open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wong Kubu

**Wong Kubu** utawa dikenal uga kanthi jeneng **Suku Anak Dalam** utawa **Orang Rimba** iku salah siji bebrayan minoritas kang urip ing Pulo Sumatra, persisé ing Provinsi Jambi, Sumatra Kidul. Wong Kubu racaké manggon ing provinsi Jambi, kira-kira cacahé watara 200.000 orang.

Miturut tradhisi lésan wong Anak Dalam minangka wong Maalau Sesat, kang lumayu menyang alas ing saubengé Air Hitam, Taman Nasional Bukit Duapuluh, sabanjuré diarani Moyang Segayo. Tradisi liya nyebutaké yèn wong Kubu asalé saka Pagaruyung, kang ngungsi menyang Jambi. Bab iki dikuwataké anané kanyataan yèn basa lan adat wong Anak Dalam mèmper karo basa lan adat Wong Minangkabau, contoné bab adat sistem matrilineal.

Lumrahé wong Kubu urip ing 3 wewengkon ekologis kang béda-béda, ya iku antarané Wong Kubu kang ana ing lor Provinsi Jambi (saubengé Taman Nasional Bukit 30), Taman Nasional Bukit 12, lan wewengkon kidul Provinsi Jambi (sadawané dalan lintas Sumatra). Wong Kubu urip kanthi nomaden lan golèk pangupa jiwa kanthi ajag lan ngramu, sanadyan wiwit akèh kang duwé lahan karèt lan tetanèn liyané.

Kauripan wong Kubu nyedhihaké banget mligi kanthi sudané sumber daya alas kang ana ing Jambi lan Sumatra Kidul, lan prosès-prosès marginalisasi déning pamaréntah lan bebrayan dominan (Wong Melayu) kang ana ing Jambi lan Sumatra Kidul.

## Pranala njaba 
* Mereka Ingin Mengubur "Kubu"
Basa madya

**Basa madya** (saiki kaaran **basa krama madya**) iku basa Jawa kang nganggo tembung madya mawa ater-ater saha panambang ngoko. 

Miturut unggah-ungguh Jawa kang lawas, basa madya dumunung ing antaraning basa ngoko lan basa krama. Kala samana, péranganing basa madya ana telu: madya ngoko, madyantara, lan madya krama. Ing unggah-ungguh Jawa kang anyar, basa madya ora kaanggo manèh; ora madeg dhéwé kang séjé saka basa ngoko lan basa krama. Ing samangko, basa madya sok kaanggep péranganing basa krama minangka basa krama kang ora alus lan ora baku, mula kaaran basa krama madya.

## Pérangan 
Duk nguni, péranganing basa madya ana telu: madya ngoko, madya krama, lan madyantara. Mangokoa, sawenèh pustaka ora sarujuk anggoné mratélakaké madya krama lan madyantara.

Cathetan: mungguh ing conto, tembung ngoko dikandelaké lan digarisi sor, tembung krama dikandelaké, déné tembung krama inggil digarisi sor.

### Madya ngoko 
Basa madya ngoko iku basa madya kang nganggo tembung madya lan tembung ngoko mawa ater-ater lan panambang ngoko. Madyama purusané nganggo tembung *dika,* déné pratama purusané nganggo tembung *kula*. Panganggoning basa madya ngoko padatané ing guneming bakul marang bakul. Ing sor iki conto ukara kang nganggo basa madya ngoko.

# *Mang **madhang** **sega** **abang**.*
# *Dika **kok** **sajak** **kesusu** **ngajak** **mulih** kula. Onten **prelu**né napa, **ta**?*
#*Dika napa **arep** **mangan** **iwak** **wedhus**?*

### Madya krama 
Basa madya krama iku basa madya kang nganggo tembung madya lan tembung krama mawa ater-ater lan panambang ngoko (Panemu 1). Ana panemu liya manawa basa madya krama uga ngemu tembung krama inggil (Panemu 2). Panganggoning basa madya krama padatané ing guneming wong wadon marang bojoné. Ing sor iki conto ukara kang nganggo basa madya krama.

# *Mang **nedha** **sekul** **abrit**.* (Panemu 1)
# *Pakné, **wanci** ngèten kok empun ajeng tindak teng kantor. Napa **kathah** **padamelan**?* (Panemu 2)
#*Samang napa ajeng **nedha** **ulam** **menda**?* (Panemu 1)

### Madyantara 
Basa madyantara iku basa madya kang nganggo tembung madya, tembung krama, tembung krama inggil kanthi ater-ater lan panambang ngoko (Panemu 1). Ana panemu liya manawa basa madyantara mung ngemu tembung madya lan tembung krama (Panemu 2). Panemu liya manèh ngarani basa madyantara padha karo basa madya ngoko, mung béda ing madyama purusa kang nganggo tembung *mang*, *samang*, utawa *sampéyan* ing basa madyantara (Panemu 3)*.* Panganggoning basa madyantara padatané ing guneming wong wadon marang bojoné, priyayi cilik marang priyayi cilik, lan priyayi marang saduluré kang pangkat luwih cendhak. Ing sor iki conto ukara kang nganggo basa madyantara.

# *Mang dhahar **sekul** **abrit***. (Panemu 1)
# *Sampéyan rak empun **duwé** **tumbak** sing **luwih** **apik**, **ta**?* (Panemu 2)
#*Sampéyan napa kersa dhahar **ulam** **ménda**?* (Panemu 1)

## Cathetan sikil 
## Rujukan 
*
*
*
Lodan

**Lodan**, **timinggila**, utawa **iwak gajah** iku kéwan nusoni (*mamalia*) kang urip ing sagara. Sanadyan ing sok diarani "iwak lodan", lodan sajatiné ora kagolong ing kulawarga iwak, nanging kaya kéwan mamalia liyané. Lodan duwé ciri-ciri:

* ambegan liwat paru-paru
* nduwé wulu awujud rambut (sithik, mèh ora ana ing lodan diwasa)
* nduwé getih panas
* nduwé klanjer susu.
* nduwé jantung patang bilik

Lodan purba évolusi ing tengahing jaman Eocene, kira-kira 50 yuta taun kapungkur. Salah siji lodan paling ndhisik kang wis cures yaiku Basilosaurus kang ndhasé cilik kanthi moncong nonjol lan nduwé untu. Dawané Basilosaurus watara 25 mèter.

Fosil nedahaké yèn lodan asalé saka kéwan dharatan mawa kuku, mungel saka kéwan kaya Mesonychid (kéwan kaya sregala kang manggon ing pasisir) kang suwé-suwé bali manggon ing laut watara 50 yuta taun kapungkur. Siji manèh kamungelan kéwan liya kang malèh dadi lodan, yaiku Ambulocetus, mamalia saukuran asu laut, dawané 3 mèter boboté 325 kilogram.

Saiki, ana rong jinis lodan, yaiku lodan Odontoceti, lodan nduwé untu, lan lodan Baleen, Mysticeti. Lodan Odontoceti kang nduwé untu wujud pamangsa kang mangan iwak, sotong, lan mamalia laut, duwé bolongan ambegan siji. Lodan balin ukurané luwih gedhé tinimbang lodan Odontoceti lan duwé struktur kang dikenal minangka balin kang awujud sikat. Struktur iki migunani kanggo nyaring plankton ing banyu. Iwak Paus Balin nduwé bolongan ambegan loro.

be-x-old:Кіты
Litowen

**Républik Litowen** () iku nagara kang dianggep péranganing Éropa Wétan utawa Éropa Lor. Dumunung ing sadawané pasisir kidul-wétan Sagara Baltik, wewatesan karo Lètlan ing sisih lor, Bélarus ing sisih kidul-wétan, Polen, lan ènklav Ruslan Kaliningrad Oblast ing sisih kidul-kulon. Litowen iku anggota NATO lan Uni Éropa. Sing ndunungi ana 3.4 yuta jiwa. Kutha paling gedhé lan sisan minangka kutha krajan, ya iku Vilnius. 

## Pamérangan 
Litowen dumadi saka region-region:
* Aukštaitija tegesé, tlatah inggil.
* Samogitia (Litowenn: *Žemaitija*) — tegesé, tlatah andhap.
* Dzūkija (Litowenn: *Dzūkija* utawa *Dainava*)
* Sudovia (Litowenn: *Sūduva* utawa *Suvalkija*)
* Litowen Minor uga diarani Litowen Prusian — (Litowenan: *Mažoji Lietuva* utawa *Prūsų Lietuva*). Region iki tau dadi tlatah Prusi wiwit Abad tengahan nganti taun 1945. Saiki sapérangan gedhé dadi tlatah Ruslan (Kaliningrad Oblast).

### Kutha gedhé 
## Budaya 
thumb|Reca malaékat ing dhistrik Užupis, Vilnius

## Organisasi 
* Uni Éropa, 2004
* Déwan Éropa
* NATO
* PBB

## Cathetan lan referensi 
## Pranala njaba 
* http://www.lietuva.lt 
* Prezidentas (in Lithuanian) — Official presidential site
* Seimas (in Lithuanian) — Official parliamentary site
* Vyriausybė  (in Lithuanian and English)  — Official governmental site
* Statistics - Official site of Department of Statistics
* 
* Lithuania Pages — Sights, history, a picture gallery and a lot of links. 
* Lithuania Online — Wide collection of Litowenn links
* www.travel.lt - Pituduh Plesiran Resmi Litowen
* Lithuanian State Department of Tourism 
* Information about Lithuania
* Aerial photos of Lithuania by Marius Jovaiša
Jamur

thumb|right|250px|Manéka jinis jamur
thumb|250px| Jamur *Panellus Stipticus*
**Jamur** nduwé sapérangan teges:

# *Jamur* iku awak woh kang katon sanjabaning médhia tuwuh saka saklompok fungi (Basidiomycota) kang wanguné kaya payung: kapérang saka pérangan kang jejeg ("watang") lan pérangan kang ndhatar utawa mbunder. Sacara tèknis biologis, awak woh iki karan basidium. Sapérangan jamur aman dipangan manungsa malah sapérangan dianggep duwé kasiyat obat, lan sapérangan liyané ngandhut racun. Conto jamur kang bisa dipangan: jamur merang (*Volvariela volvacea*), jamur tirem (*Pleurotus*), jamur kuping (*Auricularia polytricha*), jamur kancing utawa *champignon* (*Agaricus campestris*), lan jamur si (*Lentinus edulis*).
# *Jamur* iku kabèh péranganing fungiFungi: awak woh, lan pérangan jaring-jaring sangisoré lemah utawa médhia *mycelia* kang kasusun saka berkas-berkas *hifa*.
# *Jamur* iku sebutan liya kanggo *tayum*. Teges iki upamané bisa digatèkaké saka ukara "Rotiné wis jamuren" kang maksudé yaiku *rotiné wis kathukulan tayum*.

## Panggunaan manungsa 
### Obat rakyat 
Sawetara jamur digunakake ing obat rakyat. Ing sawetara negara, ekstrak, kayata polysaccharide-K, schizophyllan, polysaccharide peptide, utawa lentinan, minangka terapi kanker adjuvant sing didaftar dening pemerintah,

## Pirsanana uga 
* Fungi
* Kapang
* Khamir
* Shiitake

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
* Daftar jamur liar di Taman Nasional Kerinci Seblat
Vincent van Gogh

**Vincent Willem van Gogh** (pocapan Walanda: ) (30 Maret 1853 – 29 Juli 1890) punika pelukis pasca-impresionis Walanda. Lukisan-lukisan lan gambar-gambaripun kalebet karya kagunan ingkang saé piyambak, paling misuwur, lan paling awis ing donya. Van Gogh dipunanggep minangka satunggiling pelukis paling ageng ing sajarah kagunan Éropah.

Nalika taksih anèm Van Gogh nyambut damel ing satunggiling perusahaan panyadé karya kagunan, lan sasampunipun sapérangan wekdal nyambut damel dados guru, panjenenganipun makarya minangka misionaris ingkang nyambut damel ing wewengkon pertambangan ingkang miskin sanget. Panjenenganipun nembé dados seniman ing taun 1880. Wiwitanipun karya-karyanipun migunaaken warni-warni ingkang surem. Nembé nalika ing paris, panjenenganipun pinanggih kaliyan impresionisme lan neo-impresionisme ingkang warni-warninipun langkung cerah lan gaya lukisanipun dipunkembangaken dados satunggiling gaya ingkang unik lan gampil dipunkenali. Gaya lukisanipun punika dumugi ing tingkat pangembangan ingkang penuh nalika piyambakipun manggèn ing Arles, Prancis.

Ing mulabukanipun, panjanenganipun tumut marang tipikal pelukis ing zamanipun kanthi gaya impresionisme. Nanging kabotenpuasan marang pangekangan èksprèsi kagunan déning pakem impresionisme ndamel piyambakpipun pindhah ing gaya ekspresionisme.

Vincent Van Gogh dipundiagnosa nandhang lelara epilepsi inglang cekap parah. Diagnosa punika dipundamel déning kalih dhokter ingkang bènten ingkang nrawat panjenenganipun. Van Gogh ugi naté ngiris talinganipun piyambak.

Ing pungkasaning gesangipun, panjenenganipun rumaos bilih piyambakipun dados édan lan pungkasanipun nelasaken sisa gesangipun ing Griya Sakit Jiwa Saint Paul-de-Mausole ing Saint-Rémy-de-Provence, Prancis. Ing griya sakit punika panjenenganipun tetep nglukis.

## Lukisan-lukisan karyanipun Van Gogh 
* (1885) *Tiyang-tiyang nedha kenthang*
* (1888) *Kamar tilem ing Arles*
* (1888) *Tèras kafé ing wanci ndalu*
* (1888) *Kebon anggur abrit*
* (1888) *Kafe ndalu*
* (1889) *Ndalu kanthi lintang*
* (1889) *Sekar-sekar Iris* †
* (1889) *Jambangan kanthi 12 sekar srengéngé*
* (1889) ''Portrait de l'artiste sans barbe* †
* (1890) *Potret Dr. Gachet* †
* (1890) *Ladang gandum kanthi peksi gagak*
* (1890) *Wanita wong tani kanthi latar wuri gandum''

† Arupi lukisan ingkang nggayuh rékor pangaos panyadéan paling inggil.

## Pirsanana ugi 
* Gladri jangkep lukisan van Gogh
* Pejahipun Vincent van Gogh

## Pranala njawi 
* Van Gogh Museum Amsterdam
* The Complete Works of Vincent van Gogh
*  Art Gallery - Vincent van Gogh
* Famous Artists Gallery: Vincent van Gogh
Vertebrata

**Kewan Jêjrangkongan** utawa **Vertebrata** iku subfilum saka chordata, mligi, kang nduwé balung mburi utawa kolom spinal. Balung ing kolom spinal (utawa **kolom bertebral**) karan vertebrai. Vertebrata iku subfilum gedhé dhéwé saka chordata, lan kapérang saka kéwan kang racaké umum dingertèni manungsa (kejaba gegremet).

Iwak (kalebu lamprey nanging dudu iwak hag), amfibi, reptil, manuk, lan mamalia (kalebu manungsa) iku vertebrata. Ciri tambahan saka subfilum iki yaiku sistem otot kang akèh kapérang saka pasangan masa, lan uga sistem saraf kang racaké ana ing njeron balung mburi. Sok-sok ana kang ngira yèn yuyu iku vertebrata nanging yuyu mung duwé thothok kang kagawé saka zat kitin. Amarga iku yuyu kalebu invertebrata.

## Pranala njaba 
* Tree of Life 
* Vertebrate Zoology
Herodotus

thumb|Patung jaja Herodotus.
**Herodotus** () punika ahli sajarah ingkang gesang ing abad kaping 5 SM (±484 SM - 425 SM). Panjenenganipun dipunkenal amargi seratanipun "Sajarah" (Yunani: *Ιστοριης απόδεξις*), satunggiling kempalan cariyos prakawis manéka papan lan tiyang ingkang panjenenganipunkempalaken salaminipun lelampahanipun. Amargi karyanipun puniki, panjenenganipun asring dipunanggep minangka "Bapak Sajarah".

## Pranala njawi 
* Herodotus at About.com 
* A reconstructed portrait of Herodotos, based on historical sources, in a contemporary style.
* The History of Herodotus at The Internet Classics Archive (translation by George Rawlinson)
* Works by Herodotus at Project Gutenberg
* Herodotus on the Web
* Herodotus for Kids 
* Herodotus of Halicarnassus at Livius.org
* Comparison of the writings of Herodotus and Thucydides
* Herodotus Inquiries - new translation with extensive photographic essays of the places and artifacts mentioned by Herodotus hyper-linked to the text
* Parallel Greek and English text of the History of Herodotus at the Internet Sacred Text Archive
Ketapang

:*Kaca iki minangka kaca disambugiasi bab: Ketapang*

# Ketapang tuwuhan 
# Ketapang kecamatan ing Sampang, Madura
# Ketapang kecamatang ing Lampung Kidul
Golongan ètnik

**Golongan ètnik** utawa ing basa sadina-dina dipigunakaké tembung **wong** (basa Inggris: *ethnic group*), iku golongan manungsa sing kaiket déning kasadaran lan idhèntitas awujud "nyawijining kabudayan", déné kasadaran lan idhèntitas mau kerep (nanging ora tansah) dikuwataké anané basa (malah kadhangkala aliran agama).

## Uga delengen 
* Bangsa
* Kabudayan
* Pratélan suku ing Indonésia
Zeami

thumb|Zeami Montokiyo
[thumb|right|250px|Pertunjukan [Noh ing Itsukushima Jinja (Itsukushima Shrine), Hiroshima Prefecture, Jepang]]
**Zeami Motokiyo** (世阿弥 元清) ugi dipunsebat **Kanze Motokiyo** (観世 元清、1363 - 1443) punika aktor lan dramawan Jepang. Panjenenganipun nyerat punapa ingkang kedah dipunlampahi aktor Noh, lan ndamel pacakan teater Noh minangka wangun seni. Noh wujud jinis drama musik Jepang. Buku-buku Zeami boten namung nelakaken pripun aktor mainaken peranipun, nanging ugi nyerat prakawis sajarah lan filsafat, dhedhasar budaya spiritual Jepang.

Bapanipun Zeami, Kan'ami (観阿弥), ugi aktor lan dramawan. Kan'ami gadhah teater piyambak lan keliling kaliyan anggotanipun. Panjenenganipun mulang kaprigelanipun marang Zeami. Bapa lan putra puniki wujud tiyang wigati ing teater Noh, lan ndamel Noh kados sapunika.

Nalika upados Kan'ami ngawontenaken pertunjukan kanggé Shogun Jepang, Ashikaga Yoshimitsu, sang Shogun nawani Zeami pendidikan lapangan. Zeami puniya priyantun bagus kanthi swantun saé, lan Yoshimitsu remen marang pasuryan lan bakatipun. sasampunipun nggantosaken bapanipun, lan dados pamimpin teater, Zeami teras nedahaken lan ngadhaptasi gayanipun dados Noh kados sapuniki. Campuran tèknik pantomim lan swantun, sampun narik Jepang laminipun atusan taun.
Dante Alighieri

**Durante degli Alighieri**, langkung dipunkenal minangka **Dante**, (29 Mèi 1265 – 13/14 September 1321) punika panyair saking Firenze, Italia. Karya paling agengipun, *la Divina Commedia* (*The Divine Comedy*), dipunanggep minangka salah satunggiling karya literatur paling ageng ing Éropah ing Zaman Pertengahan, lan wujud dhasar basa Italia modhèren. Dante Alighieri Society, dipundegaken ing Italia taun 1889, nglajengaken upados pangembangan budaya lan basa Italia ing saindhenging donya atas namanipun.

## Biografi 
### Kagesangan awal 
Dante Alighieri lair ing Firenze, Toscana. Senajan tanggal lahire durung cetha, dipercaya yen dheweke lair kira-kira ing wulan Mei 1265.  Liwan bukune, *Inferno*, Dante ngaku yen keluargane saka bangsa Romawi Kuna. Asma bapake Alighiero di Bellincione, satunggaling pedagang lan asma ibune, Bella, asale saka kulawarga Abati, bangsawan ing Firenze.  Bella tilar donya nalika Dante isih umu 10 taun lan Alighiero nikah malih karo Lapa ing Chiarissimo Cialuffi.

## Cathetan 
## Pranala njawi 
* Karya Dante ing Proyèk Gutenberg
* "Digital Dante" 
* Princeton Dante Project 
* Dartmouth Dante Project
Johann Wolfgang von Goethe

**Johann Wolfgang von Goethe**  (IPA: ˈgøːtə|dena) (28 Agustus 1749–22 Maret 1832) punika novèlis, sastrawan, humanis, èlmuwan lan filsuf Jerman.

Goethe punika salah satunggiling tokoh paling wigati ing donya sastra Jerman lan Neoklasisisme lan Romantisme Éropah ing akir abad kaping 18 lan awal abad kaping 19. Panjenenganipun punika pangarang *Faust* lan *Zur Farbenlehre* (Téyori Warna), sarta wujud inspirasi kanggé Darwin kaliyan panemon kapisahipun dhumateng balung rahang pramaksilia manungsa lan fokusipun dhumateng évolusi. Prabawa Goethe kasebar ing saindhenging Éropah, lan salaminipun satunggal abad ngajeng karyanipun wujud sumber inspirasi utami ing musik, drama, lan puisi.

## Pirsanana ugi 
* *Goethe-Institut*

## Pranala njawi 
* Weimar Classics Foundation  (kalebu Museum Nasional Goethe dan Pusat Arsip Goethe dan Schiller)
* Karya Johann Wolfgang von Goethe  di Projekt Gutenberg-DE
* Karya Goethe di Project Gutenberg
Jazz

***Jazz*** iku génré utawa aliran musik sing asalé saka Amérika Sarékat ing wiwitan abad kaping-20 kanthi sumber saka musik Afrika lan Éropa.

Musik *jazz* akèh migunakaké gitar, trombon, piano, trompet, lan saksofon. Salah siji èlemèn wigati sajeroning musik jazz yaiku sinkopasi.

## Aliran-aliran musik jazz 
* New Orleans jazz
* Big band|Big-band/swing
* Bebop
* Free jazz|Free jazz/avant-garde jazz
* Smooth jazz
* Fusion jazz
* Funk
* Acid jazz

## Pemusik *jazz* misuwur 
* Louis Armstrong, (1901-1971)
* Duke Ellington, (1899-1974)
* Charlie Parker, (1920-1955)
* Dizzy Gillespie, (1917-1993)
* Miles Davis, (1926-1991)
* John Coltrane (1926-1967)
* Ornette Coleman, (lair 1930)

### Indonésia 
* Ireng Maulana
* Buby Chen
* Jack Lesmana
* Benny Likumahua
* Bing Slamet
* Dwiki Dharmawan
* Indra Lesmana
* Elfa Secioria
* Luluk Purwanto
* Joko W.H.
* Balawan
* Syaharani
* Didi Tjia

### Jerman 
* Peter Brötzmann
* Theo Jörgensmann
* Albert Mangelsdorff
* Eberhard Weber

## Deleng uga 
* Jakarta International Java Jazz Festival
* JakJazz
* R&B
* *Big band*
* Jazz Goes To Campus

## Pranala njaba
Kutha Mèksiko

thumb|right|150px|Coat of Mexico City since 1523.

**Kutha Mèksiko** utawa (basa Spanyol: *Ciudad de México*, Inggris *Mexico City*), iku kutha krajan sisan kutha gedhé dhéwé ing Meksiko. Sing ndunungi gunggung 19.500.000 jiwa (wewengkon metropolitan).

## Sajarah 
Kaum Aztec manggon ing lembah Meksiko sawisé ndeleng tandha kang mènhi jani ya iku ananè manuk élang kang méncok ing wit kaktus, mangan ula kang banjur dadi pérangan wigati saka gendéra Meksiko. Ana watara 100.000 kang ndunungi taun 1519, nalika wong Spanyol, kang dibawahi Hernando Cortes, teka kanggo naklukaké kuth iki. Cortes ngalahaké raja Aztec Montezuma, ngratakaké kutha Aztec ing taun 1521 lan yasa sawijining kutha Spanyol ing saknduwuring reruntuhan. Kanggoné Spanyol, Mexico City utawa *Ciudad de México* dadi pamukiman paling wigati ing bawana Amérika, kanthi yurisdiksi ngalor nganti tumeka apa kang saiki diarani wewengkon Amérika Sarékat lan ngidul nganti tekan Panama.

## Bibiliografi 
*Beckner, Chrisanne, dan Soetrisno, Eddy. 2001. *Buku Pintar 100 Kota Besar Bersejarah di Dunia*, Jakarta: Ladang Pustaka dan Intimedia.

## Pranala njaba
Seoul

**Seoul (Aksara Jawa: ꦱꦵꦈꦲ꧀ )** iku kutha krajan Koréa Kidul kang umuré punjul 600 taun lan nganti taun 1945,  kutha krajan saka kabèh Koréa. Kutha iki minangka Kutha Mligi Koréa. Wiwit madegé Républik Koréa—kondhang kanthi jeneng Koréa Kidul—ing taun 1948, kutha iki dadi kutha krajan nagara, kajaba sawatara wektu ing mangsa Perang Koréa.

Seoul dumunung ing sisih kulon-lor nagara, ing sisih kidul DMZ Koréa, ing Kali Han. Kutha iki dadi pusat pulitik, budaya, sosial lan ékonomi ing Koréa Kidul dan Asia Wétan. Uga dadi pusat bisnis, kauangan, prusahaan multinasional, lan organisasi global. Nganti saiki, Seoul dianggep cahya saka ékonomi Asia Wétan, simbol saka kaajaiban ékonomi Koréa.

Kanthi 10 yuta kang ndunungi kadaftar kang manggon ing tlatah kang jembaré 605.52 km², Seoul minangka salah siji kutha paling padhet ing donya. Kapadhetané wis ndadèkaké dadi salah siji kutha *digital-kabel* ing donya. Kutha iki uga duwé montor kadaftar punjul 1 yuta kang njalari kamacetan nganti liwat tengah wengi. Pérangan Seoul gedhé dan laladan komuter, kalebu dermaga kutha Incheon lan laladan papan panggon Seongnam, dadi panggonan kang paling padhet ing donya. Sajeroning taun-taun pungkasan, pamaréntah laladan metropolitan wis nindakaké program resik-resik polusi hawa lan banyu ing kutha iki, andandèkaké atmosfir dadi resik banget.

## Pamérangan administratif 
Seoul dibagi sajeroning 25 *gu* (구 dhistrik), kang dipérang manèh dadi 522 *dong*, kang banjur dibagi sajeroning 13.787 *tong*, lan dibagi manèh dadi 102.796 *ban*.

* Dobong-gu (도봉구; 道峰區)
* Dongdaemun-gu (동대문구; 東大門區)
* Dongjak-gu (동작구; 銅雀區)
* Eunpyeong-gu (은평구; 恩平區)
* Gangbuk-gu (강북구; 江北區)
* Gangdong-gu (강동구; 江東區)
* Gangnam-gu (강남구; 江南區)
* Gangseo-gu (강서구; 江西區)
* Geumcheon-gu (금천구; 衿川區)
* Guro-gu (구로구; 九老區)
* Gwanak-gu (관악구; 冠岳區)
* Gwangjin-gu (광진구; 廣津區)
* Jongno-gu (종로구; 鍾路區)
* Jung-gu (중구; 中區)
* Jungnang-gu (중랑구; 中浪區)
* Mapo-gu (마포구; 麻浦區)
* Nowon-gu (노원구; 蘆原區)
* Seocho-gu (서초구; 瑞草區)
* Seodaemun-gu (서대문구; 西大門區)
* Seongbuk-gu (성북구; 城北區)
* Seongdong-gu (성동구; 城東區)
* Songpa-gu (송파구; 松坡區)
* Yangcheon-gu (양천구; 陽川區)
* Yeongdeungpo-gu (영등포구; 永登浦區)
* Yongsan-gu (용산구; 龍山區)

## Pranala njaba 
*  Seoul Now 
*  Pamaréntah Metropolitan Seoul
Mei 2008

**31 Mèi 2008** - TACA Airlines Pamaburan 390 tiba ing Honduras.

**29** - Nepal njabel status karajané lan saiki dadi républik.

**22** - Film *Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull* wekasané terbit sawisé nunggu 19 taun.

**17** - Aktor kawakan Sophan Sophiaan tilar donya sajeroning kacilakan sepéda motor ing Ngawi, Jawa Wétan. 

**16** - Pipa lenga bumi njeblug ing Ijegun, saloré Lagos, Nigeria. Kurban jiwa ana 100 wong. 

**13** - Serangan téroris ing Jaipur, India néwasaké punjul 80 jiwa. 

**12** - Lindhu gedhé ing tlatah Sichuan, China ngubur 900 siswa sekolah. Lindhu iki kakuwatané 7,8 mawa skala Richter. 

**8** - Israèl ngrayakaké dina kamardikané sing kaping 60.

**5** - Siklon ing Myanmar néwasaké 10.000-an jiwa.

**1** - Démonstrasi gedhé ing Dina Buruh ing Jakarta, Indonesia.

**1** - Rampog brutal ing toko emas Aladin, Surakarta mawa gaman api.
Asia Kidul-kulon

thumb|300px|Peta sing nuduhaké Asia Kidul-kulon - Istilah "Wétan Tengah" luwih sok dipigunakaké kanggo Asia Kidul-kulon lan sawetara nagara ing Afrika Lor

**Asia Kidul-kulon**, utawa **Asia Kulon**, iku wewengkon pérangan kidul-kulon bawana Asia. Istilah "Asia Kulon" luwih kerep dipigunakaké sajeroning tulisan ngenani arkéologi lan mangsa prasajarah kawasan iku.

Para ahli géografi terusik kanthi anané ambiguitas istilah "Wétan Tengah" sing luwih populer tinimbang "Asia Kidul-kulon". Nagara kaya déné India luwih seneng migunakaké istilah "Asia Kulon", mbokmanawa amarga istilah "Wétan Tengah" luwih ka Éropahan (*Eurocentrism*). Nanging ana kalangan sing nganggep Wétan Tengah perlu nyakup nagara-nagara ing Afrika Lor utawa paling ora nagara Mesir waé.

Sawetara nagara lan wewengkon sing kalebu Asia Kidul-kulon yaiku:
* Afganistan
* Armenia
* Azerbaijan
* Bahrain
* Siprus
* Mesir (Ujung Sinai)
* Lurung Gaza
* Georgia
* Iran
* Irak
* Israèl
* Yordania
* Kuwait
* Libanon
* Oman
* Qatar
* Arab Saudi
* Suriah
* Turki (laladan Anatolia)
* Uni Emirat Arab
* Gisik Kulon
* Yaman
* Pakistan

Anatolia, Arabia, Levant, lan Mesopotamia iku péranganing wewengkon Asia Kidul-kulon.

:*Kanggo wedharan ngenani sajarah nagara-nagara ing Asia Kidul-kulon, pirsani Sajarah Wétan Tengah*
Oman

**Kasultanan Oman** iku siji nagara ing Jazirah Arab pérangan kidul-wétan, Asia pérangan kidul-kulon. Oman wewatesan karo Uni Emirat Arab ing sisih kulon-lor, Arab Saudi ing sisih kulon, lan Yaman ing sisih kidul-kulon.

Watara 98,8% sing ndunungi Oman nganut agama Islam. Sultané saiki yaiku Qaboos bin Said Al Said sing nggulingaké bapaké dhéwé, Said bin Taimur, sing kuwasa ing taun 1932 nganti 23 Juli 1970. Jembar wewengkon Oman luwih kurang separo jembar Pulo Sumatra.

## Deleng uga 
* Pratélan nagara

## Pranala njaba 
* Situs Kementerian Informasi
* Oman and Dubai: A Photo Diary
Pisa

:*Artikel iki ngenani kutha Pisa, déné artikel bab Provinsi Pisa pirsani Provinsi Pisa*

thumb|right|Menara miring ing Pisa
**Pisa** iku siji kutha ing Toscana, Italia tengah, ing sisih tegnen sungapan Kali Arno ing Sagara Tirenia. Pisa minangka kutha krajan Provinsi Pisa. Jembaré ana 185&nbsp;km² lan sing ndunungi gunggung 88.363 jiwa (Dhésèmber 2004).

Kutha ini paling dikenal minangka kutha turis amarga anané Menara Pisa.

## Pranala njaba 
*  Situs resmi
Asia Tengah

ka|315px|Peta lokasi Asia Tengah
**Asia Tengah** iku kawasan kang kakurung dharatan ing bawana Asia. Akèh makna kang béda-béda ngenani komposisi wewengkon kang sakbeneneré.

## Makna 
jmpl|255x255px|Peta Asia Tengah
Miturut sawijining dhéefinisi, Asia Tengah nyakup watara 9.029.000&nbsp;km², utawa 21% saka jembaré bawana. Nagara-nagara kang kalebu wewengkon Asia Tengah miturut makna iki yaiku Républik Rakyat Tiongkok (Provinsi Qinghai, wewengkon otonomi Xinjiang lan Tibet), Kazakhstan (wewengkon sisih wétan Kali Ural), Kirgizia, Tajikistan, Turkmenistan, lan Uzbekistan.

Dhéfinisi kapindho uga nyakup wewengkon-wewengkon dhéfinisi kapisan ditambah Azerbaijan-Iran, wewengkon Turkic/Muslim kidul Ruslan (Siberia kidul), Mongolia, Tiongkok pérangan kulon (Xinjiang lan Tibet), Afganistan, lan sapérangan wewengkon lor Pakistan.

Dhéfinisi katelu njelasaké wewengkon Asia Tengah minangka tilas nagara Républik-republik Asia Tengah Uni Soviet kang dumadi saka Kazakhstan, Kirgizia, Uzbekistan, Tajikistan, lan Turkmenistan.

## Sajarah 
jmpl|205px|Sawiji lukisan abad kaping-9
Ing jaman biyèn, Asia Tengah dipanggoni déning wong normadik kaya:
* Xiongnu (Hun) lan wong Turkic
* Yuezhi (Tocharian utawa Kushan), warga Iran, lan kaum Indo-Éropah
* Mongol

Asia Tengah wis wiwit biyèn dadi wewengkon dagang antara Tiongkok lan masarakat Kulon, kanthi Jalur Sutra ngliwati wewengkon iki lan akèhé karajan ing tlatah iki.

Ing limang abad pungkasan, racaké wewengkon iki dijajah déning Kamaharajan Ruslan lan Karajan Tiongkok, déné Karajan Manunggal ndhudhuki India ing pérangan kidul Asia Tengah.
Nalika abad kaping-20, racaké wewengkon ing Asia Tengah minangka péranganing tilas nagara ilèn kuminis Uni Soviet, kang pecah taun 1991. Wewengkon kang ora kalebu yaiku Mongolia lan laladan duwèké Tiongkok kaya Xinjiang. Nagara-nagara mau wis méngo saka sistem kuminis, lan saiki nganut warna-warna sistem pulitik antarané wiwit saka demokratis lemah nganti otoriter banget. Nanging Tiongkok lan Ruslan isih duwé prabawa kuwat sajeroning ngontrol wewengkon iku. Racaké nagara ing Asia Tengah gabung sajeroning Organisasi Kerjasama Shanghai.

## Pranala njaba 
* Central Eurasian Studies World Wide
* Publikasi sejarah Asia Tengah pra 1917 
* Carrie Eurasia Collection 
* Universitas Asia Tengah
* Fantastic Central Asia
Dewan Perwalian PBB

**Déwan Perwalian PBB** iku siji sistem perwalian internasional kang wis diadegaké déning anggota PBB kanggo ngatur papréntahan laladan-dhaéerah kang didèlèh ing sangisoré pangawasan PBB ngliwati pasetujon-pasetujon perwalian individual. (laladan-laladan kang mangkono banjur diarani “laladan-laladan perwalian”).

## Ancas 
# miara perdamaian lan kaamanan internasional
# ngusahakaké kamajuan kang ndunungi laladan perwalian supaya bisa gawé papréntahan dhéwé utawa kamardikan 
# mènèhi surungan supaya ngakoni lan ngurmati hak-hak manungsa saka rakyat-rakyat ing donya
# mesthèkaké perlakuan kang padha ing laladan perwalian djroning bab sosial, ékonomi, lan komersial kanggo kabèh anggota PBB lan kabangsan-kabangsané, sarta perlakuan kang padha kanggo kabangsan kabèh anggota sajeroning ngatur kaadilan ing laladan-laladan kang di jupuk saka nagara-nagara mungsuh akibat perang donya kaloro lan liya-liyané kang kanthi sukarela didèlè ing sangisoré sistem perwalian. Ora ana siji waé nagara kang dadi anggota PBB bisa diatur papréntahané ing sangisoré sistem perwalian.

## Tugas lan hak Déwan Perwalian 
Déwan Perwalian duwé tugas kanggo nglakokaké kuwajiban Majelis Umum ing bab-bab kang magepokan karo laladan-laladan perwalian, kajaba laladan-laladan strategis kang diurus déning Dewan Keamanan. Adhedhasar panyerahan kuwasa iku Déwan Perwalian diwènèhi hak kanggo:
# Nimbang lapuran-lapuran kang dikirim déning nagara-nagara panguwasa
# Nampa layang-layang panyuwunan banjur nyelidhiki kanthi bebarengan karo nagara-nagara panguwasa
# Ngayahi kunjungan kala-kala menyang laladan perwalian kang disetujoni déning Nagara panguwasa
# Nglakokaké pagawéan-pagawéan kanthi syarat-syarat pasetujon perwalian

## Kaanggotaan 
Déwan Perwalian dumadi saka 3 golongan anggota ,ya iku:
# Anggota-anggota kang nguasani laladan perwalian
# Anggota-anggota tetep dewan keamanan kang ora nguasani laladan perwakilan (Ruslan lan Tiongkok)
# Sawetara anggota kang dipilih kanggo 3 taun déning majelis umum saéngga anggota-anggota kang nyekel perwalian padha gunggungè karo anggota-anggota kang ora nyekel perwalian

## Pranala njaba
Mahkamah Internasional

**Mahkamah nagarantara** iku badan yudisial ing Perserikatan Bangsa Bangsa (PBB), dunungé ing kutha Den Haag, Walanda. Mahkamah iki minangka badan kehakiman kang paling utama sajeroning organisasi PBB. Dewan keamanan bisa nyerahaké siji sengkéta hukum marang mahkamah.

## Sumber-Sumber Hukum 
Sumber-sumber hukum sig dipigunakaké naika nggawé kaputusan ya iku:

a.	konvensi-konvensi nagarantara kanggo ngukuhaké prakara-prakara kang diakoni déning nagara-nagara kang lagi sulaya

b.	kabiasaan nagarantara minangka bukti praktèk umum kang ditampa minangka hukum

c.	azas-azas umum kang diakoni déning nagara-nagara kang duwé peradaban

d.	kaputusan-kaputusan kehakiman lan pendhidhikan saka publisis-publisis kang paling mumpuni saka warna-warna nagara, minangka cara tambahan kanggo nentokaké peraturan-peraturan hukum

Mahkamah bisa nggawé kaputusan “*ex aequo et bono*” (tegesé: miturut apa kang dianggep adil) yèn pihak-pihak kang magepokan nyetujoni.

## Kaanggotaan 
Mahkamah dumadi saka limalas hakim, kang dikenal minangka ”anggota” mahkamah. Para hakim mau dipilih déning majelis umum lan dewan keamanan kang nganakaké pemungutan swara kanthi kapisah. Hakim-hakim dipilih dhedhasar kacakapané, dudu miturut dhasar kabangsan nanging diusahakaké supaya bisa njamin yèn sistem-sisitem hukum kang paling wigati ing donya diwakili déning mahkamah. Ora ana loro hakim kang dadi warga nagara saka nagara kang padha. Hakim-hakim mengku kalungguhan ing sajeroning wektu sangang taun lan bisa dipilih manèh. Para hakim mau ora kena nglungguhi kalungguhan liya samangsa mengku kalungguhan minangka hakim ing mahkamah iki.

## Pranala njaba
IPCC

**Intergovernmental Panel on Climate Change** (**IPCC**) utawa "Panel Antarpemerintah Ngenani Owah-owahan Iklim" iku sawijining panel ilmiah kang dumadi saka para èlmuwan saka saindhenging donya. IPCC diadegaké taun 1988 déning loro organisasi PBB, World Meteorological Organization (WMO) lan United Nations Environment Programme (UNEP) kanggo ngévaluasi resiko owah-owahan iklim akibat aktivitas manungsa, kanthi neliti kabèh aspèk dhedhasar literatur tèknis/ilmiah kang wis dikaji lan dipublikasèkaké. Panel iki kabuka kanggo kabèh anggota WMO lan UNEP.

Laporan-laporan saka IPCC kerep dikutip sajeroning saben débat kang magepokan karo owah-owahan iklim. Badan-badan nasional lan internasional kang kagandhèng karo owah-owahann iklim nganggep panel iklim PBB iki minangka layak diprecaya.

Ing tanggal 12 Oktober 2007, IPCC diumumaké minangka pemenang anugerah bebungah Nobel Bedhamèn, bebarengan karo Al Gore "tumrap usaha yasa lan nyebar luasaké kawruh ngenani owah-owahan iklim kang disebabaké déning manungsa sarta sajeroning ngrintis langkah-langkah kang diperlokaké kanggo nglawan owah-owahan mau."

## Uga delengen 
* Pamanasan global

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* «UN scientist backs '350' target for CO2 reduction», *AFP*, 25. august 2009
Ékaristi

[thumb|right|300px|*[Bujana Pungkasan (Leonardo)|Bujana Pungkasan* (1498), dipunlukis ing Milano]]

**Bujana Suci** (*komuni*) utawi **Sakramèn Ékaristi** (saking basa Yunani Ευχαριστία *eucharistia*) punika salah satunggilipun sakramèn ingkang dipunsumerepi ing salebeting Gréja Kristen. Istilah *ekaristi* ingkang asalipun saking basa Yunani ευχαριστω, ingkang ateges raos matur nuwun utawi bingah, langkung asring dipun-ginakaken déning gréja Katulik, Anglikan, Ortodoks Wétan, lan Lutheran, éwadéné istilah Bujana Suci dipun-ginakaken déning gréja Protèstan. Bujana Suci dipunlandhesi déning Dhahar ndalu pungkasan Yesus kaliyan murid-muridipun ing ndalu sadèrèngipun panjenenganipun dipuncipeng lan dipunsalibaken (Markus 14:12-21. dll.).

## Makna Bujana Suci 
Umumipun tiyang Kristen pitados bilih dipunprintahaken déning Yesus supados ngayahi prastawa bujana puniki kanggé mèngeti ("... tindakna minangka pengéling-éling marang Aku!" - 1 Kor. 11:24, 25). Nanging sawatawis aliran Gréja Kristen gadhah pangertosan ingkang bènten-bènten ugi bab sakramen punika. Gréja Katulik Roma nandhesaken makna bujana suci minangka sarana kasalametan kanggé umat. Gréja-gréja Protèstan limrahipun langkung nandhesaken bujana minangka pepènget dhumateng sédanipun lan pangurbanan Yesus kanggé umat manungsa.

## Elemen Bujana 
Kadosdéné wonten ing bujana Yesus ingkang pungkasan, umat Kristen sesarengan dhahar roti lan ngunjuk anggur. Wonten ing bab punika ugi wonten bédanipun ing salebeting praktèk miturut tradhisi gréja. Ing kalangan Gréja Katulik Roma roti ingkang dipun-ginakaken dipundamel mligi tanpa ragi (*hosti*), sementawis anggur boten dipunparingaken dhumateng umat. Ing kalangan Gréja Protèstan dipun-ginakaken roti biyasa, sementawis anggur ingkang dipun-ginakaken saged ugi wujud jus anggur.

## Mugi mirsani 
* Bujana Ndalu
* Misa

## Pranala njawi 
* Sakramèn Ekaristi
Zürich

|-
! colspan="2" | Data dhasar
|- style="background: #ffffff;"
| Kanton: || Kanton Zürich
|- style="background: #ffffff;"
| Jembar: || 91,88 km²
|- style="background: #ffffff;"
| Penduduk: || 371.767 jiwa (Maret 2007)
|- style="background: #ffffff;"
| Situs web resmi: || www.stadt-zuerich.ch 
|-
! colspan="2" | Pulitik
|- style="background: #ffffff;"
| Walikutha: || Elmar Ledergerber
|}

thumb|left|Pemandhangan kutha Zürich
**Zürich** (kadhangkala ditulis **Zurich**, tanpa *umlaut*) iku kutha gedhé dhéwé ing Switserlan lan kutha krajan saka Kanton Zürich. Kutha iki dipanggoni déning 364.558 jiwa ing taun 2002 yèn diétung karo laladan urbané dadi 1.091.732 jiwa. Zürich iku pusat dagang ing Switserlan lan dadi salah siji kutha sing wigati banget ing donya bebarengan karo Jenewa. jeneng Romawi kanggo kutha iki yaiku **Turicum** déné ing dhialèk Jerman Zürich dikenal minangka **Züri**.

## Transportasi 
Zürich iku salah siji pusat patemon lalu lintas sepur, dalan bébas hambatan, lan montor mabur. Ing Zürich ana sawatara stasiun sepur kaya Zürich Hauptbahnhof, Zürich Oerlikon, Zürich Stadelhofen, lan Zürich Altstetten. Kutha iki uga diliwati déning sepur kacepetan dhuwur TGV. Kanggo transportasi jero kutha, jaringan transportasi publik ZVV duwé jaringan sing cukup padhet kanthi telung rupa moda: S-Bahn, trem, lan bis. Rumor sing ana yaiku ora ana lokasi ing laladan pusat kutha sing adohé punjul 150 mèter saka stopan bis, trem, utawa sepur.

Zürich dilayani déning papan anggegana gedhé dhéwé ing Switserlan, Papan Anggegana Internasional Zurich ing Kloten, watara 10&nbsp;km sisih wétan-lor kutha.

## Pendhidhikan 
Ing Zürich dumunung universitas/institut kaloka ing Switserlan: ETH Zürich. Institut tèknologi iki wis ngasilaké punjul 20 panampa Bebungah Nobel. Albert Einstein tau sekolah lan banjur dadi profesor ing kéné.

## Pranala njaba 
* Situs resmi
* Zürich Photos
Entrena

**Entrena** iku kutha kang dumunung ing Spanyol pérangan lor. Sing ndunungi watara 1.451 jiwa (2008).

thumb|center|700px|Entrena
Basel

**Basel** (basa Jerman: *Basel* ['ba:z@l], basa Prancis *Bâle* [ba:l], basa Italia *Basilea* [bazi'lE:a]) iku kutha gedhé dhéwé katelu ing Switserlan (188.000 kang ndunungi *kanton* Basel-City ing taun 2004; kang ndunungi pamukiman sadawaning tapel wates *kanton*, tapel wates nagara lan saubengé kang cacahé 690.000 nggawé Basel minangkai wewengkon urban gedhé dhéwé kaloro ing Switserlan taun 2003).

Dumunung ing sisih kulon-lor Switserlan ing pinggir Kali Rhine, Basel duwé fungsi minangka pusat indhustri kang gedhé tumrap indhustri kimia lan usada. Kutha iki wewatesan karo Jerman lan Prancis.

## Pranala njaba 
* Situs resmi
FC Basel

**FC Basel** iku jeneng tim bal-balan Switserlan. Markasé dumunung ing kutha Basel, Switserlan. Tim iki diadegaké taun 1893.

## Gelar 
* 21 Juwara Liga Switserlan: 1952/53, 1966/67, 1968/69, 1969/70, 1971/72, 1972/73, 1976/77, 1979/80, 2001/02, 2003/04, 2004/05, 2007/08, 2009/10, 2010/11, 2011/12, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2024/25
* 7 Juwara Piala Switserlan
* 1 Juwara Piala Liga Switserlan
Bern

:
**Bern**' iku kutha krajan nagara Switserlan. Kutha iki sing ndunungi watara 127.000 jiwa (2004).

Kutha iki kalebu ing sajeroning kanton Jerman Swis, lan amarga saka iku basa resmi ing kutha iki yaiku basa Jerman.

Kutha historis Bern iku kalebu salah siji saka warisan donya sing direksa déning UNESCO wiwit taun 1983.

## Deleng uga 
* Pratélan Kutha krajan

## Pranala njaba 
* Kota historis Bern - situs warisan donya (basa Inggris)
* Kutha Bern
Tim nasional bal-balan Swiss

**Tim nasional bal-balan Switserlan** iku tim kang makili Switserlan sajeroning kajuwaraan bal-balan internasional.
Switserlan tau nyelenggarakaké Piala Donya FIFA ing taun 1954 lan dadi tuwan omah Piala Éropa taun 2008, lan ngadhepi Rep Ceska, Portugal & Turki sajeroning babak panyisihan grup.

## Rekor Piala Donya 
* 1930 - *ora mèlu*
* 1934 - Perempatfinal
* 1938 - Perempatfinal
* 1950 - Babak 1
* 1954 - Perempatfinal
* 1958 - *ora lolos*
* 1962 - Babak 1
* 1966 - Babak 1
* 1970 nganti 1990 - *ora lolos*
* 1994 - Babak 2
* 1998 - *ora lolos*
* 2002 - *ora lolos*
* 2006 - Babak 2

## Rekor Piala Éropa 
*  hingga  - *ora lolos*
*  - Babak 1
*  - *ora lolos*
*  - Babak 1
*  - Lolos minangka kang duwé omah

## Pelatih 
* Karl Rappan - 1960–1963
* Alfredo Foni - 1964–1967
* Erwin Ballabio - 1967–1969
* Louis Maurer - 1970–1971
* René Hussy - 1973–1976
* Roger Vonlanthen - 1977–1979
* Leo Walker - 1979–1980
* Paul Wolfisberg - 1981–1985
* Daniel Jeandupeux - 1986–1989
* Uli Stielike - 1989–1991
* Roy Hodgson - 1992–1995
* Artur Jorge - 1996
* Rolf Fringer - 1996–1997
* Gilbert Gress - 1998–1999
* Enzo Trossero - 2000–2001
* Jakob Kuhn - 2001–

## Pemain kondhang 
* Max Abegglen
* Stéphane Chapuisat
* Alexander Frei
* Alain Geiger
* Heinz Hermann
* Stéphane Henchoz
* Philippe Senderos
* Alain Sutter
* Kubilay Türkyilmaz
* Johann Vogel
* Johan Vonlanthen
* Hakan Yakin
* Murat Yakin
* Ciriaco Sforza

## Skuad Piala Donya 2006 
 *- sedang dipinjam dari PSV*

## Uga delengen 
* UEFA Euro 2008

## Pranala njaba 
* Situs resmi Asosiasi Bal-balan Swiss
* Arsip hasil pertandingan 1905- di RSSSF
Tim nasional bal-balan Ostenrik

**Tim nasional bal-balan Ostenrik** naté tandhing ing Piala Donya FIFA kaping pitu, pungkasan ing . Nagara iki durung naté lumebu menyang Piala Éropa, nanging dadi tuwan omah 2008.

## Pratélan juru main 
### Penjaga gawang 
* Thomas Mandl
* Alex Manninger
* Jürgen Macho
* Helge Payer
### Bèg 
* Ernst Dospel
* Martin Hiden
* Mario Hieblinger
* Florian Metz
* Emanuel Pogatetz
* Paul Scharner
* Martin Stranzl
* Andreas Ulmer
### Pamain tengah 
* Martin Amerhauser
* Rene Aufhauser
* Matthias Dollinger
* Andreas Ibertsberger
* Andreas Ivanschitz
* Markus Kiesenebner
* Roland Kirchler
* Sanel Kuljic
* Markus Schopp
* Markus Weissenberger
### Penyerang 
* Mario Haas
* Roland Kollmann
* Roland Linz
* Christian Mayrleb
* Ivica Vastic
* Roman Wallner

## Uga delengen 
* UEFA Euro 2008

## Pranala njaba 
* RSSSF archive of results 1902-2003
* RSSSF archive of most capped players and highest goalscorers
* RSSSF archive of coaches 1902-1999
Václav Svěrkoš

thumb|Václav Svěrkoš

**Václav Svěrkoš** (lair tanggal 1 November 1983 ing Třinec, Cekoslowakia) iku sawijining juru main bal-balan (sépak bola) Ceko. Dhèwèké misuwur minangka panyithak gol kapisan Euro 2008.
San Marino (kutha)

**Kutha San Marino** iku kutha krajan Républik San Marino ing ujung Italia, cedhak Sagara Adriatik. Kutha iki duwé populasi cacahé 4.493 jiwa. Dunungé ing lembah kulon titik paling dhuwur ing San Marino, Monte Titano.

Sanadyan dadi kutha krajan, racaké kagiyatan bisnis dumunung ing kutha Borgo Maggiore. Kutha iki minangka kutha kang gedhé dhéwé katelu sawisé Dogana lan Borgo Maggiore. Laladan iki wewatesan karo kuthamadya Acquaviva, Borgo Maggiore, Fiorentino, lan Chiesanuova ing San Marino lan kuthamadya San Leo ing Italia.

Akademio Internacia de la Sciencoj San Marino dumunung ana ing kutha iki.

## Sajarah 
:*Sajarah kutha iki padha karo sajarah San Marino, delengen Sajarah San Marino.*

Kutha iki diyasa Santo Marinus lan sawatara pangungsi Kristen ing taun 301. Wiwit wektu iku, kutha iki dadi pusat pangungsi Kristen kang lumayu saka kakejeman Romawi, kang njalari wewengkon mau dadi republik tuwa dhéwé ing Éropah, kanggo teritori San Marino wektu iku dikukuhaké minangka kutha tunggal San Marino.

Jantung kutha dijaga déning telung menara: pisanan, Guaita, diwangun ing abad kaping 11, misuwur banget, amarga kuwagang ngurangi serangan menyang kutha.

Sajeroning Perang Salib, diwangun menara kaloro, Cesta (abad kaping 13). Nanging sistem pertahanan San Marino durung rampung nganti konstruksi menara katelu,-Montale (abad kaping 14)-paling cilik saka katelu menara mau lan diwangun ing pungkasan patemon Monte Titano.
Amarga populasiné tansaya nambah, wewengkon nagara dijembaraké sawatara kilomèter. Kanthi anané kawicaksanan San Marino ora bakal njajah utawa migunakaké kakuwatan perang kanggo nambah tlatah anyar, njembaraké wewengkon diayahi kanthi cara tuku lan prejanjèn kang nyatakaké San Marino duwé sangang *castello* liyané kang isih ana nganti saiki.

thumb|left|Menara Guaita

#### Panggonan misuwur 
Kutha San Marino ora mung mènèhi sesawangan kang éndah, nanging uga nawakké sawatara panggoran kang èdi lan nyengsemaké:

* Palazzo dei Capitani
* Palazzo Pubblico
* Tiga Menara San Marino
* Plaza del Titán 
* Plaza de Garibaldi 
* Makam Santa Clara
* Grand Hotèl San Marino

## Kutha Kembar 
* 20px| San Leo, Italia

## Pranala njaba
Bèg

Sajeroning ulah raga bal-balan, **bèg** iku juru main kang posisiné ana ing mburi para glandhang lan tugasé njurung marang tugas kiper kanggo nyegah supaya bal ora lumebu gawang.

Ana sawatara jinis bèg, yaiku: bèg tengah, bèg sayap (*full back*/*wing back*), lan libero (*sweeper*). Para bèg lumrahé awaké gedhé lan rosa, lan racaké dedegé uga dhuwur, sanadyan ana uga bèg kang dedegé cendhèk nanging suksès (racaké bèg sayap kang ora pati mbutuhaké dedeg kang dhuwur). Kabèh bèg kudu pinter main tèkel (*tackle*) lan perlu duwé keahlian panguwasaan bal kang cukup apik.

Para bèg racaké njaga ing paruh lapangan dhéwé. Bèg kang dhuwur kadhang maju mangarep menyang kothak penalti tim mungsuh wektu tim-é ngayahi tendhangan pojok utawa tendhangan bébas awit ana kamungkinan nyétak gol kanthi sundhulan sirah.

## Sawetara bèg misuwur 
* Tony Adams
* Franz Beckenbauer
* Cafu
* Fabio Cannavaro
* Roberto Carlos
* Ivan Cordoba
* Marcel Desailly
* Rio Ferdinand
* Hong Myung-Bo
* Paolo Maldini
* Alessandro Nesta
* Jaap Stam
* Lilian Thuram

## Uga delengen 
* Posisi sajeroning bal-balan
Tim nasional bal-balan Kroasia

**Tim nasional bal-balan Kroasia** makili Kroasia sajeroning kejuwaraan-kejuwaraan bal-balan internasional. Ing debut Piala Donyané, tim iki langsunggawé kagèt kanthi ngrebut posisi katelu.

## Rekor Piala Donya 
*  hingga -*Ora mèlu, merupakan pérangan dari *
* -*Ora mèlu*
* -Peringkat katelu
* -Babak 1
* -Babak 1

## Rekor Piala Éropa 
* 1960 hingga 1992-*Ora mèlu, minangka péranganing *
* 1996-Perempatfinal
* 2000-*Ora lolos*
* 2004-Babak 1
* 2008-*Lolos*

## Pemain kondhang 
* Aljoša Asanović
* Slaven Bilić
* Zvonimir Boban
* Alen Bokšić
* Robert Jarni
* Dražen Ladić
* Robert Prosinečki
* Zvonimir Soldo
* Mario Stanić
* Igor Štimac
* Davor Šuker
* Milan Rapaić

## Pelatih 
* Dražen Jerković, 1990-1991
* Stanko Poklepović, 1992
* Vlatko Marković, 1993
* Miroslav "Ćiro" Blažević, 1994-2000
* Mirko Jozić, 2000-2002
* Otto Barić, 2002-2004
* Zlatko Kranjčar, 2004-2006
* Slaven Bilic, 2006-kini

## Skuad Piala Donya 2006 
Pelatih: Zlatko Kranjčar

## Uga delengen 
* UEFA Euro 2008

## Pranala njaba 
* Statistik di RSSSF
Tim nasional bal-balan Polen

**Tim nasional bal-balan Polen** (pl: *Reprezentacja Polski w piłce nożnej*) iku tim lanang kang makili Polen sajeroning kajuwaraan bal-balan internasional.
]]

]]

## Rekor Piala Donya 
* 1930-*Ora mèlu*
* 1934-*Mundur*
* 1938- Babak 1 (15 besar) 
* 1950-*Ora mèlu*
* 1954-*Mundur*
* 1958 nganti 1970-*Ora lolos*
* 1974-Peringkat angka 3
* 1978- Babak 2 (saprapat final)
* 1982-Peringkat ke-3
* 1986-Babak 2 (16 besar)
* 1990 nganti 1998-*Ora lolos*
* 2002-Babak 1 (32 besar)
* 2006-Babak 1
* 2010-Mundur

## Rekor Piala Éropah 
* 1960 nganti 2004-*Ora lolos*
* 2008-*Lolos*
* 2012-Lolos minangka tuwan omah

## Panyithak gol paling akèh 
# Włodzimierz Lubański-48
# Robert Lewandowski-47
# Grzegorz Lato-45
# Kazimierz Deyna-41
# Ernest Pol-39
# Andrzej Szarmach-32
# Gerard Cieślik-	27
# Zbigniew Boniek-24
# Ernest Wilimowski-21
# Dariusz Dziekanowski-20
# Roman Kosecki-19
# Lucjan Brychczy-18

## UEFA Euro 2012 
UEFA Euro 2012

9 Juni 2012

Pelatih: Franciszek Smuda

|-
! colspan="9"  style="background:#b0d3fb; text-align:left;"|
|-style="background:#dfedfd;"

|-
! colspan="9"  style="background:#b0d3fb; text-align:left;"|
|-style="background:#dfedfd;"

 
 

|-
! colspan="9"  style="background:#b0d3fb; text-align:left;"|
|-style="background:#dfedfd;"

## Skuad Piala Donya 2006 
Pelatih: Paweł Janas

## Uga delengen 
]]
* UEFA Euro 2008
* UEFA Euro 2012 kang dianakaké ing Polen lan Ukraina

## Pranala njawi 
*pzpn.pl
*90minut.pl

## Pranala njaba
Ngulama

**Ngulama** utawa **ulama** ( '** , tunggal:  **', "scholar"), iku tegesé golongan cendhekiawan Muslim mligi ing babagan saréngat. Sawetara ngulama nimpuna ing babagan kawruh fiqih lan sawatara liyané nimpuna ing babagan liya kaya kadis utawa tapsir. Ing Indonésia ngulama iku uluning agama utawa lurah agama kang tugasé ngayomi, nuntun lan mbimbing umat Islam babagan agama lan masalah sadina-dina kang diperlakaké, saka bab agama utawa bab masarakat.

## Deleng uga 
* Majelis Ulama Indonesia utawa MUI
* LP POM MUI
Tim nasional bal-balan Grikenlan

thumb|300px|Tim nasional bal-balan Yunani (2010-11-17)

**Tim nasional sépak bola Yunani** iku siji tim nasional bal-balan lanang sing ngrebut juwara Piala Éropa 2004 kang sapisanan sajeroning sajarah bal-balan, kamangka sadurungé durung tau mèlu main. Tim iki ana ing sangisoré Federasi Bal-balan Yunani. Début Piala Donya kadadéan ing taun 1994. Wektu iku mung nganti teka babak panyisihan grup.

## Rekor Piala Donya 
* 1930 - *Ora mèlu*
* 1934 - *Mundur*
* 1938 - *Ora lolos*
* 1950 - *Ora mèlu*
* 1954 - *Ora lolos*
* 1958 - *Mundur*
* 1962 nganti 1990 - *Ora lolos*
* 1994 - Babak 1
* 1998 nganti 2006 - *Ora lolos*

## Rekor Piala Éropa 
* 1960 - *Ora lolos*
* 1964 - *Mundur*
* 1968 nganti 1976 - *Ora lolos*
* 1980 - Babak 1
* 1984 nganti 2000 - *Ora lolos*
* 2004 - **Juwara**
* 2008 - Lolos
* 2012 - Lolos

## Pemain kondhang (urut abjad) 
## Uga delengen 
* UEFA Euro 2008
* UEFA Euro 2012

## Pranala njaba 
* Hellenic Football Federation
* UEFA Europe's football website
* RSSSF Greece International Matches
* RSSSF Greece Record International Players
* RSSSF Greece National Team Coaches
* Phantis Greek Soccer