Kaji

300px|thumb|top|Ritual kaji, rukun Islam kang pungkasan.

, yaiku ngubengi Ka'bah kang kalebu salah sawijining perangan saka ibadah haji]]
 
, Arab Saudi. Mina kapisah 2 km adohe saka Kutha Mekkah]]

**Kaji** utawa **haji** iku rukun (cagaking agama) Islam kang kalima sawisé syahadat, salat, zakat lan pasa. Nglakoni ngibadah kaji minangka wujud ibadah taunan kang dilakoni kaum muslim sadonya kang kuwawa (materi, fisik, lan ngèlmuné) kanthi teka lan nglakoni sawatara kagiyatan ing sawatara panggonan suci ing Arab Saudi ana ing wektu kang kaloka minangka mangsa kaji (sasi Dzulhijjah utawa Sasi Besar). Bab iki béda karo ngibadah umrah kang bisa ditindakaké kapan wae tanpa nunggu tumekane Sasi Besar. Kagiatan inti ngibadah kaji diwiwiti tanggal 8 Dzulhijjah nalika umat Islam nginep ing Mina, wukuf ing Padang Arafah tanggal 9 Dzulhijjah, lan mungkasi sawisé mbalang jumrah (watu simbul sétan) ing tanggal 10 Dzulhijjah. Masarakat Indonésia biyasa nyebut dina riyaya Idul Adha minangka Dina riyaya kaji amarga bebarengan karo karaméan ngibadah kaji.

## Dhéfinisi 
Kaji utawa haji miturut basa tegese nyengaja utawa tumuju. Miturut istilah kaji tegese nyengaja tumuju Baitullah utawa Ka'bah kanggo ngleksanakake ngibadah marang Allah ing wektu tertemtu lan dilakoni kanthi tertib. Ngibadah kaji yaiku rukun Islam kaping 5 kang ukume wajib dilakoni kanggo muslim kang bisa lan kuwawa nglakoni.

## Latar wurine ngibadah kaji 
Wong-wong Arab jaman jahiliah wis tepung ngibadah kaji iki kang diwarisi saka para leluwuré kanthi owah-owahan sawatara. Nanging, wangun lumrahé isih tetep padha, kayata nindakake thawaf, sa'i, wukuf, lan mbalang jumrah. Mung waé tatacarané akèh kang ora trep karo syariat kang satenane. Mula, Islam banjur tumeka lan ndandani perangan-perangan kang klèru lan tetep nglakoni apa kang wis cocog karo pituduh syara' (saréngat), kayadéné kang diatur déning al-Qur'an lan sunnah rasul. Mula bukane ngibadah kaji iki uga didhasaraké marang ngibadah kang dilakoni déning para nabi sajeroning agama Islam, mligine Kanjeng Nabi Ibrahim 'Alaihissalam (kang nyebarake syariat Tauhid). Ritual thawaf didhasaraké marang ngibadah kang dilakoni déning umat-umat sadurungé Kanjeng Nabi Ibrahim. Ritual sa'i, yaiku lumayu-lumayu antarane gunung Shafa lan Marwah uga didhasaraké kanggo mèngeti ritual kang dilakoni déning garwané Nabi Ibrahim nalika golèk banyu kanggo putrané, Nabi Ismail. Déné wukuf ing Arafah iku ritual kanggo mèngeti panggonan ketemuné Nabi Adam 'Alaihissalam lan Siti Hawa ing donya, yaiku mula bukané kelairane umat manungsa sajagat.

## Jinis ngibadah kaji 
thumb|250px|right|Padang Arafah ing mangsa kaji

Saben jamaah bébas milih jinis ngibadah kaji kang arep dilakoni. Rasulullah SAW mènèhi kabebasan sajeroning bab iki, kaya mau ing hadis ing ngisor iki:

*Aisyah (*radhiyallahu anha*) celathu: Kita mangkat ngibadah bebarengan karo Rasulullah SAW ing taun hajjatul wada. Sawenèh ana kang nganggo ihram, kanggo kaji lan umrah lan ana uga kang nganggo ihram kanggo kaji. Wong kang ihram kanggo umrah nglakoni tahallul nalika wis tekan Baitullah. Déné wong kang ihram kanggo kaji yèn dhèwèké ngumpulaké kaji lan umrah. Mula dhèwèké ora nglakoni tahalul nganti rampung saka nahar*.

Jinis-jinis ngibadah kaji:
* Taun 2000: 174.495
* Taun 2001: 192.297
* Taun 2002: 196.813
* Taun 2003: 201.319
* Taun 2004: 204.945
* Taun 2005: 189.843
* Taun 2006: 203.609

## Rekaman tragedi ngibadah haji 
*Dhésèmber 1975: 200 jamaah tiwas ing sacedhaking kutha Makkah sawisé pipa gas njeblug lan ngobong sepuluh tendha.
*4 Dhésèmber 1979: 153 jamaah tiwas lan 560 liyané tatu nalika punggawa kaamanan Arab Saudi kang dibantu wadya Prancis nyoba mbébaskan Masjidil Karam kang disandra saklompok militan sajeroning rong minggu.
*31 Juli 1987: 402 jamaah tiwas, 275 ing antarané saka Iran, sawisé éwon jamaah Iran démonstrasi lan dilawan kanthi fisik déning pihak kaamanan Arab Saudi. Akibat iku mau Arab Saudi mutusaké gayutan diplomatik karo Iran, kang sidané ora ngirim jamaahé nganti taun 1991.
*10 Juli 1989: siji jamaah tiwas lan 16 tatu saka panémbakan sajeroning Masjidil Karam. Sabanjuré 16 wong Kuwait kang nyerang mau diukum tembak mati.
*15 Juli 1989: lima jamaah asal Pakistan tiwas lan 34 liyané tatu akibat insiden pambedhil déning golongan mawa senjata ing pomahan ing Mekah.
*2 Juli 1990: 1.426 jamaah tiwas, akèh-akèhé saka Asia akibat kaprangkap ing trowongan Mina.
*24 Mèi 1994: 270 jamaah tiwas akibat silih surung lan idak ing Mina.
*7 Mèi 1995: tiga jamaah tiwas akibat kobongan ing Mina. 
*15 April 1997: 343 jamaah tiwas lan 1.500 liyané tatu amarga kentèkan napas amarga kobongan tendha ing Mina. Saiki tendha-tendha wis digenti saka bahan kang tahan geni.
*9 April 1998: 118 jamaah tiwas amarga dhesek–dhesekan nalika mbalang jumrah.
*5 Maret 2001: 35 jamaah tiwas sarta puluhan liyanénya tatu amarga dhesek-dhesekan ing Jammarat.
*11 Fèbruari 2003: 14 jamaah tiwas ing Jumrotul Mina – enem wanita.
*1 Fèbruari 2004: 251 jamaah tiwas nalika mbalang jumrah.
*23 Januari 2005: 29 jamaah tiwas akibat banjir ing Madinah.
*5 Januari 2006: 76 tiwas akibat runtuhé panginepan al-Rayahin ing dalan Gaza, watara 200 mèter sisih kulon Masjidil Karam.
*12 Jan 2006: Saora-orané 345 jamaah tiwas ing Jammarat.

## Réferènsi 

## Wacan luwih lanjut 
* 
* 
* Khan, Qaisra, "Hajj & 'Umra", in *Muhammad in History, Thought, and Culture: An Encyclopedia of the Prophet of God* (2 vols.), edited by C. Fitzpatrick and A. Walker, Santa Barbara, ABC-CLIO, 2014, Vol. I, pp.&nbsp;239–245.
* 
* 

## Deleng uga 
*Umrah
*Mekah
*Madinah
*Miqat
*Arafah
*Muzdalifah
*Masjidil Karam
*Masjid Nabawi