open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ngenest The Movie

Filem ***NGENEST*** ya iku filem komèdi kang ditayangké ana ing Bioskop Indonesia ing 31 Dhésèmbér 2015. Filem NGENEST - "Kadang Hidup perlu Ditertawakan" iku asil saka adhaptasi saka novèl kang laris wis terbit tekan 3 jilid kang padha judhulé, NGENEST - *Ngetawain Hidup Ala *Ernest Prakasa 1, 2, lan 3 déning Ernest Prakasa prodhuksi Starvision Plus. Filem iki uga dilakokaké déning komika-komika kondhang. Dhèwèké sadar yèn iki aja nganti dialami déning keturunané sesuk. Dhèwèké kudu medotaké *mata rantai*, déning cara saka dhaup karo wadon pribumi, nganggo pangarep-arep dhèwèké bakal duwé anak pribumi. Rencana iki ora disetujui déning kanca cedhaké wiwit SD, Patrick (Marvell Adyatma - Brandon Nicholas Salim - Morgan Oey).

Ing taun katelu kuliyah, dhèwèké banjur kenalan karo Meira (Lala Karmela), cah wadon Sunda/Jawa kang saiman karo dhèwèké. Perkara metu nalika Ernest ketemu karo bapaké Meira (Budi Dalton) kang ora seneng yèn anaké pacaran karo wong Cina, amarga dhèwèké tau arep bangkrut amarga diapusi déning kanca bisnis kang uga Cina. Nanging Ernest bisa menangaké atiné calon maratuané iku lan sawisé pacaran limang taun, Ernest dhaup karo Meira.

Sawisé dhaup, Ernest khawatir. Piyé yèn anaké lair persis karo bapaké? Piyé carané nalika dhèwèké isih ora bisa nahan supaya anaké ora *dibully?* Kawedénan iki nggawe Ernest ora kepengin duwé anak dhisik. Nanging, Meira wis dipeksa wong tuwané uga, supaya duwé anak. Ing pungkasané, Ernest ngalah amarga wedi kélangan Meira. Rong taun sawisé dhaup, Meira hamil.

Saya suwi wetengé Meira saya gedhé, saya gedhé kawedenané Ernest. Nyedhaki mangsa babaran, Ernest saya wedi. Amarga stres, Ernest gawé salah ing kantor kang ndadékaké dhèwèké dinesuni déning bos (Lolox). Ora kuwat ngadepi perkara, Ernest lumayu menyang panggonan ing ngendi dhèwèké lan Patrick biasa ndhelik nalika cilik.

Ing pungkasané Patrick nemokaké Ernest ing kana, lan ngandhani yèn Ernest kudu menyang rumah sakit.  Ernest menyang Rumah Sakit lan ngancani Meira nglairaké. Meira uga nglairaké bayi kang nduwèni mripat sipit. Sanajan anaké ketok Cina kaya bapaké, nanging Ernest seneng banget. Lairé anaké wis dadekké dhèwèké wani kanggo ngadhepi urip, apa wae tantangané.

## Paraga 
## Rujukan
Kelainan Kapribadén Skizoid

**Kapribadén skizoid** punika kelainan ngendi wong-wong kang duwé iku tansah ngadohi  saka wong lan duwé pikiran kang ékséntrik. Ciri saka individu  *skizoid* ora duwé kepinginan kanggo cedhak utawa dadi bagéyan saka klompok sosial, lan luwih milih dhewékan tinimbang bebarengan karo liya-liyane. Iki individu uga akéh kanggo ora nuduhaké émosi kang gamblang, perlu kanggo tresna kurang lan kurang introspéksi.

## Sabab 
Penyebab kelainan iki isih durung dingerténi lan uga ana hubungané karo *skizofrenia*.  Kelainan kapribadèn *skizoid* ora bisa dikategorikaké minangka skizofrénia amarga ora nyebabaké pemisahan saka réalita (ing sajroning halusinasi utawa delusi) kang biyasane ana ing wong *skizofrenia*.  

## Gejala 
Biyasané wong kanthi gangguan kapribadén *skizoid* bakal katon piyambak lan kapisah, supaya aktivitas sosiyal kang mbedhakaké émosi émosional karo wong liya lan ora pengin utawa ora bisa seneng sesrawungan, sanajan karo anggota kulawarga.  

## Perawatan (terapi) 
Wong kang duwéni kelainan kapribadén iki ora njaluk perawatan utawa térapi.  Mulané, iku angel sumurup carane langkah-langkah térapi efektif, umpama anggoné ngomong uga ora éféktif.  Iki amarga wong kang kelainan iku  kangélan mbentuk komunikasi karo terapis.  Salah siji pendekatan kang bisa mbantu ngobati yaiku ngurangi kabutuhan kepekaan emosi utawa intimasi ing individu.  Individu sing nduweni gangguan kepribadian *skizoid* biyasané nggawé hubungan apik tanpa fokus ing kepekaan émosional.  Iku apik kanggo nuwuhake hubungan  fokus ing karya, aktivitas intelektual lan pangarepan.  

## Referensi
Kimchi jjigae

**Kimchi jjigae** yaiku panganan Korea kanthi bentuk sup pedhes kang digodhog ing panci karo kimchi lan banyu lombok saka kimchi.  Sup iki ngandhut sayuran ( sawi putih, loncang ), tahu , lan panganan laut utawa daging babi .

Kimchi jjigae yaiku olah-olahan kang asring digawé  wong Koréa ing omah minangka lawuh kanggo mangan sega. Bahan kanggo sup gampang dientukaké, lan ora angèl.  Kimchi kang wis kecut ngasilaké sup kanthi aroma kang kuwat lan biasané luwih énak.  Wong kang dodol Kimchi umumé mbedakaké antarané kimchi anyar lan kimchi kecut kang wis di fermentasi manèh.

Sup iki disedhiyakaké ing tengah-tengah meja kanthi bebarengan karo panci lan banchan .  Panci biasané cukup gedhé kanggo sup kang cukup didhahar bebarengan wong loro utawa luwih.  Ing restoran, sup iki disedhiyakaké ing panci keramik ukuran cilik ( *ttukbaegi* , 뚝배기  ) kanggo porsi wong siji.

## Variasi 
Daging babi bisa diganti karo iwak tuna kalèng.  Nalika nggunakaké iwak tuna , sup iki diarani "chamchi kimchi jjigae" ( 참치 김치 찌개  , *chamchi* tegesé tuna).

## Deleng uga 
* Jjigae

## Rujukan 
* 

## Pranala njaba 
*  Resep lan carané gawé Kimchi jjigae
Kimchi-buchimgae

***Kimchijeon*** utawa ***kimchi jeon*** (uga dikenal minangka Kimchi buchimgae [김치 부침개]) (   ) yaiku variasi *jeon* , utawa sajian kang padha karo panekuk Koréa , umumé digawé nganggo irisan kimchi , adonan glepung, lan kadhangkala nganggo sawatara sayuran liyané.  Nanging, daging (daging babi lemah) uga ditambahaké.  Kimchi, acar sayuran pedhes kang dibumbui nganggo lombok lan jeotgal , yaiku bahan utama masakan Korea .  Hidangan kang apik kanggo nggunakaké kimchi tekan mateng.  Kimchijeon asring diakui ing budhaya Koréa minangka hidangan rakyat kelas ngisor yèn sapa waé bisa nggawé kanthi gampang ing omah tanpa anggaran tambahan.

Panganan iki biasané dadi panganan pambuka, cemilan utawa *banchan* ( panganan pendamping ).

Nalika nyiapaké kimchijeon, banyu uyah kanggo kimchi asring ditambahaké, utamané saka *baechu kimchi* , digawé saka kubis Napa.  Banyu uyah mau mènèhi werna abang kanggo adonan nanging ora kanggo rasa pedhes iku dhéwé.  Bebarengan karo Kimchi, disajikaké minangka anju karo minuman beralkohol kaya ta *makgeolli utawa* dongdongju *.*

## Deleng uga 
* Jeon (panganan) 
* Pajeon 
* Bindaetteok 
* Masakan Korea

## Rujukan 
*  Kimchijeon ing kamus Institut Nasional Korea Basa 
*  Jeon ing Doosan Encyclopedia 
*  Mungbean pancake at Doosan Encyclopedia

## Pranala njaba 
* Resep Kimchijeon ing Canada.com 
* Spicy Kimchi Mushroom Pancakes  at NutritionMD.org 
* Kimchi pancakes at New Asian Cuisine 
* Kimchi Pancakes Recipe
Rob Paulsen

**Robert Fredrick** "**Rob**" **Paulsen III** ()) ya iku sawijining pelawak, aktor, lan pembawa acara saka Amérika.

## Cathetan suku
Cheese in the Trap (serial TV)

***Cheese in the Trap*** (      ) ya iku séri tivi Koréa Kidul ing taun 2016 adhedhasar saka webtoon kang jenengé padha disérialisasi déning Naver saka taun 2010 nganti saiki, lan dilakokaké déning Park Hae-jin , Kim Go-eun lan Seo Kang-joon .  Séri tivi iki diterbitaké ing jaringan kabel TVN ana ing Senin lan Selasa kanggo 16 *episode* wiwit tanggal 4 Januari 2016.      

## Jalur swara asli 
### Cheese in the Trap OST Bagian 1 
### Cheese in the Trap OST Bagian 2 
### Cheese in the Trap OST Bagian 3 
### Cheese in the Trap OST Bagian 4 
### Cheese in the Trap OST Bagian 5 
## Rujukan 
## Pranala njaba
Lee Yong-dae

jmpl|**Lee Yong Dae**

**Lee Yong Dae** (lair ing Gwangju, Jeonnam, Korea Kidul, 11 September 1988; umur 31 taun) ya iku atlit badminton kang asalé saka Korea Kidul. Lee Yong Dae duwé jeneng lair Lee Young Dae (이용대). Rangking dunia 46 lan rangking tour dunia 42. Lee Yong Dae iku salah sawijining lègénda atlit badminton ganda putra Korea Kidul kang tekan seprénè isih aktif. Miwiti main badminton nalika umur 8 taun. Lee Yong Dae anggoné namplek nganggo tangan tengen. Alesan Lee Yong Dae milih badminton minangka ulahraga kang disenengi ya iku amarga lumantar badminton dhèwèké bisa ngedhunaké bobot awak. Lee Yong Dae iku salah sawijining atlit badminton kang kerep dadi juwara. Acara kang kerep dijuwarani déning Lee Yong Dae ing antarané kajuwaraan olimpiadhe, kajuwaraan donya, lan Asian Games. Lee Yong Dae uga uwis tau dadi atlit rangking 1 sadonya nalika main dadi pasangané Yoo Yong Seong (Januari 2009). Minangka Brand Ambassador saka Yonex mula rakèt kang dinggo karo Lee Yong Dae ya iku Yonex, ananging uwis tau uga dhèwèké nganggo rakèt Victor kanthi seri Brave Sworld LYD.  Lee yong dae miwiti dadi atlit badminton minangka ganda campuran (2008) bareng karo Lee Hyo-jung. Lee Yong Dae naté mandheg dadi atlit nasional Korea Kidul nalika taun 2017 sawisé main ing Olimpiadhe Rio De Janerio lan main menèh dadi atlit professional ing taun 2018 bareng karo pasangan anyaré ya iku Ki Gi Jung. Lee Yong Dae iku minangka atlit professional wiwit tahun 2005 ana ing acara German Open.

## Data Dhiri 
Lee Yong Dae manggon ana ing Hwasun, Jeonnam, Korea Kidul. Lee Yong Dae duwe akun instagram @leeyongdae_official. Lee Yong Dae dhaup wulan Fèbruari 2017 karo artis Korea Kidul ya iku Byun Soo-mi. Lee Yong Dae lan Byun Soo-mi duwé anak wédok kang lair ing wulan wulan Juni 2017 lan dijenengi Ye Bin. Ing pungkasan taun 2018 Lee Yong Dae mutuské yén bakal pisah karo Byun Soo-mi.

## Main 
Tunggal

Ganda campuran

Ganda putra

## Pasangan 
## Rangking 
## Prestasi 
Ganda Putra

'''Men's Doubles'''

## Rujukan
Bebekan

**Bebekan** yaiku salah sawijiné suket sing ana  ning Jawa. Sejené kuen ana sing ngarani suket pacaran. Miturut K. Heyne, sing ana ning buku *Tumbuhan Berguna Indonesia IV* (Badan Penelitian dan Pengembangan Kehutanan Departemen kehutanan, 1987), suket bebekan iku tanduran seusum.

## Ciri-ciri 
Wujudé wit suket iki manjingé kuat. Wité lempeng lan ngumpul kaya barongan. Dhuwur wiwitané bisa sampé wolung puluh senti. Godhongé cilik-cilik tapi dawa-dawa lan kembangé akèh. Uripé sampé dataran dhuwur kira-kira 1.250 mdpl. Sejené ning Jawa, suket kien uga dikenal ning Sumatera lan Ambon. Ning pulo Jawa akèhé urip ning Jawa Kulon, Jawa Tengah, nanging arang ning Jawa Wétan.

Miturut K. Heyne, biyasané suket bebekan urip ning genah sing rada anyep kaya ning pinggir sawah atawa lemah sing mbanyu. Wong-wong sing genahe parek karo suket mau ndadekaken suket bebekan nganggo empan ingon-ingon. Nanging, amarga suket mau arang urip, dadi ora pati dititèni. Malah, suket bebekan iki dianggep dadi suket sing langka kanggoné lan arang sing weruh.

## Aran désa 
Desa-desa ning Jawa Wétan sing nganggo aran bebekan minangka aran désa yaiku:

# Désa Bebekan, Kecamatan Taman, Kabupatèn Sidoarjo

# 

## Rujukan
Grinting

**Grinting** (basa Indonésia: Tanaman Rumput) niku salah sawiji nama tanduran ingkang cukup terkenal teng dhaérah Jawa. Tanduran niku sami nama kémawon kaya déné tanduran teki, wedusan, lulangan, lempuyangan, lan taksih kathah malih séjéné. Tanduran kang nduwèni daya tahan urip kuat, artiné saged urip teng siti ingkang tandus utawa mangsa rendheng. Asal akaripun taksih wonten teng siti. Amarga niku, tanduran Grinting dering kasebut *kakawatan* (Sunda) utawa *Bermud grass* ingkang tumbuh teng lahan pertanian utawa perkebonan, dados nduwèni resiko angèl dimusnahaken petani. Tanduran niki kedos sami kémawon sareng tanduran ilalang.

Kasebut teng dhaérah séjéné, kang disebut jaman biyèn, jarenipun tanduran Grinting niku sempet dijadiaken kaya déné simbol saking suku Kalang ingkang wonten teng dhaérah Jawa Tengah lan Ngayogyakarta. Konon kasebut, suku niku nduwèni semangat kerja kang duwur, ulet, pinter berhemat, pinter ngolah keuangan, lan nduwèni keahlian bidang kerajinan, pertukangan, lan perdagangan. Amarga iku, suku niku kasebut suku kang kuat kaya déné tanduran Grinting wau.

## Nami-nama désa 
Penjelasan teng duwur wau, wonten nipun contoh nama dhaérah kang kasebut sami nama saking nama tanduran Grinting, yaniku:

# Désa Grinting Kecamatan Tulangan Kabupatèn Sidoarjo, Jawa Wétan
# Désa Curahrinting Kecamatan Mayangan, Kabupatèn Probolinggo, Jawa Wétan
# Désa Grinting Kecamatan Bulakamba, Kabupatèn Brebes, Jawa Tengah

## Rujukan
Glonggong

**Glonggong** teng Jawa yaiku jenis suket sing duwuré kira-kira 2,5–4 m. Wujudé kaya ta gelagah. Anané suket glonggong kien bli nyebar, nanging ana ning genah-genah tertentu. saking kasil penyelidikan K. Heyne dinyatakan bahwa suket glonggong cuman ana ning Sumatera, Jawa lan Sulawesi.

Miturut penelitian K. Heyne teng buku *Tumbuhan Berguna Indonesia I-IV* (Badan Penelitian dan Pengembangan Kehutanan Departemen Kehutanan, 1987) ingkang naminé glonggong teng Jawa yaiku tanduran karo aran latin : *Erianthus arundinaceus*, Namung, sing disebut glonggong ning Sunda aran latiné yaiku *Coix lacryma Jobi fa paliustris.*

Manfaaté suket glonggong kurang ditemukaken maring rayat. Konon, ana sebagian rayat ning Jawa sing nggunakaken batangé kanggo gagang canthing kanggo mbatik. Menawi godong enomé bisa kanggo pakan kewan.

## Aran-aran désa 
Désa-désa teng Jawa Timur/Jawa Tengah/DIY ingkang nggunakaken aran desané karo glonggong yaiku:

# Glonggong Balerejo-Madiun
# Glonggong Dolopo-Madiun
# Glonggong Wanasri-Brebes
# Glonggong Jakenan-Pati
# Glonggong Gondang-Sragen
# Glonggong Nogosari-Boyolali

## Rujukan
Dompyong

**Dompyong** utawa gowok yaiku salah siji aran uwoh uwohan ning jawa. Dompyong nduwèni rong versi aran latin sing beda, yaiku *Eugenia polychepala* lan *Syzygum Polycephalum*. sedangkan ning jawa buah kien uga due beberapa aran, kayadene *gowok, gowak, kupa*, lan *dompyong*. Ning sunda disebut kupa *beunyeur*, lan ning bali disebuté *kaliasem*.  

Baka kondisi normal, wiwitan gowok atau dompyong duwuré rata rata antara 8 sampe 20 meter. Gemang batang esor sekitar 50 sampe 70 cm, uwoh gowok bentuké bunder rada gepeng, cilik cilik lan nggrembel lan kelopak tetep nèmpèl ning bagian ujungé. Warna uwohé ungu peteng lan méngkilap. Daging uwohé werna putih utawa abang rada ungu lan duwèni sari buah sing rasané asem manis rada sepet. Uwoh gowok umumé dipangan seger dadi bahan rujak utawa bahan gawé sirup. 

Gowok cukul bagus ning keduwuran 200 sampé 1.500 mdpl. Ning jaman bengen, gowok akèh ditandur ning pekarangan wiwitan aub auban lan penghias lingkungan. Kayu gowok warnae rada abang lan lumayan bagus kanggo bahan bangunan atawa perabot rumah tangga. Diinformasiaken godhong lan kulit gowok atau dompyong duéni saponin, flafonoida, lan polifenol ning kulit batangé, dadi bisa dimanfaataken dadi obat herbal kanggo ngobati lara maag, kudis, lan gatel-gatel, lan bisa geding kanggo netralaken pengaruh dasbok kenang nenggak alkohol.

## Aran-aran désa 
# Désa-désa ning Jawa Wetan/Jawa Tengah/DIY sing nganggo aran dompyong dadi aran désa yaiku :
# Désa, Dompyong Kec. Bendungan Kab. Trenggalek
# Désa, Logowok Kec. Pohjentrek Kab. Pasuruan
# Désa, Gowak Kec. Lasem Kab. Rembang.

## Rujukan
Kalak

**Kalak** yaniku nama wiwitan ingkang cukup katah teng wewengkon Jawa. Kados déné kalak ( *Pseuduvaria reticulata*), kalak ( *Pseudevaria regusa*), kalak (*Mitrophora pollypyrena*), kalak ( *uvaria rufa*), kalak (*Orophea bexandra).* Sanese  niku wonten malih wiwitan teng Jawa ingkang gadahi nama: *kalak oyod, kalak asu, kalak kambing*, *kalak kunir, kalak lawe, kalak* *lombok, kalak mantang, kalak pacung.*

## Nami-nama dusun 
Dusun- dusun teng Jawa Timur/ Jawa Tengah/ DIY ingkang ngangge nama kalak dados nama dusun yaniku:

1.Dusun Kalak, Kecamatan Donorojo, Kabupaten Ponorogo.

2.Dusun Panggungkalak, Kecamatan Pucanglaban, Kabupaten Tulungagung

## Rujukan
Blembem

**Blembem** niku nama suket teng Jawa,Menurut K.Hayne teng bukuTumbuhan Berguna Indonesia I-IV ( *Badan Penelitian dan Pengembangan Kehutanan,1987* ) nama Blembem ingkang sempet dicatet yaniku, blembem (*Ischaemumaristatum* ), blembem (*Hyhymnenachne amplexicaulis ),* blembem *(Ischaemum rugosum ),* blembem *(ischaemum timorence ),* blembem *(Panicum disthachyum),* Blembem rawa *(hymnenachne amplexicaulis ),* lan blembem watu *(Ischaemum aristatum).*

## Nami-nama dusun 
Dusun-dusun teng Jawa Timur/Jawa Tengah/DIY ingkang ngangge nama blembem dados nama dusun yaniku:

1.Dusun Blembem,Kecamatan Jambon Kabupaten Ponorogo

## Rujukan
Gandu

**Gandu** iku kayané arep  mirip karo wiwitan baujan sing godongé cilik cilik  lan kembangé warna abang umur wiwitan Gandu sampé rongpuluh tahun lan batangé bisa dadi bahan mebel lan bisa dadi macem macem keperluan sejené Wis mekonon wiwitan Gandu bisa kanggo adem adem,bisa manfaat obat  tradisional misalé oyodé ngobati lara weteng carané ngoles bebekan oyod. 

## Aran aran tempat. 
1.Desa Gandu, Kecamatan Bagor, Kabupatén Nganjuk

2.Desa Gandusari,Kecamatan Gandusari,Kabupaten Blitar

3.Desa Gandusari,Kecamtan Gandusari,Kabupaten Trenggalek

4.Desa Gandu,Kecamatan Mlarak,Kabupaten Ponorogo.

## Rujukan
Bedali

**Tanduran Bedali** ning Jawa, miturut penelitian K. Heyne ning buku *Tumbuhan Berguna Indonesia I-V* (Badan Penelitian dan Pengembangan Kehutanan, 1987) ana rong macèm. Yaiku: bedali (*Radermachera gigantea*) lan bedali (*Radermachera glandulosa*). Senajan sèjèn kéloroané yaiku tanduran kayu sing bèngen sempet dienggo kayuné ning masyarakat ségenaé.

Bedali (*Radermachera gigantea*) uga tanduran kayu sing ning Sunda diarani *ki padali*. Duwuré sampè 40 m lan duwèni diamèter 80 cm. Tanduran kién cukul mulai pesisir sampè 1.500 mdpl. Ning sejaraé akèh cukul ning Jawa Tengah lan Jawa Wétan.

Dibéritakéna kayu tanduran bedali iki biasa digawè balok krétég ning jaman béngén. Kualitasé lumayan apik, ora gampang pecah, ora diserang bubuk, tapi ora bébas rayap. Makaè, panggonanané ora dianjuréna génah sing kébuka lan kéna udan atawa panas srèngènegè sécara langsung.

Bedali (Radermachera glandulosa) tandurané sing akéh bèngkok. Pangé cendhèk, duwuré 10-12 m, diamèter tandurané 25-30 cm. Ning Jawa cukul kepencar tekan daratan tengah, luwih kurang 700 m dpl. Konon, ning Jawa Kulon tanduran bedali (*Radermachera glandulosa*) arang ditémoni, namung saktenané ning kana justru akèh uma-uma sederhana sing nganggo kayu kién.

## Aran-arané désa 
Desa-desa ning Jawa Timur/Jawa Tengah/DIY sing nganggo aran Bedali karo aran désa yaiku; 

# Desa Bedali, Kecamatan Lawang, Kabupaten Malang,
# Desa Bedali, Kecamatan Ngancar, Kabupaten Kediri.

## Rujukan
Borang

**Borang** yaiku wiwitan (Trévésia Sundaica), ning Jawa ana uga sing ngarani *gorang**.*** Informasi bab wiwitan kiyen setitik pisan. Miturut penelitian K. Heyne ning buku *Tumbuhan Berguna Indonésia I-IV*  (Badan Penelitian dan Pengembangan Kehutanan Departemén Kehutanan, 1987), dijelasaken yèn wiwitan kiyen nduwèni pang sing eriyen (ana riné).

Wiwitan mau duwuré sampé 8 méter lan garis tengah uwité 15 cm. Ning Jawa bisa cukul duwuré bisa sampé 1.500 méter seduwuré permukaan laut. Ning Jawa Tengah sering ditandur kanggo pager urip atawa rajeg, nanging kayuné méh-méh ora digunakaken ning masyarakat. Miturut Boorsma, godhongé bisa digunakaken kanggo jamu lan ning Bogor wektu jaman bengén kuncup kembangé diadol kanggo lalaban.      

## Aran désa 
Désa-désa ning Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY sing nggunakaken aran borang minangka aran désa, yaiku:   

* Désa Borang Gegeran, Kecamatan Arjosari, Kabupatèn Pacitan

## Rujukan
Bogem

**Bogem** niku nami taneman ingkang wonten teng rawa-rawa pinggir lepen wana bako, bogem sebatan sanès naminipun pidada abrit. Pidada abrit niku sering wonten wana-wana bako ingkang kathah lemahé. Uga sedawané pinggir lepen utawa rawa-rawa ingkang kenging pengaruh rob suruté toya laut. Kembang pidada abrit saged ngebang teng waktu dalu Kembang pidada abrit niku katah ngadung nectar lan disenengi déning kalong uga ngenget. Pidada abrit didahar saged megar sedawané taun, uwohé saged didahar, uga godong ingkang maksi enem saged kangge lalaban. Uwohé saged didahar utawa dimasak kados camuran ulam. Nanging, kajengé kualitasé cendhèk lan saged kanggé kayu bakar.

## Nami-nami dhusun 
Dhusun-dhusun ingkang wonten teng Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY  :

# Bogem, Prgen, Pasuruan
# Bogem Pinggir, Balon Bando, Sidoarjo
# Bogem, Gurah, Kediri
# Bogem, Sampung, Ponorogo
# Bogem, Kawedanan, Magetan

## Rujukan
Banjaran

**Banjaran** jare penelitiané K.Heyne ning buku *Tumbuhan Berguna Indonesia I-IV* (Badan Penelitian dan pengembangan Kehutanan Departemen Kehutanaan, 1987), banjaran  yaniku suket. Ing Jawa ana loro jenis suket sing pada diarani banjaran, yaiku suket banjaran *(Calamagrostis australis*) sering uga diarani *pari* utawa *suket kroncong. Suket kien keetung suket tetaunan,* Duwuré sekitar 15-80 cm. Wit pangé lurus, tapi pugas wité ngelalar ning lemah biasané nyerupai gerombolan dewek ning selipan suket ruwed ning gunung. bengen suket iki akehe cukul ning sedawané wilayah Gunung Pangrango sampe pegunungan Ijèn ning keduwuran 1.500-3.000 mdpl.

Sedangkan sing diarani suket banjaran (*Festuca nubigena*), ana uga golongan sing ngarani *kembalan alas, raman taji*, lan tukatrama. Golongané kuat pisan duwuré antara 

50 - 75 cm. Tandurané akèh ning pegunungan Tawa Tengah lan jawa timur ning keduwuran 2.500-3.000 mdpl, biasané ana ning wit-wit tan cemara ning jaman bengen akèh digunakaken kanggo panganan satokewan, khususé wedhus *(Mahesa)*.

## Aran- arane désa 
Desa-desa ning Jawa Wétan utawa Jawa Tengah utawa Daerah Istimewa Yogyakarta sing gunakaken aran banjaran yaiku :

# Désa Banjaran, Kecamatan Driyorejo, Kabupatèn Gresik
# Désa Banjaran, Kecamatan Kediri, Kabupatèn Kediri
# Désa Banjaran, Kecamatan Taman, Kabupatèn Pemalang
# Désa Banjaran, Kecamatan Bangsri, Kabupatèn Jepara
# Désa Banjaran, Kecamatan Bojongsari, Kabupatèn Purbalingga
# Désa Banjaran, Kecamatan Salem, Kabupatèn Brebes

## Rujukan
Celaket

**Celaket** utawa tanduran **mempulut** *(Chrysophyllum roxburghii)*  yaiku salah sawijiné tanduran kang ana ning Indonésia duwuré bisa tékan 30 (telung puluh) métér lan médelingé utawa garis tengahé bisa sampé 60 (sewidak) sènti méter. Tanduran Celaket cukulé ing pegunungan kang duwuré kurang luwih 1.200 (séwu rongatus) méter. Dadi tanduran celaket akéh gunané kaya déné kayu-kayu séjéné misalé kayu baujan, kayu bendara, kayu jati lan séjén-séjéné. Ana déné pirang-pirang manpaaté misalé bisa kanggo gawé perabotan omah, dorané pacul, gagang kampak, gagang golok, gagang pédangan lan séjén-séjéné.

## Aran-aran désa 
Tanduran Celaket utawa mempulut sekien wis kepanjing tanduran kang wis arang ning Indonésia mulané kudu dijaga lan dilestarikaken utawa katelah karo tanduran kuna. Mulané akéh aran désa ning pulo Jawa kang nganggo aran tanduran Celaket. Ana déné désa-désa sing nganggo aran Celaket, antarané Désa Rampal Celaket, Kecamatan Klojen Kabupatén Malang lan Désa Celaket, Kecamatan Pacét, Kabupatén Mojokerto.
Alas Mangrove Karangsong

**Alas Mangrove Karangsong** (basa Indonésia: *Hutan Mangrove Karangsong*) iku alas *mangrove* lan papan wisata kang kapernah ing Pasisir Karangsong, ing Désa Karangsong, Kacamatan Indramayu, Kabupatèn Indramayu. 

## Wedharan 
Alas kang ambané watara 5,6 Ha iki minangka laladan panyanggan (*buffer zone*) tumrap abrasi saka Sagara Jawa. Laladan kang tinanduran *mangrove* ana ing sungapaning Kali Praja Gumiwang utawa aran Sungapan Song. Alas iki karumat kawit 2008 lan kagolong isih tumuwuh, mula daya resepan karboné isih sedhengan, kang kèhé 19,818 ton C saben hèktare. Alas *mangrove* kang suwéné wis 25 taun lumrahé duwé kandhutan karbon kèhé 182,5 ton C saben hèktare.

## Sajarah 
### Rusaking alas 
Alas *mangrove* Karangsong isih rungkud ing watara taun 1970-1980. Ing taun 1983, rusaking alas wiwit katon sawisé ilèning Kali Cimanuk kaénggokaké ngener Dhusun Waledan ing Désa Lamaran Tarung. Pangénggoké ilèning kali iku njalari Désa Karangsong ora olèh sèdhimèn, kang temahané njalari abrasi.

Aliya saka iku, rusaking alas *mangrove* saya ndadra nalika urang windu dadi trèn ing taun 1995. Kala samana, alas *mangrove* dibabat wong akèh saperlu didadèkaké tambak urang windu. Tundhoné, laladan pasisir ora kaayoman saka alun sagara kang njalari abrasi saya ndadra. Wusana, tambak-tambak urang malah ditinggal wong-wong.

## Pangaji 
Paguyuban kang ngrumat alas *mangrove* iki olèh pangaji loro kang gegayutan karo upayané mulihaké buwengan*.* Pangajiné iku *Penghargaan Penyelamatan Lingkungan* saka Bupati Indramayu lan Raksa Prasada tumrap pawongan/paguyuban kang perduli marang buwengan saka Badan Pengelolaan Lingkungan Hidup Daerah Provinsi Jawa Kulon.

## Rujukan
Dilem

**Wit dilem** utawa tanduran nilam (*Pogostemon sp*)  yaiku tanduran sing wis dikenal lawas ning Jawa. Lamun penganggoné jaman bengén masih setitik . Ning masyarakat tradisional , khususé para mimi , nilam mung dienggo kanggo mbasuh tapih amber mutu batiké awét (ora gampang luntur lan ambuné wangi).

Najan masyarakat tradhisional uga wis weruh yén nilam bisa dimét lengané,tapi umumé isih pratin gawéné, amarga perabotan lan kaweruhan, lan angélé ngedol. Petani luwih milih tanduran sing gampang, najan nilam regané larang.

Persoalané nilam sing ditandur ning Jawa jaman bengén yaiku nilam Jawa ( *Pogostemon heyneatus* ) lan nilam sabun (*Pogostemon hortensis*). Rong jenis iku kandungan lengané masih ning soré nilam Aceh (*Pogostemon cablin)* sing sekiyen akéh ditandur kanggo disuling lengané. Asil gawé tanduran nilam angrupa godhong teles sing dipanen sing bentuké putesan godong, terus dipépé utawa diangin-angin terus disuling.
kanggo ngasilaken lenga nilam sing bagus lan khas yaiku luwih tua wit nilam luwih bagus asilé.

## Nama-nama désa 
Désa-désa ning Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY sing nganggo aran dilem kanggo aran désa yaiku: 

# Désa Kadidalem, Kecamatan Randuagung, Kabupatèn Lumajang.
# Désa Dilem, Kecamatan Kepanjen, Kabupatèn Malang.
# Désa Dilem, Kecamatan Gondang, Kabupatèn Mojokerto.
# Désa Dilem, Kecamatan Kemiri, Kabupatèn Purworejo.

## Rujukan
Gandasuli

**Gandasuli** yaiku salah sawijining tanduran jamu ingkang kalebet keluwarga temu-temuan utawi Zingiberaceae. Tanduran iki hawujud rumpun sing rapet-rapet, duwuré 1,5 nganti 3 m, godhongé temèmplèk ana pelepah sik nyusun "pang semu" lan ora nyabang. Asal tanduran iki saka Himalaya terus ngetan nganti Taiwan; hananging saiki wis sumebar tekan endi-endi. Ing Jawa, tanduran iki ditandur nggo dijupuk rimpang karo kembange.

Kembang gandasuli warni pethak, metu saka pucuk uwit ; ambune wangi nyegrok kayadene mlathi. Kelopak kembangé ana loro, warni ijo awujud kerucut kaya kukusan. Mahkota kembang gandasuli cacahé papat, wujud kaya kupu-kupu lan nempel antara siji lan séjéné. Kembang gandasuli asring dipadhakaké karo kembang kumis kucing.

## Nami-nama désa 
Aran gandasuli uga dinggo jeneng désa, yaiku

# Désa Gandasuli, Kecamatan Gondang, Kabupatèn Tulungagung.
# Désa Gandasuli, Kecamatan Pakuniran, Kabupatèn Prabalingga.
# Désa Gandasuli, Kecamatan Tawangmangu, Kabupatèn Karanganyar.
# Désa Gandasuli, Kecamatan Bulu, Kabupatèn Temanggung.
# Désa Gandasuli, Kecamatan Muntilan, Kabupatèn Magelang.
# Désa Gandasuli, Kecamatan Bobosari, Kabupatèn Purbalingga.
# Désa Gandasuli, Kecamatan Brebes, Kabupatèn Brebes.

## Rujukan
Jembatu

**Jembatu** iku uwoh sing wiwitan Bugang utawa Bulu (*Pallacaly axillaris* ), wiwitané uripé ning daeah sing akeh banyuné contoné ning rawa-rawa, ning émpang-émpang lan pinggir muara laut. Jembatu uwohé kaya kolang-kaling lan bentuké grencean .

## Warnane 
warnae sing masih nom rada kuning baka wis tua warnae coklat, ning jero uwoheputih di pangane rasane manis.

## Rujukan
Kalongan

**Wit kalongan** (*Streculia javanica)* iku isih gegandhéngan bari wit kepuh (*Sterculia foetida)*. Duwur wité bisa sampe 15-20 m, lan amba wité kirang lewih 50 cm. Teng Jawa Tengah lan Jawa Wétan umumé cukul ning dataran ingkang luwih endep ning sor 300 m dpl, tapi ning Jawa Kulon jarang ditemukna.

Ning jaman bengen wijil wit kalongan akèh diadolaken kanggo gawé jamu ingkang diarani jamu *pranajiwa.* Séjéné kalongan (*Streculia javanica),* ana geding wit sing diarani kalong ning Jawa, yaiku kalongan *(Streculia macrophylla).*

Kanggo wit kalongan sing keloro iki duwur wité bisa sampe 20 - 35 m, tapi diamèter wité antara 120-150 cm. Sejen bari wit kalongan sing pertama. kalongan sing keloro iki cukul ng gena sing duwur, antara 1.000 m dpl. Kayuné pada bari kayu wit kepuh, sejerone arti empeng lan kirang apik kanggo digawé bahan bangunan. Ning jaman bengen cuma sering dianggo gawé peti kemas utawi getek. Wijilé biasa dianggo dagang jamu dadi *pranajiwa* tiruan kanggo gawéan jamu Jawa.

## Aran-arané désa 
Desa-desa ning Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY sing dianggo aran kalongan dadi aran desa yaiku :

# Kalongan            Ngimbang           Lamongan
# Kalongan            Purwodadi          Grobogan
# Pekalongan        Batealit               Jepara
# Kalongan            Ungaran Timur   Semarang
# Pekalongan        Bojongsari          Purbalingga

## Rujukan
Janti

**Janti** utawa Jayanti wonten uga kang nyebut giyanti lan kélor wana (alas). Janti akèh ditemokaken ning Jawa lan biasa ditandur ning pekarangan, pembates sabin utawa ning kebon yaiku genah lan pupuk ijo. Tanduran kiyen bisa cukul ning lemah sing panas ning dataran cendhèk sampe 800 mdpl. Tanduran jayanti kepanjing jenis perdu sing nduwèni cabang akèh. Tandurané gelis dhuwur tekan 2–6 m. Pembibitané nggunakaken wijil. Kembang tanduran jayanti warnané kuning lan kepanjing kembang werna-warni wujud lempeng. Uwohé padha karo kacang gantung.

Ing sekabéhé bagian tanduran jayanti olèh dimanfaataken kanggo obat-obatan lan panganan ternak. Godhongé bisa dijangan lan ngobati TBC karo demam. Olahan kulit kayu lan oyoté bisa uga kanggo ngobati angèl nguyuh.

## Aran-arané désa 
Desa-desa ning Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY sing nganggo aran Janti dadi aran désa yaiku:

# Désa Janti, Kecamatan Tarik, Kabupatèn Sidoarjo
# Désa Janti, Kecamatan Tulangan, Kabupatèn Sidoarjo
# Désa Janati, Kecamatan Waru, Kabupatèn Sidoarjo
# Désa Janti, Kecamatan Jogoroto, Kabupatèn Jombang
# Désa Janti, Kecamatan Mojoagung, Kabupatèn Jombang
# Désa Jantiganggong, Kecamatan Perak, Kabupatèn Jombang
# Désa Janti, Kecamatan Papar, Kabupatèn Kediri
# Désa Janti, Kecamatan Tarokan, Kabupatèn Kediri
# Désa Janti, Kecamatan Slahung, Kabupatèn Ponorogo
# Désa Janti, Kecamatan Polanharjo, Kabupatèn Klathèn
# Désa Jantiharjo, Kecamatan Karanganyar, Kabupatèn Karanganyar

## Rujukan
Cemara

**Cemara** *(Casuarina sp)* teng Jawa biasané numbuh atawa diupayaaken teng kalih wawasan. Teng alas manfaaté nganggé wiwitan dilestariaken lan teng kebon atawa plataran griya kanggé wiwitan paésan. Kendalané wonten 70 macem cemara, nanging sing paling kawentar teng Jawa salah sawijiné: cemara ilir, cemara potlot, cemara Norfolk, cemara angin, cemara buya, cemara urang, cemara lilin/pecut, cemara embun, cemara sagara, cemara rentheslan cemara *Chinese golden tree.*

Biasané teng jaman modern wit cemara nambah angsal perhatian saking masyarakat, nanging sing bengen manfaaté cemara Jawa tradhisional teksih diwatesi. Biasané mung kayuné kémawon sing anggo bahan wangunan umah lan kerajinan.

Selewihé maning waktu jaman Walanda, nalika cemara iku ditandur kanggo alas ning gunung, kiyen pada baé karo gunaé pinus, sing getahé kanggo bahan lenga cet. Tapi pemerintah biasané cemara lan pinus iku ngono tanduran paésan ning kota, bisa dadi ana beda antara wong pedésaan lan wong kota. Resiko batin karo cemara bisa sejen karo wit sejené sing bareng urip sedina dina.

## Aran-aran désa 
Contohé désa ning Jawa Wétan lan Jawa Tengah sing nganggo aran cemara wonten sekawan, yaiku:

# Désa Cemara, Kecamatan Suboh ning Kabupaten Situbondo
# Désa Cemarakandang, Kecamatan Kedungkandang, ning Kabupaten Malang
# Désa Gunungcemara, Kecamatan Karanganyar, ning Kabupaten Kebumen
# Désa Cemara, Kecamatan Wonoboyo, ning Kabupaten Temanggung

## Rujukan
Jirek

**Wiwitan Jirek** yaiku salah sawijiné wit-witan sing enten teng Jawi. Jirek/jirek emprit (*Baccaurta jamanica).*Sanèsé ènten malih jirek *(Baccaurea racemosa),* jirek/jirek prit/jirek wolu *(Simlocos fasciculata).* Penamian jirek teng daerah sanesé uga ènten kados teng Sunda lan Minang ènen penamian jirek, yaiku *Baccaurta jamanica***,**

Wiwitan jirek (*Baccaurta jamanica)* kalebu wiwitan ingkang alit paling duwur 10 m. Jirek iku urip teng dataran ikang paling dhuwur saking 800 mdpl. Kabaré kajengé apik kanggé bahan pahatan atanapi ukiran (kerajinan tangan). Teng Sumatera asring didadosaken bahan kanggé damel griya. Wiwitan jirek warna kajengé kuning kecoklatan.

Wiwitan jirek *(Baccaurea racemosa)* tandurané luwih gedhé setitik sareng bunderé rata rata 25-70 cm lan dhuwuré iku dugi 15-25 m.

Wiwitan jirek awale cukul teng tanah jawi lan Sumatera lan selajengé enten sing ngembangna, wiwitan jirek iku kajengé saé kanggé bahan bangunan lan pendamelan perahu.

Wiwitan jirek *(Simlocos fasciculata)* tandurane cilik bundere kira kira 20 cm. Tinggine sampe 15 m, wiwitan niku tersebar teng Jawi dugi dataran sing duwur kirang langkung 1500 mdpl.

## Aran-aran désa 
Teng Jawi kajengé jarang dienggo, nanging teng dhaerah sanèsé didadosaké bahan pendamelan perkakas umah atanipun dapur, kados ukiran patung lan peralatan sing cilik liyané.

Jeneng Desa sing teng Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY sing nganggé aran jirek yaiku:

# Jirek Mas, Cerme, Bondowoso
# Kalijirek, Kebumen, Kebumen

## Rujukan
Keji

**Keji** (*Strobilanthes crispus*) cukup dikenal ing Jawa minangka tanduran atanapi wiwitan Obat. Ing sajroné basa lokal Jawa, ana kalangan sing nyébut kèji béling lan ana sing ngarani: *ngoklo*, è*nyah kilo*, *kaci béling*. lan ning Sunda kasébut *picah béling.*

Kèji béling iku tanduran semak sing dhuwuré nyampé 1-2 m. pangé beruas, wujudé bundér, rambuté kasar lan warnané ijo. Cabangé ngelampréh ning lèmah lan métu sing oyod sèbabé bisa dipisahakén sing tanduran èmboké. Tanduran kién uga gampang cukul ning lèmah ning subur, rada kélindung ning lahan jaba. Cukul ning lémah sor lan lémah duwuré 1.200 mdpl. Ning Jawa, tanduran iki akèh cukul ning désa, lan kémbang dadi sémak. Dicangkokaké nggunakakén wijil lan sték.

Kabaré zat Kalium sing ana ning wiwitan iki nyébabakén diuretik, lan bisa ngeleburakén watu sing ngébentuk sing uyah kalsium oksalat ning kantong èmpédu, kantong uyuh lan ginjel. Cara nggunakakéné karo nginung banyu godogan kéji beling sécara teratur ning waktu tertentu. Godong kéji bisa digunakakén ènggo lalaban. Godong kéji bisa digunakakén enggo gatél-gatél kéna ulér wulu atanapi dicokot lamuk lan dicokot sémut. Kèji béling uga diwéruhi ngandung polifénol, katékin, kaféin, tanin, lan vitamin.

## Aran-Aran désa 
Désa-désa ning Jawa Wetan/Jawa Tengah/DIY sing nggunakaken aran kéji kanggo aran desané contoné:

# Désa/Kelurahan Keji, Kecamatan Unggaran Barat, Kabupatèn Semarang.
# Désa/Kelurahan Keji, Kecamatan Muntilan, Kabupatèn Magelang.

## Rujukan
Dlimas

**Dlimas** *(Acrocarpus fraxinifolius)*  yaiku salah sawijining wiwitan sing langka ning Jawa. Wiwitan iki sékiyèn ana ning kebon tèh Médini, Kècamatan Limbangan, Kabupatèn Kendal (1971-1975). Wiwitan dlimas wau anané ning tebing jurang berbatesan karo utan lindung lan dhuwuré kurang luwih 35 m. 

Miturut K. Heyne ning buku *Tumbuhan Berguna Indonesia* I-IV (Badan Penelitian lan Pengembangan Kehutanan Departemen Kehutanan, 1987), yèn wiwitan dlimas iku dhuwuré kurang luwih 50 m, diamèter 4 m lan anané ning dataran 1.200 mdpl. Werna kayuné coklat tuwa, alot, lan bisa nggango gawé omah.

## Nama-nama dhusun 
Arané wiwitan dlimas ana ning arané désa yaniku 

# Désa Dlimas, Kecamatan Cèpèr, Kabupatèn Klathèn. 
# Désa Dlimas, Kecamatan Tegalrejo, Kabupatèn Magelang. 
# Desa Dlimas, Kecamatan Banyuputih, Kabupatèn Batang.

## Rujukan
Bugang

**Bugang** artiné yaiku kembang sing cukul ning tanduran perdu, cukulé ngadeg tegak nalika isih enom duwèni rambut sing alus ning cukulané. Ning Sumatera, uwong-uwong Melayu nandur *kayu gambir,* sejen maning wong Sunda nandur kembang bugang*.*

Sanajan wis sué ana ning pulau Jawa, masyarakat umum durung akèh ngenal tanduran iki kepanjing ana kegunaané kanggo manungsa. Mung baé, ana sebagéan ning daérah tertentu, kayané wis ngerti, lan weruh manfaat lan gunané, mulané aran tanduran iku asring dadi aran panggonan.

Aran kembang bugang (*Clerodendron calamitosum)* sampai sekien ana wong sing durung weruh. sejeroé informasi, keanané mung bisa dicatét minangka "tanduran liar". Artiné durung ngalami pembudidayaan intensif lan terus-terusan. Sawisé muncul éra pengobatan herbal sing sumberé saka tanduran, potensi kembang bugang mulai diwerui maning.

Keakehan tanduran iki bisa kanggo wijil atawa steak gagang. Ngrumaté ora angèl. Perlu nyiram sing cukup, perlu dijaga kedik kelembaban lemah lan ngupai pupuk dasar. sebagian tanduran sing digunaaken yaiku godong lan akaré. sing hasil penelitian laboratorium olih-olihe data bahwasane kembang bugang ngandung akehe bahan kimia, kaya saponin, flavonoid, polifenol, alkaloid, lan kalium.

## Aran Genah 
Désa-désa ning Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY sing nganggo aran bugang aran désa nyaiku:

# Desa Bugangan Kecamatan Semarang Timur Kabupaten Semarang
# Desa Bugangan Kecamatan Kedungwuni Kabupaten Pekalongan

## Rujukan
Bibis

**Bibis** iku aran wit-witan sing ana ning daèrah Jawa. Jarè penelitiané K.Heyne ning buku *Tumbuhan Berguna Indonesia I-IV* (Badan Penelitian dan Pengembangan Kehutanan Departemen Kehutanan, 1987), iku tanduran sing aran latiné *Carallia lucida.* Ana maning tanduran sèjèné sing diarani bibisan *(Maba buxifolia).*

Wit bibis iku wis kepanjing tanduran sing langka ning Jawa. Wis arang ana sing weruh, beli dibudidayakaken, akhiré masyarakat klalen. Ana cerita yèn wit bibis *(Carallia lucida)* ana sing ngarani *krincing*, menawi wit gedhé sing dhuwuré bisa sampé 35 m. Pangé bisa sampè 60 cm. Wit iki ananè ning dataran sor 400 dpl. Kanggo kekhususané beli kecatet ning peneliti.

Mung dikabaraken ning Sumatra kayu bibis bisa dienggo kanggo kebetahan. Kayuné wernané abang tuwa, abot, lan lumayan bagus. Beli gampang retak lan kuat nahan satokéwan lan biasa dienggo kanggo tiangé umah atawa umah panggung.

## Arané désa 
Désa-désa ning Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY sing nganggo aran Bibis/Krincing yaiku:

## Rujukan
Jipang

jmpl|wujud saka Jipang utawa Labu Shiam
**Jipang** (ꦗꦶꦥꦁ) utawa labu shiam (*Sechium edule*) kelebet teng keluargi *cucurbitaceae*, sami uga kados bonteng lan Melon. Tiang Indonésia nepangaken dados labu shiam keranten wiwitan niki sengiene ditekaaken saking Walanda saking shiam (Thailand).  

Jipang uripe mrambat teng lemah utawa utawa manek lan biasa ditandur teng pekarangan klawan nyukani *anjang-anjang* utawa rambatan. Daerah ingkang cocok kang nandur labu shiam kinten-kinten teng keduwuran 200–1000 m dpl. Woh-wohané gumantung, wujudé godong kados segitelu lan nampak duwuré berbulu. Sewentawis ingkang saged didhahar yaniku uwoh lan pucuk enomé.

Labu shiam niki katah ingkang nyenengi saking tiang katah utawa rayat. Dados katah kang nyuwun teng peken lumayan duwur. kebukten.

Nanging, selami niki tetanduran jipang dèrèng kathah. Artosipun, nembé ditandur secara dewek-dewek. Khususipun kanggé para petani cilik/alit teng pedesaan.

## Aran-aran désa 
Desa ing Jawa Wétan lan Jawa Tengah, Panagara Mirunggan Ngayogyakarta ingkang damelaken nama Jipang dados nama désa yaniku:

# Jipang, Cepu, Blora
# Jipang, Penawanngan, Grobogan
# Jipang,  Bantarkawung,  Brebes
# Jipang, Karangwelas,  Banyumas
# Jipangan, Banyudono, Boyolali

## Rujukan
Kemadu

**Kèmadu** yaiku wiwitan kemadu (La*portea sinuata)* ning Jawa luwih ngenesaken tinimbang ilalang lan latèng sing dianggap ora ana gunané lan gawé bahaya ning wong. Godhong kemadu duwèni lugut (miang) lan baka ngenani kulit daging wong bisa nimbulakèn bintik-bintik abang uga rasa panas lan gatel banget. Sapa waé wong sing wis tepung wiwitan kièn lan nanggui ning tèmpat cenderung matekaken ning waktu kuèn uga.

*Kèmadu, kèmadu kèbo, kemaduh, kèmladu, kèmlado,* lan *kèmado.* Wiwitan iki dhuwuré bisa tekan 10 m lan gedhé batangé kira kira 50 cm. Bentuk godhong iki kaya tembako, nanging luwih cilik permukaané ijo nglinyar. 

Diceritakaké yèn kemadu akèh sing nemokaké ning pinggir kali lan semak belukar, nanging sing nulis delengaken dewek yèn kemadu kebo olih uga ning kebon tèh sing dhuwuré 1200 mdpl. Akèh kasus sing kena sengatan godong kemadu iku awité genang ora tepung ora nyangka godhong kemadu sing kedelengé padha karo wiwitan sejené malah nyimpen sengatan ampuh.

## Aran-aran désa 
Désa-désa ing Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY kang ngginakaken nami Kemadu dados nami désa yaniku:

1.Désa Kemaduh, Kecamatan Baron, Kabupatèn Nganjuk

2.Désa Kemadu, Kecamatan Sulang, Kabupatèn Rembang

3.Désa Kemaduh Batur, Kecamatan Tawangharjo, Kabupatèn Grobogan

4.Désa Kemadu Lor, Kecamatan Kutoarjo, Kabupaten Purworejo

## Rujukan
Bulung

**Bulung** yaiku tanduran kang umumé cukul ana ning alas mangrove utawa dhaérah rawa-rawa. Ning Kabupatèn Indramayu, tanduran iki diarani daon utawa jembatu. Tanduran  bulung akèh gunané, contoné ning masyarakat godhongé digawé dadi welit utawa kajang sing biasa didadekaké payon omah. Wohé diarani jembatu sing biasa digawé inuman seger sebab rasané kaya dugan utawa kelapa enom. Godhong sing enom umumé digawé kelobot, yaiku sewisé diguwang bitingé kari lembarané sing diarani klobot terus dipépé lan dikethok seukuran kanggo nglinting rokok. Kegunaané sing sejen yaiku blukang kulité bisa digawé klasa sing diarani klasa kulitan.

## Aran désa 
Désa-désa ning Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY sing nggunakaken aran Bulung minangka aran désa yaiku:

# Bulucangkring,  Kecamatan Jekulo, Kabupatèn Kudus
# Bulung Kulon, Kecamatan Jekulo, Kabupatèn Kudus
# Bulungan, Kecamatan Pakisaji, Kabupaten Jepara

## Rujukan
Kejawan

**Suket Kejawan** (*Panicum crus galli*) kuwé salah sijiné wit witan sing wis suwé ana ning tanah Jawa. Malah ana wong sing nafsiri, ndéan aranan suket kuwe nduwe hubungan khusus karo legenda tanah Jawa. saliane kue, Aran suket Kejawan mirip karo aran Bondan Kejawan putrane raja Majapahit sing ninggalaken petilasan ning akéh tempat ning Jawa. Suket Kejawan ya wis sempet lumebu ning cerita pewayangan ning lakon *Pikukuhan* nalika Dewi Umayi nggoleti Bathara Guru.

Ning dhaérah Sunda, suket Kejawan kasebuté *jajagoan, jagoan,* lan *gagajahan.* Ning Madura arané *jembawan.* Suket kiyé uripé mung samusim, ngadeg, lan batangé akéh. Duwuré bisa nganti 1,5. ning daerah Jawa suket kiyé bisa tukul nganti saduwuran 1,200 m ning duwure laut (DPL). Atawa sampe anane sawah sebabe suket kuwé uripe ning pinggir-pinggir sawah. ning dunia pertanian suket Kejawan kué dinilai kaya gulma sebabé dadi gangguan sing serius maring wit witan pokok liyané sing kanggo usaha, misale pari. Saliané kué, amarga cepet akéhe suket kue   bisa dadi suket kué nutupi pekarangan kita. menurut cerita ari suket Kejawan ora dirawat, duwuré bisa nganti pada karo atawa ngelewihi pari. Jaréne, ésalah sijiné usaha kanggo menahan uripe suket kué nganggo cara dikeringkan pekarangan supaya wijil karo akare kering lan mati.

## Aran-aran désa
Desa-desa ning Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY sing nganggo aran Kejawan dadi aran desa kaya:

# Désa Kejawan, Kecamatan Grujugan, Kabupatèn Bondowoso
#Désa Kejawan. Kecamatan Tegowonu. Kabupatèn Grobogan.

## Rujukan
Bantengan

**Bantengan** yaiku wit-witan kang diarani bantèngan ing Jawa. Miturut kasil penelitiané K. Heyne, ing buku *Tumbuhan Berguna Indonesia I-IV* (Badan Penelitian dan Pengambangan Kehutatan Departemen Kehutanan, 1987), ana telung macem, yaiku bantèngan (*Vitis Adnate*), bantèngan (*Vitis arachnoidea*) lan bantèngan (*Vitis lancolaria*).

Bantèngan (*Vitis adnate*) iku wit-witan perdu kang ngrambat. Dawané 5-10 mèter. Miturut Rumphius, wité nduwèni keunikan sing sèjén déwé. Yèn diluk muni gemratak, tapi bli semplak. Oyoté bisa kanggo obat watuk, godhongé bisa kanggo ngobati wudun.

Bantèngan (*Vitis arachnoidea*), padha karo wit-witan perdu sing ngerambat. Dawané 2-10 mèter semebar ning Jawa, ning genah 400 mèter seduwuré sagara (mdpl). Wohé legi rada sepet, lan yen dipangan gawé gatel teng cangkem. Ing jaman mbengen, bantèngan dipakanaken bèbèk ambir ndogé akèh.

Bantèngan (*Vitis lancolaria*) uga sawijiné perdu kang ngrambat, dawané 5-15 mèter. Uga nyebar ing sakabèhé Jawa teng ganeh 1.500 mèter seduwurè sagara. Teng wong kuna, godongè kanggo ngobati kelurut, uga bisa kanggo lara watuk.

## Aran-aran désa 
Désa-désa teng Jawa Wétan, Jawa Tengah lan Daerah Istimewa Yogyakarta, kang nganggo aran bantèngan dadi aran désa, kayadéné,

# Désa/Kelurahan Bantèngan, Kecamatan Bandung, Kabupatèn Tulungagung.
# Désa Bantèngan, Kecamatan Wungu, Kabupatèn Madiun,
# Désa Bantèngan,Kecamatan Karanggedè, Kabupatèn Boyolali.

## Rujukan
Baros

**Baros** iku aran wit-witan. Ning Jawa, sing dasaré penelitian K. Heyne ning buku *Tumbuhan Berguna Indonesia I-IV* (Badan Penelitian dan Pengembangan Kehutanan Departemen Kehutanan, 1987), ana papat. Baros *(Garcinia celebica)*, baros *(Garcinia dulcis)*, baros *(Michelia velutina)*, lan baros *(Magnolia blumei)*. Sedengané miturut vérsi séjéné, baros yaiku aran lokal wit, sing nduwèni aran latin *Manglieti glauca*.

Gambaran umum wit baros, dhuwuré bisa nyampé 15 m. Tapi, ukuran tengah wité mung kira-kira 30 cm. Kayuné rada alot lan ning Sumatera sering digawé kanggo gagang kampak. Selanjué baros (Garcinia dulcis), arang-arang dibudidayakaken ning Jawa lan wohé asring digunakaken kanggo panganan. 

## Aran-aran désa 
Désa-désa ning Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY sing nggunakaken aran baros minangka aran désa yaiku:

# Kalibaros, Pekalongan Wétan, Pekalongan
# Baros, Ketanggungan, Brebes

## Rujukan
Dandang gendis

**Dandang gendis** iku salah sawijiné wiwitan sing katah manfaaté, nanging punika déréng sedanten ngenal manfaat lan wiwitané, utamané élmu kaweruhan sedanten maksih sederhana lan déréng wonten téknologi bungkus ingkan saé, séjéné niku masyarakat maksih kebates sakitipun.

Wiwitan niku arang dititéni contoné wiwitan Dandang Gendis (*Clinacanthusnutans*) salah sawijiné naminé unik kanggé tiang Jawa, wiwitan niki sampun dikenal kasiaté kanggé obat/jamu, namung tiang Sunda nyukani nami wiwitan niku Ki Tajam. Wiwitan niki seleresé katah kasiaté namung punika dhaérah liané boten dikenal dianggepe wiwitan boten wonten kasiaté.

Sedereng ditandur katah,wiwitan niki ditemuaken teng alas-alas Asia terutama teng Thailand, alon-alon wiwitan Dandang Gendis mulai dikenal lan terkenal amarga katah sing kena penyakit kencing manis atawa gendis getih teng Indonésia..

Wiwitan niki seleresé tanduran perdu lan wiwitané ngadeg lurus, miturut penelitian patra dandang gendis kathah unsur kimia, yaiku saponin, polifenol, alkaloid, sari lisa lan rasanipun pait lan mambu aromatris.

## Nami désa 
Désa-désa ing Jawa Tengah, DIY, lan Jawa Wétan katah sing muliaaken nami Dandang Gendis kanggé nami désa diantawisé:

# Désa Dandang Gendis,Kecamatan Nguling, Kabupaten Pasuruan,Propinsi Jawa Wetan.
#Desa Lamaran Tarung, Kecamatan Arahan, Kabupatén Indramayu

## Rujukan
Kemloko

**Kemloko** utawi **kemlaka** *(Phylianthus emblica)* iku uwit sing ngasilna buah kemloko utawi ugi kanaman buah Melaka utawi malaka. Uwit malaka utawi Melaka utawi kemloko mirip uwit cerme nanging luwih gedé lan kaliyan duwure 15 meter. Batang uwit kemloko jejeg, bunder, arupi coklat kepethakan.

Sekar arupi kuning keijaman lan kelompok ning *kelek* ron. Buah malaka mirip buah cerme lan bentuke luwih bunder. Werninipun kuning keijaman utawi kecoklatan. Raosipun masam mawi semu getir. Konon, macem-macem uwit malaka utawa kemloko (akar, ron, macem-macem buah, wiji) akar saged dipunginaken dados badhé jampi tradisional.

Dipunprunguaken, buah malaka dipunginakaken dados jampi herbal konjuk bentuk rahan, demam, toyan manis, sariawan, ugasakit untu. ronipun nggina nkonjuk njampeni udun uga eksem. Sawegaken akare saged dipungiakaken njampeni watuk rah, radang usus, sakit lambung, tekanan rah igil.

## Nami-nami dhusun 
Dhusun-dhusun ing Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY ingkang ngginakaken name dados dhusun yaiku:

# Dhusun Mlokorejo Kecamatan Puger Kabupatèn Jember
# Dhusun Kemlokolegi Kecamatan Baron Kabupatèn Nganjuk
# Dhusun Kemloko Kecamatan Ngglegok Kabupatèn Blitar
# Dhusun Mlokomanis Kulon Kecamatan Ngadirojo Kabupatèn Wonogiri
# Dhusun Mlokomanis Wetan Kecamatan Ngadirojo Kabupatèn Wonogiri
# Dhusun Kemloko Kecamatan Godong Kabupatèn Grobogan
# Dhusun Kemloko Kecamatan Kranggan Kabupatèn Temanggung
# Dhusun Kemloko Kecamatan Tembarak Kabupatèn Temanggung

## Rujukan