open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Singgih Hadi Mintardja

**Singgih Hadi Mintardja** (Yogyakarta, 26 Januari 1933 – Yogyakarta, 18 Januari 1999), punika satunggiling pionir pengarang cariyos silat saking Yogyakarta. Salami gesangipun, S.H. Mintardja langkung kathah nyerat cariyos bersambung serial silat kanthi setting Kraton Mataram jaman Sultan Agung wonten ing sawatawis *ariwarta*. Kanthi sangu kawruh sajarah, dipuntambah Kitab Babat Tanah Jawi (ingkang dipunserat mawi aksara Jawi), lajeng nglairaken cariyos Nagasasra Sabuk Inten. Dongèng kanthi latar wingking Kraton Demak punika nglairaken tokoh Mahesa Jenar. Amargi cariyos Nagasasra ingkang 28 jilid punika dados misuwur lan dipungandrungi déning para pamaos, kathah tiyang ingkang lepat panampi lan nginten yèn tokoh Mahesa Jenar punika leres-leres maujud wonten sajarah Demak. Malahan, tim bal-balan asal Semarang lajeng dipunnamèkaken Tim Mahesa Jenar. Mbokmanawi kanthi nama punika kiprah tim wau saged hébat kados déné Mahesa Jenar kanthi aji-aji "Sasra Birawa"-nipun ingkang ngédap-édapi.

## Karya 
SH Mintardja sampun nyerat langkung saking 400-an buku. Carios sèri ingkang paling panjang inggih punika **Api di Bukit Menoreh** ingkang ngantos 396 buku. Ing ngandhap punika pratélan sawatawis karya piyambakipun ingkang kondhang:

* *Api di Bukit Menoreh* (396 episode)
* *Tanah Warisan* (8 episode)
* *Matahari Esok Pagi* (15 episode)
* *Meraba Matahari* (9 episode)
* *Suramnya Bayang-bayang* (34 episode)
* *Sayap-sayap Terkembang* (67 episode)
* *Pura yang Suram* (14 episode)
* *Nagasasra Sabukinten* (16 episode)
* *Pelangi Dilangit Singasari*
* *Hijaunya Lembah Dan Hijaunya Lereng Pegunungan*
* *Bunga di Batu Karang* (14 episode)
* *Yang Terasing* (13 episode)
* *Mata Air di Bayangan Bukit* (23 episode)
* *Kembang Kecubung* (6 episode)
* *Jejak di Balik Bukit* (40 episode)
* *Tembang Tantangan* (24 episode)
* *Mas Demang*
* *Mendung Diatas Cakrawala*

## Ugi pirsani 
* Wiki Id: Singgih Hadi Mintardja

## Pranala njawi 
* SH Mintardja Telah Tiada 
* Carios Nagasara Sabuk Inten 170 episode wonten ing Gajahsora.com
Toto Sudarto Bachtiar

**Toto Sudarto Bachtiar**, (Cirebon, Jawa Barat, 12 Oktober 1929 - Cisaga, Banjar, Jawa Barat, 9 Oktober 2007) punika satunggiling penyair Indonesia ingkang seangkatan kaliyan W.S. Rendra. Penyair angkatan 1950-1960-an punika dipunkenal déning masarakat amargi puisi, ing antawisipun: Pahlawan Tak Dikenal, Gadis Peminta-minta, Kutha krajan Senja, Kemerdekaan, Ode I, Ode II, lan Tentang Kemerdekaan.

## Karya 
### Karya Asli 
* *Suara: kumpulan sajak 1950-1955*, 1956, menangaken Bebungah Sastra BMKN
* *Etsa* (kumpulan sajak, 1958)
* *Datang dari masa depan: 37 penyair Indonesia* (2000)

### Terjemahan 
* *Pelacur* (1954), pertalan karya Jean Paul Sartre
* *Sulaiman yang Agung* (1958), pertalan karya Harold Lamb
* *Bunglon* (1965), pertalan karya Anton Chekhov
* *Bayangan Memudar* (1975), pertalan karya Breton de Nijs, dipunterjemahaken sareng kaliyan Sugiarta Sriwibawa
* *Pertempuran Penghabisan* (1976), pertalan karya Ernest Hemingway
* *Sanyasi* (1979), pertalan karya Rabindranath Tagore

## Ugi pirsani 
* Wiki Id: Toto Sudarto Bachtiar

## Pranala njawi 
* Penyair Toto Sudarto Bachtiar Wafat
* Azan Asar Mengiring Pemakaman Toto
Armijn Pane

**Armijn Pane**, (18 Agustus 1908, Muara Sipongi, Tapanuli Selatan, Sumatera Utara - 16 Fèbruari 1970, Jakarta), punika satunggiling penulis ingkang kondhang mliginipun wonten ing kalawarti majalah Pujangga Baru. Sesarengan kaliyan Sutan Takdir Alisjahbana lan Amir Hamzah, Armijn Pane saged mgempalaken para penulis lan pendukung sanèsipun saking sadaya penjuru Hindia Walanda kanggé miwiti satunggaling *perobahan* modernisme sastra. Sanèsipun nyerat puisi lan novèl, Armijn Pane ugi nyerat kritik sastra. Serat-seratanipun ingkang kapacak ing kalawarti Pujangga Baru, mliginipun ing edisi-edisi wiwitan nedahaken wawasan ingkang wiyar. Tinimbang kontributor sanèsipun ing wekdal punika, kados ta Sutan Takdir Alisjahbana lan sadhèrèk jaleripun, Sanusi Pane, kasagedan nimbang langkung adil lan boten patos kénging prabawa suasana perobahan nasionalisme mliginipun wonten ing periode pungkasan Pujangga Baru ingkang politis lan dikotomis.

Salah satunggal karya sastranipun ingkang paling kondhang inggih punika novèl Belenggu.

## Karya 
### Puisi 
* *Gamelan Djiwa*. Jakarta: Pérangan Basa Djawa. Kebudayaan Departemen Pendidikan, Pengajaran, dan Kebudayaan. 1960
* *Djiwa Berdjiwa*, Jakarta: Balai Pustaka. 1939.

### Novèl 
* *Belenggu*, Jakarta: Dian Rakyat. Cet. I 1940, IV 1954, Cet. IX 1977, Cet. XIV 1991

### Kumpulan Cerpen 
* *Djinak-Djinak Merpati*. Jakarta: Balai Pustaka, Cet. I 1940
* *Kisah Antara Manusia*. Jakarta; Balai Pustaka, Cet I 1953, II 1979
### Drama 
* *Antara Bumi dan Langit*. 1951. Dalam Pedoman, 27 Fèbruari 1951.

## Ugi pirsani 
* Wiki Id: Armijn Pane
* Wiki Id: Sastra Indonésia

## Pranala njawi 
* Laman Pusat Basa - Armijn Pane
Gadis Tangsi

**Gadis Tangsi**, punika novèl nomer satunggal saking trilogi *Gadis Tangsi*, ingkang dipunanggit déning Suparto Brata, sastrawan klairan Surabaya. Ingkang wiwitan dipunterbitaken ing basa Indonésia déning Penerbit Buku Kompas, Fèbruari 2004 P.T. Kompas Media Nusantara Jakarta. Naskah punika kacatehet wonten *Katalog Dalam Terbitan* (KDT) kanthi nomer ISBN 979-709-119-8.

## Sinopsis 
Novèl punika nyariosaken kawontenan kulawarga prajurit KNIL Jawi, nalika jaman kolonial Walandi. Teyi, satunggiling remaja putri ingkang nyobi ngraman dhumateng pranata gesang wonten ing tangsi dalah budaya utawi *aji-aji*nipun, inggih punika budaya ingkang longgar salebeting ngayahi gesang, kalebet ugi prakawis sèksual.

## Karya Suparto Brata Sanèsipun 
**Dom Sumurup ing Banyu*
*Tanpa Tlacak
*Emprit Abuntut Bedhug
*Kadurakan ing Kidul Dringu
*Katresnan kang Angker
**Kunarpa Tan Bisa Kandha*
*Asmarani
*Pethite Nyai Blorong
*Nyawa 28
*Tretes Tintrim
*Lara Lapane Kaum Républik
*Sanja Sangu Trebela
*Lintang Panjer Sore
*Jaring Kalamangga
*Kamar Sandi
*Garuda Putih
*Nglacak Ilange Sedulur Ipe
*Ngingu Kutuk ing Suwakan
*Donyane Wong Culika
*Lelakone Si lan Man
**Karajan Raminem* (Trilogi Gadis Tangsi Buku II)
**Mahligai Diufuk Timur* (Trilogi Gadis Tangsi Buku III)

## Ugi pirsani 
* Suparto Brata

## Pranala njawi
Mahligai Di Ufuk Timur

***Mahligai di Ufuk Timur*** punika novèl nomer tiga saking trilogi *Gadis Tangsi*, ingkang dipunanggit déning Suparto Brata, sastrawan klairan Surabaya. Ingkang wiwitan dipunterbitaken ing basa Indonésia déning Penerbit Buku Kompas, Fèbruari 2007 P.T. Kompas Media Nusantara Jakarta. Naskah punika kacathet wonten *Katalog Dalam Terbitan* (KDT) kanthi nomer ISBN (10) 979-709-294-1 lan ISBN (13) 978-979-709-294-8.

## Sinopsis 
Kanthi setting kadadosan wonten ing paruh pungkasan mangsa pendhudhukan Jepang, novèl punika nyariosaken remaja putri Teyi wusananipun kapanggih kaliyan kusumaning ati, inggih punika satunggiling Pangèran Jawi, wonten ing Surakarta Hadiningrat.
Kathah data historis lan sosiologis ingkang dipuncaosaken wonten ing novèl punika, kalebet kasangsaran rakyat Jawi wekdal pendhudhukan Jepang lan impènan badhé rawuhipun Ratu Adil.
Mochtar Lubis

jmpl|Mochtar Lubis (1979)
**Mochtar Lubis**,  lair ing Padang, Sumatra Kulon, 7 Maret 1922, satunggiling sastrawan Indonésia mantan wartawan ingkang ndèrèk ngadegaken LKBN Antara. Naté  mimpin Harian Indonesia Raya wiwit taun 1951 ngatos koran kala wau dipunlarang terbit ing taun 1974. Amargi seratan-seratanipun ing koran kasebat, piyambakipun lajeng dipunkunjara salami sedasa taun (1956-66) déning Pamaréntah Orde Lama. Wiwit taun 1966, piyambakipun mimpin kalawarti sastra Horison. Mochtar Lubis minangka Ketua Yayasan Indonesia naté nampi Penghargaan Magsaysay saking  Pamaréntah Filipina (1958), Pena Emas saking World Federation of Editor and Publisher (1967), lan Bebungah Sastra Chairil Anwar (1992) saking Dewan Kesenian Jakarta. 
Piyambakipun naté dados Présidhèn Press Foundation of Asia, anggota Dewan Pimpinan International Association for Cultural Freedom (organisasi CIA), lan anggota Fédération Mondial pour le Études sur le Futur.

## Karya
### Kumpulan carita cekak lan novèl-novèl
* Si Jamal dan Cerita-carita Lain (1951), 
* Perempuan ( 1956); pikantuk Bebungah Sastra Nasional BMKN 1955-56 ), * Kuli Kontrak (1982),
* Bromocorah (1983), 
* Tak Ada Esok (1951),
* Jalan Tak Ada Ujung (1952; pikantuk Bebungah Sastra Nasional BMKN 1952), 
* Tanah Gersang (1966), 
* Senja di Jakarta (1970),
* Harimau! Harimau! (1975; pikantuk bebungah Yayasan Buku Utama Departemen P & K 1975), 
* Maut dan Cinta (1977).

### Karya-karya kang diterjemahake
* Tiga Cerita dari Negeri Dolar (1950; John Steinbeck, Upton Sinclair, John Russel), 
* Orang Kaya (1950; F. Scott Fitzgerald), 
* Yakin (1950; Irwin Shaw), Kisah-kisah dari Éropah (1952), dan Cerita dari Tiongkok (1953).

## Karya bab Mochtar Lubis
* M.S. Hutagalung, Jalan Tak Ada Ujung Mochtar Lubis (1963) 
* Henri Chambert-Loir, Mochtar Lubis, une vision de l'Indonésie Contemporaine (diseertasi, Paris, 1974) 
* David T. Hill, Mochtar Lubis: Author, Editor, and Political Actor (disertasi, Canberra, 1989)

## Ugi pirsani
* Wiki ID: Mochtar Lubis

## Pranala njawi
* Daftar Panampi Hadiah Magsaysay
Nh. Dini

**Nurhayati Sri Hardini Siti Nukatin** utawi langkung kondhang kanthi cekakan **Nh. Dini**, lair 29 Fèbruari 1936 ing kitha Semarang, Jawa Tengah, punika satunggiling sastrawan penulis Indonesia ingkang prodhuktif. Satamatipun saking SMA jurusan sastra taun 1956, piyambakipun tumut kursus Pramugari Darat Garuda ing Jakarta. Salajengipun ndhèrèk kursus B-1 jurusan Sajarah taun 1957. Piyambakipun boten namung remen nyerat cariyos cekak kémawon, nanging ugi nyerat sajak, naskah sandhiwara radhio lan novèl. Taun 1960, Dini dipunsunting déning pemudha Prancis, Yves Coffin, Konsul Prancis ing Kobe, Jepang lan ngantos sapunika patutan kalih, Marie-Claire Lintang lan Pierre Louis Padang. Putra pambarep sapunika lenggah wonten ing Kanada, déné ingkang wuragil wonten ing Prancis. Wiwit tanggal 16 Dhésèmber 2003, Nh. Dini ngalih saking Semarang, salajengipun manggèn wonten kompleks Graha Wredha Mulya, Sinduadi, Mlathi, Sléman, Yogyakarta.

## Nyerat ing kalawarti 
Wiwit taun 1951 Nh. Dini sampun miwiti nyerat, lan ing taun 1953 cariyos cekakipun sampun dipunamot wonten ing kalawarti Kisah, Mimbar Indonesia lan kalawarti Siasat.

## Pakurmatan 
Sawetawis pakurmatan sampun naté dipuntampi, ing antawisipun minangka pamenang Lomba Penulisan Naskah Skenario kanggé Sandhiwara Radhio sa Jawa Tengah (1955), bebungah pertama Lomba Penulisan Carios Cekak ing basa Prancis (1988), bebungah seni saking Kementerian P&K kanggé babagan Sastra (1989), Piagam Penghargaan Upapradhana (1991) lan pakurmatan saking pamaréntah Thailand wujud **SEA Write Award** ing babagan sastra.

## Karya 
* *Dua Dunia* (1956)
* *Hati Yang Damai*
* *La Barka* (1975)
* *Dongèng Dari Calia* (1981)
* *Pangeran Dari Seberang* (1981)
* *Kuncup Berseri* (1982)
* *Tuileries* (1982)
* *Segi Dan Garis* (1983)
* *Peri Polybotte* (Dongèng Prancis 1983
* *Orang-orang Tran* (1983/1985)
* *Sampar* (1985)
* *Jalan Bandhungan* (1989)
* *Pada Sebuah Kapal* (Novèl 1972/1985)
* *Namaku Hiroko* (Novèl 1986)
* *Sebuah Lorong Di Kotaku* (Novèl 1986)
* *Pertemuan Dua Hati* (Novèl 1986)
* *Keberangkatan* (Novèl 1987)
* *Pada Ilalang Dibelakang Rumah* (Novèl 1987)
* *Langit Dan Bumi Sahabat Kami* (Novèl 1988)
* *Sekayu* (Novèl 1988)
* *Tirai Menurun* (Novèl 1993)

## Ugi pirsani 
* SEA Write Award

## Rujukan 
## Pranala njawi 
* NH Dini (Nurhayati Sri Hardini Siti Nukatin) - Pengarang Sastra Feminis 
* Detail Buku - Dari Fontenay Ke Magallianes - Nh Dini 
* Buku-buku Nh Dini - Cermin Batin Perempuan
Titi Said

**Titie Said**, utawi asring dipun éja **Titi Said**, lair ing kitha Bojonegoro, Jawa Timur, 11 Juli 1935. Lulus sarjana mudha Arkéologi Fakultas Sastra Universitas Indonésia (1959). Naté dados redaktur kalawarti Kartini lan mimpin kalawarti Famili. Ngantos sapriki piyambakipun mengku kalungguhan minangka Ketua Lembaga Sensor Film { LSF } Indonésia.

## Karya 
Novèl-novèl ingkang sampun terbit ing antawisipun :
* *Jangan Ambil Nyawaku* (1977),
* *Reinkarnasi*,
* *Fatima*,
* *Ke Ujung Dunia*
Kumpulan cariyos cekak : *Perjuangan dan Hati Perempuan* (1962).

## Ugi pirsani 
## Pranala njawi 
* Biodata Sastrawan Indonésia 1900-1949
* Tokoh Indonésia
Toha Mochtar

**Toha Mochtar** (Kediri, Jawa Timur, 17 September 1926 - Jakarta, 17 Mèi 1992), punika sastrawan lan pengarang cariyos kanggé laré-laré Indonesia.

## Karya 
Sautawis karyanipun inggih punika:
;Novèl
* *Pulang* (1958), yang mendapat Bebungah Sastra Badan Musyawarah Kebudayaan Nasional (1960), lan naté dipundamel filem déning Turino Djunaedi
* *Daerah Tak Bertuan* (1963), angraih Bebungah Sastra Yamin (1964)
* *Kabut Rendah* (1968)
* *Bukan Karena Kau* (1968)
* *Jayamada* (1971)

;Carios Laré
Sanèsipun novèl kanggé diwasa, Toha ugi asring nyerat buku kanggé laré-laré. Wonten ing taun 1971 sesarengan kaliyan Julius R. Siyaranamual lan Asmara Nababan, piyambakipun ndhèrèk ngadegaken kalawarti *Kawanku* ingkang dipunasta déning panjenenganipun salami 15 taun. Kalawarti kanggé laré punika misuwur minangka kalawarti ingkang saé mutunnipun ing wekdal punika.

## Ugi pirsani 
* Wiki Id: Toha Mochtar

## Pranala njawi 
* Toha Mochtar dalam "Dunia Sastra" 
* Biodata Sastrawan Indonesia 1900-1949
Sutardji Calzoum Bachri

**Sutardji Calzoum Bachri** (lair 1941 ing Riau), punika pujangga Indonésia pinunjul. Saksampunipun lulus saking SMA Sutardji Calzoum Bachri nglajengaken studi dhateng Fakultas Sosial Pulitik Jurusan Administrasi Nagara, Universitas Padjadjaran, Bandung. Wiwitanipun Sutardji Calzoum Bachri nyerat wonten ing koran lan kalawarti minggon ing Bandung, lajeng sajak-sajakipun dipunamot wonten kalawarti Horison lan Budaya Jaya sarta ruang kabudayan Sinar Harapan lan Berita Buana.

Langkung sajak-sajakipun punika Sutardji nedahaken manawi piyambakipun minangka *pembaharu* puisi Indonésia. Utaminipun amargi konsepsi bab tembung ingkang badhé dipunbebasaken saking kungkungan *pengertian* lan dipunwangsulaken dhumateng fungsi tembung sepertos wonten ing "mantra".

Wonten ing mangsa panas 1974, Sutardji Calzoum Bachri ndhèrèk acara *Poetry Reading International* ing Rotterdam. Salajengipun ndhèrèk seminar *International Writing Program* ing Iowa City, Amérika Sarékat wilan Oktober 1974 ngantos April 1975. Sutardji ugi nepangaken cara énggal ingkang *unik* lan méncutaken ing salebetipun acara maos puisi ing Indonésia.

## Karya 
Sawetawis sajakipun sampun dipunterjemahaken déning Harry Aveling dhateng basa Inggris lan dipunterbitaken minangka antologi *Arjuna in Meditation* (Calcutta, India), *Writing from the World* (Amérika Sarékat), Westerly Review (Australia) lan wonten ing kalih antologi abasa Walanda: *Dichters in Rotterdam* (Rotterdamse Kunststichting, 1975) lan *Ik wil nog duizend jaar leven, negen moderne Indonesische dichters* (1979). Taun 1979, Sutardji dipunanugerahi bebungah *South East Asia Writer Awards* tumrap prestasinipun wonten ing donya sastra, ing Bangkok, Thailand.
O Amuk Kapak punika penerbitan ingkang komplit sajak-sajak Calzoum Bachri wiwit periode penulisan 1966 ngantos 1979.

## Ugi pirsani 
* wiki id: Sutardji Calzoum Bachri
* * ==Pranala njawi==
* Sutardji Calzoum Bachri
* Soetardji Calzoum (Sinar Harapan) 
* Penyair harus setia pada kata dan estetika
Gerhana (novel)

**Gerhana**, punika satunggiling novèl,ingkang dipunanggit déning Ali Akbar Navis, sastrawan kelairan Padang Panjang, Sumatra Barat.  Minangka sastrawan Indonesia ingkang enerjik, A.A. Navis nyerat sadaya genre karya sastra kados ta puisi, cariyos cekak, novèl, drama lan esei. Kathah cariyos ingkang dipunanggit déning penulis punika ingkang gadhah latar wingking Minangkabau, tanah kelairanipun piyambak, kalebet ugi Novèl **Gerhana** punika.

## Sinopsis
Kisahipun Ana, Kartini, Ben Virga lan mahasiswa sanèsipun wonten ing kitha Padang.

## Karya A.A. Navis Sanèsipun
* *Antologi Lengkap Cerpen A.A. Navis* (2005)
* *Bertanya Kerbau Pada Pedati*: kumpulan carkak (2002)
* *Cerita Rakyat dari Sumatra Barat 3* (2001)
* *Kabut Negeri si Dali*: Kumpulan Cerpen (2001)
* *Dermaga Lima Sekoci* (2000)
* *Jodoh: Kumpulan Cerpen* (1999)
* *Yang Berjalan Sepanjang Jalan* (1999)
* *Cerita Rakyat dari Sumatra Barat 2* (1998)
* *Filsafat dan Strategi Pendidikan M. Sjafei: Ruang Pendidik INS Kayutanam* (1996)
* *Otobiografi A.A. Navis: Satiris dan Suara Kritis dari Daerah* (1994)
* *Surat dan Kenangan Haji* (1994)
* *Cerita Rakyat dari Sumatra Barat* (1994)
* *Hujan Panas dan Kabut Mangsa*: Kumpulan Cerita Pendek (1990)
* *Pasang Surut Pengusaha Pejuang*: Otobiografi Hasjim Ning (1986)
* *Alam Terkembang Jadi Guru*: Adat dan Kebudayaan Minangkabau (1984)
* *Di Lintasan Mendung* (1983)
* *Dialektika Minangkabau* (editor) (1983) 
* *Dermaga dengan Empat Sekoci*: Kumpulan Puisi (1975)
* *Saraswati: Si Gadis dalam Sunyi*: sebuah novèl (1970)
* *Kemarau* (1967)
* *Bianglala*: Kumpulan Cerita Pendek (1963)
* *Hudjan Panas* (1963)
* *Robohnya Surau Kami* (1955)

## Ugi pirsani
* A.A. Navis
* Wiki Id: A.A. Navis

## Pranala njawi
* Melayu Online: Ali Akbar Navis 
* Bali Post: Membedah karya-karya Navis
Sastra Inggris Kuna

[thumb||Kaca utama *[Kronik Peterborough*, bokmanawa ditulad ing taun 1150, iku salah sijining sumber utama *Babad Anglo-Saxon*.]]
**Sastra Anglo-Saxon** utawa **sastra Inggris Kuna** iku ngambah sastra sing tinulis ing basa Inggris Kuna nalika mangsa pasca Romawi saka kurang luwih pratengahan abad angka 5 nganti ing Panaklukan Norman taun 1066. Karya-karya iki ngambah *genre* kaya ta tembang wiracarita, hagiografi (babad slira wong suci), kutbah, pretalan saka Alkitab, undhang-undhang, babad, wangsalan, lan liya-liyané. Sakabèhé kaétung ana kurang luwih 400 manuskrip sing isih lestari nganti saiki. Cacah 400 iki korpus sing wigati banget kanggo wong umum lan para pakar.

Kalebu ing karya-karya wigati iku tembang *Beowulf*, sing wis angraih status wiracarita nasional ing Britania. *Babad Anglo-Saxon* iku sawijining kolèksi awal sajarah Inggris. *Himne Cædmon* saka abad angka 7 iku salah sijining tulisan paling lawas ing basa Inggris sing isih lestari.
Augustinus saka Hippo

[right|thumb|St Augustinus Hippo digambar nalika jaman [Renaisans.]]

**Aurelius Augustinus**, **Augustinus Hippo** ("Sing akèh ngerti") (13 November 354 – 28 Agustus 430) iku siji santo lan Dhoktor Greja sing misuwur miturut gréja Katulik Roma. Dhèwèké diakoni dadi siji tokoh wigati ing perkembangan agama Kristen Kulon. Ing Gréja Ortodoks Wétan, sing ora nampa kabèh ajarané, dhèwèké racaké diarani "Augustinus Pinaringan Berkah". Akèh wong Protèstan uga nganggep dhèwèké salah satunggalé sumber pamikiran téologis ajaran Réformasi bab kaslametan lan anugrah. Martin Luther, tokoh obahan Reformasi, akèh diprabawai déning Augustinus (Luther dilatih dadi siji biarawan Augustinian), lan ing jero fokus umum Protestanisme, ngetutaké Augustinus, ing paham dosa asal sing nuntun menyang penilaian pesimis saka sebab lan aksi manungsa kapisah saka Allah.

Tulisan-tulisané-kalebu *Pangakonan Augustinus*, sing kerep diarani otobiografi Donya Wétan kang kapisan-isih diwaca kalangan amba déning wong-wong Kristen sadonya.
Moskou

thumb|Lokasi Moskou ing Éropa
**Moskou** (basa Ruslan Москва́ *Moskva*) iku kutha krajané nagara Ruslan. Kutha iki nduwé padunung 13,2 yuta jiwa lan jembaré ana 1.081&nbsp;km². Moskou sadurungé dadi kutha krajan Fédherasi Ruslan, tau dadi kutha krajan Uni Sovyèt lan Kadipatèn *Agung Muskovy*.

## Delengen uga 
* Hotel Moskva

## Pranala njaba
Ajip Rosidi

**Ajip Rosidi**, utawi asring dipunsapa nganggé éjaan énggal **Ayip Rosidi**, punika pengarang, juru besut, Ketua Dewan Pendiri Yayasan Kebudayaan Rancagé, Ketua Pendiri Yayasan Pusat Studi Sunda. Piyambakipun naté nyambut damel minangka guru basa lan kabudayan Indonésia ing Osaka Gaikokugo Daigaku (1981-2003), ing Kyoto Sangyo Daigaku (1982-1996) lan Tenri Daigaku (1982-1995), Jepang. Piyambakipun ingkang gadhah prakarsa palembagan Bebungah Sastra Rancagé milai taun 1989, lan penyelenggaraan Konferensi Internasional Budaya Sunda (KIBS) 2001 ing Bandung. Wiwit taksih anèm piyambakipun asring nyerat, wonten ing basa Indonésia lan ugi ing basa Sunda. Buku-buku karyanipun langkung saking satus irah-irahan, ing antawisipun wujud roman, koleksi gurit, koleksi cariyos cekak, memoar, lan biografi.
## Karya 
* *Tahun-taun Kematian* (kumpulan carkak, basa Indonésia, 1955)
* *Ketemu Dijalan* (kumpulan sajak, basa Indonésia, 1956)
* *Ditengah Kulawarga* (kumpulan carkak, basa Indonésia, 1956)
* *Pista* (kumpulan sajak, basa Indonésia, 1956)
* *Sebuah Rumah Buat Haritua* (kumpulan carkak, basa Indonésia, 1957)
* *Ayang-ayang Gung*
* *Bébér Layar*
* *Hurip Waras*
* *Ucang-ucang Anggé*
* *Babasan jeung Paribasa Sunda*
* *Masyitoh*
* *Si Pucuk Kalumpang*

## Ugi pirsani 
* Wiki Id: Ayip Rosidi
* Wiki Su: Ayip Rosidi

## Pranala njawi 
* Ayip Rosidi dan Kepunahan Basa Laladan 
* Perkembangan Buku Indonésia Menyedihkan
* Menyoal Keberanian Orang Sunda
Singapura

thumb|Merlion, lambang kutha/negara Singapura

**Singapura** (Inggris *Singapore*; Mandarin 新加坡 (*Xīnjiāpō*); Tamil சிங்கப்பூரசு (*Ciŋkappūr*)) iku nagara kutha ing Asia Kidul-Wétan. Nagara ini jembaré 704&nbsp;km² lan kang ndunungi ana 4,7 yuta jiwa.
220px|jmpl|kiri|Singapura
Nagara iki kapisah saka Malaysia déning Selat Johor ing sisih lor, lan saka Kapuloan Riau, Indonésia déning Selat Singapura ing sisih kidul. Singapura minangka pusat kauangan urutan kapapat ing donya lan minangka kutha donya kosmopolitan kang mainaké peran wigati sajeroning perdagangan lan kauangan internasional. Plabuhan Singapura iku siji saka lima plabuhan paling ramé ing donya.

Singapura duwé sajarah imigrasi kang dawa. Sing ndunungi gunggung 5&nbsp;yuta jiwa, dumadi saka ètnik Cina, Melayu, India, manéka katurunan Asia, lan Kaukasoid. 42% kang ndunungi Singapura wujud wong mancanagara kang nyambutgawé lan ngangsu kawruh. Pekerja manca minangka 50% saka sèktor jasa. Nagara iki minangka kang paling padhet kaloro ing donya sawisé Monako. A.T. Kearney nyebut Singapura minangka nagara paling kaglobalisasi ing donya ing Indèks Globalisasi taun 2006.

## Rujukan 
;Cathetan sikil

;Bahan pustaka

* 
* 
* 
* 
* Lee Kuan Yew (2000). *From Third World To First: The Singapore Story: 1965–2000*. New York: HarperCollins. ISBN 0-06-019776-5
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Pranala njaba 
* Portal resmi
* Infomap Singapura
* Jabatan Statistik Singapura
* Lagu Kebangsaan: Majulah Singapura 
* Situs Komunitas Masyarakat Indonésia di Singapura 
* Makanan di Singapura - Singapore Lifestyle Wiki
* Wikipedia Singapore in English
Tanah Jawa

**Tanah Jawa** iku tlatah ing pulo Jawa sing dipanggoni déning wong Jawa utawa wong sing nuturaké basa Jawa. Tlatah iki ngambah Banten, sabagéyan Karawang, Darmayu, Cerbon, Jawa Tengah lan Jawa Wétan. Nanging ing sisih liya ing kabupatèn Brebes lan kabupatèn Cilacap, basa Sundha uga dipituturaké. Banjur ing tlatah Bang Wétan, dadi Bangil mangétan nganti saloring Banyuwangi, basa Madura uga dipituturaké.
Majulah Singapura

'''''''''' () ya iku gunagitaning Singapura.

## Lirik 
Jarwa ing basa liyané:

## Cathetan
## Réferènsi 
## Delengen uga 
* Singapura
* Zubir Said
Konstitusi

**Konstitusi** punika aslinipun saking basa Latin *constutio*, ingkang tegesipun hukum ingkang wigati. Konstitusi saking sawenèh organisasi mratélakaken wangun, struktur, aktivitas, karakter, lan aturan dhasar organisasi wau.
Jinis organisasi ingkang migunakaken konsèp Konstitusi kalebet :
* badan pemerintahan (transnasional, nasional utawi regional)
* asosiasi/organisasi sukarela
* persatuan dagang
* parté pulitik
* perusahaan

Konstitusi Indonésia inggih punika UUD '45.

## Ugi pirsani 
* Pratélan konstitusi nasional

## Pranala njawi 
* *Dictionary of the History of Ideas*:  Konstitutionalisme
* *International Constitutional Law*:  Terjemahan basa Inggris sawatawis konstitusi nasional
Toronto

thumb|200px|Toronto wayah wengi
**Toronto** punika kitha paling ageng ing Kanada lan minangka kitha krajan provinsi Ontario. Populasi Toronto watawis 2.518.772 (*perkiraan* taun 2004); lan ingkang wonten ing Tlatah Toronto Raya (GTA) inggih punika 5.715.386 (2004).

Padunung Toronto dipunwastani *Torontonian*. Toronto punika pérangan saking tlatah Golden Horseshoe Ontario, wewengkon ingkang padunungipun kathah, watawis pitung yuta. Saprotigan sing ndunungi Kanada manggèn wonten ing tlatah ingkang dunungipun 160&nbsp;km saking Toronto, lan watawis saproenem pedamelan ing Kanada dumunung wonten ing mriki. Asal usul sing ndunungi Kanada inggih punika tiyang Britania, Irlandia, Italia, lan Tionghoa. Grup ingkang langkung alit inggih punika tiyang Portugis, Yunani, India lan Karibia.

## George Brown College 
Diadeg ing taun 1967, sing jenenge George Brown (1818-1880), salah sawijining pendiri Konfederasi Kanada, politisi liberal lan pencipta koran Globus ing Toronto (saiki The Globe and Mail).

## Ugi pirsani 
* Ontario

## Pranala njawi 
* Situs resmi

## Cathetan
Rio de Janeiro

**Rio de Janeiro** (tegesipun "Lèpèn Januari" wonten ing basa Portugis) punika kitha krajan Negari Pérangan Rio de Janeiro ing Brasil pérangan kidul-wétan.

Kitha punika wiyaripun 1.256&nbsp;km² lan sing ndunungi antawis 6.150.000 yuta jiwa (2004).

Sawetawis 10 yuta sing ndunungi manggèn wonten ing wewengkon metropolitan Rio de Janeiro Raya, ingkang wekdal punika minangka kitha paling ageng nomer sekawan ing donya.

## Ulah raga 
Rio de Janeiro dados *tuan rumah* Pan American Games 2007 (Pan American Games ke-15) ingkang dipunwontenaken wiwit 13 ngantos 29 Juli 2007.

## Pranala njawi 
*  Situs resmi
* Galeri foto Rio de Janeiro
Grahana srengéngé

2006.]]
**Grahana srengéngé** kadadosan nalika posisi Bulan wonten ing antaraning Bumi lan Srengéngé saéngga nutup sapérangan utawi sadaya cahya Srengéngé. Éwadéné Bulan langkung alit, ayang-ayangipun Bulan saged nglindhungi cahya Srengéngé sapenuhipun amargi Bulan ingkang tebihipun kirang langkung 384.400 kilomèter saking Bumi langkung celak kabandhingaken Srengéngé ingkang gadhah tebih kirang langkung 149.680.000 kilomèter.

Grahana Srengéngé saged kapérang dados tigang jinis inggih punika: grahana total, grahana sapérangan, lan grahana cincin. Grahana Srengéngé dipunsebat grahana total manawi puncak grahana, piringan Srengéngé katutup sapenuhipun déning piringan Bulan. Ing wekdal punika, piringan Bulan sami agengipun utawi langkung ageng saking piringan Srengéngé. Ukuran piringan Srengéngé lan piringan Bulan piyambak malih-malih gumantung ing tebihipun jarak Bumi-Bulan lan Bumi-Srengéngé.

Grahana sapérangan dumados manawi piringan Bulan (wekdal puncak gerhana) namung nutup sapérangan saking piringan Srengéngé. Ing grahana punika, mesthi wonten péranganing piringan Srengéngé ingkang boten katutup déning piringan Bulan.

Grahana cincin dumados manawi piringan Bulan (wekdal puncak gerhana) namung nutup sapérangan saking piringan Srengéngé. Grahana jinis pinika kadadosan manawi ukuran piringan Bulan langkung alit saking piringan Srengéngé. Saéngga nalika piringan Bulan wonten ing ngajeng piringan Srengéngé, boten sadaya piringan Srengéngé badhé katutup déning piringan Bulan. Pérangan piringan Srengéngé ingkang boten katutup déning piringan Bulan, wonten ing sakeliling piringan Bulan lan katon mèmper cincin ingkang sumunar.

Grahana Srengéngé boten saged kadadosan langkung saking 7 menit 40 dhetik. Nalika grahana Srengéngé, tiyang dipunlarang ningali Srengéngé kanthi *mata telanjang* amargi saged ngrisak mripat kanthi permanén lan njalari wuta.

## Ngamati Grahana Srengéngé 
 ing Prancis]]
Ningali kanthi langsung tumuju fotosfer Srengéngé (pérangan cincin padhang saking Srengéngé) éwadéné namung sapérangan dhetik saged njalari karisakan permanén retina mripat amargi radiasi tinggi ingkang boten katon ingkang dipunpancaraken saking fotosfer. Karisakan ingkang katimbulaken saged njalari wuta. Ngamati grahana Srengéngé mbetahaken pelindhung mripat mirunggan utawi kanthi ngginakaken métode ningali kanthi boten langsung. Kaca mripat *sunglasses* boten aman kaginaaken amargi boten nyaring radiasi inframerah ingkang saged ngrisak retina mripat.

## Uga delengen 
* Grahana rembulan

## Pranala njawi 
* Rujukan asal
Sagara

[thumb|right|250px|[Matahari sainggiling sagara]]
**Sagara** (krama: **saganten**), uga ingaran **tasik** utawi **laut** punika kempalan toya asin saha kahubungaken kaliyan samodra utawi tlaga ageng ingkang padatanipun ngandhut toya asin, kirang gadhah saluran alam kados déné Seganten Kaspia lan Laut Mati. Istilah seganten asring dipun-ginakaken minangka sinonim kaliyan samodra. Tlaga ageng, kados ta Great Lakes, kadhangkala dipunwastani seganten dharat. Kathah seganten ingkang kalebet kategori *marginal sea*, inggih punika seganten ingkang arusipun dipunsababaken déning angin; déné jinis sanèsipun kados seganten mediterranean, ingkang arusipun kasebabaken déning béda salinitas lan suhunipun toya.
Organisasi Hidrografi Internasional (IHO) minangka organisasi internasional ingkang gadhah kakuwasaan bab ndèfinisikaken seganten. Définisi ing wekdal punika kasebat wonten ing satunggaling dokumèn *Special publication S-23*, *Limits of Oceans and Seas *, 3rd edition, 1953.

## Sajarah 
Seganten kawangun 4,4 milyar taun kapungkur, wiwitanipun asipat asem sanget, kanthi toya ingkang umob (watawis 100&nbsp;°C) amargi panasipun Bumi wekdal samanten. Asemipun toya seganten amargi wekdal punika atmosfer Bumi dipunkebaki déning karbon dioksida. Kaaseman toya punika ingkang njalari inggilipun panggapukan ingkang ngasilaken uyah ingkang andadosaken toya seganten asin kados ing wekdal sapunika. Wekdal samanten, gelombang tsunami asring kadadosan amargi asringipun astéroid nabrak Bumi. Pasang surut seganten ing wekdal punika ugi bertipe mamut utawi inggil sanget amargi jarakipun candra ingkang caket sanget kaliyan Bumi.

## Kapurih ugi mirsani 
* Pratélan Sagara
* Gajah sagara.

## Rujukan
Samodra

right|thumb|300px|Samodra ing bumi ditingali saking Kutub Kidul
[thumb| 300px|5 samodra: [Pasifik, Atlantik, Hindia, Arktik, lan Antartika]]

**Samodra** utawi **samodra** (saking basa Sangskreta) punika seganten ingkang wiyar lan minangka *massa* toya asin ingkang sambung-sinambung wonten ing lumahing bumi lan dipunwatesi déning bawana utawi kepuloan ageng.

Wonten gangsal samodra ing bumi inggih punika:
* Samodra Arktik
* Samodra Atlantik
* Samodra Hindia
* Samodra Pasifik
* Samodra Kidul

Samodra wiyaripun antawis 71% saking sadaya lumahing bumi, kanthi tlatah watawis 361 yuta kilomèter pesagi, isi samodra watawis 1.370 yuta km³, lan lebetipun rata-rata 3.790 mèter. (Perètangan punika boten kalebet seganten ingkang boten kahubungaken kanthi langsung kaliyan samodra, sepertos Seganten Kaspia).
Pérangan ingkang langkung alit saking samodra ing antawisipun:  seganten, selat, lan lempongan.

## Ekologi 
Makluk ingkang gesang wonten ing salebeting samodra antawisipun:
* Uwur-uwur
* Ulam
* Cetacea kados ta: iwak paus, lumba-lumba lan porpoise
* Cephalopoda sepertos gurita
* Crustacea sepertos lobster lan urang
* Cacing Seganten
* Plankton
* Urang

## Ugi pirsani 
* Géografi
* Sagara
* Bawana

## Pranala njawi
Sagara Jawa

**Sagara Jawa** iku sagara cethèk sing ambané kira-kira 310.000&nbsp;km2 ing antarané pulo Kalimantan, Jawa, Sumatra, lan Sulawesi ing gugusan kapuloan Nuswantara. Sagara ini kadhapur ing jaman ès sing pungkasan, yaiku nalika rong sistèm kali manunggal. Ing sisih lor-kulon, Selat Karimata nggandhèngaké karo Sagara Cina Kidul.

Sèktor pangiwakan iku aktivitas ékonomi wigati ing Sagara Jawa. Ana punjul 3.000 spésies bahari ing tlatah kéné.

Tlatah saubengi Sagara Jawa iku tlatah tujuan turis sing populèr. Selam scuba mènèhi kasempatan kanggo njlajah lan fotografi guwa-guwa ngisor sagara, baita klelep, trumbu karang, lan kauripan ngisor sagara. Sawetara taman nasional ana ing tlatah iki. Ana Taman Nasional Ujung Kulon ing Banten kidul lan Kapuloan Karimun Jawa saloring Semarang. Pulo Menjangan cedhak Bali uga siji taman nasional.

Ing sajarah Perang Donya II, Sagara Jawa dadi lokasi naas kanggo wadyabala Sakuthu. Ing sasi Fèbruari lan Maret 1942, angkatan Laut Walanda, Britania, Australia, lan AS mèh digempur entèk déning serangan Jepang.

## Pranala njaba
Pratélan geminte ing Walanda

thumb|250px|Geminte-geminte ing Walanda (2018)
Kaca iki amot daftar kutha utawa *gemeente* ing Walanda sing cacahé 380 miturut status ing awal taun 2018.
__NOTOC__

## Indhèks alfabètis 

A B C D E F G H I 
J K L M N O P Q R 
S T U V W X Y Z

----

### A 
## Uga delengen 
* Pratélan provinsi ing Walanda

## Pranala njaba 
*  Overheidsinformatie over alle Nederlandse gemeenten van A-Z
Cucak rawa

|-
! bgcolor="pink" | Jeneng binomial
|-
| *Pycnonotus zeylanicus*Johann Friedrich Gmelin (1789)
|}

**Cucak rawa** iku manuk pangocèh saka suku Pycnonotidae sing sok asaba ing rawa-rawa lan pinggir alas. Swarané apik lan disenengi manungsa.. Manuk iki uga dikenal minangka **cangku rawah** (basa Sundha), lan **barau-barau** (basa Melayu). Ing basa Inggris karan *Straw-headed Bulbul*, ngacu marang warna endhasé sing kuning-jerami pucet. Jeneng ngèlmiahé ya iku *Pycnonotus zeylanicus* (Gmelin, 1789).

## Wawacan sabanjuré 
* King, B., M. Woodcock, and E.C. Dickinson. 1975. *A Field Guide to The Birds of South-East Asia*. Collins. London. ISBN 0-00-219206-3
* MacKinnon, J. 1993. *Panduan lapangan pengenalan Burung-burung di Jawa dan Bali*. Gadjah Mada University Press. Jogyakarta. ISBN 979-420-150-2
* MacKinnon, J., K. Phillipps, and B. van Balen. 2000. *Burung-burung di Sumatera, Jawa, Bali dan Kalimantan*. LIPI dan BirdLife IP. Bogor. ISBN 979-579-013-7

## Uga delengen 
* Lagu Manuk Cucak Rawa karangané Didik Kempot

## Wacan 
* King, B., M. Woodcock, and E.C. Dickinson. 1975. *A Field Guide to The Birds of South-East Asia*. Collins. London. ISBN 0-00-219206-3
* MacKinnon, J. 1993. *Panduan lapangan pengenalan Burung-burung di Jawa dan Bali*. Gadjah Mada University Press. Jogyakarta. ISBN 979-420-150-2
* MacKinnon, J., K. Phillipps, and B. van Balen. 2000. *Burung-burung di Sumatera, Jawa, Bali dan Kalimantan*. LIPI dan BirdLife IP. Bogor. ISBN 979-579-013-7

## Pranala njaba 
 *Pycnonotus zeylanicus* pada IUCN Red List Database, kalebu uraian mengapa jinis ini berstatus *Rentan*. Diakses pada 03/8/2006

 *Pycnonotus zeylanicus* pada ITIS Database , diakses pada 03/8/2006
Basa Malayu

**Basa Malayu** iku paguyuban basa kang dipituturaké ing Nuswantara. Basa Malayu bisa dipérang dadi basa Malaysia lan basa Indhonésia. Kajaba iku basa iki bisa dipérang manèh dadi akèh subdhialèk-subdhialèk liyané.

Yèn basa Malayu-Malaysia lan basa Malayu-Indonésia digandhèng, cacahé panembung suda luwih ana 250 yuta jiwa.
Aksara Sundha

thumb|Aksara Sundha dienggo nulisaké araning siji yasan ing salah sijining paguron ndhuwur ing Bandhung.
**Aksara Sundha** (ᮃᮊ᮪ᮞᮛ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ) iku ngrujuk ing siji sistim panulisan kasil karya bangsa Sundha kanggo nulisaké basa Sundha. Aksara Sunda iku ngrujuk ing **aksara Sundha Kuna** kang dienggo saka abad kaping 14 nganti tekan abad kaping 18.

## Sajarah 
[thumb|[prasasti Kawali|Prasasti Astana Gedé Kawali saka jaman Sundha-Kawali abad kaping-15, tulisané nganggo aksara Sundha Kuna.]]

Saliyané nganggo aksara Sundha Kuna, bangsa Sundha tau ngerti lan nganggo sistém aksara liyané, antarané
* aksara Pallawa utawa aksara Pra-Nagari kang dienggo kanggo nulisaké basa Sangskreta, dienggo nganti ing abad kaping 7,
* aksara Sundha Kuna kang diturunake saking aksara Pallawa.
* aksara Cacarakan utawa aksara Jawa, kanthi umum barengan karo lebuné agama Islam lan budayan Jawa menyang Cerbon (abad kaping 16) lan Priangan (abad kaping 17),
* aksara Pegon, mligi ing lingkungan pasantrén, kanggo nyebar ajaran Islam saka Donya Arab,
* aksara Latin, diwiwiti dienggo ing pungkasané abad kaping 19, kawanuhaké déning penjajah Walanda.

Sacara resmi, pamaréntah Jawa Kulon ngetokaké Perda taun 2003 kanggo njurung aksara Sunda bèn bisa dienggo sadina-dina.

## Komputerisasi 
Komputerisasi aksara Sundha nalika metuné publikasi resmi aksara Sundha saking Pamaréntah Jawa Kulon. Conto pisanané "Aksara Pakuan" ing wujud OTF.

Liyané saka aksara mau, ing wulan Januari 2006, proposal kanggo kodhifikasi Aksara Sundha ing format Unicode wis dikirimaké menyang konsorsium Unicode . Prosès iki bakal lumaku suwéné rong taun. Diarepaké ing taun 2008, aksara Sundha wis bisa lumebu ing susunan Unicode vèrsi 5.0.

## Susunan Aksara Sundha 
Aksara Sundha bisa dipérang dadi sawatara komponèn, antarané:
* aksara nglegena (aksara wyanjana)
* aksara swara
* sandhangan swara
* paugeran tandha waca
* angka

### Aksara nglegena 
Gambar:AksaraSunda-Ngalagena.png

### Aksara swara 
Gambar:AksaraSunda-Vokal.png

### Sandhangan swara 
Gambar:AksaraSunda-Vokalisasi.png

### Angka 
Gambar:AksaraSunda-Angka.png

## Conto panganggonané 
### Asmarandana 
### Ladrang 
## Cathetan sikil
Pésta

thumb|Pista ulang taun ing Amérikah Sarékat
**Pista** (saka basa Portugis *festa*) iku sawijining acara sosial sing dikarepaké kanggo pèngetan lan rékréasi. "Pista" bisa asifat agama utawa ana gandhèngané karo mangsa, utawa ing tingkat sing luwih kawatesan, ana gandhèngané karo acara-acara pribadi lan kulawarga kanggo mèngeti utawa ngrayakaké sawijining prastawa kusus ing kauripan sing ana gandhèngané.

Pista ing rong kasus pungkasan sing katulis ing ndhuwur iki biyasa diarani **slametan** utawa **bancakan** ing basa Jawa.
Wilfridus Josephus Poerwadarminta

thumb|Serat Mardi Kawi ꦩꦂꦢꦶꦏꦮꦶ
**Wilfridus Josephus Sabarija Poerwadarminta** (Jawa: ꦮꦶꦭ꧀ꦥ꦳꧀ꦫꦶꦢꦸꦱ꧀ꦗꦺꦴꦱꦺꦥ꦳ꦸꦱ꧀ꦱꦧꦫꦶꦪꦥꦸꦂꦮꦢꦂꦩꦶꦤ꧀ꦠ) utawa asring dicekak **W.J.S. Poerwadarminta** (Yogyakarta, 20 Juli 1903 - 28 November 1968) iku sawijining juru tembungwidya lan panyusun bausastra (Ind: kamus) kang misuwur. Karyané mligi ngambah bausastra basa Jawa, basa Indhonésiyah, basa Nippon, lan basa Latin.

Bausastra basa Indhonésiyah Poerwadarminta nganti saiki isih dadi bahan rujukan saliyané *Kamus Besar Bahasa Indonesia* lan isih dicithak bali lan didol.

## Sumber 
* 'Pak Poerwa, Sing Yasa *Baoesastra Djawa*' ing *Damar Jati* nomer 64 edisi 15 Mèi - 28 Mèi 2008

## Pranala njaba 
*  Profil Poerwadarminta ing *Kompas* 
*  Profil Poerwadarminta saka Lembaga Alkitab Indonesia
Hatikvah

***Hatikvah*** iku lagu kabangsané Israèl. Tembung Ibrani iki tegesé kanthi barès utawa lèterlek iku "Pangarepan". Lirik *Hatikvah* dianggit déning Naphtali Herz Imber (1856-1909) ing Jassy taun 1878. Dhèwèké asalé saka Galisia (saiki ing Polen, Rumania lan Ukraina). Nalika Proklamasi Kamardikan Israèl ing taun 1948, lagu iki didadèkaké lagu kabangsan Israèl kanthi ora resmi.

## Sajarah 
### Lirik 
Tèks lagu Hatikvah ditulis déning sawijining pujangga Yahudi Naphtali Herz Imber ing taun 1878 kang asalé saka Zolochiv, Galisia, saiki ing Ukraina. Tèksé iku kawangun saka sangang pupuh lan judhulé *Tikvateynu* sarta tegesé "Pangarep kita". Ing tembang iki Imber nganggit panemuné lan pangrasané sawisé Petah Tikva, diadegaké. Petah Tikva iku salah sawijining pamukiman Yahudi kapisan kang diadegaké ing Palestina Ottoman.

Lelagon iki dibabar sapisané ing buku Imber kang duwé irah-irahan *Barkai* ("Lintang Ésuk"). Sawisé iku tembang iki diangkat dadi laguné Hovevei Zion lan sabanjuré laguné Gerakan Zionis nalika ing Konggrès Kapisan Zionis ing taun 1897. Tèks tembang iki banjur diowahi déning kang ndunungi Rishon LeZion lan sawisé iku uga isih bola-bali diowahi manèh.

Aransemèn déning Shmuel Cohen ing taun 1888 iku mbokmanawa dhedhasar sawijining lagu rakyat Romania kang dhèwèké tau krungu nalika isih cilik ing Romania, mbokmanawa lagu *Carul cu boi* ("Gerobak Sapi") utawa *Cucuruz cu frunza-n sus* ("Jagung mawa godhong tegak").

## Sadurungé pangadegé Nagara Israèl 
Pamaréntah Mandat Britania naté nglarang pagelaran umum lagu iki ing taun 1919 déné tumuwuhé aktivitas anti-Zionis kang dilakoni déning wong Arab.

Sawijining manten anggota Sonderkommando lapor manawa lagu iki dinyanyèkaké kanthi spontan déning wong-wong Yahudi Céko sadurungé lumebu kamar gas ing kamp konsèntrasi Auschwitz-Birkenau ing taun 1944. Nalika nyanyi lagu iki, wong-wong iki dipulasara déning para anggota Waffen SS.

## Diangkat minangka lagu kabangsan 
Nalika nagara Israèl diadegaké ing taun 1948, Hatikvah diproklamasèkaké kanthi ora resmi minangka lagu kabangsan. Nanging lagu iki ora dadi lagu kabangsan kanthi resmi nganti November 2004, nalika Knesset utawa parlemèn Israèl ngukuhaké amandemèn ing Undhang-Undhang Gendéra lan Lambang. Sawisé iku undhang-undhang iki diarani Undhang-Undhang Gendéra, Lambang lan Lagu Kabangsan.

## Tèks 
Ing ngisor iki kapacak tèks resmi lagu kabangsan Israèl.

## Pranala njaba 
* Mp3 Hatikvah
* National Anthem of Israèl: HaTikva
Lagu kabangsan

**Lagu kabangsan** punika lagu ingkang andadosake pralambang ing salah satunggaling nagara utawi laladan. Asring lagu kabangsan dipuntétépake salebetipun ukum, minangka utawi nyatakake tembangpunika adi karya salah satunggalipun nagara, ugi kathah lagu nagara ingkang boten kaiket déning ukum kaya lagu kabangsan Inggris, *God Save The Queen*.

Katarangan ing nginggil punika saged dipunbentenake minangka tembang kabangsan kaliyan lagu patriotik punika ka bentenake ing babagan ukum sah ing saben-saben nagara utawa bangsa bangsa. Banjur lagu kabangsan andadosake lagu kabangsan ingkang dados lagu resmi ing salah satunggalipun nagara utawi dherah ugi. Lagu kabangsan Indonésia karipta déning panjenenganipun Wage Rudolf Soepratman.

## Deleng uga 
* Pratélan lagu kabangsan
Israèl

**Israèl** (basa Ibrani מדינת ישראל ''Medinat Yishra'el*, Arab  دولة إسرائيل *Dawlat Isrā'īl*) iku nagara ing Timur Tengah, kang diubengi déning Sagara Tengah, Libanon, Suriah, Yordania, Mesir lan ara-ara wedhi Sinai. Saliyané iku Israèl uga diubengi rong laladan otoritas Palèstina: Lurung Gaza lan Gisik Kulon.

Ing pangertèn Alkitab, Israèl iku arané karajan lor; karajan kidul iku Yehuda.

Kanthi populasi 7,28 yuta jiwa, Israèl minangka siji-sijiné nagara Yahudi ing donya. Saliyané iku, ana uga sawatara golongan ètnis minoritas liyané, yaiku ètnis Arab kang duwé warganagara Israèl, sarta golongan-golongan kaagamaan liyané kaya Muslim, Kristen, Druze, Samaritan, lan sapanunggalané.

Madegé nagara modhèren Israèl dhedhasar konsèp *Lemah Israèl* (*Eretz Yishra'el*), sawijining konsèp pusat Yudaisme wiwit jaman kuna, kang uga minangka pusat wewengkon Karajan Yehuda kuna. Sawisé Perang Donya I, Liga Bangsa-Bangsa nyetujoni Mandat Britania tumrap Palestina minangka "nagara wong Yahudi". Ing taun 1947, PBB nyetujoni Pembagian Palestina dadi rong nagara, yaiku siji nagara Yahudi lan siji nagara Arab. Tanggal 14 Mèi 1948, Israèl mroklamasèkaké kamardikané lan iki banjur dadi paprangan karo nagara-nagara Arab ing saubengé kang nulak rencana pembagéyan iki. Israèl sabanjuré menang perang iki lan ngukuhaké kamardikané. Saka perang iki uga, Israèl kasil njembaraké wates wewengkon nagarané ngluwihi wates wewengkon kang ditemtokaké déning Rencana Pembagian Palestina. Wiwit wektu iku, Israèl terus memungsuhan karo nagara-nagara Arab tanggané, njalari perang kang ora lèrèn-lèrèn nganti saiki. Wiwit pambentukan Nagara Israèl, wates nagara Israèl lan hak Israèl kanggo madeg wis dadi pasulayan, mligi déning nagara Arab lan para pangungsi Palestina. Israèl wis nandhatangani perjanjèan damai karo Mesir lan Yordania, nanging usaha perdamaian antara Palestina lan Israèl nganti saiki durung kasil.

Israèl minangka nagara dhémokrasi kanthi sistem papréntahan parlementer lan hak pilih universal. Nayakotama Israèl njabat dadi kepala papréntahan lan Knesset minangka badan lègislatif Israèl. Sajeroning bab prodhuk domèstik bruto, ékonomi nagara iki ana ing peringkat angka 44 ing donya. Israèl duwé peringkat Indèks Pembangunan Manungsa, kabébasan pèrs, lan daya saing ékonomi kang paling dhuwur dibandingaké karo nagara-nagara Arab ing saubengé. Miturut ukum nagara Israèl, kutha krajan Israèl yaiku Yerusalem, (kutha krajan sadurungé kutha Tel Aviv). Sanadyan mangkono badan PBB lan akèh nagara ing donya ora ngakoni.

## Pamérangan administratif 
:*Deleng uga Distrik ing Israèl''

Israèl iku dipérang dadi 6 dhistrik. Banjur saben dhistrik dipérang dadi sawatara subdhistrik manèh.

## Cathetan sikil 
## Deleng uga 
* Jakhnun
Tel Aviv

thumb|225px|Kutha Tel Aviv ing wayah wengi.

**Tel Aviv** (Ibrani: **תל אביב-יפו**; Arab: تل ابيب-يافا *Tal Abīb-Yāfā*) iku satunggiling kutha ing Israèl. Tel Aviv pernahé ing pasisir Sagara Tengah. Sing ndunungi kurang luwih 405.000 jiwa, nanging ing laladan Tel Aviv Raya kurang luwih 3,850,100 jiwa. Kutha iki saiki dadi siji karo Jaffa dadi kutha kembar **Tel Aviv-Yafo**. Kutha Tel Aviv iki kanthi *de facto* minangka kutha krajan Israèl. Sanajan Israèl wis minadhaké menyang Yerusalem nanging mung sethithik nagara sing ngakoni. Amerga saka iku, Yerusalem isih dadi kutha krajan *de jure* Israèl, mula akèh Kadutan Gedhé nagara-nagara ngamanca kantoré ana ing kutha iki.

Ing sasi Juli 2003, pusat kutha Tel Aviv dikukuhaké déning UNESCO minangka salah siji Situs Warisan Donya, amarga arsitèkturé kanthi gaya Bauhaus.

Kutha kosmopolitan iki uga duwé komunitas Arab (Palestina) sing cukup akèh sing manggon ing tlatah Jaffa.

## Kutha kembar 
Tel Aviv duwé program kutha kembar karo 27 kutha lan kekancan (*partnership*) karo kutha Los Angeles, California, USA:

## Uga delengen 
* Israèl
* Yerusalem

## Rujukan 
## Wacan 
* *Sur les traces du modernisme, Tel-Aviv-Haïfa-Jérusalem* (CIVA) 2004 (Hebrew and French)
* ''L'Atlas de Tel-Aviv* (Catherine Weill-Rochant) 2008 (Historical maps and photos, French, soon in Hebrew and English)
* *Bauhaus » - Architektur in Tel-Aviv, L’architecture  « Bauhaus » à Tel- Aviv'' (Catherine Weill-Rochant) mai 2008, Rita Gans (éd.), Zurich, Yad Yearim (German and French).
* 'The Tel-Aviv School: a constrained rationalism' (Catherine Weill-Rochant)*DOCOMOMO journal* (Documentation and conservation of buildings, sites and neighbourhoods of the modhèren movement), avril 2009.

## Pranala njaba 
* The official Tel Aviv municipality website
* Tel Aviv official tourism website 
* Get to know Tel Aviv by HD virtual tours
* Tel Aviv - city without a break  Photography by Lev Borodulin
* Tel Aviv Foundation 
* Tel Aviv Photos 
* A collection of short videos about Tel Aviv , in the form of Oneminutes
* Tel Aviv beach guide
Bulgari

**Bulgari** iku nagara ing Éropa Kidul-Wétan ing Balkan. Kutha krajané yaiku Sofia. Nagara iki ing sisih lor wewatesan karo Rumania, yaiku sadawaning Kali Donau. Ing sisih kulon wewatesan karo Serbia lan Républik Makédonia Lor, sisih kidul karo Yunani lan Turki. Banjur ing sisih wétan nagara iki nduwé pasisir karo Sagara Ireng. Nagara iki kang ndunungi kira-kira 7,5 yuta jiwa lan ambané ana 110.910&nbsp;km².

## Pamérangan administratif 
Taun 1987, Bulgari Kapérang dadi 9 provinsi. Wiwit taun 1999, Bulgari kapérang dadi 28 oblast (*о́бласт*). Saben *oblast* dijenengaké miturut kutha krajané

## Deleng uga 
left|200px|Peta Bulgari

* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana
* Pratélan nagara miturut amba wewengkon
* Anggota PBB
* ISO 3166-1
* Pratélan lagu kabangsan
* Balkan
* Babad Bulgari sawisé taun 1989

## Pranala njaba 
* Situs resmi 
* Bulgaria.com 
* Kirildouhalov.net 
*
Konflik Chad-Libya

**Konflik Chad-Libya** punika satunggaling konflik militèr sporadis ing Chad ingkang dumadosan wonten taun 1978 ngantos taun 1987. Konflik punika konflik ingkang kadadosaken antawis Libya kaliyan Chad, namung intervènsi Libya ing prekawis Chad sampun kadadoskane sadèrèngipun taun 1978, malahan sadèrèngipun Muammar al-Gaddafi minggah tahta ing taun 1969. Perang puniki dipunwiwiti kados satunggaling pawiyaran saking Perang Sipil Chad ing Chad lor taun 1968. Konflik puniki ditandhani mawi campur tangan Libya ing Chad ing taun 1978, 1979, 1980–1981 lan 1983–1987. Gaddafi sampun njurung pinten-pinten faksi ingkang partisipasi ing perang sipil lan musuh saking Libya nampi pitulung saking pamaréntah Prancis. Prekawis puniki njalari wontening campur tangan militèr kanggé nylametaken pamaréntah Chad ing taun 1978, 1983 lan taun 1986.

## Pratélan pustaka

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Cathetan sikil