Pakubuwana II

**Sri Susuhunan Pakubuwana II** utawi **Radèn Mas Prabasuyasa** (miyos ing Kartasura, 8 Dhésèmber 1711 – séda ing Surakarta, 20 Dhésèmber 1749 dumugi yuswa 38 taun) inggih punika raja trah Mataram ingkang kaping setunggal wonten ing kraton Surakarta. Piyambakipun ingkang yasa kraton Surakarta kanggé nggantosaken kraton Kartasura. Panjenenganipun inggih menika susuhunan mataram kaping  sanga ingkang ndhawuh warsa 1726–1742 lan dados susuhunan pertami surakarta ingkang ndhawuh warsa 1745–1749, sasampunipun pemberontakan Amangkurat V. Pakubuwana II  ugi inggih menika raka saking pangeran mangkubumi (lajeng kagungan gelar Hamengkubuwana I) lan paman saking pangeran sambernyawa (lajeng kagungan gelar Mangkunegara I).

## Silsilah 
Sunan pakubuwana II utawi *sunan kumbul* ngagungani asma asli raden mas prabasuyasa, panjenenganipun inggih menika putra amangkurat IV lan ratu Amangkurat (GKR. Kencana) utawi ratu mas kadipaten, setunggaling tiyang permaisuri keturunan sunan kudus. panjenenganipun dipunwiyosaken ing  tanggal 8 desember 1711. Raden mas Prabasuyasa minggah takhta dados Pakubuwana II ing  tanggal 15 agustus 1726 ing  yuswa 15 warsa. amargi taksih timur sanget, pinten-pinten tokoh istana saingan  kagem memengaruhinipun. para pejabat keraton nggih kaperang dados   kalih kubu, inggih menika golongan ingkang mitran     kaliyan voc dipelopori ratu amangkurat (ibu suri) lan golongan anti-voc dipelopori patih cakrajaya.

## Politik 
### Kartasura diserang 
Cakraningrat IV, bupati madura kilen, inggih menika ipar Pakubuwana II, nanging membenci pemerintahanipun ingkang dianggapipun bobrok. Panjenenganipun nawikaken dhiri ngrencangi VOC angger dipunrencangi lukar saking mataram. VOC kantenan nampi tawinan menggiurkan menika.kawontenan nggih berbalik. para pemberontak tionghoa pangageng sunan jene dipun-gebag lengser. pakubuwana ii getun sampun memusuhi VOC ingkang samenika inggil sasampunipun dipunrencangi madura. perdamaian nggih dijalin. kapten baron Von Hohendorff rawuh wonten kartasura sasi maret 1742 dados wakil VOC napakasmakaken perjanjian damai kaliyan Pakubuwana II. 

Perdamaian menika ndamel  para pemberontak gerah panggalih. piyambakipun sedaya nginggahaken raja enggal, inggih menika raden mas garendi dados   amangkurat V (ugi dipunsebat sunan jene amargi mimpin kaum kagungan kulit jene), amangkurat V inggih menika setunggaling tiyang wayah saking amangkurat III ingkang taksih yuswa timur. Mayoritas pemberontak samenika sanes malih kaum tionghoa, ananging ugi pribumi jawi ingkang anti VOC, saya kathah gabung.

Ing wulan November 1742, Cakraningrat IV saka Bangkalan lan pasukane kasil ngusir Mas Garendi saka Kartasura. Perusahaan Hindia Timur Walanda (VOC) banjur ngangkat Pakubuwono II dadi raja. Dheweke netepi janjine marang Kiai Ageng, kanthi syarat para kiai terus mulangake ajaran Nabi Muhammad.

Ing periode sabanjure, ing taun 1755, sawise Perjanjian Giyanti, sing disepakati dening putra lan adhine, Pakubuwana III lan Pangeran Mangkubumi, Mataram pecah dadi rong kubu: Pakubuwana III ing Surakarta lan Pangeran Mangkubumi ing Yogyakarta. Sawise perjanjian kasebut, Mataram, sing sadurunge duwe siji pamrentahan ing sangisore Pakubuwana III, dipérang dadi rong kerajaan. Prastawa iki ditandhani kanthi istilah Palihan Nagari lan nandhani pungkasaning kedaulatan Mataram.

## Sayembara 
Posisi Cakraningrat IV saya kuwat. Dheweke ngrebut akeh wilayah ing Jawa Timur nalika penindasan pemberontakan Geger Pacinan. Dheweke pengin ngrebut wilayah kasebut, nanging Perusahaan Hindia Timur Walanda (VOC) ora gelem.

Cakraningrat IV pungkasane mbrontak. VOC resmi ngluncurake perang nglawan mantan sekutune ing Februari 1745. Sawetara wulan sabanjure, Cakraningrat IV ana ing tekanan lan mlayu menyang Banjarmasin. Nanging, sultan negara kasebut nyekel lan masrahake dheweke menyang VOC. Cakraningrat IV pungkasane dibuwang menyang Tanjung Harapan.

Sing isih dadi pendukung pemberontakan Tiongkok yaiku Pangeran Sambernyawa, putrane Pangeran Mangkunagara. Pakubuwana II ngumumake sayembara, nawakake tanah Sukawati (saiki Sragen) marang sapa wae sing kasil ngrebut maneh wilayah kasebut saka Pangeran Sambernyawa.

Pangeran Mangkubumi, adhine Pakubuwana II, menang sayembara ing taun 1746. Dheweke sadurunge melu ndhukung pemberontakan Tiongkok, nanging bali menyang Surakarta lan ditampa dening Pakubuwana II. Nanging, Patih Pringgalaya mbujuk Pakubuwana II supaya ora masrahake tanah Sukawati marang Pangeran Mangkubumi.

VOC muncul maneh, lan Baron van Imhoff luwih ngganggu kahanan. Dheweke teka ing Surakarta, njaluk Pakubuwana II supaya nyewakake wilayah pesisir menyang VOC kanthi rega 20.000 real Spanyol saben taun. Pangeran Mangkubumi nentang iki. Banjur ana padudon, karo Baron van Imhoff sing ngina Pangeran Mangkubumi ing ngarep umum.Pangeran Mangkubumi, sing kuciwa, mlayu saka Surakarta, gabung karo pasukan Pangeran Sambernyawa ing Mei 1746.

## Pungkasaning pamrentahan 
Pakubuwana II lara ing pungkasan taun 1749. Baron von Hohendorff, sing saiki dadi gubernur pesisir wétan Jawa, teka ing Surakarta kanggo ngunjungi dheweke minangka saksi VOC babagan suksesi kasebut. Pakubuwana II malah kepeksa masrahake kedaulatan marang von Hohendorff amarga kobongan pemberontakan sing terus-terusan. Prajanjian ditandatangani tanggal 11 Desember 1749, nandhani wiwitane ilange kedaulatan Mataram marang Walanda.

Pakubuwana II pungkasane seda tanggal 20 Desember 1749, lan digenteni dening Raden Mas Suryadi, putrane, sing nganggo gelar Pakubuwana III. Sajrone pamrentahane, Pakubuwana III ngadhepi pemberontakan sing dipimpin dening Pangeran Mangkubumi lan Pangeran Sambernyawa. Mengko, ing taun 1755, kaloro pihak, Pakubuwana III lan Pangeran Mangkubumi, sarujuk karo syarat-syarat Prajanjian Giyanti. Iki diterusake karo Perjanjian Salatiga ing taun 1757 sing disepakati dening telung pihak, yaiku Pakubuwana III, Pangeran Mangkubumi lan Pangeran Sambernyawa.

## Priksani ugi 
* Pratélan raja Jawa
* Kasunanan Surakarta

## Ugi deleng 
* Kasunanan Mataram
* Kasunanan Surakarta
* Kadipatèn Mangkunegaran

## Rujukan