Gréja Katulik Santo Yoseph Medari

**Gréja Katulik Santo Yosèph Medari** (carakan: ꦒꦿꦺꦗꦏꦠꦸꦭꦶꦏ꧀ꦱꦤ꧀ꦠꦺꦴꦪꦺꦴꦱꦺꦦ꧀ꦩꦼꦢꦫꦶ) iku wangunan gréja katulik lan minangka salah sawijining cagar budaya ing Kabupatèn Sléman.

## Kagiyatan 
Kagiyatan agama *Katulik* wontèn Medari kawiwitan saking kamar *bola(h)*, yaiku aula ing salah satunggaling pabrik gula Medari, ingkang dipuntèpang kaliyan *Gedhong Societteit* Medari, satunggaling bangunan peninggalan kolonial. Pahargyan *Ékaristi* kapisan dipunwontenakèng wulan Juni 1922, sasampunipun parembugan antarané *Romo* Hénry van Driessche, *SJ*, kaliyan direktur pabrik, Tuan Skiper, ingkang kagungan ati kang rèmen dhumateng kawicaksanan sosial lan spiritualitas *Katulik*. Wiwit taun 1923, *Romo* F. Strater, *SJ*, ndhirikakèng *Medari Standaardschool* wontèn ing gedhong mènikà, kaliyan *R.M.* Mertodeksono dados kepala sekolah kapisan. *Sekolah* punika dados dhasar pangembangan *pendidikan Katulik* ing laladan Medari, lan mbukak aksès sinau kanggé para siswa saking kulawarga tani lan buruh pabrik. Wontèn wolu murid kapisan saking antawisipun laladan. Ing pungkasan taun 1924, jumlah umat *Katulik* nglangkungi 50 tiyang, lan ing taun 1925, jumlahipun dugi 239. Mila, aula kamar *bola(h)* dados mboten cèkap, amargi kathahipun umat ingkang nglumpuk kanggé misa mingguan. Tuan Skiper lajeng maringakèng plataran wontèn lèring lapangan Murangan kanggé yasa *standaardschool* énggal, ingkang sapunika dados *SMP Kanisius Sleman*, lan bangunan punika dipunagem ugi kanggé kagiyatan keagamaan. Wulan Maret 1927, kaliyan swadaya umat *Katulik* Medari, dipunbangun *gréja* permanèn wontèn sisi wètanipun *Zending Ziekenhuis* (*rumah sakit misi Protestan Walanda*), ingkang karesmiakèng tanggal 23 Oktober 1927 déning *Mgr.* A. Van Velsen, *SJ*. Sanadyan *gréja* punika dipunbangun ing wilayah Murangan, naminipun tetep *Gréja Medari*, kados pantesipun pangurmatan dhumateng asal mula komunitas. *Gréja* punika dados pusat spiritual lan sosial tumrap umat *Katulik* ing Medari lan sakiteripun. Nalika masa penjajahan Jepang mlebet ing *Indonésia* ing taun 1942, *gréja* punika kapaksa katutup déning tentara Jepang, saha dipunanggé dados *gudang* logistik militer ngantos taun 1945. Kahanan punika nambah tantangan spiritual kang kedah dipunadhèpi umat *Katulik* Medari nalika jaman perang, ananging sesambetan iman saged kasimpen ngantos masa merdéka. Sasampunipun status *stasi* ngantos taun 1957, komunitas umat Medari tansaya kiyat, lan ing tanggal 29 Februari 1960, *Romo* Ingen Hausz, *SJ*, dipuninggahakèng dados *romo paroki* pertami, lan *gréja* punika dados *Paroki Santo Yoseph Medari*. *Gréja* punika didekasikakèng dhumateng *Santo Yoseph*, pelindung para *pekerja*, minangka simbol patunggilan antarané kawula *Katulik* lan budaya *kerja* ing laladan pabrik. Ing taun 1958, *Romo* Ingen Hausz, *SJ*, miyarakèng *gréja* kanthi mertahanakèng desain asli kolonial, saha yasa *Toko Pancasila* ingkang sapunika dipunanggé kanggé sekretariat *paroki*. Menara salib dipuntambahakèng minangka simbol kasat mata saking identitas *Katulik* ing kawasan punika. Ing sawetawis taun 1965, *Romo* B.J. Pujoraharjo, *Pr.*, ngebahi desain *gréja* numuti wantos-wantos *Konsili Vatikan II*. *Altar* dipungantos, lan dipunyasa gedhong *pepanggihan* kanggé para umat, ingkang sapunika dados panti *paroki*. Pangembangan punika nandhèsakèng konsèp *gréja* kados komunitas urip, botèn namung papan ibadah. *Renovasi* sanès kelampahan ing taun 1980, nalika *Romo* Y. Harjoyo, *Pr.*, saha *Romo* J. Suyadi, *Pr.*, ngginakakèng *asbes* pethak kanggé gantos *plafon* saking bahan *deling*. *Renovasi* punika ugi nambah kenyamanan sakdèrèngipun *gréja* dipunresiki lan dipunwarni manèh. *Gréja Katulik Santo Yoseph Medari* nggabungakèng unsur *arsitektur Éropa* lan jawi, kalebet dinding bata kokoh kanthi séla kali tumrap sirkulasi udara tropis, saha atap *limasan* tradisional. Majeng lèr-kilèn, denahipun awujud persegi panjang kanthi area paduan *suwanten* ingkang dipunpindhahakèng ing taun 1990-an. Interior *gréja* nggadhahi kolom kajèng penyangga atap, *lawang* lan *cendéla* saking kayu saha *kaca és*, kalebet *cendéla* bentuk salib wontèn inggiling *lawang* utama. *Detail interior* punika nyawijèkakèng kaèndahan visual, fungsi tropis, lan simbol spiritual kang nginggil. *Cendéla* bentuk salib ndadosakèng cahya surya mlebet kanthi pola *estetik*, ndadosakèng suasana batin kang meditatif. Ukiran-ukiran kayu lokal ugi ndadosakèng harmonisasi antàr budaya Jawa lan liturgi *Katulik*. Komplèks *gréja* ugi nyakup *pastoran*, kantor sekretariat, lan bangunan *sekolah* saking *PAUD*, *TK*, ngantos *SMP*. Komplèk punika dados pusat kagiyatan *pendhidhikan* lan *pastoral*, ingkang tansaya rame ing dintèn minggu lan mangsa *Adven–Natal*. Ing taun 2020, dipunrancang *renovasi* anyar kanggé nyamikakèng pertambahan *jemaat*, kalebet perluasan *sakristi* lan panggènan *parkir*. Saiki, *Paroki Santo Yoseph Medari* dados salah satunggaling *paroki* aktif ing *Keuskupan Agung Semarang*, kanthi paguyuban *OMK*, *Legio Maria*, lan *Bina Iman Anak*. Kagiyatan punika nyengkuyung umat saking sadaya yuswa ngrembaka ing iman lan sosial. Saking kamar *bola(h)* sederhana dugi *gréja* megah, Medari minangka saksi gesang iman *Katulik* ing *Yogyakarta*.

## Rujukan