open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Massimo Carrera

**Massimo Carrera** () ya iku sawijining mantan juru main bal-balan saka Italia. Carrera duwé jejuluk "**La Bandera**". Dhèwèké saiki njabat dadi karetaker klub Seri A, Juventus, ngganteni pelaih kepala Antonio Conte kang diukum ora olèh ngampingi tim sadawané 10 sasi amarga skandal kasus *scommessepoli*, wiwit saking Agustus 2012. Nalika isih dadi juru main dhèwèké tau mbela tim Bari, Juventus, Atalanta lan uga Napoli.Bèg iki banjur pensiun dadi juru main nalika ing mangsa kompetisi 2007-2008 ana ing tim Pro Vercelli. Sawisé pensiun dadi juru main dhèwèké banjur gabung ana ing staf kepelatihan Antonio Conte ing tim Juventus.
## Karir Bermain 
### Klub 
Carrera miwiti kariere ana ing tim Pro Sesto, nanging luwih misuwur nalika Carrera main ana ing tim Bari ya iku nalika sadawané lima mangsa mbela tim saka San Nicola utawa sadurungé dhèwèké pindah menyang Juventus nalika taun 1991. Carrera dimainake ana ing posisi bèg tengen déning pelatih Giovanni Trapattoni, posisi kang padha kaya nalika Carrera main ana ing tim, Carrera bisa main kanthi apik ana ing mangsa pisanane kang ndadèkaké dhèwèké kaundang kanggo mbela skuad tim nasional Italia déning Arrigo Sacchi.

## Cathetan suku
Ultar Peak

**Ultar Peak** utawi asring dipunsebat ultar sar (Urdu:آلتر سار), Ultar, Ultar II, Bojohagur Duanasir inggih punika salah satunggaling pucuk ingkang utani saking southeasternmost, Muztagh Batura. Gunung punika kalebet peranganipun saking karakoram. Gunung punika manggèn wonten ing kirang langkung 10 kilo mèter utawi 6,2 Mil sisih wetanipun Karimabad, Kutha ingkang wonten ing dalan raya ing Hunza Valley. Gunung punika mapan ing 103 kilieter Hunza valley, lan 715 kilomèter saking Kutha krajan Islamaabad. Pucuk gunung ingkang wonten ing sakia tengenipun gunung Ultar Peak inggih punika, Lady jari, Marmer Peak, Harchindern Peak, Passu Peak, kaliyan Diran. Gletser ingkang wonten ing sakiwqa tengenipun inggih punika Attabad, Ultar, Hassan Abad kaliyan Batura.

## Jadwal Paminggahan 
Dinten 1: Dumugi Islamabad
Dinten 2: Briefing wonten ing Islamabad
Dinten 3: Tumuju dhateng Gilgit
Dinten 4 Tumuju Karimabad
Dinten 5 Tumuju Base Camp
Dinten 6-35 hari wekdal kanggé paminggahan
Dinten 36 Wangsul dhateng karimabad
Dinten 37 wangsul dhateng CHilas
Dinten 38 Tumuju Islamabad ingkang betahaken wekdal 10-12 jam
Dinten 39 Briefing pungkasan wonten ing Islamabad
Dinten 40 Tumuju Papan Anggegana

## Paminggahan 
Wulan ingkang saé kanggé minggah wonten ing Ultar Peak inggih punika wulan Juli dumugi Agustus.
## Cathetan suku
Pulo Banyak

**Pulo Banyak** inggih salah satunggaling kapuloan ing Indonésia ingkang gadhah 63 pulo ageng lan alit, ingkang mapan wonten ing sisih kilén pulo Sumatra kanthi jarak 26 mil saking laut lepas pasisir Singkil . Kapuloan Banyak mapan ing koordinat 97°3'40" BT-97°27'58" BT lan 1°58'25" LU-2°22'25" LU . Ambanipun dharatan Pulo Banyak inggih ± 135&nbsp;km2 lan ambanipun laladan laut ± 200.000 ha .

## Wewengkonipun 
Pulo Banyak kapérang dados 63 pulo ageng lan alit. Pulo ingkang paling ageng inggih Pulo Tuangku kalajengaken Pulo Bangkaru, Pulo Ujung Batu lan Pulo Palambak Besar. Kajawi punika ugi wonten Pulo Balai, Pulo Baguk, Pulo Palambak Kecil, Pulo Sikandang lan sanès-sanèsipun .

Pulo Banyak kapérang dados kalih kacamatan inggih punika :
* Kacamatan Pulo Banyak, kapérang dados 3 désa inggih punika désa Pulo Balai, Pulo Baguk lan Teluk Nibung.
* Kacamatan Pulo Banyak Barat, kapérang dados 4 désa inggih punika désa Haloban, Asantola, Ujung Sialit lan Suka Makmur.

Kacamatan Pulo Banyak inggih wewengkon kacamatan kapuloan ing Kabupatèn Acèh Singkil ingkang ambanipun paling wiyar ngantos kirang langkung 27.196 Ha. Minangka laladan kapuloan, Pulo Banyak gadhah laut ingkang jembar, dawa, lan éndah. Manawi saged dipunrembaka, samangké kahananipun Pulo Banyak boten badhé kalah kados Pulo Bali. Ing kawasan pasisir ing Pulo Banyak, wedinipun wujud pasir putih ingkang saged dados daya tarik tiyang sanès wisata ing Pulo Banyak. Kaendahan nalika sunset utawi slungsuping srengéngé ugi dados daya tarik warga masarakat Pulo Banyak.

## Aksesbilitas 
Manawi badhé dugi ing Pulo Banyak saged saking jalur laut mawi angkudan boat utawi kapal motor. Dangunipun dumugi Pulo Banyak saking:

* Singkil (3 – 4 jam)
* Sibolga (9 – 12 jam)
* Nias (6 – 8 jam)
* Teluk Jamin (6 – 8 jam)

Akses paling gampil tumuju Pulo Banyak inggih saking Kitha Singkil, kutha krajan Acèh Singkil.

## Cathetan suku
Paramecium

**Paramecium** ya iku salah sawijining protista wujud kéwan. Paramecium duwé ukuran watara 50–350&nbsp;cm.
Paramecium nduwé ukuran kang luwih gedhé saka amoeba, dhapuré kaya pérangan ngisor sepatu. Awaké ditutupi déning rambut-rambut cilik kang digunaake kanggo obah. Rambut-rambut cilik mau karan silia. Paramecium obah nganggo siliane.

Ciri-ciri saka paramecium ing antarané:

# Nduwéni celah cangkem kang dipirantèni déning anus sèl.
# Nduwéni loro inti sel, ya iku makronukleus (piranti reproduksi aseksual) lan mikronukleus (piranti reproduksi sèksual).
# Ing pérangan dinding sel ndan rambut getar (silia) kanggo piranti gerak.
# Reproduksi sèksual kanthi cara konjugasi lan aseksual kanthi cara nyigar awak.
# Urip ing banyu anta kang ameh ngasal zat nonorganik.

## Cathetan sikil
Augur

thumb|right|150px|Augur
**Augur** yaiku pandhita ing mangsa kuna, yaiku Romawi kuna lan Etruria. Tugas mligi meandhegani upacara katemtu lan nafsirake kehendak déwa kanthi nyinau mabure manuk (yaiku apa mabure bebarengan/dhèwèkan, swara-swara apa kang diswarake nalika manuk iku mabur, arah mabure lan jinis manuk apa). Upacara lan tugas augur wigati nalika nemtokake langkah kang kudu dilakoni ing babagan perdagangan, perang, keagamaan utawa permasyarakatan.

Ing Romawi kuna, augur yaiku péranganing sawijining pakempalan pandhita. Nalika diadegaké Républik (510 SM), namung para bangsawan kang éntuk dadi augur nanging sawisé 300 SM, rakyat biyasa uga bisa dadi augur. Yèn kadadéan kekosongan posisi augur, anggota senior sajeroning pakempalan badhé majokke calon kanggé disarjuki utawa ditolak déning anggota liyané. Wiwitane namung ana telu wong augur, sajeroning perkembangan sateruse nambah nganti dadi lima las augur.

## Uga delengen 
* Pontifex Maximus
* Rex Sacrorum
* Perawan Vesta
## Cathetan sikil
Pulo Bangkaru

thumb|Pulo Bangkaru

**Pulo Bangkaru** inggih punika salah satunggaling pulo ing Indonésia ingkang kalebet ing wewengkon Kapuloan Banyak ing kacamatan Pulo Banyak, ingkang mapan wonten ing Samodra Hindia ing sisih wétan Pulo Sumatra. **Pulo Bangkaru** persisipun mapan wonten ing sisih wetanipun Pulo Tuangku ingkang mlebet wdhaerah administrarif saking kacamatan Pulo Banyak, Kabupatèn Acèh Singkil, provinsi Nanggroe Acèh Darussalam. Letak geografisipun mapan wonten ing titik koordinat .

## Daya tarikipun 
Pulo Bangkaru inggih punika pulo nomer kalih ingkang paling ageng ing Pulo Banyak. Pulo Bangkaru punika inggih kalebet salah satunggaling swarga kanggé para penyu. Penyu ijo utawi ingkang asring dipunsebat *Green Turtles* saha *Hawksbill Turtles* asring ngendhog wonten ing pulo punika, mliginipun ing areal Pasisir Amandangan. *Leatherback Turtles* ingkang kalebet jinis penyu paling ageng ingkang gadhah bobot ngantos 500&nbsp;kg ugi asring ngendhog wonten ing Pulo Bangkaru ing antawisipun sasi Novèmber dumugi sasi Maret. Kajawi Pasisir Amandangan, pasisir-pasisir sanèsipun ingkang wonten ing Pulo Bangkaru ingkang ugi narik kawigatosan para wisatawan inggih punika Pasisir Pintu Rimba, Pasisir Kecik, saha Pasisir Panjang.

## Transportasi 
Manawi badhé dhateng Pulo Bangkaru para wisatawan kedah tumuju dhateng Singkil rumiyin. Perjalanan saking [Medan saged dipuntindakaken nitih angkudan umum ingkang dangunipun dugi 8 jam. Wonten ugi [montor mabur Nusa Buana Air ingkang wonten penerbangan dhateng Singkil, nanging montor mabur punika namung wonten kaping kalih saben sak peken ing dinten Setu saha Senin enjing.
Manawi badhé dhateng Pulo Bangkaru punika ugi saged ngginakaken speed boat ingkang dangunipun kalih jam saking Pulo Balai.

Pulo Bangkaru inggih dipuntemtokaken dados papan konservasi penyu ing Sumatra. Ing taun 1996, Departemen Kehutanan netepaken pulo Bangkaru dados Taman Nasional saha ngawontenaken kerja sama kaliyan pihak Yayasan Pulo Banyak ingkang dadosaken pulo punika dados pusat konservasi penyu alami.
Wonten tigang jinis penyu ingkang asring ndadosaken pulo punika kanggé papan ngendhog saha nilar endhogipun, inggih punika Penyu ijo, Penyu Sisik, saha Penyu Belimbing. Pulo Bangkaru piyambak sampun kalebet kawasan wisata ingkang dipunwatesi, déné manawi saben wonten wisatawan ingkang badhé mlebet ing wewengkon Pulo Bangkaru punika kedah izin rumiyin dhateng Yayasan Pulo Banyak supados pulo Bangkaru tetep asri saha gesangipun penyu tetep saged dipunlestarikaken.

## Pulo-pulo ing sakiteripun 
Pulo-pulo ing sakitering pulo Bangkaru ing antawisipun:
* Pulo Tuangku
* Pulo Sarangalu
* Pulo Balai

## Uga delengen 
* Pratélan pulo ing Indonésia

## Cathetan suku
Bath

## Bath 
250px|thumb|Roman bath nalika taun 2005
Bath inggih punika salah satunggaling kutha ingkang manggèn wonten ing sisih kidul-kilenipun inggris. Kutha bath misuwur kanthi wontenipun padusan toya benter. Wonten cacah tiga mata air minangka sumber saking padusan toya benter punika. Wangunan wonten ing Bath kapérang dados 4, inggih punika Spring Suci, Kuil Romawi, Rumah Mandi Romawi kaliyan Bath Romawi. Wonten ing taun 2011 wonten acara-acara, kados ta Pameran Kembang Bath, Festival Musik Internasional kaliyan Festival laré-laré. Fasilitas ingkang wonten ing Victoria Park, inggih punika tenis indoor kaliyan outdoor, golf, sah kafe. Mlampah-mlampah wonten ing kebun raya punika pengunjung saged mirsani kathah manéka warni jinis kembang kaliyan wit-witan.

## The Sircus Bath 
250px|thumb|The Sircus Bath
Sirkus punika karya saking John the Elder. Kathah arsitèktur ingkang neliti babagan orisinalitas arsitekipun yasan punika. Manawi dipunpirsani saking inggil katingal wujud yasan mliginipun.

Papan kanggé pariwisata sanèsipun ingkang misuwur wonten ing Kutha Bath, inggih punika:
* Alexandra Park
* Royal Crescent
* American Museum
* Holburne Museum
* Sally Lunn's Museum
* Herschel Museum of Astronomy

## Cathetan suku
Mary Dyer

**Mary Barret Dyer** inggih punika salah satungaling paraga ingkang misuwur wonten ing donya.. Mary Dyer asalipun saking puritan Inggris ingkang dipun-gantung wonten ing Boston, massachusetts Bay Colony amargi sampun asring sanget nentang ukum Puritan saking koloni. Piyambakipun punika salah satunggaling saking sekawan Quaker ingkang dipuneksekusi, lan dipuntepang minangka martis Boston.

## Cathetan suku
Aerosmith

**Aerosmith** ya iku grup musik aliran rock misuwur saka Amérikah Sarékat. Nanging, kaping pisan digawé nalika ing Boston, Massachusetts, ora ana anggota band sing saka kutha iku. Steven Tallarico (Tyler), Joe Perry, lan Tom Hamilton uga kapethuk ing kutha Sunapee, New Hampshire rikala 1960-an nanging durung dadi band. Tyler asalé saka Yonkers, New York, Perry saka Hopedale, Massachusetts, lan Hamilton saka New London, New Hampshire. Ing taun 1970, kateluné mutusaké kanggo mbentuk band, lan pindhah menyang Boston, Massachusetts.

## Diskografi 
## Cathetan sikil
Masjid Raya Sumatera Barat

**Masjid Raya Sumatera Barat** utawa uga dikenal kados **Masjid Mahligai Minang** yaiku masjid gedhé dhéwé ing Indonésia kang ana ing Kacamatan Padang Utara, Kota Padang, Sumatera Barat. Masjid kang pambangunane taksih ing tahap pangerjaan iki yaiku
masjid gedhé dhéwé ing Sumatera Kulon.

Pambangunan masjid iki diwiwiti kanthi paletaan watu kapisan ing 21 Dhésèmber 2007 déning Gubernur Sumatera Kulon wayah iku , Gamawan Fauzi. Pangerjaane dilakuake ing pirang-pirang tahap, kang kanthi partengahan taun 2012 sampun mlebet tahap kaping papat.

## Rujukan
Antibodi

thumb|255px|Tiap antibodi mengikat pada antigen spesifik.
**Antibodi** () inggih punika glikoprotein kaliyan struktur katamtu ingkang dipunsèkrèsiakén saking pencerap limfosit-B yang telah teraktivasi menjadi sel plasma, dados respon saking antigen katamtu saha reaktif déning antigen mau. Sistém imunitas manungsa dipuntentuaken déning kemampuan salira kanggé mroduksi antibodi kanggé ngèlawan antigèn. Antibodi saged dipuntemuaken ing gétih utawa kélénjar awak vèrtèbrata ing sanèsipun, saha dipunginaakén déning sistem kekebalan tubuh kanggé ngidentifikasiaken saha netralisasiaken benda asing kados ta baktèri lan virus. Molèkul antibodi ngèdar ing salébéting pembuluh darah saha mlébét jaringan tubuh ngélampahi prosès peradangan.

Wontén pintén-pintén tipé ingkang bèntén saking rantai abot antibodi, saha pintén-pintén tipé antibodi ingkang bènten, ingkag dipunlébétakè ing salèbéting kelas (en:*isotype*) ingkang bènten dhedhasar ing saben rantai abot. Lima *isotype* antibodi ingkang bènten dipuntingali ing awak mamalia saha mainkan peran ingkang bènten saha ngarahaken respon imun ingkang trep kanggé saben tipe benda asing ingkang berlawanan ingkang mlebet salebeting awak, inggih punika: IgG, IgM, IgA, IgD lan IgE, ingkang gadhah bèntenipun area C.
[thumb|left|The secreted mammalian [IgM has five Ig units. Each Ig unit (labeled 1) has two epitope binding Fab regions, so IgM is capable of binding up to 10 epitopes.]]
Antibodi punika kagolong jinis protéin ingkang dipunsekresiaken déning sel plasma (sel B terdeferensiasi) ingkang gegayutan kaliyan antigen katamtu, dipunsebat ugi imunoglobulin. Sedaya molekul antibodi gadhah gadhah struktur bentukipun Y ingkang sami, saha wujud monomer kapérang saking kalih rantai abot identik saha kalih rantai enting identik..
[thumb|right|Several immunoglobulin domains make up the two heavy chains (red and blue) and the two light chains (green and yellow) of an antibody. The immunoglobulin domains are composed of between 7 (for constant domains) and 9 (for variable domains) [β-strands. ]]
Antibodi punika biomolekul ingkang kasusun saking protéin lan dipunbentuk dados respons kaliyan kawontenan benda-benda asing ingkang boten dipunkehendaki ing salebeting salira kita. Benda-benda asing punika dipunsebat antigen. Manawi wonten ing benda-benda asing ingkang mlebet ing salebeting salira dipunbetahaken 10-14 dinten kanggé mbentuk antibodi. Antibodi dipunasilaken déning limfosit B utawi sel-sel B. Antibodi dipun-ginakaken kanggé netralaken utawi ngajuraken antigen ingkang mlebet ing salebeting salira. Saben detik sakiwa-tengené 2.000 molekul antibodi dipunproduksi déning sel-sel B. Salah satunggaling tuladha prekawis ingkang nglibataken antibodi inggih punika manawi kulit kita kena infeksi amargi luka mila badhé timbul nanah. Nanah punika limfosit utawi sel-sel B ingkang mati sasampunipun berperang nglawan antigen.
Antibodi saged kapanggih ing aliran darah lan cuwèran nonseluler. Antibodi gadhah struktur molekul ingkang jumbuh kaliyan antigen kanthi sampurna, kadastaanak kunci kaliyan lubangipun. Saben jinis antibodi spesifik kaliyan antigen jinis katamtu.
 
## Cathetan suku
Perang Salib Rakyat

**Perang Salib Rakyat** ya iku péranganing Perang Salib Kapisan lan mandek kira-kira enem wulan saka April tekan Oktober 1096 . Perang iki uga dikenal minangka **Perang Salib Petani**. Dipimpin déning Walter the Penniless lan Peter the Hermit, wadyabala bala mau dikalahaké déning wadyabala bala Seljuk ing ngisor pimpinan Kilij Arslan .

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
* Peter the Hermit and the People's Crusade: Collected Accounts . 
* Duncalf, Frederic. "The Peasants Crusade." *American Historical Review* 26 (1921): pg. 440-453.
* see also First Crusade Selected Sources
Pura Ulun Danu Bratan

thumb|Pura Ulun Danu Bratan

**Pura Ulun Danu Bratan** utawi "Bratan Pura" minangka salah sawijining candhi tirta ageng wonten ing Bali, Indonésia- candhi utama tirta sanèsipun dados Pura Ulun Danu Batur. Kompleks candhi punika dumunung wonten ing sisih kilèn lèr Danau Bratan ing pagunungan caket Bedugul. Candhi tirta punika ngebaki sadaya wewengkon ing wewengkon aliranipun; ing sisih hilir wonten kathah candhi-candhi alit ingkang mliginipun kanggé irigasi (subak).

Candhi punika saèstunipun dipun-ginakaken kanggé upacara persembahan dhumateng Dewi Danu, déwi banyu, tlaga sarta kali. Danau Bratan minangka salah satunggaling tlaga ingkang wigati kanggé irigasi.

Komplèks punika kabangun nalika taun 1633 ingkang kasebar wonten ing manéka pulo. Meru, mawi sewelas payon katujokaken dhumateng Déwa Siwa saha garwanipun Parwati. Buda ugi gadhah papan wonten ing kuil déwa Hindhu kassebat.

Danau Bratan kawentar minangka tlaga "gunung suci", kawasan punika subur sanget, dumunung 1.200 mèter saking nginggil laut, sarta iklimipun asrep sanget.
[thumb|Sistem irigasi [Subak ing Bali]]

## Cathetan suku
* 

* 
* http://www.tripadvisor.com/Attraction_Review-g294226-d447061-Reviews-Pura_Ulun_Danu_Bratan-Bali.html
* http://www.indonesia.travel/id/destination/515/pura-ulun-danu-beratan-di-dataran-tinggi-bedugul

* http://www.tripadvisor.com/Attraction_Review-g294226-d447061-Reviews-Pura_Ulun_Danu_Bratan-Bali.html
* http://www.indonesia.travel/id/destination/515/pura-ulun-danu-beratan-di-dataran-tinggi-bedugul
The Corrs

**The Corrs** ya iku grup band ngunggah aliran *folk rock* ingkang asalé saka Dundalk, Irlandia, ingkang didamel saka pasaduluran uatawa kulawarga ingkang cacahé saka 3 putri lan 1 kakung saka kulawarga marga Corr. Jenengé inggih Andrea (vokal, tin whistle); Sharon (piyul, vokal); Caroline (drum, perkusi, bodhrán, vokal); lan Jim (gitar, keyboard, vokal). Band iki diwiwiti nalika taun 1990.

The Corrs manggung ingkang ageng, ingkang internasional nalika taun 1996 ing Olimpiade Mangsa Panas, Atlanta, Georgia. Banjur miwiti iku, The Corrs miwiti damél album lan diparingi panghargyaan platinum ing manéka macem nagari. *Talk on Corners*, ya iku album ingkang paling saged suksés miwiti panghargyaan. Muga diparingi panghargyaan multi platinum ing Australia lan Karajan Inggris.

## Tlawah Labuh 
### 1990-1994: Miwiti Suksés 
Nalika Andrea lan Caroline sekolah, Jim lan Sharon miwiti duo grup band ingkang manggung ing sajrine kafè kagungane sadulur. Bapaké saderek Corrs, Gerry, énggal miwiti latihan damèl band ingkang sajrone kulawarga. Rikala 1994, sarampunge Andrea lan Carolin rampung sekolah, The Corrs wiwit diwiwiti dadi band.

Nalika badhé medal 1994, the American Ambassador kanggo nagari Irlandia, Jean Kennedy Smith, ngungdang The Corrs kanggo manggung nalika 1994 FIFA World Cup ing kutha Boston sabanjuré mirsani The Corrs manggung ing Whelan's Music Bar kutha Dublin 

### 1995-1999: Miwiti Rekaman 
Jason Flom, saka Atlantic Records, dhawuhi The Corrs supaya tindhak menyang David Foster, musisi saka nagari Kanadha, producer, composer lan arranger. The Corrs bnajur manggung kanggo Foster, banjur piyambake gelem damel rekaman kaliyan The Corrs. The Corrs banjur urip namung 5 wulan ing Amérikah Sarékat kanggo rekaman album kapisan*Forgiven, Not Forgotten*.
## Diskografi 
### Album 
### Album Tambahan 
### Album live 
### Singel 

;Catatan
* A **^ Dirilis hanya di Australia dan Selandia Baru.
* B **^ Dirilis di luar Amérika Utara.
* C **^ Dirilis hanya di Singapura, Walanda dan Bèlgi.
* D **^ Dirilis hanya di Bawana Éropa, Jepang dan Amérika Utara.
* E '''^ Dirilis hanya melalui iTunes.

### Singel Medal 
### Manggung 
* Forgiven Not Forgotten tour (1996–1997)
* Talk On Corners Tour (1997–2000)
* In Blue Tour (2000–2001)
* Borrowed Heaven Tour (2004)
* The Corrs: In Concert

### Vidéo 
* The Corrs Live At the Royal Albert Hall
* The Corrs Live at Lansdowne Road
* The Corrs Unplugged
* The Corrs Live In London
* All The Way Home/Live in Geneva

## Catethan Suku 
## Pranala njaba 
* Situs resmi The Corrs
* Disfrutaloscorrs.es
Bioteknologi

[thumb|300px|Kristal [insulin.]]
**Biotèknologi** inggih punika cabang ngèlmu ingkang nyinaoni mupangatipun makluk urip (baktèri, fungi, virus, saha sanèsipun utawi produk saking makluk urip (Ènzim, alkohol) ing prosès produksi kanggé ngasilaken barang lan jasa. punika dipunrémbakakén bioteknologi botén namung adédasar ing biologi kèmawon, nanging ugi ing ilmi-ilmi tèrapan saha murni lan sanèsipun, kaya ta biokimia, komputér, biologi molékular, mikrobiologi, génètika, kimia, matématika, lan sanèsipun. ref name=bio1/> kaliyan témbung sanès, bioteknologi inggih punika ilmi terapan ingkang gabungaken pinten-pinten cabang ilmi ing prosès produksi barang lan jasa. 
## Garis Wektu Bioteknologi 
[right|thumb|[Peragian merupakan model aplikasi awal dari bioteknologi]]
* 8000 SM Pangempalan benih kanggé ditanem malih. Punika kanggé bukti bangsa Babilonia, Mesir, lan Romawi nglampahi praktek pangrembakan selektif (seleksi artifisal) kanggé ningkataken kualitas untuk ternak.
* 6000 SM damel bir, fermentasi anggur, damel t roti, damel tempe kaliyan jalaran ragi.
* 4000 SM Bangsa Tionghoa damel yogurt lan keju kaliyan bakteri asem laktat.
* 1500 pangempalan tuwuhan ing sadaya dunya. * 1665 Penemuan sel olèh Robert Hooke(Inggris) nglampahi mikroskop.
* 1800 Nikolai I. Vavilov nyiptaaken paneletian komprehensif babagan ngerembagaken kéwan. * 1880 Mikroorganisme dipuntemuaken.
* 1856 Gregor Mendel miwiti genetika tuwuhan rekombinan.
* 1865 Gregor Mendel nemuaken hukum hukum ing  penyampaian sipat induking dawahipun.
* 1919 Karl Ereky, insinyur Honggari, kaping pisan ngginakaken tembung bioteknologi.
* 1970 Peneliti ing AS kasil nemuaken enzim pembatas ingkang diginaaken kanggé motong gen-gen. * 1975 Metode produksi antibodi monoklonal dipunrembaaken déning Kohler saha Milstein.
* 1978 Para peneliti di AS kasil damel insulin kanggé ngginakaken bakteri ingkang wnten ing usus ageng.
* 1980 Bioteknologi modern dipuntitiaken déning  teknologi DNA rekombinan. Model prokariot-nya, E. coli, dipun-ginakaken kanggé mroduksi insulin saha jampi sanèsipun, ing wujud manungsa. Kira-kira 5% ngidap diabetes alergi kaliyan  insulin kéwan ingkang sedederengipun ingkang sampun diceapake.  
* 1992 FDA sarujuk panganan GM wiwit saking  Calgene: tomat "flavor saver".
* 2000 Perampungan Human Genome Project

## Cathetan suku
Pulo Satu

thumb|Pulo Satu
**Pulo Satu** inggih kalebet ing salah satunggaling pratélan pulo paling jaba ing Indonésia ingkang mapan wonten ing samodra Hindia. Pulo Satu punika kalebet laladan watesaning Indonésia kaliyan nagara Australia. Pulo Satu punika mlebet péranganing wewengkon pamaréntahan kabupatèn Bengkulu Utara, provinsi Bengkulu. Pulo punika mapan wonten ing sisih kilèn saking kitha Bengkulu kanthi koordinat 05° 28′ 15″ LS, 102° 14′ 01″ BT. Ambanipun pulo satu inggih ± 1,5 Ha. Para kulawarga warigaluh ingkang kathah dumunung ing Pulo Satu.
Pulo Satu kalebet pulo-pulo alit ing sakitering wewengkon Bengkulu ingkang boten wonten pendhudhukipun. Papan dumunungipun pulo Satu caket kaliyan Pulo Dua, Pulo Bangkai, Pulo Merbau, saha Pulo Enggano.
Pulo Satu namung gadhah amba kirang lankung 1,5 hèktar, lan boten kapanggih wontenipun yasan ingkang madeg ing pulo punika. Nanging, ingkang kapanggih namung sapérangan jinising tuwuhan, kados ta wit kambil, coklat, saha kayu merbabu ingkang dipuntandur déning warga Enggano.

## Kaanan Sak Punika 
Nanging sapunika Pulo Satu namung kantun namanipun kemawon amargi kawontenanipun pulo Satu punika sampun boten wonten. Pulo Satu ingkang mapan wonten ing sakitering Pulo Enggano, 90 mil saking itha bengkulu sapunika sampun boten wonten amargi sampun kelelep toya laut amargi wonten abrasi ingkang inggil ing perairan Enggano. Kala rumiyin, ing pulo satu punika taksih wujud alas ingkang dipuntanduri wit kambil nanging ing wekdal sapunika sedaya jinisi tetanduranipun sampun ical lan ingkang wonten kantun gundukan pasir kemawon. Inggilipun abrasi laut ing Pulo Satu punika sampun kadadosan wiwit taun 1990-an, lan paling parah nalika abrasi ing taun 1997. Sadèrèngipun, ing Pulo Satu punika sampun naté dipundadosaken papan dalemipun suku Kaarubi. Nanging amargi kathah para warigaluh ingkang asring nebas wit kambil saha wit-witan sanès ing pulo punika, mila pulo satu punika rikat anggènipun ical. Kanthi icalipun Pulo Satu saha Pulo Bangkai punika dadosaken masarakat warga Enggano khawatir amargi prakawis punika saged ngganggu kawontenanipun gesang para warga ing pulo Enggano.

## Cathetan suku
Aktin

[thumb|G-actin ([Protein Data Bank|PDB code: 1j6z). ADP and the divalent cation are highlighted.]]
thumb|F-actin; surface representation of 13 subunit repeat based on Ken Holmes' actin filament model

**Aktin** inggih punika protèin globular kaliyan massa kira-kira 42-kDa kaliyan pintén-pintén mupangat dasaripun, pramila saged dipunwastani protéin sambi (), kaliyan péran ing salébéting prosès sèlular saking migrasi sel ngantos transpor membran. Aktin dipuntemuakén ing sédaya organismé èukariota, manawi botén kédah wonten 8 jénis protèin ingkang ngandut aktin, dipunsébat *actin-related proteins* (ARPs). Nanging kathah ARP ingkang asifat sitoskeletal, studi biokimia saha génètika ing pungkasan punika sampun nunjuakén manawi pintén-pintén ARP gadhah fungsi ing salèbéting inti sèl sanèsipun ing salèbéting sitoplasma, kados ta èksprsèi gèn, règulasi faktor transkripsi saha motilitas intra-inti. Aktin inti gadhah peran ing transkripsi kaping tiga Ènzim polimérasé RNA, ing *remodelling* kromatin saha ing wujudipun kompleks ribonukleoprotein inti, saha ing pencerapan histon.

Aktin ugi kagolong stimulan èksprèsi faktor transkripsi mitokondrial p43. Èksprèsi kasébut bakal nginduksi aktivitas mitokondria, saha lintasan mitokondriogenesis, ningkatakén suhu salira saha nurunakén plasma T3.
Aktin punika jénisipun protèin globural ingkang gégayutan saha wujud rantai, kalih rantai ingkang membelit wujud heliks, wujud mikrofilamen (filamen aktin) ing otot lan jénis-jénis sèl sanèsipun. 
Aktin inggih punika protéin ingkang wigatinshsnsken wujud sel lan nglampahi sami-sami kaliyan miosin kanggé ngasilaken obahan sel.
## Fungsi Filamen Aktin 
Filamen aktin ing sel ingkang boten kagolong sel otot, manawi kedah gadhah kirang langkunge kalih fungsi, ya iku kasusun silang-silang ingkang wujud kerangka sel lan manawi sami-sami kaliyan miosin gadhah fungsi ing sistem kontraktil, pramila tanggel jawab kaliyan obahan sel utawi péranganing sel. Mikrovili ngandut berkas filamen akin, pramila gadhah kabetahan kanggé gerak-gerak.
## Fungsi Mikrofilamen 
Mikrofilamen utawi *Filamen Aktin*, filamen aktin manawi dipuntingali kaliyan bantuan mikroskop elektron, filamen aktin kapérang saking pinten-pinten untaian molekul globular ingkang saben-saben gadhah diameter 4&nbsp;nm. Ing dasaripun Mikrofilamen gadhah fungsi ing pinten-pinten prosès kontraktil sel. Mikroskop electron kaliyan kapasitas inggil saged ningalaken manawi sitoplasma ing kathah sel *eukaryotic* ngandut kathah filament, kapérang saking untaian molekul protéin. Filamen ugi sagef dipunperang dados tiga kelas ingkang bènten diameteripun, komposisi, lan fungsinipun, jinis ingkang alit, dipunsebat mikrofilamrn, ingkang namung diameteripun kira-kira 5&nbsp;nm. Ing racaké filament punika wujud jaringan-jaringan lepas ing ngandap membran sel, ing pundi Mikrofilamen sampun ditemuaken asifat sami kaliyan filament aktin ing system kontraktil otot rangka. Mikrofilamen kalibat ing pambentukan tegangan otot. Ing kontraksi otot, ngelipet lan ngerembag membran sel, lan ing parobahan struktur ing salebeting sel.

## Cathetan suku
Pendak pindho

**Pendhak pindho** punika pétangan wekdal ingkang dangunipun kalih taun ingkang wonten ing kalènder utawi tanggalan Jawi. Pendhak pindho punika salah satunggaling adicara kanggé mengeti tiyang ingkang sampun sédo kalih taun kepengker.
Adicara Pendhak pindho utawi wonten ugi ingkang mastani *mendhak pindho** punika taksih kathah ingkang nglampahi, mliginipun wonten ing provinsi Yogyakarta lan Jawa Tengah. Padatanipun wonten ing adicara **pendhak pindho*' punika ngawontenaken gendurènan utawi bancakan minangka ndedonga kanggé ingkang sampun sedo punika. Ingkang gadhah damel mendhak pisan padatanipun ngundang tangga teparo supados sesarengan ndedonga lan pandom bancakan.
Perang Salib Jerman, 1096

**Perang Salib Jerman** 1096 ya iku péranganing Perang Salib Kapisan sing bala Perang Salib Rakyat, rata-rata saka Jerman lan Perancis, nyerang komunitas Yahudi . Sanadyan anti-semitisme wés ana ing Éropah sasuwéné pirang-pirang abad, iki minangka program massal kapisan sing kaorganisasi. Ing sapropirané kasus, otoritas lan pamimpin keagamaan wés usaha nglindungi wong Yahudi .

## Wacanan lanjutan 
* Albert of Aix, *Historia Hierosolymitana*
* Robert Chazan, *European Jewry and the First Crusade*. University of California Press, 1987.
* Robert Chazan, *In the Year 1096: The First Crusade and the Jews*. Jewish Publication Society, 1996 (also contains extracts from the Hebrew chronicles).
* Jeremy Cohen, *Sanctifying The Name of God: Jewish Martyrs and Jewish Memories of the First Crusade*. University of Pennsylvania Press, 2004.
* Kenneth Setton, ed., *A History of the Crusades.* Madison, 1969-1989 (available online ).

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* Emico and the Slaughter of the Rhineland Jews .
* *Jewish Encyclopedia*: The Crusades
Pulo Merbau Bengkulu

thumb|Pulo Merbau
**Pulo Merbau** inggih salah satunggaling pulo ing Indonésia ingkang kalebet pulo paling jaba ing Indonésia, ingkang mapan wonten ing [[samodra Hindia]. Pulo Merbau inggih dados pulo watesaning Indonésia kaliyan nagara Australia. Pulo Merbau punika kalebet wewengkon pamarentahanipun kabupatèn Bengkulu Utara, provinsi Bengkulu. Pulo punika mapan wonten ing sisih kilèn saking kitha Bengkulu kanthi koordinat 05° 28′ 30″ LS, 102° 24′ 00″ BT.. Ambanipun pulo Merbau inggih punika kirang langkung 5 Ha lan pulo Merbau punika boten wonten pendhudhukipun. Pulo Merbau namung asring dipundadosaken papan singgah kanggé para warigaluh sami lèrèn sekedhap nalika saweg nglaut.
Pulo ingkang gadhah sesawangan ingkang saé punika saged dipundadosaken papan wisata lan kedah dipunjaga kanthi saestu supados boten ical kénging abrasi pasisir kados icalipun Pulo Satu ingkang mapan ing sakiteripun.

## Cathetan suku
Pulo Mega

thumb|Peta Pulo Mega
thumb|Pulo Mega
**Pulo Mega** inggih salah satunggaling pulo paling jaba ing Indonésia ingkang mapan wonten ing samodra Hindia. Pulo Mega inggih kalebet watesaning wewengkon Indonésia kaliyan nagara India. Pulo Mega kalebet wewengkon pamaréntahan kabupatèn Bengkulu Utara, provinsi Bengkulu. Pulo punika mapan wonten ing sisih kilèn saking kitha Bengkulu kanthi koordinat 4° 1′ 12″ LS, 101° 1′ 49″ BT. Ambanipun pulo Mega inggih kirang langkung 5 Ha. Pulo Mega punika boten wonten pendhudhukipun lan namung dados pulo singgahanipun para warigaluh. Nanging kanthi makaten, pulo Mega malah boten dados pulo ingkang sepis sanget amargi boten dipu mega taksih ketinhuni utawi panci boten wonten pendhudhukipun malih, nanging senajajan to makaten, ing pulo mega punika taksih dipunanggep wonten penghuninipun saking para warigaluh ingkang mapir.

## Géografi 
Pulo Mega dumunung ing sisih kulon saking Pulo Sumatra ingkang kawates langsung kaliyan kabupatèn Mukomuko saha provinsi Sumatra Barat. Pulo Mega punika kalebet pulo ingkang paling alit kanthi ambanipun namung kirang langkung 3,13 km2 kanthi jembaripun kirang langkung namung 1,5&nbsp;km, saha pérangan ingkang paling dawa inggih kirang langkung 2&nbsp;km.
Pasisir ing pulo Mega gadhah tipe pasir wonten kathah karangipun ingkang gadhah jero kirang langkung 1-4 mèter wonten ing pérangan pinggiring pulo, lan ing pérangan tumuju njawi pulo, jeronipun laut saged langkung saking 10 mèter.

## Transportasi 
Manawi badhé tumuju dhateng Pulo Mega saged dpunwiwiti saking kitha Bengkulu kanthi ngginakaken kendaraan roda sekawan tumuju dhateng Bengkulu sisih Lor, nembé saged nyebrang ngginakaken speed boat.
## Penduduk 
Pulo Mega punika kalebet salah satunggaling pulo ingkang boten wonten penghuninipun, nanging penduduk musiman dhateng saking sikakap, pulo Pagai Selatan, Kapuloan Mentawai. Penduduk Sikakap dhateng saperlu panen klapa kaliyan kopra minangka produk turunanipun.

## Vegetasi 
Vegetasi pulo Mega sapérangan ageng inggih punika wit Klapa. Klapa gampil sanget kapanggih wonten ing sadaya wewengkon pulo, mliginipun ing daerah pasisir pasisirnipun. Kajawi punika, tetuwuhan perdu saha palem kapanggihaken wonten ing pasisir saha pérangan tengah pulo. Tetuwuhan Bakau naming kapanggihaken ing pérangan kidul pulo.

## Cathetan suku
Pasisir Pok Tunggal

**Pasisir Pok Tunggal** punika salah satunggaling papan pariwisata alam ingkang wonten ing Daerah Istimewa Yogyakarta, mliginipun wonten ing Tepus, Gunungkidul, Yogyakarta, Indonésia. Pasisir Pok Tunggal punika kirang langkung 1 kilomèter sadèrèngipun TPR  Pasisir Indrayanti .
Manawi badhé tindhak dhateng pasisir punika saking margi ageng kedah mlebet wonten dalan ingkang sapunika dèrèng rata. Sapunika (2012) Pasisir Pok Tunggal punika taksih kalebet pasisir ingkang énggal.
Ingkang langkung éndah saking Pasisir punika inggih tebing-tebing watu karang ingkang jumeneng kanthi kokoh mbèntèngi pasisir punika saking njawi.

## Cathetan suku
Candhi Gedhong Sanga

thumb|Candhi siji, Gedhong Sanga (2024)
**Candhi Gedhong Sanga** iku candhi kang ana ing Jawa Tengah, persisé ana ing Kacamatan Ambarawa, Kabupatèn Semarang, Jawa Tengah, pernahé ing lèrèng Gunung Ungaran,koordinat 110 derajat20'27'' BT lan 07 derajat14'3* LS.
 Candhi Gedhong Sanga iku saka tembung *gedhong* kang tegesé umah, lan tembung *sanga'' kang tegesé sanga (cacah sanga), ya iku sangang dalemé Jawata. Mapané candhi siji karo candhi liyané kasebar-sebar, dohé lumayan adoh. Ing kana uga ana papan kanggo padusan, ya iku padusan banyu panas, kang cocog kanggo ngilangaké rasa ngantuk, sayah, lan uga dipercaya bisa nambani lelara. Lokasi candhi uga bisa dilakoni kanthi wektu 10 menit saka obyek wisata Bandungan.
Ing kana uga ana jasa numpak jaran kanggo kliling Candhi Gedhong Sanga.
# Wisata Désa Rp 25.000 (Wisman Rp 35.000),
# Tumuju banyu Panas Rp 40.000 (Wisman Rp 60.000),
# Tumuju Candhi II Rp 30.000 (Wisman Rp 40.000),
# Pakèt candhi Sanga Rp 50.000 (Wisman Rp 70.000).

## Cathetan suku
Pasisir Ngobaran

thumb|250 px| Pasisir Ngobaran, Gunungkidul

**Pasisir Ngobaran** punika salah satunggaling pariwisata alam ingkang wonten ing désa Kanigoro, Saptosari, Gunungkidul, Daerah Istimewa Yogyakarta, Indonésia .Pasisir punika kalebet pasisir ingkang khas, amargi wonten ing Pasisir Ngobaran mau wonten Pure lan yasan-yasan ingkang sarat agami Hindhu .

## Sajarah Pasisir Ngobaran 
Nama **Ngobaran** punika asalipun saking sajarah Prabu Brawijaya V ingkang kalebet Raja pungkasan wonten ing Majapahit. Sesarengan kalih punika krajan Islam nembé wonten pangembangan ingkang pesat kanthi madegipun karajan-karajan Islam ing pasisir lor Pulo Jawa nalika madyaning abad 15 Masehi.
Nalika punika putranipun Prabu Brawijaya V inggih punika Raden Patah minangka panguwasa Karajan Demak I ingkang mapan wonten ing pasisir lor.

## Kaéndahan Pasisir 
Pasisir Ngobaran punika kalebet pasisir ingkang eksotis. Manawi kaanan toya surut, saged katingal alga (rumput laut) ingkang warni ijo lan coklat. Manawi mirsani saking nginggil, hamparan alga ingkang tuwuh ing sela-sela karang katingal kados sabin ing laladan padat penduduk. Puluhan jinis kéwan laut ugi wonten ing selaning karang, saking landak laut, bintang laut, dumugi kerang-kerangan.

Ingkang menarik malih saking budayanipun. Saking yasan dumugi panganan. Ingkang menarik saking yasan punika wontenipun papan sembahyang kanggé 4 agama utawi kapitadosan ingkang madeg piyambak-piyambak. Wangunan ingkang katingal kanthi cetha punika papan ngibadah kados pura lan patung-patung désa kanthi warna pethak. Papan punika jumeneng wiwit taun 2003 kanggé mengeti wontenipun Brawijaya V, salah satunggaling keturunan Raja Majapahit, ing Ngobaran. Kajawi papan ngibadah ugi wonten joglo kanggé papan ngibadat tiyang kejawèn. Caket kaliyan joglo punika wonten ugi kotak watu.

Nalika rawuh wonten ing pasisir punika sakiwa-tengené jam 6 dumugi 10 enjing  saged mirsani para warigaluh ingkang nembé mendhet alga. Para wisatawan ugi saged mundhut alga punika saking para warigaluh kanthi regi ingkang mirah .

Salah satunggaling wisata kuliner ingkang khas ing Pasisir Ngobaran punika daging landak laut ingkang gadhah cita rasa kados daging pitik. Sasampunipun pikantuk landak laut banjur dikepras erinipun lajeng dipunbelah awakipun ngginakaken arit. Manawi sampun makaten banjur dipunpendhet isinipun lajeng dipunmasak .

## Cathetan suku
Candhi Sanggariti

thumb|300px|Candhi Sanggariti (foto diambil taun antara 1900 dan 1938)
**Candhi Sanggariti** utawa **Songgoriti** ya iku salah sawijing candhi kang ana ing Kutha Batu, Jawa Timur, Indonésia. Candhi iki ana ing sacedhaké sumber banyu panas. Candhi iki diyasa sakiwa-tengené pungkasan abad ke-8 Maséhi. Candhi ini dipugar taun 1936 déning Walanda, nanging ana kesalahan posisi ing kepala ing sikil lan apiké lan akhiré dadi puing.

Candhi iki ditemokaké déning arkeolog Walanda kang jenengé Van I Isseldijk taun 1799 M, lan pelaksanaan renovasiné dilakokaké déning arkeolog Walanda liyané ya iku Rigg taun 1849 M lan Brumund ing taun 1863 M. Tahun 1902 M, Knebel nginventarisasi situs Candhi Songgoriti lan diterusaké kanthi rénovasi gedhén taun 1921 M. Renovasi terakhir dilaksanakaké ing taun 1938.

## Arsitèktur 
Didelok saka arsitèkturé kang prasaja, Candhi Sanggariti digolongaké candhi tuwa dhéwé ing Jawa Timur lan duwé rerenggan langgam Jawa Tengah. Wewangunan sisih candhi kang isih ana (Wetan, lotr lan kulon) duwé cerukan kanggo papan reca. Relung pérangan wétan ya iku papan kanggo reca Ganesha, kang recané kari sapérangan, ya iku pérangan weteng dan sikil. Relung pérangan lor recané wus ilang, lan relung pérangan kulon, recané wus ora nempel ing relung, nanging isih ana ing sakiwa tengen candhi. Reca iki ya iku reca Agastya, yèn ing agama Hindhu ya iku saka 7 pandhita kang nyebaraké agama Hindhu ing Asia Tenggara lan Jawa.

## Pranala njaba 
* Candhi Songgoriti di **CityGuide.KapanLagi.com**

## Cathetan suku
Perang Salib Lor

**Perang Salib Lor** utawa **Perang Salib Baltik** ya iku perang salib sing dilakokake déning raja Dhènemarken lan Swèdhen, nglawan wong-wong sing nganut paganisme ing Éropa Lor sakiwa-tengené pasisir lor lan etan Laut Baltik. Kampanyé Swèdhen lan Jerman nglawan Gréja Ortodoks Ruslan uga dirembug minangka péranganing Perang Salib Lor.

## Cathetan sikil
Candhi Singasari

right|thumb|Candhi Singosari
thumb|right|Arca Resi Agastya
**Candhi Singhasari** utawa**Candhi Singasari** utawa**Candhi Singosari** ya iku candhi Hindhu-Buda tilas sajarah Karajan Singhasari kang ana ing Désa Candhirenggo, Kacamatan Singosari, Kabupatèn Malang, Jawa Timur, Indonésia.
Candhi Singosari tinemu sakiwa-tengené awal abad 19, taun (1800-1850), déning wong Walanda kang jenengé Nicolaus Engelhard, kanthi sebutan candhi Menara amarga dhapuré kaya menara, nanging penduduk sakiwa-tengené njenengaké candhi Singosari amarga papané ana ing Singosari, uga ana sapérangan wong kang nyebut Candhirenggo, amarga papané ing Désa Candhirenggo.

## Arsitèktur 
Wujud yasan Candhi Singosari bisa diceluk istimewa, amarga candhi iku kaya ta nduwé 2 tataran. Sebeneré bilik-bilik candhi ana ing pérangan awak candhi, ing Candhi Singosari malah ana ing sikil candhi. Bilik-bilik iku awalé uga ana ing jero arca ya iku ing pérangan lor isiné arca Durgamahisasuramardhini, sisih wétan arca Ganesha lan ing pérangan kidul ana arca Resi Guru kang racaké dikenal kanthi sebutan Resi Agastya. Saiki namung ana arca Resi Agastya, arca liyané wés digawa menyang Leidan-Walanda. Arca resi Agastya ora digawa menyang Walanda amarga kondisiné wus rusak kang parah, saingga ora layak digawa kanggo bebungah penguasa nagari Walanda nalika iku.

## Pranala njaba 
* Situs web tentang candhi ini dan wisata lain di Malang
* Candhi Singosari di **CityGuide.KapanLagi.com**

## Cathetan suku
Kitin

thumb|250px|Struktur molekul Kitin

**Kitin** inggih punika polisakarida struktural ingkang dipunginaakén kanggé nyusun eksoskleton saking artropoda sérangga, laba-laba, krustasé, lan kéwan-kéwan sanès séjinis).
[thumb|right|Structure of the chitin molecule, showing two of the [N-Acetylglucosamine|*N*-acetylglucosamine units that repeat to form long chains in &beta;-1,4 linkage.]]

Kitin inggih punika polisakarida struktural kapérang saking monomèr gula amino, dipunmangèrtosi ing kathah dinding sèl fungsi saha eksoskeleton sédaya artropoda.
Kitin murni sami kaliyan wacucal, nanging badhé ngèras manawi dipunlapisi nganggè uyah kalsium karbonat.

thumb|250px| *Saccharomyces cerevisiae* (di bawah mikroskop DIC) memiliki dinding sel terbuat dari kitin

### Kitin ing Cendawan 
Kitin inggih punika komponèn struktural utam dinding sel khamir lan cendawan berfilamen.

Jumlah kitin ing khamir saha cendawan berfilamen cekap tebih ingkang bènten.

Polimer kitosan saged wujud saking pinten-pinten tingkat deasetilasi. Kitosan kanthi alami dipuntemuaken ing dinding sel fungi kelas *Zygomycetes* lan la kutikula gegremet.Informasi ngenai peran biologis kitosan angsal saking panalitèn ngginakaken model khamir *Saccharomyces cerevisiae*.

## Produksi komersial lan kegunaanipun 
Kitosan dipunproduksi kanthi komersil ing skala ageng ing pinten-pinten belahan donya, kaya ta Jepang, Amérika Utara, Polen, Italia, Ruslan, Nurwègen, lan India. kathah pandangaon kanggé kitosan dipunpicu fakta keunikan karakteristik biologisnya kaya ta biodegradabilitas, biokompabilitas, lan boten beracun, pramila punika aplikasi ing sadaya babagan. menawinipun kathah ing alam, anaging mupangatipun kitosin ingkang énggal ngerembag ing kalih dekade pungkasan. sapunika kitosan kathah ingkang dipun-ginakaken ing babagan pangan, farmasi, medis, tekstil, pertanian, lan indhustri sanèsipun tuladhané purifikasi limbah.

## Cathetan suku
Pura Gedé Perancak

thumb|Pura Gede Perancak

**Pura Gedé Perancak** iku siji pura utawa papan sembahyangan umat Hindhu Bali sing dumunung ing désa Perancak, kacamatan Nagara, Kabupatèn Jembrana, Bali. "Pura Gede Perancak" dunungipun ing kampung warigaluh tradhisional.Odalan wonten ing Pura Gede Perancak dhawah ing saben Buda Umanis Medangsia. Candhi iki miturut tutur tinular dibangun ing taun 1546 kanggo mèngeti rawuhé Dang Hyang Nirartha ing Pulo Bali.

## Cathetan suku 
* Bali & Lombok By Ryan Ver Berkmoes, Lonely Planet, Lisa Steer-Guerard, Jocelyn Harewood, Page 260 http://books.google.com/books?id=lex_FEAOMUC&pg=PA260&lpg=PA260&dq=Pura+Gede+Perancak&source=bl&ots=rT2pP6mj4e&sig=DUsUNBL6qCvrgsQuBDqJdBSSVTE&hl=en&ei=lePaSafuJ9KfkQWT0MXKCA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4
Candhi Bojongmenje

jmpl|Bojongmenje
**Candhi Bojongmenje** utawi ingkang langkung kawentar mawi nama "Situs Rancaekek", minangka komplèk purbakala ingkang dipunduga minangka yasan tetinggalanipun kala *pra*-Islam wonten ing Jawa Barat ingkang dumunung ing Dusun Bojongmenje, Kalurahan Cangkuang, Kacamatan Rancaekek, Bandung, Jawa Barat. Situs punika dumunung wonten ing caketipun kawasan indhustri, satemah kawontenanipun kaancem.

Sareng kaliyan Candhi Cangkuang saha Situs Percandhian Batujaya sarta Situs Cibuaya, situs punika minangka salah satunggaling yasan tetinggalanipun kala Hindhu-Buda ingkang taksih wonten ing Jawa Barat
Transformator

**Transformator** utawa yah ya iku piranti kang minangka ngunggahaké utawa midunaké tegangan bolak-balik (AC). Transformator kasusun saka 3 komponèn ya iku: Kumparan pertama (primer) kang fungsiné minangka input, Kumparan kapindho (skundèr) kang funsiné minangka *output* lan inti wesi kang fungsiné minangka nguwataké médan magnèt kang dikasilaké. Trafo jinis iki ing pérangan primer dihubungké karo tegangan AC kaya ta 220 volt mangka ing pérangan sekunder bakal ngetokaké tegangan kang luwih endèk.
#Transformator step up ya iku walikané saka transformator *step down* kang minangka ngunggahaké tegangan listrik AC. Conto saka panggunaan *transformator step up* yiku ing rerangkèn *emergency light* utawa lampu darurat kang empan nalika PLN mati lan UPS ing PC. Prinsip kerja tranformator ing tegangan DC (searah) kang asalé saka battery diowah dadi tegangan *AC* bolak-balik banjur diunggahaké dadi 220 volt déning trafo saéngga bisa empan ing wektu lampu utawa*PC* nalika *PLN* mati.
#Jinis-jinis transformator kang liya ya iku trafo OT (*Output Trafo*) lan IT (*Input Trafo*). Trafo jinis iki akèh digunakaké ing peralatan audio.

## Hubungan Primer-Sekunder 
transformator scheme ru.svg
thumb|right|250px|Fluks ing transformator Rumus kanggo fluks magnet kang ditimbulaké lilitan primer ya iku \delta\phi=\epsilon\times\delta\,t lan rumus kanggo GGL induksi kang kadadéan ing lilitan sekundèr ya iku \epsilon=N\frac{\delta\phi}{\delta\,t}.
Amerga kaloroné kumparan dihubungaké karo fluks kang padha, mangka
\frac{\delta\phi}{\delta\,t}=\frac{V_p}{N_p}=\frac{V_s}{N_s}
ingendi
kanti nyusun ulang persamaan bakal diéntuki
\frac{V_p}{V_s}=\frac{N_p}{N_s}
sedemikian nganti
V_p\,I_p=V_s\,I_s.
Ateges, gayutan antaranéé tegangan primer karo tegangan sekunder ditentokaké déning perbandingan jumlah lilitan primer kanti lilitan sekunder.

## Cathetan sikil
## Delengan Uga 
* Induktor
* Kondensator
* Resistor
Candhi Gunungsari

**Candhi Gunungsari** dumunung ing Dusun Gulon, Kacamatan Salam, Kabupatèn Magelang, Jawa Tengah. Candhi Gunungsari minangka candhi Hindhu Siwa.http://yogyakarta.

## Cathetan suku
Kalsitonin

thumb|280px|Kalsitonin
thumb|Kalcitonin
Ing manungsa, **Kalsitonin** () inggih punika hormon pèptida kaliyan dhawane 32 AA hasil sekresi sel C, dan sel epitelial klanjer prostat, ingkang gadhah pintén-pintén aktivitas kados ta hambat yang rèsorpsi balungkaliyan cara hambat aktivitas hormon paratiroid, hambat sèkrèsi prolaktin, nimbulakén pintén-pintén prosès angiogenesis ing sèl èndotèlial, lan ing ngèrèmbag sel kankèr kankèr payudara lan prostat; sarta pertukaran zat kalsium antawis janin saha ibu ingkang sepanjang masa kehamilan. Ekspresi CT pada manungsa sangat mirib dengan èksprèsi CT pada hewan tikus dan ikan salmon.
Kalsitonin inggih punika hormon ingkang dipunsekresiaken déning klanjer tiroid lan nurunaken kadar kalsium getih kanti cara dorong penumpuka kalisium ing balung saha ekskresi kalsium saking ginjel.
Manawi PTH nginduksi enzim *25-hydroxyvitamin D3 1α-hydroxylase* manawi kadadosan hipokalsemia, pintén-pintén studi sampun nunjuaken manawi CT, boten PTH, ingkang gadhah peran wigatos ing homeostasis plasma kalsitriol ing kaanan normokalsemia.

CT punika asil proteolitik èksprèsi gen CALC1 ngantos CALC4 ing kromosom 11 namanipun pre-prokalsitonin dhawanipun 141 AA.
## Hormon Kalsitonin 
Kalsitonin punika hormon polipeptida ingkang ngefek hipokalsemik lan hipofosfatemik. Kawiwitan dipunisolasi saking klanjer tiroid. Hormon polipeptida punika kapérang saking 32 asamamino ingkang wujud rantai tunggal lurus lan nakjubaken manawi kalsitonin gadhah pinten-pinten gambaran ingkang sami kaliyan oksitosin lan vasopressin. Punika kalebet struktur cincin pucuk-N ingkang kasusun saking enem asem amino ingkang gabung nglampahi kreteg disulfidedan satunggal gugus amid, prolinamid, ing ujung C. Kalsitonin nurun kadaripun kalsium plasma amergi deposisi kalsium ing balung lan gampilaken icale kalsium nglampahi urin. Kadasta hormon paratiroid, kalsitonin merdamel ngelampahimekanisme aCMP. Kalsitonin inggih punika asem amino 32 hormon polipeptida linier ingkang dipunkasilaken ing manungsa mligi saking sel-sel parafollicular (ugi dipuntepang dados C-sel) saking tiroid, lan ing kéwan sanès ing salira ultimobranchial.

## Cathetan suku
Kodon

thumb|600px|Tabel kodon dan protéin yang disandikan

**Kodon** (kodhe genetik) inggih punika dèrèt nukleotida ing mRNAingkang kapèrang saking kombinasi tiga nukleotida urut yang menyandi suatu asem amino tertentu pramila asring dipunsébat dados kodon triplet. Asam aminoingkang dipunsandiakén tuladhanipun metionin déning urutan nukleotida ATG (AUG pada RNA). Kodon panggènanipun ing molèkul mRNA. Penerjemahan mRNA dados protéin dipunlampahi ing ruas penyandi ingkang diapit déning **kodon awal** (AUG) dan **kodon pungkasan** (UAA, UAG utawa UGA), ruas punia dipunsebat gen. Kodon ing molèkul mRNA saged nyandi asem-asem amino jalaran bantuan interpretasi kodon déning tRNA. sanèsipun kodon inisiasi, kanggé miwiti translasi dipunbetahaken ugi sekuen utawi situs ingkang dipunsebat Shine-Dalgarno kanggé nepangaken déning ribosom ugi kanggé bantu kaliyan faktor inisiasi (wujud tiga jinis protéin). Kodon pungkasan ugi dipunsebat kodon terminal ingkang boten nyandiaken asem amino..

## Cathetan suku
Kemiling Permai, Kemiling, Bandar Lampung

**Kemiling Permai** iku salah sawijining kalurahan ing Kacamatan Kemiling, Kemiling Permai duwé perumahan sing paling dhuwur ing kutha Bandar Lampung ya iku Perumahan Bukit Kemiling Permai. Kemiling permai iku kalurahan sing cedhak karo Kabupatèn Pesawaran amarga kabupatèn iku anyar saka pemekaran Kabupatèn Lampung Wétan lan Kutha Bandar Lampung.