Alkaloid

[thumb|[Morfin]]

**Alkaloid** ya iku salah sijiné golongan senyawa basa kanthi nitrogen kang akèh-akèhé heterosiklik lan katemokaké ing wit-witan (nanging uga bisa katemokaké ing kéwan). Asam amino, peptida, protéin, nukleotid, asem nukleik, gula amino lan antibiotik lumrahé ora éwoning alkaloid. Lan kanthi prinsip kang padha, senyawa nétral kang kanthi biogenetik gegandhèngan karo alkaloid kalebu ing golongan iki.

## Kategori 
Alkaloid lumrahé diklasifikasikaké miturut padhané sumber asal molekulé (*precursors*), didhasari kanthi *metabolisme pathway* (*metabolic pathway*) kang minangka mbentuk molekul iku. Yèn biosintesis saka salah sijiné alkaloid ora dingertèni, alkaloid digolongaké miturut jeneng senyawané, kalebu jeneng senyawa kang ora ngandhung nitrogen (amarga struktur molekulé ana sajeroning prodhuk akir. Minangka tuladha: alkaloid opium sok karan "phenanthrenes"), utawa miturut jeneng wit-witan utawa kéwan ing ngendi senyawa iku diisolasi. Yèn sawisé alkaloid iku dikaji, panggolongan salah sijiné alkaloid diowahi miturut asil pangkajian iku, lumrahé njupuk jeneng amine wigati-kanthi-biologi kang nyolok sajeroning prosès sintesisé.
* Golongan Piridina: piperine, coniine, trigonelline, arecoline, arecaidine, guvacine, cytisine, lobeline, nikotina, anabasine, sparteine, pelletierine.
* Golongan Pyrrolidine: hygrine, cuscohygrine, nikotina
* Golongan Tropane: atropine, kokaina, ecgonine, scopolamine, catuabine
* Golongan Kuinolina: kuinina, kuinidina, dihidrokuinina, dihidrokuinidina, strychnine, brucine, veratrine, cevadine
* Golongan Isokuinolina: alkaloid-alkaloid opium (papaverine, narcotine, narceine), sanguinarine, hydrastine, berberine, emetine, berbamine, oxyacanthine
* Alkaloid Fenantrena: alkaloid-alkaloid opium (morfin, codeine, thebaine)
* Golongan Phenethylamine: mescaline, ephedrine, dopamin
* Golongan Indola:
** Tryptamines: serotonin, DMT, 5-MeO-DMT, bufotenine, psilocybin
** Ergolines (alkaloid-alkaloid saka ergot): ergine, ergotamine, lysergic acid
** Beta-carboline: harmine, harmaline, tetrahydroharmine
** Yohimbans: reserpine, yohimbine
** Alkaloid Vinca: vinblastine, vincristine
** Alkaloid Kratom (*Mitragyna speciosa*): mitragynine, 7-hydroxymitragynine
** Alkaloid *Tabernanthe iboga*: ibogaine, voacangine, coronaridine
** Alkaloid *Strychnos nux-vomica*: strychnine, brucine
* Golongan Purine:
** Xantina: Kafein, teobromina, theophylline
* Golongan Terpenoid:
** Alkaloid *Aconitum*: aconitine
** Alkaloid Steroid (kang duwé balung mburi steroid ing struktur kang mawa nitrogen):
*** *Solanum* (conto: kenthang lan alkaloid tomat) (solanidine, solanine, chaconine)
*** Alkaloid *Veratrum* (veratramine, cyclopamine, cycloposine, jervine, muldamine)
*** Alkaloid Salamander berapi (samandarin)
*** liyané: conessine
* Senyawa ammonium quaternary s: muscarine, choline, neurine
* Liya-liyané: capsaicin, cynarin, phytolaccine, phytolaccotoxin

## Sumber lan sajarah 
Alkaloid diasilaké déning akèh organisme, wiwit saka bakteria, fungi (jamur), tetuwuhan, lan kéwan. Èkstraksi kanthi kasar lumrahé kanthi gampang bisa dilakokaké ngléwati tèknik èkstraksi asem-basa. Rasa pait utawa getir kang dirasakaké ilat bisa disebapaké déning alkaloid.

Istilah "alkaloid" (tegesé "mèmper alkali", amarga dianggep asipat basa) pisanan dienggo déning Carl Friedrich Wilhelm Meissner (1819), salah sijiné apotèker saka Halle (Jerman) kanggo nyebut sapérangan senyawa kang diéntuki saka èkstraksi wit-witan kang sipaté basa (ing wektu iku wis ditepungi, kaya ta, morfina, striknina, sarta solanina). Nganti saiki ditepungi watara 10.000 senyawa kang kagolong alkaloid kanthi struktur manéka banget, saéngga nganti saiki ora ana watesan kang cetha kanggoné.

## Cathetan sikil