Kilang lenga

right|thumb|300px|Gambar kilang lenga Shell/Valero Martinez

**Kilang lenga** (*oil refinery*) inggih punika pabrik utawi *fasilitas* indhustri ingkang ngolah lenga mentah dados kasil petroleum ingkang padatanipun langsung dipun-ginakaken ugi ing kasil-kasil sanès ingkang dados bahan baken kanggé indhustri petrokimia. Kasil-kasil utama ingkang dipunkasilaken saking kilang lenga inggih punika kados ta: lenga bènsin (*gasoline*), lenga diesel, lenga patra (*kerosene*). Kilang lenga minangka *fasilitas indhustri* ingkang jangkep sanget mawi manéka warni piranti prosès lan *fasilitas* panyengkuyungipun. Kajawi punika, yasa kilang lenga ugi mbetahaken biaya ingkang ageng sanget.

## *Prosès Operasi ing salebeting Kilang Lenga* 
Lenga mentah ingkang nembé dipompa dhumateng njawi saking siti lan dèrèng dipunprosès padatanipun dèreng gadhah kaginan ingkang wigati. Supados saged langkung migunani, lenga mentah kasebat kedah dipunprosès rumiyin ing salebeting kilang lenga. Lengan mentah punika campuran ingkang jangkep sanget ingkang kasusun saking senyawa hidrokarbon. Ing salebeting kilang lenga, lenga mentah kasebat badhé ngalami sawatawis prosèsingkang saged andamel murni ugi ngéwahi struktur lan komposisinipun, saéngga angsal kasil ingkang langkung migunani.

Prosès ing salebeting kilang lenga punika saged dipunpantha dados 5 golongan, inggih punika: Distilasi, Konversi, Prosès Pengolahan, Formulasi lan pencampuran, lan prosès-prosès sanèsipun.

* **Distilasi**, inggih punika pamisahan fraksi-fraksi lenga bumi adhédhasar bèntenipun titik didih.
* **Prosès Konversi**, inggih punika prosès kanggé ngéwahi ukuran lan struktur senyawa hidrokarbon. Ingkang kalebet ing prosès punika inggih punika:
:* **Dekomposisi** mawi cara *perengkahan termal lan katalis* (*thermal and catalytic cracking*)
:* **Unifikasi** lumantar prosès alkilasi lan polimerisasi
:* **Alterasi** lumantar prosès isomerisasi lan *catalytic reforming*
* **Prosès Pengolahan** (*treatment*). Prosès punika kanggé nyameptakaken fraksi-fraksi hidrokarbon kanggé dipunolah malih dados kasil pungkasan.
* **Formulasi** lan **Pencampuran** (*Blending*), inggih punika pencampuran fraksi-fraksi hidtokarbon lan nambah bahan aditif kanggé ngasilaken kasil pungkasan mawi spesifikasi tartamtu.
* **Prosès-prosès sanèsipun**, inggih punika: pengolahan limbah, prosès ngicalaken toya asin (*sour-water stripping*), prosès angsal sulfur (*sulphur recovery*), prosès pemanasan, prosès ndadosaken adhem, prosès ndamel hidrogen, lan prosès-prosès panyengkuyung sansèipun.

## Prosès Distilasi 
thumb|302px|left|Gambar punika nedahaken prosès distilasi (penyulingan) lenga mentah ingkang kadadosan ing Kolom Distilasi.

Tahap ingkang wiwitan ing salebeting prosès pengilangan inggih punika wujud pross distilasi ingkang kadadosan ing salebeting Kolom Distilasi Atmosferik lan Kolom Distilasi Vacuum. Ing kalih unit prosès punika lenga mentah dipunsuling dados fraksi-fraksinipun, inggih punika gas, distilat enthèng (kados ta lenga bènsin), distilat nengah (kados ta lenga patra, lenga solar), lenga bakar (*gas oil*), lan *residu*. Pamisahan fraksi punika adhédhasar titik didih.

Kolom distilasi wujud *bejana tekan silindris* ingkang inggil udakawis 40 m lan ing salebetipun wonten *tray-tray* ingkang kaginanipun kanggé misahaken lan ngempalaken *fluida* panas ingkang nguap menyang inggil. Fraksi hidrokarbon abot ngempal wonten ing pérangan ngandhap kolom, sawatawis fraksi-fraksi ingkang langkung ènthèng ngempal wonten ing pérangan-pérangan kolom ingkang langkung inggil. Fraksi-fraksi hidrokarbon saking kolom distilasi punika badhé dipunprosès malih ing unit-unit prosès sanèsipun, kados ta *Fluid Catalytic Cracker*, lsp.

## Kasil Kilang Lenga 
Kasil-kasil utama kilang lenga inggih punika:
* Lenga bènsin (*gasoline*). Bensin minangka kasil wigati lan ingkang kathah piyambak saking kilang lenga.
* Lenga patra (*kerosene*)
* LPG (*Liquified Petroleum Gas*)
* Lenga distilat (*distillate fuel*)
* Lenga residu (*residual fuel*)
* Kokas (*coke*) lan aspal
* Bahan-bahan kimia pelarut (*solvent*)
* Bahan baku petrokimia
* Lenga pelumas

## Kilang Lenga ing Indonesia 
Ing Indonesia sawatawis kilang lenga, inggih punika:

* Pertamina Unit Pengolahan I Pangkalan Brandan, Sumatera Lor (Kapasitas 5 èwu barel/dinten). Kilang lenga pangkalan brandan sampun ditutup wiwit taun 2007.
* Pertamina Unit Pengolahan II Dumai/Sei Pakning, Riau (Kapasitas Kilang Dumai 127 èwu barel/hari, Kilang Sungai Pakning 50 èwu barel/dinten)
* Pertamina Unit Pengolahan III Plaju, Sumatera Kidul (Kapasitas 145 èwu barel/dinten)
* Pertamina Unit Pengolahan IV Cilacap (Kapasitas 548 èwu barel/dinten)
* Pertamina Unit Pengolahan V Balikpapan, Kalimantan Wétan (Kapasitas 266 èwu barel/dinten)
* Pertamina Unit Pengolahan VI Balongan, Jawa Kulon (Kapasitas 125 èwu barel/dinten)
* Pusdiklat Migas Cepu, Jawa Tengah (Kapasitas 45 èwu barel/dinten)
* Pertamina Unit Pengolahan VII Sorong, Irian Jaya Kulon (Kapasitas 10 èwu barel/dinten)

## Cathetan suku 
## Pranala njawi 
* Petroleum Refining Processes, Informasi teknis ngengingi prosès pengilangan
* Jelajahi Petroleum , situs pendhidhikan saking Inggris
* A billion barrels ago... , cariyos ing kilang Ras Tanura
* Informasi teknis ngengingi unit-unit prosès ing situs UOP