open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sirahan, Salam, Magelang

**Sirahan** iku Dhusun ing Kacamatan Salam, Kabupatèn Magelang, Jawa Tengah. Bencana lahar asrep ingkang nglanda Dhusun Sirahan, Kecamatan Salam, Kabupaten Magelang ing 11 Januari 2011, dados setunggaling kenangan pait ingkang mboten badhe kesupekaken kangge warginipun. Kadadeyan kasebat nirahaken dampak ageng ingkang mboten saged dipunsingkiraken, nuntut masyarakat kanggebetah ngajengi salah satunggaling kekiyatan alam ingkang paling mbebayani. Lahar asrep ingkang kedahipun mili nglangkungi ilenan kali pethak lan blongkeng wonten Kecamatan Salam lan ngluwar, kasunyatanipun wutah lan nelemaken sacacah pepanggenanipun wargi. Bena lahar kasebat nggawe risak sakedhikipun pitu dhusun, inggih menika Gemampang, Sirahan, Salakan, Jetis, Glagah, Gebayan, lan Candi, saha ngrisak infrastruktur ingkang wonten. Midherek data saking puser krisis kesarasan kementerian kesarasan RI, sakathah 4.265 tiyang kedah ngungsi , kaliyan 421 ing antawisipun inggih menika kelompok rentan. Bena lahar asrep menika kedados namung tigang sasi sasampunipun erupsi ageng redi merapi ing 28 oktober 2010. 

Pamarintah dhusun sirahan sampun nyusun dokumen mitigasi dampak bena lahar asrep merapi. Sawentawis 200 Kartu Kaluwargi (KK) ingkang manggen wonten zona abrit anceman bencana. Bilih kedados bencana, wargi ingkang wonten ing bantaran lepen badhe dipunsuwun wangsul manggeni hunian tetep utawi ngungsi dhateng papan evakuasi pungkasan tanjung wonten kecamatan muntilan.

## Réferènsi
Ngampèldenta, Salaman, Magelang

**Ngampèldenta** iku désa ing Kacamatan Salaman, Kabupatèn Magelang, Jawa Tengah. Ing desa iki ana , kang dijupuk seka jenenge prejurit Dipanegara.

## Réferènsi
Rendhang

jmpl|Resep bumbu rendang
**Rendhang** (basa Minangkabau: *randang*; basa Indonésia: *rendang*) iku panganan utawa lawuh kang lumrahé digawé saka daging sapi. Rendhang iku asalé saka Sumatra Kulon lan laladan-laladan Malayu. Lumrahé rendhang dimasak nalika ana pepéstan utawa slametan.
Saliyané daging sapi, rendhang uga migunakaké bahan klapa(karambia), lan campuran saka manéka bumbu kas Indonésia antarané lombok (lado), laos, seré, bawang lan bumbu liyané.

Rendhang duwé posisi dhuwur sajeroning budaya masarakat Minangkabau. Rendhang duwé makna filosofi musyawarah, saka 4 bahan pokok, yaiku:
# Dagiang (Daging Sapi), minangka lambang saka Niniak Mamak (para pamimpin Suku adat)
# Karambia (Klapa), minangka lambang Cadiak Pandai (Kaum Intelektual)
# Lado (Cabé), minangka lambang Alim Ulama kang pedhes, tegas ngajaraké syarak (agama)
# Pemasak (Bumbu), minangka lambang saka sakabèhé masarakat Minang.

## Pranala njaba 
* Resep memasak rendang
Kabupatèn Pesawaran

**Kabupatèn Pesawaran 

100px
Lambang Pesawaran 

Sesanti: "---" 
300px
Dina Dadi:---
Kutha krajan:kutha ---
Bupati:---
Wakil Bupati:---
Wewengkon&nbsp;- Total:   --- km² 
Kacamatan&nbsp;- Cacahe:   20 kacamatan 
Padunung &nbsp;- Total: &nbsp;- Kapadhetan:  +/- ---  +/- --- jiwa/km² 
Suku Bangsa:---
Agama:Islam, Protèstan, Katulik lan liyané 
Basa: Basa Indonésia lan liyané

**Kabupatèn Pesawaran''' iku kabupatèn ing Provinsi Lampung, Kabupatèn iki minangka pamekaran saka Kabupatèn Lampung Kidul, Provinsi Lampung. Kutha Gedhongtataan iku minangka kutha krajan kabupatèné, kutha-kutha liyané : --- lan liya-yane. Jembar wewengkon Kabupatèn iki ± --- km² utawa --- hèktar.

## Géografi 
--- Lintang kidul lan --- Bujur wétan

## Pamaréntahan 
Kabupatèn Pesawaran katata sajeroning 20 kacamatan, --- désa/kalurahan. Kacamatan-kacamatan ing Kabupatèn iki yaiku:
# Gedhongtataan
# Kedhondhong
# Negeri Katon
# Padhang Cermin
# Pundhuh Perdhadha
# Tegineneng
# Way Lima

## Deleng uga 
* Pratélan Daerah Tingkat II

## Pranala njaba 
* Situs Web Resmi (urung ana)

Lampung
Genghis Khan

jmpl|Genghis Khan
**Genghis Khan** (basa Mongol: Чингис Хаан *Chinggis Khaan*, IPA: [ʧiŋgɪs χaːŋ], Činggis Qaɣan; kurang luwih 1162 – 1227) sing lair mawa jeneng **Temüjin** (tegesé "tukang wesi"), iku *Khan* Mongolia lan kanthi anumreta diwèhi gelar *Khagan* ("maharaja" utawa "kaisar") saka kakaisaran Mongol, Karajan gedhé dhéwé sing gegandhèngan sing naté ana sajagad.

Dhèwèké munggah ing kakuwasan déné olèhé manunggalaké akèh suku-suku nomad ing Asia Lor-Wétan. Sawisé ngedegaké kamaharajan Mongol, dhèwèké olèh gelar "Genghis Khan". Banjur dhèwèké miwiti kawicaksanan pulitik jaban rangkah sing agrèsif. Saindhenging Asia Wétan lan Asia Tengah diinvasi. Pungkasané, isih nalika Genghis Khan urip, mèh sa-Asia kabèh dikuwasani déning bangsa Mongol.

Genghis Khan tilar donya ing taun 1227 sawisé ngalahaké bangsa Tangut. Banjur dhèwèké dikubur ing sawijining kuburan sing ora ditandhani. Para katurunané banjur mbanjuraké ngambakaké kamaharajan Mongol saindhenging Asia lan Éropa déné nguwasani utawa nggawé vazal-vazal ing laladan-laladan sing jaman saiki péranganing China, Koréa, Kaukasus, Asia Tengah, Ruslan , Éropa Wétan lan Wétan Tengah.
Kamu, Dogiyai

**Kamu** ,iku dhistrik ing Kabupatèn Dogiyai, Propinsi Papua, Indonésia.

## Uga delengen
* Kabupatèn Dogiyai
* Papua
Thales

thumb|right|Thales
**Thales** (basa Yunani: **Θαλης**, 624-545 SM) saka Miletos, Yunani (saiki péranganing Turki) iku filsuf sepisanan sadurungé jaman Sokrates. Miturut panjenengané, zat utama sing dadi dhasar samubarang matèri yaiku banyu. Salah saji muridé sing paling pinunjul yaiku Anaximander.

## Pirsanana uga 
* Pratélan filsuf
Kurt Gödel

**Kurt Gödel** (28 April 1906, Brno, Ostenrik-Hungaria, saiki Ceko – 14 Januari 1978, Princeton, New Jersey, Amérika Sarékat) iku sawijining èlmuwan matématika.

## Cathetan suku
Jean Baptiste Joseph Fourier

**Jean Baptiste Joseph Fourier** (21 Maret 1768 - 16 Mèi 1830) punika matématikawan lan fisikawan Prancis ingkang paling dipuntepangi amargi miwiti panylidhikan deret Fourier lan panrapanipun ing prakawis arus panas. Transformasi Fourier ugi dipunparingi asma kanggé ngurmati piyambakipun.

## Uga delengen 
* Deret Fourier
* Transformasi Fourier
* Hukum Fourier
* Spektrofotometer Fourier Transform Infra Red

## Réferènsi 
* *Tèks awal saking Rouse History of Mathematics ingkang wonten ing domain umum*
* Fourier, J.-B.J. ''Mémoires d l'Académie Royale des Sciences de l'Institute de France **VII**.* 570-604 (1827) (*greenhouse effect essay'')

## Pranala njawi 
* University of St Andrews: http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Mathematicians/Fourier.html
* Fourier 1827: MEMOIRE sur les temperatures du globe terrestre et des espaces planetaires
Gottfried Leibniz

**Gottfried Wilhem Leibniz** utawi sok dipunéja minangka **Leibnitz** utawi **von Leibniz** (1 Juli (21 Juni miturut tarikh kalèndher Julian) 1646 – 14 November 1716) punika satunggiling filsuf Jerman keturunan Sorbia lan asalipun saking Sachsen. Panjenenganipun mliginipun misuwur déné faham *Théodicée* bilih manungsa gesang ing donya ingsang sasaé-saénipun amargi donya punika dipunripta déning Hyang Ingkang Sampurna. Faham *Théodicée* puniki dados misuwur amargi dipunkritik ing buku *Candide* anggitanipun Voltaire.

Saliyané panjenengané filsuf, uga dadai ilmuwan, matematikawan, diplomat, fisikawan, sejarawan lan dhoktor sajeroning hukum pandonyan lan hukum gréja. Panjenengané uga dianggep Jiwa Universalis ing zamané lan dadi salah sijiné filsuf kang paling ngaruhi ing abad ka-17 lan ka-18. Panyumbangé ing pérangan subyek kng sumebar ing jurnal lan puluhan èwu surat sarta naskah manuskrip kang liyané durung diterbitake. ing mangsa sadurungé durung ana tetulisan.  Leibniz kanthi laporan jangkep lan lengkap ngelaporake minangka prestasi kang durung dilakoni.
 
Leibniz lair ing Leipzig lan tilar donya ing Hannover.

## Riwayat urip singkat 
Karier Leibniz kanthi singkat ya iku:
* 1646-1666: Taun-taun formatif
* 1666–74: Kautama kerja ing *Kurfürst* Mainz, Johann Philipp von Schönborn, lan mentrine, Baron von Boineburg.
** 1672–76. Urip dumunung ing Paris, lan ngawe ziarah  wigati dateng London.
* 1676–1716. Mengabdi ing Kuluarga Bangsawan Hannover.
** 1677–98. Dadi punggawa, kapisanan saka Johann Friedrich saka Braunschweig-Lüneburg, lan sadulure, adipati, banjur *kurfuerst*, Ernst August dari Hannover.
*** 1687–90. Lelungo ing Jerman, Ostenrik, lan Italia, Ngawen panelitian ngenani buku kang dicetak lan kang diperintahake déning sang *kurfürst* ngenani sajarah Kulurawa Braunschweig. 
** 1698–1716: Ngabdi ing *kurfurst* Georg Ludwig saka Hannover.
*** 1712–14. Urip ing Wina. Ditunjuk dadi anggota Dewan Kamaharajan ing taun 1713 déning Karl VI, Kaisar Romawi Suci, ing pura Habsburg ing Wina.
** 1714–16: Georg Ludwig, sawisé dadai George I saking Britania Raya, ngelarang Leibniz ngikuti king kutha London. Leibniz ngakhiri panguripane sajeroning panguripane.
Gwyneth Paltrow

**Gwyneth Kate Paltrow** (27 September 1972) iku aktris A.S. kondhang sing wis main sawatara filem-filem akèh. Dhèwèké iku katurunan Yahudi Ruslan.

## Filmografi 
* *Shout* (1991)
* *Hook* (1991)
* *Malice* (1993)
* *Flesh and Bone* (1993)
* *Mrs. Parker and the Vicious Circle* (1994)
* *Higher Learning* (1995)
* *Jefferson in Paris* (1995)
* *Se7en* (1995)
* *Moonlight and Valentino* (1995)
* *Hard Eight* (1996) minangka Clementine
* *The Pallbearer* (1996)
* *Emma* (1996)
* *Out of the Past* (1998) (documentary) (narrator)
* *Sliding Doors* (1998)
* *Great Expectations* (1998)
* *Hush* (1998)
* *A Perfect Murder* (1998)
* *Shakespeare in Love* (1998)
* *The Talented Mr. Ripley* (1999)
* *The Intern* (2000) (Cameo)
* *Duets* (2000)
* *Bounce* (2000)
* *The Anniversary Party* (2001)
* *The Royal Tenenbaums* (2001)
* *Shallow Hal* (2001)
* *Searching for Debra Winger* (2002) (documentary)
* *Austin Powers in Goldmember* (2002) (Cameo)
* *Possession* (2002)
* *View from the Top* (2003)
* *Sylvia* (2003)
* *Sky Captain and the World of Tomorrow* (2004)
* *Proof* (2005) minangka Catherine
* ''I'm Going to Tell You a Secret* (2005) (documentary)
* *Infamous* (2006)
* *Love and Other Disasters* (2006)
* *Running with Scissors* (2006)
* *The Good Night* (2007)
* *Dirty Tricks* (2008)
* *Iron Man* (2008) minangka Pepper Potts
* *The American Woman* (TBA)
* *Iron Man II'' (2010) minangka Pepper Potts

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
*
David Hilbert

**David Hilbert** (23 Januari 1862, Wehlau, Prusia Wétan–14 Fèbruari 1943, Göttingen, Jerman) punika matématikawan Jerman. Sapérangan ageng tiyang menggalih bilih panjenenganipun punika salah satunggiling matématikawan paling gadhah prabawa ing abad kaping 19 lan awal abad kaping 20. Panjenenganipun pikantuk réputasi minangka matématikawan lan èlmuwan ageng kanthi manggihaken utawi ngembangaken sapérangan gagasan, kados ta téyori invarian, aksiomisasi geometri, lan gagasan ruang Hilbert. Punika salah satunggiling panemon analisis fungsi. Hilbert lan muridipun nyumbang kathah marang wrangka dhasar matématika ingkang dipunbetahaken ing mekanika kuantum lan relativitas umum. Panjenenganipun punika salah satunggiling tiyang ingkang mandhégani logika matematika. Panjenenganipun ugi salah satunggiling tiyang sepisanan ingkang damel pambèntenan antawisipun matématika lan metamatématika . Conto misuwur kapamimpinanipun ing donya matématika inggih punika presentasinipun ing taun 1900 prakawis himpunan masalah ingkang nemtokaken lelampahan sapérangan ageng risèt matématika ing abad kaping 20.

## Pranala njawi 
* Hilbert's 23 Problems Address
* Hilbert's Program
* 
* Pidato radio Hilbert ingkang dipunrekam ing Königsberg 1930 (kanthi basa Jerman) , pertalanipun kanthi basa Inggris ing mriki
Musiyum Louvre

**Musiyum Louvre** (basa Prancis *Musée du Louvre*) iku sawijining musiyum seni ing Paris, Prancis. Musiyum iki dibuka ing 1793 lan saiki ambané 60.000 m². Sajeroning taun 2007 musseum iki duwé 8 300 000 pangunjung.
Musiyum Louvre kalebet musiyum ingkang paling ageng, musiyum seni ingkang kathah piyambak dipunkunjungi masarakat lan kalebet monumen sajarah ing donya.
Musiyum Louvre manggèn ing Rive Droite Seine, Arondisemen kapisan ing Paris, Prancis. Kathah koleksi watawis langkung saking 35.000 piranti jaman prasajarah ngantos abad ke-19 dipunpamerkan ing areal ingkang wiyaripun 60.600 mèter pasagi.

Musiyum punika manggèn ing Pura Louvre (utawi Palais du Louvre) ingkang kawitanipun awujud bètèng ingkang dipunyasa wekdal abad kaping-12 wekdal papréntahan Philip II.

## Kolèksi 
*Mona Lisa*, *The Virgin and Child with St. Anne*, *Venus de Milo*, *Code of Hammurabi*, *Winged Victory of Samothrace*

## Pranala njaba 
*  Louvre Home Page (French) 
* Louvre Home Page (English) 
* History of the Louvre
* Revealing picture of the central pyramid
* Excerpt of Michael T. Cannell's book on I.M. Pei - discusses controversy over Pei's pyramid.
* Musée du Louvre - Louvre Museum  – More than 10.000 pictures

## Rujukan
Julianne Moore

[thumb|200px|Moore ing premiere *[Savage Grace*, April 2008]]

**Julianne Moore** (3 Dhésèmber 1960) iku sawijining aktris A.S.

## Pranala njaba 
*
Carl Friedrich Gauss

**Johann Carl Friedrich Gauss (Gauß)** (30 April 1777 - 23 Fèbruari 1855) punika matématikawan, astronom, lan fisikawan Jerman legendaris ingkang maringaken manéka kontribusi; piyambakipun dipunpirsani minangka salah satunggiling matématikawan paling ageng sasanèsipun Archimedes lan Isaac Newton.

Dipunwiyosaken ing Braunschweig, Jerman, nalika yuswanipun dèrèng jangkep 3 taun, piyambakpipun sampun saged ngorèksi kalepatan pratélan gaji tukang watu ramanipun. Miturut satunggiling cariyos, ing yuswa 10 taun, piyambakipun ndamel ara-araipun rumaos éram kanthi maringaken rumus kanggé ngétang cacahing satunggiling deret aritmatika wujud pangétangan deret 1+2+3+...+100. Sanadyan cariyos punika mèh sedayanipun leres, soal ingkang dipunparingaken ara-araipun langkung awrat. http://mathforum.org/social/articles/ross.html

Gauss punika èlmuwan ing manéka babagan: matématika, fisika, lan astronomi. Babagan analisis lan geometri nyumbang kathah sanget sumbangan-sumbangan pikiran Gauss ing matématika. Kalkulus (kalebet limit) punika salah satunggiling babagan analisis ingkang ugi narik kawigatosanipun.

Gauss tilar donya Göttingen.

## Wacan terasan 
* Simmons, J, *The giant book of scientists -- The 100 greatest minds of all time*, Sydney: The Book Company, (1996)
* Dunnington, G. Waldo, *Carl Friedrich Gauss: Titan of Science*, The Mathematical Association of America; (June 2003)

## Pranala njawi 
* Carl Friedrich Gauss, situs komprehensif, kalebet biografi lan pratélan prestasinipun
* Biografi Gauss saking MacTutor 
* Carl Frederick Gauss, situs ingkang dipundamel déning katurunan langsung Gauss, kalebet pindaian layang ingkang dipunserat Gauss dhumateng putranipun, Eugene, lan pranala dhateng silsilah kulawarganipun.
* Gauss and His Children, situs kanggé perisèt lan keturunan Gauss.
* Gauss , informasi umum, Panjenengan saged ndaftaraken situs Panjenengangan ngenani Gauss ing mriki.
* MNRAS **16** (1856) 80
Pokak, Cèpèr, Klathèn

**Pokak** iku désa ing Kacamatan Cèpèr, Kabupatèn Klathèn, Jawa Tengah. Désa Pokak duwèni sendhang kang cukup kaloka yaiku sendhang Pokak, miturut sejarahe jeneng désa Pokak asliné kajupuk saka jeneng sendhang kang ana ing kono.

## Réferènsi
Leonhard Euler

**Leonhard Euler** (15 April 1707 - 18 September 1783) (dipunlafalaken "oiler") punika matématikawan lan fisikawan Switserlan. Piyambakipun kapirsani (sesarengan kaliyan Archimedes, Gauss, lan Newton) minangka salah satunggiling matématikawan paling ageng salawasipun. Leonhard Euler punika tiyang sepisanan ingkang ngginakaken istilah "fungsi" (dipundefinisikaken déning Leibniz - 1694) kanggé ngejawantahaken ungkapan matématis ingkang nglebetaken manéka parameter; upaminipun *y* = F(*x*). Panjenenganipun dipunanggep minangka satunggiling tiyang ingkang sepisanan nerapaken kalkulus ing fisika.

## Pranala njawi 
* ''Euler Leonhardt: Lettres à une Princesse d'Allemagne'' di http://www.bookmine.org 
* Biografi Euler saking MacTutor

## Cathetan suku
Daftar tokoh Uni Sovyèt

**Pratélan** iki ya iku **pratélan tokoh Uni Sovyèt**

## Pulitikus 
* Vladimir Lenin

## Uga delengen 
* Pratélan tokoh Ruslan
* Pratélan tokoh Ukraina
* Pratélan tokoh Bélarus
* Pratélan tokoh Kazakhstan
* Pratélan tokoh Armenia
Sujud Tilawah

**Sujud Tilawah** yaiku sujud amarga maca utawa krungu ayat-ayat Kuran tartamtu, yakni kang diarani ayat-ayat sajadah. Wektu maca utawa krungu ayat-ayat iki, umat Islam disunnahaké nglakoni sujud, yaiku Sujud Tilawah.

## Cara ngayahi Sujud Tilawah
Sujud Tilawah diayahi sajeroning rong kaanan; ing sajabaning salat lan nalika pinuju salat. Cara
ngayahi Sujud Tilawah ing sajabaning salat yaiku: Nalika panjenengan maos utawa
mireng ayat sajdah, panjenengan langsung ngadeg utawa olèh uga lungguh ngadhep kéblat, banjur
ngucapaké takbir: "Allahu Akbar" utawa ora ngucapaké takbir uga olèh, banjur sujud sapisan kaya déné panjenengan sujud nalika ngayahi salat. Sawisé iku, ngadeg manèh sinambi
ngucapaké takbir: "Allahu Akbar", utawa tanpa takbir. Sawisé iku, panjenengan terusaké wacan al-
Qur'ané tanpa salam luwih dhisik.  Déné yèn diayahi nalika pinuju salat, nalika mireng ayat sajdah, panjenengan langsung sujud sapisan banjur nerusaké salat panjenengan.

Sajeroning ngayahi sujud tilawah iki ana papat cathetan kang kudu diwigatèkaké :
1. Para ulama sepakat yèn sujud tilawah diayahi mung kanthi sujud sapisan.
2. Cara ngayahi sujud tilawah persis padha karo cara ngayahi sujud biyasa sajeroning salat.
3. Sajeroning ngayahi sujud tilawah iki, miturut panemu kang luwih kuwat, ora mesthi nganggo
takbiratul ihram (takbir kanggo miwiti salat), uga ora nganggo salam. Dadi, sajeroning
praktèk, nalika panjenengan maos utawa mireng ayat sajdah, panjenengan langsung sujud sapisan waé kaya déné sujud sajeroning salat, tanpa takbiratul ihram luwih dhisik. Sawisé iku ngadeg manèh
lan nerusaké wacan shalaté, tanpa nganggo salam. Kaya mangkono mau miturut Imam Malik, Abu
Hanifah, Ahmad bin Hanbal lan miturut Ibnu Taimiyyah.

## Wacan nalika sujud Tilawah
Déné wacan-wacan sujud nalika salat ana sawatara jinis, kalebu salah sijiné yaiku
wacan *sajada wajhii lilladzi khalaqahu wa shawwarahu wa syaqqa samahu wa basharahu bihaulihi
wa quwwatihi*.

Supaya luwih cetha, ing ngisor iki sawatara wacan-wacan kang olèh diwaca nalika sujud sajeroning salat:
# ''Allahumma laka sajadtu wabika amantu wa laka aslamtu, sajada wajhii lilladzi khalaqahu wa shawwarahu wa syaqqa sam'ahu wa basharahu, tabarakallahu ahsanal khaliqin* (HR. Muslim)
# *Subhanakallahumma rabbana wa bihamdika allahummagfirli* (HR. Bukhari Muslim)
# *Subbuhun quddusun rabbul malaikati warruh* (HR. Muslim)
# *Subhanarabbiyal a'laa* (HR. Nasai, Turmudzi, Abu Dawud dan Ibn Majah)
# *Subhana dzil jabarut walmalakut walkibriya wal'adhamah'' (HR. Abu Dawud lan Nasai)

Kaya mangkono mau wacan-wacan kang biyasa diwaca déning Rasulullah Saw nalika sujud. Amarga saka iku, tumrap kang ngayahi Sujud Tilawah, mangga milih salah siji saka wacan mau ing dhuwur.

## Rujukan 
## Deleng uga 
* Sujud
* Ayat Sajdah

## Pranala njaba
Arané tali

**Arané tali** sajeroning basa Jawa iku antarané:

* Amben: Tali weteng jaran
* Baas : Tali saka siladan papah krambil
* Dhadhung: Tali kanggo nancang sapi
* Dhandan: Tali kanggo nggèrèt glondhongan kayu
* Elis: Tali kendhali
* Goci: Tali layangan
* Godhi: Tali gombal
* Jala jala: Tali kanggo mbendheng kelir
* Janget/Ulap ulap: Tali blebet garane pethèl
* Jejet: Tali plipitan
* Keluh: Tali ing irung sapi
* Klanthé: Tali caping
* Kelat : tali kanggo narik/ngrubuhake wit kang ditegor
* Koloran/Usus usus: Tali Kathok
* Lilit Uwi : tali kang digawé saka welat pring kang digubetaké ing siladan
* Pluntur: Tali ing gayor kanggo nggantung gong/nyangga gamelan
* Rut : Tali cindhak (1–2 m) kanggo naleni gawan ing pit
* Sandhat : tali kanggo naleni pethi jenazah nalika digawa menyang kuburan
* Salang: Tali pikulan
* Sawed: Tali pasangan sapi
* Sendheng: Tali gendhéwa/langkap
* Seling : Tali saka wesi (kabel/kawat)
* Setagèn/Sabuk/Setut: Tali weteng wong
* Suh: Tali sapu
* Tutus: Tali saka irat iratan pring/penjalin
* Tampar : Tali ukuran cilik lan dawa, kanggo larikan nalika tandur utawa ngundha layangan
* Ulur: Tali kanggo ngulukake layangan
* Upat upat: Tali pecut
* Uwed: Tali kanggo ngubengake gangsingan
Arané wektu

**Arané wektu**, sajeroning basa Jawa ing antarané yakuwi:

* Watara jam 06 ésuk diarani: Byar
* Watara jam 09 ésuk diarani: Gumatel
* Watara jam 10 ésuk diarani: Pecat sawet/Wisan gawé
* Watara jam 11 ésuk diarani: Tengangé
* Watara jam 12 awan diarani: Bedhug
* Watara jam 02 awan diarani: Lingsir kulon
* Watara jam 03 awan diarani: Ngasar
* Watara jam 05 soré diarani: Tunggang gunung
* Watara jam 05:30 soré diarani: Tiba layu
* Watara jam 06 soré diarani: Magrib/Surup/Sandikala
* Watara jam 07 wengi diarani: Ngisak
* Watara jam 09 wengi diarani: Sirep bocah
* Watara jam 11 wengi diarani: Sirep wong
* Watara jam 12 wengi diarani: Tengah wengi
* Watara jam 01 wengi diarani: Lingsir wengi
* Watara jam 02 wengi diarani: Titiyoni
* Watara jam 03 wengi diarani: Jago kluruk sapisan
* Watara jam 04 wengi diarani: Subuh/Jago kluruk kapindho
* Watara jam 05 ésuk diarani: Saput lemah/Parak ésuk
Tembung rurabasa

**Tembung rurabasa** iku tetembungan sing ajeg panganggoné sanadyan salah kaprah, nanging manawa dibeneraké malah dadi ora lumrah. Tuladhané yaiku:

* mangan awan = mangan sega wanci awan
* mènèk klapa = mènèk wit klapa
* ndhudhuk sumur = ndudhuk lemah digawé sumur
* nglinting rokok = nglinting klobot digawé rokok
* nulis layang = nulisi dluwang supaya dadi layang
* nunggu manuk = nunggu sawah supaya pariné ora dipangan manuk
Het recht op terugkeer

***Het recht op terugkeer*** (basa Walanda "Hak kanggo mulih") iku sawijining roman karangan Leon de Winter sing dibabar ing taun 2008. Roman iki critané prakara sawijining wong Yahudi Walanda ing Israèl taun 2024 sing jenengé Abraham Mannheim. Abraham utawa dicekak dadi Bram, nduwé gawéan dadi sajenising détèktif pribadi sing nggolèki bocah-bocah sing ilang. Kantoré ana ing Tel Aviv. Israèl ing taun 2024 wilayahé dadi sithik lan sing ndunungi dadi saya entèk.

## Ringkesan cekak
Pratélan wong Bulgaria

**Pratélan** ing ngisor iki ngandhut **wong-wong Bulgaria** sing wigati utawa misuwur.

## Artis, seniman lan liya-liyané 
* Katya Paskaleva

## Ngèlmuwan 
## Ulah ragawan 
## Pulitikus 
* Todor Zhivkov
* Lyudmila Zhivkova

## Uga delengen 
* Wong Bulgaria
* Wong Turki Bulgaria
Jainisme

**Jainisme** iku agama kang asalé saka anak banawa Hindia. Agama iki salah sijining agama darma, saliyané agama Hindhu lan Buda.

## Uga delengen 
* Anekantavada
Anekantavada

**Anekāntavāda** (aksara Dewanagari: अनेकान्तवाद) iku saka doktrin dhasar Jainisme sing wigati dhéwé. Doktrin utawa ajaran iki ngrujuk menyang konsèp utawa prinsip dhasar pluralisme lan kamajemukan cara ndeleng. Dadi iki rumus yèn kabeneran lan réalitas iku dideleng utawa dirasakaké béda-béda mawa cara ndeleng sing béda-béda lan ora ana cara ndeleng tunggal sing bener dhéwé.
Pratélaning blegering Azerbaijan

**Daftar tokoh Azerbaijan**

## Politikus, negarawan lan sabanjuré 
* Ilham Aliyev
* Heydar Aliyev
* Mehriban Aliyeva
* Javad Khan
* Fatali Khan Khoyski
* Nariman Narimanov
* Artur Rasizade
* Alimardan Topchubashov

## Ilmuwan, filsuf lan sabanjuré 
* Ahmed Javad

## Artis, bintang filem, penyanyi lan sabanjuré 
* Nigar Camal
* Eldar Gasımov

## Komponis 
* Uzeyir Hajibeyov

## Olahragawan 
* Vugar Gashimov
* Shahriyar Mammadyarov
* Eldar Mamedov

## Militèr 
* Samad bey Mehmandarov
* Ali-Agha Shikhlinski
Pratélaning blegering Ostenrik

**Daftar tokoh Ostenrik**

## Artis, seniman lan liya-liyané 
* Klaus Ebner
* Franz Kafka

## Ngèlmuwan 
## Olahragawan 
## Pulitikus 
* Adolf Hitler
Basa Sisilia

**Basa Sisilia** dianggo déning ètnis Sisilia lan cacahé watara 4,8 yuta jiwa, kang kasebar ing Sisilia, 1 juta jiwa ing Italia, mligi ing Puglia, Campania, Calabria, lan Sardinia. Ana sawatara kang uga nganggo basa Sisilia ya iku ing tlatah Calabria kidul lan tengah, Puglia (Lecce), lan Campania (Salerno).
Basa Itali

*Basa Italia ora padha karo basa Italik.*

**Basa Italia** iku sajinis basa Roman sing dianggo déning watara 70 yuta wong, mayoritas ing Italia. Basa Italia Standar ya iku miturut dhialèk Toscana lan siji campuran basa-basa ing Italia Kidul lan basa Gallo-Roman ing Lor. Basa Italia standar (tanpa kena pangaribawa dhialèk) akèh dianggo ing kutha Siena, provinsi Toscana, Italia.

Standar Toscana sing wis suwé dipigunakaké wis kakikis wiwit sawatara dekade déning basa Italia sing dianggo ing Milan, pusat ékonomi Italia. Basa Italia duwé konsonan gandha, kaya Latin (nanging béda karo basa Gallo-Roman liyané, kaya basa Prancis lan basa Spanyol). Déné basa Roman liyané (kajaba basa Prancis), tekanan ing pangucapan minangka ciri-ciri sing wigati

## Conto 
* Basa Inggris: *inglese* /inˈɡlese/
* sugeng tindak: *arrivederci* /arriveˈdertʃi/
* halo: *ciao* (ora resmi); *buon giorno* /bwɔnˈdʒorno/ (sugeng énjang), *buona sera* /bwɔnaˈsera/ (sugeng dalu)
* pira? *quanto* (maskulin); *quanta* (feminin)

## Gladri 

Linguistic map of the Italian language.svg
File:Idioma%20italiano.png
Corsivo- come scriverlo a mano in italiano, schede didattiche con alcuni esempi di Paolo Villa (prima edizione commons wikimedia org)-Letters-characters in italics-cursive- how to write it by hand in Italian.pdf|Tulisan tangan cursive ing sekolah Italia

## Rèferènsi
### Bibliografi
* 
* 
* 

## Pranala njaba 
* Italian 101 Learn Italian online
Juli 2008

**17 Juli 2008**-Wikimania 2008 dianakaké ing Alexandria, Mesir.

**3**-Firefox 3 bisa olèh Rékor Donya Guinness minangka program komputer sing diundhuh akèh dhéwé ing kala 24 jam, nalika "Dina Undhuh" (*Download Day*), tanggal 17 JunAi kapungkur, mawa gunggungé 8.002.530 pangundhuhan.
Agustus 2008

**29 Agustus 2008** David Duchovny, artis kondhang, bintang serial *The X-files* lan *Californication* lumebu klinik amarga "ketagihan". 

**26** Ruslan ngakoni kamardikan Abkhazia lan Ossetia Kidul.

**20** - Musibah montor mabur ing Madrid, Spanyol, Uni Éropa. 143 jiwa tiwas.

**9** - Angkatan Dharat Ruslan lumebu ing Ossetia Kidul ngréwangi kaum séparatis sing péngin metu saka Georgia.

**3** - Aleksandr Solzhenitsyn, manten pambaléla Uni Sovyèt sing misuwur déning bukuné prakara *gulag*, séda mawa yuswa 89 taun ing Moskwa, Ruslan.
Lepa Brena

thumb|right|Lepa Brena
 

**Fahreta Živojinović** (Sirilik: Фахрета Живојиновић; lair 20 Oktober, 1960) utawa kondhang minangka **Lepa Brena** (utawa **Brena Nacionale** lan **Internacionale**), (Cyrillic: Лепа Брена), iku panembang sing kawentar ing taun 1980an ing tilas nagara Yugoslavia lan saiki nduwè label folk-pop. Lepa Brena lair ing Tuzla, Bosnia-Herzegovina, Yugoslavia. Lepa Brena ngasilaké punjul 60,000 rekaman saindhenging donya, ndadèkaké artis wanita sing paling laris ing sajarah Balkan.

## Diskografi
### Album
**Čačak, Čačak* (1981)- 350 000
**Mile voli disko* (1982)- 780 000
**Sitnije, cile, sitnije / Hej, najluđe moje* (12" Maxi, 1983)- 800 000
**Bato, Bato* (1984)- 1 100 000
**Pile moje* (1984)- 850 000
**Jedan dan života*, (duet with Miroslav Ilić) (1985)- 800 000
**Voli me, voli* (1986)- 650 000
**Okrećeš mi leđa* (1986)- 600 000
**Hajde da se volimo* (1987)- 800 000
**Četiri godine* (1989)- 550 000
**Boli me uvo za sve* (1990)- 450 000
**Zaljubiška* (1991)- 150 000
**Ja nemam drugi dom* (1994)- 150 000
**Kazna Božija* (1995)- 100 000
**Luda za tobom* (1996)- 200 000
**Pomračenje sunca* (2000)- 120 000
**The Best Of Lepa Brena* (2004)- 400 000
**Uđi slobodno...* (28.06.2008) - 1 000 000 (for just 2 months!)

## Filmografi 
* Hajde da se volimo 3, (1990)
* Hajde da se volimo 2, (1989)
* Hajde da se volimo, (1987)
* Nema problema, (1984)
* Kamiondžije opet voze, (1984)
* Kamiondzije 2, (1983)(TV series)
* Tesna koža, (1982)

## Réferènsi
## Pranala njaba 
* 
* Official site
Pierre-Simon Laplace

[jmpl|ka|200px|Gambar déning Madame Feytaud, [1842]]

**Pierre-Simon, marquis de Laplace** (23 Maret 1749 - 5 Maret 1827) punika satunggiling ahli matématika lan astronom Prancis ingkang nelakaken téyori bilih bumi mayuta-yuta taun kapengker kapisah saking srengéngé lan saya dangu kulit njawinipun garing lan tansaya atos. Ing taun 1773, ing sangajengipun Akademi Prancis, panjenenganipun mbuktèkaken bilih obahipun planit-planit punika stabil. Panemon Laplace sanèsipun inggih punika ing babagan integral kalkulus, diferensial terbatas, persamaan diferensial, lan astronomi. Panjenenganipun nemokaken Mekanika selestial, Ekuasi Laplace, Operator Laplace lan Transformasi Laplace.

## Pranala njawi 
* 
*
Juwiran, Juwiring, Klathèn

**Juwiran** iku désa ing Kacamatan Juwiring, Kabupatèn Klathèn, Jawa Tengah.

## Wates Desa Juwiran 
* Lor : Desa Bululerjo
* Kidul : Desa Kaligawe & Desa Kupang
* Wétan : Desa Jetis
* Kulon : Desa Sawahan

## Daftar Dusun 
jmpl|Peta Letak Dusun
Desa Juwiran dipérang dadi sawetara dusun, antarané:

#Batikan
#Bloro
#Dukuh Lor
#Dukuh Kidul
#Getas
#Jayan 
#Juwiran
#Kauman
#Ketos
#Pajangan 
#Klebengan 
#Piyogan
#Sabrang
#Tegalan

## Réferènsi
Sawahan, Juwiring, Klathèn

**Sawahan** iku désa ing Kacamatan Juwiring, Kabupatèn Klathèn, Jawa Tengah.

## Daftar Dusun 
jmpl|Peta Dusun Ing Deso Sawahan

Dusun-dusun ing Desa Sawahan kalebu:

# Bululerjo 
# Dangsri 
# Jayan
# Kaligawe Lor
# Kradenan 
# Platen
# Sawahan

## Réferènsi
Joe Biden

right|thumb|Joe Biden
**Joseph Robinette "Joe" Biden, Jr.** (lair ing Scranton, Pennsylvania, 20 November 1942) iku pulitikus lan pengacara Amérika Sarékat saka Wilmington, Delaware. Biden iku anggota Parté Dhémokrat lan Senator senior saka Delaware, wektu iki ing sajeroning mangsa kalungguhan kaping 6. Biden tau nyalonaké dhiri sajeroning pamilihan présidhèn 1988 lan 2008 nanging banjur mundur. Ing tanggal 22 Agustus 2008, diumumkaké yèn Barack Obama wis milih Biden minangka pasangan bakal calon wakil presidhèné sajeroning pamilihan présidhèn 2008. Saiki, dhèwèké njabat minangka presiden Amerika wiwit taun 2021.

Biden dilairaké ing Scranton, Pennsylvania, saka kulawarga Joseph R. Biden, Sr. lan Catherine Eugenia Finnegan. Biden anak pambarep saka 4 sesadulur lan digulawentah sajeroning lingkungan agama Katulik Roma. Kulawarga iki pindah menyang Delaware nalika Joe Biden umur 10 taun. Ing taun 1961, Biden lulus saka Archmere Academy in Claymont, lan taun 1965 saka University of Delaware ing Newark. Biden banjur nerusaké pendhidhikan menyang Syracuse University College of Law, lulus taun 1968.

Taun 1966 Biden nggarwa Neilia Hunter. Kulawarga iki pinaringan anak telu, Joseph R. III (Beau), Robert Hunter, lan Naomi. Garwa lan putrané sing isih bayi tiwas sajeroning kacilakan montor ora suwé sawisé Biden kapilih dadi senator ing taun 1972. Kaloro anak lanang uga tatu abot sajeroning kadadéan mau. Ing taun 1977, Biden nikah karo Jill Tracy Jacobs lan pinaringan putra siji, Ashley.

## Wacan rujukan 
* 
* 
* 
* 

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
* Biographical Directory of the U.S. Congress 
* U.S. Senate Committee on Foreign Relations 
* U.S. Senate Committee on the Judiciary
John McCain

**John Sidney McCain III** (lair ing Zona Terusan Panama, 29 Agustus 1936  - pati ing Arizona, 25 Agustus 2018 ing yuswa 81 taun) iku senator senior Amérika Sarékat saka praja Arizona. McCain makili Parté Républik.

McCain naté dadi bakal calon présidhèn sajeroning pemilu présidhèn 2000. Nalika iku, McCain kalah déning George Walker Bush sajeroning konvensi Parté Républik. Ing taun 2008 McCain menangaké pencalonan Parté Républik lan maju sajeroning pencalonan présidhèn Amérika Sarékat 2008.  Sajeroning pamilihan taun 2008 mau McCain dikalahaké déning calon saka Parté Dhémokrat Barack Obama.

## Cathetan sikil
Samoa Amérika

thumb|Lokasi Samoa Amérika
**Samoa Amérika** iku wewengkon ora kaorganisasi lan kapisah duwèké Amérika Sarékat sing dumunung ana ing pérangan kidul Samodra Pasifik, ing sawétané nagara Samoa.

Populasiné ing taun 2003 ana 70.260 jiwa kanthi kapadhetan sing ndunungi 353/km². Lagu kebangsaané yaiku Amérika Samoa.
Melamina

:*Artikel iki ngenani senyawa kimia sing jenengé melamina. Istilah "melamina" uga dipigunakaké kanggo ngrujuk marang resin melamina, ya iku plastik sing digawé saka melamina lan formaldehida. Bedakna uga karo melanin, pigmen sing tinemu ing kulit lan rambut.*

**Melamina** iku senyawa basa organik kanthi rumus kimia C3H6N6 lan duwé jeneng IUPAC **1,3,5-triazina-2,4,6-triamina**. Melamina mung sethithik larut ing banyu.

Melamina iku trimer saka sianamida, lan kaya déné sianamida, melamina ngandhut 66% nitrogen (miturut massa). Melamina minangka metabolit saka siromazina, sajinis pestisida. Melamina kadhapur sajeroning tubuh mamalia sing ngonsumsi siromazina. Dilapuraké uga siromazina diowahi dadi melamina sajeroning tetuwuhan.

## Sintesis
Melamina pisanan disintesis déning Liebig ing taun 1834. Sajeroning produksi awal, kalsium sianamida diowahi dadi disiandiamida, banjur dipanasaké ing sadhuwuring titik leburé kanggo ngasilaké melamina. Nanging, ing jaman saiki, akèh-akèhé pabrik indhustri migunakaké uréa kanggo ngasilaké melamina liwat reaksi mangkéné
: 6 (NH2)2CO → C3H6N6 + 6 NH3 + 3 CO2

Pisanan, urea kaurai dadi asem sianat sajeroning reaksi endotermik: (NH2)2CO → HCNO + NH3. Banjur asem sianat ngalami polimerisasi mbentuk melamina lan karbon dioksida: 6 HCNO → C3H6N6 + 3 CO2. Reaksi kapindho ya iku eksotermik, nanging kabèh prosès reaksi duwèni sipat endotermik

## Uga delengen 
* 1,3,5-Triazina
* Triazina
* Sianamida
* Asam sianurat

## Réferènsi
## Pranala njaba 
* Rapid Melamine ELISA Test Kit
* NLM Hazardous Substances Databank &ndash; Melamine
* Melamine Materials Safety Data Sheet (MSDS) 
* OECD Screening Information Data　Set (SIDS): Melamine  (High Production Volume Chemicals Screening Information，PDF, 89 pages).
* FDA Web Page with Information on Pet Food Recall (due to Melamine contanimination )
Hadiluwih, Sumberlawang, Sragèn

**Hadiluwih** iku désa ing Kacamatan Sumberlawang, Sragèn. Désa Hadiluwih, sawijining désa ing  arah paling kidul kanggo wewengkon Kacamatan Sumberlawang. Wewengkon pesawahan tadhah udan kang kabèh dumunung ing dataran datar kanthi jinis tanah ireng (grumusol). Luwih saka 80% sing ndunungi urip saka tetanèn. Kasil sing paling dominan tuwuhan pangan: pari, jagung, kacang tanah.

Désa Hadiluwih dumadi saka dhusun: Kedungdowo, Bibis, Pandanan, Bojong, Jetak lan Sumber rejo. Papréntahan désa mau kalurahan/Désa Hadiluwih. Ana 5 kebayanan: Kedungdowo I, Kedungdowo II, Bojong, Jetak-Sumberrejo, Pandanan lan Bibis.

Agama Islam dominan ing tlatah Hadiluwih, punjul 90% penduduke nganut agama Islam. Pendidikan warga désa Hadiluwih: ora lulus SD - nganti master. Ana: 4 TK, 2 SD, 1 MI.
Wektu iki lurah/ kepala désa ing Hadiluwih: Ibu Kartini.

Urut-urutan poro Lurah/Kepolo Deso:
1. Bp. Kasantabri
2. Bp. Harjosuwito
3. Bp. Rejosuwito
4. Bp. Huriwiyono
5. Bp. Suradi 
6. Ibu Kartini (2008 - 2016)

## Uga delengen 
* Sumberlawang, Sragèn
* Kabupatèn Sragèn

## Pranala njaba 
* Situs resmi Kabupatèn Sragèn
* Facebook Kedungdawa
Caravaca de la Cruz

thumb|300px|Caravaca de la Cruz
**Caravaca de la Cruz** iku sawijining kutha kang dumunung ing sisih kidul Spanyol. Sing ndunungi watara 25.688 jiwa (2007).

## Pranala njaba 
*Situs resmi
Flamenco

**Flamenco** iku istilah saka Basa Spanyol kang tegesé salah sawijining jinis utawa genre musik kang kawentar rumit kanthi irama rikat, lan bisa uga kanggo ngarani genre jogèd kang ciriné nganggo irama langkah. Sanadyan kanthi umum dianggep budaya Spanyol, jejogèdan flamenco iki sakbeneré asal saka tlatah: Andalusia. Sanadyan mangkono, tlatah liya, mligi Extremadura lan Murcia, uga mèlu nyengkuyung ngrembakané jinis musik iki, lan akèh penari flamenco kang misuwur lair ing tlatah liya ing Spanyol.

## Sumber 
* ÁLVAREZ CABALLERO, Ángel: *El cante flamenco*, Alianza Editorial, Madrid, Second edition, 1998. ISBN 84-206-9682-X (First edition: 1994)
* ÁLVAREZ CABALLERO, Ángel: *La Discografía ideal del cante flamenco*, Planeta, Barcelona, 1995. ISBN 84-08-01602-4
* COELHO, Víctor Anand (Editor): "Flamenco Guitar: History, Style, and Context," in *The Cambridge Companion to the Guitar*, Cambridge University Press, 2003, pp.&nbsp;13–32.
* MAIRENA, Antonio & MOLINA, Ricardo: *Mundo y formas del cante flamenco*, Librería Al-Ándalus, Third Edition, 1979 (First Edition: Revista de Occidente, 1963)
* MARTÍN SALAZAR, Jorge: *Los cantes flamencos*, Diputación Provincial de Granada, Granada, 1991 ISBN 84-7807-041-9
* MANUEL, Peter. “Flamenco in Focus: An Analysis of a Performance of Soleares.” In *Analytical Studies in World Music*, edited by Michael Tenzer. New York: Oxford University Press, 2006, pp.&nbsp;92–119.
* ORTIZ NUEVO, José Luis: *Alegato contra la pureza*, Libros PM, Barcelona, 1996. ISBN 84-88944-07-1
* RÍOS RUIZ, *Ayer y hoy del cante flamenco*, Ediciones ISTMO, Tres Cantos (Madrid), 1997, ISBN 84-7090-311-X
* ROSSY, Hipólito: *Teoría del Cante Jondo*, CREDSA, Barcelona, 1998. ISBN 84-7056-354-8 (First edition: 1966)

## Uga delengen 
* Camarón de la Isla
* Paco de Lucia
* Flamenco guitar
* Golden age of Jewish culture in Spain
* La Convivencia
* Picados
* Palo
* Festival Bienal Flamenco
* Silverio Franconetti
* Concurso de Cante Jondo

## Pranala njaba 
* Flamenco Carolina - Classic Flamenco 
* Flamenco - Its Origin and evolution 
* 
* 
* Worldwide Flamenco Directory
* Flamenco Photos
George Washington

**George Washington** (22 Fèbruari 1732 – 14 Dhésèmber 1799) iku Présidhèn Amérika Sarékat (1789–1797) sing kapisan. Ing umur 11 taun bapaké tilar donya. George Washington wiwitané nyambut gawé minangka mantri ukur, banjur lumebu bala ing umur 21 taun, lan diangkat dadi Letnan Kolonèl wektu mèlu wajib militèr déning Gubernur praja Virginia. Omah-omah taun 1759 karo Martha Dandridge Custis Washington, George Washington ngurus perkebunané sing jembar ing Virginia lan menjadi anggota Dewan Perwakilan Rakyat Virginia, hingga Revolusi Amérika pecah. George Washington minangka anggota perkumpulan rahasia *Freemasonry*.

Ing taun 1789 sawisé Konstitusi disahaké, Washington dipilih kanthi swara wutuh dadi Présidhèn Amérika sing kapisan. Washington nglakoni rong mangsa kalungguhan wiwit taun 1789 nganti taun 1797, didampingi déning John Adams minangka Wakil Présidhèn. Sajeroning pidhato perpisahané ing taun 1797, Washington nyerokaké marang rakyat Amérika Sarékat supaya ninggal rasa kapartéan lan rasa kelaladanan sing kagedhèn.

Ing taun 1799, George Washington tilar donya ing umur 67 taun ing Mount Vernon, sawisé telung taun mudhun kalungguhan minangka présidhèn. Washington ora duwé katurunan, mung ana siji anak angkat. 

## Rujukan
* Présidhèn - Présidhèn Amérika Sarékat; Diterbitaké déning Dinas Penerangan lan Kabudayan Amérika Sarékat, Jakarta (2003)
* The Presidents, A Reference History. Editor. Henry F. Graff. Edisi kedua. Penerbit Scribners 1996.
Gelderland

thumb|Lokasi Gelderland ing Walanda

**Gelderland** iku propinsi ing Walanda. Kutha krajané yaiku Arnhem lan sing ndunungi ana kurang luwih 1,97 yuta jiwa (2005). Gelderland iku ing sisih kulon wewatesan karo propinsi Utrecht lan Holland Kidul, ing sisih kidul karo propinsi Brabant Lor, ing sisih wétan karo nagara Jerman, ing sisih lor karo propinsi Overijssel lan ing sisih lor kulon karo propinsi Flevoland.
Bungur

**Bungur** (***Lagerstroemia***) iku sajinis tuwuhan awujud wit-witan sing misuwur minangka wit pangayom dalan utawa pekarangan. Kembangé warna abang nom utawa jambon, yèn megar bebarengan katon éndah.

Ana rong jinis bungur sing populèr: bungur biyasa/gedhé (*L. indica*), wité gedhé dhuwur nganti 8m, lan bungur jepang (*L. faurieri*) sing luwih cilik, awujud perdhu. Bungur gedhé biyèn uga akèh ditandur ing pekuburan.

## Sawetara jinisé 
## Pranala njaba
Trembesi

**Trembesi** utawa **kihujan**, utawa **baujan**, (*Samanea saman* (Jacq.) Merr.) minangka tetuwuhan wit-witan gedhé, dhuwur, kanthi tajuk sing amba banget. Tuwuhan iki naté populèr minangka tuwuhan pangayom. Oyodé sing ngambra-ambra ndadèkaké kurang populèr amarga bisa ngrusak dalan lan wangunan ing saubengé. Jeneng Ki Hujan, asalé saka anané banyu sing kerep nètès saka tajuké amarga kemampuan nyerep banyu lemah sing kuwat sarta kotoran saka kéwan tonggèrèt sing manggon ing wit mau.

Tuwuhan iki asal saka Amérika tropis nanging saiki kasebar ing saindhenging laladan tropis. Ing sawatara panggonan malah dianggep ngganggu awit tajuké ngganggu tuwuhan liya kanggo urip.

## Gladri 

Gambar:Samanea saman (2257147904).jpg|Kembang trembesi
Gambar:Samán (Samanea saman) (14741890101).jpg|Godhong trembesi
Gambar:Samanea saman 4zz.jpg|Galih trembesi
Gambar:Starr 060416-7652 Samanea saman.jpg|Munggur (wiji trembesi)

## Uga delengen 
* Mindhik

## Pranala njaba
Randhu alas

**Randhu alas** (*Bombax ceiba* L.) iku wit-witan sing dianggep suci déning umat Hindhu. Tuwuhan iki duwé ukuran gedhé banget lan kerep ditandur ing cedhak yasan suci.

Nalika panemuan Candhi Pawon, wit iki diweruhi thukul ing reruntuhan yasan.

## Uga delengen 
*Kapuk randhu

## Cathetan sikil
Bumbon crakèn

jmpl|￼maneka bumbu
**Bumbon crakèn** yakuwi pérangan tuwuhan kang duwé aroma utawa rasa kuwat kang kanggo bumbu, pangawèt utawa panambah rasa sajeroningmasakan. Bumbon crakèn racaké dibédakaké saka tuwuhan liya kang dipigunakaké kanggo tujuan kang mêh padha, kaya déné tandura obat, sayuran mawa aroma, lan woh garing.

Bumbon crakèn minangka barang dagangan paling aji ing jaman prakolonial. Akèh bumbon crakèn kang biyèn dipigunakaké sajeroning pangobatan, nanging saiki wis suda.

Bumbon crakèn dadi salah siji alesan kena apa panjelajah Portugis Vasco Da Gama lelana nganti tekan India lan Maluku. Bumbon crakèn iki uga kang njalari Walanda banjur nyusul menyang Maluku, sauntara Spanyol ing sangisoré pimpinan Columbus wis luwih dhisik golèk dalan tumuju ngétan ngliwati dalan liya lan pungkasané malah mendharat ing bawana Amérika.

*Bumbon crakèn India*:
* Kapulaga(cardamom)
* Lada (pepper) 
* Kayu legi (cinnamon) 
* Pala(nutmeg)
* Kunyit

## Uga delengen 
* Perdagangan bumbon crakèn

## Pranala njaba 
* Food Bacteria-Spice Survey Shows Why Some Cultures Like It Hot Citat: "...Garlic, onion, allspice and oregano, for example, were found to be the best all-around bacteria killers (they kill everything)...Top 30 Spices with Antimicrobial Properties..."
* May 22, 2001, Add a Little Spice to Your Life.  And Take Away a Few Bacteria That Cause Disease
* August 18, 1998, Common Kitchen Spices Kill E. Coli O157:H7  Citat: "...The study is the first in the United States that looks at the effect of common spices on E. coli O157:H7. Previous studies have concluded spices kill other foodborne pathogens. "In the first part of our study, we tested 23 spices against E. coli O157:H7 in the laboratory," Fung said. "We found that several spices are good at killing this strain of E. coli."..."
Temulawak

thumb|200px|Godhong Temulawak

thumb|200px| Kembang Temulawak

**Temu lawak** (*Curcuma xanthorhiza* L.) (en:*Java Turmeric*) (Carakan: ꦠꦼꦩꦸꦭꦮꦏ꧀) iku tuwuhan usada kang kagolong sajeroning suku pala kapendhem (*temu-temuan*) (Zingiberaceae). Tuwuhan iki asalé saka Indonésia, mligi Pulo Jawa.

Ing Jawa, tuwuhan iki diarani **temulawak**, ing Sunda diarani **koneng gedhé**, déné ing Madura diarani **temu labak**.

Tuwuhan temu lawak bisa tuwuh dhuwuré nganti 2 m, duwé kembang awarna kuning. Oyod temulawak (rimpang) asring digunakaké minangka bahan usada tradhisional.

## Morfologi 
Temulawak kalebu tuwuhan Terne kang duwé gagang semu dhapuran, habitusé bisa nganti 2-2,5 mèter, saben dhapuran ana 3-9 anakan lan saben tuwuhan duwé 2-9 ron.

* Oyod

Oyod temulawak kang padatan diarani rimpang kawangun kanthi sampurna lan pangé kuat, wernané ijo peteng. Rimpang induk bisa duwé 3-4 rimpang. Werna kulit rimpang coklat rada abang utawa kuning tuwa, déné warna dagingé oranye tuwa utawa kuning.

* Kanggo kasarasan untu

Anthorrhizol kang kaandhut ing rimpang temulawak apik banget kanggo antimikroba lan antibaktéri. Temulawak bisa minangka bètèng pertahanan untu. Baktèri-baktèri kaya ta *streptococcus*, *actinomyces viscocus* lan *porphyromonas gingivalis* kang gawé kroposé untu bisa dipatèni nganggo ekstrak temulawak.

* Nyegah lara *Osteoarthtritis*
 
Osteoarthtritis ya iku saya tipisé sendi amarga mudhuné aji glukosamin dan kandroitin ing balung enom kang bisa njalaraké radang sendi. Lara iki padatan nyerang wong kang wis tuwa (lansia). Temulawak bisa nyegah radang sendi amarga duwé èfèk anti inflamasi.

* Kanggo kulit

Kandhutan lenga atsiri ing temulawak bisa ngilangaké flèk-flèk ireng ing rai lan njaga élastisitas kulit. Temulawak bisa nyegah thukulé kukul (jerawat) lan uga bisa ngresiki *noda* ireng ing kulit rai amarga kukul mau.

* Nyegah manéka warna lelara

Temulawak uga duwé khasiat kanggo nambani manéka warna lelara, kaya ta hépatitis, bebelen(sembelit), mèncrèt (diaré), liver, radang ginjel, maag, asma, ambeien, rematik, lan pegel linu.

* Nambah nafsu mangan

## Uga delengen 
Empon-empon

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Khasiyat temulawak
Tetanduran wiji loro

**Magnoliopsida** iku jeneng botani kanggoné kelas tetuwuhan. Jeneng iki diwangun kanthi ngganti panambang *-aceae* saka jeneng *Magnoliaceae* nganggo panambang *-opsida* (Pasal 16 sajeroning *ICBN*). Kelas *Magnoliopsida* dianggo jeneng takson tumrap kabèh tetuwuhan ngembang dudu monokotil lan duwé sipat polifiletik. Magnoliopsida iku jeneng kang dianggo nggantèkaké jeneng lawas **Dicotyledoneae** (kelas tetuwuhan dikotil, utawa agodhong lembaga loro).

Sistem Klasifikasi APG II, kang mbaka sethithik tansaya populèr, ora migunakaké jeneng iki manèh. Luwih adoh, sistem iki nemu yèn sajeroning golongan iki ana paling ora pitu klade kang béda kanthi genetik. Saka kapitu klade iki, ana siji golongan gedhé kang monofiletik kang duwé ciri-ciri kas Magnoliopsida kanthi konsisten lan karan *eudicots* ("dikotil bener/sajati"). Ironisé, Magnoliaceae ora kalebu sajeroning dikotil sajati.

## Uga delengen 
* Tetuwuhan
* Tetuwuhan ngembang

## Pranala njaba
Kutub Kidul

**Kutub Kidul** (géografis) iku pojok kidul bumi (90° S), wujud sumbu bumi. Panemu kutub asalé saka Nurwègen Roald Amundsen, iku wong sing sepisanan nemu Kutub Kidul tanggal 14 Dhésèmber 1911.

Kutub Kidul magnetis ya iku pojoking medan magnet sing lurus nembus pusat bumi. Amarga anané sumbu iku bumi mubeng. Ing taun 1985 diweruhi manawa Kutub Kidul magnetis ana ing 65°S 140°T.

## Pirsanana uga 
* Kutub Lor

## Pranala njaba
Kutha Purwakarta

**Purwakarta** ya iku kutha ing provinsi Jawa Kulon, Indonésia. Kutha iki minangka kutha krajan Kabupatèn Purwakarta.
Knut (bruwang ès)

thumb|Knut 23 Maret 2007.

**Knut** (lair 5 Dhésèmber 2006 ing Berlin - pati 19 Maret 2011) iku sawijining bruwang ès lanang (*Ursus maritimus*), sing lair lan gedhé ing *Zoologischen Garten Berlin* (Taman Raja Berlin). Knut iku misuwur banget ing Jerman lan sadonya amarga bruwang ès kapisan sing bisa lair ing Taman Raja ing 30 taun pungkasan. Knut tau dadi kontrovèrsi internasional, banjur dadi atraksi turis populèr. Sawisé tabloid Jerman *Bild* ngandhut kutipan saka sawijining aktivis hak-hak sato kéwan anama Frank Albrecht sing ngomong yèn "Knut luwih becik dipatèni tinimbang dihina dadi kéwan ingon manungsa", akèh wong sadonya sing padha nepsu. Bocah-bocah dadi démo sajabaning Taman Raja, lan akèh e-mail sarta layang sing dikirim.

Knut dadi punjering wigatènan média-massa lan nggawé taun 2007 dadi taun sing apik kanggo Taman Raja Berlin. Bathiné dadi akèh dhéwé salawasé umuré sing wis 163 taun.
Bandhung

**Bandhung**, bisa tegesé:
* Kabupatèn Bandung, salah siji Kabupatèn ing Jawa Kulon
* Kutha Bandhung, kutha krajan provinsi Jawa Kulon
Iklim

**Iklim** iku kaanan rata-rata cuaca ing wektu dawa. Studi ngenani iklim disinaoni ing météorologi. Iklim ing bumi banget diprabawai déning posisi srengéngé marang bumi. Ana sapérangan klasifikasi iklim ing bumi iki sing ditemtokaké déning panggonan géografis. Lumrahé awake dhéwé bisa nyebutaké minangka iklim tropis, lintang nengah lan lintang dhuwur. Èlmu sing nyinaoni ngenani iklim yaiku klimatologi.
Gayamprit, Klathèn Kidul, Klathèn

**Gayamprit** iku kalurahan ing Kacamatan Klathèn Kidul, Kabupatèn Klathèn, Jawa Tengah.

## Réferènsi
Merbung, Klathèn Kidul, Klathèn

**Merbung** iku désa ing Kacamatan Klathèn Kidul, Kabupatèn Klathèn, Jawa Tengah. Désa Merbung kapérang dadi telung dhukuh, sepisan yaiku Merbung Kulon, Merbung Wétan, lan Krapyak. Dhukuh Merbung Kulon ing sisih loré duwèni wates ril sepur, Dhukuh Merbung Wetan sisih kidulé duwèni wates kali Bandhes, déné Dhukuh Krapyak duwèni wates ing sisih lorè yaiku dalan propinsi Jawa Tengah utawa asring sinebut dalan *By Pass.*

## Réferènsi