open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Toy Story 4

***Toy Story 4*** iku sawijining filem animasi komputer 3D saka Amérikah Sarékat prodhuksi Pixar Animation Studios lan dirilis ing biyoskup déning Walt Disney Pictures tanggal 28 Juni 2019. Film iki ya iku nomer katelu saka séri filem *Toy Story*.

Para paraga sadurungé uga mèlu ngisi swara filem iki, kaya ta Tom Hanks, Tim Allen, Joan Cusack, Annie Potts, Don Rickles, Estelle Harris, John Ratzenberger, Wallace Shawn, Jeff Pidgeon, Jodi Benson, Tony Hale, Keegan-Michael Key, lan Jordan Peele.

## Réferènsi
Alex Trebek

**George Alexander** "**Alex**" **Trebek** ()) ya iku sawijining pelawak, aktor, lan pembawa acara saka Amérika.

## Cathetan suku
Ram Soraya

**Raam Lalchand Pridhani** (bahasa Punjabi: ਰਾਮ ਲਾਲਚੰਦ, uga dikenal kanthi jeneng **Raam Soraya** nanging kerep kali ditulis minangka **Ram Soraya**, lahir ing Surabaya, Indonesia, 4 November 1949) iku salah sawijining pengusaha lan produser film saka Indonesia. Dhèwèké dadi produser film produksi Soraya Intercine Films. Dhèwèké uga salah sawijining alumni saka Institut Teknologi Sepuluh Nopember.
## Pranala luar 
* Ram Soraya dalam Film Indonesia 
*
Sumur Gumuling

**Sumur Gumuling** ya iku panggon kanggo ibadah utawa kapentingan religius ing jaman biyèn. Ing yasan kasebut ana mihrab utawa panggonan pangimaman kang ukurané 1,0 m x 3,50m. Yasan kuno iki wis ana wiwit 200 taun kepungkur. Sumur Gumuling uga masjid ngisor lemah kang nduwèni akèh kaajaiban. Sumur Gumuling iki dadi salah sijining yasan kang isih ana ing Tamansari. Sumur Gumuling iki minangka masjid ing éra Sri Sultan Hamengkubuwana I lan II.

## Pernah 
Sumur Gumuling iki ana ing sisih kulon Pulo Kenanga lan biyèn ana ing tengah-tengah banyu segaran. Saka Pulo Kenanga tumuju ing Sumur Gumuling bisa liwat dalan ngisor lemah ing sisih kulon, liwat lawang yasan kang bentuké pesagi nganggo kusèn kayu lan madep kidul. Nanging, saiki dalan ngisor lemah ora bisa diliwati amarga rusak lan ana parit saluran banyu anyar (kang digawé déning Pamarèntah Walanda) saka sisih lor utawa pusat kutha kang motong yasan urung-urung kasebat.

## Gerbang Sumur Gumuling 
Lawang kanggo tumuju ing Sumur Gumuling ana loro, ya iku sisih wétan lan kulon. Lawang sisih kulon wis ambruk, saéngga kanggo lumebu Sumur Gumuling liwat sisih wétan. Jaman biyèn, supaya bisa lumebu lawang sisih wétan iki kudu liwat pelataran Pulo Kenanga sisih kulon. Èmpèring pelataran gerbang dipager nganggo motip lengkung *berprofil* lan lawang kanggo lumebu diganepi nganggo trap kang bentuké lengkung kurawal. Saka gerbang medun liwat trap ukurané 15&nbsp;cm x 50&nbsp;cm lan lumebu tumuju urung-urung utaw dalan ngisor lemah kang ambané 2,80 m. Ing taun 2001, dilakokaké rénovasi lan pemugaran déning Dinas Pendidikan dan Kebudayaan, Propinsi Daerah Istimewa Yogyakarta. Pemugaran dianakaké kanggo njaga kekuatan panyangga payon bagian njero nganggo wesi ekspose kang modèlé kaya rel.

## Bentuk Yasan 
Yasan Sumur Gumuling iku bentuké bunder lanté loro. Lanté kapisan ana ing ngisor lemah, saéngga bagian njaba tanpa ventilasi. Ventilasi kanggo pencahayaan kang asalé saka bagian njero, amarga bagian sisih njeroné tarbuka. Lantai siji ana wolung lawang kang nyambungaké blumbang kang bentuké bunder kaya sumur ing bagian tengah kang jeroné 146&nbsp;cm. Kanggo tumuju ing lante loro, ana andha panyambung kang ana ing nduwur blumbang. Bagian yasan iki biyèn ana ing nduwur permukaan banyu lan bagian njaba uga ana jendhela kang cacahé wolu.Bagian payon bentuké lengkung nganggo plèster motip sirap. Saiki kondisi saka sawatara bagian ana kang ambruk, ya iku sisih wétan lan lor. Endheg-endheg diplèster rata kaya ta bentuk lengkungan payoné. Filosofi saka yasan Sumur Gumuling kang yasané ing njero lemah ya iku dadi pralambang manungsa kang diciptakaké saka lemah lan bali menyang lemah.

## Rujukan
Widya Saputra

**Widya Saputra** (jeneng lengkap: **Widyaningrum Surya Nugraha**, lair tanggal 26 Februari 1985 ing Cimahi, Indonesia) yaiku presenter TV Indonesia. Wiwit taun 2006, dhèwèké uga dikenal minangka presenter MotoGP World Championship ing Trans 7. Ing sasi April 2010, dhèwèké dadi presenter Metro TV kanggo program berita olah raga, MetroSport.
## Cathetan suku 
## Pranala luar
*Widya Cat Lady di Twitter
Taun lumrah kawiwitan ing dina Akad

**Taun lumrah kang kawiwitan ing dina Akad** iku taun kang dudu taun wuntu utawa taun kang cacah dinané 365 kang wiwit ing dina Akad, tanggal 1 Januwari, lan wekas ing dina Akad, tanggal 31 Dhésèmber. Kurup dhominisé (*dominical letter*) ya iku **A.** Taun mangkéné kang kalakon mentas baé ya iku taun 2017 lan kang bakal kalakon sadhéla manèh ya iku taun 2023 miturut panaggalan Grégoriyus, utawa taun 2018 lan 2029 miturut pananggalan Juliyus kang wis ora kaanggo. Taun apa baé kang wiwit ind dina Akad, Senèn, utawa Selasa mesthi nduwé dina Juwumah tanggal 13 cacah loro. Dinané kalakon ing sasi Januwari lan Oktober .

## Réferènsi
Andi AW. Masry

**Andi AW.**  **Masry**  (lair 25 Juni 1970 ing Pinrang, Sulawesi Kidul) yaiku perancang grafis, perancang huruf lan insinyur sipil Indonesia. Dhèwèké  uga sinau babagan lukisan, ilustrasi, lan karya tipografi wiwit sekolah dasar. Sanajan Andi ora sinau ing pendidikan formal ing bidang tipografi, dhèwèké wis bisa nggawé karya-karya tipografi sing diakoni minangka kualitasé. Dhèwèké uga nyambut gawe kanggo perusahaan huruf saka Eropa, Linotype lan kalebu ing daftar perancang huruf perusahaan sing paling apik.  Kajaba iku, dhèwèké uga nduweni perusahaan huruf dhewe in Indonesia sing jenenge Campotype.  Kaloro desain huruf sing kondhang yaiku *Coomeec* lan *Fruitygreen* .

Desainer huruf sing ngilhami Andi yaiku kalebu Prof.  Hermann Zapf , Robert Slimbach , Adrian Frutiger , Akira Kobayashi lan Carl Cosgrove .

## Pakaryan 
Sawetara pakaryan foné kaya ing ngisor iki:

* Column Sans 
* Coomeec 
* Nitahake 
* F tilted 
* Garuda 
* Geegantic 
* Ogi Cappo 
* Creep up 
* Slantblaze 
* Timesquare

## Pranala njaba 
* Andi AW.  Masry - Linotype 
* Andi AW.  Masry - Luc Devroye 
* Andi AW.  Masry - Museum Klingspor

## Catetan sikil
Tetunggangan

[jmpl| [Bis minangka rupa tetunggangan kang lumrah kaanggo ing bebrayan agung. ]]
**Tetunggangan** iku mesin kang ngangkud wong utawa barang. Kang kalebu tetunggangan ya iku grobag, pit, tetunggangan montor (pit montor, mobil, prahoto, bis), tetunggangan ril (sepur, tram), wahana banyu (kapal, prau), tetunggangan ampibi (*screw-propelled vehicle*, *hovercraft*), wahana gegana (montor mabur, hèlikopter) lan wahana antariksa.

Tetunggangan dharat kapantha miturut carané nglakokaké lan saranané lumaku ing lemah: rodha, trak, ril, utawa seki.  ISO 3833-1977, minangka bebaku, uga kaanggo ing pranataning manéka nagara, saperlu dadi jujugan ing sesurupan babagan jinis-jinis tetunggangan dalanan, tembung-tembungé lan wedharané.

## Réferènsi
Kintsugi

jmpl| Pinggan keramik gawéan tangan lan diwarnani uga sarana tangan iki pecah nalika ditunu. Pinggan iki banjur didandani sarana Kintsugi. |al=
, uga ingaran , iku kagunan saka Jepang kang wujudé ndandani barang balapecah (*pottery*) kang rusak nganggo laka (*lacquer*) kang diwuwuri utawa dicampuri emas, pérak, utawa platinah bubuk. Cara ndandani mangkono mirib karo cara *maki-e* .  Minangka filsafat, kagunan iki ndeleng yèn rusak lan didandani iku minangka péranganing sajarah saka siji barang lan ora kanggo nyamun. 

## Réferènsi
Grumpy Cat

**Tardar Sauce** (lair tanggal 4 April, 2012), utawa uga kondhang kanthi jeneng **Grumpy Cat**, iku sawijining kucing kang dadi sélébriti internèt saka Amerika. Dhèwèké kondhang amarga ulaté kang tansah katon mangkel, sing dijalari kondhisiné dhèwèké sing rada béda karo kucing liyané, ya iku anané [./https://en.wikipedia.org/wiki/Malocclusion *underbite*] lan kalainan kucing cébol (*feline dwarfism*). Dhèwèké dadi kondhang sawisé fotoné dhèwèké dimot ing sana Reddit ing tanggal 22 September 2012 déning sawijining panganggo Reddit, Bryan Bundesen, sedulur lanangé Tabatha Bundesen, sing nduwèni Tardar.  Dhèwèké dadi rujukan mémé ana ing internèt, lan fotoné didadèkaké bahan kanggo nggawé gambar-gambar kang ngamot teges négatif lan sinis.

## Rujukan
Dina Basa Ibu Nagarantara

**Dina Basa Ibu Nagarantara** (cara Inggris: *International Mother Language Day* (IMLD)) iku dina pangargyan taunan kang katindakaké ing saindenging jagat ing tanggal 21 Fèbruwari kanggo nuwuhaké panggrahita (*awareness, kesadaran*) tumrap manéka rupaning basa lan budaya lan manuhaké multilinguwalisme. Dikukuhaké UNESCO ing tanggal 17 Nopèmber 1999, dina pangargyan iki resmi diakoni Majelis Umum Pasarékatan Bangsa-Bangsa nalika ngepyakaké taun 2008 minangka Taun Basa Nagarantara. Gagasan bab Dina Basa Ibu Nagarantara teka saka Banggaladésa. Ing Banggaladésa, tanggal 21 Fèbruwari minangka tanggal kanggo mèngeti wong-wong Banggaladésa kang marsudi kanthi wutah getih supaya basa Banggala bisa diakoni pamaréntah.

## Pangargyan 
jmpl|Pambiwara Dina Basa Ibu Nagarantara ing British Columbia
UNESCO nemtokaké irah-irahan (*theme, tema*) kanggo saben Dina Basa Ibu Nagarantara lan ngragadi acara-acara kang magepokan kang ginelar ing kantor gedhéné ing Paris. Ing taun 2008, Taun Basa Nagarantara kawiwitan ing Dina Basa Ibu Nagarantara. Dina iku ingargyan ing Cilé, Ruslan, Pilipin, Mesir, lan Kanadha.

### Banggaladésa 
Wong Banggaladésa ngargya Dina Basa Ibu Nagarantara kanthi ndèkèk kembang ing Monumèn Sahid lan tetironé. Minangka dina gedhé nagara kawit taun 1953, dina iku uga kondhang ingaran Shohid Dibôsh (Dina Sahid). Ing tanggal 17 Nopèmber 1999, Pasamuwan Umum UNESCO ngakoni tanggal 21 Fèbruwari minangka Dina Basa Ibu Nagarantara.  Wong Banggaladésa padha ngumpul saperlu ngajèni basa lan budayané dhéwé, ngayahi pasanggiri sastra, nggambar alpana ing dalan-dalan, mangan kembulan, lan ngrungokaké tetembangan.

### Kanadha 
Dina Basa Ibu Nagarantara kawanuhaké ing Parlemèn Kanadha déning Matthew Kellway ing tanggal 5 Fèbruwari 2014 supaya diakoni pamaréntah lan dadi RUU anggota pribadi C-573.

Ing taun 2015, British Columbia lan Manitoba mbiwara pangargyan Dina Basa Ibu Nagarantara ing tanggal 21 Fèbruwari. Edmonton ngargya Dina Basa Ibu Nagarantara ing tanggal 21 Fèbruwari 2017.

### Indhiyah 
Minangka péranganing rékadaya Indhiyah Dhigital déning Mahamantri Narendra Modi, kontèn kang wis kadhigitalaké bakal cumepak ing 22 basa resmi nagara saha 234 basa liyané kang diakoni nagara Indhiyah. Dhigitisasi kawiwitan ing sasi Juni 2016 lumantar Proyèk Bharatavani ing Institut Punjer Basa-Basa Indhiyah (*Central Institute of Indian Languages*) ing Mysore. Nalika sasi Fèbruwari 2017, kontèn ing 60 basa ing Indhiyah wis cumepak kanthi lelahanan (gratis).

## Rujukan
Tsundoku

jmpl|Tumpukan buku saka reresik kamar
***Tsundoku*** () iku nduwé bahan wacan kang mung dienengaké baé, tanpa diwaca.

Tembung iku asalé saka jaman Méiji (1868–1912) minangka tembung slang ing basa Jepang. Asalé saka carubing tembung *tsunde-oku* (, nglumpukaké barang kanggo digarap mengko) lan *dokusho* (, maca buku). Tembung iku uga ngemu surasa buku-buku kang arep diwaca mengko nalika wis didèkèk ing rak buku. Panulisé tembung iku nggabungaké karakter "nglumpukaké" () lan karakter "maca" ().
 
Kandhané A. Edward Newton kasitir:

## Réferènsi
Baumkuchen

jmpl|Baumkuchen
***Baumkuchen*** utawa "Kue Pohon" minangka kue jerman khas sing misuwur nalika pesta penting lan pesta pernikahan. Wangun kaya menara kanthi cincin sing ora rata kang dilapisi putih utawa coklat ireng. Kue iki teka saka kutha Salzwedel ing Jerman lan digawé ing taun 1820. Baumkuchen digawé saka lapisan mentega sing disusun liwat kayu ing ngarep geni. Kudu njupuk keahlian khusus kanggo mbangun 15 jinis campuran bahan sing banjur dipotong kanggo mbentuk cabang wit.

## Referensi 
  1.^ a b c d (Inggris) Guide to German Cookies, Cakes, Desserts and Confectioneries, germanfoods.org. Diakses pada 30 November 2010.
Holodomor

***Holodomor*** (ing basa Ukraina: * Голодомор;*) ya iku prastawa panumpesan lan kaluwèn gedhèn-gedhèn nalikané taun 1932-1933 ing Ukraina Sovyèt kang matèni wong Ukraina cacahé yutanan. Prastawa iki uga dikenal minangka ***Terror-Famine*** lan '''*Famine-Genocide* *in Ukraina***, lan kadhang kala uga dijuluki ***Great Famine*** utawa ***The Ukrainian Genocide of 1932–33*'*.  Nailka Holodomor, yutanan padunung Ukraina, sing akèh-akèhé minangka golongan ètnis saka Ukraina, mati amarga kaluwèn. Wiwit taun 2006, Holodomor diakoni déning Ukraina lan 15 nagara liyané minangka prastawa panumpesan (genosida) kang dilakokaé déning pamaréntah Sovyèt.

Udakara  25.000 padunung désa mati saben dina utawa itungané 1,000 wong saben jam utawa 17 wong saben menit. Umur rata-rata padunung Ukraina ing taun 1933 iku 7,3 taun kanggo wong lanang lan 10,9 taun kanggo wong wadon, lan itungané ing bocah-bocah, siji saka saben telung wong mati.

Acara iki padha gedhéné kaya prastawa "Holocaust" sing dilakokaké déning Adolf Hitler marang wong Yahudi ing Jerman.
jmpl|center|300px|Korban Holodomor ing dalan menyang kutha Ukraina Kharkiv, 1932
Para ahli sajarah saka Uni Sovyèt ngumpetaké kabèh bukti sing nuduhaké culikané nagara tirai wesi iku nalika njajah lan ngontrol Ukraina. Nanging ahli sajarah saka Inggris Robert Conquest ing bukuné *" Harvest of Sorrow "'' njelasake acara kanthi jelas.

## Siyasat kang digunakaké 
[jmpl|center|300px|Peta negara sing ngakoni Holodomor minangka [genosida.]]
Ing taun 1932, pamaréntah Uni Sovyèt netepaké dendha kanthi cara ngrampas gandum lan panganan liyané saka désa kang ora saguh ngebaki gunggung pangumpulan séréal lan prodhuk tetanèn kang kanthi sengaja ditetepaké dhuwur banget. Bisnis ritel dilarang ing wilayah padésan, nyebabaké petani ora bisa tuku roti kang dadi panganan utamané wong-wong ing kono. Pamaréntah netepaké sistem daftar ireng kang nyegah pangadolan samubarang kaya ta lenga tanah, korèk api lan barang liyane menyang wewengkon pertanian lan indhividhu minangka ukuman amarga ora bisa ngrampungaké pangiriman séréal kang nunggak.jmpl|center|300px|Korban keluwen saka kutha Kharkiv tahun 1933.

## Rujukan
Pumpuang Duangjan

**Pumpuang Duangjan** (), dhèwèké miyos tanggal 4 Agustus 1961 ing Suphanburi, Thailand lan dhèwèké seda dina 13 Juni 1992 ing Phitsanulok, Thailand, inggih punika aktris lan penyanyi misuwur Thailand.

## Karya
### Musik
* *Nak Rong Baan Nok*
* *Noo Mai Roo*
* *Kho Hai Ruai*
* *Som Tam*
* *Nad Phop Na Ampoer*
* *Take Ka Tan Phook Bo*
* *Anitja Tinger*
* *Aai Saang Neon*

## Réferènsi
Fandom (Fans)

jmpl|Para panggemar My Little pony ngangge kostum kuda poni.|al=
***Fandom*** (saka kata Inggris *Fans* lan istilah imbuhan -*dom*, kaya ta, *kingdom*, *dukedom*, lan liya-liyané). Istilah sing dipigunakaké kanggo nyebut sawatara budaya penggemar sing dikategorikan karo simpati lan akrab karo wong liya sing nduwèni kapentingan sing padha. Sawijining fandom bisa nggedhekake lan fokus ing lapangan apa wae kanggo kepentingan utawa aktivitas urip manungsa. Subyek penggemar iki bisa diterangake ing luwih cilik, sing ngurusi kaya selebriti; utawa kalebu hobi, genre, utawa mode tartamtu. Fandom minangka istilah uga bisa digunakake ing pangertèn sing luwih jembar kanggo ngrujuk marang jaringan sosial sing ana hubungane karo fandom individu, ing ngendi akeh sing padha tumpang tindih. Sanajan saiki digunakake kanggo nyebut klompok wong sing diakoni dening subyek, istilah iki asalé saka individu sing nduweni semangat olahraga. *Oxford English Dictionary* nyathet panggunaan istilah sing dipigunakaké wiwit taun 1903, ing ngendi referensi dicathet kanggo nyebut fandom olahraga.
Chernobyl

**Chernobyl** utawa **Chornobyl** (IPA /tʃɜːrˈnoʊbᵻl/; basa Ukraina: Чорнобиль, pelafalan [tʃɔrˈnɔbɪlʲ]; basa Ruslan: *Чернобыль*, diucapkan [tɕɪrˈnobɨlʲ], basa Polen: *Czarnobyl* diucapkan [tʂarˈnɔbɨl], basa Yahudi: *טשערנאבל* dibaca [tʃɛrnɔbl]) iku sawijining kutha tanpa padunung ing Ukraina sisih lor, kanthi persis ing Oblast Kiev sing cedhak karo tapel wates Bélarus. Chernobyl dumunung watara 90&nbsp;km (56 mil) lor-wétan saka Kiev, lan kira-kira 140 kilometer (87 mil) ing sisih kidul-kulon kutha Gomèl ing Bélarus.
jmpl|Salah sawijine pamandangan ing kutha Chernobyl.
Kutha iki ditinggal dening penduduke ing taun 1986 sawisé mbledhose sawijining pembangkit listrik nuklir sing dikenal minangka Bencana Chernobyl sing dumunung 14.5 kilometer (9,0 mil) lor-kulon laut. Tanduran iki dijenengi miturut jeneng kutha, lan dumunung ing Rayon Chernobyl (distrik), nanging ora dadi papan panggonan kanggo para buruh. Ing wektu pambangunan pabrik kasebut, kutha kembar, Prypiat dibangun kanggo para pekerja.

Sawise kacilakan, pamarentah pusat Rayon Chernobyl dipindhahake menyang Distrik Ivankiv sing adoh karo wilayah kasebut. Sanajan kutha iki minangka kutha mati, sawatara wong cilik manggon ing omah-omah kanthi tanda-tanda sing "Pemilik omah iki urip ing kene". Pekerja sing ngawasi lan ngatur administratif saka Zona Pengecualian diselehake ing kutha kanthi jangka panjang. Ana rong toko lan hotel kanggo turis. Sadurunge ngeculake, kutha iki ana sekitar 14.000 pedunung. Kutha Slavutich, Ukraina, sing digawé khusus kanggo pengungsi saka Pripyat, uga nampa transfer warga saka Chernobyl.

## Bencana saka Reaktor Nuklir Chernobyl 
jmpl|ka|Salah sijine pambangkit nuklir ing Chernobyl sing ora bisa digunakake
Ing 26 April 1986 Reaktor # 4 ing pambangkit listrik tenaga Nuklir Chernobyl cedhak kutha Pripyat, Ukraina, mbledhos. Jeblugan kasebut dumadi ing jam 1:23 sore nalika warga kutha Pripyat ing kana padha turu. Rong buruh padha mati kanthi cepet. Banjur, 40 jam sabanjure, warga Pripyat diutus ngungsi, lan dilarang bali menyang wilayah kasebut. Ing wektu kuwi, akeh warga sing nandhang macem-macem tingkat keracunan radiasi.

Ing taun 2003, Program Pembangunan PBB nglancakake proyek *Chernobyl Recovery and Development* (CRDP) kanggo pemulihan wilayah bencana. Program iki diluncurake miturut laporan ing Rekomendasi Konsekuensi Manungsa saka Kecelakaan Nuklir Chernobyl lan wiwit ing Februari 2002. Tujuan utama kegiatan CRDP iki yaiku kanggo ndhukung Pamrentah Ukraina kanggo nyuda konsekuensi sosial, ekonomi lan ekologi jangka panjang bencana Chernobyl, lan liya-liyane. CRDP dianggo ing papat wilayah paling kena pengaruh Chernobyl ing Ukraina: Kiev Oblast, Zhytomyr Oblast, bagean Kiev, Chernivtsi Oblast lan Rivne Oblast.

Akeh jinis kewan urip saiki lan kutha wis dadi rumbuk. Malah, miturut sensus sing dilakoni sajrone wektu sing suwe, dianggep luwih akeh mamalia sing ana saiki tinimbang sadurunge bencana.
jmpl|ka|Papan kanggo area sing kena pengaruh radiasi Chernobyl
Nizami Ganjavi

**Nizami Ganjavi** () (1141–1209), '''Nizami Ganje'i**, **Nizami**, utawa **Nezāmi,'* kanthi jeneng formal *Jamal ad-Dīn Abū Muḥammad Ilyās ibn-Yūsuf ibn-Zakkī,'' ya iku juru geguritan saka Pèrsi ing abad ka-12 kang dianggep dadi juru geguritan épik romantis sing paling apik ing literatur Persia, nganggo gaya épik sing nyata ing Pèrsi. Kabudayané iki diaprésiasi kanthi wiyar lan sumebar ing manéka warna panggon, ya iku Azerbaijan, Iran, Afghanistan, Wewengkon Kurdhistan, lan Tajikistan. Nezami uga diarani Nizami ing sawatara literatur saka kulon, kaya ta Ruslan, Azerbaijan lan Pèrsi. Nizami, nggunakake subyek tradisional sastra lisan lan kronik saka sajarah ditulis, nyempurnakake jaman pra Islam lan Islam.

## Kapustakan
*E.G. Browne. Literary History of Persia. (Four volumes, 2,256 pages, and twenty-five years in the writing). 1998.
*Jan Rypka, History of Iranian Literature. Reidel Publishing Company. 1968.
*Christine van Ruymbeke. “General entry on Nezami Ganjavi”, Encyclopaedia Iranica 2007 (forthcoming).

## Rujukan
Cloudy with a Chance of Meatballs 2

***Cloudy with a Chance of Meatballs 2*** ya iku filem animasi saka Amérika tahun 2013 kang diprodhuksi déning Columbia Pictures lan Sony Pictures Animation, animasi dening Sony Pictures Imageworks, lan didistribusikake dening Sony Pictures Releasing. Filem iki terusan saka *Cloudy with a Chance of Meatballs* tahun 2009 (kang siji iki adhedhasar saka bukune Judi lan Ron Barrett, buku saka jeneng sing padha), filem iki disutradarani dening Cody Cameron, lan Kris Pearn karo Phil Gusti lan Christopher Miller minangka eksekutif prodhusèr. Pemeran anyar anggota kalebu Kristen Schaal minangka orangutan Barb lan Terry Kru minangka Pejabat Earl, ngganti Mr. T ing filem kapisan. Lakune filem yaiku Flint Lockwood lan kanca-kanca bali menyang *Chewandswallow* kanggo nyelametke donya sawise ditumpes karo FLDSMDFR, mesin iki mrodhuksi makluk kewan-panganan.

*Cloudy with a Chance of Meatballs 2* dirilis ing Amérikah Sarékat tanggal 27 Sèptèmber 2013, lan nyakup untung luwih saka $ 274 yuta nglawan anggaran $ 78 yuta. Filem kasebut yaiku filem animasi Sony Pictures pungkasan sing nduwe keterlibatan Phil Lord lan Christopher Miller nganti *Spider-Man: Ke Spider-Verse* (2018).

## Rujukan
Supremasi putih

**Supremasi** **putih** utawa **supremasisme** **putih** iku pangandel kang rasis kang pitaya yèn wong kulit putih iku unggul lan kudu dianggep luwih wigati, kuwasa, lan mrabawani tinimbang ras liyané. Supremasi putih mulabukané saka rasisme ing jagat kawruh kang kerep gumantung marang argumèn-argumèn saka mayawidya (*pseudoscience*). Kaya déné obah-obahan (*movement*) kang sairib aran néyo-Nazisme, kang nggilut supremasi putih racaké ora nampa wong saka ras liya lan wong Yahudi minangka warganing obah-obahané. 

Tembung iki uga racaké kanggo ngarani idhéyologi pulitik kang nglanggengaké lan nyengkuyung lelakon supaya wong putih tansah kuwasa ing babagan sosial, pulitik, sajarah, utawa bebadan (kaya kang kacetha ing tatanan sosiyopulitik kontèmporèr lan kapungkur, contoné ya iku dol-tinuku batur ing Atlantik, pranata Jim Crow ing Amérikah Sarékat, lan *apartheid* ing Aprikah Kidul). Manéka rupa supremasi putih duwé panemu kang béda-béda babagan sapa kang kagolong wong kulit putih. Manéka golongan supremasi putih nitik sawatara golongan ras lan budaya minangka mungsuhé kang pokok. 

Ing jagat akadhemik, mligi ing téyori ras kritis utawa Intersèksiyonalitas, tembung "supremasi putih" uga ngemu teges tata pulitik utawa sosiyoékonomi, kang ménakaké wong putih minangka pribadi utawa golongan ing siji tatanan (privilése) déné ngiwakaké golongan ètnis liyané.

## Réferènsi
Pripyat

**Pripyat** (basa Ukraina: При́п'ять, Pryp'yat’; basa Ruslan: При́пять, Pripyat’') iku sawijining kutha sing mati ing cedhak pambangkit listrik tenaga Nuklir Chernobyl, Oblast Kiev, Ukraina utara, ora adoh saka tapel wates karo Bélarus.

Kutha iki nduweni status khusus minangka kutha ing ngisor pengawasan langsung saka Oblast Kiev sanajan isih ana ing ruang lingkup Ivankiv Raion. Kutha iki uga diawasi dening Departemen Darurat Ukraina minangka bagéan saka wilayah sing dumunung ing zona alienasi.

Pripyat didegaké taun 1970 minangka papan kanggo karyawan pabrik nuklir Chernobyl. Kutha iki diresmikake ing taun 1979, nanging ditinggal dening pedunung taun 1986 sawisé bilai Chernobyl. Ing wektu kasebut, Pripyat minangka kutha ninte kaping sanga (basa Ruslan: '*атомтомрад*,'''* *atomograd'', sacara barès 'kutha atom') ing Uni Soviet lan duweni populasi kira-kira 50.000 sadurunge bilai.

Stasiun Yanov (bagéan saka jalur sepur Chernigov-Ovruch) dumunung kurang saka 1&nbsp;km saka pusat kutha. Kajaba iku, kutha iki uga dilintasi dening Kali Pripyat sing bisa dilayari.
Cak Percil

**Deni Afriandi** utawa **Cak Percil** () yaiku salah sawijining pelawak terkenal ing Jawa Timur  . Dhèwèké wis ngejahi donya seni wiwit dhèwèké ana ing taman kanak-kanak.  Dene getih senine ngalir saka ibune **Puji Astutik**  sing uga dadi pesindhen  kasenen Janger  ing Banyuwangi. ing wiwitan karier dhèwèké sinau ing depot seni Kirun  sing uga dadi pelawak Jawa sing misuwur .  Sasampunipun mutusaken kangge ninggalaken padhepokan seni ingkang ngondangke jenenge, piyambakipun miwiti grup komedi **Guyon Maton** ing Blitar , Jawa Timur  .  Sawise jeneng sing cukup misuwur lan pungkasanipun ngatur kanggo njaluk menyang donya saka televisi iku kanggo isi **Ndoro Bei** sing disiyaraké ing JTV lan INTV . Dhèwèké biasa ngisi acara Wayang Kulit ing sesi *Limbukan lan Gara-Gara* sing nyebabake jeneng dhèwèké kondang ing Jawa Timur, utamané ing Tulungagung, Blitar, Kediri lan ing sakubenge. Saliyane ngelawak, dhèwèké uga nyusun sawatara lagu lan uga ngisi acara *Off-Air* kanthi nrima undangan saka *Pakarya Migran* ing sawatara negara tetangga  .  Senggakane sing misuwur iku *Masuk Dek* sing diucapake kanthi spontan nalika ngajak guyon sinden-sinden.
My Little Pony: Equestria Girls

***My Little Pony: Equestria Girls*** iku filem musik fantasi animasi saka Kanada-Amérika Serikat sing dibabar minangka pérangan saka Hasbro lan medhia waralaba kanthi jeneng sing padha, sing minangkani sempalan antropomorfisme saka My Little Pony sing dibabar taun 2010 . Animasi iki ditulis déning Meghan McCarthy lan disutradharai déning Jayson Thiessen, lan diprodhuksi déning studio animasi 2D DHX Media kang manggon ing Vancouver, Kanada kanggo Hasbro Studios ing Amérika Sarékat. Filem animasi iki dibabar ing Festival Film Los Angeles tanggal 15 Juni 2013, banjur dibacutaké ing babaran winates ing Amérika Sarékat lan Kanada tanggal 16 Juni 2013, kanthi babaran medhia ing tanggal 6 Agustus 2013. Tanggal iku mau mengeti ambar warsa katelung puluh taun saka pambabaran dolanan My Little Pony.

## Babagan Seri 
### My Little Pony Equestria Girls : the Movie  
Ngandhani crita Twilight Sparkle sing nggoleki makutha sing dicolong dening poni ing Kerajaan Crystal. Poni ngliwati Kaca Ajaib sing disambungake karo dunia manungsa lan Putri Twilight Sparkle karo Spike arep golek liwat kaca. Ing dunya manungsa padha ketemu Fluttershy, Pinkie Pie, Appplejack, Rarity lan Rainbow Dash. Ing film iki, karakter anyar dikenalake, yaiku Sunset Shimmer. Film kasebut bakal diwiwiti sawise Season 3 rampung.
### My Little Pony Equestria Girls: Rainbow Rocks 
Ngandhani crita bali saka 3 Sirens sing dibuang dening Swirl Star Bearded ing dunya manungsa. Twilight Sparkle karo kanca-kancane enem yaiku Sunset Shimmer, Fluttershy, Pinkie Pie, Appplejack, Rarity lan Rainbow Dash, nyoba ngalahake telung Sirens ing pagelutan Band ing SMA Canterlot. Film kasebut diwiwiti sawisé Mangsa 4 rampung.
### My Little Pony Equestria Girls: Friendship Game 
Ngandhani critane pertandhingan persahabatane umur 4 taun dening SMA Canterlot karo Akademi Kristal Prep. Sunset Shimmer Fluttershy, Pinkie Pie, Appplejack, Rarity lan Rainbow Dash, golek sing Twilight Sparkle (Sci-Twi) saka dunya manungsa sing teka nyedhot sihire wong enem iku wau. Film kasebut diwiwiti sawise Season 5 rampung.
### My Little Pony Equestria Girls: Legend of Everfree 
Ngandhani babagan kemah mangsa katiga sing dianakaké dening SMA Canterlot ing perkemahan ing Alas Everfree. Sci-Twi, Sunset Shimmer, Fluttershy, Pinkie Pie, Appplejack, Rarity lan Rainbow Dash nyoba ngerteni kaganjilan sak kemah ing perkemahan iki. Film kasebut wiwit sawise Mangsa 6 rampung.

## Pranala njaba 
* **(Inggris)** Situs web resmi My Little Pony: Friendship is Magic
* **(Inggris)** Facebook resmi My Little Pony: Friendship is Magic
Sundang

**Sundang** uga dikenal minangka **Kali Majapahit** yaiku seni bela diri ana ing jaman karajan Majapait sing mung ditliti dening pasukan elit ing militèr karajan Majapait. Sundang nggabungake teknik-teknik pertempuran ing ngendi prajurit bisa nggunakake teknik patahan sing digabungake karo sawatara senjata, kaya ta pedhang lan keris ing tangan loro minangka alat tempur. Sundang kasusun saka sawatara unsur wiwit pertahanan, serangan, penaklukan, penyusupan, lan perlindungan.

## Sejarah 
Dikenalake dening Mahisa Anabrang, sawijining perwira kerajaan Singasari sing bernaung dening panji Majapait sasampunipun matine Prabu Kertanagara raja terakhir karajan Singasari, nggabungake ilmu bela diri teknik telikungan / patahan karo senjata tajam.

Sundang yaiku panggabungan saka seni bela dhiri Singasari lan Dharmasraya banjur diterapake kanthi dhukungan saka loro senjata tajem ing wangun pedhang ing tangan kiwa sing disebut *Sundang* lan keris ing tangan tengen sing disebut *Taji* .  Konsep iki ora kanggo nyegah nanging nyusupake wilayah pertahanan lawan ing sisih paling lemah.

Sajarah nyatakake kawruh iki kanthi *banget* , amarga serangan-serangan kasebut dumadi miturut unsur-unsur alam semesta sing nyatakake.  A Ranggalawe , sing dikenal kanthi cukup, kudu nyerah kanthi bangkekan awak ing pertengahan kali nglawan Mahisa Anabrang .  Kekejeman ilmu iki yaiku yen ora bisa mandheg sadurunge mungsuh dijajah, dheweke bakal mili kaya banjir sing ora bisa ditemtokake.

Sawise bali saka Mahisa Anabrang , kawruh iki diwenehi warisan dening putrane Mahisa Teruna, uga dikenal minangka Adityawarman, raja Kerajaan Dharmasraya .  Iku saka prajurit Dharmasraya sing Sundang Majapahit berkembang dadi Kapuloan Riau , Bugis , Wajo , Semenanjung Malaya menyang Sulu ( Filipina ).

Saka macem-macem wilayah sing diwenehake, dheweke nduweni sifat-sifat karakter sing artine martial arts Sundang, yaiku ana ing tali keris lan pedhang (amarga loro-lorone senjata bisa muter kanthi cepet lan ngganti peran)  Karajan Dharmasraya fokus ing seni gerak kesalahan, Bugis ngembangake pencak sarung, lan Sulu ing kecepatan reaksi (kali).  Nalika ilmu pengetahuan iki mandheg ing Nusantara, pasukan kerajaan Sulu isih ana kanggo berkembang ing wilayah Filipina sisih kidul nalika isih ngapusi jeneng Kali Majapahit.

## Unsur ing Sundang 
Ana lima elemen utama (pertahanan, serangan, panutup, panyusup, lan perlindungan) sing banjur dijenengake miturut unsur alam

# **Sundang Gunung** : dipigunakaké kanggo nélakaké kemampuan 
# **Sundang Kali** : digunakake kanggo kemampuan serangan 
# **Sundang Sagara** : digunakake kanggo kemampuan panambangan 
# **Sundang Angin** : digunakake kanggo kemampuan panyimpenan 
# **Sundang Surya** : dipigunakaké perlindungan (raja lan sanak-seduluré)

## Rujukan 

* Good News from Indonesia 
* Prima Martial Arts  
* Sajarah

## Pranala njaba 
*  Situs resmi Kali Majapahit
Kagubernuran Aleppo

**Kagubernuran Aleppo** ( / [ALA-LC]: *Muḥāfaẓat Ḥalab* / ) iku salah sawijining kagubernuran (provinsi) saka patbelas kagubernuran ing Suriah. Kagubernuran Aleppo iku kagubernuran kang paling padhet ing Suriah kanthi cacah wongé luwih saka 4.868.000 (adhédhasar sènsus taun 2011), mèh 23% saka gunggung populasiné nagara Suriah. Kagubernuran iki uga nduwé wewengkon paling jembar ka-5 saka kagubernuran liyané ing Suriah, kanthi jembar of , udakara 10% saka gunggung jembar wewengkoné Suriah. Kutha krajané kagurbernuran iki ya iku Aleppo. Wakil ing parlemèn saka kagubernuran iki cacahé ana 52 députi.

Kagubernuran Aleppo bebarengan karo Kagubernuran Idlib mujudaké Wewengkon Suriah Lor. Miturut sajarah, Wewengkon Suriah Lor iku wewengkon kang paling subur lan paling padhet ing Suriah, amarga iku Kagubernuran Aleppo nduwé cacah kutha sing paling akèh ing Suriah, ya iku (32 kutha), désa cacahé 1.430, lan tegalan cacahe 1.424. Amarga kuwi uga, Wewengkon Suriah Lor nduwé cacah sana arkéologi kang luwih akèh tinimbang wewengkon liyané ing Suriah.

## Rujukan
Dhialèk Arèkan

**Carabasa Arekan** utawa luwih moncar minangka jeneng Arekan (basa Jawa: Basa Arekan) utawa basa Wetanan utawa Surabayaan yaiku carabasa Jawa sing dianggo ing Tlatah Arekan. Dhialèk iki dikembangaké lan dipigunakaké déning sawatara wong ing Tlatah Arekan.

## Dianggo 
Wates laladan carabasa Arekan ora cetha banget. Iki amarga pipindhah pandunung sing kerep saka utawa menyang laladan Tlatah Arekan. Nanging, carabasa iki lumrah kanggo babrayan Jawa Wetan. Sakliyané, cakupan laladan carabasa Arekan ditaksir tekan laladan:

* laladan Kidul : Jombang. laladan Perak Utara isih migunakaké carabasa Surabaya sing akeh, déné Perak Kidul migunakaké carabasa Kulonan. Nanging, carabasa Surabaya isih akeh digunakake ing laladan iki, malah nganti daerah carabasa kutha Kediri uga gampang ditemokake. Malang. Akeh-akehing pandunung kabupaten lan kutha ing Malang migunakake basa Arekan sajrone urip saben dina, nanging wong Malang duwe carabasa pengucapan dhewe sing disebut basa watasi.
* laladan Lor : Madura, Sawetara wong Madura bisa kanthi aktif nggunakake carabasa kasebut. Nanging ing sawatara laladan (utamané ing sisih tengah pulo Madura), wis dicampur karo tetembungan basa Madura.
* laladan Kulon : Kabeh laladan Gresik, Lamongan, kalebu Tuban lan bagean Bojonegoro.
* laladan Wétan : Ana ing laladan Pasuruan, Lumajang, Banyuwangi, nanging kathah kosa kata campur kaliyan tetembungan basa Madura ning ora kabeh. Malah carabasa Jawa ing laladan iki uga duwe sawatara tetembungan. Kanggo carabasa Banyuwangen (basa Using) dianggep minangka carabasa kapisah.

Nalika ing bidang parisarana babrayan (Ind: media massa), akeh parisarana panggonan nggunakake carabasa Arekan minangka basa paripakon (Ind: instruksi).

Wong Tlatah Arekan kerep nggunakake partikel "rek" minangka titikan. Partikel iki wiwit saka tembung "arek", sing ing carabasa Arekan ngganteni tembung "bocah" (anak) ing basa Jawa baku. Partikel liya yaiku "seh" (e diwaca kaya e ing tembung sate), sing ing basa Indonesia setara karo partikel "sih".

## Pibéda 
Bedane antarane basa Jawa baku lan basa Jawa Arekan katon beda banget ing pirang-pirang kalimat lan ungkapan kaya ing ngisor iki:

* Basa Jawa Arekan : Yå'åpå kabare rek?
* Basa Jawa baku : Piye kabare cah?
* Basa Indonesia : Apa kabar kawan?
* Basa Jawa Arekan : Rek, koen gak mangan ta?
* Basa Jawa baku : Cah, kowe ra pådhå maem tå?
* Basa Indonesia : Kalian tidak makan?
* Basa Jawa Arekan : Ton(nama orang), celuknå Ida(nama orang) på'å
* Basa Jawa baku : Ton, celukke Ida
* Basa Indonesia : Ton, panggilkan Ida dong.
Denny Solang

**Denny Solang** (lair ing Jakarta, 12 Desember 1970; yuswa 49 taun) inggih punika tiyang ingkang mbangun salah satunggaling papan panggènan kagem tiyang ingkang gadhah gerah utawi sakit jiwa. Papan panggènan punika gadhah nama "Panti Réhabilitasi Méntal Aura Welas Asih" ingkang kawangun ing taun 2014. Panti punika dumunung wonten ing pinggiripun Gisik Pelabuhan Ratu, Kabupatèn Sukabumi, Jawa Barat.

## Pendhidhikan 
Denny ing jaman kapungkur gadhah riwayat pendhidhikan inggih punika lulusan saking SMA Negeri 31 Jakarta (1986), banjur piyambakipun nglajengaken pendhidhikan S1 Hukum Univèrsitas Krisnadwipayana (1995).

Wiwitipun, Denny mamang menawi badhé ndamel panti *réhabilitasi* *méntal* punika. Ananging saking panyengkuyungan para kaluwarga ugi, piyambakipun dados langkung kukuh lan mantep. Boten gampil anggénipun ndamel panti punika amargi inggih tamtu wonten alangan ingkang abentuk napa kémawon. Salah satunggaling alangan inggih menika panyuwunan pitulungan panyandhingan lan obat saking pamaréntah dhaérah ingkang dangu boten dipuntanggapi.

Piyambakipun nate nindakaken aksi amargi wangunan lan lahan panggenanipun ingkang wonten ing Kampung Cangehgar RT 02/RW 02, Kelurahan/Kecamatan Palabuhan Ratu dipunremukaken sedangunipun mbangun *Ruang Terbuka Hijau* (RTH) Pamaréntah Kabupatèn Sukabumi. Sedangunipun proses mbangun *Ruang Terbuka Hijau* (RTH), Denny lan atusan tiyang ingkang gadhah sakit jiwa manggèni wangunan wekas sekolah pelayaran ing Cipatuguran. Siti lan wangunan punika dipunbangun kanthi cara dipuncicil lan kanthi tahap-tahap saking taun 2010 dumugi taun 2016, menawi saking materi telas kinten-kinten Rp250 yuta.

Panti punika boten tebih saking padesan, namung kaletan kinten-kinten setunggal kilometer. Para warga boten ngraos keganggu sinaosa wonten tiyang ingkang gadhah gangguan jiwa asring dugi dhateng padesan punika. Wonten tigang tahap tiyang sakit ingkang wonten ing panti, panggènan kaping setunggal mliginipun kagem tiyang wadon, lajeng mligi kagem ingkang nembé kemawon dugi lan pungkasan ingkang tahap badhé mantun utawi saras. Menawi tahap ingkang badhé mantun punika dipunkaryakaken dening Denny, supados makebon wonten njawi panggènan panti.

## Rujukan
Fakhri Semekot

jmpl
**Fakhri Semekot** (57) ya iku wong kang wis ngasilake atusan karya seni lan budaya. Semekot ya iku singkatan saka “semeter kotor”  ingkang nggambarake ecenan karo duwur awake Fakhri  sing dianggep ora ngasi sak meter, nanging hal iku ra gawe fakhri cilik ati. Nanging ecenan kuwi ndadeake merek dagang lan saiki luweh dikenal Fakhri  Semekot.
	
Pendidikan :

Nyayian lan tarian ana ing Randai Kuantan diselipke kanggo jeda atar babak teater rakyat. Nalika mandek, pertunjukan tarian bisa dimeloni karo kabèh penonton. Malah ana ing lakon teater, penonton oleh melu interaksi, persis kaya lenong Betawi. Kuwi sing gawe Randai Kuantan Istimewa. Meredupnya Randai Kuantan yaiku amarga kalah saing kalian fenomena organ tunggal. Apa maneh wektu semana akeh wong tua ingkang nglarang anake kanggo main randai. Seni panggung menika dianngep kampungan amarga katah dimainke kalangan ngisor utawa wong kang ora berpendidikan. Pertunjukan randai mangan waktu, biasane wiwit saka mbengi ngasi isuk. Saengga dianggep luwih akeh mudarat dibanding manfaat

Ing  tahun 1987, Nalika mahasiswa Fakhri nggadahi niat kanggo nguripake maneh Randai Kuantan. Fakhri bali ana kampung halaman kanggo nekani para seniman lokal. Fakhri nekani tokoh Kuantan, Ruastam Abrus lan tokoh liyane kanggo njaluk tulung. Fakhri bisa ngumpulke 22 unit biola banjur diserahake karo seniman ing kampung kampung. Randai akhire urip. Ora tekan kono, Fakhri nekani Bupati Indragiri Hulu njaluk bantuan dana kanggo nglaksanaake Festifal Randai ing Teluk Kuantan. Kanggo ngirit biaya, Fakhri nggandeng Polsek Kuantan, nalika kuwi grup sing main namung 4 grub. Setahun sakwise, Fakhri ngadaake maneh festival ing Teluk Kuatan, pesertane dadi 14 grub. Sakwise 2 tahun grup sing partisipasi dadi 30.

Ing Pekanbaru, Fakhri mbentuk grup Randai Kuantan ingkang anggotane mahasiswa asal Kuantan. Ana ing acara ulang tahun Ikatan Keluarga Benai, Kuantan, grup iku tampil perdana, sambutan ingkang luar biasa. Fakhri Semekot nggawe Randai Kuantan ora mati suri maneh.

Fakhri nggawa tim saka kampung-kampung ing Padang Panjang, Sumatra Barat 1997. Ing 2006, Fakhri nggawa tim ing Taman Ismail Marzuki lan Taman Mini Indonesia Indah, Jakarta tahun 2007. Tahun 2010 ing Bali lan tahun 2012 ing Kuala Lumpur.

Jeneng Fakhri kraket karo Randai Kuantan. Sing seneng akeh banget. Seniman lokal kerep ngumumke rencana tekane Fakhri ing kampung. Biasane wong wong bakal teka seka pelosok mung kanggo ndeleng latihan Randai Kuantan.

Fahkri iseh kerep ng kampung halaman kanggo ndeleng utawa ngewenehi nasihat teknis karo para seniman daerah. Fakri wes dianggep pembina Randai Kuantan. sing mesti nganggo dana pribadi. Saiki Fahri mulai ngurangi aktivitan amarga anggota gerak mulai terganggu amarga asam urat, pendengaran ya terganggu, saengga komunikasi dadi luwih angel. Naing katresnanan Fakhri kaliyan Randai Kuanta ora tau luntue. Fakri iseh duwe siji impen yaiku nampilke Randai Kuantan ing festifal foklor Internasional ing Eropa. Kegigihan, keuletan kaliyan Randai Kuantan, wes nggawe awake dadi maestri budaya khas Riau.
## Rujukan
Pring ori

**Pring ori** ya iku salah sijine jenis pring sing dadi "kanca apik" wong jawa. Meh saben waktu warga masyarakat desa ing jawa ngerteni ciri pring iki supaya bisa mbedakake antarane pring ori karo pring apus, pring betung, pring wulung, lan jenis liyane.

Ciri pring ori gagange ora lurus banget. Wernane ijo terang lan bakal dadi kecokelatan sawise garing. Tunas sing enom duwe werna ungu pekat. Ing kabèh gagange duwe ri-ri seng melengkung lan miang seng nyebabke gatel ing kulit saka lugute pring iku.

Pring Ori biasane thukul ing lemah sing kebes kaya to ing pinggiran kali, amarga wiwit jaman biyen iki wis digunakne minangka penghalang kanggo erosi bank kali karo buntut ampel. Gagang pring ori cukup kuwat, nanging ora fleksibel mulakne jarang digunakne kanggo keperluan rumah tangga. Nanging, ori pring dingerteni dening wong-wong lokal amarga bongkol iki biyen digunakne minangka benteng istana kerajaan ing Jawa. Cabang pring ori uga diyakini minangka senjata sing kuat kanggo mateni ular beracun.

## Arané désa 
Désa-désa ing Jawa Wetan/Jawa Tengah kang nganggo aran Ori, ya iku: 

## Rujukan
Katimoho

**Katimoho** utawa **Timoho** utawa **Katimaha** (*Kleinhovia hospita*) tuwuhan kang ora mung cukul ing leladan Jawa, ananging uga tinemu ing kabèh leladan ing Indonésia. Ing Sunda diarani *tangkele*, utawa *tangkolo.* Ing Lampung lan Medura diarani *mangar.* Ing Bali diarani *katimaha,* ing Makasar diarani kayu *paliasa.* Ing Florès diarani *kadanga* lan ing Ambon diarani *katimahar.*

Katimoho asring ditemoni ing alas-alas sekunder padang suket, lan papan-papan kang ora kagarap manggon ing sadhuwure 500mdpl. Asring cukul bawera ing pinggiré kali, utamane ing wewengkon kanthi mangsa ketiga, lan uga ing alas-alas jati. Timoho ngasilaké kayu kang èntèng, empuk, lan nduwéni werna *bungalan (coklat kening pucet*), jambon, lan duwéni tekstur rada alus. Sanajan gampang digaringaké, digarap, lan dipernis, ananging kurang awet.

Kejaba kanggo kagunan tartamtu, kayu timaha arang digawé. Amung kayu Timoho kang duwé werna utawa garis kayu/urat kayu ireng amarga lelara diregani larang kanggo barang kerajinan. Kayu ngono iku diarani *pelet* lan ing mangsa kawuri regané larang amarga kanggo bahan bakuné kerajinan. Contoné kanggo gagang lan sarung keris, gagang gaman, kotak-kotak cilik, lan liyané. Kayu timoho kang duwèni urat bulet sak bonggol sarta alot lan atos asring disenengi kanggo gagang bendho utawa badhik.

## Arané Desa 
Désa-désa ing Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY kang gunakaké jeneng timoho utawa katimoho, ya iku

## Rujukan
Langon

**Langon** *(Salvia occidentalis)* mujudaké tetuwuhan jinis *terna* kang ambuné bacin, umuré nganti taunan, banjur wiwit saka bagéyan ngisoré akèh kang ngepang lan rapet banget. Langon ing Jawa ana kang ngarani legetan, legetan warak, lan randha nunut.

Dhuwuré antarané 30-160cm. Jaman biyèn, langon akèh sing tuwuh ing Jawa Wétan mliginé ing panggonan sing dhuwuré sangisoré 800m dpl. Nalika jaman Walanda tetuwuhan iki wis dikenal bisa nyegah tuwuhé alang-alang, saéngga asring digunakaké minangka tetuwuhan kanggo nutup lemah ing tegalan, utamane kanggo lemah-lemah sing jinisé *margalit* (lempung).

Banjur, *Salvia occidentalis* nalika kuwi uga tau didadékaké tetuwuhan sing bisa nahan érosi ing bukit lan gunung kang nduwèni lèrèng medèni. Sanadyan mangkono, tetuwuhan iki nduwèni cacat, ya iku ora kuwat marang *ayoman* (ketutupan wit gedhi) amarga tetuwuhan iki mbutuhaké sunaré srengéngé. Akibaté, yèn tetuwuhan iki manggon sangisoré wit kang ketel banget, suwé-suwé tetuwuhan iki bakal mati.

## Arané Désa 
Désa-désa ing Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY kaang nggunakaké jeneng Langon minagka jeneng désa ya iku:

## Rujukan
Kleca/Klego

**Kleca utawa Klego** uga diarani *culiket*, miturut penelitian K. Heyne ing buku *Tumbuhan Berguna Indonesia I-IV* (Badan Penelitian dan Pengembangan Kehutanan Departemen Kehutanan, 1987), jeneng latine *Dyospyros embryopteris*. Nanging, ing informasi liyané jeneng latiné *Diospyros malabarica*.

Wit *kleca* utawa *klego* wis kalebu wit kang langka. Dhuwuré nganti 20–25 m karo gemangé 30–40 m. Ing jaman dhisik, wit kleco tuwuh ning dhataran cekak kurang saka 400 mdpl. Kayuné tau digawé, nanging kualitasé  kurang apik. Wit *kleca* utawa *klego* wujudé isih ana ing Désa Randukuning, Kecamatan Pati, Kutha Pati.

Wit *kleca* utawa *klego* utawa *culiket* ing Desa Randukuning iki bagian njabané wis kebungkus oyot wit-witan liyané, kaya ta wringin lan kenari, nanging nganti saiki isih tetep woh. Wohé minangka amba endhog pitik Jawa warna kuning tuwa campur orèn. Informasi sabanjuré gegayutan tuwuhan iki winates banget.

## Arané désa 
Désa-désa ing Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY kang nganggo jeneng *kleca* utawa *klego* gawe jeng desa :

## Rujukan
Gondoriyo (tuwuhan)

Tujuwan nandur wit **Gondoriyo** utawa Gandaria (*Bouea Macrophylla*) ing Jawa kanggo dirah wohé, godhongé, lan pangé. Woh Gandaria wernanè ijo nalika isih enom lan kerep didadékaké bahan rujak utawa campuran sambel gandaria. Woh gandaria sing mateng wernané kuning, rasané kecut-legi lan bisa dipangan langsung. Godhongé digunakaké kanggo lalapan. Pangé gandaria bisa digunakaké kanggo blabag utawa papan. 

Wit gandaria dhuwuré bisa nganti 25 m. Nalika wité kembang, biyasané ing sasi September-Desember. Wohé bunder kaya woh pelem cilik lan ngetokaké cairan kanthi ambu sing khas. Wit gandaria cocog dibudidayakaké ing wewengkon tropika teles sajroné lemah-lemah sing subur. Kanthi cara alami, tuwuh ing alas-alas papan sing cendhék utawa dhataran cendhék nganti papan sing dhuwure 300 m dpl. Nanging yén dibudidayakaké bisa tuwuh nganti dhuwur 800 m dpl. 

Gandaria umumé dirembakakaké kanthi winih, nanging gampang uga dirembakakaké kanthi cara cangkok lan tempelan. Gandaria lumayan kondhang ing Jawa Kulon  lan rada kurang disenengi dening bebrayan ing Jawa Tengah lan Jawa Wétan. Ing Jawa, èwa semana Gondoriyo kadhangkala sengaja ditandur minangka tuwuhan pangayom utawa iyup-iyupan ing latar utawa tegalan. 

## Arané Désa 
Désa-désa ing Jawa Wétan/ Jawa Tengah/ DIY/ sing nggunakaké aran Gondoriyo yaiku: 

## Rujukan
Kurung

**Kurung** (*Gleichinia linearis*) ya iku sawijining tuwuhan paku kang tuwuh sumebar warata ing Indonésia, saéngga nduwé aran béda-béda saben panggonan. Ing Acéh kena diarani *reusam*, ing Minang *ransam* utawa *rasam*, ing Sundha *paku andam* utawa *paku payung*. Ing Jawa dhéwé diarani *pakis andam*, *pakis bantèngan*, *pakis kurung*, *pakis pranjangan*, lan liya-liyané.

Minangka sawijining tuwuhan paku, tuwuhan pakis kurung thukul nglinting. Ing Jawa lumrahé bisa tuwuh ana ing papan kang ajeg udan, udakara 2.800 m dpl. Wujudé tetuwuhan iki uga kaya suket, gedhènè udakara 3-5 cm lan dawanè isa tekan 10-15 cm. Godhong lan wit-witané piguna ing pakebonan tèh kanggo pawijén utawa stèk godhong.

Ing kapungkur, wit pakis kurung kadadèkaké sulih pena (*kalam*) saperlu kanggo nulis aksara Arab ing pondok pesantrèn. Amarga kuwi, Rumphius naté maringi tetengér tuwuhan pakis kurung iki *Filix calamaria*. Para panaliti saka Walanda uga mbabaraké yèn kulit wit pakis kurung ing kapungkur uga piguna kanggo anyaman déning warga Lumajang, lan bagéan njeroné kena kanggo anyaman kopyah. 

## Arane désa 
Désa-désa ing Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY kang nganggo jeneng kurung kanggo tenger désa ya iku:

## Rujukan
Kranji

**Kranji** (*Velvet Tamarind*)  ing Sunda diarani *Ki ranji*, ing Jawa uga ana sing ngarani *asem cina, kuranji, paranji*, lan *pranji, yé*n ing Madura ngarani *karanjhi* yaiku woh kang gedhenè kurang luwih kaya woh anggur, wujudè bunder rada gépéng lan rasanè kecut. 

Dhuwurè wit asem kranji nganti 30 M lan gedhe watangè isa nganti 50Cm. Wit kuwi tuwuh ing dataran kang dhuwuré 400 m dpl. Kayu asem kranji kagolong jinisè kayu kang kuwat mula asring digunakaké kanggo piranti bangunan omah. Jaman biyen kayu asen kranji digunakakè kanggo nggiling tebu. nadyan kaya mangkono, wong kang nggunakake wit asem kranji ora akéh amerga kalah karo jinisè kayu liyanè sing wis kaloka ing masyarakat Jawa.

Jaman biyén, woh asem kranji natè didol kanggo jajanan bocah-bocah. caranè woh asem dicucrup kaya permén banjur isinè dibuwang. Rasanè kang asem saka woh iki uga digunakakè kanggo masak ing daerah Kalimantan. wujud wohè kaya néker, kulitè yen dijarnè nganti pirang-pirang dina bakal  

## Arane Désa 
Désa-désa ing Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY kang nganggo aran Kranji minangka jenengè désa yaiku:

## Rujukan
Laban (Tuwuhan)

**Laban** yaiku salah siji wit sing ngasilake kayu sae ing Indonesia. Biasane cukul sae ing hutan sekunder, ing pinggire kali lan sakdawane dalan kelebu ing lahan marjinal. Wit  laban ditemokake meh ing sak kabehe daerah ing Indonesia ing dataran rendah nganti 800 mdpl. Kabare ing kondisi tropis  kados ing Kalimantan Timur, laban ngembang lan nguwoh meh saben wektu miwiti Januari nganti Desember. Tapi woh sing dipangan lan disebar manuk, bijine ora iso dadi kecambah yen ono ing ngisor naungan cahaya matahari sing kirang.

*Vitex pinnata* kagungan kayu sing kuat sanget lan tahan suwe, malah nek sering keno banyu utowo lemah tetep ora ngalami ganti. Sebab iku kayu laban sering dikanggo gawe lawang, dipan lan mebel. Godong lan kulit kayu laban iso dikanggo ngobati loro weteng, demam lan malaria. Dene wong Dayak nggawe godhonge kanggo obat disentri. Ing semenanjung Melayu, godhong laban lan kulit kayune dikanggo cara tradisional kanggo ngobati penyakit wajah lan luka-luka.

## Arane Desa 
Desa-desa ing Jawa Timur/Jawa Tengah/DIY kang nganggo aran laban kanggo jenege deso, yaiku

## Rujukan