open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Psikolinguistik

**Psikolinguistik** utawi psikologi basa punika studi ingkang nyinau babagan hubungan antawisipun faktor-faktor basa lan aspek-aspek psikologis. Kajian puniki ngemot cara basa dipunolah ing pikiran lan otak, kalebet faktor-faktor psikologis lan neurobiologis ingkang ngidinaken manungsa saged ngempalaken, mangertos, lan ngasilaken basa. Psikolinguistik ugi nyinau proses-proses kognitif ingkang dipunbutuhaken kanggé ngasilaken struktur-struktur gramatikal basa. Salajengipun, kajian puniki ugi ningali caranipun struktur-struktur punika dipunpersepsi déning pendengar.

Bidhang puniki wiwitanipun medal saking filsafat lan pendhidhikan, amargi wonten ing departemen-departemen ingkang sanes terapan ilmu pengetahuan, kanthi fokus marang paham babagan fungsi otak. Sakmenika, psikolinguistik nggabungaken biologi, neuroscience, ilmu kognitif, linguistik, lan ilmu informasi kanggé nyinau babagan cara pikiran lan otak ngolah basa, madosi saking ilmu-ilmu sosial, perkembangan manungsa, teori-teori komunikasi, lan sanesipun.

Peneliti ingkang nyinau babagan pemahaman basa bisa nyinau babagan cara manungsa ngakoni tembung nalika maca lan caranipun njupuk informasi ortografis, morfologis, fonologis, lan semantik saking pola ing teks cetak. Peneliti ingkang nyinaoni produksi basa bisa nyinau babagan cara tembung-tembung dipunpersiapaken kanggé diucapaken, wiwitan saking tingkat konseptual utawi semantik. Psikolinguistik perkembangan nyinau babagan kemampuan bayi lan anak-anak kanggé sinau lan ngolah basa.

## Sitiran
Universitas Sam Ratulangi

**Universitas Sam Ratulangi**

	100px|Lambang UNSRAT

	Sesanti
        *Sitou Timou Tomou Tou*

	Didirikan
	14 September 1965

	Jinis
	Universitas Negeri

	Rektor
	Prof.Dr. Donald A. Rumokoy

	Alamat
	Kampus UNSRAT Bahu, Manado, Sulawesi Utara, Indonésia

	Telepon
	(0431) 863786, 864286, 863686, 856292-3, 863886, 863586, 861769

	Faks
	(0431) 854532, 822568

	Situs resmi
	www.unsrat.ac.id

**Universitas Sam Ratulangi** uga kasingkat sebutan **UNSRAT** yaiku sawijining perguruan tinggi nagari ing Indonésia kang ana ing Kota Manado, provinsi Sulawesi Utara.
Universitas Sam Ratulangi kapimpin déning Rektor. Rektor UNSRAT periode 2008-2013 yaiku Prof. Dr. Donald A. Rumokoy, SH., MH.

## Program Studi 
Program Studi kang ana ing Universitas Sam Ratulangi uga saged kadelok ana ing tabel ngisor iki:

## Pranala njaba 
* Situs web resmi
Herman Willem Daendels

***Meester in de Rechten*** **Herman Willem Daendels** (), iku siji pulitikus Walanda sing wujud Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda angka 36. Dhèwèké mréntah antarané taun 1808 – 1811. Mangsa iku Walanda nembé dikuwasani déning Prancis.

## Uga delengen 
* Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

## Pranala njaba 
* Encyclopaedia Britannica, Herman Willem Daendels
* Herman Willem Daendels - Rijksmuseum, Amsterdam
Ferhat Abbas

**Ferhat Abbas** (basa Arab: فرحات عباس; ) iku pamimpin pulitik Aljazair lan tau dadi penjabat sauntara présidhèn nalika périodhe 1962—1963 sawisé Aljazair mardika.

## Réferènsi 
* Meisami, Julie Scott and Starkey, Paul (Edisi). (1998). *Encyclopedia of Arabic Literature*. London: Routledge (ISBN 0-415-18571-8)
* Ferhat Abbas, *Une utopie algérienne*, kaca 18 pérangan 19.
Kuwé lapis

thumb|Kuwé lapis
**Kuwé lapis** inggih punika salah satunggaling dhedhaharan tradhisional ingkang awujud jajanan pasar kas Indonésia. Kados namanipun ingkang legit bilih sajatosipun raosipun kuwé lapis inggih manis legit. Kué lapis punika padatanipun kapérang dados kalih warna ingkang dipunsusun kanthi tumpuk-tumpuk. Kué lapis punika dipundamel saking glepung beras, glepung kanji, santen, gendis pasir, sarem, saha pewarna. Caranipun damel kuwé lapis punika inggih saben lapisan dipundamel piyambak-piyambak, boten langsung dipundamel dados satunggal. Nembé manawi sampun dados saben lapisan ingkang badhé dipungathukaken, lajeng dipunsusun dados satunggal kanthi dipundamel selang-seling warninipun. Kué lapis punika sajatosipun sampun misuwur ing laladan-laladan ing Indonésia.
Déné pewarna ingkang dipun-ginakaken kanggé damel kuwé lapis punika saged saking pewarna dhaharan sintetik utawi pewarna alami. Jinis pewarna ingkang paling asring dipun-ginakaken inggih punika pewarna ijem ingkang dipundamel saking ron pandan lan pewarna abrit ingkang dipundamel saking sirup kembang mawar.

## Bahan-bahanipun 
Bahan-bahan ingkang dipunbetahaken kanggé damel kuwé lapis punika ing antawisipun inggih kados makaten.
* 400 ml santen saking 12 wutir klapa
* 175 gram glepung tapioka
* 1/2 cendhok maen glepung beras
* 100 gram gendhis pasir
* 1/2 cendhok teh uyah
* 1 sdt pasta pandan

## Caranipun damel 
Caranipun damel kuwé lapis punika prasaja tur gampil saged, ingkang badhé kaandhraken kados ing ngandhap punika.
# Glepung tapioka, glepung beras, gendhis pasir, saha sarem dipuncampur dados satunggal, lajeng dipunudhak ngantos rata lan dipunsingkiraken rumiyin.
# Santen dipunlebetaken rumiyin ngantos umub, lan saged dipunangkat manawi sampun umub, lajeng dipunadhemaken rumiyin ngantos anget.
# Lebetaken campuran glepung kala wau, lajeng dipunudhak malih ngantos kenyel adonanipun.
# Bagi adonan dados kalih pérangan. Ingkang satunggal pérangan dipunsukani pasta pandan utawi saged dipun-gantos kaliyan warna ingkang dipunremeni, lejeng dipunudhak rata malih. Déné ingkang satunggal pérangan saged dipuntilar kémawon supados tetep putih.
# Bagi adonan ijo saha putih kala wau dados 2 pérangan.
# Saged nyamektakaken loyang kanthi ukuran 20 x 10 x 7&nbsp;cm ingkang dipunolesi lisah klentik rumiyin lan dipunalasi plastik.
# Loyang lajeng dipunpanasi wonten ing lebet oven, lajeng dipunkukus dangunipun 10 menit.
# Lajeg dipunsok malih adonan ingkang ijem turahanipun, lajeng dipundang malih dangunipun 10 menit.
# LAjeng dipunsoki malih adonan ingkang warni putih lan dipundang dangunipun 15 menit ngantos kuwé lapisipun saestu sampun mateng.
# Manawi sampun mateng sadaya lapisanipun lajeng saged dipunangkat, dipunadhemaken lan dipuniris sak kersanipun piyambak kémawon.
## Uga delengen 
* Lapis legit

## Cathetan suku
Hary Tanoesoedibjo

**Bambang Hary Iswanto Tanoesoedibjo** (Lair ing Surabaya, 26 September 1965; umur 53 taun), ya iku Pengusaha saka Indonésia. Hary lulus lan éntuk gelar Bachelor of Commerce (Honours) saka Carleton University, Ottawa-Kanada, ing taun 1988 lan gelar Master of Business Administration saka universitas Ottawa, Ottawa-Kanada, ing taun 1989.

Saiki Hary nyekel punjul siji kalungguhan strategis ing berbagai perusahaan terkemuka ing Indonésia. Panjenengan dipununjuk dados Présidhèn Direktur PT Global Mediacom Tbk (awit saka taun 2002) sadurungé njabat dadi Wakil Présidhèn Komisaris perusahaan iku. Hary pandiri, sing nyekel saham, lan uga Présidhèn Eksekutif Grup PT Bhakti Investama Tbk awit saka taun 1989.

Skliyane iku, Hary saiki uga nyekel beberapa posisi ing perusahaan-perusahaan liyané, diantarane ya iku dadi Présidhèn Direktur PT Media Nusantara Citra Tbk (MNC) lan PT Rajawali Citra Televisi Indonésia (RCTI) awit saka taun 2003, dados komisaris PT Mobile-8 Telecom Tbk, Indovision lan perusahaan-perusahaan liya ing pangisoran Global Mediacom lan Bhakti Investama. Hary saiki uga aktif dadi bendahara  Komite Ulah raga Nasional Indonésia (KONI). Wis akèh Hary dadi pembicara ing seminar lan dhosèn tamu babagan keuangan perusahaan, investasi lan manajemen Strategis kanggo program Magister ing berbagai Pawiyatan Luhur.

Ing taun 2011, *Forbes* ngetokaké pratélan manungsa sing paling sugih ing Indonésia, Hary kalebu wong sugih sing nomer 22, ndhuwei arta nganti 1.19 miliar US$.

## Kontroversi 
ing wulan juni 2012, Hary  Tanoesoedibjo diintrogasi kaliyan KPK amarga kalebu kasus korupsi Tommy Hindratno, ya iku pejabat kantor pajeg Sidoarjo, lan  James Gunarjo sing diayaki kalebu ing Bhakti Investama, perusahaan sing diduwèni Hary Tanoesoedibjo.

## Profil Kulawarga 
Hary iku Adhi saka Hartono Tanoesoedibjo lan Bambang Rudijanto Tanoesoedibjo.
Hary dhuweni istri Asmane Liliana Tanaja Tanoesoedibjo lan duwé anak 5, iki jenenge:

* Angela Herliani Tanoesoedibjo 
* Valencia Herliani Tanoesoedibjo 
* Jessica Herliani Tanoesoedibjo 
* Clarissa Herliani Tanoesoedibjo 
* Warren Haryputra Tanoesoedibjo

## Karir Pulithik 
Ing wulan November 2011, Hary kaelbu ing acara Rapat Pimpinan Parté Nasinalis Dhémokrat sing kapisan. Ing parté iku, Hary dipunpitaya dadi Ketua Dewan Pakar. Hary lumebu pulithik awit saka wulan Oktober 2011.

## Cathetan sikil 
## Pranala njaba 
*  (Resmi*)
* http://www.bimantara.co.id/neo/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=78 
* KPK segera periksa Hary Tanoesoedibjo TVOne
Kali Gambia

jmpl|255px|Peta satelit nunjukake dumunungé Kali Gambia
**Kali Gambia** ya iku kagolong kali kang gedhé dhéwé ana ing Afrika kanthi dawa 1.130&nbsp;km (700 mil). Kali Gambia duwé muara saka Fouta Djallon, Guinea kanthi Tambaconda, Senegal.
Vitamin b12

thumb|240px|Metilkobalamin kang dituduhaké ya iku wujud B12. Saka fisik katon bentuk-bentuk liya saka vitamin B12, kadadèn minangka kristal abang peteng kang bébas mbentuk *cherry* awerna bening ing banyu

**Vitamin B12** utawa uga diarani **kobalamin** ya iku sawijiné vitamin kang bisa larut ing banyu kang migunani kanggo normalaké utek lan sistem saraf. Vitamin B12 uga migunani kanggo kawanguné getih ing jero awak. Padatan, vitamin iki apik kanggo metabolisme saben sèl ing awak, mligi prabawané kanggo *sintesis* lan *regulasi* DNA sarta *sintesis* asem lemak lan prodhuksi ènèrgi. Padatan vitamin B12 tinemu ing panganan, kaya ta iwak, kerang, daging, lan endhog, uga kasil saka olahan susu. Vitamin B12 diwènèhake minangka péranganing tes Schiling kanggo mangerteni anané lelara anemia *persiniosa*. Kandhutan vitamin B12 ing awak wong tuwa bisa ngayomi utek pérangan artrofi kang bisa nyuda rèsiko panyusutan kang bisa njalari njalari lelara Alzheimer lan gangguan kagunan *kognitif* utek.

Vitamin B12 uga wigati kanggo mbentuk sèl lan nglancaraké fungsi utek sarta sistem saraf. Kurang vitamin B12 bisa njalari anemia, karusakan saraf, kekeselen, lan pengeling-èling kang èlèk. Njangkepi kabutuhan vitamin B12 wigati sanget kanggo njaga kasarasan.

## Cathetan suku
Kripik pisang

thumb|kripik gedhang
**Kripik gedhang** inggih punika salah satunggaling nyamikan ingkang wujud pisang ingkang dipungorèng kanthi garing. Kripik gedhang kalebet salah satunggaling nyamikan khas Lampung ingkang asring dipundadosaken kanggé olèh-olèh para wisatawan ingkang wangsul saking Lampung.

## Jinis-jinising 
Kripik gedhang padatanipun gadhah raos asin. Manawi dipuntingali saking teksturipun, kripik gedhang ingkang saé inggih kripik ingkang nalika dipuncokot renyah, boten atos, boten jemèk, lan boten gampil remuk.
* 1 sisir pisang setengah mateng
* 1 sdt kapur
* 1 liter toya
* lisah klentik

## Bumbu alusipun 
Bumbu-bumbu ingkang dipunbetahaken kanggé mbumboni kripik gedhang punika inggih kados makaten:
* 5 siyung bawang putih
* 1 1/2 sdm tumbar
* 3 butir miri
* 2&nbsp;cm kunir
* 1 sdm sarem

## Cara damelipun 
Ing ngandhap punika inggih prosès nalika damel kripik gedhang:
# Gedhang dipunoncèki rumiyin, lajeng dipuniris kanthi posisi miring, tipis-tipis.
# Pisang ingkang sampun dipuniris lajeng dipunkum wonten ing toya kapur kirang langkung dangunipun 1 jam. Manawi sampun 1 jam lajeng pisang dipunangkat lan dipunkumbah ngantos resik. Manawi sampun lajeng dipunpisah supados toyanipun ical.
# Sasmpunipun lajeng pisang dipunlebetaken wonten ing wadhah baskom, lajeng dipunsukani bumbu alus. Pisang lajeng dipunkopyok sareng kaliyan bumbunipun ngantos rata sadaya lajeng dipunkum ing bumbu supados langkung ngresep bumbunipun.
# Lajeng dipunsambi manasi lisah klentik ing waja, manawi sampun panas nembé pisang dipungoreng ngantos wernanipun kuning semu coklat lan katingal kemriuk.
# Pisang dipuntus rumiyin supados lisah ingkang taksih nèmplek ical.
# Kripik gedhang sampun samekta dipundhahar.

## Cathetan suku
Wedang secang

thumb|wedang secang
thumb|wedang secang saha bahan-bahanipun

**Wédang secang** inggih punika kalebet salah satunggaling jinising unjukan tradhisional Jawa. Dipunsebat wédang secang amargi dipundamel saking taneman secang. Wédang secang inggih dipundamel saking wedang jahe ingkang dipuncampur kaliyan kayu secang.

## Bahan-bahan 
Bahan-bahan ingkang dipunbetahaken kanggé damel wédang secang punika inggih kados makaten:
* 100 gr kayu secang
* 100 gr jahé
* 2 lèr serèh
* 10 gr kayu legi
* 5 gr cengkèh
* 200 gr gendhis pasir
* 2 liter toya

## Caranipun damel 
Caranipun damel wédang secang punika gampil sanget lan sadaya tiyang saged kanthi gampil damel piyambak. Ing ngandhap punika inggih tata cara damel wédang secang:
# Nggodhog toya rumyin, lajeng sadaya bahan-bahanipun dipunlebetaken sak sanèsipun gendhis pasir. Lajeng sadaya bahan kala wau dipungodhog ngantos umub.
# Manawi toyanipun sampun malih dados warna ungu nembé gendhis pasir dipunlebetaken.
# Wédang secang sampun samekta dipununjuk.

## Saranipun 
Saénipun wédang secang dipununjuk nalika taksih bentèr. Lan wédang secang badhé langkung nikmat dipununjuk manawi dipunsimpen wonten ing poci ingkang dipundamel saking siti. Raosipun badhé langkung kraos tradhisional.

## Pitedah 
Wédang secang gadhah pitedah ingkang kathah, mliginipun saé kanggé badan kita. Sapérangan pitedahipun wédang secang inggih saged nambani masalah keséhatan kados ta nambani masalah gangguan pembuluh getih koroner ingkang sansaya ciyut. Lajeng, saged ngirangi tekanan darah saéngga getihipun saged lancar. Kajawi punika, wédang secang ugi gadhah kasiyat kanggé ngicalaken pegel linu, saged nambahi stamina badan kita, saged njadi kasarasan lan daya tahan badan kita, ugi saged nambani lelara asem urat manawi dipununjuk saben dinten. Wédang secang punika saé dipununjuk saben dinten amargi saged damel badan anget saéngga saged ngicalaken masuk angin ingkang nembé dipunraosaken badan.

## Cathetan suku
Trematoda

**Trematoda** karan uga **cacing isap** yaiku kéwan kelas saka anggota kéwan kang ora duwé balung yang kalebu dalam filum *Platyhelminthes*. Jinis cacing Trematoda urip dadi parasit ning kéwan lan manungsa. Awaké dilapisi karo kutikula kanggo njaga supaya awaké ora kotor marga apa kang dadi tumpakané lan duwé piranti kanggi nyodot lan piranti *kait* kanggo nempelaké awaké dhéwé ing kéwan tumpakané. Tuladhané anggota saka Trematoda yaiku *Fasciola hepatica*. Cacing iki urip ning atiné kéwan wedhus, sapi, lan kebo.

## Tuladhané 
* *Fasciola hepatica* (Cacing ati) 
* *Schystosoma japonicum* (Cacing getih) 
* *Clonorchis* 
## Rujukan
Pisang molen

thumb|pisang molen

**Pisang Molen** inggih punika salah satunggaling tetedhan khas Indonésia. Tetedhan punika kalebet jajanan ingkang misuwur saking tlatah Jawa Kulon. Pisang molen punika inggih dhedhaharan tradhisional khas Bandung ingkang asring dipundadosaken olèh-olèh déning para wisatawan. Ing kitha Bandung, pisang molen misuwur kanthi sebatan *bolen pisang*.
# Bahan Kulit Pisang Molen
* 60 gram mentega
* 1 butir tigan ayam
* 50 gram gendhis alus
* 1/4 cendhok teh sarem
* 1 1/2 cendhok maem glepung maizena
* 225 gram glepung terigu
* 100 gram keju parut
* 15 ml toya

Déné bahan-bahan ingkang dipunbetahaken kanggé damel isi molen inggih punika:
# Bahan Isi Kulit Pisang
* 8 iji pisang uli, dipunkethok dawanipun 5&nbsp;cm, lajeng dipunpérang sekawan pérangan
* 100 gram keju cheddar, dipunkethok dawanipun 5x 1/2 x 1/2&nbsp;cm

## Caranipun damel Pisang Molen
# Mentega dipunkocok sareng kaliyan tigan, saha gendhis alus, dangunipun tigang dasa detik ngantos sadaya bahanipun kecampur rata.
# Manawi sampun, sarem dipunlebetaken sareng kaliyan glepung maizena, saha glepung terigu kanthi dipunayak lan dipunundhak ngantos rata.
Tambahkan keju cheddar parut. Aduk rata. Masukkan air. Aduk rata.
# Adonan ingkang sampun dados lajeng dipungiling kanthi ngginakaken gilingan mi, dipunwiwiti kanthi gilingan kandel nomer satunggal dugi kandel nomer gangsal.
# Adonan dipunambali dipungiling ngantos ping tiga. Manawi sampun lajeng adonan dipunkethok-kethok, dawanipun 50&nbsp;cm kanthi ambanipun 1 1/2&nbsp;cm.
# Adonan ingkang sampun dikethok kala wau lajeng dipun-ginakaken kanggé mbuntel gedhang ngantos rapet lajeng ing pucukipun dipunraketaken nganggé toya.
# Salajengipun, pisang ingkang sampun dipunbuntel lajeng dipungoreng ngantos mateng kanthi titikan wernanipun sampun kuning radi coklat

## Cathetan suku
Kali Awash

**Awash** (bisa dieja **Hawash**) ya iku salah sijiné kali utama kang dumunung ana ing Ethiopia. Manungsa bisa nglakoni urip ana ing paredèn (lembah) Awash minangka wiwit spésies. Awash Tengah uga kagolong panggonan kang tinemu sisa hominid pra-manungsa kang tinemu.

## Pratélan pustaka 
* Zewdu Tememew Molla, "Dam Safety Evaluation on Koka Dam, Ethiopia". M.Sc. thesis, 2005. abstract
Kripik bayem

thumb|Kripk Bayem
**Kripik bayem** inggih punika salah satunggaling nyamikan ingkang wujud bayem ingkang dipungoreng kanthi garing.

## Bahan-bahan
Bahan-bahan ingkang dipunbetahaken kanggé damel kripik bayem inggih punika kados makaten:
* Bayem ingkang kethel ronipun 2 iket
* Glepung beras 250 g
* Toya 50 ml
* Toya kapur sirih 1 sdt
* Lisah klentik 500 ml
* Paprika bubuk 1 sdt
* Bubuk perasa barbeque sacekapipun

## Bumbu-bumbu
Déné bumbu-bumbu ingkang dipunbetahaken kanggé damel kripik bayem punika inggih ing antawisipun kados makaten:
* Bawang putih 5 siyung
* miri 8 butir, dipunsangré
* Sarem 1 sdt

## Caranipun damel
Kripik bayem punika salah satunggaling nyamikan ingkang gampil dipundamel. Ing ngandhap punika dipunandharaken caranipun damel kripik bayem, inggih kados makaten:
# Godhong bayem dipunkumbah ngantos resik rumiyinm lajeng dipuntus supados ical toyanipun.
# Glepung kanji kaliyan glepung beras dipuncamppur dados satunggal, lajeng dipunudhak ngantos rata.
# Salajengipun, toya dipunlebetaken sareng kaliyan tigan ayam wonten ing campuran bumbu alus ingkang sampun dipundamel rumiyin.
# Manawi sampun, lajeng campuran toya lan bumbu kala wau dipuncampur kaliyan glepung ingkang sampun dipunudhak kala wau, lajeng adonan dipunudhak malih ngantos rata. Adonan dipundamel boten patos kaku lan boten kecuwèren.
# Lisah dipunpanasi rumiyin wonten ing waja, meanwi sampun panas, bayem dipunclupaken wonten ing adonan glepung lajeng dipungorèng. Godhong bayem dipunlebetaken ing adonan satunggal maka satunggal lan dipungorèng ngantos garing lan mateng.
# Menwi sampun, bayem ingkang sampun dipungoreng lajeng dipunangkat lan dipuntus.
# Prosès bayem dipunclupaken wonten ing adonan kala wau dipunambali terus ngantos sadaya bayem dipungoreng.

## Cathetan suku
Soto Bangkong

thumb|soto semarang
thumb|soto semarang komplit
**Soto Semarang** utawi ingkang misuwur kanthi sebatan **Soto Bangkong** punika salah satunggaling dhaharan khas Semarang, Jawa Tengah. Soto semarang kathah dipunremeni tiyang amargi gadhah ciri khas saking sate kerang ingkang dipunkum kecap manis minangka lawuhipun. Duduh soto semarang ingkang warninipun coklat ugi ingkang bedakaken saking soto-soto jinis sanèsipun. Dipun wastani soto bangkong amargi miterat sujarahipun, bilih nalika sepisanan soto punika misuwur ing kitha Semarang, soto bangkong punika dipunsadé wonten ing Jl. A. Yani, Jl. M. T. Haryono saha Jl. Brigjen Katamso utawi ingkang asring dipunsebat jalan Bangkong ing Semarang. Amargi gadhah ciri khas ingkang bènten kaliyan jinis soto sanèsipun, mila soto ingkang dipunsadé ing jalan bangkong punika dipunwastani soto bangkong. Sapunika soto bangkong dipunsade boten namung ing kitha Semarang kemawon nanging sampun nyebar ing kitha-kitah sanès ing Pulo Jawa.

## Bahan-bahanipun 
Bahan-bahan ingkang dipun-ginakaken kanggé damel soto semarang inggih punika:
# 500 gr ayam, dipungodhog ngantos empuk, dipunpendhet dagingipun, lajeng dipunsuwir-suwiri
# 50 gr mi soun lajeng dipunkum toya anget kering, rendam air hangat hingga lunak, potong-potong
# 3 sdm lisah
# 1 lbr ron salam
# 1 btg sereh dipungeprak
# 2 lbr daun jeruk purut
# 1.250 ml kaldu ayam
# 2 btg ron bawang dipuniris tipis
# 2 btg seledri dipuniris alus
# 4 sdm kecap manis
# 2 sdm brambang goreng
# 1 bah jeruk nipis dipunkethok-kethok

## Bumbu-bumbu 
Bumbu-bumbu ingkang dipunbetahaken kanggé damel soto semarang inggih punika:
# 4 butir kemiri
# 1 sdt mrica butir
# 1 sdt ketumbar
# 1&nbsp;cm jae
# 1&nbsp;cm kunir
# 2 sdt sarem

## Pelengkap 
Nalika dhahar soto semarang, badhé langkung éco manawi dipunjangkepi kaliyan bahan-bahan pelengkap, kados ta:
# sekul putih
# Bawang putih ingkang dipungorèng
# ron bawang,
# Sate Kerang
# jeruk nipis
# brambang gorèng
# kecap
# sambel rawit ingkang dipundamel saking lombok abang lan lombok ijem dipunsukani sarem lajeng dipunuleg ngantos alus.

## Uga delengen 
* Semarang

## Cathetan suku
Syafruddin Prawiranegara

**Mr. Syafruddin Prawiranagara**, utawa uga ditulis **Sjafruddin Prawiranagara** () ya iku pejuang ing mangsa kamardikan Républik Indonésia sing uga naté njabat minangka Présidhèn/Ketua PDRI (Pamaréntah Darurat Républik Indonésia) nalika papréntahan Républik Indonésia ing Yogyakarta tiba ing tangan Walanda nalika Agresi Militer Walanda II tanggal 19 Dhésèmber 1948 .

## Mangsa mudha lan pendhidhikan 
Tokoh sing lair ing Anyar Kidul sing duwé jeneng cilik "Kuding" iki duwé keturunan Sunda Banten lan Minangkabau. Buyuté, Sutan Alam Intan, isih keturunan raja Pagaruyung ii Sumatera Barat, sing diguwak ing Banten amarga mèlu-mèlu Perang Padri. Panjenengané nikah karo putri bangsawan Banten, nglairaké eyangé sing sabanjuré duwé anak jenengé R. Arsyad Prawiraatmadja. Bapaké Syafruddin kerja minangka jaksa, nanging cedhak banget karo rakyat, lan amarga iku dibuang déning Walanda ing Jawa Timur .

Syafruddin nglakoni pendhidhikan ELS ing taun 1925, dilanjutaké MULO ing Madiun nalika taun 1928, lan AMS ing Bandung nalika taun 1931. Pendhidhikan sing paling dhuwur dijipuk ing Rechtshogeschool (Sekolah Tinggi Hukum) ing Jakarta (saiki Fakultas Hukum Universitas Indonésia) nalika taun 1939, lan kasil éntuk gelar *Meester in de Rechten* (saiki pada karo Magister Hukum).

## Rujukan 
## Daftar pustaka 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Sumber 
* Pusat Data & Analisis Tempo Apa & Siapa '85/86 

## Pranala njaba 
* Mr. Syafruddin Prawiranagara sang pemimpin yang terlupakan
* Syafruddin Prawiranagara akan diusulkan jadi pahlawan nasional
Semar mendem

thumb|Semar mendem éca

**Semar mendem** inggih menika salah satunggaling jajanan peken khas Jawa Tengah ingkang dipundamel saking wos ketan. Wujudipun kados lemper, nanging ingkang bédakaken inggih manawi lemper ayam punika dipunwungkus kaliyan ron gedhang, déné semar mendem dipunwungkus mawi sak lembar tigan dadar ingkang dipundamel tipis-tipis.

## Bahan-bahan dhasaripun 
Bahan-bahan dhasar kanggé damel semar mendem ing antawisipun inggih punika kados makaten:

# 500 gram wos ketan dipunkum rumiyin dangunipun 2 jam lajeng dipuntus
# 250 ml santen saking 1 wutir klapa
# 1 cendhok teh uyah
# 2 lembar ron pandan

## Bahan wosipun 
Bahan-bahan wosipun kanggé damel semar mendem ing antawisipun inggih punika kados makaten:
# 1/2 iji utawi 1&nbsp;kg ayam, dipungodhog ngantos empuk lajeng dipuntus
# 1 lembar ron salam
# 1 batang sere dipungeprak
# 200 ml santen saking 1/2 wutir klapa

## Bumbu-bumbunipun 
Bahan bumbu kanggé damel semar mendem ing antawisipun inggih punika kados makaten:
# 1 cendhok teh tumbar
# 3 wutir bawang putih
# 6 wutir brambang
# 2 butir kemiri dipungongso
# 1/2 cendhok teh asem
# 1/2 cendhok teh uyah
# 2-3 cendhok teh gula jawa

## Bahan-bahan kulitipun 
Bahan-bahan kanggé damel kulit semar mendem ing antawisipun inggih punika kados makaten:
# 4 wutir tigan
# 2 cendhok glepung terigu
# 8-10 cendhok toya
# 1/4 cendhok teh sarem

## Caranipun damel 
Caranipun damel wosipun semar mendem inggih punika kados makaten :
* Daging ayam dipunsuwiri lejeng dipuniris ngantos alus.
* Sedaya bumbu dipungongso rumiyin ngantos gandanipun arum, lajeng dipunlebetaken santen.
* Salajengipun, sadaya bahan kanggé damel isinipun dipunlebetaken, lan dipunmangsak mawi geni ingkang alit ngantos garing. Manawi sampun lajeng dipunangkat lan dipunademaken.
* Ketan dipundang mawi ron pandan ngantos setengah mateng, lajeng dipunpindhah ing panci.
* Santen dipuncampur kaliyan ketan lan dipunsukani sarem. Dipun masak ing geni alit ngantos sadaya santenipun ngresep ing ketan kanthi dipunudhak ketanipun.
* Ketan lajeng dipundang malih ngantos mateng.

Caranipun damel semar mendem inggih punika kados makaten:
* Sepisan, tigan dipundadar tipis-tipis, saged damel kirang langkung 15 lembar miterat kabetahanipun
* Nalika taksih panas, ketan dipunjlentrehaken wonten ing loyang kandelipun 1&nbsp;cm, lajeng dipunkethok-kethok kanthi ukuran 6x8 cm.
* Ketan ingkang sampun dipunkethok lajeng dipunpipihaken.
* Lebetaken 1 cendhok wosi ketan ingkang sampun dipundamel, lajeng ketan dipunrapetaken lan dipunwujud ngantos diameteripun 4&nbsp;cm, dawanipun 6&nbsp;cm.
* Manawi sampun lajeng dipunwungkus mawi telur dadar ingkang sampun dipundamel.
    
## Uga delengen 
* lemper

## Cathetan suku
Jenang sungsum

thumb|jenang sungsum
**Jenang sungsum** inggih punika salah satunggaling dhedhaharan tradhisional Jawa khas Surakarta. Déné bahan dhasaripun kanggé damel jenang sungsum inggih punika glepung beras. Bahan-bahan sanèsipun kanggé damel jenang ing antawisipun inggih punika sagu, tela, glepung tapioka, saha glepung ketan. Jenang utawi ingkang dipunwastani bubur sungsum punika gadhah manéka warna raosipun. Nanging sadaya raos bubur utawi jenang punika taksih tetep kados raos aslinipun jenang sungsum khas Sala ingkang gurih lan manis. Sedaya raosipun jenang ingkang béda-béda punika pikantuk saking pelengkap jenangipun kados ta, santen klapa utawi gula jawa. Kalih tekstur jenang sumsum kang alus pas sanget dipadukan kalih kuah gendhis abrit ingkang manis.  Padatanipun, jenang dipuncawisaken mawi pincuk saking ron gedhang ngginakaken suru kanggé cendhok ipun. Jenang sungsum gadhah tekstur lembut saéngga cocog dipundhahar sinten kémawon, saking bayi, tiyang sakit, ugi tiyang sepuh.

## Simbolisme 
Jenang sungsum punika wernanipun putih minangka pralambang resiking manah. Raosipun ingkang legi minangka simbol sejahteraning ngagesang amargi gendhis punika salah satunggaling bahan tetedhan ingkang temtu dipunginakaken wonten ing sadaya jinis dhedhaharan Jawa ingkang reginipun boten patiya mirah. Teksturipun jenang sungsum ingkang kenthel minangka simbol persatuan saha kesatuan, manunggaling gesang pribadi kaliyan Gusti saha gesang pribadi kaliyan sesami.

## Bahan-bahanipun 
Bahan-bahan paling wigati kanggé damel jenang sungsum utawi bubur sungsum inggih punika:
* Glepung beras 100 gram
* Uyah sak cekapipun
* santen ingkang dipundamel saking 1 wutir klapa
* ron pandan dipundamel wujud simpul cacahipun tigang lembar

Déné bahan-bahan ingkang dipunginakaken kanggé damel duduh bubur sungsum inggih punika 
* gendhis jawa 200 gram
* ron pandan 2 lembar
* toya 100 ml

## Caranipun damel 
Caranipun damel jenang sungsum inggih punika:
# Ingkang sapisan damel duduh bubur sungsum.
# Toya dipungodhog lajeng sadaya bahan kanggé damel duduh, lajeng dipunudhak ngantos kenthel. Manawi sampun umub lajeng dipunangkat lan dipunsaring supados langkung resik.
# Salajengipun damel bahan-bahan buburipun.
# Glepung beras, sarem, saha santen sepalihipun dipuncampur dados satunggal wonten ing panci
# Santen turahanipun lajeng dipungodhog ngantos umub kanthi dipunsukani ron pandan. Anggenipun nggodhog santen mawi geni alit kanthi dipunudhak terus.
# Campuran glepung beras ingkang sampun dipundamel kala wau lajeng dipuncampur kaliyan santen ingkang sampun dipungodhog kala wau. Lajeng adonan bubur dipunudhak terus ngantos ngenthel lan mateng.
# Manawi sampun mateng lajeng dipunsajekaken wonten ing mangkuk lan saged dipunjangkepi kanthi duduh bubur sungsum ingkang sampun dipundamel.
# Jenang sungsum badhé langkung sekeca dipundhahar manawi taksih benter.

## Cathetan suku
Universitas Pattimura

**Universitas Pattimura** yaiku perguruan tinggi negri ing Ambon, Maluku, Indonésia, kang diadhekaké ing 8 Agustus 1962. Rektor ing taun 2016 yaiku Prof. Dr. Marthinus Johanes Saptenno, SH., M.Hum.

## Fakultas
#Fakultas Keguruan dan llmu Pendidikan 
#Fakultas Hukum 
#Fakultas Ekonomi 
#Fakultas llmu Sosial dan llmu Pulitik 
#Fakultas Pertanian 
#Fakultas Perikanan 
#Fakultas Teknik
#Fakultas MIPA
#Fakultas Kedokteran
#Prodi Pasca Sarjana
Universitas Riau

**Universitas Riau**, kasingkat **UR**, yaiku perguruan tinggi negri ing Pekanbaru, Indonésia, kang diadhekaké ing 25 September 1962. Rektor ing taun 2006 nganti saprene yaiku Prof. Dr. Ashaluddin Jalil, MS. Lan uga dhèwèké njabat ing peride 2010-2014.
thumb|200px|Gedung Fakultas Kedhokteran UNRI
## Sajarah
## Pranala njaba 
* Situs resmi Universitas Riau 
* Sejarah Unri
Universitas Sultan Ageng Tirtayasa

**Universitas Sultan Ageng Tirtayasa** kasingkat **Untirta**, yaiku PTN (Perguruan Tinggi Negeri) kang ana ing  Provinsi Banten, Indonésia. Kanthi kampus utama ing  Serang lan kampus Fakultas Teknik kang ana ing Cilegon.

## Mars dan Hymne Untirta 
Mars Untirta dan Hymne Untirta  yaiku tembang wajin kang dinyanyiake acara resmi untirta kados panerimaan mahasiswa anyar lan uga acara wisuda.

### **Mars Untirta**
4/4                            Cipt. H. Tb. Yayat Suhiyat
Do =  G
Dimercia

Bangkitlah semua mahasiswa Untirta
Perguruan Tinggi kita
Dengan semboyan maju terus
Dalam menuntut ngèlmu
Senantiasa slalu laksanakan
Tri Dharma Perguruan Tinggi
Pengemban pengamal Pancasila 
dan Undang-Undang Dasar Empat Lima

Reff.
Siap membantu dalam pembangunan
disegala babagan
Demi nusa dan bangsa tercinta
Indonésia merdeka
Untirta, Untirta, Universitas Tirtayasa
Dengan satu cinta mulya
Untirta tetap jaya (2 X)

### **Hymne Untirta**
Denny Soetrisna AS (Lirik)
Ari Hariadi (Syair)

Mentari yang disini
Menjanjikan fajar
Buka mata hatimu
Memandang sinar terang

Cahayamu bawa cita
Penerus bangsa
Untirta jiwa ragaku
Almamater tercinta

Reff.
Harapan ku serahkan
Padamu almamater
Universitas Tirtayasa
Tempat ngèlmu yang abadi
Yang membawa kemajuan
Pembebas pikiran
Bangsa
Radikus Makankakus: Bukan Binatang Biasa

**Radikus Makankakus** ya iku buku kaping tiga anggitané Raditya Dika ingkang didamel rikala taun 2007. Buku iki uga kaya ta Kambing Jantan: Sebuah Catatan Harian Pelajar Bodoh lan Cinta Brontosaurus, uga taksih ngemot cariyos-cariyos humor saka pangalaman pribadi Raditya Dika.
Buku iki gadhah 232 kaca, dipundhut saka cariyos-cariyos rikala Raditya Dika sekolah SMA lan kuliah ing Adelaide, Ostrali.

## Isi buku 
* Balada Badut Mabok
* Ngik!
* Ketika Kau Menebeng
* Guruku Macan
* Arti Hidup?
* Lakukan dengan Microwave
* Dizalimi Kala Banjir
* Ga. Bisa. Jongkok
* That is so Gay
* Striper
* Beer
* Pertanyaan Untuk Tabib
* Bukan Binatang Biyasa

## Gladri 

Berkas:Radikus Makankakus.jpg|Sampul buku versi terdahulu

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Google Book
* http://radityadika.com/
* http://www.mitanastaria.com/2010/06/marketing-ala-raditya-dika/
Wamana

**Wamana** (Devanagari: वामन ; Vāmana) ing agama Hindhu, ya iku awatara Wisnu kang angka lima, Sang Déwa njalma ana nalika jaman Treta yuga, minangka putrane Aditi lan Kasyapa, Brahmana. Wisnu njalma kanthi ancas mbrasta kanisthan lan mènèhi pitutur marang Raja Bali (Mahabali), ya iku Asura kang esih kaitung dadi putune Prahlada. Raja Bali wis ngrebut swarga saka Déwa Indra, saéngga déwa Wisnu njalma dadi manungsa kanggo mènèhi paukuman marang Raja Bali. **Wamana** awatara digambarake mawi wujud anak cilik nggawa payung. Wamana awatara iku dadi panjalmaning déwa Wisnu kang njalma dadi manungsa lengkap, déné wujudé cilik. Wamana kala mangsa uga karan **Upendra**

## Kisah Wamana Awatara 
Kisah Wamana Awatara kamot wonten ing kitab Bhagawatapurana. Miturut cariyos wonten ing kitab, Wamana minangka Brahmana alit rawuh wonten ing pura Raja Bali amargi nalika sapunika Raja Bali ngundhang sadaya Brahmana saperlu maringi bebungah. Piyambakipun sampun dipunsukani nasehat déning Sukracarya supados boten paring bebungah punapa kemawon dhumateng Brahmana ingkang aneh saha bènten kaliyan sanèsipun. Nalika pambageyan bebungah, salah stunggaling Brahmana ingkang alit wonten ing sadengahipun parra brahmana-brahmana sanèsipun ingkang sampun sepuh. Brahmana punika ugi badhé dipunparingi bebungah déning Raja Bali.
Brahmana alit punika nyuwun lemahingkang ambanipun naming tigang jengkal, ingkang kaukur kanthi langkahipun. Raja Bali sesumbar saha nglirwakaken nasihat saking Sukracarya. Piyambakipun lajeng prentah brahmana punika mlampah.

Nalika sapunika ugi, Brahmana punika tambah ageng. Kanthi ukuran ingkang ageng sanget, piyambakipun saged mlampah ing swarga saha donya. Nalika langkang ingkah kapisan, piyambakipun ngidak swarga. Wonten ing langkah angka kalih, piyambakipun ngidak donya. Sarta ingkang pungkasan, amargi boten wonten papan malih, Raja Bali nyerahaken sirahipun Wiwit sapunika, sampun tamat panguwaosipun Raja Bali. Amargi trenyuh kaliyan Raja Bali ingkang suka paparing, saéngga Wamana maringi gelar Mahabali. Piyambakipun ugi janji bilih samangke Bali badhé dados Indra nalika “Manwantara” salajengipun.

## Tradisi saha pemujaan 
Wamana minangka 'Sang Hyang Triwikrama' kagambaraken gadhah tigang pada, ingkang satunggal wonten ing donya, ingkang angka kalih wonten ing swarga, sarta ingkang kaping tiga wonten ing sirahipun Mahabali.
Kisah Wamana Awatara saha Raja Bali dipunpengeti saben taun nalika pawiwahan Onam ing Kerala (India). Wonten ing mrika ugi dumunung kuil mligi kanggé nyembah Wamana Awatara. Kajaba ing mrika, ugi wonten kuil – kuil Wamana kasebar ing India, salah satunggalipun ing Kanchipuram, caket kuil Kamaskshi.

## Ugi pirsani 
* Awatara
* Matsya
* Kurma
* Waraha
* Narasinga
* Wamana
* Parasurama
* Rama
* Kresna
* Buda
* Kalki

## Cathetan suku
Kubengan panggulawenthah

**Kubengan panggulawenthah** ya iku apa waé kang ana ing sakiwa tengene prosès pendhidhikan. Lingkungan pendhidhikan bisa wujud lingkungan fisik, sosial, budaya, aman lan katentreman. Prosès lan lingkungan pendhidhikan iku ora bisa didhewekake, dadi yèn dipisahake ora bakal bisa nglaksanakake pendhidhikan. Lingkungan pendhidhikan uga bisa dibédakaké miturut panggonan peserta dhidhik urip lan nampa pengalaman pendhidhikan. Ya iku, (1)lingkungan kulawarga, (2)lingkungan sekolah, lan(3)lingkungan masarakat. Telu-telune lingkungan iku mau béda-béda ing isiné kaya ta kaanan, sipat, isiné pendhidhikan, cara kang dienggo, lan subyeke. Sak liyané iku, uga ana kang padha ya iku kabèh mau padha-padha pusate pendhidhikan kang jerone ana peserta dhidhik kang sinau kanggo kepinteran, katrampilan, uga unggah-ungguh.Ki Hajar Dewantara nyebut telung prakara mau kanthi "Tri Pusat Pendhidhikan".
Dhasar tri pusat pendhidhikan saka Ki Hajar Dewantara iku asalé saka"tri sentra pendhidhikan" kang nedhahake lingkungan pasrawungan kang dadi panggonan pasinaon kanggo anak. Ki Hajar Dewantara nedhahake lingkungane iku ya iku alam kulawarga, alam keguruan (sekolah), lan alam pergerakan pemudha (masarakat).

## LINGKUNGAN PENDHIDHIKAN MITURUT PANGGONE 
## 1. Lingkungan Kulawarga 
Kulawarga dadi pusate pendhidhikan kang utama. Pendhidhikan ing kulawarga iku ana krana manungsa kepéngin duwé keturunan lan gawé keturunane dadi manungsa kang becik selawase uripé. Mula, pendhidhikan ing kulawarga iku wigati banget kanggo tuwuh lan kembange anak. Saka katrangan ing dhuwur, kulawarga iku ing lakuné duwé akehfungsi kanggo anak. Ya iku: fungsi proteksi, rekreasi, inisiasi, sosialisasi, lan edukasi. Fungsi proteksi iku gawé katentreman lan rasa aman kanggo anak ing papan kulawarga, sarta njaga saka apa waé kang bisa gawé cilakane déning anak. Fungsi proteksi ya iku anak ing kulawarga duwé rasa seneng, bungah, lan tentrem karo anggota kulawarga. Mula, kulawarga iku dadi sarana kanggo bebungahing anak. Fungsi inisiasi ing kulawarga ya iku anak dikenalake karo wong, kéwan, lan kaanan kang anan ing kiwa tengene anak iku, sarta masarakat akèh. Fungsi sosialisasi ya iku anak diwarisake norma, adat, uga unggah-ungguh ing kulawarga lan masarakat. Lan fungsi edukasi ya iku anak diwènèhi sinau déning kulawarga supaya bisa ngembangaké kepinteran uga potensi dhiri lan supaya bisa dadi duwé pribadi kang wutuh.
## Cathetan sikil
Cacingen

thumb|250px|Cacingen
**Cacingen** ya iku wujud masalah keséhatan kang penangané perlu temenanan kususé ing wewengkon tropis kaya ta ing nagara Indonésia, amarga akèh penduduk kang kena lelara cacingen. Lelara iki bisa ngakibataké muduné daya tahan awak lan ganggu pertumbuhané anak, amarga cacing jikuk sari panganann kang wigati kanggo awak, kaya ta protéin, karbhohidrat lan dat wési kang bisa nyebapaké anemia, Cacingen disebpaké amarga terinfèksi cacing kremi. Banjur saka klambi endhog cacing pindhah marang tangan anak-anak liyané lan nèmpèl ing panganan kang lumebu ana ing wetengé penderita. Endog cacing bisa uga kawur amarga angin lan lumebu ana ing awak.

Akèh wong padha nganggep penykit cacingen minangka penykit kanti sepélé, nanging miturut panalitèn bisa nyebapaké IQ Loss. ''IQ Loss ya ikumiduné kemampuan anggoné mikir kang salah sijiné diakibataké kurangé nutrisi, penyebapé ya iku nutrisi kang dibutuhaké déning utek dikuras déning cacing-cacing kang ana ing jero weteng. Mangka bakal ngakibtaké utek bakal garing lan pertumbuhan neuron bakal keganggu. Iki bakal ngakibataké préstasi anak bakal midun.

## Cacing Kang Isa Nyebapaké Lelara
Sakliyné nyerang anak-anak, lelara cacingen uga bisa nyerang wong kang wis diwasa, iku kabèh disebapaké pola urip kang ora séhat. Anata cacing kang bisa nyebapaké peyakit ing manungsa ya iku:
#Cacing Gelang (Ascaris lumbricoides)
#Cacing Cambuk (Trichuris trichiura)
#Cacing kremi (Enterobius vermicularis utawa Oxyuris vermicularis)
#Trematoda

## Tandha-tandha Lelara Cacingan
***Cacing Gelang**
Cara panularan lelara gelang ya iku léwat endhog cacing kang lumebu mèlu pakanan. Ing jero usus alus endhog cacing bakal netes, lan metu larva kng bisa nembus usus, mèlu iliné getih maring jantung banjur maring patu-paru Larva ngrangsang laring sahengga bisa nyebapaké watuk lan bisa lumebu iang sajeroning saluran cerna ngléwati kerongkongan. Larva dadi cacing diwasa ing jero usus alus.
Tandha-tandha pen

## Panyegahan
Cacing lumebu ing awak manungsa kanti pira-pira cara. Isa léwat endhog, larva utawa panganan daging.
Panyegahn lelara cacingan bisa kanti cara ati-ati anggoné mangan pakanan kang isih mentah utawa setengah mateng kususé ing panggonan ing ngendi sanitasi isih kurang. Masak bahan panganan ngati mateng.

## Cathetan suku
Sangkané kauripan

jmpl|ka|190px|Red Lory (*Eos bornea*).
Miturut A.I. Oparin, asal-usulé agesang kadadosan saka reaksi kimia antarané banyu, metana, amonia kanthi sumber ènèrgi dadi molekul organik prasaja lan ngrembaka dadi senyawa sing padha makluk urip. Asaling agesang punika kadadéan ing njèro laut. 
## Téyori 
### Herold Urey 
Harold Urey uga duwé pamanggih yèn gas-gas métana, amonia, hidrogén lan uwab banyu kaéwangi déning cahya kosmis, ilining listrik halilintar kang mapan ana ing atmosfir bakal nyawiji dadi zat agesang kang prasaja, kanthi yutan taun bakal ngrembaka dadi organisme kang kompleks. Téyori Urey kabuktèkaké déning Stainléy Miller kanthi pirantiné. Sawisé seminggu ketemokaké yèn zat organik kang wujud amino.Asam amino minangka substansi dhasar agesang. Sydnéy W. Fox nglakokaké pracoban manasi 18-20 asem amino asilé wujud protèin. Melvin Calvin njlèntrèhaken radiasi sinar bisa ngubah metana, amonia, lan hidrogen, banyu dadi molekul gula lan asem amino.

### Téyori Generatio Spontanea/Abiiogenesis 
kajlentrehake déning Aristoteles. Téyori Abiogenesis dianyari déning F.Redi, L. Spallanzani lan L. Pasteur mula muncul téyori Biogenesis kanthi slogan: "omne vivum ex ovo", utawa agesang asalé saka endhog.

### Téyori Kosmos 
Téyori kosmos njlèntrèhaké manawa agesang asalé saka spora-spora gesang, dijlentrehaké déning Arrhenius (1911). Téyori Evolusi Biologi, diwiwiti saka dumadiné sèl wiwit sing wujud makluk sing duwé sèl. Wujud wiwit saka sèl tuwuhan ya iku ilangé flagel lan ngrembakané kloroplas. Wujud wiwit saka sèl kéwan ya iku ngrembakané flagel sing makili Protozoa. Radiasi kaping pindho, blastea ngrembaka dadi loro lapisan lan ngrembakané kéwan dipoblastik. Radiasi kaping telu, ngrembakané kéwan tripoblastik sing diklompokaké dadi papat, Enterocoelomata, Acoelomata, Schizomata, lan Pseudocoelomata.

### Téyori Evolusi Klumpukan Modhèrn 
Evolusi invèrtebrata diwiwiti saka nenek moyang sing wujud Protista sing urip ing sagara. Evolusi vèrtebrata bisa dirunut saka evolusi invèrtebrata, nenek moyang wujud Echinodermata. Vertebrata modhèren kasusun saka 17, ya iku Agnata, Chondrichtyes, Osteichthyes, Amfibia, Reptilia, Aves, lan Mamalia.

## Kapustakan 
* 
* 
* 
* 
*
STAIN Kudus

**Sekolah Tinggi Agama Islam Negeri (STAIN) Kudus** utawa **STAIN Kudus** ya iku Perguruan Tinggi Agama Islam Negri ing Kudus Provinsi Jawa Tengah, Indonésia. STAIN Kudus diadhekaké adhedasar Surat Dudutan Présidhèn Nomor 11 Tanggal 21 Maret 1997 kang bebarengan kanthi Tanggal 12 Dzulqaidah 1417 H.

## Sajarah 
Eksistensi STAIN Kudus ora bisa kapisahake saka sajarah diadhekakéne Perguruan Tinggi Agama Islam Negri Ing Indonésia ya iku Institut Agama Islam Negeri. Ing sisih liyané anané IAIN dhéwé uga ora kapisahake saka pasang surute parjuangan Islam ing Indonésia kautama ing babagan Dakwah Islamiyah.

## Jurusan 
### Jurusan Syari'ah 
* Program Studi Ékonomi Islam
* Program Studi Akhwal Syakhsyiyyah
* Program Studi Managemen Bisnis Syari'ah

### Jurusan Tarbiyah 
* Pendidikan Agama Islam
* Pendidikan Basa Arab

### Jurusan Ushuluddin 
* Tapsir-Hadits

### Jurusan Dakwah 
* Bimbingan dan Penyuluhan Islam

## Delenga Uga 
* Perguruan tinggi Islam nagari di Indonésia
* Sekolah tinggi agama Islam nagari
* Pratélan perguruan tinggi Islam nagari di Indonésia

## Pranala njaba
Pulus

thumb|250px|Wit Pulus
**Pulus** *(Laportea stimulans, syn. Dendrocnide stimulans syn. Urtica stimulans)* ya iku tuwuhan kang akèh tinemu ing alas tropis dataran endèk ing indonesia. Ing pira-pira laladan, pilus kerep dipadakaké karo kemaduh utawa kemadu (Laportea sinuata), sanajan sebeneré béda, nanging padha-padha duwé wulu sengat.

## Racun lan Penangkal
Rancun kang ana ing jero lugut iki ya iku fomic acid lan pira-pira jinis asem liyané kandhutan kang mèh padha uga tinemu ana ing antup tawon lan antup semut sahigga *asem formic* ini uga mau asem semut. Asam semut iki larut ana ing banyu. Nanging yèn kena sengatan pulus luwih becik aja dikumbah gawa banyu nanging dogosok gunakaké lemah kang garing. Ana uga kang nyebutaké yèn kena sengatan pulus bisa diilangi gunakaké godong pacing kang digosokake ing nggon kang kena lugud pulus.

## Potensi
Saliyané bisa ngantup sengat godong pulus uga duwé kasiat minangka obat watuk lan kanggo ngumbah rambut. Nanging cara  ngolahé durung dikenali. Ana uga kang nyebutaké yèn godong, lan oyod  pulus bisa dipangan. Kandutan vitamin A,C lan zat besi kang ana ing jeroné pulus akèh banget. Pérangan wit-witan kang wis dimasak disebutaké duwé kandhutan protéin kang gediné 7%. Kandutan iki kalebu kang paling dhuwur ketimbang wit-witan liyané. Pucuké kang isih enom uga bisa digunakaké minangka gantiné bayem. Sanadyan anggon manèné pucuk pulus iki kudu ati-ati. Oyod lan godong kang digodog kanggo sup uga duwé kandhutan nutrisi kang apik.

## Cathetan sikil
Bènsin

thumb|250px|Bensin
**Bènsin** ya iku cuwèran campuran kang asalé saka lenga bumi lan luwih akèh  kasusun saka hidrokabon, uga digunakakè minangka bahan bakar mesin. Istilah Gasolin okeh digunakaké sajeroning indhustri lenga. Ing jeroné mesin, campuran bènsin lan angin (awujud gas) bisa kobong langsung sadurungé kena cipratan geni saka busi.

Bènsin kang digunakaké déning salah sijiné kendaraan kudu duwé angka oktana kang jumbuh karo kebutuhan angka oktana mesin kendaraan. Angka oktana kang luwih endèk saka kebutuhan angka oktana mesin kendaraan bakal nyebapaké ketukan utawa detonasi ing mesin. Ketukan kang kadadéan ana ing mesin ngkibataké suwara kang ora énak lan mbuang ènèrgi bahan bakar saéngga ndadèkaké boros. Kedadéan ketukan ing sajeroning wektu kang cukup suwi bakal nyebapaké piston, katup-katup lan busi terlalu panas (overhead) iki bisa ngurangi umur mesin.

## Jeneng Produk Bènsin 
Bènsin duwé pira-pira jeneng, tergantung marang produsèn lan Oktan. Pirang-pirang jinis bènsin kang misuwur ing Indonésia ing natarané:
* Premium, produksi Pertamina kang duwé Oktan 88.
* Pertamax, produksi Pertamina kang duwé Oktan 92.
* Pertamax Plus, produksi Pertamina kang duwé Oktan 95.
* Pertamax Racing, produksi Pertamina kang duwé Oktan 100. Khusus kanggo kebutuhan balap mobil.
* Primax 92, produksi Petronas kang duwé Oktan 92.
* Primax 95, produksi Petronas kang duwé Oktan 95.
* Super 92, produksi Shell kang duwé Oktan 92.
* Super Extra 95, produksi Shell kang duwé Oktan 95.
* Performance 92, produksi Total kang duwé Oktan 92.
* Performance 95, produksi Total kang duwé Oktan 95.

## Cathetan suku
STAIN Purwokerto

**Sekolah Tinggi Agama Islam Negeri Purwokerto** utawa kasingkat **STAIN Purwokerto** ngrupaake sawijining sekolah tinggi negri ing kutha Purwokerto, Indonésia. Lokasi kampus STAIN Purwokerto ana ing Jalan Ahmad Yani Purwokerto.

## Sajarah 
Diwiwiti kanthi pangadhékan IAIN Sunan Kalijaga (saiki UIN Sunan Kalijaga ing 10 November 1962, kang nginduk marang IAIN Sunan Kalijaga Yogyakarta. Sempet nginduk marang IAIN Walisongo Semarang ing taun 1993 lan kaubah dadi IAIN Walisongo Purwokerto. Ing taun   1997 kaubah dadi Sekolah Tinggi Negeri Purwokerto kang mandiri lan kanthi saiki duwé jursan Dakwah, Tarbiyah dan Syariah.

## Jurusan 
* Dakwah
* Tarbiyah
* Syariah

## Delenga Uga 
* Perguruan tinggi Islam nagari di Indonésia
* Sekolah tinggi agama Islam nagari
* Pratélan perguruan tinggi Islam nagari di Indonésia

## Cathetan sikil 
## Pranala njaba 
*
Tarsus

**Tarsus** (saka basa Hittit "Tarsa") bisa ngrujuk marang:

Kanggo jeneng **panggonan**:
*Tarsus, Mersin, kutha modern lan kuna ing Turki
*Tarsus (Keuskupan Siria Kulon), Keuskupan Siria Ortodoks
*Drojogan Tarsus, ing saubengé kutha
*Kali Berdan, uga kaloka kanthi sebutan Kali Tarsus

Ing **biologi**:
*Tarsus (balung), balungan ing sikil
*Tarsus (klopak mata), pérangan ing klopak mata
*Pérangan pungkasan ing sikil arthropodha

**Kagunan liyané**:
**Tarsus* (1948–1960), rerangkèn kapal laut turki sing maunéUSS *Harry Lee* (APA-10)
*Paguyuban Tarsus, paguyuban privat wong-wong pilihan sing sengkud ing pulitik lan indhustri
*Tarsus Group plc, perusahaan medhia internasional
*Tarsus American College, sekolah setingkat SMU privat ing Tarsus, Turki
*Tarsus Academy, sekolah rèkan ing dolanan komputer *Deus Ex: Invisible War*
STAIN Jember

**Sekolah Tinggi Agama Islam Negeri (STAIN) Jember** atau **STAIN Jember** ya iku Perguruan Tinggi Agama Islam Negeri di Jember provinsi Jawa Timur, Indonesia. STAIN Jember didirikan berdasarkan pada Surat Dudutan Présidhèn Nomor 11 Tanggal 21 Maret 1997 bertepatan dengan Tanggal 12 Dzulqaidah 1417 H.

## Sajarah 
Pendiri: Konferensi Ulama Syuriah NU Cabang Jember
ing wiwitane pangadhekan, STAIN (Mbiyen: IAIN Sunan Ampel) Jember, ngrupaake perwujudan saka gegayuhan masarakat Islam kanggo nyetak kader pemimpin lan intelektual muslim kanggo kapentingan parjuangan bangsa. Diwiwiti saka kaputusan konferènsi Ulama Syuriah NU Cabang Jember kanggo ngadhekake perguruan tinggi Islam ing Jember 30 September 1964. Panitia pendiri ya iku KH Achmad Siddiq , KH Shodiq Macmud, SH, Muljadi, KH Abdul Chalim Muhammad, SH, Drs. Sru Adji Suryadi, lan Maqsun Arr, BA. Pada awal 1965 berdirilah Fakultas Tarbiyah Institut Agama Islam Djember (IAID). Ketika itu konsultasi terus dilakukan antara KH Achmad Siddiq dan KH Sodiq Machmud, SH dengan Rektor IAIN Sunan Kalijaga Yogyakarta (Prof. Mr. Soenarjo) dan Mantri Agama (Prof. KH. Saifuddin Zuhri) untuk menjajaki penegerian Fakultas Tarbiyah IAID.
Dalam perjalanan sejarahnya, STAIN Jember kemudian menjadi sebuah perguruan tinggi agama Islam milik pamaréntah. Antara lain, pada 21 Fèbruari 1966 (Senin, 30 Syawal 1385) Fakultas Tarbiyah IAID kanthi resmi dinegerikan menjadi Fakultas Tarbiyah IAIN Sunan Ampel Cabang Jember. http://www.pdat.co.id/pertiti/?called=pt&kode=00939 

## Jurusan 
### Jurusan Tarbiyah 
* Program Studi Pendidikan Agama Islam
   a. Program Tambahan Basa Inggris
   b. Program Tambahan IPS-Ékonomi
   c. Program Tambahan Bimbingan Konseling
* Program Studi Pendidikan Basa Arab
* Program Studi Kependidikan Islam

### Jurusan Syari'ah 
* Program Studi Ahwal Al-Syakhsyiyyah
* Program Studi Muamalat

### Jurusan Dakwah 
* Program Studi Komunikasi dan Penyiaran Islam

### Pascasarjana (S-2) 
## Delenga Uga 
* Perguruan tinggi Islam nagari di Indonesia
* Sekolah tinggi agama Islam nagari
* Pratélan perguruan tinggi Islam nagari di Indonesia

## Pranala njaba 
http://pusdkmstainjember.blogspot.com