Tamtama Abadi (Kakaisaran Persia)

[thumb|350px|right|Tamtama Abadi (Kakaisaran Pèrsi), dhékorasi ing Pura Darius ing [Susa (510 SM).]]
**Tamtama Abadi** utawi **Pasukan Abadi** (saking , *Athanatoi*, "abadi", saking ater-ater *a* ("boten") + *thanatos* ("séda"); kadhangkala dipunsebat "Tamtama Abadi Pèrsi" utawi "Sedasa èwu tamtama abadi") inggih punika nama ingkang dipunparingaken déning Herodotos kanggé nyebat tamtama mirunggan saking Kakaisaran Pèrsi Akhemeniyah. Tamtama abadi gadhah tugas minangka Garda Imperial lan ugi minangka tamtama adu tempur. Minangka Garda Imperial, Tamtama Abadi gadhah tugas ngayomi kakaisaran manawi wonten serangan saking nagari manca, bilih minangka tamtama tempur, Tamtama Abadi ndhèrèk pamaréntah nalika wonten misi panyerangan dhateng manca, salah satunggalipun nalika ekspansi Kakaisaran Pèrsi lan ing Perang Yunani-Pèrsi. Nalika wekdal taskih damé, Tamtama Abadi gadhah tugas minangka pengawal kaisar. Nama ptamtama punika ing basa Pèrsi kamungkinan inggih punika Anûšiya ('kanca').
Herodotos nggambaraken Tamtama Abadi minangka infantri ingkang dipunpandhégani déning Hydarnes. Tamtama punika cacahipun wonten 10.000 tamtama. Ingkang dipunkearengaken mlebet dados Tamtama Abadi inggih punika namung Pèrsi, Medes, lan Elam. Tamtama Abadi pikantuk pelatian ingkang langkung saé lan abot tinimbang infantri ingkang biyasa kemawon. Sedaya tamtama ing Tamtama Abadi sampun dipunlatih kanthi temen awit alitipun. Siasat ingkang dipun-ginakaken déning Tamtama Abadi inggih punika barisan ngajeng nyerang mengsah lan barisan ingkang wingking nembakaken panah dhateng mengsah. Para tamtama ingkang dadaos Tamtama Abadi inggih punika priyantun jaler ingkang setya tuhu dhateng kaisar lan badhé ngayomi kaisar, sanajan ngantos séda.
Tamtama punika dipunsebat minangka "Tamtama Abadi" namung déning Herodotos. Sumber saking Pèrsi piyambak boten nyebataken nama tamtama punika.

Sasanésipun Herodotos, Tamtama Abadi ugi dipunsebataken déning Athenaios (ingkang ngutip Herakleides saking Kyme); Hesykhios (ingkang kliru anggénipun nyebat tamtama abadi minangka detasemen kavaleri); Procopius; sarta sumber-sumber sanès ingkang mendhet data saking Herodotos, Cassius nyebat Tamtama Abadi kanthi mendhet rujukan saking Romawi, lan nyebataken kanthi nama Tamtama tempur.

## Nama 
Miturut Herodotos lan Xenophon, tamtama punika dipunparingi nama Tamtama Abadi (*Athanatoi*) amargi cacahipun tansah tetep, inggih punika 10.000 tamtama. Tamtama Abadi gadhah tradisi utawi paugeran bilih manawi wonten Tamtama Abadi ingkang séda, tatu ingkang parah, utawi sakit, salajengipun dipun-gantos déning tamtama ènggal saéngga cacahipun tamtama punika tansah 10.000, boten kirang lan boten langkung, amargi punika tamtama punika dipunsebat Tamtama Abadi
Miturut satunggalipun winasis saking Pèrsi, Ardeshir Radpour, sasanésipun cacahipun ingkang tansah tetep, tamtama punika dipunparingi nama Tamtama Abadi ugi amargi tamtama punika boten naté nilar tamtama ingkang sampun séda ing médhan tetempuran. Tamtama Abadi tansah mindhahaken jisim tamtama Abadi ingkang séda lan nebihaken saking paningalipun mengsah, saéngga mengsah jarang ningal wonten tamtama anggota tamtama abadi ingkang séda. Punika ndadosaken prajurit Tamtama Abadi kados boten saged séda.
Nama sanès saking Tamtama Abdi inggih punika *Melophoroi* (Tamtama ingkang ngasta Apel). Nama punika dipunparingakeb déning sajarawan pandhèrèkipun Alexander Agung. Tamtama abadi ngasta tumbak ingkang gadhah panyeimbang wujud logam alit awujud bundheran kanggé ngimbangaken titik abot tumbak. Wujud pangimbang kasebat kados apel saéngga dipunsebat Para Pangasta Apel.

## Sajarah 
Miturut Xenophon, Tamtama Abadi dipundamel déning Koresh ingkang Agung. Nalika wekdal kakuaosanipun Koresh, Kamaharajan Pèrsi Akhemeniyah sukses nelukaken bangsa Assyria, bangsa Bablionia, bangsa Medes, bangsa Kurdi, bangsa Lydia, bangsa Parthia, bangsa Turki, bangsa Armenia, lan bangsa Ionia. Kakuaosanipun kasebar saking Lepen Indus ing India ngnatos dumugi Hellespontos ing Yunani. Amargi kakuaosanipun punika ingkang jembar, Koresh ngraos mbetahaken kaamanan kedah dipuninggilaken.

Nalika wonten perang, Tamtama Abadi gadhah tugas kanggé ngayomi tendha karajan ingkang dipundunungi déning kaisar. Tamtama abadi ndhèrèk perang wonten ing misi nelukaken Koresh ingkang Agung ing Kakaisaran Babilonia Enggal ing taun 547 SM, Kampanye Kambises mungsuh Mesir nalika taun 525 SM lan invasi Darius ingkang Agung dhateng Punjab Kilen lan Sindh ing India sarta Skithia nalika taun 520 SM lan 513 SM.
Wonten ing Paprangan Gaugamela nalika taun 331 SM, Tamtama Abadi njagi kaisar Darius III. Kadosipun Tamtama Abadi ugi ndhèrèk sarta wonten ing Paprangan Gerbang Pèrsi nalika taun 330 SM. Aleksander ingkang Agung kasil nelukaken Tamtama Abadi nalika Paprangan Issos nalika 333 SM. Sasampunipun kakaisaran Pèrsi Akhemeniyah runtuh, Tamtama Abadi salajengipun dipunbibaraken.

### Perang Yunani-Pèrsi 
Nalika Perang Yunani-Pèrsi, Tamtama Abadi ndhèrèk nyengkuyung Pangepungan Eretria lan Paprangan Marathon nalika taun 490 SM wonten ing invasi ingkang kapisan, sarta Paprangan Thermopylae nalika taun 480 SM lan Paprangan Plataia nalika 79 SM ing invasi ingkang kaping kalihipun.

## Cathetan suku 
## Pranala njawi 
* Tamtama Abadi Pèrsi