open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Shinichi Kudo

utawa **Jimmy Kudo** iku salh sijiné utama ing sajeroning serial anime lan manga *Detektif Conan*, kang misur ana int tlatah Amérika Sarékat uga Kanada kanggo *Case Closed*. Viz meromanisasi jeneng asliné tumuju ''Shin'ichi Kudo* déning situs web Shogakukan ngubah rupa dadi  *Shinichi Kudoh''.Sabanjuré sajeroning carita Detéktif Conan, prawakan Shinichi dadi cilik amarga racun APTX 4869 lan  nyamarake jeneng kanggo .

## Catatan kaki
Karagenan

thumb|right|400px|Struktur molekuler saka pirang-pirang jinis karagenan.
**Karagenan** ya iku senyawa kang diekstraksi saka suket laut saka Famili *Rhodophyceae* kaya *Euchema spinosum* lan *Euchema cottonii* kang kasusun saka ranté poliglikan bersulfat kanthi massa molekuler (Mr) kurang luwih saduwure 100.000 lan asifat hidrokoloid.

## Jinis-jinis 
* **Iota karagenan (ι-karagenan)** ya iku jinis kang paling sithik cacahé ing alam, bisa tinemu ing *Euchema spinosum*(rumput laut) lan minangka karagenan kang paling stabil ing larutan asem sarta mbentuk jel yang kuat pada larutan yang mengandung garam kalsium.
* **Kappa karagenan (κ-karagenan)** minangka jinis kang paling akèh ana ing alam (nyusun 60% saka karagenan ing *Chondrus crispus* lan ndominasi ing *Euchema cottonii*). Karagenan jinis iki bakal pedhot ing larutan asem, nanging sawisé jel dumadi, kargenan iki bakal resisten marang degradasi. Kappa karagenan mbentuk jel kang kuwat ing larutan kang ngandhut uyah kalium.
* **Lambda karagenan (λ-karagenan)** ya iku jinis karagenan kaping pindho paling akèh ing alam sarta minangka komponèn utama ing *Gigartina acicularis* lan *Gigatina pistillata*lan nyusun 40% saka karagenan ing *Chondrus crispus*. Saliyané iku, lambda karagenan ya iku kang kaping pindho paling stabil sawisé iota karagenan ing larutan asem, nanging ing larutan uyah, karagenan iki ora larut.

## Uga delengen 
* Polisakarida
* Alginat

## Cathetan suku
Mastodon

**Mastodon** iku génus gajah purba sing wis cures. Ukuran awaké luwih gedhé tinimbang gajah normal sing ana ing donya saiki. Gadhing nglingker mbentuk kurva arah lumebu lan, ing spésies lor, kanthi rambut dawa. Mastodon urip Asia, Afrika, Éropah, Amérika ing Oligocene epos Pleistocene wiwit 33,9 yuta taun kepungkur tekan watara 11.000 taun kepungkur.
Hendra Samuel Simorangkir

**Hendra Samuel Simorangkir** () utawi misuwur kanthi asma **Sammy** inggih punika tilas vokalis Kerispatih.

## Cathetan suku 
## Pranala njawi
Kemiosmosis

thumb|right|250px|Diagram fosforilasi kemiosmosis
**Kemiosmosis** minangka sawijining mekanisme pangkopelan ènergi kanthi nggunakaké  ènergi kang kasimpen kanthi wujud gradien H+ kanggo nggerakake kerja seluler. Ing mitokondria, ènergi kanggo pambentukan gradien asalé saka reaksi redoks eksergonik lan sintesis ATP minangka kerja kang ditindakake. Pindhahing bak nantang arus gradien potensial elektrokimiawi iki, mbutuhake asupan ènergi lan mekanisme kopling supaya asupan ènergi mau bisa nggerakake pindhahing substansi.

Amarga dhéfinisi Rosenberg dianggep duwé titik kelemahan, Peter Dennis Mitchell gawé dhéfinisi ulang kang diarani *facilitated diffusion*, ya iku pindhahing substansi kanthi sekunder kang ora ana gegayutane langsung karo reaksi kimiawi lan metabolis, antarané rong titik kang dipisahake déning alangan osmotik kang duwé simpor utawa kotranspor ing alangan mau. Reaksi ing simpor mau ngupaya ngancik titik ekuilibrium, saéngga arah ngalihe saka siji substansi ing simpor bakal nyebabake substansi liya obah ing arah kang padha, sanajan kabèh mau ateges nantang arus ènergi potensial elektrokimiawi.

Kloroplas nggunakaké  kemiosmosis kanggo ngasilaké ATP nalika fotosintesis ing organel iki, cahya (lan dudu ènergi kimiawi) nggerakake aliran elektron mudhuni rante transpor elektron lan pambentukan gradien H+. Prokariot kang ora duwé mitkondria lan kloroplas ngasilaké fradien H+ ngiteri membran plasmae. Gradien iki banjur nyekel gaya gerak proton ora mung kanggo nggawé ATP nanging uga mompa nutrien lan produk limbah ngiteri membran lan kanggo ngubengake flagela.

## Uga delengen 
* ATP sintase

## Cathetan suku
Homo erectus

***Homo erectus*** iku salah spésies siji jinis hominide kang pisanan tinemu, ing Pliocene epos Pleistocene wiwit 1.8 yuta taun kapungkur tekan watara 1.3 taun kapungkur. Kang spésies urip ana ing Afrika manungsa iki dijenengi ilmiah India, Cina lan Jawa.
Mikrofilamèn

[thumb|Sitoskeleton aktin saka [fibroblas embrio tikus kang dikeliri *Fluorescein isothiocyanate*-*phalloidin*|250px]]
**Mikrofilamen** utawa **filamen aktin** ya iku péranganing rangka sel (sitoskeleton) kang wujud watang padhat kanthi diameter sakiwa-tengené 7&nbsp;nm lan kasusun déning protéin aktin, ya iku sawijining protéin globular. Mikrofilamen ada pada sel eukariot. Mikrofilamen katon lumantar mikroskop fluoresensi kanthi bantuan antibodi antiaktin (diolihi lawan aktin ing kéwan) utawa kanthi analog fluoresen falotoksin (asalé saka cendawan *Amanita phalloides*), kang kanthi kas tinalen karo molekul aktin (utawa lir-aktin)).

## Uga delengen 
* Sel
* Aktin

## Cathetan suku
Mikroflora normal manungsa

right|thumb|250px|*Lactobacillus bulgaricus* salah siji flora normal manungsa kang ana ing usus gedhé

**Mikroflora normal manungsa** ya iku istilah kang minangka nggambaraké pirang-pirang mikroorganisme kaya bakteri lan fungi kang minangka penghuni tetap saka pérangan-pérangan badan tinamtu kususe kulit, usus gedhé, lan vagina. Virus lan parasit, sanajan kalebu rong golongan gedhé mikroorganisme, ora kalebu flora normal manungsa.

## Uga delengen 
Mikroorganisme

## Cathetan suku
Mikrotubula

**Mikrotubula** ya iku organel sèl,ing jero sitoplasma kabèh sèl eukariot, wujud silinder dawa kang duwé gronggongan kanthi diameter njaba kira-kira 25&nbsp;nm lan diameter njero ± 12&nbsp;nm. Dawane warna-warna saka pirang-pirang nanometer nganti prang-pirang mikrometer.

## Uga delengen 
* Mikrofilamen
* Silia
* Sel

## Cathetan suku
Trinil

**Trinil** iku situs paleoantropologi ing Indonésia sing dumunung ing Désa Kawu, Kacamatan Kedhunggalar, Kabupatèn Ngawi, Jawa Wétan (kira-kira 13&nbsp;km sadurung’e kutha Ngawi saka arah kutha Sala). Trinil minangka kawasan ing lembah Kali Bengawan Sala sing dadi panggonan kauripan jaman purba, persisé ing jaman Plistosen Tengah, watara sak yuta taun kapungkur.

Ing taun 1891 Eugène Dubois, siji ahli anatomi nemu tilas manungsa purba pisanan ing sajabaning Éropah ya iku spésimèn manungsa Jawa. Taun 1893 Dubois nemu fosil manungsa purba *Pithecanthropus erectus* sarta fosil satokéwan lan tetuwuhan purba liya.

Wektu iki ing Trinil madeg siji musiyum sing mangon ing laladan sing jembaré telung hèktar, papan kanggo nyimpen koleksiné antarané fosil cumplung Pithecantrophus erectus, fosil balung uwang ngisor macan purba (*Felis tigris*), fosil gadhing lan untu uwang ndhuwur gajah purba (*Stegodon trigonocephalus*), lan fosil sungu banthèng purba (*Bibos palaeosondaicus*). Situs iki dibangun saka prakarsa Prof. Teuku Jacob ahli antropologi saka Universitas Gadjah Mada.

## Uga delengen 
* Sangiran

## Rujukan
Niktinasti

[thumb|right|250px|Ilsutrasi perobahan nalika turu ing  godhong *[Medicago* saka: Charles Darwin (1880): *The Power of Movement in Plants.*]]

**Niktinasti** (basa Yunani, *nux*, tegesé 'bengi') ya iku salah siji jinis obahan nasti ya iku prosès irama kang dikendalekake déning interaksi antarané lingkungan lan wektu biologis. Ing kéné tekanan diarahake luwih marang respon motorik kang duwé peran ing perobahan kaya iku. Godhong majemuk rangkep kaya iku kerep nuduhake "gerak turu" kang cetha. Ing wayah wengi, pucuk anak godhong kang adep-adepan ing *Albizzia* nutup, mangkat menduwur lan nunjuk ing arah pucuk distal rakila. Anak-godhong *Samania* kalempit mangisor dudu manduwur. Ing rong kasus mau, ana pirang-pirang sel ing pulvinus kang mlembung nalika mbukak kang sinebut ekstensor, déné sel kang mangkerut diarani fleksor.

## Uga delengen 
* Nasti

## Cathetan suku
Orkestra

thumb|250px|Orkestra Dohnanyi
**Orkestra** iku golongan utawa pira-pira wong /musisi kang lagi nggunakaké  piranti musik. Orkestra iku asring nglagokake musik klasik. Orkestra kang gedhé uga asring diarani **orkestra simponi**. Orkestra simponi lumrahé cacahé kurang luwih 100 wong, orkestra kang kagolong cilik cacahé 30 utawa 40 wong. Cacahe musisi kang mèlu orkestra manut wernane musik kang arep dilagokake lan jembare papan kang digunakaké.

## Rujukan 
* 
* 
*
Kappei Yamaguchi

, misuwur kanthi jejulukan asma pengangge   () punika salah satunggaling piyantun seiyū ugi actor ingkang ngandahi kabangsaan  Jepang kanthi asalipun déning tlatah Fukuoka,ugi ngadahi kerja sesarengan kaliyan Gokū dan 21st Century Fox.

Panjenenganipun wisuwur kanthi peran minangka dados  Ranma Saotome (*Ranma ½*), Jackson Neil (*Miracle Girls*), Tombo (''Kiki's Delivery Service*), Yattaro (*Kyattou Ninden Teyandee*), InuYasha (*InuYasha*), Ryuichi Sakuma (*Gravitation*), L (*Death Note*), Usopp (*One Piece*), Hideyoshi (*Law of Ueki*), dan Kaito Kid lan Shinichi Kudo (*Detektif Conan'').

## Réferènsi
Naoko Matsui

punika piyantun Jepang aktris pangisi swara saking Hakodate. Matsui dados salah satunggaipun anggota [Produksi [Baobab]] kathi gegabungan sampun 20 taun kapungkur lan saderengipun gabung panjenengané nngadahi perdamelan ingkang boten tartamtu. Panjenenganipun ugi dados tiyang ingkang ngajar utawai dados  instruktur pangisi swara lan ahli acting.

## Peran
**Air Gear* - Noyamano Rika
**Ranma ½* - Azusa Shiratori, Yotaro
**Compiler* - Compiler
**Case Closed* - Sonoko Suzuki
**Death Note* - Naomi Misora
**Devil Hunter Yohko* - Reiko
**Doraemon (2005~)* - Sumire Hoshino
**Dream Hunter Rem* - Rem Ayanokōji
**Gall Force Eternal Story* - Rabby
**Gregory Horror Show* - Lost Doll
**Mobile Suit Gundam 0083: Stardust Memory* - Lucette Audevie
**Mobile Suit Gundam ZZ* - Roux Louka
**Mobile Suit Gundam Wing* - Dorothy Catalonia
**Naruto* - Yoshino Nara
**NG Knight Lamune & 40* - Resuka / Cafe au Lait
**Silent Möbius* - Katsumi Liqueur
**High School! Kimengumi - Uru Chie
**Itazura Na Kiss - Machiko Irie (Naoki's Mother)
**Martian Successor Nadesico* - Inez Fressange
**Kekkaishi* - Princess
**Kimagure Orange Road* - Akane
**Kamikaze Kaito Jeanne* - Miyako Todaiji
**Kirarin Revolution* - Chairman Higashiyama
**Goldfish Warning!* - Yurika Sugadaira
**The Adventures of Peter Pan* - Wendy Darling 
**Robin Hood no Daiboken* - Marian Lancaster
**The Three-Eyed One* - Chiyoko Wato
**Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX* - Ran Kochō
**Gankutsuou: The Count of Monte Cristo* - Victoria de Danglars
**Mahoujin Guru Guru* - Run Run
**D.C. ~Da Capo~* - Koyomi Shirakawa
**Zatch Bell!* - Patie (Penny in English Version)
**Futari wa Pretty Cure Splash Star* - Mizu Shitataare
**Gift ~eternal rainbow~* - Nene Himekura
**Attacker You!* - Nami Hayase
**Windaria* - Princess Ahnas
**Riding Bean* - Rally Vincent

## Peran pangganti
**Totally Spies* - Sam
**101 Dalmatians: The Series* - Spot
*''Chip 'n Dale Rescue Rangers* - Gadget Hackwrench (new edition)
**Jang Geum's Dream* - Dr. Mrs. Hae Ya
**Melrose Place* - Alison Parker (Courtney Thorne-Smith)
**Frasier* - Daphne Moon (Jane Leeves)
**Ghost* - Molly Jensen (Demi Moore)
**French Kiss* - Kate (Meg Ryan)
**Night of the Living Dead* - Judy (Katie Finneran)
**A League of Their Own* - Ellen Sue Gotlander (Freddie Simpson)
**Agent Red* - Linda Christian (Meilani Paul)
**The Birdcage* - Barbara Keeley (Calista Flockhart)
**Monkeybone* - Miss Kitty (Rose McGowan)
**Burn Hollywood Burn'' - Michelle Rafferty (Leslie Stefanson)
Takagi Wataru

() punika piyantun seiyū lan aktor panggung kabangsaan Jepang saka prefektur Chiba. Panjenenganipun sapunika affliasi minangka Arts Vision.

## Pranala njaba 
* Wataru Takagi  ing Arts Vision
* Situs resmi San-nin no Kai
Shin-Min-a

**Shin-Min-a** ingkang gadhah asma lair Yang Min Ah inggih punika aktris saking Koréa Kidul ingkang sampun main filem ing kathah filem lan Serial Drama Koréa. Salah satunggalipun inggih punika *My Girlfriend is a Nine-Tailed Fox* ing taun 2010 ingkang dadosaken piyambakipun misuwur, lan gadhah panghargyan ing SBS Drama Awards (*Top Ten Stars Award, Best Actress Award - Drama Special*, lan *Best Couple Award* kaliyan Lee Seung Gi) ing taun ingkang sami.

Shin-Min-A miwiti karir saking dados model ing Majalah Teen KiKi ("키키"). Selajengipun punika piyambakipun dados modhèl. Ing taun 2001, Shin-Min-a miwiti karir akting ing filem Volcano High lan kalih taun salajengipun main filem "Madeleine".

## Serial TV 
* Arang And TheMagister (2012)
* My Girlfriend is a Nine-Tailed Fox (Gumiho) (SBS, 2010)
* The Devil (KBS, 2007)
* A Love to Kill (KBS, 2005)
* Punch (SBS, 2003)
* Beautiful Days (SBS, 2001)

## Film Shin-Min-a 
* The Naked Kitchen (2008)
* My Mighty Princess (2008)
* Go Go 70 (2008)
* I Like It This Way (2008)
* Beast and Beauty (2005)
* Sad Movie (2005)
* A Bittersweet Life (2005)
* Madeleine (2002)
* Volcano High (2001).

## Panghargyan Shin-Min-a 
* 2010 SBS Drama Awards: Top Ten Stars Award (My Girlfriend is a Nine-Tailed Fox)
* 2010 SBS Drama Awards: Best Actress Award – Drama Special (My Girlfriend is a Nine-Tailed Fox)
* 2010 SBS Drama Awards: Best Couple Award kaliyan Lee Seung Gi (My Girlfriend is a Nine-Tailed Fox).
* 2003 SBS Drama Awards - New Star Award (Punch)
* 2006 Christian Dior's Timeless Beauty Awards - Recipient
* 2009 Max Movie Awards - Best Actress (Go Go 70s)
* 2009 M.net 20's Choice - Hot Fashionista
* 2009 Chunsa Film Art Awards - Best Actress (Go Go 70s)
* Best Newcomer - SBS 2003
* Best Supporting Actress [Go Go 70s] - South Korean College Students Film Festival Awards 2008
* Female Cyon New Chocolate Fashionista - O'live Style Icon Awards 2009
* Model of the Year - Korean Advertisers Association 2010
* Style Icon Actress - O'live Style Icon Awards 2010
## Video Klip 
* Sad Way – S#arp (1998)
* Your Scent – Sonya (1999)
* Request – Lee Seung Hwan (1999)
* Eyes Wish to Travel – Leon Lai (1999)
* Love and Memory – G.O.D (1999)
* The Day You Left – G.O.D (1999)
* Do You Know – Jo Sung Mo (2000)
* I Need You – G.O.D (2001)
* I Love You – Cha Tae Hyun (2001)
* Sad Love – G.O.D (2001)
* Babo – G.O.D (2001)
* You Don't Know – G.O.D (2001)
* Trilogy of G.O.D MVs (2001)
* With Coffee – Brown Eyes (2001)
* Summer – Peppertones (2008)
* My Happy Day/My Lovely Day – Shin-Min-a (2008)
* Miracle Blue – Shin-Min-a/Loveholic (2009)
* Losing My Mind – Lee Seung Gi (2010)
* Fox Rain – Lee Sun Hee (2010)
* I Love You from Now On – Lee Seung Gi (2010) ".".
 
## Cathetan suku
Lisozim

thumb|200px|Kristal lisozim.
[thumb|200px|Struktur lisozim dhedhasar analisis ngangggo[sinar-X]]
**Lisozim** ya ikuenzim kang medhotake ikatan β-1,4-glikosida antarané asem-N-asetil glukosamin karo asem-N-asetil muramat ing peptidoglikan saéngga bisa ngrusak dinding sel bakteri. Banyu banjur bisa lumebu ing jero sel lan nyebabake sel mlembung lan pungkasane pecah, prosès mau sinebut lisis. Kaanan isotonis mau bisa digawé kanthi nambahake zat terlarut kaya ta sukrosa ing lingkungan sel (lumrahé wujud cuwèran kaya ta banyu). Suwalikke, yèn sel ana ing lingkungan kang hipotonis ya iku konsèntrasi zat terlarut ing jero sel luwih dhuwur tinimbang lingkungane, banyu bakal berdifusi lumebu ing jero sel lan nyebabake sel pecah (lisis).

## Uga delengen 
* Peptidoglikan
* Gram-positif
* Protoplas

## Cathetan suku
Eri Kisaki

**Eri Kisaki** (lair 1951) yaiku ibu saka Ran Mouri.
 yaiku ibu Ran Mouri minangka istri Kogoro Mouri. Panjenengané makarya dadi pengacara lan misuwur dadi "Ratu Pengacara". Panjenengané pegatan karo Kogoro Mouri wiwit 10 taun kapungkur amarga bojoné (Kogoro) asring mendèm-mendèman, totohan balapan jaran kang kalakuan kang asifat ora ditresnani..Wiwit kadadéan iku Erik isih migunakaké ali-ali kawin lan isih tresna marang. *Seiyū*-né yaiku Gara Takashima lan pangisi swara nganggo basa Inggris yaiku Julie Mayfield. Ing versi sajeroning basa Inggris, Eri Kisaki duwé jejulukan utawa jeneng *Eva Kadan*.

## Cathetan suku
Hiroshi Agasa

iku profesor kang *linglung* kang dadi panemu piranti kanggo ngawe menemukan Conan. Panjenengané ngerteni *identitas* asli Conan Edogawa. Panjenengané uga asring biyantu Grup Detéktif Cilik lan ngawa tumuju sajeroning VW Beetle. Banjur nemu  Shiho Miyano ing dalan, uga mupu (ngadopsi)sesinglon ya iku Ai Haibara tumuju nyamar saka Organisasi Klambi Ireng. Seiyū-nya ya iku Kenichi Ogata dan pengisi surara Inggrisnya ya iku Bill Flynn.

## Cathetan suku
Musisi

**Musisi** iku wong kang pagawéane migunakaké piranti musik kaya déné gitar, piano, piyul, suling utawa wong kang pagawéane nyanyi. Wong kang pagawéane ngarang musik uga diarani musisi. Wong kang pagawéane nulis musik diarani komponis.
Ing ngisor iki ana pratélan musisi kang kondhang ing donya:

* Ludwig van Beethoven *(komponis)*
* Wolfgang Amadeus Mozart *(komponis)*
* Bob Marley *(prigel migunakaké gitar listrik, uga menyanyi)*
* Paul McCartney *(menyanyi, memainkan piano)*
* Michael Jackson *(penyanyi)*
* Jimi Hendrix *(prigel migunakaké gitar listrik, juga menyanyi)*
* Ali Khan *(menyanyi, prigel nggunakae siter)*
* Yusuf Islam, atau Cat Stevens *(penyanyi)*
* Wei Wei *(penyanyi)*
* Melly Goeslaw *(penyanyi lan nulis lagu)*
* Ebiet G. Ade *(penyanyi, nulis lagu)*
* Maylaffayza Wiguna *(violis, penyanyi, tukang nulis lagu)*

Musisi uga asring diarani musikus uga bisa gawé grup banjur gawé lagu. Yèn ana grup kang kagolong saka pira-pira wong lan migunakaké piranti musik kaya Beethoven, diarani orkestra. Yèn kaperang saka pira-pira wong kang nyanyi diarani band.

Tuladha grup band:
* The Beatles
* U2
* Nidji
* Kembara

Tuladhané orkestra:

* Orkestra Simfoni London 
* Orkestra Filharmonia Beograd, Serbia
* Orkestra Simfoni Niš, Serbia
* Orkestra Filharmonia Vojvodjanska, Novi Sad, Serbia
* Orkestra Dawai *Amoroso*, Leskovac, Serbia
Pinositosis

thumb|500px|right|Mekanisme pinositosis(tengah).
**Pinositosis** ("pangombenan seluler") ya iku jinis endositosis. Ing kono sel "ngesok" tetesan fluida ekstraseluler ing vesikula cilik. Amarga salah siji utawa kabèh zat terlarut kang larut ing tetesan mau dilebokake ing sel, pinositosis ora asipat spesifik ing substansi kang ditransporake.

## Uga delengen 
* Endositosis
* Fagositosis

## cathetan suku
Peptidoglikan

[thumb|right|250px|Struktur molekul peptidoglikan, unit panyusune wujud [asem-N-asetil muramat (kiwa) lan asem-N-asetil glukosamin (tengen) kang digandhengake déning pangiket β-1,4.]]
**Peptidoglikan** (murein) ya iku polisakarida kang kasusun saka rong gula turunan ya iku asem-N-asetil glukosamin sarta asem-N-asetil muramat kang digandhengake déning pangiket β-1,4, lan sawijining rante peptida endhek kang tuladhané kasusun saka asem amino l-alanin, d-alanin, d-asem glutamat, lan l-lisin utawa asem diaminopimelik (DAP)-asem amino langka kang mung tinemu ing dhindhing sel prokariot. Peptidoglikan ya iku komponèn utama dinding sel bakteri kang asipat kaku lan tanggungjawab kanggo njaga integritas sel sarta nemtokake wujudé. Metode kang minangka mbedakake sakloron jinis golongan bakteri iki dikembangakendéning ilmuwan Dhènemarken, Hans Christian Gram taun 1884. Ana punjul 100 jinis peptidoglikan kang béda kang wis dingerteni.

## Uga delengen 
* Gram-positif
* *Staphylococcus aureus*
* Lisozim

## Cathetan suku
Kolintang

**Kolintang** utawa **kulintang** iku piranti musik kang kapérang saka barisan gong cilik kang ditata kanthi jejer. Piranti iki anggoné nggunakaké  bebarengan karo gong lan drum. Kolintang iku kagolong kelompok piranti musik gong ing Asia Tenggara, kang wis digunakaké wiwit biyèn ing Kepuloan Melayu Wétan-Filipina, Indonésia Wétan, Malaysia Wétan, Brunei, lan Timor. Piranti musik iki wis malih. Jaman biyèn piranti iki mung kanggo mènèhi tandha nalika ana wara-wara ing warga masarakat. Gunane kolintang iku béda-béda, saben jaman béda anggoné nggunakaké . Gunane piranti iki manut jaman lan buddayane, kaya ta agama Hindhu, Buda, Islam, Kristen, lan budaya kulon, kulintang kerep owah lan manut owah-owahaning jaman.

Piranti musik iki digawé saka kayu kang entheng nanging kuwat kaya déné kayu bandaran, wenang, kakinik kayu cempaka. Jeneng kolintang asalé saka suwara *tong* (nada cendhak), *ing* (nadha dhuwur) lan *tang* (nadha biyasa). Ing bas dhaera tembung kang isiné ngajak dolanan *tang*, *ing*, *tong* ya iku: * Mangemo kumolintang*. Banjur ukara iku owah dadi tembung *kolintang*.

## Uga delengen 
* Angklung-piranti musik tradhisional kang digawé saka pring.

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
* Tentang Kolintang
Türk Telekom Arena

**Türk Telekom Arena** (jejuluk **Aslantepe** diwènèhake déning Ali Sami Yèn) iku stadion bal-balan Şişli,Istanbul,Turki. Stadion iki dadi kandhange tim bal-balan Galatasaray. Lapangan iki diduweni kanthi *permanen* déning Galatasaray SK wiwit taun 2011.

Stadion iki bisa diisi 52.652 wong.

Türk Telekom Arena dadi stadion kang duwé kapasitas nomer loro ing Turki, sawisé Ataturk Olypiat Stadion. Stadion iki uga dadi stadion nomer telu gedhé dhéwé ing Turki, saliyané iku uga dadi nomer sewelas gedhé dhéwé ing Éropah.

## Sajarah 
Satus taun kapungkur, Türk Telekom Arena miwiti pagelaran kang pisanan nalika Galatasaray  mungsuh Sivasspor nalika liga Turki.
Wiwitane: President Galatasaray Ünal Aysal ngentèkaké nganti £ 160.000 kanggo yasa stadion. Nalika taun 2011, ana arsitek saka  Turkish Mete Arat, kang nggawe désain satdion iki. Sawisé pirang-pirang wulan dibangun déning Bapak Brameld lan Smith saka  Galatasaray, Türk Telekom Arena wis bisa digunakaké bal-balan.
Mayorèt

**Mayoret** iku wong kang nglakokaké beksa, jogèd, utawa joged ing arak-arakan utawa barisan drum band lan ngganggawa tongkat kang diarani baton. Lumrahé mayoret iku wong wadon, nanging saiki uga ana mayoret lanang lumrahé ing militèr. Mayoret jaman biyèn mung dadi pemandu sorak, ing marching band banjur digawé lan diowahi dadi kaya saiki. Mayoret lumrahé bisa mubeng-mubengke tongkat, bayonet, tongkat gendéra, lan nguncalake baton. Saliyané iku uga nglakoni obah kang bisa gawé wong kang ndeleng seneng.

Ing Indonésia, mayoret ing drum band ora mung dadi tukang beksan utawa tukang jogèd, mayoret ing Indonésia didadèkaké pimpinan barisan. Mayoret uga asring dadi komandan lapangan marching band (basa Inggris: *Field Commander*).

## Cathetan sikil
Drum

thumb|Drum
**Drum** yaiku piranti musik perkusi kang kapérang saka kulit kang dibatek lan ditabuh nganggo tangan utawa tabuh kang awujud wilah. Saliyané kulit, drum uga bisa nggunakaké  bahan liyané kaya ta plastik. Drum iku kasebar ing donya, lan wujudé warna-warna, kaya ta kendang, timpani, Bodhrán, Ashiko, snare drum, bass drum, tom-tom, beduk, lan liya-liyané.

Ing musik pop, musik rock, lan musik jazz, lumrahé nggunakaké  drum kang wis didadèkaké siji utawa disetel dadi siji, kang isiné kaya ta snare drum, tom-tom, bass drum, cymbal, hi-hat. Wong kang nggunakaké  piranti drum set diarani *drumer*.

## Jinis drum 
* Aburukuwa
* Ashiko
* Bodhrán
* Bougarabou
* Cajón
* Chenda
* Conga
* Davul
* Dhol
* Djembe
* Dunun
* Mridangam
* Taiko
* Tabla
* Tapan
* Timbales
* Timpani

## Pranala njaba 
* Drums My Life  — Drum Forum
* 411Drums — articles, history, lessons, and more
* Drum Lessons .net — articles and lessons
Lempongan Cendrawasih

**Lempongan Cendrawasih** punika wangun lempongan ing tlatah wétan propinsi Irian Jaya Kulon kang dumunung ing Pulo Nugini. Lempongan punika kaubengi déning pulau-pulau kaya ta Biak, Yapen ugi daratan utama Papua.
Poliamin

[thumb|[Putresin]]
[thumb|[Kadaverin]]
[thumb|[Spermidin]]
[thumb|[Spermin]]

**Poliamin** ya iku kation polivalen kang ngandhut rong gugus amino utawa luwih, kalebu asem amino lisin lan arginin. Ing antarané poliamin kang paling akèh cacahé lan paling gaktif kanthi fisiologis ya iku putresin (NH2(CH2)4NH2), kadaverin (NH2(CH2)5NH2), spremidin (NH2(CH2)3NH(CH2)4NH2), lan [spremin (NH2(CH2)3NH(CH2)4NH(CH2)3NH2).

Gugus amino poliamin kang duwé momotan positif nyebabake poliamin bisa nggabung karo gugus [fosfat kang duwé momotan négatif DNA lan RNA ing inti lan ribosom. Akibat panggabungan iki, poliamin kerep ningkatake transkripsi DNA lan translasi RNA ing sel tuwuhan lan sel kéwan.

## Uga delengen 
* Fitohormon
* Kadaverin

## Cathetan suku
Tlaga Kakaban

**Tlaga Kakaban** iku tlaga kang asebab saka munggahé *daratan* sajeroning *transgresi Holocene* kurang luwih 12 èwu taun lan jembar tlaga kurang luwih 5&nbsp;km², duwé tamping utawa tanggul karang ndhuwur 50 mèter, kang njalari banyu sagara bisa kalebu banjur ninggal lima kilomèter kubik banyu sagara ing kobangan kanthi jèro 50 mèter uga ngubah kaanan tlaga kang duwé banyu asin.Tlaga kang memper bisa tinemu ana ing pulo Mikronesia kang dohé luwih aduh tinimbang Pulo Kakaban.Sacara administratif, tlaga Kakaban dumunung ana ing Kabupatèn Berau, Kalimantan Wétan.

## Uga delengen 
* Pulo Kakaban
* Kapuloan Derawan
* Kabupatèn Berau
* Kalimantan Wétan
* Tlaga ing Indonésia

## Pranala njaba 
* Danau Kakaban, danau di tengah Laut
Potensial membran

thumb|right|300px|Ilustrasi cara bedaning konsèntrasi ing sisih kang béda saka sawijining membran sel ngasilaké bedaning tegangan.
**Potensial membran** () ya iku béda potensial elektrik antarané dinding njaba lan njero saka sawijining membran sel kira-kira sakiwa-tengené-50 nganti-200 milivolt (tanda minus nuduhake yèn ing njero sel asipat négatif dibandingake karo ing njabane). Kebeh sel duwé tegangan kang ngiteri membran plasmae. Tegangan ya iku ènergi potensial listrik-pamisahan momotan kang kang béda.

## Uga delengen 
* Membran sel

## Cathetan suku
Pulo Tiga

**Pulo Tiga** ya iku pulo kang ora dipanggoni déning pandhudhuk utawa manungsa uga dumunung ana ing  yang Sagara Cina Kidul, cerak pasisir Sabah, Malaysia. Pulo Tiga dumadi minangka tanggal  21 September 1897 ya iku ing mangsa lindhu kang kadadéan ana ing Mindanao lan njalari njeblugé gunung geni ing cerak Borneo.

Pulo Tiga misuwur minangka tlatah syuting babagan  utawa acara realitas *Survivor*.
Silia

[thumb|250px|right|Asil pangematan nggunakaké  *[Scanning Electron Microscope* nuduhake silia sel epitel paru-paru.]]
**Silium** (jamak **Silia**) ya iku organel sel kang duwé fungsi minangka piranti bantu perobahan kang nyolok saka sapérangan sel kang diametere kira-kira 0,25 μm lan dawane sakiwa-tengené 2 nganti 20 μm sarta lumrahé ana ing cacah akèh ing lumahing sel. Silia béda karo flagela (bentuk jamak saka flagelum) kang fungsine lan diamtere pada karo silia, mung baé luwih dawa, ya iku sakiwa-tengené 10 nganti 200 μm. Saliyané iku, cacahé flagela lumrahé terbatas, mung siji utawa luwih kanggo saben sel. Akèh organisme eukariot uniseluler kang obah ing banyu kanthi bantuan silia lan flagela. Yèn silia utawa flagela menthang saka sel kang minangka péranganing lapisan jaringan, silia lan flagela iki duwé fungsi kanggo nggerakake lendir kang kasil nyekel kotoran-kotoran cilik supaya metu saka paru-paru.

## Uga delengen 
* Sel
* Flagelum

## Cathetan suku
Minami Takayama

iku penyanyi lan pangisi swara saka Jepang sing misuwur. Minami kawin karo artis manga Gosho Aoyama ing tanggal 5 Mèi, 2005 nanging pisahan ing tanggal 10 Dhésèmber, 2007. Minami uga anggota saka  grup pop Two-Mix, lan péranganing DoCo nalika isih aktif.

## Pangisèn swara 
Pameran utama kanthi **aksara kandel**.

### Animasi televisi 
### Film anime 

### OVA 
### Peran pangisi swara 
### Game 
### Drama CD 

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* 
* Minami Takayama's Official FANCLUB 
* 81 Produce Official Profile -Minami Takayama
Simplas

[thumb|300px|Jalur [apoplas lan simplas]]
**Simplas** ya iku kontinum sitoplasma kang gegayutan déning plasmodesmata ing tuwuhan lan duwé fungsi kanggo ngangkud banyu lan mineral saka oyot tekan xilem. Prosès panyerapan banyu lan zat hara ing oyot tuwuhan bisa lumantar dalan loro, ya iku ing jaba pembuluh lan ing jero pembuluh. Pangangkutan ing jaba pambuluh kapérang dadi apoplas lan simplas. Simplas ngemot sitoplasma kabèh sel tuwuhan lan vakuola. Simplas miangka siji unit amarga protoplas sel kang jinejeran tansah gegayutan lumantar plasmodesmata. Bahan kaya ta glukosa bisa ngliwati plasmodesmata saka sel tekan sel kaping éwon luwih rikat tinimbang karo nembus membran lan dinding sel. Nanging partikel kang luwih gedhé saka 10&nbsp;nm ora bisa ngliwati plasmodesmata.

## Uga delengen 
* Apoplas
* Plasmodesmata

## Cathetan suku
Suhu

thumb|Banyu bisa arubah wujud dadi atos utawa beku nalika ing suhu 0° Celsius (ing gambar iki suhu udara -17° C)

**Suhu** iku nunjukake drajat panas wangun
piranti. Uga bisa kasimpulake minangka suhu dhuwur kang duwé wangun piranti, saya dhuwur suhu kang ana ing saubengé. Sacara Mikroskopis, suhu nunjukake ènergi kang duwé wujud *getaran* wangun piranti utawa piranti. Saben atom sajeroning wangun piranti ndhuweni sifat obah, kaya ta bisa obah kang ana ing pangonan asebab getaran kang asring amarga suhu saya dhuwur. Saya dhuwur ènergi atom-atom panyusun wujud piranti, uga bisa disimpulake saya dhuwur suhu kang ana ing piranti mau.

## Wujud termometer 
Wujud termometer kaya ta:
* termometer alkohol
* termometer basal
* termometer merkuri
* termometer oral
* termometer Galileo
* termometer infra abang
* termometer banyu kristal
* termistor
* *bi-metal mechanical thermometer*
* *electrical resistance thermometer*
* *reversing thermometer*
* *silicon bandgap temperature sensor*
* ''six's thermometer*, juga misuwur karan jeneng *maximum minimum thermometer*
* *termokopel*
* *coulomb blockade thermometer''
Ganggang

**Ganggang** utawa **ganggeng** tegesé kabèh vegetasi kang tuwuh ing banyu (banyu tawa utawa banyu sagara), mligi kang ukurané cukup gedhé (bisa dineleng mata), kerep mbentuk massa kang gedhé awangun berkas. Istilah ganggang iki ora duwé makna biologi nanging biyasa dipigunakaké ing babagan transportasi banyu kanggo ngendhani tlatah banyu kang angèl dilayari.

Istilah ganggang sajeroning biologi naté dianggo nyebut golongan organisme **alga**, nanging olèh tentangan amarga sawatara anggota tetuwuhan ngembang kang tuwuh ing banyu uga sinebut ganggang (kaya ta ***Hydrilla***, ***Ceratophyllum***, lan ***Cabomba***). Kanggo nyegah kasalahpahaman, istilah "ganggang" disélaki sajeroning babagan botani.
Velg

thumb|Pèleg aluminium mobil
**Velg** utawa **pèleg** iku péranganing rodha sing kelèt karo ban. Ing rodha pit, velg iku pérangan sing ana ruji-rujiné. Ing mobil, velgé racaké ora ana ruji-rujiné amarga dianggep mbebayani kajaba ing mobil-mobil lawas utawa *oldtimer*.

Velg kapisan tinemu ing Millenium kapisan sadurungé Masehi kanggo ngreksa rodha-rodha kayu.
Bonari Nabonenar

**Bonari Nabonenar** iku sastrawan Jawa  kang asring nulis cerkak lan geguritan. Dhèwèké uga asring nulis karya sastra abasa Indonésia kaya ta gurit lan carkak. Bonari lair ing Trenggalèk ing taun 1964. Dhèwèké tau sekolah ing SDN Cakul I (Désa Cakul, Kacamatan Dongko, Trenggalèk, Jawa Wétan), banjur nerusaké menyang SMP Berbantuan ing Kacamatan Panggul, Kabupatèn Trenggalèk, lan mampir ing SPG (Sekolah Wiyata Guru) Sore sadurungé nerusake kuliyah ing Jurusan Wiyata Basa dan Sastra Indonésia IKIP Surabaya.

Pisanan nulis gurit abasa Indonésia, lan asring kapacak ing kalawarta Taman Siswa (Jogjakarta) ing awal taun 80-an. Nalika iku, tulisané uga ameh kerep mesthi ana ing kalawarta dinding ing sekolahé (SPG Sore). Ing IKIP, klangenan nulise sansaya gedhé. Gurit utawa cerkak lan esaine kapacak ing Mingguan Guru, Harian Karya Darma, Harian Suara Indonésia, kalawarta Jurusan lan koran kampus. Dhèwèké banjur nyoba nulis kanthi migunakaké basa Jawa, lan kasil. Gurit, cerkak, lan esai abasa Jawa bisa lumebu ing kalawarta abasa Jawa Majalah Panjebar Semangat, Majalah Jaya Baya, kalawarta Mekar Sari, lan Majalah Djaka Lodang.

Lulus saka IKIP tau magang sadhéla dadi guru, nanging banjur dijak Tamsir A.S. (alm) kang nalika iku mandhegani Sanggar Sastra Jawa Triwida kanggo diboyong menyang Sala, dumadi awak redaksi tabloid abasa Jawa "Jawa Anyar" (ing sangisore grup Jawa Pos). Nanging tabloid ora sempulur. Bonari banjur menyang JPNN (Jawa Pos News Network), lan ing taun 2000 kadhapuk karo tabloid X-file (kang uga ora sempulur).

Taun 2001 dadi pegiat kelakone Konggrès Sastra Jawa I (Taman Budaya Surakarta 7-9 Juli). September 2006 dhèwèké dicekal déning Pinitaya Konggrès Basa Jawa IV ing Semarang amarga seminggu sadurungé mèlu ngramekake Konggrès Sastra Jawa II (Sanggar Paramesthi, Semarang) kang kaangeep minangka tandhingan Konggrès Basa Jawa. Taun 2011 Bonari kadhapuk dadi ketua panitia Konggres Sastra Jawa III kang digelar ing Bojonegoro (28-30 Oktober 2011).

Bonari tau kadhapuk dadi narasumber sajeroning pelatihan kilat babagan panulisan kang digelar déning para pegawe domestik saka Indonésia ing City University of Hong Kong (Kowloon Tong, 14 Juli 2005) lan ing kalodhangan iku uga ketemu karo wong kang duwé médhia kang awèh gaweyan kanggo dadi pamimpin redaksi kalawarta Peduli (kang dibabarake ing Hong Kong lan sakupenge kanggo komunitas buruh migran saka Indonésia).

## Cathetan sikil
Pluru kendhali

[thumb|right|Sawijining rudal [Exocet ditémbakaké.]]
**Pluru kendhali** (disingkat: **rudhal**), **pluru mawa pandhu** utawa **misil** ya iku gegaman rokèt militèr sing bisa dikendhalèkaké utawa duwé sistem pangendhali otomatis kanggo nggolèki sasaran utawa nyelarasaké arah. Sajeroning panggunan sadina-dina, istilah "misil" ngrujuk marang rokèt mawa sistem kendhali, éwadéné "rokèt" minangka rokèt tanpa sistem kendhali. Prabédan utama antara kaloroné dianggep sithik banget saliyané prabédan sistem kendhali.

## Pranala njaba
Pluru

[thumb|200px|[Amunisi modhèren dumadi saka:*1.* proyèktil pluru, kang ditémbakaké kanthi kacepetan dhuwur; *2.* slongsong, kang dadi wadhah proyèktil pluru lan mesiu; *3.* Propèlan, contoné  mesiu utawa cordite;*4.* Rim, pérangan ngisor slongsong; *5.* primèr, kang nyulut mesiu kanggo némbakaké proyèktil pluru.]]
[thumb|right|[Rim (amunisi)|Rim lan primèr sajeroning amunisi]]
**Pluru** (asal saka basa Portugis: pelouro atau pellouro), utawa kerep diarani pélor, utawa mimis iku siji proyèktil padhet (lumrahé kagawé saka logam timbel) kang ditémbakaké saka siji sanjata. Peluru ngrusak sasaran kanthi nembus nganggo tenaga kinètik kang diasilaké déning kacepetan dhuwur.

## Gladri foto 

Gambar:7,62mm G3 oder MG3.jpg|Proyèktil pluru (**A**) lan sawiining amunisi (**B**) 7,62&nbsp;mm modhèren.
Gambar:Bullet 7-92Mauser.JPG|Proyèktil pluru Mauser kalibèr 7.92&nbsp;mm.
Gambar:7.92pat57pat.JPG|Proyèktil pluru lan amunisiné sajeroning manéka ukuran
Gambar:280_30_British_Ammunition.jpg|Contoh isi dari amunisi wutuh
Gambar:792jack4.JPG|Wangun pluru sadurungé & sawisé ditémbakaké.
Gambar:7.35mm%2C_6.5mm_Carcano.JPG|Amunisi sanjata api sajeroning manéka ukuran 
Gambar:Photography of bow shock waves around a brass bullet, 1888.jpg|Foto gerak lambat pluru sajeroning laju tembakan
Gambar:Ab_bullet.jpg|Peluru senapan angin
Gambar:Naseby_musket_balls.jpg|Pluru senapan lontak

## Pranala njaba 
* {en} Proyektil Peluru 
* {en} Peluru bagi pemula

## Rujukan
Koniin

**Koniin** ya iku sajinis alkaloid kang asalé saka tuwuhan *Poison Hemlock* (*Conium maculatum*) lan asifat racun  Saliyané koniin, ana senyawa alkaloid racun γ-coniceine ing tuwuhan mau, maung baé koniin tikel 8 luwih ngandhut racun tinimbang γ-coniceine.

## Uga delengen 
* Alkaloid

## Cathetan suku
Ranju lautan

[thumb|right|250px|Wangun ranju kontak Polen wz. 08/39. Tabung-tabung ing ndhuwur  ranju kang mau déning [Hertz horns, ya iku péranganing mekanisme panjeblugan.]]

**Ranju lautan** iku piranti panjebluk kang ana ing banyu, mligi ing sagara, kang ancasé kanggo njebugaké prau (kapal silem). Wangun mangkono iku ranju sagara *mékanismené* ora kaya paledak jéro, ranju sagara minangka ranju kang tumujuana ing tlatah/panggonan kang ana ing banyu uga bisa jeblug ing sajeroning kapal kang ana ing sacedhaké. Ranju sagara bisa dimupangataké kanthi *ofènsif* déning panggonané kang ana ing cerak kapal musuh utawa ngunci ing sakiteré palabuhan uga kanthi *dhéfènsif* tumuju kanggo nglindungi kapal-kapal kang ana ing salah sawijiné tlatah kang ana ing sagara utawa banyu.

Ranju sagara bisa uga disebar saka kapal, kapal silam, montor mabur utawa dipasang ing manungsa utawa prajurit saka palabuhan. Ing peperangan rega salah sijiné ranju sagara anéka rupa kurang luwih sewu dolas AS lan jinis kang canggih didol kathi rega jutaan dolas AS kang kalengkapan déning wangun cacahé sénsor sarta bisa némbakaké ing hulu njeblug minangka nganggo  rokèt utawa torpédho.
Prau silem

[thumb|250px|Kapal silam nuklir [Angkatan Laut Amérikah Sarékat.]]
**Kapal silem** ya iku wangun kapal kang bisa silem ana ing sangisoré parmukaan  banyu, lumrahé dimigunakake tumuju ing kapentingan militèr. Sabageyan Angkatan Sagara duwé lan ngelakokake kapal silem déning cacah lan jinisé ing saben nagara aneka rupa lan jinisé.Minangka dimupangatake tumuju ing kapentingan militèr, kapal silem uga dimumpangatake tumuju ing kajian èlmu pangetahuan sagara lan banyu tawar uga tumuju ing tugas utawa pamarkaryaan sajeroning njero sagara kang ora bisa dilakoni ing panyilem *(penyelam)* manungsa

## Jinis
# Kapal Silam Militèr
# Kapal Silam Non Militèr

## Pranala njaba 
* Sejarah kapal selam. 
* Kapal selam Srenggala Laut.
* Submariners Association - UK Submariners site and Boat Database
* German Submarines of WWII and U-boat losses in 1943
* Role of the Modern Submarine 
* U.S. World War II Submarine Veterans History Project
* Record breaking Japanese Submarines
* German U-Boats 1935–1945 
* U.S. submarine photo archive 
* The Invention of the Submarine 
* *The Fleet Type Submarine Online*  US Navy submarine training manuals, 1944-1946. 
* The Home Front: Manitowoc County in World War II: Video footage of submarine launches into Lake Michigan during World War II.
* DutchSubmarines : Including first ever submarine
* List of active Naval Submarines
Tonoplas

thumb|right|350px|Tonoplas ing dhindhing sel tuwuhan.
**Tonoplas** utawa **membran vakuola** ya iku membran tunggal kang nutupi vakuola lan misahake sitosol saka getah tuwuhan sarta wigati banget tumrap sel tuwuhan lan sel cendawan. Membran iki kaya membran plasma, nanging béda fungsine lan kerep rada luwih tipis (7,5&nbsp;nm). Membran plasma ngendalekake olèhé dat linarut lumebu lan metu sitoplasma, déné tonoplas ngangkud dat linarut olèhé vakuola lumebu lan metu, dadi ngendalekake potensial banyu sel. Potensial banyu kususe wigati ing sel panjaga saka perangkat stomata. Kalium lan ion liya dipompa tekan njaba njero  vakuola sel panjaga; banyu ngetutake kanthi osmotik saéngga sel mau mlembung lan ngimpes, asile stomata mbukak utawa nutup. Dhasare, tonoplas asalé saka retikulum endoplasma, nanging dinuga lumantar perangkat Golgi kaya déné membran plasma (plasmalema). Kala-kala, retikulum endoplasma mlembung langsung mbentuk vakuola.

## Uga delengen 
* Dinding sel
* Vakuola

## Cathetan suku
Suberin

**Suberin** ya iku lapisan panjaga tuwuhan ing ngisor lemah. Suberin uga jagasel gabus kang kadhapur ing kulit wit déning kegiyatan pangremukan saka pertumbuhan sekunder, lan iki kadhapur saka akèh sel minangka jaringan tatu sawisé sikepan (tuladane sawisé rontoke godhong lan ing tatu umbi kenthang kang bakal ditandur). Nanging ing tingkat molekul, kedadeyan kang nyebabake kabentuke suberin durung dingerterni. Pérangan lipid kang duwé lilin (nganti tekan setengah total suberin) ya iku campuran kompleks asem lemak rante dawa, asem lemak terhidroksi, asem dikarboksilat, lan alkohol rante dawa. Akeh0akehe golongan iki duwé punjul 16 atom karbon. Suberin turahane ngandhut senyawa fenol kanthi asem ferulat minangka komponèn mligi. Kaya ing kutin, fenol iki diperkirakake ngiket fraksi lipid saka suberin tekan dhindhing sel. Dadi suberin sarupa karo kutin amarga saklorone duwé fraksi poliester lipid utama, nanging suberin duwé luwih akèh fraksi fenol ing jinis asem lemake.

## Uga delengen 
* Kutikula tuwuhan
* Kutin

## Cathetan suku
Granat tangan

thumb|Babagan wangun granat tangan.
thumb|250px|Granat tangan modhel M67
**Granat tangan** utawa **granat gènggem**, bisa uga karan **granat nanas** iku wangun bom kang digènggem uga cara njeblugake kathi cara dibalangake migunakaké tangan.Babagan  asal-usulé granat saka basa Prancis Kuno kajupuk saka tembung (*pome*) *grenate* (*pomegranate*: woh delima), woh kang ukurané wujud memper granat genggem kang asliné.Karana kandhutan cuilan granat tangan uga memper minangka wiji sajeroning woh mau.
Kano

jmpl|300px|Kano

**Kano** iku wangun prau cilik lan ciut, kang bisa diobahaké déning tenanga manungsa uga bisa di wenenhi layar.Wujud kano kang aneka rupa kaya ta wangun lanjip kang ana ing pucuk ngarep lan mburi uga kabukak ing pérangan ndhuwur lan bisa uga diwènèhi tutup.
Kano kang migunakaké tenaga manungsa bisa dilakokake déning piranti biyantu kayuh.

## Pranala njaba 
* Situs Federasi Kano Internasional
* Museum Kano Kanada
* Wooden Canoe Heritage Association

## Réferènsi 
* *The Survival of the Bark Canoe* ISBN 0-374-27207-7, olèh John McPhee
* *Path of the Paddle* ISBN 1-55209-328-X, olèh Bill Mason
* *Song of the Paddle* ISBN 1-55209-089-2, olèh Bill Mason
* *Thrill of the Paddle* ISBN 1-55209-451-0, olèh Paul Mason
Sekoci

[thumb|Sekoci digawa ing [kapal induk .]]
thumb|Kadadean bebayan kang ana ing tengah sagara kang mumpangatake sekoci

**Sekoci** utawa **kapal panyelamat** iku prau tegar (*rigid*) utawa ngembang (*inflatable*) kang dirancang kanggo nylametaké nyawa manungsa kadadéan ana ing banyu utawa sagara. Sekoci lumrahé ngerujuk ing kendharaan kang digawa déning kapal minangka wangun sekoci uga dimumpangatake ing para panumpang lan awak pakal sajeroning ing kadadéan utawa kaanan kang bebayan/darurat.Wangun sekoci ana ing tlatah Karajan Manunggal, ngerujuk ana ing jinis kapal kang disediakake ana ing, lumrahé diawaki déning relawan, lan duwé mupangat kanggo nulong utawa mbiyantu kapa-kapal kang ada bebayan utawa darurat ing sakiteré pelabuhan.

## Pranala njaba 
* Titanic's Lifeboats
* Garde côtière canadienne Canadian Coast Guard
* USCG National Motor Life Boat School
* Royal National Lifeboat Institution
* Life Boat Services Around the World
* Inflatable Liferaft Full Test, Dril and Training
Mercusuar

thumb|right|Mercusuar ing Fårö
thumb|right|Mercusuar ing ujung donya ing Ushuaia, Argentina
**Mercusuar** iku wangun yasan menara minangka didadèkaké sumber cahya ing dhataran kang dhuwur uga duwé mupangat kanggo mbiyantu navigasi kapal sagara. Sumber cahya kang digunakaké jinisé wujud warna saka lampu nganti lensa uga  (ing mangsa biyèn migunakaké) geni.

Karana kamajuan jaman kang sansaya maju navigasi kapal sagara dibiyantu déning GPS, cacahé mercusuar ing donya ngalami kamudunan saka 1.500 mercusuar.Mercusuar duwé mupangat dadi pertanda ing laladan-laladan bebayan kaya ta karang utawa laladan sagara kang cétek

Salah sijiné mercusuar kang paling misuwur ing donya ya iku Pharos ing Alexandria, kang kagolong dadi pitu kajaiban donya Pitu Kaajaiban Donya Kuna.

## Pranala njaba 
* The Lighthouse Directory Research tool with details of over 9000 lighthouses and navigation lights around the world with photos and links.
* Lighthouse Explorer Website  The Lighthouse Explorer Database, with over 7500 lighthouses listed in searchable format, with information, photos, maps and other information
* The WWW Virtual Library: The World's Lighthouses, Lightships & Lifesaving Stations  Links to a variety of lighthouse related resources on the web
* Guide to Lighthouses A growing gallery of Lighthouses images and history
* Lighthouses and beacons on Planete-TP 
* Volume 7, US Coast Guard Lightlist  in PDF Format.
Floem

[thumb|:
1. [Pith,
2. Protoxylem,
3. Xylem I,
4. **Phloem** I,
5. Sclerenchyma (bast fibre),
6. Cortex,
7. Epidermis]]
**Floem** utawa **pambuluh tapis** (*phloem*, saka basa Yunani *φλόος* / Lat. *phloos*, kang ngandhut arti "pepagan".) ya iku jaringan pangangkut sajeroning tuwuhan mawa pambuluh (Tracheophyta) kang mupangaté sajeroning transportasi asil fotosintesis, mligi gula sukrosa, lan warna-warna metabolit liyané saka godhong tumuju pérangan-pérangan awak ing tuwuhan liyané, kaya ta watang, oyot, kembang, woh, wiji, lan umbi. Prosès kadadéan transpor uga mau minangka *translokasi*. Godhong didadèkaké sumber fotosintat (*source*), éwadéné organ liya didadèkaké tampungané (*sink*). Arah lakuné dat sajeroning pambuluh tapis misah saka pambuluh kayu.
Rakèt

thumb|300px|Rakèt badminton
**Rakèt** ya iku piranti kang digunakaké sajeroning ulah raga tenis lan ulah raga liyané. Cabang ulah raga kang migunakaké rakèt mau ulah raga rakèt.
Tigmonasti

[right|thumb|*[Mimosa pudica* utawa putri malu ing kaanan normal lan kademèk.]]
**Tigmonasti** ya iku gerak nasti akibat saka demèkan (basa Yunani, *thigma*, artiné demèkan). Gerak iki mligi katon cetha ing pirang-pirang anggota tinemtu anak-suku Mimosoideae saka suku Fabaceae (Leguminosae)

Tuladha kang paling cetha ya iku *Mimosa pudica* utawa kang luwih ditepungi minangka putri malu. Kanthi didemèk, digoyang, dipanasi, digawé atis kanthi rikat, utawa diwènèhi rangsangan listrik, godhong anakan lan godhong bakal mingkup bebarengan kanthi rikat. Yèn mung siji godhong anakan kang dirangsang, rangsangan mau diterusaké ing kabèh tuwuhan, saéngga godhong anakan liyané mèlu mingkup. Anané pamingkupan amarga banyu diangkud menjaba saka sèl motorik ing pulvinus, kadadéan kang gegayutan karo metuné kation K+ (Kalium).

Fungsiné rèspon iki tumrap tuwuhan dinuga yèn mingkupé godhong anakan bakal gawé kagèt lan nggusak gegremet sadurungé mangan godhongé.

## Uga delengen 
* Nasti

## Cathetan sikil
Bal

**Bal** iku wangun barang kang awujud bunder uga asring dimupangataké dadi piranti ulah raga utawa dolanan. Lumrahé bal kaisi saka udara.Wujud bal utawa jinisé aneka warna dideleng saka kagunakané, kaya ta:
* Bal sepak
* Bal voli
* Bal basket
* Bal bekel
* Bal kasti

Bal uga bisa diartiaké ing kabèh wangun barang kang awujud bunder kathi duwé mupangat dideleng saka jinisé utawa jenengé:
* Bal donya
* Bal mata
Qurban (Islam)

**Qurban** (Basa Arab: قربن, transliterasi: Qurban), utawi saged ingaran **Udhhiyah** utawi **Dhahiyyah ** punika kanthi barès miganten artos kekewanan sesembelihan.

## Réferènsi
* Fiqh Qurban oleh Syaikh Shalih ibn Abdul Aziz Alu Al-Syaikh
Transpor aktif

[thumb|300px| [Pompa natrium-kalium ya iku tuladha transpor aktif.]]
**Transpor aktif** ya iku obahan utawa pamindhahan kang nggunakaké  ènergi kanggo ngetokaké lan nglebokaké ion –ion lan molekul lumantar membran sel kang asipat permeabel kanthi ancas njaga keseimbangan molekul cilik ing jero sel.

Transpor aktif didayani déning momotan listrik ing jero lan ing jaba sel, lan momotan listrik iki ditemtokake déning ion natrium (Na+), ion kalium (K+), lan ion klorin (Cl-). Bisané ion Na+ lan K+ lumebu lan metu diatur déning pompa natrium-kalium. Transpor aktif bisa mandheg yèn sel diademake, ngalami keracunan, utawa kentékan ènergi.

Transpor aktif mbutuhake molekul pangangkut wujud protéin integral ing membran, lan ing molekul iki ana situs pangiketan. Prosès transport aktif diwiwiti kanthi njupuk telung ion Na+ saka jero sel lan manggoni situs pangikatan ing protéin integral. Energi diperlokake kanggo ngowahi wujud protéin integral ing membran kang sadurungé menga ing arah jero sel dadi menga ing jaba sel. Banjur ion Na+ pedhot saka situs pangiketan lan metu saka protéin integral anuju jaba sel. Banjur saka jaba sel, loro ion K+ manggoni situs pangikatan ing protéin integral. Wujud protéin integral owah, saka sadurungé menga ing arah jaba dadi menga ing arah jero sel lan ion kalium diuculake ing jaba sel.

## Uga delengen 
* Endositosis
* Eksositosis

## Cathetan suku
Plendhungan

right|thumb|Pléndhungan

**Pléndhungan** (basa Indonésia: Balon) ya iku wangun kantong fleksibel kang lumrahé duwé isi gas kaya ta hélium, hidrogen, nitrogen monoksida lan udara, Wangun Pléndhungan ing jinisé duwé mupangat kanggo unsur dekorasi, minangka jinis liyané dimumpangatake tumuju ing babagan tartamtu.Pléndhungan kapisanan digawé saka bahan kang memper membran, uga asal-usulé saka kéwan (*animal bladder*).Pléndhungan *modhèren* digawé saka bahan sajinis karèt, lateks, chloroprene uga nilon. Pléndhungan modhèren tinemu déning panjenengané Michael Faraday ing taun 1800-an, minangka prosès produksi Pléndhungan durung kadadéan nganti akir taun 1930-an.

## Pranala njaba
Mario Kempes

**Mario Alberto Kempes** () ya iku siji mantan juru main bal-balan saka Argentina. Dhèwèké mèlu ndadèkaké negarankango dadi juwara ana ing Piala Donya FIFA 1978. Dhèwèké uga tau main ana ing klub Instituto de Córdoba, Rosario Central, Valencia, River Plate, Hércules, Vienna FC, VSE Sankt Pölten, Kremser SC, Fernandez Vial, lan Pelita Jaya. Ana ing timnasional , dhèwèké main kaping 43 kali lan bisa nyetak 20 gol.
## Pranala njaba 
* Mario Kempes profile, detailed club and national team statistics and honours
* Argentine Glory Kempes the catalyst for Argentine glory
* Classic Players  Mario Kempes
* Observer Sport biography

## Cathetan suku