Tul Jaénak

jmpl|Tembang Tul Jaénak.
**Tul Jaénak** (Carakan: ꦠꦸꦭ꧀ꦗꦲꦺꦤꦏ꧀; basa Indhonésia: *Tul Jaenak*) yaiku salah sawijining lagu basa Jawa sing misuwur lan kerep dianggep minangka tembang rakyat utawa tembang dolanan amarga liriké prasaja lan nggunakake basa simbolis khas budaya Jawa. Lagu iki dikenal ing masyarakat minangka lagu sing ora mung kanggo hiburan, nanging uga ngemot sindiran sosial lan piwulang urip kang alus.

Sanajan kerep ditembangaké maneh dening macem-macem musisi, lagu iki dadi luwih populer nalika dibawakake dening grup musik legendaris Koes Plus ing era musik pop Indonesia taun 1970-an. Lumantar aransemen musik pop, lagu iki banjur luwih dikenal déning masyarakat luas lan dadi salah siji lagu Jawa sing cukup ikonik.

## Pengertian Lagu 
Lagu **Tul Jaenak** kalebu tembang Jawa kanthi gaya lirik parikan utawa ungkapan simbolis. Ing tradhisi sastra Jawa, parikan lan pepindhan kerep digunakaké kanggo nyampaikan pesen kanthi cara alus supaya ora langsung nyerang utawa nyinggung pihak tartamtu.

Mula saka iku, sanajan tembung-tembung ing lagu iki katon prasaja, sejatiné ngemot makna kiasan sing gegayutan karo kahanan sosial lan perilaku manungsa.
## Asal-usul 
Asal-usul lagu **Tul Jaenak** diyakini nduwèni sesambungan karo tradhisi tembang rakyat Jawa, utamané saka wilayah pesisir Jawa Timur lan Jawa Tengah. Ing sawetara sumber budaya lisan, ungkapan-ungkapan ing liriké wis dikenal ing masyarakat minangka paribasan utawa ungkapan sindiran.

Nalika musik pop Indonesia wiwit berkembang ing taun 1970-an, lagu iki banjur diaransemen maneh dadi lagu pop Jawa lan dikenal luwih luas liwat rekaman musik modern.
## Makna 
Salah siji larik sing paling dikenal saka lagu iki yaiku:

*“Kuntul jare banyak, ndoge bajul kari siji.”*

Ukara kasebut nggunakake simbol kéwan kanggo nggambarake kahanan sosial. Ing tafsir budaya Jawa, ukara iki bisa dimaknai minangka sindiran marang wong sing katon gedhé utawa kuwat nanging sejatiné ora kaya sing diucapaké.

Makna simbolis iki uga kerep ditafsiraké minangka kritik sosial marang kahanan masyarakat utawa panguwasa sing ora netepi janji utawa ora selaras karo omongané.
## Nilai lan Piwulang 
Lagu **Tul Jaenak** ngemot sawetara nilai moral lan piwulang urip, antarane yaiku:

* **Kejujuran lan kesederhanaan**   Wong diajak supaya ora mung katon apik ing njaba nanging uga bener tumindaké.
* **Waspada marang kemunafikan**   Sindiran ing lagu iki ngélingaké supaya masyarakat ora gampang kapusan dening tampilan utawa janji.
* **Kebijaksanaan budaya Jawa**   Pesan disampaikan kanthi alus liwat simbol lan kiasan, sing dadi ciri khas sastra lan tembang Jawa.
* **Kesadaran sosial**   Lagu iki uga ngajak masyarakat supaya luwih peka marang kahanan ing sakupenge.

## Pelestarian 
Minangka salah siji lagu Jawa sing ngemot nilai budaya, **Tul Jaenak** perlu dilestarikaké supaya tetep dikenal déning generasi sabanjuré. Upaya pelestarian bisa ditindakake liwat:

* pangajaran lagu-lagu Jawa ing sekolah,
* pagelaran seni lan festival budaya,
* dokumentasi ing media digital,
* lan panggawéan aransemen anyar tanpa ninggalaké makna asli lagu kasebut.

Kanthi pelestarian iki, lagu **Tul Jaenak** ora mung dadi hiburan, nanging uga dadi bagean saka warisan budaya Jawa sing sugih makna lan piwulang urip.

## Kapustakan