open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bakso kukus

**Bakso kukus** inggih menika salah satunggalipun dhaharan  pasugatan dim sum Kanton . Dhaharan menika wiyar sanget wonten ing Hong Kong lan ingkang kathah wonten ing daérah Chinatown . Bakso kukus menika kadamel saking daging, lan wonten ingkang dipunlapisi kulit tahu  ing sangandhapipun, lajeng dipunparingi godhong bawang.

Menawi wonten ing Indonesia, bakso kukus menika kadamel tahu bakso, ingkang biasanipun kangge *snack* utawa wonten ingkang dados jajanan ingkang dipunsade. Bahan nkangge damel bakso kukus sami kaliyan bahan kangge damel bakso ingkang biasanipun, bedanipun namung wonten ing caranipun damel, menawi bakso biasa menika dipunkukus, menawi bakso kukus menika inggih dipunkukus utawi dipundang. 

## Resèp damel bakso kukus 
Bahan ingkang dipunbetahaken : 
300 gr daging sapi seger, sarem (uyah), 2 siung bawang putih dicacah , merica bubuk, 1-2 sdm tepung kanji, 1 putihan telur

## Caranipun damel bakso 
# Daging saged dipun cacah utawa dipun giling dumugi lembut, lajeng campur kaliyan uyah
# Uleni adonan dumugi lembut lan saged dipulung (kirang langkung 30 menit). Lajeng bawang pitih kaliyan merica dipun lebetaken 
# Menawi adonan sampun rata, tepung dilebetaken kaliyan putih telur, lajeng dicampur sedaya 
# Bentuk adonan dados *bulatan* bakso ngginakaken sendok 
# Lajeng bakso dipungodhog wonten ing toya umep, dipun tengga dumugi ngambang, menawi bakso kukus menika dikukus (didang). 

## Rujukan 
* Yahoo.com. " Yahoo.com ." *飲茶 的 意義.* Disalin ing 2009-07-15.
*https://aneka-resep-masakan-indonesia.blogspot.com/2008/12/resep-bakso.html
Candhi Sawentar

**Candhi Sawentar** iku mapan ana ing Désa Sawentar. Désa iki kalebu ing Kacamatan Kanigara, Kabupatèn Blitar. kalampahan kanthi sistem pamaréntahan, kabèh manajemen lan tanggung jawab kanggo nglestarèkaké Candhi Sawentar lan lingkungane ana ing pamaréntah Kabupaèen Blitar. Déné adhédhasar tèknis arkeologis, Candi Sawentar iku dadi tanggung jawab Konservasi Warisan Budaya Jawa Timur (BPCB) ing Trowulan. 

Kanggo aksès dalan mara ing Candi Sawentar Babagan papan lan lingkungane rada angel, amarga dalane iseh padha bolong. Candi Sawentar kira-kira mapan 8 kilomèter saka Jalan Raya Garum, jurusan Malang - Blitar. Candhi Sawentar, sacara géografis dumunung ing pèrèng wétan Gunung Kelud. Yèn didelok saka babagan topografi lingkungané, wilayah Sawentar iku dikupengi kali. Kali sing paling cedhak karo situs Sawentar ya iku Ngasinan, sing saiki wis ora ana pigunané. Kali iki uga dadi pamérang ing antarané Candhi Sawentar I lan II. Data topografi nuduhaké yèn iklim ing kono kalebu ing katégori tropis, kanthi udan 173 mm / taun lan jumlah udan rata-rata 124 dina / taun . Data iklim lan topografi iki kang wènèh informasi manawa laladan Sawentar lan sakupengé minangka lemah subur.

## Rujukan
Gerakan Pramuka Indonesia

**Gerakan Pramuka Indonesia** minangka nama saking  organisasi pendidikan non-formal ingkang ngawontenaken pendhidhikan pramuka ing Indonesia . Tembung " Pra                                                                                                                                                                                                                                    muka " menika singkatan saking *Praja Muda Karana*, ingkang gadhah teges Jiwa Muda ingkang remen *berkarya*. Ananging saderengipun singkatan menika dipuntetepaken, tembung Pramuka asalipun dipunpundhut dening Sultan Hamengkubuwono IX saking tembung "Poromuko" ingkang gadhah teges pasukan utami ing perang. 

Pramuka minangka istilah kanggé anggota Gerakan Pramuka, ingkang kalebet ; Pramuka siyaga (7-10 taun), Pramuka Raiser (11-15 taun), Pramuka Penguat (16-20 taun) lan Pramuka Pandega (21-25 taun). Kelompok anggota sanesipuninggih menika  Scoutmaster, Pramuka Utama, Coron Pelatih Pramuka, Abdi Sipil Pramuka, Staf Kwartir lan Panel Penasihat . 

Pramuka minangka proses pendhidhikan wonten ing sajawinipun lingkungan sekolah saha sanjawinipun lingkungan kulawarga kanthi wujud ingkang menarik, bungahaken, sehat, teratur, diarahake, kegiatan praktis ingkang dipuntindakaken wonten ing alam terbuka kanthiPrinsip Pramuka saha Metode Pramuka, ingkang gadhah ancas utaminipun inggih menika *pembentukan karakter*, watak, saha pikiran watak mulya. Pramuka minangka sistem pendhidhikan pramuka ingkang dipunlarasaken kanthi kahanan, kapentingan, saha pangembangan masarakat, saha bangsa Indonesia . 

Gerakan Pramuka dipunpimpin dening Ketua Kwartir Nasional, ingkang samenika dipunpimpin kalihan Budi Waseso .
Jeon Jung-kook

**Jeon Jeong-guk** ( Hangeul : 전   ; ) utawa dikenal kanthi jeneng panggung **Jungkook** yaiku penyanyi lan anggota saka band lanang Korea Kidul BTS utawa Bangtan Boys, utawa bisa uga diarani Beyond The Scene, sing dibentuk déning perusahaan Big Hit Entertainment ing taun 2013. Dhapukané dhèwèké yaiku penyanyi utama ( *vokalis* utama), *penari utama* (penari), *sub-rapper*, lan *tengah* . Jeon Jungkook lair ing Busan, Korea Kidul tanggal 1 Sèptèmber 1997 lan duwé sedulur tuwa sing jenengé Jeon Junghyun ( Hangeul : 전정현).

Jungkook wis tau audisi kanggo *Superstar K* nanging ora berhasil. Sawisé audisi, Jungkook diinceng karo agénsi-agénsi liya, nanging dhèwèké milih Big Hit Entertainment sawisé ndeleng Rap Monster nge-*rap* . Jungkook seneng banget karo G-Dragon, anggota saka *band lanang* Big Bang, amarga lagu *Heartbreaker* . Dhèwèké uga dadi penggemar saka penyanyi wanita Korèa IU, Justin Bieber lan Charlie Puth . Jungkook wis tau nyanyi nga-*cover*  Charlie Puth lan Selena Gomez duèt kanthi irah-irahan ''We Don't Talk Anymore* sing dhèwèké nyanyi kanthi rong vèrsi, yaiku vèrsi solo lan duèt karo Jimin .
## Karir 
### Bangtan Boys 
Jungkook debut karo BTS utawa Bangtan Boys tanggal 13 Juni 2013, kanthi lagu *No More Dream* saka album debut *2 Cool 4 Skool*. Posisi Jungkook ing BTS yaiku *vokalis utama* ( *vokalis utama*), *penari utama*, *sub-rapper*, lan *center* . Dhèwèké uga melu nulis lagu sing dinyanyèkaké dening  BTS, kaya ta *Begin* (lagu solo Jungkook ing album *Wings* ) lan *Magic Shop* .

Dhèwèké dadi *maknaé* (anggota paling enom) ing BTS lan entuk julukan *"Golden Maknaé"* amarga ahli nang akèh bidang (kaya ta nyanyi, nari, rap, lan olahraga). Bareng karo rong anggota BTS paling enom, yaiku Jimin lan V, wong telu kasebut entuk julukan *"Maknaé Line".*

## Prestasi 
Jungkook karo anggota BTS liyané, wis kerep menang pirang-pirang penghargaan lan nindakaké sawetara acara penghargaan ing Korèa, yaiku Mnet Asian Music Awards (MAMA), Mèlon Music Awards (MMA), Anugerah Artis Asia (AAA), Golden Disc Awards (GDA), Seoul Music Penghargaan (SMA), Penghargaan Soribada, lan ing Amerika, yaiku American Music Awards (AMAs) lan Billboard Music Awards (BBMAs).

# Menang panghargan *Mnet Asian Music Award* (MAMA) 2015 kanggo kategori *Worldwide Performer*
# Menang piala *Deasang* nang panghargan Melon Music Award (MMA) 2016 kanggo kategori *Album of The Year*
# Diundang tampil nang acara Amerca Music Awards (AMAs) 2017 lan dadi artis Korèa kapisan sing lumebu nominasi AMAs 2018
# Menang panghargan Yin Yue Tai V-Chart Award kategori *Best Stage Performance*

## Lagu Cover 
Jungkook kerep nge-*cover* lagu-lagu saka penyanyi liya saka Korèa uga Internasional. Nang ngisor iki ana lagu-lagu sing wis tau di-*cover* dhèwèké:

# *Paper Hearts* kang dinyanyiké Tory Kelly
# *Lost Stars* kang dinyanyiaké Adam Levine
# *Nothing Like Us* kang dinyanyiaké Jutsin Bieber
# *2U* kang dinyanyiaké Justin Bieber
# *Fools* kaliyan RM kang dinyanyiaké Troye Sivan
# *Purpose* kang dinyanyiaké Justin Bieber
# *We Don't Talk Anymore'' kang dinyanyiaké  Charlie Puth lan Selena Gomez

## Referensi
Danur 3: Sunyaruri

**Danur 3: Sunyaruri** iku irah - irahan film sing mentas dibabar 26 September 2019 wingi dening *MD Pictures*. Film iki diarahke dening Awi Suryadi lan diprodhuksi dening Manoj Punjabi. Film iki minangka terusan saka film sadurunge, yaiku *Danur* lan *Danur 2:Maddah.* Kaya film-film sadurunge, film iki uga dijupuk saka novel anggitane Risa Saraswati adhedhasar pengalaman pribadhine. Novel iki nyaritakake lima kanca-kanca setane Risa Saraswati kang jenenge Peter, William, Janshen, Hans, lan Hendrik, utawa sing kerep disebut Peter cs, amarga manut pamrayogine Risa Saraswati ngengingi paraga liyane yaiku, Asih, wis duwe film dhewe.

## Ringkesan 
Risa (Prilly Latuconsina), pancen duwe bakat kanggo ndelok babagan kang ora lumrah didelok dening manungsa lumrahe. Risa bisa ndelok babagan kang alus utawa *ghaib.* Malahan, kawit suwe Risa duwe kanca alus awujud lima bocah Walanda sing isih cilik-cilik. Anggone kekancan kaya yen dolanan karo bocah manungsa lumrahe. Peter cs, duwe papan khusus ing loteng omahe Risa kang dinggo dolanan. Kacarita ing film Risa amung urip wong loro karo Riri, adhine sing isih SMP. Dene Risa uwis diwasa lan nduwe sesambungan karo priya aran Dimasta  (Rizky Nazar) kang makarya dadi penyiar radio. Sanajan mangkono, Risa ora kandha karo Dimas yen dheweke bisa nyawang bab sing ora katon, lan yen sejatine dheweke duwe kanca sing dudu manungsa amarga wedi yen Dimas bakal ninggal dheweke amarga pribadhine sing beda karo liyane. Anggone Risa kasmaran marang Dimasta iku temenan, amarga Dimasta sing beda karo liyan. Tekane dina ulangtahun e Dimas, Risa pengen gawe sawijining acara mangan bareng ing omahe karo kanca - kanca penyiar radio. Ora lali, Risa uga wanti-wanti karo Peter cs supaya ndhelik sedhela. Ananging, nalika lagi acara dumadakan mobilambulan dolanane Peter cs muni nyedhak ing meja makan. Risa muring banget karo Peter cs. Lan puncake, nalika Dimas lagi ngewangi Risa reresik omah, ana balon sing njedhot lan nggawe Dimas kaget nganti tiba lan kenekan beling saka gelas kang digawa. Saka kene anggone kekancan karo Peter cs mau dadi owah. Pungkasane Risa pilih nutup mata batine supaya ora bisa ndelok Peter cs meneh lan bisa urip lumrah kaya liyane. Anggone nutup mata bathine srana diajari mantra dening Kartika, wong wadon kan nemoni Risa neng hutan. Ananging, ana kedadean sing ora lumrah. Risa pancen wis ora bisa ndeleng Peter cs maneh, ananging malah ngambu danur ana ing ngomahe. Pranyata, ana setan ala kang lumebu ngomah nalika udan deres. Udan kan nyalawadi, ora mandheg masio wus pirang-pirang dina wiwit saka Risa nganakke acara lan mung ngudani omahe. Risa uga nemahi kahanan aneh, yaiku mripate kang abuh lan lara sesisih, ora mari senajan wus ditambani. Setan kuwi mau ala, kang ora mung mbebayani nyawa, ananging uga Peter cs. Setan ala iki asale saka kancane Risa sing kepingin nyolong Peter cs amarga laraning ati.

## Rujukan
Sinonggi

**Sinonggi** inggih menika dhaharan khas saking suku Tolaki, Sulawesi Tenggara, Indonésia ingkang dipundamel saking pathi sagu.  Suku Tolaki gadhah tradhisi dhahar sinonggi sesarengan ingkang dipunwastani *mosonggi.* Kangge Suku Tolaki, sinonggi menika dhaharan pokok ingkang samenika sampun ngalami *peralihan* kanthi makna saha saingan nasi .  

## Katrangan 
Sinonggi minangka dhaharan pokok saking Suku Tolaki ingkang dipundamel saking  pathi sagu. Wonten ing Sulawesi Selatan, dhaharan ingkang sami dipunwastani minangka kapurung déné wonten ing Pulo Maluku dipunwastani papeda. Sanadyan dhaharan kasebut bahanipun sami, ananging caranipun damel beda. Kanggoé *sinonggi*, glepung sagu anggenipun masak boten dipuncampur kalihan sayur, duduh ulam, sambel, utawa bumbu sanesipun, ananging gumantung gumantung kalihan selera individu. Kangge suku Tolaki, sinonggi dados dhaharan pokok ananging samenika sampun dados dhaharan panggantosing beras nalika paceklik. 

Sanajan panganan khas Tolaki, ora ana sing ngerti wiwit nalika Suku Tolaki ngombe sinonggi. Nanging, panganan iki udakara atusan taun kaya beras. Mitos Tolaki ujar manawa bahan mentah Sinonggi sagu tuwuh dhéwé ing desa Kuko Hulu ing Kali Konaweha, saiki diarani Old Latoma . Ing Tolaki, iki diarani " *sowurere* ", tegese "désa kang dikupengi èwonan wit sagu". Papan kasebut kapernah persis cedhak Tongauna, Kacamatan Ulu Iwoi, Kabupatèn Kolaka . Versi liyane nyatakaké yèn wit sagu kang tuwuh ing rawa rawa kasebut asalé saka Maluku . 

## Rujukan
Bulan Terbelah di Langit Amerika 2

**Bulan Terbelah di Langit Amerika 2** ya iku filem Indonésia kang diarahaké déning Rizal Mantovani lan dibintangi Abimana Aryasatya, Acha Septriasa, Nino Fernandez, Rianti Cartwright, Ira Wibowo, lan Boy William. Bulan Terbelah di Langit Amerika 2 nyaritakaké candhaké bab petualangan Hanum lan Rangga ing filem Bulan Terbelah di Langit Amerika ing Amérika Sarékat . Prodhuksi filem iki digawé ing San Francisco, California lan Singkawang, Kalimantan Kulon .

Nalika Hanum (diparagakaké déning Acha Septriasa ) lan Rangga (diparagakaké déning Abimana Aryasatya ) péngin bali menyang Wina. Sawisé ngrampungaké tugas, bosé Hanum mènèhi misi anyar, misi sing mung bisa diatasi Hanum lan Rangga. Ya iku nglacak jejak harta karun pelaut Muslim Cina, sing lunga nglayar menyang Amérika, adoh sadurungé critané Columbus.

Dhèwèkè kudu mabur saka New York menyang San Francisco. Banjur Hanum njaluk supaya Azima Hussein (diparagakaké déning Rianti Cartwright ) mèlu, amarga Azima duwé sumber sing dipitaya supaya bisa nemokaké bukti kasebut. Lan tanpa dhèwèkè ngertèni, bebaya iku wis ndadekaké dhèwèké dadi target pemburu harta karun kasebut.

Ing sisih liya, Azima lan putrané, Sarah Hussein (dimainaké déning Hailey Franco ) krasa frustasi lan uga bingung amarga ora bisa entuk restu saka ibu (sing dimainake déning Ira Wibowo ), sing saiki dhèweke durung bisa nrima Islam putrine lan uga dheweke ora ngerti yen ana rahasia.

Sementara, Stefan (diparagakaké déning Nino Fernandez ) sing lagi ngrasakaké masalah putus katresnan karo Jasmine (dimainake dening Hannah Al Rashid ) sing lagi ngandhut, ngalami prihatin amarga ana rong pilihan pahit sing kudu dilakoni. Lakoné kanggo nemokaké dalan sing padhang lan apik masing-masing ndadekaké wong loro kapisah, nganti ing pungkasan dhèwèké nemu makna ing saben kadadéan.

## Rujukan
Bubur ketan ireng

**Bubur ketan ireng** (uga diarani **bubur pulut** **ireng** utawa **bubur Injit**) yaiku panganan penutup, digawé saka beras ketan sing digodhog nganggo banyu sing akèh nganti empuk, lan biasané disaoni karo santen.  Bubur ketan ireng yaiku istilah sing digunakaké ing Indonesia, utamane ing tanah Jawa. Ing wilayah kanthi pengaruh budaya Melayu sing kuwat, bubur iki diarani "bubur pulut ireng".  Nalika ing Bali lan ing Nusa Tenggara Timur, jeneng panganan iki yaiku "bubur Injit". Panganan iki bisa disajikaké adhem uga anget.

Bakal utama kanggo nggawé bubur ketan ireng yaiku beras ketan ireng, gula jawa, godhong pandan, lan santen.

Glepung beras ketan yen ditandur.  Kajaba saka klapa klapa sing asring ditindakake bisa nyuda kelengketan panganan iki.  Bubur ketan ireng duwe warna jet-ireng, lan rasa kasebut dianggep gurih.

Bubur ketan ireng digawé nganggo beras ketan digawé rendhem (udakara 1 jam).  Nasi banjur digodhog nganggo godhong pandan sing direndhem, nganti banjur adus.  Banjur, kanthi intensitas geni dikurangi, nasi terus didhem nganti masak lan empuk.  Yen empuk, gula coklat bisa ditambah.  bisasa pangan iki dadi karo santen .  Bubur bisa uga dikawani panas utawa kadhemen.

Ketan Ireng bisa nyegah diabetes, ketan Ireng duweni sifat anti-inflamasi lan mulane antioksidan, yen dikonsumsi kanthi suwe, bakal entuk manfaat kanggo nyegah Alzheimer lan diabetes. Bisa mbantu njaga kulit sehat kanthi alami. Nasi ketan ireng sing konsentrasi bisa ngganti sel kulit sing mati kanthi sel kulit anyar sing luwih lancar lan lemes, lan ngemot pelembap alami sing bisa uga adhem ing kulit.

## Rujukan
Topèng

**Topeng** inggih punika salah satunggaling asil cipta kriya kang saged kita prangguli ing jaman samangkin.

Nanging wonten ing kapitadosan jaman kina ugi saged kanggé nyekapi kabetahan ingkang gegayutan kalihan alam akérat ingkang kaanggep suci utawi sakral. Tuladha topèng ingkang kanggé nyekapi kabetahan, sipatipun sakral, wontenipun upacara-upacara pèngétan leluhur ingkang sampun séda. Topeng ugi saged dipun damel wontén panggénan kothak sela kubur wadhah jisim, déné prenahipun sisih pucuk lan bongkoting kothak séla wujud topèng pengéntha-énthanipun leluhur utawi *nenek moyang* ingkang sampun seda.

Séla kubur wadhah jisim kathah dipun panggihi minangka barang kina utawi purbakala wonten ing Indonesia, contonipun ingkang  dipun panggih ing Bandhawasa, prenahipun ing Jawi  Wétan ugi wonten ing Gilimanuk, Bali. Salajengipun topèng ugi dipun anggé jogèd, contonipun rikala jaman Majapahit, sang Prabu Hayam Wuruk piyambak ngersakaken beksa topèng ingkang kawastanan “matafel”.

Wondéné ingkang asipat kanggé padintenan, topèng ingkang kanggé remen-remen, tetingalan, kanggé dolanan, lan ugi kanggé pajangan, contonipun ingkang kanggé ringgit topèng, beksan-beksan topèng, lan ugi topèng dhagelan lan sapanunggalanipun.

Topèng ngaten damelanipun tiyang prigel ing babagan kriya, ukir, tatah, sungging. Punika gambaraken pasuryanipun utawi rai muka, titahipun Pangéran ingkang warni-warni. Topèng ugi mujudaken gambaran paraga titah ingkang wonten ing jagad, ingkang wonten gadhah sipat-sipating manungsa limrahipun. Wonten sipat awon, nesu, kasar, brangasan, saé, wicaksana, lembah manah, sabar, sumarah, lan sapanunggalanipun. Mila topèng pancèn gambaraken pribadining paraga utawi tokoh ingkang dipun kersakaken, dados sok sintena ingkang nganggé topèng saupami bènten utawi cengkah kalihan pribadinipun, ingkang dipun ketingalaken inggih sipat kapribadèn utawi *karakter* ingkang wonten ing topeng kala wau.
Warkop DKI Reborn: Jangkrik Boss! Part 1

***Warkop DKI Reborn: Boss Kriket!*** ***Bagean 1*** yaiku film komèdi Indonesia kang diarahaké déning Anggy Umbara .  Film kasebut minangka adaptasi film DKI Warkop . Film iki bakal dirilis ing 8 Sèptèmber 2016 ing bioskop ing saindenging Indonesia, film iki diprodhuksi déning Falcon Pictures, film iki éntuk pamirsa gedhe. Dina sepisan siaran éntuk 270.000 pamirsa. Miturut akun twiter resmi Falcon Pictures, ing 16 dina iki ditayangké ing manéka warna téater ing Indonesia, "Warkop DKI Reborn: Jangkrik Boss! Part 1 "wis tekan 5.275.000 pamirsa. Ing 22 dina, wis tekan 6.5 yuta pamirsa. Cacahé pamirsa nggawé film kasebut nyalip film *Laskar Pelangi* minangka film Indonesia paling laris ing sakdawaning wektu .  

## Paraga 
* Abimana Aryasatya minangka Dono  
* Vino Bastian minangka Kasino
* Tora Sudiro minangka Indro  
* Indro (Warkop) minangka Indro Warkop (wiwit jaman saiki) 
* Ence Bagus minangka Boss / Pimpinan CHIPS  
* Hannah Al Rashid minangka Sophie 
* Simson Rarameha minangka Supir 
* Tarzan minangka Pak Selamet 
* Nikita Mirzani minangka Nikki 
* Arie Kriting minangka copèt
* Henky Solaiman minangka simbah kakung
* Inggrid Widjanarko minangka simbah putri
* Ge Pamungkas minangka Pangripta Lukisan 
* Mongol Stres minangka Tukang Warung
* Yudha Keling minangka tukang pos ireng 
* Fico Fachriza minangka Supir Taksi 
* Bene Dion minangka Korban tabrak lari
* Agus Kuncoro minangka Hakim 
* Mudy Taylor minangka Kepala Polisi 
* Bintang Timur minangka wong kang numpak motor
* Arief Didu minangka Pengunjung Lukisan 1
* Tomy Babap minangka Pengunjung Lukisan 2
* Asep Suaji minangka wong kang tuku tisu
* McDanny minangka pimpinan démo
* Nur Fazura minangka Nadia, wong klambi abang kang njupuk tasé Dono

## Pangaji 
Saking akèhé pamirsa garapan Anggy Umbara iki ngasilaké rong penghargaan bergengsi. Ya iku penghargaan saka World Record Indonesia Museum, kanthi kategori rékor kang paling akèh penonton ing sawijining dina yaiku 556,000 pamirsa, lan penonton paling cepet tekan 1 yuta-6.5 yuta pamirsa. 

## Rujukan
Wayang Kulit Cirebon

**Wayang Kulit Cirebon** inggih menika salah satunggaling maneka warnaning ringgit purwa ing Nusantara, kalebet Negari Asia Tenggara, ingkang kalebet cacahing pulo ingkang kathah saha maneka warni etnik. Gaya ringgit purwa kathah dipunprangguli, kaya ta maneka warna jinising ringgit ing pulo Jawa, ringgit narta ing Bali, ringgit sasak ing Lombok, ringgit Melayu ing Terengganu, ngantos ringgit Nang Yai saha Nang Thalung ing Thailand.

Adhedhasar panaliten dening Matthew Isaac Cohen (profesor Cinematografi) saking Universitas Royal Holloway London, ingkang dipunwartakaken nalikaing dipunprangguli buku Art of Tatah lan Sungging Ringgit Purwa Cirebon ing Institut Pasinaon Islam Fahmina, miturut panjenenganipun, ngrembakaning ringgit purwa wonten ing Cirebon sakaing jaman Hindu-Buddha ngantos jaman Islam wonten ing periodesasi Islam. Wilayah kesultanan Cirebon minangka wujud diplomasi dakwah, ringgit purwa saking Cirebon dipuntepangaken kalihan para Sarjana saha Panguasa ( basa Cirebon : *gegeden* ) ingkang ngrasuk agami Islam minangka piranti propaganda.Ringgit purwa Cirebon ugi dipunginakaken minangka simbol agami saha piranti kangge anyariyosaken bab kadadean saben dintenipun.

Pengaruhe agama Hindu lan Buddha saka India gadhahi pengaruh ing Nusantara, maneka warna carita kang asalipun saking agami Hindu lan Buddha sampun *lazim* ing pagelaran minangka perangan saking pagelaran ringgit purat, kaya ta epik Ramayana lan Mahabarata .

Pangembangan wayang saka jaman Hindu Buddha nganti jaman Islam ing Nusantara, khususipun ing wilayah Jawa, kalebu ing Kasultanan Cirebon, minangka wujud *diplomasi* *misionaris* ingkang dipuntindakaken dening para ulama lan panguwasa lokal ingkang ngrasuk agami Islam. saged dipunwastani Sunan Kalijaga ingkang nyobi nyebar antawisipun seni kirik sanès Islam saha seni ringgit  ingkang asipat ajaran Islam. Miturut piwulange, seni ringgit purwa dening sawetara pihak dipun-*interpretasikaken*  ngemot ajaran agami Islam ingkan saben aspek, sanajan taksih cariyos bab epik-hindik agami Hindu lan Buddha. Ulama kaya-kaya sampun nyamektakaken kangge njaga kesinambungan kalihan jaman kepungkur saha ngginakaken pemahaman lan unsur budaya pra-Islam wonten ing konteks Islam.

## Rujukan
Gathutkacasraya

**Gathutkacasraya** yaiku kitab sing karang karo Empu Panuluh seka jaman Prabu Jayabaya ing Kediri. Kitab iki nyritakake nalikane Gathutkaca disraya dewa perang karo Dityasekipu lan Pracona.

## Rujukan
Jinisé Tembung Jawa

**Jinisé Tembung Jawa** yaiku jinis peranganing tembung kang digunakakè ing pangucapan basa Jawa, kaya ta:

# Tembung aran *(kata benda)*, tuladha: bangku, kapur, pitik, bapak, ibu, adhik, godhong, lan sapanunggalé.
# Tembung kriya *(kata kerja)*, tuladha: nulis, maca, ngombé, adus, nyapu, macul, masak, lan sapanunggalé.
# Tembung sesulih *(kata ganti)*, tuladha: aku, kowé, kita, dhéwékè, panjenengan, sira, lan sapanunggalé.
# Tembung watak *(kata sifat)*, tuladha: jujur, keséd, dhuwur, alus, abang, putih, kasar, lan sapanunggalé.
#Tembung wilangan *(kata bilangan)*, tuladha: siji, pitu, salosin, saabad, sekodhi, sèwu, sayuta, lan sapanunggalé.
#Tembung pangiket *(kata sambung)*, tuladha: nanging, yén, sabab, sanajan, nalika, sadurungé, lan sapanunggalé.
#Tembung ancer-ancer *(kata depan)*, tuladha: menyang, saka, ing, lan sapanunggalé.
#Tembung panyilah *(kata sandang)*, tuladha: si, sang, hyang, para, sang prabu, sang dewi, lan sapanunggalé.
#Tembung keterangan wasèsa *(kata keterangan)*, tuladha: mesthi, durung, wingi, mau, senén, sasi iki, lan sapanunggalé.
#Tembung sabawa *(kata seru)*, tuladha: adhuh, hè, aja, oh, ah, èman, wah, ayo, lan sapanunggalé.

## Rujukan
Jolene Marie Rotinsulu

**Jolene Marie Cholock-Rotinsulu** ya iku Putri Indonesia 2019 saka Sulawesi Lor. Dhèwèké lair ing Manado, 15 Mei 1996.

## Kariér 
Wanita kang nduwé bobot 50 lan dhuwur 173&nbsp;cm iki dadi jawara Putri Indonésia taun 2019 makili Sulawesi Lor.

Saliyané mèlu *kontès kecantikan*, Jolene uga ngrambah jagading panglipur. Dhèwèké wus tau mèlu dadi paraga ing filem *Para Pencari Tuhan (Season 4)* (2010), Mengejar Cinta Olga 5 (Story of Olga) (2012) lan Oh Ternyata The Series (2014) 

## Pribadi 
Jolene Marie Cholock-Rotinsulu lahir ning kota Santa Ana, California teko bapak soko Manado, Roy Gustaaf Rotinsulu, karo mbok teko Amerika Serikat, Allery Lee-Cholock.

## Filmografi 
Film-filem kang tau *dibintangi* Artika antarané:
# I AM HOPE (2016) minangka Mia ono ing Theater drama

## Réferènsi
Minggiran, Yogyakarta

**Kampung Minggiran** yaiku salah sijining jeneng kampung ana ing Kecamatan Mantrijeron, Kutha Ngayogyakarta. Jaman biyèn, Minggiran dadi omah abdi dalem kang makarya ing keputrèn keraton. Minggiran saiki dadi gabungan Kampung Mijèn, Kampung Keradènan, lan Kampung Keparakan Kiwa. Kampung kasebut kalebu ing laladan Kelurahan Suryodiningratan, Kecamatan Mantrijeron.

## Rujukan
Batubara

**Batu bara** utawa **Datubara** yaiku klan Batak. Batubara klebu klompok klan Si Raja Borbor . 

## Tokoh sing jenenge Batubara 
* Adam Malik Batubara 
* Cosmas Batubara 
* Usnan Batubara 
* Ucok Hasyim Batubara 
* Arie Batubara 
* Faisal Basri Batubara 
* Ibrahim Sakty Batubara 
* Marwan Batubara 
* Yopie Sangkot Batubara 
* Agustiar Batubara 
* Abdul Somad Batubara 

## Uga delengen 
* Tarombo Batak
* Si Raja Borbor
Anfield

Anfield yaiku salah sawijining stadhion bal-balan kang ana ing kutha Liverpool, Inggris. Anfield dadi kandhange klub bal-balan Liverpool FC. Stadhion kang didegaké ing taun 1884 iki dadi stadhion kang bisa gawé gigrig mungsuh-mungsuhé Liverpool nalika méntas ana kéné. Stadhion kang duwé tribun ngadeg paling gedhé sa-Inggris kang arané "The Kop" iki naté disuda kapasitasé (mligi tribun The Kop) saka 28.000 (ngadeg) dumadi 12.30 (kursi).

Kapasitas stadhion iki ing taun 2017 cacahe 53.394 kursi, asring dadi seksi bisu jaman kuncarané lan jaman angslupé Liverpool ing sajroning lumakuné sejarah klub, malah amarga ana Anfield iki Liverpool bisa madeg. Ing taun-taun wiwitan madegé, Anfield dadi kandhang klub sekutha liyané yaiku Everton. "The Toffees" parabané Everton alihan saka Anfield ing taun 1892 jalaran perkara séwa stadhion kang dirasa mundhak.

John Houlding kang duwèni Anfield rinasa prelu kanggo ngadegaké sawijining klub supaya bisa méntas ing Anfield, mula dadiya Liverpool FC.

## Rujukan
Dara-dara (tetuwuhan)

jmpl|Woh Dara-dara
jmpl|Godhong Dara-dara
jmpl|Wit Dara-dara

**Dara-dara** (*Knema cinerea*) ya iku wit taunan saka kulawarga *Myristicaceae*. Wit iki dhuwuré 4-15 mèter lan dhiamèter galihé 30 séntimèter. Galihé silindris werna soklat kairengan. Ing kulité ana alur kang kasar. Ninggalaké membran utawa bagan. Godhongé tunggal lonjong lan pucuké lancip. Werna ijo tuwa kanthi dawa 4-5 cm lan klawu ing ngisoré. Kembang kasusun ing malai. Saben sak gantil isiné 1-5 kembang. Kembang werna jambon. Wohé bunder 1-2 cm werna kuning lan njeroné werna abang mbranang. Ing basa liya, wit iki uga duwé jeneng Ki Mokla (Sunda) lan Thereu Pote (Madura).

## Biologi lan Ékologi 
Dara-dara ngembang lan awoh saben taun.  Nanging paling akèh ing mangsa katiga. Tetuwuhan iki tuwuh mawa wiji. Pasebaran wiji direwangi dening manuk. lan awoh saben taun.  Wit iki bisa tuwuh 0-300 méter ing sadhuwuring samodra. Bisa tuwuh ana ing alas sekundhèr lan primèr. Pasebaran tanduran iki ing Sumatra, Jawa, Florés, Maluku lan Pilipina. Wit iki gunggungé sansaya sethitik ing donya, mila ditrapaké kanthi status kaancam punah.

## Piguna 
Kayu saka tetuwuhan Dara-dara bisa kanggo prabot omah. Wiji saka wit iki bisa didheplok kanggo nambani penyakit kudhis lan penyakit kulit kanthi cara dibaluraké.

## Kapustakan
Babka

jmpl|Babka
**Babka**, uga dikenal kanthi jeneng **Kulich** ( Cyrillic : кулич), yaiku roti ragi kang legi.

## Versi Kristen 
Babka yaiku jajan ngembang kaya roti brioche kang umumé digawé ing Éropa Tengah lan Wétan . Kuwihé biyasané dibakar kanggo Minggu Paskah ing Polen, Litowen, Bulgaria, Makédonia lan Albania, lan kanggo prèinan utama (Natal, Paskah, Taun Anyar, Pentekosta ) ing Romania .

## Vèrsi Yahudi 
jmpl|Babka Coklat, kanthi segan
Vèrsi Babka liyané kang ana gandhengané karo tradhisi Yahudi Éropa Wétan. Babka gaya iki dadi kondhang ing kutha-kutha Amerika Lor kanthi wong Yahudi kang gedhé cacahé, kalebu Montréal, New York, Chicago, Miami, lan Toronto .

## Étimologi 
Babka ing basa Polen lan Bélarusia diucapaké minangka *babka*, déné ing basa Ukraina, lan Ruslan diucapaké minangka *baba* kang tegesé "mbah" (putri). Bab iki amarga pastriné awujud silinder kang dhuwur, kang kaya wujud rok. Jeneng pastri kasebut lumebu ing basa Inggris saka basa Polen, sarana basa Prancis, sanajan "babka" uga kadhangkala digunakaké kanthi teges asliné yaiku ("mbah"), utamané ing wong keturunan Éropa Tengah lan Wétan.

## Deleng uga 
* Challah
* Cozonac
* Daftar hidangan penutup
* Pandoro
* Panettone
* Paska (roti)
* Rum baba

## Cathetan 
* http://www.foodnetwork.com/recipes/food-network-kitchens/chocolate-babka-recipe.html
Greji

]]
**Greji** utawa *penjahit* yaiku wong kang pagaweyané nggawé barang saka bahan mori. Greji uga biasa ngrangkep penggawean dadi perancang klambi lan celana.

## Rujukan
Araning anak

**Araning Anak** miturut cacahe yaiku:

#*Ontang-anting* (anak lanang mung siji thil ora duwé sadulur).
#*Unting-unting* (anak wadon mung siji thil ora duwé sadulur).
#*Kedhana-kedhini* (anak loro wadon kabèh).
#*Kembang sepasang* (anak loro wadon kabèh).
#*Kedhana-kedhini* (anak loro wadon lanang).
#*Uger-uger lawang* (anak loro lanang kabèh).
#*Cukil dulit* (anak telu lanang kabèh).
#*Gotong mayit* (anak telu wadon kebèh).
#*Pancuran kapit sendhang* (anak telu-wadon-lanang-wadon).
#*Sendhang kapit pancuran* (anak telu lanang-wadon-lanang).
#*Sarimpi* (anak papat wadon kabèh).
#*Saramba* (anak papat lanang kabèh).
#*Pandhawa* (anak lima lanang kabèh).
#*Pancagati* (anak lima wadon kabèh).
#*Dampit* (anak kembar loro, lanang lan wadon).
#*Gondhang kasih* (anak kembar loro, kulité bulé lan ireng).
#*Tawang gantungan* (anak kembar loro, lahire sèjé dina).
#*Margana* (anak kang lahiré, nalika ibuné, lelungan utawa ana paran).
#*Julung caplok* (anak kang lahiré mèh utawa pas srengèngé angslup utawa surup).
#*Julung kembang* (anak kang lahiré meh utawa pas srengèngé mlethek).
#*Kalung usus* (anak kang nalika lahir kagubet usus yen wis gedhé sarwa luwes).
#

## Rujukan
Teks

**Teks** yaiku anggitan kang ngemot samubarang kang duwèni gegayutan karo urip, yaiku kang gayut karo sekabehané kang wis dilakoni uga kang gayut karo humaniora. Teks minangka isining naskah utawa manuskrip utawa *handschrift*.

## Jinis 
Jinising teks ana 3 macem, yaiku:

# Teks lisan
# Teks nakah carik (tulisan tangan)
# Teks cithak

## Serataning Tèks 
Tèks ditulis kanthi manéka cara, ing antawisipun:

# Aksara Jawa utawa carakan
# Aksara Arab Pegon (aksara arab kanggo nulis basa Jawi)
# Aksara Latin

## Rujukan
Alih Tulis

**Alih tulis** yaiku ngganti tulisan kang ana ing tèks kanthi aksara kang padha utawa uga bisa kanthi aksara kang béda. Jinising alih tulis kapérang dadi 2, yaiku transliterasi lan transkripsi.

## Rujukan
Alih Aksara Diplomatik

**Alih Aksara Diplomatik** yaiku cara alih tulis serataning teks kanthi aksara kang béda, nanging ditulis apa anané kaya teks asliné tanpa owah-owahan.

## Rujukan
Liyak

**Liyak** utawa ***utah*** yaiku mukus sing metu nalika watuk saka saluran napas bageyan ndhuwur. Ing donya kadokteran, tuladha liyak biasané digunakaké kanggo investigasi mikrobiologis infeksi pernapasan lan investigasi sitologi pernapasan.

Sampel liyak sing paling apik yaiku salah sawijine cair utawa saliva sing sithik, amarga saliva bisa ngrusak sampel kanthi bakteri oral. Sampel kasebut banjur ditliti dening ahli mikrobiologi klinis kanthi mriksa noda gram ing liyak. Luwih saka 25 sel epitelium squamous ditambahaké kanggo ngerti kontaminasi ing idu.

*liyak* utawa kahak sing ngemot nanah sing dumadi saka sel getih putih, sel mati lan jaringan, cairan serus, lan lendir kenthel . liyak biasané kuning utawa ijo lan biasané sing digandhengaké karo gejala bronchiectasis, kukul paru, bronchitis tahap lajengan, utawi infèksi ngambakaké leukémia ndhuwur ambegan kaya ta pilek lan laryngitis .

## Deleng uga 
* Umbel utawa kahak - lendir sing diasilaké dening sistem pernapasan lan diarani kahak sawise diusir kanthi batuk.

## Cathetan
Kundhi

**Kundhi** yaiku wong kang pagaweyané nggawé barang saka lemah/grabah, umpamané: kwali, jun, keren, lan liya-liyané.

## Rujukan
Gegaman Kèwan

**Gegaman Kewan** yaiku gegamané kewan kanggo nanggulangi bebaya utawa golèk pangan lan duwé piranti, kaya ta:

# Pitik jago sarana/nganggo jalu lan cucuk.
# Kebo, sapi, wedhus nganggo sungu.
# Kèwan gajah nganggo tlalé lan gadhing.
#Macan, kucing, lan singa nganggo kuku lan siung.
#Tawon lan kumbang, kala jengking nganggo entup.
#Ula kobra, welang, dumung nganggo wisa.
#Yuyu, urang, kala jengking nganggo sapit utawa capit.
#Lele lan kathing nganggo patil.
#Warak utawa badhak nganggo cula.
#Kidang lan menjangan nganggo sungu lan playuné.
#Cecak nganggo utawa carane buntuté ditugel.

## Rujukan
Gegaman Wayang Purwa

**Gegaman Wayang Purwa** yaiku gegaman kang diduweni dèning para ratu lan para satriya ing babagan cerita wayang purwa, kaya ta:

**Jamus Kalimasada* gegamané Prabu Puntadèwa.
**Cakrabaskara* lan *Wijayakusuma* gegamané Prabu Kresna.
**Nenggala* lan *Alugara* gegamané Prabu Baladèwa.
**Kuntawijayadanu* lan *Kaladèté* gegamané Prabu Basukarna.
**Gumawijaya* gegamané Prabu Ramawijaya.
**Kemlandingan Putih* gegamané Prabu Harjuna Sasrabahu.
**Selatimpuru* gegamané Prabu Matswapati.
**Kyai Tundungmungsuh* gegamané Prabu Drupada.
**Keris Kalanadhah*, *Pulanggeni*, *Panah Pasopati*, *Sarotama*, *Ardhadhedhali*, lan *Naracawantah* gegamané Radèn Arjuna.
**Gada Rujakpolo* lan *Bargawastra* gegamané Radèn Bimasena.
**Gada Lukitapati* gegamané Resi Sèta.
**Gada Wesikuning* gegamané Radèn Setyaki.
**Panah Surawijaya* gegamané Radèn Leksmanawidagda.
**Panah Barla* gegamané Radèn Dursasana.
**Cundhamanik* gegamané Resi Durna lan Aswatama.
**Naracabala* gegamané Prabu Duryudana.
**Panah Nagapasa* gegamané Raden Indrajid utawa Begananda.

## Rujukan
Araning kembang

thumb|Kembang kanthil
**Araning kembang** ing tandhuran dèning basa Jawa, kaya ta:

* Kembang *arèn* jenengé *dangu*
* Kembang *tebu* jenengé *gleges*
* Kembang *kencur* jenengé *sèdhet*
* Kembang *pandhan* jenengé *pudhak*
* Kembang *pring* jenengé *krosak*
* Kembang *gedhang* jenengé *tuntut* utawa *jantung*
*Kembang *randhu* jenengé *karuk*
*Kembang *pohung* jenengé *ingklik*
*Kembang *cubung* jenengé *torong*
*Kembang *jambé* jenengé *mayang*
*Kembang *so* jenengé *uceng*
*Kembang *blimbing* jenengé *maya*
*Kembang *garut* jenengé *gremeng*
*Kembang *pacé* jenengé *sarwendah*
*Kembang *jéngkol* jenengé *kecuwis*
*Kembang *nipah* jenengé *dongong*
*Kembang *kanthil* jenengé *gadhing*
*Kembang *durèn* jenengé *dlongop*
*Kembang *salak* jenengé *ketheker*
*Kembang *krambil* jenengé *manggar*
*Kembang *jati* jenengé *janggleng* utawa *apa*
*Kembang *kélor* jenengé *limaran*
*Kembang *nangka* jenengé *babal* utawa *angkup*
*Kembang *kacang* jenengé *besengut*
*Kembang *kapas* jenengé *kadi*
*Kembang *suruh* jenengé *drèngès*
*Kembang *kluwih* jenengé *onthèl*
*Kembang *dhadhap* jenengé *kecélung*
*Kembang *jagung* jenengé *sinuwun*

## Rujukan
Alih Basa

**Alih basa** utawa kang luwih dikenal *terjemahan* yaiku ngganti basa kang ana ing teks menyang basa liyané. Contoné, teks kang nggunakaké basa Jawa diganti nganggo basa Indonesia, ancasé supaya isining teks uga bisa dingertèni déning wong kang ora paham basa Jawa.

## Rujukan
Metode Transkripsi Standar

**Metode Transkripsi Standar** yaiku metode alih tulis seratan teks kang katulis kanthi dhasar *ejaan yang disempurnakan (EYD)*.

## Rujukan
Transkripsi

**Transkripsi** yaiku alih tulis kanthi nggunakaké aksara kang padha karo aksara kang ana ing teks asal. Tuladhané, yèn teks asli katulis nganggo aksara Jawa alih tulis uga nganggo aksara Jawa, lansapanunggalané.

Ana rong metode transkripsi, yaiku metode transkripsi diplomatik lan metode transkripsi standar.

## Rujukan
Jinising tanduran

**Jinising Tanduran** yaiku jinis-jinis tanduran kang dibagi saka golongane, kaya ta:

# Jenengé pari, tuladha: gaga, jero, ketan, randha mèter, dhudha ngasag, lan liya-liyane.
# Jenengé gedhang, tuladha: jambe, ambon, raja, kusta, byar, kepok, lan liya-liyane.
# Jenengé klapa, tuladha: genjah, gadhing, sawit, tahun, lan liya-liyane.
#Jenengé pring, tuladha: gadhing, apus, wulung, ampel, cendhani, lan liya-liyane.
#Jenengé jeruk, tuladha: bali, keprok, pacitan, uwik, pecel, lan liya-liyane.
#Jenengé jambu, tuladha: wer, darsana, kluthuk, mete, lan liya-liyane.
#Jenengé pelem, tuladha: sengir, golek, podhang, arummanis, lan liya-liyane.

## Rujukan
Araning panggonan

**Araning Panggonan** utawa wadhah ing basa Jawa, kaya ta:

* *Padaringan* panggonané *beras*
* *Lumbung* panggonané *pari*
* *Papon* panggonané *apu*/*enjèt*
* *Kanthong*/*dompèt* panggonané *dhuwit*
* *Plangkan* panggonané *tumbak*
* *Salon* panggonané *sepèkér*
* *Slèpen* panggonané *mbako*
**Pendhok* panggonané *keris*
**Endhong* panggonané *panah*
**Gayor* panggonané *gong*
**Warongko* panggonané *keris*
**Pagupon* panggonané *dara*
**Krangkeng* panggonané *macan*
**Tala* panggonané *tawon*
**Sudhung* panggonané *cèlèng*
**Rong* panggonané *ula*
**Lèng* panggonané *semut* lan *gangsir*
**Susuh* panggonané *manuk*
**Kombong* panggonané *bèbèk*
**Kranji* panggonané *pitik*
**Gedhongan* panggonané jaran
**Padhepokan* panggonané *pandhita* utawa *resi*
**Pacrabakan* panggonané *pandhita* *mulang wurung*
**Pasanggrahan* panggonané *tetirah, dununge ing lereng gunung*
**Tangsi* panggonané kanggo asrama *tentara* utawa *polisi*
**Kedhaton* panggonan dalemé *ratu*

## Rujukan
Araning godhong

**Araning Godhong** ing tandhuran dèning basa Jawa, kaya ta:

* Godhong *asem* jenengé *sinom*
* Godhong *jarak* jenengé *bledhèg*
* Godhong *lombok* jenengé *sabrang*
* Godhong *kecipir* jenengé *kethèthèt*
* Godhong *lempuyang* jenengé *lirih*
*Godhong *tèla* jenengé *jlegor*
*Godhong *turi* jenengé *pethuk*
*Godhong *kacang* jenengé *rendeng*
*Godhong *pari* jenengé *damèn*
*Godhong *pupus* *arèn* jenengé *dliring*
*Godhong *cocor* *bèbèk* jenengé *tiba* *urip*
*Godhong *kacang* *lanjar* jenengé *lembayung*
*Godhong *mlinjo* jenengé *so*
*Godhong *pring* jenengé *elar* *manyura*
*Godhong *randhu* jenengé *baladewa*
*Godhong *katès* jenengé *gamplèng*
*Godhong *jambé* jenengé *procot*
*Godhong *kèlor* jenengé sapu jagad
*Godhong *wuni* jenengé *mojar*
*Godhong *dhadhap* jenengé *tawa*
*Godhong *jarak* *kebo* jenengé *lomah*-*lamèh*
*Godhong *krambil* jenengé *blarak*
*Godhong *kimpul* jenengé *lumbu*
*Godhong *gebang* jenengé *kajang*

## Rujukan
Tembung Gerban-gerba

**Tembung Gerban-gerba** yaiku tembung rerangkèn utawa tembung loro sing didadeké siji, nanging ana sing dielongi utawa diungkrèt *(disingkat).* Tembung gerban-gerba sing akeh-akeh kanggo ing tembang, kanggo ngetung guru wilangan utawa lagu, kaya ta:

**Malbeng* tegesè malbu + ing (malebu = lumebu + ing).
**Lagyantuk* tegesè lagi + antuk (èntuk).
**Maharsi* tegesè maha + resi (pandhita sing kondhang).
**Sitinggil* tegesè siti + inggil.
**Narpèndah* tegesè narpa (ratu) + èndah (ayu utawa linuwih).
**Jalwèstri* tegesè jaler + èstri (lanang wadon).
**Nujweng* tegesè nuju + ing.
**Sarwèndah* tegesè sarwa + èndah (sarwa becik, endah, lan apik).
**Sarotama* tegesè sara + utama (panah/jemparing linuwih).
**Klabang* tegesè kala + abang (rupané abang).
**Mahmèru* tegesè maha + meru (linuwih - gunung = dhuwur).
**Siniwakeng* tegesè siniwaka + ing (diadhep dening....).
**Dhemenyar* tegesè dhemen + anyar (senengé yen isih anyar).
**Sesotyadi* tegesè sesotya + adi (inten sing apik = linuwih).
**Narendra* tegesè nara = indra (lanang, ratu).
**Aneng* tegesè ana + ing.
**Sedyarsa* tegesè sedya + arsa (duwe karep)

## Rujukan
Tembung Kawi

**Tembung Kawi** yaiku tembung kang dijupuk saka basa Kawi, kaya ta:

* *Kartika* tegesé lintang
* *Candra/sasadara* tegesé rembulan
* *Tirta/warih* tegesé banyu
* *Samirana* tegesé angin
* *Arga/giri* tegesé gunung
* *Wisma* tegesé omah
**Suta/sunu* tegesé anak
**Tyas/nala/kalbu* tegesé ati
**Dwipangga/dirada* tegesé gajah
**Andaka* tegesé banthèng
**Séta/pingul* tegesé putih
**Wilis* tegesé ijo
**Bintulu* tegesé biru
**Priyoga* tegesé dhéwé
**Musna* tegesé ilang
**Duhkita/kingkin* tegesé susah
**Lumaksana* tegesé lumaku
**Kisma/bantala* tegesé lemah
**Surya/bagaskara* tegesé Srengéngé
**Akasa/ngantariksa* tegesé langit
**Dhahana/dahana* tegesé geni
**Samodra* tegesé sagara/jaladri
**Nétra* tegesé mripat
**Yayah/rama/sudarma* tegesé bapak
**Néndra* tegesé turu/saré
**Sardula* tegesé macan/mong
**Kresna* tegesé ireng
**Jenar* tegesé kuning
**Rekta* tegesé abang
**Mustaka* tegesé sirah
**Pratala/pratiwi* tegesé lemah/bumi
**Kantaka* tegesé semaput
**Kaloka/kawentar* tegesé misuwur
**Pralaya/sirna/palastra* tegesé pejah

## Rujukan
Kalpika

**Kalpika** utawa sesupé seser yaiku ali-ali tanpa permata. Ali-ali kang mlungker tanpa wates lan buntuté iki duwèni makna krenteging ati kang arep jodhohaké wong wadon lan lanang.

## Rujukan
Setagèn

**Setagèn** yaiku kain kang nglambangaké donga lan pangajab supaya pangantèn kekaro bèsuké bisa kacukupan sandhangé. Makna kang luwih saka setagèn yaiku donga supaya pangantèn kekaro diparingi kekuwatan kanggo nglakoni apa waé kang ana nalika urip bebrayan.

Inti saka stagèn ana ing benang kang kaaran lawé, benang iki dienggo nggawé manéka sandhangan.

## Rujukan
Slindur

**Slindur** yaiku kain kang ana ana ing salah sawijining ubarampé paningset. Slindur duwèni makna filosofis kang dijupuk saka warna abang lan putih kang ana ing kainé. Warna abang nglambangaké wanodya, déné warna putih nglambangaké wong lanang. Nyawijining wong wadon lan lanang dikarepaké supaya duwèni keturunan. 

## Rujukan
Paleografi

**Paleografi** yaiku ilmu kang ngrembug manéka warna tulisan kuna. Ilmu iki diprelukaké kanggo neliti tulisan kuna kang ana ing watu, logam, utawa liya-liyané.

## Ancas 
Ilmu Paleografi duwèni ancas:

* Njlèntrèhaké tulisan kuna, amarga tulisan kuna angèl diwaca
* Kanggo nemtokaké wektu lan panggonan tulisan tartamtu. Padatané karya sastra ora nyebutaké ana ngendi karya kuwi kagawé, lan sapa panganggité. Uga prelu nggatekaké tandha-tandha liyané, kaya ta bahan naskah, dawa lan jarak barisé, tinta (mangsi) kang digunakaké, lan liya-liyané.

## Rujukan
Mascarpone

**Mascarpone** (diwaca **Maskarpon**) yaiku kèju seger asalé saka Italia digawé nggunakaké krim saka susu sapi . Amarga digawé kanthi nggunakaké krim, kèju iki kalebu ing jinis kèju . Keju Mascarpone putih utawa kuning lan duwé tekstur sing alus lan lembut. Mascarpone asring digunakaké kanggo nggawé panganan panutup kaya Tiramisu lan minangka pengganti krim ing sajian pasta utawa risotto .    Butuh sawétara dina sawise proses nggawé kèju iki dimasak lan siap dipangan.   Amarga nggunakaké krim lan dudu susu, Mascarpone nduwéni kandungan lemak sing dhuwur, yaiku 75%.

## Asal-usul 
Mascarpone pisanan digawé ing sawétara kutha ing tlatah Lombardy, ing Italia ing wiwitan abad kaping 16. Kutha-kutha iki yaiku Brescia, Cremona, Mantova, Milano lan Sondrio .  Nalika kèju mung diprodhuksi ing mangsa gugur lan mangsa lan didol ing tas iku ditenun.  akéh asumsi babagan sejarah jeneng Mascarpone.   Ana sing ngarani, asale saka basa Spanyol, yaiku "mas que bueno" sing tegese "luwih apik tinimbang sing apik".   Sing ngomong, jeneng kasebut minangka relik saka Spanyol sing biyen ngjajah Italia .  Panému liyané ujar manawa jeneng kasebut minangka julukan sing asale saka jeneng pertanian ing antarané Milan lan Pavia, yaiku "Cascina Mascherpa".  Kajaba iku, jeneng Mascarpone uga bisa asale saka tembung " *mascarpia* " sing dadi sebutan lokal kanggo kèju Ricotta .   Keju Ricotta minangka kèju sing padha karo Mascarpone kanthi cara digawé saka susu.

## Wujud lan tèkstur 
jmpl|Pizza kang nganggo mascarpone
Keju iki putih utawa kuning kanthi tekstur sing alus lan kandhel.  Mascarpone bisa didol ing pasar ing pakét bunder.   lemak dhuwur nggawé  kèju ngembang lan ngelenga.  Keju iki duwé susu lan ambuné sing enak lan isih seger. Mascarpone nduwé rasa seger lan legi.

## Panganggo 
Mascarpone bisa dipangan waé utawa digabungaké karo woh, sirup, utawa zabaione, yaiku jinis pudding susu manis saka Italia . Mascarpone banjur garing banjur diombe dadi adhem banjur dadi tebal.   Amarga digawé nganggo rennet, Mascarpone biasané ora bisa diarani kèju.

## Deleng uga 
## Cathetan sikil 
## Pranala njaba 
* Cara Nggawé Mascarpone ing Omah
Terminal Giwangan

jmpl|Terminal Giwangan
**Terminal Giwangan** (Hanacaraka: , *Terminal Ghiwangan*) , yaiku terminal angkutan umum kang mapan ing Kutha Ngayogyakarta. terminal iki madeg ana ing Dhésa Giwangan, Umbulharja, Ngayogyakarta, pasé ing Dalan Imogiri TWétan Km 6, ing cedhaké watesaning Kutha Ngayogyakarta lan Kabupatèn Bantul. Terminal Giwangan dibangun kanggo nggentèni Terminal Umbulharjo. Terminal Giwangan minangka terminal paling gedhé yaiku terminal ing Indonesia kang dadi papan mandhegé bus kanggo kabèh kutha utama ing Sumatra, Jawa, Bali, lan Nusa Tenggara. Terminal kasebut diresmikaké tanggal 10 Oktober 2004  , rata-rata cacahé penumpang kang diladèni déning fasilitas kasebut udakara 20,000 saben dina, ananging cacahé bis kang ngliwati, tekan utawa mara menyang propinsi liyané, nganti 850 unit.   Ana 3 terminal Bus Yogyakarta liyane kang ndhukung terminal Giwangan. ​
## Bus antarkutha 
### AKAP 
* Yogyakarta - Palembang - Jambi: Putra Remaja, Ramayana
* Yogyakarta - Lampung: Putra Remaja, Sinar Jaya
* Yogyakarta - Jabodetabek: Sinar Jaya, Pahala Kencana, Safari Dharma Raya, Handoyo, Ramayana, Santoso, Maju Lancar, Kramat Djati, Sumber Alam, Rosalia Indah, Prayogo, Murni Jaya, Laju Prima, Puji Kurnia
* Yogyakarta - Bandung: Bandung Express, Kramat Djati, Pahala Kencana, Budiman, Mandala
* Yogyakarta - Tasik: Budiman
* Yogyakarta - Cirebon: Citra Adi Lancar
* Yogyakarta - Cilacap: Efisiensi, Riyan, Aman
* Yogyakarta - Purwokerto: Efisiensi, Mulyo
* Yogyakarta - Magelang - Semarang: Ramayana, Tri Sakti, Mustika, Sumber Waras
* Yogyakarta - Wonosari - Praci - Batu Retno: Purwo Widodo
* Yogyakarta - Solo - Madiun - Surabaya: Sumber Selamat, Sugeng Rahayu, Mira
* Yogyakarta - Solo - Surabaya (via Karang Jati): EKA, Sugeng Rahayu
* Yogyakarta - Solo - Surabaya (via Semarang-Tuban): Jogja Indah
* Purwokerto - Yogyakarta - Surabaya: Handoyo, Rosalia Indah, Sugeng Rahayu, EKA
* Purwokerto - Yogyakarta - Malang: Rosalia Indah (via Blitar/Pandaan), Handoyo (via Pandaan), Zena
* Cilacap/Banjarnegara - Yogyakarta - Malang: Handoyo
* Yogyakarta - Solo - Jember - Banyuwangi: Mila Sejahtera, Akas Asri
* Purwokerto - Yogyakarta - Denpasar: Wisata Komodo, HD Transport
* Yogyakarta - Solo - Denpasar: Wisata Komodo, Restu Mulya, Gunung Harta, Safari Dharma Raya, Gunung Harta, Tami Jaya, Sedya Mulya
* Yogyakarta - Solo - Mataram: Safari Dharma Raya
* Lampung - Yogyakarta - Jember: Surya Mulya, Rosalia Indah, Sumber Alam, Sinar Jaya
* Yogyakarta - Solo - Grobogan/Gundih: Budi Jaya, Trans Zentrum, Subur Jaya, Rela, Purwo Gumilar
* Solo - Yogyakarta - Magelang: Rosalia Indah, Tri Sakti, Gege Transport

### AKDP 
* Yogyakarta - Wonosari: Rawit Mulyo, Maju Lancar, Djangkar Bumi, Bakmi Jawa 
* Yogyakarta - Trenggalek (Via Ponorogo / Kertosono): Cendana, Madjoe Utama, Sari Indah, Dahlia Indah, Jaya I (Kuning), Jaya II (Putih), Harapan Jaya, Harapan Baru, Pelita Indah, Tentrem, Zena, Restu, Akas IV (Yuangga / Estu Jaya), Akas III (Kurnia Jaya / Anggun Krida), Akas N1, Akas NR, Harapan Kita, Haz, Jaya Utama, Indonesia, Widji Lestari, Ladju.

## Rujukan