open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Munggahan

**Munggahan** yaiku sawijining adat budaya lan religi sing dilakoni déning masyarakat ing sawetara wilayah ing Indonesia, utamané ing Jawa Kulon lan uga ing komunitas Jawa, kanggo mapag rawuhipun wulan suci Ramelan. Adat iki biasané dianakaké sawetara dina sadurunge wiwitan puasa kanthi ancas nyiapaké diri sacara spiritual, sosial, lan budaya supaya luwih siap nindakaké ibadah Ramelan. 
## Tegesing Tembung 
Munggahan asalé saka tembung unggah sing tegesé “munggah” utawa *“naik”*. Teges simbolisé yaiku munggah marang tingkat spiritual sing luwih dhuwur nalika mlebu wulan suci Ramelan. adat iki nggambaraké transisi saka urip saben dina menyang mangsa ibadah sing luwih khusyuk lan suci.

Ing masyarakat, munggahan asring dimaknani minangka wujud rasa syukur marang Gusti Allah lan minangka wayah kanggo ngresiki diri saka kesalahan sadurungé, kanthi cara silaturahmi, ngapura, lan tumindak kang asipat religius. 

Sawijining panaliten babagan budaya munggahan ing Jawa Kulon nerangaké menawa adat iki minangka warisan budaya leluhur sing tetep dilestarèkaké amarga ngemot nilai sosial lan religius kang kuwat ing masyarakat.
## Tata-cara 
Munggahan bisa awujud beda-beda ing saben daerah, nanging umume ngemot sawetara Kagiyatan utama, kayata: 
## Makna Sosial lan Religi 
Munggahan duwéni sawetara makna penting ing masyarakat, antawisipun:

* Persiapan spiritual kanggo mlebu wulan Ramelan.
* Ngiyataké silaturahmi antar kulawarga lan masyarakat.
* Nguri-uri budaya lokal sing dadi identitas masyarakat.

Kajaba iku, ing sawetara masyarakat Jawa, adat munggahan uga digandhengaké karo sajian simbolik kaya ingkung ayam sing nglambangaké rasa syukur lan penghormatan marang leluhur. 
## Jaman saiki 
Ing jaman *modern*, wujud munggahan ngalami sawetara owah-owahan. Ing wilayah kutha, adat iki kerep diwujudaké kanthi *rekreasi* kulawarga, mangan bebarengan ing warung utawa papan wisata, nanging inti maknané yaiku silaturahmi lan persiapan spiritual tetep dijaga.

Sanajan ana pengaruh *modernisasi*, munggahan isih dianggep minangka salah sawijining adat penting kanggo nyambut Ramelan lan dadi bagéyan saka werna-wernining budaya masyarakat Indonesia. 

## Deleng uga 
* Papajar
* Nyadran
* Padusan
* Nujuh Likur

## Rujukan
Megengan

**Megengan** (carakan: ꦩꦼꦒꦼꦔꦤ꧀) yaiku tata cara adat kang ditindakaké déning masarakat Jawa tumrapé ing laladan Jawa Wétan lan Jawa Tengah kanggo mapag wulan pasa. Miturut saka tutur lésan lan sapérang sumber tata cara megengan iki wus awujud saka jaman Wali Sanga. Saben kabupatèn utawa dhaérah bisa nduwèni tata cara kang béda-béda kanggo mapag wulan pasa ngetrapaké kahanan kang ana ing kana. 

Megengan kapethik saka tembung andhap "pegeng" kang tegesé ampet (tahan); ing Bausastra tembung "megengan" ateges wiwitaning wulan Pasa; mula megengan bisa diarani tata cara utawa kagiyatan kang ditindakaké ing wiwitaning wulan Pasa. Megengan kang wiwitané amung ateges ngampet hawa lan nepsu banjur owah dadi adat kang ditindakaké wong Jawa awujud manéka rupa tata upacara kanggo mapag tumekané wulan Pasa. Megengan dadi sarana para warga kanggo jaluk-jinaluk pangapura marang sapadha ing sadurungé mlebu ing wulan Pasa.

## Megengan ing Jawa Wétan 
Megengan ing laladan Jawa Wétan kayata ing Jombang, Majajkerta, Lamongan Sidaarja, Tuban, lan sakiwatengené lumrahé dilaksananaké arupa kagiyatan slametan lan andum panganan marang tangga teparo. Panganan kang khas kang diandumaké ana ing sajroné mehengan yaiku sega lawuh jangkep lan kuwih apem. Kuwih Apem dadi sarana pralambang panjalukan pangapura marang sasama. 

## Rujukan
Dhandhangan

**Dhandhangan** iku sawijining adicara sing dianakake ing Kabupaten Kudus, Jawa Tengah,  kanggo mratandhani wiwitaning wulan pasa utawa Ramadan. Mesjid Menara Kudus adate dadi papan panggonan nganakake adicara iki.

## Sajarah 
Miturut tradhisi, nama dhandhangan dijupuk saka swara bedug mesjid nalika ditabuh kanggo nandhani wiwitaning wulan pasa. Ing wiwitan, dhandhangan minangka tradhisi ngumpule para santri ing ngarep Mesjid Menara Kudus saben mapag wulan pasa karo nunggu wara-wara saka Sunan Kudus babagan kapan wiwitane wulan pasa. Sabanjure, prastawa iki uga digunakake wong-wong bakul kanggo dodolan ana ing sakiwa tengene mesjid lan saiki diarani pasar malam sing dianakake saben ngarepake wulan pasa.

Sing mrihatinake, ana sawetara panggedhe agama sing ora moderat ngarani tradhisi iki  bidaah. Ing satemene anane agama Islam ing tlatah iki ora bisa dipisahake karo  masarakat Kudus mulane tradhisi iki tetep dianakake tekan seprene. Tradhisi iki dianakake minangka tandha panuwun sokur awit wulan suci ramadan teka lan iki dadi sarananing masarakat bisa sesrawungan kanthi rukun lan dadi jejering warga.

## Rujukan
Malem Nujuh Likur

**Malem nujuh likur** yaiku salah sawijining tradhisi ing wulan ramelan wiwit tanggal pitulikur, nalika masarakat masang batok klapa wonten ing ngajeng wisma banjur diobong sawisé wayah magrib utawa tarawih. Wonten ing daérah Bengkulu, tradihisi iki uga dijenengi *nyilap lunjuk*. Tradhisi iki kasebut malem nujuh likur sebabé nalika sasi pasa, utamané wanci sepuluh dina trakir nganti riyaya, wonten malem *Lailatul qadar*, malem mulya raharja kang dienténi, dislameti, lan disukuri marang umat Islam. Nalika malem kuwi, masarakat Islam padha ngencengi ngibadah lan nyuwun dedonga marang Allah SWT supados bisa ngranggeh malem ingkang kasebut luwih becik tinimbang malem sewu sasi. Surasané ngobong batok klapa yaiku wujud padamaran kanggo nyambut malem *lailatul qadar* uga wujud rasa sukur lan kanggo nyambung bebrayan marang liyan. Pasugatan uga disiapné dhateng masarakat kaya ta bolu, kuwé kering, nyamikan, gorengan, lan sapituruté. Awit saka taun 2019, malem nujuh likur mlebu Warisan Budaya Takbenda Indonesia.

## Sujarah 
Sujarah malem nujuh likur wonten asale digawa seka leluhur wonten ing Selat Malaka, Malysia, banjur digawa dhateng Serawai, Bengkulu.https://jurnal.uibbc.ac.id/index.php/edubase/article/view/660/515

## Tata Cara 
# Uba rampe ritual Uba rampe kanggo kegiyatan ini yaiku batok klapa kang disusun mendhuwur ana ing cagak kayu, lan alat-alat kanggo ngobong batok klapa kuwi.
# Busana tradhisional Kanggo masarakat, seka bocah cilik tumrap dhiwasa nganggo busana muslim.
# Pasugatan panganan Pasugatan panganan kanggo tamu lan kulawarga yaiku lemang, kuwe basah, bolu, lontong, lan gorengan.
Bibibi

jmpl|Tradisi Bibibi ing Probolinggo
jmpl|Dhaharan
**Bibibi** utawa **petok lekoran** (pitulikuran) yaiku salah sawijining adat weh-weh ing mangsa Ramelan mligine ing kukuban Probolinggo. Adat bibibi dianakake saben malem kaping-27 ing sasi pasa kanthi tata cara ijolan dhaharan karo tangga lan sedulur kaya megengan, nanging bedane dilakoni ing sasi Pasa.  Dhaharan kang asring ditemoni bisa kawujud sega gurih, roti, utawa nyamikan sanese. Nanging uga ana ingkang wenehi awujud dhuwit kang diwenehake marang bocah-bocah. 

## Rujukan
Posonan

= Ngaji Kilatan =
jmpl|Para santri melu ngaji kilatan kitab kuning ing sawijining pesantren nalika wulan Ramadan. Kiai nerangake isi kitab kanthi metode bandongan, dene para santri nyimak lan menehi makna ing kitab.
**Ngaji kilatan** utawa posonan yaiku salah siji tradhisi pengajian kitab ing pondok pesantren sing dianakake ing wulan Ramadan kanthi metode maca lan nerangake kitab kanthi cepet supaya bisa khatam sajrone wektu sing relatif cekak. Tradhisi iki umum ditemokake ing pesantren tradisional ing Jawa lan wilayah liya ing Indonesia. Ngaji kilatan kerep uga disebut **ngaji pasaran**, **pasanan**, utawa **posonan**, amarga dianakake khusus ing wulan pasa (puasa). Ing tradhisi pesantren, kegiatan iki dadi salah siji cara kanggo ngisi wulan Ramadan kanthi nambah ilmu agama lan ningkatake kualitas ibadah para santri. 

## Sejarah dan Perkembangan 
Tradhisi ngaji kilatan wis suwe dadi bagean saka budaya pendidikan ing pesantren salaf. Ing wulan Ramadan, akeh pesantren sing nambah jadwal pengajian kitab kuning kanthi sistem intensif saka esuk nganti wengi. Ing sawetara pesantren gedhe, kayata pesantren ing wilayah **Jawa Tengah** utawa **Jawa Timur**, program ngaji kilatan bisa diikuti dening ewu santri saka macem-macem daerah sing teka khusus kanggo ngalap berkah lan nambah ilmu agama sajrone wulan Ramadan. 

## Metode Pembelajaran 
Ngaji kilatan biasane nggunakake metode **bandongan**, yaiku kiai utawa ustaz maca teks kitab kuning lan nerangake maknane, dene para santri nyimak lan menehi cathetan makna ing kitab. Metode iki nggawe proses sinau bisa luwih cepet lan efektif. 

Kegiatan iki biasane dianakake ing pirang-pirang wektu sajrone dina, kayata:

* Sawisé shalat Subuh
* Sawisé shalat Dzuhur
* Sawisé shalat Asyar
* Sawisé shalat Tarawih

Ing sawetara pesantren, jadwal pengajian iki bisa lumaku meh sedina muput sajrone Ramadan.

## Referensi
Tadarus

[jmpl|Ewonan siswa [muslim padha tadarusan ing sasi Pasa ing Médan, Sumatra Lor.]]
**Tadarus** ( ) yaiku tradhisi sing ditindakaké déning umat Islam ing Indhonésia kanthi maca Kuran. Tadarus biasané ditindakaké rong wong utawa luwih, lan kerepé dilakoni sajroné sasi Pasa.

## Ringkesan 
Istilah tadarus asalé saka tembung Arab "*darasa*" (), sing kerep diartekaké minangka sinau utawa nliti. Tembung iki ing macem-macem wujud uga bisa ditemokake kaping enem ing Kuran, yaiku surat Ali Imran 3:79; al An'am 6: 105 lan 156; al A'Raaf 7:169; Maryam 19:56; al Anbiyaa' 21:85; Saba' 34:44 lan al Qalam 37:68. 

Ing tradhisi Indhonésia, utamané ing sasi Pasa, tembung "tadarus" kulina dimaknani "maca Kuran bola-bali". Ing Jawa, kegiyatan tadarus kerep diarani tadarusan.

## Paleksanan 
Tadarus intine padha karo nalika wong arep ngaji utawa maca Kuran dhéwé. Tradhisi tadarus sing umum ing Indhonésia yaiku nalika wong-wong padha nglumpuk ing masjid utawa musala kanggo maca Kuran kanthi gentian utawa bebarengan. Tadarus bisa ditindakaké kapan waé, sanajan umumé masjid ing Indhonésia nglakokaké kegiyatan tadarus ing wayah wengi sawise trawèh.
Barkas:Tadarus_di_mesjid.jpg|pra=Berkas:Tadarus_di_mesjid.jpg|al=Kegiatan tadarus di Masjid Istiqlal, Jakarta pada siang hari| Kegiyatan tadarus ing Masjid Istiqlal, Jakartah nalika awan
Barkas:Tadarus_Al_Qur'an.jpg|pra=Berkas:Tadarus_Al_Qur'an.jpg|al=Ilustrasi tadarus pada lingkup keluarga| Ilustrasi tadarus ing kulawarga

## Rujukan
Slametan Tedak Siti

Menawi bayi sampun umur 7 lapan utawi 1 lapan utawi 1 wetonan  (meniko dinten pasaran 1 lapan, sami jangkep 35 dinten temtu dawah dinten lairipun.
Wilujenganipun tedak siti nganggem Sego Janganan. Bayi katetah supados ngidak idak lempengan jadah warni 7 inggih puniko abang, putih, ireng, biru, kuning, ijo, jambon lan wungu; ingkang kajener kearah ondo tebu wulung. Salajengin lare katetak menek ondo tebu, lajeng kalenggajaken hing puncak. Sakbibaripun lajeng kurungan jago dipun kurungake lare ingkang linggih kacepakan bokor isi pari lan kapas, arto logam lan beras kuning, kajengipun dolanan piyambak. Pundi ingkang dipun pilih lare dipun singgahaken.
Kuringan jago kolowau kasebaran uwos kuning, sekar, arto logam sawarning arto logam sapuniko kajengipun dipun rayah poro lare lare. 
Sabibaripun kakuring, lare lajeng kabeto dateng dalem lan kakepung poro tamu sepuh salajeng dipun cepaki tampah isi perhiasan, arto logam warna warni. Enggal sabibarpun bopo biyung kaliyan simbahioun enggal handolani mawi muni "kur-jur" supados lare purun mendet punopo punopo saking tampah wau kaseksenan poro sepuh.
Sasampunipun lare kasiran mawi toya setaman ngantos telas toyaniopun.
Kevin McNally

**Kevin Robert McNally** (lair 27 April 1956) iku aktor lan pangripta Inggris. Dhèwèké miwiti karièré ing adhaptasi BBC TV *I, Claudius* (1976), nanging uga kawentar olèhé maragakaké Joshamee Gibbs ing waralaba *Pirates of the Caribbean*. Dhèwèké uga main ing *Downton Abbey*.
Plabuhan Tasikagung

**Plabuhan Tasikagung** (resminé Plabuhan Perikanan Pantai Tasikagung) iku sawijining plabuhan perikanan kang mapan ana ing Desa Tasikagung, Kecamatan Rembang, Kabupaten Rembang, Provinsi Jawa Tengah. Plabuhan iki dadi pusat pendaratan lan pelelangan iwak tumrap para nelayan ing pesisir lor Jawa, mliginé ing wewengkon Rembang lan sakubengé.

## Fungsi lan Peran
Minangka pusat kegiatan perikanan, plabuhan iki nyedhiyakaké fasilitas sandhar lan labuh kapal nelayan, papan bongkar muat asil tangkapan, papan pelelangan iwak (TPI), sarta fasilitas panyimpenan adhem *(cold storage)*. Miturut panaliten saka Institut Pertanian Bogor (IPB), anané plabuhan iki maringi pangaribawa ékonomi kang wigati tumrap masyarakat nelayan lan ningkataké pendapatan lokal.

## Aktivitas lan Tantangan
Ing taun 2018, plabuhan iki tau ngalami panyusutan aktivitas amarga kawicaksanan larangan alat tangkap cantrang sing ndadèkaké akèh nelayan ora melaut. Saliyané iku, gelombang pasang uga tau nyebabaké karusakan kapal-kapal kang sandhar ing dermaga Tasikagung.

## Papan
Plabuhan Tasikagung dumunung ing pesisir Segara Jawa lan kalebu jalur strategis Pantura (Pantai Utara) Jawa kang wigati tumrap distribusi hasil laut lan aktivitas perdagangan.
## Réferènsi
Jonathan Coy

**Jonathan Coy** (lair 24 April 1953)  iku aktor Inggris. Dhèwèké kerepé main kanggo télévisi wiwit taun 1975.
## Filmografi 
### Film
## Réferènsi
Neil Bell

**Neil Bell** (lair 4 Fébruari 1970) iku aktor Inggris.

Ing taun 2021, Neil Bell maragakaké Sardaukar Bashar ing film besutané Denis Villeneuve *Dune Part One*. He also played the "Time Grappler" (the bell-ringer) in *Andor* - a prominent role with no speaking lines. Following this, Bell played the role of Max in the 2023 British independent film *Wait for Me*.

Ing taun 2024 he featured in the Fat Dog (band) video for their single "All the Same" and regularly performs poetry and songs at the beginning of the band's performances.

## Réferènsi
## Pranala njaba
*
Andrey Batt

**Andrey Batt** (lair ing Tallinn, 5 Agustus 1985 kanthi jeneng **Andrey Sergeevich Batychko**, Rusia : Андре́й Серге́евич Ба́тычко) yaiku aktor, sutradara, rapper, penulis lagu, komposer, lan produser saka Rusia. Andrey miwiti kariré minangka sutradara nalika umuré mung pitulas taun, kanthi film olahraga independen **Remix Tape** (2002). Ing taun 2009, Batt miwiti kariré minangka aktor, tampil ing iklan lan acara televisi. Ing taun 2016, dhèwèké tampil ing acara halftime ing salah siji turnamen olahraga paling prestisius ing Éropah, EuroLeague.

## Réferènsi
Republik Mahabad

, iku  negara berumur pendek Kurdish self-governing unrecognized state in present-day Iran, from 22 January to 15 December 1946.

## Referensi
Michael Culkin

**Michael Culkin** (lair 2 Juli 1954) yaiku aktor téater, film, lan télévisi Inggris sing misuwur amarga maragakaké Judge Buller ing drama BBC Garrow's Law. Dhèwèké uga main minangka Rab Butler ing rong mangsa pisanan *The Crown*, ing *The Iron Lady* karo Meryl Streep, karo Johnny Depp ing *Mortdecai* lan karo Hugh Grant ing *A Very English Scandal* maragakaké pulitikus Konservatif Reginald Maudling. Dhèwèké uga main ing rong mangsa *Poldark* minangka Horace Treneglos. Dhèwèké nduwèni akèh paraga ing BBC lan ITV Television saha uga nyambut gawé ing National Theatre lan ing West End ing ngendi dhèwèké mbintangi karo Maggie Smith ing *The Lady in the Van* karya Alan Bennett. Dhèwèké durung omah-omah lan manggon ing Thaxted, Essex, London lan Norfolk karo sawetara asu lan llama. Dhèwèké anggota British Academy of Film and Television Arts.

## Réferènsi
Charles Peter Keep Edwards

**Charles Peter Keep Edwards** (lair 1 Oktober 1969) iku aktor Inggris sing kariré ing teater, TV, lan film. Paragané kalebu Michael Gregson ing *Downton Abbey* (2012–2013), Alexander McDonald ing *The Terror* (2018), Sir Martin Charteris ing *The Crown* (2019–2020), lan Celebrimbor ing *The Lord of the Rings: The Rings of Power* (2022–2024).

## Pranala njaba 
* 
* 
* Charles Edwards' London
Republik Cina (1912–1949)

**Republic Cina** (**ROC**) iku nagara diantara 1912 lan 1949. Iku sékarang the People's Republic of China lan Republic Cina utawa Taiwan. Iku didirikan ing Januari 1912 sétélah Révolusi Xinhai. 

## Notes
Shirley MacLaine

**Shirley MacLaine** (lair minangka **Shirley MacLean Beaty**; April 24, 1934) iku sawijiné aktris lan pangripta Amérika Sarékat. Karièré lawasé luwih saka 70 taun lan mula kuwi awaké wis nampa akèh pamemulé, kalebu Academy Award, Emmy Award siji, rong BAFTA Awards, enem Golden Globe Awards, rong Volpi Cups, lan rong Silver Bears. Shirley MacLaine iku uga bintang pungkasan sing isih ana saka Jaman Emas Hollywood.

## Réferènsi
Clare Higgins

**Clare Frances Elizabeth Higgins** (lair 10 Novèmber 1955) iku aktris Inggris. Dhèwèké wis menang kaping telu Penghargaan Olivier kanggo Aktris Terbaik; kanggo Olivier Award for Best Actress; kanggo *Sweet Bird of Youth* (1995), *Vincent in Brixton* (2003), lan *Hecuba* (2005). She made her Broadway debut in 2003 in *Vincent in Brixton*, receiving a Tony Award nomination for Best Actress in a Play. 

Higgins ditepungi déning para pamirsa film kanggo paragané minangka Julia Cotton ing film horor *Hellraiser* (1987) lan sekuel pisané, *Hellbound: Hellraiser II* (1988). Dhèwèké uga mbintangi minangka Miss Cackle ing seri televisi fantasi CBBC *The Worst Witch* (2017-2020), adhedhasar sérial buku bocah sing judhulé padha.

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
*
Nicky Henson

**Nicholas Victor Leslie Henson** (12 Mèi 1945 – 15 Dhèsèmber 2019) iku aktor Britani.

## Réferènsi
Ged Simmons

**Ged Simmons** (lair 1960) sing tau maragakaké DI Alex Cullen ing *The Bill* saka taun 2000 nganti 2002. Dhèwèké uga tau main ing *Coronation Street*, *EastEnders*, *Bodyguards*, *Touching Evil*, *Holby City*, *Dream Team*, ''The Rotters' Club*, *Doctors*, *Spooks*, lan *Downton Abbey*.

Ing taun 2017, Simmons mèlu main ing Harry Potter and the Cursed Child.

Dhèwèké uga kerep mangripta naskah sandiwara lan télévisi. Buku romané sing kapisan *The Gravedigger's Story'', kababar déning impbooks ing sasi April 2004.

## Réferènsi
## Pranala njaba
*
Lampu Colok Bengkalis

**Lampu Colok Bengkalis** yaiku tradhisi budaya ing Ramelan sing ana ing masarakat Melayu Riau, mligine ing Kabupaten Bengkalis, Propinsi Riau. Tradhisi iki biasane dianakake kanthi turun-tumurun nalika dina kaping 27 Ramelan, sesarengan wektu zakat pitrah.  Wujude tradhisi iki yaiku lampu dihias kreatif nganggo macem-macem model, kayata miniatur masjid utawa kaligrafi. Pamarentah Kabupaten Bengkalis nganakake adat Lampu Colok Bengkalis saben taun lan dipeloni saben dusun. Supaya masarakat bungah, pamarentah nawakke hadiah sisan nglestarikake kabudayan. 

### Jaman Saiki 
Ora pati owah tapi ngrembaka, lampu iki dadi bagian penting ing tradhisi ing Ramelan. Nalika wengi takbiran, bocah tetep nggowo lampu iki ing petenge wengi. Kadang lampune digowo kanggo pawai ngubengi kampung. Lampu sing padha dipasang ing ngarep omah kanggo nyambut wengi Lailatul Qadar nganti wektune dienggo ing wengi kaping 27 Ramelan. Wiwit pertengahan Ramelan, lare enom nyiapake kabutuhan kanggo nggawe lampu, kaya kayu, kawat, lan kaleng. Lare enom duwe nggawe negor wit, dene wong tuwa melu nyengkuyung lan iuran. 

## Rujukan
Turi-Turi Putih

jmpl|Tembang Turi-Turi Putih.
**Turi-Turi Putih** (Carakan: ꦠꦸꦫꦶꦠꦸꦫꦶꦥꦸꦠꦶꦃ꧇; basa Indhonésia: *Turi-Turi Putih*) yaiku salah sawijining wit turi kang warnane putih kang dadi pralambang utawa simbol mangku karep kasaenan lan kabijakan. Turi-turi Putih uga dadi tembang kang wus kondang ana ing tanah jawa lagu utawa lirik Turi-turi Putih ngandakake babagan spiritual kanggo nuntun wong sing luwih bener lan pener. makna lagon Turi-turi Putih yaiku pentinge nggoleki ilmu spiritual, kabijaksanaan lan kasaenan kanggo diri pribadi lan tetep mlaku marang dalan dalan kang apik kanggo njalani urip ning alam donya. lan iki ana cakepan tembang Turi-turi Putih :

Turi Putih, Turi Putih

Ditandur ning kebon agung

Ono cleret tibo nyemplung, mbok iro kembange opo

Mbok iro kembange opo, mbok iro kembange opo

Sholatullah Salamullah Ala Toha Rasulillah

Sholatullah Salamullah Ala Yasin Habibillah

Ala Yasin Habibillah Ala Yasin habibillah

Etan kali, kulon kali

Etan kali, kulon kali

Tengah-tengah tanduran pari

Saiki ngaesok yo ngaji, ayo manut poro kiyai

etan kali, kulon kali

etan kali, kulon kali

Tengah-tengah tanduran pari

Saiki ngaji sesok yo ngaji, ayo manut poro kiyai

Ayo manut poro kiyai, ayo manut poro kiyai

Sholatullah Salamullah Ala Toha Rasulillah

Sholatullah Salamullah Ala Yasin Habibillah

Ala Yasin Habibillah Ala Yasin habibillah

## Rujukan
Javin

**Inovasi Media Pasinaon Basa Jawa liwat "JAVIN"** https://www.kompasiana.com/ghefiraputri/69a6387bed641521f374cf12/media-pembelajaran-jav-in-java-intelligent

Wonten ing jaman modern punika, pasinaon basa Jawa asring dipunanggep angel dening para siswa amarga kurange media ingkang saged narik kawigaten. Kangge nanggulangi perkawis kasebut, tidak akan setunggaling media inovasi pasinaon ingkang dipunwastani **"JAV-IN" (Java Intelligent)** . Media punika dipunrancang mligi kangge nggampangake para siswa nyinaoni basa Jawa kanthi cara ingkang luwih interaktif dan nyenengake. Kanthi nggabungake unsur teknologi dan kabudayan, JAV-IN dados solusi kreatif supados basa daerah mboten kasingkir dening pangrembakaning jaman digital.Media JAV-IN punika mboten namung nampilake materi ngenani paramasastra utawa kosakata basa Jawa kémawon, nanging ugi dipunjangkepi kaliyan fitur-fitur cerdas ingkang saged ngrangsang kreatifitas siswa. Liwat media punika, materi pasinaon kados aksara Jawa, unggah-ungguh basa, ngantos sastra Jawa saged dipunakses kanthi gampil. Kanthi visual ingkang narik kawigaten lan metode "sinau sinambi dolanan", para siswa saged luwih cepet mahami materi tanpa ngrasakake bosen utawa kangelan kados nalika nggunakake buku teks konvensional.https://www.kompasiana.com/ghefiraputri/69a6387bed641521f374cf12/media-pembelajaran-jav-in-java-intelligent

Anane JAV-IN ugi mujudake upaya nyata kangge nguri-uri kabudayan Jawa di lingkungan sekolah. Kanthi menggunakan pendekatan teknologi *cerdas* , media punika bijak nyelarasake materi kaliyan kabutuhan siswa di jaman saiki. Pangajabe, kanthi nggunakake JAV-IN, para generasi mudha saged luwih tresna marang basane dhewe lan mboten rumaos isin nggunakake basa Jawa ing saben dinane. Inovasi punika sanget dipunbetahaken supados warisan luhur bangsa tetep lestari lan saged adaptasi kaliyan owah-owahan jaman ingkang sarwa digital.**Link Akses Informasi Salajengipun:** Kangge maos rincian lan ulasan jangkep ngenani media pasinaon punika, panjenengan saged klik tautan ing ngisor iki:  https://www.kompasiana.com/ghefiraputri/69a6387bed641521f374cf12/media-pembelajaran-jav-in-java-intelligent
Ladrang Wilujeng

**Ladrang Wilujeng** (Carakan: ꦭꦢꦿꦁ​​ꦮꦶꦭꦸꦗꦼꦁ​; basa Indhonésia: *Ladrang Wilujeng*) utawa uga dikenal minangka Ladrang Slamet, minangka salah sawijining gending sing paling populer ing masyarakat Jawa. Lagu iki nduweni makna sing ana ing sakjroning uripe manungsa.Secara harfiah, " *wilujeng* " tegese "aman" utawa "bahagia" ing basa Jawa, mula Ladrang Wilujeng bisa ditegesi minangka karya sing nggawa pujian lan pandonga kanggo rasa seneng lan berkah. makna Ladrang Wilujeng ora ana ing cakepan gerongan utawa sindhenan ing gendhing kasebut, nanging luwih ana ing jeneng gendhing kasebut dhewe.

Amarga ing pagelaran kasebut, ora ana cakepan gerongan utawa sindhenan sing nuduhake makna slametan utawa rasa seneng kaya makna jeneng gendhing Ladrang Wilujeng. Dadi makna Ladrang Wilujeng minangka pujian dumunung ing jeneng gendhing lan cathetan sing ditabuh dening gamelan. Ladrang Wilujeng biyasane disuguhake kanggo *uyon-uyon* utawa sesaji nggunakake gendhing Jawa kanggo acara.Biasane Ladrang Wilujeng dimainake sadurunge acara diwiwiti utawa nalika pambukaan acara.

Ladrang Wilujeng saged dipunpanggihaken nalika pambuka upacara penganten/pernikahan. Sajrone upacara Panggih, penganten kakung mlaku nemoni penganten putri, utawa nalika pidato sambutan ing sawijining acara. Kajawi *uyon-uyon* , Ladrang Wilujeng asring dipunginakaken minangka bahan ajar/bahan pamulangan gamelan ing maneka sekolah. Amarga popularitase, gending iki dadi sarana kanggo nglestarikake gamelan Jawa kanggo bocah-bocah sekolah. Saliyané iku, gending iki uga bisa dadi sarana kanggo katrampilan lan kreativitas guru lan siswa sajrone ngripta karya liwat musik karawitan.

Sejatine, Ladrang Wilujeng dudu mung karya musik. Ladrang Wilujeng uga dikenal minangka media sing nyambungake wong karo nilai-nilai budaya lan spiritual ing urip saben dinane.

## Rujukan
Manyar Sèwu Banyumasan

jmpl|Tembang Manyar Sèwu Banyumasan.
**Manyar Sèwu Banyumasan** (Carakan: ꦩꦚꦂꦱꦺꦮꦸꦧꦚꦸꦩꦱ꧀ꦱꦤ꧀; basa Indhonésia: *Manyar Sewu Banyumasan*) yaiku tembang ing pentas ebeg Banyumasan biasane diiringi utawa ditabuhi nganggo gamelan nggunakake gendhing Banyumasan kang khas. 

Ana manekawarna lagu utawa gendhing kang biasane ditembangke sinden kalebu antarane Manyar Sewu. Manyar yaiku jeneng paksi lan sewu kang duweni teges 1.000. Dadi Manyar sewu yaiku Manyar sing jumlahe sewu. Gendhing ebeg iki syarate  parikan (pantun), wangsalan lan sak piturute. Biasane gendhing-gendhing iki diramekake karo gerongan utawa backing vokal kang biasane langsung diramekake karo waranggana utawa penabuh gamelan.

## Cakepan 
Sari jamu godhonge meniran 

Suwe ra ketemu dadi pikiran

Mburu lagu lagune semirat

Manyar sewu mbanyumasan 

Sari jamu, godhonge meniran

Suwe ra ketemu dadi pikiran

Mburu lagu, lagune semirat

Manyar sewu mbanyumasan

Duwa lolo lowing

Duwa lolo lowing

Duwa lolo luwing

Duwa lolo luwing

ari jamu, godhonge meniran

Suwe ra ketemu dadi pikiran

Mburu lagu, lagune semirat

Manyar sewu mbanyumasan

Duwa lolo lowing

Duwa lolo luwing

Duwa lolo luwing

Duwa lolo luwing 

Sari jamu, godhonge meniran

Suwe ra ketemu dadi pikiran

Mburu lagu, lagune semirat

Manyar sewu mbanyumasan

## Rujukan
Sotya

jmpl|Tembang Sotya.
**Sotya** (Carakan: ꦱꦺꦴꦠꦾ; basa Indhonésia: *Sotya*) menika saking jawa tengah nyeritakake tentang curhan hati lan pujian manungsa menyang pasangane sing ninggal lunga. kang sing nyiptakake lagu Sotya yaiku Dru Wendra Wedhatama.

## Lirik 
Iki tulising kidungku Kanggo siro hapsarining kalbu

Eseme kang manis maduDasar ayu parasmu kang tanpo layu

Kangmas sesotyaning ati

Yo mung ndiko kang sawijiLangit bumi kang hanyekseni

Nalikane ngucap janji ono lathi

Reff:

Yo mung siji sesotyaku

Memanikku mung nimas wong ayu

Panyuwunku mugo kangmas

Ora lali marang janji setiamu

Nanging kabeh kuwi muspro

Eling kalamun pupusing tresno

Wes tak cubo nglalekke sliramu

Nanging tak lali lali tan biso lali

## Rujukan
Ladrang Raja Manggala

**Ladrang Raja Manggala** (Carakan: ꦭꦢꦿꦁ​​ꦫꦗ​ꦩꦁ​ꦒꦭ; basa Indhonésia: *Ladrang Raja Manggala*) yaiku salah sawijining ladrang Jawa kang asal saka Karaton Kasultanan Ngayogyakarta. Gendhing iki adate kanggo ngiringi Sri Sultan nalikane miyos.

## Sajarah 
Tembung 'Raja Manggala' iku asale saka rong tembung yaiku '*raja*' lan '*manggala*'. *Raja* iku tegese panguwasa, lan 'manggala' ateges pangarsa utawa wong kang mimpin.

## Kapustakan
Ricik-Ricik Banyumasan

**Ricik-Ricik Banyumasan** (Carakan: 	ꦫꦶꦕꦶꦏ꧀ꦫꦶꦕꦶꦏ꧀ꦧꦚꦸꦩꦱ꧀ꦱꦤ꧀; basa Indhonésia: *Ricik-Ricik Banyumasan*) yaiku salah siji kesenian rakyat kang misuwur yaiku ebeg utawa jaran kepang versi Banyumasan. Ing pagelaran Ebeg ora mung tari-tariane sing terkenal tapi ya musik lan pangiringane. Salah siji tembang kang dinggo yaiku Ricik- Ricik Banyumasan. 

## Kesenian Ebeg 
Ebeg minangka kesenian tradhisional sing wis dadi bagéan saka budaya masyarakat Banyumas lan daerah sakupenge, kayata Cilacap, Purbalingga, lan Banjarnegara. Pagelaran iki biasane dianakake ing acara hiburan rakyat, selametan desa, utawa acara budaya liyane. Para penari nari nganggo kuda kepang lan diiringi gamelan utawa alat musik tradhisional. Iringan musik lan tembang nduweni peran penting amarga nggawe suasana pagelaran dadi luwih meriah lan narik kawigaten para penonton. 

## Lirik 
Tembang **Ricik-Ricik Banyumasan** nggunakake basa Jawa dialek Banyumasan utawa basa “ngapak”. Liriké sederhana lan nggambarake urip masyarakat desa kanthi cara sing santai lan kadang lucu. Ing tembang iki uga ana **wangsalan**, yaiku ukara kiasan sing nduweni makna tartamtu.

Lirik Ricik-Ricik Banyumasan:

Ricik-ricik banyu udan

Tiba neng godhong talas

Neng endi bocah bagus

Arep lunga nggawa beras

Ricik-ricik banyu udan

Tiba neng godhong keladi

Yen dadi wong lanang

Aja seneng gawe lara ati

Ana manuk mangan salak

Mangané neng pinggir kali

Yen kowe wis gedhe

Golek bojo sing becik budi

## Makna 
Sanadyan tembang iki katon sederhana, ana pesan moral sing bisa dijupuk. Lirik-liriké nggambarake kahanan alam lan urip masyarakat desa, uga menehi nasihat supaya wong bisa milih pasangan sing becik lan nduweni budi pekerti apik.Tembang iki uga nuduhake keakraban lan kesederhanaan masyarakat Banyumas. Mula saka iku, Ricik-Ricik Banyumasan ora mung dadi lagu hiburan ing pagelaran ebeg, nanging uga dadi bagean saka warisan budaya daerah.

## Kapustakan
Aegukga (1945-1948)

**Aegukga** iku lagu kabangsan Korea Kidul.jmpl|Instrumental
jmpl|Vokal

## Lirik 
## Deleng uga 
* Auld Lang Syne
* Aegukga
MyAnna Buring

**My Margaretha Anna Buring Rantapää ** (lair 22 September 1979), ditepungi kanthi profésional minangka **MyAnna Buring** (), iku aktris Britani turunan Swèdhen. Film-filmé kalebu *The Descent* (2005), *Kill List* (2011),  lan *The Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 1* (2011) lan  *Part 2* (2012). Ing télévisi, she is known for her roles in the BBC series *Ripper Street* (2012–2016) and the Netflix series *The Witcher* (2019–2023).

## Réferènsi
## Pranala njaba
*
Douglas Reith

**Douglas Reith** iku aktor lan guru Britani. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Lord Merton ing sérial télevisi *Downton Abbey* (2010–2015), lan telung dilm sambungané.
Jaranan (tembang)

jmpl|Tembang Jaranan.
**Jaranan** (Carakan: ꦗꦫꦤ꧀ꦤꦤ꧀; basa Indhonésia: *Jaranan*) yaiku tembang Jawa sing diciptakaken dening Ki Hadi Sutikno Saka Klaten, Jawa Tengah. Tembang Iki ngajari nilai nilai sopan santun, ngajeni wong tuwa Utawa pemimpin (Ndara Bei), lan kekakancan. Lagu iki nggambarake kahanan dolanan jaran kepang Lan duweni pesan luhur babagan kerjasama.

## Lirik 
Jaranan Jaranan, Jarane Jaran Teji

Sing numpak ndara Bei, Sing ngiring para abdi

Jek jek nong, jek jek Gung, prok prok turut lurung

Gedebug kerincing gedebuk krincing, Prok Prok Gedhebuk Jedher

Gedebug kerincing gedebuk krincing, Prok Prok Gedhebuk Jedher

## Rujukan
Andrew Alexander (aktor)

**Andrew Alexander** iku aktor lan penyanyi Inggris, dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Sir John Bullock ing *Downton Abbey*.

Ing taun 2018, dhèwèké didadèkaké anggota *Associate* saka Royal Academy of Music kanggo kontribusi wigatiné in indhustri kagunan.
Assuro Maca

***Assuro maca*** (lontara: ᨕᨔᨘᨑᨚ ᨆᨌ, har: "njaluk kanggo maca") yaiku salah sawiji upacara adat masarakat Bugis-Makassar kanggo mapagi sasi Ramelan. Upacara iki katindhakake kanthi nyuwun sawijine tiyang sing nduweni elmu agama kanggo ''ma'baca* (macakake) dunga kawilujengan, puji syukur, lan dunga kanggo kaluwarga sing wis seda. Upacara iki dianakake nalika pitung dina nganti sedina sakdurunge mlebu sasi Ramelan.

## Asal-usul lan Makna 
*Assuro maca'' kajupuk seka Basa Makassar, assuro ateges 'panjalukan' utawa 'panuwunan' dan *maca* ateges maca. Miturut Chairul Munzir (2013) assuro maca bisa ateges upayane tiyang kanggo njaluk tulung marang wong liya kanggo macakake dunga kawilujengan uga sukur sarta dunga kanggo sing wis seda.

## Rujukan
Damar Malam

**Tradhisi Damar Malam** yaiku tradhisi budaya masyarakat Kabupaten Fakfak, Papua Barat, sing dianakake nalika wulan Ramadan. Tradhisi iki biasane dilaksanakake ing wengi-wengi ganjil ing sepertiga pungkasan Ramadan kanthi cara nyalakake pelita utawa damar ing halaman omah, masjid, lan papan umum liyane.

Tradhisi iki dadi salah siji wujud perayaan spiritual masyarakat Muslim Fakfak kanggo nyambut wengi-wengi istimewa ing Ramadan, uga minangka simbol padhang utawa hidayah ing ajaran Islam.

## Sajarah 
Miturut tradhisi lisan masyarakat Fakfak, Tradhisi Damar Malam digandhengake karo panyebaran ajaran Islam ing wilayah kasebut. Ing sawetara crita lokal, tradhisi iki uga digandhengake karo pengaruh dakwah tokoh Islam saka Jawa, utamane ajaran sing kerep dihubungake karo Sunan Giri.

Cahya damar utawa pelita dianggep minangka lambang pituduh lan hidayah ing agama Islam. Amarga iku, masyarakat Fakfak nguri-uri tradhisi iki minangka pangeling marang sejarah panyebaran Islam lan uga minangka simbol spiritualitas ing wulan suci Ramadan.

## Wektu pelaksanaan 
Tradhisi Damar Malam biasane dianakake ing wengi-wengi ganjil ing sepertiga pungkasan wulan Ramadan, kayata tanggal 21, 23, 25, 27, lan 29 Ramadan. Wengi-wengi iki dipercaya nduweni makna penting amarga ana hubungane karo Lailatul Qadar ing tradhisi Islam.

Ing wektu iki masyarakat padha nyiapake damar utawa pelita kanggo disulut nalika wengi.

## Prosesi tradhisi 
Pelaksanaan tradhisi iki umume kalebu sawetara kegiatan, yaiku:

* Warga nyiapake pelita utawa damar ing omah utawa lingkungan desa.
* Pelita dinyalakake nalika wengi kanggo madhangi lingkungan.
* Warga desa padha nglumpuk kanggo shalat lan doa bebarengan.
* Ana uga kegiatan kumpul keluarga lan warga minangka wujud silaturahmi.

Nalika pelita wis nyala, saben sudhut desa katon padhang amarga cahya damar sing sumunar.

## Makna tradhisi 
Tradhisi Damar Malam nduweni sawetara makna kanggo masyarakat Fakfak, antarane:

* Lambang padhang utawa hidayah ing ajaran Islam.
* Wujud rasa syukur amarga bisa nglakoni ibadah ing wulan Ramadan.
* Sarana nguatake hubungan sosial lan silaturahmi antar warga.
* Cara kanggo nguri-uri warisan budaya lan tradhisi lokal.

## Peran masyarakat 
Pelaksanaan tradhisi iki nglibatake kabeh lapisan masyarakat, wiwit saka bocah-bocah nganti wong tuwa. Tokoh agama lan tokoh masyarakat uga nduweni peran penting kanggo njaga lan nerusake tradhisi iki supaya tetep lestari.

Tradhisi iki biasane dianakake ing halaman omah, lingkungan desa, utawa sekitar masjid, saengga saben desa katon meriah amarga cahya pelita sing padhang ing wengi Ramadan.

## Delengen uga 
* Ramadan
* Lailatul Qadar
* Kabupaten Fakfak
* Budaya Papua Barat

## Cathetan suku
Jav in

**Jav In**

Mahasiswa Saking Program Studi Pendidikan Bahasa dan Sastra Daerah **Universitas Widya Dharma (Unwidha) Klaten** , ngripta setunggaling media pasinaon disruptif kanthi aran **Jav in (Java Intelligent)** . Media punika dipunrancang mligi kangge nggampangake para siswa SMA nyinaoni materi Pethikan Novel Jawa kanthi nggabungake teknologi **Kecerdasan Buatan (AI) saking Google Gemini** minangka pusat sistemipun. Jav in nggadhahi 10 fitur unggulan, kados fitur **Konversi Materi** ingkang saged ngowahi teks statistik dados wolung jinis aktivitas interaktif (kados *Flash Card* lan *Game Matching* ), sarta fitur **Tutor AI** (kolaborasi kaliyan ElevenLabs) ingkang saged nglatih nalar kritis utawi **HOTS** ( *Higher Order Thinking Skills* ) lumantar dhiskusi audio lan teks kanthi personal.https://pangandaran.pikiran-rakyat.com/entertainment/pr-105037067/makna-dari-lirik-lagu-wuyung-karya-ismanto-yang-dinyanyikan-oleh-ryan-rcx?page=2

Sasanèsipun kagem pasinaon, Jav in ugi mujudaken ekosistem administrasi digital ingkang modern kanthi integrasi Google Drive, Google Keep, dan Google Form supados manajemen kelas saged lumaku kanthi *paperless* (tanpa kertas). Efektivitas media punika sampun kabukten nyata liwat Penelitian Tindakan Kelas (PTK) di **SMA Negeri 3 Klaten** , di pundhi asil pasinaon siswa kelas XI H mindhak sanget. Menawi sadurungipun kathah siswa ingkang boten saged nggayuh Kriteria Ketuntasan Minimal (KKM), sasampunipun ngginakaken Jav in ing rong siklus, **sedaya siswa (100%)** kasil nggayuh ketuntasan belajar lan nglampahi standar nilai ingkang sampun dipun-temtokaken.https://pangandaran.pikiran-rakyat.com/entertainment/pr-105037067/makna-dari-lirik-lagu-wuyung-karya-ismanto-yang-dinyanyikan-oleh-ryan-rcx?page=2

Sasanèsipun kagem pasinaon, Jav in ugi mujudaken ekosistem administrasi digital ingkang modern kanthi integrasi Google Drive, Google Keep, dan Google Form supados manajemen kelas saged lumaku kanthi *paperless* . Inovasi punika kabukten nyata saged nggayuh **ketuntasan belajar 100%** wonten di SMA Negeri 3 Klaten, ingkang negasake menawi basa lan sastra Jawa saged dados subjek ingkang menarik lan kompetitif mawi sentuhan teknologi ingkang trep. Sakmenika, para guru lan siswa saged ngakses media Jav in kanthi tinarbuka liwat tautan resmi:''''''.
Azərbaycan Milli Hökumətinin himni

**Lagu Kabangsan Pamrentah Rakyat Azerbaijan** iku lagu kabangsaan Pamrentah Rakyat Azerbaijan 
## Lirik 
## Terjemahan Persia 
## Inggris 
 O my homeland, Azerbaijan,
 The symbol of eternal fire.
 A brilliant past you have,
 You are the cradle of heroes.

 You are the light of the Old  East;
 You art the banner of freedom.
 Memories throughout history,
 You have noble triumph.

 Chorus:
 You are a mother to us, homeland,
 You are our very blessing.
 You are our mentality,
 Long live Azerbaijan!

 Azerbaijan, Azerbaijan,
 You are the cradle of noble lions.
 You have erected a new life,
 Grandeur was given to our people.

 You have led beautiful days,
 Sattar Khan led the way.
 May our country be paradise,
 May the enemy flood with blood.

 Chorus
## Referensi
Gary Carr (aktor)

**Gary Carr** (lair 11 Dhésèmber 1986) iku aktor, juru tayub, penyanyi, lan musikus Inggris, karyané kawentar ing TV lan panggung sandiwara. Dhèwèké maragakaké watek pokok ing sérial BBC *Death in Paradise* (2011–2014) lan sérial Amérika Sarékat *The Deuce* (2017–2018). Dhèwèké uga kawentar olèhé maragakaké penyanyi jazz Amérika Sarékat jazz ajeneng Jack Ross ing sérial ITV (TV network)|ITV]]  *Downton Abbey* (2014).

## Réferènsi
Joanna David

**Joanna David** (lair kanthi jeneng Joanna Elizabeth Hacking; 17 Januari 1947) iku sawijining aktris Inggris kang kondhang amarga pakaryanè ing jagad tèlèvisi. David lair ing Lancaster, Inggris, lan dadi matriark saka dinasti gènèrasi aktor. Dhèwèké sekolah akting ana ing Webber Douglas Academy of Dramatic Art ing London.

Sawetara paraga kang paling kawentar yaiku dadi paraga pokok Elinor Dashwood ing serial tèlèvisi BBC Sense and Sensibility (1971) lan dadi Sonya ing War and Peace (1972). Dhèwèké uga main dadi paraga "the girl" ing miniseri Rebecca (1979) lan dadi Bibi Gardiner ing prodhuksi Pride and Prejudice taun 1995. Saliyané akting ing tèlèvisi, David uga aktif ing panggung sandhiwara West End lan wis main ing pirang-pirang film kaya ta *The Soul Keeper* lan *You Will Meet a Tall Dark Stranger.*
Nigel Harman

**Nigel Harman** (lair 11 Agustus 1973) kuwi aktor lan sutradara saka Inggris sing kondhang banget merga maragakaké dadi Dennis Rickman ing sinétron EastEnders. Saliyané main film lan TV, dhèwèké uga pinter nyanyi lan akting ing panggung téater West End.

## Karir ing TV lan film
Nigel dadi idola masyarakat pas main ing EastEnders wiwit taun 2003 nganti 2005. Peran Dennis Rickman kuwi dadi salah siji karakter sing paling disenengi penonton. Bubar kuwi, dhèwèké uga main ing film Blood Diamond lan dadi paraga ing sèri Casualty dadi Max Christie.

## Téater lan prèstasi
Nigel dudu mung aktor TV biasa. Dhèwèké menang penghargaan Laurence Olivier Award merga perané dadi Lord Farquaad ing drama musikal Shrek the Musical. Dhèwèké uga melu kompetisi jogèt Strictly Come Dancing ing taun 2023.

## Aktitivas liyané
Saiki, Nigel uga aktif dadi guru mèditasi lan mindfulness coach. Dhèwèké kerèp nuduhaké cara urip tenang lan ayem liwat mèdia sosial lan podcast.

## Réferènsi
Auld Lang Syne

**"Auld Lang Syne (Old Long Since)"** iku puisi karya Robert Burns, meskipun ada pula puisi serupa oleh Robert Ayton (1570-1638).

## Lirik 
|-
|By the glow of fireflies, and the moonlit snow by the window,
Days and months spent reading,

Years have even passed, through the cedar door,

This morning, we leave.

Whether staying, or leaving,

Remember each other, in the

Depths of our hearts, in a word,

Sing, "Good luck".
|-
! colspan="3" |Katakana
|-
| colspan="3" |ほたるのひかり、まどのゆき、
ふみよむつきひ、かさねつゝ、

いつしかとしも、すぎのとを、

あけてぞけさは、わかれゆく

とまるもゆくも、かぎりとて、

かたみにおもふ、ちよろづの、

こゝろのはしを、ひとことに、

さきくとばかり、うとうなり。
|}

## Kini Tiba Saatnya 
Iku Auld Lang Syne versi basa Indonesia.
Kini tiba saatnya
kita untuk berpisah
Selamat tinggal tahun yang lama
Penuh kenangan
Semoga di tahun baru
Tuhan memberkati
Kebahagiaan yang lebih
Dari tahun yang silam

## Versi netral Basa Indonesia lain 
## Media Eksternal 
* Serangkaian kata-kata dan nada musiknya dalam Digital Tradition  Diarsipkan 2005-03-15 di Wayback Machine.
* Terjemahan "Auld Lang Syne" ke dalam bahasa Inggris  Diarsipkan 2005-12-30 di Wayback Machine.
* Terjemahan kata-katanya ke dalam bahasa Inggris Diarsipkan 2009-01-23 di Wayback Machine.
* "Auld Lang Syne" dari Burns Encyclopedia 
* Auld Land Syne dalam All Music Guide
* "Auld Lang Syne" dihubungkan dengan Guy Lombardo dan perayaan Tahun Baru  Diarsipkan 2005-04-26 di Wayback Machine.
* "Auld Lang Syne yang dinyanyikan oleh Kenneth McKellar
* Hotaru no Hikari
Gunung Bazardüzü

**Gunung Bazardüzü** (, ) iku gunung ing Kaukasus Gedhé ing pawatesan antara Azerbaijan lan Rusia. Gunung iki dhuwuré ana 4.466&nbsp;m. Hal ini membuatnya menjadi gunung tertinggi di Azerbaijan. Titik ekstrem Rusia terletak tujuh kilometer di barat daya puncak gunung ini.

## Réferènsi 
## Pranala njaba
*  Gunung Bazardüzü di SummitPost.org
Daisy Lewis

**Daisy Leonora Frances Lewis** (lair 1 Januari 1985) iku sawijiné aktris, pangripta, sutradara, lan prodhuser Britani saka London. Dhèwèké uga kawentar olèhé maragakaké Sarah Bunting ing sérial *Downton Abbey*.

## Réferènsi
Andrew Scarborough

**Andrew Scarborough** (lair 30 Novèmber 1973) iku aktor Inggris, dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Tim Drewe ing *Downton Abbey*. He also co-starred as Colonel Fielding in the film ‘’The War Below’’ and as Graham Foster in the television drama series *Emmerdale*. He is also known for his roles on screen in *Hearts and Bones*, *The Bible*, *Hidden* and *Bad Girls*. He played Joseph Holhurst in the ITV miniseries 2025 Code of Silence. Scarborough is also a theatre actor, performing in many of London's major theatres, including the West End theatre, and in numerous provincial theatres in the UK. He has also toured on the European continent with the Actors Touring Company and performed at the Renaissance-Theatre Berlin in Mark Ravenhill's *Handbag*.

## Réferènsi
Peter Egan

**Peter Egan** (lair 28 Sèptèmber 1946) iku sawijiné aktor lan aktivis saka Britani Agung. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké sawetara karakter ing TV kalebu Hogarth ing *Big Breadwinner Hog* (1969), pangéran sing bakal dadi Raja George IV ing tembé ing *Prince Regent* (1979); Paul Ryman ing sinétron *Ever Decreasing Circles* (1984–89); Hugh "Shrimpie" MacClare, Marquess of Flintshire, ing *Downton Abbey* (2012–15); lan Martin Hughes ing *Unforgotten* (2015–2021).
James Sebastian Faulkner

**James Sebastian Faulkner** (lair 18 Juli 1948) iku aktor Britani. He is best known for playing Pope Sixtus IV in the television series Da Vinci's Demons (2014–2015), Randyll Tarly in the television series Game of Thrones (2016–2017), and Saint Paul in the film Paul, Apostle of Christ (2018).
Penny Downie

**Penny Downie** iku aktris Australia sing kawentar olèhé main ing panggung lan télévisi ing Britani. Saka taun 2017 nganti 2021 dhèwèké maragakaké Ellen ing sinétron TV Inggris Back. Dhèwèké maragakaké *kepala rumah tangga* wésma duta agung AS Frances Munning ing sérial *thriller* pulitik Netflix *The Diplomat*.
Emma Lowndes

**Emma Lowndes** (lair 1975) iku aktris Inggris, dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Bella Gregson ing *Cranford*, Mary Rivers ing *Jane Eyre* lan Margie Drewe ing *Downton Abbey*.
Musik pop tradhisional

**Pop tradhisional** (uga dikenal minangka **pra-rock and roll pop**) yaiku musik populer Kulon sing umume wis ana sadurunge munculé musik rock and roll lan pop ing pertengahan taun 1950-an. Lagu-lagu sing paling populer lan langgeng saka jaman musik iki dikenal minangka **standar pop** utawa **standar Amerika**. Karya-karyané para panulis lagu lan komposer iki biasané dianggep minangka bagéan saka kanon sing dikenal minangka "Great American Songbook". Sacara umum, istilah "standar" bisa diterapake kanggo lagu populer apa wae sing wis misuwur banget ing budaya arus utama lan direkam dening akeh artis.

AllMusic njlèntrèhaké pop tradhisional minangka "musik pasca-band gedhé lan pra-rock & roll pop".

## Referensi
Matthew Barber

**Matthew Barber** utawa luwih kawentar minangka **Matt Barber** (lair 26 Maret 1983) iku aktor Inggris.

## Urip awal 
Dhèwèké lair ing ing Hammersmith, London, tumuwuh ing Hampshire, dhèwèké latihan kanthi klasikal minangka penyanyi kur ing katédral Winchester sadurungé olèh béya siswa akadhemi lan musik ing Bradfield College, ing endi dhèwèké dadi *head boy*.
''
Barber read Classical Studies and Philosophy at St Cuthbert's Society, Durham, and graduated there in 2005.[1]

He trained as an actor at the Bristol Old Vic Theatre School[2] and finished in 2007.

## Réferènsi
Rade Šerbedžija

**Rade Šerbedžija** (, ; lair 27 Juli 1946) iku aktor,sutradara, lan musikus Kroasia lan Yugoslavia turunan Sèrbia. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké watek-watek sing mangaribawani ing kaloro sisih kukum, lan dhèwèké dianggep minangka salah sawijiné aktor Yugoslavia kawentar ing dasawarsa 1970-an lan 1980-an.
Sue Johnston

**Susan Johnston** (lair minangka Wright; lair 7 Dhésèmber 1943) iku aktris Inggris. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Sheila Grant ing sinétron Channel 4 *Brookside* (1982–1990), Barbara Royle ing kumidhi BBC *The Royle Family* (1998–2012), Grace Foley ing drama BBC *Waking the Dead* (2000–2011), Gloria Price ing sinétron ITV *Coronation Street* (2012–2014), lan Miss Denker ing drama ITV *Downton Abbey (2014–2015).

## Filmografi 
### Film
### Télévisi 
**Additional credits**
* *Brookside: The Lost Weekend* ... Sheila Corkhill (1997 video special)
* *Brookside: Friday the 13th* ... Sheila Corkhill (1998 video special)
* *2013 BBC Sports Personality of the Year'' ... Herself
Rhythm and blues

**Rhythm and blues**, sing kerep disingkat **R&B** utawa '''R'n'B''', yaiku genre musik populer sing asale saka komunitas Afrika-Amérika ing taun 1940-an. Istilah iki asline digunakake dening perusahaan rekaman kanggo njlèntrèhaké rekaman sing dipasaraké utamane kanggo wong Afrika-Amerika, ing wektu nalika "musik rock, jazz ... [kanthi] ketukan sing abot lan terus-terusan" wiwit dadi luwih populer. Ing musik rhythm and blues komersial sing khas saka taun 1950-an nganti 1970-an, band-band kasebut biasane kasusun saka piano, siji utawa loro gitar, bas, drum, siji utawa luwih saksofon, lan kadhangkala vokalis latar. Tema lirik R&B asring ngringkes sejarah lan pengalaman rasa lara lan nggoleki kebebasan lan kabungahan, uga kamenangan lan kegagalan ing babagan rasisme sosial, penindasan, hubungan, ekonomi, lan aspirasi.

Istilah "rhythm and blues" wis ngalami sawetara owah-owahan teges. Ing awal taun 1950-an, iki kerep diterapake ing rekaman blues. Wiwit pertengahan taun 1950-an, sawisé gaya musik iki nyumbang marang perkembangan rock and roll, istilah "R&B" digunakaké ing konteks sing luwih jembar. Iki nuduhake gaya musik sing dikembangake saka lan nggabungake blues listrik, uga gospel lan soul. Ing taun 1970-an, istilah "rhythm and blues" wis owah maneh lan digunakake minangka istilah umum kanggo soul lan funk.

## Cathetan suku