open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mlinjo

**Mlinjo** (*Gnetum gnemon* L.) iku siji spésies tetuwuhan wiji kabukak (Gymnospermae) wangun wit kang asalé saka Asia tropik lan Pasifik Kulon. Mlinjo ditepungi uga kanthi jeneng *belinjo*, *tangkil* (basa Sundha) utawa *bago* (basa Melayu lan basa Tagalog). Mlinjo akèh ditandur ing pekarangan minangka pangayom utawa wewates pekarangan lan mligi dimupangataké "woh" lan godhongé.

Béda karo anggota *Gnetum* liyané kang racaké wujud liana, mlinjo awangun wit. Arané wit mlinjo iku **so**, sauntara arané isi mlinjo iku **klathak**.

## Dhèskripsi botani 
Mlinjo wujud tuwuhan taunan wangun wit kang omahé loro (*dioecious*, ana indhividu lanang lan wadon). Watangé kukoh lan bisa dimupangataké minangka bahan yasan. Godhongé tunggal wangun oval mawa pucuk tumpul. Mlinjo ora ngasilaké kembang lan woh sajati amarga ora kalebu tetuwuhan ngembang. Sing dianggep woh sabeneré iku wiji kang kawungkus déning salapis aril kang ndaging.

## Mupangat mlinjo 
Mlinjo arang dibudidayakké kanthi intènsif. Kayuné bisa dingo minangka bahan papan. Godhongé kang isih enom (dhong so) kanggo bahan janganan (contoné ing sayur asem). "Kembang" (lanang uga wadon) lan wijiné kang isih cilik-cilik (*pentil*) utawa kang wis tuwa/mateng bisa didadèkaké uga minangka janganan. Wiji mlinjo uga dadi bahan baku emping.
Akir-akir iki, èlmuwan Jepang nemu yèn jebulé wiji mlinjo dudu kang njalari lelara `asem urat` kaya diwedèni déning masarakat.

## Gladri 

Gambar:Melinjo.jpg|Wiji mlinjo kang kabungkus aril.
Gambar:Sayur asem vegetable soup.jpg|Sayur asem migunakaké wiji mlinjo (ing pérangan kiwa ngisor, wangun kapsul) minangka salah siji janganan panglengkapé.
Gambar:Gnetum gnemon BotGardBln1105C.JPG|*Pentil*, piranti kelamin wadon mlinjo.
Gambar:Gnetum gnemon male.jpg|*Kroto*, piranti kelamin lanang mlinjo.

## Pranala njaba 
* Wiji mlinjo ing *Asia Food Glossary Page* 
* Mlinjo ing Sentra Informasi Iptek, IPTEKnet 
* Artikel *Antioksidan dari Biji Melinjo* ing Tempointeraktif.com
Cihonjé, Gumelar, Banyumas

**Cihonjé**  iku salah siji désa / kalurahan ing Kecamatan Gumelar, Kabupatèn Banyumas, provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Uga delengen 
* Gumelar, Banyumas
* Kabupatèn Banyumas

## Pranala njaba 
* Situs Resmi Kabupaten Banyumas
Ragi

**Ragi** utawa **fermen** ya iku dat kang njalari dumadiné fermentasi. Ragi racaké ngandhut mikroorganisme kang nglakoni fermentasi lan medhia biakan kanggo mikroorganisme mau. Medhia biakan iki bisa awangun butiran-butiran cilik utawa cuwèran nutrien. Ragi lumrahé dipigunakaké sajeroning indhustri panganan kanggo gawé panganan lan ombèn asil fermentasi kaya ta acar, témpé, tapé, roti, lan bir.

Mikroorganisme kang dipigunakaké sajeroning ragi lumrahé kapérang saka manéka bakteri lan fungi (khamir lan kapang), ya iku *Rhizopus*, * Aspergillus*, *Mucor*, *Amylomyces*, *Endomycopsis*, *Saccharomyces*, *Hansenula anomala,*, *Lactobacillus*, *Acetobacter*, lan liya-liyané.

Manéka jinis ragi kang dipigunakaké ing manéka nagara lan kabudayan ing donya digawé migunakaké medhia biakan tinentu lan campuran tinentu galur fungi lan bakteri.

Ing ngisor iki sebutan ragi ing manéka kabudayan: 
***Qū** (prasaja: 曲; tradhisional: 麴, uga ditulis **chu**) (Cina)
***Nuruk** (누룩), **meju** (메주) (Koréa)
***Koji** (麹) (Jepang)
***Bakhar, ranu, marchaar (murcha)** (India)
***Bubod** (Filipina)
***Loopang** (**look pang**, ลูกแป้ง) (Thailand)

## Pirsani uga 
*Khamir

## Réferènsi
Kedhungwringin, Jatilawang, Banyumas

**Kedhungwringin** (panulisan sajeroning Basa Indonésia lan Basa Sundha: Kedungwringin) iku désa ing Kacamatan Jatilawang, Kabupatèn Banyumas, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Uga delengen 
* Jatilawang, Banyumas
* Kabupatèn Banyumas

## Pranala njaba 
* Situs Resmi Kabupaten Banyumas
Andhès

thumb|277px|Pagunungan Andes mbentuk rangkéyan pagunungan paling dawa ing donya
[thumb|277px|Cono de Arita, Salta ([Argentina)]]
right|thumb|277px|Antizana, Ekuador
**Pagunungan Andes** (Basa Quechua, *anti*, "jènggèr dhuwur") iku pagunungan paling dawa ing donya kang mbentuk rangkéyan dhataran dhuwur sadawané pasisir kulon Amérika Kidul. Pagunungan iki dawané punjul 7.000&nbsp;km, ambané tekan 500&nbsp;km ing sapérangan nggon (paling amba ing 18° tekan 20° LS), lan duwé kadhuwuran rata-rata watara 4.000 m. Pagunungan iki mbentang liwat pitung nagara: Argentina, Bolivia, Chili, Kolombia, Ekuador, Peru, lan Venezuela, kang sok karan "Nagara-Nagara Andean" (*Andean States*).

Rangkéyan pagunungan Andes mligi kapérang saka loro pagunungan gedhé Cordillera Oriental lan Cordillera Occidental, kang asring dipisahaké karo depresi antara kang njero, ing ngendi tumuli muncul rangkéyan pagunungan minor, kayataCordillera de la Costa ing Chili. Cordillera de la Costa awalé saka pojok kidul bawana lan terus ngalor, paralèl karo pasisir, kapecah dadi sapérangan pulo ing pérangan awalé lan sabanjuré mbentuk wates kulon lembah tengah gedhé Chili. Nuju arah lor, rangkéyan ing pasisir iki terus minangka rangkéyan pabukitan utawa bukit-bukit kapencil sadawané Samodra Pasifik nganti tekan Venezuela, kanthi menthi mbentuk lembah ing pérangan kulon rangkéyan gedhé.

Gunung paling dhuwur ing Andes ya iku Aconcagua kang dhuwuré 6.962 m dpl. Pucuk Chimborazo ing wewengkon Ekuador ya iku titik ing lumahing bumi kang paling adoh saka pusat bumi amarga anané gelembung khatulistiwa (*equatorial bulge*). Andes ora bisa madhani Himalaya ing prakara kadhuwuran, nanging nguwihi ing babagan amba lan tikel loro luwih dawa tinimbang Himalaya.

## Pranala njaba 
* Andes geology (University of Arizona) 
* Climate and animal life of the Andes 
* Civilizations of Ancient Peru 
* Complete list of separate mountains in the Andes over 6000 m 
* Complete list of mountains in South America with a prominence of at least 1500 m
* PhotoGlobe: Andes around Mt. Mercedario
Gubernur-Jéndral

**Gubernur Jenderal** iku gubernur kanthi pangkat dhuwur, utawa gubernur utama kanthi pangkat sadhuwuring gubernur "biyasa". Gubernur Jenderal kanthi umum ngacu marang pamimpin sing diangkat déning siji monarki kanggo mimpin siji wewengkon tinamtu. Saiki, istilah "Gubernur Jenderal" lumrahé dipigunakaké ing tilas koloni karajan Britania Raya.
Rebo Awu

jmpl|Rebo Awu
Salebeting agama Kristen tradhisi kilèn (kalebet Katulik Roma lan Protestanisme), **Rebo Awu** punika dinten pisanan mangsa Pra-Paskah. Puniki dumados ing dinten Rebo, 40 dinten sadèrèngipun Paskah tanpa ngètang dinten-dinten Minggu utawi 44 dinten (kalebet Minggu) sadèrèngipun dinten Jemuah Adi.

## Tanggal Rebo Awu 
Ing ngandhp punika kapacak tanggal-tanggal Rebo Awu ing taun 2006 dumugi 2019:

* 2006-1 Maret
* 2007-21 Fèbruari
* 2008-6 Fèbruari
* 2009-25 Fèbruari
* 2010-17 Fèbruari
* 2011-9 Maret
* 2012-22 Fèbruari
* 2013-13 Fèbruari
* 2014-5 Maret
* 2015-18 Fèbruari
* 2016-10 Fèbruari
* 2017-1 Maret
* 2018-14 Fèbruari
* 2019-6 Maret
* 2020-26 Februari]]
* 2021-17 Februari
* 2022 - 2 Maret
* 2023 - 22 Februari
* 2024 - 14 Februari
*2025 – 5 Maret
*2026 – 18 Februari
*2027 – 10 Februari
*2028 – 1 Maret
*2029 – 14 Februari
*2030 – 6 Maret
*2031 – 26 Februari
Klahang, Sokaraja, Banyumas

ing désa Klahang (Foto kolèksi Toopen Museum)]]
**Klahang** iku désa ing Kacamatan Sokaraja, Kabupatèn Banyumas, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Uga delengen 
* Sokaraja, Banyumas
* Kabupatèn Banyumas

## Pranala njaba 
* Situs Resmi Kabupaten Banyumas
Betahwalang, Bonang, Demak

**Betahwalang** iku désa ing Kacamatan Bonang, Kabupatèn Demak, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Uga delengen 
* Bonang, Demak
* Kabupatèn Demak

## Pranala njaba 
* Situs Resmi Kabupatèn Demak
Bintara, Demak, Demak

**Bintara** (cara Indonésia: Bintoro), iku kalurahan ing Kacamatan Demak, Kabupatèn Demak, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Uga delengen 
* Demak, Demak
* Kabupatèn Demak

## Pranala njaba 
* Situs web resmi Kabupatèn Demak
Sidik driji genetika

**Sidik driji DNA** (uga diarani ing basa Inggris **DNA Profiling** utawa **DNA Testing** utawa **DNA Typing**) iku sawijining teknik sing dipigunakaké déning para ahli forensik kanggo mbiyantu ngenali individu miturut basis profil DNA.

Senadyan 99.9% saka larikan DNA manungsa iku padha, DNA bisa mbédakaké pribadi siji lan sijiné.  Sidik driji DNA utawa profiling migunakaké pangulangan larikan sing béda-béda banget siji lan sijiné, sing diarani *variable number tandem repeats* (VNTR).  VNTRs loci saka manungsa sing hubungan ulawargané cedhak mèh padh a persis, nanging kanggo manungsa liya (sing ora ana hubungan getih) ora bakal duwé VNTR sing padha.

## Uga delengen
* DNA
* Basis data nasional DNA
* Tès DNA ginekologi
* *short tandem repeat* (STR)
* *capillary electrophoresis* (CE)
* *Gene mapping*
* *Harvey v. Horan*
* *ribotyping*
* *Project Innocence*

## Réferènsi
## Pranala njaba
*EHSTRAFD.org - Earth Human STR Allele Frequencies Database 
*HaploGroups.com  The most comprehensive resource for DNA testing to help you find your genetic origin or Haplogroup 
*How to make a DNA (genetic) Fingerprint and applications of DNA Fingerprinting
*Create a DNA Fingerprint
*Forensic genetics and ethical, legal and social implications beyond the clinic
*In silico simulation of Molecular Biology Techniques - A place to learn typing techniques by simulating them
* The History of DNA Testing  Interactive presentation uncovering the historical origins of DNA testing and highlighting famous paternity testing cases. (requires Adobe Flash)
Gedhangalas, Gajah, Demak

**Gedhangalas**  iku salah sawijining désa / kalurahan ing Kacamatan Gajah, Kabupatèn Demak, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Uga delengen 
* Gajah, Demak
* Kabupatèn Demak

## Pranala njaba 
* Situs web resmi Kabupaten Demak
Wungu

Werni **wungu** (Basa Indonésia: **ungu**) punika campuran warni abrit kaliyan biru. Werni punika saged nglambangaken warni ingkang paling inggil sanget ing antawisipun warni-warni sanès. Saged ugi dipunwastani bilih tiyang ingkang remen warni ungu punika priyantun ingkang inggil.
Werni wungu ugi kasebat warni randha (basa Indonésia: *janda*).

Ing Gréja Katulik Roma, warni wungu dados alah satunggiling warni liturgis ingkang dipunagem ing mangsa *Adven* lan Pra-paskah minangka lambang pamartobat .

## Werni-warni wungu (17) 
## Ugi pirsani
* Pratélan warni

## Réferènsi
## Pranala njawi
*Hex Mixer Purple Color Chart 
*All About Purple Humor Website
Purwasari, Sayung, Demak

**Purwasari**  iku salah siji désa / kalurahan ing Kacamatan Sayung, Kabupatèn Demak, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.**Purwasari** bisa uga di sebut ibukotané Kacamatan Sayung amarga anané kantor camat Sayung lan anané pasar Sayung séng mapan ana ing désa purwasari.

## Deleng uga 
* Sayung, Demak
* Kabupatèn Demak

## Pranala njaba 
* Situs web resmi Kabupaten Demak
Bangsri, Bangsri, Jepara

**Bangsri** iku désa ing Kecamatan Bangsri, Kabupatèn Jepara, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Uga delengen 
* Bangsri, Jepara
* Kabupatèn Jepara

## Pranala njaba 
* Situs web resmi Kabupaten Jepara
Lin Dan

**Lin Dan ** () (lair 14 Oktober 1983) iku juru main badminton saka Fujian, Républik Rakyat Cina. Lin saiki wujud juru main tunggal paling dominan ing panggung donya, wiwit taun 2004, panjenengané ana ing posisi 1 donya suwéné rong taun, lan menangaké akèh turnamèn. Ing wulan Oktober 2006, Lin Dan olèh manèh posisi angka siji donya, sawisé tau dikalahaké déning Lee Chong Wei saka Malaysia.

## Réferènsi 

## Pranala njaba 
*Blog Lin Dan
*Situs resmi LinDan 
*Situs resmi badminton Tiongkok
Bayem

**Bayem** (*Amaranthus* spp.) (Carakan: ꦧꦪꦼꦩ꧀) wujud tetuwuhan kang biyasa ditandur kanggo dikonsumsi godhongé minangka janganan ijo. Bayem asalé saka Amérika tropik nanging saiki kasebar ing saindhenging donya. Bayem ditepungi minangka janganan sumber dat wesi kang wigati.

## Pamerian botani 
Terna sausum kang seneng iklim anget lan cahya kuwat. Bayem rélatif tahan marang cahya langsung amarga wujud tuwuhan C4. Watang ngandhut banyu lan kurang ngandhut kayu. Godhongé mawa gagang, wangun oval, lemes, awerna ijo, abang, utawa ijo semu putih. Kembang ana ing tukal kang rapet, pérangan ngisor manggon ing kèlèk, pérangan ndhuwur nglumpuk dadi karangan kembang ing pucuik gagang lan kèlèk pacawangan. Kembangé wangun bulir. Wijiné awerna ireng, cilik lan atos.

## Panggunaan 
Bayem minangka jangan mung umum ditepungi ing Asia Wétan lan Asia Kidul-Wétan, saéngga diarani ing basa Inggris minangka Chinese amaranth. Ing Indonésia lan Malaysia, bayem asring disalahartèkaké dadi "*spinach*" ing basa Inggris (mungel minangka akibat pamertalan sajeroning filem kartun Popeye), kamangka jeneng iku ngacu menyang jinis godhong janganan liya - pirsani Bayem (Spinacia).

Ing tingkat konsumèn, ditepungi rong macem janganan bayem: **bayem pethik** lan **bayem bubut**. Bayem pethik godhongé amba lan tuwuh tegak gedhé (tekan rong mèter) lan godhong enomé mligi dimaem minangka lalapan (cotnoné ing pecel, gado-gado), urap, sarta digorèng sawisé diglepungi. Godhong bayem bubut ukurané luwih cilik lan ditandur mung sedhéla (paling suwé 25 dina), luwih cocog digawé sup encer kaya jangan bening lan jangan bobor. Bayem pethik racaké asalé saka jinis *A. hybridus* (bayem kakap) lan bayem bubut mligi dijupuk saka *A. tricolor*. Jinis-jinis liyané kang uga dimupangataké ya iku *A. spinosus* (bayem eri) lan *A. blitum* (bayem kotok).

Kandhutan wesi sajeroning bayem rélatif luwih dhuwur tinimbang janganan godhong liyané (wesi wujud panyusun sitokrom, protéin kang kalibat sajeroning fotosintesis) saéngga migunani kanggo panandhang anemia.

Sapérangan kultivar *A. tricolor* duwé godhong warna abang utawa putih lan dipigunakaé minangka tetuwuhan hias, sanadyan bisa uga dijangan. Jinis tetuwuhan hias liyané ya iku *A. caudatus* amarga tandhan kembangé awerna abang dawa nggantung kaya buntut. Ing papan asalé, bayem dimupangataké wijiné (bayem wiji) minangka sumber karbohidrat. Wiji iki saiki uga populèr minangka panganan dhièt amarga ora marakaké lemu.

Oyot tunggang bayem uga dimupangataké minangka obat.

## Pranala njaba 
* Bayam ing situs Portal Iptèk 
* http://agrolink.moa.my/doa/bdc/vege/spi_tek_bm.html 
* http://agrolink.moa.my/doa/BM/Vegehomebm/kbayam.html
Wiji

[thumb|Wiji ing [lombok abang kang kabukak]]
**Wiji** uga ana kang ngarani **Isi** (basa Latin:*semen*) iku bakal wiji (ovulum) saka Spermatophyta kang wis mateng. Wiji bisa kalindhungi déning organ liya (woh, ing **Angiospermae** utawa Magnoliophyta) utawa ora (ing **Gymnospermae**). Saka pandelengan évolusi, wiji wujud embrio utawa tetuwuhan cilik kang kamodhifikasi saéngga bisa tahan luwih suwé ing kaanan kurang selaras kanggo tuwuh. (Pirsani *pagiliran keturunan*).

## Pirsanana uga 
* Morfologi tetuwuhan
* Woh
Kangkung

**Kangkung** (*Ipomoea aquatica* Forsk.) uga ditepungi minangka *Ipomoea reptans* Poir1, ya iku wujud jinising tetuwuhan kang kalebu janganan lan ditandur minangka panganan. Kangkung akèh didol ing pasar-pasar. Kangkung akèh ana ing kawasan Asia lan wujud tetuwuhan kang bisa ditemoni ing ngendi baé mligi ing laladan banyu.

## Gambaran 
Godhong kangkung lunyu lan wanguné mèmper mata panah, dawané 5-6 inci. Tetuwuhan iki mrambat mawa godhong selang-seling lan watangé tegak ing pangkal godhong. Tuwuhan iki wernané ijoijo pucet lan kembangé warna putihPutih. Kembangé ngasilaké kanthong kang ngandhut papat wiji winih. Kangkung ana uga kang jinis godhongé amba lan ana uga kang godhongé tirus.

## Kagunaan 
Meh kabèh tetuwuhan kang enom bisa dipangan. Amarga kangkung tuwa seraté kasar, pucuk kang enom luwih disenengi. Kangkung bisa dipangan mentah utawa dimasak kaya bayem. Kangkung asring uga ditumis minangka cah. Masakan populèr kang migunakaké kangkung ya iku kangkung gorèng belacan. Sauntara plecing kangkung wujud menu kang misuwur saka laladan Lombok.
Kangkung uga wujud panganan salah sawijining spésies kéwan Chersina utawa bulus.

## Galeri 

Gambar:Daun Kangkung.jpg|Godhong Kangkung
Gambar:Arya-kangkung-ipomoea aquatica-Pilangsari 2019 02.jpg|Kangkung
Gambar:Ong choy water spinach.png|Seikat daun kangkung.
Gambar:Arya-Water spinach flower-kangkung-graha nuansa-2019-0.jpg|Kangkung lan kembang kangkung ing désa Pilangsari, Kedawung, Cirebon

## Pranala njaba 
* (ms) http://agrolink.moa.my/doa/bdc/vege/ka_tek_bm.html
Tetanduran wiji kabukak

***Gymnospermae*** (saka basa Yunani: *gymnos* (wudo) lan *sperma* (wiji) utawa **tetuwuhan wiji kabuka** wujud golongan tetuwuhan wiji sing wijiné ora kalindhung déning bakal woh (*ovarium*). Saka tetuwuhan ngembang (Angiospermae, utawa Magnoliophyta), wiji utawa bakal wiji mesthi kalindhungi penuh déning bakal woh saéngga ora katon saka njaba. Ing Gymnospermae, wiji kaèkspos langsung utawa ana ing antarané godhong-godhong panyusun strobilus utawa runjung. Ing mlinjo contoné, "pêntil"é (ya iku wijiné) wiwit saka "kroto" nganti mlinjo mateng bisa dideleng, sauntara ing tusam wiji ana ing runjungé.

Gymnospermae wis urip ing bumi wiwit periode *Devon* (410-360 yuta taun kapungkur), sadurungé éra dinosaurus. Ing wektu iku, Gymnospermae akèh diwakili déning golongan sing saiki wis cures lan dadi batu bara: **Pteridospermophyta** (paku wiji), **Bennettophyta** lan **Cordaitophyta**. Anggota-anggotan liyané bisa nerusaké keturunané nganti saiki. Angiospermae sing ditemoni saiki dianggep panerus saka salah sawijining golongan Gymnospermae purba sing wis cures (paku wiji).

## Panglompokan 
Sajeroning klasifikasi tetuwuhan modhèren, Gymnospermae ora duwé status taksonomi amarga akèh pituduh yèn tetuwuhan ngembang (Angiospermae, tetuwuhan wiji katutup) iku keturunan saka salah siji tetuwuhan wiji kabukak. Pamisahan antarané tetuwuhan wiji kabukak karo wiji katutup bakal njalari pamisahan sing parafiletik.

Gymnospermae nyakup telung divisio sing wis cures lan patang divisio sing isih tetep lestari:
* Bennetophyta, cures
* Cordaitophyta, cures
* Pteridospermophyta, wis cures nanging dianggep moyang Angiospermae
* Ginkgophyta, mung sajenis sing isih tetep lestari: *Ginkgo biloba*
* Cycadophyta, pakis haji lan kerabaté 
* Pinophyta, tetuwuhan runjung
* Gnetophyta, kanthi anggota mung rong génus: *Gnetum* (mlinjo lan kerabaté) lan *Welwitschia*.
Ultraviolet

**Ultraviolet** utawa **ultraungu** iku salah sijiné gelombang elektromagnetik sing ora kasat mata lan kapancar saka srengéngé. Gelombang iki bisa mbebayani tumraping kaséhatan manungsa, kaya ta bisa njalari *sunburn* utawa gosong kang bisa ngakibataké kanker kulit. Sinar ultraviolet indhustri sing kapancar saka mesin sinar roentgen (ronsen), bisa nuwuhaké lelara kanker lan ngurangi kasuburan (vertilitas).
Kerangkulon, Wanasalam, Demak

**Kerangkulon** iku désa ing Kacamatan Wanasalam, Kabupatèn Demak, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Uga delengen 
* Wanasalam, Demak
* Kabupatèn Demak

## Pranala njaba 
* Situs web resmi Kabupatèn Demak
Yudas Iskariot

[thumb|300px|*Ciuman Yudas*, lukisan déning [Giotto di Bondone.]]
**Yudas Iskariot** (tilar donya watara taun 29–33, Ibrani **יהודה איש־קריות** **Yəhûḏāh ʾÎš-qəriyyôṯ**), putranipun Simon Iskariot (), panjenenganipun ugi kalebet salah satunggil saking kalih welas rasul ingkang dipunpilih déning Yesus Kristus, lan piyambakipun gadhah jejibahan minangka bendahara (, ).

Ing kalangan tiyang Kristen, asma Yudas Iskariot sampun boten asing malih. Panjenenganipun dipunanggep minangka pengkhianat amargi sampun masrahaken Yesus Kristus dhumateng imam-imam kepala kanthi regi 30 keping perak (). Alkitab ugi nyerat bilih Yudas séda kanthi kaanan padharan suwèk lan sadaya isi padharanipun medal (). Posisi panjenenganipun dipungentos déning Matias sasampunipun kasewelas murid mbucal undhi kanggé nemtokaken sinten tiyang kaping-12 ingkang badhé nggentosaken ().
Kapri

**Kapri** utawa **kacang kapri** (*Pisum sativum* L. ssp. *sativum*, suku polong-polongan utawa Fabaceae) iku sajenis tetuwuhan janganan sing gampang ditemoni ing pasar-pasar tradhisional Indonésia. Kapri kalebu ing golongan janganan woh, tegesé wohé sing dipangan minangka janganan lan ora éwoning who-wohan, kaya ta uga tomat utawa cabé. Woh iki, sing tipené polong (*legume*), dipanèn nalika isih enom lan wijiné durung sampurna, saéngga wanguné pipih lan isih empuk. Yèn ketuwan dipanèn polong kapri seraté kandel lan ora énak manèh dipangan.

Kapri isih sajenis karo ercis (sok-sok kesaru) lan kalebu salah siji janganan sing paling dhisik dikonsumsi manungsa. Ana sapérangan bukti budidaya ing tlatah wewatesan Thailand lan Myanmar 12 èwu taun kapungkur.. Tetuwuhan kapri, sing tuwuh apik ing dhataran dhuwur, tuwuh mrambat saéngga merlokaké panyangga sajeroning budidayané. Ing Indonésia racaké disangga mawa tonggak-tonggak tipis saka pring.

Ana rong tipe kapri sing rada béda sanadyan kaloronébisa dipangan polongé kanthi kasluruhan. Sing pisanan ya iku sing wijiné pipih lan ditepungi minangka *snow pea*  (Golongan budidaya *axiphium*). Tipe iki populèr ing Indonésia. Tipe sing kaloro ya iku sing wijiné bunder lan ditepungi minangka *snap pea* utawa *sugar snap pea* (Golongan *macrocarpum*).

Masakan sing migunakaké kapri akèh-akèhé ya iku panganan kanthi prabawa Tiongkok, kaya ta  sega gorèng. Capcay uga asring dipirantèni nganggo kapri. Jangan kapri uga bisa ditumis utawa dadi salah sawijining bahan sop.

## Rujukan
Kedhungcina, Jepara, Jepara

**Kedhungcina**  iku salah sawijining désa / kalurahan ing Kacamatan Jepara, Kabupatèn Jepara, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Uga delengen 
* Jepara, Jepara
* Kabupatèn Jepara

## Pranala njaba 
* Situs web resmi Kabupatèn Jepara
Irawan

thumb|Bambang Irawan
**Irawan** utawa **Bambang Irawan** iku paraga wayang putra Arjuna lan Ulupi. Ing Bharatayudha, Irawan kaprajaya déning Kalasrenggi amarga rupané mèmper kaya Arjuna.
Ulupi

**Ulupi** utawa **Dewi Ulupi** yaiku paraga wayang putri Resi Kanwa saka pertapan Patala (ing pedhalangan mau uga Yasarata). Ulupi dadi bojoné Arjuna. Seka jejodhoan iki olèh putra Bambang Irawan.
Yohanes

:*Artikel punika ngenani panyerat kitab salebeting Alkitab. Kanggé Injil Yohanes, pirsani ugi Injil Yohanes*

**Santo Yohanes sang Rasul** (basa Yunani *Ιωάννης* - *Ioannes*) punika salah satunggil saking kalihwelas rasul Yesus. Panjenenganipun putranipun Zebedeus lan Salome, ugi wujud sadhèrèkipun Yakobus, panjenenganipun lan sadhèrèkipun dipunsebat Boanerges ingkang tegesipun putra-putra guruh. Tradhisi madhakaken panjenenganipun kaliyan panyerat saking sapérangan buku ing Alkitab: Injil Yohanes, Serat-serat Yohanes, lan Wahyu dhumateng Yohanes.

## Ugi pirsani 
*Yohanes sang Panginjil
*Yohanes saking Patmos

## Réferènsi 
## Pranala njawi 
*John the Apostle on Find-A-Grave
*Catholic Encyclopedia: *St. John the Evangelist*
*John the Apostle in Art 
*John in Art
*The Immortal déning JJ Dewey
*Repose of the Holy Apostle and Evangelist John the Theologian Orthodox icon and synaxarion for September 26
*Apostle and Evangelist John the Theologian icon and synaxarion for May 8
Yakobus (rasul)

290px|right
**Santo Yakobus** (tilar donya taun 44; Basa standar Ibrani: **יעקב**, **Yaʿaqov**) punika salah satunggil saking kalih welas rasul Yesus. Panjenenganipun putranipun Zebedeus lan Salome, ugi sadhèrèkipun Yohanes. Panjenenganipun lan sedhèrèkipun dipunwastani Boanerges ingkang ateges putra-putra guruh.

Panjenenganipun dipunwastani **Yakobus ageng** kanggé mbèntenaken kaliyan rasul sanèsipun inggih punika Yakobus putra Alfeus. Yakobus kacathet minangka salah satunggil saking 12 rasul ingkang dipunpilih Yesus.

Ing pungkasaning gesangipun, Yakobus dipun èksekusi pejah kanthi pedhang déning Raja Herodes ().

Santo Yakobus sanès panyerat Layang Yakobus (ingkang miturut tradhisi dipunserat déning Yakobus ingkang Adil, sadhèrèkipun Yesus) ing Prajanjian Énggal.

## Réferènsi 
* Henry Chadwick, *Priscillian of Avila.* Oxford University Press, 1976.
* Richard A. Fletcher, 1984. ''Saint James's Catapult : The Life and Times of Diego Gelmírez of Santiago de Compostela* (Oxford University Press) (On-line text)

## Pranala njawi 
* *Catholic Encyclopedia*: St James the Greater
* R. A. Fletcher, *Saint James's Catapult: The Life and Times of Diego Gelmírez of Santiago de Compostela'' Oxford University Press, 1984: chapter 3, "The Early History of the Cult of St. James"
Bandhungreja, Kalinyamatan, Jepara

**Bandhungreja** (cara Indonésia: Bandungrejo) iku désa ing Kacamatan Kalinyamatan, Kabupatèn Jepara, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Uga delengen 
* Kalinyamatan, Jepara
* Kabupatèn Jepara

## Pranala njaba 
* Situs web resmi Kabupaten Jepara
Suradadi, Kedhung, Jepara

**Suradadi** (panulisan sajeroning basa Indonésia: Surodadi) iku désa ing Kacamatan Kedhung, Kabupatèn Jepara, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Uga delengen 
* Kedhung, Jepara
* Kabupatèn Jepara

## Pranala njaba 
* Situs web resmi Kabupatèn Jepara
Bartolomeus

**Bartolomeus** punika salah satunggil saking kalih welas rasul Yesus. Asma *Bartholomeus* () asalipun saking basa Aram *bar-Tôlmay* (תולמי‎‎‎‎‎-בר‎‎), ingkang tegesipun *putra Tolmay*.

Pèngetan Bartolomeus dipunwontenaken saben tanggal 24 Agustus ing Kilèn lan 11 Juni ing Ortodoks.

## Pranala njawi 
* The Martyrdom of the Holy and Glorious Apostle Bartholomew, attributed to Pseudo-Abdias, one of the minor Church Fathers
* St. Bartholomew's Connections in India
* St. Bartholomew in Catholic Encyclopedia
Terna

thumb|*Salvia lyrata*, sajenis terna.

**Terna** iku tetuwuhan kang batangé empuk amarga ora mbentuk kayu. Tetuwuhan kang kaya mangkénéiki bisa wujud tetuwuhan sausum, tetuwuhan rong usum, utawa uga tetuwuhan taunan. Sing bisa diarani terna lumrahé ya iku kabèh tetuwuhan mawa pambuluh (*tracheophyta*). Lumrahé sebutan iki mung dipigunakaké kanggo tetuwuhan kang ukurané cilik (kurang saka rong mèter) lan ora dipigunakaké ing tetuwuhan non-kayu kang mrambat (digolongaké tetuwuhan mrambat).

Ing laladan tropika akèh ditemoni terna kang taunan, sauntara ing laladan kanthi iklim sedheng terna racaké banget asifat musiman: pérangan aerial (kang tuwuh sadhuwuring lemah) luruh lan mati ing usum kang kurang selaras (racaké usum adhem) lan tuwuh manèh ing usum kang selaras.

Sok-sok terna uga ngasilaké jaringan kayu (kalignifikasi) ing pérangan bongkot batang utama.

Istilah "herba" ing botani ngrujuk marang terna, nanging ing babagan pangobatan "herba" ateges pérangan tetuwuhan segar utawa ngandhut banyu dhuwur kang kanggo bahan panyeger (topunikam), pangobatan, utawa bahan panyulingan kanggo dijupuk lenga atsiriné.

## Pirsanana uga 
*Liana
*Wit

## Pranala njaba 
* http://www.myherbs-farm.com 
*  http://www.hpa.com.my/main/sihat/herba/main_herba.php
Tempur, Keling, Jepara

**Tempur** iku salah sawijining désa / kalurahan ing Kacamatan Keling, Kabupatèn Jepara, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Uga delengen 
* Keling, Jepara
* Kabupatèn Jepara

## Pranala njaba 
* Situs web resmi Kabupaten Jepara
Daren, Nalumsari, Jepara

**Daren** iku désa ing Kacamatan Nalumsari, Kabupatèn Jepara, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.
 
## Administrasi
Ning Désa iki ana beberapa dukuh: 
* Sidorejo 
* Sidomulyo 
* Krajan 
* Rahayu 
* dan masih ada beberapa.

## Wisata
* Mbelik Bidadari lan Jaka Tarub

## Uga delengen 
* Nalumsari, Jepara
* Kabupatèn Jepara

## Pranala njaba 
* Situs web resmi Kabupatèn Jepara
Kalipucang Wetan, Welahan, Jepara

Kalipucang Wétan iku désa ing kacamatan Welahan, Kabupatèn Jepara, provinsi Jawa Tengah, Indonésia. 
sumber pangupajiwane masarakat Kalipucang Wétan ya iku tani lan gawé bata. wis akih sawah-sawah sing dirombak dadi pabrik bata. saka iku, désa Kalipucang Wétan éntuk sebutan "sentra pembuatan batu bata".

## Uga delengen 
* Welahan, Jepara
* Kabupatèn Jepara

## Pranala njaba 
* Situs web resmi Kabupatèn Jepara
Guwosobokerto, Welahan, Jepara

**Guwasabakerta** (cara Indonésia: Guwosobokerto) iku désa ing Kacamatan Welahan, Kabupatèn Jepara, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Sajarah
Sejarahe jengene Désa Guwosobokerto (Basa Indonésia),nanging ning Guwasabakerta (Basa Jawa).
Guwosobokerto menurut basa:
GUWO (Goa), SOBO (Mampir/ Berkunjung), KERTA (Tentram / aman / ayem)
Guwosobokerto menurut Istilah:
Guwosobokerto ya iku Guwa panggonan mampir ingkang aman.
Konon ning désa iki wonten Guwo (Guwa) sing aman di parani. mangka désa iki diwènèhi dijeneng Désa Guwosobokerto.

## Guwosobokerto Désa Peternakan Kebo
Désa Guwosobokerto mayoritas wargane duwé Peternakan Kebo.

## Uga delengen 
* Welahan, Jepara
* Kabupatèn Jepara

## Pranala njaba 
* Situs web resmi Kabupatèn Jepara
Baturan, Calamadu, Karanganyar

**Baturan** iku désa ing Kacamatan Calamadu, Kabupatèn Karanganyar, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Uga delengen 
* Calamadu, Karanganyar
* Kabupatèn Karanganyar

## Pranala njaba 
* Situs web resmi Kabupaten Karanganyar
Brantaksekarjati, Welahan, Jepara

**Brantaksekarjati** iku désa ing Kacamatan Welahan, Kabupatèn Jepara, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Sajarah
Désa Brantaksekarjati kadadéan saka tembung **Brantak** (Jenengé Kembang Jati), **Sekar Jati** (Kembang Wit Jati) awit rikala jaman kapungkur ing désa iki akèh wit Jati sing ngembang. Banjur wong-wong ngarani désa iki Désa Brantaksekarjati.

## Désa Payung Kertas
Désa iki uga kerep diarani désa payung kertas lan désa Gantunga kunci sebab ing désa Brantaksekarjati iki mayoritas wargané gawé payung dluwang lan gantungan kunci awangun lombok, semangka, lan sak pituruté.

## Ulah raga
Désa Brantaksekarjati duwé klub bal-balan sing jenengé **OSAS FC** (Organisasi Sepakbola Anak Sekarjati Football Club) lan **SYUBAN SYURO FC**. OSAS FC sing manggon ing Stadion Gelora Bumi Karjati.

## Deleng uga 
* Welahan, Jepara
* Kabupatèn Jepara

## Pranala njaba 
* Situs web resmi Kabupaten Jepara
Républik Maluku Kidul

**Républik Maluku Kidul** utawa *Républik Maluku Selatan* (RMS) ing basa Melayu iku nagara sing naté diproklamasèkaké kanthi unilateral ing Ambon ing tanggal 25 April 1950 déning Manuhutu. Karepé supaya bisa pisah lan mardika saka Républik Indonésia. Pamaréntah pusat ing Djakarta tumindhak kanthi keras. Para pambaléla bisa kasil ditumpes déning TNI. Kolonèl Ignatius Slamet Rijadi sing asalé saka Surakarta palastra ing Ambon nalika iku. Mr. Soumokil lumayu menyang pulo Séram lan mbanjuraké perang gerilya nganti kecekel ing taun 1962.
Maret 2009

**29 **Maret'*** - Tim F1 debutan Brawn Grand Prix kanthi pembalapipun Jenson Button kanthi ngagètaken mimpang ing salebeting GP Australia 2009. 

**27** - Banjir bandhang amargi jebolipun tanggul Situ Gintung, ing Kalurahan Cirendeu, Ciputat Wétan, Tangerang Kidul, njalari 300 griya risalan kèli. Gunggungipun aréal ingkang karendhem toya ngantos 10 héktar. Kurban tiwas wonten 99 jiwa.

**20** - Israèl dipunanggep nglaksanakaken kadurjanan perang nalika nyerang nglawan kaum Palèstina ing Gaza, pungkasan taun kapengker lan wiwitan taun punika, miturut Duta PBB. 

**17** - Présidèn Madagaskar, Marc Ravalomanana, masrahaken kakuwasanipun dhumateng kaum militèr ingkang nyengkuyung pamimpin oposisi, Andry Rajoelina. 

**9 **Maret 2009**** - Prajurit Perang Donya I saking Karajan Manunggal ingkang sepuh piyambak, pinaringan pangaji saking Prancis. 

**6*' - Morgan Tsvangirai ngalami kacilakan mobil. Garwanipun tiwas. 

## Ugi pirsani
* Fèbruari 2009 - Maret 2009 - April 2009
* Taun 2009 - Kalèndher kadadosan
April 2009

**30 April 2009** - Setunggaling pengendara montor nabrakaken montoripun dhumateng kerumunan tiyang ingkang nembé mirsani parade Hari Ratu ing Walanda. 

**29** - Watawis 100 prajurit TNI Angkatan Dharat Batalyon Infanteri 751/Berdiri Sendiri, Sentani, Jayapura, Papua ngamuk amargi hak-hakipun dipunpotong déning komandan. 

**25** - 12 kurban tiwas déning virus flu babi wonten ing Meksiko.

**24** - Konggrès Nasional Afrika pimpinan Jacob Zuma dipunpesthèkaken mimpang wonten ing pilihan umum ing Afrika Kidul. 

**21** - Kapustakan Digital Donya dipunkepyakaken déning UNESCO ing Paris. 

**17** - Pesawat Mimika Air ingkang ngangkud sanga panumpang ical wonten ing Papua. Ngantos sapunika nasib para panumpang kaliyan awak pesawat dèrèng kinawruhan. 

**14** - Para pengunjuk raos antipamaréntah wonten ing Thailand kanthi sukarila mungkasi aksinipun ingkang ugi sampun andadosaken dipunbatalaken KTT ASEAN kaliyan Asia Timur.

**12** - Pegolf Argentina Ángel Cabrera dados juwara Turnamen Masters 2009.

**9** - Indonésia ngayahi pilihan umum kanggé milih anggota DPR, DPD, lan DPRD.

**6** - Lindhu kanthi kakiyatan 6,3 skala Richter ngguncang tlatah Abruzzo, Italia; sakbotenipun 50 jiwa tiwas lan éwon sanèsipun kécalan papan padununganipun. 

**5** - Gjorge Ivanov mimpang pemilu présidhèn ing Makedonia.

**5** - Satelit Kwangmyŏngsŏng-2 ingkang dipunluncurkan Koréa Lèr gagal mlebet orbit lan dhawah ing Samodra Pasifik. 

**5** - Lars Løkke Rasmussen dados Nayakotama Dhénemarken nggantosaken Anders Fogh Rasmussen ingkang kapilih minangka Sekretaris Jenderal NATO.

**2** - Pasamuan tingkat inggil Kepala Papréntahan nagara-nagara anggota G-20 dipunbikak kanthi resmi ing London, Inggris. 

## Ugi pirsani 
* Maret 2009 - April 2009 - Mèi 2009
* Taun 2009 - Kalendher kadadosan
Mei 2009

**28 Mèi 2009**-FC Barcelona dados juwara Liga Champions sasampunipun ngawonaken Manchester United kanthi skor 2-0 lan dados tim Spanyol sepindhahan ingkang nyithak kamimpangan *treble*. 

**24**-Mantan Présidhèn Koréa Kidul, Roh Moo-hyun séda amargi nglalu kanthi terjun saking èrèng-èrènging jurang.

**23**-Horst Köhler kapilih malih dados Présidhèn Jerman. 

**23**-Indonésia dipunlapuraken kicalan kalih pulo ing caket Pulo Enggano amargi panebangan wana alasan lan abrasi. 

**20**-Pesawat Hercules gadhah TNI AU dhawah wonten ing caket kitha Madiun, Jawa Wétan, niwasaken paling sakedhik 90 jalmi. 

**19**-Sri Lanka ngumumaken sampun mimpangaken perang kaliyan pambrontak Organisasi Pambébasan Macan Tamil Eelam sasampunipun perang salami 26 taun. 

**9**-Komisi Pilihan umum netepaken cacahing swanten ing Pilihan umum Legislatif Indonésia 2009 kanthi Parté Dhémokrat nggayuh swanten paling ageng (20,85% swanten), salajengipun Parté Golongan Karya (14,45%) lan Partai Demokrasi Indonesia Perjuangan (14,03%). 

**4**-Mahamantri Nepal, Pushpa Kamal Dahal, ngunduraken dhiri sasampunipun koalisi parté-parté pendhukung runtuh. 

## Ugi pirsani
* April 2009-Mèi 2009-Juni 2009
* Taun 2009-Kalendher kadadosan
Juni 2009

**30 Juni 2009** - Yemenia Penerbangan 626 dhawah wonten segantun. Pesawat punika mbekta 142 panumpang lan 11 awak. Sawetawis jenazah sampun dipunpanggihi. 

**30** - Gedhung parkir 6 tingkat ambruk wonten ing Atlanta, Amérika Sarékat, ngrisakaken 35 mobil. Dipun kinten boten wonten kurban jiwa. 

**29** - 300'an kucing saged dipunslametaken lan gagal dipundadosaken sup ing Cinten. 

**25** - Michael Jackson, panyanyi pop légendaris, tilar donya wonten ing kitha Los Angeles, Amérika Sarékat amargi angsal serangan jantung. 

**16 Juni 2009** - Nagara-nagara tumuwuh ingkang tuwuhipun ékonomi paling inggil ing donya, Brasil, Ruslan, India, lan Cina (BRIC) ngawontenaken Konferensi Tingkat Inggil ingkang sepindhahan ing Yekaterinburg, Ruslan. 

**12** - Satunggiling hèlikopter Puma gadhah TNI-AU dhawah ing Bogor saéngga niwasaken sekawan priyantun.

**12** - Tigang tim énggal dipunpesthèkaken ndhèrèk balapan Formula 1 mangsa taun 2010. Pambalap wau inggih punika Campos GP, Manor F1, lan Team US F1. 

**10** - Kreteg Suramadu antawis Pulo Madura lan Pulo Jawi ingkang dados kreteg paling panjang ing Indonésia dipunkepyakaken. 

**4** - Uni Éropa milai Pilihan umum Raya kanggé milih anggota Parlemèn Éropa ingkang lumangsung ngantos 7 Juni 2009.

**1** - Pesawat Air France Penerbangan 447, jinis Airbus A330-200 nomer seri F-GZCP ical kontak nalika mabur saking Rio de Janeiro dhumateng Paris. 

**1** - General Motors, prusahaan montor paling ageng nomer kalih ing donya ingkang dipunadegaken taun 1908, ngajokaken petisi kebangkrutan.

## Ugi pirsani 
* Mèi 2009 - Juni 2009 - Juli 2009
* Taun 2009 - Kalendher kadadosan
Juli 2009

**31 Juli 2009** - Tiyang-tiyang asing saking nagari ngamanca wiwit sapunika boten pareng angsal operasi transplantasi organ malih ing Karajan Manunggal. 
 
**30 Juli 2009** - Bom montor njeblug ing pulo wisata Mallorca (Spanyol) ing Seganten Tengah niwasaken 2 jiwa pulisi. 

**26** - Présidèn Kirgizstan Kurmanbek Bakiyev mimpangaken Pemilu mawi 78% saking swanten.

**22** - Pasangan Susilo Bambang Yudhoyono-Boediono dipuntetepaken déning KPU mimpangaken Pemilu Présidhèn 2009.

  
**22** - Grahana srengéngé 22 Juli 2009 paling dangu ing abad kaping-21 inggih punika salebeting 6 menit 39 detik saged dipunpirsani saking India ngantos dumugi Samodra Pasifik wétan 

**17** - Kalih bom njeblug ing kitha Jakarta lan mejahi 9 jiwa saha nyidrani langkung saking 50 jiwa.

**5** - Ing ténis, Roger Federer kaliyan Serena Williams menangaken gelar tunggal ing Kajawaran Wimbledon 2009 mawa Federer ngawonaken rekor *Grand Slam* Pete Sampras.

**5** - Ing Karajan Manunggal wonten gègèran nalika garwanipun Ketua Dinas Intelijèn Karajan Manunggal, MI6, Sir John Sawers, gadhah rékening ing Facebook lan ndèkèk foto-fotonipun. 

**2** - Mantri Luar Negeri Walandi, Maxime Verhagen nepsu marang wali kutha Rotterdam, Ahmed Aboutaleb ingkang katurunan Maroko, awit piyambakipun wicanten resmi kaliyan Mantri Luar Negeri Maroko, Taib Fassi-Fihri. 

**1** - Dipun panggihi ing sagantun wonten satunggaling kenya umur 12, anami Bahia Bakari, ingkang gesang saking kacilakan Yemenia Penerbangan 626. Piyambakipun satunggal-tunggalipun ingkang slamet. 

## Ugi pirsani
* Juni 2009 - Juli 2009 - Agustus 2009
* Taun 2009 - Kalendher kadadosan
September 2009

## Prastawa
**30 September**-Wonten lindhu 7,6-7,9 SR ing tlatah Sumatra Kulon, nanging boten potènsi tsunami. Karaos ngantos sapulo Sumatra, Malaysia, lan Singapura. 

**30**-Lindhu ingkang dumados ing Samoa ndamel kawontenan gelombang tsunami ingkang mejahi sakedhikipun 100 jiwa tiwas. 

**21**-Acara *open house* lan pangaduman *sembako* ing griyanipun Gubernur DKI Jakarta Fauzi Bowo dados ndamel gendra lan mbekta kurban tatu-tatu.

**20**-Chris John tetep dados juwara donya kelas bulu WBA sasampunipun mimpang kanthi kamenangan angka mutlak saking Rocky Juarez 

**19**-Departemen Agama netepaken Dinten Riyaya Idul Fitri 1 Syawal 1430 H dhawah dinten Ngaat, 20 September 2009.

**17**-Pulisi Républik Indonésia mejahi téroris 4 jiwa ing sacelaking kitha Surakarta. Salah satunggaling téroris ingkang pejah dipunkinten Noordin Top, téroris asal Malaysia. 

**14**-Patrick Swayze, satunggiling bintang filem Amérikah Sarékat ingkang misuwur déning filem *Dirty Dancing*, tilar donya mawi yuswa 57 warsa. 

**13**-Film Israèl *Lebanon* saged mimpangaken fèstival filem ing Venezia ingkang kaping 66. Film punika kaanggep kontrovèrsial ing nagaranipun piyambak awit ngritik perang. 

**7**-Pesawat Nomad CN 22 No. P837 dhawah ing Bulungan Kalimantan Wétan. Sekawan panumpangipun tiwas, lan gangsal cidra awrat. 

**3**-Giancarlo Fisichella wusananipun resmi dipuntarik déning tim Ferrari saking tim Force India dados pembalap Ferrari ngantos pungkasan mangsa Formula 1 2009. 

**2**-Lindhu kakiyatan 7,3 SR ngguncang Jawi Kilèn lan karaos dumugi Bali, Yogyakarta, lan Jakarta. Punjer lindhu dunungipun watawis 142&nbsp;km sisih kidul-kilèn kitha Tasikmalaya. 

## Ugi pirsani
* Agustus 2009-September 2009-Oktober 2009
* Taun 2009-Kalendher kadadosan
Agustus 2009

## Prastawa
**30 Agustus** - Parté Demokratik Jepang (*Minshutō*) nguwaosi parlemèn Jepang, mungkasi papréntahan 54 taun mèh tanpi jeda Parté Demokratik Liberal (*Jiyū Minshutō*). 

**25** - Senator AS Ted Kennedy tilar donya sasampunipun langkung saking sataun nyandhang kanker. 

**24** - Stefanía Fernández asal Venezuela kapilih minangka Miss Universe 2009. 

**19** - Para ngèlmuwan manggihaken landhesan dharat 'prasajarah' ingkang dipunanggé déning dhinosaurus miber.

**17** - Présidhèn Susilo Bambang Yudhoyono ngramèkaken pèngetan 17 Agustusan wonten ing Istana Merdeka Jakarta (sumber: Yahoo!News)

**12** - Mahkamah Konstitusi nulak sedanten gugatan pasangan Mega-Prabowo lan JK-Wiranto ing pasulayan asil Pilpres 2009. Pasangan SBY-Boediono dipunpesthèkaken dados présidhèn lan wakil présidhèn kapilih 2009-2014. 

**12** - Polri ngumumaken yèn jisim teroris ingkang kaprejaya wonten ing salebeting operasi Densus 88 punika Ibrohim,  sanès Noordin M. Top kados ingkang dipun-kinten sadèrèngipun. 

**11** - Hillary Clinton duka nalika wonten ing Kongo déning satunggaling mahasiswa ingkang nakènaken panggalihipun garwanipun. 

**6** - Rendra, juru gurit ingkang misuwur kanthi tetenger *Si Burung Merak*, tilar donya. 

**5** - Mahmoud Ahmadinejad kanthi resmi dipun-sumpah minangka Présidhèn Iran kanggé mangsa kalungguhan ingkang kaping  kalih. (Press TV)  (BBC)

**4** - Mbah Surip, penyanyi ingkang misuwur kanthi lagu *Tak Gendong*, tilar donya amargi gagal jantung. 

**1 Agustus 2009** - Mantan Présidhèn Filipina Corazon Aquino séda amargi lelara kanker usus. 

## Ugi pirsani 
* Juli 2009 - Agustus 2009 - September 2009
* Taun 2009 - Kalendher kadadosan
RMS

**RMS** tegesé bisa:

* **Republik Maluku Selatan** utawa Républik Maluku Kidul
* Richard Matthew Stallman
Desember 2009

## Prastawa
**30 Dhésèmber 2009** - Gus Dur tilar donya. 

**15** - Boeing 787 nglampahi pamiberan perdananipun. Pamiberan dipunlampahi tanpa masalah lan saged dipunwastani suksès. 

**14** - *Amphioctopus marginatus* dipunobservasi saged nyimpen saha ngéwahi bathok klapa lan nata dados susuh. Sato punika dipunwastani *invèrtebrata* kaping pisan ingkang saged nganggé piranti piranti. 

**11** - Mahkamah Konstitusi Turki nglarang 'Parté Masarakat Demokratis' (*Demokratik Toplum Partisi*) awit dipunanggep wonten gandhènganipun mawi PKK lan dados nyenkuyung séparatisme bangsa Kurdi ing Turki. (Hürriyet Daily News)

**7** - Satunggiling montor miber Airbus A380 darbèn Maskapé Air France kedah wangsul menyang New York satelasipun kaluputan komputer. 

**4** - Sangang penumpang montor miber saking Maskapé Batavia Air tatu-tatu sasampunipun mencolot medhal saking pesawat ing Denpasar, Bali. Pesawatipun dipunkinten kobong. 

## Ugi pirsani
* November 2009 - Dhésèmber 2009 - Januari 2010
* Taun 2009 - Kalendher kadadosan
November 2009

## Prastawa
**30 November** - Rwanda nggabung dados anggota Nagara-Nagara Persemakmuran. 

**27** - Banjir ageng kawontenan ing Jeddah, Arab Saudi, niwasaken 77 jiwa lan ngicalaken 350 jiwa.

**27** - Satunggalipun sepur anjlog ing Ruslan ing rute Moskwa - St. Petersburg awit dipunbom déning téroris. Prastawa punika niwasaken 26 jiwa lan puluhan sanèsipun tatu-tatu. 

**20** - Para pamimpin Uni Éropa milih Mahamantri Bèlgi Herman van Rompuy dados Présidhèn Dewan Éropa ingkang kaping sepindhah.

**16** - Konferensi Tingkat Tinggi Pangan FAO ing Roma dipunwiwiti kanthi agéndha utami ngrancang strategi global ketahanan pangan. 

**11** - Etihad Airways dipunnobataken minangka maskapé pamaburan ingkang saé piyambak ing donya versi World Travel Awards (WTA).

**9** - Sakbotenipun 45 jalmi cidra sasampunipun lindhu mawi kekiyatan 6,7 skala Richter ngguncang Pulo Sumbawa wayah 03.41 WITA.

**8** - Slowak nutup jalur tapel wates kaliyan Ukraina amargi wabah flu ingkang nyerang langkung saking 750.000 jalmi lan niwasaken sakbotenipun 100 wargi.

**5** - Kabareskrim Polri Komjen Pol Susno Duadji lan Wakil Jaksa Agung Abdul Hakim Ritonga mundur.
 

**3** - Pamuteran kasil sadhapan telepon KPK dhumateng Anggodo Widjojo déning MK ing salebeting sidang kabuka uji materi UU KPK micu reaksi wonten ing masarakat.

## Ugi pirsani
* Oktober 2009 - November 2009 - Dhésèmber 2009
* Taun 2009 - Kalendher kadadosan
Layang Préntah Sewelas Maret

thumb|150px
thumb|150px|Salah siji gagrag Supersemar
**Layang Préntah Sewelas Maret** utawa ing Basa Indonésia:  **Surat Perintah Sebelas Maret** kang dicekak dadi **Supersemar** iku layang préntah kang ditapakasmani déning Présidhèn Républik Indonésia Soekarno ing tanggal 11 Maret 1966.

Layang iki isiné préntah marang Soeharto, minangka Panglima Komandho Operasi Kaamanan lan Katertiban (Pangkopkamtib) supaya tumindak kang dianggep perlu kanggo ngatasi situasi kaamanan kang rusuh wektu iku.
Taman Nasional Phong Nha-Ke Bang

200px|right|thumb|Taman Nasional Phong Nha-Ka Bang
**Taman Nasional Phong Nha-Ke Bang** (basa Vietnam: Vườn quốc gia Phong Nha-Ke Bang) iku taman nasional wigati sing bisa tinemu ing Vietnam kidul, kurang luwih 450&nbsp;km sisih lor saka kutha Hanoi, Provinsi Quang Binh. Taman Nasional iki ngreksa salah siji tlatah gedhé dhéwé alas udan tropis dhataran ngisor sing kasisa ing Vietnam.
## Pranala njaba
Gabus

**Gabus** bisa tegesé:

# Gabus, bahan kayu empuk sing biyasa dianggo tutup gendul
# Iwak Gabus

## Kacamatan
# Kacamatan Gabus ing Kabupatèn Grobogan
# Kacamatan Gabus ing Kabupatèn Pathi
# Kacamatan Gabuswétan, Kabupatèn Indramayu

## Désa
# Désa Gabus ing kacamatan Gabus, Kabupatèn Grobogan
# Désa Gabus ing kacamatan Ngrampal, Kabupatèn Sragèn
# Désa Gabus ing kacamatan Gabus, Kabupatèn Pathi
# Désa Gabusan ing kacamatan Jati, Kabupatèn Blora
Karanganyar

**Karanganyar** bisa tegesé:
## Kabupatèn
# Kabupatèn Karanganyar ing Provinsi Jawa Tengah

## Kutha
# Kutha Karanganyar kutha krajan Kabupatèn Karanganyar

## Kacamatan
# Kacamatan Karanganyar Kabupatèn Karanganyar
# Kacamatan Karanganyar, Kabupatèn Kebumèn
# Kacamatan Karanganyar, Kabupatèn Demak
# Kacamatan Karanganyar, Kabupatèn Pekalongan
# Kacamatan Karanganyar, Kabupatèn Purbalingga

## Désa
# Désa Karanganyar, Kacamatan Karangrayung, Kabupatèn Grobogan, Provinsi Jawa Tengah.
# Désa Karanganyar, Kacamatan Purwadadi, Kabupatèn Grobogan, Provinsi Jawa Tengah.
# Désa Karanganyar, Kacamatan Barabudhur, Kabupatèn Magelang, Provinsi Jawa Tengah.
# Désa Karanganyar, kacamatan Karanganyar, Kabupatèn Kebumèn, Provinsi Jawa Tengah.
# Désa Karanganyar, kacamatan Bantarbolang, kabupatèn Pemalang, Provinsi Jawa Tengah.
# Désa Karanganyar, kacamatan Karanganyar, kabupatèn Purbalingga, Provinsi Jawa Tengah.
Dayu, Gondhangreja, Karanganyar

**Dayu** iku salah sawijining désa / kalurahan ing Kacamatan Gondhangreja, Kabupatèn Karanganyar, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Uga delengen 
* Gondhangreja, Karanganyar
* Kabupatèn Karanganyar

## Pranala njaba 
* Situs web resmi Kabupaten Karanganyar
Jatiharja, Jatipura, Karanganyar

**Jatiharja**  (cara Indonésia: Jatiharjo) iku désa ing Kacamatan Jatipura, Kabupatèn Karanganyar, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Uga delengen 
* Jatipura, Karanganyar
* Kabupatèn Karanganyar

## Pranala njaba 
* Situs web resmi Kabupaten Karanganyar
Jatijajar, Ayah, Kebumèn

**Jatijajar** iku désa ing Kacamatan Ayah, Kabupatèn Kebumèn, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia. désa Jatijajar gadhah panggènan wisata ingkang saé inggih punika guwa jatijajar ingkang gadhah carita raden Kamandaka saking kraton padjajaran

letak géografis 109° BT-110°BT dan 7° LS-8° LS

## Uga delengen 
* Ayah, Kebumèn
* Kabupatèn Kebumèn

## Pranala njaba 
* Situs web resmi Kabupaten Kebumen
Kesesi, Kesesi, Pekalongan

**Kesesi** iku désa ing Kacamatan Kesesi, Pekalongan, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

Warga désa Kesesi urip adem ayem,tangat,rukun, lan aktip ing organisasi Islam. Ana telu organisasi Islam kang akèh anggotané, yaiku NU kang basisé dumunung ing dukuh Bantul, lan dukuh Pertelon, Muhammadiyah kang basisé ing dukuh Kauman, lan Rifa'iyah ing dukuh Jenggul.

Désa iki wewatesan:

## Deleng uga 
* Kesesi, Pekalongan
* Kabupatèn Pekalongan

## Pranala njaba 
* Situs resmi Kabupatèn Pekalongan
Alfabèt Kiril

**Aksara Kiril** (utawa **azbuka**, saka jeneng lawas aksara-aksara pisanan) iku sajinis aksara sing dipigunakaké kanggo nulis enem basa Slavia asli (Rusputen, Bulgariyan, Makedoniyan, Rusiyan, Serbiyan, lan Ukrayinan) lan akèh basa-basa liyané sing dipigunakaké ing Uni Sovyèt, Asiya, lan Éropa Wétan.

## Étimologi 
Aksara Kiril dijenengaké asal saka jeneng Santo Kirillus (Basa Yunani: ΑΓΙΟΣ ΚΥΡΙΛΛΟΣ, "Agios Kurillos"). Santo Kirillus lan Santo Methodius (saduluré), yaiku para misiyonaris saka Konstantinopel sing miturut carita nyiptakaké aksara Kiril nalika nyebaraké agama Kristen ing Bangsa Slawiya.

## Basa Ruslan 
Tabel iki nuduhaké aksara Kiril sing dipigunakaké ing basa Ruslan.

## Basa Ukraina 
Tabel iki nuduhaké aksara Kiril sing dipigunakaké ing Ukrayinan.

## Basa Bélarus 
Tabel iki nuduhaké aksara Kiril sing dipigunakaké ing Rusputen.

## Basa Bulgaria 
Tabel iki nuduhaké aksara Kiril sing dipigunakaké ing Bulgariyan.

## Basa Sèrbia 
Tabel iki nuduhaké aksara Kiril sing dipigunakaké ing Serbiyan.

## Basa Makédonia 
Tabel iki nuduhaké aksara Kiril sing dipigunakaké ing Makedoniyan.

## Deleng uga 
* Paugeran alihaksara Kiril menyang aksara Latin

## Pranala njaba 
* Aksara Kiril ing omniglot.com