open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mitchel Wongsodikromo

**Mitchel Wongsodikromo** (lair 26 Agustus 1985) iku pamain lan pelatih badminton saka Surinam, kang asli Jawa. Dhèwèké wis tau lumebu Pan-American Games ping telu: 2003, 2007 lan 2011 makili Surinam. Minangka pamain nom ing klub Tan Na Fesi ing Paramaribo, Surinam, Wongsodikromo iku pamain kang menang ing akèh kompetisi, mula kapilih makili nagarané ing kompetisi mancanagara. Dhèwèké menang akèh medhali juniyor ing turnamèn-turnamèn ing Karibiyah, Amérikah Tengah, lan Kidul. Dhèwèké kerep menang tetandhingan dhobel mawa pasangan Virgil Soeroredjo.

## Prèstasi ing Surinam lan ing jaban rangkah 
Ing 2002, Wongsodikromo bareng Soeroredjo menang medhali prunggu ing Central American and Caribbean Games, ing San Salvador. Menangé wektu iku ingaran ngedab-edabi amarga wektu iku leloroné lagi umur 17 taun. Ing 2005, Wongsodikromo dadi salah sijiné anggota tim Surinam kang menang medhali prunggu ing Caribbean Team Event ing Kubah.

Wongsodikromo menang limang gelar ing National Tunggal Putra, ing 2003, 2005, 2009, 2010 lan 2012. Ing mancanagara, dhèwèké dadi juwara Dhobel Putra ing Suriname International Badminton Tournament ping telu ing 2008, 2009 lan 2011. Dhèwèké uga dadi juwara ing Dhobel Campuran ping pindho ing 2009 lan 2012. Ing 2010, Wongsodikromo lan Soeroredjo tekan ing final ing turnamèn Bill Graham Miami International, banjur ing 2011 tekan ing sèmi-final. Ing 2011, dhèwèké menang Suriname International Bareng Crystal Leefmans, kang uga wong Surinam, dhèwèké menang medhali prunggu siji manèh ing babagan Dhobel Campuran Indhividhu. Ing Juli 2010, Wongsodikromo lan Soeroredjo menang medhali kang siji-sijiné kanggo Surinam, prunggu ing Central American and Caribbean Games. Ing 2012, Wongsodikromo dadi anggota tim putra Surinam kawitan kang lumebu pambuka Thomas Cup, ing Los Angeles.

## Réferènsi
Bossa nova

Bossa nova ya iku jinis musik kang sangkané saka Brasil. Ya iku campuran samba lan jazz lan kawitan digawé déning João Gilberto banjur dipopulèraké déning Antonio Carlos Jobim lan Vinicius de Morães ing taun-taun 1950an lan 1960an. Bossa nova yakuwi salah sijining jinis  musik Brasil kang paling populèr ing luar nagara kasebut. Bossa nova éntuk akèh pandhemen ing 1960an, utamané musisi anom lan mahasiswa. 

Istilah "bossa nova" tegesé "trend anyar" ing basa Portugis. Wong kang kawitan nganggo istilah "bossa nova" ya iku juru warta Moyses Fuks lan kawitan dianggo ing ngarepé akèh uwong kanggo konsèr déning Grupo Universitario Hebráico do Brasil ("Kelompok Universitas Yahudi Brasil"). Kala kaé Fuks lagi promosikaké konsèr kasebut.

## Piranti, irah-irahan lan lirik 
Bossa nova utamané nganggo gitar klasik lan piranti perkusi. Irah-irahan kang paling biasa ing bossa nova yakuwi wedon, katresnan, rasa kangen lan alam. Lumrahé bossa nova ora gegayutan karo pulitik. Ing akhir taun 1950an lirik bossa nova ngomongaké urip wong-wong kelas nduwur kang nyaman, sanajan paling akèh wong Brasil kelas tengah. Mulané, sawisé kudéta 1964 ing Brasil, tipe musik kang béda, yakuwi Música popular brasileira, kang liriké luwih pulitik, babagan gelut antarané kelas-kelas masyarakat, dadi luwih populèr ing antaranê kelas tengah lan buruh.

## Bossanova Jawa 
Ing taun 2001 kelompok musisi saka Jawa ngetokaké CD gendhing-gendhing campursari utawa keroncong Jawa kanggo musik bossa nova. Irah-irahané CD kuwi Bossanova Jawa diterusaké CD Bossanova Jawa 2 ing taun 2003 lan Bossanova Jawa 3 ing Juli 2007.

## Réferènsi
Tipografi

thumb|Tuladha tèks kanggo ndeleng hasil susunan tipografi

**Tipografi** (uga dikenal istilah **seni cétak** utawa **tata huruf**) yaiku kabèh ilmu babagan huruf. Gunané tipografi iku kanggo nyiptaaké susunan huruf supaya basa tulis bisa dadi jelas, kewaca, lan apik yèn ditampilaké. Setèlan huruf iki kalebu bab milih modhèl huruf, ukuran huruf, dawané baris, let-letané baris lan huruf, kaliyan bab let khusus antarané loro huruf khusus. Istilah tipografi uga digunaaké ngerujuk bab gaya, susunan lan tampilan huruf-huruf, angka-angka, utawa simbol-simbol sing diciptaaké liwat prosès tartamtu. Desain huruf iku bidang sing cedhak banget karo dunya pakaryan, kadhangkala dianggep bagéan saka tipografi iku déwé. Nanging, biasané tipografer ora ngelakoni desain huruf, lan sebagéan desainer huruf ora ngaku dadi tipografer.

## Rujukan
Provinsi Utrecht

thumb|Lokasi provinsi Utrecht
thumb|Peta provinsi Utrecht

**Utrecht** iku provinsi ing Walanda. Provinsi iki duwéni padnung cacah1.268.489 jiwa (2015) lan ambané 1.449,12&nbsp;km2. Kutha krajan provinsi iki ya iku Utrecht.
Merriam-Webster

**Merriam–Webster, Incorporated** iku kumpeni Amérika kang mbabar buku-buku réferènsi lan mligi kondhang amarga mbabar bausastra ( ꦧꦲꦸꦱꦱ꧀ꦠꦿ )

Ing taun 1828, George lan Charles Merriam yasa kumpeni mawa jeneng **G & C Merriam Co. ** ing Springfield, Massachusetts. Ing taun 1843, sawise Noah Webster séda, kumpeniné nuku hak ciptané *An American Dictionary of the English Language* (Jawa: Bausastra Inggris Amérika) duwèké Webster. Awit saka itu, kabèh bausastra Merriam–Webster bisa katurut tekan sumber iki.

Ing taun 1964, Encyclopædia Britannica, Inc. ndhapuk Merriam–Webster, Inc. minangka anak kumpeniné. Jenengé kumpeniné kang saiki wiwit kaanggo ing taun 1982.

## Leladèn 
Ing taun 1996, Merriam–Webster ngetokaké situs wèb kang kapisan, mawa leladèn aksès gratis menyang bausastra lan dasanama onlèn.

Merriam–Webster uga mbabar bausastra bab sinonim, panganggoning basa Inggris, géyografi (''Merriam-Webster's Geographical Dictionary*), biyografi, jeneng dhiri, tembung-tembung ing kawruh usada, tembung-tembung ing kawruh ulahraga, slang, Spanyol/Inggris, lsp. Babaran kang wujud non-bausastra kaya ta *Collegiate Thesaurus*, *Secretarial Handbook*, *Manual for Writers and Editors*, *Collegiate Encyclopedia*, *Encyclopedia of Literature*, lan *Encyclopedia of World Religions*.

Ing tanggal 16 Fèbruwari 2007, Merriam–Webster mbiwara pambabaré bausastra lan dasanama kanggo punsèl kang dikembangaké barengan karo AskMeNow. Konsumèné nganggo leladèn mau saperlu ngaksès dhéfinisi, éjaan, lan sinonim lumantar layang tèks. Ing layanané uga ana *Word of the Day* (Jawa: Tembung Dina Iki) saka Merriam–Webster lan *Open Dictionary (*Jawa: Bausastra Binuka*)'', leladèn wiki supaya para lengganan bisa nggawé lan ngirim tembung-tembung anyar saha dhéfinisiné.

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
* Merriam-Webster Online
* G. & C. Merriam Company Collection, Amherst College Archives and Special Collections
Giambattista Bodoni

thumb|Giambattista Bodoni
thumb|300px|Karya hurufe Bodoni
**Giambattista Bodoni** (miyos 16 Februari 1740 ing Saluzzo – seda 30 November 1813 ing Parma) inggih punika salah satunggaling tipografer, desainer huruf, kompositor, juru cetak lan penerbit kabangsaan Italia ing kutha Parma.

Bodoni miwiti babagan desain huruf kalih nyinauni karya-karya dening Pierre Simon Fournier, nanging banjur dadi seneng marang karya-karyane John Baskerville. Dhèwèké lan Firmin Didot banjur ngembangake gaya huruf anyaran sing dijenengi 'Huruf Anyar', sing bentuk huruf-hurufe dicithak ngangge cara tartamtu kanggo nuduhake kontras dhuwur antarane kekandelan huruf. Bodoni nggawe akeh desain font sing saben desaine ana ing ukuran akeh. Bodoni luwih misuwur minangka komposer, tinimbang dadi perancang huruf, amarga dhèwèké nggawe akeh ukuran font sing bisa nyithak cetakan apik. Kaya Baskerville, dhèwèké nyipta karya cetak dening wates lebar lan ora migunakake ilustrasi utawa dekorasi.

Ana pirang-pirang digitisasi karyane dina iki, kabèh dijenengi Bodoni. Umumé, model huruf iki digunakake minangka huruf hiasan.
Limburg

**Limburg** bisa tegesé:

* Limburg (Bèlgi), provinsi ing Bèlgi
* Limburg (Walanda), provinsi ing Walanda
Somatologi

**Somatologi** ya iku cabang èlmu antropologi ragawi sing neliti ciri-ciri lan sifat awak manungsa. Tembung somatologi iki asalé saka ing basa Yunani sing tegesé ya iku "awak" lan "èlmu", dadi somatologi dumasar ètimologoné iku èlmu awak manungsa.
Kurdhistan Irak

**Kurdhistan Irak**, utawa sing resmi dijuluki **Wewengkon Kurdhistan ing Irak** () déning konstitusi Irak,  yaiku sawijining wewengkon swatantra kang dunungé ana ing Irak sisih kidul. Wewengkon iki uga dijuluki **Kurdhistan Kidul** (), sanajan wong Kurdhi biyasané nganggep wewengkon kasebut minangka salah sawijining pérangan saka patang wewengkon kang kalebu ing Kurdhistan Magung, sing uga dumadi saka sawenèh pérangané Turki kidul-wétan (Kurdhistan Lor), Suriah sisih lor (Rojava utawa Kurdhistan Kulon), lan lor-kulone negara Iran (Kurdhistan Wétan).

Wewengkon iki sacara resmi kapréntah déning *Kurdistan Regional Government* (KRG), lan kutha krajané ana ing Erbil. Kurdhistan duwé sistem papréntahan dhémokrasi parlemènter kanthi Parlèmen wewengkoné dhéwé kang nduwé 111 kursi papréntahan. Masoud Barzani, kang kapilih dadi présidhèn ing 2005, kapilih manèh ing taun 2009.  Banjur ing sasi Agustus 2013, parlemèn nambahi mangsa papréntahané dadi rong taun, lan pungkasané ing 19 Agustus 2015 sawisé partai pulitik sing nyengkuyung dhèwèké gagal sarujuk bab nambahi mangsa papréntahané manèh.

## Rujukan
Bèriliyum

Bèrilium yaiku anasir kimia sing duwèni lambang Be lan nomer atom 4, bèrilium iku salah sijiné anasir sing rada arang ana ing jagad. kerepé dadi saka rompalan atom sing luwih gedhé amerga kena sinar kosmik. Ing njero intine lintang-lintang bèrilium iku bakal nggabung lan nggawe anasirsing luwih gedhé. Bèrilium iku kagolong anasir divalen sing umume ditemokaké ing alam iku nggabung karo anasir liyané dadi mineral. watu-watu inten(*gemstone*) sing ngandut anasir bèrilium kaya ta *bèryl* (*aquamarine* lan *emerald*) uga *chrysobèryl*. Nalika dadi anasir ijèn bèrilium wernané klawu wesi, atos, ènthèng, lan gampang rompal.

Bèrilium bisa nguwataké sipat angga nalika dicampur karo anasir liyane, kaya ta aluminium, tembaga (tembaga bèrilium), wesi lan nikel . Bèrilium iku ora bakal mbentuk wujud oksidané yèn durung tekan suhu sing panas banget. Piranti sing kagawe saka campuran tembaga-bèrilium iku nduwèni sipat sing kuwat lan atos uga ora njalari kembang geni nalika ditumbukaké ing lumahing wesi. Ing aplikasi umumé tembaga-bèrilium dienggo bahan nggawé pesawat, pluru kendhali, lan satelit 
.
Radèn Bagus

**Radèn Bagus** (dicekak: **R.Bg.**) ya iku gelar ningrat Jawa kanggo sawiji wong lanang katurunan darah dalem ing kraton. Gelar iki kanggo katurunan ningrat Jawa kaping papat saka darah dalem Sultan/raja Jawa nganti saterusé. Gelar iki dianggo dèning kabèh kraton-kraton pewaris trah Kasultanan Mataram, kayadèné Kasultanan Ngayogyakarta Hadiningrat lan Kasunanan Surakarta. Gelar iki kanggo wong lanang sing durung omah-omah utawa isih jaka. Yèn wis duwé bojo gelaré owah dadi Radèn.

## Uga delengen 
* Radèn
*Radèn Ngantèn
* Radèn Rara
Florin

**Florin** yaiku anasir kimia sing duwé cihna F lan nomer atom 9.  Florin iku minangka dadi anasir sing paling ènthèng saka golongan Halogén lan upas, wernané florin iku kuning ing kahanan standar. Minangka dadi anasir sing paling èlèktronegatif, anasir iku reyaktif banget ing kabèh anasir kimia. Kalebu golongan gas mulya isa nggawé senyawa karo Florin.

Antarané golongan anasir, florin dadi nomer 24 anasir sing paling akèh ana ing bumi lan nomer 13 ing tata surya
. Florit (Fluorite) minangka mineral sing dadi sumber utama saka anasir florin sing ditemokaké tahun 1529. Florin digunakaké kanggo mudhunaké titik lebur saka wiji métal ing pawon pembakaran. ing basa latin disebut fluo sing artiné mili. Jeneng Florin iku diusulaké ing taun 1810 déning Hènri Moussain ahli kimia saka prancis. Dhèwèkè iku ahli kimia sing pisanan isa misahaké florin saka campuran mineral nganggo cara èlèktrolisis suhu endhèk.

Ing jaman saiki florin iku dimanfaataké kanggo piranti AC, isolator listrik ing piranti masak, lan bahan Teflon. Ing babagan mèdis florin dimanfaataké kanggo bahan obat fluoxetine lan Atorvastatin sing gunané kanggo ngéndani untu bolong.

## Rujukan
Agrèsi Militèr Walanda I

**Agrèsi Militèr Walanda I** ya iku prastawa militèr Walanda kang ancasé kanggo nguwasani Indonésia kang kadadéyan ing Jawa lan Sumatera tanggal 21 Juli - 5 Agustus 1947. **Agrèsi Militèr Walanda I** kuwi salah siji jenis aksi polisionil resminé Belanda awit Indonesia merdeka.  Prastawa iki uga déning Lètnan Gubernur Jénderal Johannes van Mook disebut "**Operatie Product**." Van Mook negeske minongko hasil Perundingan Linggarjati resmi wis ora berlaku.

## Latar wuri 
Tanggal 21 Juli 1947 kuwi merupakan sejarah Belanda ngerahke atusan saradhadhu kanggo njupuk alih paksa daerah-daerah ing wilayah Sumatra karo Jawa. Belanda duwe tafsiran sing bedo masalah status kemerdekaan RI karo Perundingan Linggarjati.

## Konflik 
### Kilangan Jajahan 
Belanda kudu ninggalke wilayah luas sing wis suwi dikangkangi tahun 1942 mergo kekalahan seko Jepang ing Perang Asia Timur Raya utowo Perang Dunia II.

Tanggal 23 Agustus 1945, pasukan Sekutu karo NICA tekan ing Sabang, Aceh. Lanjute, mereka tekan ing Jakarta tanggal 15 September 1945. 
## Rujukan
Purworejo Klampok, Banjarnegara

**Purworejo Klampok** iku Salah siji kecamatan ing Kabupaten Banjarnegara Provinsi Jawa Tengah Indonesia.
Agrèsi Militèr Walanda II

**Agrèsi Militèr Walanda II** ya iku serangan militèr Walanda marang Indonésia sing kaping pindho sawisé prastawa Agrèsi Militèr Walanda I. Agrèsi Militèr Walanda II uga sinebut **Operasi Gagak** utawa ***Operation Crow*** (). Déning Walanda, prastawa iki uga dijuluki *"Politionele acties"* kaloro saka rong *politionele acties*. Nalikané serangan iki, Walanda kasil nglungguhi kutha krajan sawetarané Républik Indonésia, ya iku Yogyakarta, lan mbekuk sawenèh pandhégané Indonésia kaya ta Présidhèn Sukarno.

## Latar wuri 
*Politionele Actie* kang kaloro duwé maksud kanggo marusa Républik supaya gelem kerja bebarengan karo pamaréntah Walanda ing bab paleksanan aturan féderalis kaya kang kawedharaké ing Prajanjèn Linggadjati. Ancasé aturan iki ya iku kanggo ngatur Indonésia dadi nagara féderal kang anyar lan bakal tansah sesambungan cedhak karo Walanda. Wong Indonésia nerak pasarujukan gencatan sanjata sawisé Agrèsi Militèr Walanda I. Sawisé gencatan sanjata, ana Prajanjèn Renville ngandharaké bab panarikan wadyabala Indonésia saka wewengkon-wewengkon kang dikuwasani déning Walanda. Kanthi gantiné, anané blokadhe wewengkon Indonésia kang dicakaké déning Walanda kudu dipungkasi, lan prajanjén iki wis lekas lumaku. Nanging, sawisé sawatara wektu, wadya bala Indonésia kumpul manèh lan nglekasi operasi gerilya klawan Walanda.

## Cathetan suku 
## Rujukan 
* 
* 
* 
* *Operation Kraai (General Spoor) vs Surat Perintah no. 1 (General Sudirman)*, Gramedia Publisher-Indonesian Language
Yogi Syaiful Rizal

**Yogi Syaiful Rizal**  yaiku pemain bal-balan Indonesia. Yogi main ing klub kasebut, yaiku Semeru F.C karo nomer 28.

## Pranala luar 
* Profil Yogi Syaiful Rizal ing m.eyesoccer.id
Bendara Radèn Ajeng

**Bendara Radèn Ajeng** (dicekak: B.R.Aj.) ya iku gelar kabangsawanan utawa ningrat Jawa kanggo wong wadon saka selir Sultan/Raja Jawa ing kraton-kraton trah Kasultanan Mataram, kayadèné Kasultanan Ngayogyakarta Hadiningrat, Kadhipatèn Pakualaman, Kadipatèn Mangkunagaran, lan Kasunanan Surakarta. Gelar iki uga dianggo nalika anak wadon saka selir iku durung nikah, sawatara kang wis nikah utawa wis omah-omah disebuté Bendara Radèn Ayu.

## Uga delengen 
* Radèn
* Radèn Bagus
* Radèn Rara
* Radèn Ngantèn
Radèn Ngantèn

**Radèn Ngantèn** (dicekak: **R.Ngt**.) ya iku gelar ningrat Jawa kanggo wong wadon katurunan darah dalem saka kraton. Gelar iki kanggo katurunan ningrat Jawa kaping papat nganti saterusé saka darah dalem Sultan/raja Jawa. Gelar iki dianggo dèning kabèh kraton-kraton pewaris trah Kasultanan Mataram kayadèné Kasultanan Ngayogyakarta Hadiningrat. Gelar iki kanggo wong wadon nalika wis omah-omah utawa wis nikah, yèn durung gelaré iku Radèn Rara.

## Uga delengen 
* Radèn
* Radèn Bagus
* Radèn Mas
Bendara Radèn Ayu

**Bendara Radèn Ayu** (dicekak: **B.R.Ay.**) ya iku gelar kabangsawanan utawa ningrat Jawa kanggo wadon sing dadi selir Sultan/Raja Jawa ing kraton-kraton trah Kasultanan Mataram, kaya ta Kasultanan Ngayogyakarta Hadiningrat. Kasunanan Surakarta, Kadhipatèn Pakualaman, lan Kadipatèn Mangkunagaran . Gelar iki uga dianggo marang anak wadon saka selir sing wis nikah utawa wis omah-omah, sawatara kang durung nikah disebuté Bendara Radèn Ajeng.

## Uga delengen 
* Radèn
* Radèn Bagus
* Radèn Rara
* Radèn Ngantèn
Bendara

**Bendara** ya iku sesebutaning gelar ningrat Jawa. Gelar iki dianggo para darahing ratu sing isih luhur. Ing kraton-kraton trah Mataram Islam kayadèné Kasultanan Ngayogyakarta Hadiningrat, Kasunanan Surakarta, Kadipatèn Mangkunagaran, lan Kadhipatèn Pakualaman, sesebutan bendara dianggo ing para putra/putri sultan lan para garwa padmi lan garwa ampeyan.
SMK Negeri 1 Mandiraja

**SMK Negeri 1 Mandiraja** inggih punika Sekolah tataran Sekolah Menengah Kejuruan ingkang dumunung wonten ing Glempang, Mandiraja, Banjarnegara, Jawa Tengah, Indonesia.
## Ekstrakurikuler
*Pramuka
*PMR
*KIR
*Garuda Kencana
*Basket
*Seni Musik
*Bal Voli
*BalBalan
*Spoken English
*Paskibra
*Pencak silat
*Taekwondo
## Réferènsi
## Pranala Njaba
* Situs Web SMKN 1 Mandiraja
Radèn

**Radèn** (dicekak: **R.**) ya iku gelar ningrat Jawa kanggo wong lanang katurunan darah dalem saka kraton. Gelar iki kanggo katurunan ningrat Jawa kaping papat saka darah dalem Sultan/raja Jawa nganti saterusé. Gelar iki dianggo dèning kabèh kraton-kraton pewaris trah Kasultanan Mataram. Gelar iki kanggo wong lanang sing wis omah-omah, yèn durung gelaré iku Radèn Bagus. Ing liyané trah Mataram, gelar Radèn uga ditemokaké ing wong-wong ningrat Cirebon, Sunda, Madhura, Banten, Palembang, Jambi, Banjar, Kutai (Aji Radèn), lan Sasak.

## Uga delengen 
* Radèn Mas
* Radèn Ayu
* Radèn Ajeng
Pilihan umum Wali Kutha Surabaya 2015

**Pilihan umum Wali Kutha Surabaya 2015** ya iku pilihan lelurahing wewengkon tumrap Surabaya sing diayahi tanggal 9 Dhésèmber 2015. Ing pilihan iki, lelurahing wewengkon sing kapilih bakal leladi minangka Wali Kutha Surabaya ing sajeroning mangsa 2016-2021.

## Kasil 
Ana ngisor iki rékapitulasining pilihan iki sing dibabar Komisi Pemilihan Umum

## Rujukan 
* Pilihan umum Wali Kutha Surabaya 2015
Tugelan Palu-Koro

**Tugelan Palu-Koro** iku sawenèh tugelan aktif kang pérangan gedhéné jinis *strike-slip*, kapernah ing Pulo Sulawesi, Indonésia. Tugelan iki malang saka Poso tekan pabanyon ing Kabupaten Tolitoli lan nyigar dadi Tugelan Matano ing Sulawesi Kidul, kang ambrol nalika lindhu sasi Sèptèmber 2018. Sanadyan jinisé *strike-slip*, tugelan iki duwé ciri lan pérangan surungan (*thrust*).

## Réferènsi
Pangéran

**Pangéran** ya iku sesebutaning gelar ningrat Jawa, darah luhur saka putraning ratu utawa sentana kang diangkat putra dèning raja/sultan. Ing basa Jawa, aran Pangéran uga dianggo panyebut marang Gusti Allah. Gelar iki uga bisa ditemokaké ing bebrayan budhaya liyan, kayadèné Banjar, Melayu, Kutai, lsp.
Kāṇḍa

***Kāṇḍa*** (tembung Sangsekarta kang tegesé 'bab') iku jeneng kanggo ngarani pérangané sawenèh buku saka Indhu, kaya ta Ramayana, Shatapatha Brahmana, lsp.
Perang Sipil Nigéria

**Perang Sipil Nigéria**, utawa uga dikenal minangka **Perang Biafra** (6 Juli 1967 – 15 Januari 1970), ya iku sawijining perang antarané pamaréntah Nigéria lan nagara pecahan saka Biafra. Biafra kuwi makili  swara nasionalis saka wong Igbo. Nanging wong-wong kang lungguh ing kapangurusané ngerasa yèn  wong-wong iku wis ora bisa lumaku bebarengan karo papréntahan fèdheral sing diwengku déning wong-wong Lor. Cengkahan sing ana kasil saka carukan pulitik, ékonomi, ètnis, budaya lan agama kang kadadèn sadurungé dhékolonisasi formal Nigéria déning Inggris saka taun 1960-an nganti taun 1963. Bab sing nyebabaké perang kasebut ing taun 1966 ing antarané pambrontak militèr, pambrontak walesan, lan persekusi wong-wong Igbo kang ndunungi Nigéria sisih Lor. Kontrol prodhuksi lenga kang makolèhi ing Délta Nigèr dadi bab kang wigati.

Sajroning sataun, wadyablanaé Pamaréntah Fédheral sing ngepung Biafra, kasil nyaplok fasilitas lenga *(oil facilities)* ing wewengkon pasisir lan kutha Port Harcourt. Blokadhe iki katindakaké nalikané mangka *stalemate* kang ujungé mangsa paceklik kang nemen. Sasuwéné perang rong setengah taun, ana udakara 100.000 kurban militèr, déné watara 500.000 lan 2 yuta wong sipil Biafra séda amarga kaliren.

Ing tengahané taun 1968, gambar wong-wong Biafra kang kaliren amarga nandang kurang gisi ngebaki médhia masa saka nagara Kulon. Kahanan kang ngegirisi iki nyebabaké anané kontrovèrsi publik ing njaban rangkah, njalari anané undhak-undhakan anggaran uga wigatiné organisasi non-pamaréntah internasional kang signifikan. Inggris lan Uni Sovyèt iku panyengkuyung utawa pamaréntahan Nigéria ing Lagos, Israèl, lan sawenèh nagara liya kang uga nyengkuyung Biafra. Prancis lan Israel nyedhiyakaké para kombatan.

## Rujukan
De Stem des Bloeds

***De Stem des Bloeds*** (Jawa: *Swarané Getih*), uga aran ***Njai Siti***, iku filem taun 1930 saka Indhiya-Nèderlan (saiki Indonésia). Filem iki disutradarani Ph. Carli lan dibintangi Annie Krohn, Sylvain Boekebinder, Vally Lank, lan Jan Kruyt. Filemé nyaritakaké wong lanang lan nyainé (gendhakané) kang temu manèh amarga anaké lanang lan anaké wadon kuwalon ora dinyana padha dhemenan. Filem iki asliné filem ireng-putih, nanging wis ilang. Ing kupiné filem iki, sapérangan adegan wis kawarnani. Pambabaré filem iki kalakon ing kawitan taun 1930 lan payu ing pasaran. Mangkonona, ana béda panemu babagan filem iki.

## Jejer 
Van Kempen iku kang ngawasi kebon tèh aran Ciranu ing Jawa Kulon. Dhèwèké duwé gendhakan utawa nyai aran Siti. Leloroné patutan loro aran Adolf lan Annie. Ing siji dina, van Kempen bali Walanda, ninggal Siti lan anak-anaké kang isih nom tur blasteran. Ing Walanda, dhèwèké ningkahi randha nom kang duwé anak wadon aran Ervine. Éwadéné, Siti urip karo pamané ing gedhèg ing alas lan pijer ndedonga supaya van Kempen tumuli bali, kapara nyuwun pitulungé dhukun.

Limalas taun ing tembé, sasédané bojoné, van Kempen lan Ervine bali menyang Indhiya-Nèderlan. Dhèwèké tinanggenah minangka kang ngawasi kebon liyané kang ora adoh saka panggonané makarya kang lawas. Dhèwèké nggolèki Siti lan anak-anaké, nanging ora ana mitrané makarya ora ana kang sumurup. Tanpa dinyana van Kempen, anak-anaké ginedhékaké kaya déné wong enggonan lan nganggo klambi cara wong enggonan, sanajan anak-anaké uga olèh wurukan cara Kulonan. Adolf dadi juru bedhag, déné Annie jaga omah karo ibuné. Frederick, ménéjer anyar ing Ciranu, ndhemeni lan ngupaya ngreremih Ervine, nanging ora kasil.

Sawatara wektu ing tembé, nalika lumaku-lumaku ing alas, Ervine pranggulan karo kidang. Dhèwèké kaget banjur semaput. Adolf nemu dhèwèké lan nggawa bali ing pakebonan. Ing kana, van Kempen manuhi Adolf lan matah dhèwèké dadi kang ngawasi kebon. Mangkonoa, Frederick ora seneng marang sesambungané Adolf karo Ervine lan , nanging, iku cemburu Adolf lan Ervine sesambetan lan ngajak mitra makaryané ing keboné van Kempen mogok supaya Adolf kalèrèhaké. Sanajan kuciwa, van Kempen kudu nglèrèh anaké lanang iku.

Adolf lunga menyang Lampung ing Sumatra saperlu mbedhag gajah. Éwadéné, Frederick wiwiti ngreremih Annie, kang panggah nulak dhèwèké kaya sadurungé. Nalika bali lan ngrungu tindaké kang ngawasi kebon iku, Adolf gelut karo Frederick lan kasil ngasoraké dhèwèké. Ervine ngrungu yèn dhemenané wis bali banjur menyang gedhèg ing alas. Dhèwèké mèh semaput sawisé kaudanan. Adolf ngirimi van Kempen layang bab panggonané Ervine. Kulawarga iku wusana ngumpul manèh.

## Cathetan 
## Réferènsi
Kromiyum

[kanan|jmpl|[Crocoite (PbCrO4)]]
[kanan|jmpl|[Chromite biji]]
**Krom** punika anasir kimiah kanthi cihna **Cr** lan nomer atom 24. Iku anasir pisanan saka klompok 6 sing duwèni werna klawu wesi, sumunar, atos lan  logam ringkih. Ora gampang kusem, lan duwé titik lèlèh dhuwur. Jeneng anasir iku asalé saka basa yunani kanthi tembung χρῶμα, *chrōma*, sing maknané werna, amarga akeh senyawa sing saka krom wernané manéka macem.

Ferrochromium iku diprodhuksi saka chromite kanthi cara silikotermik utawa reaksi aluminotermik saka logam krom sing diobong lan dilindi nganggo karbon lan banjur alumuniyum. Krom logam duwèni sipat sing angèl karaten lan atos. Pangembangan prodhuksi waja sing saiki wajané ditambahi karo anasir krom supaya ora gampang tèyèngen, campuran iku sing saiki diarani *stainless steel*. *Stainless steel* lan *chrome plating* (elektroplating karo krom) saiki dadi produk sing nguwasani pasar nganti 85%.

Ing Amérika Serikat, ion logam krom (Cr(III))  dianggep minangka nutrisi penting ing manungsa kanggo pambentukan insulin, gula lan metabolisme lemak. Nanging, ing 2014, Lembaga pangan ing Éropah, neliti yèn ora ana bukti cekap kanggo krom minangka logam sing penting kanggo nutrisi manungsa.

Logam krom lan ion Cr(III) ora dianggep beracun, ananging logam hèksavalèn krom (Cr(VI)) dianggep beracun lan Karsinogènik.

## Rujukan
Capar

jmpl
Alé ya iku kecambah saka isi lamtara utawa isi klampis. Alé digunakaké kanggo bahan tambahan ing olah-olahan laladan Jawa Wétan. Alé lamtara kanggo tambahan kuluban ing masakan pecel utawa tumis. Déné alé kemplang kang digawé saka isi klampis kanggo nambah rasa sedhep ing mangsakan jangan lodhèh.

## Budidaya 
Ing jaman kepungkur alé mung bisa ditemokaké nalika wiwitan mangsa rendheng, saka isi kang ana ing lemah lan mambu banyu udan banjur thukul. Déné saiki sawenèh petani mbudidaya alé saka isi lamtara lan klampis kang sengaja diklumpukaké lan digawé ngecambah. Budidaya alé iki antarané ana ing pinggir Bengawan Sala ing Bojanegara.

## Rujukan
Kobalt

**Kobalt** iku sawijining anasir kimiah kanthi cihna **Co** lan nomer atom 27. Kaya nikel, kobalt ditemokaké ing Bumi kanthi bentuké campuran, sing sumber asalé saka mètèorit wesi. sipat iku atos, kemeling, lan wernané klawu wesi.

## Rujukan
Prasasti Pucangan

**Prasasti Pucangan**, uga ingaran **Watu Kalkuta** (), iku siji prasasti kang tinulis mawa aksara Kawi lan migunakaké basa Sangsekerta lan Jawa Kuna. Prasasti iki tinulis mawa sengkala taun 963 Saka utawa 1042 Masèhi. Prasasti iki tetinggalan saka mangsa pepréntahané Ratu Èrlangga. Ing prasasti iki ana wedharan bab lelakon-lelakon wigati lan sarasilahé santana dalem. Saiki prasasti iki isih sinimpen ing Musiyum Indhu ing kutha Kalkuta amarga digawa Raffles marang pimpinané Tuwan Minto nalika taun 1812.

Prasastiné ingukir ing watu. Ing sisih ngarep nganggo basa Jawa Kuna lan ing sisih mburi nganggo basa Sangsekerta. Sanajan nganggo rong basa, leloroné tinulis nganggo aksara Kawi. Jeneng "Pucangan" kajupuk saka jeneng désa kang kasebut ing prasastiné. Dunungé désa mau ana ing sikilé Gunung Pananggungan kang saiki kabawah Kabupatèn Majakerta, Jawa Wétan.

Peter Carey, nimpuna sajarah asal Inggris, pijer nyuwun pangrèh Indonésia saperlu nyedhaki pangrèh Indhu kapurih baliné Prasasti Pucangan. Nanging, kapan baliné prasasti mau ora cetha nganti saiki.
# // svasti // tribhira piguna airu petonŗņa āvvidhānesthi tautathā pralaye aguņaiti yaħ prasiddhasta smaidhāthre namas satatam
# agaņi vikrama guruņā praņam yamānas surādhipe nasadã piyas trivikrama iti prathito loke namasta smai

## Réferènsi
Stefán Karl Stefánsson

**Stefán Karl Stefánsson** (10 Juli 1975 – 21 Agustus 2018) pelawak, aktor, lan pembawa acara saka Amérika.

## Cathetan suku
Jumaldi Alfi

**Jumaldi Alfi Chaniago** (lair ing Lintau, Sumatèra Kulon, 19 Juli 1973) pèlukis kontèmporèr saking Yogyakarta ingkang sèkolah ing SMSR lan ISI Yogyakarta. Miwiti Kelompok Seni Rupa Jendela (KSR Jendela) taun 1996. Karya-karyané ngisyarataké babagan sèpi ingkang bangèt. digawè saka akrilik, mènawi dicampur bakal ngasilaké "*bèlèwuk".*

Jumaldi lan 20 pèrupa saking Indonesia kalèbu dhaftar 500 pèlukis paling laris ing dunya miturut majalah *Top 500 Artprice 2008/2009.*

## Rujukan
David Maulana

**David Maulana** () yaiku pemain bal-balan
. David main minangka glandhang lan uga dadi ketua tim nasional .

## Referensi
Profil David Maulana ing www.goal.com
Jack LaLanne

**Francois Henri** "**Jack**" **LaLanne** (26 Sèptèmber 1914 – 23 Januari 2011) sawijining pelawak, aktor, lan pembawa acara saka Amérika.

## Cathetan suku
Ugo Untoro

**Ugo Untoro** iku juru tatah, citralekha, pujangga, lan seniman. Ugo Untoro miyos ing Purbalingga, Jawa Tengah,  28 Juni 1970. Ugo seniman sing ora manut pranatan menawa gawe karya, ora manut paugeran kasajugan (unity), kaseimbangan (balance), lan harmoni. Kabeh elemen diblusuki lan dibentuk. Dadine manurut Ugo kanvas iku ora mung panggonan kanggo gawe karya kang estetik lan artistik, nanging uga panggonan kanggo crita utawa nyritakake.

## Kauripan 
Ugo wis seneng nggambar wiwit durung melbu sekolah. Lulusan ISI Yogyakarta iki uga pernah dadi citralekha potret dalanan Malioboro. Ugo nyebut Malioboro iku panggonan kanggo sinau utawa kuliah. Ugo migunakake media akeh menawa gawe karya. Anamaneh karya sing namung Ugo dewe sing ngerti artine. Sing penting karyane iku urip.

## Pakaryan 
Karyane Ugo, misal boneka, ana kekhasane. Boneka sing digawene menehi kesan reget lan gampang rusak. Miturut Jayakumara, Ugo iku salah sawijine seniman sing nyatutke babagan kasadaran sosial, filsafat, lan kasusahan urip.

Amarga saka kekhasane iku, Ugo kerep ngrasa yen deweke dipinggirke ing bawana seni gambar ini Ngayogyakarta. Ora akeh sing kenal karo Ugo, namung kanca-kancane lan kurator sing cerak. Sanajan mangkono, Ugo tetep seneng lan bakoh ing bawana seni. Taun 2002 Ugo nggawe papan seni kang bentuke musium, kajenengake Museum dan Tanah liat. Ugo nyediakake piranti-piranti kang dinggo sarana ing mangkono. Prinsipe musium iki yaiku gugur gunung lan karakyatan.

## Rujukan
Samuel Indratma

**Samuel Indratama** ya iku pawongan kang asli saka Gombong, kang kondhang minangka juru lukis *mural*. Karyané kang misuwur dhéwé ya iku nglukis *mural* ana ing cagak Kreteg Lempuyangan. Dhèwèké duwèni panemu yen urip iku mampir ngguyu, ora kaya pawongan liyané kang duwèni panemu urip kuwi mampir ngombé. Mula uripé Samuel digawé seneng-seneng, lan mèsem ngguyu.

## Révolusi "Kula Nuwun" 
Amarga panemu urip kang mangkana, mula ora maido yèn dhèwèké ngetrepkaké paham kuwi ing pagawéyané saben dina. Kaya ta pemikirané kang ngandaraké yèn *Révolusi* kuwi ora kudu nganggo kepelan tangan, *révolusi* uga bisa nganggo "kula nuwun". Panemu iku kang ditrepaké déning Samuel kanggo muralké Ngayogyakarta. Dhèwèké uga ora nyalahhké uwong-uwong menawa arep ngritik pamaréntah lan gawè révolusi kaya cara adat saben, ananging Samuel luwih seneng révolusi mawa tata krama.

## Karya 
* Proyèk *mural* kang diwiwti taun 1997 kang diadani ing dhésa Nitiprayan kang duwéni irah-irahan "Melayang", disengkuyung déning 13 juru lukis lan digambar ing tèmbok omah kang ambané 700 m2.
* Ing taun 1999, Apotik Komik nganakaké pagelaran kang kaping pindho kang duwéni irah-irahan "Sakit Berlanjut". Dhèwèké nèmplèké kabèh *clipboard* kang ana gambaré ing tèmbok- tèmbok kutha banjur ngandaraké yèn kabèh uwong bisa dadi kolèktor. Ora ana seminggu, karya-karya kuwi wis padha ora ana ing panggoné manèh.
* "Kerja dengan Kertas, Begadang 3" kuwi kang dadi irah-irahan pagelaran kang kaping telu, kang diadani wiwit 18 Oktober nganti 11 November 2001. Acara iku diadani ing Galèri Lontar. Dhèwèké ngandaraké yèn komik kuwi sarana kang gampang ditampa déning masarakat.
*Karya kang "Fenomenal" dhéwé saka Samuel ing Ngayogyakarta nalika taun 2002 ya iku mural ing cagak Kreteg Lempuyangan. Amarga ukurané gedhé lan panggoné kang stratégis.
*Lumantar Jogja Mural Forum (JMF) Samuel mujudaké "Kode Pos Art Poject" ing taun 2008 dhèwèké uga njlentrehaké yèn dhésa kuwi dadi sumberé kutha. Mula kuwi Samuel lan kanca-kancané njujuk dhésa-dhésa ing saindhengé Ngayogyakarta.
* 
* 
* Pagelaran kaping enem wiwit tanggak 12 nganti 31 Mèi 2009 duwéni irah-irahan “Agro Metal” kang dianakaké ing Tembi Contemporary Gallery. Samuel ing pagelarané macak  kaya dènè tukang rosok kang jupuki barang-barang sing wis ora kanggo, banjur diowahi supaya dadi barang kang unik lan *estetik.*

Ora ana kang diwedèni karo Samuel kanggo njlentrehaké apa kang dadi pangajab lan panemuné, amarga dhèwèké juru lukis kang bèbas. Wiwitan *karir* dhèwèké mèlu manéka werna pagelaran nalika dhèwèké kuliah ana ing Fakultas Seni Rupa dan Desain, Jurusan Seni Grafis Institut Seni Indonesia (ISI) 

## Rujukan
Agung Kurniawan

**Agung Kurniawan**, salah satunggaling seniman wonten ing Ngayogyakarta, mujudaken kawontenan ing sakiwa tengenipun winten ing mèdia gambar. Kanthi gambar manika piyambakipun saged mbabar kanthi gamblang napa ingkang dipun raosaken masyarakat.

Sanajan wonten ingkang nganggep karyanipun agung punika kirang edi lan endah, nanging para kurator, promotor lan kolektor kathah ingkang nggadahi pepinginan badhe ngumpulke kanggo kolèksi.

Seniman ingkang lahir tanggal 14 maret 1968 wonten ing Jember manika aktif dados pangurus Yayasan Seni Cemeti Yogyakarta lan naté aktif dados Aktivis kesenian KBS (kelompok Bulak Sumur). Piyambakipun kalebet seniman ingkang produktif.

## Pawiyatan 
Agung Kurniawan kacatet sampun naté sinahu wonten ing UGM (Universitas Gadjah Mada) jurusan arkeologi lan ugi nate sinahu wonten ing ISI (Institut Seni Indonesia) Yogyakarta. Nanging, piyambakipun mboten betah wonten ing pawiyatan formal, lajeng piyambakipun medal, milih dados seniman bebas.

## Rujukan
M. Irfan

**M. Irfan** (lair Bukittinggi 1972) iku juru lukis Indonésia. Dhèwèké wiwit nepangi seni lukis nalika isih cilik. Apa manèh ing kulawarga, kakange kang uga seniman lukis gaweé Irfan kepranan marang babagan seni. Sakwise dhewasa, ing 1993 Irfan lumebu Pawiyatan Luhur Seni Indhonesia Yogyakarta (ISI Yogyakarta) lan ngangsu kawruh sarta gulawenthah bakat seniné.

M. Irfan miwiti lan gegulang laku artistik anyar. Irfan milih lokomotof lan ril sepur minangka ener kanggo lukisané. Ing lukisané Irfan, prabawa kekuwatan mesin banget cethané. Irfan wis naté luwih saka pisan motret ing sakiwa tengené setasiyun sepur sadurunge miwiti nglukis gandhengan lokomotif.

Kanggone Irfan, mesin lokomotif yaiku pralambang kang gawa kepénginan lan gegadhangan. Gerbong sepur kang lumaku iku ana déné nggembol weling yèn saben laku iku mikul momotan dhewe-dhewe.

Lukisan sepur utawa lokomotif iki dadi karyané kang dipamèraké ana ing pamèran tunggal kanthi irah-irahan “Odyssey” ing Topred Art Gallery Beijing Tiongkok taun 2008. Lukisané ngrekam éwah-éwahané kahanan donya. Diwiwiti kanthi téknologi jaman purba tekan téknologi super-modèrn kanthi kecepatan tinggi kaya sepur.

Karya-karyané mujudaké pengalamané Irfan priangga. Laku sajroning prosès ing babagan kesenian kang tansah kasepènan. Ing lukisané ora ana paraga. Nanging, kabèh sesawangan yaiku paningal kesepènan pangulandara, sawijining jejer kang wis dijiwai déning pangrasa lan émosi kang paling jero M. Irfan.

Pengalaman lelakon M. Irfan narik kawigatèn lan duwèni cengkorongan métafora kang komplit. Pengalaman lelakoné ora ana ing wiwitan, nanging sajroning lelakon kang ibarat ora ana éntèké. Nglangkungi siji mbaka siji setasiyun, sarupa uniné sempritan sepur kang nggambaraké pakaryan kang ora bakal kalis.

M. Irfan mbrubah pengalamané dadi semangat sajroning makarya. Dhèwèké nuladhani gaya lukisan réalisme. Dhèwèké kepranan marang kwalitas lan tèkstur kaya gayané Gustave Courbet utawa pancahyan lan werna mèmper Claude Monet.

Relatif, senadyan ora cetha, karya Irfan uga nylorotaké rasa tab-taban jroning emosi kang teguh. Dhèwèké angsah luwih princi lan setiti ing kahanan basa kang luwih alus lan sesipatan émosi kang isih kebak ngandhakaké kwalitas semangat.

Irfan gabungaké jenis gaya kang béda karo basa lan séni kang ana ing sakiwa tengené lumantar pirang-pirang tumpukan pengalaman. Anggitan seniman enom iki wis nyawijikaké antara solah bawané pawongan karo donya kasunyatan. Dhèwèké uga nyambungaké èsthining ati generasu seniman enom karo seni kontèmporèr kaya ing dina-dina iki.

## Rujukan
Made Sukadana

**Made Sukadana** inggih menika salah sawijining juru lukis saking Bali ingkang medharaké asil karya gegambaran kanthi cara nglukis èkspresif, kepara wonten ingkang marabi utawi kanthi jejuluk pangripta, amargi cara nglukis *ekspresif* kawiwitan ing taun 1990-an. Sukanda ngangsu kawruh bab akademis ing FSRD ISI Yogyakarta.

Sukadana lair ing Amlapura, Karangasem, Bali ing taun 1966. Sukadana kawit 1982 ajar kagunan tradisional saking Gusti Nyoman Lempad. Salajengipun taun 1986, dhèwèké sinau tèknik tradisional kaliyan Nyoman Mandra. Dhèwèké ajar nglukis wiwit dhasar cara gawé kanvas.

Rumiyin gagrag ingkang dipunginakaken Sukadana menika sami kaliyan juru lukis sanèsipun inggih menika gagrag *abstrak-èksprèsionis*. Ananging, nalika asil karyanipun boten kathah ingkang dipun *serap* dening pasar seni lukis. Salajengipun, kala samanten wonten pamawas lukisan ingkang paring pramayoga supaya dipunseseli wujud ringgit wonten salebeting asil karya lukis *absrtak*ipun, amargi Made Sukadana gadhah wos serni tradhisi Bali ingkang raket kaliyan ringgit. Sukadana sarujuk kaliyan pramayoga menika, salajengipun coba damel *lukisan* kanthi téma ringgit saha cariyos saking ron lontar (*rerajahan*) nalika wulan Januari 2000.

## Rujukan
Bunga Jeruk Permata Pekerti

**Bunga Jeruk Permata Pekerti **utawa BJ (Solo, miyos1972), punika salah sawijinipun citakara sing kepang ing dhalém lan njawi nagara. 

## Panguripan 
BJ gadha ludira lukis saking brayat. BJ awit cilik sinau mbatik déning mbah putrine, ingkang saha pembatik. Kejawi niku, kiyambaké tumut sanggar lukis ing Keraton Solo. Mboten heran, BJ angsal katah juara saking ngelukis.

## Pendidikan 
BJ ngrampungké sekolah ing Jurusan Seni Murni Institut Seni Indonesia taun 1996. 

## Pagawean 
Ing taun 1997, BJ dhamel pakarya telu dimensi dipengaruhi kaliyan réncang-réncangé.  Cipta ripta BJ gadha multi isu tuladhané: agéng, ironi, kemrusung, pèja, bingah, lan suméh.BJ den tepung supados tiyang ingkang ajeg dening gagrag sing didhamél. BJ gadha paradoks. Ing salah sawijinipun ripta, BJ mintotaké citkara kang kemrusung, ing liyane citra sing BJ dhamél wèlas asih. Cipta ripta BJ ngélambangké lakon uripé piyambaké.

Cipta ripta BJ tuladhané *A little Girl* (2011). Sesirah punika gambaraké bocah wadon alit sing gadha rikma kang kèpang kale, bocah kasébut mboten bingah amarga lakon uripé. BJ sengsem marang maos, utamané ripta Anton Chekov, Roald Dahl, John Steinback, lan Umar Kayam. Ing cipta rupa, BJ dhemen kanthi Matthew Collings sing miturut BJ pasemon lan dhagelan. 

BJ uga kolektor golék. BJ ora sarujuk ményang anggepané tiyang, mèniko sutresna golékan ya iku sami kaliyan bocah, ngalèm, lan bodho. Minangka, BJ dhamel golékan ora umum, kang gedhe bangèt, kagem tiyang ingkang nglèdèk anggepan menika.  

## Pengaji 
BJ kagungan pengaji déning Ruang MES 56 saha seniman fotogenik.

## Rujukan
Budi Ubrux

**Budi Ubrux** (Lair Yogyakarta, 22 Desember 1968) iku seniman saka Bantul, Yogyakarta. Jeneng asliné Budi Haryono kerep diparabi manungsa koran saka Bantul amarga dhèwèké nganggo koran gawé lukisané. Dhéwéké ganti jènèng dadi Ubrux sakwisé sregep ing seni kontemporèr nganggo jeneng cilukan “Ubrux” sing artiné mbrebegi kuping.

## Karya 
Budi wiwiti gawé karya nganggo koran minangka taun 1997-1998, kala menika pagègèran sosial lan pulitik akeh sing muncul nang kaca koran. Koran nduwé akibat sing menjero gawé kabudayan Indonesia. Luwih manèh sakwisé era reformasi sing jamin pers ingkang bebas. Lewat koran, Budi nyerep brebegan perkotaan, pulitik, lan sosial kang rinci banjur ngéjawantahaké ing kanvas. Nanging praupan èstétis saka karyané isih kenthel watak kaéndahan jawani.

Taun 1999 Budi sampun gawé karya nganggo koran. Budi uwés ahli lan ngerti gawe mbentuk lempitan lan *lekukan* supaya elok di dhelok. Dhéwéké nganggo koran gawé kekiyatan visual. Liwat citakan-citakan kang komplèks , Budi njajal ndelok kondisi nganggo sanggit kertas koran ing lukisan. Lèsan-lèsan lukisané dibungkus nganggo kertas koran kaya modhél menungsa, botol, bécak, asu, lan modhèl liyané Lukisané Budi mituduhaké kekiyatan modhel nganggo komposisi sing diitungaké lan rasional. Rumangsaning batin dumugi watak lèsan atiyasa apik lan intuitif.

Karyané ora sewates ndelokno tèmbúng tekstual sing endah di rasani saka biji struktural lan biji simbolis. Nanging luwih ngèwantahaké rumangsa tekstual, saka gatékké kondisi lèngkongan sosial budaya kang kedadén.

## Basa 
Basa ing karyané Budi dadi hal kang penting. Tanpa ketrampilan basa, sawiji babagan kang dituturaké angél dimudèngi lan dimangérténi wong liya. Sumana uga panuturané  dadi carub , ora nyambung, lan petheng. Budi ing karyané nganggo basa ilusi babagan kolase kang diluki kanthi ngati-ati lan *riil*. Lekukan, lempitan, tulisan, foto, lan watak lésan utawa figur sing dibungkus dituduhaké nganggo gaya realis. Karya sing prayoga  ana ing  daya sisèrèp lan pambéda. Budi ora kejebak mung prakara tehnik lan angen-angen kang kerep gawé perbantahan.

## Penghargaan 
Kala taun 2000 karyané kapilih dadi salah sijiné pèmènang karya paling apik nang ajang  Phillip Morris Indonesian Art Award. Wiwit sakmenika karyané milai digatékké karo pengamat lan kolèktor.

## Rujukan
Sekar Jatiningrum

**Sekar Jatiningrum** (Yogyakarta, lahir 1969) ya iku pelukis saka Yogyakarta, seniman tamatan ISI Yogjakarta. Sekar Jatiningrum seniman kang menjila (béda, nduwé laku sing ora umum), kerep omong-omongan karo lukisan sing lagi dikerjakaké. Kocapo, nalika ditawari gawé pamèran dhèwèké ora langsung njawab. Tapi dèwèk é ngomong, "Mengka dhisik, tak takon dhisik karo kuwi, gelem apa ora." Banjur, Sekar takon marang lukisané. 

Gegambaran ana ndhuwur kuwi diceritakaké dening Suwarno Wisetrotomo, lan dicatet dening Seno Joko Suyono kang ditulis ana nang Majalah Tempo edisi April 2002. Seniman iki dikenal dadi seniman, sing seneng nggambar potrèt awaké déwé. Ugo, tokoh-tokoh sing ono lukisané kabéh nyritaké alter-ego babagan kahuripan sosial sing lagi dialami déwéké. Déwéké ngaku naté kaédanan karo "Olénka" tokoh karakter novel karya Budi Darma sastrawan asal Surabaya. Kaya-kaya tokoh Olénka iki sing dadi gambaran saka kahuripané si Sekar. Tokoh misterius sing seneng ana mung urip, nang pikiran-pikiran khayalané déwé. Pantes si Sekar kerep nganggep lukisan-lukisané kuwi urip. Miturut kuratorial Hendro Wiyanto nang Biennale Jogja VII "Countrybution", lukisan-lukisan Sekar iki isa mainké persepsi apresiator nang sawénéhé sing mémba-mémba réka daya, khayalan, lan kasunyatan.

## Karya 
Sekar seniman sing pertama nggelar paméran tunggal ana Galeri Kebun 2000. Karya sing ditampilno diwènèhi judul "(...)" (2001-03) lan setunggal buku judulé Menunggu Apa (2003). Karyané kuwi nganggo gorésan-gorésan potlot ireng lan warna, nang kertas nganggo latar-belakang kosong. Déwéké nggambar arék wedhok diwian lungguh rapi nang pojokkan. Bidang sing kosong iku sakjané gambar-gambar poster bioskop lan cah wédhok kuwi lagi nunggu film sing arep diputer.

## Rujukan
Didik Nurhadi

**Didik Nurhadi** yaiku penggawe seni ning negara Yogyakarta. Dhèwèke juru sungging sing duwèni sipat khas amerga anggone milih gagragè nyungging yaiku *figuratif* sing nggambarke rupa sing lucu kaya kartun nanging *satir* lan *sinis* disunggingke kanthi *voluminer*. Dhèwèke uga seneng nganggo obyèk wong-wong lèmu ning saben sunggingane. Salah siji karyane sing kondang yaiku *Pesta Balon.*

## Karir 
Mula-mulane, Didik arep melu nerusake tradisi realisme lan surealisme sing wis ana ning Yogyakarta kala 1980-an. Nanging saklakuné wektu dhèwèke luwih seneng nggambarke babagan politik lan sosial uga panguripane masarakat ditampilke kanthi blaka.

Dhèwèke wiwit seneng bab pulitik lan sosial iku kawit dadi mahasiswa ning Fakultas Seni Rupa Institut Seni Indonesia (ISI) Yogyakarta kala 1992.

## Karya 
Anggone gawe karya, Didik entuk seka urip bendinane. Warna-warni karyane sing klebu apik kaya ta Pesta Balon, Pesta Ulang Tahun, Selamat Datang Demokrasi, Simbol dan Kenyataan, uga Bapak Poligami. Kabeh iki nampilke obyek sing *kritis* lan lucu.

Karya liyane Festival Balon kacatet dadi masterpiece. Sunggingan sing dawane pitung meter iki dipamerke kala 2003 ana ing pamerane “Land of Java” ning Darga Galery.

## Pangaji 
Nalika 2002 salah sawiji karyane entuk apresiasi ning Indofood Art Awards. Kawit kuwi jenenge dadi kondang ana ing jagat seni rupa Indonesia lan akeh undangan pameran sing wigati. Salah siji undangan sing ditampa kuwi seka *art dealer* Jais Hadiyana kanthi proyek sunggingan gede.

## Komentar 
*Kurator* Jean Coteau ngandakke yen karyane Didik nduwéni kamèmperan karo karyane juru sungging Kolombia arane Boreto. Pada-pada nggambarake lakon sing lemu lan pothok sing kala-kala *naif*  uga lucu. Bedane luwih kerep gawé lakon sing kaya arep difoto nanging Didik nduduhi *komposisi* sing luwih warna-warna lan ana jarak.

Panyerat Agus Dermawan ngarani yen Didik kuwi pada karo Priyayi. Yaiku wong sing drajate dhuwur ning masarakat lan nduwé awak sing lemu. Dhèwèke kagum marang karyane Didik sing kerep ngece lelakuning Priyayi liwat sunggingane. Malahan dhèwèke nyandingake karo Umar Kayam pangriptane cerkak *Sang Priyayi* sing uga lair ning Ngawi.

## Sumber
Yayat Surya

**Yayat Surya** (lair 23 Dhésèmber 1968) iku salah sawijining juru kagunan kang miwiti lakuné karir saka dadi juru lukis gaya *Kubisme* lan *Geometric Art*. Salah sawijining gaya kang kurang disenengi juru kagunan nang Indonésia − amarga kurang diaprésiasi masyarakat. Nanging, piyambakipun tetep ajeg nang jalur *abstrak geometris*.

## Karir, karya lan panghargyan 
Yayat trèsna marang babagan kagunan awit cilik saka kabiyasaané nyorét-nyorét tèmbok. Banjur, Yayat kang isih SMA kelas siji, wiwit sinau nglukis kaca nganggo *Rastika* ing Sanggar Prabangkara Desa Gegesik Cirebon. Bibar tamat SMA, Yayat nerusaké kuliah ing Institut Teknologi Bandung. Ing kana, piyambakipun asring dijaluki tulung macaki panggung. Ing taun 1987, Yayat pindhah Yogyakarta banjur lumebu Fakultas Seni Rupa Institut Sèni Indonésia (ISI) Yogyakarta lan Seni Rupa Universitas Sarjanawiyata Taman Siswa (UST) Yogyakarta. Yayat kang dadi salah sijining pangadeg Komunitas Gelaran Budaya wis akèh mèlu pepethingan ing njero nagara lan njaban nagara antarané ing *Duta Fine Art Foundation (1999)*, *"Memorandum of Change"* lan *"I Ching Change Iching"* (2001), *"Alam, Perubahan dan Tatanan"* lan *"Cosmos Chaos"* (2002), *"Arti Line"* (2005) dan *"My Love Supreme"* ing 2007. Yayat uga oléh akéh panghargyan antarané yaiku *Finalis Phillip Morris* ing taun 1999, 2000, 2001, 2003, *Indofood Art Award* 2003, lan *China International Exhibition Agency (CIEA)* kanggo karya bèbarèngan ing taun 2003.

## Rujukan
Edo Pop (Eduard)

**Edo Pop (Eduard)** (lahir ning Palémbang Sumatra Kidul 1972) iku juru lukis kang duweni gaya utawa aliran Surealis-estesis. Minangka alirane Surealis-estetis Eduard iku metal ning elemen-eleman identitas lukisan-lukisanè.

## Karya 
Eduard lair ing Palémbang 1972.  Dhèwèké iku lulusan ISI Yogyakarta tahun 2000. Edo Pop iku metal. Tapi udu  perkara music utawa *life style*. Dhèwèké metal ing elemen objek kang dadi identitas lukisan-lukisané. 

Akeh karyané iku ngétokné bangét elemen metal. Dhéwékè nganggo bentuk/makhluk ciplèk robot. Dunya lukisè Edo Pop iku satéménè dadi gambaran karakter  utawa képribadian manungsanè. Ing panggawéanè Edo Pop ngutamakakè isi lan tèma lukisan. Lulusan ISI Yogyakarta iki ngomong kesenian kuwi amung  pérangan saka kauripan sédinanè,ananging amung kang sétitik. 

"Manungsa biasa" lan "Kauripan sédinanè" iku loro tema kang tansah dadi dhasar wérdi lukisan Edo Pop. Loro-lorone iku diangsahaké ing bentuk lukisan kang sarwa Surealis-estetis. Ilèn-ilèn Surealis-estetis ing pagaweané Edo amung alat utawi media baé. Kakuwatan lukisan Edo yaiku khas lan ngrényuhaké. Edo pinter gawé bentuk-bentuk biyu/ora lumrah malah biasane absurd/ora jelas karo ngangge tingkatan kang duwur. Dhèwèké duweni rasa mungguh warna, sahingga warna lukisané tansah harmonis.Saka karyané bisa didélok ménawa Edo iku pelukis kang ora statis.Dhèwèké duwèni kepinginan kanggo ngembangké panggawéané.

## Rujukan