open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rasukan adat Jawa

**Rasukan adat Jawa** utawa busana adat Jawa umum/kaprah diarani rasukan kejawen sing wis ana wiwit jaman mbiyèn lan wiwit kebentuk jangkep ana ing jaman karajan Demak. Saliyané rasukan kejawen uga ana rasukan surjan, rasukan mesiran, rasukan basahan lan rasukan gedhog.

Saben-saben jinis rasukan Jawa iki nduwé teges parumpamaan utawa pralambang kang jumbuh/gathuk kalawan aji-aji luhur filosofi Jawa.

Lumrahé/kaprahe rasukan Jawa kapérang dadi 4 pérangan ya iku:

## Pérangan ndhuwur 
* Iket utawa blangkon
* Udheng

## Pérangan tengah 
* Rasukan utawa kelambi uga benik
* Jarik lan wiron utawa wiru
* Lonthong
* Epek
* Timang

## Pérangan mburi 
* Curiga utawa keris lan rangka

## Pérangan ngisor 
* Canela ya iku: cripu, selop utawa sandal
* Bebed
Iket

**Iket** iku jinis rasukan Jawa kang diagem anéng pérangan ndhuwur raga yaiku ana ing sirah.

## Sajarah 
## Wujud 
Iket digawé saka kain bathik kang rada amba banjur digubedaké miturut cara-cara lilitan kang mligi ana ing sirah. Lilitan kain iku kudu bisa nutup kabèh pérangan sirah (ndhuwur kuping). Lilitané kudu kenceng dadi ora gampang ucul. Jaman saiki iket wis luwih praktis, amarga lilitané wis dijait dadi siji karo blangkon.

## Jinis 
Ana 2 jinis utama iket yaiku cakrik/gaya Sala kang mburiné trepes lan cakrik Yogya kang ana mondolan ing mburiné.

## Fungsi/guna 
Fungsi mligi yaiku kanggo nutupi sirah.

## Makna 
Iket iku tegesé, manungsa iku kuduné nduwé pikiran utawa pemikiran kang kuat, teguh, kokoh, kenceng lan manteb uga kudu nduwé tetimbangan/wawasan kang mateng lan jembar karebèn ora gampang owah, ora gampang kena rembugé wong liya.
Blangkon

thumb|300px|Arupa jinis motif blangkon
[thumb|150px|Priyayi ing Besuki, [Java nganggo ageman blangkon, 1913.]]

**Blangkon** iku sajinis panutup sirah kanggo wong priya sing kagawé saka bahan kain bathik  utawa lurik. Blangkon sajatiné wujud modhèren lan praktis saka iket. Ing busana tradhisional adat Jawa lan adat Sundha blangkon dianggo minangka pasangan karo busana beskap.

## Jinis 
Ana sawatara jinis blangkon miturut adat ing papan panggonan tinamtu. Jinis blangkon antarané:
* Blangkon Sala, saka bahan bathik ora nganggo mondholan (trèpès).
* Blangkon Yogya, nganggo mondholan.
* Blangkon Kedhu.
* Blangkon Banyumas.
* Blangkon Sundha, saka bahan bathik, ora nganggo mondholan.

Mondholan, iku wangun sing njendhol ing samburiné blangkon, makili modhèl rambut priya sing kerep dibundhel ing mburi. Blangkon modhèl trèpès, iku wujud sing umum blangkon gagrag Surakarta. Gaya iki minangka modhifikasi saka gaya Yogyakarta, amarga akèh-akèhé priya saiki arambut cendhak. Modhèl trèpès iki digawé kanthi njait langsung mondholan ing pérangan mburi blangkon. Saliyané saka suku Jawa , ana uga sawatara suku sing migunakaké panutup sirah sajinis blangkon nanging béda wujudé, ya iku suku Sundha, suku Madura, suku Bali, lan sapanunggalané.

## Rujukan 
## Uga delengen 
* Rasukan adat Jawa
* Beskap

## Pranala njaba 
* Java Heritage - Blangkon 

## Gallery 

File:Sukarno HBS.jpg|Présidhèn kapisan Indonésia Sukarno ing mangsa cilikan
File:Megawati family.jpg|Présidhèn ka enem Megawati lan kulawarga sing ngagem blangkon
File:RadenSaleh.jpg|Radèn Saleh, pelukis Indonésia sing misuwur
File:Gamelan-Yogyakarta.jpg|Panabuh gamelan ing Yogyakarta
Jayabaya (kalawarti)

***Jayabaya*** yaiku kalawarti Basa Jawa kang kababar ing Surabaya, Jawa Wétan. Majalah iki terbit saminggu pisan. Isiné ora mung budaya Jawa, nanging warta-warta kang aktual.

## Rubrik pilihan
* Layang Saka warga
* Carita Rakyat
* Kabudayan
* Tradhisi
* Carita misteri

## Deleng uga 
* Damar Jati
* Panjebar Semangat
* Parikesit (kalawarti)
Kendhuri

thumb|250px|Wong-wong ndedonga ing acara kendhuri (1931).
**Kendhuri** (uga sok diarani **kendhurèn** lan **kondangan**) iku sajatiné upacara slametan utawa syukuran. Yèn ana wong Jawa kang nduwé khajatan, racaké ana kendhuri amarga kang diarep-arep wis kaleksanan lancar lan aman, utawa ndedonga amrih olèh kaslametan nalika arèp ngayahi sawijining lelaku kang wigati. Acara iki racaké dadi rangkéyaning acara kelairan, khitanan utawa pernikahan. Kendhuri acara pernikahan saiki lumrahé uga diarani resèpsi.

Acara utama sajeroning upacara kendhuri yakuwi wujud ritual ndedonga marang Pangèran Kang Maha Kuwasa supaya diparingi kaslametan, karahayon tumrap kang gadhah kersa sumrambah marang kabèh para rawuh. Kanggo wong Islam ing acara iku racaké padha maca Surah Yasin.

## Undhangan 
Sing diundhang ing acara kendhuri lumrahé kerabat utawa sedulur, tangga teparo, kanca lan wong liya kang dikenal, lan kang diundhang lumrahé bapak-bapak utawa wong lanang. Yèn ibu-ibu uga diundhang, racaké wektuné dipisah. Ing kutha gedhé, undhangan kendhuri lumrahé dicampur antarané bapak-bapak lan ibu-ibu.

## Pasugatan 
thumb|150px|Tumpeng slametan ing acara kendhuri.
Sing disuguhaké sajeroning acara kendhuri racaké wujud panganan tradhisional, ing antarané sega kuning, jajan pasar lan liya-liyané. Jaman saiki suguhan kendhuri ditata ing sakdhuwuring méja kang amba. Yèn kendhuriné wis rampung, tamu-tamu kang rawuh lumrahé dibekeli bèsèk utawa berkatan sega kendhuri.

## Cathetan suku
Pendhapa

**Pendhapa** iku pérangan yasan umah adat Jawa sing anané ing sisih paling ngarep. Wangunan iki racaké diarani pendhapa agung utawa pendhapa gedhé lan nduwé ukuran sing jembar banget, tanpa sekat, tanpa témbok utawa dinding uga tanpa lawang (pintu).

Pendhapa lumrahé diyasa nganggo gaya arsitèktur joglo trajumas.

## Fungsi
Pendhapa nduwé fungsi kanggo nerima tamu-tamu agung, pertemuan-pertemuan resmi, kanggo pagelaran kesenian uga upacara adat.

## Makna filosofi
Wangunan pendhapa iku ngandung makna sipat pradah, sipat iki antarané lapang dhadha, ramah tamah lan pemurah, uga mesthi bisa lan siyap nerima tamu. Makna liyané saka yasan iki ya iku momot utawa sanggup nampung apa waé uga kalebu sanggup nampung lan ngatasi kabèh masalah sing timbul.

## Pendhapa modern
Wangunan pendhapa ing jaman saiki bisa tinemu ana ing komplek-komplek kraton, kantor utama pemerentah (ing Jawa Tengah, Yogyakarta lan Jawa Timur) upamané kantor Bupati utawa DPRD.
Dara gepak

**Dara Gepak** iku yasan umah adat Jawa sing umum ditemo'ake ing désa-désa utawa sing ditinggali penduduk biyasa.

Miturut sajarah, umah gaya dara gepak iku pertama-tama dibangun wektu jaman karajan Mataram diprentah déning raja Mataram kaping 3 ya iku Sultan Agung.
Lamaran pengantènan

**Lamaran pengantènan** iku dilakokaké kanggo tandha resmi yèn pihak kulawarga calon mantèn putri mligi wong tuwané bisa nampa calon mantèn kakung dadi pasangan urip putriné.

## Sifat
Sadurungé acara lamaran iki, lumrahé wis ana kesepakatan awal prakara nrima/setuju utawa nolak/ora setuju pernikahan iki dadi sajatiné acara iki mung formalitas ning tetep kudu ana tembung-tembung kang nandhakaké ngajokaké lamaran lan nrima lamaran saka masing-masing pihak.

## Fungsi lan Makna
Lamaran dimanfaatake kanggo ngenal luwih dalam masing-masing calon manten uga kanggo ngenal kulawarga lan sadulur masing-masing pihak. Kadhang ing acara iki dibarengake karo acara tunangan kang disimbolake karo upacara tukar cincin kang tujuane kanggo tandha yèn calon manten putri wis diikat utawa ditandhani bakal dadi pasangan urip calon manten lanang dadi *jago-jago* liya aja wani njajal médhèki.

Ing acara lamaran iki racaké sekalian kanggo nentokaké dina utawa tanggal penyelenggaraan rangkéyan adicara lanjutané, mligi tanggal pista pengantèn.

## Uga delengen 
* Pengantèn
Pelaminan

**Pelaminan** iku bisa diarti'ake singgahsana kusus kanggo nyandingake penganten ing upacara pengantenan utawa ing acara kenduren pengantenan. Pelaminan uga bisa diarti'ake pernikahan utawa nikah.
thumb|200px|Gaya pelaminan adat Jawi

## Singgahsana raja sadina
Ing acara pengantenan, pelaminan iki dadi titik perhatian utama amarga ana pasangan penganten anyar sing disandingake ing kana. Pelaminan didisain lan dihias kusus racaké déning pemaes. Ana kursi utama sing diselehake ing tengah-tengah kanggo mempelai, ing sisih tengen lan kiwe uga disedhiani kursi kusus kanggo wong tuwané manten kakung uga manten putri.

## Posisi manten lan wong tuwa
Manten kakung ing sisih tengene manten putri, lan wong tuwané manten putri ing sisih tengene manten kakung. Wong tuwané manten kakung ing sisih kiwane manten putri.
Yèn ing upacara ngunduh mantu, posisi pasanganten tetep ning wong tuwané manten kakung posisiné ing sisih tengen putrane lan wong tuwa manten putri ing sisih kiwane putrine.
Peningsetan

*Peningsetan* iku upacara penyerahan barang-barang saka calon penganten kakung kanggo calon penganten putri. Acara penyerahan barang-barang iki diarani srah srahan.
Barang–barang kanggo peningset racaké sing kusus kanggo calon penganten putri dadi racaké barang-barang wong putri, upamané rasukan putri, selendang lan sing utama perhiasan cincin kanggo simbol pengikat utawa nyatu'ake pasangan penganten lan kaluargane masing-masing.
Pratélaning upacara adat Jawa

Ing kabudayan Jawa akèh upacara-upacara adat sing umum diselenggarake, antarané:

## Sing ana hubungane karo wong 
(diurut wiwit klairan nganti séda):
### Wetengan (nembé mbobot) 
* Ngébor-ébori
* Ngloroni
* Neloni
* Ngapati
* Nglimani
* Ngenemi
* Mitoni utawa Tingkeban
* Ngwoloni
* Nyangani

### Klairan 
* Mendhem ari-ari
* Brokohan
* Sepasaran
* Akekah
* Puput puser utawa Dhautan
* Selapanan
* Matangpuluhi

### Bocah 
* Tedhak siten
* Gaulan
* Nyetauni
* Nyapih

### Lajang 
* Tingalan
* Sunatan
* Tetesan
* Sukeran utawa Tarapan
* Pasah utawa Pangur

### Jaka & Prawan 
* Pengantenan

### Tilar/Séda 
* bedhah bumi
* Surtanah
* Nelung dina
* Mitung dina
* Matang puluh dina
* Nyatus
* Pendhak pisan
* Pendhak pindho
* Nyewu
* Ngekoli

## Sing ana hubungane karo alam 
* Sedekah bumi
* Bersih désa
* Tolak bala
* Baritan
* Wiwit
* lan liyané

## Sing ana hubungane karo agami utawi kapercayaan 
* Nyadran
* Sekatèn
* Grebeg Sawal
* Grebeg Besar
* Suran
* Saparan
* Yaqowiyu
* Kejawen
* lan liyané

## Liyane 
* Munggah wuwungan
Midodaren

**Midadarèni** saking tembung widadari, pikantuk ater-ater hanuswara (am-) saha panambang (-i); am + widadari + i = amidadarèni = midadarèni; aksara a ical, aksara w lebur dados aksara m. Midadarèni tegesipun tumindaking tata upacara kanthi ancas pinangantèn kados widadara saha widadari. Acara midadarèni punika dipunadani wayah dalu nalika sasampunipun acara siraman. Ingkang rawuh wonten ing dalemipun calon pengantèn putri punika inggih punika kulawarga, tangga teparonipun calon pengantèn putri, calon pengantèn kakung saha kaluwarganipun. Calon pengantèn kakung dèrèng angsal kepanggih kaliyan calon pengantèn putri. Calon pengantèn putri dèrèng angsal medal saking kamar awit jam 6 sonten ngantos tengah dalu. Wonten ing acara punika wonten acara peningsetan.

## Ugi pirsani 
* Peningsetan
* Nyantri

## Rujukan 

Pringgawidagda, Suwarna. 1998. Gita Wicara Jawi. Yogyakarta : Kanisius, halaman 54

follow blogku superkesun.blogspot.com
Puputan

'''''***

**Puputan** utawa **pupak puser*', iku sajatiné nduwé makna *tali puser bayi puput*. Dadi upacara iki dianakaké wektu utawa bubar puputé tali puser saka udhel bayi.

## Slametan 
Lumrahé ana acara slametan ing upacara puputan iki, acarané ya iku kendhuren, bancakan lan awèh jeneng bayi. Upacara iki apik yèn diselenggara'ake bubar wektu maghrib.

Puputan bayi digolongke dadi 2, ya iku:
1. golongan bangsawan/karajan: Sega gudanga, jenang abang putih, 5 warna bubur, lan jajan pasar.
2. golongan rakyat biyasa: Sega jangan, jenang abang putih, jenang boro-boro, lan jajan pasar.
Tingkeban

**Tingkeban** ya iku tradhisi sing dilakoni kanggo ibu sing ngandhut umur pitung wulan. Tingkeban uga bisa disebut mitoni ing tlatah Jawa.Tradhisi tingkeban iki ngrembaka kanthi turun-temurun. Tradhisi iki uwis ana wiwit jaman biyèn.

## Sajarah 
Nalika jaman Karajan Kedhiri sing dipérintah déning Raja Jayabaya, ana wanita sing jenengé Nikèn Satingkeb. Nikèn Satingkeb nduwé bojo punggawa karajan sing jenengé Sadiyo. Saka pawiwahan kuwi Nikèn Satingkeb lan Sadiyo, nduwé anak sing cacahé sanga. Ananging nasib èlèk nekani kulawargané Nikèn Satingkeb lan Sadiyo. Amarga saka anak cacah sanga mau ora ana sing bisa dirumat utawa ora dawa umuré.

Nikèn Satingkeb lan Sadiyo ora nglokro merga nasib kuwi mau. Dhèwèké saben dina ndonga lan usaha supaya diwènèhi anak menèh. Kabèh pituduh saka sapa waé mesti dilakoni. Ananging tetep waé ora ana tandha-tandha menawa Nikèn Satingkeb mau ngandhut menèh. Mula, Sadiyo lan Nikèn Satingkeb ngadhep Raja njaluk pituduh supaya dhèwèné diwènèhi anak menèh lan apa sing kudu dilakoni dhèwèké supaya anak-anaké ora kaya sing biyèn. Raja sing wicaksana mau banjur mènèhi pituduh marang Sadiyo lan Nikèn Satingkeb. Raja mau mènèhi pituduh supaya Nyai Satingkeb – saben dina Tumbak (Rabu) lan Budha (Sabtu) – kudu nglakoni adus kanthi banyu suci sing nggunakaké siwur bathok kanthi maca donga yaiku *“Hong Hang Hanging Amarta, Martini Sarwa Huma, humaningsun ia wasesaningsun, ingsun pudyo sampurno dadyo manungso.”*

Sarampungé adus mau banjur nganggo rasukan sing warnané putih. Banjur ditibakaké loro klapa gadhing saka weteng lan pangkalan. Klapa gadhing mau digambari Sang Hyang Wisnu lan Dèwi Sri utawa Arjuna lan Sumbadra. Kuwi mau nduwé ancas supaya anaké lair nduwéni paras ayu lan bagus. Sawisé kuwi banjur ibu sing ngandut mau kudu nggubetké godhong tebu wulung ing wetengé sing banjur dikethok nganggo keris. Kabèh pituduh saka Raja mau dilakoni dening Nikèn Satingkeb lan Sadiyo. Kanthi upacara mau apa kang dijaluk bakal dikabulké. Saka kadadéhan mau upacara tingkeban diwariské kanthi turun-temurun kang dilakoni déning ibu sing ngandut wis pitung sasi. Upacara mau ngrembaka ing tlatah Jawa.

## Ubarampé 
Ubarampé sing digunakaé nalika upacara tingkeban yaiku:

# Klapa nom/klapa gadhing
# Klapa
# Kembang pitung warna
# Lampu
# Tajin rachok
# Sega rasol
# Pitik, lan
# Endog.

## Rujukan
Mendhem ari-ari

**Mendhem ari-ari** iku upacara kelairan sing umum diselenggarakake malah uga ana ning laladan-laladan (suku-suku) liya. Ari-ari iku pérangan penghubung antara ibu lan bayi wektu bayi isih ning njero rahim. Istilah liya kanggo ari-ari ya iku: aruman utawa embing-embing (mbingmbing).

Ing Jawa ana kapercayaan sadulur papat, kakang kawah adhi ari-ari, ibu bumi, bapa akasa. Wong Jawa percaya yèn ari-ari iku sejatine salah siji sadulur papat utawa sadulur kembar si bayi mulane ari-ari kudu dirawat lan dijaga upamané enggon kanggo mendhem ari-ari iku diwènèhi lampu (lumrahé senthir) kanggo penerangan, iki dadi simbul "pepadhang" kanggo bayi. Senthir iki dinyalakake nganti 35 dina (selapan).

## Tata cara
Ari-ari dikumbah nganti resik dilebokake ning kendhi utawa bathok kelapa. Sadurungé ari-ari dilebokake, alas kendhi diwènèhi godhong senthe banjur kendhine ditutup nganggo lemper sing isih anyar lan dibungkus kain mori. Kendhi banjur digendhong, dipayungi, digawa ning papan penguburan. Papan penguburan kendhi kudu ning sisih tengen pintu utama omah.

Sing mendhem kendhi kudu bapak kandung bayi.

## Uga delengen 
*Sedulur papat
Ngupat

**Ngupat** (Aksara Jawa: ꦔꦸꦥꦠ꧀)utawa ngupati iku upacara adat kang dianakaké wektu calon ibu mbobot 4 sasi. Tembung "ngupat" asalé saka tembung papat (4) utawa kupat. Ancasé upacara adat iki kanggo kaslametané calon bayi lan ibuné utawa kanggo kang sifaté tolak bala dadi padha karo upacara adat mitoni. Sing radha bedha karo upacara adat meteng liyané ya iku ana sajian kupat ing kendhuren ngupati, kupat iki uga disertakaké ing bèsèk kang digawa bali undangan kang hadir.

## Makna
Ngupat sajatiné kanggo pralambang yèn jabang bayi wis lumebu ning tahap kaping papat ning prosès pangriptané manungsa.
## Wektu
Upacara adat ngupat kudu diadani ning dina kang apik miturut petungan dina Jawa.
Mitoni

[thumb|[Siraman wektu upacara mitoni|530x530px]]
**Mitoni** iku asalé saka tembung pitu (7). Upacara adat iki dianakaké wektu calon ibu nggarbini utawa meteng 7 sasi. Ancasé kanggo keslametan calon bayi lan ibuné utawa kanggo sing sipaté tolak bala. Ing tlatah tartamtu, upacara iki uga diarani tingkeban.

Makna
Jabang bayi umur 7 sasi iku wis nduwé raga sing sampurna. Dadi miturut pangertene wong Jawa, wetengan umur 7 sasi iki prosès pangriptane manungsa iku wis nyata lan sampurna ing sasi kaping 7. Reroncen acara kanggo upacara mitoni iki luwih akèh tinimbang upacara ngupati. Urut-urutane yaiku siraman, nglebokaké endhog pitik kampung ning njero kain calon ibu déning calon bapak, salin rasukan, brojolan (nglebokaké klapa gadhing enom), medhot lawe utawa lilitan benang (janur), mecahake wajan lan gayung, nyolong endhog lan pungkasane yaiku kendhuren.
Acara siraman mung dianakake kanggo mitoni anak sing nomer siji. Miturut adat Jawa mitoni iku kudu dianakake ing dina sing temenan apik yaiku dina Senen awan nganti mbengi utawa dina Jemuah awan nganti mbengi.

Rangkeyan Acara
Rantaman adicara kanggo upacara mitoni iki luwih akèh tinimbang upacara ngupati, urut-urutan yaiku siraman, nglebokaké endhog pitik kampung ing njero kain calon ibu déning calon bapak, salin rasukan, brojolan nglebokaké cengkir klapa gadhing, medhot lawe utawa lilitan benang janur, mecahake wajan lan gayung, nyolong endhog lan pungkasan kendhuri kendhuren.

Acara siraman namung dianakake kanggo mitoni anak mbarep.

Wektu
Miturut adat Jawa mitoni iku kudu diadani ing dina sing temenan apik yaiku dina Senen awan nganti mbengi utawa uga dina Jemuwah awan nganti mbengi, saderengipun wulan 'purnamasidhi'.
Sedulur tuwa

**Sedulur tuwa** iku ajaran falsafah Jawa prakawis klairan manungsa lan ana ing konsèp ajaran sadulur papat. Miturut falsafah iki, saben wong Jawa iku nduwé papat sadulur ya iku: kakang kawah, adhi ari-ari, getih, lan puser. Kabèh *sadulur* iku ana wektu prosès mbobot.

Sajatiné sing diarani sadulur tuwa ya iku kakang kawah utawa sing umum dikenal banyu ketuban ing istilah basa Indonésia.
Kakang kawah

**Kakang kawah** iku istilah liya kanggo banyu ketuban ing konsèp sadulur papat miturut pemahaman Jawa. Kakang kawah iki uga diarani sadulur tuwa amarga olèhé metu dhisik nalika ing prosès klairan.

## Uga delengen 
* Sedulur papat
* Adhi ari-ari
Surtanah

**Surtanah** utawa **bedhah bumi** iku upacara kang diselenggaraake sak bubare acara nyarèkaké layon (jenazah). Tujuané kanggo ngirim donga supaya arwah utawa roh wong kang séda iku éntuk pangapura déning Ingkang Maha Kuwasa.

Upacara surtanah iki karantam kanthi prasaja. Sing teka racaké sadulur, tangga teparo, uga ulama. Sak liyané dedonga uga bisa dibacutake nganggo acara tahlilan kang lan ngaji bebarengan.

Ora ana uleman utawa undangan mirunggan kanggo acara iki nanging racaké tangga teparo lan sanak kadang teka sinambi nggawa bahan-bahan pangan, kaya ta beras, endhog, bahan kanggo njangan, gula, kopi utawa dhuwit lan liyané. Kaya mangkono mau minangka pambiyantu lan ngentengake bot repote kulawarga kang nembé nandang sungkawa utawa kesripahan.

## Ndonga
Inti acara surtanah lan upacara adat kesripahan liyané ya iku ndedonga, mligi kang ndonga ya iku anak-anaké kang séda, sanak kadang, kanca, tangga teparo, utawa sapa baé kang gelem mèlu ndonga. Ora ana acara kendhurèn, yèn ana pasugatan kang disuguhaké iku mung sak anané. Bisa uga yèn kulawarga kang kesripahan péngin sodaqoh upamané nggawé panganan kang rada akèh utawa nyiapaké bèsèk kanggo diaturake kang pada rawuh, nanging bab besekan iku mau ora wajib. Sing apik lan kaprayogakaké malah wong liya (tangga, kanca lan liyané) nggawa bantuan kanggo kulawarga kang kesripahan.

## Uga delengen 
* Nelung dina 
* Pitung dina  
* Patangpuluh dina 
* Nyatus dina 
* Nyèwu

## Pranala njaba
Munggah wuwungan

**Munggah wuwungan** iku upacara adat kang diselenggara'ake bubar wuwungan dibangun/diadhek'ake ing prosès yasa umah. Istilah munggah wuwungan iki kadhang diarani munggah gendeng. Upacara iki diselenggara'ake wektu rangka wuwungan wis dadi ning gendeng urung dipasang.

Upacara adat iki uga dikenal ing laladan-laladan liya ing Nusantara.

## Slametan lan syukuran
Upacara iki sejatine upacara kanggo syukuran amarga seneng umah kang dibangun wis nduwé wuwungan dadi sedela manèh wis bisa dipanggoni lan ora bakalan kudhanan lan kepanasan. Puncak acarane ya iku kendhuren, mligi kanggo tukang-tukang kang yasa umah lan tangga-tangga cedhak umah kang dibangun. Acara ditutup karo ndonga bareng kang kabawah ulama. Biasane acara kendhuren munggah wuwungan iki diselenggara'ake awan utawa bubar shalet dhuhur, dadi saliyané kanggo mangan awan tukang-tukange uga jamaah lan ulama kang metu saka masjid utawa langgar bisa langsung mèlu lan baline nggawa tentengan besek.

## Sesajen
Sesajen iki disiapake kanggo digantung ing salah siji kayu ing wuwungan. Sing ora digantung mung bendhera abang putih kang dipasang nganggo galah kang dawane sedeng (ora patiya dawa), kang bisa katon saka omah tangga-tanggane.
Sesajen kang kudu disiapake:
*Gedhang setandan
*Tebu ireng sewit
*Pari secukupe
*Kelapa seiji uga bendhera
Ruwatan

**Ruwatan** iku upacara adat Jawa kang tujuane mbebasake wong utawa panggonan saka ancaman bebaya, kaya bencana alam, penyakit, utawa energi ala. Sajatine, ruwatan iku sawijining ndonga utawa ritual nyuwun pangayoman marang Gusti Allah, lan pangapunten saka dosa-dosa lan kesalahan kang bisa nyebabake musibah.

Upacara iki asalé saka ajaran budaya Jawa kuna kang sipaté sinkretis, lan saiki wis diadaptasi miturut ajaran agama-agama moderen.

Ruwatan iku ana loro yaiku Ruwatan Sengkala lan Ruwatan Sukerta

## Makna 
Maknané ruwatan iku kanggo rereksaning diri saka goda lan dosa, lan ngedhekake rasa panembah marang Gusti. Tembung *ruwat* tegesé *bebas* saka rereged, dosa, utawi musibah. Lumantar ruwatan, masarakat ngupadi tulak bala lan ketentreman batin.

## Larangan 
Wong Jawa nduweni pepali (wanti-wanti) manawa ana upacara ruwatan, wong wadon kang mbobot (ngandhut) ora kena nyedhak papan upacara amarga dipercaya bisa ndadekake pengaruh negatif kanggo jabang bayi lan ibune.

## Pranala njaba 
* Artikel ruwatan basa Indonesia
* Situs resmi Kraton Ngayogyakarta

## Referensi
Bersih desa

**Bersih désa** iku upacara adat Jawa kang diselenggara'ake bubar panen pari dadi maksude kanggo ngucapake syukur tuwuhan pari brasil dipanen lan kasile apik.
Upacara adat iki kadhang uga diarani upacara mreti désa lan biyasa digabung karo upacara adat sedekah bumi utawa mreti bumi.

Masing-masing laladan nduwé tata cara lan prosesi upacara kang seje-seje miturut kabiasaan masing-masing ning tujuane padha baé.

## Sajarah
Ing jaman mbiyèn upacara adat iki dikaitake karo Dewi Sri kang dianggep sebagai dewi pari amarga kebrasilan panen iku kasil kemurahan saka Dewi Sri kang wajib disyukuri.

## Tujuan
*Kanggo ngucapake syukur marang Tuhan kang wis awèh anugrah kasil panen pari kang melimpah
*Kanggo njaga keslametan para warga désa saka gangguan hal-hal kang gaib, roh utawa arwah kang gentayangan uga saka gangguan-gangguan lelara, keamanan lan bencana.
*Kanggo ngresi'ake désa lan wargane saka alangan utawa kesusahan supaya kaadaan désa dadi tentrem lan aman.

## Prosesi
Prosesi upacara racaké diwiwiti bubar panenan pertama utawa methik, lokasi upacarane pertama ing pesawahan kang wis dipirantèni ubo rampe antarané: janur kuning, kembang setaman, kemenyan, kaca, suri, banyu kendhi, jajan pasar, bungkusan sega lan gedhang. Bubar acara ndonga, pari kang wis dipetik digotong ing lumbung pari. Ing lumbung pari uga wis disiapake perangkat upacara lanjutane kang racaké digawé saka godhong antarané godhong kluwih, dhadhap serep, godhong mojo, godhong tebu, godhong jati uga godhong luh. Masing-masing godhong iku nduwé fungsi lan makna.
Rasukan kejawen

**Rasukan Kajawèn** iku salah siji jinis rasukan adat Jawa.

## Jinis
*Cinden utawa clana panji-panji
*Surjan
*Kebayak
*Blenggen utawa teni
*Iket blankon
*Kemben
*Kuluk, kanggo Raja ing upacara resmi uga kadhang kanggo penganten kakung
*lan liyané
Surjan

thumb|200px|Aneka rupa rasukan Surjan

**Surjan** iku rasukan adat Jawa sing mligi kanggo kawula sing lanang saben dinané. Rasukan iki lumrahé kagawé saka lurik. Rasukan jinis iki uga bisa kanggo ngestrèni upacara-upacara adat lan resmi ning kudu dijangkepi blangkon lan bebedan. Yèn kanggo kaum putri bisa nganggo kebaya utawa jaritan uga bisa dadi kemben.
Pasipamarta

**Pasipamarta** punika salah satunggalipun pakempalan siswa MC basa Jawi.

Pasipamarta saged dipunwastani Paguyuban Siswa Pambiwara Marcukundha Karaton Surakarta Hadiningrat.

Sasampunipun siswa ngrampungaken anggènipun sinau wonten hing sanggar Pambiwara, siswa kasebat kalawau sageda dados siswa ingkang ndhèrèk nglestarekaken budaya jawi. Saged makempal dados satunggal wonten ing Pasipamarta.
Tedhak sitèn

thumb|Tedhak sitèn
**Tedhak sitèn** utawa **tedhak siti** iku salah siji upacara adat Jawa kanggo bocah umur 7 wulan utawa 6 lapan. Upacara iki ing laladan liya ing Nuswantara uga ana, contoné kang diarani upacara *injak tanah* ing laladan Jakarta déning suku Betawi utawa uga ana kang ngarani "mudhun lemah" lan "udhun-udhunan".

Tedhak sitèn iku asalé saka tembung tedhak, idhak utawa mudhun lan sitèn (saka tembung siti) utawa lemah (bumi). Upacara iki kanggo perlambang bocah kang siyap-siyap nglakoni urip liwat tuntunan wong tuwa lan diadani yèn umur bocah wis 7 selapan utawa 245 dina (7 x 35 = 245).

## Sebab Dianakaké 
Upacara **Tedhak sitèn** dianakaké amarga ana kapitayan masarakat Jawa yèn lemah iku duwé makna ghoib lan dijaga Bathara Kala. Kanggo nolak kadadéan kang ora becik, mula dianakaké upacara ngenalaké putra-putriné marang Bathara Kala minangka kang njaga lemah. Anggoné nglakoni upacara iki, luwih becik miturut weton.

## Ubarampé Upacara Tedhak Sitèn
Ubarampé kanggo upacara tedhak sitèn akèh, kaya ta:
* Pengaron kang diisi kembang setaman.
* Kurungan, kanggo nggambaraké yèn donyané anak isih sithik utawa ciut.
* Warna-warna barang kang diséléhaké sajeroning kurungan kang nggambaraké suwèné urip, manungsa duwé kawajiban nggolèk "nafkah", kaya ta:
# Pari sabengket
# Kapuk sabengket
# Piranti nulis
# Bokor kang diisi beras kuning
# Warna-warna jinis dhuwit
# "Perhiasan"
* Klasa kang isih anyar, kanggo lémèk ning jeroning kurungan.
* Bakaran pitik, kang nggambaraké pedoman uripé anak.
* Tangga tebu "arjuna", yaiku tebu kang wernané ungu kang nggambaraké undhak-undhakané urip kang arep dilakoni anak.
* Jadah pitung warna, ya iku abang, putih, ireng, kuning, biru, ungu lan jambon. Tegesé kanggo ngemutaké anak yèn urip kudu waspada saka godaan warna-warna.
* Bancakan, kaya ta sega gudhangan kang dibagékake marang para tamu kang teka.

## Urutané upacara tedhak sitèn
*Tedhak jadah pitung warna: ya iku anak mlangkah utawa ngidak jadah pitung warna kang diréwangi ngidak déning ibu, jadah ditata saka warna kang padhang nganti warna kang peteng, iku kabèh perlambang déné urip iku ora gampang nanging kabéh alangan kang dirasakaké mengko mesthi bakal ana dalan kang padhang tumuju kamulyan lan kasantosan.
*Munggah andha tebu arjuna: tebu iku pralambang antebing kalbu, supaya anggoné nitih urip ning donya iki bakal manteb lan tebu arjuna pralambang supaya anak kang munggah tebu iku bisa duwé solah bawa kaya déné arjuna.
*Kurungan: kurungan iku pralambang urip ing donya iki, ing jero kurungan diwénéhi akèh dolanan lan ubarampé pagawéan kaya ta kertas, gunting, pethèt lan liya-liyané, dolanan utawa ubarampé pagawéan kang dipilih déning anak iku kaya tandha bésuk bakal duwé pagawéan mau.
*Siraman: kanggo nyucèni raga lan jiwa, muga-muga bisa gawa jeneng arum kanggo kulawarga kaya ta banyu kembang kang kanggo acara siraman anak mau.

## Rujukan
Musiyum Fatahillah

thumb|right|250px|Musiyum Fatahillah
**Musiyum Fatahillah** uga dikenal minangka **Musiyum Sajarah Jakarta** utawa **Musiyum Batavia** iku musiyum kang ana ing Dalan Taman Fatahillah No. 2, Jakarta Kulon kanthi wiyar punjul 1.300 mèter pasagi.

## Sajarah 
left|thumb|Plang Pèngetan Pambangunan Musiyum Fatahillah kang biyèné Balai Kutha
Gedhung iki biyèn dijenengi Stadhuis utawa Balai Kutha, kang dibangun taun 1707-1710 dhedhasar mandhat saka Gubernur Jendral Johan Van Hoorn. Gedhung dibangun wiwit tanggal 25 Januari 1707 lan diresmèkaké tanggal 10 Juli 1710. Wangunan balaikutha itu dirancang déning W.J.van der Velde mèh padha karo Pura Dam ing Amsterdam. Gedhung iki kapérang saka yasan utama, yasan sanding kang dipigunaaké minangka kantor, ruwang pengadilan, lan ruwang-ruwang ngisor lemah kang dipigunaaké minangka pakunjaran.

Awalé, gedhong iki dipigunaaké kanggo kantor Gubernur Jendral, kantor Rood Van Justine, kantor College van Schepener;Weskammer, Balaikutha lan Déwan Urusan Kawin. Ing taun 1925 gedhong iki dadi kantor Gubernur Jawa Kulon tekan taun 1942. Déning Jepang ing taun 1942 gedhong iki dipigunaaké minangka markas militèr. Wulan Agustus – Dhésèmber 1945 dipigunaaké minangka Kantor Gubernur Jawa Kulon. Sawisé iku dipigunaaké minangka kantor Komando Militer Kutha (KMK) I banjur dadi Komando Distrik Militèr (KODIM) 0503 tekan taun 1972.

Wiwit taun 1972, Pamaréntah DKI Jakarta mugar gedhong iki lan didadèkaké minangka Gedhung Musiyum Sajarah Jakarta. Tanggal 7 Maret 1974, gedhong iki diresmèkaké minangka **Musiyum Fatahillah** déning Gubernur Ali Sadikin.

## Arsitèktural 
thumb|100px|Panunjuk arah mata angin ing payon musiyum

Bangunané telung tingkat kanthi arsitèktur gaya Barok klasik abad kaping 17, cèté kuning lemah, kusèn lawang lan jendhela saka kayu jati warna ijo tuwa. Pérangan payon utama ana panunjuk arah mata anginé.

Musiyum iki ambané punjul 13.000 mèter pasagi. Pekarangané mawa susunan konblok, ana blumbangé siji lan sapérangan wit kang wis tuwa.

## Kolèksi Musiyum 
thumb|left|Salah siji kolèksi mériam ing Musiyum Fatahillah

Obyèk-obyèk kang ing musiyum iki antarané tapak tilas sajarah Jakarta, réplika paninggalan mangsa Tarumanagara lan Pajajaran, asil pangedhukan arkéologi ing Jakarta, mèbel antik saka abad kaping 17 tekan 19, kang wujud gabungan saka gaya Éropah, Tiongkok, lan Indonésia. Uga ana keramik, gerabah, lan watu prasasti. Kolèksi-kolèksi iki ana ing manéka ruwang, kaya ta Ruang Prasajarah Jakarta, Ruang Tarumanagara, Ruang Jayakarta, Ruang Fatahillah, Ruang Sultan Agung, lan Ruang MH Thamrin.

Ana uga sapérangan kolèksi kabudayan Betawi, numismatik, lan bécak. Malah saiki uga ana patung Déwa Hermes(miturut mitologi Yunani, wujud déwa kaberuntungan lan pangreksa kaum pedagang) kang mauné ana ing prapatan Harmoni lan mériam Si Jagur kang dianggep duwé kakuwatan magis. Saliyané iku, ing Musiyum Fatahillah uga ana tila pakunjaran ngisor lemah kang biyèn tau dipigunakaké ing jaman panjajahan Walanda.

## Pranala njaba 
* Museum Jakarta
Institut Seni Indonesia Yogyakarta

**Institut Seni Indonésia Yogyakarta** utawa ISI Yogyakarta, iku pawiyatan luhur seni nagari kang kampusé ana nèng kutha Yogyakarta. Institut iki kusus nyelenggara'ake pendidikan ing babagan kesenian.
ISI Yogyakarta iki diwangun saka gabungan Akademi Musik Indonésia (AMI), Akademi Seni Rupa Indonésia (ASRI) lan Sekolah Tinggi Seni Rupa Indonésia (STSRI).

## Sajarah 
ISI Yogyakarta kang wujud salah sijiné akademi seni rupa kang madeg ing 15 Januari 1950 kanthi nama ASRI (Akademi Seni Rupa Indonésia) adidasar surat Kaputusan Mantri PP lan K no. 32/Kebud tanggal 15 Dhésèmber 1949. Pambukaan ASRI diresmikake ing 15 Januari 1950 déning Mantri PP lan K minangka jaman semana panjenengané, S. Mangunsarkoro ing Bangsal Kepatihan Yogyakarta, minangka ngangkat direktur kapisanan panjenengané RJ. Katamsi.ASRI kagolong dadi lembaga pendhidhikan kang kanthi akademis tumuju bakal guru gambar utawa bakal seniman sajeroning babagan seni murni amarga babagan pendhidhikan senikang diselenggarakake ing ASRI jaman iku antarané Seni Lukis, Seni Patung, Seni Pertukangan, lan ”Redig” cekakan saka Reklame, Dekorasi, Ilustrasi Grafik, uga kasusul déninf Jurusan Guru ngambar.Direktur I ASRI R.J Katamsi kang uga mandhégani madegé Akademi mau kang gegayutan karo panjengané Hendra,Kusnadi,Sudarso lan Trubus.Ing tanggal 4 November 1968, ASRI arubah nama dadi Sekolah Tinggi Seni Rupa Indonésia (STSRI), kathi SK Mantri Pendhidhikan lan Kebudayaan No. 0100/1968 dadi strata 1 (S1).Tanggal 23 Juli 1984 arubah nama dadi ISI Yogyakarta kang wujud gabungan antarané AMI (Akedemi Musik Indonésia) kang sadurungé duwé nama SMIND (Sekolah musik Indonésia) lan ASTI (Akademi Seni Jogèd Indonésia) kang sadurungé duwé nama Konservator Jogèd Indonésia.

## **Fakultas lan Program Studi** 
**1. Fakultas Seni Pertunjukan**
* Jurusan Jogèd
* Jurusan Karawitan
* Jurusan Musik
* Jurusan Teater
* Jurusan Etnomusikologi
* Jurusan Pedalangan

**2. Fakultas Seni Rupa**
* Jurusan Seni Murni-Seni Lukis, Seni Patung, dan Seni Grafis).
* Jurusan Kriya
* Jurusan Désain-Désain Interior lan Désain Komunikasi Visual

**3. Fakultas Seni Media Rekam**
* Jurusan Fotografi
* Jurusan Televisi
## Pranala njaba 
## Cathetan suku
Ngliman

**Ngliman** iku upacara adat wètèngan sing diselenggarakake wektu calon ibu mbobot 5 wulan. Tembung "ngliman" asalé saka tembung lima (5). Ancase upacara adat iki padha karo ngupatan ya iku upacara kanggo kaslametane calon bayi lan ibune utawa kanggo sing sipaté tolak bala.

Upacara adat ngliman iki kurang dikenal ning laladan-laladan tertamtu,  béda karo mitoni sing wis umum dikenal masarakat Jawa malah uga dikenal ning masarakat Nusantara.
Waisak

**Dina Waisak**, **Waisaka**, utawa **Wésaka** (Pali; Sangskreta: *Vaiśākha*; Carakan: ꦮꦻꦯꦴꦑ) iku dina suci agama Buda. Ing nagara-nagara sing ana penganut agama Buda, dina riraya iki diarani séjé-séjé antarané: Visakah Puja utawa Buda Purnima ing India, Vesak ing Malaysia, Singapura lan Sri Lanka, Visakha Bucha ing Thailand.

Dina riraya iki dirayakaké ing wulan Mèi pas wektu padhang wulan purnama utawa purnama sidhi. Waisak iku dirayakaké kanggo pèngetan 3 prastawa, ya iku:

# Wiyosé Pangéran Siddharta ing Taman Lumbini taun 623 SM 
# Kanggo pèngetan wektu Pangeran Siddharta kasil anggènipun nggayuh Pepadhangan Agung lan kasil dadi Buda ing Buda-Gaya wektu yuswané 35 taun, iku pas ing taun 588 SM 
# Uga kanggo pèngetan Buda Gotama mangkat ing Kusinara wektu yuswané 80 taun utawa ing taun 543 SM

Manurut ceritane, tiga prawasta iku dumadi wonten ing sasi padha, namung  béda  taun.

## Pèngetan Waisak 
### Ing Indonésia 
Pèngetan Dina Waisak ing Indonésia manut kaputusan WFB. Sacara tradhisional dipusatna kanthi nasional ing komplèk Candhi Barabudhur, Magelang, Jawa Tengah.

Rangkéan pèngetan Waisak nasional kanthi pokok ya iku:
# Njupuk banyu berkat saka sumber banyu (*umbul*) Jumprit ing Kabupatèn Temanggung lan penyalaan obor migunakaké sumber api abadi Mrapen, Kabupatèn Grobogan.
# Ritual "Pindapata", ya iku ritual pemberian bahan panganan marang para biksu déning masarakat (umat) kanggo ngélingaké yèn uripé para biksu ngabdi mung kanggo mpuja bakti tanpa golèk pangan.
# Semadi ing dhetik-dhetik puncak rembulan purnama. Penentuan rembulan purnama iki miturut perhitungan èlmu falak, saéngga puncak purnama bisa kadadéan ig wayah rina.

Saliyané telu upacara pokok iku dianakaké uga pradaksina, pawai, sarta acara kesenian.

Nanging racaké umat Buda ingkang boten plampah wonten ing Borobudur, mereka sami-sami ngrayakaken waisak wonten ing wiyara piyambak-piyambak. Kadang-kadang mriko wonten bhikkhu utawa samanera ingkang ngisi.

Sawetara umat Buda ngrayake waisak ing candi Borobudur, sawatara ing candi Sewu, sawatara ing candi Jiwa Batujaya, lan wonten ing wiyara piyambak-piyambak.

Ing désa koyoto Kenthèng, daerah lereng merbabu merapi, racaké saksampunanipun péngetan waisak, dilanjutke anjangsana utawa dateng wonten ing omah omah ngucapaken selamat waisak lan mangan-mangan koyodene lebaran.

## Uga delengen 
* Buda

## Rujukan
Precil

*Precil* iku arane anak kodhok. Precil ukurane luwih gedhé katimbang *cebong*. Precil wis duwé sikil, lan wis awujud kodhok mung bae ukurane isih cilik.
Sambungmacan, Sambungmacan, Sragèn

**Sambungmacan** iku désa ing Kacamatan Sambungmacan, Kabupatèn Sragèn, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Dukuh
*Jatisumo
*Sambungmacan
*Pangle

## Uga delengen 
* Sambungmacan, Sragèn
* Kabupatèn Sragèn

## Pranala njaba 
* Situs web resmi Kabupaten Sragèn
Warung

jmpl|￼warung
**Warung** punika panggènan tiyang sadéyan barang, panganan, dèdhaharan, unjukan, busana, lan sakpanunggalipun. 

Priyayi ingkang nindhakaken pedhamelan punika dipunsebat 'bakul'. Warung ingkang sadéyan menapa kemawon kejaba warung dhaharan dipunsebat toko.
Końskowola

**Końskowola** iku sawijining désa ing nagara Polen, ana ing antarané Puławy lan Lublin, ing Kali Kurówka. Désa iki ibukuthane dhusun (*gmina*) ing sajerone Puławy County lan Lublin Voivodeship. Pedununge 2.188 (taun 2004).
Manthous

**Manthous** kasebut tiyang ingkang ngrembakakaken campursari wonten ing saindhenging nuswantara, malah kepalih Manthous menika tiyang ingkang yasa langenswara Campursari utawi *maéstro-*nipun. Tiyang saking tlatah Gunungkidul menika kathah ndamel sekar campursari. Sekar campursari ingkang dipunrembakakaken Manthous kados ta:

* Èsèmmu
* Bengawan Soré
* Kempling
* Mbah Dhukun
* Thiwul Gunungkidul
* Para Nggunung

Manthous sakmenika sampun gerah awrat ugi boten wonten panerasipun ingkang saged nggantosaken piyambakipun, ingkang kathah, campursarinipun boten asli nanging namung dhangdut versi jawi, menika ingkang njalari campursari luntur manawi boten kadang mudha ingkang angrais handarbeni, campursari badhe ical.

## Kapurih Ugi Mriksani 
* Campursari
Basa walikan

**Basa walikan** iku siji basa kang migunaake huruf Jawa: hanacaraka, nanging di unggahake utowo di udhunake liwat sak trap.

kaya ta mangkene:

ha na ca ra ka
da ta sa wa la
pa dha ja ya nya
ma ga ba tha nga

dadine, pa=ha, ma=da utawa cekake trap 1 diartekake ana ing trap 3. trap 2 diartekake trap 4.

contho : pemad , iku tegesé : edan; dab iku tegesé: mas lan sak padane

## Jinis 
* Basa Walikan Malangan
* Basa Jawa walikan Jogja
Sedulur papat lima pancer

***Sedulur papat lima pancer*** yaiku ajaran falsafah Jawa prakawis klairan manungsa. Miturut falsafah iki, saben wong Jawa iku nduwé papat sedulur ya iku:
#kakang kawah
#adhi ari-ari
#getih lan
#puser.

Kabeh *sedulur* iku ana wektu proses mbobot. Kakang kawah iku diarani sedulur tua, yèn adhi ari-ari, getih lan puser (plasenta) diarani sedulur nom.

## Fungsi
Ing proses mbobot, janin iku dibekeli / dikancani 4 sedulur kanggo nyukupi kabutuhane. Miturut pemahaman Jawa, 4 sedulur iku urip kabèh ing proses mbobot utawa nduwé roh. Wektu proses klairan, 4 sedulur iku mati ning roh 4 sedulur iku tetep urip lan nerusake mbantu uripe bayi nganti bayi iku séda manèh yèn wis tua mengko.

## Uga delengen
*Sedulur tua
*Sedulur nom
*Marmati
Walikutha

**Walikutha** yaiku Kepala Pameréntahan uga Kepala Laladan tingkat loro (Kutha) sing dipilih langsung déning rakyat kuthané. Jabatan iku minangka kalungguhan pulitis dadi statusé dudu Pegawai Negeri Sipil.
Sungai Keruh, Musi Banyuasin

**Sungai Keruh** iku kacamatan ing kabupatèn Musi Banyuasin, Sumatra Kidul, Indonésia.

Désa ing kacamatan Sungai Keruh:
* Jirak
* Kreteg Gantung
* Tebing Bulang
* Rantau Siang
* Gajah Mati
* Layan
* Pagar Kaya
* Sukalali
* Rejosari
* Kertayu
* Baru Jaya
* Setia Jaya
* Mekar Jaya
* Sinar Jaya
* Bangkit Jaya
* Simpang Jaya
* Keramat Jaya
* Sungai Dua
* Rukun rahayu
* Talang Mandung
Tuban

**Tuban** bisa tegesé:

# Kabupatèn Tuban, Provinsi Jawa Wétan
# Désa Tuban, kécamatan Gondhangreja, kabupatèn Karanganyar, Provinsi Jawa Tengah
Lamongan

**Lamongan** bisa tegesé:

* Kabupatèn Lamongan, Provinsi Jawa Wétan
* Kacamatan Lamongan, kabupatèn Lamongan, Provinsi Jawa Wétan
* Désa Lamongan, kacamatan Kaligondhang, Kabupatèn Purbalingga, Provinsi Jawa Tengah
Rukmarata

Radèn **Rukmarata** iku putrané Prabu Salyantaka patutan Éndang Pujawati inggih Éndang Bonowati ingkang anem piyambak. Radèn Rukmarata gadhah watak sami kaliyan Prabu Salya nalika taksih mudha.

mBoten kathah cariyos pedhalangan ingkang ngginakaken Radèn Rukmarata. Manawi wonten Gagrag Ngayogyakarta Radèn Rukmarata palastra dipuntitih gada déning Resi Seta amargi mèlu campur tangan anglepasaken pusaka saking papan pandhelikan nalikanipun Resi Seta tandhing kaliyan Resi Bisma.

## Pranala njaba 
* Rukmarata ing Bausastra Javanese Dictionary  (bausastra.com)
Sesajèn

**Sesajèn** iku tradisi spiritual kang wujudé nyediaake parsembahan utawa barang sesajen kanggo Tuhan utawa kanggo kakuatan supranatural liya kang dipercaya, kang tujuane kanggo ngungkapake rasa syukur utawa kanggo ngindarake murka.
Makna tradisi sesajen iku mirib tradisi kurban, dadi nduwé tujuan utama kang sipaté vertikal (Tuhan) lan uga uga horisontal (barang sesajen kang dibagiake).
Tembung sesaji saking tembung *se* lan *saji*. Tegesipun tembung *se* punika satunggal lan tembung *saji* punika nyuguhaken. Dados sesaji punika seperangkat persembahan miturut adat minangka kasaguhan kanggé mlampahaken acara tartamtu.

## Sajarah
Tradisi sesajen wis ana kawit pertama manungsa ana ing bumi. Tradisi iki lair meh bebarengan karo laire kabutuhan manungsa marang perlindungan saka kang dipercaya dadi panguasa alam (Tuhan, Déwa lan kakuatan supranatural liyané).

## Jinis
## Barang sesajen
Brokohan

**Brokohan** utawa **barokahan** iku upacara adat Jawa kanggo nyambut kelairan bayi. Upacara adat iki nduwé makna minangka saos sokur lan kabungahan amarga anak sing dikandut bisa lair slamet. Brokohan iku asal tembunge saka basa Arab ya iku "barokah" kang tegesé ngarepake berkah. Tangga teparo ya iku mligi para ibu ing saubengé diaturi rawuh malah kerep tanpa diaturi rawuh padha nyambangi kulawarga kang lairan saperlu ngucapaké rasa mèlu bungah, lumrahé kanthi nggawa bingkisan wujud wedhak, sabun, kopi, gula lan sapanunggalané. Sing tumindak minangka pangarsa adicara Brokohan iki ya iku dhukun bayi. Sesajèn upacara kang dibutuhaké ya iku: 
* Tumrap golongan bangsawan: dhawet, endhog mentah, jangan menir, sega ambeng, sega karo lawuh, jeroan kebo, pecel karo lawuh ayam, kembang setaman, klapa lan beras. 
* golongan rakyat biyasa: sega ambengan kang dumadi saka sega jangan, lawuh pèyèk, sambel gorèng, témpé, mihun, jangan menir lan pecel ayam.

Upacara nyenyuwun supaya bayi dadi bocah kang apik kang diwiwiti kanthi mendhem ari-ari lan nyadiakaké sesajèn brokohan kang didum marang para tangga.

## Angkah
Upacara brokohan ancasé kanggo keslametan prosès kelairan uga pangayoman kanggo bayi, kanthi pangarep-arep supaya bayi kang lair bisa dadi bocah kang apik.

## Rangkéyan upacara
Upacara diwiwiti saka mendhem ari-ari kang diterusaké andum sesajèn brokohan kanggo sadulur lan para tangga.

## Rujukan
Sepasaran

**Sepasaran** iku upacara adat Jawa wektu umur bayi 5 dina. Upacara adat iki racaké diselenggaraake prasaja ning yèn bebarengan karo awèh jeneng bayi, upacara iki diselenggaraake radha meriah. 
Tembung sepasaran dhéwé asalé sake tembung sepasar.

Sepasaran umum diselenggaraake sore nganggo acara kenduren lan ngundang sadulur uga tangga umah. Suguhan sing disajiake racaké wedang lan jajan pasar ning uga ana besek sing umum kanggo ditentengan mulih.
Sega

thumb|250px|Sekul
**Sega** mawi basa krama **sekul** inggih punika beras ingkang sampun dipungodhog utawi dipuntanak. Prosés nggodhog beras kasebat ugi ngliwet. Beras dipuntanak supados mbangkitaken aroma sekul lan ndadosaken langkung empuk nanging tetep kajagi konsistènsinipun. Ndamel sekul mawi toya ingkang kekathahen ing wekdal ngliwet badhé ngasilaken *bubur*.

Werna sekul ingkang sampun mateng (tanak) warna-warna gumantung saking jinis beras ingkang dipun-ginakaken. Umumipun, warna sekul punika pethak manawi beras ingkang kagunakaken wernanipun pethak. Beras abrit utawi beras ireng badhé ngasilaken warna sekul ingkang mèmper kaliyan warna berasipun. Kandhungan amilosa ingkang asor ing pati beras badhé angasilaken sekul ingkang langkung transparan lan léngkét. Ketan, ingkang patinipun namung  ngandhut sakedhik amilosa lan méh sadaya wujud amilopektin, gadhah sipat kados makaten. Beras Jepang (*japonica*) kanggé sushi ngandhut kadhar amilosa kirang langkung 12-15% saéngga sekulipun langkung léngkét tinimbang sekul ingkang dipunkonsumsi ing Asia Tropika, ingkang kadhar amilosanipun kirang langkung 20%. Umumipun, beras kanthi kadhar amilosa langkung saking 24% badhé ngasilaken sekul ingkang 'pera' (boten lekat, atos, lan gampil kapisah-pisah).

Sekul dipundhahar sapérangan ageng pendhudhuk Asia lan dados sumber karbohidrat utami ing menu sadinten-dinten. Sekul ingkang dados panganan pokok limrahipun dipuncawisaken sesarengan  kaliyan lawuh ingkang saged nglengkapi raos lan ugi nglengkapi kabetahan gizi manungsa. Sekul saged dipunolah malih sesarengan kaliyan bahan panganan sanèsipun dados masakan énggal, kados sekul goréng, sekul kuning utawi sekul kebuli.

## Ugi pirsani
* Pari
* sekul goréng
* sekul lemak
* sekul jagung
Wikimania

right|250px
**Wikimania** iku konferènsi para naraguna proyèk wiki kang dianakaké déning Yayasan Wikimedia. Konferènsi kang kapisan dianakaké ing Frankfurt, Jerman ing Agustus 2005. Konferènsi kang kapindho dianakaké ing Boston, Amérika Sarékat uga ing sasi Agustus 2006. Sing kaping telu dianakaké ing Taipei, Taiwan, Républik China ing taun 2007.

Banjur para panliti lan pamicara nyedyakaké panlitèn lan èkspérimèn bab proyèk-proyèk Wikimedia. Program iki nglebokaké présèntasi, lokakarya, lan pangajaran kanggo mènèhi sakilas gambaran bab riset wiki lan proyèk kawruh bébas.

Akèh-akèhé pacelathon nganggo basa Inggris, nanging bahan konferènsi uga diterjemahaké sajeroning sawatara basa resmi.

## Papan dianakaké Wikimania 
* 2005: Frankfurt, Jerman, peserta saka Indonésia: Meursault2004
* 2006: Boston, Amérika Sarékat, peserta saka Indonésia: Chaerani
* 2007: Taipei, Taiwan, peserta saka Indonésia: Meursault2004, Serenity, Rintojiang, Roscoe x
* 2008: Alexandria, Mesir, peserta saka Indonésia: Meursault2004
* 2009: Buenos Aires, Argentina, peserta saka Indonésia: Ivan Lanin
* 2010: Gdańsk, Polen, peserta saka Indonésia: Meursault2004, Mimihitam, BlackKnight lan Kartika Sari Henry (juwara lomba nulis ing Wikipédia abasa Indonésia 2010).
* 2011: Haifa, Israèl
* 2012: Washington DC: Amérika Sarékat
* 2013: Hong Kong, Tiongkok
* 2014: London, Britania Raya
* 2015: Kutha Mèksiko, Mèksiko

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
* Situs wèb resmi
Républik Cina

:*Taiwan mangalih ing kaca iki. Jeneng resmi nagara iki iku **Républik Cina**. **Taiwan** sajatiné sawijing kawasan ing nagara iki, nanging tembung iki kerep kanggo ngrujuk nagara iki kanthi kabèh. **Taiwan** uga jeneng sawijining pulo, mangga mirsani artikel pulo Formosa.*

-

|-
|align="center" colspan=2 style="border-bottom:3px solid gray;"|*Sesanti: Ora ana*
|-
|align=center colspan=2|150px|peta_Taiwan.png
|-
|| **Nagarabasa** || Mandarin
|-
|| **Kuthagara** || Taipei (台北)1
|-
|| **Kutha gedhé dhéwé** || New Taipei
|-
|| **Présidhèn** || Lai Ching-te
|-
|| **Wakil Présidhèn** || Hsiao Bi-khim
|-
|| **Mahamantri** || Cho Jung-tai
|-
|| **Wewengkon**&nbsp;-Total &nbsp;-% banyu
|| Urutan kaping 134  32.260 km&sup2;  10,34%
|-
|| **Padunung** &nbsp;-Total (2003)&nbsp;-Kerapetan
|| Urutan kaping 47 22.749.838 705/km²
|-
|| **Proklamasi** &nbsp;-Proklamasi ing&nbsp;-Pangadegan 
|| **Revolusi Xinhai**10 Oktober 1911 1 Januari 1912
|-
|| **PDB** (PPP) &nbsp;-Total (2005) &nbsp;-PDB/kapita
||  US$629 milyar (17) $27,122 (23)
|-
|| **Valutah** || Dholar Anyar Taiwan  (新臺幣), NT$
|-
|| **Laladan wektu** || UTC +8
|-
|| **Lagu kabangsan** || Telung Prinsip Rakyat(三民主義)
|-
|**Lagu Gendera**
|Lagu Gendera Republik Cina
(中華民國國旗歌)
|-
|| **TLD** ||.tw
|-
|| **Kodhe nagara** || +886
|-
|colspan="2" align="left"|(**1**) Kanggo sawatara wektu, kutha krajan resmi Républik Cina papané isih ana Kutha Nanjing ing Cina Dharatan.
|-
|}

**Républik Cina** utawa **nagara** **Taywan** (Aksara Jawa: ꦒꦤꦒꦫꦕꦶꦤ ꧈ ꦠꦻꦮꦤ꧀ ) (Ind: Republik Cina; Taiwam) (Aksara Cina tradhisional: 中華民國; Aksara Cina prasaja: 中华民国; Wade-Giles: Chung-hua Min-kuo, Tongyong Pinyin: JhongHuá MínGuó, Hanyu Pinyin: Zhōnghuá Mínguó) iku nagara sing saiki nguwasani tlatah kapuloan Taiwan, Kapuloan Pescadores, Quemoy, lan Kapuloan Matsu. Tembung "Taiwan" lumrahé kanggo ngrujuk ing Paprentahan Républik Cina minangka kabèh. Sawatara iku, tembung Cina utawa Tiongkok ngrujuk ing Paprentahan Républik Rakyat Cina sing nguwasani Tiongkok Daratan, Hong Kong lan Makaw.

Sanadyan Républik Cina iku jeneng baku nagara Taywan, tembung "Cina" dhéwé lumrah ngrujuk ing nagara Tiongkok Daratan sing papréntahané wis dijupuk déning Républik Rakyat Cina. Prakara iku kalakon nalika papréntahan Républik Cina ing Tiongkok Daratan bubar ing taun 1949 lan pindhah menyang Taywan.

Républik Cina (ROC) iku wiwitane ana ing Tiongkok Daratan, sawisé papréntahan Rajawangsa Cing (Ind: Dinasti Qing) digolingaké ing taun 1912  lan nandhani bubaré 2.000 taun papréntahan kabauraton.

## Pamerangan administratif
Republik Cina (Taiwan) kaperang dadi 6 *special munisipalities*, 3 kutha lan 13 *county* (kabupaten).

## Priksani Uga 
Républik Cina (1911-1949)

Perang Sadulur Tiongkok