Pratélaning tembung Jawa asal basa Walanda

## A
* **aliyas** (saka tembung *alias*) tegesé jenenge liya.
* **artikel** (saka tembung *artikel*) tegesé (1) bab ing undhang-undhang, (2) jejer ing karangan utawa plot, lan (3) tulisan mawa irah-irahan tinamtu.
* **apèl** (saka tembung *appel*) tegesé (1) ngulur prakara marang pangadilan kang luwih dhuwur lan (2) nglumpukaké prajurit.
* **amral** (saka tembung *admiraal*) tegesé sénapati lautan.

## B
* **benèt** (saka tembung *kabinèt*) tegesé lemari cilik cendhèk.
* **boncis** utawa **buncis** (saka tembung *boontjes*) tegesé tetuwuhan bangsa kara.
* **bir** (saka tembung *bier*) tegesé inuman bangsa legèn.
* **bur** (saka tembung *boor*) tegesé piranti dianggo ngunceki utawa gawé bolongan; jara.
* **baron** (saka tembung *baron*) tegesé sesebutané pangéran ing Éropah.
* **branduwin** (saka tembung *brandewijn*) tegesé inuman bangsa legèn kang mendemi banget.
* **brug** (saka tembung *brug*) tegesé kreteg.
* **barliyan** utawa **barléyan** (saka tembung *brillant*) tegesé intên kang wus disarawèdi.
* **bregada** (saka tembung *brigade*) tegesé prajurit sagolongan.
* **buk** (saka tembung *boek*) tegesé buku utawa cathetan.
* **baki** (saka tembung *bakje*) tegesé témbor.
* **Batawi** (saka tembung *Batavia*) tegesé Kutha Batavia (saiki Jakarta) lan sing ndunungi.
* **botol** utawa **botel** (saka tembung *bottel*) tegesé gendul. 
* **bas** (saka tembung *baas*) tegesé lelurahé wong nyambut gawé, kaya ta tukang kayu lan tukang watu.
* **beskuwit** utawa **besuwit** (saka tembung *beschuit*) tegesé panganan bangsa roti. 
* **buwi** (saka tembung *boei*) tegesé kunjara.
* **balok** (saka tembung *balk*) tegesé kayu sing wis diprèjèngi wangun pesagi.
* **blodir** (saka tembung *berduren*) tegesé sulam. 
* **bulsak** (saka tembung *bulzak*) tegesé kasur.
* **bum** (saka tembung *boom*) tegesé wesi utawa kayu dawa cacadané kréta.
* **bangku** (saka tembung *bank*) tegesé (1) dhingklik palinggihan lan (2) méja sikilané cendhèk.

## C
* **cakur** (saka tembung *jachthoorn*) tegesé wadhah obat.
* **cal** utawa **sal** (saka tembung *syaal*) tegesé rimong kanggo ubed-ubed gulu.

## D
* **delèr** (saka tembung *Edel Heer*) tegesé sesebutané para warga Rad Indiya.
* **derbis** (saka tembung *donderbus*) tegesé jinis bedhil.
* **derbus** deleng tembung **derbis**.
* **dim** (saka tembung *duim*) tegesé 1 1/12 kaki (± 2,54&nbsp;cm).
* **drèl** (saka tembung *drillen*) tegesé unining bedhil bebarengan kanggo kurmat. Tembung varian: **edrèl**.

## Dh
* **dham** (saka tembung *damspel*) tegesé aran dolanan nganggo blabag digambari pesagèn-pesagèn abang putih utawa irêng putih.
* **dhamdhaman** deleng tembung **dham**.
* **dhangsah** (saka tembung *dansen*) tegesé jogèd cara Éropah.
* **dhipisi** (saka tembung *divisie*) tegesé golongan prajurit.
* **dhis** (saka tembung *dienst*) tegesé dadi saradhadhu.
* **dholok** (saka tembung *dolk*) tegesé glathi.
* **dhongkrah** (saka tembung *dommekracht*) tegesé piranti dianggo ngegol montor.
* **dhongkrak** deleng tembung **dhongkrak**
* **dhus** (saka tembung *doos*) tegesé wadhah kothakan kang digawé dluwang kandêl.
* **dhuwit** (saka tembung *duit*) tegesé sarananing urup-urupan kang diwujudi ing cithakan tembaga utawa slaka.

## È
* **èrloji** (saka tembung *horologie*) tegesé jam.
* **èngsèl** (saka tembung *hengsel*) tegesé sindikan ing kuponing lawang (inebing lawang).

## G
***gurnat** (saka tembung *granaat*) tegesé piranti kanggo njeblukaké bangsané bom.
* **grutni**, **gruteni**, utawa **teni** (saka tembung *grootenne*) tegesé sandhangan dhines. 
* **got** (saka tembung *goot*) tegesé larèn utawa kalèn.
* **gitnisa** (saka tembung *grootkruis*) tegesé palang gedhé.
* **gas** (saka tembung *gaas*) tegesé jisim kang kaanané kaya hawa.
* **gèsper** (saka tembung *gesp* lan *gespen*) tegesé timangan cathokan cilik.
* **gladri** utawa **gadri** (saka tembung *galderij*) tegesé èmpèr ngarêp.
* **gelas** (saka tembung *glas*) tegesé piranti kanggo ngombé saka kaca.
* **guldhen** (saka tembung *gulden*) tegesé rupiyah.
* **guprenur** (saka tembung *gouverneur*) tegesé lelurah wewengkon.
* **gupremèn** (saka tembung *gouvernement*) tegesé pamaréntah.

## H
* **hak** (saka tembung *haak*) tegesé canthélan.
* **Holan** (saka tembung *Hollandsch*) tegesé Walanda.
* **hup** (saka tembung *hoofd*) tegesé lurah.

## J
* **jenèwer** (saka tembung *janever*) tegesé aran inuman keras.
* **jendral** (saka tembung *general*) tegesé panggedhéning prajurit.
* **juris** utawa **joris** (saka tembung *joris*) tegesé kethèk.
* **jas** (saka tembung *jas*) tegesé klambi lanang (potongan Kulonan).
* **juli** (saka tembung *juli*) tegesé aran sasi kang kapitu.
* **jager** (saka tembung *jager*) tegesé aran prajurit.
* **jongos** (saka tembung *jonges*) tegesé (1) batur Walanda, lan (2) paladèn ing hotèl lsp.

## K
* **kaos** (saka tembung *kous*) tegesé mojah sikil utawa tangan.
* **kenir** (saka tembung *knier*) tegesé èngsèl lawang.
* **kenèker** utawa **nèker** (saka tembung *knikker*) tegesé dhir.
* **kenap** (saka tembung *knaap*) tegesé méja cilik bunder utawa pesagi.
* **kenur** (saka tembung *snur*) tegesé (1) bolah rami lan (2) tali ing pancing.
* **kandelar** utawa **pandelar** (saka tembung *kandelaar*) tegesé ajug-ajug lilin. 
* **kantin** (saka tembung *cantine*) tegesé (1) kamar kasukan ing bètèng, (2) papan padhaharan.
* **kantor** (saka tembung *kantoor*) tegesé papan dianggo ngurus bab administrasi.
* **kontrak** (saka tembung *kontrakt*) tegesé prajanjian nyambut gawé.
* **kar** (saka tembung *kaart*) tegesé petha utawa gambar bumi.
* **kristin**, **krastin**, **kestin**, utawa **kesting** (saka tembung *satijn*) tegesé bakal saèmper sutra.
* **kruwik** (saka tembung *kruik*) tegesé goci.
* **krebin**, **karabin** utawa **karibin** (saka tembung *karabijn*) tegesé bedhil cilik.
* **krebil** utawa **kerbil** (saka tembung *korbeel*) tegesé kayu sanggan blandar mencok ing saka.
* **koki** (saka tembung *kok* utawa *kokkin*) tegesé tukang olah-olah.
* **kèker** (saka tembung *kijker*) tegesé piranti dianggo ndedeleng barang kang adoh-adoh.
* **kokar** (saka tembung *kokarde*) tegesé ciri rupa pita.
* **kakus** (saka tembung *kakhuis*) tegesé jumbleng.
* **kokis** (saka tembung *kukjes*) tegesé roti saèmper apem.
* **kètèl** (saka tembung *ketel*) tegesé cèrèt gedhé.
* **kusir** (saka tembung *kutsier*) tegesé tukang nglakokaké kréta.
* **kestal**, **setal**, **kestalan** (saka tembung *stal*) tegesé gedhogan.
* **kestèl** utawa **setèl** (saka tembung *stel*) tegesé prangkat utawa rakitan. 
* **kestop** utawa **setop** (saka tembung *stof*) tegesé jinis bakal kanggo gawé klambi.
* **kestabel** utawa **setabel** (saka tembung *constabel*) tegesé prajurit mriyeman. 
* **kespur** utawa **sepur** (saka tembung *spoor*) tegesé kreta api.
* **kul** (saka tembung *kool*) tegesé kobis.
* **kelah**(saka tembung *klagt*) tegesé gugat.
* **kulnèl**, **kolènèl**, utawa **kurnèl** (saka tembung *kolonel*) tegesé pangkat panggedhé saradhadhu.
* **kèlèr** (saka tembung *kelder*) tegesé kothak wadhah gendul jenèwer.
* **kaléja** (saka tembung *kleedje*) tegesé klasa.
* **klonyo** utawa **plonyo** (saka tembung *cologne*) tegesé lênga wangi.
* **kelam** (saka tembung *klamp*) tegesé wilahan wesi utawa kayu dianggo pikukuhing sambungan.
* **kap** (saka tembung *kap*) tegesé thonthor.
* **kopi**(saka tembung *koffie*) tegesé aran wit lan wohé kang digawé wédang bubuk.
* **kiper** (saka tembung *keper*) tegesé kang njaga gul tumrap dolanan bal-balan.
* **koper** (saka tembung *koffer*) tegesé pethi dianggo wadhah sandhangan.
* **kopral** (saka tembung *korporaal*) tegesé aran pangkat saradhadhu.
* **kaptin** utawa **kapitan** (saka tembung *kapitein*) tegesé (1) aran pangkat panggedhé saradhadhu lan (2) panggedhé kapal.
* **kumendur** (saka tembung *kommandeur*) tegesé aran pangkat panggedhé saradhadhu.
* **kemandhah** (saka tembung *kommando*) tegesé aba-aba utawa pakon sajeroning kaprajuritan.
* **kumendhan** (saka tembung *kommandant*) tegesé lelurah saradhahdu.
* **kumpeni** (saka tembung *compagnie*) tegesé pakumpulan dagang.
* **kompor** utawa **komper** (saka tembung *komfoor*) tegesé anglo mawa oncor lenga utawa gas.
* **kemidhi**, **komidhi**, utawa **kumidhi** (saka tembung *komidie*) tegesé tontonan ulah kaprigelan.

## L
* **landrat** (saka tembung *landraad*) tegesé pangadilan sing mriksa prakara.
* **lantéra** (saka tembung *lantaarn*) tegesé damar.
* **lentéra** deleng **lantéra**.
* **lak** (saka tembung *lak*) tegesé bangsaning jabung warna abang.
* **laken** (saka tembung *laken*) tegesé sengkelat.
* **lèker** (saka tembung *lekker*) tegesé énak.
* **lat** (saka tembung *laat*) tegesé kasèp.
* **lot** (saka tembung *lood*) tegesé (1) layang sing ana angkané kanggo lotré, lan (2) timah gilig lancip digandhulaké kanggo nyumurupi jejeg lan orané cagak, témbok, lsp.
* **litnan** (saka tembung *luitenant*) tegesé aran pangkat saradhadhu utawa panggedhéning bangsa Cina utawa Arab.
* **lis** (saka tembung *lijst*) tegesé (1) plisiran ing kayu utawa témbok sing mbrenjul, lan (2) cathetan urut-urutaning jeneng, lsp.
* **lès** (saka tembung *lezen*) tegesé piwulang utawa kursus.
* **los** (saka tembung *loods*) tegesé ikal-ikalan.
* **lespangan** (saka tembung *spaning*) tegesé  aran lelara ing weteng.
* **lésiyun** (saka tembung *legioen*) tegesé prajurit.
* **lapur** (saka tembung *rapport*) tegesé ngaturaké prakara apa-apa marang pulisi, lsp.
* **loper** utawa **lopor** (saka tembung *looper*) tegesé kenèk kang nuntun jaran rakitan.
* **loji** (saka tembung *loge*) tegesé omah gêdhong.
* **legandir** (saka tembung *grenadier*) tegesé prajurit mawa grenat.
* **legunder** (saka tembung *gragonder*) tegesé prajurit jejaranan.
* **lèger** (saka tembung *legger*) tegesé tong gedhé kanggo wadhah banyu.
* **labrag** (saka tembung *rabraken*) tegesé pilara.

## M
* **musik** (saka tembung *muziek*) tegesé bangsa gamelan Éropah.
* **musikan** (saka tembung *muziekant*) tegesé juru musik.
* **mestri** (saka tembung *meester*) tegesé sebutaning dhukun.
* **mal** (saka tembung *mal*) tegesé klebut.
* **mayor** (saka tembung *majoor*) tegesé pangkat sadhuwuring kaptin.

## O
* **oli** (saka tembung *olie*) tegesé lenga.
* **ongkos** (saka tembung *onkost*) tegesé wragad.

## P
* **pun** (saka tembung *pond*) tegesé bobot ½ kg.
* **ponès** (saka tembung *vonnis*) tegesé pepancasan pangadilan
* **panci** utawa **pancé** (saka tembung *pannetje*) tegesé piranti mangsak gilig saka logam. 
* **pondhemèn** utawa **pandhemèn** (saka tembung *fondament*) tegesé bebatur utawa tetales omah kang dipendhem. 
* **poci** (saka tembung *potje*) tegesé téko.
* **picis** (saka tembung *pietje*) tegesé (1) dhuwit lan (2) ketip; 10 sèn.
* **pir** (saka tembung *veer*) tegesé wilahan waja tipis lan mendal, kaya ta ing rodha kréta.
* **prèi** (saka tembung *vrij*) tegesé libur; lèrèn ora sekolah utawa nyambut gawé.
* **prenis** utawa **pernis** (saka tembung *vernis*) tegesé aran cèt gilap.
* **porok** (saka tembung *vork*) tegesé garpu.
* **partikelir** (saka tembung *particulier*) tegesé dudu yeyasan nagara, dudu dhines.
* **presèn** utawa **persèn** (saka tembung *present*) tegesé bebungah.
* **pursekot** (saka tembung *voorschot*) tegesé empingan. 
* **presil** utawa **persil** (saka tembung *perceel*) tegesé bumi nagara kang diséwa 75 taun. 
* **permili** (saka tembung *familie*) tegesé sanak sêdulur.
* **pregul** utawa **pergul** (saka tembung *verguld*) tegesé nyepuh nganggo emas.
* **pak** (saka tembung *pacht*) tegesé pajeg marang nagara supaya kena adol apyun utawa bukak gadhéan.
* **pokrol** utawa **pokrul** (saka tembung *procureur*) tegesé  juru ngembani prakara ana ing pangadilan. 
* **pot** (saka tembung *pot*) tegesé jembangan wadhah tamanan.
* **patrol** utawa **patroli** (saka tembung *patrouille*) tegesé nganglang njaga.
* **patrum** (saka tembung *patroon*) tegesé jubungan isi obat lan mimis.
* **pas** (saka tembung *pas*) tegesé trep.
* **pestil** utawa **pastil** (saka tembung *pastel*) tegesé panganan saèmper kuwih. 
* **pistul** (saka tembung *pistool*) tegesé bedhil cilik lan cendhak.
* **pal** (saka tembung *paal*) tegesé ukuran dawa 1507 m.
* **pilar** (saka tembung *pilaar*) tegesé saka gedhé kang digawé témbok.
* **plekat** (saka tembung *plakaat*) tegesé undhang-undhang.
* **plat** (saka tembung *plaat*) tegesé blébékan sèng.
* **polèt** (saka tembung *epoulet*) tegesé très utawa setrip ing lengenan.
* **plitur** (saka tembung *polituer*) tegesé cèt dianggo nggilapaké piranti kaya ta méja lan kursi.
* **plès** (saka tembung *flesch*) tegesé gendul.
* **plesir** utawa **plaisir** (saka tembung *pleizier*) tegesé mlancong utawa dolan-dolan.
* **plèster** (saka tembung *pleister*) tegesé tamba tatu.
* **pulmak** (saka tembung *volmagt*) tegesé wewakil.
* **polong** (saka tembung *peulen*) tegesé woh-wohan bangsa kacang lan kapri.
* **pompa** (saka tembung *pomp*) tegesé piranti dianggo nyêmprotake banyu utawa angin.
* **pabrik** (saka tembung *fabriek*) tegesé panggonan gawé barang sarana mesin-mesin.
* perklaring (saka tembung *verklaring*) tegesé layang katerangan ing prakara. Tembung varian: uperklaring.

## R
* **rundha** utawa **rondha** (saka tembung *ronde*) tegesé nganglang ing wayah bengi.
* **roki** utawa **rok** (saka tembung *rok*) tegesé klambi dawa. 
* **rikning** utawa **rèkening** (saka tembung *rekening*) tegesé itung.
* **rèken** (saka tembung *reken*) tegesé réka.
* **rad** (saka tembung *raad*) tegesé keklumpukané wong sing kajibah ngrembug utawa awèh pamrayoga.
* **rus** (saka tembung *roos*) tegesé kembang mawar abang.
* **russedhah** (saka tembung *rustdag*) tegesé dina libur.
* **résidhèn** (saka tembung *resident*) tegesé priyayi Walanda sing dadi panggedhéné wewengkon.
* **rol** (saka tembung *rol*) tegesé pangadilan kang mriksa prakara palanggaran cilik-cilik.
* **rolak** utawa **rolah** (saka tembung *rollang*) tegesé bata kang ditata ngadeg ing sadhuwuring palang kori.
* **rolis** (saka tembung *rollezen*) tegesé nacahaké kuli nyambut gawé.
* **répot** (saka tembung *rapport*) tegesé rèbyèg.
* **ram** (saka tembung *ram*) tegesé (1) jendhéla lan (2) wengkuné pangilon.
* **rumpi** (saka tembung *rompye*) tegesé klambi jas kotang kanggo rangkepan klambi jas bukak.
* **règen** (saka tembung *regent*) tegesé bupati.
* **rebal** utawa **perbal** (saka tembung *proces-verbaal*) tegesé cathetan papriksané prakara kang bakal katur marang pangadilan.
* **rangsum** (saka tembung *rantsun*) tegesé pangan kanggo saradhadhu.

## S
* **salomprèt**, deleng tembung **slomprèt**.
* **senapan** (saka tembung *snaphaan*) tegesé bedhil.
* **srebèt** utawa **serbèt** (saka tembung *servet*) tegesé kacu. 
* **sak** (saka tembung *zak*) tegesé kanthongan klambi.
* **sekonyar** (saka tembung *schooner*) tegesé jinis prau.
* **sekoci** (saka tembung *schuitje*) tegesé jinis prau cilik.
* **sekotor** (saka tembung *kotter*) tegesé jinis prau.
* **soklat** (saka tembung *chocolaad*) tegesé panganan (bubukan) saka woh wit.
* **sekongkel** (saka tembung *gekonkel*) tegesé sekuthu.
* **setrika** (saka tembung *strijken*) tegesé piranti dianggo ngêlus klambi.
* **setrap** (saka tembung *straf*) tegesé paukuman.
* **setrup** (saka tembung *stroop*) tegesé jurjuran gula dicampuri banyu woh-wohan
* **setriman** (saka tembung *stuurman*) tegesé juru mudhi.
* **setat** (saka tembung *staat*) tegesé layang klowongan kang diisèni katrangan prakara warna-warna.
* **setut** (saka tembung *stoot*) tegesé (1) pungkasané sabuk wlulang, (2) sabuk.
* **setiwel** (saka tembung *stevel*) tegesé wlulang urungé sikil (lumrahé dianggo ana bal-balan).
* **sosis** (saka tembung *saucijs*) tegesé daging cacah dibumboni diwangun bumbungan.
* **selèdri** utawa **slèdri** (saka tembung *selderij*) tegesé sayuran sing dianggo campuran sop, bakso; Apium graveoles.
* **suldhat** (saka tembung *soldaat zie saradhadhu*) tegesé prajurit.
* **selomprèt** deleng tembung **slomprèt**.
* **salébrak** utawa **slébrak** (saka tembung *schabrak*) tegesé lèmèk lapak. 
* **sop** (saka tembung *soep*) tegesé jangan digawé duduh iwak  (ampasé wortel, slèdri, kacang, lsp).
* **sopi** (saka tembung *zoopje*) tegesé jinis arak.
* **sepèn** (saka tembung *dispens*) tegesé kamar kanggo wadhah panganan.
* **sepir** (saka tembung *cipier*) tegesé wong sing njaga kunjara.
* **semir** (saka tembung *smeer*) tegesé barang lintreg-lintreg dianggo nggosok sepatu, ngireng rambut, lsp.
* **semur** (saka tembung *gesmoord*) tegesé aran lelawuhan.
* **sègel** (saka tembung *zegel*) tegesé cap atas nama pamaréntah (racaké minangka pasaksiné prajanjian).
* **slomprèt** (saka tembung *trompet*) tegesé unèn-unèn sing anggoné ngunèkaké sarana disebul. Tembung varian: **salomprèt**, **selomprèt**, **tarompèt**.

## T
* **taksir** (saka tembung *taxeer*) tegesé pangira-ira tumrap wuragad. Tembung varian: **teksir**, kala-kala uga **tapsir** lan **tepsir**.
* **tambur** (saka tembung *tamboer*) tegesé unèn-unèn bangsa trebang urungé cendhak wlulangé kiwa tengen sarta nganggo èthèr-èthèr.
* **taplak** (saka tembung *tafellaken*) tegesé lawon lèmèk méja.
* **tapsir**, deleng tembung **taksir**
* **tar** (saka tembung *taart*) tegesé panganan bangsa roti.
* **taromprèt**, deleng tembung **slomprèt**.
* **teksir**, deleng tembung **taksir**
* **tepsir**, deleng tembung **taksir**
* **tesmèn** (saka tembung *testament*) tegesé wasiyat.
* **tèken** (saka tembung *teeken*) tegesé tandha tangan.
* **tir** (saka tembung *teer*) tegesé barang cuwèr rupané ireng sok dianggo ngecèt.
* **tong** (saka tembung *ton*) tegesé wadhah sing digawé kayu.
* **tuwidhé**, deleng tembung **twidhe**.
* **twidhe** (saka tembung *tweede*) tegesé angka kaping kalih.

## U
* **uperklaring** (saka tembung *op verklaring*) deleng tembung **perklaring**.
* **upas** (saka tembung *oppasser*) tegesé batur kang dianggo kongkonan, lumrahé ana ing kantor-kantor.
* **upsir** (saka tembung *officier*) tegesé aran pepangkatan ing saradhadhu.
* **urdenas** (saka tembung *ordonnans*) tegesé utusan.
* **urdi** (saka tembung *order*) tegesé dhawuh.
* **usar** (saka tembung *huzaar*) tegesé prajurit jejaranan.

## W
* **Walanda** (saka tembung *Hollansch* tegesé wong Éropah saka nagara Nèderlan.