Musiyum Pusat TNI AD Dharma Wiratama

thumb|Museum Pusat TNI AD

**Museum Pusat TNI AD "Dharma Wiratama"** inggih punika musiyum mligi ingkang gadhah koléksi babagan peranipun TNI AD wonten ing perjuangan Indonésia..

## Sajarah 
Yasan "Museum Pusat TNI AD Dharma Wiratama" dipundhirikaken déning Pamaréntah Indhiya Nèderlan nalika taun 1900 saha dipun-ginakaken minganka papan kanggé para punggawa utawi administratur pakebonan Walanda wonten ing laladan Jawa Tengah saha Yogyakarta. Taun 1942 dipundadosaken minangka markas Wadya Jepang wonten ing laladan Yogyakarta (Syudokan). Nalika jaman kamardikan dipundadosaken markas tertinggi Wadya Keamanan Rakyat (TKR), hal mau dipuntegesaken bilih dipun-ginakaken minangka markas Panglima Besar Wadya Keamanan Rakyat ingkang nalika punika inggih Jenderal Soedirman saha minangka papan kanggé Kepala Staf Letjen. Urip Sumoharjo kanggéé nyungsun Wadya Keamanan Rakyat salajengipun dipundadosaken Markas Korem 072/Pamungkas.
 
Sabibaripun pikantuk persetujuan Kasad, lajeng dipunwedalaken surat dhawuh dhumateng Pangdam VII/Diponegoro supados nyerahaken gedung mau kanggé dipunmanfaataken dados "Museum Pusat TNI AD". Adhedhasar Surat Dudutan Kasad No. Skep/547A/l/1982, tanggal 17 Juli 1982 musiyum punjer TNI AD dipunsahaken. Lajeng nalika tanggal 30 Agustus 1982 dipunresmikaken déning Kepala Staf TNI-AD Jendera Poniman kanthi nama **Museum Pusat TNI AD "Dharma Wiratama"**. "Dharma Wiratama" ingkang ateges pangabdian luhur ingkang sampun dipunsumbangaken déning para prajurit TNI AD wonten ing babagan Hankam wujud senjata punapa déné amal baktinipun wonten ing babagan non Hankam dhumateng nagara.

## Koléksi Museum 
Koléksi musiyum gegayutan caket kaliyan perjuangan bangsa Indonésia. Koléksi musiyum dipunpameraken wonten ing 21 ruwang saha halaman ngajeng musiyum.

1. **Halaman Ngajeng**

Wonten ing halaman ngajeng wonten kalih Tank Stuart damelan Amérika kanthi kaliber 37mm. Wonten ing sisih kilén wonten Meriam Bofors (Meriam Gunung) damelan Swèdhen taun 1901 kanthi kaliber 7,5&nbsp;cm. Kanggé ngajeng lawang mlebet ruwang pangenalan wonten ugi kalih meriam ingkang kaliber 37mm damelan Amérika saha kaliber 75mm damelan Jepang. Museum punika wonten ugi bunker utawi ruwang ngandhap lemah ingkang mapan iong wingking aula.

2. **Ruang Pengantar**
 
Dumunung ing bagééyan tengah ngajeng gedung utama minangka ruwang pengantar para pengunjung kanggé mangertosi aji saha teges perjuangan sarta pengabdian para pahlawan saha pejuang nalika ngrebat, ngisi, saha njagi kamardikan kasajarahan Museum Pusat TNI AD "Dharma Wiratama". Koléksi ingkang dipunpameraken kronologis sajarah perlawanan dhumateng para panjajah. Kajawi punika wonten ugi prasasti kepyakan saha foto para mantan Kasad.

3. **Ruang Jenderal Sudirman**

Ruang punika kafungsikakan minangka ruwang makarya Jenderal Soedirman nalika njabat Panglima Besar. Koléksi ingkang dipunpameraken méja makarya, telepon, rute gerilya, kursi tamu saking rotan, dasaha foto setengah badan.

4. **Ruang Letjen. Urip Sumoharjo**

Fungsi wonten ing ruwang punika minangka ruwang makarya. Koléksi ingkang dipunpameraken kursi tamu, telepon, méja makarya, saha foto setengah badan.

5. **Ruang Palagan**

Wonten ing ruwang punika dipunpameraken koléksi senjata aktif, piranti perlengkapan, pakaian pejuang, seragam wadya PETA saha Wadya Keamanan Rakyat sarta lukisan. Wonten ugi kronologi 8 palagan ageng ing Indonésia inggih punika:

a. Palagan Medan ("Pertempuran Medan Area")
 
b. Palagan Palembang ("Pertempuran 5 hari 5 malam")

c. Palagan Bandung ("Bandung Lautan Api")

d. Palagan Semarang ("Pertempuran Lima Hari")

e. Palagan Ambarawa

f. Palagan Surabaya ("Pertempuran Surabaya")

g. Palagan Bali ("Puputan Margarana")

h. Palagan Makassar

6. **Senjata Modal Perjuangan**

Maneka jinis senjata dipunpameraken wonten ing ruwang punika. Senjata api utawi senjata tajam.

7. **Ruang Dapur Umum

Koléksi nggambaraken dhapur tradhisional rumah rakyat ingkang kadamel saking pring saha payon rumbia ingkang gadhah fungis wonten ing perjuangan.

8. **Ruang Piranti Hubung dan Piranti Keséhatan**

Koléksi pirantos hubung wujud radhio pemancar saha radhio penerima. Déné pirantos keséhatan awujud piranti operasi kanggé ngrawat prajurit ingkang sakit nalika paprangan.

9. **Ruang Perang Kemerdekaan'''

Ruang Perang Kamardikan kapérang dados tigangruang. Wonten Ruang punika kagambaraken dharma bakti Angkatan Darat nalika njagi nagara kesatuan Indonésia.

## Cathetan suku 
* 
*