Bal-balan

thumb|Bal kang biyasa kanggo bal-balan
thumb|Sawijining panyerang (abang) nggiring bal.
]]
thumb|Ing bal-balan, tujuan dhasar para penggemar yaiku nyengkuyung timnya sajrone pertandingan kasebut
**Bal-balan** iku dolanan bal kang dimainaké déning rong tim, lan saben tim dumadi saka 11 juru main. Lumebu ing abad 21, ulah raga iki wis dimainaké punjul 250 yuta wong ing 200 nagara, lan ndadèkaké ulah raga paling kondhang ing donya. Bal-balan iku tujuané nyithak gol sakakèh-akèhé kanthi nganggo bal saka kulit ing gawang mungsuh. Bal-balan dimainaké ing njero lapangan kang dhapuré pesagi dawa, ing dhuwur suket utawa suket sintètis.

Lumrahé kang tukang jaga gawang kang duwé hak démok bal nganggo tangan utawa lengen ing njero laladan gawangé, nanging 10 (sepuluh) juru main saliyané amung diidinaké nggunakaké kabèh awaké saliyané tangan, lumrahé nganggo sikil kanggo nendhang, dhadha kanggo ngontrol, lan sirah kanggo nyundhul bal. Tim kang nyithak gol luwih akèh ing akir iku dadi kang menang. Nanging angger nganti wektu entèk isih imbang, bisa dianakaké undhian, ndawakaké wektu utawa adu penalti, iku manut karo format kang gawé kejuwaran.

Aturan permainan/tetandhingan lumrahé dianyaraké saben taun déning indhuk organisasi bal-balan internasional (FIFA), kang uga nindakaké Piala Donya saben patang taun sapisan.

## Sajarah 
Sajarahé ulah raga bal-balan diwiwiti awit abad angka 2 lan angka 3 sadurungé Masèhi ing Cina. Ing jaman Dinasti Han mau, masarakat nggiring bal asalé saka kulit lan nendhang tumuju jaring kang cilik. Ing Italia, dolanan nendhang lan nggawa bal uga disenengi wiwit abad angka 16.

Bal-balan modhèren wiwit ngrembaka ing Inggris lan dadi banget disenengi. Ing sapérangan kompetisi, permainan iki nimbulaké akèh kekerasan suwéné tetandhingan saéngga akiré Raja Edward III nglarang ulah raga iki dimainké nalika taun 1365. Raja James I saka Sekotlan uga njurung larangan kanggo main bal-balan. Nalika taun 1815, sawijining pakembangan gedhé njalari bal-balan dadi kondhang ing lingkungan universitas lan sekolah. Lair bal-balan modhèren dumadi ing Freemasons Tavern taun 1863 nalika 11 sekolah lan klub kumpul lan ngrumusaké aturan baku kanggo permainan mau. Bebarengan karo iku, dumadi pamisahan kang cetha antarané ulah raga rugby karo bal-balan (soccer). Nalika taun 1869, nggawa bal nganggo tangan wiwit dilarang sajeroning bal-balan. Sakwéné taun 1800-an, ulah raga mau digawa déning pelaut, pedagang, lan bala Inggris menyang manéka wilahan donya. Nalika taun 1904, asosiasi paling dhuwur bal-balan donya (FIFA) diwangun lan ing awal taun 1900-an, manéka kompetisi dimainké ing manéka nagara.

## Peraturan bal-balan 
Peraturan resmi permainan bal-balan (*Laws of the Game*) ya iku:
* Peraturan 1: Lapangan bal-balan
* Peraturan 2: Bal 
* Peraturan 3: Gunggung Pamain 
* Peraturan 4: Piranti Pamain 
* Peraturan 5: Wasit kang ngatur tetandhingan
* Peraturan 6: Asisten wasit
* Peraturan 7: Wektu Permainan 
* Peraturan 8: Bal metu lan ing njero lapangan 
* Peraturan 9: Cara olèh angka 
* Peraturan 10: Offside
* Peraturan 11: Pelanggaran 
* Peraturan 12: Tendhangan bébas 
* Peraturan 13: Tendhangan 
* Peraturan 14: Lemparan jero 
* Peraturan 15: Tendhangan gawang 
thumb|300px|Lapangan bal-balan

### Organisasi 
*Fédération Internationale de Football Association (FIFA) (donya)
* UEFA (eropah)
* CONMEBOL (Amérika Latin)
* CONCACAF (Amérika)
*AFC (Asia)
* CAF (Afrika)
* OFC (Oséania)
*PSSI (Indonésia)

### Jinis liyané 
* Bal-balan wanita
* Bal-balan Paralimpik (kanggo wong cacad)
* Bal-balan ruwangan (*indoor*): *five a side football*, futsal lan *indoor soccer*
* Futsal
* Sepak takraw

### Èlemèn permainan 
* Peraturan gol tandang (*away goals*)
* Adu penalti, racaké diwakili déning 5 juru main saka saben tim.
* Formasi-posisi tim ing lapangan
* *Hattrick*, yèn sajeroning siji tetandhingan siji juru main bisa nyithak 3 gol.
* Taktik lan kemampuan individual-cathetan ngenani cara main bal-balan
* Posisi-posisi juru main
* *quattrick*, yèn siji juru main bisa nyithak 4 gol sajeroning 1 tetandhingan.

## Paribasan 
Aku dinggo bal-balan, tegesé aku didadèkaké sasaran, utawa kanggo uncal-uncalan.

## Réferènsi 
## Uga delengen 
* Bal-balan gagrag Amérika Sarékat

## Pranala njaba 
* Federation Internationale de Football Association (FIFA)
* Laws of the Game (LOTG)
* The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (RSSSF)
* Persatuan Sepak bola Seluruh Indonesia (PSSI)