open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hotèl

.]]

**Hotèl** tegesé papan kang duwé mupangat kanggo nampung wong kang teka ing sawijiné laladan utawa wewangunan kang nyedhiani pondokan, panganan lan ombénan kanggo umum..Hotèl asal-usulé didelemg saka dasanama asalé saka tembung hostel, tembung iki kalebu basa Prancis kuna.

## Cathetan suku
Wadhuk Gajah Mungkur

**Wadhuk Gajah Mungkur** ya iku wadhuk kang mbendhung kali Bengawan Sala lan dunungé 3&nbsp;km sisih kidul kabupatèn Wanagiri, Provinsi Jawa Tengah.

Kanggo agawé wadhuk iki, kang ndunungi 51 désa, utawa kurang luwih 12.157 kepala kulawarga lan 67.157 jiwa, nglakokaké transmigrasi bedhol désa menyang Sumatra Kulon (Sitiung), Jambi (Jujuhan, Rimbo Bujang, Alai Ilir, Pemenang), Bengkulu (Air Lais, Sebelat, Ketahun, Ipuh), lan Sumatra Kidul (Panggang, Baturaja). Amerga iku, pérangan pinggir wadhuk kang asat dimupangataké masarakat kanggo nandur jagung. Ing pungkasan taun 2006 ing mangsa katiga, lumahing banyu wadhuk mudhun saéngga dadi dalan kang ngubungaké kutha kacamatan Eromoko karo Baturetno.

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Situs Kabupatèn Wanagiri 
* Dinas Kabudayan, pariwisata, pemuda lan ulah raga Wanagiri
DMOZ

**Proyèk Dirèktori Kabuka** (, dicekak **ODP**), dikenal kaanthi jeneng **Dmoz** (saka jeneng domain asliné, *directory.mozilla.org*) iku siji dirèktori kontèn kabuka multibasa saka *World Wide Web*, dirèktori iki disusun lan dirumat déning sakumpulan editor sukarila saka siji komunitas maya. Dirèktori ODP ora golèki kauntungan sajeroning ndaptaraké situs-situs wèb kang dikirim. ODP migunakaké skéma hierarkis ontologi kanggo ngatur pratélan situs-situs wèb ing dirèktoriné. Pratélan situs-situs wèb ing dirèktori ODP kang duwé topik sarupa diklompokaké sajeroning sawiji kategori, kang bisa nyakup kategori kang luwih cilik.

## Pranala njaba 
* Proyek Direktori Terbuka Dmoz 
* Blog Proyek Direktori Terbuka 
* RDF Dump Proyek Direktori Terbuka
Mario Teguh

**Mario Teguh** () ya iku *motivator* lan *konsultan* sing asalé saka Indonésia. Jeneng asline ya iku **Sis Maryono Teguh**, nanging nalika ing ngarep *publik*, dhèwèké nggunakaké  jeneng Mario Teguh.
* Citibank Indonésia (1983 – 1986) as Head of Sales.
* BSB Bank (1986 – 1989) as Manager Business Development.
* Aspac Bank (1990 – 1994) as Vice President Marketing & Organization Development.
* Exnal Corp Jakarta (1994 – present) as CEO, Senior Consultant, Spesialisasi : Business Effectiveness Consultant.

## Pendidikan 
* Jurusan Arsitektur New Trier West High (setingkat SMA) di Chicago, Amérikah Sarékat, 1975.
* Jurusan Linguistik lan Pendidikan Basa Inggris, Institut Keguruan lan Ilmu Pendidikan Malang (S-1).
* Jurusan International Business, Sophia University, Tokyo, Jepang.
* Jurusan Operations Systems, Indiana University, Amérikah Sarékat, 1983 (MBA).

## Buku 
* *Becoming a Star* (2006).
* *One Million Second Chances* (2006).
* *Life Changer* (2009).
* *Leadership Golden Ways* (2009).

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Situs web resmi Mario Teguh
* Mario Teguh Super Reference Web 
* Mario Teguh dan latar belakang keluarga 
* Wawancara Mario Teguh di Koran Tempo
Kompor

thumb|250 px|Kompor Gas

**Kompor** ya iku piranti masak kang ngasilaké panas asal saka geni.

## Sajarah 
Nalika jaman peradhaban, manungsa wis ngerti geni kanggo ngolah panganan mentah supaya mateng.

## Cathetan suku
Masjid Sultan Ternate

**Masjid Sultan Ternate** masjid iki kagolong masjid kang duwé Al-Qur'an kang umuré atusan taun.Masjid Sultan Termate  lan pulo kang dumunung ing Kasultanan Ternate kanthi kadadéan dianggo kroyokan ing Jepang lan Sakuthu rikala taun 1942. Sadurungé Portugis, Walanda lan Jepang ing tlatah kana ngadeg anané kasultanan kang ngecakaké ajaran Islam

## Filosofi
Kasultanan Ternate kang misuwur nggawé papréntahan kang ora bisa dipisahake ing ajaran Islam. Sultan Ternate I yaiku panjenegan Sultan Cico lan dhuweni jeneng liyané kang misuwur karan Sultan Baab Masyhur Malamo saéngga pura lan masjid ing  tlatah kang padha utawa sak padunungan lan diyasa ing abad kaping 13.

## Arsitektur
Masjid Sunan Ternate kapisanan dimadegake duwé ketaran (ciri) payon kang lapis pitu (7) tingkat lan duwé kastimiwa yaiku duwé pedoman kanthi ngerayakake dina riyaya kaping loro:
*Dina Riyaya Idul Fitri
*Dina Riyaya Idul Qurban

## Paninggalan
*Ndhuweni Kuran tuwa dhéwé
*Ndhuweni papat kitab Kuran kawean Indonésia kang digawé saka ulama asli Ternate.
*Kuran kang digawé saka panulisan tanggan
*Dimupanggatake kanggo tadarusan ing wulan Ramandhan wiwit tanggal 7 Dzulqa'idah taun 1050H

## Kasimpulan
Wong paribumi lan paneliti bisa ngutarakake lan bisa nari kasimpulan déning masjod Sultan Ternate kangdadi siji ing pambangunané kaya ta masjid, gedung papréntahan uga pura kasultanan diadegaké ana ing siji tlatah (lemah).Bisa kasimpulake yaiku tindak tanduké kasultanan Ternate kanthi pedoman Kuran kang dianut.

## Rujukan
Abdullah Gymnastiar

**Abdullah Gymnastiar** ya iku tokoh agama Islam. Dhèwèké kerep diarani **Aa Gym**.Aa Gym lair tanggal 29 Januari 1962.

## Pandhidhikan 
* D-3 PAAP (Pandhidhikan Ahli Administrasi Perusahaan) Unpad .
* PTKSI Institut Teknologi Bandung (ITB), Bandung, Jurusan Teknik Elektro 
* Fakultas Teknik Universitas Jenderal Achmad Yani (Unjani), Bandung .
* Numpaki motorgedhé Kawasaki Eliminator ireng 

## Publikasi buku 
* *Aa Gym dan fenomena Daarut Tauhid: Memperbaiki Diri Lewat Manajemen Qalbu*. Penerbit Daarut Tauhid. Tebal 255 halaman. Cetakan pertama 2001. ISBN 978-9794332894.
* *Saya Tidak Ingin Kaya Nanging Harus Kaya* olèh KH. Abdullah Gymnastiar (Aa Gym).
* *The Power of Network Marketing-Hikmah Silaturahmi dalam Bisnis* olèh Andrew Ho dan Aa Gym.

## Cathetan suku
Jacob Perkins

thumb|200px|Jacob Perkins
**Jacob Perkins** ya iku wong kang nemu kulkas. Jacob Perkins lair ing Massachudetts, Amérikah Sarékat, tanggal 9 Juli 1766. Kulkase Perkins durung nggunakaké  Freon, kaya saiki. Dhèwèké nggunakaké  eter lan siklus tekanan uwab banyu kanggo nggawé es. Sawisé Perkins nemu kulkas, ana pirang-pirang ilmuwan saka pirang-piang nagara padha lomba kanggo ngadaptasi lan ngrembakakake panemone mau.John Gorrie, sawijining ilmuwan lan uga sawijining dhokter asal Amérika, ngadaptasi kulkas gawéane Perkins. Gorrie nggunakaké  es kanggo ngopres pasiene. Ing Jerman, sawijining insinyur kanthi aran Karl Von Linden uga ngadaptasi tèknologi kulkas gawéane Perkins.[Raoul Picxcet saka [Switserlan kang uga gawé kulkas kang mirib karo kulkase Perkins. Mung, Raoul ora nggunakaké  eter kaya kang digunakaké Perkins, nanging dhèwèké nggunakaké  sulfur dioksida minangka piranti *pendingine*. Saliyané penemu kulkas, Perkins uga dikenal minangka penemu pirang-pirang mesin kaya ta *pemanas* banyu lan pencetak dhuwit logam.

## Cathetan suku
Jacques Cousteau

thumb|200px|Jacques Cousteau
**Jacque Cousteau** ya iku pelopor filem dokumenter sesawangan ngisor sagara. Jacque lair ing St. Andre de Cubzac, Prancis, tanggal 11 Juni taun 1910. Taun 1955, dhèwèké ngananake pelayaran ana ing Laut Merah lan Samodra Hindia nganggo ongkos saka pamaréntah Prancis lan *Natioanl Geographic*. Ing kono, dhèwèké ngrekam sesawangan dhasar sagara nganggo sutinge. Asile ya iku sawijining filem dokumenter kanthi irah-irahan *The Silent World*. Film iki bisa nggambaraké iwak hiu kang nglangi kanthi iring-iringan. Film iki uga gawé Cousteau dadi pemenang ing *Academy Award*. Taun 1966, dhèwèké uga kasil menangake *Academy Award* kanthi irah-irahan filem ya iku *World Without Sun*. filem iki minangka asil paneliten lanjutan kang dianakake déning Cousteau. Cousteau tinggal dunya tanggal 25 Juni 1997.

## Cathetan suku
John Boyd Dunlop

thumb|200px|John Boyd Dunlop
**John Boyd Dunlop** ya iku bapak ban sadonya. John Boyd Dunlop lair ing sawijining désa cilik, ya iku ing Dreghome, Ayrshire, Sekotlan, tanggal 5 Fèbruari 1840. Dhèwèké matènaké rerékané tanggal 7 Dhésèmber 1888. Dunlop tinggal donya nalika tanggal 23 Oktober 1921.

## Cathetan suku
Matoa

**Matoa** nduwéni jeneng latin Pometia pinnata. Matoa iku woh-wohan asli Papua.

## Woh 
Matoa nduwéni woh kang dhapuré bunder lonjong, ukuran wohé kira-kira méh padha karo endhog utawa woh jambe.

Ing Papua Nugini, woh matoa diarani Taun. Ing tlatah-tlatah liyané ana kang ngarani *ganggo*, *jagir*, *jampania*, *kasai*, *kase*, *kungkil*, *lamusi*, *lanteneng*, *lengsar*, *mutoa*, *pakam*, *sapen*, *tawan*, *tawang* lan *wusel*.

## Habitat 
Saliyané urip ing Papua, matoa uga bisa urip ing Maluku, Sulawesi, Kalimantan, lan Jawa. Matoa bisa urip ing panggonan kang dhuwuré 1.400 mèter ing sandhuwuré sagara. Saliyané ing Indonésia, matoa uga urip ing Malaysia, Papua Nugini kang dunungé ing wétan Papua, lan ing tlatah tropis ing Australia.
Matoa urip alasan ing alas-alas. Matoa iki sakjinis karo tuwuhan kulawarga rambutan-rambutanan utawa Sapindaceae. Déné jinisé ing basa latin diarani *pometia pinnata*.

## Uga delengen 
* Rambutan
* Lengkeng
* Lici
* Kapulasan

## Cathetan suku
Séngon segara

**Sengon Laut** utawa **Jeungjing** ya iku tuwuhan kayu kang kalebu anggota suku Fabaceae. Tuwuhan kang dianggep duwé kaluwihan paling rikat gedhé ing donya iki bisa thukul nganti 7meter ing wektu umur setaun. Tabung makutha wujudé kaya corong, putih lan bisa malih warna kuning, dhuwuré 6mili. Benangsari cacahé akèh, putih, lan metu saka makutha, ing ngisoré dadi siji dadi tabung.

Woh polong tipis kaya pita, lurus, 6-12 × 2&nbsp;cm, Wiji 16 bisa luwih lan bisa kurang.

## Sifat kayu 
Kayu sengon laut wernané putih lan uga ana sing coklat nom. Kayu iki duwèni kulit jero kang lunyu lan pliket, tekstur kasar lan rata. Kayu kang isih seger ambuné kaya pete, lan bisa ilang ambuné yèn kayu wis garing. Kayu sengon Laut kagolong kayu kang ènthèng, kayu iki kagolong ing kelas kuwat IV-V, lan kelas awèt IV-V. Kayu iki gampang diawètké lan uga gampang digaringké, nanging kayu iki gampang béngkong nalika wis garing.

## Manfaat 
Ing Jawa Barat, kayu Sengon Laut akèh sing nggunakaké dadi bahan gawé omah kaya ta papan, kasau, balok, cagak lan liya-liyané. Ingi Maluku, ing jaman biyèn kayu sengon biyasa digawé bahan kanggo tameng, amarga ènthèng, ulet lan angèl pecah.

Saiki kayu sengon biyasa digawé kanggo papan, peti kemas buah, venir, pulp utawa (bubur kayu), papan serat (*fiber board*), papan partikel (*particle board*), papan triplèk (*blockboard*), korek, kelom (*alas kaki*). Sengon uga kerep ditandur kanggo tuwuhan hias, wit iki bisa kanggo njaga erosi, rabuk ijo, lan bisa kanggo kayu obong. Godhongé bisa kanggo pakan kéwan wedhus, kulité bisa ngasilaké zat *penyamak*.

## Ekologi 
Panggon asli *Paraserianthes falcataria* ya iku alas primer, nanging uga bisa urip ing alas sékundhèr lan ing pinggir-pinggir kali lan uga ana ing pinggir sagara.
sengon Laut cocog ing papan kang iklim teles lan rada garing, wiwit saka dataran cendhèk nganti tekan pagunungan ing jarak 1.500 m dpl. Wit iki bisa urip ing tanah kang ora subur, tanah teles utawa ing tanah asin. Sengon Laut uga akèh ditandhur ing wujud wanatani, campur karo manéka tuwuhan liya kaya ta pari, lombok, lan liya-liyané.

## Cara Nandur 
Wiji engon Laut iku angèl thukul. Mula sadurungé ditandur, wiji Sengon kudu disiram nganggo banyu panas lan dikom 24 jam. Banjur, sawisé iku nembé bisa didhedher ing bèdhèng lan dipindah ing pot nalika winih wis umur 2-3 wulan. Yèn wis umur 3 wulan bisa dipindah saka pot lan bisa ditandhur ing tanah kang wis disediaaké.
Wiji sengon cukup dipémé nganti 10-15 dina sadurungé disimpen. Panyimpenan kang apik ya iku wadhah garing lan ditutup rapet iku bisa awèt nganti setaun.

Sengon lumrahé ditandur kanti jarak 2m × 2m nganti 4m × 4m. Kanggo kabutuhan produksi kayu, panèn lumrahé bisa ing umur 5 taun.

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* ICRAF The World Agroforestry Center: *Paraserianthes falcataria*
Plastik

thumb|250 px|Plastik
**Plastik** yaiku kumpulan zat organik kang stabil ing suhu biyasa. Nanging bisa malih dhapuré nganggo kalor utawa tekanan, amarga plastik iki carané nggawé plastis.

## Gendul Plastik 
Ing ngisoré gendul plastik ana simbol panah telu kang mbentuk segitelu. Kang luwih wigati ora segitelu kang kasusun saka panah nanging angka cilik ing tengah-tengah utawa sanjeroné segitelu panah iku.

## Daur ulang 
Plastik bisa didaur ulang lan digawé barang-barang kang aji. Plastik bisa dianggo nggawé *kerajinan* tangan lan kena uga diolah dadi barang liyané.

## Pranala njaba 
* Portal informasi tentang Plastik di Indonesia
* wadahmakmurkencana.com 
* plastic parts
* interaneka.com

## Cathetan suku
Ahmad ibn Yahya al-Baladhuri

thumb|250px|kaca warna hasil panemuan Ahmad bin Yahya al-Baladhuri ingkang sampun modern
**Ahmad bin Yahya al-Baladhuri**, sejarawan saking Pèrsi (abad kaping 9), salah satunggaling sejarawan ingkang dados unggulan saking timur tengah.
Ahmad ibn Yahya al Baladhuri ngayuh kauripan wonten Baghdad, panguaruh ageng dipunrasa déning karajan khalifah al Mutawakkil.
Baladhur punika *Semecarpus Anacaardium.

## Karya-karya saking Ahmad ibn Al Biladhuri 
Karya ingkang awujud karya sastra kaya ta:
* Karyanipun *Kitab Futuh al-Buldan*, ingkang isinipun nyariosaken perang sarta panaklukan bangsa Arab nalika abad kaping 7 (kalebu panaklukan tlatah saking barat Saudi ngantos Mesir, Afrika Utara, tlatah Spayol kaliyan Irak pérangan Timur, Iran uga tlatah Sind).
* Karya sanèsipun kaya ta *Ansab al Ashraf*, ingkang isinipun dipunkhususaken bab biografi kaliyan silsilah kaum bangsawan Arab, saking Muhammad uga para khalifah Umayyah kaliyan khalifah Abbasiyah, isinipun bab sajarah regional saking para panguasa.

Karya-karyanipun wonten babagan ngèlmu kimia:
* Kaca ingkang dipunasilaken saking pancampuran "*cahya asem''", kaliyan soda ugi pasir.
* Perunggu ingkang dipunasilaken saking pancampuran tembaga kaliyan batubara, ingkang kasil punika saged ngilangaken gas oksida seng.
* Kaca ingkang saged dipunhias nganggé macem-macem bahan ingkang sampun dipuncampur.
## Cathetan suku
Raditya Dika

**Raditya Dika** utawa **Dika Angkasaputra Moerwani**, lair ing Jakarta tanggal 28 Désèmber 1984, ya iku penulis saka Indonesia. Ing Indonesia, Raditya Dika misuwur dadi penulis buku-buku lucu. Film iku disutradharai Rudi Sudjarwo. Ing sasi Novèmber 2009, Radith mbiwara yèn bukuné kang kalima kanthi judhul "Marmut Merah Jambu" arep dibabaraké sasi Désèmber 2009, nanging sidané mundur amarga ana tambahan carita.

Radith miwiti kapénginan gawé buku kang ditulis saka blogé nalika menang bebungah "Indonésian Blog Award". Radit Uga éntuk bebungah "The Online Insipring Award" 2009 saka Indosat.

Saka kono, dhèwèké nyithak tulisan saka blogé banjur ditawakaké marang penerbit. Mulané akèh kang nolak, nanging sidané naskah mau dibabaraké penerbit Gagasmedia.

Radith dadi penulis buku kang suksès amarga dhèwèké béda saka penulis liya-liyané. Bukuné kalebu jinis anyar kang akèh disenengi wong-wong.

Awalé, bukuné ora patiyo payu. Nanging dhèwèké ora kesel promosi lumantar blog lan lumantar guneman.

Saiki, Radith nerusaké kuliah ing Fakultas Èlmu Sosial lan Pulitik ing Universitas Indonésia. Dhèwèké uga mergawé dadi pemimpin rédhaksi lan dhirèktur ing penerbit bukuné.

## Anggitané Raditya Dika 
; Novèl:
* 2005 - "Kambing Jantan: Sebuah Catatan Harian Pelajar Bodoh"
* 2006 - "Cinta Brontosaurus"
* 2007 - "Radikus Makankakus: Bukan Binatang Biyasa"
* 2008 - "Babi Ngesot: Datang Tak Diundang Pulang Tak Berkutang"
* 2010 - "Marmut Merah Jambu"

; Komik (karo Dio Rudiman):
* 2008 - "Komik Kambing Jantan"
* 2011 - "Komik Kambing Jantan 2"
* 2015 - "Koala Kumal"

## Filmografi 
### Ingkang maragani 
* *Kambing Jantan: The Movie* (2009)

### Penulis skénario 
* *Maling Kutang* (2009)

## Cathetan sikil 
## Pranala njaba 
* Website Raditya Dika
* Profil ing Telkom.net 
* Film Kambing Jantan ing Kompas
Abbas Ibn Firnas

[thumb|250px|right|([Belgrade Planetarium, ingkang wonten ing Serbia, kainspiraasi saka planetarium kapisan kang dibangun déning Abbas Ibn Firnas)]]
**Abbas Ibn Firnas**, (852) panyipta tabel astronomi, panulis puisi, pambangun planetarium uga ingkang ngrancang jam banyu.

Nalika taun 822, khalifah ingkang énggal ('Abd al-Rahman II) munggah tahta, makempalaken tiyang-tiyang ingkang gadhah bakat, kaya ta musisi Irak ingkang namanipun Ziryab, nuli astronom sarta panyair enom **Abbas Ibnu Firnas**.

Sapunika taun-taun gelombang ingkang paling nginggil kamajuan Islam bab Seni kaliyan ngèlmu pangatahuan.
Cordova kaliyan Baghdad punika pusat saking budaya kembang wonten dunya.
Taun 852, Ibn Firnas mirsani parasut kapisan ingkang dipunparagani pamuda ingkang namanipun Armen Firman ingkang mutusaken mabur saking menara saking Cordoba migunakaké jubah ingkang ageng.
Sebab kadadian punika, Armen Firnas slamet nanging gadhah luka ingkang boten awrat.
Abbas ibn Firnas punika uga sami kaliyan Zirhab, nyambut damel wonten ing usaha ingkang warna-warna.
Abbas ibn Firnas pados kawruh bab kimia, fisika kaliyan bab astronomi.
Piyambakipun yasa planetarium ingkang dipunkembangaken saking rerangkèn cincin ingkang dipunsambung supados saged dipunpirsani kaya ta planit-planit kaliyan lintang-lintang ingkang pating gumeser..
Abbas ibn Firnas yipta tabel astronomi, nyerat puisi, uga nyipta jam banyu ingkang dipunsebat Al-Maqata.
Piyambakipun uga nyusun cara damel kaca saking pasir.
Barang ingkang sampun dipuncipta sasanesipun inggih punika piranti kanggé nugel watu kristal, saéngga tiyang Spayol botenusah *ngekspor* kristal maring Mesir (nalika jaman semana, namung Mesir ingkang sampun mangertos ngèlmu kanggé nugel kristal).

Taun 875 nalika yuswa Abbas ibn Firnas 65 taun, piyambakipun yasa *glider* piyambak, uga mrosot piyambakan saking gunung.

Panerbangan punika saged dipunsebat sukses, dipunpirsani tiyang ingkang boten sakedhik.
Amarga pandaratan ingknag boten sukses wonten akiripun penerbangan kasebat, Abbas ibn Firnas gadhah luka wonten gegeripun.
Piyambakipun ninggal yuswa kalih welas taun sasampunipun kadadian penerbangan punika.

kanggé mangurmati Abbas ibn Firnas, Libya nyetak prangko.
Nanging, Irak ngurmati Abbas ibn Firnas kawujud bangun patung.
Uga maringi nama " Ibnu Firnas" kanggé Papan Anggegana wonten pérangan utara Baghdad, ingkang dados wujud pangurmatan ugi.
## Cathetan suku
Masjid Keramat

**Masjid Keramat Kerinci** iku dumunung ana ing tlatah désa Koto Tuo, Pulo Tengah,Percam *(Pawakilan Kacamatan)* sakiteré Tlaga ing Kabupatèn Kerinci, Jambi, Indonésia. Masjid Keramat Kerinci madeg ing abad 18 *(wolulas)* lan dadi salah sijiné masjid kang tuwa dhéwé ing Kabupatèn Kerinci. Jeneng masjid keramat dijupuk saka kadadéan kang ana ing taun 1903 lan 1939 kang ada kadadéan kobongan lan lindhu ing tauh 1942.Uga ing mangsa panjajahan Kompeni taun (1903) lan Jepang taun (1942) masjid keramat kerinci dadi salah sijiné masjid kang wutuh saka ganasé perang.

## Kalindungan 
Wujud masjid Keramat Kerinci kang isih ngandut sajarah, unik lan bangunané isih asli ngugah Kolonial Walanda ngawe pangundang-undangan *Ordonantie stbl* 238/1931 kanggo ngelindungi kaanan kang ana ing masjid tuwa ing paninggalan sajarah

## Arsitektur 
Ing tengah-tengah masjid ngadeg anané sakaguru (saka utawa) kang isih ana kandutané ing saka pérangan kiwa kang memper wujud kreteg.Ing kreteg iki para muazin ngumandangake adan lan ngundang umat Islam kanggo njalanake salat lima wektu.Ing pérangan gebyok uga ana tulisan kaligrafi Al.Qurankang ngandut kaendahan lan *artistic* kang diciptakake déning Kiai Haji Usman lan Muhammd Surrah.

## Rujukan
Rick Warren

**Rick Warren** () ya iku wong kang ngedegna Greja Saddleback ing Lake Forest, California. Saliyané buku iku, Rick Warren uga nulis buku kang nduwéni judhul *The Purpose Driven Life* (Hidup yang Digerakkan Oleh Tujuan).

Rick Wareen iku pengarang Kristiani kang ngedegaké lan dadi pandhita ing Greja Saddleback.
Rick Warren uga dadi publik figur ing Amérika Sarékat.
* Rick Warren dadi pamimpin spiritual kang paling duwé prabawa lan dadi pandhita ing Amérika.
* Salah saswijiné wong kang dadi ''America's Top 25 Leaders*, iki dikukuhaké tanggal 31 oktober 2005 ing *News and World Report*.
* Salah sawijiné wong kang lumebu 15 besar pemimpin donya ing 2004.
* Kalebu 100 wong kang paling nduwéni prabawa ing dunya.
Rick Warren uga nduwéni pelayanan utawa *ministry'' ing nagara-nagara ing dunya.

## Pranala njaba 
* Rick Warren

## Cathetan suku
Masjid Ar-Raisiyah

**Masjid ar-Raisiyah **iku dumunung ing tlatah désa Sekarbela, Lombok Kulon Nusa Tenggara Kulon, Indonésia. Masjid madeg ing taun 1400M. Ing taun-taun iku karajan kang kuasa antarané Karajaan Hindhu kang ndadèkaké anak karajan Karang Agung Bali kanthi jeneng raja *Anak Agung*

## Rujukan
Siamang

**Siamang** ya iku kethèk tanpa buntut kang nduwéni lengen kang dawa. Siamang urip ing wit-witan.
Siamang bisa mencolot lan mènèk wit-witan kanthi kesit saéngga ora ana prédhator kang bisa nyekel lan mangan siamang. Siamang nduwéni prakembangan polo kang apik. Siamang wernané ireng soklat rada abang. Kethèk iki nduwéni aneman ing antarané driji kang nomer loro lan nomer telu.

## Pakanan 
Siamang kalebu kéwan omnivora. Kurang luwih 75 % pakanané siamang ya iku woh-wohan, saliyané iku godhong, kembang, wiji-wijian, lan kulit kayu. Siamang uga mangan gegremet, monggo, endhog manuk, manuk kang ukurane cilik. Siamang kalebu kéwan kang wedi banyu. Siamang bakal nyelupaké sikilé ing banyu lan ngosok-nggosokaké tangan ing godhong kang teles lan ngisep banyu ing wulu sikilé. Banyu kang sisesep iki mau dadi banyu ngombene siamang.

## Reproduksi 
Siamang bisa manak nalika umuré 5-7 taun. Siamang wadon bakal nglairaké anak kang wis ana ing njero weteng kurang luwih 8 sasi. Siamang kang lagi waé lair nduwéni rambut kang luwih sithik tinimbang siamang kang diwasa. Déné aboté siamang kang lagi lair kurang luwih 6 ons. Induk siamang bakal ngingoni siamang kang isih cilik. Anak siamang bakal némplék ing wetengé ibuné supaya anget. Anak siamang disapih nalika umuré wis setaun. Anak siamang urip bareng karo ibuné kurang luwih nganti 5-7 taun.

## Cathetan suku
Bruwang

**Bruwang** kalebu kéwan karnivora ya iku kéwan kang mangan daging, nanging ana uga bruwang kang mangan madu.
Bruwang nduwé kurang luwih 32 nganti 42 untu.
Saliyané iku habitat kang kanggo urip uga wis tercemar amarga akéhé indhustri kapal lan kilang lenga.
Limang nagara kang dadi tapel wates kutub lor ya iku Amérikah Sarékat (AS), Kanadha, Ruslan, Nurwègen lan Dhènemarken ndéklarasékaké supaya habitat bruwang kutub kudu dijaga supaya ora cures. Déklarasi iki dadi déklarasi kang sepisanan sawisé 28 taun kanggo ngowahi *Perjanjian Bruwang Kutub*. Déklarasi dianakaké ing Tromsoe, Nurwègen isiné yèn owahé iklim nduwéni dampak kang élék tumrap populasi bruwang kutup lan habitaté.

## Cathetan suku
Masjid Safinatus Salam

**Masjid Safinatus Salam** iku dumunung ana ing tlatah désa Pengayaman Buleleng Bali, Indonésia. Wangunan Masjid Safinatus Salam iku isih ngandut arsitèktur yasan masjid kang ana ing tlatah Jawa lan madeg ing taun 1639 ing Kumpi Kiai Yahya.Kumpi ya iku gelar kang ana ing donya sosial kang cukup dhuwur.Uga Masjid iki didadèkaké pusat panjebaran Islam ing Pulo Bali kaanan kayak mengkene dibuktekake anané langgar kanthi cacah 19 mushala kang dumunung ana ing Pengayaman kang dipandegani karopandatang muslim jawa lan bugis.

## Rujukan
Bantal

thumb|Bantal

**Bantal** ya iku piranti panyangga sirah, racaké digunakakè kanggo turu ing dhuwur dhipan, utawa sofa lan kursi.
## Sajarah Bantal 
Ing jaman biyèn bantal nuduhaké tingkat kasajahtran saka sing duwé. Bantal wis dikenal déning masarakat Mesir Kuna. Banjur bantal sing diwènèhi ornamèn lan tèknik njahité modhèren dikenal ing Tiongkok, bantal dadi barang sing aji ing Tiongkok sing banjur dikenal ing Éropah abad tengahan. Ing Tudor, Inggris, bantal dipercaya mung wong wadon sing arep lairan sing bisa olèh bantal, nanging saiki kabèh bisa nggunakaké bantal. Revolusi Indhustri dadi seksi saka prodhuksi bantal lan rerenggan gedhèn-gedhèn.
## Rujukan 
## Cathetan suku
John Froelich

thumb|200px|John Froelich
**John Froelich** ya ikun penemu mesin traktor. Traktor yaku mesin kanggo nggaru sawah. Ora mung ing nagara maju kaya ta Amérika lan Australia, nanging uga ing nagara kang ngrembaka, kaya ta Thailand, India, Vietnam, lan Indonesia. Panemon iki dadekake pertanian dadi tambah maju. John Froelich tinggal donya nalika taun1933 ing St. Paul. Ing taun 1991, dhèwèké éntuk gelar *Penemu dari Iowa*.

## Cathetan suku
James T. Russell

thumb|200px|James T. Russell
**James T. Russell** ya iku penemu *Compact Disc* (CD). CD ya iku sawijining piranti elektronik. Kawit cilik, dhèwèké dikenal minangka bocah kang duwé semangat kanggo nyipta sawijining piranti kang bisa mènèhi manfaat kanggo manungsa. Nalika umur 6 taun, dhèwèké kasil anggoné gawé *remote control* kanggo dolanan kapal perange kanthi nagnggo wadhah segone. Dhèwèké sekolah ana ing *Reed Collage*, Portland, Amérikah Sarékat. Elmu kususe ya iku ngèlmu fisika. Dhèwèké uga kasil anggoné éntuk gelar BA. Sawisé dhèwèké lulus kuliyah ing tun 1953, dhèwèké nyambut gawé minangka fisikawan ing perusahan *General Electric* ing Richland, Washington. Ing kéné dhèwèké péngin ngawiti panaliten kanggo gawé CD. Taun 1970, dhèwèké kasil anggoné gawé CD. Dhèwèké kasil anggoné golèk cara kanggo nyimpen data ing jero piringan sensitive cahya. Data iki dimodelake ing sawijining bit cahya kang cilik banget, kira-kira 1 mikron. Sawijining sinar laser bakal maca struktur bit cahya iki, banjur komputer bakal ngubah data mau ing sinyal elektronik. Asil temuan iki luwih apik tinimbang piringan ireng kang misuwur ing wektu iku. Banjur dhèwèké matenake panemone mau.

## Cathetan suku
Kedhu

* Wewengkon historis Dhataran Kedhu ing Jawa Tengah, papan tuwuhing peradaban Jawa kuna dinasti Syailendra
* èks Karésidhènan Kedhu, Jawa Tengah
* Kedhu, Temanggung
Dhataran Kedhu

[right|thumb|400px|Alam Dhataran Kedhu kang ijo lan subur ing saubengé [Barabudhur.]]
**Dhataran Kedhu** iku dhataran vulkanik subur kang diubengi gunung-gunung geni ing Jawa Tengah, Indonésia; ya iku Gunung Sumbing lan Gunung Sindara ing sisih kulon, Gunung Merbabu lan Gunung Merapi ing sisih wétan, lan Paredèn Menorèh ing sisih kidul. Dhataran ikijuga wewatesan karo Dhataran Prambanan ing sisih kidul-wétané. Dhataran iki duwé makna wigati sajeroning sajarah Jawa Tengah amarga ajroning punjul sèwu taun dadi papan tuwuh ngremakané peradaban Jawa. Paninggalan sajarah dinasti Syailendra ya iku Barabudhur dumunung ing tengah dhataran iki.

Sawetara abad pungkasan kawasan iki mligi kutha Magelang minangka pangkalan wigati tumrap militèr Hindhia Walanda, status kutha akademi militèr iki lumaku terus nganti éra Républik Indonésia. Lokasi iki uga dihubungaké karo legendha **Paku Pulo Jawa** ya iku Gunung Tidar ing Magelang.

## Uga delengen 
* Dhataran Prambanan

## Rujukan 
* Suroyo, A. M. Juliati. (1900) *Industri perkebunan dan dampaknya perkebunan kopi di karesidenan Kedu, 1850-1900* [S.l.]: Departemen Pendidikan dan Kebudayaan, Direktorat Sajarah dan Aji Tradisional, Proyek Inventarisasi dan Dokumentasi Sajarah Nasional, (Seminar Sajarah Nasional V, Semarang, 27-30 Agustus 1990).
* Suroyo, Agustina Magdalena Djuliati. (2000) *Eksploitasi kolonial abad XIX: kerja wajib di Keresidenan Kedu 1800-1890* Yogyakarta: Yayasan untuk Indonésia. ISBN 979-8681-56-8
Rantebua, Toraja Lor

**Rantebua** iku kacamatan ing Kabupatèn Toraja Lor, Provinsi Sulawesi Kidul, Indonésia.

## Désa désa
## Pranala njaba
Kul

**Kul** uga diarani kubis, kobis, kobis bunder lan gobis. Kul duwé jeneng latin *Brassica oleracea L*.

## Kena ing Guna 
Kul duwé khasiat kanggo kaséhatan.

## Cthetan suku
Kentaur

[250px|thumb|Pertarungan antarané kentaur lan wong [Lapith, relief marmer ing kuil Parthenon, Athena.]]

Ana ing mitologi Yunani, **kentaur** (saka , "Kéntauros") utawa **Sentaur** utawa **Hippokentaur** yaiku makluk kang wujudé wujud setengah manungsa lan setengah jaran. Ing lukisan vas Attika lan Boiotia awal, kentaur digambarke awujud pérangan mburi jaran kang awake ngabung karo awak manungsa genep. Kentaur racaké karan lair saka hubungane Iksion lan Nefele (dewi awan kang digawé pada wujud Hera). Kentaur racaké metu ijèn utawa golongan ana ing carita-carita Yunani kuna, kaya ana ing kisah penculikan Deianeira déning Nessos lan kisah kawinane Pirithous. Kentaur individual kang misuwur yaiku Nessos, Kheiron, Folos, Eurition. Ana ing kisah Herakles akèh jinis-jinis kentaur sing liyané.
## Ètimologi 
Tembung *kentauros* ana ing basa Yunani ora duwé asal usul kang jelas.

## Cathetan suku
John James Audubon

thumb|200px|John James Audubon
**John James Audubon** ya iku tokoh pelopor pelestarian lingkungan. John James Audubon lair ing Haiti taun 1795. Sawisé kawin, dhèwèké manggon ana ing Kentucky lan ngadegaké perusahaan. Nanging, perusahaane mau uga ngalami kegagalan kanthi alesan kang padha ya iku kurang ngurus perkebunan. Audubon pancen seneng banget njajahi alas lan kéwan. Dhèwèké ora mung njajah alas nanging uga ngemati, neliti, nyatet lan nglukis panguripane kéwan. Audubon tau njlajahi kali Ohio lan Missisipi nganti pirang-pirang sasi. Dhèwèké kasil anggoné ngrekam pirang-pirang kéwan lumantar lukisan. Lukisan mau dipamerake ing Liverpool lan Manchester.

## Cathetan suku
Jabon

**Jabon** ya iku salah sawijiné wit kang thukul ing wewengkon Asia. Wit iki ana ing wewengkon Asia Selatan nganti Papua Nugini. Carané ya iku gawé blumbang kang dhapuré krucut lan ambané 25 Cm x dawané 25 Cm x jeroné 60&nbsp;cm, banjur blumbang diisi kompos+NPK 2,5 gr (campur) kanggo rabuk ngisor. Rabuk iku mau kanggo oyot kang dawané 30&nbsp;cm, banjur rabuk iku kecroki nganggo kayu kanggo nglebokaké winih kang wis siyap ditandur. Banjur yèn wis siyap, winih Jabon dicopot saka pot trus diurug lemah campur kompos kira-kira 20&nbsp;cm. Yèn wis banjur digaris kiwa lan tengené winih kira-kira 10&nbsp;cm kanggo panggon banyu.

## Cara Ngrawat 
Kanggo ngrawat rutin cukup semprot nganggo Pèstisida /1 utawa 2 minggu sapisan nganti 3-5 wulan, supaya godhong ora dipangan uler. Sawisé godhong cukup akèh, pèstisida wis ora perlu disemprotaké manèh. Amarga godhongé wis akèh lan ora bakal entèk dipangan uler.

## Cathetan suku
Gambang Semarang

thumb|250px|Gambang Semarang
**Gambang Semarang** ya iku salah sijiné kesenian kang ana ing Semarang, kesenian iki gabungan antarané jogèd lan diiringi musik Gamelan Jawa nanging nadhané nadha Diatonis utawa nadha musik *modern*. Gambang semarang wis ana wiwit taun 1930, paguyuban iki anggotané warga asli lan turunan Cina kang mapan ing gedung Bian Hian Tiong ing Gang Pinggir. Lair Gambang Semarang asalé saka wong Tionghoa sing dadi Volksraad utawa Majelis Rakyat Semarang mula dhèwèké ngusulaké marang H. E. Boissevain, walikota Semarang wektu iku. Usulané disetujoni lan langsung nggawa alat musik Gambang Kromong menyang Semarang. Gambang Semarang kawiwitan ing taun 1932. Pangrembakané kesenian ing Semarang kasebut ora uwal saka lakon maneka warna paraga. Ora jarang ana sing asale saka etnis Tionghoa. Contone Oei Yok Siang lan Sidik Pramono sing ngarang tembang Gambang Semarang. Kajaba kuwi uga ana penyanyi Gambang Semarang kang kondhang jenengé Bu Sam kang misuwur kanthi gerakan pinggul. Oei Tiong Ham, Raja Gula Semarang uga kerep nindakaké pagelaran Gambang Semarang ing saben acara.

## Mangsa Kuncara 
thumb|200px|Jogèd Semarangan
Ing taun 1945-an, kesenian iki naté jaya kang kaping sapisan, nganti bisa nglairaké ikon Gambang Semarang ing wektu iku ya iku Nenny lan Mpok Royom. Nanging manut rejaning jaman, lagu Gambang Semarang diganti lagu mirunggan Gambang Semarang.

## Nguri-uri 
Ing jaman saiki Gambang Semarang sangsaya surut, sanajan to ing semarang akèh kelompok utawa sanggar jogèd nanging luwih mentingaké ing gladhèn jogèd kang modern.

Ing lakuné dadi seni khas Semarang, Gambang Semarang duwé dinamika dhéwé. Nalika teka, pagelaran Gambang Semarang ora naté sepi pengunjung. Nganti taun 1970-an, saben acara ing Semarang tansah mbutuhaké Gambang Semarang minangka salah sawijining péntas. Nanging, lumebu taun 1980-an, minat masyarakat marang kesenian tradhisional iki wiwit suda. Gambang Semarang diresmèkaké minangka Warisan Budaya Takbenda (WBTb) ing taun 2018 selaras karo SK Menteri Pendidikan dan Kebudayaan RI. Saiki, Gambang Semarang lumrahé dileksanakaké ing macem-macem acara kayata pahargyan Taun Anyar Cina ing pura, mantènan, khitanan, karnaval, dhugdhèran (pahargyan adat mapag Ramadhan), sambutan wisatawan mancanegara, lan liya-liyané.

## Cathetan suku
Jambé

**Jambé** uga diarani pinang, wohan, penang. Jeneng latiné *Areca catechu L.*.

Jambé lumrahé thukul ing latar omah, ing pinggir dalan utawa kali.

Wiji lan woh jambé uga kena dimupangataké kanggo pangobatan.

## Chatetan sikil
William Roxburgh

**William Roxburgh** (June 29, 1751 &ndash; April 10, 1815) iku ahli bedhah lan ahli botani saka Sekotlan. Panjenengané dianggep “Bapak Botani India”.
## Rujukan
## Pranala njaba 
* Plants of the coast of Coromandel on Botanicus
* Searchable online version of *Flora Indica* Scanned volumes http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/589 http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/590
Friedrich Anton Wilhelm Miquel

thumb|Friedrich Anton Wilhelm Miquel
**Friedrich Anton Wilhelm Miquel** (24 October 1811, Neuenhaus – 23 January, 1871, Utrecht) iku ahli botani saka Walanda.

Friedrich Anton Wilhelm Miquel minangka Kepala Kebun Botani ing Rotterdam (1835–1846), Amsterdam (1846–1859) lan Utrecht (1859–1871), lan ngepalani Rijksherbarium ing Leiden taun 1862. Ing taun 1866, kapilih minangka anggota manca saka Royal Swedish Academy of Sciences.

Senadyan ora tau lelungan adoh, dhèwèké ngumpulaké akèh kolèksi flora Australia lan Hindhia wétan liwat jaringan lan korèspondhèn. Dhèwèké mratélakaké akèh kulawarga tuwuhan saka Australia lan Indonésia, kalebu Casuarinaceae, Myrtaceae, Piperaceae lan Polygonaceae.
Ahli botani iki kacathet sajeroning dhaftar cekakan jeneng pengarang botani minangka **Miq.** sajeroning kutipan sawijining jeneng botani.

## Karya utama 
* *Genera Cactearum* , Rotterdam, 1839
* *Monographia Cycadearum*, Utrecht, 1842
* *Systema Piperacearum*, Rotterdam,1843-1844
* *Illustrationes Piperacearum*, Bonn, 1847
* *Cycadeae quaedam Americanae, partim novae.* Amsterdam, 1851.
* *Flora Indiae batavae*, Amsterdam, 1855-1859
* *De Palmis Archipelagi Indici observationes novae.* Amsterdam, 1868.

## Rujukan
Ganja

jmpl|Ganja
**Ganja** (*Cannabis sativa* syn. *Cannabis indica*)

## Kena ing guna 
Ganja duwé akèh mupangat.

## Cathetan sikil
Gunting

thumb|250 px|Gunting
**Gunting** ya iku piranti kanggo ngethok bahan kang tipis.

## Mitos 
Ibu-ibu kang lagi meteng lumrahé ana mitos-mitos kang dipercaya.

## Cathetan suku
Kalung

thumb|250 px|kalung berlian
]]
**Kalung** yaiku wanguné rerenggan kang duwé mupangat kanggo pepaès (*accecoris*) kang dianggo ana ing gulu kang wujudé manéka warna.

## Mupangat 
Kalung wis dianggo wiwit jaman biyén. Kalung dianggo wong lanang uga wong wadon.

## Kasehatan 
Kalung kaséhatan uga diarani kalung biofir ion.

## Pranala njaba 
* Necklaces in different materials.

## Cathetan suku
Apollo (mitologi)

**Apollo** (basa Yunani: Απόλλων, Apóllōn; utawa Απελλων, Apellōn) ya iku Déwa cahya, musik, pemanah, pangobatan, srengéngé, lan penyair ana ing mitologi Yunani lan mitologi Romawi. Apollo iku putra saka Zeus lan Leto lan sadulur kembar Artemis. Hermes nyipta lira kanggo Apollo lan piranti musik mau dadi atribut kang wigati tumrap Apollo. Himne kang dinyanyike kanggo Apollo karan paian. Nalika jaman Yunani kuna, mligi ana ing abad katelu Sadurungé Masehi, Apollo digandhèngaké karo Helios (déwa srengéngé) lan dulure wadon, Artemis, dikaitaké karo Selene (dèwi wulan).

## Cathetan suku 
### Sumber utama 
* Homer, *Iliad* ii.595–600 (700 SM)
* Sofokles, *Oedipus Rex*
* Palaephatus, *On Unbelievable Tales* 46. Hyacinthus (330 SM)
* Apollodorus, *Library* 1.3.3 (140 SM)
* Ovid, *Metamorphoses* 10. 162–219 (1–8 M)
* Pausanias, *Description of Greece* 3.1.3, 3.19.4 (160–176 M)
* Philostratus the Elder, *Images* i.24 Hyacinthus (170–245 M)
* Philostratus the Younger, *Images* 14. Hyacinthus (170–245 M)
* Lucian, *Dialogues of the Gods* 14 (170 M)
* First Vatican Mythographer, 197. Thamyris et Musae

### Sumber tambahan 
* M. Bieber, 1964. *Alexander the Great in Greek and Roman Art* (Chicago)
* Walter Burkert, 1985. *Greek Religion* (Harvard University Press) III.2.5 *passim*
* Robert Graves, 1960. *The Greek Myths*, edisi revisi (Penguin)
* Miranda J. Green, *Dictionary of Mltic Myth and Legend*, Thames and Hudson Ltd, 1997
* Karl Kerenyi, *Apollon: Studien über Antiken Religion und Humanität* edisi revisi 1953.
* Karl Kerenyi, 1951 *The Gods of the Greeks*
* Pauly–Wissowa, *Realencyclopädie der klassischen Altertumswissenschaft*: II, "Apollon". The best repertory of cult sites (Burkert).
* Pfeiff, K.A., 1943. *Apollon: Wandlung seines Bildes in der griechischen Kunst*. Traces the changing iconography of Apollo.

* N. Yalouris, 1980. *The Search for Alexander* (Boston) Exhibition.

## Uga delengen 
* 12 Déwa Olimpus
* Apollo lan Daphne

## Pranala njaba 
* Apollo di Greek Mythology Link
* Myth Encyclopedia: Apollo
* Myth Web: Apollo
Harbi al-Himyari

thumb|250px| Para Kimiawan, Panerus babagan ngèlmu Kimia sasampunipun Harbi Al Himsyari
**Harbi Al Himsyari**, kimiawan saking Arab.
Bapa tuwin ibunipun tiyang Yaman.
Gesang nalika abad kaping 7 uga abad kaping 8..

Piyambakipun dipuntepang dados guru Islam wonten ing babagan al kemis,
Uga dados guru saking panemu nuli kimiawan ageng saking Arab inggih punika Jabir (nalika taun 721-815)
Al Kimia, dipunangsal saking abasa Arab al kimia.
ngèlmu ingkang filosofinipun sarta nganggem praktek kuna kanggé upaya ngubah logam dhasar dados emas, utawi pangubahan unsur dados unsur ingkang sanès, boten kaya ta ngèlmu sikir kaliyan ngèlmu ghaib ingkang wonten ing jaman nalika semana.

Dados guru saking Jabir ibn Hayyan, ahli al kemis Islam ingkang ageng, apotèker, filsuf utawi filosof, astronom uga dados fisikawan Arab.
Jabir ibn Hayyan punika uga ingkang akiripun dados bapak kimia Arab, sebatan ingkang dipunangsal saking tiyang Éropah.

Saderengipun Harbi Al Himsyari ngasuh Jabir ibn Hayyan dados anak ingkang dipunajar, Jabir ibn Hayyan mados kawruh uga dipunkulawentah Al Qur'an wiwit alit.
Profesi Bapak saking Jabir ibn Hayyan ingkang dados kimiawan mau ingkang andadosaken *kontribusi* ageng kanggé piyambakipun dados ahli al kemis (kimiawan) uga kaya ta Bapanipun.

Sanèsipun Harbi Al Himsyari guru saking Bapak Kimia (Jabir ibn Hayyan) inggih punika, para mahaguru uga inggih punika imam Sunni ingkang kaenem Imam Ja'far Al Sidiq.

## Cathetan suku
Ja'far ash-Shadiq

thumb|right|250px|Nebula, bandha astronomi ingkang dipunsinauni déning Ja'far al Shidiq
'''Ja'far al Shadiq''' (Ja'far al Shidiq), utawi Ja' jauh ibn Muhammad al Shadiq (702-765 AD) miyos tanggal 17 Rabi'al Awwal 83 AH.
Miyos wonten wonten ing kuthaMadinah,
Ja'far al shidiq, punika tiyang ingkang misuwur ugi dipunkurmati déning tiyang muslim Sunni kaliyan tiyang muslim Singah dados tiyang ingkang angadhahi adab sopan santun (kapribadian) Islam ingkang ageng.
Asama saking bapanipun Muhammad al Bagir (imam kalima Singah Imamiyah kaliyan iman kaping sekawan saking Singah Ismailiyah sadèrèngipun imam Ali bin Husain sarta ibunipun Fatimah binti al Hasan).
Piyambakipun dipunanggep kaum Shyiah, naté dados imam Shyiah ingkang kaping gangsal.
Dipunanggep khalifah kapisan déning masarakat Sunni.
Ja'far al Shidiq dipunangkat dados pamimpin nalika yuswa 34 taun, amargi bapanipun Muhammad al Aqirr ninggal yuswa amargi dipunracun.

## Cathetan suku
Balusu, Toraja Lor

**Balusu** iku kacamatan ing Kabupatèn Toraja Lor, Provinsi Sulawesi Kidul, Indonésia.

## Désa désa
## Pranala njaba
Muhammad ibn Zakariya al-Razi

**Abu Bakr Mohammad Ibn Zakaria al-Razi**, (864-930 AD)*Al Razi* utawa *Ar Razi*,*Ibnu Zakaria* (basa Latin *Rhazes* lan *Rasis*), polymath Iran kang aktif ning babagan kadhokteran, ngèlmu kimia lan filusuf.
Lair ing Rayy (Rages), ingkang leres *Razi* punika saking abasa Pèrsi ingkang gadhah teges kutha Ray.
*Kitab al Mansuri*, ingkang isinipun babagan ngèlmu pangatahuan Yunani.

Ibnu an-Nadim mbedakaké lima babagan ngèlmu kang dipunjlentrehaké Al Razi:
# Razi dipunaku dados dhokter ingkang saé piyambak nalika masané
# Guru medis ingkang dipunremeni déning para murid ingkang boten sakedhik, murid ingkang énggal utawi murid lanjutan
# Ziarah maring nagara sanès anggawe piyambakipun misuwur, amarga dipuntepang kaliyan para pangeran uga para saudagar.
# Piyambakipun duwé sipat ingkang alus
# Piyambakipun sok maos lan dados panyerat ingkang aktif lan nyerat buku kang ora sithik.
## Cathetan suku
Ibn Wahshiyya

250px|thumb|Hieroglif, tulisan mesir kuna kang dibahas déning Ibnu Washiya ning kitab ingkang dipunserat, Kitab Shawq al-Mustaham
**Ibnu Wahshiya**, dipuntepang ugi Ibnu Wahshiyah panyerat ingkang remen kaliyan ngèlmu sikir kaliyan *esoterica* ingkang wonten nalika jaman Mesir kuna.
Tiyang Asiria, ingkang dados panyerat, ahli al kemis, ahli ngèlmu tanah, Egyptologist sarta sajarawan ingkang miyos wonten ing tlatah Qusayn ingkang caket kaliyan kuffah ing Irak.

Dipuntepang **Abubekr Bin Ahmad Bin Wahishih** wonten tlatah Éropah.
nalika abad kaping 10, '*Abu Bakr Ibnu Wahshiyya (gesang nalika taun 318/930), panyerat utawi *transiator saking buku-buku, kaya ta *al-Filaha* ya iku buku bab pertanian.
Ibn Wahshiyya punika salah satunggaling sajarawan ingkang kapisan saged, sabotenipun sampun *translater* punapa ingkang sampun dipunserat wonten ing buku kuna kasil peradaban Mesir Kuna, kaliyan ngartosaken punapa ingkang wonten ing témbok bersejarah Mesir kuna.
kaya ta seratan hiroglif ingkang asring wonten ing papan-papan pamujaan uga tempatipun makam para raja.
Abasa saking jaman Mesir kuna mau, dipunjlentrehaken kanthi dipunhubungaken kaliyan kontemporer abasa Koptik, *refrensi* ingkang dipundamel déning ibnu Wahshiyya.
Seratan saking ibnu Wahshiyya punika wonten ing buku *misteri arkéologi Labirinth* ingkang dipunserat déning Kate Mosse.

Ibn Wahshiyya punika nyambut damel dados panyerat buku,
Buku ingkang sampun dipunserat déning Ibnu Wahshiyya punika kaya ta Ibn al Nadim (wonten ing seratan buku *al Fihrist*) ingkang isinipun kathah mbahas bab sikir, patung, penawaran, tetuwuhan, bab kimia, masalah fisika sarta kadhokteran ingkang sampun dipunjlentrehaken saking buku-buku ingkang sampun kuna.

Karya ingkang sampun piyambakipun serat, kaya ta seratan ingkang mbahas bab ngèlmu kimia.
Dipunserat kaliyan Abu Thalib al-Zahriyat, karya ingkang sampun dipunserat sesarengan punika dipun-ginakaken déning pamarintah Al Damashqi.
Wonten babagan tetuwuhan ibn Wahshiyya sampun nerjemahaken buku *Filahât al-Nabâtiyyah*, buku ingkang paling gadhah prabawa ingkang ageng kaliyan tiyang-tiyang Islam.
karya-karyanipun ibn Wahshiyya:
* Kitab Shawq al-Mustaham (ingkang njlentrehaken bab hurup kuna kaya ta hieroglif Mesir)
* Kitab Filahât al-Nabâtiyyah (ingkang njlentrehaken bab tata cara tetuwuhan)
* Kitab Kitab al-Fihrist (ingkang njlentrehaken bab ngèlmu sikir) sarta buku sanès ingkang njlentrehaken bab patung,
karya-karya punika kasil saking pertalan buku-buku kuna saking jaman Mesir kuna ugi buku ingkang dipunripta piyambak.
## Cathetan suku
Muhammed ibn Umail al-Tamimi

thumb|250px|gambar yang njelasaké kitab seratané, ya iku Hilal risalah ilal al-shams (Esay bab Matahari lan rembulan)
**Muhammad Ibn Umail al Tamimi**, (Arabic: أبو عبد الله محمد بن أميل التميمي)) nama lengkapé  **Abu Abd Allah Muhammad al-Hakim al Sadiq al Tamimi Ibnu Umail**, manggon ing Mesir urip nalika abad kaping papat Hijriyah (Abad 10 Masehi) ninggal dunya kira-kira taun 349 H/960 M.
salah sijiné ilmuwan kondhang Islam kang gawé *kontribusi* marang perkembangan ngèlmu kimia.
piyambaké duwé posisi wigati ing sajarah ngèlmu kawruh, amarga loro saka karya-karya ning Éropah tuwa dhéwé ning babagan ngèlmu kimia sebeneré pertalan saka buku-buku seratané.

Muhammad Ibn Umail al Tamimi, iku pemimpin panguripan kang pelosok, adoh saka pandangan masarakat.
Buku-bukuné nyebar ning kalangan kanca-kanca cedhaké.
Informasi saka Muhammad Ibn Umail al Tamimi ora dingerteni, nanging buku-bukuné lan pengetahuanné tekan marang wong-wong turun-temurun.
Tanggal sing pas karo lair lan ninggalé ora ana kang mangerteni. 
Belajar bab ngèlmu Kimia saka Abul Qasim Abd al-Rahman.
Ibn Umail al Tamimi percaya manawa piramida Mesir kuna kang tinemu cedhak Kairo duwé rahasia bab kawruh ing babagan ngèlmu kimia.
Piyambaké lumebu piramid karo wong loro kancané, maksudé mung belajar.
Ibn Umail al Tamimi, mènèhi gambaran saka piramid, patung-patung lan lukisan ing salah siji bukuné.
Piyambaké uga nulis penjelasan saka kawruh ing babagan ngèlmu kimia.

Prestasi saking Muhammmad Ibn Umail al Tamimi ya iku:
* Nyerat buku bab ngèlmu kimia
* Nyusun puisi-puisi dawa kang karan qasida
Buku-buku lan puisiné kaya *shams al Risalah ilal hilal*, *Ma wal ardh al waragi al najmiya*, *al siFR al-kabir fi hall al ashkal birbawiya tasawir wal al*, *al Qasida al-nuniya*, *al naqaiya al Durat*, lan *Kha2as al bar bahr wal.
Hilal risalah ilal al-shams (Esay bab Matahari lan rembulan sabit) lan *Ma al-Waraqi wal ardh al naimiya, banyu bening (keperakan) lan lintang kang ngiasi bumi (bumi berbintang) kang wis diterjemahké ning basa Latin nalika taun 1200 Masehi 
judhulé *Tabula Chimica* *Linam Creescentem* lan *Apistola Solis*.
Kutipan saking ilmiawan jaman biyèn, saka Mesir, Yunani, lan ilmuean Yunani kaya ta Hermis Markunus]] (Mesir), Socrates, Plato (ngango basa Yunani), Khalid bin Yazid, Jabir ibn Hayyan lan [[Dzu; Nun al Misri.
## Cathetan suku
Al-Farabi

[thumb|right|275px|Al Farabi, filusuf [Islam]]
**Abu Nashr al Farabi**, (259-339 Hijriyah/ 870-950 Masehi, Basa Turki: Farabi) iku tokoh Turki Islam kang kondhang ning babagan filusuf utawa *Logician..
Jeneng asliné **Ibn Muhammad bin Muhammad bin Ṭarkhān Awzalagh (atau Uzlugh) al-Farabi**, uga dikenal **Abu Nashr al-Farabi**, seratan basa Latin ** Alpharabius** utawa ** Avennasar**, ana sumber liya kang myebut **Abu Nasr Mohammad Ibn al Farakh al Farabi**, lair ning désa Wasij, cedhak karo Farab ning Turkistan nalika taun 259 Hijriyah (870 Masehi) ning Damaskus Ninggal nalika taun 950 Masehi atawa taun 339 Hijriyah, ning umur kaping 80 taun.
Wong tuwané keturunan saka Pèrsi nanging mbahné biyèn (nenek moyang) *migrasi* maring Turkistan.
Ning laladan Éropah, dikenal *al Pharabius*, Al Farabi iku anak jendral.
Sadurungé wis ngentaské pandidikan ning Farab lan Bukhara nanging piyambaké pindah maring Baghdad kanggo neruské pendidikan selanjuté uga nyambut gawé ning wektu kang ora sedelak ya iku saka taun 901 AD.
Nalika priode 942 Masehi, piyambake olèh kekuasaan ning babagan ngèlmu basa lan ning ngèlmu kawruh lan ngèlmu teknologi.
Tinggal nalika masa khalifah Abbasiyah kaping enem.
Al Farab iku filosof lan ilmuwan kang kondhang, duwé kamampuan ning babagan ngèlmu kang warna-warna wernané, uga dikenal dadi ahli basa kang tartil ning basa kang béda-béda.

Al Farabi nyumbang kawruh ning babagan ngèlmu pangatahuan, ngèlmu filsafat, ngèlmu logika, ngèlmu sosiologi, ngèlmu kadhokteran, ngèlmu matematika lan ngèlmu musik.
Ilmu kang paling kondhang ning sumbangané iku ngèlmu filsafat, logika lan ngèlmu logika.
Al Farabi kang dianggep filosof iku bisa digolongaké dadi *Neoplatonist* amarga nyoba *mensintesis* Platonisme lan Aristotelism nganggo teologi lan nyerat komentaré babagan ngèlmu fisika saka Aristoteles, meteorologi, logika lan ngèlmu liyané.
Amerga buku lan karyané, piyambaké dianggep dadi *Guru kaping loro* (*al Mau'allim al Thani*), guru kapisan iku Aristoteles.
*Kontribusi* saka Al Farabi kang wigati ya iku babagan studi logika, studi logika iku luwih gampang manawa dibagi dadi loro, ya iku *Takhayyul* (Ide) lan *Thubut* (bukti).
Ning babagan ngèlmu Sosiologi, al Farabi nyerat buku *Ara Ahl al Madina al Fadila.
Buku psikologi lan metafisika (kang dhasaré saka piyambaké dhéwé), buku musik kang judhulé Kitab al Musiqa.
Akeh buku-buku kang wis ilang, mung tinemu 117, 43 buku babagan logika, 11 buku babagan metafisika, 7 buku babagan etika, 7 buku babagan ngèlmu pulitik, 17 buku babagan musik, kadhokteran, lan sosiologi, kang 11 iku komentar.

## Cathetan suku
Cikar

**Cikar** ya iku sebangsa grobag kang bisa digeret ing jaran utawa sapi wujudé kaya dokar.Kang duwé mupangat kanggo usung-usung barang utawa kanggo tinumpakan