open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Parté Komunis Bulgaria

**Parté Komunis Bulgaria** (**Българска комунистическа партия**, **Balgarska komunisticheska partiya**; **БКП**, **BKP**) iku parté komunis lan Marxis-Leninis sing tau kuwasa ing nagara Republik Rakyat Bulgaria saka taun 1946 nganti 1989 nalika nagara iki wis ora dadi nagara komunis manèh. Parté Komunis Bulgaria iku ndominasi Koalisi Front Tanah Praja Bulgaria sing wiwit kuwasa ing taun 1944 nalika kudéta marang Tsar Bulgaria lan diréwangi Wadyabala Abang Uni Sovyèt.

Parté iki diadegaké ing taun 1903 lan dibubaraké ing taun 1990. Ing taun 1990 iki parté iki ganti jeneng dadi Parté Sosialis Bulgaria. Ing taun 1996 diadegaké manèh parté komunis mawa jeneng Parté Komunis ing Bulgaria.
Parté Komunis ing Bulgaria

**Parté Kuminis ing Bulgaria** (Bulgaria: Комунистическа Партия на България, Kuministiceska Partija na Balgarija, KPB) iku sawijining parté pulitik ing Bulgaria sing saiki (2016) kapimpin déning Aleksandar Paunov.

Parté iki diadegaké ing taun 1996 sawisé Parté Kuminis Bulgaria dibubaraké ing taun 1990. Wiwit taun 2001 parté iki péranganing Koalisi kanggo Bulgaria, sawijining pasekuton karo Parté Sosialis Bulgaria.

Nalika pilihan umum parlemèn taun 2014, Koalisi kanggo Bulgaria olèh 15,4% swara utawa lan 39 saka 240 kursi.
Stadion Emirates

**Stadion Emirates** utawa *Emirates Stadium* iku stadion utawa lapangan gedhé kang dadi kandhangé Arsenal F.C.. Dijenengaké Emirates amarga Fly Emirates dadi panyokong duit gedhé dhéwé kanggo Arsenal. Lapangan iki sajatiné dudu kandhang Arsenal kang kapisan. Sadurungé kandhangé Arsenal ya iku Highbury ing London sisih lor. The Gunners pindhah menyang stadion anyaré iki ing mangsa 2006/2007. Nganti sepréné stadion iki dadi salah siji stadion bal-balan kang gedhé dhéwé ing tlatah Inggris. Persisé gedhé dhéwé nomer telu sawisé Wembley lan Old Trafford. Ing stadion iki uga, saben bakda mangsa rampung dianaké Emirates Cup. Kompetisi iki dieloni déning Arsenal karo sapérangan kelompok bal-balan kang diundang déning Arsenal. Stadion ing London sisih Lor iki bisa ngemot nganti 60.000 uwong.

## Cathetan suku
Hafalan Shalat Delisa (filem)

**Hafalan Salat Delisa** iku filem drama Indonesia rilis 22 Dhésèmber 2011kang disutradarai déning Sony Gaokasak lan dibintangi Nirina Zubir lan Reza Rahadian. Film iki diangkat saka novèl laris ciptaan Tere Liye Filem iki dibesut padha karo judhul novèlé. Latar wuri papan panggonan filem iki ana ing kutha Nangroe Acèh Darussalam, provinsi Acèh.

## Sinopsis 
Delisa (Chantiq Schagerl), cah clik wadon kang pèriang, urip ingLhok Nga, désa cilik kang panggone pinggir pantai Acèh;lan duwé urip énak. Delisa anak bungsu saka kulawarga Abi Usman (Reza Rahadian), bapaké nugas ana ing salah siji kapal tanker perusahaan lenga internasional. Delisa rakèt banget marang ibuké kang dhèwèké celuk Ummi (Nirina Zubir), uga mbarek katelu dulué ya iku Fatimah (Ghina Salsabila) si kembar Aisyah (Reska Tania Apriadi) lan Zahra (Riska Tania Apriadi).

Ing 26 Dhésèmber 2004, Delisa bebarengan Ummi nyiapké ujian praktek salat nalika dumadakan ana gempa. Gempa kang cukup nggawe ibu lan saduluran Delisa padha wedi. Dumadakan tsunami menghantam, nggulung désa cilik iku, uga nggulung sekolahé, lan nggulung awak ciliké Delisa karo ratusan èwu liyané ing Acèh uga sawatara pelosok pantai ing Asia Tenggara.

Delisa diselamatké Smith (Mike Lewis), prajurit Angkatan Darat AS, sawisé dina-dina Delisa semaput ing cadas bukit. Nanging tatu parah ndadekné sikil tengen Delisa kudu diamputasi. kasangsaran Delisa ndadekné iba wong akèh. Smith sempat péngin ngadopsi Delisa yèn dhèwèké dadi sebatang kara, nanging Abi Usman kasil nemu Delisa. Delisa seneng bisa kumpul mane karo bapaké, sanadyan nelangsa krungu kabar kateu duluré wis pindah ing suwarga, lan Ummi ngerti ana ing endi.

Delisa bangkit, kupeng sumelang rasa kélangan, lan ing jero rasa putus asa Abi Usman uga wong-wong Acèh liyané, Delisa wis dadi malaékat cilik kang mbagikné ngguyu saben ngarsané. sanadyan kerasa abot, Delisa wis ngajarké carané ngowah kasusahan bisa dadi kakuatan gawé tetap bertahan urip.

## Pameran 
* Delisa-Chantiq Schagerl
* Abi Usman-Reza Rahardian
* Ummi Salamah-Nirina Zubir
* Fatimah-Ghina Salsabila
* Aisyah-Reska Tania Apriadi
* Zahra-Riska Tania Apriadi
* Prajurit Smith-Mike Lewis

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
* Ulasan di Cineplex
Todor Zhivkov

**Todor Hristov Zhivkov** (1911 - 1998) iku siji pulitikus Bulgaria. Dhèwèké tau njabat dadi pangrèh Parté Komunis Bulgaria nganti taun 1989. Jabatan iki dipangku wiwit taun 1954. Todor Zhivkov dadi kalebu salah siji pangrèh donya sing suwé banget olèhé lenggah. Olèhé njabat ditandhani mawa stabilitas pulitik lan ékonomi sing durung tau katon kanggo Bulgaria, jangkep karo nurut total marang arahan Uni Sovyèt lan anané gegayutan sing luwih raket karo Donya Kulon.

## Babad slira 
.]]
Zhivkov lair ing désa Pravets, Bulgaria ing siji kulawarga tani. Ing taun 1928, dhèwèké nggabung karo Sarékat Kaum Anom Komunis Bulgaria, siji organisasni sing raket karo Parté Buruh Bulgaria - sing ing tembé bakal dadi Parté Komunis Bulgaria. Taun sawisé, Zhivkov olèh pagawéan ing *Darzhavna pechatnitsa*, dinas pambabaran resmi pamaréntah ing Sofia.
Bulgaria lan Euro

Bulgaria wis sumedya ngganti valutané Lev dadi Euro nalika nggabung karo Uni Éropah ing taun 2007, miturut prajanjèn olèhé nggabung karo UE. Transisi marang Euro bakal lumaksana menawa nagara iki wis nyukupi kabèh saraté kritéria konvergènsi Euro. Saiki iki (2016) Bulgaria wis nyukupi telu saka lima sarat.

Wiwit tanggal 1 Januari 2026, Bulgaria resmi dadi anggota Zona euro.
Samaya Basa Nordhik

**Samaya Basa Nordhik** iku samaya hak-hak basa sing wiwit lumaku tanggal 1 Maret 1987, diaubi déning Paheman Nordhik. Ing samaya iku, warga nagara-nagara Nordhik duwé kalodhangan saperlu nganggo basa asliné nalika sesambungan karo bebadan resmi ing nagara-nagara Nordhik tanpa kena béya alih basa utawa pertalan. Samaya iki nglimputi pamengku kasarasan, kasantosan sosial, pajeg, pamulangan, otoritas panggaotan, pulisi, lan pangadilan. Basa-basa sing kalebu ya iku Swédhen, Dhénemarken, Nurwègen, Finlan lan Èslan.

Samaya iki ora cukup kaloka lan asring minangka pamrayoga. Nagara-nagara iku ngandhemi saperlu bisa ngladèni sarana manéka basa, nanging warga ora duwé hak absolut kajaba ngenani prakara pidana lan pangadilan. Samaya iki ora ateges otoritas kudu ngladèni ing basa liya, nanging warga kudu njaluk ana juru alih basa. Samaya iki ora nglimputi basa-basa cilik, kaya ta basa Faru, Kalaallisut, Romani, lan Sami, dalah basa-basa imigran. Basa Inggris uga wis dianggep sangsaya wigati ing sesambungan antara warga nagara-nagara Nordhik.

## Rujukan
Komputer Pravetz

**Pravetz** (Правец asliné mawa aksara Sirilik ing séri 8 lan 16) iku komputer Bulgaria sing tau digawé mbiyèn ing dasawarsa 1980-an. Komputer-komputer iki diprodhuksi ing kutha Pravetz lan piranti alusé ing Stara Zagora, Plovdiv lan kutha liyané.

Ing taun 2013 mèrek Pravetz diuripaké manèh.

## Sajarah 
Komputer pribadi kapisan sing digawé ing Bulgaria iky IMKO-1, purwarupa komputer Pravetz sing sdirancang déning Ivan Vassilev Marangozov. Dhèwèké kerep ditudhuh ngeklon komputer Apple II.

Komputer Pravetz iku komoditas wigati ing nagara-nagara COMECON.
Katya Paskaleva

**Katya Paskaleva** (Bulgaria: Катя Паскалева; 1945 - 2002) iku sawijining aktris Bulgaria. Dhèwèké iku main filem lan sandiwara ing panggung.

Katya paling misuwur ditepungi minangka Maria ing filem klasik Bulgaria *The Goat Horn* (1972), kanggo paragané ing filem iki Katya olèh kritik apik ing bebrayat amba.

Paskaleva uga ditepungi ing filem-filem *The End of the Song* (1971), *Villa Zone* (1975), *Matriarchy* (1977), *Elegy* (1982), *Eve on the Third Floor* (1987) saha paragané ing panggung Téater Kuta Sofia lan Téater Satiris "Aleko Konstantinov".
Lyudmila Zhivkova

**Lyudmila Todorova Zhivkova** iku sawijining tokoh budaya Bulgaria. Dhèwèké iku putriné Todor Zhivkov, pangrèh Parté Kuminis Bulgaria.
Lev Bulgaria

**Lev Bulgaria** (лев) iku valuta Bulgaria. Wujud jamaké ya iku leva. Salev iku dipérang dadi 100 stotinki (tunggal stotinka, стотинка).

Dhuwit koin sing ana ing édaran iku nominalé  1, 2, 5, 10, 20, 50 stotinki lan 1 lev. Dhuwit dluwang anané wijiné  1, 2, 5, 10, 20, 50 lan 100 leva.

Kode ISO iku saiki BGN. ISO kodhe sing luwih awal ya iku  BGL, BGK lan BGJ, kodhe-kodhe ngrujuk marang valuta sing wijiné dikurangi ing taun 1999, 1962 lan 1952.

Wiwit taun 1997 kurs Lev Bulgaria digandhèngaké karo Mark Jerman: 1000 lev = 1 Mark Jerman. Ing tanggal 5 Juli 1999 dhuwit Bulgaria Lev sing anyar diédaraké, nalika iku 1000 Leva lawas diwèhi wiji 1 Lev anyar, lan wijiné padha karo 1 Mark Jerman. Sawisé Euro dirilis, kursé didhedhes dadi  1 Euro = 1,95583 Lev.

## Uga delengen 
* Bulgaria lan Euro
Watuwaled

**Watuwaled** iku watu enepan kang darbèni tepan wiji sajeroning ukuran waled, luwih alus tinimbang watupasir luwih kasar tinimbang watulempung.

## Warnan 
Watuwaled iku watu enepan jinis klastan. Kaya ta arané, watu iki mligi awujud (luwih 2/3) saka bahan-bahan waled, pinaricéda minangka wiji saktepan 2–62&nbsp;µm utawa 4 ketuk 8 déning ukuran Krumbein phi (φ). Watuwaled cumetha bedha saka watupasir amarga pori-poriné kuwih cilik lan lèrèging duwèni pecahan lempung luwih etes. Najan kerep dikira watulendhut, watuwaled iki tanpa sigaran kaya ta kang lumrah ana ing watulendhut. Watuwaled bisa duwèni pletonan. Kajaba watuwaledé cekep nglempungi, tapel-tapelan bakal samar lan gampang maluluhhawa déning padon mèncos tan kapernah karo limbungan. Watulendhut iku watu kang ngamot lendhut, ya iku bahan kang duwé ukuran saka waled ketuk lempung.  Watuwaled diwijang tumrap darbèni waled kang akèh, dudu lempung.
kiri|jmpl|Watuwaled Holtzclaw, Louisville, Kentucky

## Rujukan 
* Folk, R.L., 1965, *Petrology of sedimentary rocks* PDF version . Austin: Hemphill’s Bookstore. 2nd ed. 1981, ISBN 0-914696-14-9
* Williams, Howel, Francis J. Turner and Charles M. Gilbert, 1954, *Petrography*, W. H. Freeman
Good Bye, Lenin!

***Good Bye, Lenin!*** iku sawijining filem komedi tragis Jerman sing dirilis taun 2003. Film sing disutradarani Wolfgang Becker iki bisa diarani péranganing gerakan rasa kangen marang Jerman Wétan (*Ostalgie*).

Kalebu para paraga ya iku Daniel Brühl, Katrin Saß, Chulpan Khamatova, lan Maria Simon. Sapérangan gedhé adegan disyuting sakiwa tengené Karl-Marx-Allee ing Berlin lan Plattenbauten cedhak Alexanderplatz.

*Good Bye, Lenin!* iku filem kapisan sing dituduhaké ing Fèstival Filem Internasional Jakarta 2004.
Babad Bulgaria sawisé taun 1989

Artikel iki ngandaraké **babading Bulgaria wiwit taun 1989**. Taun 1989 iku wigati ing sajarahing Bulgaria lan Éropah Wétan. Awit ing taun iki sosialisme lèngsèr ing Bulgaria lan kapamimpinan démokratis diwiwiti.

## Taun 1989 lan latar wuriné 
Réformasi marang liberalisasi, ya iku sosial, pulitik lan ékonomi ing Blok Wétan diwiwiti déning program réformasi Gorbachev ing Uni Sovyèt sing uga dirasakaké ing Bulgaria wiwit pungkasané dasawarsa 1980-an. Sajatiné lumepasé ketating kontrol iku diwiwiti nalika jaman Stalin wus entèk lan owah-owahan iki sithik-sithik tansah diterusaké nganti contoné akèh tèks sing sadurungé dilarang olèh dipertal, filem-filem Hollywood akèh sing dirilis lan akèh toko ngedol produk Kulonan sing ngandhut reklame. Reklame iku bisa diarani ora ana ing nagara-nagara Éropah Wétan awit kabèh barang iku padha kanggo kabèh wong. Tandha-tandha anyar iki nuduhaké manawa Gordèn Wesi dadi ambruk kanggo wong-wong ing Éropah Wétan. Fakta iki digabung karo kawicaksanané Gorbachev dadi manuju marang kabébasan sing luwih akèh lan pangarepan luwih gedhé kanggo wong biyasa.

Ing Novèmber 1989, démonstrasi ngenani isyu-isyu ékologis dianakaké ing Sofia lan ora suwé manèh, démo-démo iki ngrembaka dadi protès lan kampanye kanggo réformasi pulitik. Olèhé para kaum Kuminis ora mbubaraké démo iku pratandha manawa owah-owahan katoné bakal dianakaké. Wusanané Parté Kuminis awèh réaksi mawa nyopot Todor Zhivkov saka kalungguhan pangrèh Parté Kuminis lan Kapala Nagara. Dhèwèké diganti déning Petar Mladenov, nanging iki namung mènèhi wektu sithik. Ing sasi Fèbruari 1990, Parté Kuminis sing dipeksa déning protès ing dalanan nguculaké olèhé ngehaki kakuwasan lan ing Juni 1990 pilihan umum bébas kapisan wiwit 1931 dianakaké lan dimenangaké déning Parté Sosialis Bulgaria (jeneng anyaré Parté Kuminis). Ing sasi Juli 1991, Undhang-Undhang Dhasar anyar dilakokaké sing ngatur manawa présidèn, nayakotama lan anggota kabinèt kudu dipilih.

## Masa transisi 
Kayadéné nagara-nagara pasca sosialis liyané ing Éropah Wétan, Bulgaria ya kangèlan lan nlangsa nalika kudu transisi marang sistim kapitalisme. Uni Kakuwatan Démokratis sing anti kuminis (Bulgaria: СДС, SDS) dilantik antara taun 1991 lan 1992 kanggo swastanisasi tanah tetanèn, properti lan indhustri mawa ngetokaké saham ing badan usaha pamaréntah kanggo kabèh rakyat. Nanging aksi-aksi iki dibarengi mawa wong nganggur sing akèh banget amarga industriné wis ora kagandhèng karo ékonomi nagara-nagara COMECON sing wis wis bubar lan ora bisa saingan ing pasar internasional.

Saliyané iku pulisi rahasya sing diwedèni wong dibubaraké. Tundané akèh mesin-mesin lan prabotan kantor saha pabrik dicolongi wong. Pulisi biyasa ora bisa nangani prakara iki.
Welt am Draht

***Welt am Draht*** (basa Jerman tegesé 'Jagad ing Kawat') iku sawijining fiem télévisi sains fiksi Jerman Kulon babaran taun 1973. Filem iki nyritakaké simulasi kauripan. Skénarioné dhedhasar buku *Simulacron-3* pangriptané Daniel F. Galouye. Filem iki nalika ditayangaké kapisan ing taun 1973, ditayangaké minangka mini séri rong pérangan. Sutradarané Rainer Werner Fassbinder. Filem iki olèhé syuting ing filem ukuran 16&nbsp;mm.
Jon Voight

**Jonathan Vincent** "**Jon**" **Voight** (lair 29 Dhésèmber 1938) ya iku aktor saka Amérika Sarékat.

## Pranala njaba
*
Sepur Ambarawa Ekspres

**Sepur Ambarawa Ekspres** yaiku salah sawijiné layanan sepur penumpang sing dioperasikake PT. Kereta Api Indonesia (Persero). Sepur iki dirilis ing surya 4 Oktober 2016 ana ing kutha Semarang. Sepur iki ngganti trayék Sepur Blora Jaya lan Sepur Cepu Ekpres sing padha duwé jurusan Surabaya Pasarturi - Semarang Poncol.

## Data teknis 
## Jadwal laku 
## Gladri wujud wujud Sepur Ambarawa Ekspres 

Ambarawa Ekspres 1.jpg|Gerbong sepur Ambarawa Ekspres
Ambarawa Ekspres 2.jpg|Sajeroning rerangkèn gerbong sepur Ambarawa Ekspres

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
*Ambarawa Ekspres dipunwiwiti mlapah lajèng 4 Oktober 2016
*Sepur Ambarawa Ekspres nyanding karo Sepur Maharani Ekspres
*Sepur Ambarawa Ekspres, ganti trayék Sepur Cepu Ekspres lan Blora Jaya
*Ambarawa Ekspres dipunwiwiti budhal saka Semarang Poncol

## Uga delengen 
### Sepur Ékonomi jurusan padha
*Sepur Maharani
*Sepur Kertajaya

### Sepur Campuran jurusan padha
*Sepur Harina
*Sepur Jayabaya

### Sepur Èksekutip jurusan padha
*Sepur Argo Bromo Anggrek
Kéwan kekrikitan

**Kéwan kekrikitan** (, saka basa Latin *rodere*, "ngrikiti") ya iku mamalia saka ordo **Rodentia**, kang ditondoi déning sepasang saka untu seri kang thukul terus ing saben rahang ndhuwur lan ngisor. Kira-kira 40% saka kabèh spésiès mamalia ya iku kéwan kekrikitan; kéwan kekrikitan ana akèh ing kabèh bawana kejaba Antartika. Kéwan kekrikitan iku mamalia kang paling warna-warna lan manggon ing warna-warna habitat terrestrial, kalebu lingkungan kang digawé manungsa.

Spésiès bisa arboreal, fossorial (*burrowing*), utawa semiakuatik. Kéwan kekrikitan kondhang kalebu tikus, bajing, asu prairie, landak, *beaver*, *guinea pig*, hamster, lan kapibara. Kéwan kaya ta kelinci, truwèlu, lan pika sapisan kalebu Rodentia, nanging saiki dianggep dadi ing ordho kapisah, Lagomorpha.

Mèh kabèh kéwan kekrikitan ya iku kéwan cilik karo awak kuwat, sikil cendhak, lan buntut dawa. Kéwan kekrikitan padha migunakaké untu seri kang landep kanggo ngrikiti pangan, ngedhuk *burrow*, lan mbéla dhèwèké. Akèh kang mangan wiji utawa matèri tuwuhan liyané, nanging ana uga kang panganané luwih warna-warna. Kéwan kekrikitan dadi kéwan sosial lan akèh spésiès sing urip ing masarakat kanthi cara komplèks saka sesambungan karo saben liyané. Kawin antarané kéwan kekrikitan bisa  béda-béda  saka monogami, poligini, nganti *promiscuity*. Akeh duwé anakan saka kéwan enom kang *altricial* lan katilar, nanging liyané duwé *precocial* (relatif luwih tumuwuh) pas lair.

Rekaman fosil kéwan kekrikitan awalé saka Paleosen ing superbawana Laurasia. Kéwan kekrikitan tambah akèh macemé ing Eosen, pas nyebar bawana, sok-sok malah nemu cara kanggo nglintasi sagara. Kéwan kekrikitan ngrambah Amérika Kidul lan Madagaskar saka Afrika, lan padha siji-sijiné mamalia plasental terestrial kang nggayuh lan njajah Australia.

Kéwan kekrikitan digunakaké minangka pangan, kanggo sandhangan, minangka ingon-ingon, lan minangka kéwan laboratorium in riset. Sawetara spésies, ing tartamtu tikus coklat, tikus ireng, lan tikus omah, dadi omo serius, mangan lan *spoiling* pangan kang disimpen déning manungsa, lan nyebar lelara. Spésiès kang kawanuhaké kang ora sengaja saka kéwan kekrikitan asring dianggep invasif, lan wis njalari kapunahan akèh spésies, kaya ta manuk-manuk ing pulo-pulo, sadurungé diisolasi saka prédator kang urip ing lemah.

## Réferènsi 
## Wacan luwih lanjut 
* 
* 
** Carleton, M. D.; Musser, G. G. "Order Rodentia", kaca 745–752 ing Wilson & Reeder (2005).

## Pranala njaba 
; Zoologi, osteologi, anatomi perbandingan:
* ArchéoZooThèque : Rodent osteology  (photos)
* ArchéoZooThèque : Rodent skeleton drawings 

; Macem-macem:
* African rodentia
* Rodent photos
* Rodent Species Fact Sheets from the National Pest Management Association on Deer Mice, Norway Rats, and other rodent species
Desain Grapis

**Desain grapis** utawa rancang grapis iku prosès komunikasi gawé elemen visual, koyo huruf, bentuk, lan gaambar sing kanggone digawé nentukno sudut pandang pesan sing arep disampek 
ake. Babagan iki ngelibatake proaaàses komunikasi visual.

## Sajarah 
Sajarah desain grafis ga bisa pedhot teko sejarahperkembangan seni rupo. Karenanya, produk komunikasi visual paling tuwo sing tau tinemu ya iku lukisan gua ning Lascaux, Perancis, kiro-kiro asalé soko taun 15.000-10.000 SM. Simbol-simbol sing bentuk e ideogram iki ngembang dadi aksara sing saiki digawé liwat layar gawai. Temuan mesin cetak sing ngembang teko Tiongkok nganti Eropa uga dadi faktor wigati gawé perkembangan kawitan desain grapis.

Henry Cole iku salah sijiné uwong sing paling pengaruh ning dunyo pendidikan desain ana ing Inggris, dek e ngomong ana ing pemerintah 
yèn desain iku wigati koyo ana ing jurnal sing judhul e **Journal of Design and Manufactures**. Dek e ngadakno **The Great Exhibition **kanggo ngerayakno muncul e teknologi indhustri modern lan desain model Victoria. 

## Rujukan
Suku Bangsa ing Indonesia

Ono luwih teko 300 kelompok etnik utawa bebrayan ing Indonesia. utawa, bener e 1.340 bebrayan miturut sensus BPS taun 2010.

Suku Jawa ya iku kelompok suku gedhé dhéwé ing Indonesia sing jumlah e bisa tekan 41% saka jumlah populasi. Wong Jawa akèh-akèh e ngumpul ing pulau Jawa, nanging mayuta-yuta wong podo nyebar ing warna-warna pulau Nusantara malah ono sing pindah menyang jaban rangkah ky ing Malaysia lan Suriname. Suku Sunda, suku Melayu, lan suku Madura ya iku suku gedhé dhéwé sabanjuré ing nagara iki. Akeh suku-suku nyelepit, apa manèh ing Kalimantan lan Papua, duwé populasi cilik sing anggotane mung atusan wong. Akeh-akèh e boso daerah melbu golongan rumpun bahasa Austronesia, sanajan ngunu, akèh-akèh e suku di Papua melbu ing rumpun basa Papua utawa Melanesia. 
[pus|jmpl|600x600px|Peta bebrayan pribumi ing Indonesia déning peta ing panggon étnografi [Muséum Nasional Indonésia|Museum Nasional Indonesia. 
Suku bangsa anyaran keturunan asing kaya keturunan Tionghoa, Arab, dan India ora ditampilaken ing peta, nanging akèh-akèh e nyebar ing daerah kutha-kutha ing Indonesia.]]

## Rujukan
Tim Robbins

**Tim Robbins** (lair 16 Oktober 1958) iku sawijining aktor paraga saka Amérikah Sarékat. Saliyané iku dhèwèké uga panulis skénario, sutradara, prodhuser, aktivis lan musikus. Tim Robbins kawentar déné olèhé maragakaké Andy Dufresne ing filem drama kunjara *The Shawshank Redemption* (1994). Peran liyané iku antarané Nuke LaLoosh ing *Bull Durham*, Jacob Singer ing ''Jacob's Ladder*, Griffin Mill ing *The Player*, lan Dave Boyle ing *Mystic River*. Kanggo maragaké Dave Boyle iki, dhèwèké bisa menangaké Oscar Academy Award kanggo peran sengkuyung sing apik dhéwé lan uga kanggo nyutradarini filem *Dead Man Walking''.

## Filmografi 
## Pranala njaba
Sosialis Alternatif (Polen)

**Sosialis Alternatif** (Polen: *Alternatywa Socjalistyczna*
) iku parté pulitik Trotskis ing Polen.  Iki anakan saka Komité Narakarya Negarantara.  Sadurungé 2011, parté iki diarani Pakumpulané Parté Narakarya (*Grupa na rzecz Partii Robotniczej*, GPR).

## Pambentukan 
GPR mijil saka pakumpulan narakarya sing yasa pakumpulan mawa nama Serikan Lawan-Kapitalis (*Anti-Capitalist Offensive*, OA), sawisé rembugan karo sawatara lèrèg Trotskis negarantaran, kana miwiti rembugan karo CWI ing Kèmping Someré OA taun 2002 lan dumadi pérangan pamitrané CWI ing Fèbruari 2004.

## Kampanye 
Sosialis Alternatif akèh ngibut mulasarani tumindak-tumindaké tunggal-gawé Agustus 80, kalebu mbéla panunggal-gawé sing kena bikin lan merdondi nédya kaanan pakaryan sing becik. Sosialis Alternatif uga ngajoni ing lelaku liyan déning mbéla panunggal-gawé sajeroning Komité Pitulung lan Pambélané Narakarya Kaniaya (*Komitet Pomocy i Obrony Represjonowanych Pracownikow*, KPiORP). Ana uga, Sosialis Alternatif tau ngibut mbiyantu ngadegi Parté Bau Polen.

## Pratélan tetembungan 
## Rerujukan
Ghoti

**Ghoti** iku pangéja liya tur rékan saka tembung Inggris *fish *(cara Jawa: iwak loh, mina) kanggo nggambaraké ora ajegé tata éjan lan ucapan basa Inggris.

## Wedharan 
Tembung iki karepé diucapaké padha déné  lumantar wuni-wuni iki:
* *gh*, diucapaké  kaya ta ing tembung *enough*  utawa *tough* ;
* *o*, diucapaké  kaya ta ing tembung *women* ; lan
* *ti*, diucapaké  kaya ta ing tembung *nation*  utawa *motion* .
Nanging, tata ucapan saka tembung rékan kang dumadi saka telung pérangan iku ora salaras karo tata ucapané kanthi rakitan mangkono. Umpamané: *gh* mung kena ngèmperi *f* yèn didhisiki huruf-huruf *ou* ing pungkasan morfem, déné *ti* mung kena ngèmperi *sh* yèn didhisiki huruf-huruf -*on* / -*al* (contoné *confidential*, *spatial*) lsp. Kanthi mangkono, pangucapé ing cara Inggris bakal kawuni samèmper "goaty"; .

## Sajarah 
Panganggoné tembung iku kang pisanan kapranggul ana ing sawiji surat saka Charles Ollier marang Leigh Hunt. Ana ing kaca telu surat iku, atanggal 11 Dhésèmber 1855, Ollier kandha, "Putraku William olèh cara anyar ngéja tembung 'Fish'." Ollier nuli ngudharaké yèn "Ghoti iku Fish."

Buku rujukan ecapan paling awal kang kaweruhan nyitir surat iku asal saka taun 1874. Surat iku wènèh krédhit *ghoti* marang William Ollier Jr. (lair 1824). *Ghoti* kerep disitir kanggo njurung réformasi éjan Inggris lan asring digayutaké marang George Bernard Shaw, minangka kang njurung lelakon iku. Nanging, tembung iku ora muncul ing tulisan-tulisané George, Tembung rékan sairib uga muncul kanggo nuduhaké kalagéyané basa Inggris,
* Ing épisod *Batman* "Antiga Tumuwuh ing Gotham", Egghead ngecakaké jeneng Ghoti Œuf kanggo bisnis kaviaré, lan Batman weruh iku saka Robin.
* Ghoti Hook iku band punk Kristen 1990-an.
* *Ghoti* dianggo ing piranti alus panyintèsis wicara dhedhasar alofon kang diarani *Speech!*. Piranti alus kang dianggo déning BBC Micro iku diuthak-uthik murih ngucapaké *ghoti* dadi *fish*. Panjajal ing kodhené mbiyak yèn reroncèn **GHOTI** dicakaké kanggo nengeri kadadéan mirunggan.

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* How to pronounce "ghoti" 
* Hau tu pranownse Inglish, an essay on spelling-to-sound rules that discusses "ghoti"
* "What is ghoti?" by Jim Scobbie
Setatsiyun Doplang

**Setatsiyun Doplang (DPL)** yaiku setatsiyun sepur kelas II sing terletak ing Doplang, Jati, Blora; ning kadhuwuran +77 meter; klebu ning Daerah Operasi IV Semarang. Setatsiyun iki mrupakan setatsiyun aktip sing letake paling kulon ing Kabupaten Blora sekaligus sing terletak ning kadhuwuran paling dhuwur ning Daop IV utawa lintas pantura Jakarta-Surabaya.

Setatsiyun iki awale nduwe telu jalur sepur karo jalur 2 mrupakan sepur lurus. Sawise jalur ganda ruas Sulur-Wadu resmi dioperasikake wiwit pertengahan Maret 2014, jumlah jalur tambah dadi papat. Jalur 2 didadikake minangka sepur lurus arah Surabaya mawon, jalur 3 didadikake minangka sepur lurus anyar kanggo arah Semarang, lan jalur 4 ditambahake ning sisi lor setatsiyun minangka jalur belok anyar. Liane iku, sistem pasinyalannya diganti nggunakake jinis elektrik. Bangunan setatsiyun wonten ning sisi kidul ril lan letake cedhak karo Peken Doplang.

Mbiyen ning arah wetan setatsiyun iki, sakderenge Setatsiyun Randublatung, wonten Halte Plosorejo lan Halte Bekutuk sing saiki uwis ora aktif. Sawetara ning arah kulon setatsiyun iki, sakderenge Setatsiyun Sulur, wonten Halte Gabusan sing uga bernasib pada.

Sakniki mung ana siji layanan sepur sing mandheg ing setatsiyun iki, yaiku Sepur Blora Jaya.

## Layanan sepur 
Blora Jaya, menyang Semarang lan menyang Cepu (ekonomi plus)

## Jadwal sepur 
Ing sor iki jadwal sepur panumpang sing mandheg ing Setatsiyun Doplang **per 10 Februari 2021 (manut Gapeka 2021)**.

## Kedadean 
Tanggal 12 Desember 2019 jam 11.18, sepur barang angkutan semen sing ditarik lokomotif CC206 13 21 nguling ning jalur 2 Setatsiyun Doplang ngasi nyebabake karusakan ril lan wesel setatsiyun. Ora ana korban jiwa ning kedadean iki, nanging lelungan sepur lintas lor Jawa sempat ngalami keterlambatan amarga wektu iku mung siji jalur sepur sing bisa digunakake.

## Pranala njaba 
*info setatsiyun Doplang punika
*sepur mandheg ana ing setatsiyun DOplang punika

## Uga delengen 
*Setatsiyun Semarang Poncol
*Setatsiyun Semarang Tawang
*Setatsiyun Ngrombo
*Setatsiyun Cepu
Yangon

ka
**Yangon** (ရန္ကုန္), rumiyin **Rangoon**, gadhah populasi 4.504.000 jiwa (data saking taun 2001), punika kitha krajan nagari Myanmar ngantos 7 November 2005, nalika kitha krajan dipunpindhahaken dhumateng Pyinmana. Kitha punika mapan wonten Bengawan Yangon, caketipun Teluk Martaban. Barang eksporipun wujud pantun, kayu jati, lenga patra, kapas lan logam.

Yangon dipentemokaken abad ping 6, wujud kampung warigaluh utawa tiyang belahan. Ratu Alaungapaya nguwasani Yangon saking pawongan Mon wonten 1753 lan njenengi saking tembung "Dagon" dados jeneng sapunika "Yangon", artinipun "bubaring kacongkrahan". Yangon dipunkuwasani Karajan Manunggal wonten 1852 lan dados ibukithanipun Myanmar. Yangon ngalami lindhu an tsunami ingkang mbebayani taun 1930.

Wonten 8 Maret 1942 nalika Perang Dunia II, bala Jepang nguwasani kitha punika.

## Iklim 
Yangon gadhah iklim tropis. Wonten mangsa adhem, udan wonten Yangon luwih sithik ketimbang wonten mangsa panas. Miturut Köppen lan Geiger, iklim sapunika dipunklasifikasi dados iklim Aw. Suhu rata-rata 27.3&nbsp;°C. Udan taunan rata-rata 2378&nbsp;mm.

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* Satellite picture by Google Maps
* Yangon City Hall website
* BBC article about British colonial architecture in Yangon
Turah (film)

***Turah*** ya iku filem drama basa Tegal kang digawé déning Fourcolours Films taun 2016. Film sing suwéné 82 menit, iku disutradharani déning Wicaksono Wisnu Legowo, kanti juru main ing antarané Ubaidillah, Yono Daryono, Rudi Iteng, Firman Hadi, Slamet Ambari, Bontot Sukandar, Narti Diono, lan liya-liyané. *Turah* nyritaake kauripan Kampung Tirang ing Kota Tegal kang kapencil mataun-taun terus nuwuhke samubarang masalah. Tahun 2016, filem iki mèlu lomba ana ing Jogja-Netpac Asian Film Festival lan Singapore International Film Festival.

## Mulabuka
Ing pasisir lor, cedhak Pelabuhan Tegalsari Kota Tegal, ana sawijining perkampungan kang dumunung ana ing lemah unthukan. Kampung mau diubengi banyu sagara lan kalebu tlatah kang kapencil. Listrik murub mung wektu awan lan ora ana banyu resik. Tumrap masarakat saindhening, kampung iku dikenal kanti aran Kampung Tirang. Kaanan mau, ndadèkaké sineas Tegal, Wicaksono Wisnu Legowo, ngangkat carita kauripan ing layar lebar kanti lakon *Turah*. Anggoné njupuk gambar ya ana ing papan panggonan kono, kanti nggandheng para paraga teater, wartawan, uga masarakat Kampung Tirang.

## Sinopsis
Abote lelakon urip nyisakke kaasoran ing Kampung Tirang. Wong-wong padha ketaman pesimisme lan keweden. Utamane tumrap Darso, juragan sugih kang wis mènèhi panguripan. Pakel, sarjana sing senenge adol gawé karo Darso, pinter agawe masarakat kampung tambah cupet ing pamikiran. Kaanan kuwi agawe gampang Pakel terus ngeruk bathi. Nanging, esih ana optimisme lan pangarepan ing jiwane Turah lan Jadag. Samubarang kedadeyan gawé Turah lan Jadag tangi, nglawan rasa wedi kanggo ngoncatke kalicikan supaya masarakat Kampung Tirang lir saka kaasoran, manungsa siya-siya.

## Paraga
* Ubaidillah dadi Turah
* Slamet Ambari dadi Jadag
* Yono Daryono dadi Darso
* Rudi Iteng dadi Pakel
* Narti Diono dadi Kanti
* Cartiwi dadi Rum
* Muh. Riziq dadi Roji
* Siti Khalimatus Sadiyah dadi Sulis
* Aminah dadi Nenek Sulis
* M. Ilham Maulana dadi Agung
* Bontot Sukandar dadi Kandar
* Sulistyo Kusumawati dadi Ibu Slamet
* Firman Hadi dadi Petugas Sensus 1
* Lukman Jiwa dadi Petugas Sensus 2
* Bambang Suwidagdo dadi Polisi 1
* Ali Mukti dadi Polisi 2
* Dicky Mareta dadi Polisi 3
* Wawan Hudyanto dadi Wartawan 1
* Citra Egi dadi Wartawan 2
* M. Haikal dadi Wartawan 3
* Khaerul Anam dadi Wartawan 4

## Réferènsi
Thuyul

**Thuyul** (aksara java: ) iku sajeroning crita rakyat bangsa Jawa lan Nuswantara liyané, sajinising lelembut sing jaré rupané bocah gundhul lan bisa dikon sing ngingu kanggo nyolong dhuwit. Thuyul iku dadi sawijining wujud pasugihan. Thuyul iku jaré sangkané saka janin bocah sing ora lair utawa palastra.

## Sajeroning budaya populèr 
Sajeroning donya panglipur, thuyul ana ing sawatara filem komedi utawa horor. Salah sawijiné sing misuwur in Indonésia iku sinétron *Tuyul dan Mbak Yul* sing populèr ing dasawarsa 1990-an lan 2000 ing RCTI. Sing maragaké si thuyul ya iku Ony Syahrial
.
Banjur ing taun 2013 ing Singapura dibabar filem *Ghost Child* sing nyritakaké thuyul. Tembung Inggris *ghost child* iku pertalan saka basa Mandarin *guǐ zai* sing tegesé sétan bocah.

## Rujukan
MasterChef Asia

**MasterChef Asia** ya iku wanacara kompetisi masak ana ing bawana Asia. Acara iki digawé dibesut karo salah sawjiné médhia cithak lan élktronik kalawarta gedhi ana ing donya, ya iku Lifetime Asia . Médhia iki uga gédhi lan ngadèg ana ing sisih Asia kidul-wétan. Iku sebabé, wanacara MaterChef Asia iku panyartané kathah saka Asia kidul-wétan, Asia wétan, lan Asia tengah

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Wanacara MasterChef Asia disèrat kalawarta Lifetime Asia 
* http://www.rappler.com/entertainment/news/101519-filipinos-compete-master-chef-asia | Panyarta cacah telu saka Filiphina
Mattur

**Mattur** (utawa **Mathur**) iku désa ing dhistrik Shimoga ing praja Karnataka, Indhiya, sing kondhang jalaran wargané ngendikan basa Sangsekerta saben dinané, sanadyan basa umum sing dianggo ing praja iku basa Kannada. Ing désa Mattur ana candhi Rama, Siwalaya, candhi Somèswara, lan candhi Laksmikèsawa.

Désa kembaré Mattur, ya iku Hosahalli, mèh samubarangé sairib karo désa Mattur. Saka Mattur, désa Hosahalli kapernah ing sabrangé Kali Tunga. Désa loro iki asring ingaran-sebut barengan kaya déné sakloron. Mattur lan Hosahalli kondhang awit pangudiné njurung kaprigelan Gamaka. Gamaka iku rupa seni awujud nembang lan nyarita sing mirunggan ing Karnataka. Désa-désa iki loro saka saimit désa ing Indhiya sing isih nganggo basa Sangsekerta minangka basa enggon-enggonan.

## Dhémografi 
Sapérangan gedhé warga désa Mattur iku wong Sankèthi, ya iku golongan Brahmana kuna, sing sangka Kerala neneka ing Mattur 600 taun kapungkur. Golongan iki ngendikan basa Sangsekerta saha ngendikan dhialèk langka sing ingaran Sankèthi. Dhialèk iku ingaran carubaning basa Sangsekerta, Tamil, Kannada, lan Telugu sing tanpa aksara lan ditulis sarana aksara Déwanagari. Saliyané iku, uga ana wong Tamil sing nekani praja Karnataka maabad-abad kapungkur. Akèh-akèhé wong Tamil minangka narakarya.

## Panguri-uri basa Sangsekerta 
Nganti taun 1980-an, warga Mattur isih ngendikan basa saenggon, ya iku basa Kannada uga basa Tamil. Basa Kannada minangka basa umum praja kono, déné basa Tamil dicaturaké para narakarya saka praja Tamil Nadu.

Nalika taun 1981, Sanskrita Bharati, sawijining organisasi sing ngenalaké basa kuna, ngadani lokakarya basa Sangsekerta suwéné sepuluh dina ing désa iki. Kala samana ana obahan nedya memetri basa Sangsekerta. Basa iki dadi wancahan awit mung mirunggan kanggo golongan Brahmana lan sakala kagenti déning basa Kannada. Pandhita saka *Pejawar Mutt* (sasana agama) ing Udupi uga ngèstrèni lokakarya iki lan paring pamrayoga supaya Mattur dadi désa abasa Sangsekerta. Sajeroning sepuluh dina lokakarya, sakèhing warga désa kudu ngendikan cara Sangsekerta suwéné rong jam saben dinané.

Tekan sapréné, basa Sangsekerta ora mung digunemaké golongan Brahmana Sankèthi manèh, nanging uga dianggo golongan masarakat liya, dalah dadi basa baku ing désa iki. Ing pamulangan Sri Sharada Vilasa saenggon, ana 150 saka 400 siswa sing nyinaoni basa Sangsekerta minangka basa kapisan, lan basa Inggris minangka basa kapindho, dalah basa Kannada utawa Tamil utawa basa enggon-enggonan liya minangka basa katelu. Désa iki uga nglairaké 30 profésor basa Sangsekerta sing mulang ing universitas-universitas Kuvempu, Bengaluru, Mysore, lan Mangalore.

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* Times of India - Artikel ngenani Mattur
Disneyland Hong Kong

**Disneyland Hong Kong** ya iku salah siji papan panggonan rékreasi ana ing nagara Hong Kong. Papan panggonan iki uga salah siji prodhuk saka wanalaba saka Parusahaan Walt Disney. Disneyland iki diurus lan diuri-uri sesarèngan parusahaan Walt Disney magepokan karo Pamarintah nagara Hong Kong. Papan panggonan iki ngadèg ana ing lahan saamba lemah 27,4 hektar are 

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Kaca pranala Disneyland Hong Kong basa Indonésia

## Uga delengen 
* Disneyland Paris
* Disneyland Tokyo
Basa Hachijo

Golongan cilik dhialèk-dhialèk **Hachijo** utawa *Hachijōjima* iku wujud basa Jepang kang paling mbédani. Sagolongan dhialèk iki dicaturaké ing iring kidul Kapuloan Izu ing wewengkon Tokyo, Pulo Hachijō lan Pulo Aogashima, dalah Kapuloan Daitō ing Préfèktur Okinawa. Kapuloan Daitō iku didunungi wong saka Pulo Hachijo nalika Jaman Méiji. Adhedhasar paugeran silih sumurup (*mutual intelligibility*), dhialèk-dhialèk Hachijo bisa ingaran basa Japonik kang kapisah saka basa Jepang.

Basa Hachijo isih nguri-uri ciri kuna saka basa Jepang Wétan, kaya kang kacathet ing serat ''Man'yōshū* abad ping wolu. Basa iki uga ana irib-iriban lèksikal karo dhialèk-dhialèk Kyushu dalah basa-basa Ryukyu. Nanging, durung bisa diwatara apa iring kidul Kapuloan Izu uga didunungi wong-wong saka laladan iku, apa lèksikon kang sairib iku minangka tembung silihan kang digawa déning para mantrus kang ngambah kapuloan kidul, utawa apa lèksikon kang sairib iku minangka rètènsi swatantra saka basa Jepang Kuna.

## Dhialèk 
Dhialèk Aogashima iku paling mbédani. Ana uga sawenèh dhialèk ing Pulo Hachijo kang saben désa béda caturané. Bokmanawa sawatara panyatur dhialèk Pulo Hachijo Cilik uga isih ana. Pulo iki ditinggal suwung nalika taun 1969.

## Paramasastra 
Basa Hachijo nganggo tembung kriya *aru,* kang kaya *to be* ing basa Inggris, tumrap kabèh purusa tanpa mbédakaké barang urip utawa mati (*iru–aru*). Iki béda karo basa Jepang ing dharatan kang mbédakaké purusa saka barang urip lan mati. Basa Hachijo mbédakaké endi wujud atributif (連体形 rentaikei) lan endi wujud terminal (終止形 shūshikei) tumrap tembung kriya lan tembung kaanan. Ciri mangkono ana ing basa Jepang Tengahan Wiwitan nanging ora lestari tumeka basa Jepang saiki.

## Kosa 
Basa Hachijo memetri sawenèh pitembungan kang wis musna ing laladan-laladan liya ing Jepang, kaya ta まぐれる *magureru'' ateges 'sumaput'. Ing basa Jepang, pitembungan mau bakuné 気絶する *kizetsu suru*. Uga ana tembung kang padha karo tembung baku basa Jepang, nanging béda tegesé:

## Rujukan 
## Wacan lanjutan 
* Cuplikan swara lan transkripsi basa Hachijo
Basa Cempa

**Basa Campa** iku basa sing dianggo wong Cempa ing Asia Kidul-wétan. Sadurungé, basa iki dadi basa Karajan Cempa ing wewengkon Cempa sing kapernah ing tengah Vietnam. Minangka anggota kulawarga basa Malayu-Polinésia sing tumurun saka kulawarga Austronésia, basa iki dicaturaké déning wong 204.000 ing nagara Kamboja lan wong 79.000 ing nagara Viètnam.  Panyaturé uga ana ing Thailand lan Malaysia nanging cacahé sithik. Basa liya sing kalebu kulawarga basa Cempa ya iku ana ing Kamboja lan Viètnam (basa Raglai, Rade, Jarai, Chru, lan Haroi), ing Hainan (basa Tsat) lan ing Acèh, Sumatra Lor (basa Acèh).

## Werna-warna dhialèk 
Basa Cempa kapérang dadi rong dhialèk pokok, basa Cempa Kulon lan basa Cempa Wétan. Basa Cempa Kulon dicaturaké ing Kamboja lan ing provinsi An Giang lan Tây Ninh ing Viètnam. Basa Cempa Wétan dicaturaké déning wong Cempa pasisir ing provinsi Bình Thuận, Ninh Thuận, lan Đồng Nai ing Viètnam. Rong wewengkon abasa Cempa iki béda géografi lan budayané. Wong Cempa Kulon cacah jiwané luwih akèh tur akèh-akèhé Muslim masiya uga ana sing nggilut agama Buda Térawadha. Aksara sing dianggo wong Cempa Kulon iku aksara Arab utawa aksara Cempa gagrag kulon. Wong Cempa Wétan nggilut agama Islam lan Hindhu lan aksara sing dianggo ya iku aksara Cempa gagrag wétan. Ethnologue mratélakaké manawa rong dhialèk iki wis ora silih sumurup. Tabèl ing ngisor iki meruhi sawenèh conto tembung saka rong warna dhialèk per abad ping 19.

Lê et al. (2014:175) mratéla sawatara anak golongan basa Cempa.
* **Cempa Poông** ana ing désa Thạnh Hiếu, kampung Phan Hiệp, Dhistrik Bắc Bình, Provinsi Bình Thuận. Wong Cempa Poông ngayahi panguburan lan kremasi kata déné wong Cempa sakiwa-tengené.
* **Chempa Hroi** (cacah jiwa 4.000) ana ing Dhistrik Phước Vân ing Provinsi Bình Định, Dhistrik Đồng Xuân ing Provinsi Phú Yên lan Dhistrik Tây Sơn ing Provinsi Bình Định.
* **Chàvà Ku** iku wong turunan Malayu-Khmer ing Châu Đốc.

## Cathetan 
## Rujukan 
* 

## Pranala njaba 
* Kaipuleohone duwé  ngenani Cempa
Kapur barus

**Kapur barus** utawa **kamper** ya iku zat padhet wujud lilin warna putih lan semu transparan kanthi ganda kang mirunggan lan kuwat. Zat iki ya iku terpenoid kanthi formula kimia C10H16O. Zat iki tinemu ing kayu saka wit **laurel kamper** (*Cinnamomum camphora*), wit gedhé kang tinemu ing Asia, mligi ing Sumatera, Kalimantan, lan Taiwan, uga wit *Dryobalanops aromatica*, wit gedhé kang thukul ing alas Kalimantan. Kapur barus uga bisa disadhap saka wit-witan jinis liya saka kulawarga laurel, tuladhané *Ocotea usambarensis*. Godhong rosemary garing (*Rosmarinus officinalis*), lan kulawargané tuwuhan mint liyané uga ngandhut nganti 20% kamper. Kapur barus uga  digawé kanthi sintetis saka terpentin. Zat iki lumrahé digunakaké minangka wewangen, minangka bumbu panganan (mung ing India), sarta minangka cuwèran pambalseman, kanggo keperluan usada, kimia, utawa upacara agama. Bahan gawé kamper utama ing Asia ya iku selasih kamper.

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Camphor Evidence-based Monograph from *Natural Medicines Comprehensive Database*
* INCHEM at IPCS (International Programme on Chemical Safety)
Ghost Child

***Ghost Child*** (; sadurungé diarani ***Inside the Urn***) iku sawijining filem horor Singapura sing disutradarani Gilbert Chan lan dibintangi Chen Hanwei, Jayley Woo lan Carmen Soo. Film iki nyritakaké sawijining kulawarga sing nglawan sawijining "Ghost Child" (thuyul) sing didadèkaké irah-irahan. Film iki dibabar ing Singapura tanggal 7 Maret 2013.

## Plot 
Choon (Chen Hanwei) nylametaké Na (Carmen Soo) sing dioyak-oyak lan dikeroyok gali-gali Indonésia. Na iku solahé mistérius lan ora akèh ngomongaké latar wuriné. Salah sawijining barang sing digawa ya iku ana guci sing isiné *ghost child* utawa bocah lelembut utawa thuyul. Thuyulé iki nggawé sengsara Choo lan anaké wadon, Kim (Jayley Woo), sing wis ora raket manèh.

## Para paraga 
* Chen Hanwei minangka Choon,, kancané Kim.

## Réferènsi
Ross Perot

**Henry Ross Perot** () ya iku pengusaha asal Texas, Amérikah Sarékat kang tau nyalonake dhiri minangka Présidhèn AS ing pemilu 1992 lan 1996. Dhèwèké yasa Electronic Data Systems (EDS) ing taun 1962. Nalika didol marang General Motors taun 1984, EDS duwé aji AS$2,5 miliar. Perusahaan teknologi informasi Perot Systems diadegaké taun 1988.

## Réferènsi 
* Clinton, Bill (2005). *My Life*. Vintage. ISBN 1-4000-3003-X.
* Rapoport, Ronald and Walter Stone. ''Three's a Crowd: The Dynamic of Third Parties, Ross Perot, and Republican Resurgence* Ann Arbor: University of Michigan Press, 2005.

## wacan candhaké 
* Thomas M. Defrank et al. *Quest for the Presidency, 1992* Texas A&M University Press. 1994.
* Mason, Todd (1990). *Perot*. Business One Irwin. ISBN 1-55623-236-5 An unauthorized biography by a longtime Perot watcher.
* Doron P. Levin, *Irreconcilable Differences: Ross Perot Versus General Motors* (New York: Plume, 1990)
* Thomas Moore, *The GM System is Like a Blanket of Fog*, *Fortune*, 15 Fèbruari 1988

## Pranala njaba 
* Perot Charts 
* We Stand* oleh H. Ross Perot (buku yang diterbitkan taun 1992)
Basa Malayu Kelantan-Petani

**Basa Malayu Kelantan-Petani**, ing Thailand katelah *Yawi *(cara Thailand) utawa *Jawi *(cara Malayu Petani), lan ing Kelantan katelah *baso Kelate*, iku basa Malaya kang dicaturaké ing praja Kelantan ing Malaysia lan ing wewengkon candhaké ing provinsi-provinsi paling kidul Thailand. Basa iki minangka basa caturan kang baku dianggo wong-wong Malayu Thailand sarta minangka basantara golongan-golongan ètnik ing padésan Thailand sisih kidul. Sing nganggo basa iki ora mung wong Muslim, nanging uga wong non-Muslim lan wong *Samsam*. Wong *Samsam* iku golongan wong kang ngendikan cara Thailand nanging leluhuré caruban saka Malayu lan Thailand.

Basa Malayu Kelantan–Petani iku dhialèk basa Malayu kang ndhèwèki amarga kaanan géografis dhialèk iki kang kapencil. Laladan dhialèk iki kabètèng déning pagunungan dhuwur lan alas udan magung sarta déning Sagara Cina Kidul saka jagat Malayu liyané. Ing Thailand, basa iki olèh prabawa basa Thailand. Ana sawatara varian basa iki kang isih padha silih sumurup nganti ora bisa dibédakaké endi panyatur kang saka Petani lan endi kang saka Kelantan.

Saking bédané basa Malayu Kelantan–Petani karo liyané, giyaran radhio ing basa Malayu Baku angèl dingertèni. Sing mbédakaké cara Kelantan karo cara Petani ya iku ing Thailand wong-wong Petani ora perlu sinau basa Malayu Baku. Mulané, cara Petani sithik kamungkinané olèh prabawa basa Malayu Baku, nanging gedhé kamungkinané olèh prabawa basa Thailand. Sawaliké ing Kelantan, basa Malayu Baku wajib disinau lumantar kurikulum sekolah. Basa iki béda saka basa Malayu Kedah lan basa Malayu Terengganu, nanging dhialèk loro iku caket gegayutané karo basa Malayu Kelantan-Petani iki.

## Jeneng 
Basa iki asring diarani *phasa Yawi* (cara Thailand: ภาษายาวี ) ing Thailand, dijupuk saka jeneng aksara Arab kang kanggo nulisaké basa Malayu, Jawi (Yawi: جاوي, Latin: Jawi, ) kang salin werdi. In Thailand, basa iki uga diarani *phasa Malayu Pattani* (cara Thailand: ภาษามลายูปัตตานี ), sairib karo jeneng ing basa Malayu Baku ya iku *bahasa Malayu Patani* (Jawi: بهاس ملايو ڤطاني, Latin: bahasa Melayu Patani, ). Dhialèk iki gampangé diarani *bahasa Patani*.

Basa Kelantan ing cara Malayu Baku diarani , déné ing cara Kelantan dhéwé diarani *baso Kelate*.

## Rujukan
Associação Chapecoense de Futebol

**Associação Chapecoense de Futebol**, kondhang asesilih **Chapecoense** lan dicekak **ACF**, iku klub bal-balan Brazil sing kandhangé ing kutha Chapecó, praja Santa Catarina.

Klub iki diyasa taun 1973 sing ancasé mulihaké kaanan bal-balan ing kutha Chapecó. Klub iki menang kajuwaran praja, Campeonato Catarinense, pisanan ing taun 1977. Saliyané iku, klub iki wis menangaké lan éntuk gelar saka limang praja tekan sapréné, sing paling kèri taun 2016. Masiya kalebu cilik, klub iki kasil lumebu dhivisi unggulan Brazil, Série A, ping pisanan nalika taun 2014. Klub iki uga duwé kagiyatan futsal lan wis tau menang kajuwaran praja ping pindho. Tetandhingan kandhang klub iki diadani ing Arena Condá.

Dhèk 28 Novèmber 2016, montor mabur carteran sing ditumpaki tim sénior klub iki ngalami kasengsaran nalika ngener Papan Anggegana Internasional José María Córdova cedhak Medellín, Kolombia. Lampah anggeganané iku nedya nandhangi main lèg kapisan final Copa Sudamericana 2016 lumawan Atlético Nacional, lawan sing dianggep gedhé dhéwé ing sajarah klub iki. Ing kasengsaran iki, mung wong enem saka 77 ing montor mabur iku sing waluya, kalebu telung juru main Chapecoense. Amarga kadadéan iku, Atlético Nacional nyuwun marang badan sing ngadani tetandhingan iku, CONMEBOL, murih Chapecoense inganugraha bèkèr juwara. CONMEBOL nuli nganugrahani Chapecoense bèkèr juwara nalika tanggal 5 Dhésèmber 2016 lan Atlético Nacional nampa *Centennial Fair Play Award* (cara Jawa: *Pangaji Main Adil ing Satus Taun*) awit tumindaké.

## Rujukan 
## Pranala njaba 
*  Sana jaringan resmi Associação Chapecoense de Futebol
Oséanografi

ka|jmpl|300x300px|Sirkulasi tèrmohalin
**Oséanografi** (camboran tembung Yunani ὠκεανός tegesé "samodra" lan γράφω tegesé "tulis"), uga ingaran **oséanologi**, iku cawang géografi sing nyinaoni samodra. Widya iki nglimputi manéka warna rembug kaya ta dhinamik ékosistem; dhinamik cuwèran géofisik, alun, lan arus samodra; lèmpèngan tèktonik lan géologi amparan sagara; lan fluks manéka dat-dat kimiya lan barang-barang fisik sajeroning samodra lan sakiwa-tengené. Rembung sing manéka warna iku nandhani yèn oséanografer uga nyinaoni dhisiplin liya saperlu mangertèni samodra ing donya lan mangertèni prosès-prosèsé sajeroning: astronomi, biologi, kimiya, klimatologi, géografi, géologi, hidrologi, météorologi, lan fisika. Paléoséanografi nyinaoni sujarah samodra lumantar géologiné ing kala kawuri.
Hotlin Ompusunggu

**Hotlin Ompusunggu** (lair ing Sigura-gura, Sumatra Lor tanggal 19 Juli 1974) iku aktivis lingkungan sing nggabungaké upaya pamerdayan masarakat, konservasi wana, lan layanan kasarasan ing Taman Nasional Gunung Palung, Kalimantan Kulon.

## Sajarah 
Hotlin yasa yeyasan layanan kasarasan sarta konservasi wana nalika taun 2007 sing dijenengi LSM Alam Sehat Lestari (dicekak ASRI) bebarengan karo dhoktor Romi Beginta.. Sawisudhané saka USU, Hotlin makarya ing puskesmas suwéné patang taun, tumuli rong taun ing padésan Sumatra Kidul. Dhèwèké banjur mbacutaké sekolah menyang Inggris nedya ngangsu kawruh ngenani kamajuan masarakat lan pandhidhikan luhur ing Redcliffe College University of Glocestershire. Sabaliné saka Inggris, dhèwèké tepungan karo Kinari Webb MD, dhokter kulawarga sing tau ngadani panalitèn ing Gunung Palung. Dhèwèké kadudut atiné marang konsèp Kinari ngenani pamerdaya masarakat kanthi nggabungaké layanan kasarasan lan konservasi..

Kajiwani déning Kinari Webb MD, Hotlin tumandang sarana program konservasi réboisasi sing disartani dhiskon mungguhing layanan kasarasan ing LSM ASRI sing diyasa dhèwèké. Yeyasan Asri diadegaké ing Kacamatan Sukadana bareng Kinari lan Antonia Gorog, nimpuna ékologi lan konservasi sing tau makarya rong taun ing Indonésia dadi puwarah ngèlmiah.

## Rujukan
Mama Aleta Baun

**Mama Aleta Baun** (lair tanggal 16 Maret 1966 ing Lelobatan, Mollo, Timor Tengah Kidul, Nusa Tenggara Wétan) iku aktivis lingkungan mungguhing hak-hak masarakat adat sing ngayoni pamelikan marmer ing Nusa Tenggara Wétan.

## Sajarah 
Kawit taun 1980-an, pamaréntah wewengkon kanthi ilégal wènèh idin kupiya  pamelikan marmer ing gunung kramaté wong Molo. Aktivitas iku tanpa babar blas karembugaké karo warga désa saenggon lan njalari gundhuling alas, gongsoring lemah, lan upasing kali, déné papan-papan iku dianggo warga nandur wit-witan pangan, usada, lan pangasil warna alami tumrap tenun.

Nalika taun 1990-an, Aleta Baun mutusaké nglawan lan ngadani protès marang kupiya-kupiya pamelikan. Bareng wanita cacah telu liyané, dhèwèké nglumpukaké sengkuyungan saka désa-désa kanthi lumaku enem jam. Protèsé iku njalari piwales saka péhak pamelikan sing mawa pangrodapeksa. Mulané, Mama Aleta Baun oncat ndhelik menyang alas awit kaincim diperjaya. Masiya kaintimidhasi, Aleta Baun panggah kampanye nglawan suwéné 11 taun. lan padha kukut saka papan kono.

## Rujukan