Slumdog Millionaire

***Slumdog Millionaire*** (basa Inggris "Yutawan Asu Kampung Kumuh") iku siji filem Karajan Manunggal taun 2008 kang disutradarani Danny Boyle, mawa asistèn sutradara Loveleen Tandan, lan ditulis déning Simon Beaufoy. Film iki dhedhasar gubahan saka buku roman *Q and A* (2005) kang ditulis déning Vikas Swarup, siji panulis lan diplomat India. Bukuné menang bebungah *Boeke Prize* lan *Commonwealth Writers*.

Syuting filem iki dianakaké ing India. Carita filem iki ngenani siji wong mlarat ajeneng Jamal Malik kang mèlu kuis kondhang *Who Wants To Be A Millionaire* ing India. Nanging amarga dhèwèké bisa mangsuli kabèh pitakonan, Jamal dicekel pulisi lan diinterogasi mawa disiksa, sebab wong ora percaya yèn ana wong mlarat, bocah dalanan kok bisa pinter banget.

*Slumdog Millionaire* menangaké 8 piala Oscar ing taun 2009.

## Sinopsis 
Film iki diwiwiti kanthi adegan nalika inspèktur pulisi (Irrfan Khan) ing Mumbai, India lagi interogasi lan nyiksa Jamal Malik (Dev Patel), tilas bocah glandhangan saka kampung kumuh Dharavi. Jamal iku siji kontèstan ing acara télévisi *Who Wants to be a Millionaire* vèrsi India kanthi panatacara Prem Kumar (Anil Kapoor). Jamal wis tekan pitakonan pungkasan, kang dijadwalaké kanggo sésuk, nanging dhèwèké disalahaké pulisi dianggep culika amarga dianggep anèh yèn siji wong kampung bisa ndarbèni kawruh kang jembar utawa kabegjan banget, olèh pitakonan kang bisa diwangsuli kabèh.

Jamal banjur carita yèn pitakonan bab bintang filem Bollywood Amitabh Bachchan iku gampang banget, banjur dhèwèké ngerti pitakonan liya-liyané déning kabeneran waé, tau ngalami akèh prakara kang nggawé dhèwèké ngerti rena-rena. Banjur sawisé iku filem dibanjuraké mawa adegan-adegan *flashback* kang nuduhaké pengalaman-pengalamané nalika cilik. Nalika iku Jamal lan Malik urip ing kutha Bombay/Mumbai lan sekolah. Ing sekolah diajari carita *The Three Musketeers*. Kajaba iku uga dituduhaké kepriyé Jamal olèh tapaktangané Amitabh Bachchan. Banjur anuju siji dina ana gègèran ing kutha Bombay antara kaum Hindhu lan kaum Muslim. Salim lan Jamal Malik iku kalebu wong Muslim lan ibuné tiwas ing gègèran iki. Bocah loro iki dadi yatim. Nalika iku bocah loro iki ketemu siji bocah wadon anama Latika. Amarga Jamal seneng karo carita *The Three Musketeers* Salim diarani Athos, Jamal dhéwé Porthos lan Latika *Musketeer* katelu.

Anuju siji dina, bocah telu iki ditemu déning Maman (Ankur Vikal) ing pawuhan, papané urip. Telu-teluné banjur diajak lunga menyang siji panti asuh. Tibakné ing panti iki bocah-bocah iki diajari dikon ngemis lan mbarang. Ing siji dina Salim weruh ana bocah kang jenegé Avindh dikon nyanyi banjur dibiyus lan sawisé matané digawé wuta, amarga bocah pangamèn wuta olèh dhuwit luwih akèh. Salim déning Maman dikon nyeluk adhiné, adhiné uga arep digawé wuta matané. Nanging Salim ora lila, dhèwèké banjur ngajak lumayu Jamal lan Latika. Kateluné dioyak déning Maman lan wong-wongé. Jamal lan Malik bisa lumebu sepur nanging Latika ora bisa. Latika dicekel Maman manèh.

Bocah loro iki banjur golèk panguripan rena-rena carané, ya halal, ya ora. Kanthi numpak sepur, bocah loro iki tekan Taj Mahal lan nyambut gawé ing kono. Nanging Jamal tetep waé ora bisa nglalèkaké Latika. Jamal banjur ngajak Salim mulih menyang Bombay. Tibakné Latika iku dilatih dadi WTS kelas dhuwur, supaya mengko bisa didol larang minangka prawan. Jamal nemu Latika ing kawasan lokalisasi Bombay lagi dilatih nari. Dhèwèké ngajak Latika lunga, nanging banjur Maman tibakné ana ing kono. Salim kang nggawa pistul banjur némbak Maman nganti mati lan kateluné lumayu. Banjur karo Salim olèhé matèni Maman dianggo alesan nglamar makarya karo Javed (Mahesh Manjrekar), wong jahat liyané. Salim banjur ngehaki Latika, lan nalika Jamal protès, dhèwèké dithungi pistul, Latika nengahi lan pasrah dipèk Salim. Jamal dadi nlangsa atiné lan lunga lumayu.

Pirang taun sawisé iku, Jamal olèh gawéan dadi "chai-wallah" (siji bocah kang nyuguhaké tèh) kang siji *call centre* ing Mumbai. Banjur siji dina dhèwèké dijaluki tulung kancané makarya nggantèni. Kancané soalé péngin nonton acara TV sadélok. Nalika iku Jamal iseng nggolèki jeneng Latika lan Salim sajeroning basis data komputer. Jenang Latika tibaké èwon kasilé nanging "Salim K. Malik" namung ana 15 wiji. Banjur Jamil tilpun siji-siji lan olèh kangmasé. Salim tibaké pangkaté wis dhuwur sajeroning organisasiné Javed. Jamal banjur ngetutaké Salim menyang omahé Javed. Tibaké Latika saiki dadi pacaré Javed. Jamal lumebu èthok-èthok dadi réwang lan ngajak lunga Latika. Nanging Latika ora gelem. Sanadyan mangkono Jamal celathu yèn dhèwèké bakal nunggoni Latika saben dina ing Stasiun Victoria (Stasiun Chhatrapati Shivaji) saben dina ing jam 17.00 nganti dhèwèké teka. Banjur ing siji dina, Latika teka tenan, nanging dioyak déning Salim lan salah siji wongé Javed. Salim nglebokaké Latika sajeroning mobil, mènèhaké HP-né, lan rainé Latika diiris mawa lading. Banjur mobilé lunga. Jamal lumayu menyang omahé Javed, nanging omahé tibaké wis kothong.

Banjur kanggo nemu Latika, Jamal nyoba cara liya, ya iku dadi kontèstan kuis *Who Wants to be Millionaire* amarga dhèwèké ngerti yèn Latika seneng karo acara iku lan diarepaké mesthi nonton. Dhèwèké kasil tekan pitakonan pungkasan, sanadyan pembawa acarané ora simpatik lan mbujuki dhèwèké mènèhi wangsulan kang salah. Ing pungkasané acara, tibakné isih ana 1 pitakonan manèh kanggo menangaké Rs. 20.000.000. Banjur dhèwèké dicekel pulisi lan disiksa amarga dikirané culika. Nanging sawisé carita yèn kabèh iku kebeneran dhèwèké diculaké déning pulisi. Sésuké dhèwèké olèh ngrampungaké kuis iku manèh lan pitakonan pungkasan prakara *The Three Musketeers*. Sapa jeneng *musketeer* kang katelu. Jamal banjur coba nganggo fungsi *Phone-a-friend*. Siji-sijiné nomer tilpun kang diduwèni Jamal ya mung nomeré Salim, nanging HPné digawa Latika, mula bareng ditilpun ya ditampa déning Latika. Jamal kagèt nanging bungah bisa krungu swarané Latika. Banjur dhèwèké ngarang wangsulané ya iku Aramis lan tibakné bener.

Sawetara iku Javed uga nonton TV lan kagèt weruh Jamal. Banjur digolèki Latika wis ilang. Dhèwèké banjur nggolèki Salim, Salim wis ngunci awaké dhéwé ing pakiwan. Lawang pakiwan digedhor lan sawisé mbukak Salim némbak Javed nganti mati. Salim uga ketémbak nganti mati. Tembung-tembung pungkasané ya iku *Allahu Akbar*. Nalika iku Jamal bisa menang lan dianggep pahlawan lan lumayu menyang stasiun Victoria lan rangkulan saha ambung-ambungan karo Latika.

## Prodhuksi 
Panulis Simon Beaufoy nulis *Slumdog Millionaire* dhedhasar buku roman *Q and A* kang ditulis déning Vikas Swarup. Supaya katon otèntik, Beaufoy lunga nglakoni studi bandhing ping telu menyang India lan mawancarani sawatara bocah-bocah dalanan lan olèh kesan apik. Sang panulis iki celathu yèn tujuané nulis skrip iku: "Aku kepéngin olèh rasa lucu, ngguyu, ngobrol lan ngrasakaké silaturahmi antara komunitas kang urip ing kawasan kumuh iki. Apa kang dak tampa iku ènèrgi gedhé." Ing tengahan taun 2006, perusahaan filem Karajan Manunggal Celador Films lan Film4 ngundhunaké sutradara Danny Boyle supaya maca skripé *Slumdog Millionaire*. Sajatiné pisan-pisané Boyle rangu-rangu amarga dhèwèké emoh nggawé filem prakara *Who Wants to Be a Millionaire?* Boyle nanging banjur ngerti yèn sang panulis skénario iku Beaufoy, kang tau nulis *The Full Monty* (1997), salah siji filem favorité saka Karajan Manunggal. Boyle gumun kepriyé Beaufoy bisa nggabungaké carita kang akèh sajeroning bukuné Swarup dadi carita siji lan sang sutradara iki banjur mutusaké miwiti proyèk filem anyar iki. Anggaran nggawé filem iki wiwitané US# 15 yuta, dadi Celador golèk dhistributor kanggo ngedum béya. Fox Searchlight Pictures banjur nawani kang kabaré kira-kira sakiwa-tengené $2 yuta, lan Warner Independent Pictures nawani $5 yuta kang ora bisa disaingi déning Fox Searchlight.

Gail Stevens uga dadi anggota panitya kang ngawasi para paraga saka saindhenging donya. Stevens tau makarya bebarengan karo Boyle lan dianggep bisa weruh wong kang nduwé bakat anyar. Meredith Tucker ditugasi nangani para paraga saka AS. Banjur para tukang filem iki lunga menyang Mumbai ing September 2007 mawa panitya saparo lan miwiti nampani paraga lokal lan anggota kru prodhuksi ing Karjat. Loveleen Tandan, salah siji saka sutradara paraga ing India, celathu yèn dhèwèké mènèhi pamrayoga marang Danny lan Simon Beaufoy supaya nganakaké sawatara dialog mawa basa Hindi supaya filemé luwih krasa urip. Banjur Boyle mutusaké supaya kira-kira sapratelon dhialog dianakaké mawa basa Hindi. Banjur Tandan dikon nulis dialog-dialogé lan dhèwèké gelem. Sawisé iku dhèwèké dijaluk dadi ko-sutradara.

Lokasi syuting kalebu kawasan kumuh ing Mumbai lan Juhu. Olèhé para tukang filem iki bisa ngontrol massa iku carané ngapiki wong-wong kang padha ndeleng. Syuting diwiwiti ing tanggal 5 November 2007.

Saliyané dhedhasar bukuné Vikas Swarup, filem iki uga diilhami filem-filem India. Miturut Tandan, *Slumdog Millionaire* bisa dianggap ngajèni filem-filem komèrsial abasa Hindhi. Simon Beaufoy iku nyinaoni filem-filemé Salim-Javed kanthi tlatèn.

Banjur témané filem prakara wong mlarat kang dadi sugih iku uga akèh tinemu ing akèh filem India liyané saka taun 1950 nganti 1980-an nalika "India makarya keras supaya ora luwé lan kéré."

Bintang filem Bollywood Shahrukh Khan kang saiki dadi panatacara *Who Wants to be a Millionaire?* vèrsi India sajatiné ditawani dadi pembawa acara ing filem, nanging ora gelem. Peran iki pungkasané dimainaké déning Anil Kapoor, bintang filem Bollywood liyané. Paul Smith, prodhuser èksèkutif *Slumdog Millionaire* lan ketua Celador Films sadurungé tau nduwé hak internasional acara *Who Wants to Be a Millionaire?*.

## Ingkang maragani 
thumb|Freida Pinto lan Dev Patel ing International Film Festival 2008 Toronto
* ** Dev Patel** minangka **Jamal Malik**, sang paraga baku utawa protagonis, siji bocah Muslim kang lair lan tumuwuh ing Mumbai minangka wong mlarat
** **Ayush Mahesh Khedekar** minangka **Jamal anom**
** **Tanay Chheda** minangka **Jamal rumaja**
* ** Freida Pinto** minangka **Latika**
** **Rubina Ali** minangka **Latika anom**
** **Tanvi Ganesh Lonkar** minangka **Latika rumaja**
* **Madhur Mittal** minangka **Salim**, kangmasé Jamal.
** **Azharuddin Mohammed Ismail** minangka **Salim anom**
** **Ashutosh Lobo Gajiwala** minangka **Salim rumaja**
* ** Anil Kapoor** minangka **Prem Kumar**, pembawa acara.
* **Saurabh Shukla** minangka **Sersan Pulisi Srinivas**
* **Mahesh Manjrekar** minangka **Javed**
* **Ankur Vikal** minangka **Maman**
* **Raj Zutshi** minangka **prodhuser acara**
* **Sanchita Choudhary** minangka **ibuné Jamal**
* **Shah Rukh Munshi** minangka **bocah glandhangan**

## Rilis lan pangasilané 
Ing sasi Agustus 2007 Warner Independent Pictures olèh hak distribusi ing Amérika lan Pathé olèh hak distribusi internasional *Slumdog Millionaire* ing biyoskup. Sanajan Warner Independent Pictures mbayar $5 yuta kanggo nuku hak filem iki, studio iki rada ragu-ragu bab prospèké bakal payu ora. Ing sasi Mèi 2008, Warner Independent Pictures ditutup lan mula-mulané mènèhi kesan filem iki ora dirilis ing layar amba nanging langsung ing vidéo. Ing Agustus 2008, studio iki kanthi aktif golèk kang gelem ngréwangi lan pungkasané Warner Independent Pictures lan Fox Searchlight Pictures dadi kongsi mbagi distribusiné. Fox Searchlight gelem nuku sahamé 50%. Per 18 Fèbruari 2009, filem iki wis ngasilaké dhuwit $150.522.967 sadonya.

## Soundtrack 
Soundtrack kanggo filem *Slumdog Millionaire* dikomposisi déning A. R. Rahman kang nulis lagu-laguné ing wektu rong sasi lan ngrampungaké rekaman ing wektu rong minggu. Rahman menangaké Golden Globe Award for Best Original Score taun 2009 lan menangaké loro saka telung nominasi kanggo Oscar, kalebu siji kanggo Best Original Score lan siji kanggo Best Original Song.

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
* Situs Resmi Amérikah Sarékat
* Situs Resmi Britania (Pathe) 
* Wedharan ing kalawarta Tempo