open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sagara Tengah

thumb|300px|Citra satelit
**Sagara Tengah**, kadhangkala karan **Sagara Mediterania** ('Mediterrania' tegesé 'dharatan/nagari tengah') iku sagara antarbawana dumunung ing antarané Éropa ing sisih lor, Afrika ing sisih kidul lan Asia ing sisih wétan, nyakup wewengkon kang jembaré 2,5 yuta km².

Ing jaman biyèn, sagara iki minangka jalur lalu lintas kang ramé, kanggo perdaganan lan *pertukaran* budaya antara wong Mesir, Yunani Kuno, Romawi Kuno lan Timur Tengah. Sajarah Mediterania wigati kanggo mangertèni asal lan perkembangan Peradaban Kulon.

## Géografi 
Sagara Tengah dihubungaké menyang Samodra Atlantik déning Selat Gibraltar ing kulon, lan déning Sagara Marmara, Sagara Ireng, Selat Dardanella lan Bosporus, ing sisih wétan. Sagara Marmara racaké dianggep péranganing Sagara Tengah, déné Sagara Ireng ora. Terusan Suez gawéan manungsa ing kidul-wétan ngubungaké Sagara Tengah lan Sagara Abang.

Pasang-surut ing Sagara Tengah sithik banget amarga gayutan kang mung sethithik karo samodra.

Iklim Laut Tengah racaké mangsa adhem kang teles lan mangsa panas kang panas lan garing. Tetuwuhan spesial laladan iki ya iku zaitun, anggur, jeruk, *tangerine*, lan *cork*.

### Pulo-pulo 
Pulo gedhé ing Sagara Tengah:
* Siprus, Kreta, Euboea lan Rhodos ing wétan Sagara Tengah
* Sardinia, Korsika, Sisilia, lan Malta ing tengah Sagara Tengah
* Ibiza, Majorca lan Minorca (Kapuloan Balearik) ing kulon Sagara Tengah

## Uga delengen 
* Plabuhan ing Valencia
* Dhataran cendhèk Mediteranea
* Terusan Suez

## Pranala njaba 
* Environment and Development in the Mediterranean Region 
* cevennes mediterranean tourism
St. Petersburg

**St. Petersburg** ( (basa Ruslan: Санкт-Петербу́рг **Sankt-Peterbúrg**, antara taun 1914-24 karan **Petrograd**, antara taun 1924-91 karan **Leningrad**) iku kutha ing Ruslan.

St. Petersburg saiki dadi pusat papréntahan kawasan Leningrad, sanadyan statusé minangka sawijining kutha fédheral. Kutha iki minangka kutha plabuhan ing pinggir Kali Neva lan Lempongan Finskiy. Sing ndunungi ana 4.661.219 jiwa (2002). Ing tapel wates kutha ana punjul 40 kali lan kurang luwih 20 terusan banyu.

St. Petersburg iku pusat indhustri wigati, èlmu, budaya lan duwé prusahaan kang gawé mesin, indhustri wesi waja, kimia, indhustri ènthèng lan bahan panganan. Kutha iki wis duwé sistem sepur ngisor lemah (metro) wiwit taun 1955.

Pusat kuthané minangka Situs Warisan Donya UNESCO.

## Sajarah 
St. Petersburg diadegaké déning Peter Agung ing taun 1703. Taun 1712-28 lan 1732-1918 dadi kutha krajan Ruslan. Panggonan pecahé revolusi Fèbruari lan Revolusi Oktober 1917. Wektu Perang Donya II kutha iki dikepung déning wadyabala Jerman sajeroning 900 dina (1941-44), nanging ora tau nyerah.

## Panggonan 
Akèh institut panyelidikan ilmiah dumunung ing St. Petersburg, kalebu cabang Akademi Ilmu Ruslan, 43 perguruan tinggi antarané Universitas Nagara St. Petersburg, 16 teater (Mariinskiy, Teater Opera lan Balet, Teater Drama Gedhé), Perpustakaan Nasional Ruslan (ana sawatara manuskrip Melayu kalebu *Sajarah Melayu* kang digawa déning Laksamana I. F. Kruzenshtern ing pelayarané taun 1798), 47 musiyum: kang paling misuwur Hermitage kang sugih kolèksi lukisan, reca, permadani lsp. saka saidenging donya, Russky Muzey (Museum seni lukis Ruslan), Museum antropologi lan ètnologi (biyèn Kunstkammer) kanthi kolèksi étnografi Indonésia, Museum Memorial Pushkin.

Saliyané iku, ana akèh panggonan nyengsemaké paninggalan jaman biyèn, antarané Reca Peter Agung (1782), Pura Mangsa Salju (1754-62), Bèntèng Petropalovskaya (1703), Taman Mangsa Panas, Gréja Isaakiy (1818-58). Dianugerahi gelar Kutha Pahlawan (1945). Ora adoh saka St. Petersburg dumunung kutha Petrodvorets kanthi Pura tsar lan taman kang kebak pancuran banyu.

## Pranala njaba 
* Situs resmi St. Petersburg
Sagara Marmara

thumb|380px|Sagara Marmara
thumb|350px|Marmara
**Sagara Marmara** (basa Turki: *Marmara Denizi*, basa Yunani modhèren: *Μαρμαρα̃ Θάλασσα utawa Προποντίδα*, uga dikenal minangka "Sagara Marmora") iku siji sagara pedhalaman kang ngubungaké Sagara Ireng menyang Sagara Aegea, lan misahaké Turki Asia karo Turki Éropah. Selat Bosporus ngubungaké sagara iki menyang Sagara Ireng lan Selat Dardanella menyang Sagara Aegea. Jembaré watara 11,350&nbsp;km².

Ana 2 golongan pulo utama kang dikenal minangka Pulo Pangeran lan Pulo Marmara. Golongan pungkasan iki sugih kasil tambang marmer lan saka kéné iki asal jeneng Marmara (*marmaros* iku tembung Yunani kang tegesé marmer).

Propontis (Προποντίς, -ίδος < pro 'sadurungé' + pontos 'Sagara Ireng') ya iku jeneng kuna Yunani tumrap sagara iki.

## Pranala njaba 
* Basic overview
Mossad

**Ha-Mossad le-Modiin ule-Tafkidim Meyuhadim** (Ibrani: המוסד למודיעין ולתפקידים מיוחדים, "Institut Intelijen lan Operasi Khusus") iku sawijining dinas rahasia Israèl lan sok disingkat dadi **Mossad**. Operasiné mligi ngawasi bangsa-bangsa lan organisasi Arab ing saindhenging donya.

Mossad minangka dinas intelijen kang dianggep momok déning donya Arab. Sepak terjangé sajeroning ngacak-acak nagari liya ndadèkaké organisasi iki diakoni minangka salah siji dinas intelijen paling apik lan paling suksès ing donya. Lembaga iki duwé tanggung jawab babagan intelijen, misi panyamaran, lan kontra teroris. Mossad uga tanggung jawab bab pamindahan warga Yahudi metu saka Suriah, Iran, lan Ethiopia. Agen-agené aktif sajeroning prosès pambentukan sawatara nagara kuminis ing kulon lan PBB.

Mossad diwangun déning Mahamantri Israèl David ben Gurion tanggal 1 April 1951, saliyané kanggo intelijen militèr uga kanggo kontra intelijen (Shin Bet). 

## Uga delengen 
* Intelijen
* Eli Cohen-Agen Mossad kang dadi pahlawan bangsa Israèl
Daftar kutha ing Yunani (pedunung luwih saka 15.000 jiwa)

**Pratélan** ing ngisor iki awujud pratélan kuth ing Yunani kanthi sing ndunungi punjul 15.000 jiwa. Angka populasi ora kalebu tlatah pinggiran.
Katerini

**Katerini** (, jeneng lawas: Ekaterini, jeneng lawas ing basa Yunani: Αικατερίνη;) iku sawijining kutha ing Makedonia Tengah, Yunani, kutha krajan perfectur Pieria Kutha iki dumunung ing dhataran Pierian, antara Gunung Olympus lan Teluk Thermian, ana ing elevasi 14 m. Kutha iki duwé populasi 56,576 jiwa (miturut sènsus taun 2001). Kutha iki dumunung cedhak karo kutha Tesalonika, kutha gedhé dhéwé nomer loro ing Yunani. Bab iki ndadèkaké kauntungan tumrap tuwuhing kutha.  Katerini bisa diaksès saka dalan gedhé Tesalonika–Atena GR-1/E75. Katerini minangka kutha jujugan plesiran amarga cedhak karo pasisir (6&nbsp;km) lan cedhak karo sawatara situs arkéologi ya iku kutha kuna Dion abad ka-5 BC, lan Bèntèng Venesia, Platamon. Pasisir Korinos, Paralia lan Olympiaki Akti (utawa *Katerinoskala*) ditekani déning turis internasional lan lokal ing sajeroning mangsa panas. Sikil Gunung Olympus lan kutha Litochoro, dumunung watara 20 kilomèter saka Katerini.

## Jeneng 
Jeneng kutha iki saka jeneng Catherine saka Alexandria (*Agia Aikaterini*), sawijining martir Ortodoks kang urip ing abad ka-4 AD, kang dibébasaké déning Ottomans ing tanggal 16 Oktober, 1912. Sajeroning kakuwasan rejim Nazi Catherine dicekel déning wadyabala Jerman ing tanggal 14 April, 1941 lan dibébasaké telung taun sawisé iku. Katerini uga dadi rujukan kanggoné laguné Mikis Theodorakis: *To treno feugei stis okto* (Sepuré mangkat jam wolu) kanthi lirik karangan Manos Eleftheriou. Lagu iki isih populèr nganti saiki.

## Bal-balan 
Katerini iku markasé klub bal-balan Pierikos.

## Sajarah populasi 
## Kutha kembar 
thumb|Paralia ing Katerini.

* **Čačak**, Serbia
* **Moosburg**, Ostenrik
* **Maintal**, Jerman

## Uga delengen 
## Rujukan 
## Pranala njaba 
*Mapquest - Katerini, street map not yet available
*Coordinates: 
*The English Times of Katerini
Sobong (kawruh urip)

right|300px|thumb|Jinising sobong
**Sobong** (saka têmbung arekan kang nduwèni maksud asli *kamar cilik*) iku las-lasan panyusun lan pigunan dhasar saka sakabèhing gagrag kauripan. Sabên sobong kaperang saka duh-duhan kang kabungkus jeroning klasutan. Kakèane sobong mbur isa kadhêlok ing ngisoring panilik lembut. Sobong muwa ing bumi sawatara 4 miliar taun mbiyen. Kabèh sobong isa mbabar , ngangsuk protein , lan nggiyag-nggiyêg. 

Sobong ditêmokakè dening Robert Hooke pas taun 1665. Tantra sobong , kang diwawah taun 1839 dening Matthias Jakob Schleiden dan Theodor Schwann , njlèntrèhkè menawa kabèh sing urip kuwi kasusun saka siji utawa luwih sobong, sobong kuwi kang ndhasari pigunan jeroning sakabèhing sing urip, lan kabèh sombong kuwi asalè saka sobong sing wis ana sadurungè. 
## Jinising sobong 
Sobong lumrahè dikategorikaké dadi rong jinis: sel eukariotik , sing duwé inti , lan sel prokariotik , sing ora duwé inti nanging duwé wilayah nukleoid. Prokariota minangka organisme sèl tunggal , déné eukariota bisa dadi siji utawa multiseluler .
## Pranala njaba 
* Ixedu.com  3D Animations, Virtual Microscope, Activities, a Game and more! All about the cells.
* The Inner Life of A Cell , a flash video showing what happens inside of a cell
* The Virtual Cell
* Cells Alive! 
* Journal of Cell Biology
* A comparison of the generational and exponential growth of cell populations 
* High-resolution images of brain cells
* The Biology Project > Cell Biology
* The Image & Video Library  of The American Society for Cell Biology, a collection of peer-reviewed still images, video clips and digital books that illustrate the structure, function and biology of the cell.
* Centre of the Cell online
Griki Kuna

thumb|250px|Parthenon minangka simbul budaya Yunani kuna

**Yunani kuna** tegesé pèriode Sajarah Yunani ing Èra Klasik, kang yakuwi wiwit saka 750 SM (pèriode archaic) nganti 146 BC (panaklukan Romawi). Jaman iki dianggep dadi budaya *seminal* (nggawa owah-owahan) kang dadi dhasaré peradaban bangsa kulon. Budaya Yunai duwé prabawa kang kuwat tumrap Kakaisaran Romawi, kang nggawa kabudayan iki menyang Éropa.

Peradaban Yunani kuna duwé prabawa wigati marang basa, pulitik, sistem pendhidhikan, filsafat, sains, lan seni, mbangkitaké Renaissance ing Éropa Kulon lan kabangkitan ing sajeroning mangsa Neoklasik ing abad ka-18 lan ka-19 ing Éropa lan Amérika.

## Uga delengen 
* Seni Yunani kuna
* Agama Yunani kuna
* Musik Yunani kuna

haha

## Bibliografi 
* 
* 

## External links 
* The Canadian Museum of Civilization - Greece Secrets of the Past 
* Ancient Greece website from the British Museum
* Economic history of ancient Greece 
* The Greek currency history
* Limenoscope , an Ancient Greek Ports database
* The Ancient Theatre Archive, Greek and Roman theatre architecture
Masjid Biru

[thumb|280px|Masjid Sultan Ahmed, ing [Istanbul, Turki]]
thumb|280px|Kubah Masjid Sultan Ahmed

**Masjid Biru** utawa **Masjid Sultan Ahmed** (Basa Turki: Sultanahmet Camii) iku sawijining masjid ing kutha Istanbul, kutha gedhé dhéwé ing Turki lan minangka kutha krajan Kasultanan Utsmaniyah (saka 1453 nganti 1923). Masjid iki uga dikenal kanthi jeneng **Masjid Biru** amarga kapungkur interioré awarna biru.

## Sajarah 
Masjid iki dibangun antara taun 1609 lan 1616 saka printahé Sultan Ahmed I, kang banjir dadi jeneng masjid mau. Sultan Ahmed disarèkaké ing halaman masjid iki. Masjid iki dumunung ing kawasan tuwa dhéwé ing Istanbul, lan ing sadurungé taun 1453 minangka pusat Konstantinopel, kutha krajan Kakaisaran Bizantin/Bizantium. Dunungé uga cedhak situs kuna Hippodrome, sarta uga cedhak karo gréja/masjid (Hagia Sophia) kang saiki wis dadi musiyum.

Ora adoh saka kana dumunung Pura Topkapı, panggonan para Sultan Utsmaniyah nganti ytaun 1853 lan ora adoh saka pasisir Selat Bosporus. Dideleng saka sagara, kubah lan menarané ndominasi cakrawala kutha Istanbul.

Masjid iki dikenal kanthi jeneng *Masjid Biru* amarga warna cèt interioré kang didominasi warna biru. Nanging warna biru mau dudu péranganing dékor asli masjid, mula cèt mau banjur diilangaké. Saiki, interior masjid iki ora katon awarna biru.

Arsitek Masjid Sultan Ahmed, Sedefhar Mehmet Aga, diwènèhi mandat supaya ora kudu hémat biaya jroningm nyipta papan ngibadah umat Islam kang gedhé lan éndah iki. Struktur dhasar yasan iki mèh awangun kubus, ukuran 53 x 51 mèter. Kayadéné masjid-masjid liyané, masjid iki diarahaké supaya wong kang ngayahi Salat bisa madhep Ka'bah ing Makkah, kanthi *mihrab* dumunung ana ing ngarep.

## Pranala njaba 
* Pictures of the Sultan Ahmed Mosque 
* Pictures of Sultan Ahmet Mosque
*  Sultan Ahmed Mosque
Selat Bosporus

thumb|225px|Citra satelit Selat Bosporus
**Bosporus** (basa Yunani: *Βόσπορος*) iku siji selat kang misahaké Turki pérangan Éropah lan pérangan Asia, ngubungaké Sagara Marmara karo Sagara Ireng. Selat iki dawané 30&nbsp;km, lan ambané maksimum 3.700 mèter ing sisih lor, lan minimum 750 mèter antara Anadoluhisarı lan Rumelihisarı. Jeroné antara 36 nganti 124 mèter.

Ing gisiling selat iki sing ndunungi padhet, salah siji kuthné ya iku Istanbul.

Ana loro kreteg kang nyebrangi Selat Bosporus, kang kapisan ya iku Kreteg Bosporus kang dawané 1.074 mèter lan rampung dibangun taun 1973. Sijiné, ya iku Kreteg Fatih Sultan Mehmet, dawané 1.090 mèter lan dirampungaké ing taun 1988 watara 5&nbsp;km sisih loré kreteg kang pisanan.

Marmaray siji trowongan sepur isih sajeroning [embangunan lan bakal dirampungaké taun 2008. Watara 1.400 mèter saka trowongan iki dumunung ana ing sangisoré selat, watara 55 mèter jeroné.

## Uga delengen 
* Istanbul
* Sagara Marmara
* Sagara Ireng

## Pranala njaba 
* High Resolution Pictures of Bosphorus 
* Google Map Bosphorus
Grand Bazaar

thumb|right|Gerbang Beyazit
thumb|Gerbang utama (*Kalpakçılar Başı Caddesi*) ing Grand Bazaar
thumb|*Zincirli Hanı*
**Grand Bazaar** (utawa **Covered Bazaar**,  ("Covered Bazaar")
) ing Istanbul iku sawijining pasar katutup kang gedhé dhéwé ing donya kanthi punjul 58 dalan lan 4,000 toko, lan dikunjungi déning 250,000 nganti 400,000 tamu saben dinané.  Pasar iki misuwur bab mas-masan, grabah, bumbu, lan toko karpet.  Toko-toko ing Grand Bazaar diklompokaké miturut jinis barang dagangan, kanthi aréa mirunggan kanggo jakèt kulit, mas-masan lsp. 

## Gerbang 
Grand Bazaar duwé papat gerbang utama dumunung ing loro dalan utama. 

## Rujukan 
* Archnet Digital Library - *Covered Bazaar* 
* Let's Go Istanbul - *Istanbul Covered Bazaar*
* Turkish Culture Portal - *Grand Bazaar in Istanbul*

## Uga delengen 
* Pratélan mal ing Istanbul

## Pranala njaba 
* Kapalıçarşı - Grand Bazaar
* Republic of Turkey Ministry of Culture
* Newspot
* Carpet shops
Sagara Aegea

[thumb|200px|Jurang kang ana ing [Pulo Santorini, Yunani ]]
**Sagara Aegea** Basa Yunani: Αιγαίο Πέλαγος, *Aigaío Pélagos*; Basa Turki: Ege Denizi, *Adalar Denizi*) iku sagara anakané Sagara Mediterranean, dumunung antara Balkan kidul lan Ujung Anatolia, lan antara Yunani lan Turki. Ing sisih lor, sagara iki kahubung karo Sagara Marmara lan Sagara Ireng déning Selat Dardanela lan Bosporus. Pulo-pulo kang ana ing Sagara Aegea akèh banget lan kalebu ing tlatah periphery kidul (Yunani), kalebu Kreta lan Rhodos. Sapérangan dumumunung ing tlatah Turki, dumadi saka sangang provinsi ing kidul-kulon Turki. 
Sagara iki kanthi tradhisional dikenal minangka siji kapuloan utawa*Archipelago* (Basa Yunani: Αρχιπέλαγος), istilah kanggo nyebut Pulo-pulo Aegea lan, dadi istilah umum, tumrap golongan pulo sebab Sagara Aegea kawentar bab puloné kang akèh.

## Ètimologi 
Ing jaman kuna ana sawatara katrangan bab jeneng Aegea. Ana kang kandha yèn jeneng mau saka jeneng kutha ing Yunani Aegae, utawa Aegea, siji putri saka Amazon kang séda ing sagara, utawa Aigaion, "wedhus sagara", jeneng liyané saka Briareus, salah siji saka *Hecatonchires* purba, utawa, mligi kanggoné wong Atena, Aegeus, bapak saka Theseus, kang nyebur sagara amarga ngira yèn putrané séda.

## Uga delengen 
* Peradaban Aegea
* Pulo-pulo Aegea
* Pasulayan Aegea
* Basa Aegea, pirsani Basa Tyrsenian

## Cathetan
Pasulayan Aegea

**Pasulayan Aegea** iku istilah kang tegesé isu-isu kontrovèrsial kang magepokan antaraning Yunani lan Turki bab kadhaulatan lan hak-hak ing Sagara Aegea.  Konflik-konflik iki duwé prabawa wigati tumrap gayutan nagara Yunani lan Turki wiwit taun 1970.  Malah kaping pidho amèh pecah konflik militèr ya iku ing taun 1987 lan wiwitan taun 1996. Isu-isu kang dadi pasulayan ing Sagara Aegean bisa diklompokaké: 
* Nemtokaké tapel wates Sagara Teritorial,
* Nemtokaké tapel wates wewengkon udara,
* Nemtokaké tapel wates zona ékonomi eksklusif lan landhas kontinèn,
* Nemtokaké tapel wates Flight Information Regions (FIR), lan wigatiné tumrap kendhali aktivitas montor mabur militèr,
* Isu status demilitarisasi tumrap sawatara pulo-pulo Yunani ing Aegea,
* Usul Ankara bab konsèp "zona klawu".

## Uga delengen 
* Pasulayan Siprus
* Konvensi antara Italia lan Turki,1932

## Rujukan
Sagara Adriatik

]]

**Sagara Adriatik** iku bagéan saka Sagara Mediterania kang misahaké Ujung Apennine (Italia) saka Ujung Balkan lan Pagunungan Apennine saka Alpen Dinarik lan barisan pagunungan kang gegandhèngan.

Pesisir kulon yaiku Italia, lan pesisir wétan ana sawatara nagara, yaiku, Slowén, Kroasia, Bosnia-Herzegovina, Montenegro, lan Albania.

## Deleng uga 
* Daftar pulo ing Adriatik
Alphen-Chaam

|-
|align=center colspan=2| 240px ing Walanda
|-
! colspan="2" | Katrangan cekak
|- style="background: #ffffff;"
| Provinsi: || *Noord-Brabant* (Brabant Lor)
|- style="background: #ffffff;"
| Jembar: ||... km²
|- style="background: #ffffff;"
| Padunung: ||... (1 November 2007)
|- style="background: #ffffff;"
| Situs wèb resmi: || http://www. .nl
|-
! colspan="2" | Pulitik
|- style="background: #ffffff;"
| *Burgemeester* (Walikutha): ||...
|}

**Alphen-Chaam** iku *gemeente* ing provinsi Brabant Lor, Walanda.	

## Latar wuri 
Provinsi Brabant Lor sing papané ana ing kidulé Walanda iku saka 12 provinsi Walanda lan salah siji sing gedhé ambané wewengkoné. Provinsi iki ing taun 2008 dipérang dadi 68 *gemeente*. Ing Walanda *gemeente* iku pérangan administratif sangisoring provinsi. Dadi provinsi iku antara nagara lan *gemeente*.
Baarle-Nassau

|-
|align=center colspan=2| 240px ing Walanda
|-
! colspan="2" | Katrangan cekak
|- style="background: #ffffff;"
| Provinsi: || *Noord-Brabant* (Brabant Lor)
|- style="background: #ffffff;"
| Jembar: || 76,3 km²
|- style="background: #ffffff;"
| Padunung: || 6.670 (1 Fèbruari 2008)
|- style="background: #ffffff;"
| Situs wèb resmi: || http://www.baarle-nassau.nl
|-
! colspan="2" | Pulitik
|- style="background: #ffffff;"
| *Burgemeester* (Walikutha): || Jan Hendrikx
|}

**Baarle-Nassau** iku *gemeente* ing propinsi Brabant Lor, Walanda. *Gemeente* iki misuwur amarga sajeroning papan iki ana 22 èksklave Bèlgi minangka péranganing *gemeente* Baarle-Hertog.

## Wates antara Baarle-Nassau
Sagara Ireng

thumb|Peta Sagara Ireng.
[right|thumb|Citra satelit Sagara Ireng, dijupuk déning [NASA MODIS]]
thumb|right
**Sagara Ireng** iku sagara kang dumunung ing antarané Éropa kidul-wétan lan Asia Cilik utawa Anatolia. Sagara iki kahubung karo Sagara Tengah déning Selat Bosporus lan Sagara Marmara, lan karo Sagara Azov déning Selat Kerch.

Ana lebon banyu saka sagara Tengah liwat Selat Bosporus watara 2000&nbsp;km³ per taun, déné lebon banyu tawa saka tlatah saubengé, mligi saka Éropa Tengah lan Wétan Tengah, gunggungé watara 320&kmsup3; per taun. Kali paling wigati kang banyuné lumebu ing Sagara Ireng ya iku Kali Donau. Sagara Ireng nduwèni wewengkon 422.000&nbsp;km² lan jero maksimum 2.210 m.

Nagara kang wewatesan karo Sagara Ireng ya iku Turki, Bulgaria, Romania, Ukraina, Ruslan, Georgia lan Ujung Krim ing Républik Otonomi Ukraina.

Kutha wigati ing pesisir kalebu: Istanbul (biyèn Konstantinopel lan Bizantium), Burgas, Varna, Constanţa, Yalta, Odessa, Sevastopol, Kerch, Novorossiysk, Sochi, Sukhumi, Batumi, Trabzon, Samsun.

## Resort lan spa 
[right|thumb|Foto Sagara Ireng cedhak Sochi, dijupuk taun [1915.]]
* Ahtopol (Bulgaria)
* Anapa (Ruslan)
* Alupka (Ukraina)
* Alushta (Krim/Ukraina)
* Balchik (Bulgaria)
* Emona (Bulgaria)
* Eupatoria (Krimea/Ukraina)
* Feodosiya (Ukraina)
* Giresun (Turki)
* Gagra (Georgia)
* Pasir Emas (Bulgaria)
* Gurzuf (Krimea/Ukraina)
* Jupiter (Rumania)
* Koktebel (Krimea/Ukraina)
* Mamaia (Rumania)
* Mangalia (Rumania)
* Neptun (Rumania)
* Nessebar (Bulgaria)
* Olimp (Rumania)
* Pitsunda (Abkhazia/Georgia)
* Pomorie (Bulgaria)
* Rize (Turki)
* Rusalka (Bulgaria)
* Saturn (Rumania)
* Sochi (Ruslan)
* Sozopol (Bulgaria)
* Sudak (Krimea/Ukraina)
* Sunny Beach (Bulgaria)
* Sveti Vlas (Bulgaria)
* Trabzon (Turki)
* Tuapse (Ruslan)
* Vama Veche (Rumania)
* Venus (Rumania)
* Yalta (Krimea/Ukraina)

## Uga delengen 
* Pesisir Sagara Ireng Bulgaria
* Ancomah
* Selat Bosporus

## Rujukan 
* Charles King, *The Black Sea: A History*, 2004, ISBN 0-19-924161-9
* William Ryan and Walter Pitman, ''Noah's Flood*, 1999, ISBN 0-684-85920-3
* Neal Ascherson, *Black Sea'' (Vintage 1996), ISBN 0-09-959371-8
* Özhan Öztürk. Karadeniz: Ansiklopedik Sözlük (Black Sea: Encyclopedic Dictionary). 2 Cilt (2 Volumes). Heyamola Publishing. Istanbul.2005 ISBN 975-6121-00-9.

## Pranala njaba 
* Pusat panelitèn arkéologi Sagara Ireng 
* Goobix.com - Gambar-gambar Sagara Ireng (saka sasi Februari 2005)
* Proyèk Perdagngan Sagara Ireng
Acropolis

**Acropolis ing Atena** utawa kondhang mung jeneng **acropolis** (kutha dhuwur, "Watu suci") iku sawijining monumèn awujud gumuk watu kang pucuké rata lan madeg antarané wangunan kuna Parthenon. Sanajan akèh Acropolis ing kutha liya saliyané ing Atena iki, nanging Acropolis ing Atena iki kang misuwur. Acropolis Atena iki dilebokaké ing Pratélan warisan budaya Éropah ing tanggal 26 Maret 2007. Acropolis iku wujud gumuk watu kang pucuké rata kang dhuwuré 150 mèter sakdhuwuré sagara. Panggonan iki uga dikenal minangka **Cecropia**, saka legendha manungsa ula, Kekrops utawa Cecrops, raja pisanan Atena.

## Reruntuhan arkéologi 
Dalan menyang Acropolis wujud gerbang kang karan Propylaea. Ing sisih kidulé gerbang ana kuil cilik ya iku Kuil Nike. Sawijining reca Athena saka tembaga, karya Phidias, asliné madeg ing tengah-tengah. Ing tengahé Acropolis ana wangunan Parthenon utawa Kuil Athena Parthenos (Athena sang perawan). Ing sisih wétan gerbang lan ing sisih loré Parthenon ana kuil kang jenengé Erechtheum. Sisih kidul arena uga ana sisa-sisa teater kabuka Theatre Dionysus. Ora adoh saka kana dumunung Theatre Herodes Atticus kang lagi dirékonstruksi.

### Panggonan 
thumb|right|450px|Situs Acropolis
# Parthenon
# Old Temple of Athena
# Erechtheion
# Reca Athena Promachos
# Propylaea
# Temple of Athena Nike
# Eleusinion
# Brauroneion
# Chalkotheke
# Pandroseion
# Arrephorion
# Altar of Athena
# Sanctuary of Zeus Polieus
# Sanctuary of Pandion
# Odeon of Herodes Atticus
# Stoa of Eumenes
# Sanctuary of Asclepius or Asclepieion
# Theatre of Dionysus Eleuthereus
# Odeon of Pericles
# Temenos of Dionysus Eleuthereus
# Aglaureion

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* The Acropolis of Athens  (Greek Government website)
* The Acropolis Restoration Project  (Greek Government website)
* The Restitution of the Parthenon Marbles
* UNESCO World Heritage Centre — Acropolis, Athens
* Reconstruction of the ancient Acropolis 
* Excerpt on the geology of Athens from: *A Geological Companion to Greece and the Aegean* by Michael and Reynold Higgins, Cornell University Press, 1996
Pratélaning kutha ing Yunani

**Pratélan** ing ngisor iki wujud pratélan kutha ing Yunani miturut abjad. 
__NOTOC__
A B C D E F G H I K L M N O P R S T V X Y Z Deleng uga

### A 
### B 
### C 
### D 
### E 
### F 
### G 
### H 
### I 
### K 
### L 
### M 
### N 
### O 
### P 
### R 
### S 
### T 
### V 
### X 
### Y 
### Z
Perang Donya II

thumb|Gambar montase Perang Donya II. Miturut dom jam saka kiwa ndhuwur: Serdadu Pasamakmuran Britania ing Sahara; Warga China sing dikubur urip-urip déning Bala Dai Nippon; Bala Sovyèt nalika ofènsif mangsa adhem; Kapal indhuk Jepang sing nggawa montor-montor mabur; Serdadu Sovyèt ing Berlin; Kapal silem Jerman sing diserang.

**Perang Donya II** iku konflik paprangan gedhé dhéwé sing tau ana ing Bumi. Perang Donya II iku wiwité 1 September 1939 lan rampungé 15 Agustus 1945. Sanadyan mangkono uga ana sing kandha yèn sajatiné perang iki wiwité ing Asia saka konflik Cina-Jepang ing taun 1937.

## Gladri (Perang Donya II ing Èropa 1939-1940) 

Gambar:Pact Ribentropp-Molotov- secret protocol1.jpg|Secret Pact Ribentropp-Molotov from 24.08.1939 between German and Russian began The Second World War (Nyunting Perang Donya II)
Gambar:Schleswig Holstein firing Gdynia 13.09.1939.jpg|German bettleship "Schleswig Holstein" attact Polish troops on the Westerplatte (1-7 IX 1939)

Gambar:Soviet invasion on Poland 1939.jpg|Soviet invasion on Poland (17.09.1939)
Gambar:Polish infantry marching 1939.jpg|Polish infantry marching to beat German and Soviet enemy
Gambar:WBK -battle of Bzura 1939.jpg| Battle of the Bzura (09.09.1939 - 22.09.1939) Polish Cavalry attact German troops
Gambar:Polish kid in the ruins of Warsaw September 1939.jpg|Warszawa after the German air raid (1939)
Gambar:Polish POWs shot by Wehrmacht 1939.jpg|German troops kill Polish people (Ciepielów 1939)
Gambar:Armia Czerwona, Wehrmacht 22.09.1939 wspólna parada.jpg|Common parade of German Wehrmacht and Soviet Red Army on September 23, 1939 in Brest, Eastern Poland at the end of the Invasion of Poland. At centre is Major General Heinz Guderian and at right is Brigadier Semyon Krivoshein.
Gambar:Nazi-parading-in-elysian-fields-paris-desert-1940.png|German troops in Paris after the fall of France (1940)
Gambar:Second world war europe 1941-1942 map en.png|German and other Axis conquests (in blue) in Europe, during World War II
Kapuloan Égéa

**Daftar pulo** ing nguisor iki wujud daftar pulo ing Sagara Adriatik.

### The Cyclades
### Kapuloan Dodecanese
### Kapuloan Aegea Lor
### Kapuloan Saronic
### The Sporades
### Pulo-pulo kang ora diklompokaké
Zeewolde

right|frame|Lokasi Zeewolde ing Walanda

**Zeewolde** iku *gemeente* ing propinsi Flevoland, Walanda. *Gemeente* iki ambané 268,97&nbsp;km² lan duwé padunung sing cacahé ana 20.124 jiwa (1 November 2007).

## Pranala njaba 
*  Situs wèb resmi
Urk

|-
|align=center colspan=2| 240px ing Walanda
|-
! colspan="2" | Katrangan cekak
|-style="background: #ffffff;"
| Provinsi: || Flevoland
|-style="background: #ffffff;"
| Jembar: || 118,00 km²
|-style="background: #ffffff;"
| Padunung: || 17.525 (1 Juli 2006)
|-style="background: #ffffff;"
| Situs wèb resmi: || http://www. .nl
|-
! colspan="2" | Pulitik
|-style="background: #ffffff;"
| *Burgemeester* (Walikutha): || Jaap Kroon
|}

**Urk** iku *gemeente* ing provinsi Flevoland, Walanda. Jaman saiki Urk iku kelèt karo *gemeente* Noordoostpolder, nanging jaman biyèn, sadurungé taun 1939, Urk iku pulo.

Padunung Urk iku akèhé nyambut gawé ing sèktor iwak minangka warigaluh lan kalebu kaum Kristen Protèstan kang tangat.

## Uga delengen 
* Schokland, manten pulo sijiné ing tengah-tengahé Noordoostpolder

## Pranala njaba 
*  Situs wèb resmi
Eindhoven

|-
|align=center colspan=2| 240px ing Walanda
|-
! colspan="2" | Katrangan cekak
|- style="background: #ffffff;"
| Provinsi: || *Noord-Brabant* (Brabant Lor)
|- style="background: #ffffff;"
| Jembar: ||... km²
|- style="background: #ffffff;"
| Padunung: ||... (1 November 2007)
|- style="background: #ffffff;"
| Situs wèb resmi: || http://www. .nl
|-
! colspan="2" | Pulitik
|- style="background: #ffffff;"
| *Burgemeester* (Walikutha): ||...
|}

**Eindhoven** iku *gemeente* ing provinsi Brabant Lor, Walanda.	

## Latar wuri 
Provinsi Brabant Lor sing papané ana ing kidulé Walanda iku saka 12 provinsi Walanda lan salah siji sing gedhé ambané wewengkoné. Provinsi iki ing taun 2008 dipérang dadi 68 *gemeente*. Ing Walanda *gemeente* iku pérangan administratif sangisoring provinsi. Dadi provinsi iku antara nagara lan *gemeente*.
Brač

**Brač** (;  Latin *Bretia*, *Brattia*;Basa Italia: *Brazza*; Basa Jerman: *Bratz*;) iku sawijining pulo ing  Sagara Adriatik kalebu wewengkon Kroasia, kang jembaré 396&nbsp;km², ndadèkaké pulo iki minangka pulo gedhé dhéwé nomer telu ing Adriatik, lan uga gedhé dhéwé ing Dalmatia. Pucuké, Vidova Gora, utawa Mount St. Vid, dhuwuré 778 m, dadi pucuk paling dhuwuring Adriatik.Pulo iki sing ndunungi cacahé 13,000 jiwa, urip ing kutha-kutha cilik, wiwit saka kutha utama Supetar, kanthi sing ndunungi punjul 3,500 jiwa, nganti kuthaNovo Selo, kang sing ndunungi selusinan jiwa.

## Kutha lan désa 
kutha-kutha lan désa liyané antarané: Supetar, Bol, Škrip (the oldest village, from pre-Roman times), Pučišća, Splitska, Postira, Nerežišće, Donji Humac, Milna, Mirca, Gornji Humac, Dol, Sutivan, Sumartin, Praznica, Murvica, Povlja, Dračevica, Ložišća lsp.

## Literatur 
* *Prirodne osnove otoka Brača*, Bračni zbornik, vol. 14, Ivo Marinković, ed., SIZ za kulturu općine Brač, Supetar, 1984
* *Povijest otoka Brača*, Dasen Vrsalovic, Publisher: Skupština općine Brač, Savjet za prosvjetu i kulturu, Supetar, 1968, OCLC: 8993839
* C.Michael Hogan, "Diocletian's Palace", The Megalithic Portal, Andy Burnham ed., Oct. 6, 2007
thumb||center|800px|Brač saka sisih kidul

## Uga delengen 
* 10645 Brač, asteroid

## Pranala njaba 
*
Daftar pulo ing Segara Ireng

Kaca iki awujud daftar pulo ing Sagara Ireng

## Bulgaria: 
* St. Thomas (pulo)
* St. Anastasia (pulo)
* St. Cyricus (pulo)
* St. Ivan (pulo)
* St. Peter (pulo)

## Rumania: 
* Sacalinu Mare (pulo)
* Sacalinu Mic (pulo)

## Turki: 
* Kefken (pulo)
* Oreke

## Ukraina: 
* Snake (pulo)
Krk

**Krk** (Basa Italia *Veglia*, Basa Jerman: *Vegl*; Latin *Curicta*) iku sawijining pulo ing Kroasia ing sisih lor Sagara Adriatik, dumunung cedhak Rijeka ing Teluk Kvarner lan péranganing kecamatan Primorje-Gorski Kotar.

Krk, bebarengan karo Cres, pulo kang gedhé dhéwé ing Adriatik, jembaré 405.78&nbsp;km², lan uga paling akèh sing ndunungi, ing kutha cilik lan désa kang cacahé nganti 17,860 (2001). Sanajan studi pungkasan nuduhaké yèn Cres minangka pulo kang gedhé dhéwé, nanging data resmi pungkasan isih mratélakaké yèn pulo-pulo iki ukurané padha.

## Kutha-kutha
Munisipalitas ing Krk:
* Krk, kanthi sing ndunungi 5,491 jiwa (2001), dumunung ing koordinat .
* Omišalj (Basa Italia: *Castelmuschio*; Basa Jerman: *Moschau*): 2,998 sing ndunungi
* Malinska-Dubašnica (Basa Italia: *Malinsca*; Basa Jerman: *Durischal*): 2,726 people
* Punat (Italia: *Ponte*; Jerman: Sankt Maria): 1,876 sing ndunungi
* Dobrinj (Italian: *Dobrigno*; Jerman: *Dobrauen*): 1,970 sing ndunungi
* Baška (Italia: *Besca*; Jerman: *Weschke*): 1,554 sing ndunungi
* Vrbnik (Italia: *Verbenico*; Jerman: *Vörbnick*): 1,245 sing ndunungi

Boachen - Gabonjin 
Krassitz - Krašica 
Sankt Anton - Anton 
Sankt Foska - Pinezići 
Sankt Maria - Glavotok 
Sankt Niklas - Valbiska 
Sniewitz - Njivice 

## Wacan
**Anton Bozanić: Mahnić i njegova Staroslavenska akademija. Krk u. Rijeka 2002*.

## Sumber lan pranala njaba 
* 
* Krk official site (tourist board) 
* Tourist destinations on Krk
* Accommodation on Krk 
*
* Geographical and meteorological data, Statistical yearbook 2006., DZS 
* Virtual Tour of Krk
Pratélan pulo ing Indonésia

Pratélan pulo utama ing Indonésia

## Gedhé/Utama 
* Jawa
* Sumatra
* Kalimantan
* Sulawesi
* Irian/Papua

## Pulo cilik 
### Kapuloan Sunda Kecil 
Provinsi Bali
* Pulo Bali
* Pulo Nusa Penida id en
Provinsi Nusa Tenggara Kulon
* Pulo Lombok id en
* Pulo Moyo id en
* Pulo Sumbawa id en
* Pulo Sangeang :id:Pulau Sangeang
Provinsi Nusa Tenggara Wétan

* Pulo Adonara id en
* Pulo Alor id en
* Pulo Bidadari (Labuan Bajo, Nusa Tenggara Wétan) saiki dikuwasani olèh warga Inggris nganti 24 September 2035. id
* Pulo Flores id en
* Pulo Komodo id en
* Pulo Lomblen (Pulo Lembata) en
* Pulo Palue id
* Pulo Pamana id
* Pulo Pamana Besar id
* Pulo Pantar id
* Pulo Rote id en
* Pulo Sawu id en
* Pulo Solor id en
* Pulo Sumba id en
* Pulo Timor id en

### Kapuloan Maluku 
Provinsi Maluku dan Maluku Utara
* Kapuloan Aru
* Pulo Ambon id
* Kapuloan Babar
* Pulo Bacan
* Kapuloan Banda
* Pulo Buru id
* Pulo Halmahera id
* Kapuloan Kai
* Kapuloan Leti
* Pulo Morotai id
* Kapuloan Obi
* Pulo Saparua
* Pulo Seram
* Kapuloan Sula
* Kapuloan Tanimbar
* Pulo Ternate
* Pulo Tidore
* Pulo Wetar
* Pulo Mangole
* Pulo Taliabu

### Jawa 
* Pulo Bawean (Kabupatèn Gresik|Gresik]])
* Kepuloan Karimunjawa(Jepara)
* Pulo Madura (Jawa Timur)
* Pulo Mandalika (Jepara)
* Pulo Marongan (Rembang)
* Pulo Gedhé (Rembang)
* Kapuloan Seribu
:* Pulo Bidadari (Kapuloan Seribu, Jakarta)
* Pulo Panjang (Banten)
* Pulo Nusakambangan (Cilacap)

### Kalimantan 
* Kapuloan Derawan, Kalimantan Timur
* Pulo Derawan, Kapuloan Derawan, Kalimantan Timur
* Pulo Kakaban, Kapuloan Derawan, Kalimantan Timur
* Pulo Sangalaki, Kapuloan Derawan, Kalimantan Timur
* Pulo Semama, Kapuloan Derawan, Kalimantan Timur
* Pulo Panjang, Kapuloan Derawan, Kalimantan Timur

### Sumatra 
* Pulo Bangka
* Pulo Belitung
* Pulo Jemur
* Kapuloan Riau
* Pulo Penyengat
* Pulo Bintan
* Pulo Dompak
* Pulo Batam
* Pulo Rempang, Batam
* Pulo Galang, Batam
* Pulo Belakang Padang, Batam
* Pulo Samosir, ing Tlaga Toba, Sumatra Lor
* Pulo Nias
* Pulo Enggano
* Pulo Weh

### Sulawesi 
* Pulo Bunaken
* Pulo Buton
* Pulo Miangas
* Pulo Muna
* Pulo Wowoni
* Pulo Wangi wangi
* Pulo Kaledupa
* Pulo Tomia
* Pulo Binangka
* Pulo Kabaena
* Pulo Selayar
* Pulo Pelleng
* Pulo Banggai
* Pulo Togian

## Pulo paling jaba 
Miturut Peraturan Présidhèn nomer 78 taun 2005 ana 92 pulo paling jaba sing wewatesan karo nagara tangga.

### Liya 
* Kapuloan Mentawai
* Kapuloan Natuna
* Pulo We

## Liya liya 
* Pulo Ligitan saiki dadi duwèké Malaysia kang disahaké déning Mahkamah Internasional.
* Pulo Sipadan saiki dadi duwèké Malaysia kang disahaké déning Mahkamah Internasional.

## Pranala njaba 
* Daftar Pulo di Indonésia di situs Program Lingkungan Hidup PBB (UNEP)
Pambuluh balik

[thumb|Diagram vena utama ing [manungsa.]]
**Pambuluh balik** utawa **vena** iku pambuluh sing nggawa getih nuju jantung. Getihé ngandhut akèh karbon dioksida. Lumrahé ana ing cerak lumah awak lan katon rada biru. Dinding pambuluhé tipis lan ora élastis. Yèn didemèk, denyut jantungé ora bisa dirasakaké. Pambuluh vena nduwé katup ing sadawané pambuluhé. Katup iki duwé fungsi supaya getih tetep mili saarah. Kanthi anané katup mau, ilining getih tetep mili nuju jantung. Yèn vena kagorès lan suwèk, getih ora muncrat nanging ngrembes.

Saka kabèh awak, pambuluh getih balik muarané dadi siji pambuluh getih balik sing gedhé, sebutané vena cava. Pambuluh getih iki lumebu nuju jantung liwat serambi tengen. Sawisé dumadi ijolan gas ing paru-paru, getih mili nuju jantung manèh liwat vena paru-paru. Pambuluh vena iki nggawa getih sing kebak oksigèn. Dadi, getih ing kabèh pambuluh vena ngandhut akèh karbon dioksida kajaba vena pulmonalis.
Tentara Nasional Indonésia Angkatan Dharat

thumb|150px|Lambang TNI-AD
**Tentara Nasional Indonesia Angkatan Dharat** (**TNI-AD**) iku péranganing Tentara Nasional Indonésia, kang dibawahi Kepala Staf TNI Angkatan Dharat (KSAD). Jabatan KSAD wektu iki (2018) diwengku déning Jenderal Andika Perkasa kang dilantik tanggal 22 November 2018 nggantèkaké Jendral Mulyono.

## Tugas TNI AD 
Miturut UU TNI pasal 8, Angkatan Dharat duwé tugas:
# ngayahi tugas TNI matra dharat ing babagan pertahanan
# ngayahi tugas TNI sajeroning ngreksa kaamanan wewengkon tapel wates dharat karo nagara liya
# ngayahi tugas TNI sajeroning pembangunan lan pangembangan kakuatan matra dharat
# ngayahi tugas pemberdayaan wewengkon pertahanan ing dharat.

## Komando Utama 
Lumrahé TNI-AD mérang komando dadi loro pérangan ya iku Bala Pertahanan Pusat lan Komando Kewewengkonan.
#### Bala Pertahanan Pusat 
* Komando Strategis Angkatan Darat (Kostrad)
* Komando Pasukan Khusus (Kopassus)

#### Komando Kawewengkonan 
* Komando Daerah Militer (Kodam)

## Uga delengen 
thumb|left|250px|Kopassus Parade Sniper Team
thumb|left|250px|Raider Penyergapan
thumb|left|250px|Paspampres Formasi Perlindungan
thumb|left|250px|Tontaipur Pendaratan Pasisir
### TNI 
* Tentara Nasional Indonésia
* TNI Angkatan Laut
* TNI Angkatan Udara
### Dinas lan Direktorat 
* Dinas Penerangan TNI-AD
* Dinas Psikologi TNI AD
* Direktorat Ajudan Jenderal Angkatan Dharat
* Direktorat Keséhatan Angkatan Dharat
* Direktorat Keuangan TNI AD
* Direktorat Zeni Angkatan Dharat
### Pendidikan 
* Sekolah Calon Perwira TNI-AD
* Akademi Militer
* Kodiklat TNI AD
### Liyané 
* Kopassus
* Pusat Penerbangan Angkatan Dharat
* Korps Wanita Angkatan Dharat
* Brevet/tanda kualifikasi TNI-AD
* Hari Juang Kartika

## Pranala njaba 
* Situs Resmi Markas Besar TNI
* Situs Resmi TNI Angkatan Dharat
* Situs Resmi TNI Angkatan Laut
* Situs Resmi TNI Angkatan Udhara 
* Situs Resmi Departemen Pertahanan RI
Tentara Nasional Indonesia Angkatan Udara

thumb|150px|Lambang TNI-AU

**Tentara Nasional Indonesia Angkatan Udhara** (**TNI-AU**) iku péranganing Tentara Nasional Indonésia kang dibawahi Kepala Staf TNI Angkatan Udara, dicekak KSAU kang wektu iki diwengku déning Marsekal TNI Subandrio. TNI-AU duwèni loro komando operasi ya iku Komando Operasi Angkatan Udara I (Koops AU I) kang markasé dumununbg ing Halim Perdanakusumah, Jakarta lan Komando Operasi Angkatan Udara II (Koops AU II) kang markasé ing kutha Makassar.

## Tugas TNI-AU 
Miturut UU TNI pasal 10, Angkatan Udara duwé:
* Nglaksanakaké tugas TNI matra udara ing babagan pertahanan;
* Njejegaké hukum lan njaga kaamanan ing wewengkon udara yurisdiksi nasional miturut katentuan hukum nasional lan hukum internasional kang wis diratifikasi;
* Nglaksanakaké tugas TNI sajeroning pembangunan lan pengembangan kakuwatan matra udara; sarta
* Nglaksanakaké pemberdayaan wewengkon pertahanan udara.

## Pesawat Tempur 
thumb|right|250px|Su-30MK2 TNI-AU
thumb|right|250px|F-16A TNI-AU

## Uga delengen 
* Kepala Staf TNI Angkatan Udara
* Tentara Nasional Indonésia
* Angkatan Dharat
* Angkatan Laut
* Flight Paskhas TNI-AU
## Pranala njaba 
* Situs resmi Departemen Pertahanan RI
* Situs resmi TNI
* Situs resmi TNI AU 
* Sajarah TNI-AU
Daftar pulo ing Samodra Atlantik

Artikel iki ya iku pratélan pulo ing Samodra Atlantik.

* Azores
** São Miguel 
** Santa Maria
** Terceira
** Graciosa
** São Jorge
** Pico 
** Faial (pulo)
** Flores 
** Corvo
* Barbados
* Bermuda
* Bouvet
* Kapuloan Canary
** Lanzarote
** Fuerteventura
** Gran Canaria
** Tenerife
** La Gomera
** La Palma
** El Hierro
* Kapuloan Tanjung Verde
** Santo Antão 
** Sao Vicente
** Santa Luzia
** Sao Nicolau
** Sal
** Boa Vista
** Maio
** Santiago
** Fogo
** Brava
* Kapuloan Falkland (Spanish: *Islas Malvinas*)
** East Falkland
** West Falkland
** South Georgia
** South Sandwich
** Barren (pulo)
** Beaver (pulo)
** Bleaker (pulo)
** Carcass (pulo)
** George (pulo)
** Keppel (pulo)
** Lively (pulo)
** New (pulo)
** Pebble (pulo)
** Saunders (pulo)
** Sealion (pulo)
** Speedwell (pulo)
** Staats (pulo)
** Weddell (pulo)
** West Point (pulo)
** Jason (pulo)s
** Beauchene (pulo)
* Kapuloan Pharur
** Borðoy
** Eysturoy
** Fugloy
** Hestur
** Kalsoy
** Koltur
** Kunoy
** Lítla Dímun
** Mykines
** Nólsoy
** Sandoy
** Stóra Dímun
** Streymoy
** Suðuroy
** Svínoy
** Vágar
** Viðoy
* Britania Raya
** Daftar pulo ing Britania Raya
*** List of islands of Scotland
**** Hebrides
**** Orkney
**** Shetland
*** Pulo-pulo Scilly
* Grunlan
** Agpat
** Akilia
** Alluttoq
** Ammassalik
** Anoraliuirsoq
** Bjonesk
** Clavering
** Disko (Qeqertarsuatsiaq)
** East Jensens
** Edvards
** Eggers
** Eila
** Godfred Hansens
** Hareon
** Hazenland
** Helges Halvo
** Hendrik
** Herbert
** Holm
** Ikeq
** Ile de France
** John Murray
** Kuhn
** Lindhands
** Lynns
** Warming (pulo)
* Èslan
** Daftar pulo Èslan
* Irlandia
** Daftar pulo Irlandia
* Madeira (Portugal)
** Madeira (pulo)
** Porto Santo
** Desertas
** Selvagens
* Saint Helena
* Sao Tome lan Principe
* Tristan da Cunha
** Gough (pulo)
** Inaccessible (pulo)
** Nightingale (pulo)
* Saint Pierre lan Miquelon (Prancis)
* Newfoundland (Kanadha)
** Bell (pulo)
** Random (pulo)
** Fogo (pulo), Newfoundland lan Labrador
** Kelly's (pulo)
** Baccalieu (pulo)
* Cape Breton (pulo) (Kanadha)
* Sable (pulo) (Kanadha)
* Long (pulo) (Amérika Sarékat)
* Martha's Vineyard (Amérika Sarékat)
* Florida Keys (Amérika Sarékat)
* Mount Desert (pulo) (Amérika Sarékat)
* Assateague (pulo) (Amérika Sarékat)
* Chincoteague (pulo) (Amérika Sarékat)
* Nantucket (pulo) (Amérika Sarékat)
* Staten (pulo) (Amérika Sarékat)
* Fire (pulo) (Amérika Sarékat)
* Block (pulo) (Amérika Sarékat)
* Sea Islands (Amérika Sarékat)
* Rhode Island (Amérika Sarékat)
* Hilton Head (pulo) (Amérika Sarékat)
* Martin Vaz (Brasil)
* St Paul's Rocks (Brasil)
* Rocas Atoll (Brasil)
* Fernando de Noronha (Brasil)
* Rockall (disputed)
Sint Anthonis

|-
|align=center colspan=2|  ing Walanda
|-
! colspan="2" | Katrangan cekak
|- style="background: #ffffff;"
| Provinsi: || *Noord-Brabant* (Brabant Lor)
|- style="background: #ffffff;"
| Jembar: ||... km²
|- style="background: #ffffff;"
| Padunung: ||... (1 November 2007)
|- style="background: #ffffff;"
| Situs wèb resmi: || http://www. .nl
|-
! colspan="2" | Pulitik
|- style="background: #ffffff;"
| *Burgemeester* (Walikutha): ||...
|}

**Sint Anthonis** iku *gemeente* ing provinsi Brabant Lor, Walanda.	

## Latar wuri
Provinsi Brabant Lor sing papané ana ing kidulé Walanda iku saka 12 provinsi Walanda lan salah siji sing gedhé ambané wewengkoné. Provinsi iki ing taun 2008 dipérang dadi 68 *gemeente*. Ing Walanda *gemeente* iku pérangan administratif sangisoring provinsi. Dadi provinsi iku antara nagara lan *gemeente*.
Daftar pulo ing Segara Adriatik

**Pratélan pulo** iki wujud pratélan pulo-pulo ing Sagara Adriatik. Ana watara 1200 pulo lan 69 kang ana sing ndunungi. Miturut studi déning Institut Oseanografi saka Split (2000) ana 1246 pulo: 79 gedhé, 525 cilik lan 642 awujud watu karang.

[right|thumb|250px|Akèh-akèhé pulo ing Sagara Adriatik dumunung ing sisih lor-wétan pasisir [Kroasia.]]

## Kroasia 

Pesisir Lor:
* Brijuni (Brioni)
* Krk (Veglia)
* Cres (pulo paling jembar: 405.70&nbsp;km²) (Cherso)
* Lošinj (Lussino)
* Ilovik
* Unije
* Susak
* Goli otok
* Rab (Arbe)
* Pag (pulo kanthi pasisir paling dawa: 302.47&nbsp;km)
* Olib
* Silba
* Ist
* Molat

Dalmatia lor:
* Vir
* Dugi otok
* Ugljan
* Iž
* Pašman
* Kapuloan Kornati
* Murter
* Prvić
* Zlarin

Dalmatia Tengah lan Kidul:
* Čiovo
* Drvenik
* Šolta
* Brač (pulo paling dhuwur: 778m) (Brazza)
* Hvar (pulo paling dawa: 68&nbsp;km) (Lesina)
* Vis (Lissa)
* Biševo
* Korčula (Curzola)
* Lastovo (Lagosta)
* Mljet (Méleda)
* Kapuloan Elaphiti - Koločep, Lopud, Šipan
* Lokrum
* Palagruža (Pelagosa)

Veliki Brijuni,
Ilovik,
Sveti Klement,
Dolin,
Goli otok,
Lopud,
Svetac Zverinac,
Sušac,
Škarda,
Susak,
Rava,
Rivanj,
Drvenik Mali,
Kakan,
Zmajan,
Jakljan,
Prežba,
Tijat,
Piškera,
Zeča,
Koločep,
Prvić (Šibenik),
Vrgada,
Lavdara Vela,
Tun Veli,
Škrda,
Levrnaka,
Lavsa,
Sit,
Kurba Vela,
Mrčara,
Arta Velika,
Velike Srakane,
Katina,
Planik,
Mali Brijuni,
Vele Orjule,
Smokvica Vela (Kornat),
Badija,
Sveti Petar,
Žižanj,
Olipa,
Škulj,
Gangaro,
Babac,
Koludarc,
Tramerka,
Kopište,
Sveti Marko,
Lokrum,
Marinkovac,
Šilo Veliko,
Proizd,
Češvinica,
Stipanska,
Murvenjak,
Lunga (Kornat),
Male Srakane,
Košara,
Obonjan,
Radelj,
Zečevo (Pag),
Kobrava,
Kručica,
Arkanđel,
Kurba Mala,
Saplun,
Glamoč,
Oruda,
Zvirinovik,
Krknata,
Orud,
Arta Mala,
Logorun,
Aba Duga,
Knežak,
Oključ,
Krapanj,
Maslinovik,
Mišjak Veli,
Tetovišnjak Veliki,
Kasela,
Lupac,
Male Orjule,
Gangarol,
Ošljak,
Trstenik (Cres),
Mišjak Mali,
Šćitna,
Veliki Budikovac,
Kameni Žakan,
Drvenik (Zlarin),
Ravni Žakan,
Dobri Otok,
Ruda,
Stomorina,
Luški Otok,
Gustac,
Palagruža,
Vela,
Kozjak,
Jerolim,
Ženska Pravda,
Veli Pržnjak,

## Montenegro 
* Pulo Sveti Nikola
* Sveta Nedelja
* Katič
* Ada Bojana
* Sveti Stefan (now a peninsula)

### Ing Lempongan Kotor 
* Mamula
* Prevlaka
* Sveti Marko
* Otok
* Gospa od Škrpjela
* Sveti Đorđe

## Italia 
* Tremiti

## Albania 
* Sazan
Dhaptar pulo miturut jeneng (Z)

Artikel iki wujud pratélan pulo miturut jeneng urut abjad, kanthi wiwitan aksara **Z**.

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - **Z**

## Z 
## Uga delengen 
* Pratélan pulo (miturut nagara)
Kroasia

**Kroasia** iku nagara ing banawa Éropa kang tlatahé awujud tapel jaran kang dumunung ana ing tapel wates déning Sagara Tengah ing sisih Kidul, Éropa Tengah ing sisih lor lan Balkan ing tenggara. Kutha krajané yaiku Zagreb. Sajeroning sajarah, nagara iki wujud nagara rèpublik kanggo Rèpublik Sosialis Federal Yugoslavia. Nagara iki uga misahake lan wis duwé kamardhikaan ing 1991 uga dadi salah sijiné kandidat sak anggota Uni Éropa. Sing ndunungi cacahé kira-kira ana 4,5 yuta jiwa. Kutha krajané iku Zagreb. Nagara iki sempalan saka Yugoslavia.

## Cathetan suku 
.
Palermo

right|200px|Palermo ing Italia
**Palermo** (*Palermo* sajeroning basa Italia) (*Palermu* utawa *Palemmu* sajeroning basa Sisilia) (populasi 721.163), iku kutha utama lan minangka kalungguhané papréntahan laladan otonomi Sisilia, Italia sisan kutha krajan Provinsi Palermo.

Palermo nganti saiki isih berjuang sebab karusakan kang dialami nalika Perang Donya II lan karusakan kang disebabaké tuwuhing kutha kang ora kakontrol mataun-taun. Pusat kutha kang mawa sajarah isih sajeroning kaanan wujud reruntuhan, lalu lintas kang semrawut lan kamlaratan. Palermo minangka papan para Mafia duwé kapentingan mligi, awit saka iku Palermo uga dadi panggonan rajapati kang misuwur.

Palermo iku kutha kanthi masalah-masalah gedhé, nanging uga dadi kutha kang kebak sajarah telung èwonan taun, pura-pura lan gréja kang éndah, pasar-pasar kang ramé, panganan kang mirasa lan identitas kabudayan kang narik kawigatèn.

Kutha liyané ing provinsi Palermo: Termini Imerese, Monreale, Bagheria, lan Cefalù.

## Populasi 
thumb|225px|Sesawangan pelabuhan di Palermo
1800: 202.800 jiwa
1830: 171.100
1850: 178.900
1880: 236.300
1900: 295.600
1925: 416.500

## Obyek wisata 
Sawijining panggonan wisata ya iku Katakombe Capuchin, kang ana akèh mumi.

## Transportasi 
* Papan Anggegana Internasional Palermo dumunung 32&nbsp;km ing sisih kulon Palermo.

## Pranala njaba 
* Situs resmi
Palermo (disambiguasi)

**Palermo** bisa tegesé:
*Palermo, kutha ing Sisilia, Italia
*Provinsi Palermo ing Italia
*Palermo, Buenos Aires, Argentina
*Palermo, Maine, Amérikah Sarékat
*Palermo, New York, AS
*Palermo, North Dakota, AS
Pratélaning pulo miturut amba

Artikel iki wujud **pratélan pulo ing donya miturut ambané wewengkon**.

## Bawana 
# Afrika-Eurasia (84.000.000&nbsp;km²)
# Amérika (41.000.000&nbsp;km²)
# Antartika (13.000.000&nbsp;km²)
# Australia (7.600.000&nbsp;km²)

## Pulo kang jembar wewengkoné ngluwihi 3.000 km&sup2; 
## Pulo kang jembar wewengkoné ngluwihi 1.000 km&sup2; 
Pratélan iki durung pepak.

*Cathetan:* Australia, kanthi jembar wewengkon 7.600.000&nbsp;km², racaké dianggep bawana tinimbang pulo.

## Uga delengen 
* Fakta géografi donya

## Pranala njaba 
* Info pulo déning Joshua Calder 
* Program Lingkungan Urip PBB daftar pulo-pulo miturut ambané wewengkon
Pratélaning pulo ing Segara Baltik

Artikel iki wujud pratélan pulo ing Sagara Baltik.

## Miturut ukuran 
# Gotland (2,994&nbsp;km², duwèké Swèdhen)
# Saaremaa (2,673&nbsp;km², duwèké Éstlan)
# Öland (1,342&nbsp;km², duwèké Swèdhen)
# Hiiumaa (989&nbsp;km², duwèké Éstlan)
# Rügen (935&nbsp;km², duwèké Jerman)
# Bornholm (588&nbsp;km², duwèké Dhènemarken)
# Usedom (445&nbsp;km², kapérang Polen lan Jerman)
# Wolin (265&nbsp;km², duwèké Polen)
# Muhu (198&nbsp;km², duwèké Éstlan)
# Fehmarn (185&nbsp;km², duwèké Jerman)
# Värmdö (181&nbsp;km², duwèké Swèdhen)

## Miturut populasi 
# Usedom (76,500 jiwa, kapérang Polen lan Jerman)
# Rügen (73,000 jiwa, duwèké Jerman)
# Gotland (57,381 jiwa, duwèké Swèdhen)
# Bornholm (44,100 jiwa, duwèké Dhènemarken)
# Saaremaa (40,312 jiwa, duwèké Éstlan)
# Öland (23,000 jiwa, duwèké Swèdhen)
# Wolin (17,000 jiwa, duwèké Polen)
# Fehmarn (14,000 jiwa, duwèké Jerman)
# Hiiumaa (10,000 jiwa, duwèké Éstlan)
# Muhu (1,822 jiwa, duwèké Éstlan)

Kapuloan Åland (duwèké Finlan) dumunung ing gerbang Teluk Bothnia nandhani wates lor Sagara Baltik.

Pulo-pulo Swèdhen kang gedhé dhéwé Zealand (7,000&nbsp;km² 2,200,000 jiwa) lan Funen (2,984&nbsp;km² 400,000 jiwa) dumunung ing antarané Sagara Baltik lan Kattegat.
Sittard-Geleen

|-
|align=center colspan=2|  ing Walanda
|-
! colspan="2" | Katrangan cekak
|- style="background: #ffffff;"
| Provinsi: || Limburg
|- style="background: #ffffff;"
| Jembar: || 80,62 km²
|- style="background: #ffffff;"
| Padunung: || 95.732 jiwa (1 November 2007)
|- style="background: #ffffff;"
| Situs wèb resmi: || http://www.sittard-geleen.nl
|-
! colspan="2" | Pulitik
|- style="background: #ffffff;"
| *Burgemeester* (Walikutha): || Sjraar Cox
|}

**Sittard-Geleen** iku siji *gemeente* ing provinsi Limburg, Walanda. *Gemeente* iki sing ndunungi ana 95.732  jiwa (1 November 2007) lan ambané ana 80,62&nbsp;km².

*Gemeente* iki kalebu anyar lan lagi diadegaké ing taun 2001 nalika Sittard lan Geleen digabung.