Balèt Ramayana Prambanan

ka|jmpl|280x280px|Pagelaran binuka kanggo balèt Ramayana Prambanan. Tontonan ing pagelaran binuka mung ginelar saka sasi Mèi tekan Oktober.
**Balèt Ramayana Prambanan** iku tontonan kang nggabungaké jogèd lan sandiwara tanpa pacelathon, ingusung saka carita Ramayana lan ginelar ing cedhak Candhi Prambanan ing Pulo Jawa, Indonésia. Balèt Ramayana Prambanan minangka balèt kang ajeg dhéwé mitontonaké balèt Ramayana wiwit taun 1961. Pamilihé wujud balèt kanggo mitontonaké wiracarita Ramayana iku amarga balèt nengenaké obahing awak kanggo mahyakaké surasa, tanpa pacelathon, mula ingajab bisa dingertèni para kang nonton kang saka manéka latar wuri budaya lan basa.

## Wiracarita Ramayana 
jmpl|250x250px|Réliyèp ing Candhi Prambanan nuduhaké Sinta nalika dibedhog Rahwana kanthi nunggangi raseksa mawa swiwi, déné manuk Jatayu ing sisih kiwa ngupaya nulungi Sinta
Balèt Ramayana Prambanan iku sumberé carita saka *Serat Rama*, ya iku carita Ramayana ing sastra Jawa Anyar. *Serat Rama* iku anggitané Yasadipura I (1729-1802).

Carita Ramayana ing *Serat Rama* béda saka carita mawa irah-irahan kang padha anggitané Walmiki kang ingaran carita Ramayana kang mulabuka (orisinil). Minangka gubahan, *Serat Rama* iku karya kang sumberé saka babon Ramayana kang tuwa dhéwé ing Indonésia, ya iku *Kakawin Ramayana*, kang tinulis ing basa Jawa Kuna mawa wujud kekawin. Réliyèp Ramayana ing Candhi Siwah pinahat ing 24 babagan lan ngemu 42 jejer, déné ing Candhi Brahma pinahat ing 21 babagan lan ngemu 30 jejer. Ing taun 1965, gladhi resik kang binuka mau dadi tinutup, ora kanggo tontonan warga kanthi lelahanan manèh. Pérangan cacah enem iku wis kaanggo kawit taun 1961. Wiwit taun 1967, pérangan cacah enem mau karingkes dadi papat amarga pérangan 2 lan 4 rinasa kurang narik kawigatèné para kang nonton. Pérangan 1 nganti 5 karingkes dadi 3 pérangan, déné pérangan 6 tetep wutuh lan dadi pérangan 4. Grup kang main ganti-ganti. Liyané Yayasan Roro Jonggrang, kang main ana grup Cahya Gumelar, Kasanggit, Guwawijaya, Sekar Puri, Wisnu Murti, lan OMM. Ing mangsa kawitané balèt Ramayana Prambanan, gagrag jogèdané akèh-akèhé saka gagrag Surakarta, lan mung sathithik kang saka gagrag Ngayogyakarta. Gagrag Ngayogyakarta lan Surakarta béda sathithik. Gagrag Surakarta ndhoyong marang gagrag romantik, déné gagrag Ngayogyakarta ndhoyong marang gagrag klasik. Tribun kanggo kang nonton ngadhep wétan supaya latar wuriné panggung yeyasan Candhi Siwah, Candhi Wisnu, lan Candhi Brahma. Salah siji contoné iku piranti wujud rerenggan endhas kang sumberé saka réliyèp Ramayana ing Candhi Prambanan. Kang ngopèni kapisan iku panitya nasiyonal kang langsung kabawah Departemen Perhubungan Darat, Pos, Telekomunikasi dan Pariwisata.

### Pérangan Geni Suci kolosal 
Ing tanggal 15 Oktober 2012, balèt Ramayana Prambanan mitontonaké pérangan Geni Suci kanthi kolosal kang olèh pangaji Guinness World Records minangka gelaran jogèd kolosal Ramayana kang akèh dhéwé ngatutaké wong kanthi kang jogèd cacah 230 lan niyaga cacah 30, uga minangka balèt kang suwé lan ajeg dhéwé ginelar kawit taun 1961. Pangaji mau diulungaké Lucia Sinigagliesi, *Client Service Director* minangka wakilé Guinness World Records. Gelaran pérangan iki katindakaké nalika wengi ing pagelaran binuka lan suwéné udakara 25 menit. Alesan pamilihé pérangan Geni Suci iku kanggo minangkani akèhé kang jogèd ing panggung cacah siji. Kang jogèd mau nglimputi 12 watek pokok lan réwang, 48 raseksa, 56 kethèk, 16 kang jogèd, 28 dhemit, lan 70 kang dadi geni. Gelaran mawa kang jogèd akèh dhéwé ing siji panggung iki tembé katindakaké pisan kawit 1961. Lumrahé ing siji panggung kang jogèd ana wong cacah 100-150.

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* Jadwal gelaran balèt Ramayana Prambanan 
* Ramayana cara Jawa 
* *Serat Rama*