open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Candhi Rajegwesi

Situs Rajegwesi ya iku situs kang ana ing Dhusun Pananjung, Désa Mulyasari, Kacamatan Pataruman, Kotif Banjar.Situs iku digawé nganggo bata. Ing situs iku ana Candhi Rajegwesi. Candhi Rajegwesi kapernah ing laladan pakebonané PTP Nusantara VIII, Kebon Batulawang, Afdeling Mandalareh. Yeyasan kang kétok saiki ya iku sikil candhi, makam-makaman kang digawé saka bata candhi, lan watu wujud kaya altar kang cacahé loro.

## Cathetan sikil
## Bibliografi
*
Masjid Tambora

**Masjid Tambora** iku majid kang mapan ing Kalurahan Tambora, Kacamatan Tambora, Jakarta Kulon. Masjid iki kasusun saka rong pèrangan ya iku yasan induk lan yasan tambahan ing sisih kulon lan wétan. Ing yasan induk ana patang iji soko guru kang pérangan ndhuwuré samsaya amba. Tembok masjidé kalapis porselin putih, manawa témbok mimbaré ana tulisan angka taun ngadegé masjid iki ya iku taun 1762. Lantai mimbar kalèmèkan beludru warna ijo.

## Cathetan suku
Pesisir Kejawanan

**Pesisir Kejawanan** kuwen pesisir kang ana ning Kalurahan Pegambiran, Kacamatan Lemahwungkuk, Kota Cirebon. Pesisir kiyen dirintis sing taun 1976. Bengiyéné, pesisir iki mung gena kanggo nyancang iwak-iwak sing laut. Barang sekiyen, pesisir iki wis ana kemajuané ning pembangunan infrastruktur kaya déné wis ana dalan aspal, rajeg mubeng, dalan banyu (selokan), lan dermagaé wis diambai. Sekiyen pesisir Kejawanan wis didadinang gena wisata karo pemeréntah Kota Cirebon.

## Cathetan sikil
## Rujukan
*
Crita guyon

**Carita guyon** kuwen sastra tulis jinis carita cindek ning wewengkon Cerbon lan Dermayu sing isié guyon atawa morégan. Sastra kiyen ditulis nganggo basa Cerbon-Dermayu atawa basa Jawa Cerbonan lan Dermayon.

## Sajarah 
Jenis sastra kiyen wis kawentar kira-kira awit taun 1980-an, ditandani karo munculé program Koran Masuk Désa (KMD). Ning wewengkon Cerbon-Dermayu, *Pikiran Rakyat* (Bandung) nerbitaken ariwarta mirunggan arané *Pikiran Rakyat Edisi Cirebon* saban dina Rebo lan Sebtu. Kang nanggung jawab rubrik budaya ning ariwarta mau, Nurdin M. Noer, ngemanjingaken rubrik carita guyon kang disesirahi *Jogrégan*. Kang nulis ning rubrik kuwen arané Mama Ilik*,* kang sebeneré aliyas sing Akim Garis, wartawan ariwarta kuwen. Sepisan uga, rubrik kuwen ditulis karo Mama Gedhé (aliyas sing Nurdin M. Noer). Rubrik *Jogrégan* tetep ana sanajan ariwarta iku ngganti aran dadi *Mitra Dialog* (1996) lan ngganti aran maning dadi *Kabar Cirebon* (awit 2008).

Nalika ariwarta *Pikiran Rakyat* ngemot suplemén édisi Cerbon-Dermayu awit taun 2011, tulisan kaya *Jogrègan* uga tetep olih pérangan. Aran rubriké ning ariwarta kuwen *Senggak Guyon* karo kang nulis genténan Mama Ilik (Akim Garis) lan Mama Gedhé (Nurdin M. Noer).

Rubrik anékdot basa enggon-enggonan kuwen uga ngémbét ning Dermayu. Pemréntah Kabupatén Dermayu nerbitaken kalawarta *Mulih Harja* (awit 2004) karo rubrik kang serupa dimunculaken. Arané *Guyon Dermayon.* Kang nulis ana loro gentén-genténan, Mamaé Galih (Supali Kasim) lan Kang Guna (Sapta Guna). Sepisan, tulisan para maca uga dimot.

Kalawarta wulanan basa Sunda, *Manglé*, ning taun 2011 ilok uga ngebuka sisipan kanggo sastra Cerbon-Dermayu. Geguritan, carita cindek, lan éséi nganggo basa Cerbon-Dermayu dimot ning kaca sisipan kuwen. Sanajan mengkonon, sisipan kuwen mung muncul ping papat baé.

Ning kekembangan selanjuté, kang nulis ning rubrik *Jogrègan* ning ariwarta *Kabar Cirebon* nambah Mang Oji (aliyas sing Roji Hidayat) lan Laré Plédang (aliyas sing Taufik Hidayat).

Rubrik *Jogrégan* ning ariwarta *Kabar Cirebon* dikukuhi karo Larè Plèdang nalika Mama Ilik ngalih ning ariwarta *Fajar Cirebon* ning taun 2013. Ning ariwarta *Fajar Cirebon* kuwen, rubrik anékdot anyar kang disesirahi *Apa Jaré* dibuka ning Mama Ilik.

## Tegesé tembung-tembung 
## Cathetan sikil 
## Rujukan 
*
Éksonim lan éndhonim

**Éksonim**  utawa **xénonim** iku jeneng manca kanggo sasana géografis, golongan wong, basa/dhialèk. Jeneng umum sing mligi dianggo sajabané sasana, golongan wong, utawa masarakat basa sing dadi rembug lumrahé amarga ana alasan sujarahé.

**Éndhonim** utawa **otonim**, sawaliké, iku jeneng kanggo golongan wong, basané utawa dhialèké, utawa buwanané utawa sasana ing jeroné sing asalé saka anggota golongan étnobasa iku.

Istilah-istilah iku turun saka basa Yunani. Éksonim lan xénonim saka panambang-,-*ónoma *("jeneng"), lan ater-ater -,*  éxō*-("jaba"), lan , *xénos-* ("manca"). Éwadéné, éndhonim lan otonim asal saka ater-ater ἔνδον-, *éndon-* ("ing jero") lan αὐτο-, *auto*-("dhéwé") kanthi panambang-ὄνομα, *-ónoma* ("jeneng").

Marcel Aurousseau, juru géografi Ostrali, iku wong kapisan sing nganggo istilah éksonim sajeroning karyané taun 1957, *The Rendering of Geographical Names* (cara Jawa: Pertalan Jeneng-Jeneng Géografis). Istilah éndhonim dicipta sawisé minangka kosok balèn éksonim.

## Rujukan 
### Cathetan
Éksonim Gorontalo

Kaca iki isi pratélan **éksonim ing basa Gorontalo**. Éksonim iki bisa wujud aran papan utawa bangsa sajabané kabudayan Gorontalo sing wis dipasaké pangucapé lan panulisé manut éjaan Gorontalo. Éksonim uga bisa wujud pertalan aran manca marang basa Gorontalo.
Any Widayati

**Any Widayati**, aliyasé  Drs. Soetarno,(lair ing Nganjuk 1943) ya iku salah siji penulis sastra panglipur wuyung ing kasusastran Jawa. Dhèwèké  kalebu pengarang golongan angkatan penerus sing aktif nulis  watara taun 1960-1966, bebarengan karo jeneng-jeneng kaya déné J.F.X Hoery, sudarmo K.D., Widi Widayat, Ani Sumarni, lan liya-liyané.

## Karya 
Karyané dhèwèke ya iku novelèt sing judhulé Panalamangsa (1966), sajeroning buku iku dhèwèké nulis jeneng kanthi samaran Any Widayati. dhèwèké nanggo sesinglon iku supaya paramaca  ora walèh karo jeneng sing dominan, saliyané iku  uga kanggo mayokaké buku karyané.

## Rujukan 
*
Nicolae Dică

**Nicolae Dică** () ya iku salah siji mantan juru main bal-balan lan pelatih saka nagara Rumania. Dhèwèké main kanggo klub kaya ta Steaua Bucureşti.

## Cathetan suku
Wole Soyinka

**Akinwande Oluwole "Wole" Babatunde Soyinka** (Cara Yoruba: *Akinwándé Oluwo̩lé Babátúndé S̩óyinká*, ; lair 13 Juli 1934) yaiku juru ngarang sandiwara lan juru nggurit Nigéria. Dhèwèké menang Bebungah Nobel babagan Sastra taun 1986  lan wong Afrika kapisan sing minulya sajeroning kategori iku.

## Tegesing tembung-tembung 
## Rujukan
Muhammad Qudrati Khuda

**Muhammad Qudrati Khuda** (cara Urdu:محمد قدرت خدا; cara Banggala: মুহম্মদ কুদরাত-ই-খুদা, 1900&ndash;1977) ya iku sujana babagan kawruh pamisah organik, juru pandhidhik, lan juru ripta babagan pulitik asal Banggaladésa sing ngyasani Rad ing Panaliti Ilmiah lan Indhustri Banggaladésa. Saka taun 1969 tekan taun 1972, Khuda minangka présidhèn ing Akadhemi Kawruh Pakistan.

## Tegesing tembung-tembung 
## Rujukan
Marcos Pontes

**Marcos Cesar Pontes** (lair 11 Maret 1963) ya iku juru anggegana ing Wadya Anggegana Brasil lan juru antariksa ing AEB. Dhèwèké wong Brasil lan Lusofon kapisan sing menyang Setasiyun Antariksa Internasional (cara Inggris: *International Space Station*, dicekak ISS) ing antariksa sarana misi Soyuz TMA-8 nalika 30 Maret 2006 lan wong Brasil siji-sijiné sing kasil ngrampungaké program gladhi juru antariksa sing diadani NASA. Masiya lulusan NASA, dhèwèké banjur ngalih menyang Ruslan awit program Panambangan Antariksané NASA ngalami masalah.

## Tegesing tembung-tembung
Andrija Mohorovičić

**Andrija Mohorovičić** (23 Januari 1857 - 18 Dhésèmber 1936) ya iku sujana babagan kawruh gegana lan kawruh lindhu saka Kroasia. Dhèwèké kawentar dadi éponim nirsambung Mohorovičić lan kapétung salah siji sing nyasani kawruh lindhu modhèren.

## Tegesing tembung-tembung 
## Rujukan
Johannes Aavik

jmpl|Johannes Aavik.
**Johannes Aavik** (8 Dhésèmber [Cara Lawas 26 Nopèmber] 1880 ing Randvere, Laimjala Parish, Saare County - 18 Maret 1973 ing Stockholm) ya iku sujana babagan filologi asal Éstoniah lan Fénofil wigati sing mbudidaya nganyaraké lan ngembangaké basa Éstoniah.

## Tegesing tembung-tembung 
## Rujukan
Hans Bethe

**Hans Albrecht Bethe** (; 2 Juli 1906 – 6 Maret 2005) sujana Jerman lan Amérika ing fisika nuklir sing menang Bebungah Nobel babagan Fisika taun 1967 jalaran karyané bab ancangan nukléosintésis lintang. Dhèwèké uga wong wigati sing urun kawruh ing babagan astrofisika, éléktrodhinamika kwantum, lan fisika padhet.

## Tegesing tembung-tembung 
## Rujukan
Thomas Haden Church

[thumb|Church, [2009]]
**Thomas Richard McMillen** ()) ya iku pelawak, aktor, lan pembawa acara saka Amérika.

## Cathetan suku
Tempo Doeloe

**Tempo Doeloe** iku klumpukan utawa antologi sastra pra-Indonesia kang dibesut déning Pramoedya Ananta Toer.  Sajeroning buku iki ana cerkak kang ditulis déning F. Wiggers, Tio le Soei, F.D.J Pangemanann, G.Francis, lan H. Kommer. Sakabèhé ana wolung cerkak kang diklumpukaké déning Pram. Basa asliné cerkak-cerkak kang diamot ana ing buku iki ya iku melayu pasar. Kang dikarepaké déning Pram kanthi pra-Indonésia ya iku jaman sadurungé kamardikan. Salah sawijining cerkak kang masyur kang kaemot ana ing buku iki ya iku asesirah *Nyai Dasima* kang ditulis deing G. Francis. Buku iki dibabar déning Lentera Dipantara.

## Cathetan suku
Sydney Aquarium

**Sydney Aquarium** ya iku salah sawijiné papan wisata ing kutha Sydney, nagara Australia . Panggon wisata iki nètep ana ing Darling Harbour  sisih lor saka kutha Sydney iku.

thumb|HarbourBridge0004
## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Papan wisata Sydney Aquarium
* Pelabuhan Darling Harbour
A Series of Unfortunate Events

**A Series of Unfortunate Events** iku novèl kang diserat déning Lemony Snicket. Carita iki ngandut sapèrangan pérangan kang nyambung dadi sacarita wutuh. Pérangan siji novèl iki asesirah *The Bad Beginning* wis naté diindonésiaké déning Novia Stephani asesirah *Mula Petaka*. Sabanjure, ing taun 2003 buku novèl iki dibabar déning Gramedia Pustaka Utama. Carita iki kalebu ing carita kanggo bocahe, cacahé kabèh ana 13 carita. Ing Amérika carita iki kalebu carita kanggo bocah utawa *children literature.* Carita iki naté digawé filem fantasi kang nganggo asesirah padha karo novèlé.

## Cathetan suku
National Geographic (kalawarta)

**Nationa Geographic** iku salah satunggalé kalawatri ingkang kantor ana ing nagara Amérikah Sarékat. Kalawatri niki ngèmot bab èlmu pangatahuan umum lan babagan-babagan sèni potograpi . National Georaphic utawa wiyasa diwaos *NatGeo* niki gadhah kantor rèdhaksi ing kutha Washington. NatGeo didhamel miwiti 27 Janari 1888 punika kaliyan cacahé 33 tiyang.

* Adolphus Washington Greely
* Almon Harris Thompson
* Arthur Powell Davis
* Charles J. Bell
* Clarence Dutton
* Cleveland Abbe
* Clinton Hart Merriam
* Edward Everett Hayden
* Frank Baker
* Gardiner Greene Hubbard
* George Brown Goode
* George Kennan
* George Wallace Melville
* Gilbert Thompson
* Grove Karl Gilbert
* Henry Gannett
* Henry Wetherbee Henshaw
* Henry Mitchell
* Herbert Gouverneur Ogden
* Israel Russell
* James Howard Gore
* James Clarke Welling
* John Russell Bartlett
* John Wesley Powell
* Marcus Baker
* Otto Hilgard Tittmann
* Robert Muldrow II
* Rogers Birnie
* Samuel Gannett
* Willard Drake Johnson
* William Bramwell Powell
* William Dall
* Winfield Scott Schley

## Cathetan suku 
## Pranala njawi 
* Kaca National Geographic
* Kaca kalawarta National Geographic Indonèsia
* Laman kaca National Geographic Channel
Setadhiyon Maguwaharja

**Setadhiyon Maguwaharja** (Carakan: , basa Indhonésia: *Stadion Maguwoharjo*) iku setadhiyon bal-balan ing Kabupaten Sléman, Provinsi Daérah Istiméwa Yogyakarta, kang dadi kalangané pakumpulan bal-balan PSS Sléman. Setadhiyon iki diyasa taun 2005 lan dibenahi taun 2007 amarga rusak jalaran lindhu gedhé 27 Méi 2006. Setadhiyon iki amot kursi 40.000, ajinis setadhiyon bal-balan gagrag anyar kang ganthané "San Siro Mini”, dicihnani saka menarané papat mawa undhakan mubeng kang kapernah ing saben pojoké. Kaya déné setadhiyon-setadhiyon gagrag anyar liyané ing Éropah, mligi ing Inggris, setadhiyon iki tanpa aluran seporet.
## Gladri

File:The main entrance of Maguwoharjo Stadium at night.jpg|Regol utama Setadhiyon Maguwaharja.
File:AFF U-16 Youth Championship match at Maguwoharjo Stadium between Indonesia vs Vietnam on August 6, 2022 (file 1).jpg|Tetandhingan AFF U-16 Youth Championship ing Setadhiyon Maguwaharja antarané Indonésia vs Viétnam nalika 6 Agustus 2022.
Aming Aminoedin

**Aming Aminoedin**, aliyasé Mohammad Amir Tohar(lair ing Ngawi, 22 Dhésèmber 1957) ya iku pengarang sastra Jawa modèrn. Pawiyatan SD tumeka SMA dirampungake ing kutha klairané.  Wondéné gelar sarjana olèh saka jurusan Bahasa lan Sastra Indonésia Fakultas Sastra Univèrsitas Sewélas Maret Surakarta (UNS).  Dhèwèké ngrampungaké kuliah kurang saka 10 taun. 

Kawitané dhèwèké makaryo ing Kantor Wilayah Departemèn Pendidikan dan Kebudayaan Provinsi Jawa Timur.  Saiki dhèwèké kinarya tenaga peneliti lan pembina sastra ing Balai Bahasa Surabaya.  Éwadéné dhèwèké luwih akèh nyemplung ing jagad sastra Indonésia, nanging prihatiné ing sastra Jawa cukup gedhé. 

Karya-karyané terbit ing akèh médhia massa lan antologi (bebarengan). Kaya ta *"Ngenget"*, *"Wajah Bertiga"*, *"Tanah Persada"*, *"Konstruksi Roh"*, *"Burung-Burung"*, *"Sketsa Sastra Indonésia"*, *"Puisi Indonésia"*, *"Langkah, Jejak"*, *"Omongo Apa Waé"*. Guritané *"Kutha Surabaya"* lan *"Tanpa Mripat"* kalebu ing antologi *Kabar Saka Bendulmisi: Kumpulan Guritan* (PPSJS, 2001), éwadéné *"Tanpa Mripat"* terbit ana *Drona Gugat* (dudu Panitia Parade Seni W.R. Supratman, 1955).
Art Jog

**Art Jog** ya iku bursa seni rupa kontèmporèr kang dianakaké saben taun ana Ngayogyakarta. Art Jog sepisanan dianakaké ing taun 2008 kanthi jeneng Jogja Art Fair minangka salah sijining pérangan acara Festival Kesenian Yogyakarta (FKY). 

karya seni rupa lan instalasi:

présentasi proyek:

## Cathetan sikil
Nirvana

*Nirvana* iku jeneng band utawa grup musik kang asalé saka Aberdeen, Washington, Amérika Sarékat. Nanging, band iki misuwur mligi ing kutha  Seattle, Amérika Sarékat. Mulané akèh kang nyebut band iki minangka *Seattle Sound.* Punggawané band iki ya iku Kurt Cobain, Krist Novoselic lan Dave Grohl. Salah  sawijining grup musik kang akèh mènèhi prabawa menyang Nirvana ya iku Rolling Stone.

## Sajarah
Nirvana madeg taun 1987 ing Washington, Amérika Sarékat. Mèh kabèh lagu kang ana digawé déning Kurt Cobain. Ing purwa, Nirvana miwiti gawé album lagu ing sangisoré labèl indie. Album kapisan kababar ing taun 1989. Ing taun-taun iki, jeneng Nirvana sajatiné durung ana. Grup iki diceluk kanthi akèh jeneng. Nembé ing taun 1988, nalika Kurt Cobain nonton adicara Buda ana ing TV, jeneng Nirvana dienggo déning grup musik iki. Grup musik iki ing pungkasan bubar amarga patiné Kurt Cobain ing 8 April 1994.

## Diskografi 
### Album Studio 
* *Bleach* (1989)
* *Nevermind* (1991)
* *In Utero* (1993)

### Album Konsèr 
* *MTV Unplugged in New York* (1994)
* *From the Muddy Banks of the Wishkah* (1996)
* *Live at Reading* (2009)

### Album Kompilasi 
* *Incesticide* (1992)
* *Hormoaning (Mini Demo Album)* (1992)
* *Grunge Is Dead* (1994)
* *Nirvana* (best of album) (2002)
* *With the Lights Out* (rareities box set) (2004)
* *Sliver: The Best of the Box* (2005)
* *Icon* (2010)

## Cathetan suku
Selikuran

Kabudayan Jawa, **Selikuran** utawa **Malem Selikur** iku adat kalumrahan donga bebarengan, wiyahé diadani para Muslim ing kukuban RT, RW, lan Padhukuhan kanggo nyambut tekaning Lailatulkadar rikala wengi tanggal 21 wulan Pasa. Ing wewengkon karaton, adat Selikuran lumrahé dadi karaméan. Karaton Kasunanan Surakarta salah siji karaton ing Jawa sing kondhang ajeg ngayahi kirab tumpeng kanggo ngramékaké Malem Selikuran.

Ana sawenèh panemu kapan mulabukané adat Selikuran. Kalumrahan iki ana sing matara wis ana nalika mangsa Sultan Agung madeg Ratu. Panemu liya ngandharaké yèn adat Malem Selikuran lekas nalika Sunan Kalijaga minangka Wali ing Tanah Jawa.

## Surakarta 
thumb|right|250px|Upacara Selikuran ing Karaton Surakarta taun 2014
Ing Karaton Surakarta, pakemé adat Selikuran iku wetuning ratu lan arak-arakan prajurit saka karaton menyang Mejid Agung ngarepaké turuné Lailatulkadar.

Acara Selikuran mono wis lumaku kawit mangsané Pakubuwana IV, nanging tembé ngrembaka dadi acara gedhé nalika Pakubuwana X madeg ratu. Kanggo nambah regengé, arak-arakan prajurit mawa ing uga diadani. Jalaran arak-arakan mawa, kirab Selikuran ing Surakarta uga misuwur diarani *Kirab Ting* utawa *Kirab Ting-Ting Hik*. Ing taun 2009, rute kirab dibalèkaké miturut bebakuné, ya iku saka karaton menyang Mejid Agung, awit kacumpiné béya acara.

Adaté biyèn, sawisé Selikuran saben wengi ganjil ing sepuluh dina pungkasan wulan Pasa, wong Surakarta masang ing ing jaba omah. Nalika samana, Malem Selikuran dilanjutaké acara Maleman sing ginelar sawulan notog ing Bonraja. Karaméan Maleman kala samana asring disandhingaké karaméan Sekatènan ing alun-alun karaton awit raméné. Sawisé Indonésia mardika, Maleman ora tau digelar manèh.

### Pralambang 
Adat Selikuran nuladhani kadadéan nalika Muhammad mudhun Gunung Nur sawisé éntuk wahyu Lailatulkadar. Mapag baliné, para sakabat teka nggawa obor. Arak-arakan ing iku nuladhani para sakabat sing nggawa obor lan minangka pralambang pepadhang. Saliyané iku, tumpeng sing cacah séwu minangka pralambang wulan cacah séwu sing dadi gambarané Lailatulkadar.

## Rujukan 
;Bibliografi

*
*
*
*
Omar Mateen

**Omar Mir Seddique Mateen** iku palaku insiden tetèmbak massa kedadèyan ana ing sajeroning klub-wengi Pulse . Pulse iku sawijiné papan panggona hiburan kanggo para lèlaku gay ing pasisir wétan nagara Amérikah Sarékat. Papan panggonan iki sampun ana miwiti taun 2006 déning Barbara Poma lan Ron Legler . Kedadèyan rajapati iki uga ana ing mangsa 12 Juni 2016 ing kutha Orlando, nagara bagèan Florida, Amérikah Sarékat . Dening sadurungé lelakon rajapati ing panggonan kafé Pulse, Omar ngasta bédhil otomatis lan pistol siji ingkang disimpèn ing kamar hotel .

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Kaca biografi Omar Mateen
* Omar Mateen uga gadhah garwa gay

## Uga delengen 
* 2016 Insiden Klub-wengi Orlando
Kréta Singa Barong

**Kréta Singa Barong** kuen aran kréta kang ana ning Kraton Kasepuhan, Kota Cirebon. Miturut sumber sejarah, kréta kien digawé ning abad 17 déning Pangéran Losari. Sampé sekien kréta kien masi ana lan disimpen ning Kraton Kasepuhan. Kréta Singa Barong digawé sing kayu jati pilihan. Kréta iki duwé kemiripan karo Kréta Paksi Naga Liman kang ana ning Kraton Kanoman Cirebon.

## Filosofi 
Minangka ikon budaya Cerbonan, kréta Singa Barong ngrupai wujud gabungan satoan. Ana vérsi-vérsi kang nyeritanang tegesé simbol-simbol kang ana ning kréta kuen. Vérsi kang kesiji, satoan-satoan kuen: manuk, gajah, singa, lan naga. Papat satoan kuen nglambangaken agama-agama kang ana ning budaya Cerbonan. Simbol manuk nglambangaken agama Islam (Wétan Tengah) lan dikaitnang karo buroq. Simbol gaja nglambangaken agama Hindu sing India. Simbol singa nglambangaken agama Kristen Protéstan atawa Éropa. Vérsi keloro, aran Singa Barong iku asalé sing tembung "singarani" kang tegesé 'ngrupai aran' lan "barong" tegesé 'bebarengan'.

## Fungsi lan sejarah 
Sejaraé kréta Singa Barong bengén digawé sing mimpi Pangéran Losari. Ning jero mimpié iku Pangéran Losari ndeleng satoan kang mabur ning awang-awang. Satoan iku duwé awak singa, rai naga, lan duwé tlaté. Sing satoan iku, akiré digawé kréta kang mirib rupaé. Krétaé pragat digawé taun 1571 Saka atawa 1649 Maséhi. Kréta Singa Barong ning Kraton Kanoman duwé fungsi minangka tunggangané Sultan Kesepuhan. Dudu mung minangka kréta kerajaan baé, kréta kuen uga minangka simbol budaya kraton Kasepuhan Cirebon.

## Téknologi 
Kréta kien nganggo téknologi Kulonan ning waktu kaen. Ana roda, as, mur-baud, lan separo kerangka sing wesi. Wujud rupaé baé kang has Cerbonan. Ana ukir-ukiran motif Cerbonan sing rumit, nanging digawé alus nemen kaya déné relung kembang lan wadasan. Téknik suspénsi nganggo kulit kang wis diatur, dadi ari kréta lumaku, goyangané setitik lan seimbang. Kréta kien ditarik kebo loro, dudu jaran. Kréta iki dudu tunggangan jarak adoh, sebabé krétaé lumakué lamban, nanging kanggo plesiran ning gena-gena wigati kang dohé 20-an kilométér baé sing pura kraton. Yén lumakué lambat, kréta lan luhurané Sultan lewi bisa didelengi karo rayaté.

## Pariwisata lan panalitén 
Jaman sekien, kraton Kesepuhan Cirebon didadinang objék wisata sejara karo pemerénta Kota Cerbon, pada karo kraton-kraton séjéné. Amarga iku, kréta Singa Barong kang ana ning jero komplék kraton Kesepuhan sotén mèlu dadi daya tarik wisata sejara kang disakséni karo pengunjung. Wis ana peneliti-peneliti Kulon, kaya déné sing Welanda kang wis neliti kréta iki. Hasil penelitiané disimpulaken ari kréta Singa Barong dadi kréta kang canggi déwék ning jaman semana.

## Rujukan 
* 

*
Gunem

jmpl|Ciptaning gunem kawayang ing MRI wayah nyata
**Gunem **utawa **wicara **(cara Indonésia: *wicara*, cara Walanda: *spraak*, cara Inggris: *speech*) iku wujud komunikasi kang diucapaké, dhedhasar gabungan sintaktis saka lèksikon lan aran, kang ana ing kosa tembung (lumrahé dumadi udakara 1.000 tembung béda-béda). Saben tembung kang diujaraké iku dumadi gabungan fonétis saka saprangkat uni wicara swara lan wyanjana. Kosa tembung, sintaksis kang nata tembung, lan saprangkat uni wicara iku ana manéka warna, mula njalari ana warna-warna basa manungsa nganti cacahé éwon kang ora padha silih paham. Wong akèh-akèhé bisa komunikasi rong basa utawa akèh basa, mono diarani poliglot. Kabisan panywara kang nglantari manungsa bisa geguneman uga minangka kang nglantari manungsa bisa nyanyi.

Komunikasi manungsa ana kang awujud isarat, karan basa isarat. Basa isarat iki lestari ing golongan tuna rungu. Gunem ing sawenèh budaya dadi dhasaring basa tulis. Basa tulis iku kala-kala béda saka basa lésané ing babagan kosa tembung, sintaksis, lan fonétik, mula banjur ana kaanan kang ingaran dhiglosia. Saliyané dianggo komunikasi, gunem miturut sawenèh sikolog kaya ta Vygotsky iku dianggo ing jero pikiran saperlu nambah lan nata kognisi sarana monolog jeron.

Gunem ditlitèni ing babagan cipta gunem lan persèpsi gunem tumrap uni-uni kang dianggo ing basa lésan. Sajeroning risèt, rembug liyané iku ngenani rambahan gunem, kabisan nyocogaké tembung lésan kang karungu karo panywaran nedya ditembungaké kang wigati tumrap pangambaning kosa tembung bocah, lan cacad gunem. Sawenèh dhisiplin akadhemis kang nyinaoni bab iki nyrambahi akustik, sikologi, patologi gunem, linguistik, kawruh kognitif, kawruh komunikasi, otolaringologi, lan kawruh komputer. Babagan risèt liyané iku piyé manéka babagan ing utek manungsa kaya ta babagan Broca lan babagan Wernicke dadi dhasaring gunem.

Dibandingaké kéwan, kas-orané gunem tumrap manungsa iku kontrovèrsial awit kéwan uga komunikasi sarana panywaran. Masiya ora ana kéwan kang duwé kosa tembung, risèt ngenani kabisan basa tanverbal ing benthung-benthung ajahan kaya déné Washoe lan Kanzi nuduhaké bokmanawa kéwan-kéwan iki uga duwé kabisan iku. Mulabukané gunem ora kaweruhan lan isih dadi wawan gunem sarta pangira-ira.

## Rujukan
Gréja San Giovanni Battista (Esino Lario)

**Gereja San Giovanni Battista (Santo Yohanes Pambaptis)** iku sawijining cabang gréja ing Esino Lario, sing kalebu paroki San Vittore Martire. Gréja iki diresmèkaké ing taun 1565 lan kapisan direstorasi ing taun 1635.

Sajeroning gréja ana senthong pasagi dawa, sing ngarah marang sawijining kapèl mawa altar sing didédikasi dicaosaké marang Addolorata ing taun 1850. Ing kono didokok lukisané Bunda Para Lelara sing saiki didokok ing dhuwur méja.
Asbari Nurpatria Krisna

**Asbari Nurpatria Krisna** ya iku panganggit novèl populèr kang dikenal nalika banjiré novèl-novèl kang mambu érotik ing 1960. Dhèwèké lair ing 20 Fèbruari 1943 ana Ketanggungan Kulon, Brebes, Jawa Tengah. Surud ing 19 Fèbruari 2014.

## Pakaryan
Taun 1964-1965, nyambut gawé dadi pembantu ariwarta Warta Dunia.
Minangka juru warta, Krisna bisa karan *well dressed journalist*, kang ora mung rapi olèhé sesandhangan, nanging uga tertib olèhé ngejokaké pitakonan.

## Karya-karya
Purwa nulis ing 1962, dhèwèké nuwuhaké bakat kanthi akèh nulis cerkak, geguritan, ésai, novèl, lan artikel umum liyané ing ariwarta Berita Yudha, Sinar Harapan, Kompas, Intisari, Warta Dunia, lan Berita Minggu; sarta kalawarti Tjaraka, Selecta, Lelaki, lan Aktuil.

Ing taun 1982-1983, dhèwèké éntuk Tropi Adinegoro kanggo karya jurnalistik "Esai Perjalanan Menjelajah Kemiskinan Sesudah 37 Tahun Merdeka". Taun 1984, éntuk Bebungah Ketiga lan taun 1985 éntuk bebungah Pertama Sayembara Penulisan Novèl kang diadani kalawarti Sarinah ana Jakarta.

Asbari Nurpatria Krisna dikenal minangka panganggit sastra populèr érotik. Novèl-novèlé diterbitaké karo Budajata, Bina Sastra, Jakahasta, lan liya-liyané. Goenawan Mohamad, ing buku Seks, Sastra, Kita (1980), nyatakaké prakara sèks kang dilebokaké ing karya sastra kontèmporèr ya iku sawijining pérangan logis saka kabébasan lelaku, sawijining lanjutan saka kakuwasan lan kasugihan kang ora sah. Adegan-adegan sèksual ing *Gigolo* diceritakaké kanthi bébas tenan.

### Pratélan Karya
Karya-karyané Asbari Nurpatria Krisna, ya iku: 
1. Dyah Solidio; 
2. Expres Bangkok Singapura; 
3. Angin Kumbang; 
4. Bulan Bergoyang di Atas Palka; 
5. Di Sepanjang Senen Kramat Raya; 
6. Ranjang Hiburan; 
7. Surat Terakhir Maria; 
8. 60 Gerilya Kobokan; 
9. Latini; 
10. Menerobos Lorong-Lorong Ibukota; 
11. Sepi Hati Seorang Perempuan; 
12. Ibu Guru Kami Cantik Sekali; 
13. Gigolo; 
14. Savitri; 
15. Suster Renata; 
16. Ambulans; 
17. Mama Siapakah Ayahku?; 
18. Suatu Hari di Tahun 1948; 
19. Lelaki Binal; 
20. Bila Telepon Berdering; 
21. Surat Pacaran; 
22. Ibu Biati; 
23. Keranda Merah di Kaki Langit; 
24. Bila Saga Mulai Menghitam; 
25. Rumah Jahanam di Tengah Kota; 
26. Dari Ranjang ke Ranjang; 
27. Walsa Tak Tersudahkan (1976); 
28. Mutiara Hitam (1985).

## Cathetan suku
## Pranala njaba 
*Laman satuharapan.com 
*Laman web Pantau 
*Laman 28oktober
Brexit

:*Artikel iki prakara wetuné Karajan Manunggal Britania Agung lan Irlandia Lor saka Uni Éropa, kanggo panrapan liya, wacanen: Brexit (disambiguasi)*

thumb|Dunungé Britania Raya sajeroning Uni Éropa

**Brexit** iku tembung cekakan ing basa Inggris saka *Britain* lan *exit* lan tegesé wetuné Karajan Manunggal Britani Agung lan Irlan Lor saka Uni Éropa. Ing tanggal 23 Juni 2016, pamaréntah Britani kang dibawahi David Cameron nganakaké Réferèndum ngenani Britania olèhé dadi anggota Uni Éropa (2016). Isi réferèndum iki pitakonan utawa Britania iku kudu metu saka Uni Éropa utawa ora. Péhak Brexit menang.

## Latar wuri 
Britania Raya iku wis dadi anggota Uni Éropa wiwit taun 1973, kang nalika iku jenengé isih Komunitas Ékonomi Éropa. Nanging olèhé dadi anggota iki ngundang kontrovèrsi saka rakyaté. Mula ing taun 1975 dianakaké réferèndum. Réferèndum iki dimenangaké déning péhak kang sarujuk panggah nggabung.

## Manuju menyang Brexit 
Sawisé pamilihan House of Commons in taun 2015, Mahamantri Britania, David Cameron njanjèni bakal nganakaké réferèndum kang mangiket ngenani kaanggotan Britania sajeroning Uni Éropa. Perkara iki kanggo netepi janjiné nalika kampanye kanggo Parténé, ya iku Parté Konservatif. Rencanané iki dicanangké nalika pidhato ''Queen's Speech'' surya 27 Mèi 2015, ya iku supaya réferèndum iki dianakaké sadurungé pungkasaning taun 2017.

Polling lan jajak panemu kang dianakaké wiwit taun 2010 nuduhaké manawa Rakyat Britania panemuné binagi ngenani prakara ini. Ing sasi November 2012, mayoritas iku nyengkuyung metu, kamangka ing sas Juni 2015 mayoritas nyengkuyung panggah dadi anggota UE. Sawijining jajak panemu kang gedhé dhéwé tau dianakaké ing Britania ngenani prakara iki (20.000 ing Maret 2014), mènèhi kasil manawa 41% rèspondèn nyengkuyung metu, 41% nyengkuyung tetep dadi anggota lan 18% ora nduwé panemu. Nanging, manawa Britania Raya bisa négosiasi pasaratan kang luwih apik, punjul 50% bakal nyengkuyung panggah dadi anggota Uni Éropa.

## Réferènsi 
## Uga delengen 
* Wetuné Grunlan saka Komunitas Ékonomi Éropa
* Grexit
Réferèndum ngenani Britania olèhé dadi anggota Uni Éropah (2016)

**Réferèndum ngenani Britania olèhé dadi anggota Uni Éropa** iku kalaksanan ing tanggal 23 Juni 2016. Réferèndum iki prakara Britania prelu ora metu saka Uni Éropa. Perkara iki uga diarani Brexit.

Nayakotama David Cameron lan kabinèté saka Parté Konservatif sadurungé réferèndum wis celathu manawa kasilé bakal digubris. Para pamilih ing Inggris lan Wales padha milih metu (*leave*), kamangka para pamilih ing Sekotlan lan Irlandia Lor padha milih panggah mèlu (*remain*).

Cacahé rakyat Britania sing ndarbèni hak pilih ana 46,5 yuta jiwa. Sing mèlu pamilihan ana 72,2%. Kanggo metu saka Uni Éropa 51,9% wong milih lan sing péngin panggah mèlu UE cacahé ana 48,1%.

Kasil réfèrendum iki ora wajib dilakoni, nanging wong ngira manawa Britania bakal metu. Sing bisa nemtokaké metu utawa ora namung Parlemèn Britania.

Manawa Parlemèn Britania mutusaké arep metu, prosès pasal 50 saka Undang-Undang Uni Éropa kudu dilakoni lan pamaréntah Britania kudu ngajokaké karepé péngin metu marang Uni Éropa kanthi resmi. 
## Réferènsi
Kréta Paksi Naga Liman

**Kréta Paksi Naga Liman** ya iku kréta pusaka karajan kang ana ning Kraton Kanoman Cirebon. Kreta iki duwé pasangane ya iku kreta Jempana kang ilok dienggo karo permaisuri sultan Kanoman Cirebon. Uga duwé rupa kang mirib ya iku kreta Singa Barong kang ana ning museum Kraton Kasepuhan Cirebon.

## Wujud Filosofi
Miturut rupa wujudé, kreta kien gabungan telung wujud satoan mitologi Cerbon. Paksi tegesé iku manuk simbol budaya Islam, naga simbole agama wong Cina, lan liman kang dadi simbol budaya Hindhu. Miturut kepercayaane wong Cerbon, telung unsur kuen dadi dhasar kebentuke budaya Cerbon kang asalé campuran. Sebab iku, kreta kien dadi model budaya Cerbon.

## Fungsi lan Sajarah
Bengiyene kreta kien ilok dienggo kendaraane Sultan Kanoman kanggo lunga mubeng wewengkone. Kreta iki bisa ditarik karo jaran atawa kebo.

## Kréta Paksi Naga Liman minangka wisata sajarah
Sekien, kretae disimpen ning museum kraton Kanoman lan beli dienggo maning. Durung ana sumber kang pasti, apa sebabe kretae beli dienggo maning.

## Rujukan
Pietro Pensa

thumb|right|Pietro Pensa

**Pietro Pensa** (Esino Lario, 1906 - Bellano, 1996) iku sawijining insinyur lan sujarawan Italia sing uga tau lenggah dadi lurah Désa Esino Lario.

Dhèwèké nulis karya ngèlmiah ngenani sujarah, budaya lan lingkungan saubengé Tlaga Como lan akèhé ngrembug prakara Valsassina, Lecco lan Esino Lario.

## Kapustakan 
* , 2007. .
* Eugenio Pesci, *Grigne for ever* () in "Alp", n. 247, 11/2007, pp.&nbsp;54–61.
* Carlo Maria Pensa, *Pietro Pensa raccontato dal figlio Carlo Maria* in Pietro Pensa in ''L'adda, il nostro fiume'', volume III, edizioni cultura "il punto stampa", c-b-r-s. editrice Lecco, 1997, pp.&nbsp;9–15.
*  in "", n. 40, 25 October 1996.
*  in "", November 1996, p.&nbsp;7.
* , in Asfat, Anno II, n.4, December 1997.
*  in "Corriere della Provincia", 11/07/1988.
* , in Lecco 2000, Lecco gennaio 1998.

## Pranala njaba 
*
Wetuné Tanah Ijo saka Komunitas Ékonomi Éropah

iku pulo sing dunungé ana ing sisih kiwa dhuwur.]]
**Grunlan metu saka Komunitas Ékonomi Éropa** ing taun 1985.  Olèhé metu iku sawisé Grunlan, minangka jajahan Dènmark, nganakaké réferèndum metu saka Komunitas Ékonomi Éropa ing taun 1982. Kasilé réferèndum iki, 53% para pamilih péngin metu. Sawisé iku Prajanjian Grunlan ngrampungi prosès olèhé metu.

## Réferènsi
## Wewacan sabanjuré
*
Lembaga Kebudayaan Rakyat

**Lembaga Kebudayaan Rakyat** utawa ancap karan **Lekra** punika salah siji organisasi seni ingkang sampun awis ing Indonésia . Komunitas Lékra iki ngadeg ana ing jaman orde lawas, amarag ana kabutuhan masarakat lan uga seniman 

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Kaca wéb saka Departemen Pendidhikan Nasional: Bab Sajarah Lekra 
* Sajarah Lekra 

## Pranala waosan 
* 

## Uga delengen 
* A.S. Dharta
* Basuki Effendy
* Hersri Setiawan
* Idrus
Gréja San Vittore (Esino Lario)

**Gréja San Vittore** utawa **Gréja Santo Victor** (Italia: *Chiesa di San Vittore*) iku sawijining gréja parokhi Katulik Roma ing Kabiskopan Agung Milano sing dunungé ing Désa Esino Lario, Provinsi Lecco, Italia. Papané ana ing sadhuwuré wewukiran watu lan gréja iki diwènèhi asma miturut Santo Victor Maurus sing séda taun 303 ing Milano.

## Sajarah 
Parokhi San Vittore iku wis ana ing abad kaping 15, nanging gréjané asalé saka mangsa sadurungé, ya iku abad kaping 13. Ing abad kaping 14, gréja iku dadi mèlu Parokhi Perledo, lan ing taun 1455 dijabel saka kana. Ing abad kaping 19, gréja iku diilokaké ing parokhi lan vikariat Perledo, lan panggah ing kono nganti taun 1971, nalika gréja iki dialihaké marang dékan Alto Lario ing " zona pastorale III di Lecco". Ing taun 1552, Konfratèrnitas Sakramèn Suci diadegaké ing gréja iki, lan ing taun 1662 Konfratèrnitas Rosario Suci uga diadegaké. Biskop Agung Erba Odescalchi nggabung karo konfratèrnitas pungkasan iki ing taun 1722.

## Réferènsi
Radio Taiwan International

**Radio Taiwan International** iku stasiun radio nasional Républik Tiongkok kang mapan ing Taiwan. Ing mula buka jenengé radio iki ya iku **Central Broadcasting System** (CBS) (Chinese: 中央廣播電台 Pinyin: Zhōngyāng-guǎngbō-diàntái) kang disiaraké menyang 13 nagara ing donya, kalebu Indonésia. Wong Indonésia manawa ora bisa nyaut jaringané, bisa ngrungokaké liwat internét mawa situs wèb resmi radio iki. Radio iki didegné déning Parté Koumintang ing taun 1928. Ing jaman semana, Parté iki isih kang mbaureksa ana ing tlatah Nangking utawa Nanjing. Ing kalamangsané Perang Donya II, ana paprangan antarané Parté Koumintang karo Parté Kuminis. Koumintang kalah perang kang agawé parté iki mundur menyang Taiwan, semono uga Radio CBS. Saiki pusating RTI mapan ana ing kutha Taipei, sacedhaké Grand Hotel.
Gréja San Pietro ing Ortanella

**Gréja San Pietro ing Ortanella** iku sawijining gréja Katulik sing lawasé wis 1.000 taun lan kalebu Kabiskopan Agung Milano, Provinsi Lecco, Italia. Gréja iki kalebu parokhi San Vittore. Gréja iki sajatiné luwih trep diarani kapèl lan kapèl iki dunungé ana ing Esino Lario, ing dhukuh Ortanella, posisiné ing 996 mèter sadhuwuring sagara. Kapèl iki gayané gagrag Roman.

Kapèl iki anané ing sawijining pategalan cedhak dalan cilik sing nggabungaké Esino Lario karo Lierna, ing sawijining balkon ngalami sadhuwuring Tlaga Como.

Asalé kapèl iki saka sadurungé abad kaping 13, déné gedhong iki karan ing sajeroning pratélan sing digawé déning pastur Goffredo saka Bussero.  Bahané kapèl iki saka watu, lan ndarbèni ciri khas kapèl gunung, mawa téras ngarep, apsis bunder lan sawijining menara loncèng.

Gréja iki dipugar déning kulawarga Fontana saka Milano ing taun 1927 lan diwèhi fresko mawa gambaré Santo Pétrus, karyané Ezio Noiolli.

## Réferènsi
## Kapustakan
*

## Pranala njaba 
*
Dodol susu

ka|jmpl|260x260px|Adapun di Koperasi Peternakan Bandung Selatan Pangalengan, dodol susu-pun dijual di sana
jmpl|260x260px|Dodol susu
Saktemenipun, **dodol** punika salah setunggilipun panganan nyemek ingkang kadamel saking glepung wos (beras) ketan, santen kelapa, ngagem gendis. Wondene **dodol susu**, kadamel saking bahan dodol lumprahipun, namung dipuncaosi susu cair kanggé nambah rasa. Dodol susu punika panganan khas saking Pangalengan, Bandung, Jawa Barat. Ing tlatah Bandung, dodol susu dipundamel wiwit taun 70-an. Gendis dipuntambahen kanti cacah ingkang radi kathah, punika supados langkung awet dodol susunipun. Susu dipunkajengaken tiyang mrika minangka bahan dasaripun amargi cumepak wonten dhusun punika, ugi dipunajabaken mugi dodol susu saged dados salah satunggalipun olèh-olèh khas Boyolali ingkang Kitha Susu.

## Rujukan
Setatsiyun Varenna-Esino-Perledo

**Varenna-Esino-Perledo** iku sawijining setatsiyun sepur ing Perledo, ing jalur sepur Tirano–Lecco ing Lombardia, Italia lor. Miturut jenengé setatsiyun, setatsiyun iki ngladèni Esino Lario (12&nbsp;km adohé saka kéné) lan Varenna.

Asliné setatsiyun iki jenengé namung Varenna, banjur diganti jenengé dadi Varenna-Esino ing taun 1935.

Gedhong panumpang ndarbèni rong tingkat lan gayané gagrag klasik, dipaès déning dékorasi terracotta sing ndarbèni ciri khas jalur iki.

Setatsiyun iki ndarbèni rong ril sepur kanggo dines panumpang. Jaman biyèn ing kéné uga ana palataran kanggo sepur barang, saiki isih ana tilasé wujud gudhang.

Setatsiyun iki diladèni dines sepur régional jalur Calolziocorte-Lecco-Colico-Sondrio, lan sepur RegioExpress ing jalur Milan-Lecco-Sondrio-Tirano.

## Rujukan 
## Pranala njaba
Library of Congress

***Library of Congress*** (cara Jawa: **Pabukon Koggrès**) kuwi pabukon risèt kang resminé kanggo Konggrès Amérika Sarékat, nanging kanthi *de facto* minangka pabukon nasional Amérika Sarékat. Panti budaya fédheral iki kang tuwa dhéwé ing Amérika Sarékat. Pabukon iki manggon ing telung gedhong ing Capitol Hill ing Washington, D.C., lan ing Kampus Packard ing Culpeper, Virginia, kang kanggo Sasana Konservasi Audhio-Visual Nasional.

## Rujukan
Bandhar udara Linate

**Bandhar udara Linate Milano**  iku bandhar udara internasional kapindho ing Milano, kutha sing gedhé dhéwé kapindho ing Italia, sawisé Bandhar Udara Malpensa. Bandhar udara iki ngladèni 9.689.635 panumpang ing taun 2015 lan bandhar udara iki dienggo basis déning maskapé Alitalia lan Alitalia CityLiner.

## Sajarah
Bandhar udara iki dibangun cedhaké Idroscalo ing Milano ing dasawarsa 1930-an nalika Bandhar Udara Taliedo sing adohé 1 km sakiduling Milano, dadi keciliken. Linate dibangun ulang ing dasawarsa 1950-an lan 1980-an.
Bandhar udara Malpensa

**Bandhar udara Milano–Malpensa** , utawa sadurungé ditepungi mawa jeneng *Bandhar udara Kutha Busto Arsizio*, iku bandhar udara sing gedhé dhéwé ing tlatah métropolitan Milano ing Italia lor. Bandhar udara iki ngladèni 15 yuta sing ndunungi Lombardia, Piedmont lan Liguria. Dunungé persisé ing lor-kuloné Milano, cedhak Kali Ticino sing mara Lombardia lan Piedmont. Bandhar udara iki ndarbèni rong tèrminal lan rong landhesan pacu. Saliyané iku uga ana tèrminal kargo sing diarani "CargoCity", lan ngurusi 435.000 ton barang amotan internasional satauné.

Bandhar udara indhustri sing kapisan, dibukak taun 1909 cedhak Cascina Malpensa, sawijining tetanèn lawas, déning Giovanni Agusta lan Gianni Caproni kanggo ngetès purwarupa montor maburé. Bandhar udara iki banjur dibukak kanggo operasi sipil taun 1948 nalika mangsa pamugaran sawisé Perang Donya II kanggo ngladèni tlatah lor Milano.

Ing taun 2015 bandhar udara iki ngurusi 18.582.043 panumpang; ing taun iki urutané kaping 28 minangka bandhar udara sing ramé dhéwé ing Éropah. Nganti taun 2008, Malpensa iku pangubung wigati kanggo Alitalia, maskapé nasional Italia. Malpensa lan Fiumicino, bandhar udara Roma, panggah dadi bandhar udara sing ramé dhéwé kanggo panumpang internasional, barang amotan lan kargo.

## Rujukan
Bahrum Rangkuti

**Bahrum Rangkuti** ya iku pengarang, guru, wartawan, rohaniwan, punggawa nagari, uga wong militèr.
Dhèwèké lair ing Riau, nanging asli wong Batak. 
Kulawargane kenthel Islame, ibune seneng tasawuf lan mistik, déné bapaké seneng tarekat.

## Ana Donya Sastra
Akeh geguritané kang kekarep ngagungake alam, uga pepinginane nunggal Gusti.
Arepa ngono, dhèwèké dudu wong kang golèk utawa mabuk péngin nunggal karo Gusti, kaya Amir Hamzah.
Bahrum wis nemu apa kang diyakini.
Banjur, apa-apane bali manèh ana kauripan.
Akeh geguritané kang banjur diemot ana kalawarti Horison, nudhuhake campure olehe ngayati agama lan preduli sosial.
Religiusitase njalma ana realitas kauripan sosial
Iya iku geguritan kang makili sikap kepenyairane kang religius, uga responsif ngenani urip sakiwa-tengene.

Ing kapengarangan, Bahrum Rangkuti urip sajaman karo Chairil Anwar, Asrul Sani, lan H. B. Jassin. *Kulawarga Gerilya* karyané Pramoedya Ananta Toer lan *Di Bawah Lindungan Kabah* karyané HAMKA nuwuhaké niate kanggo makarya. Khusus kanggo Pramoedya, dhèwèké nulis buku irah-irahan *Pramoedya Ananta Toer dan Karja Seninja* kang diterbitake Gunung Agung ing taun 1963.

Kapengarangan Bahrum Rangkuti diwernani pikiran-pikirane Iqbal, pengarang Pakistan kang dhèwèké senengi. Bahrum naté éntuk sorotan nalika nggelar sandiwara radhio ngenani Muhammad kang irang-irahan *Sinar Memantjar di Djabal Ennur*, dhèwèké diprotes keras. Protes kuwi kang dadi sebab dhèwèké nyinaoni buku Muhammad Iqbal kang irah-irahan *The Reconstruction of Religion Thought in Islam*.

### Karya Sastra
Puisi: 
1. *Toehankoe*, ing Pandji Poestaka no. 9-10 taun kaping 21, taun 1943; 
2. *Akibat*, ing Pantja Raja no. 24 taun kaping 1, taun 1946; 
3. *Laila*, ing Gema Suasana no. 4 taun kaping 1, taun 1948; 
4. *Pasar Ikan*, ing Gema Suasana no. 7 taun kaping 1, taun 1948; 
5. *Sajak-Sajak Muhammad Iqbal*, ing Siasat no. 219, taun kaping 5, taun 1951; 
6. *Lebaran di Tengah-Tengah Gelombang*, ing Horison no. 12 taun kaping 6, taun 1971.

## Cathetan suku
## Bibliografi
*

## Pranala njaba 
*Laman Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa Kementrian Pendidikan dan Kebudayaan 
*laman web Jendela Sastra
Seni rupa ing Yogyakarta

**Seni rupa ing Yogyakarta** iku tegesé kabèh kagiyatan ngenani seni rupa, kaya déné pamèran, seminar, rembugan, lokakarya, lan gladhèn, kang diayahi panti-panti budaya pamaréntah lan swasta ing laladan Yogyakarta. Seni rupa ing Yogyakarta kapétung wigati ing jagat seni rupa Indonésia awit anané akadhemi seni, gladri, balé seni, lan studhiyo seni ing wewengkon iku. Ing Yogyakarta uga kondhang akèh dumunung seniman misuwur lan ginelar acara seni gedhé, kaya ta Biennale Jogja.

## Kagiyatan
Kagiyatan paméran seni rupa ing Yogyakarta racaké wujud paméran tunggal, golongan, utawa gabungan. Paméran-paméran iki mamèraké manéka seni, nyrambahi seni lukis, seni patung, seni kriya, seni fotografi, seni instalasi, seni grafis, seni serat, seni vidhiyo. Akèh-akèhé paméran iku diprakarsani para parupané dhéwé. Ing Yogyakarta uga kerep ginelar paméran karya-karya seniman mancanagara lan karya-karya tembayatan seniman Yogyakarta lan mancanagara.

Acara seni rupa ing Yogyakarta akèhé ngancik udakara 250 acara saben taun. Salah siji acara seni ing Yogyakarta kang kapétung gedhé tur wigati sa-Indonésia ya iku Biennale Jogja. Acara rong taunan kang dilekasi Taman Budaya Yogyakarta taun 1988 iki dadi rujukan pokok tumrap tuwuhing seni rupa Indonésia. Kawit Biennale Jogja VIII (taun 2005), ing saben Biennale Jogja diayahi acara awèh *Lifetime Achievement Award* marang wong-wong kang duwé lelabuhan, daya cipta, lan prèstasi kang njiwani jagat seni rupa Indonésia. Wiwit taun 2010, Biennale Jogja dikemunah Yayasan Biennale Yogyakarta.

Kagiyatan seni publik uga lumrah ing papan-papan umum ing Yogyakarta, mligi seni mural. Seni mural Yogyakarta manéka warna irah-irahané, ngrembug wiwit prakara antara manungsa nganti prakara pulitik.

## Parupa
Akèh-akèhé seniman kang nggiyataké jagat seni rupa modhèren lan kontèmporèr Indonésia dumunung ing Yogyakarta. Nalika 2011, parupa ing Yogyakarta kang giyat ana udakara wong 900-1.200. Sawenèh parupa Yogyakarta ya iku: Kartika Affandi, Entang Wiharso, Putu Sutawijaya, Edhi Sunaryo, Heri Dono, Nindityo Adipurnomo, Handiwirman Saputra, Budi Ubrux, Agus Suwage, Lucia Hartini, Tita Rubi, Yunizar, Nyoman Masriadi, Rudi Mantofani, Djoko Pekik, Nasirun, S Tedy D, Sigit Santosa, Mella Jaarsma, Samuel Indratma, lan Angki Purbandono.

## Gladri
Ing Yogyakarta, sumrambah sawenèh gladri seni rupa. Ana limang gladri kang kapétung kondhang ing Yogyakarta, dumadi Rumah Seni Cemeti, Kedai Kebun Forum, Tujuh Bintang Arts Space, Srisasanti Gallery, lan Sangkring Arts Space.

## Rujukan 
;Cathetan sikil

;Bibliografi
*
Akyra Monet Murray

**Akyra Monet Murray** ya iku salah sawijiné kurban saka Insiden klub wengi Pulse, Orlando. Akyra iku salah sawijiné  siswa ingkang saé ing sékolah ing Philadelphia High School 

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Kaca warta Sentinel bab Akyra Monet Murray
* Kaca warta NBC News bab latar wuri Akyra Monet Murray
Chun Jung-myung

**Chun Jung-myung** (천정명) iku aktor saka Koréa Kidul kang lair tanggal 29 November 1980.

## Filmografi 
### Drama 
* *Master - God of Noodles* (2016)
* *Heart to Heart* (2015)
* *Reset* (2014)
* *Glory Jane* (2011)
* *The Duo* (2011)
* ''Cinderella's Sister* (2010)
* *What's Up Fox* (2006)
* *Goodbye Sala* (2006)
* *Fashion 70's* (2005)
* *I Love H, He, Li...* (2004)
* *Beijing, My Love* (2004)
* *Honest Living* (2002)
* *Bad Girls* (2002)
* *Han-ip's Woman* (2002)
* *Third Coincidence* (2001)
* *Pure Flower Cafe* (2001)
* *New Nonstop* (2001)
* *Echo* (2000)
* *School 2* (1999)

### Film 
* *Queen of the Night* (2013)
* *Hindsight* (2011)
* *Hansel and Gretel* (2007)
* *Les Formidables* (2006)
* *The Aggressives* (2005)
* *Twentidentity* (2004)
* *Dance Begins* (2003)
* *R U Ready?'' (2002)

## Cathetan sikil 
## Pranala njaba
Salonia Matidia

**Salonia Matidia** (4 Juli 68 - 23 Desember 119) iku putri tunggal Ulpia Marciana lan praetor sugih Gaius Salonius Matidius Patruinus. Pakdhéné saka ibuné iku Kaisar Romawi Trajan. Trajan ora patutan lan nganggep Matidia kaya putriné dhéwé. Bapakné séda ing taun 78 lan Matidia banjur urip karo ibubé saha Trajan lan garwané, Pompeia Plotina.
Library of Congress Control Number

***Library of Congress Control Number*** (dicekak** LCCN**, cara Jawané: **Angka Pangawas Kapustakan Konggrès**) iku sistem angka séri minangka cathetan katalog ing *Library of Congress* sing kapernah ing Amérika Sarékat.  Sistem iki ora ana gayutané karo isi buku, lan béda saka Pepanthan Library of Congress.
Bibliothèque nationale de France

***Bibliothèque nationale de France*** (dicekak **BnF**; , cara Jawané: **Pabukon Nasional Prancis**) iku pabukon nasional Prancis sing kapernah ing Paris. Pabukon iki duwé pangajab dadi panyimpenané samubarang pustaka sing dibabar ing Prancis.
Pepanthan kapustakan

[jmpl|Rak buku kapustakan ing [Hong Kong sing ditata miturut pepanthan Dewey]]
**Pepanthan kapustakan** iku sistem kanggo nata barang-barang kapustakan miturut jejeré. Pepanthan kapustakan nganggo sistem notasi sing nglambangaké urutan rembug. Sistem iki ngudokaké barang-barang kapustakan murih ditata manut urutan iku. Sistem-sistem pepanthan kapustakan nunggalaké barang-barang sing magepokan, racaké ditata mawa hirarki. Sistem pepenthan liya, ya iku pepanthan fasèt, uga akèh panganggoné. Mawa sarana iki pepanthan warna-warna bisa tinerap ing sawiji barang lan bisa diurutaké manéka cara. Angka pepanthan kapustakan minangka tengeré sumber-sumber wacan. Tenger iki béda saka sistem *International Standard Book Number* (ISBN) utawa *International Standard Serial Number* (ISSN).

## Tegesing tembung-tembung 
## Rujukan 
* Chan, Lois Mai. (1994) *Cataloging and Classification: An Introduction*, second ed. New York: McGraw-Hill,. ISBN 978-0-07-010506-5, ISBN 978-0-07-113253-4.
Bukan Empat Mata

right|jmpl|250px|Stasiun TV nggon tayangé Bukan Empat Mata

**Bukan Empat Mata** (ndhisik jenengé **Empat Mata**) ya iku salah sijiné acara talkshow (ngomong-ngomong) Indonesia sing digawakné karo Tukul Arwana ndhik Trans7. Acara iki lekas dipandu karo Tukul wiwit September 2005. Saben acarané mesti onok tema mirunggan sing diselingi karo guyonan. Bukan Empat Mata tau menang ndhik Panasonic Awards nggé kategori *Talkshow Hiburan Terbaik* nganti 2 taun (2009, dan 2010).

## Pranatacara 
* Tukul Arwana - pranatacara utami

## Panyengkuyung acara 
* Vega Darwanti - pendampingé pranatacara
* Olla Ramlan - pendampingé pranatacara
* Chintya Sari - pendampingé pranatacara
* Marcella Lumowa - pranatacara segmen Tanya Tamu Tukul (T3)
* Pepi - pendampingé pranatacara karo dadi Drummer Bukan Empat mata Band
* Edwin Lau - pranatacara segmen Masak-memasak

## Kontrovèrsiné 
### Empat Mata lan KPI 
Kontroversiné sing kapisan ya iku kala ngundang Sumanto tiyang sing naté mangan manungsa 2007. Sakbanjuré taun 2008 ndhik Bukan Empat Mata wonten adegan ya iku mangan kodhok urip-urip.

Kabar sing paling anyar ndhik taun 2016 iki arara punika sampun bibar. Kabar iku uga dibenerné kaliyan Humas Trans7.

## Cathetan sikil
Bandhar udara Internasional Il Caravaggio

**Bandhar udara Internasional Orio al Serio** (), utawa uga ditepungi mawa jeneng **Bandhar udara Il Caravaggio** utawa **Bandhar udara Milan-Bergamo**, iku sawijining bandhar udara internasional sing dumunung ing tlatahé  Orio al Serio, 5 kilomèter sakidul-wétané Bergamo ing Italia. Lapangan mabur iki dunungé kira-kira 45 kilomèter saka Milano ing arah lor-wétané. Karo Bandhar udara Malpensa lan Bandhar udara Linate, lapangan mabur iki ngladèni tlatah sakiwatengené Milano, kutha nomer loro ing Italia. Il Caravaggio nampa 10.404.625 panumpang ing 2015 lan kalebu lapangan mabur nomer telu sing ramé dhéwé ing Italia. Salah sijiné maskapé sing uga ndharat ing kéné iku Ryanair.

## Réferènsi