Molière

**Jean-Baptiste Poquelin**, ugi kawéntar minangka *nama panggung* **Molière**  inggih punika satunggaling dramawan lan aktor Prancis ingkang dipunwastani minangka salah satunggaling *empu* komèdi wonten ing kasusastraan Kulon  Sapérangan saking karya Molière ingkang kondhang inggih punika *Le Misanthrope,* (*The Misanthrope*), ''L'Ecole des femmes* (*The School for Wives*),* Tartuffe ou l'Imposteur,* (*Tartuffe or the Hypocrite*), *L'Avare* (*The Miser*), *Le Malade imaginaire* (*The Imaginary Invalid*), lan *Le Bourgeois Gentilhomme* (*The Bourgeois Gentleman'').

Molière punika asalipun saking kulawarga ingkang tansah cekap lan naté sekolah wonten ing Jesuit Clermont College (sapunika Lycée Louis-le-Grand), Molière punika panci tiyang ingkang trep kanggé nggarap babagan teater. Pengalaman kanthi dangu tigawelas taun minangka aktor mubeng ndadosaken keprigelan anggènipun ing donyaning komedi nalika piyambakipun ugi wiwit nyerat, nggabungaken unsur-unsur Commedia dell'Arte kaliyan komèdi Prancis ingkang langkung inggil.

Lantaran pambiyantu sapérangan aristokrat kalebet adhi kandung Louis XIV, Molière medal wonten ing pagelaran ingkang dipuntanggap déning sang Raja ing Louvre . Nglakonaken satunggaling drama klasik karya Pierre Corneille lan satunggaling *farce* karyanipun piyambak, *Le Docteur amoureux* (*The Doctor in Love*), Molière pikantuk ngginakaken ruwang Salle du Petit-Bourbon ing Louvre, satunggaling aula kanggé manéka pagelaran teater. Lajeng, Molière pikantuk ngginakaken Palais-Royal. Ing kalih papan mau piyambakipun pikantuk atur sapala saking para warga Paris kanthi drama-drama kados ta *Les Précieuses ridicules*  (*The Affected Ladies*), ''L'École des maris* (*The School for Husbands*) lan *L'École des femmes* (*The School for Wives*). Saénipun pihak astana punika lajeng medalaken dana pènsiyun kanggé kelompokipun lan gelar *"Troupe du Roi"* (Kelompok Teater Raja). Molière lajeng nyambut damel minangka panyerat resmi kanggé adicara panglipur astana.

Sanajan Molière punika dipunremeni déning pihak astana lan warga Paris, satir-satir karya Molière punika mancing kritik saking kaum moralis lan pihak Gréja. *Tartuffe ou l'Imposteur* (*Tartuffe or the Hypocrite*) lan seranganipun marang kamunafikan religius tansah pikantuk kecaman saking pihak Gréja  déné *Don Juan* dipunpenging pentas. Upayanipun Molière ing manéka bab lan profesi ing donyaning teater wiwit nganggu kasarasanipun lan ing taun 1667, Molière kedah ngaso saking donyaning panggung. Ing taun 1673 nalika méntasaken karya pungkasanipun *Le Malade imaginaire* (*The Imaginary Invalid*), Molière, ingkang gerah TBC paru-paru, ujug-ujug watuk tanpa mandeg nalika meranaken dados Argan ingkang gerah hipokondria . Nalika gesangipun wonten ing Paris, Molière saestu damel reformasi Prancis. lan katingalipun boten celak kaliyan bapakipun. Bibar ibunipun séda, piyambakipun manggèn kaliyan bapakipun wonten ing nginggilipun Pavillion de Singes di rue Saint-Honoré ing satunggaling wewengkon èlit Paris. Prakiraan paling ageng punika pendidikanipun kawiwitan ing sekolah omahan ing Paris; lajeng piyambakipun ketampi wonten ing Jesuit College de Clermont ingkang *bergengsi*. Wonten ing mriku piyambakipun ngrampungaken sekolahipun ing lingkungan akademis ingkang ketat lan kaku .

Nalika umur 18 taun Jean Poquelin sampun ngatur supados putranipun marisi gelaripun (*"Tapissier ordinaire de la chambre du Roi"*) ingkang sampun piyambakipun tumbas saking asil saking nyambut damel wonten ing proyek pawiyaran ruwang-ruwang astana ingkang dipunprakarsani déning Richelieu. Gelar mau namung mbetahaken nyambut damel 3 wulan lan ongkos wiwitan 1200 livre; gelar mau kanthi gaji 300 livre setaun lan lan maringi sapérangan kontrak ingkang mbathèni. Poquelin enèm ugi naté ngangsu kawruh minangka pengacara provinsi nalika taun 1642, ing Orléans, nanging boten dipunsebataken menapa piyambakipun lulus menapa boten. Kala punika piyambakipun ndhèrèk menapa gegayuhan bapakipun. Piyambakipun naté srawung kaliyan kalangan ningrat lan kadosipun pakaryan ingkang saé sampun samekta, mangsa ngajeng ingkang saé kanggé priyantun enèm kanthi umur 20 ing Prancis abad kaping 17. Lajeng Molière dados boten remen malih kaliyan gegayuhan bapakipun. Nalika umur 21 taun piyambakipun langkung milih nyambut damel ing donyaning panggung. Ing wulan Juni 1643 piyambakipun nilaraken kalungguhan sosial lan rencana kulawarga kanggé mangsa ngajengipun lajeng ing donyaning teater .

Ing Lyon, Mademoiselle Duparc ingkang dipunmangertosi minangka *Marquise* gabung kaliyan golongan Molière. Kala punika Marquise terus dipuncelaki kanthi sia-sia déning Pierre Corneille lajeng dados pasangan Jean Racine. Racine nawekaken karya tragedinipun *Théagène et Chariclée* dhateng Molière (satunggal saking sapérangan karya wiwitan ingkang dipunserat Racine bibar nilaraken studi téyologi), nanging Molière boten purun mentasaken, sanajan piyambakipun nguyak Racine supados tansah nguyak kariripun. Boten dangu bibar punika Molière dukha marang Racine nalika dipunmangertosi bilih Racine kanthi ndelik-ndelik sampun ngandharaken karya tragedinipun dhateng golongan teater Hôtel de Bourgogne . Adicara panglipur punika damel Jean-Baptiste Colbert nuntut supados Fouquet dipuncekel amargi nelasaken artanipun masarakat lan piyambakipun kaumur seumur uripipun.

Nalika taun 1662 Molière pindhah dhateng Théâtre du Palais-Royal ingkang langsung dipunsebat minangka satunggaling adhikarya . Panggambaran wonten ing naskah mau babagan kamunafikan golongan ingkang gadhah kuwaos dipunwastani minangka *penghinaan*  lan dados debat. Naskah punika ugi ngemu dhukanipun kaum Jansenist lajeng drama mau dipunpenging péntas.

Moliére tansah ngatos-atos supados boten nyerang institusi monarki lan kuwaosing Gréja. Piyambakipun pikantuk kalenggahan minangka salah satunggal tiyang ingkang dipunremeni déning Raja. Konon, sang Raja paring pamrayogi supados mbatalaken pamentasan *Tartuffe*, lan sang dramawan kanthi rikat nyerat *Don Juan, ou le Festin de Pierre* minangka gantosipun. Naskah mau kalebet satunggaling karya ingkang anes, dhedhasar karya Tirso de Molina lan kailhambi cariyos gesangipun Giovanni Tenorio, kaserat ing prosa ingkang raosipun taksih modhèren dumugi sapunika. Karya punika nyariyosaken satungalingateis ingkang dados *munafik* ing agami saéngga dipunukum déning Gusti. Sang Raja, pisan malih njagi lan dados penyokong resmi kanggé golongan Molière. Kanthi musik karya Lully, Molière mentasaken *L'Amour médecin* (Love Doctor utawi Medical Love utawi Dhokter Cinta). Sub-sesirah kanggé paméntasan punika ngandharaken bilih karya punika dipundamel *par ordre du Roi*, awit saking dhawuhipun Raja, lan karya punika katampi kanthi saé tinimbang ingkang rumiyin.

[thumb|left|[Jean-Léon Gérôme nggambaraken anekdot Romantik boten mawi alesan wonten pundi Louis XIV nawekaken Molière kanggé mbagi dhaharan, wonten ing satunggaling lukisan damelan taun 1863]]

Nalika taun 1666, *Le Misanthrope* dipunpéntasaken. Karya punika dipunwastani minangka adikarya Molière ingkang radi sampurna, karya ingkang wonten kandhutan moral nanging poten patos dipunregani ing jaman mau. Karya punika ngewahi pandhangan Donneau de Visé, ingkang remen kaliyan pagelaranaipun. Nanging kanthi komersial karya punika boten sukses, meksa Molière supados éngal-énggal nyerat *Le Médecin malgré lui* (The Doctor Despite Himself), satunggaling satir dhumateng ngèlmu-ngèlmu alam ingkang resmi. Karya punika sukses sanajan wonten pandangon moral déning Pangeran Conti, paring pandangon marang téater limrahipun lan mliginipun Molière. Wonten ing sapérangan karyanipun, Molière nggambaraken dhokter-dhokter ing zamanipun minangka tiyang ingkang gumedhé ingkang boten pinter ngginakaken Basa Latin kanggé medalaken *kesan terpelajar*la namung mangertos clyster lan *pendarahan* minangka pangobatan ingkang boten èfèktif.

Bibar *Mélicerte* lan *Pastorale Comique* piyambakipun nyobi malih méntasaken *Tartuffe* nalika taun 1667 mawi irah-irahan *Panulphe* utawi *L'imposteur*. Nalika Raja nilaraken Paris kanggé lelampahan mubeng, Lamoignon lan Biskop Agung mbredel paméntasan mau. Raja lajeng maringi langkung kathah kalonggaran marang *Tartuffe* pirang taun salajengipun, bibar piyambakipun langkung gadhah kuwaos saking pihak Gréja. Molière lajeng gerah lan kirang produktivitasipun. *Le Sicilien, ou l'Amour Peintre* dipunserat kanggé karaméan ing Astana Saint-Germain kalajengaken ing taun 1668 déning *Amphitryon* ingkang *elegan* lan cetha kailhami déning versi Plautus nanging kanthi parumpamaan marang selingkuhing Raja. *George Dandin, ou le Mari Confondu* (*The Confounded Husband*) boten patos katampi nanging malah sukses lantaran *L'Avare* (*The Miser*) ingkang sapunika kathah dipuntepangi. Sareng kaliyan Lully piyambakipun ngginakaken malih musik kanggé *Monsieur de Pourceaugnac*, kanggé *Les Amants Magnifiques*, lan pungkasan kanggé *Le Bourgeois gentilhomme* (*The Middle Class Gentleman*), satunggal malih adikaryanipun. Karya punika katujukaken kanthi langsung marang Colbert, mantri menjarakaken panyokong lawasipun, Fouquet. Kolaborasi kaliyan Lully kapungkasan kanthi *tragédie et ballet*, *Psyché* dipunserat sareng kaliyan Pierre Corneille lan Philippe Quinault. Ing taun 1672, Madeleine Béjart tilar donya lan sansaya nambah kasengsaran Molière amargi kélangan lan penyakitipun sansaya parah. Sanajan makaten, piyambakipun nyerat karya sukses *Les Fourberies de Scapin* (*Scapin's Schemings*) satunggaling *farce* lan komedi ing 5 babak. Karya salajengipun, *La Comtesse d'Escarbagnas* dipunwastani minangka salah satunggal karyanipun ingkang boten patos sukses. *Les Femmes savantes* (*The Learned Ladies*) ing taun 1672 dados salah satunggaling adikarya Molière. Karya punika lair saking kabusakipun pangginaan legal unsur musik ingteater, amargi Lully sampun damel hak paten awit saking opera ing Prancis dados Molière kapeksa kondur dhateng genre tradisionalipun. Karya punika sukses lan kalajengaken ing karya pungkasanipun ingkang kathah dipunpuji déning tiyang sanès. Ing mangsa 14 taun manggenipun ing Paris, Molière piyambakan nyerat 31 saking 85 pagelaran ingkang dipunpéntasaken ing panggung sinambi ngatur golongan téateripun.

## Tilar donya 
[thumb|left|250px|Makam Molière ing [Le Père Lachaise Cemetery. Makam La Fontaine katingal ing wingking.]]

Molière gerah TBC paru-paru, prakiraan lelara kénging lelara mau nalika piyambakipun dipunpenjara amargi ngutang nalika taksih enèm. Salah satunggaling prastawa ingkang paling masyur ing pagesanganipun Molière punika wekdal ingkang pungkasan ingkang lajeng dados legénda: piyambakipun boten séda ing panggung nalika méntasaken *Le Malade Imaginaire* (The Hypochondriac). Piyambakipun dhawah lajeng watuk lan pendarahan . Raja Louis XIV nyuwun supados piyambakipun Molière ngaso nanging Molière tetep péngin ngrampungaken pagelaranipun, lajeng bibar punika Molière dhawah malih lan pendarahan saéngga séda pinten jam salajengipun ing griyanipun. Molière séda tanpa dipunparingi sakramen amargi kalih pandhita nampik dugi lan ingkang kaping 3 telat. Konon, kala punika Molière ngagem busana mawi warna ijo, lajeng medal mitos bilih warna ijo punika damel nasib ingkang awon kanggé aktor . Para kritikus nedahaken tata basa lan parumpamaanipun ingkang asring klèntu lan pangginaan tetembungan kanggé njangkepi pacelathon.. Kathah kritikus ingkang sapunika mindhah kawigatosanipun saking dampak filosofis, religius, lan moral karya-karya komedi Molière dados studi ingkang langkung obyèktif marang tèhnik komedinipun..

## Pratélan karya-karya ingkang ageng 
* *Le Médecin volant* (1645)--The Flying Doctor 
* *La Jalousie du barbouillé* (1650) 
* *L'Étourdi ou les Contretemps* (1655)
* *Le Dépit amoureux* (16 Dhésèmber 1656)
* *Le Docteur amoureux* (1658), drama kapisan ingkang dipunpentasaken golongan Molière kanggé Louis XIV (ical)--The Doctor in Love
* *Les Précieuses ridicules* (18 Novèmber 1659)--The Affected Young Ladies
* *Sganarelle ou le Cocu imaginaire* (28 Mèi 1660)--Sganarelle, or the Imaginary Cuckold
* *Dom Garcie de Navarre ou le Prince jaloux* (4 Fèbruari 1661)
* *L'École des maris* (24 Juni 1661)--The School for Husbands 
* *Les Fâcheux* (17 Agustus 1661)--The Mad
* *L'École des femmes* (26 Dhésèmber 1662) (Dipunadaptasi dados *The Amorous Flea* nalika taun 1964)--The School for Wives
* *La Jalousie du Gros-René* (15 April 1663) (prakiraan sami kaliyan "La Jalousie du Barbouillé")
* *La Critique de l'école des femmes* (1 Juni 1663)--Critique of the School for Wives
* *L'Impromptu de Versailles* (14 Oktober 1663)
* *Le Mariage forcé* (29 Januari 1664) The forced mariage
* *Gros-René, petit enfant * (27 April 1664) (ical)
* *La Princesse d'Élide* (8 Mèi 1664)The princess of elid
* *Tartuffe ou l'Imposteur* (12 Mèi 1664)--Tartuffe, or The Imposter (or Hypocrite)
* *Dom Juan ou le Festin de pierre* (15 Fèbruari 1665)
* *L'Amour médecin* (15 September 1665)--Doctor of Love
* *Le Misanthrope ou l'Atrabilaire amoureux* (4 Juni 1666)--The Misanthrope
* *Le Médecin malgré lui* (6 Agustus 1666)--The Doctor in Spite of Himself
* *Mélicerte* (2 Dhésèmber 1666)
* *Pastorale comique* (5 Januari 1667)
* *Le Sicilien ou l'Amour peintre* (14 Fèbruari 1667)
* *Amphitryon *(13 Januari 1668)
* *George Dandin ou le Mari confondu* (18 Juli 1668)--George Dandin, or the Abashed Husband
* *L'Avare* (9 September 1668)--The Miser
* *Monsieur de Pourceaugnac* (6 Oktober 1669)
* *Les Amants magnifiques* (4 Fèbruari 1670) The magnificent lovers
* *Le Bourgeois gentilhomme* (14 Oktober 1670)--The Bourgeois Gentlemen
* *Psyché* (17 Januari 1671)--Psyche
* *Les Fourberies de Scapin* (24 Mèi 1671)
* *La Comtesse d'Escarbagnas* (2 Dhésèmber 1671)
* *Les Femmes Savantes* (11 Maret 1672)--The Learned Ladies
* *Le Malade imaginaire'' (10 Fèbruari 1673)--The Imaginary Invalid (or The Hypochondriac) 

## Gladri 

Gambar:Pierre Mignard - Portrait de Jean-Baptiste Poquelin dit Molière (1622-1673) - Google Art Project (cropped).jpg|Molière
Gambar:Moliere theatrefrançais.jpg|Potret Molière
Gambar:Jean de La Fontaine & Molière (Père Lachaise).jpg| Makam Molière
Gambar:Jean-Baptiste Poquelin dit Molière.jpg|Molière
Gambar:Moliere works.jpg|Molière work
Gambar:LeMaladeImaginaire.jpg|drawing of Moreau le jeune
Gambar:LeBourgeoisGentilhomme.jpg|Drawing of Moreau le jeune
Gambar:LesFemmesSavantes.jpg|Drawing of Moreau le jeune
Gambar:LeMedecinMalgreLui.jpg|Drawing of Moreau le jeune
Gambar:LesPrecieusesRidicules.jpg|Drawing of Moreau le jeune
Gambar:Pezenas monument Moliere.jpg|Pezenas monument Moliere
Gambar:Moliere-statue.jpg|Patung the Hôtel de Ville of Paris

## Cathetan suku 
## Pranala njawi 
* 
* Molière's works online  di toutmoliere.net (basa Prancis)
* Molière's works online  di site-moliere.com
* Molière's works online di InLibroVeritas.net
* Molière's works online  di classicistranieri.com
* Biography, Bibliography, Analysis, Plot overview di biblioweb.org (basa Prancis)
* Moliere's Verses Plays Publication, Statistics, Words Research (basa Prancis)
* Parodi - "The Life & Times of Moliere" di YouTube.com
* Bermel, Albert. Molière's Theatrical Bounty: A New View of the Plays. Carbondale: Southern Illinois University Press, 1990.
* Bulgakov, Mikhail. The Life of Monsieur de Molière. New York: Funk & Wagnalls, 1970. Reprint, New York: New Directions, 1986.
* Scott, Virginia. Molière: A Theatrical Life. Cambridge, Eng.: Cambridge University Press, 2000.
* http://www.etudes-litteraires.com/moliere.php
* http://www.fichesdelecture.com/auteur/biographie/69-moliere/