Plutonium

left|100px|thumb|Plutonium tingkat senjata
thumb|right|300px|Pinten-pinten kaanan oksidasi Pu ing larutan
thumb|left|Sifat piroforik plutonium saged nyebapaken katingal kados ta bara api ingkang nyala.
[thumb|[Glenn T. Seaborg lan kelompok ilmuwan Berkeley inggih punika ingkang kawiiwtan mproduksi plutonium.]]
 Piyambakipun punika unsur radioaktif transuranium ingkang langka lan punika logam aktinida kaliyan penampilan ingkang gadhah warni pèthak keperakan. Ing wanci tèrpapar kaliyan udara, Piyambakipun badhé ngusam amargi pembentukan plutonium(IV) oksida ingkang nutupi lumah logam. Unsur punika ing dasaripun gadhah  enèm alotrop lan sèkawan keadaan oksidasi. Piyambakipun bèreaksi kaliyan karbon, halogen, nitrogen, lan silikon. Manawi nembé terpapar kaliyan kelembaban udara, Piyambakipun badhé mbèntuk  oksida lan hidrida kaliyan volume 70% langkung ageng lan dados bubuk ingkang saged nyala kanthi spontan. Piyambakipun ugi merupakan racun radiologis ingkang saged berakumulasi ing sungsum balung. Manawi punika sipat-sipat kados ta makaten, prosès penanganan plutonium cekua mbebayani, manawi  tingkat toksisitas sadayanipun logam punika kadang-kadang langkung dipunagèng-agnègakèn.
[left|thumb|Muka [Reaktor B Handord ingkang nembé konstruksi,Piyambakipun reaktor produksi plutonium ingkang kawiwitan]]
## Karakteristik 
### Fisik 
[right|thumb|amergi kawontenan Pu-240 ing plutonium ingkang dipunkasilaken déning reaktor, désain implosi dipunrembagaken ing senjata "[Fat Man" lan *Trinity"]]
Sami kados ta logam-logam sanèsipun, plutonium gadhah penampilan pérak  mengkilat.Anangng ing wanci terpapar kaliyan udara bébas, plutonium(IV) oksida badhé dumadi kaliyan cepat lan ndamel logam mau dados kusam kelabu. Sanèsipun punika warni kuning lan ijem zaitun ugi naté dipunlaporaken. Ing suhu kamar, plutonium wonten ing wujud alotop alfanya. Wujud alotrop punika ingkang merupakan wujud ingkang paling umum lan gadhah tingkat kekerasan kados ta besi cor, sanèsipun manawi piyambakipun dialoi kaliyan logam sanèsipun lan ndamel dados lunak lan saged kaliyan gampil dipunewahi bentuk.
### Alotrop 
[thumb|Plutonium gadhah enem alotrop ing tekanan biyasa: **alfa**&nbsp;(α), **beta**&nbsp;(β), **gamma**&nbsp;(γ), **delta**&nbsp;(δ), **delta&nbsp;prime**&nbsp;(δ′), & **epsilon**&nbsp;(ε) Alotrop-alotrop piyambakipun gadhah [ènergi internal|tingkat ènergi ingkang hampir sami, nanging densitas lan struktur kristal ingkang bènten-bènten. Hal punika ndamel plutonium sangat sensitif kaliyan kaewahan temperatur, tekanan, lan lingkungan kimiawi. Sanèsipun punika, kaewahan volume ingkang dramatis ngantos transisi fase saking satunggal alotrop ing alotrop sanèsipun ugi memungkinkan. Boten kados ta bahan-bahan sanèsipun, densitas plutonium badhé *meningkat'' manawi piyambakipun meleleh (sebesar 2,5%). Nanging cuwèran logam plutonium punika piyambak nedahaken  penurunan kanthi linear ing densitasnya seiring kaliyan ningkataken  temperatur. Densitas pinten-pinten alotrop plutonium sawatawis saking 16,00&nbsp;g/cm3 ngantos kaliyan 19,86&nbsp;g/cm3. Supados saged dipunanggep dados fisil, inti atom sebuah isotop kedah saged memecah (fisi) manawi dipuntembakaken kaliyan neutron lan ngelepasaken sejumlah neutron tambahan ingkang cekap kanggé mempertahankan reaksi berantai nuklir kaliyan memecahkan inti salajengipun.

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* "A Perspective on the Dangers of Plutonium" by Lawrence Livermore National Laboratory 
* Collection of articles on plutonium at the Canadian Coalition for Nuclear Responsibility
* The Myth of Plutonium Toxicity
* Criticality Accidents Report Issued
* Nuclear Weapons: Disposal Options for Surplus Weapons-Usable Plutonium
* Unraveling the Phase Diagram of Plutonium 
* Physical, Nuclear, and Chemical, Properties of Plutonium from IEER
* Los Alamos National Laboratory — Plutonium 
* It's Elemental — Plutonium
* DOE Plutonium fact sheet (PDF) 
* *End of the Plutonium Age *, D. Samuels, Discover Magazine, vol. 26, no. 11 (November, 2005).
* WebElements.com — Plutonium
* EnvironmentalChemistry.com — Plutonium (JavaScript required)
* Federation of American Scientists — Plutonium production 
* nuclearweaponarchive.org — Plutonium Manufacture and Fabrication
* *Ambient pressure phase diagram of plutonium — A unified theory for α-Pu and δ-Pu *, P. Söderlind, Europhys. Lett., 55 (4), p.&nbsp;525 (2001).
* Nuclear Files.org  Information regarding world plutonium inventories
* "Challenges in Plutonium Science"  — Special issue of *Los Alamos Science* from 2000 dedicated to scientific work on plutonium.