Yanusa Nugroho

**Yanusa Nugroho** () inggih punika salah satunggalipun sastrawan saking Indonesia. Namanipun kasuwur ing jagat kasusastran Indonesia miyos pakaryanipun awujud carita cekak, carita sambung, lan novèl ingkang kamot ing sawenenèh ariwarta lan kalawarta. Piyambakipun ingkang dados pandhéga pagelaran wayang kulit televisi *Kalasena* sesarengan Ki Manteb Sudharsono lan dipunangkat dhumateng film, lajeng dipunbabar ing Universitas Glasgos, Sekotlan.

## Latar wingking 
Yanusa Nugroho lair ing Kutha Surabaya, Jawa Timur tanggal 2 Januari 1960. Awit taksih nèm wonten Surabaya dumugi taun 1969, piyambakipun sampun remen maos, mliginipun carita wayang. Napa malih wekdal punika kesenian kados ta ludruk, kethoprak, wayang wong, lan wayang kulit, saèstu regeng. Taun 1970, Yanusa Nugroho ndhèrèk tiyang sepuhipun dhumateng Palembang, Sumatera Selatan.
 
Pendhidhikan dhasaripun kawiwitan wonten SD YMCA Surabaya, nanging piyambakipun ngrampungaken wonten ing SD Methodist II Palembang (1974). Lajeng nerasaken wonten SMP Negeri I Sidoarjo, Jawa Timur (1977) lan SMA wonten ing SMAN 43, Jakarta (1981). Nalika ing pawiyatan menengah punika piyambakipun miwiti nyerat lan dipunkintunaken dhumateng ariwarta. Sasampunipun SMA, piyambakipun mlebet pawiyatan luhur Institut Pertanian Bogor (IPB) nanging mboten jangkep amargi mlebet Jurusan Sastra Indonesia, Fakultas Sastra Universitas Indonesia, ingkang dipunrampungaken taun 1989. Awit saking punika, kiprahipun ing jagat kasusastran sansaya saé. Carita cekak anggitanipun kathah ingkang kamot wonten sawenèh ariwarta lan kalawarta kados ta *Kompas, Matra, Horison, Suara Pembaruan, Media Indonesia, Koran Tempo, Suara Merdeka, Republika, Femina, Amanah, Syir’ah, Noor*, *Ayahbunda*, lan sanèsipun.

Katrésnanipun dhumateng wayang, mliginipun wayang awit taksih nèm dumugi sapunika, ingkang kawujudaken dados karya sastra dhedhasar carita wayang. Kalih novèl anggitanipun, *Di Batas Angin* lan *Menyura* dipunserat dhedhasar cariyos pewayangan Jawi. Saking cariyos wayang punika, lair *konsèp* pagelaran wayang kulit televisi *Kalasinema*, ingkang dipungarap sesarengan Ki Manteb Sudharsono lan para seniman dhosèn STSI, Surakarta. Pagelaran wayang purwa ugi dipunangkat dados film. Mathew Cohen, juru kritik seni Asia lan dhosèn ing Universitas Glassgow Sekotlan, naté mbabar *Kalasinema* wonten ing pawiyatanipun. Kajawi punika, piyambakipun ugi ndamel filem pamaosan carita cekak 40 menit, kanthi judhul *Anjing*, ingkang kapundhut saking kempalan carita cekakipun, *Kuda Kayu Bersayap*. Wondéné carita cekak *Orang-orang yang Tertawa* anggitanipun, naté dipunpertal dhumateng basa Inggris, wonten kempalan carita cekak asesirah *Diverse Lives*, dipunbesut déning Jeanette Lingard (1995). Yanusa Nugroho ugi nyerat lakon sèri animasi sesirahipun *Dongèng Untuk Anak dan Kau*, ingkang dipundamel déning Red Rocket Bandung. Skénario sanèsipun inggih punika *Bung Hatta* lan *Gallery of Kisses* ingkang dipunmainaken déning Eki Dance company.

## Pedamelan 
* Dhosèn Penulisan Persuasif/Iklan ing Program D3 Fakultas Sastra Universitas Indonesia
* Dhosèn Penulisan Kreatif (copywriting) ing Yayasan Buda Dharma Indonesia (BDI)
* Pambimbing panyeratan naskah pariwara, pambimbing *workshop* panyeratan carita cekak
* Pambimbing panyeratan artikel
* Tim kreatif ing SET Production,
* Tim kreatif ing Deddy Luthan Dance Company
* Awit taun 2000, dados narasumber Bengkel Sastra ingkang dipuncakaken déning sakpérang Balai Bahasa.

## Pakaryan 
### Carita cekak 
* Bulan Bugil Bulat (1989)
* Cerita di Daun Tal (1992)
* Menggenggam Petir (1996)
* Segulung Cerita Tua (2002)
* Kuda Kayu Bersayap (2004)
* Tamu dari Paris (2005)
* Setubuh Seribu Mawar (2013)

### Carita cekak sesarengan
* Di dalam Kado Istimewa (1992)
* Lampor (1994)
* Laki-Laki yang Kawin dengan Peri (1995)
* Mata yang Indah (2001)
* Jejak Tanah (2002)
* Sepi pun Menari di Tepi Hari (2004)
* Kurma (2003)
* Cina Moon (2003)
* Cerpen yang diterjemahkan ke dalam bahasa Ingris, Diverse Lives (editor Jeanette Lingard) (1995)

### Novèl 
* Di Batas Angin (2003)
* Manyura (2004)
* Boma (2005)
 
## Bebungah 
* Bebungah Multatuli saking Radio Nederland Belanda miyos pakaryanipun, *Kunang-Kunang Kuning* (1987)
* Nominasi Katulistiwa Literary Awards miyos pakaryanipun, *Segulung Cerita Tua*
* Anugerah Kebudayaan saking Mantri Kebudayaan dan Pariwisata Republik Indonesia miyos pakaryanipun, *Wening* (2006)
* Bebungah Sastra saking Pusat Bahasa miyos novelipun, *Boma* (2007)
* Bebungah Kesetiaan Berkarya saking ariwarta *Kompas* ing adicara Anugerah Cerpen *Kompas* ing Bentara Budaya Jakarta
* Carita Cekak ingkang saé piyambak pilihanipun *Kompas * miyos pakaryanipun, *Salawat Dedaunan* (2012)

## Deleng ugi 
* Penyair PMK
* Kusala Sastra Khatulistiwa
* Taman Ismail Marzuki

## Rujukan