Lenga atsiri

thumb|250px|Godhong Nilam, salah sawijiné bahan baku nggawé lenga atsiri

**Lenga atsiri** (cara Inggris: *volatile oil* utawa *essential oil*) iku cuwèran kenthel sing ora bisa nyampur ing banyu. Lenga atsiri ngandhut senyawa-senyawa sing gandané saka manéka jinis tetuwuhan. Sawatara jinis tuwuhan atsiri sing tuwuh subur ing Indhonésia ya iku pala, cengkèh, nilam, serei, oyod wangi, panili, kayu legi, lsp. Ciri-ciri lenga atsiri padatan ngandhut senyawa *terpene*, struktur kimiané mbentuk ranté lurus lan ora nyabang-nyabang. Dadi lenga atsiri kang kaandhut ing tetuwuhan iku bisa ngalang-ngalangi kéwan supaya ora ngganggu. Tuladhané dikonsumsi langsung wujud panganan utawa ombé-ombénan kaya ta jamu sing ngandhut lenga atsiri, bahan penyedhep panganan, nambahi rasa ing ès krim, permèn, lan odol. Déné kanggo kagunan ing njaba awak kaya ta kanggo mijet, lulur, balsem, sabun, sampo, obat tatu, lan lenga wangi. Kanggo napas bisa kanggo *inhalasi* utawa *aromaterapi* kaya ta pewangi ruwangan, pewangi tisu, nglegakaké napas, nuwuhaké rasa seger, uga kanggo wewangian liyané.

## Cara Nggawé 
Lenga atsiri bisa digawé kanthi cara destilasi (penyulingan) lan cara ekstrasi pelarut *(solvent extraction)*. Destilasi lengan atsiri dilakokaké kanthi cara nadhahi bahan baku saka tuwuhan, kaya ta godhong, kulit kayu, wiji, lan oyod ing piranti destilasi ing dhuwur banyu. Nalika banyu dipanasaké, uwab banyu bakal ngliwati bahan baku mau lan mèlu nguapaké lenga atsiri. Uap lenga atsiri bakal ngalami prosès *kondensasi* saéngga dadi cuwèran manèh. Cairan iku banjur ditadhahi ing piranti kanggo nadhahi. Cairan iku diarani *hidrosol* utawa *hidrolat*. Tuladha hidrosol sing misuwur ya iku banyu mawar lan banyu lavender.

Cara ekstraksi pelarut *(solvent extraction)* minangka ngasilaké lenga atsiri sing sithik banget kanggo diperes. Cara iki digunakaké pelarut, kaya ta heksan utawa karbondioksida superkritis kanggo ngekstraksi lenga atsiri. Ekstrak sing dikasilaké pelarut heksan utawa pelarut hidrofobik liyané diarani *concretes* sing ngandhut campuran lenga atsiri, lilin, resin lan senyawa larut lenga liyané saka tuwuhan. Pelarut liyané ya iku etil alkohol, minangka misahaké komponèn lenga atsiri saka *concretes*. Alkohol diilangaké liwat prosès destilasi tahap sing kapindho, saéngga ninggal komponèn lenga atsiri sing diarani *absolute*. Pelarut karbondioksida superkritis digunakaké minangka pelarut ing prosès ekstraksi cuwèran superkritis. Karbondioksida superkritis ngekstraksi lilin uga lenga atsiri ing *concrete*. Lilin bakal dipisahaké saka lenga atsiri kanthi cara ngudhunaké temperatur ekstraksi, banjur sawisé ekstraksi rampung, tekanan diudhunaké saéngga karbondioksida owah dadi gas.

## Sawatara jinis lenga atsiri 
Jeneng lenga atsiri padatan miturut bahan baku sing digawé lenga atsiri, tuladhané:

* Minyak adas (*fennel/foeniculi oil*)
* Minyak cendana *sandalwood oil*)
* Minyak bunga cengkeh (*eugenol oil*) lan lenga godhong cengkèh (*leaf clove oil*)
* Minyak kayu putih (*cajuput oil*)
* Minyak bunga kenanga (*ylang-ylang oil*)
* Minyak lawang
* Minyak mawar
* Minyak nilam
* Minyak serai
* Minyak telon
* Minyak tawon
* Minyak angin

## Cathetan suku