open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Al-Idrisi

thumb|240px|Globe Emas déning Al-Idrisi
**Al-Idrisi** ya iku wong kang wiwitan gawé globe. Jeneng jangkepé ya iku Abu Abdullah Muhammad Ibn Muhammad Ibn Abdullah In Idris Ash-Sharif, nanging jeneng kang biyasa digunakaké ya iku Asy-Syarif Al-Idrisi Al-Qurtui. Globe mau digawé kanthi bahan pérak kang aboté 400 gram.

## Cathetan sikil
Mangkunagara III

**Kanjeng Gusti Pangéran Adipati Arya Mangkunagara III**  (Hanacaraka: ꦏꦚ꧀ꦗꦼꦁꦓꦸꦱ꧀ꦠꦶꦦꦔꦺꦫꦤ꧀​ꦄꦢꦶꦥꦠꦶꦄꦂ​ꦪꦩꦁꦑꦸꦟꦒꦫ꧇꧓꧇) dipuncekak Mangkunagara III utawi **Pangéran Riyo** utawi **Radèn Mas Saréngat** (miyos 6 Januari 1803 – séda 27 Januari 1853) inggih punika raja wonten ing kadipatèn Mangkunagaran.

## Priksani ugi 
* Pratélan raja Jawa
* Praja Mangkunagaran

## Cathetan suku
Al-Kindi

thumb|right|Al-Kindi
**Al-Kindi** ya iku tokoh kang nemu lenga wangi. Jeneng lengkapé ya iku **Au Yusuf Yakub ibn Ashaq Al-Kindi** utawa kondhang kanthi aran Al-Kindi. Dhèwèké uga bisa nyawijikaké pemikiran Islam karo filsafat Yunani kang seneng ngandalaké logika.
## Cathetan suku
Mangkunagara V

**Kanjeng Gusti Pangéran Adipati Arya Mangkunagara V**  (Hanacaraka: ꦏꦚ꧀ꦗꦼꦁꦓꦸꦱ꧀ꦠꦶꦦꦔꦺꦫꦤ꧀​ꦄꦢꦶꦥꦠꦶꦄꦂ​ꦪꦩꦁꦑꦸꦟꦒꦫ꧇꧕꧇)​ dipuncekak Mangkunagara V utawi **Radèn Mas Sunita** (miyos 1855 – séda ing Wanagiri, 2 Oktober 1896 kanthi yuswa 41 taun) inggih punika raja wonten ing kadipatèn Mangkunagaran.

## Priksani ugi 
* Pratélan raja Jawa
* Praja Mangkunagaran
Al-Zahrawi

thumb|Abul Qasim az-Zahrawi
**Al-Zahrawi** ya iku penemu lelara hemofhilia lan pelopor pembedahan modern. Al-Zahrawi lair taun 936 ing Cordoba, Andalusi (spanyol). Dhèwèké uga nglompokake 325 lelaran, tandha-tandha, sarta cara nambanine.
## Cathetan suku
Gunung Srandil

250px|thumb|right|Gunung Srandil.
**Gunung Srandil** ya iku bukit sing ana ing Glémpangpasir, Kacamatan Adipala.
Adohé antarané objek wisata iku karo Kutha Cilacap kira-kira 30&nbsp;km arah lor-wétan (ngalor rada ngetan sithik). Akèh wong kang nganggep utawa ngerti gunung srandil lan akèh uga kang nganggep Gunung Srandil iku dadi panggonan kanggo pesugihan.
Ana ing dina-dina mirunggan, kaya malem Selasa Kliwon lan Jemuwah Kliwon, kompléks Gunung Srandil ramé karo wong-wong saka laladan liya kaya Purwokerto, Sala, Yogyakarta, Surabaya, Semarang, Bandhung, Jakarta nganti tekan Bandar Lampung lan laladan liya saka luar Jawa. Gunung Srandil saksuwéné iki dipercaya dadi pusat lahiré kabudayan Jawa. Ritual-ritual mau dikenal karo jeneng suran.

## Ziarah Gunung Srandil 
Konon Gunung Srandil dadi titik utama Éyang Semar utawa Kaki Tunggul Sabdo Jati Doyo Amung Rogo. Sakora-orané ana pitung titik pepundèn utawa leluhur kang semayam ana ing Srandil. Pitu titik mau dibagi ana ing rong panggon, ya iku lokasi ngisor kang ana limang titik pepundèn lan rong titik liyané ana ing pucuk Gunung Srandil. Ka-7 titik mau dadi urutan yèn arep ziarah ana ing Srandil.
* Diwiwiti saka Éyang Guru utawa Éyang Sukmo Sejati utawa Éyang Sukmo Sejati Kunci Sari Dana Sari kang dadi kunci pisanan utawa kunci pambuka Gunung Srandil. Ana ing lokasi iki peziarah nyampekaké apa kang dadi maksud lan tujuané sarta jaluk ijin kanggo ziarah ana ing panggon sabanjuré.
* Kapindo ya iku Éyang Gusti Agung Sultan Murahidi, iki dadi titik gaib pisana lan tuwa dhéwé, panggoné sisih wétan lokasi pager Gunung Srandil.
* Katelu ya iku Nini Dewi Tunjung Sekar Sari, iki awujud panggon keramat kang dadi pendamping utawa garwa saka Éyang Semar. Panggoné ana ing sisih kidul pager Gunung Srandil.
* Kaping papat ya iku Éyang Semar utawa Kaki Tunggul Sabdo Jati Doyo Amung Rogo, panggon iki dadi titik utama Gunung Srandil. Manggoné sisihan karo keramat Nini Dewi Tunjung Sari.
* Kaping lima ya iku petilasan Éyang Juragan Dampu Awang, utawa Sam Poo Kong, utawa Sunan Kuning. Juragan (saudagar) sugih saka Negeri China kang agamamé Islam. Panggoné ana ing sisih lor saka gerbang lumebu Gunung Srandil.
* Kang kaping nem ya iku petilasan Éyang Langlang Buana, titisan saka Déwa Wisnu kang isih ana sesambungé karo Karajan Pajajaran, ing Jawa Kulon. Panggoné ana ing pucuk Srandil.
* Titik kang kaping pitu ya iku Éyang Mayang Koro utawa Hanoman, kang dadi pendamping Eyang Langlang Buana.

## Cathetan suku
Anders Celsius

thumb|240px|Anders Celsius
**Anders Celsius** ya iku penemu skala suhu. Celcius asalé saka kulawarga ilmuwan Swèdhen. Tujuan èkspèdhisi iki ya iku ngukur dhawane derajat garis ujur karo kutub, lan mbandingake asile karo èkspèdhisi kang padha kang ditindakake ana ing Peru kang saiki diarani Ekuador kang ana ing cedhaké garis katulistiwa.

## Cathetan suku
Park Ji-Sung

**Park Ji-sung** () ya iku salah sijiné juru main bal-balan Koréa Kidul kang duwé ndhuwur awak  176 cm lan dikanggokake dadi juru main ing glandang klub Inggris Manchester United. Panjenengané misuwur ing mangsa Piala Donya 2002 ing Koréa lan Jepang sawisé ngegolake uga dadi jawara ing Kora Kidul ngelawan  ing babak *fase grup* Piala Donya 2002. Pakulinané sajeroning main kang prigel lan ora duwé kesel ndadèkaké mupangat ing sajarah kanggo  Koréa Kidul ing tim asia kapisanan kang kalebu semifinal Piala Donya.

Makaryo ing internasionalé diwiwiti ing umur  18 taun uga dipercaya dadi glandhang katahanan. Uga Guus Hiddink didadèkaké Koréa Kidul, Park dikanggokake ing glandhang sayap. Ing mangsa itu, Park uga duwé karigela lan kauletan main ing bèg sayap lan glandhang tengah.

## Karier Profesional 
* Kyoto Purple Sanga (2001-02)
* PSV Eindhoven (2002-05)
* Manchester United (2005-kini)

## Pranala njawi 
*  Situs resmi
Lilin

thumb|250 px|lilin di Candhi Buda

**Lilin** ya iku blok solid saka Wax kanthi sumbu kang tumancep disumed kanggo madhangi panggonan kang peteng, kadhang-kadhang krasa panas. Miturut sajarah, lilin digunakaké minangka metode kanggo njaga wektu. Lilin iku duwé manfaat kanggo penerangan.
thumb|250 px|lilin ulang taun

Balikpapan, Sorong lan Plaju kalebu laladan penyuplai bahan baku lenga bumi kanggo nggawé lilin.

## Lilin Natal 
Wis dadi tradisi tumrap umat Kristen nalika ibadhah Natal mesti ana *penyalaan* lilin kanthi massal.

## Geni 
Nalika kena panas paraffin kang ora kebakar bakal terurai.

Lilin dianggep duwé makna éndah, romantis.

## Cathetan suku
Tyrannosaurus rex

thumb|250px|Tyrannosaurus-Rex
***Tyrannosaurus rex*** utawa ***Tyrannosaurus*** (basa Yunani: "*Tyrannos*" tegesé tiran, lan "*sauros*" kang tegesé kadal; tambahan "Rex" kang tegesé ratu) kang racaké disingkat T-Rex ya iku salah siji dinosaurus saka génus theropoda kang ngadeg nanggo sikil loro. Dinosaurus iki kalebu dhinosaurus karnivora (mangan daging) gedhé dhéwé ing jamane.Kéwan iki diprakirakake urip nalika kalamangsa kapur antara 67 nganti 65 yuta taun kepengker. Tyrannosaurus duwé tangan loro ing ngarep awake. Nama *Tyrannosaurus* kadhapur saka rong tembung basa Yunani ya iku tyrannos kang tegesé tiran,lan Sauros kang tegesé kadal. Ing taun 1890-an,JB Hatcher ngumpulake fosil-fosil cumplung njaba ing wétan Wyoming. Saiki,materi asli *Dynamosaurus* disimpen ana ing koleksi Sajarah Alam, London. Sajatiné, Brown nemu limang wrangka *Tyrannosaurus* parsial. Ing taun 1941,panemuane Brown diadol marang Museum Sajarah Alam Carnegie ing Pittsburg, Pennsylvania. Brown nemu fosil kang kapapat lan kang gedhé dhéwé uga ing Hell Creek, kang dipamerake ing Museum Sajarah Alam Amérika ing New York. Sanajan ana akèh fosil *Tyrannosaurus* kang tinemu, nanging mung ana siji kang wis didokumentasikake (paling lengkap, ya iku ing Philmount Scout Ranch ing pérangan lore New Mexico. Fosil iki tinemu ing taun 1983 lan diidhentifikasi lan didokumentasikake ing taun 1994.

## Pratélan Pustaka
Plesiosaurus

Plesiosaurus (basa Yunani: "Plesio" kang tegesé cedhak, lan "saurus" kang tegesé kadal) ya iku jinising reptil laut kang gulune dawa saka ordho Plesiosauria kang urip ing banyu. Plesiosaurus kalebu jinis dinosaurus karnivora. Panganan mligi ya iku iwak. Fosil wrangka Plesiosaurus kang paling lengkap ana ing Lias,Inggris lan ing Jerman.

## Panemuan 
Plesiosaurus iku kalebu salah sijining reptil kuna kang sepisanan tinemu (déning Mary Anning),lan éntuk kawigaten akèh ing Victoria, Inggris. Vertebrata liyané kang rada mirib malahan énggal gepeng banget lan  tegas dadi siji lan rak ana sakrume. Balung rusuke dadi tunggal-endhas,lan ing tengah-tengahe gronggongan paru-parune kang ana ing antarané fungsine mbantu njagang pérangan-pérangan awak liyané. Balung rusuk mau ngebaki Plastron padet ing rusuk abdominale. Buntute cendhek lurus lan bisa nglancip kanthi rikat.

## Pratélan Pustaka
Reca Zeus ing Olympia

thumb|300px|Patung Zeus.

**Reca Zeus** punika reca déwa Olimpiade Yunani (nagari ingkang dipunkurmati amargi seninipun).
inggilipun yasan kuil punika 40 *kaki*, posisinipun patung Zeus lenggahan.
Reca Zeus punika dipundamel déning pamatung ingkang kondhang, inggih punika Phidias (abad ka-5 sadèrèngipun masèhi) kinten-kinten taun 432 sadèrèngipun massehi wonten ing tlatah Olympia, Yunani.
Wonten nalika taun 435-433 sadèrèngipun masehi.
warisan saking jaman Athena biyèn.

Patung mau dipunpitados nyimpen rahasia Yunani kuna.
salah satunggaling kaajaiban kuna ingkang wonten ing dunya, tunggalipun saking :
* Piramida Agung Giza (Mesir taun 2500 SM),
* Taman Gantung Babilonia (Al Hillah, Bibil, Irak taun 600 SM),
* Kuil Artemis (Efesus, Selcuk, Turki taun 550 SM),
* Mausoleum Mausolus (Bodrum, Turki taun 350 SM),
* Colossus Rodos (Rhodes, Yunani taun 290 SM) ugi
* Mercusuar Iskandariyah utawi Mercusuar Alexsandria (Alexsandria, Mesir taun 280 SM).

Miturut cariyos ingkang kondhang wonten masarakat, dipunmangertosi punapa patung mau dipunrusak watara taun 5 AD, nalika dipunpendet ugi dipunbekta Konstantinopel, nanging wonten Konstantinopel patung mau kabakaran.
Wonten cariyos sanèsipun ingkang nyariosaken bab Patung punika, patung Zeus punika dipunrusak kaliyan kuilipun nalika taun 426 AD., dipunrusak *aparat* Romawi Theodosius II.
sumber sanès nyebataken manawi patung Zeus naté cobi dipunpendhet kaliyan Kaisar Romawi Caligula.
Nalika taun 522 kaliyan taun 551, wonten lindhu ingkang andadosaken ambrukan kuil mau kekubur ugi remuk luwih parah kemalih.
Nanging kuil Zeus ingkang kondhang dados kaajaiban donya mau taksih saged dipunpirsani.

## Cathetan suku
Fatmawati

**Fatmawati** (), yaiku garwané mantan Présidhèn Soekarno sing kaping telu sawisé Ibu Inggit Ganarsih. Fatmawati sing jeneng asliné **Fatimah** iki tau nempuh pendhihikan ing Pendhidhikan Dhasar HIS (*Hollandsch-Inlandsche School*), Sekolah Kejuruan organisasi Katulik.

## Cathetan sikil
Nila (iwak)

**Iwak nila** yaiku jinisé iwak kang urip banyu tawa. Iwak iki asalé saka Afrika, kang dumunung ana ing Afrika pérangan wétan,ing taun 1969 lan mangsa saiki dadi iwak pangigonan kang misuwur ing kolam-kolam kang misuwur ing Indonésia. Jeneng ngèlmiahé yaiku ***Oreochromis niloticus***, lan sajeroning basa Inggris misuwur kanthi sesebutan *Nile Tilapia*.

Iwak nila ing wujud dedegé mèmper karo iwak Mujaèr, kang bisa urip ana panggonané ing banyu butheg. Sing mbédakaké kekaroné yaiku pérangan warna buntut kang semu abang. Iwak iki saka Tlaga Toba, Sumatera Lor. Saka kasil panalitèn iwak Nila dadi komoditas unggulan nomer siji saka séktor perikanan sing bisa ngalahaké kerang kang manggon ana nomer loro. Amarga gampang payuné lan luwih ora gampang kaserang lelara. Déné nganti tekan dina iki bisa urip ana ing banyu rawa (payau) amarga saka perkembangan jaman kang bisa diingoni déning manungsa. Iwak iki bisa dadi alternatif saliyané iwak Kakap. Kurang luwih limang wulan bisa dipanén kanthi kasil kang luwih unggul yèn ta dibandingaké karo iwak Nila biyasa.

## Jinis 
Aneka jinis anak iwak nila:
thumb|left|220px|*O. niloticus niloticus*
* *Oreochromis niloticus baringoensis* Trewavas, 1983
* *Oreochromis niloticus cancellatus* (Nichols, 1923)
* *Oreochromis niloticus eduardianus* (Boulenger, 1912)
* *Oreochromis niloticus filoa* Trewavas, 1983
* *Oreochromis niloticus niloticus* (Linnaeus, 1758)
* *Oreochromis niloticus sugutae* Trewavas, 1983
* *Oreochromis niloticus tana* Seyoum & Kornfield, 1992
* *Oreochromis niloticus vulcani* (Trewavas, 1983)

## Cathetan suku 
## Pranata Njaba 
* Foto ikan nila merah , kaundhuh tanggal 27/05/11.
* Foto ikan nila putih ,kaundhuh tanggal 27/05/11.
Gudhig

thumb|right|*Sarcoptes scabiei var. canis* penyebab kudis ing kéwan asu

**Gudhig** ( Basa Indonésia: Kudis), iku sawijining penyakit kulit, sing disebabaké déning tungau (*mite*) *Sarcoptes scabiei* kanthi ciri-ciri anané keropeng, kabothakan, lan rasa gatel ing kulit 

## Cathetan suku

Gambar:Acarodermatitis_Fuß.jpg|Scabies
Gambar:Acarodermatitis_Arm.jpg|Scabies
Gambar:Acarodermatitis_Hand.jpg|Scabies
Gambar:Acarodermatitis_Finger.jpg|Scabies

## Rujukan
Ageng Tirtayasa

**Sultan Ageng Tirtayasa ** yaiku pahlawan Indonésia kang asalé saka Banten. Jeneng asline Sultan Ageng Tirtayasa yaiku '''Abu'l Fath Abdulfattah'''.
Sultan Ageng ngupayaake ngalang-ngalangi padodolan Walanda. Sultan Agung Tirtayasa yaiku anaké Abu al-Ma'ali Ahmad. Nalika cilik dhèwèké duwé gelar Pangeran Surya. Nalika bapake sedho, dhèwèké diangkat dadi sultan Muda kang digelari Pangeran Ratu utawa Pangeran Dipati. ===
# Sultan Haji
# Pg. Arya Abdul ‘Alim
# Pg. Arya Ingayudadipuna
# Pg. Anya Punbaya
# Pangenan Sugiri
# Tubagus Rajasuta
# Tubagus Rajaputna
# Tubagus Husen
# Raden Mandaraka
# Raden Saleh
# Raden Sum
# Raden Mesir
# Reden Muhammad
# Raden Muhsin
# Tubagus Wétan
# Tubagus Muhammad Athif

## Cathetan suku
Siti Hartinah

**Siti Hartinah** utawa Radèn Ayu Siti Hartinah () yaiku garwa saking présidhèn kaping kalih RI, Jendral Purnawirawan Soeharto.. Limrahipun dipuntimbali Ibu 'Tien'. Bu Tien lair saking pasangan KPH Soemohardjo lan Raden Ayu Hatmanti Soemohardjo.

Sanadyan gadhah peran gedhé ing ndampingi karier politik Pak Harto, gesang Ibu Tien ugi boten lepas saking sorotan lan kontroversi. Ing pungkasan taun 1990-an, piyambakipun ugi dipunmangertosi paring piwucal dhateng para petinggi Partai Golkar supados boten malih nyalonaken Pak Harto. Salah satunggaling kabar ingkang marak nalika semana inggih punika rumor bilih Ibu Tien séda amargi tertembak nalika wonten pasulayan antawis putra-putranipun. Nanging, kabar punika dipunbantah déning Tutut Soeharto ingkang njlentrehaken bilih Ibu Tien séda amargi serangan jantung.

## Cathetan sikil
Anies Baswedan

H. **Anies Rasyid Baswedan**, Ph.D., (Basa Arab: أنيس رشيد باسويدان, ) ya iku rektor Universitas Paramadina ing Jakarta, Indonésia. Dhèwèké ketua *Yayasan Indonésia Mengajar*. Ing taun 2005, Anies dadi direktur risèt ing *The Indonésian Institute*. Banjur ing taun 2008, dhèwèké éntuk anugrah dadi salah sawijing saka 100 wong pinter sing isih enom ing donya vèrsi Kalawarti *Foreign Policy* saka Amérikah Sarékat. Ing taun iku uga, nalika umuré isih 38 taun, dhèwèké dadi rektor Universitas Paramadina ing Jakarta, Indonésia.

## Nalika cilik 
Anies lan kulawargané manggon ing dalemé simbah kakungé, ya iku Abdurrachman Baswedan (AR Baswedan). Simbah kakungé dadi jurnalis lan pejuwang sing tau dadi Mantri Penerangan (1946) lan anggota konstituante (*Dewan Perwakilan Rakyat*).

Wong tuwané Anies kabèh dadi dhosèn, Rasyid Baswedan, Bapaké Anies, tau dadi wakil rektor Universitas Islam Indonésia, lan Aliyah Rasyid, ibu Anies, salah sawijining guru besar ing Universitas Negeri Yogyakarta.

Pendhidhikan Anies diwiwiti ing umur limang taun. Dhèwèké sekolah ing TK Masjid Syuhada, Kota Baru, Yogyakarta. Banjur, umur nem taun Anies sekolah ing SD Laboratori Yogyakarta. Anies neruské SMP né ing SMP Negeri 5 Yogyakarta. Nalika SMA, Anies sekolah ing SMA Negeri 2 Yogyakarta suwéné 4 taun saka taun 1985 tekan 1989 amarga kepilih dadi peserta ing program *pertukaran pelajar AFS Intercultural Programs*, sing nganakaké ya iku Bina Antarbudaya, suwéné setaun ing, Milwaukee, Wisconsin, Amérikah Sarékat (1987 tekan 1988).

## Jiwa kapamimpinan 
Nalika cilik Anies wis seneng organisasi lan kapamimpinan. Nalika umuré isih 12 taun, Anies nggawé golongan bocah watara umur 7-15 taun ing kampungé sing dijenengi 'Kelabang' (*Klub Anak Berkembang*). Bocah-bocah mau nggawé sragam sing ana gambaré kéwan klabang, lan nggawé kagiyatan ulah raga lan seni.
Nalika SMA, Anies naté dadi ketua OSIS sak-Indonésia wektu dhèwèké mèlu pelatian kapamimpinan ing Jakarta sasi September 1985. Dhèwèké dadi ketua saka 300 wakil SMA-SMA sak-Indonésia, wektu iku Anies isih kelas siji SMA.

## Saka aktivis nganti dadi rektor 
Nalika isih kuliah ing Universitas Gadjah Mada (UGM) (1989-1995), dhèwèké aktif ing obahan mahasiswa lan dadi Ketua Umum Senat Mahasiswa UGM. Wektu dadi mahasiswa UGM, dhèwèké éntuk beasiswa *Japan Airlines Foundation* kanggo mèlu kuliah mangsa panas ing babagan wulangan Asia ing Universitas Sophia ing Tokyo, Jepang.
Sawisé lulus kuliah saka UGM taun 1995, Anies nyambut gawé ing *Pusat Antar Universitas Studi Ékonomi* ing UGM. Banjur, Anies éntuk beasiswa *Fullbright Master* ing babagan kaamanan internasional lan kawicaksanan ékonomi ing Universitas Maryland, College Park.

## Cathetan suku
Babilonia

thumb|150px|peta kuna kutha Babilonia

**Babilonia**, ugi dipunsebat kutha Babel, Kutha (*kabudayan*-nagari) ingkang dumunung wonten tlatah Mesopotamia (sapunika tlatah nagara Irak), wonten tlatah Sumeria kaliyan Akkadia ingkang kutha krajanipun Babilonia.
Ingkang dipunjumenengaken déning raja Namrudz wonten tlatah Sumeria utawi Sumeria.
Tembung Babilonia saking abasa Ibrani,**בָּבֶל**-**BABEL** dipunjlentrehaken kanthi cara *etimologi populer*, kaliyan tetembungan ingkang sami, abasa Ibrani **בָּלַל**-**BALAL** utawi **BAVEL**, dipunartosaken tembung Babilonia *bab-ili*.
Jamak saking *bah-ilani*, ingkang dipunartosaken nganggé abasa Sumer kuna ''ka-dingir-ra,'pintu gerbang Allah' *.

Kutha Babilonia ingkang dumunung wonten pinggir lèpèn Efrat (80&nbsp;km saking kilenipun kutha Bagdad sapunika, Irak)
kutha kang dados kutha krajan saka nagari Babel babagan prekawis pulitik kaliyan agama,
uga kanggé kutha krajan saka *karajan* kaliyan kabudayan wonten tlatah mrika.
Imperrum kuna Mesopotamia ingkang caket kaliyan lèpèn *Euphrates*, sapunika dipuntepang Irak kidul.
Taman punika dipunyasa raja Nebukadnezar II (Bukhtannasar), kanggé bungahaken garwanipun, Amyitis (wonten sumber sanès ingkang nyebat asma garwannipun Nebukadnezar II, Amuhia)
Permausuri punika oneng kaliyan kampungipun ingkang tebih saking kraton Babilonia.
Amargi punika, raja Babilonia Bukhtannasar amarintah prajurit sumarga ngawontenaken *ekspediai-èkspèdhisi'' wonten tlatah ngetan, inggih punika tlatah Nuswantara.
Garwanipun raja Babilonia Bukhtannasar dipunduga saking Nuswantara.

## Gladri 

Gambar:Babylon map.png|peta saking kutha Babilonia
Gambar:Babylon Ruins Marines.jpeg|kutha Babilonia, kutha ingkang dipunkelilingi témbok
Gambar:Walls of Babylon 3 RB.JPG|témbok Babilonia
Gambar:Hanging Gardens of Babylon.jpg|taman gantung babilonia, ingkang kondhan kaindahanipun
Gambar:Jardins suspendus de Babylone (Barclay).jpg|sketsa prakiraan taman gantung Babilonia

## Cathetan suku
Menara Babil

thumb|250px|Lukisan "The Tower of Babel" karya Pieter Brueghel the Elder (1563).
**Menara Babèl** sapunika simbol saking raos sombong tur angkuh manungsa., sampun dipunsebut wonten kitab penciptaan, kaliyan Kitab perjanjian ingkang lami.
Menara punika dipunyasa kaliyan raja Nimrod (asma sanèsipun saking raja Namrud), anak putu saking nabi Nuh nalika jaman Babilonia kuna, sampun lami wonten sadèrèngipun Nebukadnezar amerintah dinasti Babilonia.
Pambangunan kutha mau ngelambangaken kaangkuhan nuli kaserakahan manungsa ugi kasenengan manungsa ingkang wegah manawi kedah misah-misah.
Patok-patok ingkang dados batesanipun nuli dipunbuwang kaliyan masarakat ingkang wonten punika, sapunika tlatah mau dipunsebat Etemenanki utawi bolongan (*Es-Sahn*).
Bentukipun tingkat-tingkat (*Ziggurat*), Wujud mau dipunkembangaken kemalih nalika +/-3000 SM dupun milai saking *tumenos* utawi panggung ingkang nyangga kuil caketipun kaliyan kuil-kuil ingkang wonten kutha kaya ta kuil wonten Erekh ugi kuil wonten 'Ukair.
Menara punika ngalami kerusakan ingkang ageng nalika perang (taun 652-648 SM), nanging dipundandani kemalih nalika masanipun Nebukadnezar II (605-562 SM).
Banguna punika ingkang dipunjlentrehaken Koldewey nalika tau 1899.
Lantai ingkang paling ngandhap ukuranipun 90x90 m, inggilipun 30 m.
Wonten lantai ingkang andhap punika dipunyasa gangsal lantai inggilipun 6 kanthi 18 m.
Manawi tambah inggil, lantainipun inggilipun nambah alit ukuranipun.
nganggé *makutha* saking yasan punika, wonten tataran lantai ingkang paling inggil dipunyasa kuil.
Ingkang dados anggepan nalika jaman punika, kuil mau dados papan kadhatengan para Déwa nalika gadhah urusan kaliyan manungsa.

## Cathetan suku
Lupus

thumb|250px|Lupus ing rai
thumb|250px|Lupus ing kulit
[thumb|250px|Lupus saka kéwan [asu]]
**Lupus** ya iku jinising lelara amarga katahipun antibodi, dados antibodine nyerang badhanipun piyambak. Lelara punika diarani lelara autoimmune disease (lelara kekebalan awak ingkang kathah). Tandha-tandha saka lelara punika dipuntepangi minangka Lupus Eritomatosus Sistemik(LES) alias Lupus. Eritomatosus tegesé kemerahan. Lan sistemik tegesé nyebar dateng sadaya organ tubuh. sistem kekebalan awak punika nyerang infeksi saking njawi lan saged ngelawan utawi nolak transplantasi kados hati lan ginjel.

## Cathetan suku
Kulkas

right|thumb|200px|Gambar Kulkas
**Kulkas** ya iku piranti wujud sakinis lemari panggonan nyimpen panganan utawa ombènan supaya adhem lan ora rikat bosok.

## Sajarah Kulkas 
Prosès tinemuné kulkas wis diwiwiti nalika abad kaping 18. Ing taun 1748, William Cullen saka University of Glasgow ngembangaké prosès kanggo nyiptakaké piranti kanggo ngawétaké panganan. Sawijining penemu Amérika, Oliver Evans gawé désain kulkas ing taun 1804 nanging nganti taun 1834 ora ana wong kangmikat babar pisan. Banjur Jacob Perkins minangka désain Oliver ing taun 1834. Ing taun 1844, sawijining dhokter kanthi aran John Gorrie uga gawé unit ès kang digunakaké kanngo nyipta ruwangan atis kanggo pasiene kang lara Kuning. Ing taun 1876, Carl von Linden nemu metode kanggo ningkatake prosès *pencairan* gas lan najur dipatenake. Penemuan Carl bisa mbantu anggonegawé kulkas kang luwih praktis. Ing wektu iku amonia, sulfur dioksida, lan klorida metil digunake kanggo *pendinginan* nanging komposisi iki wis kabuktèn ora aman lan njalari akèh kacilakan.
Sawisé freon digunakaké minangka piranti *pendingin* kanthi gedhen nganti tinemu bukti manawa panggunaané ora apik ing lingkungan lan uga nyebabake lapisan ozon dadi tipis. Freon utawa CFC banjur diganti HFC minangka piranti *pendingin* kang luwih apik kanggo lingkungan.
## cathetan Suku
Peradaban lembah Indus

[jmpl|350px|Peradaban Lembah Kali Indhus ing sadawaning [Kali Indhus ing Pakistan saiki. Puing Mohenjo-daro minangka pusat saka masarakat kuna iki.]]
**Peradaban Lembah Indhus**, 2800 SM–1800 SM, minangka sawijining peradaban kuna sing urip sadawaning Kali Indhus lan Kali Ghaggar-Hakra sing saiki tlatah Pakistan lan India kulon. Peradaban iki kerep uga karan **Peradaban Harappa Lembah Indhus**, amarga kutha penggalian pisanan karan Harappa, utawa uga **Peradaban Indhus Sarasvati** amarga Kali Sarasvati sing manawa garing ing pungkasan 1900 SM. Pamusatan gedhé dhéwé saka Lembah Indhus dumunung ing sisih wétan Indus, cedhak tlatah sing biyèné wujud Kali Sarasvati kuna.
http://www.archaeologyonline.net/indology/sarasvati-map-crop.jpg 

## Uga delengen 
* Kabudayan Gandhara
* Meluhha

## Pranala njaba 
* An invitation to the Indus Civilization (Tokyo Metropolitan Museum) 
* Photos and descriptions of archaeological excavations — 90 page intro to Indus (harappa.com)
* The Indus Script (harappa.com)
* http://www.safarmer.com/fsw2.pdf 'Collapse of the Indus-Script Thesis' by Farmer, Sproat, and Witzel (2004)
* Horseplay in Harappa article debunking claims of decipherment of the "Indus script"
** A reply to Frontline’s cover story by Michael Danino 
* Prehistoric dentistry evidence found in Indus - BBC News
* Indus artefacts
* Cache of Seal Impressions Discovered in Western India  
* Sarasvati-Sindhu civilization
Kuwé kranjang

thumb|Roti Kranjang|150px
**Kue Kranjang** sing biyasa karan **kue ranjang** (uga biyasa kasebat déning masarakat Cina: *Nian Gao* (年糕), utawa ing dhialèk Hokkian *Tii Kwee* (甜棵)), ya iku panganan sing éntuk jeneng saka wadhah cithakané kang awujud kranjang. Kue Kranjang iki digawé saka glepung ketan lan gula, sarta duwé tèkstur sing kiyal lan lèngkèt.

Ing sekawit dipercaya manawa panggawéné Kue Kranjang iki dikarepaké dadi suguhan sing nyenengaké Déwa Tungku supaya bisa nggawa lapuran kang nyenengaké marang Raja Swarga (玉皇大帝，*Yu Huang Da Di*).

## Teges ning sewalikke Kue Kranjang
Ning Cina eneng pakulinan yèn pas taun anyar Imlèk sadurungé mangan Kue Kranjang, sadurungé mangan sega amarga duwé pangarepan supaya kerep olèh barokah ing saben taun.

*Nien Kao* utawa *Nian Gao*, tembung "*Nian*" duwé teges dhéwé ya iku taun lan "*Gao*" duwé teges kue lan uga supaya krungu tembung dhuwur, amarga iku Kue Kranjang asring disusun dhuwur. Saya dhuwur saya cilik kue sing ditumpuk mau, sing duwé teges supaya nambah rejekine utawa makmure. Ning jaman dhisik akèh lan dhuwur Kue Kranjang iku nandakke makmure kulawarga duwé omah. Biasane Kue Kranjang ditumpuk mendhuwur nganggo kue mangkok sing duwé warna ning ndhuwure. Iki ya iku dadi simbol panguripan apik sing saya mendhuwur lan mekar kaya kue mangkok.

## Cara ngladèkaké 
Kue sing digawé saka *beras ketan* lan *gula* iki bisa disimpen suwé, malah bisa dipépé dadi atos kaya watu lan awèt. Sadurungé dadi atos kue iki bisa diladèkaké langsung, malah sadurungé atos bisa diolah dhisik tuladhané digorèng nganggo glepung lan *endhog* pithik lan diladèkaké nalika isih anget. Bisa uga diladèkaké dadi bubur carané dikukus (di-*tjwee*) sawisé ditambahaké bumbu-bumbu sing dipingini.

## Prosès Nggawe Kue Kranjang 
Prosès Nggawe Kue Kranjang, ya iku:
# Sepisanan tumbuk beras ketanne nganti bisa diayakki
# Gula pasir digawé sirup dhisik
# Sawisé iku tepung lan sirup gula mau dicampur lan diudak lan diendepke 10 dina
# Nek prosese wis rampung, adonan mau ditambahi manèh nganggo sirup supaya bisa cuer
# Sawisé iku, prosese ya iku Kue Kranjang dicethak
# Sadurungé disiapke kranjang-kranjang bulet sing duwé garis tengah 8 – 10&nbsp;cm lan dilemekki nganggo godhong pisang sing wis digarang sadurungé
# Sawisé iku kranjang-kranjang diisi adonan mau
# Kranjang-kranjang mau diisi adonan lan ditata sarta diuapi 9 jam
# Sawisé iku ya iku dibunthel pas nduwure, bunthelane bisa saka godhong pisang utawa plastik
# Disimpen sing apik lan bungkusane ora olèh suwek, Kue Kranjang bisa kuwat nganti 6 sasi nganti 1 taun, lan kualitase uga ora suda.

## Kapustakan
Lewis Hamilton

**Lewis Hamilton** utawa lengkapé **Lewis Carl Hamilton** () ya iku pembalap Formula One berkebangsaan Britania Raya kang saiki mbéla ing tim McLaren. Sawisé menangké kejuaraan karting, Hamilton nandatangani kontrak karo Young Driver Program McLaren ana ing kontrak pembangunan ing taun 1992 nalika numuré 12 taun.
Hamilton dadi juara donya paling enom sakdawané sajarah F1 nalika bisa juara taun 2008. Hamilton bisa mecahké rekor kang digawé Fernando Alonso kang juara donya nalika umuré 24 taun lan 59 dina taun 2005. Debut F1 pisanane ya iku ana ing GP Australia 18 Maret 2007 lan Hamilton juara 3.

## Karier 
## Cathetan suku
Kuil Artemis

thumb|300px|Kuil Artemis, kuilipun dewi Artemis.
**Kuil Artemis**, (abasa Yunani: **Ἀρτεμίσιον** *Artemision*, Latin: **Artemisium**).
Sapunika kuil kanggé dewi Artemis ingkang wonten ing tlatah Efesus (sapunika Turki) Yunani kuna dipunyasa laminipun 120 taun
dipunyasa nalika dinasti Achaemenid
Nembe dados nalika taun 550 sadèrèngipun masehi déning raja nalika amarintah tlatah wau.
nanging pinten abad sasampunipun dados, kinten-kintan 200 taun sasampunipun (356 sadèrèngipun masehi)
## Kaajaiban kuna ing dunya 
Kuil Artemis sapunika salah satunggaling kaajaiban kuna ingkang wonten ing dunya, tunggalipun saking :

* Piramida Agung Giza (Mesir taun 2500 SM),
* Taman Gantung Babilonia (Al Hillah, Bibil, Irak taun 600 SM),
* Patung Zeus ing Olympia, Yunani (435-433 SM)
* Mausoleum Mausolus (Bodrum, Turki taun 350 SM),
* Colossus Rodos (Rhodes, Yunani taun 290 SM) ugi
* Mercusuar Iskandariyah utawi Mercusuar Alexsandria (Alexsandria, Mesir taun 280 SM).

## Kuil kanggé Dewi Artemis 
Kuil ingkang kapisan hambokmenawi dipunyasa nalika taun 800-an SM, ing rawa caket kaliyan lepen Efesus.
Dewi Artemis uga dipung tepang **Diana**, dewi Artemis Yunani punika dewi pemburuan sanès kaliyan dewi Artemis Efesus (dewi kasuburan) asring diwujudaken putri ingkang dipunwungkus tigan (endhog) utawi payudara ingkang luwih saking kalih, simbol kasuburan.

## Cathetan
Kolosus ing Rodos

thumb|right|300px|Gambaran *Colossus Rodos*.
**Kolosus** punika patung saking Helios, ingnkang wonten ing pulau Rodos, Yunani, dipundamel déning Chares saking Lindos watara taun 292 kanthi 280 SM.
Patung kasebat dipunanggep kaajaiban kuna ingkang wonten ing dunya.
Saderengipun rusak, patung mau gadhah kainggilan luwih saking 30 mèter,patung paling inggil nalika jaman samana. Kolosus ingkang wonten Rodos punika Rodos gadhah kainggilan ingkang sami kaliyan Patung Liberty.
Patung mau saking kasil sisa perang Demetrios Poliorketes, panerus Alexander Agung nalika taun 305 SM.
Patung ingkang sampun misuwur punika dipundamel déning Chares saking Lindos, ingkang dipuntepang dados satriya ingkang jaga kutha Rodhes.
Piyambakipun murid saking Lysippus, sadèrèngipun sampun naté damel patung ingkang ageng.
Patung ingkang awujud déwa Helios punika dipunyasa amargi ngenang kamenangan ingkang dipunrebut saking Demetrus.
## Pesisir Rhodos 
Pesisir Rodos ana uga ingkang nyebat pasisir punika *Rhodes*.
Kinten-kinten 11 mil pérangan kulon Turki, watara Yunani kaliyan pulau Cyprus., ambrukan saking patung punika pating kasebar wonten wewengkon Pesisir Rodos kanthi abad-abad laminipun. naklukaken Rhodes ugi mecahaken patung sisa saking **Colosus** mau dados tugelan cilik nuli dipunsade kados wesi tuwa.
Miturut legenda ingkang wonten, dipunbetahaken unta kanggé ngangkud ngantos 900.
Dipunbekta Syria, wonten sumber sanès ingkang nyebataken manawi dipunsade dhateng tiyang Yahudi wonten Edessa supados dipun-ginakaken kanggé kaperluan liyan.
## Cathetan suku
Stamford Bridge

**Stamford Bridge** yaiku stadion bal-balan sing papan panggonane ana ing London. Stamford Bridge yaiku kandang utawa omah saka klub sugih Chelsea Football Club. Dijenengi the bridge saka penggemare klub iku.

Ngadeg    : 1905
Alamate   : Stamford Bridge, London SW6 1HS England
Telepone  : 0870 300 1212
Ketuane   : Roman Abramovich
Stadion   : Stamford Bridge

Pirang-pirang jeneng naté dadi calon marang klub iki yaiku Stamford Bridge FC, Kensington FC, lan London FC nganti dadi chelsea fc jenenge.
Markas papan panggone Chelsea FC yaiku ning Stamford Bridge peresmiane dibukak tanggal 28 April 1887. Stadion Stamford Bridge dirancang anggitane arsitek asalé saka Scotlandia Archibald Leitch. Arsitek iku uga sing yasa Stadion ana ing Inggris kaya Old Trafford (Manchester United), Celtic Park (Glasgow Celtic), Anfield (Liverpool), lan White Hart Lane (Tottenham Hotspur). Maune kapasitas papan lungguuh ning Stamford Bridge yaiku bisa nampung 100 èwu penonton lan pungkasane ngalami rombagan ngnti tekan 42.055 saiki.

## Cathetan suku
Actinopterygii

**Actinopterygii** (wangun jamak saka *Actinopterygius*) iku kelas sajeroning taksonomi **iwak mawa sirip kipas**.

Actinopterygii nyakup akèh iwak sing dikenal awam minangka iwak konsumsi lan iwak hias.
Osteichthyes

**Osteichthyes** utawa karan uga **Iwak mawa balung sajati** iku kelas saka anggota kéwan mawa balung buri kang subfilum saka *Pisces*. *Osteichthyes* asal saka basa Yunani, ya iku *osteon* kang tegesé balung lan *ichthyes* kang tegesé iwak. Urip ing sagara, rawa-rawa, utawa banyu tawa.

## Struktur awak 
Kabèh jinis iwak kang kalebu sajeroning kelas Osteichthyes duwé sapérangan balung atos, cucuk lan bolongan irungé ventral, celah-celah pharyngeal katutup (ora katon saka jaba) lan jantungé mung duwé siji ventrikel. Jantung mawa ruwang loro, getih awarna pucet, ngandhut eritrosit kang mawa inti lan leukosit. Iwak iki uga duwé sistem limfa lan sistem porta renalis. Nduwèni ati mawa kantong empedu. Lambung dipisahaké saka usus déning katup, duwé kloaka, nanging ora jelas anané pankréas.

## Conto 
* Iwak lélé *(Ameiurus melas)* 
* Welut *(Anguilla sp.)* 
* Iwak bader *(Perca sp.)* 
* Kuda laut *(Hippocampus sp.)* 
* Salmon *(Oncorhynchus sp.)* 
* Sardhèn *(Sardinops caerulea)* 
* Ikan paru *(Noeceratodus sp.)* 
* Tuna *(Scomber scombrus)* 
* Iwak terbang *(Cypselurus sp.)* 
* Iwak mas *(Carassius auratus)* 
* Iwak pérak *(Cymatogaster aggregatus)* 
* Iwak bandeng 
* Iwak gurami 

## Rujukan
Beno Gutenberg

thumb|200px|Beno Gutenberg
**Beno Gutenberg** ya iku penemu penyebab lindhu. Beno Gutenberg lair ing Darmstadt, Jerman taun 1889. Lempeng bumi ya iku lempeng watu raksasa kang ana ing jero bumi. Lempeng-lempeng mau kemambang ing dhuwur lapisan mentel bumi kang lunak lan terus obah. Amrga obah, mula bisa tabrakan. akibat perang donya, Beno kepeksa mandhegake panelitennya. apamaneh bapake tinggal dunya ing perang. kedadeyan mau, ndadèkaké Beno ngurus perusahaane bapake. nanging kanthi dhasar panelitene, ilmuwan jaman saiki bisa neliti srtuktur lapisan bumi lan lindhu kanthi luwih teliti.

## Cathetan suku 
Ă
Benjamin Franklin

thumb|200px|Benjamin Franklin
**Benjamin Franklin** ya iku penemu penangkal bledhèg. Benjamin lair ing Milk Street, Boston, Massachushetts taun 1706. Asil paneliten mau ya iku tongkat Franklin uatawa penangkal bledhèg.
## Cathetan suku
Palèt

thumb|227px|Palet

**Palèt** iku piranti kang digawé saka plastik, keramik utawa kayu uga duwé mumpangat kanggo nyampur cèt nalika nglukis.Palèt dimumpangataké déning pelukis kanggo nyampur warna pokok utawa sok diarani ing seni rupa warna primèr.Campuran warna primèr bisa ngasilaké warna *analogus* , *monokromatik*.Werna dhasar palèt lumrahé kapilih warna kang nétral kaya ta warna putih.

## Jinis
*Palèt rata kang lumrahé dimumpangatake kanggo nyampur cèt lenga
*Palèt cekung ya iku palèt kang dianggo nyampur cèt banyu
Adipura

**Adipura** ya iku program sing direncanaké déning Kamentrian Lingkungan urip kanggo mbantu Pamaréntah Laladan, ing lingkungan kutha.

## Sajarah 
Program Adipura wis kalaksanan wiwit taun 1986, lan ing 1998 wis ora diterusaké. Ing limang taun pisanan, program iki dianakaké kanggo gawé semangat kutha-kutha ing Indonésia dadi kutha kang resik tur adhem. Adipura dianakaké manèh ing Denpasar, Bali nalika tanggal 5 Juni 2002 nganti saiki.

## Kategori 
Kutha kang mèlu Adipura dibagi dadi 4 kelompok adhedasar cacahé warga masyrakat, kutha metropolitan (punjul 1 juta), kutha gedhé (500.001 - 1.000.000), kutha sedheng (100.001 - 500.000), lan kutha cilik (cacahé nganti 100.000).
Wiwit taun 2002-2008, cacahé kutha kang mèlu Adipura, ya iku:

# 2002-2003 59
# 2003-2004 133
# 2004-2005 166
# 2005-2006 382
# 2006-2007 360
# 2007-2008 375

## Kriteria 
Adipura dibiji miturut nganggo pathokan (indikator) kang cacahé loro, ya iku:
* Indikator kaanan fisik kutha, kaya ta karesikan lan adheme kutha.
* Indikator carané ngatur ing kutha (non-fisik), kang isiné institusi, manajemen, lan tanggap.

## Kutha kang menang 
Kutha kang éntuk Adipura kategori metropolitan wiwit taun 2007 ya iku:
* 2007 Peringkat I Kutha Metropolitan paling resik sa-Indonésia Palembang(Adipura Award)
* 2008 Peringkat I Kutha Metropolitan paling resik sa-Indonésia Palembang(Adipura Award)
* 2009 Peringkat I Kutha Metropolitan paling resik sa-Indonésia Palembang(Adipura Award)
* 2010 Peringkat I Kutha Metropolitan paling resik sa-Indonésia Banda Acèh(Adipura Award)
* 2011 Peringkat I Kutha Metropolitan paling resik sa-Indonésia Surabaya dan Palembang(Adipura Award)

## Cathetan suku
Gobag sodor

jmpl|300x300px|Gobag sodor.
**Gobag sodor** ya iku salah sawijining dolanan ing Jawa kang dilakokaké déning 3-5 bocah. Gobag sodor uga diarani **galah asin** utawa **galasin**. Carané dolanan iki ya iku ngadhang-adhangi mungsuh supaya ora nglewati bates garis kanthi bolak-balik, lan salah siji gegrombolan kudu bisa ngléwati garis kanthi bolak-balik ing lapangan kang wis katemtokaké.
Dolanan iki lumrahé dilakokaké ing pelataran badminton kanthi garis-garis lapangan kang dinggo pathokan, utawa nganggo pelataran segi papat kanthi ukuran 9 x 4 kang dibagi dadi 6 pérangan. Garis wates saben pérangan diwènèhi tandha nganggo kapur. Gegrombolan kang jaga ing lapangan dibagi loro, ya iku anggota gegrombolan kang njaga garis ing wates mau. Dolanan iki gawé ati seneng, lan rada angèl amarga kabèh sing dolanan kudu lincah lan gesit supaya menang. Tembung *go-bag-so-dor* yèn diwaca utawa diucapke mirib banget uniné lan uga tegesé karo tembung basa Inggris *go back through the door* sing tegesé lumaku utawa lumayu "bali ngliwati lawang". Ya pancèn cocog kahanané, nanging apa bener yèn dolanan iki uga padha karo dolanan saka nagara Inggris.
Anu (Mitologi)

thumb|250px|Seratan paku (abasa Sumeria)kanggé déwa An (ugi dados pananda kanggé déwa DINGIR)..
**Déwa Anu**, déwa langit ingkang dipunsembah wonten legenda Sumeria kaliyan legenda Babilonia, nalika peradaban Mesopotamia.
Kabudayaan ingkang sami nanging dipunpisahaken jaman ingkang lami, kinten-kinten 2000 taun.
Wonten mitologi Déwa Anu (ugi gadhah asma sanès inggih punika **An** = Langit saking abasa Sumeria).

Miturut cariyos ingkang dipunpitados masarakat Mesopotamia sapunika anggota saking tiga *keilahian* ingkang dipunjangkepi Déwa Bel (urtawi Enlil) kaliyan Ea (utawi Enki).
Déwa Anu, miturut legenda, sajatosipun pemimpin para déwa ingkang wonten langit., Nammu kaliyan Dewi Uras.
Anggadhahi putra saking Enlil, déwa bulan Nanna utawi *Sin*, uga saking udan badai, banjir kaliyan bajak ingkang namanipun Ninurta wonten kemalih déwa-déwa sanèsipun inggih punika déwa ingkang nguwasani dunya wong mati kados Meslamtaea, Ninazu ugi Ennugi.==

Kosmogomo , mitos panciptaan Alam dunya.

Miturut mitos bangsa Sumeria (dipunpriksa saking *tablet-tablet* ingkang duwé sajarah) kinten-kinten barang mau saking abad 18 sadèrèngipun masehi.
Dunya punika dipunwiwiti namung sagara ingkang namanipun Namnu (Ibu saking punapa kemawon).
Lajeng Namnu, nyaripta **An** (Anu-déwa langit), kaliyan Enlil (déwa bumi).
Campuranipun An kaliyan Ki ngasil Enlil (déwa Angin).
Enlil misahaken An kaliyan Ki, nuli ngisi tengah punika kaliyan mahluk urip. salajengipun bangsa Sumeria dipunciptakaken kaliyan Enki, déwa sagara
(putra saking Enlil).
déwa Enki punika ingkang maringi toya kanggé lepen Eufrat ugi lepen Tigris, lepen-lepen punika ingkang dados sumber kauripan massarakat Sumeria.
Sasampunipun Enki nyipta raja-raja kanggé bangsa Sumeria.
Raja-raja punika mandhap saking langit nuju bumi badhé yasa kutha-kutha wonten sakitar lepen Tigris kaliyan lepen Eufrat.
Nanging para déwa ngerancanakaken badhé ngirim banjir bandang kanggé masarakat Sumeria.
Enki maringi priksa dhateng raja, namanipun Ziusudra, lajeng piyambakipun amarintah raja mau supados damel bahtera, ingkang saged nampung sadaya mahluk urip.
Nalika banjir sampun suda, raja kasebat bebasaken sadaya mahluk urip kanggo nempung kauripan ingkang énggal.
Sang raja mau sujud muja déwa Enlil kaliyan déwa **An** amargi sampun diparingi gesang.
## Cathetan suku
Kanvas

thumb|200px|Kain kanvas kang dilukisi
**Kanvas** ya iku jinising kain kang kandel lan kuat. Bahan iki dimumpangatake kanggo ngawe layar lan kang utama dhasar lukisan.

Wong kang ngelukis utawa sok diarani seniman sakdurungge ngelukis masang kain kanvas ing *spanram*.Biasane kanvas kagawe saka campuran cèt témbok kang nganggo warna putih (warna pokok utawa warna dhasar)kang dicètake ana ing kain kang wis dibentang ana *spanram*.Mumpangat kanvas dilapisi karo cet supaya pori-pori kang ana ing kain kanvas bisa katutup.Semana uga kain kanvas kang wis katutup karo bahan cèt lan lem bisa nyecah cèt  ing wayah ngelukis supaya ura ngrembes utawa mblobor.Kanvas kang wangun kanggo ngelukis ya iku ora nyeklek, ora pecah-pecah lan warna dasaré putih.
Pteranodon

**Pteranodon** (; saka basa Yunani Kuno πτερ-"swiwi" lan αν-οδων"rak duwé untu")saka akir jaman Cretaceous,ya iku salah sijining  génus pterosauria sing gedhé dhéwé  lan duwé epek-epek swiwi sing paling maksimal, ya iku ambané punjul 6 mèter (20 kaki). Pteranodon iku dingerteni saka akèhé fosil sing spesimene paling akèh tinemu lan paling komplit,ya iku sawatara 1200 spésimèn sing dingerteni déning para ilmuwan. Nanging, sanajan kaya mangkono, Pteranodon iku tansah kapacak ing buku-buku dinosaurus lan wis kaloka ing khalayak umum minangka dinosaurus. Luwih saka 1000 spésimèn sing wis diidhentifikasi,punjul setengahe wis cukup akèh ngekei informasi kanggo nggambaraké anatomi kéwan iki. Sawetara 6 kaki (1,8 m) dawane, duwé swiwi sing ambané 25-33 kaki (7,8-10 m),abote sawatara 35 pon, dhuwure nalika ngadheg yiku sawatara 6 kaki (1,8 m).

## Cathetan suku
Chistopher Crockerel

thumb|200px|Cristopher Crockerel
**Cristopher Crockerel** ya iku penemu kendharaan kang bantalan udara. Kendharaan iki awujud kapal laut lan bisa lumaku ana ing udara. Wong karajan kandha manawa panemon iki wigati banget. pamaréntah Inggis banjur mènèhi wewenang marang Christopher supaya gawé *hovercraff* kanthi ukuran kang gedhé. Sawisé *hovercaff* dadi, banjur digunakaké taun 1969.

## Cathetan suku
Charles Babbage

thumb|200px|Charles Babbage
thumb|*On the economy of machinery and manufactures*, 1835
**Charles Babbage** ya iku ilmuwan penemu mesin itung digital. Mesin itung kang tinemu Charles Babbage ya iku salah sawijining piranti kang paling misuwur ing sajarah perkembangan komputer, lan minangka kalkulator otomatis kang wiwitan. Mesin iki diarani *Analytical Engine* kang ateges mesin kang manipulasi simbol umum lan duwé karakter saka komputer modern. Saliya iku, Babbage uga nyumbangake panyaruwe-panyaruwe sarta pemikiran ing babagan ékonomi lan pulitik. Salah sawijiné penghargaan kang ditampa déning Babbage ya iku gelar *The Lucasian Chair of Mathematics* saka Universitas Cambridge. Babbage tinggal donya ing London, tanggal 18 Oktober 1871.
## Cathetan suku
Mangkunagara VI

**Kanjeng Gusti Pangéran Adipati Arya Mangkunagara VI**  (Hanacaraka: ꦏꦚ꧀ꦗꦼꦁꦓꦸꦱ꧀ꦠꦶꦦꦔꦺꦫꦤ꧀​ꦄꦢꦶꦥꦠꦶꦄꦂ​ꦪꦩꦁꦑꦸꦟꦒꦫ꧇꧖꧇) dipuncekak Mangkunagara VI utawi **Kanjeng Pangéran Arya Dayaningrat** utawi **Radèn Mas Suyitna** (miyos 1 Maret 1857 – séda 1928 kanthi yuswa 71 taun) inggih punika raja wonten kadipatèn Mangkunagaran.

## Priksani ugi 
* Pratélan raja Jawa
* Praja Mangkunagaran
Bartolomeo Cristofori

thumb|200px|Bartolomeo Cristofori
**Bartolomeo Cristofori** ya iku penemu piano.Piano ya iku piranti musik kang ngasilaké alunan nada kang éndah. Piano kang digawé duwé swara patang oktaf. Sawijining jurnalis kanthi jeneng Scipione Maffei nggambaraké piranti musik ciptaane Cristofori minangka *gravecembalo col piano e forte* kang ateges *harpsichord* kanthi papan tuts alus lan duwé swara banter. Wiwitane, piranti mau sinebut *pianoforte*, nanging ing pungkasan kondhang kanthi aran piano. Cristofori tinggal donya tanggal 27 Januari 1731 nalika umuré ngancik 76 taun. Nganti seprene, isih ana telung piano gawéane kang isih ana lan disipen ana ing pirang-pirang musiyum. Sijine, disimpen ana ing *Metropolitan Museum of Art*, Amérikah Sarékat (digawé taun 1720), sijiné disimpen ana *Muse Strumenti Muscali*, Roma, Italia (digawé taun 1722), lan sijiné manèh ana ing *Musikinstrumenten-Museum of Leipzig University*, Jerman (digawé taun 1726).

## Cathetan suku
Charles Francis Richter

thumb|right|275px|Charles Richter
**Charles Francis Richter** ya iku penemu skala richter. Skla richter ya iku ukuran kakuwatan lindhu. Richter lan kancane ya iku Beno Gutenberg, nemu skala ukuran mau, lan nyebarake panemone mau lantaran *paper* taun 1935. Skala kang diciptakake Richter iki dhedhasar dhuwure seismik, ya iku gelombang laut. Skala Richter minangka logaritma, kang mundhak ing sawijining magnitudo kang padha karo amplitudo ping 10. Magnitudo lindhu diukur aka kekuwatan ènergi kang diukur saka amplitudo gelombang seismik kang didata saka pirang-pirang panggonan. Panyaruwene Richter, sansaya gedhé kekuwatan intrinsik lindhu, ateges sansaya gedhé uga amplitudo obahing seismik ing jarak tinamtu. Angka amplitudo iki diolihi saka piranti pengukur seismik gawéne Wood-Anderson. Saliyané gawé skala richter, Richter uga nulis buku teks kanggo seismik. Buku mau ya iku *Elementary Seismologi* (1958) lan *Seismicity of The Eart* kang ditulis déning Beno Guteberg (1954). Charles Francis kawin karo Lilian Brand taun 1928. Richter tinggal donya tanggal 20 April 1985 ing Altadena, California.
## Cathetan suku
Chester F. Carlson

thumb|200px|Chester F. Carlson
**Chester F. Carlson** ya iku penemu mesin fotokopi.Fotokopi ya iku mesin kanggo ngopi dhokumèn kanthi rikat. Nalika iku, dhèwèké mikir yèn piranti kanggo ngopi dhokumèn pacen wigati. Dhèwèké banjur sinau ngenani fotografi, asil panaliten, lan asil percobaan. Asile, dhèwèké bisa nemu cara kanggo ngopi dhokumèn kang diarani *xerografi* nanging akèh wong kang ora percaya ngenani manpaat piranti iku. Taun 1939-1944, dhèwèké ditolak déning punjul 20 perusahaan, kaya ta IBM, GE, lan RCA. Kedadeyan mau, gawé Carlson dadi aras-arasen. Nanging nalika dhèwèké eling yèn panemone wigati, dhèwèké dadi semangat manèh. Taun 1944, Bettelle Memorial Institute, sawijining lembaga riset nirlaba, kapéncut marang panemon mau. Taun 1947, Battelle ngadakake kerjasama karo Haloid, sawijining perusahaan cilik kang ngasilaké kertas potokopi kng diarani *Xerok*. Haloid diwènèhi hak gawé mesin-mesin potokopi kanthi prinsip *xerografi*. Taun 1954 utawa selikur taun sawisé Carlson nemu xerografi, mesin potokopi kang canggih dijenengi **941**. Mesin iki duwé kaunggulan ya iku bisa ngopi data kanthi rikat lan cara gunakake mung menyet sawijining tombol. Sawisé iku, fotokopine dadi misuwur.
## Cathetan suku
Milan (disambiguasi)

* **Milan** - kutha ing Italia
* Provinsi Milan ing Italia
* Loro klub bal-balan ing kutha Milan, **AC Milan**, lan **Inter Milan**.
*kutha ing Kanada
** Milan, Quebec
* kutha ing **Kolombia**:
** Milán, Caquetá
* kutha ing Amérikah Sarékat sing uga ajeneng Milan.
**Milan, Georgia
** Milan, Illinois
** Milan, Indiana
** Milan, Kansas
** Milan, New Orleans, Louisiana
** Milan, Michigan
** Milan, Minnesota
** Milan, Missouri
** Milan, New Hampshire
** Milan, New Mexico
** Milan, New York
** Milan, Ohio
** Milan, Tennessee
** Milan, Washington
** Milan, Wisconsin
Gedhung Saté

thumb|250 px|Gedhung Satè
thumb|250 px|Gedhung Satè yèn disawang saka mburi

**Gedhung sate** iku gedhong sing diyasa kanthi karakteristik ornamén ana kaya sunduk satè ing dhuwuré yasan.
Gedhung Satè dadi idèntitas utawa landmark kutha Bandung.

Nalika jaman pamaréntahan kolonial, Gedhung Satè dikuasai karo Gouvernements Bedrijven utawa GB.
Gedung Satè diyasa ing taun 1920 – 1924 ing Wihelmina Boulevard kang saiki dirani Jalan Diponegoro no.22 Bandung.

## Konstruksi 
Kurang luwih ana 2000 wong kang yasa Gedhung Satè.

## Cathetan suku
Karédhok

thumb|250 px| Karédhok

**Karédhok** iku panganan khas laladan Jawa Kulon.
Kang mbédakaké karédhok karo lotèk yaiku karedhok janganané mentah yèn lotèk digodhog dhisik.
Karédhok kalebu panganan kang séhat awit ora ngandhut pengawét, ora kadalu warsa, lan ora ngandhut zat-zat kang marakaké kanker.

## Sambel 
Sambel karedhok digawé saka kacang brol kang diocéki lan digoréng.

## Janganan 
Janganan kang digawé karédhok yaiku kacang lanjaran kang isih enom, godhong kol, godhong ketéla pohung kang wis digodhog, timun, kecambah utawa taugé dikethok-kethok lan dicampur.

## Cathetan suku
Mangkunagara VII

**Kanjeng Gusti Pangéran Adipati Arya Mangkunagara VII**  (Hanacaraka: ꦏꦚ꧀ꦗꦼꦁꦓꦸꦱ꧀ꦠꦶꦦꦔꦺꦫꦤ꧀​ꦄꦢꦶꦥꦠꦶꦄꦂ​ꦪꦩꦁꦑꦸꦟꦒꦫ꧇꧗꧇) dipuncekak Mangkunagara VII utawi **Radèn Mas Surya Suparta** (miyos 2 November 1885 – séda 1944 kanthi yuswa 59 taun) inggih punika raja wonten kadipatèn Mangkunagaran.

## Priksani ugi 
* Pratélan raja Jawa
* Praja Mangkunagaran
Mangkunagara VIII

**Kanjeng Gusti Pangéran Adipati Arya Mangkunagara VIII**​ (Hanacaraka: ꦏꦚ꧀ꦗꦼꦁꦓꦸꦱ꧀ꦠꦶꦦꦔꦺꦫꦤ꧀​ꦄꦢꦶꦥꦠꦶꦄꦂ​ꦪꦩꦁꦑꦸꦟꦒꦫ꧇꧘꧇) dipuncekak Mangkunagara VIII utawi **Bendara Raden Mas Hamidjojo Sarosa** (miyos ing Kartasura, 7 April 1925 – séda ing Surakarta, 2 Agustus 1987 kanthi yuswa 62 taun) inggih punika adipati wonten kadipatèn Mangkunagaran ingkang kaping wolu lan ugi nate dados wewakiling Gupernur Dhaerah Istimewa Surakarta nalika  antawis Agustus 1945 dumugi Juli 1946 

## Priksani ugi 
* Pratélan raja Jawa
* Praja Mangkunagaran