam*. Diarani kali *Air Hitam Dalam* amarga warna banyune ireng kaya kopi, lan nalika banyu sagara surut rusuhane kéwan lan godhong-godhongan saka alas bakau digawa menyang kali Batanghari banjur tekan sagara. Kali *Air Hitam Dalam* iku habitate Macan Loreng Sumatra.

Taman Nasional Berbak ora mung dijaga déning papréntahan nasional, nanging uga tekan internasional, ya iku digunakaké dadi Papan Teles Internasional (Lahan Basah Internasional) ing konvensi RAMSAR.
## Cathetan sikil
Anna Hazare

**Kisan Baburao Hazare**  () (lair 15 Juni 1937), kang kondhang kanthi jeneng **Anna Hazare**  () ya iku aktivis sosial India kang diakoni partisipasine ana ing obahan anti-korupsi India 2011. Hazare uga mènèhi kontribusi kanggo pangembangan lan penataan Ralegan Siddhi, sawijining désa kang ana ing Parner taluka péranganing dhistrik Ahmednagar, Maharashtra, India. Anna Hazare miwiti mogok mangan tanggal 5 April 2011 kang duwé ancas nekan pamaréntah India kanggo nindakaké sawijining UU anti-korupsi kang ketat kaya kang digambarake ana ing Jan Lokpal Bill, sawijining lembaga ombudsman kanthi kakuwatan kanggo nangani korupsi ana ing kantor-kantor publik.

## Cathetan suku
Altufyevo (Moscow Metro)

250px|thumb|Altufyevo
**Altufyevo**(Basa Ruslan: Алтуфьево) trowongan punika  ngantos lor *Line Serpukhovsko-Timiryazevskaya* dumugi *Metro Moskow*, ugi stasiun northermost kang sedanten migunakake sistem. Trowangan Altufyevo punika dipunbikak wiwit taun 1994 dumunung wonten ing Seoul, Korea kidul. Altufyevo kagolong salah satunggaling trowongan kang wisuwur lan panjang ing donya kanthi panjang 47,600 meter, wujud *(tipe)* metro.Trowongan punika ugi boten kena cahya srengéngé lan ngelewati ngandap lepen Han (kali Han). Stasiun  ingkang angadahi jèro 9 meter punika diwastani kados laladan kutha kang padet ugi miat ngangkud  70.000 penumpang saben dintenipun.
Seputar Indonesia

**Seputar Indonésia** iku program pawarta télévisi pisanan kang diprodhuksi stasiun télévisi swasta RCTI.

## Sajarah 
Janjane, Seputar Indonésia njupuk konsèp saka acara Seputar Jakarta kang uga tau kababarake déning RCTI. Mung, Seputar Indonésia bisa nganti tekan sakabehing wewengkon Indonésia kanthi anané Koresponden RCTI kang ana ing pelosok Negeri. Sadurungé Seputar Indonésia ana, Seputar Jakarta minangka program pawarta RCTI. Seputar Jakarta iki mung ngandharake pawarta-pawarta kang ana ing wewengkon Jabotabek. Kanthi suwéné mung 15 menit. Sawisé iku, diunggahaké dadi 30 menit ing Awal Agustus 1990.

Ing tanggal 24 Agustus 1990, Program Seputar Jakarta resmi diganti dadi Seputar Indonésia. Nanging, Seputar Indonésia nalika pisanan metu, isih mèlu konsèp pawarta TVRI, ya iku kanthi wetuné pemandu acara pawarta kang dikhususake kanggo pamiarsa Tunawicara lan Tunarungu. Kaya mangkono iku kabukten ing pojok tengen ngisor, ana pemandu pawarta kang kanthi cara mirunggan mandu pamiarsa kang ngalami tunawicara lan tunarungu. Durasi waktu Seputar Indonésia diunggahaké dadi 60 menit saben dinane.

## Jam giyaran 
### Seputar Indonésia 
* 18.30 WIB-19.00 WIB (15 November 1990-31 Juli 2004)
* 17.30 WIB-18.00 WIB (1 Agustus 2004-8 Fèbruari 2009)
* 17.00 WIB-17.30 WIB (9 Fèbruari 2009-saiki)

### Seputar Indonésia Pagi (Nuansa Pagi)
* 06.00 WIB-08.00 WIB (1 Agustus 1993-saiki)

### Seputar Indonésia Siang (Buletin Siang)
* 12.00 WIB-12.30 WIB (1 Agustus 1993-saiki)

### Seputar Indonésia Malam (Buletin Malam)
* 21.30 WIB-22.00 WIB (1 Fèbruari 1991-31 Dhésèmber 2000) relai delayed simultan program pawarta pungkasan mancangeara penutup déning Siaran Berita pungkasan saluran asli déning TVRI suwéné 10 menit jam 22.00 WIB-22.10 WIB
* 21.30 WIB-22.00 WIB (1 Januari 2001-saiki)

## Penyiar 
* Aiman Witjaksono
* Ajeng Kamaratih
* Arie Hendro
* Arief Suditomo (Présidhèn Direktur Pemipin Redaksi Berita)
* Astri Megatari
* Atika Suri
* Bima Marzuki
* Cathy Sharon
* Dentamira Kusuma
* Dian Mirza
* Gustav Aulia
* Inne Sudjono
* Ledy Simarmata
* Mega Novelia
* Michael Tjandra
* Putra Nababan (Wakil Présidhèn Direktur Pemimpin Redaksi Berita Penyiar Jurnalis Pembawa Acara Pembaca Berita)
* Yulia Supadmo
* Zaldy Nurzaman

## Mantan Penyiar 
Nasta Marcella
Natasha Wilona
Nurul Rizky
Luna Shabrina
Aura Nabilla Izzathi
Valerie Thomas
Dwi Guna Mandhasiya
Zulfa Maharani
Andy Nadya
Luzhain Syafira
Jeanitra Priyanka Millenix

## Cathetan sikil
Maribeth

**Maribeth Pascua** (lair ing Bayombong, Filipina, tanggal 14 Januari 1972) iku penyanyi saka Filipina. Awal kariere minangka sebagai penyanyi ya iku nalika dadi pemenang ajang Voice Of Asia  taun 1991. Dhèwèké misuwur ing Indonesia kanthi tembange *Denpasar Moon*  ing taun 1993 lan *Born To Sing* ing taun 1994. Dhèwèké uga tau akting lan dadi bintang tamu ing sinétron kang irah-irahane padha karo lagu kang dinyanyekake Denpasar Moon utawa Wulan ing Denpasar kang taun main ing Indosiar ing taun 1995.

Maribeth péngin dadi warga nagara Indonesia amarga tresnane marang Indonesia. Nanging nganti tekan seprene, kepinginane iku durung bisa kelakon. Rencana nikahane karo Steven Rumangkang (saiki garwane Angel Karamoy) kang bakalan nggampangake anggoné dadi WNI gagal. Sajeroning perjuwanganane dadi WNI, Maribeth uga tau diapusi.

Pacare presenter ing salah siji televisi swasta, Edmund Daniel iki, saliyané dadi penyanyi uga tau main ing sinétron. Lan saiki dhèwèké sibuk kanthi nganakake event ajang adu bakat, *Maribeth Looking for Junior*, ya iku program adu bakat kanggo golèk penyanyi-penyanyi kang duwé bakat. Grand final acara iku ditindakaké ing Bali ing tengah taun 2007.

## Album 
* *Alone Against The World*
* *Born To Sing*
* *Friends*
* *Kompilasi Suara Kebersamaan*
* *Maribeth Karaoke*
* *No Matter How*

## Filmografi 
* *Simfoni Luar Biyasa* (2011)

## Sinetron 
* ''Denpasar Moon/Wulan ing Denpasar (Bintang Tamu)

## Cathetan sikil
Trowongan Channel

**Trowongan Channel** (Basa Inggris: Channel Tunnel; Basa Prancis: le tunnel sous la Manche) iku salah sijiné 10 towongan paling dawa ana ing donya.Trowongan rel kanthi dawa 50-km ing dhasar (sangisoré) Selat Inggris (tepaté ing Selat Dover) kang ngubungake Cheriton, Kent, ing tlatah Britania Raya, uga Coquelles cerak Calaising lor Prancis.Trowongan kang pungkasan dibangun ing taun 1994, mbutuhake biaya kang akèh uga ing pangarapane ngalami kaluputan lan akhiré wisa rampung.*Trowongan Channel* uga kagolong trowongan dalan sepur utawa rel paling dawa ing donya.Minangka luwih dawa saka Terowongan Seikan ing Jepang. Terowongan Channel dioperasikake déning Eurotunnel plc. Chunnel - Minangka jeneng Chunnel iku kapendekan saka *The Channel Tunnel*

## Pranala njaba 
* Information on both le shuttle and Eurostar  
* Eurotunnel
* Channel Tunnel History 
* Channel Tunnel Facts - a selection of historical and geological facts about the tunnel
* Channel Tunnel Fire  - detailed technical summary of the emergency response
* Engineering specifications 
* Another page with history of Channel Tunnel
Kreteg Donghai

thumb|Kreteg Donghai nalika dibangun
thumb|Kreteg Donghai

**Kreteg Donghai** () iku kreteg sagara kang paling dawa ana ing donya nganti Kreteg Teluk Hangshou wiwit di bukak ing tanggal 1 Mèi 2008. Kreteg Donghai dibangun ing tanggal 10 Dhésèmber 2005. Donghai duwé dawa 32,5 kilomèter uga ngubungake Shanghai ing daratan lan pelabuhan sagara Yangshan ing Républik Rakyat Cina. Wujud saka kreteg Donghai wujud viaduct. Ugaawujud pérangan kreteg kabel kang bisa diliwati kapal sangisoré kanthi amba 420 mèter.

## Uga delengen 
* Pelabuhan Shanghai
* Pratélan kreteg kabel paling dawa

## Pranala njaba 
* Official site in Chinese 
* Pictures of the Donghai Bridge
* Exciting Donghai Bridge and New Habor City 
* Jembatan Donghai, Jembatan Terpanjang Dalam Sejarah
Sajadah

thumb|Sajadah ukuran sedheng
250px|thumb|sajadah karpet mèteran
**Sajadah** ya iku alas kang kanggo salat, wujudé karpet lan sakpanunggalané ukuran cilik, kurang luwih 80 x 120&nbsp;cm. Sajadah iku digawé saka bahan karpet. Sajadah nduwéni manéka ukuran lan warna. Kain flannel iku bahané alus, ora gampang luntur, kepénak digunting, bisa dijait, dilém katimbang kain-kain liyané.

Karpet jinis iki menehi akeh kaluwihan, kalebu kualitas, bahan, pola, lan liya-liyane. Mangkene macem-macem kaluwihan karpet Turki sing bisa sampeyan entuk yen sampeyan pesen saka toko karpet masjid. Karpet Turki dikenal kanthi kualitas unggul, digawe saka bahan alami kayata wol, sutra, lan katun. Bahan kasebut nggawe tahan cuaca lan tahan suwe. Salajengipun, karpet iki kandel nganti 18 mm, nyedhiyakake kenyamanan ekstra nalika digunakake, uga permukaan sing alus lan alus. Nanging, amarga digawe saka bahan alami, ora bisa dijaga kanthi banyu; tinimbang, padha kudu vacuumed.

Ing babagan desain, karpet Turki asring nampilake motif Islam sing meh padha karo kaligrafi, nggawe rasa mewah lan modern. Opsi polos uga kasedhiya ing macem-macem warna, lan bisa uga disesuaikan. Karpet iki diprodhuksi nggunakake teknologi mesin canggih, ngasilake jahitan sing rapi lan tepat, dadi pilihan sing cocog kanggo masjid utawa ruang sholat liyane.

## Cathetan suku 
4. Jual Karpet Masjid Jakarta , Utsman Karpet
Fischer Ridge

**Fischer Ridge** () iku wangun ora-ora kang katutup ès kanthi arah NW-SE antarané Kirk Glacier lan Ironside Glacier ing Paredèn (Pegunungan) Admiralty, Victoria Lemah. Dipetakake déning United States Geological Survey (USGS) minangka *survei* uga difoto saka udara déning Angkatan Laut AS, taun 1960-1963. Diwenihi jeneng déning Komite Penasehat Nama Antartika (AS-ACAN) ing panjenengané William H. Fischer, Chemist Atmosfer ing McMurdo Station, kurang luwih taun 1966-1967
Trowongan Dhasar Gotthard

**Terowongan Dhasar Gotthard** iku salah sijiné trowongan sepur kang ana ing ngisor Alpen ing tlatah Switserlan. Kanthi dawa 57&nbsp;km uga total 151,84&nbsp;km manawa diukur saka trowongan, bolongan lan pérangan-pérangan trowongan pungkasan, trowongan iki ya iku trowongan dalan sepur (ril) paling dawa ing donya, luwih dawa lan misuwur saka trowongan ngisor sagara Seikan ing Jepang.

Ancasé kang pokok iku nambahaké kapasitas total transportasi ngrambah Alpen, mligi kanggo transportasi barang antara Jerman lan Italia. Saliyané iku tujuané supaya transportasi dharat bisa pindhah saka tranportasi mawa wahana truk dadi mawa wahana ril, dadi karusakan ing lingkungan urip iku bisa dikurangi manawa cacahé truk-truk kang sangsaya gedhé uga kurang.

Banjur tujuané liyané manèh iku ngurangi wektu lelungan sajam saka Zürich menyang Milan lan saka Zürich menyang Lugano dadi 1 jam lan 40 menit.

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Alptransit Gotthard AG – Official project site 
* Study on the optional Use of Jet Fans in the Gotthard Base Tunnel near the Portals to support the Emergency Ventilation 
* Brochure for the Porta Alpina project 
* Overall project writeup by SpiegelOnline, plus a proposed tourist elevator (December 2006)
*  TSR "Gotthard: From Dream to Nightmare"  "Temps Present", 24 May 2007
* AGN Erstfeld Amsteg Constructors Web Site  (many Photos and Designs)
* / Faido Bodio Constructors Web Site (many Photos and Designs)
Pulo Anastasia

right|250px|thumb
**Pulo Anastasia** ya iku pulo kang papané ana ing sisih wétan sagara saka pasisir Atlantik Florida ing Amérikah Sarékat.
Pulau iku uga manggon ing sisih wétan lan wétan kidul saka St. Augustine. Pedro Menendez, kang nemu St. Augustine, pindah saka hunian sadurung menyang Pulo Nastasia sawisé ana pambrontakan déning wong Indian Timucua taun 1566. Hunian iki kanggo mapan sawatara, sadurungé dhèwèké bali menyang St. Augustine. Sawijining wong Spanyol banjur yasa menara pengawas ana ing Pulo Anastasia, kang ndadèkaké bisa didelok Francis Drake taun 1586, banjur dhèwèké teka ana ing pasisir lan nyabrang menyang pulo iku. Menara pengawas iku dideskripsikake dadi "*beacon*," lan minangka mercu suar pisanan kang dibangun ana ing Amérikah Sarékat.

## Cathetan suku
Rencana Malaysia Kaping Kalih

[thumb|Diversifikasi dipuntepangaken ing Rencana Malaysia Kaping Kalih, nggantos [karèt kanthi klapa sawit.]]

**Rencana Malaysia Kaping Kalih** (ing basa Melayu dipunsebat '**Rancangan Malaysia Kedua**') inggih punika rencana pangembangan ékonomi ingkang dipunwontenaken déning pamaréntah Malaysia kanthi mangfaat nglaksanakaken Kabijakan Ékonomi Ènggal Malaysia. Rencana punika kalebet rencana salajengipun saking Rencana Malaysia Kaping Kapisan ingkang gadhah tujuan ngatasi masalah kamlaratan tiyang Melayu.

Rencana Malaysia Kaping Kapisan boten saged nyemimbangaken ékonomi Malaysia. Kabijakan ing Rencana kasebat ugi ndadosaken raos boten remen tiyang non-Melayu. Nalika Pamilian Umum taun 1969, tiyang non-Melayu langkung milih parté oposisi ingkang boten sarujuk kaliyan aksi afirmatif dhateng tiyang Bumiputra.

Nalika nyepeng pamaréntahan, Mageran mratélakaken Kabijakan Ékonomi Ènggal ingkang gadhah tujuan ngicalaken kamlaratan lan ngicalaken *identifikasi ras wonten ing fungsi ékonomi*.

## Cathetan suku 
## Pranala njawi
Tony Tan Keng Yam

**Dr Tony Tan Keng Yam** (; basa Hokkien: Tân Khèng-iām; ) ya iku Présidhèn Singapura kang njabat ana ing wektu saiki. Sadurungé dhèwèké dadi mantan Wakil Mahamantri lan Mantri Koordinasi Pertahanan lan Keamanan Singapura. Tan njabat dadi Mantri keuangan saka 24 Oktober 1983 nganti tekan 1 Januari 1985, lan dadi Mantri Pendidikan saka Januari 1985 nganti tekan Dhésèmber 1991, daid Mantri Keséhatan wiwit saka 2 Januari 1985 lan 6 Mèi 1985 lan Mantri Perdagangan lan Perindustrian antarané 7 Mèi 1985 nganti tekan 17 Fèbruari 1986. Nalika sasi Dhésèmber 1991, Dr Tan mundur saka kabinèt kanggo bali manèh ana ing sektor swasta dadi Ketua lan CEO Overseas-Chinese Banking Corporation. Nanging dhèwèké tetep dadi anggota parlemen kanggo Sembawang Group Representation Constituency. Dr Tan gabung manèh karo kabinèt nalika tanggal 1 Agustus 1995 lan dhèwèké diangkat dadi Wakil Mahamantri lan Mantri Pertahanan. nalika sasi Agustus 2003, Dr Tan diangkat dadi Wakil Mahamantri lan Mantri Koordinasi Pertahanan lan Keamanan. Tan kacathet duwé cathetan nalika usahane kanggo mbantu sapérangan panggon kaya Banda Acèh lan Phuket, kang rusak parah amarga kana tsunami, khususé ana ing babagan rekonstruksi prasarana kutha, lan sumbangan kanggo kurban tsunami. Dr Tony Tan nikah karo Mary Chee Bee Kiang. Kekarone banjur kanugraha anak papat, 3 putra lan 1 putri. Dr Tony Tan mandheg dadi Wakil Mahamantri nalika 1 September 2005 lan Wong Kan Seng, Mantri Dalam Negeri Singapura, kang nganteni dhèwèké dadi Wakil Mahamantri Singapura. Sawisé mundur saka kabinèt, Tan dadi ketua National Research Foundation lan uga dadi Wakil Ketua Research, Innovation and Enterprise Council. Dhèwèké uga aktif ana ing Dewan Government of Singapore Investment Corporation (GIC), lan Singapore Press Holdings Limited (SPH).

## Cathetan suku
MD Entertainment

**MD Entertainment** iku salah siji omah produksi kang ana ing Indonésia. Wong kang ngadegaké MD Entertaiment iku Dhamoo Punjabi dan dhèwèké anaké Manoj Punjabi. Dhamoo ngadegaké MD Entertaiment nalika taun 2003. MD Entertainment wis akèh ngetokaké sinetro-sinétron kang misuwur, kaya ta:

# Benci Jadi Cinta
# Bawang Merah Bawang Putih (sinétron)
# Malin Kundang (sinétron)
# Hidayah
# Dia
# Cinta Fitri
# Melati untuk Marvel
# Azizah
# Terlanjur Cinta
# Kesetiaan Cinta
# Dia Anakku
# Antara Cinta dan Dusta
# Nada Cinta

Saiki MD Entertainment uga wis mèlu nyengkuyung ing babagan biyoskup kanthi gawé filem, kaya ta Kala lan Suster Ngesot.
Stasion TV kang nayangake sinétron gawéane MD Entertainment iku kaya ta SCTV, Indosiar, antv, MNCTV, lan RCTI.
Saiki punjul 200 judhul lan 5000 jam acara ana ing pabukon MD Entertainment. Saiki kurang luwih ana 40 jam programe MD, digiyaraké saben minggune.
Wiwit taun 2005 MD asring olèh pahargyan kang misuwur, kaya ta '*Program Terfavorit* ing Panasonic Awards taun 2005 lan 2006. minangka *Program Terbaik* ing SCTV Awards telung taun suwéné wiwit taun 2005. Kang pungkasanya iku giyaran saben dina paling misuwur ya iku Cinta Fitri, kang olèh pahargyan *Program Terbaik* SCTV Awards taun 2008, lan *Program Terfavorit* Panasonic Awards taun 2009.

## Cathetan sikil
Klapa sawit

[thumb|225px|[Woh klapa sawit]]
**Klapa Sawit** (*Elaeis guineensis*) asalipun saking Afrika Kilèn, inggih wit-witan pangasil lisah nabati ingkang utami tinimbang wit-witan pengasil lisah nabati sanèsipun.
 
Sampun dangu, klapa sawit gadhah peran ingkang awrat tumrap èkonomi Indonésia lan kalebet salah satunggalipun komoditas andelan ingkang saged ngasilaken devisa nagara.

## Cathetan suku 
## Pranala njawi 
*Sejarah Perkembangan Tanaman Kelapa Sawit di Indonesia*
Dominique Strauss-Kahn

**Dominique Strauss-Kahn** utawa luwih misuwur karo "DSK" () ya iku ékonom, pengacara, lan pulitikus saka Prancis lan uga dadi anggota Parté Sosialis. Dhèwèké asalé saka ètnis Yahudi Sephardic lan Ashkenazic. Saliyané gabung karo Persatuan Pelajar Kuminis, dhèwèké uga mèlu gabung ana ing Pusat Studi lan Riset Wiyata Sosialis (CERES). Periode 1977-1982, dhèwèké dadi guru mikroékonomi lan makroékonomi ing University of Nancy-II (1977-1980), École nationale d'administration (ENA), lan nampa gelar guru besar ékonomi ing Sciences-Po.
Dhèwèké olèh gelar Dhoktor ana ing babagan Ékonomi saka Universitas Paris lan dhèwèké banjur makarya dadi asistèn profésor ana ing universitas iku. Taun 1978, Universitas Paris ndadèkaké dhèwèké Professor dengan tenure. Ana ing jaman Nayakotama Lionel Jospin, dhèwèké njabat mantri keuangan lan ékonomi Prancis. Dhèwèké sukses ngurangi defisit publik, kang ndadèkaké Prancis bisa gabung karo Uni Éropah. Dhèwèké mundur sawisé dituding nindakaké penggelapan properti l ana ing pungkasané dhèwèké dinyatake bersih.

## Cathetan suku
Guwa Holloch

thumb|200px
**Guwa Holloch** ya iku guwa kang duwé dawa 197 kilomèter (122 mil) guwa Holloch dumunung ing antarané kali Muota lan laladan Pragelpass tlatah Lembah Muotha ing Switserlan. Guwa Holloch misuwur minangka duwé jèro 939 mèter (3.081 kaki) uga didadèkaké guwa paling dawa kaloro ing tlatah Èropa. Eksplorasi diwiwiti ing taun 1875 kang dibawahi Alois Ulrich uga eksplorasi guwa kapimpin déning guwa Alfred Bogli. Asil saka eksplorasi guwa Holloch bisa nyimpulake déning tataran saka 25 kilomèter (16 mil) ing taun 1952.Banjur ing taun 1968 bisa tinemu dadi 100 kilomèter (62 mil) ing taun iku (1968) guwa Hollach dipastekake dadi guwa kapisan kang duwé dawa 100&nbsp;km lan dieksplorasi nganti taun 1970. Taun iku uga Holloch didadèkaké guwa gedhé dhéwé ing donya déning Mammoth Cave.

## Cathetan suku 
* 

## Pranala njaba 
* Hoelloch Cave Research Association
Guwa Lechuguilla

thumb|300px|Ballroom Chandelier kang ana ing guwa Lechuguilla
**Guwa Lechuguilla** ya iku guwa watu kapur kang ana ing urutan angka enem ing donya diukur saka dawané (130,24 mil (210&nbsp;km)), uga pali jèro ing dharatan  Amérikah Sarékat (1.604 kaki (489 m)), Lechuguilla misuwur géologi kanggo, formasi bebaya, uga kaanan murni uga ana lawa guano.Guwa Lechuguilla kang akèh ngandut  gipsum lan lirang lemon-kuning.Uga bisa tinemu ing sajeroning guwa speleothems bebaya ing sajeroning guwa kanthi jéro 20 kaki (6 mèter) gipsum chandelier, 20-kaki (6 mèter) gipsum rambut lan jénggot, soda 15-kaki (4,6 mèter) sedotan, lemon-kuning. Speleothems bebaya uga bisa ditumokake ing sakajroning weteng guwa.  
Jeneng guwa Lechuguilla ya iku jeneng saka tuwuhan Agave lechuguilla, kang tinemu ing jerak kori tutuk guwa.Kaanan kang kapengkar déning  Taman Nasional Guwa Carlsbad, New Mexico.

## Pranala njaba 
* Virtual tour of Lechuguilla 
* Lechuguilla map and images
* Nova: The Mysterious Life of Caves, Journey into Lechuguilla
* The Giant Crystal Project 
* Lechuguilla Newsletter from the National Park Service (PDF)
* BBC Press release: Planet Earth Caves and Lechuguilla
Siklus Lisogénik

thumb|300px|Siklus fage lan litik
**Siklus Lisogénik** ya iku siklus réplikasi génom virus tanpa ngrusak sèl inang. Fagané iku ngintegrasi utawané lumebu ing njero kromosom baktèri. Prosès lumebu iki dijenengi profaga.
* Fase Absorpsi
* Fase Injèksi
* Fase Panggabungan
* Fase Pewilahan
* Fase Sintésis
* Fase Parakitan
* Fase Litik 

Virus iku nggandhakaké awaké nganggo cara mbajak matèri génetik saka sèl urip. Urutan limang langkah mau ngatonaké alasan baktériofage T4 nglakokaké prosès-prosès iki:
* Siklusé iku diwiwiti ngraketaké awaké dhéwé marang dhindhing sèl baktèri.
* Ing fase pénétrasi, DNA virus lumebu ing sèl
* Banjur ngendhalèkaké sèl. Prosès kang normal mandheg déné kanggo gantiné, virus gawé salinan pérangan komponèn virus.
* Ing fase panyusunan, pérangan-pérangan kang béda-béda didadèkaké siji kanggo ngasilaké virus anyar.
* Akiré, salinan utawané réplika virus metu saka sèl.

## Cathetan sikil
Tio Pakusadewo

**Tio Pakusadewo** kang jeneng asliné **Irwan Susetyo Pakusadewo** () minangka salah sijiné aktor Indonésia.

## Karir 
Tio Pakusadewo wiwit dikenal nalika main ing filem layar lebar *Cinta Dalam Sepotong Roti* garapan Garin Nugroho nalika taun 1990.
* *Adikku Kekasihku* (1989)
* *Cinta Dalam Sepotong Roti* (1990)
* *Boleh-boleh Aja* (1990)
* *Lagu Untuk Seruni* (1991)
* *Mati Suri*

## Cathetan suku
Karenina Maria Anderson

**Karenina Maria Anderson** (). Karenina iku salah sijiné modhèl, pragawati, lan juru main filem.

## Cathetan sikil
Sidang isbat

**Sidang Isbat** ya iku patemon sing dianakaké déning pamaréntah ing Indonésia kango nemtokaké tanggal 1 Syawal sing dadi pathokan kanggo mahargya dina riyaya Idul Fitri tumrap umat Islam sawisé ngayahi kuwajiban pasa sajeroning sasasi ing sasi Ramelan. Sidang iki dianakaké déning Kamentrian Agama kanggo njaluk pamrayoga saka badan lan organisaasi Islam sing ana, antara lya Majelis Ulama Indonesia, organisasi Nahdlatul Ulama, Muhammadiyah, Matlaul Anwar, PERSIS,  Pawiyatan Luhur Islam, lan sapanungalané.
## Uga delengen 
*Idul Fitri
*Ramelan
## Rujukan 
## Pranala njaba
Takbir

[thumb|200px|Takbir nalika [salat ]]

**Takbir**, ya iku pangucapan **Allahu Akbar** الله أَكْبَر ("*Allah Maha Ageng*") kang didadèkaké salah sijiné ukara utawa kalimat ing basa Arab, tegesé ya iku Allah Maha Ageng/Agung. Pangucapan kalimat **Allahu Akbar** dikumandhangaké déning umat Muslim kanthi angkah muliakaké Asma Tuhan utawa asma Allah.

Makna Akbar-É Allah uga ngadhut surasa sipat minangka Sang Pancipta, Pamelihara/Pandhidhik lan Pangobrak-abrik (Penghancur) (Rububiyah QS:1/2) uga déning KakuasaanÉ (Mulkiyah QS: 1/4) sarta ing Ilahiyah—Kang Diabdi (QS: 1/5) Gusti Allah kanthi kaleksanan panguwasa alam semesta lan saisiné

## Uga delengen 
* Dhaptar topik agama Islam
* Islam
* Salat
The Lucky Laki

**Lucky Laki** iku salah sijiné grup musik kang asalé saka Indonesia. Nanging lagu iki mung mampir ing *dapur rekaman* duweké Ahmad Dhani lan ora sida digarap.

## Cathetan suku
Vonny Kristianda

**Vonny Kristianda** (), iku salah sijiné modhèl lan aktris Indonésia. Film iki wiwit disiyaraké nalika tanggal 3 April 2008. Film iki disutradarai karo sutradara Wisnu Adi. Déné kang mrodhuksi filem iki ya iku Grandiz Media Production.
                                        
## Cathetan sikil
Anggun C. Sasmi

**Anggun Cipta Sasmi** (). Nalika Juni 1997, Anggun C Sasmi nggawé album kang sepisanan nganggo basa Prancis kang judhulé *Au nom de la lune*.

Ing taun 2010 Anggun C Sasmi main filem kang judhulé *Ces Amours La*. Film iku saliyané Anggun, diperanaké uga déning aktris-aktris internasional kaya ta Samuel Labarthe, Dominique Pinon, Jacky Ido, Gilles Lemaire, Judith Magre, Anouk Aimee, Zinedene Soulame, lan liya-liyané.

## Diskografi 
### Album mawa basa Indonesia 
# Dunia Aku Punya (1986)
# Anak Putih Abu Abu (1991)
# Nocturno (1992)
# Anggun C Sasmi.... Lah!!! (1993)
# Yang Hilang (1994)

### Album mawa basa Prancis 
# Au Nom De La Lune (1997)
# Desirs Contraires (2000)
# Luminescence (2005)
# Elevation (2008)

### Album mawa basa Inggris 
# Snow On The Sahara (1998)
# Anggun (1998)
# Chrysalis (2000)
# Oppen Hearts-original sountrack (2002)
# Luminescence (2005)
# Best of (2006)
# Elevation (2008)
# Echoes (2011)
Aliran musik kang dipilih Anggun saliyané pop ya iku hip hop.

## Cathetan sikil
Gua Optymistychna

**Gua Optymistychna** (basa Ukraina: Оптимістична; artiné "optimis") iku salah sijiné guwa paling dawa kang dumunung ana ing gipsum cerak désa Korolivka, Borschiv Raion, Ternopil Oblast. Guwa Optymistychna ing  taun 2005, duwé dawa  230&nbsp;km saka  lorong-lorong ing sajeroning lambung guwam lan didadèkaké guwa gedhé dhéwé ing tlatah Eurasia saubengé. Miturut sumber liyané guwa iki kacatet duwé dawa kurang luwih  133 mil (214 kilomèter) uga digolongake guwa paling dawa ing donya sawisé  Guwa Mammoth, Guwa Jewel lan Guwa Gipsum kang misuwur paling dawa ing donya.

Gua kang dumunung ana ing tlatah pesagi kanthi lapisan gipsum tersier duwé ndhuwur lan kandel kurang luwih wantara 20 mèter. Bagean-pérangan gua kang ana ing jéro asring ana lumpuré amarga kaanan gua kang pendek uga gua Optymistychna kapengkar déning wujud-wujud jaringan kang padet ing saben tataran.Gua Optymistychna uga misuwur kanthi parapan/jeneng  "gua labirin"
amarga duwé pérangan kang padet lan pendek ing sajeroning awak guwa'

Gua kang tinemu déning speleologists saka Lviv Speleological klub "Cyclope" ing taun 1966 kang duwé cathetan uga nglakoni studi ing 40 taun ngamati lan opservasi.Gua kang ana ing Ozernaya kagolong nomer sewelas ing donya digolongake saka dawa gua ya iku 75 mil (122 kilomèter),sak wetara kapengkar loro gua kang durung bisa dihubungake ing gua utawa (Gua Optymistychna).Ing taun 2008 Gua Optymistychna uga menangake juwara mirunggan ing kategori Keajaiban Alam Ukraina.

## Uga delengen 
* Description of a 1990 trip to Optymistychna by British cavers 
* Table of cave lengths 
* The Fund of Support Scientific and Creative Initiatives

## Pranala njaba 
* Overview  
* Chapter II.9, Gypsum Karst in the Western Ukraine by Alexander Klimchouk  article appearing in: International Journal of Speleology, vol. 25, #3-4, 1996, p.&nbsp;263-278.
Opor

**Opor** (Aksara Jawa: ꦲꦺꦴꦥꦺꦴꦂ )minangka salah sawijining jinis panganan sing dimasak lan diolah nganggo santen saka Indonesia, utamane saka Jawa Tengah .  Ing Indonesia istilah opor nuduhake cara masak ing santen. Opor minangka panganan sing populer kanggo *lebaran* utawa Idul Fitri, biasane dipangan karo ketupat lan *sambal goreng ati* ( *ati* sapi ing sambal). Ing Yogyakarta pitik utawa endhog asring dipangan nganggo gudeg lan sega.

Bahan utamane yaiku daging (pitik, endhog utawa daging sapi) sing dimasak ing santen klapa campuran bumbu arupa gula aren, serai, godhong jeruk nipis, bawang putih, bawang, candlenut, lada ireng, lengkuas, ketumbar, lan minyak goreng . Daginge dikuleni ing geni cilik nganti mateng lan santen kenthel. Opor duwe warna putih lan konsistensi kaya santan kaya banyu. Panganan liyane sing padha yaiku sayur lodeh, gulai lan kari, amarga kabeh nggunakake santen. Nanging, opor ora nggunakake rempah-rempah sing kurang, lan ora ana mrica kunir lan lombok nggawe opor njaga warna kaya susu klapa sing putih.

## Varian 
Opor sing paling umum yaiku *opor ayam* (opor ayam), sanajan bahan liyane uga bisa dimasak minangka opor. *Opor daging* ( daging sapi ), *opor bebek* (bebek), *opor telur* (endhog pitik rebus), lan *opor tahu* ( tahu ) minangka conto variasi opor.

## Deleng uga
Vonny Cornelia

**Vonny Cornellya Permatasari** dikenal kanthi jeneng **Vonny Cornelia** ().
Vonny uga tau nyanyi kanggo mbiyantu kurban bencana alam.

## Cathetan suku
Shunmugam Jayakumar

frame|right|Profesor S Jayakumar.
Profesor **Shunmugam Jayakumar** () ya iku Deputi Mahamantri Singapura wiwit taun 2004 nganti tekan saiki bareng karo Tony Tan Keng Yam. Dhèwèké uga nyekel kalungguhan dadi Mantri Hukum Singapura. Dhèwèké nerusaké pendidikan ana ing Raffles Institution. Dhèwèké nyinaoni babagan ukum ana ing Universitas Singapura, lan lulus kantji gelar Bachelor of Law (Kehormatan) taun 1963. Jaya banjur ditampa dadi pengacara nalika taun 1964. Dhèwèké banjur nerusaké ana ing Sekolah Hukum Yale, Amérikah Sarékat, lan dhèwèké nampa gelar Master of Law nalika taun 1966. Dhèwèké mulang ana ing fakultas ukum Universitas Nasional Singapura saka taun 1964 nganti tekan 1981. Nalika taun 1974 dhèwèké banjur diangkat dadi dekan anaing kampuse. Sasuwene dadi dhosèn ing universitas iku, S. Jayakumar nulis buku kang cacahé telu lan artikel kang cacahé 32 ngeneni babagan hukum konstitusi, hukum internasional lan pendidikan resmi. Nalika taun 1971, dhèwèké dikirim menyang Kementerian Luar Negeri kanggo njabat dadi Perwakilan Tetap Singapura ana ing Perserikatan Bangsa-Bangsa (PBB) lan Komisaris Tinggi kanggo Kanada. Dhèwèké njabat iku nganti tekan taun 1974. Saka taun 1974 nganti tekan taun 1979, dhèwèké dadi anggota Delegasi Singapura ana ing Hukum Konferensi Kelautan PBB. Taun 1980, Jaya diangkat dadi parlemen (MP) kanggo Konstituensi Bedok. Dhèwèké diangkat manèh dadi anggota parlemen kanggo Bedok taun 1984. Ana ing rencana Konstituensi Perwakilan Kelompok (GRC), dhèwèké diangkat dadi salah siji saka 3 anggota parlemen ing GRC kang padha taun 1988. Ia diangkat kembali sebagai salah satu dari 4 anggota parlemen pada GRC yang sama pada Pemilihan Umum Singapura 1991. Dhèwèké banjur diangkat manèh dadi salah siji anggota parlemen kanggo GRC Pesisir Wétan nalika ing Pemilihan Umum Singapura 1997.

## Cathetan suku