open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kali Chao Phraya

**Chao Phraya** (, ,  utawa , rungokna ) iku kali utama ing Thailand sing dawané watarar 372 kilomèter. Kali iki duwé enepan aluvial sing cendhèk lan sumebar ing dharatan Thailand. Aliran Chao Phraya mungkasi ingi Lempongan Thailand.
## Ètimologi
Ing akèh péta kuna Éropah, kali iki jenengé *Menam* utawa *Mae Nam* (Basa Thai: ), Basa Thai tumrap "kali". Englishman H. Warington Smyth, sing dadi Dirèktur Departemèn Pertambangan ing Siam taun 1891-1896, ngarujukmarang bukuné sing dibabar sepisanan ing taun 1898 minangka "the Me Nam Chao Phraya."  Thai royal and noble title *Chao Phraya* bisa diterjemahaké minangka "Grand Duke". Ing média abasa Inggris ing Thailang, jeneng kali iki kerep sinebut Kali Raja-raja (*River of Kings*).

## Géografi
Ilèn Kali Chao Phraya miwiti ing patemon antara kali Ping lan Nan ing Nakhon Sawan (uga ditepungi minangka Pak Nam Pho) ing Provinsi Nakhon Sawan.  Sabanjuré kali iki mili mangidul sadawané 372&nbsp;km saka dhataran Thailand tengah menyang Bangkok lan Lempongan Thailand. Ing Chainat, kali iki pecah dadi loro ya iku kali utama lan Kali Thai Chin, sing sabanjuré mili sajajar karo kali utama lan tumuju  menyang Lempongan Thailand watara 35&nbsp;km sakuloné kutha Bangkok ing Samut Sakhon. Ing tlatah dhataran cendhèk sing miwiti ing sangisoré Chainat dam, akèh kanal-kanal cilik sing diarani (*khlong*) mili saka kali utama. Khlongs kanggo irigasi kanggo sawah ing tlatah saubengé.

## Transportasi
Kreteg utama sing nyebrangi The Kali Chao Phraya ana ing provinsi Bangkok: kreteg ril sepur Rama VI; Phra Pin-klao cedhak Grand Palace; Rama VIII, sawijining kreteg kabel ora simètri menara tunggal; Rama IX, kreteg kabel sèmi simètrik; lan Kreteg Mega, péranganing Dalan Ubeng Indhustri.

Ing Bangkok, Kali Chao Phraya minangka urat nadi transportasi utama tumrap jaringan bis banyu, fèri lan taksi banyu, sing diarani “buntut dawa” utawa longtails.  Luwih saka parusahan 15 prau operasi ing kali iki lan ing kanal-kanal ing kutha.

## Anak kali
Anak kali utama saka Kali Chao Phraya ya iku Kali Pak Sak, Kali Sakae Krang, Kali Nan (karo kali kagandhèng ya iku Kali Yom), Kali Ping (kanthi kali cabangé ya iku Kali Wang), lan Kali Thai Chin. Saben anak kali (lan Kali Chao Phraya dhéwé) isih duwé cawang-cawang kali cilik sing karan *khwae*.  Kabèh anak kali mau, kalebu sing luwih cilik kaya khwae, ambangun pola wujud kaya wit-witan, kanthi cawang-cawang mili ngliwati amèh saben provinsi ing Thailand pérangan tengah lan lor. Kali Nan lan Kali Yom mili amèh sajajar saka Phitsanulok menyang Chumsaeng ing saloring Provinsi Nakhon Sawan. Kali Wang nggabung karo Kali Ping ing cedhak Sam Ngao, sawijining dhistrik ing Provinsi Tak.

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* Video Guide to the Chao Phraya River
* Chao Phraya River Express 
* UNESCO World Water Assessment Program on the Chao Phraya
* Chao Phraya Delta Research and Reference Site
Kriya

thumb|right|250px|Kriya
**Kriya** iku kanthi umum artiné kerajinan utawa ing Basa Inggris mau *craft*.Seni kriya ya iku salah sijiné cabang saka seni rupa kanthi merlukake kepinteran kekriyaan *(craftmanship)* kang dhuwur kaya ta ukir, keramik, lan nganyam.

## Uga delengen 
* Pengrajin
* Kerajinan tangan
* Keramik

## Pranala njaba 
* American Craft Council
* Craft Australia
* Craft Site Directory 
* Crafts Council, UK
* Crafts in India 
* Free Craft Projects
* Javanese craft
* Redefining Craft
Klawu

**Klawu** iku salah warna kang mèmper warna awu. Werna klawu uga ngandhut utawa bisa digawé saka campuran antara warna ireng lan putih. Werna klawu kagolong ing warna nétral.

## Pita warna klawu 
 

## Uga delengen 
* Pratélan warna

## Pranala njaba 
* Three computational biologists’ theory to explain how humans perceive achromatic colors:
* Chart showing a comparison of the achromatic (grey scale) values of the colors on the RYB and RGB color wheels, respectively (the chart is halfway down the webpage): 

## Cathetan suku
Oliver Kahn

**Oliver Rolf Kahn** yaiku juru main bal-balan kang dadi kiper saka Jerman. Jeneng dawane Oliver Rolf Kahn. Oliver Kahn duwé sebutan Kahn utawa Kahn, the titan karena cara maen bale. Ana ing Piala Dunia 1998 lan Piala Dunia 2006 Oliver Kahn dudu kiper pilihan nanging namung dadi kiper cadangan kanggo skuad nagarané.

Oliver Kahn salah sawijining legenda kang gedhé menyang sajarah bal-balan ning Jerman lan donya.
Oliver Kahn uga bisa diarani kiper paling ampuh, duwé daya juwang kang gedhé, pemimpin kang teges. Ana ning lemah Jerman lan donya Oliver Kahn wes terbukti nyata buktine intok gelar kiper kang paling apik ana ing donya versi IFFHS ing taun 1999, 2000, lan 2002,sarta dadi kapten ning Timnas Jerman (2001-2004) lan Bayern Munich (2002-2008).

## Kapustakan
Brontosaurus

**Brontosaurus** ingkang ateges "kadal kilat" (saking basa Yunani **brontē/βροντη** ateges *kilat*, **sauros/σαυρος** tegesipun 'kadal') inggih punika salah satunggal saking jinising kéwan dhinosaurus sauropoda ingkang boten saged kapanggih malih wonten ing jaman sapunika. Spésies *Brontosaurus excelsus* punika dipunjenengi déning pamanggihipun inggih punika Othniel Charles Marsh,nalika warsa 1879. Sirahipun kirang saking 2 méter dawané, tengkorakipun dawa kathi bolongan irung ingkang mapan ing sisih inggil lan ukuran uthek ingkang alit..Kéwan hèrbivor punika gadhah gulu dawa (cacah 15 balung),buntut pecut dawa(sawatawis 50&nbsp;ft=15 mèter dawane), balung geger ngrongga, suku ngajeng langkung alit ugi pendek ketimbang suku wingking kang ageng lan radi dawa. Brontosaurus nalika wayah ngendhog saged ngedalaken endhog puluhan,nanging boten awujud sarang. Para panaliti gadhah pamanggih manawi wonten kadadéan kepunahan massal nalika samanten. Nanging dèrèng wonten ingkang mangertos kadadéan menapa ingkang ndamel kapunahan mau.

## Cathetan suku 
map-bms:Brontosaurus
Diplodocus

**Diplodocus** ya iku salah sijining kéwan dinosaurus sing kalebu ing génus sauropod diplocid. Dinosaurus iki urip nalika jaman Jurasik pungkasan (sawatara 155-145 yuta taun kapengker). Bolongan irungé ana ing sisih dhuwur endhas,lan untuné lancip-gedhé mirib pasak,nanging mung ana ing bagèan ngarep rahang. Sikil ngarepé liwih cindhek ketimbang sikil ngarepé lan saben sikilé duwé driji cacah lima. Saka wujud fosil sing tinemu bisa dikira-kira yèn Diplodocus duwé deretan eri kang ana ing gegeré. Diplodocus dipercaya minangka kéwan darat paling dawa sing tau urip.

## Pola Mangan 
Panganan sing sok dipangan Diplodocus ya iku tetuwuhan (Sauropodomorpha). Saliyané iku, Diplodocus uga sok mangan godhong konifer, pakis, lumut, lan tuwuhan rawa. Untuné diplodocus kecipta ketul-ketul. Mulané cara mangané ora dimamah, nanging langsung dileg. Saliyané iku Diplodocus seneng ngeleg Gastrolith,ya iku watu sing dieleg dning kéwan sing fungsine dienggo ngancurake godhong (panganan) sing ana ing njero wetengé.Saliyané iku,bageyanawake Diplodocus ding migunani nalika golèk pangan ya iku gulune sing dawa. Gulu dawane iku minangka lumebu ing sela-selane wit-witan nalika arep golèk mangan ing alas. Diplodocus kéwan sing kudu sok mangan ing saben wektune.

## Perilaku 
para ahli mbadhek yèn Diplodocus iku kéwan nomaden, sok pindhah-pindhah papan.

## Panemu 
Fosil Diplodocus sepisanan tinemu déning Samuel Williston lan Otinel Marsh nalika taun 1887. Diplodocus akèh tinemu ing kiwa-tengené Rocky mountain, Utah, Wyoming, lan Colorado Amérika.

## Anak pinak 
Ngendhog. Endhogé Doplodocus diselehake sembarang enggon nalika Diplodocus lumaku-lumaku golet pangan ing alas.

## Cathetan suku
Kuwas

thumb|150px|Kuas dimumpangatake jupuk cet
thumb|150px|Kuas
**Kuas** yaiku piranti kang dimumpangatake kanggo ngecet (pasang cet) ing sing ndunungi kanvas, kertas utawa bahan liyané.Semana uga cet kang akèh jinisé kanthi umum kuas uga digawé karo mumpangate lan jinising cet kang wujud-rupa.Wujudé kuas kapérang saka gagang kayu temin/kerah talénan lan wulu kuas.
*Anané wujud-rupa cat kang ana ing tlatah donya kuas bisa kapérang saka bahan dasaré ana loro yaiku: 
**Kuas wulun kaku kagawé saka wulu babi lan sapi
**Kuas wulu alus kagawé saka wulu garangan utawa bajing
*Kuas kapérang saka macemé *(stiff hair)* yaiku:
**Kuas *Bright* yaiku kuas kang wujudté pesagi kang wujud temin kang amba lan mumpangate bisa kasilake kuasan kang kuat lan duwé efek liya
**Kuas *Flat* yaiku kuas kang wujudé pesagi tipis  kanthi dawa wulu punjul kuas *bright*
**Kuas *round* yaiku kuas kang wujudé bunder lan wulu lancip ngarah ing ndhuwur
**Kuas *fibert* yaiku kuas tipis kanthi salaj sijiné pucuk kuas  wujudé lonjong
**Kuas *fitch* yaiku kuas wujudé pesagi lan paling tipis saka kuas liyané
**Kuas *fan blender* yaiku kuas kang wujudé kaya kipas kang bis dimumpangatake kanggo netralake cet lènga kang sisih teles kanthi nyamcurake cat siji lan sijiné.
VGA

**VGA**, cekakan saka ***Video Graphics Adapter***, iku baku tampilan komputer analog sing dipasaraké sepisanan déning IBM ing taun 1987. Sanadyan baku VGA wis ora dianggo manèh amarga wis diganti nganggo baku sing luwih anyar, nanging VGA isih diimplementasèkaké sajeroning *Pocket PC*. VGA minangka baku grafis pungkasan sing diiloni déning mayoritas pabrik sing gawé kartu grafis komputer. Tampilan Windows nganti saiki isih migunakaké modus VGA amarga dijurung déning akèh prodhusèn monitor lan kartu grafis.

Istilah VGA uga kerep dipigunakaké kanggo ngacu marang résolusi layar mawa ukuran 640×480, apa waé prangkat kasar kartu grafisé. Kartu VGA migunani kanggo nerjemahaké wetonan komputer menyang monitor. Kanggo prosès desain grafis utawa dolanan vidéo, diperlokaké kartu grafis kanthi daya dhuwur. Prodhusèn kartu grafis sing misuwur antarané ATI lan nVidia.

Saliyané iku, VGA uga bisa ngacu marang konèktor VGA 15-pin
Papan Anggegana Utarom

[thumb|250px|Papua Barat,[Indonésia]]

**Papan Anggegana Utarom** (IATA: **KNG**, ICAO: **WASK**) dipunkenal ugi Papan anggegana Kaimana, amarga papan anggegana punika wonten ing kabupatèn Kaimana, Papua Barat, Indonésia.
Papan Anggegana punika wonten kinten-kinten 15 km saking Kaimana.
7 Mèi 2011 kadadosan kacilakan ingkang damelaken 27 tiyang tiwas (21 panumpang, 6 kru pesawat) amergi dawahipun MA-60 wonten laut lepas Provinsi Papua Barat, Indonésia. saking Papan Anggegana Utarom, Kaiamana, Papua Barat, Indonésia
Pesawat punika dhawah wonten laut 500 mèter saking papan anggegana.
Saderengipun MA-60 damelan Xi'an Aircraft boten diidinaken manawi *beroprasi*, amergi sampun wonten sejarahipun kacilakan pesawat ingkang sajinisipun.

### Pratélan Kacilakan 
## Chathetan Suku
Stegosaurus

**Stegosaurus** (diucapake ) tegesé "kadal kang duwé atap", amarga sisik-sisik gedhé kang ana ing dhuwur gegere (basa Yunani *stego* = piring/atap + *sauros* = kadal) ya iku sawijining génus dinosaurus hèrbivor gedhé saka jaman Awal Jurassic ing Amérika Utara. Spesies iki ya iku salah siji jinising dinosaurus kang paling gampang diidentifikasi, awit rong baris sisik sing padha pating sinilang ing gegere (dhasar kanggo jeneng ilmiahe) lan 2 pasang eri dawa sing ana ing buri buntute (dijenengi *thagomizer*).

## Anatomi 
Stegosaurus dawane nganti 26-30 kaki (8-9 mèter), dhuwure saka lemah sawatara 9 kaki(2,75 m), lan duwé bobot antara 6.800 pounds (3100&nbsp;kg). Ukuran endhase cilik kanthi wujud tenggkorak sing dawa, lancip, lan sesek. Stegosaurus duwé ruang kopong ing sirahé. Biyèn para ahli ngira-ira yèn Stegosaurus duwè polo kaloro. iki nyebabake postur awake stegosaurus rada ora biyasa. Ing jerone tengkorak ana antorbital fenestra cilik,ya iku bolongan cilik sing nyambungake antara irung lan matane sing umum ana ing Archosaurus,kalebu manuk modern saiki,sanajan ing jinis crocodylians wis ilang. Posisi endhase stegosaurus sing luwih cedhak karo lemah nuduhake yèn Stegosaurus golet pangan saka tuwuhan lemah sing cendhek (sesuketan,lsp.). Penafsiran iki dijurung déning ra anané untu ngarep lan penggantiane untu nganggo Ramphotheca.Stegosaurian duwé untu cilik lan datar,sing mbuktekake yèn Stegosaurus ora nggolong panganane. Panggonan inset kang ana ing rahang nuduhake yèn Stegosaurus duwé pipi sing kena dienggo nyimpen panganane ing cangkem nalika ngunyah.

## Cathetan suku
Arongan Lambalek, Acèh Kulon

**Arongan Lambalek** iku kacamatan ing Kabupatèn Acèh Kulon, Provinsi Acèh, Indonésia.

## Daftar Gampong per Mukim 
**Mukim Arongan**
* Arongan
* Cot Buloh
* Cot Kumbang
* Drien Rampak
* Keub
* Kubu
* Pasisir Mutia
* Peuribu
* Seuneubok Lhong
* Suak Bidok
* Suak Ie Beuso
* Suak Keumudai
* Teupin Peuraho
* Ujong Beusa

**Mukim Lambalek**
* Alue Bagok
* Alue Batee
* Alue Sundak
* Cot Juru Mudi
* Gunong Pulo
* Karang Hampa
* Panton Bahagia
* Panton Makmur
* Peulanteu
* Rimba Langgeh
* Seuneubok Teungoh
* Simpang Peut
* Ujong Simpang

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* Master Wewengkon Skema 456 Kabupaten/Kota (Keadaan Desember 2007) 
* http://databasis.bkkbn.go.id/bk/index.php/laporan/remaja/kecamatan/11.05.07
Cendrawasih

thumb|200px|cendrawasih
**Cendrawasih** (cenderawasih) uga diarani *Bird of Paradise*. Saka 43 spésies kang kalebu manuk kang duwé elar éndah, 35 spesiés tinemu ing Papua. Wuluné cerah banget lan ana kombinasi warna ireng, coklat rada abang, oranye, kuning, putih, biru, ijo lan ungu.
Cendrawasih ratu, cendrawasih botak, cendrawasih abang, toowa, lan cendrawasih cilik buntut kuning, kalebu kéwan kang kacathet ing dhaftar satwa kang direksa miturut UU No 5 Taun 1990 lan PP RI No 7 Taun 1999.

## Wulu 
Wulu ing pérangan dhadhané cendrawasih lanang bisa malih.

## Mitos Manuk Cendrawasih 
Sawetara wong Papua percaya yen manuk cendrawasih awale saka bocah lanang sing jenenge *Kweiya*. Wiwitan ana wong wadon lan asune sing keluwen ing alas lan nemu woh. Amarga keluwen, asu iku mau mangan wohe, dumadakan wetenge asu saya gedhe lan nglairake anak. Semono uga karo wong wadon sing duwe asu. Banjur anake wong wadon iku mau dijenengi Kweiya.

Nalika anak iki mau wis gedhe, ibuke nikah karo duda sing wis duwe anak. Singkat cerita Kweiya dilarani karo kakange, amarga kelaran lan ngersula Kweiya milih dadi manuk, kanthi gawe swiwi saka godhong lan buntut saka sepete klapa. Kanthi cara gaib Kweiya malih dadi manuk lan nyarang ing wit. Sedulur loro sing nglarani dheweke dikutuk lan malih dadi manuk ireng. Jenenge sedulur loro sing nglarani dheweke yaiku Pohak lan Nggein. Manuk ireng loro mau ngakoni kesalahane lan arep njaluk ngapura marang Kweiya.

Nanging, nalika nggoleki Kweiya ing alas Bomberay, ditemokake manuk buntut kuning (Kweiya) wis dicekel dening pemburu. Manuk loro ireng banjur nyerang pamburu lan bisa ngeculake Kweiya. Mula, kakange kang cacah loro mau banjur diapura, minangka ganjaran kanggo nylametake nyawane Kweiya. Lan ajaib, sawetara warna cerah saka Kweiya ilang lan pindhah menyang rong manuk ireng. Dadi manuk telu mau warnane beda. Mula nganti saiki dipercaya manuk cendrawasih asale saka Kweiya. Crita iki crita saka Fakfak.

## Gladri 

Gambar:Paradisaea decora by Bowdler Sharpe.jpg|cindrawasih golden
Gambar:Paradisaea rubra female.jpg|paradisaea rubra female
Gambar:Paradisaea rubra-20090516.jpg|cendrawasih coklat
Gambar:CpZ Paradisaea rubra 00.jpg|cendrawasih abang

## Chatetan sikil 
## Pranala njaba 
* Burung-burung cendrawasih 
* Video streaming beberapa burung cendrawasih membawakan tarian perjodohan
Alue Sundak, Arongan Lambalek, Acèh Kulon

**Alue Sundak** iku siji gampong sing dumunung ing kecamatan Arongan Lambalek, Kabupatèn Acèh Kulon, provinsi Acèh, Indonésia.

## Pranala njaba 
* Situs wèb Kabupatèn Acèh Kulon
Sargon saking Akkad

thumb|160px

**Sargon saking Akkad** dipuntepang ugi Sargon Raja Agung atawa Raja ingkang sajatosipun, Raja saking peradaban kuna wonten Mesopotamia.
Wonten cathetan kuna utawi prasasti, salah satungaling tokoh raja ingkang yasa kamaharajan utawi nagara ingkang multietnis, ngagem polotik Akkadians (Monarki).
Tlatah ingkang dikuasai Sargon watara lepen Tigris ngantos Eufrat, kaliyan sabagian tlatah Turki sapunika, ibu kotanipun wonten tlatah Agade, Akkad.
Papréntahan Dinasti Akkadia sukses, tlatahipun mbentang saking Lebanon wonten pasisir Mediterania, kanthi Loripun Turki kaliyan tlatah kidul Lempongan Pèrsi.

## Delengna Ugi 
* Peradaban Mesopotamia
* Akkadia
## Cathetan suku
Al Battani

right|thumb|200px|Foto Al Battani
**Al Battani** ya iku sawijining penemu kang nemu cacahing dina ing setaun.
Jeneng pepaké ya iku Abu Abdullah Muhammad ibn Jabir ibn Sinan Al-Battani. Ing abad pertengahan, wong-wong Éropah nganggo panemon iki nganti abad pencerahan.

## cathetan Suku
Soklat

thumb|250px|Coklat

**Soklat** iku bahan panganan sing diolah saka wit '*Theobroma cacao (Kakao). Wit Kakao minangka pengasil coklat wis thukul ing laladan Amazon lan ing Lembah Orinoko ing Amérika Selatan wiwit éwon taun kang kapungkur.

## Simbol Cinta 
Coklat lumrahé diwénéhaké kanggo wong sing ditresnani. Coklat ngandhut antioksidan lan katekin kang bisa nyegah *penuaan dini'', mulané ora éram yèn saiki digawé lulur coklat kang apik lan duwé khasiat kanggo ngalusaké kulit.
Coklat duwé khasiat kanggo kardiovaskular awit coklat duwé asem olet lan asem linoleat kanggo antioksidan.

## Asil olahan 
Coklat bisa digawé ombénan. Coklat panas duwé khasiat kanggo kaséhatan. Coklat uga kena diombé karo kopi, karo susu.

## Gladri 

Gambar:300x300 choc rose cake.jpg|bolu coklat wujud mawar
Gambar:Truffles with nuts and chocolate dusting in detail.jpg|bola-bola coklat nganggo kacang
Gambar:Tritón.jpg|biskuit coklat
Gambar:Chocoladeboon.JPG|kokoa

## Cathetan suku
Aborigin

200px|right|waraga asli aborigin saka pulo Bathurst
**Aborigin** iku suku asli saka Australia Ing taun 1965, populasi wong Aborigin asli ora punjul 40.000 wong. Suku Aborigin diusir déning wong Inggris saka lahan kang produktif mara papan kang suhuné 50 derajat celcius. Boomerang iku asliné dinggo kanggo dolanan, terus dinggo dadi piranti kanggo buru lan perang. Ing taun 1806

## Réferènsi 
#  Bowern, Claire and Harold Koch (eds.). 2004. *Australian Languages: Classification and the comparative method*. John Benjamins, Sydney.
#  Dixon, R.M.W. 1997. *The Rise and Fall of Languages*. CUP.
#  Mulvaney, John and Johan Kamminga. 1999. *Prehistory of Australia*. Smithsonian Institution Press, Washington.

## Pranala njaba 
* ABC Message Stick Indigenous News Online
* ABC Message Stick Indigenous Gateway
* Aboriginal Links International - Australian Links
* Aboriginal Studies WWW Virtual Library
* ABS Aboriginal and Torres Strait Islander population
* ABS estimates
* National Aboriginal and Torres Strait Islander Education Website 
* Bibliography for Aboriginal Studies
* European Network for Indigenous Australian Rights 
* DFAT Australia's Aboriginal and Torres Strait Islander peoples 
* Department of Immigration, Multicultural and Indigenous Affairs 
* indigenous Australia - Australian Museum educational site
* KooriWeb
* Norman B. Tindal's Catalogue of Aboriginal Tribes

## Cathetan suku
Babah Rot, Acèh Kidul-kulon

**Babahrot** iku kecamatan ing Kabupatèn Acèh Kidul-kulon, Provinsi Acèh, Indonésia.

## Pratélan Désa/Kalurahan per Mukim 
# Mukim Pasisir Rakyat
## Désa Alue Jeureujak
## Désa Alue Peunawa
## Désa Blang Dalam
## Désa Gunung Samarinda
## Désa Ie Mirah
## Désa Pasisir Cermin
## Désa Pasisire Rakyat

## Rujukan 
* Master Wewengkon Skema 456 Kabupatèn/Kutha (Kahanan Desember 2007)
Babul Makmur, Acèh Kidul-wétan

**Babul Makmur** iku kacamatan ing Kabupatèn Acèh Kidul-wétan, Acèh, Indonésia. Kacamatan iki wujud pamekaran saka Lawe Sigala-gala.

## Pratélan gampong 
# Bintang Alga Musara
# Bukit Bintang Indah
# Bunbun Alas
# Cinta Damai
# Cinta Makmur
# Gunung Pak-Pak
# Kampung Bhakti
# Kute Makmur
# Lawe Deski I
# Lawe Deski Sabas
# Lawe Deski Tongah
# Lawe Mantik
# Lawe Perbunga
# Muara Setia
# Muara Situlen
# Naga Timbul
# Pardamean
# Pardomuan I
# Pardomuan II
# Sejahtera
# Sejahtera Baru
# Tanjung Sari
# Tanoh Alas

## Rujukan 
* Master Wewengkon Skema 456 Kabupatèn/Kutha (Kahanan Desember 2007)
Baitussalam, Acèh Besar

**Baitussalam** iku kacamatan ing Kabupatèn Acèh Besar, Provinsi Acèh, Indonésia.

## Pratélan gampong per Mukim 
# Mukim Klieng
## Cot Paya
## Klieng Cot Aron
## Klieng Meuria
## Labuy
## Lam Asan
## Lambada Lhok
## Lampineung
## Lam Ujong
## Miruk Lamreudep
# Mukim Silang Cadek
## Baet
## Blang Krueng
## Cadek
## Kajhu

## Rujukan 
* Master Wewengkon Skema 456 Kabupatèn/Kutha (Kahanan Desember 2007)
Adolf Dassler

right|thumb|200px|Gambar Sepatu Bal-balan Raksasa
**Adolf Dassler** ya iku penggagas sepatu bal-balalan. Déwéké lair ing Jerman, tanggal 3 November 1900. Ing Olimpiade taun 1948 ing berlin, atlit Amarika Seriakt, Jesse Owens, olih emas amarga ngango sepatu gaweane Adolf. Prastawa iku dadi pucuk misuwuré sepatu gaweané Adolf Dassler utawa Adi Dassler. Nanging ing taun 1948, amarga ana sawijining prakara, Adi lan seduluré mau padha padu. Sakloron padha pepisahan kanthi bangun lan gawé sepatu dhéwé-dhéwé. Adi bangun pabrik sepatu kanthi mèrek sepatu *Adidas* déné Rudolf bangun pabrik sepatu kanthi mèrek sepatu *Puma*.

## Cathetan suku
Abu Bakar Al-Razi

**Abu Bakar Al-Razi** ya iku nimpuna sains. Jeneng lengkapé ya iku Abu Bakar Muhammad ibn Zakaria Al-Razi.

## Cathetan suku
Blang Pidie, Acèh Kidul-kulon

**Blangpidie** iku kacamatan ing Kabupatèn Acèh Kidul-kulon, Provinsi Acèh, Indonésia. Blang Pidie minangka kutha krajan Kabupatèn Acèh Kidul-kulon.

Kutha Blangpidie dumunung ing pérangan kidul pasisir kulon Acèh, lan diliwati dalan gedhé sing ngubungaké Banda Acèh - Medan, ya iku sawisé Meulaboh lan sadurungé Tapak Tuan. Akèh wong sing salah ngenali kutha dagang iki karo Pidie, amarga jenengé sing amèh padha.

## Pratélan Gampong per Mukim 
# Mukim Babah Lhok
## Gampong Alue Manggota
## Gampong Baharu
## Gampong Gudang
## Gampong Keude Paya
## Gampong Lam Kuta
# Mukim Guhang
## Gampong Aso Nanggroe
## Gampong Cot Jeurat
## Gampong Guhang
## Gampong Iku Lhung
## Gampong Kuta Makmur
## Gampong Ladang Neubok
## Gampong Lhueng Asan
## Gampong Lhung Tarok
## Gampong Padang Geulumpang
## Gampong Seunaloh
# Mukim Kuta Batee
## Gampong Keude Siblah
## Gampong Kuta Bahagia
## Gampong Kuta Tuha
## Gampong Meudang Ara
## Gampong Pasar Blang Pidie
# Mukim Kuta Jeumpa
## Gampong Alue Rambut
## Gampong Alue Sungai Pinang
## Gampong Cot Mane
## Gampong Baru
## Gampong Kuta Jeumpa
# Mukim Kuta Tinggi
## Gampong Geulumpang Payong
## Gampong Kuta Tinggi
## Gampong Mata Ie
## Gampong Panton Raya

## Rujukan 
* Master Wewengkon Skema 456 Kabupatèn/Kutha (Kahanan Desember 2007)
Guglielmo Marconi

thumbnail|200px|right|Poto Guglielmo Marconi
**Guglielmo Marconi** ya iku tokoh penemu radhio nalika taun 1874 ing Bologna, Itali. Panemu radhio iki éntuk pendhidhikan pribadi saka salah sawijiné guruné.

## Cathetan suku
Iswahyudi

thumb|200px|Marsda Anumerta Iswahyudi
**Marsda Anumerta Iswahyudi** (lair ing Surabaya, Jawa Wétan, 15 Juli 1918 – séda ing Malaysia, 14 Dhésèmber 1947 nalika yuswa 29 taun) iku pahlawan nasional Indonésia. Bebarengan kaliyan Adisutjipto, Abdulrachman Saleh, lan Husein Sastranagara, Iswahyudi dikenal minangka tokoh kang ngedekake TNI AU Indonésia.
Abul Wafa Muhammad Al-Buzjani

jmpl|ka|Abul Wafa Muhammad Al Buzjani
**Abul wafa Muhammad Al-Buzjani** ya iku tokoh pisanan kang ngenalaké sinus lan kosinus. dhèwèké dianggep duwé kaluwihan ing disiplin èlmu trigonometri. Al-Buzjani lair ing Buzjan, Nishapur, Iran, 1 Ramelan 328 H utawa 10 JUni 940 M. Kanthi téyori Manlau kang luwih disik misuwur, kang migunakaké aturan papat persamaan lan téyori bayangan, dhèwèké kasil gawé aturan anyar. Ing wajik bunder kang duwé sudut lancip, manawa bisa tinemu téyori sinus. ggunakake cara itung sinus 30, asil itungane ya iku wolung angka puluhan kang duwé nile padha kanthi nile akiki sinus. Ing geometri, operasi itungan wigati banget sanajan isih kerep digunakaké cara itung India. Ing mangsa modhèren iki, para ilmuwan duwé panyaruwe kang  béda  nalika kudu migunakaké téyori Al-Buzjani. Pirang-pirang carané ngitung, kaya ta nglebokaké ayang-ayang tekan ayang-ayang inti, wajik sama sisih, utawa nglebokaké tugelan menyang tugelan iki, bisa ndadèkaké panyaruwe kang béda-béda ngenani sapa sabeneré pencetus téyori iki. Akèh kang nnganggep yèn Ahmad bin Abdullah utawa Bahbasy al-Hisab kang nemu téyori iki.
## cathetan Suku
Akkadia

**Akkadia** sapunika dinasti kakekaisaran ingkang wonten tlatah Mesopotamia, sejarahipun dipunmilai taun 2350 SM.
Dinasti punika kalogong dinasti ingkang kapisan wonten tlatah Mesopotamia (nanging taksih dipunteliti, taksih rumiyinan dinasti Akkadia punapa dinasti Sumeria).
*Sistem* papréntahanipun dipunsebat Akkadians, nama mau dipunpendhet saking nama kutha Akkad, ingkang dipundadosaken raja Sargon tlatah papréntahan (tlatah punika dèrèng gambalang wonten pundi, nanging manawi boten klentu tlatah punika wonten lepen Efrat watara Sippr kaliyan Kish).
Boten namung punika, Enheduanna ugi dipunutus Sargon dados pendeta ageng wonten kuil déwa Langit An, tlatah Uruk.
Sargo ugi nyerat kalih *himne* kanggé nyembah para déwa.
Papréntahan Dinasti Akkadia sukses, tlatahipun mbentang saking Lebanon wonten pasisir Mediterania, kanthi Loripun Turki kaliyan tlatah kidul Lempongan Pèrsi.

## Akir Dinasti Akkadia 
saking raja-raja sadèrèngipun Shar-kali-sharri (2217 SM-2193 SM), namung wonten prasasti ingkang singkat nuli selamat.
Perang sederek ingkang dipunsebapaken *suksesi* andamel cathetan sajarah punika rusak.
faktor ingkang andamel dinasti Akkadia bubar inggih punika:
* *invasi* saking Amurrus nomaden (Amori), ingkang dipunsebat Martu déning bangsa Sumeria (saking barat laut).
* infiltrasi saking Gutians, ingkang kadosipun saking tlatah watara lepen Tigris kaliyan Pegunungan Zagros timur.

## Gallery 

Gambar:Akkadian victory stele Louvre Sb2.jpg| prasasti kamenangan raja Akkadia (ca.2300 SM), dipunbekta Susa kanggé rampasan perang (12 SM), tinemu wonten Susa
Gambar:Sumerian-akkadian lexicon Louvre AO7662.jpg| watu *ensiklopedia* hubullu bab barang-barang ingkang dipundamel saking watu
Gambar:Amarna Akkadian letter.png| serat *diplomatik* Akkadia ingkang dipuntemukaken wonten Tell Amarna
Gambar:Akkadianstele..jpga.jpg|prasasti Akkadians
Gambar:Akkadian period, reign of Naram-Sin.jpg|Periode Akkadian nalika Raja Narram-Sin
Gambar:Prasasti dari Naram Sin ditemukan di kota Marad di Irak . c. 2260 BP.jpg|Prasasti ingkang ‎dipuntemukaken wonten kutha Marad, Irak
Gambar:Prasasti Naram-Sin 12, merayakan kemenangan terhadap Lullubi dari Zagros 2260 SM. Dibawa kembali dari Sippar ke Susa sebagai hadiah perang di abad ke-12 SM.jpg| Prasasti kamenangan Akkadian marang Lullubi saking Zagros 2260 SM
Gambar:Laut shell dari Murex bertuliskan nama Rimush, raja Kish, ca. 2270 SM, Louvre, diperdagangkan dari pasisir Mediterania di mana ia digunakan oleh orang Kanaan untuk membuat pewarna ungu.jpg|Laut Shell saking Murex, kaserat namanipun Rimush, raja Kish. ca. 2270 SM

## Uga delengen 
* Peradaban Mesopotamia
* Sargon saking Akkad

## Cathetan suku
Nanna (mitologi)

**Dewi bulan (Rembulan) Nanna**, sapunika Déwa ingkang dipunpitadosi nalika peradaban Mesopotamia.
Masarakat ingkang *fanatik* nyembah Dewi Nanna inggih punika tlatah Irak, tlatahipun kaum Sabean.
gadhah uga asma Sin, dipuntepang **"Sin"** amergi " Sin sapunika déwa ingkang kapisansaking tigang déwa wigati winten agama Astrai (*perbintangan*), déwa-déwa sanèsipun inggih punika 
Asma Nanna saking asma **NAN.NAR** ingkang gadhah maksut *"terang satunggal"*, dipunkenal wonten tlatah Mesopotamia (Akkadia).
Simbol utami saking déwa Nanna inggih punika **Wulan Sabit**, simbol sapunika kapanggih wonten tlatah Timur Tengah Kuno, tlatah ingkang taksih nyembah Berhala nalika samana.
Wulan sabit punika wonten jejer kiwe.

Nanging wonten tlatah ingkang padatan kanggé madosi barang Arkéologi kaya ta Arab, Akkad, Kanaan, Mesir kaliyan Siria, simbol saking Dewi Nanna inggih punika **lintang ingkang wonteng ing tegahing wulan sabit**, amarga boten mesti simbol bintang punika simbol saking déwa Venus, amargi tiyang Assyirian nyembah déwa Wulan.
Pamujaan kanggé Dewi Nanna punika kanthi mlebet tlatah Arab saged disebabaken amargi papréntahan Babilonia, yanika nalika era Raja Nabonidus nalika mindahaken kakuasaan (Papréntahan) wonten Teima, kutha ingkang wonten jejer loripun kutha Medinah (550SM-540SM).
Replika saking wulan sabit ingkang dipundamel saking perunggu (dipundamel nuli dipunparengaken wonten inggilipun cagak bendhera), barang mau salah satunggaling barang Arkeolog ingkang kapanggih wonten tlatah TelTerra. Stratum VI. Replica mau dipunkubur wonten bètèng kuna Assyrian (Keel,p297-29S).

Salah satunggaling tlatah ingkang muja Dewi Nanna inggi punika tlatah Ur, saking tlatah punika kapanggih barang Arkeologi kawujud watu ingkang kaukir jeneng Ziggurat, Nanar ugi kaserat wonten watu punika.
Sir Le'onardo Wooley manggihi kuil kanggé muja Dewi Nanna utawi Dewi Bulan.
Sapunika sedayanipun barang ingkang gadhah sajarah bab Dewi Nanna dipunsimpen wonten musiumInggris
Harran ugi kalebu satunggaling tlatah ingkang masarakatipun muja Déwa Nanna. Sajarawan kuna,Herodotus nyaritakaken kutha mau kaliyan kuil kanggé muja Dewi Nanna wonten tlatah mau.
Arkeolog caket Hazor ugi manggihaken kuil kanggé muja dewi Nanna (1955-1958), wonten kuil mau wonton kalih patung tiyang jaler ingkang gadhah ukiran wulan sabit wonten dadanipun.
Kuil wonten tlatah Harran dipun*pugar* kanthi pirang priode, ya iku nalika priode raja Shalmanezer, raja Assur-Bani-pal, ugi raja Nabonidus.
Kuil sapunika taksih saged dipunpirsani ambrukanipun kanthi sapunika, saking taun 1900 SM kanthi 900 SM.
Dewi Nanna gadhah anak inggih punika Ishtar (déwa Venus, ingkang dipunsembah nagara Arab kuna).

## Delengna Ugi 
* Peradaban Mesopotamia
* Akkadia
* En-Hedu-ana
## Cathetan suku
Kali Pa Sak

**Kali Pa Sak** (, , , Pronunciation) iku sawijining kali sing mili ing Thailand tengah. Kali iki asal saka Distrik Amphoe Dan Sai, Provinsi Loei, ngliwati Provinsi Phetchabun. Sabanjuré kali iki mili liwat pérangan wétan saka Provinsi Lopburi lan Provinsi Saraburi, nganti pungkasané gabung karo Kali Lopburi ing lor-wétan Ayutthaya, lan gabung menyang Kali Chao Phraya ing sisih kidul-wétan kutha Ayutthaya.
## Anak kali
Anak kali saka Kali Pa Sak kalebu Kali Lopburi, Muak Lek, Phung, Pa Daeng, Kong, Sonthi, Wang Chomphu, Na, Chun, Duk, Khon Kaen, Yai, Saduang Yai, Ban Bong, Tarang lan Kali Kali Phaya Klang.

## Lembah Pa Sak 
Dhaérah ilèn Kali Pa Sak kurang luwih jembaré 16,291 kilomèter pasagi.

Lembah *Pa Sak Basin* iki péranganing tlatah ilèn Kali Chao Phraya.

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* The Pasak Jolasit Dam project
Kobe Bryant

**Kobe Bean Bryant** () ya iku juru main NBA lan main ana ing klub Los Angeles Lakers.
Kobé nganggo kostum kang nomeré 24 (wiwit taun 2006-07) lan main ana ing posisi Shooting guard. Salah siji kang dadi prestasiné ya iku nalika bisa mencetak 81 angka nalika main lawan Toronto Raptors tanggal 22 Januari 2006, kang dadi jumlah angka kaping loro paling akèh ana ing sajarah NBA kang digawè ana ing sakgamè. Bryant uga gawé rékor liya babagan gawé angka. Bryant uga nyekel rékor dadi juru main paling enom ana ing sajarah NBA kang bisa gawé angka kaping 24.000 ana ing umura 31 taun 75 dina, ngliwati rekor Wilt Chamberlain kang meraih rekor mau ana ing umur 31 taun 113 dina. Tanggal 1 Fèbruari 2010, Kobé Bryant gawé 44 angka lan dadi top skorer sepanjang masa Los Angeles Lakers ngliwati Jerry West nalika Lakers main ana ing FedEx Forum lawan Memphis Grizzlies.

## Pranala njaba 
* Profil lan Statistik Kobe
* Website Kobe

## Cathetan suku
Ès

thumb|Ès
thumb|Ès

**Ès** (Basa krama: **ibun**) (Carakan: ꦌꦱ꧀) yaiku banyu sing mbeku. Banyu bisa beku nalika dianyeské ing suhu sakngisoré  (, ) ing tekanan atmosfer baku.

## Produksi 
Ès saiki akèh diprodhuksi, nanging sadurungé ana kulkas ès dipanen ing panggonan kang ana ès alaminé.

### Ès panen 
Ès wis suwé dicap dadi piranti kanggo ngademaké. Tekan saiki, ing gedung Parlemen Honggari digunakaké ès panen saka tlaga Balaton kanggo ngademake ruangan. Icehouses minangka nyimpen ès ing mangsa dingin,lan kanggo gawé ès setaun, lan awal kulkas iku dijenengi icsboxes amarga ing jeroné ana balok es.

thumb|250px|Wujud ès kang alami ing tengah sagara

### Produksi ès komersial 
Ès saiki diprodhuksi ing skala indhustri, kanggo kaperlon nyimpen panganan lan pangolahan panganan, indhustri kimia, penyampuran beton lan perawatan, lan ès kemasan. Produsen lumrahé mroduksi telung jinis ès fragmentaris: serpihan, tabung lan piring. Ès uga diprodhuksi kanggo panganan kaya ta ès krim, ès buah, ès pisang ijo, ès lilin lan sapiturute.

## Cathetan suku
Welut

**Welut** iku saklompok iwak awujud memper ula kang kalebu sajeroning suku
**Synbranchidae**. Suku iki dumadi saka patang genera kanthi total 20 jinis. Jinis-jinisé akèh kang durung dirinci kanthi pepak saéngga angka-angka iku bisa owah. Anggotané asipat pantropis (tinemu ing kabèh laladan tropika).

Welut béda karo sidat, kang kerep dianggep padha. Welut imung duwé sirip ing buntut kang uga karedhuksi, déné sidat isih duwé sirip kang cetha. Ciri khas welut liyané ya iku ora mawa sisik (utawa mung sethithik), bisa ambegan saka udara, bukaan angsang ciut, ora  duwé kanthong langi lan balung iga. Welut praktis minangka kéwan banyu tawa, déné akèh-akèhé sidat urip ing sagara sanadyan ana uga kang urip ing banyu tawa. Mata welut akèh-akèhé ora bisa fungsi kanthi apik; jinis-jinis kang manggon ing guwa malahan wuta.

Ukuran awak warna-warna. *Monopterus indicus* mung ukuran 8,5&nbsp;cm, déné welut marmer *Synbranchus marmoratus* diweruhui bisa nganti 1,5m. Welut sawah, kang biyasa tinemu ing sawah lan didol kanggo mangan, bisa dawané nganti watara 1m (sajeroning basa Betawi karan **moa**).

Akèh-akèhé welut ora seneng nglangi lan luwih seneng ndhelik ing sajeroning blethok. Kabèh welut iku pamangsa. Pratélan mangsané racaké wujud kéwan-kéwan cilik ing rawa utawa kali, kaya ta iwak, kodhok, gegremet, sarta krustasea cilik.

## Anggota 
* Genus *Macrotrema* 
** *M. caligans* 
* Genus *Monopterus* 
** *M. albus*, welut sawah
** *M. boueti*, welut Liberia 
** *M. cuchia*, welut cuchia 
** *M. desilvai* 	 	 
** *M. digressus*	 	 
** *M. eapeni* 
** *M. fossorius*, welut Malabar (India)
** *M. hodgarti*, welut India
** *M. indicus*, welut Bombay
** *M. roseni* 	 	 
* Genus *Ophisternon* 
** *O. aenigmaticum*
** *O. afrum*, welut Guinea
** *O. bengalense*, welut Benggala
** *O. candidum*, welut gua
** *O. gutturale*, welut Australia
** *O. infernale*, welut gua (buta)	 
* Genus *Synbranchus* 
* *S. lampreia* 	 	 
* *S. madeirae* 	 	 
* *S. marmoratus*, welut marmer

## Uga delengen 
*Welut listrik

## Pranala njaba 
* FishBase untuk Synbranchidae
Sidhat

**Sidhat** (ordo *Anguilliformes*) iku golongan iwak awujud mèmper ula. Ordo Anguilliformes dumadi saka 4 subordo, 19 famili, 110 genera, lan 400 spésies. Akèh-akèhé sidat urip ing sagara nanging ana uga sawatara sing urip ing banyu tawa.

## Klasifikasi 
**Subordo** **Anguilloidei**
* Anguillidae (sidhat banyu tawa)
* Chlopsidae 
* Heterenchelyidae
* Moringuidae 
* Muraenidae 
* Myrocongridae
**Subordo** **Nemichthyoidei**
* Nemichthyidae 
* Serrivomeridae 
**Subordo** **Congroidei**
* Colocongridae
* Congridae 
** Termasuk Macrocephenchelyidae
* Muraenesocidae 
* Nettastomatidae 
* Derichthyidae 
** Termasuk Nessorhamphidae
* Ophichthidae 
**Subordo** **Synaphobranchoidei**
* Synaphobranchidae 
** kalebu Simenchelyidae, Nettodaridae, dan Dysommidae
Charles Craig

**Charley Craig** ya iku bocah cilik sing asalé saka Inggris kang didhaku dadi bocah paling kuwat ing nagarané. Bobot awaké mung 32&nbsp;kg. Dhèwèké iku bisa usung-usung bobot nganti ngluwihi bobot awaké, nganti bisa tekan dhuwur sirahé. Prèstasiné rong sasi kapungkur, dhèwèké éntuk jawara pas awaké isih 28,5&nbsp;kg.

Craig iki tepung karo ulah raga angkat-angakat iki saka ibuné, kang jenengé Amanda Black. Umur ibuné saiki wis 37 taun. Kala embèn dhèwèké iku dadi atlit angkat-angkat iki nganti 20 taun.

Craig duwé pepénginan yèn ta mbésuk bisa njuwarani olimpiade ing London kaya Zoe Smith, kang wis ngrebut mendhali emas mangsa umur 16 taun, ing Commonwealth Youth Games 2008. Banjur bisa makili Inggris ing London Olympics suk taun 2012.

## Cathetan sikil
Adam Osborne

thumb|200px|Foto Adam Osborne
**Adam Osborne** (6 Maret 1939 – 18 Maret 2003) ya iku wong kang wiwitan nemu laptop. Pancen sadurungé Osborne nemu laptop, nanging gagasan ngenani laptop wis digagas déning Alan kay saka *Xerox palo Alto Researc Center*. Banjur dhèwèké lunga menyang Amérika saperlu nerusaké sinaune ing Universitas Delaware, lan bisa éntuk gelar Ph.D ing babagan teknik Kimia. Sawisé kuliyah, dhèwèké duwé kalodhangan nyambut gawé ing perusahaan gedhé ya iku Shell Oil. Nanging, dhèwèké metu lan luwih milih nyambut gawé minagka panulis praktis, kususe ngenani perkembangan komputer.

## Cathetan suku
Akio Morita

thumb|250px|Akio Morita
**Akio Morita** (盛田 昭夫 Morita Akio, 26 Januari 1921, Nagoya, Aichi – 3 Oktober 1999, Tokyo) ya iku pendhiri perusahaan Sony lan penggagas *Walkman*.
Perusahaa Sony diyasa déning Morita kang identik karo prodak elektronik kang misuwur ing dunya. Dhèwèké saka lukawarga bisnis. Salah siji prodak wiwitane Sony ya iku radio transistor, kang digawé taun 1955. Sanajan transistor wis dikembangake déning Bell Labs lan digawé déning *Western Electric*, nanging Sony kang kawiwitan nggunakaké  transistor kanggo radio cilik iki ing taun 1957. Akio Morita tinggal dunya nalika tanggal 3 Oktober 1999 ing Tokyo, Jepang.

## Cathetan suku
Ion

thumb|200px|Medan potensial elektrostatik saking ion Nitrat
**Ion** ya iku atom autawa sekumpulan atom kang duwé momotan listrik. Ion asalé saka siji atom unsur (monoatom). Uga ana ion kang asalé saka gabungan loro utawa luwih atom unsur kang béda (poliatom). Ion mau kanggo ngambaraké ngenani pérangan molekul kang geraké tumuju arah anoda utawa katoda ana ing tabung hampa udara (vacuum tube, CRT). Amarga saka mau, ion-ion négatif akèh ditemoké nalika udan.
# Ion Négatif ana ing udara bisa lumebu ana ing awak manungsa liwat pernapasan lan pori-pori kulit. Ion iki lumebu ana ing sél njero awak mèlu ana ing arus aliran getih. Ion Négatif ana ing awak bisa nguraiké asem laktat dadi zat kang ara bahaya (air lan ion laktat) kang gampang digawa aliran getih tumuju panggon pembuangan.
# Saliyané iku Ion Négatif duwé kemampuan kanggo ningkatké kerja limpa kanggo nghasilké kekebalan awak.
# Bisa mbersihké udara lan uga apik kanggo keséhatan. Ion Négatif uga duwé manfaat kanggo matèni virus lan baktéri kang ana ing udara sekitaré dhéwé.
# Ion Négatif uga migunani kanggo netralké Superoksida.

|valign="top"|

|}

## Cathetan suku
Bajing

**Bajing** iku kagolong kulawarga kéwan mamalia.Kéwan iki duwé pakulinan ngrikiti sing dadi amane krambil ing basa latiné karan *callasciarus notatus*. Sacara elmiah, bajing ora bedha adoh kaya ta kulawarga kéwan mau. Bajing uga kagolong kéwan kang mangan kalamangga,ing jaman biyèn bisa digolongake ing kulawarga bangsa insektivora (mangan kalamangga) kéwan liyané ya iku curut, walang kopa kagolong ing bangsa Rodentia lan tikus.

Ing basa Inggris, bajing mau *treeshrew*, kang artiné *curut wit* (*tree* artiné wit, *shrew* artiné curut) lan kéwan mau bisa urip ing saliyané wit (arboreal).

## Jinising 
* **ORDO SCANDENTIA**
** Suku Tupaiidae
*** Genus *Anathana*
**** Bajing madras (*Anathana ellioti*). nyebar ana ing loro bunua India.
*** Genus *Dendrogale*
**** Bajing Buntut cilik indochina (*Dendrogale murina*) Kamboja, Vietnam kidul, Thailand Wétan.
**** Bajing buntut cilik (*Dendrogale melanura*). Ana paling akèh ing **Sarawak** Bagean Lor.
*** Genus *Tupaia*
**** Bajing indochina (*Tupaia belangeri*). Assam, Bangladesh, Burma, Tiongkok Lor, Thailand, Indochina, Hainan.
**** Bajing mentawai (*Tupaia chrysogaster*). Kepuloan Mentawai.
**** Bajing bergaris (*Tupaia dorsalis*). **Borneo**.
**** BajingTupai akar (*Tupaia glis*). Ujung Malaya, Sumatra, Jawa lan **Borneo**.
**** Bajing ramping (*Tupaia gracilis*). **Borneo**, Karimata, Bangka dan Belitung.
**** Bajing kekes (*Tupaia javanica*). Sumatra, Nias, Jawa lan Bali.
**** Bajing sikil dawa (*Tupaia longipes*). **Sarawak**.
**** Bajing cilik (*Tupaia minor*). Ujung Malaya, Sumatra, **Borneo**, lan ana ing salah sijiné pulo Singkep lan Pulo Laut.
**** Bajing kalamian (*Tupaia moellendorffi*). Pulao Calamian, Filipina.
**** Bajing gunung (*Tupaia montana*). Ana ing pagunungan ing **Sarawak**
**** Bajing nikobar (*Tupaia nicobarica*). Urip ana ing tlatah Kapuloan Nikobar.
**** Bajing palawan (*Tupaia palawanensis*).Paling akèh Palawan, Filipina.
**** Bajing tercat (*Tupaia picta*). Paling akèh ana ing **Sarawak**.
**** Bajing indah (*Tupaia splendidula*). **Borneo** pérangan Kidul, Karimata, Natuna, lan Pulo Laut.
**** Bajing lemah (*Tupaia tana*). Sumatra lan **Borneo**.
*** Genus *Urogale*
**** Bajing mindanao (*Urogale evereti*). Anane ing Mindanao lan pulo-pulo sakiteré Filipina.
** Suku Ptilocercidae
*** Genus *Ptilocercus*
**** Bajing buntut-sikat, *Ptilocercus lowii*. Ujung Malaya, Sumatra, **Borneo** lan pulo-pulo sakiteré

## Rujukan 
Ditulis kanthi bahan-bahan saka Wikipedia basa Inggris lan rujukan iki:
* Corbet, G.B. and J.E. Hill, 1992, *The Mammals of the Indomalayan Region: a systematic review*. Nat. Hist. Mus. Publ. and Oxford Univ. Press.
* Payne, J., C.M. Francis, K. Phillipps, dan S.N. Kartikasari. 2000. *Panduan Lapangan Mamalia di Kalimantan, Sabah, Sarawak & Brunei Darussalam*. The Sabah Society, Wildlife Conservation Society-Indonesia Programme dan WWF Malaysia. ISBN 979-95964-0-8

## Pranala njaba 
* Hewan hutan hujan - Tupai 
* Fakta tentang tupai
Daérah Istiméwa

**Daérah Istiméwa** utawa **Laladan Mirunggan** iku jinis provinsi kang miturut undhang-undhang dikurmati keistiméwaané déning pamaréntah Républik Indonésia.
Nganti sapréné, provinsi kang nduwèni status laladan mirunggan yaiku Daérah Istiméwa Yogyakarta, Provinsi Papua, Papua Kulon, lan Nanggroe Acèh Darussalam

## Uga delengen 
* Èlmu pulitik
En-Hedu-ana

**Enheduanna**, putri saking Akkadians (Mesopotamia) (2350-2250SM).
dipuntepang ugi kaliyan asma En-hedu-ana atawi Enheduana ingkang artosipun "putri (tuan)", piyambakipun pendheta agung saking kuil Dewi Nanna (Dewi wulan), ingkang kuilipun wonten ing tlatah Ur, kutha ageng pusat saking karajan Akkadians.
Pangangkatan Enheduanna dados pandheta ageng punika sajatosipun pulitik ingkang dipunlancaraken Raja Sargon.
Piyambakipun ugi dados pendheta agung wonten tlatah, kuilipun Déwa An (Déwa Langit).
Panyerat tembang kanggé muja Déwa kaliyan Dewi kapisan wonten cathetan sajarah dunya.
Karya-karyanipun kaserat ngagem tulisan paku nalika taun 4300 taun sadherenge, karyanipun ingkang kondhang inggih punika*himne* utawi tembang pujian kanggé Dewi Inanna, ngagunggaken Dewi Inanna kaliyan *In-nin sa-gur-ra*.
Tembang pamujaan ingkang sampun dipunserat kaliyan Enheduanna wonten tiga (temanipun tembang pamujaan boten sami kaliyan tema ingkang sampun dipunserat kaliyan pendheta agami kuna, sadherengipun).
Tembang pamujaan punika kanggé muja dewi Inanna, dewi prajurit ingkang gal**Enheduanna**, putri saking Akkadians (Mesopotamia) (2350-2250SM).
dipuntepang ugi kaliyan asma En-hedu-ana atawi Enheduana ingkang artosipun "putri (tuan)", piyambakipun pendheta agung saking kuil Dewi Nanna (Dewi wulan), ingkang kuilipun wonten ing tlatah Ur, kutha ageng pusat saking karajan Akkadians.
Dipunutus bapanipun Sargon (raja wonten Akkadians nalika 2334-2279 SM) supados dados pendheta agung wonten tlatah punika, kanggé nyatunggalaken tlatah ingkang sampun Sargon kuasani.
Pangangkatan Enheduanna dados pandheta ageng punika sajatosipun pulitik ingkang dipunlancaraken Raja Sargon.
Enheduanna sapunika mbiyantu bapanipun supados ngawrataken kakuasaan pulitik kutha Sumeria ngagem cara ndamel tiyang Sumeria supados kathah ingkang nganut ugi nyembah Dewi Inanna, saéngga Inanna dados Dewi ingkang langkung kathah dipunsembah, boten kaya ta Déwa utawi Dewi sanèsipun.
Piyambakipun ugi dados pendheta agung wonten tlatah Uruk, kuilipun Déwa An (Déwa Langit).
Panyerat tembang kanggé muja Déwa kaliyan Dewi kapisan wonten cathetan sajarah dunya.
Karya-karyanipun kaserat ngagem tulisan paku nalika taun 4300 taun sadherenge, karyanipun ingkang kondhang inggih punika*himne* utawi tembang pujian kanggé Dewi Inanna, ngagunggaken Dewi Inanna kaliyan *In-nin sa-gur-ra*.
Tembang pamujaan ingkang sampun dipunserat kaliyan Enheduanna wonten tiga (temanipun tembang pamujaan boten sami kaliyan tema ingkang sampun dipunserat kaliyan pendheta agami kuna, sadherengipun).
Tembang pamujaan punika kanggé muja dewi Inanna, dewi prajurit ingkang galak nuli bringas.,
Dawanipun tembang ngantos 30 bait.
Isinipun tembang mau samenika komunikasi Enheduanna kaliyan Dewi ingkang dipunsembah kaliyan piyambakipun.
Ibu saking pendheta Enheduanna samenika tiyang Sumeria saking Mesopotamia kidul.

## Delengna ugi 
* Peradaban Mesopotamia
* Akkadia
* Nanna (Dewi Wulan)

## Cathetan suku
Sumono Sandy Asmoro

**Sumono Sandy Asmoro** utawa terkadhang nganggo jeneng sesinglon Candra Dyah Pembayun iku sastrawan saka Jawa Timur. Dhèwèké lair ing Ponorogo. Taun 2000 Sumono lulus saka Jurusan Basa lan Sastra Jawa Unesa. Saliyané aktif ing seni karawitan lan teater, Sumono uga nulis geguritan, cerkak, esai mawa basa Indonesia lan basa Jawa. Tulisane akèh kababar ing majalah Panjebar Semangat, Jaya Baya, Mekar Sari, Djaka Lodang, Surabaya Post, Bendhe, lan sapanunggale. Guritan lan cerkake asring dadi juwara ing lomba nulis geguritan lan cerkak ing Surabaya, Yogyakarta, lan Malang.
Velociraptor

***Velociraptor*** ya iku jinis kéwan dinosaurus sing kalebu kéwan karnivora nalika jamanè ya iku ing Jaman Cretaceous pungkasan. Tembung *Velociraptor* manawa kapèrang dadi loro ya iku Veloci (rikat) lan Raptor (maling),manawa didefinisikakè bakal duwé teges dinosaurus sing lumayune rikat.

## Anatomi 
*Velociraptor* ya iku kéwan dinosaurus kang ngadeg nganggo sikil loro (bipedal) lan kalebu dinosaurus sing paling rikat. Sawetara lusinan fosil tinemu sing salah siji antaranè tinemu mati bareng mangsanè. Loro-loronè diindikasi mati bareng.
Manawa uga mangan apa waè sing bisa dipangan. *Velociraptor* iku kéwan sing seneng ngelompok nalika mburu mangsanè. Mangsa utamanè ya iku *Protoceratops* lan kéwan hèrbivor liyanè kaya ta *Hadrosaurus* (dinosaurus lambe bèbèk).

## Cara Gerakè 
*Velociraptor* ngadeg nganggo sikil loro sing dawa,sing nggawè Velociraptor bisa lumayu kanthi rikat. Diprakiraakè *Velociraptor* bisa lumayu nganti 40&nbsp;mph (60&nbsp;km/jam) cepetè. *Velociraptor* uga kéwan sing mlumpatè dhuwur.

## Cathetan suku
Mangkunagara II

**Kanjeng Gusti Pangéran Adipati Arya Mangkunagara II**  (Hanacaraka: ꦏꦚ꧀ꦗꦼꦁꦓꦸꦱ꧀ꦠꦶꦦꦔꦺꦫꦤ꧀​ꦄꦢꦶꦥꦠꦶꦄꦂ​ꦪꦩꦁꦑꦸꦟꦒꦫ꧇꧒꧇) dipuncekak Mangkunagara II​​ utawi **Pangéran Surya Mataram** utawi **Pangéran Surya Mangkubumi** utawi **Radèn Mas Sulama** inggih punika Adipati ingkang jumeneng kaping kalih wonten ing Praja Mangkunagaran. Panjenganipun dados pangirid wonten Praja Mangkunagaran kirang langkung 39 taun (1796-1835).

## Priksani ugi 
* Pratélan raja Jawa
* Praja Mangkunagaran

## Réferènsi 
* Dr. H.J. De Graaf, *Geschiedenis van Indonesië*, N.V. Uitgeverij w. van Hoeve, 's Gravenhage Bandung 1949.
Alessandro Volta

thumb|240px|Alessandro Volta
**Alessandro Volta** ya iku ahli fisika kang misuwur ing Italia. Dhèwèké lair tanggal 18 Fèbruari 1745 ing Como, Lombardio, Italia. Dhèwèké banjur ngupaya kanggo mbuktekake kebenaran mau. Asile, nalika taun 1794 utawa wolung taun sawisé kedadeyan mau, Volta éntuk kesimpulan saka percobaane. Volta kandha yèn anané listrik mau dudu saka daging kodhok nanging saka tembaga mau. Anane kedadeyan iki, nyebabake anané padon antarané wong kang ngnut Volta karo wong kang padha nganut Galvani nganti enem taun suwéné. Banjur ing taun 1800, Volta kasil anggoné nemu batre. Penemuan iki banjur bisa ngalahake teorine Galvani lan bisa bubarake padone mau. Alessandro Volta tinggal dunya nalika umuré 82 taun tanggal 5 Maret 1827 ing Como.

## Cathetan suku
Alexander Fleming

**Alexander Fleming** yaiku penemu penisilin. Dhèwèké lair ing kutha Lochfield, Sekotlan, nalika tanggal 6 Agustus 1881. Taun 1928, Fleming nemu pinisilin. Nalika iku dhèwèké prèinan nganti rong minggu, lan ninggal piring kang ana baktéri *Staphylococcus’* ing bangku laboratoriumé. Nalika iku dhèwèké lagi mbuktèkaké téyori kesenengané yaiku lendir irung duwé èfèk antibaktéri. Sawisé dhèwèké bali, sawijining bunderan bening ana ing thukulan jamur warna kuning rada ijo mau.
Fleming tinggal dunya nalika tanggal 11 Maret 1955 amarga lara Jantung.

## Cathetan suku
Alfred Nobel

thumb|240px|AlfredNobel adjusted
**Alfred Nobel** ya iku penemu dinamit lan pemrakarsa bebungah Nobel, déné nobel ateges pangaji kanggo para tokoh kang wis misuwur ing jagat kang duwé jasa ing babagan fisika, kimia, lan kadhokteran, sarta sastra lan perdamean. Nalika Nobel tinggal dunya lan ninggal bandha akèh, dhèwèké duwé wasiyat supaya bandhane mau minangka kamulyane umat.

## Cathetan suku