Mèru

[thumb|200px|Lukisan gunung Meru dhedhasar [kosmologi Jainisme saking naskah Jain *Samghayanarayana*]]
[thumb|[Thanka Bhutan Gunung Meru lan Semesta wonten ing agama Budda, abad ke-19, Trongsa, Bhutan.]]

**Gunung Meru** () (ugi dipunsebut Sumeru ingkang ateges "Meru Agung") inggih punika gunung suci wonten ing kosmologi Hindhu lan kosmologi Buda sarta kosmologi Jain, lan dipunanggep minangka pusat alam semesta, kanthi fisik punapa déné metafisik spiritual. Gunung punika minangka papan dunungipun para déwa, utamanipun déwa Brahma lan Dewata sanèsipun.

Dipunsebutaken bilih gunung punika inggilipun **84.000 Yojana** (sakitar 1,082 juta kilomèter). Kathah kuil lan candhi Hindhu lan Jain dipunyasa wonten ing wujud simbolis kados gunung suci punika. Wonten ing kosmologi Buda, gunung suci pusat jagat raya alam semesta dipunsebut Sumeru.

## Lokasi 
Wonten ing tradisi Hindhu Gunung Meru jelas dipungambaraken wonten ing aspèk mitos, dipunsebutaken inggilipun 84.000 *Yojana*, lan Matahari sarta sapérangan planit wonten ing sistem tata surya sami nglilingi.

### Géografi 
Nemtokaken lokasi géografis Gunung Meru awrat sanget; amargi dipunsebutaken inggilipun ingkang luar biyasa, sarta dipunsebutaken dipunklilingi déning samodra, katambah malih kanthi manéka kutipan ingkang nyebutaken srengéngé sesarengan kaliyan planit-planetipun nglilingi gunung punika. Bab punika ndadosaken pamadosan saking lokasi géografis gunung Meru awrat sanget kanggé para ilmuwan.. Nanging sapérangan alit ilmuwan ngindéntifikasi gungung Meru utawi Sumeru kaliyan pagunungan Pamir, ing timurlaut Kashmir.

Kitab Suryasiddhanta nyebutaken bilih Gunung Meru dumunung wonten ing tengah donya ("bhugola-madhya") ing lemah Jambunada (Jambudwipa). Narpatijayacharyā, sawijining naskah ingkang asalipun saking abad ke-9 ingkang minangka pérangan ingkang boten dipunterbitaken saking naskah Yāmala Tantra, nyebutaken " Prithvī-madhye shrūyate drishyate na tu" ('Su-meru dipunsebutaken mapan wonten ing tengah-tengah donya, nanging boten katingal dumunung wonten ing mrika'). Vārāha Mihira, wonten ing Panch-siddhāntikā, ngakonii bilih Gunung Meru wonten ing Kutub Utara (éwadéné boten wonten gunung ing kutub utara). Suryasiddhānta, nyebutaken Gunung Meru wonten ing tengah Bumi, wonten ing antawising gunung Sumeru lan Kumeru ingkang sami-sami dumunung wonten ing kutub.

## Inggil 
Satunggal Yojana saged dipuntafsiraken kanthi ukuran sakitar 11,5&nbsp;km éwadéné besaranipun pesthi éwah sareng wekdal ingkang gantos. Kados déné lingkar kliling bumi dipunsebutaken agengipun 3.200 Yojana miturut Vārāhamihira, sakedhik langkung alit saking Āryabhatiya, nanging dipunsebutaken agengipun antawis 5.026,5 Yojana ing Suryasiddhānta. Kitab Matsya Purana lan  Bhāgvata Purāna sareng sapérangan naskah Hindhu ingkang sanès kanthi konsisten nyebutaken ukuran inggilipun ingkang luar biyasa agengk anggé Gunung Meru, inggih punika 84.000 Yojana ingkang ateges sakitar 1,082 juta kilomèter.

## Cathetan suku 
## Réferènsi 
* Narpatijayacharyā, commentary by Ganeshdatta Pathak, Cublished by Chowkhambha Sanskrit Sansthana, Varanasi, India, PIN-221001

## Uga delengen 
* Hinduisme
* Buda
* Semeru
* Tantu Pagelaran

## Pranala njaba 
* Description of Mount Meru in the Devi-bhagavata-purana 12
* Painting of Mount Meru found in Buddhist cave sanctuary in Chinese Turkestan 
* Mount Meru in Encyclopedia of Buddhist Iconography 12