open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mèksiko

[thumb|left|225px|[Piramid ing kuil Maya, Yukatan]]
**Nagara-Nagara Mèksiko Sarékat** utawa **Mèksiko** (basa Aztec *Mexihco Tlacetililli Tlahtohcayotl;* basa Sepanyol: *Estados Unidos Mexicanos* utawa *Mexihco,* *México*) iku nagara kang dumunung ing Amérika Lèr, wewatesan karo Amérika Sarékat, Guatemala lan Belize ing sisih kidul-wétan, Samodra Pasifik ing sisih kulon, lan Lempongan Mèksiko lan Sagara Karibia ing sisih wétan. Nagara iki minangka nagara paing gedhé katelu ing Amérika Latin lan uga nagara kang paling akèh nagnggo basa Sepanyol. Jeneng nagara iki dijupuk saka jeneng kutha krajané, kang asalé saka jeneng kutha krajan kuna Aztec yaiku *Mexico-Tenochtitlan*. *Mexi* iku sapérangan jeneng Mexitli, yaiku jeneng déwa perang, déné *co* tegesé *panggonan* lan *ca* tegesé *wong*.

## Sajarah 
Sajeroning amèh 3.000 taun, Mèksiko dadi panggonan sawatara peradaban maju kaya déné peradaban Amerindian, Maya lan Aztec. Tekané panjajah Sepanyol pimpinan Hernan Cortes ing wiwitan abad angka 16, lan kamenangané saka kaum Aztec ing taun 1521, nandhani wiwité éra koloni Mèksiko minangka Sepanyol Anyar.

Tanggal 15 September 1810, kamardikan saka Sepanyol dinyatakaké déning Miguel Hidalgo y Costilla ing Dolores yaiku kutha cilik. Bab iki dadi titik wiwitan paprangan kamardikan kang dikenali minangka Perang Kamardikan Mèksiko kang rampung kanthi asil kamardikan ing taun 1821 lan pambentukan Kamaharajan Mèksiko kang sepisanan.

## Laladan 
Mèksiko dumadi saka 31 nagari utawa *estados* lan Laladan Persekuthuan Meksiko utawa *Distrito Federal*. Kawasan Metropolitan Kutha Mèksiko, kalebu ing Laladan Persekuthuan lan kawasan tapel watesé, minangka kutha kang kang ndunungi palin padhet ing donya.

## Kutha-kutha gedhé 
Ing ngisor iki pratélan kutha gedhé ing Mèksiko diurut miturut populasiné:
# Mexico City, Distrito Federal (22 yuta)
# Guadalajara, Jalisco (4,7 yuta)
# Monterrey, Nuevo León (3,6 yuta)
# Puebla, Puebla (2,6 yuta)
# Ciudad Juárez, Chihuahua (1,8 yuta)
# Tijuana, Baja California (1,5 yuta)
# León, Guanajuato (1,2 yuta)
# Toluca, México (1,2 yuta)
# Torreón, Coahuila (1,1 yuta)
# Mexicali, Baja California (0,9 yuta)
# San Luis Potosí, San Luis Potosí (0,8 yuta)
# Mérida, Yucatán (0,8 yuta)
# Santiago de Querétaro, Querétaro (0,8 yuta)
# Aguascalientes, Aguascalientes (0,7 yuta)
# Cuernavaca, Morelos (0,7 yuta)
# Chihuahua, Chihuahua (0,7 yuta)

left|300px|Peta Meksiko

## Pranala njaba 
*  Situs resmi
* Situs resmi pariwisata 
*  México Travel
Kapuloan Cayman

left|225px|Peta Kepuloan Cayman
**Kapuloan Cayman** iku wewengkon jaban rangkah Britania Raya ing Sagara Karibia pérangan kulon. Kepuloan iki dumadi saka telu pulo: Cayman Gedhé, Cayman Brac, lan Cayman Cilik.

## Ékonomi 
Mitra dagang utama Kepuloan Cayman yaiku Amérika Sarékat. Olèh-olèhan gedhé dhéwé nagara iki yaiku saka sektor pariwisata.

## Deleng uga 
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana
* Pratélan lagu kabangsan

## Pranala njaba 
* Situs resmi
* Situs resmi pariwisata
* Destination Cayman
* Cayman.org
Allah

[thumb|right|Kaligrafi **Allah** ing siji [Masjid Tuwa ing Turki]]
**Allah** (basa Arab *allāhu* الله) utawi kadhang kala ditembungaken déning tiyang Jawi dados **Gustialah** utawi **Gusti Allah**, inggih punika iku siji tembung kang dipundhut saking basa Arab ingkang ateges "**Pangèran**". Tembung punika luwih kesohor minangka asma tumrap Pengèran déning tiyang ingkang anganut agami Islam. Tembung punika wonten kalangan para panutur basa Arab, minangka tembung kang umum kanggo peparing asma tumrap Pengèran, kalebet kanggé tiyang Yahudi kaliyan Kristen Arab. Mangka, tembung punika katingal dipungunakaken ugi wonten pertalan kitab suci agama Kristen kaliyan Yahudi ingkang ngagem basa Arab, ugi pertalan Injil wonten basa Indonésia kaliyan Turki.

## Allah sajeroning Islam 
Sajeroning agama Islam, Allah iku siji-sijiné Tuhan (tanpa sekuthu) , Sang Panyipta, Tuhan saka Ibrahim, Ismail, Ishaq lan Yakub, uga tuhan saka Musa, Dawud, Sulaiman, Isa lan Muhammad (muga rahmat lan salawat dilimpahaké marang sakabèhané).

Wonten agami Islam, dipunpercados wonten sangang-dasa sanga (99) asma kanggé Gustialah, ingkang dipunwastani (Asmaaulhusna). Asma-asma punika dipunpundhut saking Kuran kanggé nyebut asma Allah. Asma-asma ingkang mau punika antaranipun:
* Al Malikul Mulk (Ratuning Para Ratu)
* Al Hayy (Dat Ingkang Gesang)
* Al Muhyii (Dat Ingkang Peparing Gesang)

### Tembung-tembung gabungan ingkang ngandhut asma Allah 
Tuladhaning tembung-tembung gabungan ingkang ngandhut tembung Allah:
* Allahuakbar (الله أكبر) (Gustialah iku Mahaagung)
* Bismillah (بسم الله) (Kelawan nyebut asmaning Gustialah)
* Insyaallah (إن شاء الله) (Manawi Gustialah Gadhah Kajeng)
* Masyaallah (ما شاء الله) (Punika Kekajenganipun Gustialah)
* Subhanallah (سبحان الله) (Dipunsucikaken Gustialah (kelawan panembahipun))
* Alhamdulillah (الحمد لله) (Sedaya puji katur dhumateng Gustialah)
* Allahua'lam (الله أعلم) (Namung Gustialah Ingkang Mahamangertos)

## Réferènsi 

## Deleng uga 
* Tuhan
* Islam
* Kuran
* Rukun Iman

## Pranala njaba
Èl Salvador

**Républik Èl Salvador** iku nagara ing Amérika Tengah kang wewatesan karo Honduras lan Guatemala. Nagara iki jembaré 8.123 mil persegi (21.040&nbsp;km²), utawa mèh padha karo praja Massachusetts ing Amérika Sarékat. El Salvador minangka nagara paling cilik ing bawana Amérika. Amarga ukurané nagara iki asring dijuluki "Tom Thumb saka Amérika"

## Pamérangan administratif 
thumb|left|250px|Departemen ing El Salvador
El Salvador kapérang dadi 14 departemen (*departamentos*), kang sabanjuré dipérang dadi 267 kotamadya (*municipios*). Departemen-departemen mau yaiku:

Ahuachapán
Cabañas
Chalatenango
Cuscatlán
La Libertad
La Paz
La Unión

Morazán
San Miguel
San Salvador
San Vicente
Santa Ana
Sonsonate
Usulután

## Deleng uga 
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana
* Pratélan nagara miturut amba wewengkon
* Pratélan lagu kabangsan

## Pranala njaba 
*  Situs Kepresidenan
*  Situs resmi pariwisata 
* Situs Kedubes El Salvador di Washington, D.C.
Amérikah Tengah

thumb|275px|Peta Amérika Tengah
**Amérika Tengah** iku kawasan ing Amérika Lèr pérangan kidul, nglingkupi wewengkon ing sisih kidul Lempongan Mèksiko nganti tapel wates antara Panama lan Kolombia. Miturut dhéfinisi kang umum, kawasan iki nyakup nagara-nagara ing antarané Mèksiko lan Kolombia:
* 25px Belize
* 25px El Salvador
* 25px Guatemala
*  Honduras
* 25px Costa Rica
* 25px Nikaragua
* 25px Panama

Miturut pangertèn géografis, Amérika Tengah uga bisa éwoning siji tanah genting gedhé, ya iku nyakup sawatara praja Mèksiko kang dumunung ing sisih wétan Tanah Genting Tehuantepec.

## Géografi 
Tlatah Amérika Tengah ambané 540.000&nbsp;km² kang diapit déning Samodra Pasifik lan Sagara Karibia ing sisih kulon lan wétan.

Aktivitas géologi kaya bledhosan gunung lan lindhu ing kawasan iki relatif dhuwur. Ing taun 1931 lan 1972, kadadéan lindhu ngusak tlatah Managua, kutha krajan Nikaragua. Tanah subur tilas ilèn lava nyuburaké aktivitas tetanèn ing laladan pagunungan. Kawasan iki dumunung ing Lèmpèng Karibia.

Amérika Tengah minangka kawasan paling *sempit* ing Bawana Amérika, mligi ing Terusan Panama lan Terusan Nikaragua, siji terusan kang rencanané bakal digawé.

## Sajarah 
Ana ing wiwitan abad ka-19, ana siji nagara kang jenengé Provinsi Amérika Tengah Nyawiji. Wewengkoné nyakup Guatemala, Honduras, El Salvador, Nikaragua, lan Costa Rica wektu iki.
Karibia

**Karibia** utawa **India Barat** iku saklompok pulo kang dumunung ing Sagara Karibia. Pulo-pulo iki kabentang saka kidul Florida menyang lor-kulon Venezuela ing Amérika Kidul. Paling ora dumadi saka 7000 pulo, pulo cilik, karang, lan *caye*. Kapuloan iki diklompokaké dadi selawé wewengkon kalebu nagara mardika, departemen jaban rangkah, lan laladan administratif liyané.

Jeneng "India Barat" asalé saka gagasan Christopher Columbus kang ngira wis mendharat ing India nalika sabeneré lagi tekan Amérika. Karibia dumadi saka Antilles Gedhé lan Cilik lan péranganing Amérika Lèr.

Sawijining mangsa kang mung umur sedhéla natÉ ana nagara kang arané Federasi India Barat kang dumadi saka pulo-pulo ing Karibia kang sing ndunungi nganggo basa Inggris.

Karibia uga misuwur bab bajak laut.(Bajak Laut saka Karibia)
Nagara

**Nagara** iku wewengkon ing bumi kang kakuwasan pulitik, militèr, ékonomi, sosial lan budayané ditata déning papréntahan kang nan ing wewengkon mau.  Supaya bisa diarani nagara kudu ndarbèni rakyat, yaiku wong-wong kang nampa anané organisasi iki. Syarat liyané yaiku anané wewengkon tartamtu papan nagara iku manggon. Bab liyané apa kang diarani kadhaulatan, yaiku nagara diakoni déning wargané minangka kang nyekel kakuwasan paling dhuwur ing wewengkon panggonan nagara.

## Anané nagara 
Anané nagara, kaya organisasi lumrahé, yaiku kanggo nggampangké anggotané (rakyat) nggayuh tujuan utawa gegayuhané. Kepénginan iki dirumusaké sajeroning sawiji dhokumèn kang diarani Konstitusi, kalebu ing jeroné *aji-aji* kang dipikul dhuwur déning rakyat minangka anggota nagara. Minangka dhokumèn kang nyantumaké gegayuhan rakyat, maksud diyasa nagara, Konstitusi minangka dhokumèn hukum paling dhuwur ing sawijining nagara. Mulané konstitusi uga ngatur cara-cara nata nagara. Konstitusi ing Indonésia diarani Undhang-Undhang Dhasar.

## Pangertèn nagara miturut para ahli 
* **George Jellinek** *Nagara iku paguyuban kakwuasan saka seklompok manungsa kang wis manggon ing wewengkon tartamtu.*
* **George Wilhelm Friedrich Hegel** *Nagara minangka paguyuban kasusilan kang muncul minangka sintesis saka kamardikan individual lan kamardikan universal*
* **Krannenburg** *Nagara iku opaguyuban kang timbul amarga ana kepénginan saka sawiji golongan utawa bangsané dhéwé*.
* **Roger F. Soltau** *Nagara iku piranti utawa wewenang kanggo ngatur utawa ngendalèkaké *persoalan bersama* tumrap masarakat*.
* **Prof. R. Djokosoetono** *Nagara iku paguyuban manungsa utawa kumpulan manungsa kang ana ing ngisor siji papréntahan kang padha.*
* **Prof. Mr. Soenarko** *Nagara iku paguyuban sing ndunungi kang ndarbèni laladan tartamtu, kang kakuwasan nagara lumaku ing kana minangka sawijining kadhaulatan.*cgsfdgsf

## Deleng uga 
* Pratélaning nagara wisésa
Paraguay

**Républik Paraguay** iku nagara ing Amérika Kidul kang kakurung dharatan lan manggon ana ing sisih Kali Paraguay. Paraguay wewatesan karo Argentina ing sisih kidul lan kulon-lor, Brasil ing sisih wétan-lor, lan Bolivia ing kulon-kidul. Jeneng nagara iki tegesé "banyu kang mili menyang samodra", asalé saka tembung Guaraní: *pará* ("samodra"), *gua* ("menyang/saka"), lan *y* ("banyu").

## Uga delengen 
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana
* Pratélan nagara miturut amba wewengkon
* Pratélan lagu kabangsan

## Pranala njaba 
*  Situs Kepresidenan 
*  Situs Kementerian Pariwisata

Kategori:Nagara]]
Santa Lucia

**Saint Lucia** iku nagara kapuloan ing Sagara Karibia pérangan wétan kang wewatesan karo Samodra Atlantik. Minangka péranganing Antilles Cilik, Saint Lucia dumunung ana ing loré Saint Vincent lan Grenadines lan kidulé Martinique.

Kasil utama kang naté dadi siji-sijiné kasil pangan yaiku gedhang. Nanging saiki warna-warna woh-wohan liyané uga ditandur ing kana.

## Sajarah 
Saint Lucia mardika saka Britania Raya ing taun 1979. Nagara cilik iki pisanan tinemu déning bangsa Spanyol ing taun 1503, nuli dipasrahké marang Perancis kanggo sawatara suwéné lan wiwit taun 1803 dikuwasani Britania.

## Pamérangan administratif 
Saint Lucia dipérang dadi 11 *quarter*:

* Anse-la-Raye
* Castries
* Choiseul
* Dauphin
* Dennery
* Gros Islet

* Laborie
* Micoud
* Praslin
* Soufrière
* Vieux Fort

## Géografi 
Dumunung ana ing kidulé Martinique utawa saloré lepas pasisir Venezuela, Amérika Latin. Ing saubengé ana uga nagara kapuloan liya. Jembaré isih luwih cilik tinimbang tlatah DKI Jakarta lan minangka salah sijiné nagara paling cilik ing donya.

## Deleng uga 
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana

## Pranala njaba 
* Situs resmi
* Situs resmi pariwisata
* Info di Turq.com
Kuba

**Républik Kuba** dumadi saka Pulo Kuba (pulo gedhé dhéwé ing Kapuloan Antilles Gedhé), Pulo Pemuda lan sawatara pulo cilik ing saubengé. Jeneng "Kuba" kabaré asal saka tembung sajeroning basa Taíno, *cubanacán*, kang tegesé 'panggonan kang sentral'.

Nagara iki dumunung ana ing Karibia Lor, ana ing partemon Sagara Karibia, Lempongan Meksiko lan Samodra Atlantik. Ing sisih wétan-lor Kuba-udakara 144&nbsp;km-dumunung Praja Florida, Amérika Sarékat, lan Bahama. Ing sisih wétane dumunung Kapuloan Turks lan Caicos sarta Haiti, sawatara ing sisih kulon dumunung nagara Meksiko. Kapuloan Cayman lan Jamaika ana ing sisih kidul saka pucuk wétané Kuba. Yèn dibandingaké karo Indonésia, jembaré Kuba kira-kira luwih cilik tinimbang jembaré Pulo Jawa.

Kuba minangka nagara penghasil gula gedhé dhéwé ing donya sawisé Brasil. Sanajan gula minangka kasil utama ya iku 85% saka ekspor Kuba, nanging sing ndunungi dhéwé isih dadi konsumèn gula gedhé dhéwé sawisè Costa Rica.

## Pamérangan admiistratif 
Kuba dipérang dadi 14 provinsi lan siji munisipalitas mirunggan (*Pulo Pemuda*-Isla de la Juventud). Wiwitan abad angka 20, Kuba mung dipérang dadi 6 provinsi. Pamérangan administratif wektu iki mèmper provinsi-provinsi militèr Spanyol samangsa Perang Kamardikan Kuba.

## Uga delengen 
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana
* Pratélan lagu kabangsan

## Pranala njaba 
* Caribbean Net News-(Daily Caribbean news—Cuba.)
* Information about Cuba — Culture, history, demography, geography, religion, etc.
* Center for Cuban Business Studies — The Cuba Center at Ohio Northern University
* Cuba Maps  — Maps of all the provinces of Cuba, and maps of the major cities.
* Cubamusic — All about Cuban music
* CUBANET  — An anti-Castro site including news articles from Cuba's independent journalists and a digest of Cuban news by international newspapers
* Encuentro en la Red — Independent news and cultural site on Cuban matters
* Discover Cuba through a collection of old Photos & Vintage Postcards.
* Photos of people and Sights
* Cuba Pictures Photos from all 14 Cuban provinces, plus the city of Havana
* Paseos por La Habana  Havana guide (in Spanish) and travel information. Details of culture, history, traditions, routes, hotèls, restaurants and bars.
* Link guide to Cuba.  Discover Cuba through a collection of sorted links.
* Cuba AIDS Project  HIV and AIDS in Cuba
* http://www.cuba-linda.com Cuba Linda french site
* Spain and the Spaniard A contemporary opinion of the Cuban uprising
* UN HDI — Human Development Index for Cuba from UN
* IFEX — Freedom of expression in Cuba from IFEX
* The Electoral process in Cuba  — Democracy in Cuba
* Cuba's Political and electoral system 
* U.S. Department of State — Cuba, from the U.S. government's point of view
* Todo de Cuba  Many informations about Cuba
* The Infoportal of Cuba Information in English, French and German
* The Cuban Constitution 
* http://www.military.com/Content/MoreContent?file=PRhemingway Allinson, Sidney. Military History Undercover: Ernest Hemingway
Pulo Norfolk

|- align="center"
| style="font-size:95%" colspan="2" | Sesanti: *Inasmuch*
|- align="center"
| style="font-size:95%" colspan="2" | Lagu kabangsan: Pitcairn Anthem
|- align="center"
| colspan="2" style="background:#ffffff;" | 290px|Peta lokasi Pulo Norfolk
|-
| **Ibu kutha**
| Kingston
|-
| **Kutha gedhé dhéwé**
| Burnt Pine
|-
| **Basa resmi**
| Inggris, Norfuk
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Pamaréntah**  &nbsp;• Administrator&nbsp;• Mantri Tinggi
| style="white-space: nowrap;" | Monarki konstitusionalGrant TamblingGeoffrey Robert Gardner
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Status**  &nbsp;• Pamaréntahan dhéwé
| Teritori jaba UU Pulo Norfolk 1979
|-
| **Wewengkon**&nbsp;• Total&nbsp;• % banyu
| &nbsp;34,6&nbsp;km² bisa *dihiraukan*
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Padunung**&nbsp;• perk. 2006&nbsp;• Kepadatan
| &nbsp;1.828 53,2/km²
|-
| **Mata uang**
| style="white-space: nowrap;" | Dolar Australia (`AUD`)
|-
| **Zona wektu**
| UTC+11:30
|-
| **TLD**
| .nf
|-
| **Kode telepon**
| `+672`
|}
**Pulau Norfolk** iku siji pulo cilik kang dumunung ing Samodra Pasifik, ing antarané Australia, Niu Selan lan Kaledonia Anyar. Pulo iki minangka siji teritori jaba Australia. *Araucaria heterophylla*, sawenèh jinis wit cemara khas Pulo Norfolk, minangka simbol ing gendéra wewengkon iki.

Pulo iki dijenengi déning Kapten James Cook kang dijupuk saka gelar garwané Adipati Norfolk, garwa saka Edward Howard, Adipati Norfolk ke-9 (1685-1777). Sang garwa Adipati wis kapundhut (wulan Mèi 1773) sadurungé Kaptain Cook mènèhi jeneng pulo mau, nanging wektu budhal taun 1772 sang Istri Adipati isih sugeng.

## Pranala njaba 
* Situs resmi 
* Situs resmi pariwisata
* Norfolk Island subtropical forests
* Norfolk Island Pictures
Kapuloan Solomon

**Kapuloan Solomon** iku siji nagara kapuloan ing Samodra Pasifik pérangan kidul kang dumunung ing sisih wétané Papua Nugini lan minangka péranganing Persemakmuran. Nagara iki dumadi saka 992 pulo kang sakabèhané awujud wewengkon kang ambané 28.450 km&sup2;.

## Géografi 
Kapuloan Solomon ndarbèni sawatara pulo kaya ta Guadalcanal, Malaita, Santa Isabel, Makira lan Sikaiana. Let antara pulo paling kulon lan paling wétan ana ±1.500&nbsp;km.

## Sajarah 
Nagara iki tinemu sapisanan déning Pedro Sarmiento de Gamboa taun 1568. Rong atus taun lawasé kapuloan iki ora tau ditekani nganti dikuwasani lan diparebutaké bangsa déning Éropah. Taun 1886, Karajan Manunggal lan Jerman ngedum pulo-pulo mau kanggo awaké dhéwé. Tentara Ostrali nuli ganti nguwasani pérangan kang dikuwasani Jerman nganti taun 1920. Jepang nguwasani wewengkon iki antara taun 1942 lan 1943 sadurungé péhak Sakuthu ngrebut saka tangané.

## Pranala njaba 
* Situs resmi 
* Situs resmi pariwisata
* JaneResture's Solomon
Papua Niu Guinéa

**Papua Niu Guinéa** iku siji nagara kang dumunung ing pérangan wétan Pulo Niu Guinéa. Nagara iki wewaresan karo Provinsi Papua (Indonésia) ing sisih kulon lan Australia di sisih kidul.

## Uga delengen 
* Pratélan tokoh Papua Niu Guinéa
* Pratélan nagara-nagara di donya
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana

## Pranala njaba 
* Portal resmi 

Gambar:Papua New Guinea map.png|Peta Papua Niu Guinéa
Gambar:Traditional Papua New Guinean village.jpg|Padésan ing Papua Niu Guinéa
Gambar:Village people in Papua New Guinea.jpg|Masarakat padésan ing Papua Niu Guinéa
Vanuatu

**Républik Vanuatu** iku nagara kapuloan ing Samodra Pasifik pérangan kidul. Vanuatu dumunung ing sisih wétan Australia, wétan-lor Kaledonia Anyar, kuloné Fiji lan kidulé Kapuloan Solomon. Nagara iki biyèn diarani Hebrides Anyar ing sajeroning mangsa panjajahan. Vanuatu dumadi saka 83 pulo, loro ing antarané — Matthew lan Hunter — di*klaim* déning Kaledonia Anyar.

## Pamérangan administratif 
Vanuatu dipérang dadi 6 provinsi:
* Malampa
* Penama
* Sanma
* Shefa
* Tafea
* Torba

## Delengen ug 
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana

## Pranala njaba 
* Situs resmi
* Situs resmi pariwisata
* Vanuatu Online Directory
Tonga

**Karajan Tonga** iku siji nagara kapuloan ing Samodra Pasifik pérangan kidul, watara saprotelon let antara Niu Selan lan Hawaii. Tonga dumunung ing sisih kidul Samoa lan wétané Fiji. Nagara iki dumadi saka 176 pulo, 36 ing antarané ana kang ndunungi. Pulo gedhé dhéwé yaiku Tongatapu.

Tonga dadi nagara protektorat Britania Raya ana ing tanggal 18 Mèi 1900 dhedhasar Traktat Persahabatan. Status iki dipungkasi ing 4 Juni 1970 nalika Tonga mroklamasèkaké kamardikané. Komisi Dhuwur Britania Raya ing Tonga kang wis ngadeg wiwit taun 1901 ditutup taun 2006.

## Pranala njaba 
* Situs resmi 
* Situs resmi pariwisata 
* Marcus Monnig's Tonga Page 
* "The sun finally sets on our men in paradise", *The Daily Telegraph*
Nauru

**Républik Nauru** iku nagara awangun republik kang paling cilik dhéwé sadonya. Nagara iki ora ndarbèni kutha krajan resmi. Nauru misuwur kanthi kasil produksi fosfaté kang wis ditambang déning konsorsium manca wiwit 90 taun pungkasan.

## Pulitik 
thumb|left|Gedhung Parlemen Nauru
Ana wolulas 18 anggota parlemen "kamar tunggal" akèhé, dipilih saben telung taun. Parlemen iki milih présidhèn saka salah siji anggotané, lan Présidhèn mau bisa gawé kabinèt kaggo anggotané lima nganti enem wong. Présidhèn minangka kepala nagara lan sisan gawé dadi kepala papréntahan. Sajeroning sistem multipartai, ana telu parté pulitik kang aktif yaiku Parté Dhémokratik (*Democratic Party*), Parté Nauru Dhisik (*Nauru First*) lan Parté Tengah (''Centre Party).

thumb|200px|Peta Nauru

## Géografi 
Nauru iku pulo cilik kang dumunung ing Samodra Pasifik pérangan kidul, persis ing ngisor garis khatulistiwa lan ing sisih kidulé Kapuloan Marshall. Saka pulou Nugini, Nauru adohé kira-kira mèh padha karo daohé saka Nugini menyang Pulo Jawa.

## Pamérangan administratif 
Nauru dipérang dadi 14 dhistrik:

* Aiwo
* Anabar
* Anetan
* Anibare
* Baiti
* Boe
* Buada

* Denigomodu
* Ewa
* Ijuw
* Meneng
* Nibok
* Uaboe
* Yaren

## Pranala njaba 
* Jane's Nauru 
* "Nauru Island: Far Side of Paradise" , *Albion Monitor*
Pèdherasi Mikronésia

**Féderasi Mikronésia** iku sawijiné nagara kapuloan ing Samodra Pasifik kng duwé asosiasi kanthi bébas karo Amérika Sarékat. Dumunung ing kawasan Mikronésia ing sisih wétané Papua Nugini, nagara iki dumadi saka 607 pulo kang kapérang dadi 4 praja.

## Sajarah 
Kapuloan iki dikuwasani déning bangsa kulit putih nganti pungkasan abad ka-18. Spanyol naté ndarbèni Mikronésia minangka wewengkoné lan taun 1898 didol marang Jerman. Ana ing taun 1941 kapuloan iki direbut déning Jepang. Nagara fédherasi iki agawé pamaréntahané dhéwé taun 1979 lan lagi tanggal 3 November 1986 diakoni minangka sawijining nagara kang ndarbèni kadhaulatan.

## Géografi 
Féderasi Mikronésia minangka péranganing Kapuloan Carolina kang dawané udakara 2000 mil. Wewengkoné wujud dhataran endhèk kanthi terumbu karang lan gunung-gunung geni kang dhuwur.

## Uga delengen 
* Pulo Yap

## Pranala njaba 
* Situs resmi
* Situs resmi pariwisata
Tuvalu

**Tuvalu** iku sawijiné nagara kapuloan kang dumunung antarané Hawaii lan Australia ing Samodra Pasifik. Titik paling dhuwur antarané 114 pulo ing nagara iki dhuwuré mung 5 m sakdhuwuré banyu sagara.

## Uga delengen 
* Pratélan nagara

## Pranala njaba 
* TuvaluIslands.com
Panama

**Panama**, jeneng resminé **Républik Panama** (; ), iku nagara kang dumunung ana ing tlatah paling kidul Amérika Tengah. Lokasiné ana ing tlatah genting utawa *isthmus*, Panama minangka nagara antar bawana utawa*transcontinental nation*, kang nyambungaké Amérika Lèr lan Amérika Kidul, kaloroné péranganing bawana Amérika. Nagara iki wewatesan karo Costa Rica ing sisih lor-kulon, Colombia ing sisih kidul-wétan, Sagara Karibbea ing sisih lor lanSamudra Pasifik ing sisih kidul. Nagara iki minangka nagara pusat bisnis internasional lan uga nagara transit. Ing Amérika Tengah, nagara iki minangka nagara kang industriné paling maju kaloro sawisé El Salvador, Panama uga minangka nagara katelu gedhé dhéwé ékonominé ing Amérika Tengah, sawisé Guatemala lan Costa Rica. 

## Pranala njaba 
**Pamaréntah**
*  The President of Panama 
*  List of Panamanian Government Agencies 
*  Ministry of External Relations
* Embassy of Panama in the U.S.
* National Directorate of Immigration and Naturalization 

**Turisme**
* Official Site of the Panama Tourism Bureau 
* Official Site of the Panama Canal Authority 
* Panama City Guide & Maps  
* Guide to Panama  
* More About Panama 

**Ékonomi lan Bisnis**
*  Ministry of Economics and Finance
*  Bolsa de Valores (Panama Stock Exchange)  
*  Comisión Nacional de Valores (Panama SEC)  
* American Chamber of Commerce & Industry of Panama

**Media**
*  La Prensa
Kapuloan Cook

|- style="border-top: 2px solid gray;"
| **Basa resmi**
| Inggris
|-
| **Kutha krajan**
| Avarua
|-
| **Kepala nagara**
| Ratu Elizabeth II
|-
| **Gubernur Jenderal**
| Sir Frederick Goodwin KBE
|-
| **Nayakotama**
| Jim Marurai
|-
| **Wewengkon**
| 240&nbsp;km²
|-
| **Padunung** (perk. 2006)
| 21.388
|-
| **Didegaké**
| 4 Agustus 1965
|-
| **Lagu kabangsan**
| Te Atua Mou E
|-
| **Mata uang**
| Dolar Selandia Baru (NZD)
|-
| **Zona wektu**
| UTC -10
|-
| **Kode tilpun**
| 682
|-
| **TLD**
|.ck
|}

**Kapuloan Cook** iku sawijiné papréntahan-dhéwé parlementer dhémokrasi sajeroning asosiasi bébas karo Niu Selan. Kalimolas pulo ing kidul Samodra Pasifik iki ndarbèni jembar wewengkon 220&nbsp;km². Kutha krajané yaiku Avarua kang dumunung ing Rarotonga, pulo gedhé dhéwé. Sèktor Pariwisata nyetir ékonomi pulo iki minangka indhustri nomer siji, adoh sadhuwuré sèktor perbankan, mutiara, kalautan lan ekspor woh-wohan. Jinis seni populèr pulo ini yaiku tivaivai, sarupa karo quilt.

## Pranala njaba 
* Situs resmi
* Situs resmi badan pariwisata
Samoa

**Samoa** (biyèn diarani **Samoa Jerman** saka 1900-1914, **Samoa Kuon** nganti 1997), iku sawijiné nagara kapuloan ing Samodra Pasifik pérangan kidul kang dumadi saka 2 pulo utama lan 7 pulo cilik. Dunungé watara setengah lelungan saka Niu Selan menyang Hawaii.

## Pamérangan administratif 
Samoa dipérang dadi 11 distrik:

* A'ana
* Aiga-i-le-Tai
* Atua
* Fa'asaleleaga
* Gaga'emauga
* Gagaifomauga

* Palauli
* Satupa'itea
* Tuamasaga
* Va'a-o-Fonoti
* Vaisigano

## Uga delengen 
* Pratélan nagara

## Pranala njaba 
* Situs resmi
* Situs resmi pariwisata
* Jane's Samoa
Wallis lan Futuna

**KapuloanWallis lan Futuna** iku sawijiné komunitas sberang sagara (''collectivité d'outre-mer'') Perancis kang dumunung ing Samodra Pasifik pérangan kidul, ing antarané Fiji lan Samoa. Kapuloan iki dumadi saka telu pulo tropis vulkanis: Wallis (Uvea), Futuna, lan Alofi.

## Pranala njaba 
*  Entri ing situs Kamentrian Luar Negeri Perancis 
*  Galeri foto
Akrotiri lan Dhekelia

thumb|right|275px|Peta Dhekelia
**Akrotiri lan Dhekelia** iku jajahan Britania Raya ing Siprus. Tlatah iki nduwé padunung 14.000 jiwa lan jembaré ana kurang luwih 280&nbsp;km2.
Kapuloan Åland

**Kapuloan Åland** (Suomi *Ahvenanmaa*) iku laladan otonom Finlan. Ing laladan otonom basa resminé yaiku basa Swèdhen. Tlatah iki nduwé padunung … jiwa lan jembaré ana … km2. Kutha krajané yaiku Mariehamn.
Pulo Ascènsion

**Pulo Ascension** iku sawijining pulo ing Samodra Atlantik sisih kidul antara Amérika Kidul lan Afrika. Pulo iki nduwé pedunung kurang luwih 1.000 jiwa lan jembaré ana 88&nbsp;km2. Pulo iki jajahané Britania Raya.
Polinésia Prancis

|-
| align="center" colspan=2 style="border-bottom:3px solid gray; font-size:smaller"| Sesanti: ''Tahiti Nui Mare'are'a*
|-
| align=center colspan=2 |
|-
| Basa resmi
| Perancis, Tahiti
|-
| Kutha krajan
| Papeete
|-
| Présidhèn
| Édouard Fritch
|-
| Wewengkon&nbsp;- Total &nbsp;- % air
| 4.167&nbsp;km²  12%
|-
| Padunung
&nbsp;- Total (2002)
&nbsp;- Kapadhetan
|  245.405  64/km²
|-
| Mata uang
| Franc CFP
|-
| Zona wektu
| UTC-10
|-
| TLD
| .pf
|-
| Kode telepon
| +689
|}
**Polinesia Perancis** (basa Perancis: *Polynésie française*, basa Tahiti: *Porinetia Farani*), iku sawijiné komunitas sberang sagara (*collectivité d'outre-mer*/COM) Perancis kang dumunung ing Samodra Pasifik pérangan kidul. Wewengkon iki ndarbèni status otonomi kang luwih dhuwur ing antarané COM-COM liyané. Kapétung wiwit Fèbruari 2004, wewengkon iki uga ndarbèni status nagara sberang sagara (*pays d'outre-mer'') kang sipaté non-legal.

Polinesia Perancis dumadi saka sawatara gugus ing Kapuloan Polinesia, ing antarané Pulo Tahiti kang kalebu sajeroning aepuloan Society. Papeete, kutha krajan Polinesia Perancis, dumunung ing Tahiti.

## Pranala njaba 
*  Situs resmi 
*  Situs Kepresidenan
* Jane's Tahiti Home Page 
* Finding French Polynesia 
* Peta Polinesia Perancis
Abkhazia

**Abkhazia** (basa Abkhaz: Аҧсны/*Apsny*, basa Georgia: აფხაზეთი/*Apkhazeti*, basa Ruslan: Абха́зия/*Abkhazia*), iku nagara kang ora diakoni ing bawana Éropa, kajaba, déning Ruslan kang ngakoni ing tanggal 26 Agustus 2008 bebarengan karo pangakon kedaulatan Ossetia Kidul.. Tlatah iki dumunung ana ing Kaukasus. Georgia ngeklaim Abkhazia minangka wewengkon kadaulatané. Kutha krajan nagara iki yaiku Sokhumi. Nagara iki kang ndunungi 157.000 nganti 216.000 jiwa lan jembaré ana 8.600&nbsp;km2.

## Divisi administratif 
2) Gudauta
3) Sukhumi
4) Gulripshi
5) Ochamchira
6) Tkvarcheli
7) Gali
]]
Republik Abkhazia dipunperang dados pitu raion (distrik) ingkang dipunsukani nami sami kaliyan namining kitha utaminipun: Gagra, Gudauta, Sukhumi, Ochamchira, Gulripshi, Tkvarcheli, lan Gali. Distrik-distrik puniki saperangan ageng tetep ajeg wiwit bibaripun Uni Soviet, kejawi Distrik Tkvarcheli, ingkang dipunbentuk ing 1995 saking saperangan Distrik Ochamchira lan Gali. 

## Deleng uga 
* Ossétia Kidul

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* President of the Republic of Abkhazia. Official site (en, ru, ab, tr) 
* Abkhazia.org
* Profil di BBC
Pulo Natal

**Pulo Christmas** iku pulo sakiduling Pulo Jawa. Tlatah iki saiki diparéntah déning Australia nanging sadurungé saka taun 1900 nganti 1958 déning Singapura. Jajahan iki nduwé padunung 2.000 jiwa lan jembaré ana 135&nbsp;km2.

Pulo Christmas sing tegesé "Pulo Natal" iku puser panambangan fosfat.
Kapuloan Cocos (Keeling)

**Kapuloan Cocos lan Keeling** iku siji jajahan Australia sakiduling Pulo Jawa. Tlatah iki sing ndunungi kurang luwih 700 jiwa lan jembaré ana 13&nbsp;km2.

## Pranala njaba 
## Cathetan sikil
Pakistan

**Pakistan** iku nagara ing bawana Asia. Kutha krajan nagara iki yaiku Islamabad. Nagara iki sing ndunungi kurang luwih160 yuta jiwa lan jembaré ana 803.940&nbsp;km2. Pakistan iku nagara sempalan saka India lan mardika luwih dhisik tinimbang India saka Britania Raya. Nagara Pakistan iku saiki nagara sing nduwé mayoritas Muslim kapindho sadonya. Sadurungé taun 1971 lan nalika Pakistan Wétan utawa saiki diarani Bangladesh isih dadi wewengkon Pakistan, Pakistan malahan nagara mayoritas Islam sing gedhé dhéwé.

Nagara Pakistan mbiyèn diproklamasèkaké ing tanggal 14 Agustus 1947 ing kutha Karachi. Proklamasi iki sadina sadurungé proklamasi nagara India mardika. Karepé supaya Gubernur-Jéndral India-Britania, Lord Mountbatten bisa rawuh ing loro-loroné upacara kamardikan.
Ékuador

**Républik Ékuador** iku nagara ing Amérika Kidul pérangan lor-kulon, wewatesan karo Kolombia ing lor, karo Peru ing wétan lan kidul, lan karo Samodra Pasifik ing kulon. Nagara iki uga kalebu Kapuloan Galapagos (Nusantara Colón) ing Pasifik, watara 965&nbsp;km sisih kulon pulo utama. Ékuador ana ing khatulistiwa (*Ecuador* iku basa Sepanyol kanggo "khatulistiwa") lan duwé wewengkon wiyaré 272.045&nbsp;km².

Quito iku kutha krajan Ékuador. Républik Ékuador wujud salah siji saka telung nagara sing muncul saka tibané Gran Colombia taun 1830 (liyané yaiku Kolombia lan Venezuela).

## Pirsani uga 
* Pratélan nagara ing donya

## Pranala njaba 
*  Situs resmi Kaprésidhènan
* Situs resmi pariwisata
* Exploring Ecuador
Fiji

**Fiji** iku nagara ing Oséania. Kutha krajan nagara iki yaiku Suva. Nagara iki sing ndunungi 912.241 jiwa (prakiraan 2018) lan jembaré ana 18.274&nbsp;km2.
Cilé

thumb|left|Atacama
thumb

**Chili** (utawa **Cili**, **Cile**, **Chile**) iku sawijining nagara ing bawana Amérika Kidul. Kutha krajan nagara iki yaiku Santiago. Nagara iki sing ndunungi kurang luwih 15 yuta jiwa lan jembaré ana 756.945&nbsp;km2.

Chili iku nagara "kuru" ing sadawané pasisir kulon Amérika Latin, nyigar mèh kabèh garis wates sisih wétan, sapérangan saka Argentina, wewatesan karo Bolivia ing lor utawa lor-wétan lan wewatesan karo Peru ing pojok lor utawa lor-kulon.

Miturut wiyar dharatané, Chili kalebu kategori nagara gedhé, urutan angka 38 ing donya. Gedhéné kurang luwih padha karo pulo Kalimantan. Chili duwé kandhutan bahan tambang sing akèh banget kaya ta tembaga, yodium, pérak, asem, cendhana, wesi, lenga, gas, emas, kobalt, seng, mangan, borax, merkuri, welirang, marmer, watu akik, lan liya-liyané.

## Pirsanana uga 
* Pratélan nagara-nagara ing donya

## Pranala njaba 
* Situs resmi 
*  Chile.com
Kapuloan Faroe

**Kapuloan Pharur** iku laladan otonom Dhènemarken ing bawana Éropa. Kutha krajan nagara iki yaiku … Nagara iki nduwé padunung … jiwa lan jembaré ana … km2.
## Pranala njaba 
* Official site
* Official tourist site
* Flick photo set
Palau

**Républik Palau** (juga dieja **Belau**) iku nagara kapuloan ing Samodra Pasifik, 500&nbsp;km sisih wétan Filipina. Nagara iki mardika taun 1994 saka Wewengkon Perwalian Kapuloan Pasifik kang dipréntah Amérika Sarékat. Palau dumadi saka 8 pulo utama lan paling ora 250 pulo cilik.

## Pamérangan administratif 
Palau dipérang dadi 16 praja (*state*):

* Aimeliik
* Airai
* Angaur
* Hatohobei
* Kayangel
* Koror
* Melekeok
* Ngaraard

* Ngarchelong
* Ngardmau
* Ngatpang
* Ngchesar
* Ngeremlengui
* Ngiwal
* Peleliu
* Sonsorol

## Uga delengen 
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana

## Pranala njaba 
* Situs resmi pariwisata 
* Janeresture's Palau 
* East Javanese Beads as Palau Heirlooms
Zimbabwé

**Zimbabwé** iku nagara ing bawana Afrika. Kutha krajan nagara iki yaiku … Nagara iki sing ndunungi … jiwa lan jembaré ana … km2.
Kapuloan Kanal

right
**Kapuloan Kanal** dumadi saka saklompok pulo ing lepas pasisir Normandia, Perancis, ing Selat Inggris. Kapuloan iki dumadi saka loro *bailiwick* (sajinis laladan kakuwasan): Guernsey lan Jersey.

Kapuloan Kanal minangka dependensi makutha Britania, nanging dudu péranganing nagara iku.
Alderney

thumb|225px|Peta *Bailiwck* Guernsey. Alderney dumunung ing sisih lor-wétan.
**Alderney** (basa Perancis: **Aurigny**, Auregnais: '''Aoeur'gny'*) iku pulo gedhé dhéwé katelu ing Kapuloan Channel kang dumunung ing Selat Inggris. Pulo iki minangka péranganing *bailiwick* Guernsey, siji dependensi makutha Britania Raya. Dawané pulo iki 5&nbsp;km lan ambané 3&nbsp;km. *Jarak* Pulo Alderney watara 16&nbsp;km saka Cap de la Hague ing Ujung Cotentin, Normandia, Perancis; 32&nbsp;km saka Guernsey; lan 97&nbsp;km saka Inggris. Dibandingké karo pulo-pulo liyané ing Kapuloan Kanal, Alderney kang paling cedhak karo Perancis utawa Inggris.

## Dhémografi 
Cacahé kang ndunungi Alderney nganti 2.400 jiwa; lan kanthi tradhisional dijuluki *lapin'', dhedhasar cacahing truwèlu kang manggon ing pulo mau.

Sawisé basa Perancis wis ora dadi basa resmi, ya iku wiwit taun 1966, kang ndunungi kana saiki ora migunakaké basa iku manèh.

## Pranala njaba 
* Situs resmi
* Terjemahan Auregnais-Jerriais-Inggris
* Benteng Alderney
Zambia

**Zambia**, resminé aran **Republik Zambia,** yaiku nagara kang kinupengan dharatan kang manggon ing Afrikah Kidul-Tengah (sapérangan sumber manggonaké Zambia ing Afrika Wétan). Nagara iki wewatesan ing sisih lor karo Républik Dhémokratik Kongo, Tanzania ing sisih lor-wétan, Malawi ing sisih wétan, Mozambik, Zimbabwé, Botswana, lan Namibia ing sisih kidul, lan Angola ing sisih kulon.

Kutha krajané nagara iki Lusaka, kang manggon ing sisih tengah rada kidul wewengkoné. Kang ndunungi nagara iki akèh-akèhé manggon ing kiwa-tengené Lusaka ing sisih kidul lan Provinsi Copperbelt nganti lor-kulon, kang dadi laladan punjeré ékonomi nagara iki.

## Géografi 
Zambia yaiku nagara ing Afrika sisih kidul kanthi iklim tropis awujud dhataran dhuwur (gunung lang èrèng) lan kali. Nagara iki duwéni jembar 752.614&nbsp;km2, nagara jembar ing donya kaping 39, luwih rada cilik saka Cilé. Nagara iki manggon antara garis lintang kidul 8° lan 18°, lan garis bujur wétan 22° and 34°.

### Iklim 
Zambia kapernah ing tengahé buwana Afrika, kang manggon 1000-1600 mèter ing sadhuwuré banyu sagara. Dhuwur rata-rata yaiku 1200 m lan duwéni iklim kang sedhengan. Iklim Zambia yaiku tropis. Miturut iklim Köppen, sakèh-akèhé iklim nagara iki yaiku subtropis lembab utawa tropis teles lan garing, lan sithik laladan iklim stepa rada garing ing kidul-kulon lan ing sadawané èrèngé Zambezi.

Ana loro usum ing nagara iki, yaiku usum udan (Novèmber nganti April) kaya usum panas, lan usum garing (Mèi/Juni nganti Oktobèr/Novèmber) kaya usum salju. Usum garing dipérang minangka usum garing adhem (Mèi/Juni nganti Agustus), lan usum garing panas (Sèptèmber nganti Oktober/Novèmber). Perbawa dhuwuré panggon, nyebabaké negara iki duwé iklim subtropis kang luwih kepénak saka kahanan iklim tropis kang adhem ing sasi Mèi nganti Agustus. Negara iki duwé suhu rata-rata saben sasiné yaiku sadhuwuré 20&nbsp;°C (68&nbsp;°F) ing sakèhé nagara iki ing wolung sasi utawa luwih ing saben taun.

## Dhémografi 
Miturut sènsus Zambia ing 2010, Zambia duwé padunung 13.092.666 cacah jiwa. Zambia duwéni manéka golongan bangsa yaiku 73. Nalika panjajahan Inggris, antara 1911 lan 1963, nagara iki narik wong saka Éropa lan Indian, kang teka sacara mligi minangka pegawé.

## Rujukan
Sark

thumb|right|225px|Gendéra Sark
**Sark** (basa Perancis: *Sercq*, dhialèk Sercquiais: *Sèr*) iku sawijiné pulo kang minangka péranganing Kapuloan Kanal, *Bailiwick* Guernsey. Sing ndunungi ana 610 jiwa (2002). Montor ora diparengaké dianggo ing pulo iki. Industri mligi ya iku pariwisata lan finansial.

## Géografi 
thumb|225px|Peta *Bailiwick* Guernsey. Sark dumunung ing sisih kidul-wétan.
Sark kapérang dadi rong wewengkon: Sark Cilik lan Sark Gedhé. Tanah genting La Coupee kang ambané 2,7 m nghubungaké kaloro wewengkon mau.

Papréntahan Sark ndarbèni Pulo Brecqhou kang statusé *privat* lan katutup kanggo umum.

thumb|225px|Tanah genting La Coupee nghubungkan rong wewengkon utama ing Pulo Sark

## Pranala njaba 
* Situs resmi 
* Situs pariwisata
Lihou

**Lihou** iku sawijiné pulo kang ambané 7 ha, ing *ujung* kulon Kapuloan Channel lepas pasisir kulon Guernsey. Pulo iki dihubungaké menyang Guernsey déning siji kreteg watu kuna kang bakal nimbul nalika banyu sagara surut. Pulo iki ndarbèni keanekaragaman hayati kang warna-warna lan dadi cagar alam. Saliyané iku, reruntuhan biara Santa Maria bisa tinemu ing kéné. Ing Lihou uga ana pabrik tuwa kang nggawé yodium saka bahan rumput sagara kang akèh tinemu ing saubengé Lihou, nanging pabrik iki dihancurké ing sajeroning mangsa panjajahan Jerman. Pulo iki biyèn didadèkaké panggonan latihan pangeboman déning Jerman nalika Perang Dunia II, ysiku wektu Jerman nguasani Kapuloan Kanal. Saiki panggonan mau dadi panggonan kunjungan studi wisata kang populèr
Atol Midway

thumb|275px|Gambar satelit Atol Midway
**Atol Midway** (basa Inggris: *Midway Atoll*) iku sawijiné atol kang dumunung ing Samodra Pasifik pérangan lor (cedhak ujung kidul-kulonKapuloan Hawaii), watara saprotelon *jarak* antara Honolulu lan Tokyo. Wates pananggalan internasional dumunung ing sisih kuloné. Atol kang sing ndunungi 40 jiwa (2004, (nanging ora ana sing ndunungi pribuminé) iki dumadi saka karang penghalang awangun ali-ali lan sawatara pulo cilik saka wedhi. Loro dharatan utama, Pulo Sand lan Pulo Eastern, minangka habitat kanggoné atusan éwon manuk sagara.

Minangka péranganing Kapuloan Kapencil Minor, Atol Midway kalebu sajeroning wewengkon kang ora kagabung (*unincorporated territory*), kang diklola déning Dinas Perikanan lan Margasatwa, ing ngisoré otoritas Departemen Dalam Negeri Amérika Sarékat. Atol iki dikukuhaké minangka Papan Perlindungan Nasional (*National Wildlife Refuge*) wiwit tanggal 22 April 1988.

Atol Midway luwih misuwur minangka lokasi *Pertempuran Midway* kang kadadéan nalika Perang Donya II tanggal 4 Juni 1942. Angkatan Sagara Amérika Sarékat kasil ngusir serangan prajurit Jepang. Insiden iki dadi titik balik paperangan ing kawasan Pasifik.

Prasarana transportasi ing Atol Midway wujud 32&nbsp;km dalan, 7,8&nbsp;km pipa saluran, siji pelabuhan (ing Pulau Sand, katutup kanggo umum), lan loro landasan pacu aspal.

## Pranala njaba 
* Midway Atoll National Wildlife Refuge 
* MidwayIsland.com
* "Where the Gooney Birds Are", *Smithsonian*
Tunis (nagara)

**Ganagara Tunis** (basa Arab: الجمهورية التونسية) iku nagara Arab Muslim ing Afrika Lor, persisé ing pasisir Sagara Tengah. Tunisia wewatesan karo Aljazair ing sisih kulon, lan Libya ing sisih kidul lan wétan. Ing antara nagara-nagara kang dumunung ing rerangkèn Pegunungan Atlas, wewengkon Tunisia kalebu kang paling wétan lan paling cilik. Patangpuluh persèn wewengkon Tunisia wujud ara-ara wedhi Sahara, sisané lemah subur.

## Uga delengen 
* Pratélan nagara

## Pranala njaba 
*  Situs resmi
* TunisiaOnline.com 

thumb|left|200px|Tunisia
Komoro

thumb|right|290px|Comores
**Perserikatan Komoro** (nganti taun 2002 diarani **Républik Islam Federal Komoro**) iku nagara kapuloan ing Samodra Hindia kang mayoritas sing ndunungi meluk agama Islam. Komoro dumunung ing pucuk lor Selat Mozambik, ing antarané Madagaskar lan Mozambik. Wewengkoné dumadi saka 3 pulo utama: Grande Komoro, Anjouan lan Moheli. Jeneng nagara iki asalé saka tembung *al-Khamar* kang tegesé 'pulo bulan cilik'. Kutha krajané yaiku Moroni kang dumunung ing Grande Komoro. Nagara kang jembar wewengkoné luwih cilik tinimbang pulo Alor iki nguculaké dhiri saka panjajahan Perancis taun 1975 lan amarga bédaan agama, sapérangan kang nganut agama Kristen milih tetep mèlu Perancis.

## Pranala njaba 
* Informasi tentang Komoro
Guinéa-Bissau

|-
| align="center" colspan=2 | *Sesanti: Unidade, Luta, Progresso(Portugis: Persatuan, Perjuangan, Kemajuan)*
|-
| align=center colspan=2 | Gambar:LocationGuineaBissau.png
|-
| **Basa resmi**
| Portugis
|-
| **Kutha krajan**
| Bissau
|-
| **Présidhèn**
| Umaro Sissoco Embaló
|-
| **Mahamantri**
| Geraldo Martins
|-
| **Wewengkon**&nbsp;-Total &nbsp;-% air
| Urutan ka-133  36.120 km&sup2;  12% / ora ana
|-
| **Padunung**
&nbsp;-Total (2006)
&nbsp;-Kapadhetan
| Urutan ka-147
 1.442.029
 48/km²
|-
| **Kamardikan**
&nbsp;-Deklarasi
&nbsp;-Dikenal
| (dari Portugal)
24 September 1973
10 September 1974
|-
| **Mata uang**
| Franc CFA
|-
| **Zona wektu**
| UTC
|-
| **Lagu kebangsaan**
| Esta é a Nossa Pátria Bem Amada
|-
| **TLD**
| .gw
|-
| **Kode telepon**
| 245
|}
**Républik Guinea-Bissau** iku sawijiné nagara cilik ing tonjolan kulon bawana Afrika. Nagara iki ndarbèni punjul 25 gugusan kapuloan. Jembar laladané kira-kira sebanding karo provinsi Kalimantan Kidul. Nagara tetanggané yaiku Senegal ing sisih lor lan Guinea ing sisih kulon.

## Deleng uga 
* Pratélan nagara

## Pranala njaba
Togo

**Républik Togo** iku sawijiné nagara ing Afrika Kulon, wewatesan karo Ghana ing sisih kulon, Benin ing sisih wétan lan Burkina Faso ing sisih lor. Ing sisih kidul, Togo nduwé pasisir Lempongan Guinea kang cilik, minangka dunungé kutha krajan Togo, Lomé.

## Géografi 
Ing pérangan lot lemahé luwih akèh wujud sabana, béda karo pérangan tengah Togo kang akèh bukit-bukité. Sisih kidul Togo sapérangan wujud hamparan nganti tekan pasisir kang dumadi saka laguna lan rawa-rawa. Jembar dharatané yaiku 21.927&nbsp;mi2, kanthi kapadhetan 232 jiwa/mi2.

## Pamérangan administratif 
Togo dipérang dadi 5 wewengkon: 
* Centrale
* Kara
* Maritime
* Plateaux
* Savanes

## Deleng uga 
* Pratélan kutha ing Togo
* Tim nasional bal-balan Togo
* Pratélan nagara

## Rujukan 
* *CIA World Factbook*

## Pranala njaba 
*  Républik Togo
*  Parlemen Togo
Maroko

Maroko before 1975|thumb|280px
**Karajan Maroko** (basa Arab: المملكة المغربية) iku nagara ing sisih kulon-lor Afrika kang ndarbèni garis pasisir kang dawa, cedhak Samodra Atlantik kang mujur ngliwati Selat Gibraltar nganti tekan Laut Tengah. Maroko nyaplok Sahara Kulon taun 1975, nanging prastawa mau durung diakoni kanthi global. Kutha krajané Rabat lan kutha kang paling gedhé yaiku Kasablanka. Ambané wewengkon Maroko udakara  lan cacah wongé luwih saka 36 yuta.

Agama kang penganuté paling akèh yaiku agama Islam, lan basa resminé basa Arab. Basa Berber uga minangka basa resminé kang diakoni ing taun 2011, amarga sadurungé wis dadi basa resmi utawa basa asliné wong-wong ing Maroko sadurungé panelukan Muslim ing abad kapitu *C.E.* Salah sawijining dhialèk basa Arab kang dituturaké ing Maroko, sinebut *Darija*, lan basa Prancis uga akèh kang nuturaké. Budayané Maroko iku campuran saka budaya Berber, Arab, Sefardim, Afrika Kulon, lan uga kaprabawani saka budaya Éropah.

## Deleng uga 
* Républik Maroko
* Pratélan nagara

## Pranala njaba 
* Situs resmi 
* Situs resmi pariwisata
* MAP - kantor berita Maroko

## Rujukan
Lésotho

**Karajan Lesotho** iku sawijiné nagara ing kidul Afrika. Nagara iki minangka siji enklave kang dikubengi déning Afrika Selatan.

## Pamérangan administratif 
Lesotho dipérang kanthi administratif dadi 10 dhistrik lan saben dhistrik dikepalani déning sekretaris dhistrik.

## Géografi 
Lesotho minangka siji-sijiné nagara mardika kang kabèh tlatahé dhuwuré punjul 1.000 mèter. Titik paling cendhèk yaiku 1.400 m, lan punjul 80%, Lesotho dumunung ing tlatah kang punjul 1.800 m dhuwuré.

## Deleng uga 
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana

## Pranala njaba 
* Situs resmi 

left|200px|Peta Lesotho
Sao Tomé lan Principé

**Républik Dhémokratik ** iku sawijiné nagara kapuloan kang dumunung 300&nbsp;km cedhak garis khatulistiwa lan 250&nbsp;km cedhak Samodra Atlantik lan dumunung ing sisih lor-kulon lepas pasisir Gabon. Negri iki minangka salah siji nagara paling cilik ing Afrika. Sao Tome lan Principe dumadi saka sawatara pulo cilik mawa gunung geni. Jeneng pulo kang gedhé dhéwé yaiku São Tomé lan Principe diangkat dadi jeneng nagara iki. Amarga lemahé kang subur, nagara iki tau dadi produsèn gula gedhé dhéwé sadonya ing abad ka-20. Nanging nyatané citra kopi luwih populèr amarga luwih akèh ditandur ing lahan subur. Bab iki uga kadadéan ing laladan koloni liya kaya Angola, Mozambik, Tanjung Verde, lll. Ambané nagara iki mung 67% saka ambané kutha DKI Jakarta ing Indonésia.

## Pranala njaba 
* Situs Majelis Nasional São Tomé dan Principe 
* São Tomé dan Principe.tripod.com
Libèria

**Républik Liberia** iku nagara ing pasisir kulon Afrika kang wewatesan karo Sierra Leone, Guinea, lan Pasisir Gadhing. Pungkasan iki Liberia ing Liberia kadadéan perang sadulur kaping pidho, yaiku taun (1989–1996 lan 1999–2003) kang ndadèkaké atusan éwon sing ndunungi ngungsi saéngga ngrusak ékonomi Liberia.

## Ékonomi 
Ékonomi Liberia gumantung marang ekspor wiji wesi. Sadurungé taun 1990 Liberia uga ngekspor karèt. Perang sadulur kang suwé wis ngrusak nfrastruktur nagara, lan Liberia dadi gumantung banget marang bantuan manca nagara. Taun 2005 nagara iki ndarbèni tingkat pangangguran 85%, paling èlèk sadonya.

## Deleng uga 
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana

## Pranala njaba 
* Liberia Past and Present
* Liberia Community
Malawi

**Républik Malawi** iku nagara kang kakurung dharatan ing Afrika pérangan kidul. Malawi wewatesan karo Tanzania ing sisih lor, Zambia ing kulon-lor, lan Mozambik ing sisih wétan, kidul lan kulon. Tlaga Malawi kang mujur ing tapel wates wétan Malawi nyakup saproliman wewengkon nagara iku. Asal muasal jeneng Malawi ora dimangertèni; jeneng iku diyakini asalé saka suku ing wewengkon kidul utawa inspirasi saka 'cahya srengéngé kang nyinari tlaga' (pirsani gendéra).

## Uga delengen 
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana

## Pranala njaba 
* Situs resmi
Niger

thumb|Niger|290px|right|thumb
**Républik Niger** iku nagara kang kakurung déning dharatan (*landlocked*) ing pérangan kulon Afrika. Niger wewatesan karo Nigeria lan Benin ing sisih kidul; Mali ing sisih kulon; Aljazair lan Libya ing sisih lor; lan Chad inhg sisih wétan. Jeneng nagara iki dijupuk saka jenengé Kali Niger. Kutha krajané yaiku Niamey.

## Deleng uga 
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana

## Pranala njaba 
*  UN.int/Niger
Mali

**Républik Mali** (basa Perancis: *République du Mali*) iku nagara kang kakurung dharatan (*landlocked*) ing Afrika Kulon, sadurungé minangka jajahan Perancis. Nagara gedhé dhéwé kaloro ing Afrika Barat iki wewatesan karo Aljazair ing sisih lor, Niger ing sisih wétan, Burkina Faso lan Pasisir Gadhing ing sisih kidul, Guinea ing kulon-lor, sarta Mauritania ing sisih kulon. Tapel watesé ing sisih lor *memanjang* ka tengahing sagara wedhi Sahara. Mayoritas sing ndunungi manggon ing wewengkon kidul, kang ana kali Niger lan Senegal. Nagara kang biyèn jenengé Sudan Perancis iki njupuk jenengé saka Kakaisaran Mali.

## Uga delengen 
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana

## Pranala njaba 
* Situs Kedubes Mali di Washington, DC 
* Situs resmi pariwisata 

pus|225px|Peta Mali