X-Press Pearl

***X-Press Pearl*** iku kapal kontèner kelas Super Eco 2700 kang kadhaptar ing Singapura. Kapal iki miwiti operasiné nalika Fèbruari 2021 lan dawané wetara 186 mèter. Kapal iki dioperasikaké déning X-Press Feeders.

Ing 20 Mèi 2021, *X-Press Pearl* kobong ing cedhak pasisir Kolombo, Sri Lanka. Kapal iki kobong gedhé nalika 27 Mèi lan pamiliké ndhaku rugi total. *X-Press Pearl* sayektiné isih kumambang, lan geniné kinira isih diurusi *pemadam kebakaran* Sri Lanka nganti rina wengi tanggal 27 Mèi 2021. Sawisé kobong sasuwéné 12 dina, kapalé klelep nalika 2 Juni 2021. Kedadèn iki dianggep minangka bencana èkologi segara paling ala ing sujarah Sri Lanka jalaran prodhuk-prodhuk kimia kutah menyang segara. operasi panylametan kanggo ngilangi kapal kawiwitan nalika Novèmber 2021. Kabèh pakaryan diarep-arep bakal rampung nalika April 2023. Nanging, upaya panylametan mandheg jalaran ana muson kidul-kulon awit pungkasan April tekan Novèmber 2022.

## Sajarah kontruksi lan lumakuné 
*X-Press Pearl* digawé Zhoushan Changhong International Shipyard Co. Ltd ing Zhoushan, Cina kanggo parusahan Singapura X-Press Feeders, uga karo kapal brayaté *X-Press Mekong*. Kapal kontèner mawa bobot mati 37.000 ton iki bisa nggawa 2.743 TEU. Kapalé dibabar menyang publik nalika 28 Sèptèmber 2020 lan dikirim nalika 10 Fèbruari 2021.

Kapal iki di-*deploy* kanggo layanan Supitan menyang Wétan Tengah X-Press Feeders, saka Plabuhan Klang (Malaysia) liwat Singapura lan Jebel Ali (Dubai, UAE) menyang Plabuhan Hamad (Qatar). Palayaran mulih menyang Malaysia liwat Hazira (India) lan Kolombo (Sri Lanka). Kapal iki wis nglakoni telung palayaran, nglabuh ing Kolombo nalika 17 Maret lan 18 April, lan kobongan ora suwé sawisé teka panglabuhan katelu ing plabuhan Kolombo nalika 19 Mèi.

## Kobongan 
*X-Press Pearl* nggawa 1.486 kontèner mawa isi 25 ton asem nitrat (kang kena dipigunakaké kanggo rabuk lan bahan pambledhos), bahan kimia, kosmètik lan pèlèt *low-density polyethylene* (LDPE). Kapal iki mangkat saka Plabuhan Hazira nalika 15 Mèi 2021 teka Kolombo nalika 19 Mèi. Ing 11 Mèi, kru kapal nemu yèn kontèner saka Jebel Ali ngalami kabocoran asem nitrat, lan njaluk idin marang Plabuhan Hamad lan Hazira supaya kontèner iku diudhunaké ing plabuhan loro iku, nanging ora diidini. Miturut X-Press Feeders, panjalukan iku ditulak jalaran "ora ana fasilitas mligi utawa kaprigelan kang cumepak kanggo ngurusi asem kang bocor", lan kapalé mbacutaké palayarané menyang Kolombo.

Kapal iki teka Kolombo wayah wengi tanggal 19 Mèi lan nglabuh ing jaba plabuhan ngentèni papan kanggo nglabuh. Kapal iki ora ngumumaké kaanan darurat babagan kabocoran asem ing kargo. Ing 20 Mèi, agèn kapal njaluk tulung supaya ditata manèh kontèneré. Panggedhé Plabuhan Nirmal de Silva ngendika, Kolombo minangka panghubung maritim duwé kaprigelan nulungi kedadèn iki. Kapal iki banjur ngetokaké lapuran pisanan ngenani kobongan kang wis dipatèni kru nganggo sistem *on-board*.

Ana lapuran yèn kapal iki kobongan nalika 20 Mèi,  ing lor-kulon Plabuhan Kolombo. Angkatan Laut Sri karo Otoritas Plabuhan Sri Lanka mlebu kapal saperlu nggolèki apa kang njalari kobongan. Kobongan dinuga dumadi jalaran réaksi kimia kang diangkut ing kapal. Nalika kedadèn kobongan, kapal iki ditumpaki 25 anggota kru.

Senadyan lapuran wiwitan nggayutaké kedadèn iki karo kabocoran asem, Panggedhé Plabuhan De Silva ngendika yèn kobongan dumadi ing palka nomer 2 *X-Press Pearl* kang sauntara kontèneré katumpuk ing dèk. Uga saka kandhané, prelu pamriksan kang pepak saperlu nemtokaké panyebabé kang pesthi. Rong anggota kru India tatu kena bledhosan digawa lan dirawat ing Rumah Sakit Sri Lanka Kolombo.

Geniné isih mobar tekan 25 Mèi, lan nalika wayah soré kontèneré marai kapalé klelep mlebu segara. Otoritas Rereksan Lingkungan Segara Sri Lanka (MEPA) mbiwara yèn prastawa kutahan minyak Tingkat II saka bunker amerga ana obaran geni kang mbebayani. India ngirim kapal *pemadam kebakaran* lan juru kendhali polusi Panjaga Pasisir, kapal tunda lan montor mabur panginté maritim Dornier kanggo njaga kapal supaya ora ana wong lan warigaluh kang nyedhaki kapal iki.

Ing 26 Mèi, Pangarsa MEPA Dharshani Lahandapura ngendika yèn 378 ton minyak kang ana ing kapal lan kira-kira satengahé bisa kutah menyang segara sawisé kobongané mati. Kaanan hawa kala iku ora apik, nyegah prosès panganggoning piranti panahan (*boom*) minyak ing sakubengé kapal, nanging péhak kang wenang wis cepak-cepak reresik minyak kang wis teka pasisir. Nalika wayah isuk, tilas kapal kang kobong lan kargo kang ceblok kandhas ing Pasisir Negombo, Sri Lanka. Ing 29 Mèi, wawa *X-Press Pearl* isih murub lan ngetokaké pego senadyan ta geniné wis mati. Lambung kapal isih wutuh. Kapal tunda *pemadam kebakaran* mbacutaké ngasokaké banyu menyang kapal. Angkatan Udara Sri Lanka nyeblokaké bubuk kimia garing. Kapal Panjaga Pasisir India ICG *Samudra Prahari*, kapal pangandhali polusi, gabung dadi satgas. Nalika wayah isuk tanggal 30 Mèi, geniné wis mati lan *pemadam kebakaran* isih nyemprotaké banyuné. X-Press Feeders nyruwé yèn para *salvor* lagi numpaki kapal saperlu masang sambungan dhèrèk. Salvor nemu ruwang mesin kapal banjir lan sok-sok isih metu pego ing ruwang kargo 1, 2, lan 3.

## Operasi panylametan 
Ing 21 Mèi 2021, Angkatan Laut Sri Lanka ngirim rong kapal patroli lepas pasisir, kapal angkatan laut kaya ta kapal *Sagara* lan *Sindurala* karo montor mabur ing sajroning operasi panylametan *pemadam kebakaran*. Operasi iki lancar, senadyan ta kaanan hawané ora apik ing sakubengé laladan. Kaudhar menawa geniné bisa dikendhalèni nalika 21 Mèi lan upaya ngadhemaké tansah dibacutaké supaya geniné ora mobar manèh. Ing 22 Mèi, Angkatan Udara Sri Lanka ngirim hèlikopter Bell 212 menyang operasi panylametan. 25 anggota kru dievakuwasi, nanging sing loro digawa menyang rumah sakit. Ing 25 Mèi, India ngirim ICG *Vaibhav*, ICG *Dornier*, lan kapal tunda *Water Lilly* kanggo nulungi Angkatan Laut Sri Lanka matèni geni. Juru polusi India mangsuli yèn kapal *Samudra Prahari* tumeka nalika 29 Mèi. India ngarani upaya panylametan iki Operasi Sagar Araksha 2.

Ing 2 Juni 2021, X-Press Feeders ngetokaké pranyatan yèn parusahan "getun senadyan ta upaya juru slamet ana kasil nalika munggah menyang kapal lan masang kabel dhèrèk, upaya ngalih kapal menyang segara jeru ora kasil".

## Dampak lingkungan 
Otoritas Rereksan Lingkungan Segara Sri Lanka (MEPA) ngendika menawa dhèwèké padha lagi mbiji karusakan lingkungan lan nglumpukaké bukti-bukti. Rencana ginawé kanggo ngajokaké klaim vèrsi sauntara. Polusi pèlèt rèsin plastik saka kargo kang kutah, kandhas ing Pasisir Sri Lanka nalika 27 Mèi. Pèlèt LDPE uga kandhas ing dharatan kang cedhak. Miturut MEPA, ana telung kontèner pèlèt plastik ing kapal, saben kontèner duwé abot 26 ton.

Ing Juni 2021, Laurel Wamsley saka *NPR* ngandharaké kedadèn iki minangka bencana lingkungan.

Ahli kasarasan lan MEPA uga mèngeti yèn kamungkinan ana udan asem sathithik amerga wetoning émisi nitrogen dioksida. Pamaréntah Sri Lanka nglarang warga nangkep iwak saka Kalutara tekan Negombo jalaran kuwatir yèn ana kontaminasi. Kira-kira 5.600 kapal saben dina ora bisa lelayar lan pamaréntah janji bakal awèh kompènsasi. Wong-wong dipèngeti déning MEPA amrih ora ndemok remukan saka kapal kontèner kang kakontaminasi dat-dat racun.

Lapuran pulisi ginawé kanggo nitipriksa kasembranan. Uga digawé panèl ahli kanggo mbiji karusakan lingkungan mangsa suwi. Iwak lan penyu akèh kang mati tur kagawa ombak menyang pasisir-pasisir Sri Lanka saha dipriksa kanggo nemtokaké yèn kapatèné jalaran kutahan minyak.

Ing Juni 2021, ana lapuran menawa kapal kontèner iki klelep, kang bakal marakaké dampak ala tumrap spésiyes segara. Ing 2 Juni, para *salvor* nggèrèd *X-Press Pearl* amrih adoh saka pasisir, nanging buritan kapal ndemok dhasar marakaké operasi iki diundur. Kaptèn Angkatan Laut Sri Lanka Indika de Silva ngendika yèn ora cetha menawa ana tilas minyak bunker kang ora kobong, nanging péhak kang wenang tansah ngawasi kutahan minyak.

Sri Lanka mréntah *salvor* kon ngalih minyak bunker menawa ana minyak kang slamet saka obaran geni lan njaga banyu ing sakubengé kapal. X-Press Feeders ngendika yèn dhèwèké wis nyéwa Oil Spill Response Limited kanggo nyengkuyung upaya iku. Juru operasiné wis nganggo SMIT Salvage nalika krisis kapisan diwiwiti. Ing 3 Juni, sapérangan kapal isih kumambang, mawa pérangan buritan kapal ana ing dhasar 21 mèter isor banyu.

Pangarsa X-Press Feeders Shmuel Yoskovitz nyuwun pangapunten marang warga Sri Lanka ngenani kedadèn iki. "Kula nyuwun pangapuntenanipun dhumateng para warga Sri Lanka amergi kadadosan punika ingkang sampun nyebabaken dampak ing padamelan lan lingkungan Sri Lanka," kacuplik saka wawancara karo Channel News Asia Singapura. Pamaréntahan Sri Lanka mbacutaké anggoné nglumpukaké remukan lan pèlèt plastik kang dianggep beburon paling gedhé ing negara iku. Kira-kira 34 kontèner wis kaisi karo remukan *X-Press Pearl*, kalebu pèlèt plastiké. Pamaréntah nglumpukaké 1.075 ton remukan, kalebu wedhi kang sumimpen ing kontèner nalika 8 Juni.

Per 15 Juni 2021, kira-kira 40 penyu mati dilapuraké kagawa ombak menyang pasisir. Saliyané penyu, akèh spésiyes iwak, lodan, lan saorané enem lumba-lumba uga kagawa menyang pasisir mawa tatu kobongan; spésiyes akuwatik uga kena dampak saka sumebaring pèlèt plastik.

## Titipriksa 
Titipriksa tumrap kobongan ing kapal kontèner diwiwiti nalika 30 Mèi. C. D. Wickramaratne, Inspèktur Jéndral Pulisi, mréntah pulisi supaya masrahaké titipriksa menyang Dhepartemen Titipriksa Kriminal, karo péhak kang wenang mèngeti kamungkinan tindakan ukum marang X-Press Feeders, pamilik kapal. Ing 31 Mèi, juru wicara kapulisèn ngudharaké menawa sepuluh anggota tim mligi pulisi miwiti nyathet pranyatan saka kaptèn lan pangarsa insinyur *X-Press Pearl*. Pulisi Sri Lanka nakoni pangarsa *X-Press Pearl* sasuwéné rong dina babagan rencana panyimpenan kontèner kapal. Kapal iki nggawa sawetara kelas barang mbebayani kaya ta natrium hidroksida (soda kaustik) ing palka dalah saorané siji kontèner asem nitrat kang bocor ing dèk kapal. Parekam data palayaran (VDR) utawa kothak ireng, uga tinemu. Ing 16 Juni 2021, panggedhé parusahan palayaran saenggon, Arjuna Hettiarachchi kang makili kapal *X-Press Pearl*, ditetepaké dadi *tersangka* utama kang gegayutan karo kedadèn iki, lan diwènèhi jaminan Pangadhilan Luhur Kolombo.

Ing 31 Oktober, OpenFacto, organisasi nirlaba Prancis kanggo risèt sumber binuka, mbabar sawiji titipriksa kang nglacak kontèner asem nitrat menyang Iran lan dinuga didol déning parusahan pialang aran ChemiPakhsh Paykan tur diprodhuksi déning Esfahan Chemical Industries, parusahan kang disanksi Kanadha lan duwé afiliasi karo Kamentrèn Pertahanan Iran.

## Dampak ékonomi 
Warigaluh enggonan ing Sri Lanka dikongkon tetep ing dharat jalaran ana polusi segara; kang bisa mangribawani ékonomi bebrayan. Denzil Fernando, pangarsa sarékat warigaluh wewengkon, miterang yèn plarangan nangkep iwak bakal ngrugèni 4.300 kulawarga. Rob Hawes, patugas insuransi Crawford & Co. mrakirakaké rugi kargo *X-Press Pearl* antara $30 yuta nganti $50 yuta, kang iku uga durung ngitung rugi ilangé kapal.

## Uga delengen 
* Masalah lingkungan ing Sri Lanka

## Rujukan