Komune Paris

thumb|250px|Persiapan perang
**Komune Paris** (basa Prancis: *La Commune de Paris*) ya iku sajarah singkat pertama pamberontakan sosialis kelas buruh kang ana ing dunya.

## Sajarah 
Komune mbuktèkaké dayaning para pekerja kanggo jikuk alih kekuwasan papréntahan kanthi demokratis lan *kolektif* guna kepentingan rakyat wujud masarakat kang ora nduwé, masarakat buruh utawa masarakat kang kaaniyaya.

Sadurungé taun 1870 Prancis dikuwasai sak wéné 20 taun déning Louis Napoleon, pawongan *tiran badut* kang duwé panggayuh nguripaké manèh kejayaan pakliké, Napoleon Buonaparte. Si badut kang jenengi awaké dhéwé Napoleon III iku, ngetuai salah sijiné rèzim kang korup lan *represif* kanti jeneng Kamaharajan kaloro.
* 4-6 Agustus: Putra Makutha Frederick, kang mimpin salah siji saka 3 angkatan kanti senjata Prusia kanggo nguwasai Prancis, ngalahaké Marsékal Prancis Mac Mahon ing Worth lan Weissenburg, dipeksa mentu saka Alsace (wétan laut Prancis), ngepung Strasbourg, lan lumaku maju tumuju Nancy. Jenderal Claude Martin Lecomte lan Jacques Leonard Clement Thomas dipatèni pasukané dhéwé. Akèh bala kang kanthi damai metu saka Paris, lan liyané tetep manggon ana ing Paris. Amerga kejemé Thiers, Perang Sipil kadadéan.
* 26 Maret 1871: Salaha sijiné Dhéwan Kotapraja—Komune Paris—dipilih déning pendhudhuk Paris. Komune kasusun saka para buruh, kang ing antarané dhèwèké wujud anggota Internasional I sarta para anak buahé Proudhon lan Blanqui.
* 30 Maret: Komune ngilangaké wajib militèr lan darurat. Komune mbatalaké pambayaran séwa omah saka Oktober 1870 nganti wulan April 1871. Ing dina kang padha, wong asing kang kapilih dadi anggota Komune kanthi penuh disahake, amarga “gendéra Komune ya iku gendéra Républik Dunya”.
* 1 April: Komune mretélakaké yèn bayaran paling dhuwur kang ditampa anggota Komune ora olèh ngluwihi 6000 *francs*.
* 6April: Guillotine ditokaké déning Batalion 137 Garda Nasional, lan diobong kanthi ramé-ramé déning rakyat.
* 7 April: Nalika 7 April, bala Prancis ngrebut Seine nyebrang liwat Neuilly, ing pérangan ngarep pérangan kulon Paris. Minangka balesan saka Pamaréntah Prancis kang némbak mati para *Komunard* kang dicekel, Komune ngetokaké pratélan *“an eye for an eye (utang getih dibayar getih)”*, lan ngancem bales-dendam.
* 12 April: Komune ngukuhaké yèn Tugu Kemenangan kang ana ing Pura Vendome, kang direbut kanthi peksa déning Napoleon sawisé perang taun 1809, kudu dibrukaké minangka simbol *chauvinisme*.
* 16 April: Komune ngukuhaké nglur anggoné mbayar sekabèhané utang suwéné 3 taun.
* 21-28 Mèi: Tentara Prancis mbutuhaké wektu 8 dina kanggo ngentèki kaum buruh, sarta némbaki kaum sipil. Operasi iki dibawahi Marshall MacMahon, kang ahiré dadi Présidhèn Prancis. Puluhan èwu kaum Komunard lan kaum buruh kanti rikat dipatni (kurang luwih 30.000 wong); 38.000 liyané dikunjara, lan 7.000 didèportasi kanthi peksa.

## Gladri 

Image:Barricade Paris 1871 by Pierre-Ambrose Richebourg.jpg|Paris 1871, persiapan kanggo perang
  http://www.metmuseum.org/works_of_art/collection_database/all/barricade_from_above_paris_pierre_ambrose_richebourg/objectview.aspx?page=4503&sort=0&sortdir=asc&keyword=&fp=4499&dd1=0&dd2=0&vw=1&collID=0&OID=190037309&vT=1
Image:Barricade18March1871.jpg|Salah sijiné barikade ing komune Paris, 18 Maret 1871
Image:Communecannon.jpg|
Image:Communepawnshop.jpg|
Image:Communeprisoners.jpg|Para tahanan perang
Image:Paris 1871 - communards.jpg|Mayit para kurban perang
Image:Disderi 2.jpg|Mayit para kurban perang
Image:Barricades devant la Madeleine au cours de la commune de Paris, A. Disderi.jpg|
Image:Franck, Colonne Vendôme, 1871.jpg|
Image:Colonne vendome.jpg|Ambruke patung Napoleon
Image:Perelachaise-Commune-p1000381.jpg|Monumen ing Pere Lachaise
Image:Barricade_Commune_de_Paris.jpg|Barricade

## Cathetan sikil