open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kampak

]]
**Kampak** utawa *kapak* ya iku salah sijining piranti kang wus digunakaké maèwu-èwu taun kanggo minangka, nugel lan nyigar kayu uga dadi gaman ing payudan.
Kampak kang paling wiwitan digawé saka watu kang tipis, wujudé dirèka supaya bisa digegem lan pérangan kang landhep bisa katamanaké ing kayu kanthi gampang. Sabanjuré kampak watu dipasang ing garan kayu mawa tali. Sabanjuré nalika manungsa wis kenal ngolah tembaga, wesi lan prunggu, kampak digawé saka bahan mau lan garan saka kayu mau dipasang kanthi dislobokake ing bolongan kampak. Garan uga bisa digawé saka balung utawa sungu kéwan.

Lumrahé kampak duwé landhepan siji. Nanging uga ana kang duwé landhepan loro. Kampak modhèren lumrahé duwé sesirah saka waja lan garan saka kayu. Saliyané kuwi uga saka plastik lan fiberglas.

=Sajarah=
Kampak kalebu piranti kang wiwitan kaloka déning manungsa mligi kanggo bebedhag lan nglumpukaké pangan. Saka watu kang bisa kanggo ngremukaké wewijèn, watu kang gèpèng lan nglingir kanyata luwih gampang kena nganggo nugel lan kepara uga kanggo ngrajang. Sabanjuré watu mau diréka supaya duwèni wujud kang kepénak digegem ing tangan. Kampak kang digegem ing tangan iki déning para ahli sujarah diarani kampak genggam, kampak pasagi lan kampak lonjong kang kanthi ndeleng wujud lan bahane para ahli sabanjuré bisa mangertèni kapan barang mau digawé. Conto tinggalan kampak saka jaman prasujarah ing Indonèsia tinemu ing situs purbakala kaya ta ing Sangiran, Trinil lan Wajak. 
Sabanjuré, nalikané manungsa wus kenal cara ngolah wesi lan prunggu, kampak digawé saka wesi lan prunggu kanthi cara dicithak.

=Wadung lan pethèl=
 nyandhang pethèl]]
Wong Jawa duwé kampak kang diarani wadung lan pethèl, ya iku kampak kang kapasang ing sangkal saéngga sesirahé bisa dicopot lan bisa kapasang lurus utawa malang. Wadung duwé ukuran kang gedhé (60–80&nbsp;cm) lan kagunakaké kanggo ngrubuhaké wit-witan uga kanggo nyigar kayu. Mula dadi pirantiné para blandhong. Déné pethèl ukurané cilik (30&nbsp;cm) lan cukup dicekel tangan siji. Pigunané kanggo nipisaké kayu/blabak sadurungé dipasah, uga kanggo minangka kayu dhasaran sadurungé dialusaké nganggo tatah. Mula pethèl umum dadi gamané tukang kayu.  
Paraga wayang kulit kang duwé gaman wujud pethèl ya iku Pétruk.

## Rujukan
Kekasihku

***Kekasihku*** iku buku geguritan anggitané sastrawan Joko Pinurbo sing dibabar déning Kepustakaan Populer Gramedia ing taun 2004. Buku sing kandelé wolung puluh kaca kanthi ISBN 978-979-9100-14-6, iki kasil nglumantaraké asmané Joko Pinurbo nampani pangaji Kusala Sastra Khatulistiwa lumantar kategori gurit ing taun 2005 bebarengan karo Seno Gumira Ajidarma lumantar anggitané, *Kitab Omong Kosong*, ing kategori Prosa.

Buku iki isiné geguritan sing ndungkap sesambungan antarané ibu karo anaké. Joko Pinurbo, liwat kaprigelané ngroncé tetembungan sing éndah lan kadhang kala nylenèh, kasil ngajak para pandhemen sastra ing sajeroné sesambungan sing alus lan raket antarané ibu lan anak-anaké. Joko Pinurbo lair ing Pelabuhan Ratu, Sukabumi, Jawa Kulon tanggal 11 Mèi 1962. Taun 1987 dhèwèké ngrampungke pawiyatan ing Jurusan Wiyata Bahasa dan Sastra Indonésia IKIP (saiki Universitas) Sanata Dharma, Yogyakarta. Sabanjure, mulang ing almamateré sinambi mbiyantu kalawarta kabudayan *Basis*.

## Uga delengen 
* Joko Pinurbo
* Seno Gumira Ajidarma
* Kusala Sastra Khatulistiwa

## Rujukan
Surga Sungsang

***Surga Sungsang*** ya iku  novèl anggitané sastrawan Triyanto Triwikromo sing dibabar déning Gramedia Pustaka Utama sasi Maret 2014. Buku sing kandelé 144 kaca kanthi ISBN 978-602-03-329-1, kuwi ngangkat carita babagan urip sing sungsang utawa kuwalik. Panganggit nglebokaké *idiom* agama Islam ing sajeroné novèl iki, kaya ta Allah, malaékat, swarga, lan syeh, sing didadèkké bumbu saka prakara ing sajeroné novèl.

## Latar wuri 
Novèl *Surga Sungsang* awujud kamanunggalan saka carita sing naté dimot ing koran *Kompas, Jawa Pos, Koran Tempo*, lan *Jurnal Perempuan* kanthi anané owah-owahan sesirah ing sawenèh carita. Novèl iki nyritakaké urip sing sungsang utawa kuwalik. Panganggit nglebokaké idiom agama Islam sajeroné novèl kaya ta Allah, malaékat, swarga, lan syeh, sing didadèkké bumbu saka prakara ing novèl *Surga Sungsang*. Syeh Muso jenengé, dhèwèké dianggep panutan déning bebrayan Ujung Tanjung, nanging dhèwèké dianggep sesat déning seduluré, ya iku Syeh Bintoro. Syeh Muso dudu Nabi Musa, nanging Syeh Muso duwé kadigdayan kaya Nabi Musa. Amarga prakara kuwi sing agawé Syeh Muso dadi panutan déning para bebrayan. Dhèwèké wis ora bisa lumaku sadhuwuré banyu, nanging ing kampung warigaluh kuwi ana bisik-bisik manawa dhèwèké bisa nyigar banyuné sagara nganggo tongkaté. Dhèwèké bisa lumaku ing dhasaré laut lan weruh dhindhing laut sing kabelah minangka blumbang iwak sing gedhé. Uripé nylenèh, kanthi ngangkat tradhisiné wong Jawa kuna ya kuwi nyekar utawa sadrema tilik pasaréan para pepundhèné wong Jawa sing dianggep panutané urip. Kaya déné Syeh Muso, sawisé Syeh Muso tilar donya, bebrayan Ujung Tanjung lan saindhengé ora naté lali nekani pasaréané Syeh Muso. Kuburan kuwi ora naté sepi saka para peziarah, sanadyan pernahé pasarean kuwi kudu angèl golekané, kudu numpak prau lan ngliwati alas, sarta kudu pethukan saakèhé manuk-manuk gagak. Pasaréan iku asring katon sumunar wernané ijo. Nanging ora kabèh wong nganggep adat kaya mangkono kuwi apik lan kudu diuri-uri. Abu Jenar, péngin banget ngrusak saréan kuwi. Kiai Siti —tetuané kampung— lan Kufah ora sarujuk karo niyat ngrusak saréané sesepuhé kuwi. Abu Jenar dianggep kongkonané won kutha kanggo ngrusak pasaréan Syeh Muso saperlu yasa resor.

## Uga delengen 
* Triyanto Triwikromo
* Gramedia Pustaka Utama

## Rujukan
Festival Hari Puisi Indonesia

**Festival Hari Puisi Indonesia** ya iku adon-adon ing babagan kasusastran kang dianakaké déning Yayasan Hari Puisi, nggandhèng karo ariwarta *Indopos*. Adicara iku digagas déning Rida K. Liamsi lan wiwit dicakaké taun 2014, ing Teater Kecil Taman Ismail Marzuki. Telung warna bebungah kang diparingaké ing Festival Hari Puisi Indonesia ya iku buku kumpulan geguritan paling apik, pamaca gefuritan paling apik, lan musikalisasi geguritan paling apik.

## Sing Menang 
Ing pungkasan adicara Festival Hari Puisi 2014, dewan juri adon-adon buku kang diayahi déning Sutardji Calzoum Bachri, Abdul Hadi WM, lan Maman S Mahayana milih lima pamenang lan siji panampa bebungah buku puisi. Lima kang menang ya iku D. Zawawi Imron (Air Terisak Membelah Batu), Hasta Indrayana (Piknik Yang Menyenangkan), Iverdixon Tinungki (Matakara), Isbedy Stiawan ZS (Menuju Kota Lama), lan Ni Made Purnama Sari (Bali Borneo). Lan M. Anton Sulistyo liwat bukuné, *Belum Dalam Lukamu,* didhapuk minangka nampa pangayubya buku geguritan 2014 kang bakal nampa dhuwit 50 yuta rupiah lan piala.

Ing adon-adon maca geguritan, kang menang ya iku Oktavianus Marsheka, Irfan Hakim, lan Harna Silwati. Dewan juriné ya iku Remy Silado, Leon Agusta lan Aspar Paturusi milih telu kang menang saka 26 panyarta kang sadurungé kapilih saka 250 panyarta. Déné musikalisasi geguritan kang disengkuyung déning Komunitas Musikalisasi Puisi milih Bale Art Project minangka juara siji. Juara loro lan teluné, ya iku Grup Sanggar Tudung Pelite lan Vanderwijck 7.

## Uga delengen 
* Taman Ismail Marzuki
* Sastra Indonesia

## Rujukan
The Interpreter

***The Interpreter*** ya iku film Amérikah Sarékat sing digawé taun 2005, disutradarani Sydney Pollack. Para juru paraga sing main ing filem iki ya iku Nicole Kidman, Sean Penn, lan Chaterine Keener. *The Interpreter* nyritakaké bab sawijiné juru basa sing tuhu seneng tumrap gaweané, nanging tanpa sengaja krungu pawicaran anané rancana matèni présidhèn.

## Ringkesan 
Silvia Broome (Nicole Kidman) tuhu nyenengi gawéané minangka juru basa ing Perserikatan Bangsa-Bangsa (PBB), New York, Amérikah Sarékat. Metu saka negarané dhèwèkan, Silvia ngarep-arep bisa ngowahi nasib negarané lumantar diplomasi lan basa. Silvia nyambut gawé minangka juru basa suku Ku, basané wong Matobo. Ing kéné, dadi juru basa ora sadrema ngalihaké basa manca, nanging kudu bisa mangertèni lan ngaturaké basa liya kanthi rikat. Perlu anané panjumbuhan kontèks tumrap basa asli marang basa sing katuju. Untung waé, Silvia katurunan saka suku Ku sing ndadèkaké ora patia kangèlan.

Silvia Broome tanpa sengaja krungu anané rancana matèni présidhèn Matobo, Edmund Zumanie, sing arep rawuh ing kantor Perserikatan Bangsa Bangsa, ing New York. Awit saka kadadéan ora sengaja ngrungokaké pawicaran anané rancana matèni présidhèn, pungkasané dhèwèké didadèkaké inceran, jalaran bisa agawé gagalé rancana kuwi. Rumangsa kaancam, Broome ngirim layang maya marang kancané, Felippe, saperlu mesthèkaké kaanan seduluré ing Matobo. Silvia uga ngomong bab prakara iki marang PBB. Sabanjuré PBB ngirim telik sandhi saperlu nylametaké nyawané. Nanging, Tobin Keller (Sean Penn) sing ditugasi malah cubriya yèn kabèh laporan kuwi digawé-gawé, awit saka latar wuriné Silvia ana sambung-raketé karo samubarang ngenani tlatah kuwi. Keller nganggep Silvia duwé niyat nggolèk kawigatèn lan péngin nggagalaké karawuhané Zuwanie. Silvia sansaya kapojok nalika ana sawijiné foto sing ngatonaké dhèwèké lagi ing orasi. Keller mesthèkaké yèn Silvia kuwi mungsuhé Zuwanie saéngga bisa nggagalaké tekané ing New York.

## Uga delengen 
* Film Amérikah Sarékat
* Nicole Kidman
* Sean Penn
* Chaterine Keener

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* 
* 
* 
* 
*
Mustika Naga

***Mustika Naga*** ya iku sesirah novèl anggitané sastrawan sufi Candra Malik sing dibabar ing taun 2015 déning Penerbit Kepustakaan Populer Gramedia. Buku iki awujud novèl kanthi latar sujarah panyebaran agama Islam ing Pulau Jawa.

## Latar wuri 
*Mustika Naga* anggitané  Candra Malik nyritakaké bab Sarpayatna Taksaka, sawijiné satriya saka bangsa Naga sing tresna marang Tarkeisya Gaganeswara Garudeya, kenya saka bangsa Kaga. Nanging Saka nduwèni maksud: nemu Mustika Naga sing jebulé dumunung ing tangané Keisya. Ing sajeroné pangudi kuwi, Saka malah nggepok-sénggol karo ajaran saka Djawa Sunda. Dhèwèké pracaya, ilangé sang Rama ana sambung-raketé karo piwulang iki. Sabanjuré, Saka mangertèni, sadurungé tekané agama-agama, tlatah iki wis duwé kapitayan, kapracayan marang Gusti Kang Maha Tunggal. Ping telu Syèh Subakir nyuwun idin supaya lumebu, nanging kaping papaté Sabda Palon sarujuk nyilih-nganggo papan panggonan. Jawa disilihaké suwéné limang atus taun, lan saiki limang atus taun wis kelakon.

## Uga delengen 
* Sujarah Islam
* Candra Malik

## Rujukan
Sejumlah Perkutut buat Bapak

***Sejumlah Perkutut buat Bapak*** iku buku kumpulan geguritan anggitané Gunawan Maryanto kang dibabar ing taun 2010 déning Omahsore Yogyakarta. Buku kang kandelé patang puluh wolu kaca kanthi ISBN 978-979-19047-9-7, iki nglumantaraké Gunawan Maryanto nampani pangaji Kusala Sastra Khatulistiwa (KSK) kategori geguritan. Ing taun kang padha, pangaji saka KSK uga ditampa déning Linda Christanty ing kategori fiksi (*Rahasia Selma*) lan Mardiluhung ing kategori geguritan (*Buwun*).

## Latar wuri 
Kumpulan geguritan *Sejumlah Perkutut buat Bapak* anggitané Gunawan Maryanto dipérang ing telung bab ya kuwi: *Kayon Gapuran, Kayon Blumbangan* lan *Sejumlah Perkutut buat Bapak*. Kateluné kalebu ing geguritan panggambaran. *Kayon Gapuran* lan *Kayon Blumbangan* iku nggambaraké manèh rong golongan *kayon*. *Kayon* ya iku gunungan ing pagelaran wayang ing tlatah Jawa. Rong geguritan kuwi ngupadi utawa njlèntrèhaké bab *kayon-kayon* liwat tetembungan. Semono uga ing *Sejumlah Perkutut buat Bapak*. Geguritan dawa iku isiné ana telung puluh pérangan kanthi sesirah siji lan sijiné kang béda, 30 *ciri mathi* kutut kanggoné wong Jawa. *Ciri mathi* kurang luwih kaya déné ciri fisik, golongané *anggungan* (swara), lan uga karakter. Kajaba liwat *ciri mathi* kutut kanggoné wong Jawa uga ana prabédan dhedhasar *katuranggan* utawa jagrag awaké. Nanging ing *Sejumlah Perkutut buat Bapak* mung ngenani saka *ciri mathi* kutut waé. Liwat *ciri mathi* wong Jawa ngupadi piyé carané mangertèni kutut kanggoné kauripan pribadi sosialé. Kadhang kala ana kutut kang nekakaké katentreman, lan ana uga kang sewaliké, kepara kacilakan. Ora sithik kutut kang dipracaya kanggoné kang duwé ndadèkaké suksès ing pagawéan. Lan ana uga, kutut kang agawé kang ngopèni bisa ngrengkuh kalungguhan satengahé masarakat. Mbokmenawa para pamaos kaganggu anané sesirah-sesirah kang krasa rada nylenèh ing buku kumpulan geguritan iki, nanging jeneng-jeneng kang wis raket kuwi tetep dinggo jalaran angèl anggoné nggolèk terjemahané. Alesan liyané, amarga wis dadi bakuné jeneng, mula ora prelu susah-susah nggolèk jeneng anyar. Nanging saben jeneng kuwi tansah duwé wigati.

## Uga delengen 
* Kusala Sastra Khatulistiwa
* Gunawan Maryanto

## Rujukan
Taman Kiai Langgeng

**Taman Kiai Langgeng** ya iku obyek wisata taman sing dumunung ing Kutha Magelang, Jawa Tengah, diresmekèkaké tanggal 15 September 1987 déning Gubernur Jawa Tengah, H. Ismail. Sadurungé dadi taman, papan panggonan kuwi awujud lahan kritis, pasarean, sawah, lan kebon sing ora ngasilké panènan. Nanging taun 1981 diowahi dadi taman kembang kanthi amba nganti 27,5 hèktar.

## Latar wuri 
Panggagas panguwahan lahan kritis dadi taman kembang ya iku Drs. H. Bagus Panuntun. Jeneng "Taman Kiai Langgeng" dijupuk saka salah sawijiné ulama sing uga pejuang, laskaré pahlawan nasional Pangeran Diponegoro nalika gerilya nglawan panjajah Walanda (1825-1830). Lan lokasi iku dipilih jalaran dadi papan dunung saréané Kiai Langgeng sing tumeka saiki ésih dirumat. Obyek wisata iki digulawenthah déning badan usaha perusahaan daerah (Perusda) sing tanggung jawabé langsung marang Pamaréntah Kutha Magelang. Kanthi ngugemi konsèp Sapta Pesona Pariwisata (aman, tertib, bersih, sejuk, indah, ramah, dan kenangan), Taman Kiai Langgeng kasil ndadèkaké salah sawijiné sumber pendapatan asli daerah (PAD). Ing Taman Kiai Langgeng, para pelancong bisa ngrenani sarana kaya ta gelanggang remaja, taman lalu lintas, omah joglo, omah apung, panggung, taman dolanan, arung jeram, bianglala, becak mini, kréta banyu, *jet coaster*, keréta mini, komidi puter, anjungan dirgantara, lan *flying fox*.

## Koleksi 
Taman Kiai Langgeng duwé sawenèh wit-witan ya iku wit-witan langka sing bisa digunakaké minangka obyek panalitèn antarané cempaka ganda *(Mycelia campaca)*, déwa daru *(Eugenia Sp)*, apel beludru *(Diospiros Rabbola)*, nagasari *(Mesua Ferrea)*, matoa *(Pometia Pinata Ireigfost)*, ruser *(Arthocarpus Sp)*, lan lobi-Lobi *(Flacouritia Inermis Roxb)*. Sawenèh kéwan ing antarané baya, owa, bèbèk, lan manuk uga ana ing taman iki. Semono uga patung-patung *dinosaurus* ing sawenèh panggon nambah kaéndahan taman.

## Uga delengen 
* Kutha Magelang
* Jawa Tengah

## Rujukan
Suminto A. Sayuti

**Prof. Dr. Suminto A. Sayuti** () ya iku salah sawijiné seniman saka Indonésia. Jenengé misuwur lumantar sawenèh karyané awujud buku ajar lan sing dimot ing ariwarta lan kalawarta. Suminto ya salah sawijiné guru besar ing Fakultas Basa lan Seni, Program Pascasarjana Universitas Negeri Yogyakarta (UNY).

## Latar wuri 
Suminto A. Sayuti lair ing Kabupatèn Purbalingga, Jawa Tengah, tanggal 26 Oktober, 1956. Ing dasawarsa 1970-an nalika nyawiji ing Komunitas Persada Studi Klub Yogyakarta, dhèwèké ora naté absen ing forum-forum wawanrembug sastra lan pagelaran-pagelaran geguritan lan téater. Ing saindhengé seniman Yogyakarta, Suminto misuwur minangka "nom-noman bengal" sing ora naté gelem mandeg sinau bab apa waé. Kiprah lan prosès kreatifé kawiwitan saka kasenengané maca lan nulis awit ésih remaja. Sansaya kesengsem déning donyané kasusastran nalika ngidak tlatah Yogyakarta taun 1974. Rikala nyawiji lumebu ing Komunitas Malioboro, dhèwèké teteg nelateni lan ngrembakaké kasusastran Indonésia. Suminto dipracaya dadi salah sawijiné guru besar ing Fakultas Basa lan Seni, Program Pascasarjana Universitas Negeri Yogyakarta (UNY). Sinambi nguri-uri Masarakat Karawitan Jawa sing naté diyasa, Suminta uga nglairaké karya awujud makalah, diktat, buku, kumpulan geguritan, carita cekak, esai sastra, lsp..

## Karya 
* Kumpulan Sajak Malam Tamansari
* Resepsi Sastra
* Intertekstualitas: Pemandu Pengkajian Sastra
* Ensiklopedia Sastra Indonesia
* Evaluasi Teks Sastra (2000, pertalan The Evaluation of Literary Texts karya Rien T. Segers)
* Semerbak Sajak (2000)
* Berkenalan dengan Prosa Fiksi (2000)
* Berkenalan dengan Puisi (Gama Media, 2002)

## Pangaji 
* Kedaulatan Rakyat Award, Babagan Kebudayaan (2005)
* Anugerah Sastra Yayasan Sastra Yogyakarta (2014)

## Rujukan
Careful What You Wish For (filem)

***Careful What You Wish For*** ya iku filem thriller saka Amérikah Sarékat kang digawé taun 2015. Filem iki disutradarani Elizabeth Allen, dhedhasar saka skénario anggitané Chris Frisina. Sing maragani filem iki antarané Nick Jonas, Isabel Lucas, Graham Rogers, lan Dermot Mulroney.

## Ringkesan 
Filem *Careful What You Wish For* nyritakaké bab Doug Martin (Jonas), sawijiné nonoman kang dhemen marang mangsa panas ing pasisir lan péngin lunga maring Kolombia saperlu neruské pawiyatan. Karo wong tuwané, dhèwèké ngresepi mangsa panas ing pasisir, kalebu kancha cedhaké, Carson, kang terus-terusan ngandhakké marang dhèwèké babagan wadiné wong wadon kang pating sliwer saindhengé. Sawijiné pegawé bank *investasi* lan bojone kang seksi, Lena (Lucas), teka lan manggon ing omah sangarepé omah wong tuwané Doug.

Doug meneng-meneng ngawasi Lena lan ndadèkké minangka pepénginé amarga Lena mènèhi pratandha kang sarujuk marang pepénginé Doug. Kaanan kuwi dumadi, nalika bojoné Lena mbutuhaké tenaga ahli kanggo ngurus prau layar. Doug kang sinau babagan prau saka éyang kakungé, nampani pagawéan iku. Saka pagawéan iku, dhèwèké bisa nyolong-nyolong ndelengi Lena lan tumindak selingkuh. Sabanjuré, sesambungan asmara antarané Doug Martin karo Lena pedhot nalika ana kadadéan raja pati kang nyalawadi. Cilakané, cubriyané pulisi kaarahakè marang Doug.

## Ingkang maragani 
* Nick Jonas
* Isabel Lucas
* Graham Rogers
* Dermot Mulroney

## Rujukan
Haryono Haryoguritno

**Haryono Haryoguritno** () ya iku salah sawijiné manten ajudan présidhèn kapisan Republik Indonesia, Sukarno ing pungkasan dasawarsa 1960-an. Haryono uga misuwur minangka nimpuna keris sing ngupadi supaya keris Indonesia didhapuk minangka warisan donya marang Organisasi Pendhidhikan, Ilmu Pengetahuan lan Kebudayan Perserikatan Bangsa-Bangsa (UNESCO).

## Latar wuri 
Sadurungé ngayahi jejibahan minangka ajudan présidhèn kapisan Republik Indonesia, Sukarno ing pungkasan dasawarsa 1960-an, Haryono Haryoguritno wis dadi pandhemené keris minangka warisan budaya Nuswantara. Saka pandhemenané tumrap keris kuwi, dhèwèké terus nguri-uri lan tansah sinau bab keris lan nglumantaraké asmané minangka ahli keris ing Indonesia. Katresnané marang pusaka kuwi, nuwuhaké pangabektèn awujud buku anggitan sesirah *Keris Jawa, Antara Mistik dan Nalar*, sawijiné buku kandel sing kepara paling jangkep ngrembug babagan èlmu keris. Buku sing kababar ing taun 2006, iki disusun saka sagung èlmu sing diduwèni Haryono, punjul telung puluh taun sadurungé.

Haryono bebarengan bebrayan ageng pandhemen keris sing naté kabawah, Damartaji (Persaudaraan Penggemar Tosan Aji), ngupadi marang Organisasi Pendidikan, Ilmu Pengetahuan lan Kebudayan Perserikatan Bangsa-Bangsa (UNESCO) supaya keris Indonesia bisa didadèkaké minangka salah sawijiné warisan budaya manungsa sing kudu diuri-uri lan dirawat. Perjuangané ora sia-sia, ing Sidang PBB Paris, 25 November 2005, UNESCO ngukuhaké keris Indonésia minangka salah sawijiné warisan budaya manungsa sing kudu diuri-uri (*Oral and Intangible Heritage of Humanity*). UNESCO uga ngakoni keris minangka tradhisi Indonésia sing ésih duwé kagunaan sosial ing bebrayan, awujud seni seni unggul Indonesia, duwé falsafah urip, kajaba uga ngandhut mistik.

## Karyané 
* Keris Jawa, Antara Mistik dan Nalar (2006)

## Uga delengen 
* Damardjati Supadjar

## Rujukan
Emprit kaji

*Emprit kaji*' (*Lonchura maja*'), utawa ing basa Indonésia diarani *bondol haji*, ya iku manuk kang kalebu ing kulawarga Estrildidae lan urip ing Semenanjung Malaya, Sumatera, Jawa, Bali lan pulo-pulo sakiwatengené. Manuk iki karan emprit kaji amarga duwé endas putih kang kayadené nganggo pèci kaji.

## Asal 
Asal lan filogèni emprit kaji dicirèni déning Antonio Arnaiz-Villena et al. kalebu Estrildinae kang asalé saka India, banjur sumebar menyang Afrika lan Samodra Pasifik.

## Titikan 
Awaké cilik (11&nbsp;cm) lan warna wuluné soklat lan putih. Saèmper karo emprit ireng (*Lonchura ferruginosa*) nanging luwih pucet, déné sirahé warna putih. Nalika isih enom rupané soklat enom ing pérangan awak ndhuwur, déné sisih ngisor lan endhas wernané kuning tuwa. Mripaté wernané soklat, cucuké klawu semu biru, sikilé biru pucet. Swarané dhuwur kaya déné suling uniné *puip* nalikané klumpuk bareng liyané.

## Ras 
Emprit kaji kapérang dadi subspesies:
* *L.m. maja*
* *L.m. viatnemensis* (ing Indochina)

## Sebaran & habitat 
Manuk iki sumebar ing Semenanjung Malaya, Sumatera, Jawa, Bali, lan Sulawesi, Thailand & Vietnam sisih kidul. Uga digawa ing Jepang (Osaka & Okinawa).

Ing Sumatra, Jawa lan Bali manuk iki umum tinemu lan sumebar nganti papan kang dhuwuré 1.500 m saka sagara.

## Papan urip 
Gampang tinemu ing rawa, rawa gelagah nganti panggonan kang dhuwuré 1.500 m saka sagara. Nggrombol kanthi cacah kang akèh nalikané mangsa panèn pari, nanging sumebar pasang-pasangan nalikané ungsum kawin. Tingkahé kaya déné emprit lumrahé. Endhogé cacah 4-5, kadhang-kadhang 6, warna putih ing susuh bunder saka sesuketan. Ing Jawa Barat, mangsa kawiné diwiwiti ing sasi Fèbruari.

## Basa liya 
* Basa Céko: panenka bělohlavá.

## Gladri 

File:Cappuccino2.JPG
File:Ctbmaschio.JPG

## Rujukan 
### Pustaka 
* 
* 
* 

## Pranala njaba 
* Flickr: Foto Emprit haji
* FOBI-Foto Biodiversitas Indonesia: *Lonchura maja*
* lonchura maja indeè
* Kehidupan bondol haji diceritakan di youtube ini
* BirdLife Species Factsheet
Pitik katé

**Pitik kate** (Aksara Jawa: ꦥꦶꦠꦶꦏ꧀ꦏꦠꦺ ꧈ ꦥꦶꦠꦶꦏ꧀ ꦏꦠꦺ ) ya iku pitik kang ukurané cilik. Pitik iki nyandang jeneng katé amarga ukurané kang luwih cilik tinimbang lumrahé pitik. Sak praliman utawa seprapat bobot pitik kang lumrahé. Ing basa inggris karan *Bantam* amarga saka asal usulé amarga pisanan tinemu déning para layar saka Inggris ing tlatah Banten kang nalika semana uga mau Bantam. Para layar kang ngemot pitik kanggo sangu layar nemu manawa ana pitik-pitik kang duwé ukuran kang cilik. Pitik mau banjur digawa menyang nagarané lan wong-wongé padha ngingu pitik katé ing kiwa tengen omahé.
Pithik katé dipilih amarga  ukurané kang cilik, lan ora perlu papan kang jembar. Pitik iki uga disenengi amarga wuluné manéka warna, luwih lincah uga lucu. Pithik katè duwèni iwak kang luwih sethithik tinimbang pithik Jawa.

=Wedharan=

Pitik katé kaya déné lumrahé pitik, nanging awaké luwih cilik. Saben tauné, babon pitik katé bisa angkrem lan netesaké endhog kaping 5-6, lan saben angrem bisa angrem endhog udakara cacah 7-9, kanthi daya tetes 80%.  
Sanajan duwé sipat kang lincah, nanging amarga ukurané sing cilik, pitik katé asring dadi mangsane alap-alap, kucing, asu lan garangan.
Endhog pitik katé uga duwèni kandhutan gizi wujud zat besi kang dhuwur.
=Rujukan=
Kyra Sedgwick

**Kyra Minturn Sedgwick** () ya iku salah sijiné paraga filem saka Amérikah Sarékat sing uga nglakoni minangka juru gawé (prodhuser) adicara ing tivi. Piyambaké misuwur amarga maragani Wakil Deputi Brenda Leigh Johnson filem sandiwara kriminal ing stasiyun TNT Channel kanthi judhul *The Closer*. Sapérang pakaryan filem sing mracayaaké Kyra minangka paraga uga nglantaraké dhèwèkéé nampani pangaji Golden Globe Award taun 2007 lan uga pangaji saka Emmy Award taun 2010.

## Latar wuri 
Kyra Minturn Sedgwick lair ing New York City, New York, Amérikah Sarékat, tanggal 19 Agustus 1965. Dhèwèké miwiti lumakuné ing donya panglipuran nalika umurè èsih 16 taun lumantar sinétron télévisi sing sesirah *Another World*. Ing taun 1988 Kyra Minturn agawé para pamirsa télévisi padha ngalembana nalika dadi juru paraga ing film *Lanford Wilson Lemon Sky*. Salawasé dasawarsa 1990-an dhèwèké main ing sapérang filem gawéan Hollywood, kalebu *Singles* (1992), *Heart and Souls* (1993), *Something to Talk About* (1995) lan *Phenomenon*. Kyra Minturn main ing filem sing menangi pangaji Emmy Award taun 1992 sing digawé kanggo télévisi sing sesirah *Miss Rose White *minangka imigran saka Yahudi sing teka kanggo ngrengkuh katentreman tumrap ètnis asalé. Dhèwèké uga didhapuk ing filem *Secondhand Lions* lan ''The Game Plan'. *Kyra Minturn uga naté main bareng karo bojoné, Kevin Bacon ing sajeroné filem The Woodsman, taun 2004. Dadi panyulih suara uga naté dilakoni, ya iku tokoh Batwoman ing animasi *Batman: Misteri Batwoman*. Sedgwick dadi paraga baku ing drama séri télévisi *The Closer* saka taun 2005 nganti tumeka 2012. Saka drama iki, ing taun 2007 dhèwèké nampani bayaran saorané US $ 300,000 saben épisode. Sasuwéné pamuteran drama sèri kuwi, dhèwèké lumebu nominasi lan uga mimpang ing sapérangan pangaji amarga kaprigelané mragakaké minangka Wakil Deputi Brenda Leigh Johnson. Kyra nampa pangaji saka Golden Globe ing taun 2007 liwat kategori Paraga Wanita Paling Apik, lan nampa pangaji saka Primetime Emmy Award ing taun 2010. Ing taun 2009, Sedgwick nampa anugerah bintang ing Hollywood Walk of Fame. Wondéné *The Closer* rampung anggoné muter ing télévisi tanggal 13 Agustus 2012, sawisé rampunge mangsa kapitu. Pihak saka TNT mratélakké yèn kaputusan mandhegé sandiwara séri mau nuruti apa sing dikarepké déning Kyra Sedgwick. Ing taun 2015, Sedgwick dadi juru gawé drama séri sing sesirah *Proof'' sing diputer ing TNT.

## Karya 
### Filem 
### Télévisi 
## Pangaji 
## Pranala njaba 
* 
* 
* 
* 
* 

## Rujukan
Trilogi

**Trilogi** ya iku kamanunggalan pamikiran kang diwujudaké ing telung pérangan kang ana sambung-raketé siji lan sijiné. Ing ranah kasusastran, tembung iki ngemu teges karya kang sinambungan isiné ing telung kamanunggalan karya kang ana sambung-raketé lan duwé irah-irahan kang padha. Trilogi uga dicakaké ing donyané indhustri filem, panglipuran télévisi, manajemen organisasi, tata panggulawenthah pamarintah, kaperluan liyané.

## Trilogi ing karya kagunan 
Tembung "trilogi" akéhé bakal katon nalika sèri kapisan sawijiné karya sastra ana sambungané, lan sastrawan pèngin neruské ing seri sabanjuré, kanthi tetep njaga irah-irahané liwat tokoh-tokoh ing carita sadurungé. *His Dark Materials* anggitané Philip Pullman, kang isiné *The Golden Compass*, *The Subtle Knife*, lan *The Amber Spyglass* ya iku conto trilogi karya sastra. Panganggit novèl Amérikah Sarékat, Veronica Roth, uga naté nulis buku trilogi *Divergent* kanthi sesirah *Divergent* (2011), *Insurgent* (2012), lan *Allegiant* (2013). Sastrawan saka Indonésia, Ahmad Tohari ya naté ngripta buku trilogi kanggo sesirah novèlé, *Ronggeng Dukuh Paruk* (1982), *Lintang Kemukus Dini Hari* (1985), lan *Jentera Bianglala* (1986) kang kasil nglantarake Ahmad Tohari nampani bebungah saka Yayasan Buku Utama taun 1986.

## Trilogi Pembangunan 
Tembung Trilogi Pembangunan uga dienggo nalika Soeharto dadi présidèn angka 2 Republik Indonesia. Béda karo trilogi ing ranahé karya sastra, trilogi pembangunan ora kapancang déning anané pamikiran kang urut, nanging awujud telung pokok pikiran kanthi langsung kang awujud wacana pambangunan nasional kang banjur dicakaké déning papréntahan Orde Baru minangka dhasar sajeroné nemtokaké kabijakan pulitik, ékonomi, lan sosial ya kuwi:
* Stabilitas nasional kang dinamis
* Pertumbuhan ékonomi kang dhuwur, lan
* Ngratakaké pembangunan lan kasil-kasilé

## Uga delengen 
* Bahasa Indonésia
* Trilogi Pangyasa
* Soeharto

## Rujukan
The Place Beyond the Pines

{

***The Place Beyond the Pines*** iku filem sandiwara kriminal saka Amérikah Sarékat kang digawé taun 2012. Filem iki disutradarani Derek Cianfrance, dhedhasar skénario kang diangit déning Cianfrance, Ben Coccio, lan Darius Marder. Sapérang juru paraga kang main ing filem iki antarané Ryan Gosling, Bradley Cooper, Eva Mendes, Dane DeHaan, Ben Mendelsohn, Rose Byrne, Mahershala Ali, Bruce Greenwood, Harris Yulin, lan Ray Liotta.

## Latar wuri 
*The Place Beyond the Pines* nyritakké Luke (Ryan Gosling), sawijiné paraga akrobat minangka pembalap kang ninggal bojoné, Romina (Eva Mendes) lan anaké, Jason, jalaran mèlu pagelaran. Nanging sawisé mulih setaun sabanjuré, Luke kaget amarga bojoné wis pacangan karo priya liya. Dhèwèké rumangsa ésih duwé tanggung jawab tumrap anak lan bojoné kang ditinggalaké. Luke nemoni Robin (Mendelsohn), gawé rèngrèngan arep ngrampok bank. Apesé, dhèwèké malah terus urusan karo pulisi jenengé Avery (Bradley Cooper), lan prakara kuwi dadi tambah ruwet. Avery kang bingung lan rumangsa salah, awit limalas taun sabanjuré nalika anaké Luke lan Romina, ya iku yakni Jason (Dane DeHaan) wis ngancik diwasa.
Filme paling anyar pakaryané Derek Cianfrance iki critané dipérang dadi telung babak kang ana sambung-raketé siji lan sijiné. Reroncèné carita dibabar jalaran sabab-musabab ing saben perangané. Babak kapisan kang diparagani déning Ryan Gosling bisa jejuluk dhasar lan wot kanggo filem sabanjuré. Babak kapindho ngangkat carita bab kabingungan lan rasa salah Avery tumrap Luke lan uga perkarané ing donyané kepolisian. Babak katelu, saindhengé carita isiné panggolèkané jati diri sarta samubarang patemon antarané anaké Luke karo Avery. Kajaba saka telung carita kang sesambungan, filem iki nduwéni tema kang padha, ya kuwi bab sesambungan antarané bapak lan anaké.

Ing babak kapisan kang dimainké déning Ryan Gosling dadi daya tarik dhèwèké, dhèwèké duwé pangaribawa marang dalan carita ing carita sabanjuré.

## Box office 
*The Place Beyond the Pines* dibabar ana ing pangaji Toronto International Film Festival tanggal 7 September 2012. Filem iki dibabar kanthi winates kanggo para pamirsa ing Amérikah Sarékat, tanggal 29 Maret 2013 lan uga dibabar sadonya ing tanggal 12 April 2013. Filem iki kasil ngumpulké bathi cacahé $279.457 saka patang papan pamuteran, kanthi rata-rata $69.864 saben gedhong biyoskup. Pungkasané kasil $21.403.519 ing Amérikah Lor, lan $14.082.089 ing saliyané Amérikah Lor. Pungkasane, gunggung bathiné sadonya kang ditampa  $35,485,608, kang $15 yuta luwih akèh saka béya gawé film iki.

## Pemain 
* Ryan Gosling 
* Bradley Cooper 
* Eva Mendes 
* Ray Liotta 
* Ben Mendelsohn 
* Rose Byrne 
* Mahershala Ali 
* Bruce Greenwood 
* Dane DeHaan 
* Emory Cohen 
* Harris Yulin 
* Robert Clohessy 
* Olga Merediz 

## Rujukan 
## Cathetan 
* LaSalle, Mick. "'Place Beyond the Pines' addresses moral conflicts". *Houston Chronicle*. April 4, 2013.

## Pranala njaba 
* 
* 
*
Krémasi

*Krémasi*' ya iku tatacara ngilangaké mayit/jisim manungsa sawusé pati kanthi cara diobong. Umumé dileksanakaké ing omah krématorium utawa ing  pasétran  (kuburan sawatara tumrapé wong Bali). Krémasi ing Bali karan ngaben. Krémasi nduèni fungsi dadi pérangan saka pangruktine jenasah nalikané arep dikubur utawa sawusé dikubur, supaya ora gumantung saka anané pethi lan lawon. Déné awu saka obongan jisim mau ora mbebayani tumrapé kasarasan lan sabanjuré bisa dikubur, disimpen déning kulawarga, disebar utawa dilarung.
Umumé krémasi dileksanakaké ing omah krématorium, déné ing India lan Népal dileksanakaké ing papan umum.
*ana candhaké*
Imbu

**Imbu** utawa **ngimbu** ing kawruh hortikultura ateges tumindak kanggo nyepetake matenge woh-wohan kanthi nyimpen woh kang wus diundhuh ing papan kang relatif rapet. Uga bisa diarani tatacarane nyimpên wowohan lan sak piturute supaya matêng. Ing Indonesia, papan simpen kanggo ngimbu bisa awujud beras, gabah, damen, godhong gedhang utawa kertas koran. Ngimbu bisa ditindakaké bareng karo nyimpen dan distribusi woh marang pasar.
Nglalu

**Nglalu** ya iku tumindak mungkasi uripé dhéwé kanthi temaha. Ing basa Inggris karan *suicide*, saka tembung  Latin *suicidium*, saka *sui caedere*, "matèni awaké dhéwé"). Tumindak nglalu asring disebabaké déning rasa mutung kang sebabé digayutaké marang gangguan kajiwan kaya ta dhèprèsi, gangguan bipolar, skizofrenia, tumungkul marang alkohol/alkoholisme, utawa salahguna obat. Déné prakara kang njalari stres ing antarané ya iku masalah ing babagan ékonomi utawa duwé masalah kang magayutan karo wong liya. Uga nandang lelara kang mataun-taun durung mari.
Manéka cara bisa kanggo nglalu lan kang paling umum antarané nggantung, ngombé racun lan migunakaké bedhil. Udakara wong cacah 800.000-1.000.000 nglalu saben tauné ing donya, saéngga nglalu uga dadi sebab nomer 10 saka seba-sebabé pati. 
Nglalu luwih akèh dilakoni déning wong lanang tinimbang wadon.

## Rujukan
Michiel Huisman

**Michiel Huisman** (; lair 18 Juli 1981) ya iku paraga filem, pemusik, penyanyi, lan panganggit lagu saka Walanda. Dhèwèké main filem ing rong basa, Inggris lan Walanda sing sawenèh sandiwara tivi. Michiel Huisman dadi juru main gitar ing grup band Walanda, Fontane.

## Latar wuri 
Michiel Huisman lair ing Amstelveen, kutha cilik cedhak Amsterdam, Landa, tanggal 18 Juli 1981. Antarané taun 2010 tumeka taun 2013, dhèwèké dadi paraga  ing serial tivi Amérikah Sarékat sesirah *Treme*. Awit taun 2014 tekan saiki, dhèwèké didhapuk main ing *Game of Thrones* kajaba uga nampani gawéan kanggo  serial *Nashville* (2012–2014) lan *Orphan Black* (2014–2015). Michiel dadi paraga pambiyantu ing sawenèh filem gawéan Amérikah Sarékat ing antarané *The Young Victoria* (2009), *World War Z* (2013) lan *Wild* (2014). Sabanjuré, dhèwèké dipracaya maragakaké ing filem romantik fantasi sesirah *The Age of Adaline* (2015).

Huisman iku penyanyi lan juru main gitar ing grup band Fontane, bebarengan karo Roland van der Hoofd, Gilles Tuinder, Bas van Geldere, lan Donny Griffioen. Band iki ngetokaké single "1+1=2" (2001), "Slapeloos" (2002), lan "Neem Me Mee" (2003). Single kapisan band iki didadèkaké minangka *soundtrack* filem *Costa!* (2001) lan sing kaping pindho ing filem *Full Moon Party* (2002). Ing kono mana Huisman didhapuk minangka paraga baku. Band Fontane uga ngrekam lagu anggitané Willeke Alberti ing sesirah *Telkens Weer* kanggo *soundtrack* filem *Love to Love* (2003). Sawisé loro anggotané mundur saka Fontane, Huisman milih main musik dhéwé. Ing taun 2003, Huisman main ing filem *Phileine Says Sorry,* banjur taun 2004 ing filem *Floris*. Dhèwèké nyengkuyung prodhuksi filem *Black Book* ing taun 2006. Huisman maragakaké minangka Rudolf Nureyev ing filem sandiwara sing dibabar déning BBC kanthi sesirah *Margot* taun 2009. Ing taun iku uga, dhèwèké didhapuk dadi Ernest II, pangeran saka Saxe-Coburg lan Gotha ing filem *The Young Victoria*. Saliyané kuwi, dhèwèké uga didhapuk minangka Sonny, ing HBO kanthi sesirah *Treme,* sing dibabar taun 2010 tekan taun 2013.

## Pribadi 
Huisman dhaup karo paraga wanita saka Walanda, Tara Elders lan diparingi momongan putri sing lair ing taun 2007. Pasangan iki manggon ing New Orleans, Louisiana, Amérikah Sarékat.

## Filem 
## Sandiwara Tivi 
## Rujukan 
## Pranala njaba 
* 
* 
*
Street Kings

***Street Kings*** ya iku filem thriller laga saka Amérikah Sarékat sing digawé ing taun 2008. Filem iki disutradarani David Ayer, adhedasar skénario anggitané James Ellroy, Kurt Wimmer, lan Jamie Moss, diangkat saka lakon asli karyané Ellroy sing dianggit taun 1980, kanthi sesirah *The Night Watchman*. Sing maragani filem iki antarané Keanu Reeves, Forest Whitaker, Hugh Laurie, Chris Evans, Common. *Street Kings* dibabar kanggo pamirsa tanggal 11 April 2008.

## Latar wuri 
*Street Kings* sajatiné proyek sing wis dirintis saka taun 2005 sing saorané naté nyalonké rong sutradara (Spike Lee lan Oliver Stone), nanging pungkasané dijupuk déning David Ayer, panganggit skénario filem *Training Day*. Lan Keanu Reeves, sawisé maragakaké ing filem *The Lake House*, didhapuk dadi paraga baku. Filem iki nyritakaké bab Tom Ludlow (Keanu Reeves), sawijiné petugas kepolisian Los Angeles sing nandang kasusahan nglakoni uripé sawisé ditinggal mati déning bojoné. Tom sing ngayahi tugas sangisoré komando Kapten Jack Wander (Forest Whitaker) tansah ndem-ndeman saben dinané. Tom nyawiji ing kesatuan Kapten Jack Wander sing kadhang kala nggunakaké cara ora bener yèn ngrampungké prakara. Siji lan liyané padha nutupi boroké.

Sawijining dina, Tom, kanthi cara sing ora bener, kasil ngrampungaké sawijiné prakara penculikan bocah kembar. Sawisé cah loro kembar mau kasil dislametaké, Tom ditekani déning Terrence Washington (Terry Crews), bekas kancané Tom. Terrence nyoba ngélingaké Tom yèn ora kudu nganggo cara-cara sing ora bener. Pungkasané Tom krungu yèn Terrence dijak tembayatan déning Kapten James Biggs (Hugh Laurie) lan nyelidhiki kesatuané Tom. Tom nesu banjur nggolèki Terrence. Tom kasil nemu Terrence sing lagi lumebu ing salah sawijiné pasar swalayan lan péngin ngantemi Terrence. Sadurungé Tom nyembadani pepéningané, ana wong loro nggawa senjata lumebu ing swalayan uga. Tom péngin mènèhi ngerti Terrence, nanging telat, amarga tembak-tembakan kadhung dumadi, lan Terrence mati. Cilakané, salah sijiné peluru sing metu saka pestolé Tom jebul kena ing sisih mburiné Terrence. Untung baé Kapten Jack Wander teka lan ngaubi Tom kanthi ngowahi carita sing sabeneré. Pungkasané kadungkap yèn ana peluru liyané sing tinemu ing awaké Terrence.

## Box office
Mula bukané, filem iki arep dibabar déning Fox Searchlight Pictures udakara sasi April 2008 kanthi sesirah *The Night Watchman* nanging pungkasané sesirah *Street Kings* sing kapilih. Sanajan filem akèh sing maido, nyatané filem iki kasil lumebu box office lan ngeruk bathi US$ 12 juta. 

## Ingkang maragani 
* Keanu Reeves
* Forest Whitaker 
* Hugh Laurie 
* Chris Evans 
* Cedric the Entertainer 
* Common 
* Cle Shaheed Sloan The Game 
* Jay Mohr 
* Terry Crews 
* Naomie Harris 
* Martha Higareda 
* John Corbett 
* Amaury Nolasco 
* Clifton Powell 
* Noel Gugliemi
* Daryl Gates 
* Angela Sun 
* Michael Monks 
* Kenneth Choi 
* Walter Wong

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* Official website 
* Korean Herald, English edition, Weekly/People
* 
* 
* 
* 
*
Kéwan nokturnal

dikenal minangka kéwan saba wengi, sanajan ana jinis guweg uga saba nalika awan]]
**Kéwan saba wengi** utawa kéwan nokturnal yaiku pakulinan kéwan kang turu ing wayah awan lan saba nalikané wengi. Déné kéwan kang saba ing wayah awan lan turu nalika wengi diarani kéwan diurnal. Kéwan nokturnal lumrahé duwé daya ngrasakaké ganda lan swara kang luwih, uga pandeleng kang apik sanajan ing kaanan peteng. Ciri kang kaya mangkéné bisa ngréwangi kéwan anggoné ngéndhani kéwan prédhator kaya déné kupu *Helicoverpa zea* éndha saka prédhator.  Sawenèh kéwan nokturnal kaya déné kucing uga duwé mripat kang tetep bisa nyawang kanthi premana nalika padhang/awan (delengen kaca metaturnal). Déné lawa mung bisa ndeleng ing wayah wengi. kéwan saba wengi kaya ta tarsius lan manuk guweg duwé mata kang uwih gedhé tinimbang ukuran awaké minangka pangimbang saka sunar kang kurang nalika wengi. Lan luwih luwih manèh, ukuran kornéa mripat kang luwih gedhé tinimbang kéwan diurnal.
Kéwan kang dikenal saba wengi umpamané kucing, tikus, guweg lan lawa.

## Rujukan
Trap Barrier System

**Trap Barrier System (TBS)** ya iku salah siji cara ngendhalèkaké populasi tikus ana ing sawah mligi kang ditanduri pari. TBS ya iku wujud tèknologi nyekel tikus mawa wuwu lan tuwuhan pancingan. Tèknologi iki wus nyata bisa nyekel tikus sawah kanthi cacah akèh lan terus-terusan saka wiwit tandur nganti tekané panèn. TBS mempan digunakaké ing papan èndhèmik tikus kanthi cacah populasi kang dhuwur.

TBS ora migunakaké racun, nanging migunakaké sipat tikus kang tansah pindah saka rong/susuhe ing galengan/tegalan menyang sawah kang dadi jujugané golèk pangan.

Saliyané ing Indonésia, TBS uga wis kasil ditrapaké ing Filipin, India lan Ostrali. 
## Pangecaké TBS 
TBS bisa dipasang kanthi pirang-pirang cara. Sing paling wigati, kabèh kadang tani ing sawijining bulak mangertèni lan nyengkuyung cara kang dipilih.

**1.** **TBS kanthi tuwuhan pancingan ditandur luwih dhisik.**

Sapérangan sawah ditanduri pari luwih dhisik tinimbang sakiwa tengené watara 3 minggu, ambané udakara 25x25 mèter utawa luwih. Tujuwané supaya tikus marani sawah kang luwih dhisik ditanduri. Sawah mau dikupengi déning TBS kanggo nyekel tikus kang mara. Cara iki bisa ngundang tikus udakara 200 mèter saka kono.

**2. TBS pinihan**

TBS dipasang ngupengi sawah kang minangka pinihan.

**3. TBS kanthi tuwuhan pancingan ditandur kèri.**

Kayadéné TBS kanthi tuwuhan kang ditandur dhisik, tuwuhan pancingan uga bisa ditandur kèri. Iki migunakaké serangan tikus kang lumrahé tumuju marang sawah kang tanduré ora bebarengan.
## Piranti kang dibutuhaké 
TBS migunakaké cara kang prasaja, ya iku pager plastik lan wuwu. Saubenging sawah kang dijaga, digawé kalènan lan dilep banyu, banjur dipageri mubeng lan rapet nganggo lembaran plastik. Kanggo njaga supaya tetep jejeg, saben sakmèter lembaran plastik disangga nganggo placek saka pring utawa kayu. Lembaran plastik kudu kaclup ana ing banyu, kanggo nyegah tikus mbolong pager plastik. Saben watara 20 mèter, pager dibolong lan dipasangi wuwu kanggo nyekel tikus kang lumebu ing bolongan.
Saben ésuk wuwu dipriksa, lan manawa ana kéwan liya (kadhal, ula, kodhok, lsp) diculaké. Manawa ana tikus kang kecekel banjur dipatèni kanthi nglelepaké wuwu ing banyu udakara 1 menit.

## Linear Trap Barrier System (LTBS) 
TBS uga bisa dipasang ing turut pinggir bulak, ya iku ing kikising sawah karo papan kang disenengi tikus kanggo ndelik lan gawé rong, ya iku ing désa/kampung, tanggul lan galengan. TBS dipasang sadawané pinggir sawah, dawané paling ora 100 mèter, déné wuwu dipasang selang-seling arah lumebu lan metu saka sawah. Miturut panalitèn, TBS luwih kasil manawa dipasang ing pinggir sawah kang cedhak papan susuhé tikus.

## Rujukan
Life of Crime (filem)

**Life of Crime** inggih punika filem sandiwara komedi saking Amérikah Sarékat ingkang dipundamel taun 2013. Filem punika dipunsutradarani Daniel Schechter, adhedasar novèl anggitanipun Elmore Leonard ingkang kababar taun 1978 kanthi sesirah *The Switch*. Para juru paraga ingkang ndhèrèk main ing filem punika antawisipun Jennifer Aniston, Yasiin Bey, Isla Fisher, Will Forte, Mark Boone Junior, Tim Robbins, John Hawkes, Charlie Tahan, lan sanèsipun. Filem punika naté dipuntepangaken kaping pisan nalika pangaji Festival Film Toronto taun 2013, Festival Film Abu Dhabi, lan Traverse City Film Festival. *Life of Crime* dipunbabar kanggé sagung para pamirsa Amérikah Sarékat ing tanggal 29 Agustus 2014.

## Ringkesan
Salah satunggalipun *sosialita* kanthi asma Mickey Dawson badhé dipunculik déning Ordell Robbie lan Louis Gara. Tiyang kalih wau pados cara pripun kareben saget kanthi gampil nyulik Mickey Dawson. Nanging salajengipun dumadakan wonten karuwetan nalika semahipun, Frank, mboten kersa maringi tebusan. Jebul sesambetan bebrayan antawisipun Frank lan Mickey Dawson, wekdal punika sampun badhé tumuju pegatan, amargi Frank langkung milih gendhakanipun, Melanie.

## Ingkang maragani 
* Jennifer Aniston 
* Yasiin Bey
* Isla Fisher
* Will Forte
* Mark Boone Junior 
* Tim Robbins 
* John Hawkes 
* Charlie Tahan
* Seana Kofoed
* Chyna Layne 
* Clea Lewis 
* Jenna Nye
* Alex Ladove 
* Leonard Robinson 
* R. Marcus Taylor 
* Kevin Corrigan 

## Rujukan 
## Pranala njawi 
* 
* 
*
Girl Scout (filem)

***Girl Scout*** () inggih punika sesirah filem sandiwara komidi saking Koréa Kidul ingkang dipundamel ing taun 2008. Filem punika nyariyosaken sekawan wanita ingkang  madosi tiyang ingkang sampun mbeta arta kagunganipun sekawan wanita wau. Para paraga ingkang kadhapuk ing filem punika antawisipun Kim Sun-a, Na Moon-hee, Lee Kyung-sil, Go Joon-hee, Park Won-sang, Im Ji-eun, lan sanèsipun. *Girl Scout* dipunbabar ing tanggal 5 Juni 2008.

## Latar wingking 
*Girl Scout* nyariyosaken satunggalipun kadadéan ing Bongcheon-3 dong, kawasan kumuh ing Seoul, Koréa Kidul. Kacariyosaken, wonten sekawan wanita inggih punika I-man (Na Moon-hee), yuswanipun sewidak taun ingkang nyambut damel wonten toko swalayan kanggé nguripi putrané ingkang nganggur, Bong-segera (Lee Kyung-sil), randha ingkang manggèn sareng putranipun ingkang saweg nandang sakit, Mi-Kyung (Kim Sun-a), randha; lan Eun-ji (Go Joon-hee), nyambut damel dados caddy. Sekawan wanita punika gadhah tekad ngempalaken arta kanggé mbikak toko ing sakiwa-tengené griyanipun, lan punika kekajengan satunggal-satunggalipun. Nanging panggayuh punika pupus nalika satungalipun sarékat kredit, Hye-ran (Im Ji-eun), nyolong arta celengan kagunganipun sekawan wanita punika. Salajengipun, dumadi tim ingkang kasebat Bong Chon Girl Scout kanggé ngoyak tiyang ingkang sampun nyolong artanipun. Karuwetan mboten saget dipunselaki.

*Girl Scout* dipunbabar kanggé sagung para pamirsa ing Koréa Kidul ing tanggal 5 Juni 2008, sasampunipun telat anggènipun badhé mbabar, ingkang limrahipun sasi April. Filem punika mlebet urutan kalima ing box office, kanthi ngempalaken arta US$ 163.122, lan bathi US $ 1.523.142.

## Ingkang maragani 
* Kim Sun-a
* Na Moon-hee
* Lee Kyung-sil
* Go Joon-hee
* Park Won-sang
* Im Ji-eun
* Ryu Tae-joon
* Choi Jung-woo
* Park Hyuk-kwon
* Kim Hyang-gi
* Jeon Ji-ae
* Yang Gi-won
* Jeong Mi-seong
* Yeo Min-goo
* Jeong Se-hyeong

## Rujukan 
## Pranala njawi 
*  
* 
*
Bèntèng Pendhem Ambarawa

**Benteng Fort Willem I** utawi **Bèntèng Pendhem Ambarawa** inggih punika yasan sujarah ingkang dumunung wonten Ambarawa, Kabupatèn Semarang, Jawa Tengah. Bèntèng ingkang dipunyasa taun 1834 dumugi taun 1845, kapernah wonten sisihipun Museum Kereta Api, utawi sawingkingipun Rumah Sakit Umum Daerah (RSUD) Ambarawa, dados satunggal kaliyan Lembaga Pemasyarakatan (Lapas) Kelas II Ambarawa. Bèntèng niki naté dipun-ginakaken minangka latar pamundhutan gambar filem *Soekarno* ingkang dipunsutradarani Hanung Bramantyo.

## Latar wingking  
Ngginakaken ukara *pendhem* amargi bètèng punika dumunung ing sangandhapipun siti utawi kakubur, minangka siasat perang. Manawi badhé dhateng bètèng punika, wonten kalih margi mlebet, ingkang kaping sapisan saget miyos margi caket Rumah Sakit Umum Daerah (RSUD) Ambarawa. Wondéné margi sanèsipun lumantar kori mlebet tumuju Lembaga Pemasyarakatan (Lapas) Ambarawa, lan saking mriku yasan wonten ing sisih kiwa.

Ing dasawarsa 1840-an nalika VOC nguwaosi tlatah Jawa, Ambarawa dados panggènan ingkang sekéca kanggé perang, amargi wonten antawisipun Semarang lan Surakarta. Wiwitan abad 18, VOC yasa kathah bètèng ing jalur Semarang – Oenarang (sapunika Ungaran) – Salatiga – Surakarta (Sala). Rancangan punika kasusun supados saget ngrembakaaken sesambetan kaliyan Karajan Mataram. Barak-barak militèr ugi dipunyasa ing kutha-kutha punika, kalebet Ambarawa. Nalika dipunkuwaosi dé Kolonel Hoorn, taun 1827-1830, naté wonten barak militèr ingkang nyimpen barang-barang kabutuhan militèr, lan ing taun 1834 diyasa satunggaling bètèng modhèren ing Ambarawa ingkang salajengipun dipuntengeri Benteng Willem I, ingkang rampung taun 1845. Taun 1853 dumugi 1927 bètèng punika kaginaaken minangka barak militèr déning KNIL, supados saget gampil anggènipun sesambetan kaliyan Magelang, Yogyakarta, lan Semarang lumantar ril sepur.

## Riwayat bètèng 
## Ugi pirsani 
* Ambarawa
* Kabupatèn Semarang
* Jawa Tengah
* Benteng Pendem Cilacap

## Rujukan