open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sajarah Banten

***Sajarah Banten*** punika nami sakumpulan karya sastra sajarah tradhisional ingkang wujudipun babad, ingkang nyariosaken sajarahipun Kasultanan Banten; wiwit saking rawuhipun Syarif Hidayatullah lan Maulana Hasanuddin ing Banten dumugi cedhak-cedhaké mangsa pungkasan sadéréngipun runtuh.  Umumipun, serat-serat *Sajarah Banten* migunakaken basa Jawi kanthi aksara Jawi utawi aksara Arab Pégon; ananging wonten ugi ingkang migunakaken basa Malayu kanthi aksara Latin, saha basa Sundha lan aksara Sundha.

Ing antawisipun serat-serat punika wonten sawetara ingkang sampun kawigatosaken kanthi kusus, inggih punika:

* *Sajarah Banten Kecil*, utawi nami liyanipun *Wawacan Sajarah Haji Mangsur*, kados ingkang sampun kacariyosaken déning C. Snouck Hurgronje lan J.L.A. Brandes.
* *Sajarah Banten Rante-Rante*; ingkang ngemot kumpulan mitos lan legènda saking pinten-pinten bagéyan wonten ing sajarah Banten.
* *Hikayat Hasanuddin*; inggih punika vèrsi basa Malayu saking bagéyan tartamtu *Sajarah Banten Rante-Rante*.
* *Sajarah Banten* serat Cibeber, Cilegon; ingkang sampun dipunteliti déning Munadi Padmadiwiria ingkang isinipun ngandharaken babagan Maulana Hasanuddin lan wujud bagéyan tartamtu saking *Sajarah Banten Rante-Rante*.

## Ugi pirsani 
* Kasultanan Banten
* Maulana Hasanuddin

## Cathetan suku
Emma Corrin

**Emma-Louise Corrin** (lair 13 Desember 1995) yaiku aktor Inggris. Dhèwèké nggambarake Diana, Putri Wales ing musim kaping papat saka drama sejarah Netflix *The Crown* (2020), sing menang Golden Globe lan dicalonake kanggo Primetime Emmy Award. Dhèwèké wiwit mbintangi film drama romantis 2022 *My Policeman* lan ''Lady Chatterley's Lover*, lan ing miniseri thriller 2023 *A Murder at the End of the World*. Ing taun 2024, dhèwèké main Cassandra Nova ing film superhero *Deadpool & Wolverine*.

Ing Juli 2021, Corrin metu minangka aneh lan ing Juli 2022 nambahake tembung ganti "dhèwèké/dhèwèké" menyang akun Instagram. Dhèwèké banjur mbahas ngenali minangka non-biner ing wawancara karo *The New York Times*.

## Filmografi
* 2019: *Grantchester* – Esther Carter
* 2019: *Pennyworth* – Esme Winikus
* 2020: *Misbehaviour* – Jillian Jessup
* 2022: *Ten Percent* – Herself
* 2022: *My Policeman* – Marion Taylor
* 2022: *Lady Chatterley's Lover* – 	Lady Chatterley
* 2023: *A Murder at the End of the World* – Darby Hart
* 2023: *Good Grief* – Young Performance Artist
* 2024: *Deadpool & Wolverine* – Cassandra Nova
* 2024: *Nosferatu* – Anna Harding
* 2025: *100 Nights of Hero'' - Hero

### Télévisi
## Réferènsi
## Pranala njaba
*Emma Corrin ing IMDb
Ulkimard

Ulkimard adalah merek fashion clothing Muslim global yang menawarkan beraneka desain inovatif dan style dengan pnawaran produk yang kompetitif dan di terima secara luas di pasar.
Maria Amélia Baptista

**Maria Amélia Baptista** (lair tanggal 16 Maret 1998) ya iku model lan ratu kecantikan Brasil-Portegal sing dilantik dadi Miss World Portugal 2024 tanggal 27 Juli 2024. Dhèwèké bakal makili Portegal ing Miss World 2025.

## Réferènsi 
## Pranala njaba
*Situs Resmi Miss Portuguesa
*
IPhone 3G

jmpl|iPhone 2G - 3G - 4G
**iPhone 3G** iku salah sawijining *smartphone* ("tilpun pinter") utawa tilpun genggam multimedia gaweane Apple. iPhone ora nduweni kibor fisik lan namung nduweni kibor virtual sing muncul ing "kelir demok" *(touch screen)*. Piranti iki minangka generasi kaping 2 sakbanjure generasi sakdurunge yaiku iPhone 2G. iPhone 3G dipundamel wiwit tangal 9 Juni 2008 ing WWDC 2008 Moscone Center ana ing San Francisco, Amerika Serikat. iPhone 3G dipuntambahi fitur enggal kaya jaringan data 3G, UMTS/HSDPA lan asisten GPS. 

## Sejarah 
Ing surya 11 Juli 2008, Apple masarake iPhone 3G ana ing 22 negara. Memori ingkang bisa dipilih yaiku model 8GB lan model 16GB, lan anduweni pilihan warna ireng karo putih. Regane iPhone 3G antawis 99$. Taun 2010 ing surya kaping 7 Juni iPhone 3G wis ora diproduksi maneh, amarga wis diganteni generasi sakbanjure yaiku iPhone 3Gs.
Kiai kanjeng

**Kiai Kanjeng** punika panyebutaning konsep nada, kumpulaning saka gamelan ananging asring dipunarani grup musik.  Gamelan Kiai Kanjeng menika yeyasanipun Novi Budianto. Kiai Kanjeng asring kaliyan Emha Ainun Najib (Mbah Nun) sesarengan kagem kegiyatan sosial lapangan kanggo masyarakat cilik. Kiai Kanjeng punika anggadhahi laras piyambak, pentatonis sekaliyan diatonis. Laras gubahanipun Novi Budianto dipilih amarga pengalaman saking ngaransemen musik-puisi Emha Ainun Najib kawit jaman taksih Teater Dinasti.

### Sistem Notasi 
**Ngeng** utawi metode swara ingkang dipunasilake saking naluri musik lan kepekaan saka tangga nada, punika salah sawijining sistim ingkat dianut kaliyan musik Kiai Kanjeng. **Ngeng** uga andadosake faktor saka bermusik, lan partitur abstrak ing padamelan notasi lan acuan yeyasan musik Kiai Kanjeng. Ananging panganggemipun notasi ugi saged kados notasi kados umumipun notasi nada. Amargi personilipun ingkang sampun sami saking latar belakang musik klasik lan lingkungan akademik.

#### Kunjungan 
Dumugi dinten niki, Kiai Kanjeng sampun dumugi linuwih saking 21 provinsi, 376 kabupaten, 930 kecamatan, lan 1300 desa ing Indonesia. Uga Kiai Kanjeng asring dumugi mancanegara:

* Tour 6 Kota ing Mesir (2003)
* Malaysia (2003, 2005,2006)
* Inggris 6 Kota (2004)
* Skotlandia, Jerman, Italia (2005)
* Finlandia (2006)
* Hongkong (2007)
* Belanda (2009)
* Abu Dhabi (2009)

##### Album lan Single 
# Menyorong Rembulan - Album Emha Ainun Najib, Kiai Kanjeng (1997)
# Wirid Padhang Mbulan - Album Emha Ainun Najib, Kiai Kanjeng (1997)
# Kado Muhammad - Album Emha Ainun Najib, Kiai Kanjeng (1998)
# Jaman Wis Akhir - Album Emha Ainun Najib, Kiai Kanjeng (1998)
# Cinta Sepanjang Zaman - Album Emha Ainun Najib, Kiai Kanjeng (2000)
# Perahu Nuh - Album Emha Ainun Nadjib, Kiai Kanjeng (2000)
# Hubbu Ahmadin - Single Emha Ainun Nadjib, Kiai Kanjeng (2000)
# Takbir Akbar - Emha Ainun Najib, Kiai Kanjeng (2001)
# Sayang Padaku - Novia Kolopaking, Kiai Kanjeng (2007)
# Duh Gusti - Single Kiai Kanjeng Cak Nun (2008)
# Tembang Setan - Single Kiai Kanjeng (2008)
# Shohibu Baity - Kiai Kanjeng (2010)
# Sholawatun Nur - Emha Ainun Najib (2020)
# Pusaka 2 - Caknun Kiai Kanjeng (2020)
# Allah Merasa Heran - Album Kiai Kanjeng, Emha Ainun (Remastered 2022)
# Wakafa - Album Caknun, Kiai Kanjeng (2023)
# Raja Diraja - Album Kiai Kanjeng (2023)
# Sampeyan Dalem Rasulullah - Kiai Kanjeng (2024)
ꦏꦭꦶꦒꦿꦥ꦳ꦶ

꧋**ꦏꦭꦶꦒꦿꦥ꦳ꦶ**꧈ꦏꦤ꧀ꦛꦶꦲꦱꦭ꧀ꦲꦸꦱꦸꦭ꧀ꦱꦏꦧꦱꦪꦸꦤꦤꦶ;(*καλλι*"ꦏꦆꦤ꧀ꦢꦲꦤ꧀"+*γραφος*"ꦤꦸꦭꦶꦱ꧀")ꦧꦱꦗꦼꦥꦁ*ꦤꦶꦲꦺꦴꦔꦺꦴ*日本語)ꦪꦲꦶꦏꦸꦱꦼꦤꦶꦤꦸꦭꦶꦱ꧀ꦏꦤ꧀ꦛꦶꦲꦺꦤ꧀ꦢꦃꦩꦶꦒꦸꦤꦏꦏꦺꦥꦶꦫꦤ꧀ꦠꦶꦲꦸꦠꦮꦥꦶꦫꦤ꧀ꦠꦶꦥꦼꦤꦩꦸꦥꦔꦠ꧀ꦠꦺꦏꦁꦒꦺꦴꦉꦉꦁꦒꦤ꧀꧈ꦠꦸꦭꦶꦱꦤ꧀ꦱꦗꦼꦫꦺꦴꦤꦶꦁꦮꦸꦗꦸꦢ꧀ꦏꦭꦶꦒꦿꦥ꦳ꦶꦫꦕꦏꦺꦠꦸꦩꦸꦗꦸꦠꦶꦤꦼꦩꦸꦲꦺꦴꦫꦏꦁꦒꦺꦴꦢꦶꦮꦕꦲꦶꦁꦏꦺꦴꦤ꧀ꦱꦺꦤ꧀ꦠꦿꦱꦶꦤ꧀ꦢꦸꦮꦸꦂꦭꦤ꧀ꦮꦼꦏ꧀ꦠꦸꦏꦁꦱꦸꦮꦺ꧈ꦲꦩꦂꦒꦱꦶꦥ꦳ꦠ꧀ꦠꦺꦏꦁꦔꦮꦺꦩꦠꦫꦶꦏꦠ꧀ꦏꦼꦱꦼꦭ꧀꧈ꦏꦫꦤꦲꦶꦏꦸꦲꦶꦁꦱꦗꦼꦫꦺꦴꦤꦶꦁꦔꦺꦴꦭꦺꦴꦔꦏꦼꦠꦸꦭꦝꦏꦭꦶꦒꦿꦥ꦳ꦶꦏꦁꦢꦸꦮꦺꦩꦸꦥꦔꦠ꧀ꦠꦶꦥꦺꦴꦒꦿꦥ꦳ꦶꦲꦸꦠꦮꦮꦸꦗꦸꦢ꧀ꦫꦢꦱꦸꦱꦃꦲꦸꦒꦲꦤꦤꦺꦧꦸꦏꦸ-ꦧꦸꦏꦸꦲꦶꦁꦩꦁꦱꦱꦲꦶꦏꦶ꧉

꧋ꦱꦼꦩꦤꦲꦸꦒꦏꦭꦶꦒꦿꦥ꦳ꦶꦠꦸꦭꦶꦱꦤ꧀ꦄꦫꦧ꧀ꦭꦸꦮꦶꦃꦮꦶꦱꦸꦮꦸꦂ꧈ꦭꦤ꧀ꦚ꧀ꦗꦧꦲꦶꦲꦸꦒꦏꦭꦶꦒꦿꦥ꦳ꦶꦲꦶꦁꦠꦸꦭꦶꦱꦤ꧀ꦭꦠꦶꦤ꧀꧈ꦩꦺꦢꦶꦪꦏꦁꦮꦔꦸꦤ꧀ꦏꦁꦒꦺꦴꦤꦸꦭꦶꦱ꧀ꦲꦸꦠꦮꦏꦔꦺꦴꦢꦶꦠꦠꦃꦱꦗꦼꦫꦺꦴꦤꦶꦁꦤꦸꦭꦶꦱ꧀ꦏꦭꦶꦒꦿꦥ꦳ꦶꦏꦪꦠ:
*ꦒꦺꦴꦝꦺꦴꦁꦭꦺꦴꦤ꧀ꦠꦂ
*ꦏꦪꦸ
*ꦊꦩꦃ
*ꦊꦩ꧀ꦥꦸꦁ
*ꦮꦠꦸ
*ꦥꦶꦫꦤ꧀ꦠꦶꦏꦿꦶꦱ꧀ꦠꦼꦏ꧀ꦔꦁꦒꦺꦴꦧꦼꦤꦁ
thumb|right| ꦏꦭꦶꦒꦿꦥ꦳ꦶꦆꦱ꧀ꦭꦩ꧀(ꦄꦤꦶꦩꦱꦶ)

## ꦗꦶꦤꦶꦱꦶꦁ
#ꦏꦭꦶꦒꦿꦥ꦳ꦶꦕꦶꦤ
#ꦏꦭꦶꦒꦿꦥ꦳ꦶꦆꦱ꧀ꦭꦩ꧀
#ꦏꦭꦶꦒꦿꦥ꦳ꦶꦭꦠꦶꦤ꧀
#ꦏꦭꦶꦒꦿꦥ꦳ꦶꦱꦤ꧀ꦱ꧀ꦏꦼꦂꦠ
#ꦏꦭꦶꦒꦿꦥ꦳ꦶꦗꦮ

## ꦕꦛꦼꦠꦤ꧀ꦱꦸꦏꦸ
ꦮꦶꦏꦶꦥꦺꦝꦶꦪ

**ꦮꦶꦏꦶꦥꦺꦣꦶꦪ** (ꦥꦔꦸꦕꦥ꧀ꦥꦤ꧀:wi.ki.pe.di.ya ꦲꦸꦠꦮꦶ wi.ki.pi.di.a) ꦥꦸꦤꦶꦏ  ꦥꦿꦺꦴꦪꦺꦏ꧀  ꦌꦤ꧀ꦱꦶꦏ꧀ꦭꦺꦴꦥꦺꦝꦶ ꦩꦸꦭ꧀ꦠꦶꦧꦱ ꦱꦊꦧꦼꦠ꧀ꦠꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦗꦫꦶꦁꦔꦤ꧀ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦧꦺꦧꦱ꧀ ꦭꦤ꧀ *ꦠꦼꦂꦧꦸꦏ*꧈

## ꦫꦸꦗꦸꦏ꧀ꦏꦤ꧀
Po Klong Garai

**Po Klaung Yăgrai** (1151 - 1205) iku raja ing pandhita Champa ing Panduranga.

Po Klaung Yăgrai mréntah wiwit taun 1167 nganti tilar donya lan dianggep wis mbangun akèh irigasi lan bendhungan. Dhèwèké mbokmenawa wong sing padha karo raja Champa, Jaya Indravarman IV. Dhèwèké disembah ing Kuil Po Klong Garai, dibangun déning Raja Champa Jaya Sinhavarman III (Chế Mân).

## Referensi
Novi Budianto

**Novi Budianto** utawa asring ditepungi minangka **Nevi Budianto** lair ana ing Yogyakarta, 30 November 1957. Dhèwèké seniman uga dadi guru seni rupa ing sekolahan SMPN 6 Yogyakarta. Dhèwèké uga aktif ing teater lan kesenian, salah sawijining anggota Teater Gandrik, Teater Dinasti, lan pengarang aransemen gamelan Kiai Kanjeng. 

Dhèwèké gabung ing Teater Gandrik, dadi lakon nanging uga dadi *aransemen musik.* Sakbanjure ketemu karo Emha Ainun Nadjib dijak gabung lan nggawe Kiai Kanjeng. Dhèwèké ngarani seni sing dilakoni amung seni kang ora biasa, lan ora pengen dilebokke ing dhaptar peta kesenian ing Yogyakarta, kang pokok dhèwèké bisa berkarya dumugi sakpatine. 

Dumugi saiki, dhèwèké salah sawijining pemusik ing Kiai Kanjeng bareng karo Emha Ainun Nadjib.

## Sitiran
Bedhaya Pangkur

**Bedhaya Pangkur**

Bedhaya Pangkur inggih punika salah sawijining beksa bedhaya saking Karaton Surakarta Hadiningrat. Beksa bedhaya punika dipunpitadosi sampun gadhah yuswa 200 taun. Bedhaya punika dipunyasa Sri Susuhunan Pakubuwana IV, naté dipunanggit malih nalika jaman Sri Susuhunan Pakubuwana V, VII, X lan dipunwedalaken saking lebet cepuri nalika jaman Sri Susuhunan Pakubuwana XII.

Beksan punika nyariosaken gegambaraning manungsa anggènipun saged ngolah babahan hawa sanga ingkang wonten salebetipun dhiri pribadi.
Mitsubishi Group

**Mitsubishi Group** iku firma lan mèrek Jepang. Perusahaan iki diadegaké ing tanggal 1870. Kantor utamané papané ana ing Tokyo, Jepang.
jmpl

## Kasil produk saka Mitsubishi Group
Badrusalam

**Abu Yahya Badrusalam, Lc.** inggih punika dai lan mubalig saking Cileungsi, Bogor ingkang miyos tanggal 27 April 1976. Piyambakipun minangka salah satunggaling pendiri radio dakwah Islamiyah, Radio Rodja, lan alumnus Pondok Pesantren Al Irsyad Tengaran, lan alumnus Universitas Islam Madinah.

## Asal usul jejeng 
Asma asline cuma Badrusalam wae, lan kun-yahnya iku “Abu Yahya”. Nanging unike dheke ora ndue putra lanang seng jejenge Yahya. Dheke terinspirasi saka kisah asma Abu Yahya kanggo salah siji sahabat Nabi yaiku Shuhaib. Kajaba iku, dhèwèké uga tampil ing TV Safdah lan TV Islam liyane.

Ustaz Abu Yahya Badrusalam uga nyumbang kanggo donya pendidikan formal lan informal. Dhèwèké dadi guru ing Mahad Takhassus Ulum Syariyyah, Cileungsi, Bogor, lan uga dadi penasehat ing Pondok Pesantren Al Minhaj.

Kejaba iku, dhèwèké uga kaping pirang-pirang melu pengajian rutin lan majelis taklim ing tlatah Cileungsi lan sakiwa tengene.

## Guru 
* Syekh Abdul Muhsin Al Abbad, nyinau kitab Sunan An Nasai lan perangane Sunan Abu Dawud.
* Syekh Abdurrazaq bin Abdul Muhsin Al Abbad, sinau Kitab At Tauhid, Mandzumah Haiyah.
* Syekh Muhammad bin Khalifah At Tamimi, sinau Hamawiyah Kubra lan bagean saka kitab Al Aqidah At Tadmuriyah.
* Syekh Nashir Al Faqihi, sinau saperangan kitab As Sunnah Ibn Abi 'Ashim.

## Referensi
Kuil Po Klong Garai

**Kuil Po Klong Garai** minangka kompleks agama Hindhu Cham sing ana ing kerajaan Cham ing Panduranga, sing saiki dadi Phan Rang ing Viètnam kidul. Iki dibangun kanggo ngurmati raja legendaris Po Klaung Garai, sing mrentah Panduranga saka 1151 nganti 1205, dening Raja Jaya Sinhavarman III sing bersejarah, 

## Situs Kuil 
Kuil Po Klaung Garai kalebu apa sing dikenal minangka Gaya Thap Mam seni lan arsitektur Cham. Iku kasusun saka telung menara bata: menara utama karo telung tingkat, menara gapura cilik, lan menara elongated karo gendheng kaya pelana. Klompok bangunan kasebut dijaga kanthi apik, lan "dibedakake kanthi kemurnian garis-garis lan kesederhanaan dekorasi." Ing sisih ngarep lawang menara utama ana patung dewa Siwah sing dianggep minangka salah sawijining mahakarya saka Thap Mam Style. Gambar sing isih ana kurang nyengsemake, ngungkapake "seni ing terminal mudhun, amarga kaku lan karya sing garing." Menara kanthi atap sing kaya pelana diarani didedikasikan kanggo Dewa Flame, Thang Chuh Yang Pui.

Gambar religius utama ing Kuil yaiku mukhalinga ing abad kaping 16 utawa 17. Mukhalinga inggih menika lingga ingkang wujudipun manungsa. Umume, lingga minangka lambang dewa Siwah, nanging Cham ujar manawa iki minangka patung Prabu Po Klaung Garai. Kuil iki isih dadi papan kanggo festival agama Cham.

## Referensi
Bedhaya Duradasih

**Bedhaya Duradasih** (carakan: ꦧꦼꦝꦪꦢ꧀ꦱꦸꦫꦢꦱꦶꦃ) inggih punika yasanipun Kanjeng Gusti Pangéran Adipati Anom Rajaputra Naréndra Mataram ingkang salajengipun jumeneng nata dados Sahandhap Dalem Sampéyan Dalem Ingkang Sinuhun Kangjeng Susuhunan Pakubuwana Sénapati ing Alaga Abdurrahman Sayidin Panatagama Khalifatullah Ingkang Jumeneng kaping Sakawan ing Nagari Surakarta Hadiningrat (PB IV)

Nama Bedhaya Duradasih kapethik saking tembung "dura" ingkang tegesipun Madura lan "asih" ingkang tegesipun raos tresna asih. Nanging wonten ugi ingkang napsiraken dados impen ingkang gadhah nyawa, impen ingkang saged diwujudaken dados kanyatan.

Beksan punika dados gegambaranig cariyos asmara antawisipun Adipati Anom kalawan Raden Ajeng Handayawati, putranipun Adipati Cakraningrat saking Madura. Raos tresnaning Adipati Anom wiwitipun boten katampi dening Raden Ajeng Handayawati amargi dèrèng yakin marang raos tresnaning Sang Adipati, ananging lumantar kateguhaning raos mula saged katampi dening sang putri. Beksan Bedhaya Duradasih punika dados wujud raos gandrung, tresna, kapang, memeng sang Adipati Anom marang ingkang kinasih. Saking cariyos asmara punika wau inggih karipta beksan Bedhaya Duradasih ingkang dados pawujudan rasa sukacitaning Sang Adipati Anom ingkang sampun katampi dening ingkang kinasih.

Bedhaya punika sami kaliyan bedhaya sanes ing Kadaton Surakarta dipunsugataken mawi 9 pambeksa putri. Manawi wetah pasugatan bedhaya punika dumugi kirang langkung 60 menit, nanging manawi jugag namung 15 menit.

## Réferènsi
Semanggi Surabaya

**Semanggi Surabaya**

Semanggi Surabaya utawa uga kondhang diarani Pecel Semanggi yaiku salah sawijine panganan khas Kutha Pahlawan, Kutha Surabaya. Panganan iki digawe teka godhong semanggi sing didang utawa digodhog bari ngunu diwènèhi bumbu pecel lan ogak kelalen gandhengane karo Krupuk Puli. Bumbu pecel sing ana sajrone Pecel Semanggi iku rada béda ambek bumbu pecel sing lumrah kaya liyane, rasané rada legi lan legit merga nganggo campuran tela lan bumbu khasé *Jawa Timur* yaiku petis.

Miturut para warga sing dodolan Pecel Semanggi iki, panganan iki wiwit ana kawit taun 1960an. Cara dodol Pecel Semanggi iki modhelane kaya dodolan rujak petis, uwong tuku bisa mesen miturut karepe dhewe-dhewe; isa njaluk pedhes, isa jaluk ora nganggo petis isa njaluk manut kekerapane kaya apa. Iku uga sing mbedakna Pecel Semanggi ambek pecel liyane sing lumrah didol ana laladan Jawa Timur sing lumrahe bumbune wis dijur, wis dadi gari nyuntak nang janganané.

Semanggi Surabaya iki pancen dadi panganan sing lumayan kondhang nganti digawe dadi lagu yaiku "Semanggi Suroboyo" (panulisan basa Indhonésiya).

**Cara nggawe Pecel Semanggi**

Bahan bumbon:

Bawang, brambang, lombok, kencur, uyah, petis, gula jawa, kacang, tela rambak, banyu.

Janganan:

Kangkunng, cambah, semanggi.

Jangkepan:

Krupuk puli.

Cara:

# Godhog utawa dang kabeh janganan nganti mateng.
# Goreng kabèh bumbu kejaba tela sing didang utawa digodhog.
# Uleg utawa giling kabèh bumbu mau, tambahi banyu bari ngunu godhog bumbu sing wis alus.
# Tambahi uyah lan petis sacukupé, masak nganti tanek lan kenthel.
# Cepakna janganan, suntek bumbu, pungkasan tambahi krupuk puli neng dhuwure. 
# Pecel Semanggi siyap dipangan.
Pierre-Joseph Proudhon

**Pierre-Joseph Proudhon** (1809-1865) ya iku sosialis, politikus, filsuf, lan ekonomi Prancis sing ngedegake filsafat mutualis lan wong pisanan sing nyatakake dhèwèké anarkis.

Proudhon lair ing Besançon lan dhèwèké kerja minangka printer. Dhèwèké nulis karya utama pisanane Apa Properti? ing taun 1840. Sawisé iku dhèwèké kekancan lan padu karo Karl Marx.

Sawisé iku, dhèwèké manggon ing pengasingan ing Belgia. Dhèwèké bali menyang Paris mengko lan tilar donya ing taun 1865.

## Gagasan 
Proudhon ndhukung donya tanpa bangsa utawa wates. Buruh bakal ngontrol ekonomi lan dhèwèké ndhukung revolusi sing tentrem. Kontrovèrsial, Proudhon uga anti-Semit lan seksis marang wanita.

## References
Lagu Semanggi Suroboyo

**Semanggi Suroboyo utawa Semanggi Surabaya (panulisan basa Jawa)**

Semanggi Suroboyo utawa Semanggi Surabaya (panulisan basa Jawa sing pener lan trep) yaiku salah sijining lagu krocong sing diciptakna S. Padimin nalika tahun 1950an. Ora pati akèh lelagon kroncong sing ngrembag babagan panganan lumrahé sing akèh ngrembag babagan panggonan kayata: Jembatan Mèrah, Bengawan Solo, Tirtanadi, Goyang Semarang, lan sapiturute. 

Lagu iki nyaritakna babagan sayur semanggi utawa pecel semanggi sing akèh didol nang kutha Surabaya. Rasane sing enak lan regané murah andadekna panganan iki kondhang nganti digawe dadi lagu.

**Cakepan** **(Panulisan basa Jawa)**

Semanggi Surabaya, Lonthong Balap Wanakrama

*dimakan enak sekali, sayur semanggi, krupuk puli*

*bung... mari ...*

*harganya sangat murah,* Sayur Semanggi Surabaya 

*didukung serta dijual, masuk kampung keluar kampung*

*bung... mari...*

*sedap benar bumbunya dan enak rasanya*

*kangkung turi* cukulan *dicampurnya dan tak lupa tempenya*

*mari bung mari beli, sepincuk hanya setali* 

*tentu memuaskan hati, sayur semanggi krupuk puli*

*bung beli...*
Walang Kèkèk

**Walang Kèkèk** 

Walang Kèkèk yaiku salah sawijining tembang paling kondhang sing ditembangaké déning Waldjinah. Tembang iki karipta dèning Andjar Any lan Waldjinah nalika taun 1968. Tembang iki ana sajroné albumé Waldjinah sing diwedharaké Studio Irama nalika tahun 1969. 

Tembang Walang Kèkèk iki ngêmot pitudhuh supaya wong lanang ora gampang nggampilake marang wong wedok. Lumantar cakepan ana sajroné tembang iki akèh sanépan sing nggambaraké kahanane wong lanang yèn nganti ora ana wong wedok. 

**Cakepan**

walang kèkèk mènclok nèng ténggok

mabur manèh mènclok nèng pari

aja ngenyèk ya mas karo wong wédok 

yèn ditinggal lunga setengah mati

he yo e.... ha e ya

he ya e.... ha e ya yo ya yo

manuk sriti kecemplung banyu

bengi ngimpi awané ketemu 

walang abang mènclok nèng kara

walang ijo walange putih

bujang manèh ya mas ora ngluyura 

sing wis duwé bojo ra tau mulih

he yo e... ha e ya

he ya e... ha e ya yo ya yo

omah gendhèng tak saponané

abot ènthèng tak lakonané

walang irêng mabur brengengeng

walang ireng dawa suthangé

yèn seneng aja mung mandeng 

golèkana ngendi omahé

he yo e... ha e ya

he ya e... ha e ya yo ya yo

bisa nggambang ora bisa nyuling 

bisa nyawang ora bisa nyandhing 

walang kèkèk walangé kayu

walang kayu tiba nèng lemah

yèn kepingin arep mèlu aku

yèn mung trima tak kon jaga omah

he yo e... ha e ya

he ya e... ha e ya yo ya yo

walang kèkèk walangé kadung

walangé kèkèk sampun rampung
Panlesihan kadurjanan

[thumb|[Agèn kusus Komandho Panlesihan Kadurjanan Wadyabala Dharat Amerika Sarékat angolah papan kadadèn prakara ing babagan wadyabala dharat.]]
[thumb|[Babagan Udara Al-Asad, Irak: Sawong Prawira Pulisi Irak ing Tumindak Dhasar Panlesihan Kadurjanan ing kéné anyèlèhaké labèl manomer ing papan kadadèn prakara tiron kanggo anengeri bukti sasuwéné gladhèn pungkasan kelas.]]
**Panlesihan kadurjanan**, uga diarani **panylidhikan kadurjanan** utawa **pangusutan kadurjanan** yaiku èlmu trapan kang anggubedaké pasinaon fakta kang banjur digunakaké kanggo angandhani pasidhangan kadurjanan. Panlesihan kadurjanan kang ganep bisa anyakup panggolèkan, wawancara, panakonan, pangumpulan lan panyimpenan bukti, lan manéka paricara panlesihan. Panlesihan kadurjanan jaman modhèren umumé anggunakaké akèh tèknik èlmiah modhèren kang diweruhi kanthi kolèktip minangka èlmu forensik.

Panlesihan kadurjanan iku èlmu kuna kang bisa uga angoyod adoh nganti  ing tulisan-tulisan Kitab Angger-Angger Hammurabi. Ing Kitab Angger-Angger kasebut, disebutaké yèn sanadyana panuduh éwadéné pinituduh duwé hak kanggo anyajèkake bukti kang dhèwèké kabèh kumpulaké. Ing jaman modhèren, panlesihan kadurjanan paling kerep ditindakaké déning kapulisèn pamrèntah. Panlesih swasta uga lumrahé diséwa kanggo angrampungaké utawa ambantu panlesihan kadurjanan.

Panlesih kadurjanan profésional kang kacathet kaping pisanan iku jaga baya Inggris. Kira-kira taun 1250 SM, kacathet yèn jaga baya atugas kanggo "...anyathet...prakara fakta, dudu prakara kaputusan lan ukum."

## Delengen uga
* Buku Pamati

## Rujukan
## Pranala njaba 
*
Panlitèn

[jmpl|Kantor pusaté BRIN ing [Jakarta]]

**Panlitèn** utawa **riset** yaiku karya kréatip lan sistèmatis kang ditindakaké kanggo amundhakaké kawruh. Iki anggubedaké pangumpulan, panyungsunan, lan analisis bukti kanggo amundhakaké panampa babagan rembug, kang ditengeri kanthi panggati kusus kanggo angendhalèkaké sumber bias lan kaluputan. Kamempengan iki ditengeri kanthi anyathet lan angendhalèkaké bias. Proyèk panlitèn bisa uga minangka pajembaring karya kapungkur ing papan jembar. Kanggo anglèlèr kaabsahan instrumèn, prosedur, utawa pacoban, panlitèn bisa uga angréplikasi unsur-unsur proyèk sadurungé utawa proyèk kanthi sakabèhé.

Ancas utama panlitèn dhasar (beda karo panlitèn trapan) yaiku dhokumèntasi, panemon, panapsiran, lan panlitèn lan pangembangan (R&D) methodé lan sistèm kanggo ajuning kawruh manungsa. Panyedhakan panlitèn gumantung ing épistèmologi, kang beda-beda banget sanadyana ing jeroné éwadéné ing antarané humaniora lan èlmu. Ana sawatara wujud panlitèn: èlmiah, humaniora, kagunan, ékonomi, sosial, bisnis, pamasaran, panlitèn praktisi, kauripan, tèknologi, lsp. Pasinaon èlmiah babagan praktèk panlitèn diweruhi minangka panlitèn méta.

**Panliti** yaiku wong kang kagubed ing anindakaké panlitèn, bisa uga diweruhi minangka pagawéan kanthi jabatan formal. Supaya bisa dadi panliti sosial utawa èlmuwan sosial, wong kudu duwé kawruh kang jembar babagan jejer kang gagayutan karo èlmu sosial kang dadi kamligené. Samana uga, supaya bisa dadi panliti èlmu alam, wong kasebut kudu duwé kawruh babagan bendheng-bendheng kang gagayutan karo èlmu alam (fisika, kimia, biologi, astronomi, zoologi, lan liya-liyané). Paimpunan profésional anyadhiyakaké siji galer kanggo mateng ing profési panliti.

## Rujukan 
## Wacan saterusé 
* 
* 
* Soeters, Joseph; Shields, Patricia and Rietjens, Sebastiaan. 2014. Handbook of Research Methods in Military Studies New York: Routledge.
* Talja, Sanna and Pamela J. Mckenzie (2007). Editor's Introduction: Special Issue on Discursive Approaches to Information Seeking in Context, The University of Chicago Press.

## Pranala njaba 
* 
* 
*
RM Teguh Supriyanto

**RM Teguh Supriyanto** yaiku salah sawijining dwija agung agelar profesor bidhang Ilmu Sastra ing Fakultas Basa lan Seni, Unnes (Pawiyatan Luhur Negeri Semarang). Panjenengané miyos ing Banyumas dina Setu Pon 7 Januari 1961 Masèhi utawa 19 Rejeb Éhé taun Jawi 1892 utawa 19 Rajab 1380 Hijriyah windu Sancaya mbarengi mangsa Palguna utawa Kapitu ing wuku Pahang. RM Teguh Supriyanto putra pasangan saka bapak RM. Tarsan Soedibjo *darah* Dalem Paku Buwana kaping V lan ibu R. Ay. Mas'ah *darah* Dalem Hamengku Buwana VII. Panjenengané wis ngabdi ing pawiyatan luhur Universias Negeri Semarang wiwit taun 1990 nganti saiki, nalika kuwi pawiyatan luhur kang isih duwé jeneng Institut Keguruan dan Ilmu Pendidikan (IKIP) Semarang. Nalika taun 2014 RM Teguh Supriyanto kaganjar gelar profesor saka pamaréntah Républik Indonésia lumantar Kementerian Pendidikan Riset dan Teknologi.

## Riwayat Sekolah 
Prof. RM. Teguh Supriyanto kang dadi dwija agung sepisan ing pawiyatan luhur negeri Semarang (Unnes) kawit golongan sarjana nempuh winaya ing antarané:

* S1 Sastra Dhaérah UNS Surakarta taun 1986
* RELEC Seameo Singapura 1992
* S2 Ilmu Sastra UGM Ngayogyakarta taun 1994 -1998
* S3 Ilmu Sastra UGM Ngayogyakarta taun 2006

## Profésor Sastra 
Ngrampungaké program *Doktoral* ing pawiyatan luhur Universitas Gadjah Mada taun 2006 kanthi naliti *Hegemoni Terhadap Sastra Populèr Carita Silat Naga Sasra dan Sabuk Inten* anggitan SH. Mintardja kanthi promotor Prof. Dr. Siti Chamamah Soeratno lan kopromotor Prof. Dr. Faruk HT, SU kasil netepi disertasiné ing ngarepé dewan penguji. Taun 2015 mapan ing *auditorium* Prof. Wuryanto nampa SK guru besar lan RM. Teguh Supriyanto katetepaké dadi *profesor* Ilmu Sastra ing Fakultas Bahasa dan Seni, Unnes.

## Rujukan
Film

*, 1902. Filem puniki dipunanggep dados titik balik ing pengembangan filem sci-fi lan filem bercarita.]]

**Film**, **filem** () utawa **pèlem**, ingkang ugi dipunwastani minangka *movie'', punika satunggaling wangun seni visual ingkang nyerataken gambar ingkang medal supados saged nggambaraken gagasan, carita, rasa, kaendahan, lan suasana. Gambar-gambar medal wau lazimipun dipuniringi kaliyan swanten lan kadhangkala ugi wujud responsi sensorik sanesipun. Proses pembuatan filem lan industri filem piyambak asring dipunsebat minangka "sinema". Filem-film dipundamel kanthi nyathet pemandangan nyata, nganimasi gambar utawi model, ngginakaken citra komputer (CGI), utawi gabungan saking metode-metode wau. Sadèrèngipun metode digital, filem dipundamel kanthi nyathet deretan gambar tetep ing strip filem kimia kanthi kecepatan 24 frame per detik.

Gambar-gambar wau dipuntedahaken kanthi proyektor kanthi kecepatan padha nalika dipunrekam, kanthi mekanisme khusus ingkang mastikaken saben gambar tetep wekdal dipunproyeksikaken. Shutter rotatif nyiptakaken wekdal peteng cekap cendhak, nanging para pamirsa boten ngrasaaken amargi efek visual. Gerakan ingkang katingal wonten ing filem amargi soca kita boten saged misahaken gambar ingkang medal kanthi cepet saking wekdal peteng, saéngga nyiptakaken ilusi gerakan. Soundtrack, ingkang boten dipuntedahaken, ngiringi filem kanthi dialog, musik, lan swanten ingkang sampun direkam. Ing jaman saiki, filem lumrahé dipundamel, dipundistribusikaken, lan dipun tampilaken ngginakaken teknologi digital. 

Industri filem ngrembag perusahaan lan teknologi ingkang kalibet wonten ing pembuatan filem, kados ta perusahaan produksi, studio, penulisan skenario, lan distribusi. Sanajan pembuatan filem regeng lan asring dipun tindakaken déning perusahaan ageng, piranti regeng ingkang terjangkau lan cara énggal kanggé njaluk pendanaan sampun maringi daleme kanggé filem independen. Ing taun 2019, industri filem global ngasilaken pendapatan $42.2 milyar wonten ing box office. Ing taun wau, wilayah ingkang paling dhuwur pendapatane yaiku Asia-Pasifik, Amerika Serikat lan Kanada, lan Eropah, Wétan Tengah, lan Afrika Utara. Dados taun 2019, pasar ageng kanggé filem yaiku Amerika Serikat, Tiongkok, Jepang, Korea Selatan, Inggris, Prancis, lan India, miturut urutan wau. Ing taun wau ugi, India, Nigeria, lan Amerika Serikat minangka negara ingkang paling akeh ngasilaken filem. Ing Eropah, Italia, Prancis, Jerman, Spanyol, lan Inggris minangka pusat produksi filem ageng.

## Sitiran 
## Pranala njaba 
* Perum Produksi Film Nagara (PPFN)
Réka anyar

karo fonograf ing pungkasan taun 1870-an. Édison minangka salah sawijining pangréka anyar kang paling gumrayah ing sujarah, anyekel 1.093 patèn AS atas jenengé.]]
**Réka anyar** utawa **inovasi** yaiku palaksanan praktis saka gagasan kang angasilaké panepungan barang utawa jasa anyar utawa pamiapikan ing panawan barang utawa jasa. ISO TC 279 ing baku ISO 56000:2020 andhéfinisèkaké réka anyar minangka "maujud anyar utawa kang angowah, kang amujudaké utawa anyebaraké manèh aji". Liyané duwé dhéfinisi kang abéda. Unsur umum ing dhéfinisi kasebut yaiku peleng ing kanyaran, pamiapikan, lan panyebaran gagasan utawa tèknologi.

Réka anyar asring dumadi liwat pangembangan prodhuk, prosès, jasa, tèknologi, karya kagunan, utawa modhèl usaha kang luwih mandi kang dicawisaké déning **para pangréka anyar** marang pasar, pamrèntah, lan bebrayan.

Réka anyar gagandhèngan karo, nanging ora padha karo réka cipta. Réka anyar iku luwih condhong anggubedaké palaksanan praktis saka sawijining réka cipta (yaiku kabisan anyar utawa kang dipiapikaké) kanggo adhampak kang migunani ing pasar utawa bebrayan, lan ora kabèh réka anyar ambutuhaké réka cipta anyar.

Réka anyar tèhnis asring diwujudaké liwat prosès réka yasa nalika masalah kang dipecahaké asipat tèhnis utawa èlmiah. Kosok baliné inovasi utawa réka anyar yaiku èksnovasi utawa pangandhegan réka anyar.

## Rujukan
## Wacan saterusé
* Bloom, Nicholas, Charles I. Jones, John Van Reenen, and Michael Webb. 2020. "Are Ideas Getting Harder to Find?", *American Economic Review*, 110 (4): 1104–44.
* 
*
Tembé buri

[thumb|upright=1.5|*[Limas wektu* iku limas beton kang durung rampung. Amarga siji blok mung dipasang saben 10 taun, diprakirakaké bakal rampung ing taun 3183.]]
**Tembé buri**, uga diarani **tembé bésuk** utawa **tembé ngarep** yaiku wektu sawisé tembé kapungkur lan tembé saiki. Tekané dianggep ora kaéndhakaké amarga anané wektu lan ukum fisika. Amarga sipat kasunyatan kang katon lan tembé buri kang ora kaendhakaké, samubarang kang saiki ana lan bakal ana bisa dikategorèkaké minangka langgeng kang tegesé bakal ana salawasé utawa sawatara kang tegesé bakal ana pungkasané. Ing sawangan Kulonan kang anggunakaké konsèpsi wektu linièr, tembé buri yaiku bagéan garis wektu proyèksi kang diprakirakaké bakal kadadèn. Ing rélativitas kusus, tembé buri dianggep tembé buri mutlak utawa krucut cahya tembé buri.

Ing pilsapat wektu, presentisme yaiku kapitayan yèn mung tembé saiki kang ana lan tembé buri sarta tembé kapungkur ora sunyata. Agama animbang-nimbangaké tembé buri nalika angrembug prakara-prakara kaya ta karma, kauripan sawisé pati, lan èskatologi kang anyinaoni babagan pungkasané jaman lan pungkasané donya. Tokoh agama kaya ta nabi lan paramal angaku weruh tembé buri. Pasinaon tembé buri utawa futurologi iku èlmu, kagunan, lan praktèk kanggo andalilaké kamungkinan tembé buri. Praktisi modhéren anandhesaké wigatiné tembé buri pilalah lan jamak, timbang siji tembé buri monolitis, lan kawatesé prakiran lan kamanawan, tinimbang panggawéan tembé buri kang bisa lan luwih apik. Predeterminisme yaiku kapitayan yèn tembé kapungkur, saiki, lan buri wis ditetepaké.

Konsèp tembé buri wis dijlajahi kanthi jembar ing pangasilan budaya, kalebu obahan lan ilèn kagunan kang dikususaké sakabèhé kanggo panggenahané, kaya ta obahan futurisme abad kaping 20.

## Delengen uga
## Rujukan
Jogan

**Jogan** utawa **lanté** yaiku lumah ngisor lowahan utawa tetunggangan. Jogan iku béda-béda saka  ing guwa anganti pirang-pirang lumah alapis kang digawé anganggo tèhnologi modhèren. Jogan bisa arupa watu, kayu, pring, logam, utawa bahan liyané kang bisa anyangga momotan kang dipikirakaké.

Tingkat-tingkat wangunan asring diarani minangka lanté utawa jogan sanadyan kala-mangsa diarani minangka tingkat.

Jogan lumrahé dumadi saka dhasar jogan kanggo sanggan lan tutup jogan kang digunakaké kanggo amènèhi lumah kang apik kanggo lumaku. Ing wangunan modhèren, dhasar jogan asring duwé kabel listrik, pipa lèdheng, lan ladènan liyané kang kapasang ing jeroné. Amarga jogan kudu amenuhi akèh kabutuhan, sawatara iku wigati kanggo kaslametan, jogan diwangun miturut pranatan wangunan kang ketat ing sawatara wewengkon.

## Deleng uga 
* Jembar jogan
* Pamilangan jogan
* Rancana jogan
* Jogan swaresik
* Pangindriyan jogan
* Trotowar
* Tingkat

## Rujukan 
## Pranala njaba
Kraton Inderapura

**Inderapura** ( Minangkabau: Karajaan Indopuro , jeneng liya: *Inderapura Dārul Qarār* ), uga dikenal minangka **Ujung Pagaruyung**, iku sawijining karajan sing dumunung ing, saiki Sumatra Kulon, wewatesan karo Provinsi Bengkulu lan Jambi. Sacara resmi, karajan kasebut minangka bawahan saka Pagaruyung, sanajan ing praktik kasebut merdika lan bebas ngatur urusan internal lan eksternal. Karajan ing jaman jayané ngliputi pesisir kulon Sumatra wiwit saka Padang ing sisih lor nganti tekan Sungai Hurai ing sisih kidul. Produk utama Inderapura yaiku mrica lan emas.

Pangaribawa Karajan Inderapura tekan Banten ing pulo Jawa. Adhedhasar Sajarah Banten, Kasultanan Banten wis nggawe kontak dagang karo Karajan Inderapura kang ditandhani kanthi peparing keris saka Sultan Munawar Syah marang Sultan Hasanuddin . Miturut Hamka, Sultan Munawar Syah nikah karo putriné Hasanuddin lan hadiah Silebar (daerah penghasil mrica ing Bengkulu) marang Kasultanan Banten

## Sajarah 
### Asal-usul 
Inderapura dikenal kanthi jeneng Ujung Pagaruyung ing Minangkabau. Minangka Inderapura wiwitane dadi ujung paling kidul saka wilayah Minangkabau minangka rantau kulon utawa pasisir (dependensi). Inderapura bebarengan karo Benkulen, Painan, Padang lan Pariaman ing pesisir padha, lan Siak, Inderagiri lan Jambi ing sisih wetan, dadi wolung bab utawa gapura menyang kerajaan. Kanthi kekirangane panguwasane Pagaruyung ing abad kaping 15, sawetara dhaerah Minangkabau pesisir liyane, kayata Inderagiri, Siak, Jambi lan Inderapura ditinggal dhewe-dhewe

Nanging pangembangan Inderapura mung diwiwiti nalika Malaka tiba ing tangan Portugis ing taun 1511. Aliran perdagangan sing sadurunge ngliwati Selat Malaka umume pindhah menyang pesisir kulon Sumatra lan Selat Sunda . Perkembangan lan ekspansi Inderapura utamane didhukung dening mrica

Persis nalika Inderapura nggayuh status negara merdika ora dingerteni kanthi pasti. Miturut legenda, Tuanku Darah Putih, putra pambarep saka telu putrane Cindua Mato, pangadeg legendaris Minangkabau sing dianugerahi kekuwatan gaib, dikandhakake ngadegake omah kraton ing Inderapura, uga dikenal minangka Negeri Dua Puluh Kota. Nanging, iki dianggep pas karo wiwitan perdagangan lada ing wilayah kasebut ing pertengahan abad kaping 16, didhukung dening upaya budidaya mrica ing wates kidul Inderapura nganti tekan Silebar (saiki ing Provinsi Bengkulu). Ing wektu iki, Inderapura wis kekancan karo kesultanan Banten lan Aceh

### Pengaruh Aceh 
Nalika Kasultanan Acèh ngrembaka ing tlatah Pariaman, Indrapura ngendhegake ekspansi kasebut lan dadi kanca karo Acèh. Liwat perkawinan antara Raja Dewi, putri Sultan Munawar Syah (Raja Mamulia) saka Indrapura, karo Sultan Firman Syah, seduluré Raja Acèh wektu iku, Sultan Ali Ri'ayat Syah (1569–1575). Liwat hubungan bebrayan lan kekuwatan ekonomi, Indrapura entuk pengaruh gedhe ing Kotaraja ( Banda Aceh ) lan pengadilane. Pancen, amarga kapentingan komersial Aceh sing berkembang ing pesisir Minangkabau, luwih becik kanggo Aceh kanggo ngembangake aliansi karo Inderapura supaya sumber pasokan penting saka sisih kidul mbukak menyang pelabuhan mrica Minangkabau.
Beksan

[alt=A man and woman, mid-leap|thumb|Rong [Beksan modhèren|pambeksa modhèren]]
**Beksa** utawa **beksan**, uga diarani **jogèd**, **igel**, **ibing**, **tandhak**, **taya**, utawa **dhangsah** (cara Éropa) yaiku sawijining bentuk kagunan, asring digolongaké minangka ulah raga, kang dumadi saka rangkèn obahan awak kang maaji èstètika lan asring simbulis, sanadyana kang dimurga éwadéné dipilih kanthi sengaja. Beksan bisa dikategorèkaké lan diterangaké miturut tata beksané, miturut répertowar obahané, utawa miturut kala sajarah utawa panggonan asalé. Beksan lumrahé dilakokaké nganggo iringan musik lan kala-mangsa pambeksané dhèwèk kanthi bebarengan nggunakaké piranti musik.

Prabédan wigati kudu digawé antarané beksan téater lan beksan mèlu-sarta sanadyan rong kategori iki ora mesthi kapisah babar pisan. Loro-loroné bisa duwé fungsi mirungga, sanadyana sosial, padatan, tandhing, érotis, béla dhiri, suci, éwadéné liturgis. Wujud obahan manungsa liyané kala-kala ditembungaké nduwèni sifat kaya beksan, kalebu kagunan béla dhiri, senam, panuntun surak, sluncur éndah, langi éndah, kirab wirama, lan akèh wujud atlétik liyané. Beksan ora amung kawates kanggo pagelaran amarga beksan digunakaké minangka bentuk lantihan lan kala-kala palantihan kanggo ulah raga lan kagiyatan liyané. Beksan wis dadi ulah raga kanggo sawatara wong kanthi patandhingan beksan kang ditemokaké ing saindenging donya kang mamèraké manéka gaya lan pakem kang mabéda. Beksan nduwèni daya sengsem èstètika kanggo akèh wong.

Beksan uga bisa ditindakaké dhèwèkan minangka bentuk lantihan utawa pangungkaban dhiri. Beksan iku laku manungsa kang umum lan ora mesthi mbutuhaké tata beksan mirungga.

## Deleng uga 
* Kagunan
* Garis gedhé kagunan pagelaran
* Garis gedhé beksan
* Pratélaning pambeksa
* Pratélaning beksan
* Pratélaning pangaji-aji beksan
* Indhèks artikel beksan

## Cathetan 
## Rujukan 
## Wacan sabanjuré 
* Abra, Allison. "Going to the palais: a social and cultural history of dancing and dance halls in Britain, 1918–1960." *Contemporary British History* (Sep 2016) 30#3 pp.&nbsp;432–433.
* Blogg, Martin. *Dance and the Christian Faith: A Form of Knowing*, The Lutterworth Press (2011), 
* Carter, A. (1998) *The Routledge Dance Studies Reader*. Routledge. .
* Cohen, S, J. (1992) *Dance As a Theatre Art: Source Readings in Dance History from 1581 to the Present*. Princeton Book Co. .
* Daly, A. (2002) *Critical Gestures: Writings on Dance and Culture*. Wesleyan University Press. .
* Miller, James, L. (1986) *Measures of Wisdom: The Cosmic Dance in Classical and Christian Antiquity*, University of Toronto Press. .

## Pranala njaba 
* 
* Ilustrasi sajarah beksan wiwit taun 3300 SM anganti 1911 M saka Proyèk Gutenberg
Claudia Sheinbaum

thumb|Claudia Sheinbaum (2024)
**Claudia Sheinbaum Pardo** (lair 24 Juni 1962) iku sawijining pulitikus, ngèlmuwan, lan akadhèmikus Mèksiko sing njabat dadi présidhèn Mèksiko kaping 66 wiwit taun 2024. Dhèwèké iku wanita kapisan lan wong turunan Yahudi sing ngasta jabatan iki. Sadurungé dhèwèké dadi kepala Pamaréntahé Kutha Mèksiko saka taun 2018 nganti 2023.
Wektu Azerbaijan

Azerbaijan tundhuk marang zona wektu kang papat wektu UTC, kang (UTC+4) lan dikenal minangka **Wektu Azerbaijan** (Basa Azeri: *Azərbaycanda vaxt* utawa *AZV*, Basa Inggris: *Azerbaijan Time* utawa *AZT*).

Iku padha zona wektu karo Wektu Armèni, Wektu Géorgia, Wektu Samara (Ruslan), Wektu Oman, Wektu Kaamiran Arab Manunggal, Wektu Sésèl, Wektu Mauritius lan Wektu Réunion.

## Rujukan
UTC+04:00

300x300px|UTC+2: Biru (Januari), Jingga (Juli), Kuning (sadawané taun), Biru padhang – segara
**UTC+4** iku zona wektu sing dipigunakaké ing lokasi:

* Wektu Samara (Ruslan)
* Wektu Géorgia
* Wektu Azerbaijan
* Wektu Armèni
* Wektu Kaamiran Arab Manunggal
* Wektu Oman
* Wektu Sésèl
* Wektu Mauritius
* Wektu Réunion
Panitèn

[thumbnail|Anitèni wira-wiri udara ing [Rõuge, Èstlan]]
**Panitèn**, uga diarani **pamigatèn**, **pamulatan**, utawa **observasi** ing èlmu alam iku tumindak utawa conto anggatèkaké utawa angingetaké  lan pamikolèhan pangandhan saka sumber utama. Ing makluk urip, panitèn anggunakaké indriya. Ing èlmu kawruh, panitèn bisa uga amblebedaké persèpsi lan panyathetan data liwat panganggoan instrumèn èlmiah. Istilah kasebut bisa uga angrujuk ing data apa baé kang dikumpulaké sasuwéné kagiyatan èlmiah. Panitèn bisa asipat kualitatif yaiku ora anané utawa anané sawijining sipat dicathet lan fénoména kang dititèni diterangaké utawa kuantitatif yèn aji angangka dilampiraké ing fénoména kang dititèni kanthi anyacah utawa angukur.

## Deleng uga
* Déiksis
* Mawas njaba 
* Mawas dhiri
* Pratélan bias kognitif
* Métafisika kahadiran
* Panitèn kaalamiahan
* Ijèn panitèn
* Astronomi kapanitènan
* Galat kapanitènan
* Panyinaon kapanitènan
* Pasinaon kapanitènan
* Cacah katiti
* Panitèn lan pangukuran
* Balé panitèn
* Sawab paniti
* Nouména
* Tembé saiki
* Dhiri
* Momotan téori
* Prinsip kaorapesthèn
* Ora katiti

## Rujukan
Kakolonan

**Kakolonan** iku pratingkah kang kaliwat amentingaké awaké dhèwè utawa kontungan, kasenengan, utawa karaharjané awaké dhèwè tanpa amedulèkaké wong liya.

Kakolonan iku kosok baliné altruisme utawa ora amentingaké awaké dhèwè lan uga wis dibédakaké (kaya déning C. S. Lewis) karo amusataké ing awaké dhèwè.

## Deleng uga 
## Rujukan 
## Wacan sabanjuré 
* *A Theory of Justice* (déning John Rawls)
* *The Evolution of Cooperation*, Robert Axelrod, Basic Books, 
* *The Selfish Gene*, Richard Dawkins (1990), weweton kapindho—kalebu rong bab babagan évolusi kerigan, 
**The Virtue of Selfishness*, Ayn Rand, 
* David Seabury. *The Art of Selfishness* (1990, 1971).
* Paul Vitz. *Psychology as Religion: The Cult of Self-worship* (weweton kapindho, Eerdmans, 1994, weweton asli, 1977) (W.B. Eerdmans Publishing Co., Grand Rapids, MI)

## Pranala njaba 
* Apaa Sipat Manungsa iku Dhasaré Kolon utawa Altruistis?
ꦥꦢꦸꦤꦸꦁ

thumb|ꦢꦭꦤ꧀ꦏꦁꦏꦼꦧꦏ꧀ꦏꦁꦤ꧀ꦢꦸꦤꦸꦔꦶꦗꦼꦥꦁ꧈ꦤꦒꦫꦏꦤ꧀ꦛꦶꦏꦥꦝꦼꦠꦤ꧀ꦏꦁꦤ꧀ꦢꦸꦤꦸꦔꦶꦏꦁꦝꦸꦮꦸꦂꦧꦔꦼꦠ꧀
thumb|ꦥꦿꦺꦴꦪꦼꦏ꧀ꦱꦶꦠꦸꦮꦸꦲꦶꦁꦏꦁꦤ꧀ꦢꦸꦤꦸꦔꦶꦢꦺꦴꦚꦲꦧꦢ꧀ꦲꦶꦏꦶ
꧋**ꦥꦤ꧀ꦢꦸꦤꦸꦁ**ꦱꦶꦗꦶꦤꦒꦫꦲꦸꦠꦮꦭꦭꦢꦤ꧀ꦧꦶꦱꦢꦶꦥꦺꦫꦁꦢꦢꦶꦫꦺꦴꦁꦥꦔꦼꦂꦠꦺꦤ꧀:
*ꦮꦺꦴꦁꦏꦁꦩꦁꦒꦺꦴꦤ꧀ꦲꦶꦁꦭꦭꦢꦤ꧀ꦩꦲꦸ
*ꦮꦺꦴꦁꦏꦁꦏꦤ꧀ꦛꦶꦲꦸꦏꦸꦩ꧀**ꦢꦸꦮꦺꦲꦏ꧀**ꦩꦁꦒꦺꦴꦤ꧀ꦆꦁꦭꦭꦢꦤ꧀ꦩꦲꦸ꧈ꦲꦸꦠꦮꦢꦸꦮꦺꦭꦪꦁꦥꦫꦶꦗꦮꦠ꧀(ꦆꦤ꧀ꦢ꧀:ꦱꦸꦫꦠ꧀ꦉꦱ꧀ꦩꦶ)ꦏꦁꦒꦺꦴꦩꦁꦒꦺꦴꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦤ꧈ꦤꦔꦶꦁꦩꦶꦭꦶꦃꦩꦁꦒꦺꦴꦤ꧀ꦲꦶꦁꦭꦭꦢꦤ꧀ꦭꦶꦪ꧉

꧋ꦱꦗꦼꦫꦺꦴꦤꦶꦁ
ꦥꦫꦶꦱꦧꦮꦶꦢꦾ꧈ꦏꦁꦤ꧀ꦢꦸꦤꦸꦔꦶꦪꦆꦏꦸꦏ꧀ꦭꦸꦩ꧀ꦥꦸꦏꦤꦶꦁꦩꦤꦸꦁꦱꦏꦁꦔꦼꦁꦒꦺꦴꦤꦶꦮꦼꦮꦼꦁꦏꦺꦴꦤ꧀ꦥꦿꦠꦭꦮꦶꦩ꧀ꦧꦭꦤ꧀ꦫꦸꦮꦁꦠꦂꦠꦩ꧀ꦠꦸ꧉

꧋ꦥꦿꦏꦫꦥꦿꦏꦫꦔꦼꦤꦤꦶꦮꦺꦴꦁꦏꦁꦤ꧀ꦢꦸꦤꦸꦔꦶꦢꦶꦱꦶꦤꦎꦤꦶꦆꦁꦏꦮꦿꦸꦃ**ꦝꦺꦩꦺꦴꦒꦿꦥ꦳ꦶ**꧉ꦩꦤꦺꦏꦮꦂꦤꦲꦱ꧀ꦥꦺꦏ꧀ꦠꦶꦤ꧀ꦢꦏ꧀ꦠꦤ꧀ꦢꦸꦏ꧀ꦩꦤꦸꦁꦱꦢꦶꦱꦶꦤꦲꦺꦴꦤꦶꦆꦁ ꦥꦫꦶꦱꦧꦮꦶꦢꦾ꧈ꦲꦂꦠꦠꦠꦮꦶꦢꦾ꧈ꦭꦤ꧀ꦥꦫꦶꦱꦧꦮꦶꦢꦾ꧉ꦝꦺꦩꦺꦴꦒꦿꦥ꦳ꦶꦲꦏꦺꦃꦢꦶꦪꦁꦒꦺꦴꦲꦶꦁꦧꦧꦒꦤ꧀ꦥꦼꦩꦱꦫꦤ꧀꧈ꦏꦁꦒꦼꦒꦤ꧀ꦝꦺꦔꦤ꧀ꦫꦏꦼꦠ꧀ꦏꦫꦺꦴꦲꦸꦤꦶꦠ꧀-ꦈꦤꦶꦠ꧀ꦲꦂꦠꦠꦠ(ꦆꦤ꧀ꦢ꧀:ꦌꦏꦺꦴꦤꦺꦴꦩꦶ)꧈ꦏꦪꦢꦺꦤꦺꦥꦼꦔꦺꦕꦺꦂꦔꦤ꧀ꦠꦶꦗꦸꦫꦸꦊꦁꦒꦤꦤ꧀ꦥꦺꦴꦠꦼꦤ꧀ꦱꦶꦪꦭ꧀꧈
## ꦫꦸꦗꦸꦏ꧀ꦏꦤ꧀ 
* Proceedings of the United Nations Expert Meeting on World Population to 2300
Tanah wé

[thumb|280px|*[Kabébasan Mimpin Rakyat* déning Eugène Delacroix nglambangaké ibu pratiwi Prancis.]]
**Tanah wé** utawa **tanah banyu** yaiku papan kabentuké jati dhiri budaya, bangsa, utawa ètnik. Dhéfinisi iki bisa uga ditegesi nagari papan sasawong dilairaké. Tanah wé bisa uga diarani minangka **lemah banyu**, **tanah èr**, **tanah warih**, **tanah waya**, **tanah wutah rah**, **tanah wutah getih**, **tanah jahnawi**, **prasada tanah wé**, **tanah bijana**, **janabijana**, **loh jinawi**, lan **watan**.

Ing Indhonésia, istilah *tanah air* (tanah wé) digunakaké kanggo nyebut saindenging Bumi Indhonésia sing dumadi saka dharat lan sagara. Istilah iki dhumasar konsèp Wawasan Nusantara sing kabentuk saka kahanan Indhonésia minangka nagara kapuloan paling gedhé ing donya. Istilah iki mbédakaké Indhonésia karo bangsa liyané sing asring nyebut tlatahé karo sebutan *motherland* (ibu pratiwi), *fatherland* (bapa prasada), utawa *mother country* (nagara indung) gumantung saka budaya lan basa kabangsan nagara kasebut. Kajaba iku, Bumi Indhonésia asring uga diarani Ibu Pratiwi, Bumi Pratiwi, Nusantara, lan Ibu Bumi.

## Deleng uga
* Pulitik dhiaspora
* Heimat
* Kaamanan tanah wé
* Basa ibu

## Rujukan
## Wacan sabanjuré
* *Palemahan lan Élingan* déning Simon Schama (Random House, 1995)

## Pranala njaba
* Bangsatantra lan Golongan Ètnik – Tinjoan Téorétis
Pandhedhesan

thumb|Lowah pandhedhesan pulisi ing Swiss
**Pandhedhesan** utawa **interogasi**, uga diarani **panakonan** utawa **pananyan** yaiku wawancara kang lumrahé digunakaké déning pabubuh panjejeg ukum, anggota kawadyabalan, badan telik sandi, sindikat kadurjanan tumata, lan paheman téroris kanthi tuju angantukaké pangandhan kang migunani, utamané pangandhan kang ana ubungané karo dugan kadurjanan. Pandhedhesan bisa amblebedaké manéka tèhnik, wiwit saka amangun ubungan kang apik karo jejer anganti panyiksan.

## Deleng uga 
* Pandhedhesan kikib
* Pandhedhesan Saddam Hussein
* Panyiksan
* Pandhedhesan telik sandi FM 34-52
* Panulakan tumrap pandhedhesan

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* 
*
Otaku

, papan kumpulipun *otaku* wonten Jepang]]
***Otaku*** (おたく/オタク/ヲタク) inggih punika istilah saking basa Jepang ingkang dipunanggé kanggé nyebat tiyang ingkang saèstu nekuni setunggaling hobi. Istilah puniki asring dipunanggé kanggé nyebat pangremen awrat subkultur saking Jepang, kados anime lan manga.
Sancaya-HR

**Sancaya-HR** (lair ing Bojonegoro, Jawa Timur, 1911) iku panulis tembang warga negara Indonesia. Piyambakipun sampun kathah ngasilaken karya musik, salah satunggalipun ingkang taksih keprungu ing jaman samenika inggih punika tembang *Gelora Ombak*, *Indah Tanahku*, Sapta Pesona, Bagi Arwahmu, Kumbang dan Madu.
Idola Jepang

(foto warsa 2009) inggih punika salah setunggal idola populer wanci puniki.]]
 inggih punika artis misuwur saking Jepang ingkang nyambut damel wonten pinten-pinten bidang, kados dados penyanyi, pemeran, *tarento*, utawi *seiyu*. Istilah menika ugi dipunangge kagem penembang lan juru cipta lagu yuswanipun enem ingkang ngébaki persyaratan kagem dipunsébat idola.
Benny Laos

thumb|Benny Laos (2017)
**Benny Laos**, S.H. (8 Agustus 1972 – 12 Oktober 2024) iku sawijining pengusaha lan pulitikus Indonésia sing njabat dadi Bupati Pulo Morotai periodhe 2017–2022. Dhèwèké diangkat dadi Staf Khusus Kepala Staf Kaprésidhènan ing taun 2023 nganti tilar donya ing taun 2024.

Dhèwèké tau nyalon dadi calon Wakil Gubernur Maluku Lor périodhe 2013-2018. Ing surya 12 Oktober 2024, dhèwèké tilar donya amarga speedboaté mbledhos ing Pulo Taliabu sawisé disèrvis.

## Urip awal
Benny Laos asalé saka kulawarga Tyonghowa-Indhonésia sing kéré. Dhèwèké olèh pendhidhikan ing SD Raja Kristus dan SMP Raja Kristus (1989). Dhèwèké  sinau ing SMA Cor Jesu Malang suwéné sasemester sadurungé mulih lan nyambut gawé. Ing taun 2001,  dhèwèké  pindhah menyang Kutha Manado lan ngedegaké badan usaha pelayaran lan properti ing Grup Bela. Dhèwèké ngrampungaké pawiyatan Pakèt C ing Manado. Ing taun 2009, dhèwèké sinau ing Fakultas Hukum Universitas Sam Ratulangi lan pikantuk gelar Sarjana Hukum ing taun 2016.

Wusanané bojoné Sherly Tjoanda sing maju dadi Gubernur Maluku Lor.
Wong Coco

**Wong Coco** iku minangka grup perusahaan lan uga merek produk panganan lan ombenan saka perusahaan PT Keong Nusantara Abadi sing didegake ing taun 1986 ing Lampung lan saiki perusahaan kasebut wis ngadeg suwene ana  taun. Perusahaan iki nduweni pabrik ing Natar, Lampung lan Kediri, Jawa Timur .

## Sajarah 
Wong Coco Group miwiti kiprah usahane ing taun 1986 nalika pendiri Rudy Joncer ngedegake PT Keong Nusantara Abadi ing Lampung kanthi ngasilake panganan *escargot* saka bekicot minangka bahan mentah. Kabeh produk panganan olahan kasebut diekspor menyang pasar manca.

Perusahaan iki ngedegake pabrik pangolahan *escargot* ing Pesantren, Kediri ing taun 1989 .

Perusahaan nggedhekake lini usahane kanthi ngasilake panganan lan ombenan liyane , antara liya olahan *nata de coco*, *jeli*, es bon bon, puding, olahan jagung sayur, olahan jagung manis, olahan lidah buaya, wedang jeli suket, lan ombenan sirsak .

Ing taun 2000, grup Wong Coco ngembangake bisnis industri suku cadang otomotif kanthi ngadegake PT Wong Coco Motor, sing nggarap produksi lan ngimpor suku cadang kendaraan.

Antarane taun 2003 - 2004 perusahaan mbangun pabrik pangolahan *nata de coco* lan *jeli* ing Mojoayu Plemahan, Kabupaten Kediri  .

### 2009 - saiki 
Ing taun 2009 PT Keong Nusantara Abadi ngluncurake divisi anyar "thinkWood" sing ngasilake macem-macem wadah panganan saka kayu sengon kanthi orientasi pasar utama kanggo ekspor.

Sekitar taun 2010 perusahaan nyediakake puding mangga lan puding jambu biji menyang PT Garuda Indonesia .

Saiki produk *nata de coco* saka Wong Coco lan My Jelly Wong Coco dadi pemimpin pasar ing Indonesia. 

## Produk 
## Réferènsi 
## Pranala njaba
Tohawi Romli

**Tohawi Romli** iku Ngulama lan pimpinan Pondok Pesantren Al-Istiqlaliyah Cilongok asale Banten.

## Rujukan
Merak Jawa

***Merak Jawa*** utawa ***Merak Ijo*** () iku spesies manuk saka kulawarga Phasianidae. Iku urip ing Asia Kidul-wétan, utamané ing Jawa, lan ing negara Indochina. Iki minangka spesies merak sing wernane ijo mengkilat lan duwe jambul ireng dhuwur ing sirahe sing maju. Iku luwih umum tinimbang merak umum. Merak Jawa ora dikembangake ing kurungan.
Cracidae

***Cracidae*** minangka kulawarga 50 spesies manuk neotropik saka ordo Galliformes. Padha manggon ing Amérika Kidul utamané ing Amazonia.  Dhèwèké beda karo kabeh galliformes amarga ora digali ing lemah. Dhèwèké mabur kanthi ora apik, nanging bisa mlaku kanthi gampang ing cabang-cabang wit sing dhuwur. Padha mangan serangga, tetanduran lan woh-wohan. Cracidae uga diburu kanggo daging sing enak.
Rhamphorhynchus

***Rhamphorhynchus*** iki minangka génus pterosaurus sing wis punah buntut dawa saka familia Rhamphorhynchidae. Sisa-sisané ditemokaké ing Jerman, Portegal lan Britani Agung, sing diwiwiti ing jaman 

Jurassic, kira-kira 160-145 yuta taun kepungkur. Untu disusun spedi, lan cucuk *Rhamphorhynchus* ompong lan bengkong, sing nuduhake mangan iwak. Iki minangka salah sawijining wakil pungkasan saka subordo Rhamphorhynchinae lan minangka persilangan antara Dimorphodon lan Pterodactylus. Ukuran pterosaurus tekan udakara 2 meter kalebu buntut lan swiwi.
Chungcheong Kidul

**Chungcheongnam-do** (Chungcheong Kidul) ya iku provinsi ing tengahing Koréa Kidul. Dibentuk taun 1896 saka sisih lor-wétan provinsi Chungcheong, lan minangka salah sawijining provinsi saka Koréa tekan pembagian nagara mau ing taun 1945. Kutha krajané ya iku Hongseong.

## Pembagian administratif 
Chungcheong Utara kapérang dadi 8 kutha (*si*) lan 7 kabupatèn (*gun*).
### Kota 
### Kabupatèn 
## Pranala njaba 
* Situs web resmi Pamaréntah Propinsi Chungcheong Kidul