open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pirantine basa

## Pirantine Basa
Piranti basa iku gadhah arti babagan omong-omongan nganggo basa verbal kang duwé sistem jenengè basa. Mula saka kui, basa duwé lakon kang wigati sajeroning omong-omongan verbal. Mulyana (2007) uga maparno yèn basa iku dadi piranti simbol, kanthi aturan kanggo milah-milih simbol-simbol iku mau kang digawè ing sajeroning warga masarakat utawa komunitas. Basa verbal iku sarana kanggo nyuarakno pikiran, perasaan lan maksudé wong. [Ilmu Komunikasi Suatu Pengantar]
Sawisé aku maparno babagan apa iku basa, basa uga duwé kagunaan ing uripé manungsa kaya kang dibèbèrno déning Barker (1984), manawa basa iku duwé telung prakara wigati ya iku gawé mènèhi jeneng, omong-omongan uga mènèhi wara-wara. Tanpa basa, manungsa ora bakal bisa nekakna obyek lan panggon kanggo dirujuk ing omong-omongan. Sadurungé omong-omongan, manungsa kudu nggawé basa uga ngolah basa.[Communication]
Pinel (1998) njlèntrèhna manawa nggawé uga ngolah basa iku ana ing panggon Wernicke lan Broca. Loro-lorone duwé kagunaan kang béda. Broca iku gunané kanggo nggawé basa, yèn Wernicke iku kanggo ngolah basa. Nanging, ora kabèh basa bisa diasilno lan diolah kanthi sampurna, amarga ana gangguan kang diarani Agrammatism, Agrammatism, Aphasia. Anomia iku ora bisa ngarani barang utawa obyèk, gangguan kapindho ya iku Agrammatism ya iku ngerti jenengé nanging ora bisa nyusun tembung kang bener, lan gangguan kang mburi dhéwé ya iku Aphasia artiné manungsa bisa ngerti basa nanging ora bisa nggawé basa.[A Colourful Introduction To The Anatomy Of The Human Brain]
Gumperz (1982, Bab 2) njlèntrèhna yèn anggon ngomong basa iku bisa nggawé paralingua lan tata basa kang bédha manungsa siji lan sijiné. Contoné paralingua iku kaya ta logat anggoné ngomong. Yèn tata basa iku tata basa kang digawé manungsa. Basa kutha malang iki nduwéni khas utawa nylenèh saka basa-basa daerah liyané. Amarga saka logat uga anggoné ngomong kudu pinter molak-malik tembung. Mula saka kui, basa malang kondhang lan disenengi bocah enom-enom.[Language Social Identity]
Nambah ngèlmu ngenani basa Kutha Malang ya iku arané Speech Accommodation Theory kang dipaparno déning (Michael uga Vaughan ing 2011) Speech Accommodation Theory ya iku cara kanggo milah-milih logat  uga tata basa kanthi nimbang sapa kang diajak ngomong. Masio basa malang wus diwolak-walik nanging ora ngurangi keaslian basané, malah ngetarakno yèn iku basa khas kutha Malang kang mau basa walikan.[Social Psychology]. Uklam-uklam tahes a kèr? Yèn diwalik dadi lumaku-lumaku séhat a rèk? Iku mau salah sijiné basa walikan kang dadi Basa khas é kutha Malang. Basa Walikan iki dudu babagan kang anyar manèh, amarga wus akèh wong kang nggunakaké basa Walikan masio dudu wong Malang. Basa walikan iku ora mung nylenèh lan kréatif, nanging bisa nggawé wong cerdas amarga kudu mikir rikat sadurungé mangsuli apa kang diomongné musuh wicarané. Amarga kréatif iku mau, akèh wong kang demen ngomong nggunakaké basa walikan.

## Rèperènsi

## Pranala njaba 
.
Mohammed Ghani Hikmat

**Mohammad Ghani Hikmat**, (20 April 1929 &ndash; 12 Sèptèmber 2011) (cara Arab: محمد غني حكمت) ya iku juru mahat lan juru seni asal Irak sing kawentar awit nggawé pahatan lan kirti prèjèngan dhuwur dhéwé sa-Bagdad. Karyané sing paling kondhang ya iku reca Naréswari Scheherazade lan Ratu Shahryar sing kapernah ing Dalanan Aby Nuwas. Hikmat uga mrakarsani panemuné karya seni sing dicolong saka Musiyum Nasional Irak sabubaré inpasi Irak taun 2003 lan tibané Saddam Hussein.

## Rujukan
Kulawarga basa Filipina

Sajeroning linguistik, **kulawarga basa Filipina** ya iku golonganing basa kang diusulaké Robert Blust nalika taun 1991. Usulané mratélakaké manawa basa-basa kang kapernah ing Filipina lan Sulawesi bang lor—kajaba basa Sama–Bajo (basaning "para nglembaraning sagara") lan sawenèh basa ing Palawan—padha nunggal kulawarga turunan saka trah basa Austronésia. Masiya laladan Filipina cedhak teleng pasebaraning wong Austronésia, ya iku Pulo Formosa, kaanan warna basa ing kana mung sithik saka udakara 150 basa Filipina kang ana. Iki nuduhaké yèn warna basa kang ana sadurungé nuli ora lestari mentas sumebaring nènèk moyaning para nutur basa-basa Filipina modhèren. 
Kulawarga basa Filipina minangka kulawarga basa tan-Formosa kang tuwa dhéwé sajeroning trah basa Austronésia. Sawenèh basa isih nguri-uri uni pepet saka basa proto-Austronésia lan purwakanthi uni d–r, kang padha ora lestari ana ing  basa-basa Sunda–Sulawesi.

## Rujukan
XHamster

**xHamster** ya iku situs panduman vidhéo pornografi lahanan sing kantor gedhéné ana ing Houston, Texas, AS. Rikala Novèmber 2015, situs iki ana ing urutan 72 miturut Alexa.

## Pariwara srabèdan 
Paniti aran Conrad Longmore mratélakaké manawa pariwara (iklan) sing kapacak ing situs iki ngandhut program srabèdan sing bakal masang tanpa idin barkas-barkas sing ndrawasi menyang mesin-mesiné para nganggo. Longmore mratélakaké marang BBC manawa rong situs kondhang – XHamster lan Pornhub – ngandhut bebaya sing gedhé dhéwé.

## Rujukan
Amber Heard

**Amber Laura Heard** (lair 22 April 1986) ya iku juru maraga Amérika. Gebyagané ing laladan filem ya iku nalika maraga ing filem drama ulah raga *Friday Night Lights* minangka Billy Bob Thornton. Mentas dadi juru maraga cilik ing *North Country* lan *Alpha Dog*, Heard lekas dadi lakon ing *All the Boys Love Mandy Lane* lan muncul ing gelaran télépisi The CW, *Hidden Palms*.

## Rujukan
Joseph Bloore

**Joseph Bloore** (utawa Bloor) (1789–1862) ya iku baku palereban, pandhé bir, lan juru nangguh lemah abad 19 sing ngadegaké Désa Yorkville lan sing ngasali jeneng Dalanan Bloor. Asliné dhèwèké saka Staffordshire sing nuli ngalih menyang Kanadha kala taun 1819 banjur lawas-lawas ngalih menyang désa York, Kanadha Ndhuwur (saiki Toronto). Ana ing kana dhèwèké dadi bleger wiwitan sing utama. Dhèwèké ngendhalèni palereban ana ing Dalanan Ratu (*King Street*) lan yasa pabrik bir kala taun 1830 ing Lembah Rosedale, cedhak Dalanan Sherbourne ana ing pojok wétan Dalan Konsèsi Siji, sing lawas-lawas kawentar ajejuluk Dalanan Bloor.

Dhèwèké ngadol pabrik biré kala taun 1843 lan nuku salarik palemahan ing cedhak Yorkville. Ana ing kana, karo William Botsford Jarvis dhèwèké nata dalanan nedya pamanguning padunungan.

Dalanan Bloor kawitané kapernah sadalah konsèsi loring Dalanan Naréswari (*Queen Street*). Dalanané sadurungé kawentar ingaran Dalan Konsèsi Loro lan Dalan Gapura Béya (Tollgate Road). Kala taun 1855, jenengé diganti saperlu ngajèni Bloore. Ora kawruhan kawit kapan lan kena apa hurup 'e'né diilangi.

Dhèwèké disarèkaké ing Pakuburan Nékropolis sing kapernah ing Ratan Sesawangan Teluk (Bayview Avenue) lan Dalan Lembah Rosedale.

## Rujukan 
* Kapustakan Rujukan Umum Toronto 
*
Victoria Wood

**Victoria Wood** CBE (19 Méi 1953 – 20 April 2016) ya iku juru kumidhi, juru paraga, juru nyanyi lan juru nulis lagu, juru nulis adegan layar, lan juru ngarah asal Inggris. Wood nulis lan maragani blabaran, sandiwara, filem, lan kumidhi swasana. Lakoné ing kumidhi urip asring kaselingan karya anggitané, ya iku sarana main piyano. Wood uga nganggit lan mainaké musik irah-irahan kanggo kumidhi swasanané ing BBC, *Dinnerladies*.  Banyolané akèh-akèhé dhedhasar kaanan urip padinan, kalebu nyebut madya-madya Britania kondhang sarta mèrek-mèrek weton Britania. Dhèwèké katiti awit prigelé nitèni budaya lan nyindhir golongan-golongan masarakat.

Wood miwiti karir taun 1974 mentas njuwarani gelaran calakan ing ATV, *New Faces*. Dhèwèké dadi bintang kumidhi kala taun 1980-an sarana sèri tèlèpisi *Victoria Wood as Seen on TV* kang menang bebungah lan minangka salah siji juru banyol ngadeg paling kondhang ing Britania. Kala taun 1998, dhèwèké nulis lan mbintangi kumidhi swasana *Dinnerladies *kang banjur menang bebungah. Kala taun 2006, dhèwèké menang rong bebungah BAFTA jalaran main sandiwara pisan ing ITV1, *Housewife, 49*. Wood kerep makarya karo juru tembaya Julie Walters, Duncan Preston, lan Celia Imrie kanthi panjangkah suwé.

## Rujukan
Pasisir Pulau Merah

Pantai Pulau Merah ya iku salah sawijine pantai ing pesisir Banyuwangi. Pantai kagugang jenèng bukit cilik ijo iku dumugung cedhak pantai. Lokasi Pantai ing désa Sumberagung, Pesanggaran, Banyuwangi, Jawa Wétan . Saka kadohan menyang tengah kutha jarake kira-kira 60 kilometer . Kanggo nggayuh lokasi iki punika butuhaké tabuh 2,5 jam saka pusat kabupatèn Banyuwangi .

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Pantai Pulau Merah ing Kabupatènn Banyuwangi
* Pantai Pulau Merah
Prasasti Wihara

**Prasasti Wihara** ya iku rong prasasti andhésit sing ditemu ing Plèrèd Bantul. Prasasti Wihara I tinemu ing taun 1979, déné Prasasti Wihara II ditemoaké ing taun 1985. Basa lan aksara kang ana ing prasasti iki ya iku basa lan aksara Jawa Kuna. Candra sengkalané rong prasasti iki padha, ya iku Agustus/Sèptèmber 872 M. Rong prasasti iki disimpen ing *Balai Pelestarian Cagar Budaya Yogyakarta* mawa régistrasi BG 323 (Wihara I) lan BG 774 (Wihara II).

## Cathetan suku
## Rujukan 
*
Prasasti Plalangan

**Prasasti Plalangan** ya iku prasasti andhésit sing ditemu taun 1995 ing Dhukuh Plalangan, Pendawaharja ing Kabupatèn Sléman. Prasasti iki ditulis sarana aksara lan basa Jawa Kuna. Mawa régistrasi BG 1396, prasasti iki disimpen ana ing *Balai Pelestarian Cagar Budaya Yogyakarta*.

## Cathetan sikil 
## Rujukan 
*
Prasasti Sumundul lan Pananggaran

**Prasasti Sumundul** lan **Pananggaran** ya iku rong prasasti sing ditemu ing Situs Kedulan taun 2002. Rong prasasti iki padha isiné bab payasaning bandhung pardikan, nanging bédha désané. Sijiné Désa Sumundul lan liyané Désa Pananggaran. Candra sengkalané *çakawarsâtîta 791 bhadrawâda mâsa caturti çuklapaksa mawulu pon soma wâra* utawa tanggal 15 Agstus 869 M. Prasasti iki digawé saka watu andhésit kanthi dhuwur 75&nbsp;cm, amba 45&nbsp;cm, lan kandel 22&nbsp;cm. Aksara lan basa sing dianggo ya iku aksara lan basa Jawa Kuna. Prasasti iki disimpen ing *Balai Pelestarian Cagar dan Budaya Yogyakarta*.

## Cathetan sikil
## Rujukan 
*
Prasasti Wadhah

**Prasasti Wadhah** ya iku prasasti prunggu sing ditemu ing Dhukuh Deresan, Madureja taun 2000. Aksara sing dianggo ya iku aksara Jawa Kuna. Prasasti iki disimpen ing *Balai Pelestarian Cagar Budaya Yogyakarta* mawa régistrasi BG 1549.

## Cathetan sikil
## Rujukan 
*
Prasasti Dhawangsari

**Prasasti Dhawangsari** ya iku prasasti andhésit sing ditemu ing Dhukuh Dhawangsari, Sambireja ing Kabupatèn Sléman. Prasasti iki tinemu taun 1995. Basa lan aksara sing ana ing prasasti iki ya iku basa lan aksara Jawa Kuna. Prasasti iki kasimpen ing Balai Pelestarian Cagar Budaya Yogyakarta mawa régistrasi BG 355. Juru pamaca prasasti iki ya iku Rita M.S.

## Cathetan suku
## Rujukan 
*
Emas Candhi Sambisari

**Emas Candhi Sambisari** ya iku lèmpèngan emas, uga minangka prasasti, sing ditemu ing Candhi Sambisari. Emas iki isi tulisan aksara Jawa Kuna *om siwa sthana* sing negesaké pangadeging panti tumrap Siwah.  Emas iki disimpen ing Balai Pelestarian Cagar Budaya Yogyakarta mawa régistrasi BG 533.

## Cathetan sikil
## Rujukan 
*
Prasasti Jragung

**Prasasti Jragung** ya iku prasasti watu putih sing ditemu taun 1975 ing Dhukuh Jragung, Jagatirta ing Kabupatèn Sléman. Prasasti iki ditulis sarana aksara lan basa Jawa Kuna. Mawa régistrasi BG 37, prasasti iki disimpen ana ing Musiyum Taman Wisata Candhi Prambanan.

## Cathetan sikil 
## Rujukan 
*
Prasasti Haralingga

**Prasasti Haralingga** ya iku prasasti andhésit sing ditemu taun 1941 ing Situs Ratu Baka. Prasasti iki ditulis sarana aksara Jawa Kuna lan basa Sangsekerta. Mawa régistrasi BG 529, prasasti iki disimpen ana ing Balai Pelestarian Cagar Budaya Yogyakarta.

## Cathetan sikil 
## Rujukan 
*
Prasasti Syukan

**Prasasti Syukan** ya iku rong prasasti andhésit sing ditemu taun ing Dhukuh Ngentak, Margaluwih (Syukan I) lanDhukuh Gadhing, Glagaharja ing Kabupatèn Sléman (Syukan I). Rong prasasti iki dijenengi Syukan awit ngrujuk jeneng papan sing aran *Syukan*. Tulisan ing prasasti nganggo aksara lan basa Jawa Kuna. Prasasti Syukan I disimpen ing Musiyum Sana Budaya mawa régistrasi BG 1253, déné Prasasti Syukan II disimpen ing Balai Pelestarian Cagar Budaya Yogyakarta mawa régistrasi 1439.

## Cathetan sikil 
## Rujukan 
*
Emas Sumberwatu

**Emas Sumberwatu** ya iku lèmpèngan emas atulisan sing ditemu ing Dhukuh Sumberwatu, Sambireja ing Kabupatèn Sléman wulan Sèptèmber 1987. Lèmpèngan iki isi urutaning aksara Jawa Kuna cacah 33 hurup sing ditulis ping pindho. Emas iki disimpen ing Balai Pelestarian Cagar Budaya Yogyakarta mawa régistrasi BG 911.

## Cathetan sikil
## Rujukan 
*
Emas Patarana

**Emas Patarana** ya iku lèmpèngan emas sing ditemu ing Dhukuh Botokan, Patarana ing Kabupatèn Bantul. Lèmpèngan iki mung isi tulisan Jawa Kuna satembung, *swah*. Emas iki disimpen ing Balai Pelestarian Cagar Budaya Yogyakarta mawa régistrasi BG 1451 a.

## Cathetan sikil
## Rujukan 
*
Emas Ratu Baka

**Emas Ratu Baka** ya iku lèmpèngan emas sing ditemu ing Situs Ratu Baka. Lèmpèngan iki isi salarik tulisan Jawa Kuna, *om rudra ya nama swaha*, minangka pepujian tumrap Déwa Rudra. Emas iki disimpen ing Balai Pelestarian Cagar Budaya Yogyakarta mawa régistrasi BG 1410.

## Cathetan sikil
## Rujukan 
*
Tahu tèk

jmpl|Tahu ing Surabaya
Tahu Tek ya iku salah siji saka panganan khas saka Kutha Surabaya. Tek iku jeneng asalé saka swara gunting nalika nglereni bakul pangan maos ... tek tek tek.... Panganan iku asalé saka tahu lan lonthong. Tahu sing digawé setengah matheng diiris menyang cilik bêsik. Banjur uga karo lonthong diiris dadi cilik. SunguhanTahu Tek campuran karo toge sethitik lan irisan-irisan timun, banjur diawuri karo krupuk urang .

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Cara damel Tahu Tek 
* Pranala saka definisi Tahu Tek
* Rèsep gawé Tahu Tek
Pasisir Papuma

**Pantai Papuma** ya iku salah sawijiné pantai dumunung ing kutha Jember. Jejuluk pasisir Cape Papuma amarga ana pérangan sagara lan minangka Cape. Lokasi Tanjung Papuma Jember dumunung ing sisih kidul , ing désa kecamatan Lojejer Wuluhan. Ing saka tengah kutha iku dohé ya iku 45 kilometèr. Kanggo nggayuh lokasi pantai Papuma butuhake saentara satunggal jam.

## Cathetan suku 
## Reperensi 
* Pantai Papuma
* Papuma ing kutha Jember
* Mitos ing Pantai Papuma
Suwar-suwir

**Suwar-suwir** ya iku panganan cilik wujud kaya permen karo rasané manis. Panganan iki asalé khas saka Kabupatèn Jember, Jawa Wétan. Bahan dasaré ya iku tape, gula, lan susu, banjur diolah dadi adonan. Sakmenika dicampur wis digawé panas kanthi telung jam lan digawé adhèm sadina. Biyèné Suwar Suwir digawé saka nongkolondho (sirsak), kanthi cara mangan ing siwir-siwir, supaya pungkasanipun karan Suwar-suwir. Suwar-suwir duwé rasa kaya ta liyané manis lan rada ngandhut asem, amarga bahan dhasar digawé saka tape utawa fermentasi tela .

## Cathetan suku 
## Reperensi 
* Suwar-suwir asalé saka tela
* Suwar-suwir Jember
* Suwar-suwir
Lonthong balap

jmpl|Lonthong balap ing piring
jmpl|Resep bumbu lonthong balap
**Lonthong balap** ya iku salah siji panganan khas saka Kutha Surabaya, Jawa Wétan . Lontong Balap punika asil campuran saka pirang-pirang bahan, ya iku ana lontong, thokolan, kacang, tahu gorèng, lentho, bawang gorèng, lombok lan kecap asin . Suguhan kasusun saka lontong diris-iris lan ing ndhuwur irisan-irisan lontong mbeta metu lan remet sawatara lentho. Banjur campuran karo cambah setengah mateng lan diwènèhi duduh, sambel lan kecap. Lonthong balap cocog disuguhaké karo sawètara sate kéyong.

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Lontong Balap
* Resep saka Lontong Balap 
* Lontong Balap
Prasasti Ratu Baka 532

**Prasasti Ratu Baka 532** ya iku prasasti andhésit sing ditemu ing Situs Ratu Baka, ditulis nganggo aksara Jawa Kuna mawa basa Sangsekerta. Prasasti iki wujud watu pecahan sing lumahé wis gerang, mula akèh pérangan tulisané sing ora bisa kawaca. Prasasti iki disimpen ana ing Balai Pelestarian Cagar Budaya Yogyakarta kanthi régistrasi BG 532. Kaya déné prasasti Ratu Baka 530 lan Ratu Baka 531, prasasti iki dijenengi mawa angka régistrasiné.

## Cathetan sikil 
## Rujukan 
*
Prasasti Ratu Baka 531

**Prasasti Ratu Baka 531** ya iku prasasti andhésit sing ditemu ing Situs Ratu Baka, ditulis mawa aksara Jawa Kuna. Prasasti iki wujud pecahan lèmpèng sing lumahé gerang, mula ora bisa kawaca tulisané. Panyimpenané ana ing Balai Pelestarian Cagar Budaya Yogyakarta kanthi régistrasiné BG 531. Dijenengi Ratu Baka 531, cara mangkéné kanggo mbédakaké prasasti iki saka prasasti Ratu Baka 530 lan Ratu Baka 532 sing padha ditemu ing Situs Ratu Baka.

## Cathetan sikil 
## Rujukan 
*
Énthong Trirengga

**Énthong Trirengga** ya iku énthong prunggu sing ditemu ing Dhukuh Codé, Trirengga ing Kabupatèn Bantul taun 1976. Minangka prasasti, énthong iki isi tulisan Jawa Kuna satembung, *kumulupa*, sing ateges "amrih disuru". Emas iki disimpen ing Balai Pelestarian Cagar Budaya Yogyakarta mawa régistrasi BG 297.

## Cathetan sikil
## Rujukan 
*
Semanggi (panganan)

**Semanggi** ya iku panganan asal Kutha Surabaya. Panganan abahan godhong sayur semanggi iki wujud kaya pecel. Campuran godhong semanggi, gendhar pecel, krupuk karak, lan wuwuhan sambel kacang minangka ciri khas panganan iki. Regané udakara limang èwu rupiyah.

## Cathetan sikil 
## Pranala njaba 
* Semanggi saka Surabaya
* Pecel Semanggi 
* Semanggi saiki langka
Prasasti Kumbhayoni

**Prasasti Kumbhayoni** ya iku prasasti andhésit sing ditemu taun 1980 ing Situs Ratu Baka. Prasasti iki ditulis sarana aksara Jawa Kuna lan basa Sangsekerta. Tembung Kumbhayoni dipilih kanggo njenengi awit ana ing isining prasasti kapacak tulisan *Kumbhayoni*. Prasasti iki disimpen ana ing Balai Pelestarian Cagar Budaya Yogyakarta mawa régistrasi BG 352.

## Cathetan sikil 
## Rujukan 
*
Prince (juru musik)

**Prince Rogers Nelson** (7 Juni 1958 – 21 April 2016), kondhang ajejuluk **Prince**, ya iku juru nyanyi Amérika, juru nulis lagu, juru main sarwa piranti musik, juru gawé rekaman, lan juru paraga. Dhèwèké uga ingaran juru inopasi ing babagan musik lan misuwur awit karya-karya éklétiké, ayunan panggungé sing gebyar-gebyar, agemané lan dandanané sing ngebrèh, lan antaraning bawané sing amba. Musiké nggabungaké warna-warna gagrag kaya déné pung, rog, R&B, sul, sikédhélia, lan pop. Dhèwèké uga wis kasil ngedol punjul 100 yuta rekaman ing saindenging donya, mula ingaran salah siji juru seni paling payu ing salawasing jaman. Dhèwèké menang pitung Bebungah Grammy, siji Bebungah Jagad Kencana, lan siji Bebungah Akadhemi. Dhèwèké kapilih lumebu ing Rock and Roll Hall of Fame taun 2004 minangka taun kapisan pepantesané. *Rolling Stone* njajar Prince ing urutan 27 sajeroning pratélaning 100 Juru Seni Paling Gedhé ing Salawasing Jaman.

## Rujukan
Kaméhaméha I

**Kaméhaméha I** (Pangucap cara Hawai'i:&nbsp;[kəmehəˈmɛhə]; u. 1736?&nbsp;–  8 utawa 14 Méi 1819), uga kondhang ajejuluk **Kaméhaméha Agung**, jeneng dawané cara Hawai'i: **Kalani Paiea Wohi o Kaleikini Kealiikui Kamehameha o Iolani i Kaiwikapu kaui Ka Liholiho Kūnuiākea**, neluk sapérangan gedhé Kapuloan Hawai'i lan resmi ngadegaké Kraton Hawai'i taun 1810. Sarana nyekuthoni panguwasa koloni ing laladan Pasipik, Kaméhaméha bisa njaga mardikaning Hawaii. Kaméhaméha diéling-éling awit *Kānāwai Māmalahoe*, "Paugeran Dhayung Kreteg", sing ngayomi hak manungsa wong-wong sing ora mèlu perang nalika jaman yuda.

## Rujukan
Prasasti Pancabrahma

**Prasasti Pancabrahma** iku prasasti andhésit kang ditemu ing Dhukuh Dawung, Bakaharja, Sléman. Prasasti iki tinemu ing taun 1985. Aksara kang kaserat ana ing prasasti iki ya iku basa Jawa Kuna. Juru pamacané ya iku Rita M.S.. Prasasti iki kasimpen ing Balai Pelestarian Cagar Budaya Yogyakarta mawa régistrasi BG 791.

## Cathetan suku
## Rujukan 
*
Prasasti Ratu Baka 530

**Prasasti Ratu Baka 530** ya iku prasasti andhésit sing ditemu ing Situs Ratu Baka, ditulis mawa aksara Déwanagari. Masiya kawruhan aksarané, prasasti iki wujud pecahan tur gerang, mula ora bisa kawaca manèh. Prasasti iki disimpen ana ing Balai Pelestarian Cagar Budaya Yogyakarta kanthi régistrasi BG 530. Kanggo mbédakaké prasasti iki saka prasasti liya sing uga ditemu ing Situs Ratu Baka, kaya déné prasasti Ratu Baka 531 lan Ratu Baka 532, jeneng prasasti iki dijupuk saka gabungan papan patemoné lan angka régistrasiné, dadi Ratu Baka 530.

## Cathetan sikil 
## Rujukan 
*
FC Dynamo Kyiv

**FC Dynamo Kyïv** ya iku siji klub bal-balan utawa bal-balan Ukraina kang basisé ana ing kutha Kyiv. Klub iki resmi ngadeg ing taun 13 May 1927. Main wonten ing divisi Ukraїns'ka Premjer-Liga.

## Prestasi 
***Premjer-Liga (17):**
** 1992/1993, 1993/94, 1994/95, 1995/96, 1996/97, 1997/98, 1998/99, 1999/2000, 2000/2001, 2002/2003, 2003/2004, 2006/2007, 2008/2009, 2014/2015, 2015/2016, 2020/2021, 2024/25
***Kubok Ukraїny (12):**
**1993/1994, 1995/1996, 1997/1998, 1998/1999, 1999/2000, 2002/2003, 2004/2005, 2005/2006, 2006/2007, 2013/2014, 2014/2015, 2019/2020
***Superkubok Ukraїny (5):**
**2004, 2006, 2007, 2009, 2011
*'''UEFA Cup Winners' Cup (2):**
** 1975, 1986
***UEFA Super Cup (1):**
**1975
***Trofeo Ciudad de Valladolid (2):**
**1973, 1974
***Trofeo Santiago Bernabéu (1):**
**1986
***Trofeo Teresa Herrera (2):'''
**1981, 1982

## Pranala njaba 
* Situs resmi
Bikar, Tambrauw

**Bikar** iku distrik ing Kabupatèn Tambrauw Provinsi Papua Kulon, Indonésia.

##  
sanden
* Bikar 
* Werur 
* Werbes 
* Wertam 
* Bukit 
* Werwaf 
* Wertim 
* Nombrak 
* Suyam 
* Syunai

Kabupatèn Tambrauw
Persatuan Wartawan Indonésia

**Persatuan Wartawan Indonésia** ya iku salah sijiné organisasi profesi kanggo para wartawan ing nagara Indonésia . Organisasi iki lair ing kutha Sala, Jawa Tengah. Nalika wanci lair, organisasi iki setaun sabanjuré Indonesia mengeti kamardikan. Nalika diwiwiti saka 9 Fèbruari 1946, saiki dino iku dadi peringatan hari pers nasional. Pangurus saka organisasi iki lumrahe ganti saban lima taun pisan.

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Laman Persatuan Wartawan Indonésia
* Persatuan Wartawan Indonésia lair ing Kutha Sala 
* Pangurus saka PWI
* Kaca laman inpormasi angguta Persatuan Wartawan Indonésia 
* Kodé Étik Jurnalistik Persatuan Wartawan Indonésia
Abadi (kalawarti)

***Abadi*** ya iku kalawarti dinan kang terbit ing Jakarta. Sepisanan terbit ing 1951 kanthi pamimpin redhaksi Suardi Tasrif. Kalawarti iki duwé tujuan nyuwarakake pandhangan partai Masyumi marang urip kanagaran ana Indonesia. Mottone ya iku "untuk bangsa, untuk nagara, untuk agama".

Abadi naté éntuk alangan. Abadi ora éntuk terbit sepisanan ing 13-14 September 1957 amarga nyiarke berita kang ora asal saka juru wicara resmi Musyawarah Nasional. Kapindho ing sasi September 1960. Ing tanggal 31 September 1960, Abadi kang kabawah H. Sidi Mohammad Syaaf nutup dhéwé panerbitane amarga ora gelem nandhatangani katenton wujud persyaratan kanggo ngentokake surat ijin terbit (SIT). 
Abadi terbit manèh ing tanggal 7 Dhésèmber 1968. Ing mangsa panerbitan kapindho iki, Abadi mung tahan 6 (nem) taun amarga surat ijin cetak (SIC) lan surat ijin terbit (SIT) dicabut tanggal 21 lan 23 Januari 1974, gara-gara pawartane ngenani dhémonstrasi mahasiswa nalika kunjungan kanagaran Mahamantri Jepang. Kalawarti iki dilarang terbit tanpa wates wektu.

## Cathetan sikil
Spanyol

**Karajan Spanyol** (basa Spanyol lan Galisia: *Reino de España*, Katalan: ''Regne d'ESpanyol*, Basque: *Espainiako Erresuma*) yaiku nagara ing Éropa kidul-kulon, kang bebarengan karo Portugal, dumunung ana ing Ujung Iberia. Wates dharat **Spanyol** karo Éropa yaiku Pegunungan Pyrenia wewatesan karo Prancis lan Andorra. Wewengkoné uga nglingkupi kutha Ceuta lan Melilla ing Afrika Lor, Kepuloan Canary ing Samodra Atlantik, lan sawatara pulo ing Laut Tengah.

## Géografi 
Wewengkon Spanyol diwatesi déning Portugal ing sisih kulon, sarta Gibraltar lan Maroko ing sisih kidul. Spanyol wewatesan karo Prancis lan Andorra ing sisih lor-wétan ngliwati Pegunungan Pyrenia. Wates segarané yaiku Samodra Atlantik ing sisih kulon lan Lempongan Biscay ing sisih lor sarta Laut Tengah ing sisih wétan, papan ing ngendi Spanyol duwé wewengkon Kepuloan Balearik. Ing sisih kidul, ana Selat Gibraltar. Kutha-kutha ing Spanyol kanthi sing ndunungi paling akèh antarané Madrid, Barcelona, Valencia, Sevilla, lan Málaga.

Lansekap Spanyol didominasi déning dhataran dhuwur lan pagunungan, kaya ta Pyrenia lan Sierra Nevada. Saka panggonan mau, mili sawatara kali.

Iklim Spanyol kapérang papat pérangan:
* Mediterania
* Laladan Njero
* Pasisir Lor
* KapuloanCanary

## Pembagéyan administratif 
Spanyol dibagi 50 provinsi, dikelompokaké sajeroning 17 wewengkon otonomi lan 2 kutha otonom kang duwé  otonomi kang ombèr.

### Wewengkon otonomi 
Spanyol dumadi saka 17 wewengkon otonomi (*comunidades autónomas*) lan loro kutha otonom (*ciudades autónomas*; Ceuta lan Melilla).

* Andalusia utawa *Andalucía*)
* Aragon
* Asturias
* Kapuloan Baleares
* País Vasco (utawa *Basque Country*)
* Kapuloan Canary (*Islas Canarias*)
* Cantabria
* Castile-La Mancha (*Castilla-La Mancha*)
* Castile lan Leon
* Katalonia
* Extremadura
* Galicia
* La Rioja
* Madrid
* Murcia
* Navarre
* Valencia

### Provinsi 
thumb|400px|Wewengkon otonomi Spanyol
Karajan Spanyol uga kapérang dadi 50 provinsi (*provincias*). Wewengkon otonomi ngelompokaké sawatara provinsi (Extremadura, contoné, dumadi saka rong  provinsi: Cáceres lan Badajoz). Wewengkon otonomi Asturias, KapuloanBaleares, Cantabria, La Rioja, Navarre, Murcia, lan Madrid, kabèh mau mung dumadi saka sak provinsi. Sacara tradhisional, provinsi-provinsi mau kapérang manèh marang wewengkon *bersejarah* (*comarcas*).

### Wewengkon kadhaulatan 
Ana lima enklave (*plazas de soberanía*) ing pasisir Afrika: kutha Ceuta lan Melilla minangka kutha-kutha otonom, sawijining status ing antarané kutha lan wewengkon otonom; kepuloan Islas Chafarinas, Peñón de Alhucemas, lan Peñón de Vélez de la Gomera ana ing ngisoré papréntahan punjer ing Spanyol.

Ceuta lan Melilla, sanajan dudu wewengkon *bersejarah' kanthi resmi, uga nduwé status istimewa.

## Deleng uga 
* Pratélan nagara
* Bom Madrid, 11 Maret 2004

## Pranala njaba 
*  Portal resmi 
*  Ramalan cuaca
Adil (kalawarti)

***Adil*** ya iku kalawarti berita kang akèh ngemot karya sastra. Sepisanan babar ing 1 Oktober 1932, kalawarti iki dibabar dwimingguan. Kalawarti iki dikelola déning PT. Adil. Prof. Dr. Hamka minangka pelindung majalah iki. Mottoné ya iku "mengemban amanat Allah dan Umat". Sesebarané nganti tingkat nasional. Adil pungkasan ing taun 1976 amarga dana kang ora nyukupi.

Pangelolane kang sepisanan ya iku: 
1. Prof. Dr. Hamka; 
2. H. Surono Wirohardjono minangka pemimpin umum redhaksi; 
3. Sumanto, B. A. minangka wakil pemimpin redhaksi; 
4. Mardjono minangka sekretaris redhaksi; 
5. Ichwan Dardiri minangka pemimpin redhaksi; 
Déné para staf ya iku S. W. Wijaya, Sardjono, lan M. Dalyono.

## Cathetan sikil
Budaya (kalawarti)

**Budaya** (ejaan lawas: *Boedaja*) ya iku kalawarti kang dibabar Jawatan Kabudayaan Pusat Departemen Kebudayaan pusat Departemen PDK, Urusan Kesenian, Yogyakarta. Babar sepisanan ing sasi Fèbruari 1953. Motivasiné ya iku pepinginan wong-wong kang ngrembakakaké rasa kamanungsan, kamardikan lan paseduluran kanggo ndandani kaanan masarakat kang kélangan kepribadhian supaya tumindhak selaras, rasional.
Sesebarané nyakup tingkat nasional. Redhaksiné ya iku Adiatmo Hardjoputro, Soeroso, Koesnadi, Kirdjomuljo, Nasjah Djamin, lan Lukman Effendi; banjur ketambahan Koesnadi, Motinggo Boesje, Idrus Ismail, lan Mat Dhelan. Kalawarti iki pungkasan babar 32 nomer ing sasi Fèbruari 1963.

Kalawarti iki duwé peran wigati ana kasusastran Indonesia amarga ngemot karya sastra kanthi rutin lan nyedhiakake ruwang mirunggan kasusastran.
Edhitor kasusastrane ya iku Nasjah Djamin lan Motinggo Boesje.

## Cathetan sikil
Daya

***Daya*** yaiku kalawarti ilmiah populèr kang ngemot rubrik sastra kanthi rutin. Kalawarti iku babar ing sasi Pèbruari 1949. Kanthi sesanti "kalawarta daya umum", sasarané yaiku golongan masarakat tengah mangisor. Sesebarané nganti tingkat nasional. Kalawarti iku naté ngemot puisiné Chairil Anwar, Sk. Muljadi, lan M. A. Salmun. Naté uga ngemot cerkak anggitané M. Balfas, Rijono Pratikto, Pramoedya Ananta Toer, Mundingsari, lan M. A. Salmun. Uga ngemot esai lan resènsi pakaryané Idrus, Amal Hamzah, A. K. M. (samarané Achdiat Karta Mihardja). Éditor utawa rédhaksi mirunggan kang nyekel rubrik kasusastran yaiku wong kang mengkoné dadi panulis andal, yaiku Asmara Hadi, Hasan Amin, Amal Hamzah, Utuy Tatang Sontani, Jusuf Halim, lan Bratakusuma. Anané panulis utawa rédaktur kang mengkoné dadi sastrawan Indonésia nudhuhaké yèn *Daya* duwé peran kanggo pamrakarsané kasusastran Indonesia.

## Cathetan sikil
Djawa Baroe

***Djawa Baroe*** ya iku kalawarti kang babar ing jaman pandhudhukan Jepang ana Jakarta. 
Kalawarti iki dibabar Djawa Shinbun kang andum gawé karo padinan Asia Raja. 
Kalawarti iki babar kang sepisanan ing 1 Januari 1943, tumuju mangsa kalahé Jepang ing Perang Pasifik. Dibabar kanthi pungkasan ing 1 Agustus 1945. 
Pamimpiné kang kapisan ya iku H. Nomoera banjur S. Higashiguchi. 
Tiras kalawarti iki dinuga dhuwur amarga sasarane ora mung Indonesia, ning ya uga Jepang. 
Didelok saka jinisé, kawit terbitan sepisanan, kalawarti iki dienggo dadi srana propaganda Jepang. Tekané Jepang ing Indonesia kanggo ngluwari Indonesia saka panjajahané Landa lan ngajak Indonesia gawé makmur bareng ana Asia. 
Ikhtiar propaganda iku katon cetha ing "pengantar" kalawarti kanthi irah-irahan "Tjita-tjita Djawa Baroe". 
Ikhtiar propagandané luwih cetha ana isiné. 
Warta-warta kang diemot nudhuhaké prakara-prakara kang kekaitan ngenani kadigdayan bala Jepang ing Perang Pasifik. 
Kanggo marai yakin pamacané, kalawarti iki luwih akèh ngemot gambar tinimbang tulisan. Gambaré ya iku gambar sing kekaitan karo Jepang.

## Cathetan sikil
## Pranala njaba
* Ensiklopedhi ing Jakarta.go.id
Moscow International Business Center

**Moscow International Business Center** (Ruslan Московский международный деловой центр; ММДЦ) kuwi sawijining distrik komersial ing tengah Moskwa, Ruslan.
Gema Suasana

**Gema Suasana** yaiku kalawarti sasèn sastra. Kalawarti iki dibabar déning Badan Umum Pembangunan-Opbow, Gunung Sahari. Sepisanan dibabar ing 1 Januari 1948 lan pungkasan ing 1970. Sasaran pamacané yaiku kaum tengah lan para winasis, ing Indonesia uga ing manca. Mottoné yaiku "Sebuah Pusaka di Tangan". Sekretaris kalawarti iki yaiku Asrul Sani. Déné para anggotané yaiku Chairil Anwar, Mochtar Apin, Rivai Apin, lan Baharuddin. Penganggit kang nyerat ing kalawarti iki cukup akèh, kaya ta Idrus, Nursyamsu, Umar Ismail, Utuy Tatang Sontani, Asrul Sani, Goenawan Mohammad, Iwan Simatupang, Emha Ainun Najib, lan Putu Arya Tirtawirya. Para penganggit donya kang diemot karyané ing kalawarti iki uga akèh, kaya ta Harilo Laski, Corgona, lan Rabindranath Tagore.

## Cathetan sikil
Alois Nebel

**Alois Nebel** iku filem animasi saka Céko kang diarah déning Tomáš Luňák. Film iki digawé adhedasar komik trilogi déning Jaroslav Rudy lan Jaromír 99. Ceritané nganggo latar wuri Perang Dunia II ing tlatah watesing Polen. Tokoh mligi ing carita filem iki ya iku pegawé ing stasiun sepur kanthi jeneng Alois Nebel. Wong iki nduwéni trauma bab perang kang ndadékaké piyambaké katon kaya wong ora waras. Film iki digawé mawa gambar corèk utawa kartun. Nanging ora nganggo manéka warna, sebab kang dienggo amung warna ireng karo putih. Mulané studio kang dienggo ngolah lan mbesut filem iki studio négatif. 
## Cathetan suku
Barsaat Ki Ek Raat

***Barsaat Ki Ek Raat***  (; ) ya iku filem Bollywood taun 1981 kang dibintangi Amitabh Bachchan, Raakhee, Amjad Khan, lan Utpal Dutt. Filem iki diarah déning Shakti Samanta. *Barsaat Ki Ek Raat* digawé filem ing rong basa; gagrag Banggalané, kanthi sesirah *Anusandhan*, minangka filem basa Banggala kanthi bebathèn dhuwur dhéwé ing sawatara taun. Caritané dijupuk saka roman *Anushandhan* karya Shaktipada Raajguru.

## Karakter 
* Amitabh Bachchan minangka Abhijit
* Raakhee minangka Rajni (Tamosha ing gagrag Banggalané)
* Amjad Khan minangka Kaaliram
* Abhi Bhattacharya minangka ramaning Rajni
* Utpal Dutt minangka Sahuji, ramaning Kaaliram
* Prema Narayan minangka Dhénok désa
* Asit Sen minangka Inspèktur pulisi
* Sujit Kumar
* Nimu Bhowmick

## Pranala njaba 
* 
*
Salim A. Fillah

**Salim A. Fillah** () ya iku juru nulis buku Islam saka Kutha Ngayogyakarta. Jenengé dadi kondhang lantaran buku *Nikmatnya Pacaran Setelah Pernikahan* (2003). Saliyané nulis buku, Salim A. Fillah uga salah siji sing nguripi Masjid Jogokariyan, Kutha Ngayogyakarta.

## Latar wuri 
Wiwit cilik, dhèwèké wis seneng buku. Jagading tulis-tinulis lekas dènmempengi nalika ngangsu kawruh ing SMA Teladan Yogyakarta. Kamempengané ing panulis dadi moncèr lantaran buku *Nikmatnya Pacaran Setelah Pernikahan* (2003) sing ngiras minangka buku kapisan sing dibabar Pro-U Media. Saliyané nulis buku, Salim A. Fillah uga mempeng ing panityaning Masjid Jogokariyan, Kutha Ngayogyakarta. Ing masjid iki, Salim A. Fillah dadi sing ngamong pangajian Majelis Jejak Nabi.

Jeneng Salim A. Fillah tau dadi pawarta magepokan surat binuka sing dènkirim marang bleger-begering pulitik. Surat binuka kapisan dènkirim marang Prabowo Subianto, calon présidhèn saka Parté Gerindra ing Pilprès 2014. Surat binuka kapindho ya iku surat binuka marang Wakil Présidhèn Jusuf Kalla taun 2015.

## Karya 
* *Nikmatnya Pacaran Setelah Pernikahan* (2003).
* *Agar Bidadari Cemburu Padamu* (2004).
* *Barakallahu Laka: Bahagianya Merayakan Cinta* (2005).
* *Gue Never Die* (2006).
* *Saksikan Bahwa Aku Seorang Muslim* (2007).
* *Jalan Cinta Para Pejuang* (2008).
* *Dalam Dekapan Ukhuwah* (2010).
* *Lapis-lapis Keberkahan* (2014).

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* Situs resmi Salim A. Fillah
Soto Lamongan

**Soto Lamongan** ya iku salah sawijiné panganan mligi saka Kabupatèn Lamongan, Jawa Wétan. Soto modhel saka kutha pasisir iki diparingi rajangan krupuk utawa diarani koya. Ing sisih dhuwur saka panganan iki, lumrahé diparingi tigan separo, mihun, kobis, lan slédri.. Soto iki uga duwé ciri khas saka kuah sing kenthèl lan irisan daging sisih pipih . Rega saka soto iki manéka warna, ana sing sedasa éwu rupiah nganti selawé éwu rupiyah. Nalika dhahar, saged luwih seger manawa diparingi irisan jeruk.

## Cathetan suku 
## Pranala 
* Soto Lamongan Jawa Wetan 
* Soto Lamongan diparingi tigan 
* Soto Lamongan béda karo soto liyane
Wira

[jmpl|[Jeanne d'Arc|Joan d'Arc dijuluki wiraning Perancis lantaran lakoné ing Perang Atusan Taun lan dikanon dadi santoning Katulik Roma.]]
[jmpl|[Pangéran Dipanegara|Dipanegara, pangéran Jawa sing mimpin pemberontakan nglawan kolonial Walanda, minangka pahlawan nasional Républik Indonésia.]]
**Wira** ya iku wong utawa karakter pokok ing karya sastra kang ngadhepi lan mradhahi bebaya sarana kapinteran, kakendelan, utawa kakuwatan. Wira asring nglilakaké urusan prianggané kanggo kabecikan kang utama.

Gagasan bab wira kawitané kapacak ing sastra klasik. Ing geguritan wiracarita, wira minangka lakon utawa karakter kang diajèni lan diagung-agung sajeroning dongèng-dongènging wong akèh; wira asring ngudi sarana paneluking militèr lan kerep urip kanthi ajining dhiri cacad. Contoné wira-wira ing mitologi, kaya déné Gilgamès, Acilès, lan Ipigénia, nganti wira-wira ing sujarah, kaya déné Joan d'Arc lan Gandhi, sarta wiraning wong modhèren kaya Rosa Parks.

## Rujukan
Agama nang Arab Saudi

** Agama ana ing Arab Saudi** iku Islam. Kabébasan milih agama ana ing nagara iki diwatesi.

## Golongan-golongan agama 
### Islam 
Wujud resminé Islam ana ing kéné iku Sunni sekang madahab Hambali cara Salafi utawa Wahabi. Amèh 10-15% cacah jiwané iku Muslim Siyah. Rong kutha paling suci ana ing agama Islam, Mekah lan Madhinah, ana ana ing Arab Saudi.

### Kristen 
Ana cacah jiwa gedhé sing agamané Katulik Roma, Protèstan, lan Kristen Ortodhoks. Wong-wong iku mligi dudu warga nagara Arab Saudi, asalé sekang warna-warna nagara.

### Hindhu 
Ana akèh wong Hindhu sing dudu warga nagara Arab Saudi. Asalé sekang Indhia. Hindhu ora diidinna ngibadah ana ing Arab Saudi.

## Kabébasan milih agama 
Arab Saudi iku nagara Islam. Ora nana ayoman marang hak-hak minoritas kanggo ngibadah manut agamané. Sebaraning agama non-Islam ora diolihna lan malih sekang Islam meng agama liyané bisa kena ukuman pati lan dianggep murtad.

## Rujukan
Kanibalisme

al=Woodcut showing 12 people holding various human body parts carousing around an open bonfire where human body parts, suspended on a sling, are cooking.|jmpl|300x300px|Kanibalisme, Brasil. Ukiran déning Theodor de Bry sing nggambaraké caritaning Hans Staden nalika dikunjara kala taun 1557.
**Kanibalisme** ya iku lelakoning manungsa mangan daging utawa jeroan manungsa liyané. Wong sing nglakoni kanibalisme ingaran kanibal. Wedharan bab *kanibalisme* uga dianggo sajeroning zoologi kanggo ngarani spésies sing mangan kabèh utawa sapérangan awaking spésies liya. Kalebu ing kéné, ana kanibalisme sèksual.

Ing Antilès Cilik, wong Pulo Karib, sing dadi sangkaning tembung kanibalismé, wis lawas kawentar kanthi sebutan para kanibal saka dongèng-dongèng abad 17. Sawenèh kontrovèrsi tuwuh magepokan kentheng orané dongèng-dongèng iku lan wiyah orané lelakon kanibalisme sajeroning budayané. Kanibalisme iku sumrambah ing kala kapungkur, diuri-uri wong-wong manéka papan sadonya. Lelakon iki isih diuri-uri tekan abad 19 sajeroning budaya-budaya kapencil ing Pasifik Kidul, samono uga tekan sapréné ing laladan tropis ing Aprikah. Kanibalisme ing kala iku isih diuri-uri ing Papua Nugini lan sawenèh papan ing Kapuloan Solomon. Pasar daging-dagingan ndhisik sumrambah ing laladan Mélanésia. Fiji kala biyèn malah kondhang ingaran "Pulo Kanibal". Kanibalisme kacathet kanthi apik ing saindenging donya, saka Fiji tekan Banyon Amazon, Kongo, lan Māori ing Selandhia Anyar. Nèndhertal diandel-andel nglakoni kanibalisme, lan diwatara Nèndhertal biyèn dadi pangananing manungsa modhèren anatomis.

Durung suwé iki kanibalisme isih kadadèn sajeroning sawenèh perang, sing banget dikecam. Papan kadadèné mligi ing Libéria lan Kongo. Tumindhak iki uga isih kalakon ing Papua Nugini taun 2012 sajeroning kultus lan ritual peranging suku-suku Mélanésia. Kanibalisme karan kanggo nguji wewatesing rélativisme budaya awit iku nggodha antropolog "kanggo medhar apa waé sing bisa utawa ora bisa ditampa minangka pratingkahing manungsa."

## Étimologi 
Tembung kanibalisme asal saka tembung *caníbales*, ya iku cara Spanyol kanggo nyebut wong Pulo Karib. Wong Karib iku suku ing Indhia Kulon sing biyèn nglakoni kanibalisme. Jeneng iku dijupuk saka basa Spanyol *canibal* utawa *caribal* sing ateges "ganas". Lelakon kanibalisme iki uga diarani antropopagi.

## Cathetan
Gunungrejo, Way Ratai, Pesawaran

Gunungrejo punika désa ing Kecamatan Way Ratai, Kabupatèn Pesawaran, Propinsi Lampung, Indonesia.

= Pranala njaba =
* Situs Web (Indonesia)
Pilihan umum Bupati Belitung Wétan 2015

**Pilihan umum Bupati Belitung Wétan 2015** ya iku pilihan lelurahing wewengkon tumrap  Kabupatèn Belitung Wétan sing diayahi tanggal 9 Dhésèmber 2015. Ing pilihan iki, lelurahing wewengkon kapilih bakal leladi minangka Bupati Belitung Wétan ing sajeroning mangsa 2016-2021. Calon-caloné kaya ta Yuslih Ihza Mahendra lan Burhanudin usunganing Parté Bulan Bintang sarta Basuri Tjahaja Purnama lan Fezzi Uktolseja usunganing Parté Nasional Demokrat.

## Kasil 
Ana ngisor iki rékapitulasining pilihan iki sing dibabar Komisi Pemilihan Umum.

## Rujukan
Monumèn Simpang Lima Gumul

*Monumèn Simpang Lima Gumul* utawa **SLG** ya iku salah siji papan wisata lan yasan ana ing Kabupatèn Kadhiri, Jawa Wétan . Monumen iki awujud tugu ing tengah simpangan dalan . Papan iki uga padha karo Arc de Triomphe ana ing kutha Paris, Perancis .  ya iku salah sawiji monumén kang dadi ikon Kota Kediri, kang ngadeg ana ing Désa Tugurejo, Kacamatan Gampengrejo. Monumèn iki ngadeg ing pusat pérangan papasan limo dalan (proliman) saka Kacamatan Gampengrejo, Pesantren lan Plosoklaten. SLG wiwit diyasa ing taun 2003 lan diresmiakên ing taun 2008, kang digagas kaliyan Bupati Kediri taun iku, Sutrisno.

## Cathetan suku
## Pranala njaba 
*Simpang Lima Gumul 
*Poto-poto saka Monumèn Simpang Lima Gumul
Pilihan umum Bupati Bayalali 2005

**Pilihan umum Bupati Boyalali 2005** ya iku pilihaning lelurahing wewengkon tumrap Kabupatèn Boyalali sing diayahi tanggal 27 Juni 2005. Ing pilihan iki, lelurahing laladan kapilih bakal leladi minangka Bupati Boyalali ing sajeroning mangsa 2005-2010. Calon-caloné kaya ta Sri Moeljanto lan Seno Samodro usunganing Parté Golongan Karya sarta Djaka Srijanta lan Adha Nurmujtahid usunganing Parté Amanat Nasional.

## Kasil 
Ana ngisor iki rékapitulasining pilihan iki sing dibabar Komisi Pemilihan Umum.
.

## Rujukan
Pilihan umum Bupati Bayalali 2010

**Pilihan umum Bupati Boyalali 2010** ya iku pilihan lelurahing wewengkon tumrap Kabupatèn Boyalali sing diayahi tanggal 9 Mèi 2010. Ing pilihan iki, lelurahing wewengkon sing kapilih bakal leladi minangka Bupati Boyalali ing sajeroning mangsa 2010-2015. Calon-caloné kaya ta Seno Samodro lan Agus Purmanto usunganing Parté Kebangkitan Bangsa sarta Daryono lan Joko Widodo usunganing Parté Golongan Karya.

## Kasil 
Ana ngisor iki rékapitulasining pilihan iki sing dibabar Komisi Pemilihan Umum.

## Rujukan
Pilihan umum Bupati Sukaharja 2010

**Pilihan umum Bupati Sukaharja 2010** ya iku pilihan lelurahing wewengkon tumrap Kabupatèn Sukaharja sing diayahi tanggal 10 Juni 2010. Ing pilihan iki, lelurahing wewengkon sing kapilih bakal leladi minangka Bupati Sukaharja ing sajeroning mangsa 2010-2015. Calon-caloné kaya ta Wardoyo Wijaya lan Haryanto usunganing Partai Demokrasi Indonesia Perjuangan sarta Titik Suprapti lan Sutarto usunganing Parté Golongan Karya.

## Kasil 
Ana ngisor iki rékapitulasining pilihan iki sing dibabar Komisi Pemilihan Umum.

## Rujukan
Bakwan Malang

jmpl|Bakwan kuah Malang

**Bakwan Malang** ya iku panganan khas saka Kutha Malang, Jawa Wétan. Bakwan iki wujud penthol utawa bakso ingkang diparingi kuah lan pangsit goreng. Bakwan iki uga kathah ing tlatah Jawa Wétan, kaya ta Kutha Surabaya, Kutha Malang, Kabupatén Gresik, Kabupatén Sidaharja, lan sakpanunggale kutha ing Jawa Wétan. Ing kutha Surabaya, bakwan Malang iki ana manéka warna cacahé. Ana Bakwan pangsit isi tigan, isi urang, isi tahu, lan uga isi daging sapi.

## Cathetan suku 
## Pranala 
* Resep bakwan Malang 
* Resep biyasa bakwan malang 
* Bakwan Malang ing Kuto Surabaya
Pilihan umum Bupati Fakfak 2015

**Pilihan umum Bupati Fakfak 2015** ya iku pilihan lelurahing wewengkon tumrap Kabupatèn Fakfak sing diayahi tangga l9 Dhésèmber 2015. Ing pilihan iki, lelurahing wewengkon sing kapilih bakal leladi minangka Bupati Fakfak ing sajeroning mangsa 2016-2021. Calon-caloné kaya ta Mohammad Uswanas lan Abraham Sopaheluakan usunganing Parté Dhémokrat sarta Ivan Ismail Madu lan Fransiskus Hombore usunganing Parté Golongan Karya.

## Kasil 
Ana ngisor iki rékapitulasining pilihan iki sing dibabar Komisi Pemilihan Umum.

## Rujukan
Léukisme

ka|jmpl|Singa putih sing kena léukisme ulesé gumantung alèl rèsèsif.  Gatèkaké matané lan lambéné panggah normal wernané.
**Léukisme** ya iku kaanan ilanging pigmèntasi ana ing kéwan sing njalari ulesing kulit, rambut, wulu, sisik utawa kutikula, nanging mata ora, awerna putih, pucet, utawa saparo-saparo. Béda saka albinisme, kaanan iki linantaran sudaning pirang-pirang jinis pigmèn, ora mung mélanin.

## Étimologi 
Tembung *léukisme* asal saka istilah kadhokteran ('** + **'). Dhasaran *leuk-* asal saka basa Latin *leuk-*, sing asal saka basa Yunani *leukos* ateges "putih".

## Rujukan
Pilihan umum Bupati Sorong Kidul 2015

**Pilihan umum Bupati Sorong Kidul 2015** ya iku pilihan lelurahing wewengkon tumrap Kabupatèn Sorong Kidul sing diayahi tanggal 9 Dhésèmber 2015. Ing pilihan iki, lelurahing wewengkon sing kapilih bakal leladi minangka Bupati Sorong Kidul ing sajeroning mangsa 2016-2021. Calon-caloné kaya ta Samsudin Anggiluli lan Martinus Salamuk usunganing Partai Demokrasi Indonesia Perjuangan sarta Dortheis Sesa lan Lukman Kasop usunganing Parté Amanat Nasional.

## Kasil 
Ana ngisor iki rékapitulasining pilihan iki sing dibabar Komisi Pemilihan Umum.

## Rujukan
Pilihan umum Bupati Kapuloan Sula 2015

**Pilihan umum Bupati Kapuloan Sula 2015** ya iku pilihan lelurahing wewengkon tumrap Kabupatèn Kapuloan Sula sing diayahi tanggal 9 Dhésèmber 2015. Ing pilihan iki, lelurahing wewengkon sing kapilih bakal leladi minangka Bupati Kapuloan Sula ing sajeroning mangsa 2016-2021. Calon-caloné kaya ta Hendrata Thes lan Zulfahri Abdullah usunganing Parté Kebangkitan Bangsa sarta Safi Pauwah lan Faruk Bahanan usunganing Parté Gerakan Indonesia Raya.

## Kasil 
Ana ngisor iki rékapitulasining pilihan iki sing dibabar Komisi Pemilihan Umum.

## Rujukan
Saktiawan Sinaga

**Saktiawan Sinaga** ya iku salah sawijiné juru main bal profésional saka nagara Indonésia. Sinaga lair ing taun 1982 wulan 19 Fèbruari ing Kutha Medan. Sadurungé pensiyun, Sinaga uga main kanggo Pusamania Borneo F.C. ing Kalimantan Kidul. Sinaga uga dadi salah sawijiné saka juru main bal tim nasional Indonesia. Salah sawijiné tim, ya iku Semen Padang F.C. uga maringi panghargyan kanggo juru main serang iki.

## Cathetan suku 
## Pranala bjaba 
* Saktiawan Sinaga pensiun saka bal-balan
* Profil Saktiawan Sinaga 
* Saktiawan Sinaga
Pilihan umum Wali Kutha Ternaté 2015

**Pilihan umum Wali Kutha Ternaté 2015** ya iku pilihan lelurahing wewengkon tumrap Kutha Ternaté sing diayahi tanggal 9 Dhésèmber 2015. Ing pilihan iki, lelurahing wewengkon sing kapilih bakal leladi minangka Wali Kutha Ternaté ing sajeroning mangsa 2016-2021. Calon-caloné kaya ta Burhan Abdurahman lan Abdullah Tahir usunganing Parté Kebangkitan Bangsa sarta Sidik Dero Siokona lan Djasman Abubakar usunganing Partai Demokrasi Indonesia Perjuangan.

## Kasil 
Ana ngisor iki rékapitulasining pilihan iki sing dibabar Komisi Pemilihan Umum.

## Rujukan
Pilihan umum Bupati Wonosobo 2015

**Pilihan umum Bupati Wonosobo 2015** ya iku pilihan lelurahing wewengkon tumrap Kabupatèn Wonosobo sing diayahi tanggal 9 Dhésèmber 2015. Ing pilihan iki, lelurahing wewengkon sing kapilih bakal leladi minangka Bupati Wonosobo ing sajeroning mangsa 2016-2021. Calon-caloné kaya ta Eko Purnomo lan Agus Subagiyo usunganing Parté Hati Nurani Rakyat sarta Sarif Abdillah lan Usup Sumanang usunganing Parté Kebangkitan Bangsa.
## Kasil 
Ana ngisor iki rékapitulasining pilihan iki sing dibabar Komisi Pemilihan Umum

## Rujukan 
* Pilihan umum Bupati Wonosobo 2015
Pilihan umum Bupati Kotawaringin Wétan 2015

**Pilihan umum Bupati Kotawaringin Wétan 2015** ya iku pilihan lelurahing wewengkon tumrap Kabupatèn Kotawaringin Wétan sing diayahi tanggal 9 Dhésèmber 2015. Ing pilihan iki, lelurahing wewengkon sing kapilih bakal leladi minangka Bupati Kotawaringin Wétan ing sajeroning mangsa 2016-2021. Calon-caloné kaya ta Supian Hadi lan Taufiq Mukri usunganing Partai Demokrasi Indonesia Perjuangan sarta Muhammad Rudini lan Supriadi usunganing Golongan Karya.
## Kasil 
Ana ngisor iki rékapitulasining pilihan iki sing dibabar Komisi Pemilihan Umum

## Rujukan 
* Pilihan umum Bupati Kotawaringin Wétan 2015
Pilihan umum Bupati Belitung Wétan 2005

**Pilihan umum Bupati Belitung Wétan 2005** ya iku pilihan lelurahing wewengkon tumrap Kabupatèn Belitung Wétan sing diayahi tanggal 18 Juni 2005. Ing pilihan iki, lelurahing wewengkon sing kapilih bakal leladi minangka Bupati Belitung Wétan ing sajeroning mangsa 2005—2010. Calon-caloné kaya ta Basuki Tjahaja Purnama lan Khairul Effendi usunganing Parté Perhimpunan Indonesia Baru sarta Abdul Hadi Adjin lan M Arsyad Hasan usunganing Parté Golongan Karya.
## Kasil 
Ana ngisor iki rékapitulasining pilihan iki sing dibabar Komisi Pemilihan Umum

## Rujukan 
* Pilihan umum Bupati Belitung Wétan 2005
Universitas Groningen

**Universitas Groningen** ( utawa RUG) ya iku pawiyatan luhur nagara sing kapernah ing Groningen, Walanda. Universitas iki diadegaké taun 1614.

## Pranala njaba 
* Informasi lebih lanjut dalam bahasa Indonesia
* University of Groningen Official Website (English)
* Scholarships
* Practical information
Prasasti Bulusan

**Prasasti Bulusan** ya iku prasasti tembaga sing ditemu ing Dhukuh Tegal Tapèn, Tirtasari kala 1980. Basa lan aksara sing dianggo ya iku Jawa Kuna. Prasasti iki disimpen ing *Balai Pelestarian Cagar Budaya Yogyakarta* mawa régistrasi BG 839.

## Cathetan sikil
## Rujukan 
*