open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tarsus, Mersin

**Tarsus** iku kutha ing Turki, pucuking kali Tarsus Çay ing Laut Tengah. Kutha iki kang ndunungi 328.553 jiwa ing taun 2007.

## Sajarah 
Tarsus iku kutha tuwa lan bisa ditlacak nganti Jaman Watu. Panggonané anèng pucuk simpangan sawatara dalan para sodagar. Nganti pirang-pirang abad, kutha iki dikuwasani déning wong Hittit, Assyria, Pèrsi, Alexander Agung, Kamaharajan Romawi, Armènia, Bizantium, Turki Seljuk lan Turki Usmani.

Ing mangsa sabanjuré Tarsus (Tarsos) dadi kutha administratif; saka taun 400 SM dadi kutharaja salah sawijining 4 satrap Pèrsi ing Asia Cilik, lan sawisé lemponganan Romawi, kutha iki dadi punjering provinsi Silisia. Kutha iki kondhang dadi panggonan miyosé Santo Paulus.

Panguwasan Islam ing kutha iki dumadi ing mangsa Khalifah Umar bin Khattab ing taun 637, kanthi sénopati Khalid bin Walid.

## Pranala njaba 
* Informasi tentang Tarsus dari Departemen Kebudayaan dan Pariwisata 
* Tentang sejarah masa lalu Tarsus dari PBS
Waraha

thumb|Waraha Awatara
thumb|Waraha Awatara nitih kreta tembaga Searsole Rajbari, Benggala Barat, India

**Waraha** (basa Sanskerta: वाराह; *Varāha*) inggih punika awatara ingkang kaping tiga saking Déwa Wisnu ingkang awujud babi alas. Awatara punika njalma nalika jaman Satyayuga (jaman kabecikan). Cariyos babagan Waraha Awatara kababaraken wonten ing kitab *Warahapurana* kaliyan *Purana-Purana* sanèsipun.

## Mitologi 
Miturut mitologi Hindhu, nalika jaman Satyayuga (jaman kabecika), wonten sawijining raksasa sinebut Hiranyaksa, rayinipun raksasa Hiranyakasipu. Kekalih punika minangka bangsa Detya (raksasa). Hiranyaksa badhé ngilemaken bumi wonten ing salebeting "lautan kosmik," sawijining papan antah berantah ing ruang akasa.
Mirsani donya punika badhé kiamat, Wisnu njalma dados "Waraha (babi alas)" ingkang gadhah taring kanggé nopang bumi ingkang dipundhawahaken déning Hiranyaksa. Usaha ingkang dipunlaksanakaken Waraha boten lumampah kanthi lancar amargi kaadhang déning Hiranyaksa. Saéngga kadadosan paprangan antawisipun raksasa Hiranyaksa klawan Déwa Wisnu. Kocap kacariyosaken paprangan punika kaadanan eunan taun. Ing pungkasanipun, Déwa Wisnu ingkang saged numpes raksasa Hiranyaksa.

Sabibaripun Piyambakipun menang, lajeng ngangkat bumi ingkang kados bal kanthi taringipun saking "lautan kosmik" saha mbangsulaken bumi wonten ing papan dunungipun.

## Panggambaran 
Waraha Awatara kagambaraken minangka babi alas ingkang ngasta planit bumi kanthi kekalih taringipun, saha dipunangkaat wonten ngajeng netra. Sawetawis ugi kagambaraken minangka priyantun kanthi mustaka babi alas, kanthi taring kalih, saha sekawan asta ingkang nyepeng cakra, terompet saking kulit kerang (sangkakala), teraté, saha gada.

## Nama Sanèsipun 
* Bhuwaraghan
* Waraghan
* Warha
* Yagnawaraha
* Srīeewaraham
* Adhiwaraha

## Kuil Waraha 
### India 
;Andhra Pradesh
* Simhachalam
* Kuil Tirumala Venkateswara-dumunung ing Tirumala, caket Tirupati. Hal punika dipunanggep minangka sawijining kuil ingkang kuna sanget. Para peziarah ingkang angka kapisan kedah nyembah Waraha saha salajengipun Lord Venkateswara. Babagan punika kawentar minangka Aadhi Varaha Near ST stand.
* YagnaWaraha-dumunung ing Karimnagar Kabupatèn Andhra Pradesh. Ugi misuwur minangka "YagnaVaraha Kshetram".
* Kuil WarahaSwamy ugi dumunung ing Shivaji Nagar, Secundrabad.
;Haryana
* Kuil Sri Waraha-ing pundi Waraha dumunung ing Varah Tirth ing Désa Brahkalan (Jind).
* Kuil Waraha-dumunung ing Désa Waraha Kabupatèn Jind. Wonten murti Swayambhu saking Waraha.

## Ugi pirsani 
* Awatara
* Matsya
* Kurma
* Narasinga
* Wamana
* Wamana
* Parasurama
* Rama
* Kresna
* Buda
* Kalki

## Cathetan suku
Gayus Halomoan Partahanan Tambunan

thumb|200px|right|Gayus Tambunan nalka ten Bali
**Gayus Halomoan Partahanan Tambunan** utawa luwih ditepungi mawa jeneng **Gayus Tambunan** () ya iku tilas punggawa nagari sipil ana ing kantor Direktorat Jenderal Pajak Kementerian Keuangan Indonésia. Gayus dadi misuwur nalika komjen Susno Duadji nyebutake Gayus nduwé dhuwit Rp 25 milyar ana ing rekeningé plus dhuwit asing kang cacahé 60 milyar lan uga perhiasan kang wijiné 14 milyar ing brankas bank kang dicurigai dadi bandha karam.. Gayus nikah karo Milana Anggraeni lan duwé anak.

## Karier 
Sawisé lulus saka Sekolah Tinggi Akuntansi Nagara (STAN) nalika taun 2000, Gayus dipanggonake ana ing kutha Balikpapan. Gayus bajnur diangkat dadi PNS golongan IIIA ana ing pérangan Penelaah Keberatan ing Seksi Banding lan Gugatan Wewengkon Jakarta II Ditjen Pajak. Gayus banjur berkarier ana ing Direktorat Jenderal Pajak nganti dipecat amarga kena kasus mafia Pajak nalika taun 2010.

## Cathetan suku
STAIN Pontianak

**Sekolah Tinggi Agama Islam Negeri Pontianak** (STAIN Pontianak) ya iku sawijining Sekolah Tinggi Agama Islam Negeri (STAIN) kang ana ing Pontianak, Kalimantan Barat.

## Sajarah 
Sekolah Tinggi Agama Islam Negeri Pontianak diwiwiti saka dibentuke Yayasan Sadar kang diketuai déning A. Muis Amin, Walikotamadia pontianak wayah iku. Sak liyané yayasan , uga diwangun Dewan Kurator kang ing mulane diketuai déning  Brigjend Ryacudu, Pangdam XII Tanjungpura. Banjur, marga mutasi bilih anggota, ing taun 1975 dianaake resuffle Dewan Kurator mangka Brigjend. Kadarusno, Gubernur kalimantan Barat, terpilih sebagai ketua yang baru. Di dalam yayasan dan Dewan Kurator inilah ulama, aparatur Pamaréntah Laladan lan masarakat Kalbar bekerja sama merajut asa, wujudake  gegayuhan agar ing  laladan iki ngadhekake sawijing lembaga pendidikan tinggi agama Islam.

## Catur Dharma 
# Pendidikan lan Pengajaran
# Penelitian lan Karya Ilmiah
# Pengabdian Masarakat
# Etika

## Gendéra 
STAIN Pontianak duwé gendéra saka unsur-unsur kathi inti pangertinan kados iki : 
# Gendéra STAIN wujudé segi papat dawa, kang lebare 2/3 saka dhawane.
# Gendéra STAIN warna dasare ijo tuwa, nglambangaké perjuangan ngadhekake kabecikan lan pambangunan nasional.
# Ing pérangan tengah gendéra STAIN ana lambang STAIN.
# Ing ngisor lambang ana tuisan STAIN Pontinak.

## Delenga Uga 
* Perguruan tinggi Islam nagari di Indonesia
* Sekolah tinggi agama Islam nagari
* Pratélan perguruan tinggi Islam nagari di Indonesia

## Pranala njaba 
*
Buda Gotama ing Hindhu

thumb|Buda Awatara

Ana ing agama Hindhu, **Buda Gotama** kacantum ana ing kitab *Purana* (Susastra Hindhu) minangka awatara (inkarnasi) kasanga ing antarané sepuluh awatara (Dasawatara) Déwa Wisnu. Ana ing *Bhagawatapurana*, Buda sinebut awatara kang angka patlikur ing antarané selawe awatara Wisnu. Tembung *buddha* ateges "Beliau kang olèh pancerahan" lan bisa pinuju marang Buda saliyané kajaba Buda Gotama, kang yasa Buda kang kawentar nganti jaman saiki.

Benten kaliyan ajaran hindu, ajaran Buda Gotama boten nekenaken kawontenan “Tuhan sang Pencipta”, saéngga agama Buda kalebet péranganing salah satunggaling aliran nāstika (heterodoks: kanthi barès ateges “punika boten wonten”) miturut aliran-aliran agama Dharma sanèsipun, kados ta Dwaita, nanging wonten ing sanèsipun kados ta, Adwaita, langkung mirib kaliyan ajaran Buda, saking wujud menapa déné filsafatipun.

## Buda wonten ing Sastra Hindhu 
Sang Buda kasebutaken wonten ing manéka kitab Hindhu, kalebet ing kathah Purana. Nanging, boten sadayanipun ngacu dhumateng tiyang Buda ingkang sami, ngengeti bilih Buda boten naming satunggal; manéka ing salebeting ngacu dhumateng tiyang sanès, saha panyebutan tembung Buda ateges “sawijining tiyang ingkangga gadhah buddhi.” Kathahipun saking pangginanaan tembung buddha mau ngacu dhumateng pambangun Buda (Sidharta Gotama). Purana mendeskripsikakenipun kanthi kalih peran: menyebarken ajaran palsu saperlu nyesataken kaum asura (makluk sesat, panentang déwa) saha sajinisipun, saha ngritik pangorbanan kéwan kados ta ingkang sampun katemtokaken wonten ing Weda. Kitab Purana ingkang nyebataken Buda kalebet ing pratélan Awatara, inggih punika:
* Hariwangsa (1:41)
* Linggapurana (2:71)
* Naradapurana (2:72)
* Padmapurana (3:252)
* Bhagawatapurana (1:3:24) (2:7:37) (11:4:23)
* Garudapurana (2:30:37) (3:15:26)
* Wisnupurana (3:18)

Wonten ing kitab Purana, limrahipun Buda dipunsebut minangka awatara kasanga saking sedasa Awatara Wisnu. Asring Buda dipunsebut minangka yogi utawi yogācārya, saha minangka sanyasin (petapa). Limrahipun bapakipun dipunsebut Suddhodhana, sami kaliyan tradisi Buda, déné wonten ing kitab sanèsipun bapak Sang Buda dipunsebut Anjana utawi Jina. Sang Buda dipungambarkan minangka sosok rupawan (devasundara-rūpa), kanthi kulit pethak utawi abrit pucet, saha ngagem juah abrit utawi abrit semu coklat.
Wonten ing manéka Purana, Sang Buda dipunjelasaken minangka panjalmaning saking Wisnu ingkang mandhap ing donya saperlu nyesataken para asura déné manungsa saking ajaran Dharma Weda. Kitab Bhawishyapurana nyebataken kados punika:
Ing masa punika, ngenget jamanipun Kaliyuga, Déwa Wisnu njalma dados Gautama, sawijining Shakyamuni, saha ngajaraken dharma Buda dangunipun sedasa taun. Lajeng Shuddhodana mamarentah dangunipun kalih dasa taun, sarta Shakyasimha dangunipun kalih dasa taun ugi. Ing tahap kapisan kaliyuga, dalan Weda dipunrisak saha sadaya tiyang kakung dados umat Buda. Tiyang – tiyang ingkang pados parlindungan dhumateng Déwa Wisnu dados sesat.

## Uga delengen 
* Awatara
* Matsya
* Kurma
* Waraha
* Narasinga
* Wamana
* Wamana
* Parasurama
* Rama
* Kresna
* Kalki

## Cathetan sikil
Bangsal Kencana

**Bangsal Kencana** punika yasan pusatipun  Kraton Ngayogyakarta Hadiningrat. Bangsal punika ginanipun kanggé singgasana Raja Kraton Ngayogyakarta Hadiningrat saben dintenipun. Kajawi punika Bangsal Kencana punika kanggé pagelaran upacara - upacara ingkang wigati. Bangsal punika madep wétan papanipun wonten ing Kidul Gedhong Purwaretna.
Hasduk Berpola

thumb|250px|Poster Haduk Berpola

**Hasduk Berpola** ya iku filem Indonésia sing digarap déning sutradara Harris Nizam. Film iki nyaritakaké bocah lanang sing sregep usaha kanggo netepi janji marang bangsane. Iki kang dirasakake déning Masnun, veteran pejuang taun '45 ing Kutha Surabaya sing jarene Kota Pahlawan.
* Idris Sardi
* Iga Mawarni
* Fay Nabila
* Niniek L. Karim
* Ranty Purnamasari
* Heri Savalas
* Hadi Subiyanto
* Sony Gunawan
* Petra Sihombing
* Calvin Jeremy
* Alisia Rininta
* Meitha Thamrin

## Cathetan suku
Satya Yuga

thumb|Aksara Suci Hindhu
**Satya yuga** (Basa Sansekerta: सत्ययुग ; dipunsebut ugi *Satyuga*, *Kṛta Yuga*, *Kerta yuga*) wonten ing ajaran agama Hindhu, inggih punika sawatawis kurun jaman ingkang dipunsebut "jaman keemasan", nalika umat manungsa caket sanget dhumateng Tuhan saha para Déwa, nalika kebecikan wonten ing saben papan, saha angkara murka punika dados samubarang ingkang boten biyasa.

## Awal siklus Yuga 
Satyayuga utawi Kertayuga, minangka tahap awal saking sekawan (catur) Yuga. Siklus Yuga minangka siklus ingkang muter kados roda. Sabibaripun Satyayuga pungkasan, kanggé sawatawis dangu balik malih dhumateng siklus satyayuga. Siklus Satyayuga kadadéan kirang langkung 1.700.000 taun. Sabibaripun mangsa Satyayuga pungkasan, kasusul déning mangsa Tretayuga. Kalajengaken mangsa Dwaparayuga, lajeng ingkang pungkasan mangsa Kaliyuga. Sabibaripun donya kiamat wonten ing pungkasan jaman Kaliyuga, Tuhan ingkang sampun mralinakaken sadaya kanisthan saha nylametaken tiyang saleh, miwiti malih jaman katentreman,jaman Satyayuga.

## Satyayuga, jaman keemasan 
Satyayuga minangka jaman keemasan, nalika tiyang-tiyang taksih caket sanget kaliyan Tuhan. Boten wonten tumindak nistha. Piwulang agama saha meditasi (ngeningaken pikiran) minangka sawijining jaman ingkang wigati sanget nalika jaman punika. Konon rata-rata umur umat manungsa saged dumugi 4.000 taun nalika gesang wonten ing jaman punika. Miturut *Nathashastra*, wonten ing mangsa Satya Yuga boten wonten Natyam amargi nalika iku sadaya tiyang ngrosaken seneng saha tentrem. Wonten ing jaman punika, "Lembu Dharma" taksih jumeneng kanthi sekawan suku, saéngga ajaran dharma taksih manteb wonten ing pagesangan. Boten wonten tiyang-tiyang ingkang sami nindakaken tumindak ingkang nistha.

Nalika mangsa Satyayuga, tiyang-tiyang boten prelu nyerat kitab, amargi tiyang-tiyang saged gayutan langsung kaliyang Ingkang Maha Kuwaos. Nalika mangsa mau, papan nyembah Tuhan boten dipunprelukaken, amargi tiyang-tiyang sampun saged ngraosaken Tuhan wonten ing saben papan, saéngga pamujaan saged kalaksanakaken wonten ing pundi kémawon saha kapan kémawon.

## Awatara ing Jaman Satya Yuga 
* **Matsya** inggih punika Awatara Déwa Wisnu ingkang angka kapisan. Déwa Wisnu njalma kanthi wujud Mina rakshasa.
* **Kurma** inggih punika Awatara Déwa Wisnu ingkang angka kalih. Déwa Wisnu njalma kanthi wujud Bulus rakshasa.
* **Waraha** inggih punika Awatara Déwa Wisnu ingkang angka tiga. Déwa Wisnu njalma kanthi wujud "Babi Alas".

## Uga delengen 
* Yuga
* Treta Yuga
* Dwapara Yuga
* Kali Yuga

## Cathetan suku
Piutang

**Piutang**
Inggih punika tagihan kaliyan pihak sanès ingkang pelunasanipun badhé ditampi wonten wujud kas.
Piutang saged digolongake dados Piutang Usaha lan Piutang sanès Usaha. Piutang usaha wonten amargi penjualan persediaan barang dagangan utawi jasa saking kagiyatan usaha normal perusahaan. Piutang Non Usaha ingkang kudu dilaporake dipisah kaliyan piutang usaha, sedoyo tagihan ingkang timbul saking transaksi ing sak jabane usaha operasi normal perusahaan.
Ampilan dalem

**Ampilan dalem** inggih punika lambang karajan mliginipun wonten Karaton Kasunanan Surakarta Adiningrat ugi wonten ing Kraton Yogyakarta. Lambang punika awujud barang-barang ingkang asring dipunmedalaken nalika upacara resmi ndhèrèk Sultan. Barang-barang punika saking emas murni kanthi tahta berlian. Padatanipun dipunasta kaliyan 8 abdidalem wanita ingkang dipunarani *Manggung* ingkang piyambak-piyambak ngasta barang ingkang awujud:

# Banyak utawi angsa: simbol kasucian lan waspada.
# Dhalang utawi kijang: simbol gesit lan kawicaksanaan.
# Sawung utawi pitik jago: simbol kawantunan.
# Galing utawi merak: simbol kawibawan.
# Hardawalika utawi naga: wonten ing mitologi Jawi ateges panyangga donya. Dados ateges Raja punika nyangga sadaya tanggel jawab.
# Kacu mas utawi saputangan emas: simbol ingkang ngapus sadaya kotoran jasmani lan rohani wonten ing papréntahan ugi wonten ing katatanagaraan.
# Kutuk utawi Kotak: simbol daya tarik.
# Kandhil utawi lentera: simbol panerangan manahing rakyat.
STAIN Salatiga

**Sekolah Tinggi Agama Islam Negeri Salatiga** utawa **STAIN Salatiga** ya iku Perguruan Tinggi Agama Islam Negeri ing Salatiga Provinsi Jawa Tengah, Indonésia. STAIN Salatiga diahekake adhedasar Surat Dudutan Présidhèn Nomor 11 Tanggal 21 Maret 1997 uga pada Tanggal 12 Dzulqaidah 1417 H.
Beksan Remo

[320px|thumb|right|**Jogèd Remo** [Jawa Wétan.]]
**Jogèd Remo** punika jogèd kanggé pengantar ludruk, dipunperagaaken kaliyan tiyang jaler. Nanging, wonten ing kemajuan jaman jogèd punika dipunparagakaken kaliyan tiyang èstri. Jogèd remo asalipun saking kitha Jombang. Remo punika dipunmangertosi rekma (rambut), amargi wonten salah satungaling obahan ingkang ngudhari rambut utawi rekma.

## Wewaton Jogèd Remo 
Jogèd Remo punika sampun wonten wiwit warsa 1907, sareng kaliyan medalipun acara besud utawi besutan. Jogèd remo ing wekdal sapunika boten dados jogèd kanggé miwiti ludruk, nanging sampun dados jogèd kanggé nyambut tamu saking Jawa Wétan.

## Tata Gerak 
Ciri utami jogèd remo saking obahan suku ingkang rancak kaliyan dinamis.

## Manfaatipun Jogèd Remo 
Jogèd remo punika kanggé pambikaipun adicara utawi pertunjukan. Jogèd remo tumuwuh kaliyan seni ludruk.

Surabaya sampun dikenal dados kitha pahlawan. Babagan punika dadosaken kabudayan Surabaya dados kabudayan ingkang inggil kaliyan keras. Ing kitha Surabaya wonten jogèd ingkang cariyos babagan pangeran ingkang medan perang, jogèd punika dipunmangertosi dados Jogèd Remo.

## Motifipun Jogèd Remo 
Motifipun jogèd remo wonten 3, inggih punika mustaka, salira, gerak asta, gerak suku.

### Ageman Surabayan 
Ageman Surabayaan inggih punika iket abrit, ageman ingkang boten gadhah kancing, saking gaya karaton abad 18-an. Ndamel clana ngantos wengkelan ingkang dikaitaken jarum emas, sarung bathik Pesisiran ingkang gantung ngantos jengku, setagen ing pamekan, keris ing wingking. Penari ndamel kaleh selendang, ingkang di selipaken ing pamekan lan satunggale di selipaken ing pamidhangan, ugi damel gelang wuku.

### Ageman Sawunggaling 
Ageman malangan punika sami kaliyan ageman surabaya, bedanipun ingkang kaus pethak lengen panjang.

### Ageman Malangan 
Ageman malangan punika sami kaliyan ageman surabaya, bedanipun clana ing ageman malangan boten dikaitaken jarum.

### Ageman Jombangan 
Ageman jombangan sami kaliyan sawunggaling, nanging ing ageman jombangan penari boten damel rompi.

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
* Tari Remo (Dipunundhuh tanggal 26 September 2012)
* Sejarah remo (Dipunundhuh tanggal 26 September 2012)
* Struktur Tari Remo(Dipunundhuh tanggal 10 Oktober 2012)
* Fungsi tari remo (Dipunundhuh tanggal 10 Oktober 2012)
* Busana Remo(Dipunundhuh tanggal 10 Oktober 2012)
Filsafat punakawan

Minangka média kabudayan, **wayang** duwèni cara dhéwé kanggo nyeritakaké tokoh utawa paragané sing apik ing pagesangané, saéngga kanthi carané dhéwé bisa andobrak bebrayan sing primitif tumuju bebrayan kang luwih cerdas.. Bebrayan Jawa nuwuhaké sawijining kabudayan sing diarani wayang tentuné ora bisa tuwuh saka ruangan *kosong* lan *hampa*, nanging kabudayan wayang uga duwé *fénoména* lan pikiran sing cetha saéngga seni budaya iku bisa micara marang bebrayan kanthi apik..
## Tokoh Punakawan 
Tokoh ing sajeroning kelompok **punakawan** iki duwèni karakter utawa watak sing justru kuduné akèh didadèkake teladhan,amarga dadi sesulih pralambang asoring manah lan ngawerat hikmah.. Tinimbang karakter pewayangan liyané sing kudu manut karo aturan, punakawan luwih bébas lan apa anané, dadi sesulih kasedinan gambaran manungsa lumrahé.. Miturut *vèrsi* pawayangan Islam jeneng **Semar** asalé saka basa Arab ya iku *Ismar*, lan ing ilat Jawa dadi Semar, *Ismar* tegesé **paku**, sing ateges tokoh Semar iku dadi paku tumrap ajaran kabecikan,lan golèk kabeneran ngenani kabèh prakara.
## Rujukan
El Chichón

**El Chichon** inggih punika salah satunggaling gunung api aktif ingkang papanipun manggèn wonten ing Chiapas sisih kilèn-kidul. Letusan gunung punika namung kadadosan kaping satunggal wonten ing wulan Maret-April 1982. Letusan punika saged ndamel kaldera ingkang wiyaripun 1 kilomèter ingkang dipunkebaki kaliyan toya. Letusan gunung punika saged mejahi 2000 toyang ingkang manggèn wonten ing sacelakipun gunung wau.
Wonten ing taun 2000, temperatur tlaga mindak panas.
Kuwé mangkok ubi

thumb|Kue Mangkok Ubi Ungu
**Kuwé mangkok ubi** inggih punika kalebet salah satunggaling tetedhan tradhisional ingkang awujud jajan pasar. Kué mangkok ubi punika wujudipun kados kue mangkok nanging ingkang bedakaken inggih dipundamel saking uwi ungu.

## Resep Bahanipun 
Bahan-bahan ingkang dipun-ginakaken kanggé damel kue mangkok ubi, ing antawisipun inggih kados makaten:
# 175 gram glepung beras
# 175 ml toya asrep
# 100 gram tape tela
# uwi ungu
# 75 gram glepung terigu
# 50 gram gendhis pasir
# 125 ml toya umub
# 125 ml soda/soft drink
# 1 cendhok teh baking powder

## Caranipun damel 
Caranipun damel kue mangkok ubi inggih kados damel kue mangkok ing padatanipun, inggih kados makaten:
* Glepung beras dipuncampur toya asrep lajeng dipungiles, dipunuleni ngantos glepung kala wau katingal teles, manawi sampun dipuntutup mawi plastik lan saged dipundhemaken sekedhap.
* Tape kaliyan uwi ungu saged dipuncampur, lajeng dipunundhak ngantos alus.
* Lebetaken toya panas wonten ing glepung terigu lajeng dipunudhak ngantos rata.
* Campuran tape lan uwi ungu kala wau dipunlebetaken wonten ing glepung beras dpun campur kaliyan gendhis pasir, lajeng dipunundhak saha dipunrmes ngantos lebut, rata, kirang langkung 7-10 menit. Anggènipun nyampur wonten ing glepung terigu sakedhik saking sakedhik, kanthi dipunudhak terus, manawi betahaken dipunsaring, inggih saged dipunsaring.
* Cetakan kue mangkok saged dipunpanasi wonten ing lebet soblok ingkang toyanipun sampun umub. Adonan kue saged dipunlebetaken wonten ing tatakan kue ngantos sak cekapipun tatakan kue. Kue lajeng dipundang kirang langung 25 menit ngantos mrekah. Ampun bikak tutup dandang ing 20 meit sapisan supados asiipun kue mangkok ubi langkung saé.

## Uga delengen 
* kuwé mangkok

## Cathetan suku
Parícutin

**Paricutin** inggih punika gunung api ingkang wonten ing nagara saperanganipun Michoacán, Meksiko, ingkang papanipun wonten ing sacelakipun Désa Paricutin. Paricutin asring medal wonten ing kathah versi pitu keajaiban donya ingkang taksih alami.
Saderengipun taun 1943, gunung api kasebat dèrèng wonten. Nalika pinten-pinten pekan, wonten swanten aneh kados guntur, nanging cuavanipun cerah. Swanten punika dipunsababaken kaliyan getaran ingkang wonten ing lebet lemah.

## Cathetan suku
Sosiolinguistik

**Sosiolingistik** ya iku babagan kang ngrembuk interdisipliner kang nyinaoni babagan budaya ing sajeroning basa kang digunakaké. Iku uga ngandharake yen Sosiolinguistik iku nyinau wong-wong kang migunakake basana uga pangginaning basa, papan, tata cara, lan sebab anane kontak basa. Kontak basa iki bisa uga luwih saka rong basa. 

Sosiolinguistik uga nduwe gegayutan karo antropologi lan luwih saka pragamatik. Babagan iki ndelokaken kepiye basa iku duweni jinis, beda-beda uga ana ing kelompok sosiyal (agama, status, gender, tingkat pendhidhikan, umur, lsp). Saliyane iku mau ana uga gayutane karo wates-wates Geografi kayata pegunungan, sagara wedhi, kali lan sapanunggalane. Ing liyane uga ana pembahasan ngenani kepiya anggone basa iku digunakake nggawe anane kelas sosiyal ekonomi.               

Ing mangkono basa iku gegayutan karo masarakatkang dadi subyek utawa kang dadi nggunakaké  basa kanggo komunikasi. 

## Babad 
### wiwitan 
Aspek sosiyal saka basa bisa didelok saka pisanan panaliten linguistik Jepang ing taun 1930s lan saka Louis Gauchat saka Switzerland ing taun 1900s. Anane owah-owah saka basa iku uga dadi sebab teori *Wave* Ing abad 19. Pangginaning tembung Sosiolinguistik iku pisanan ing taun 1939 saka artikel . 

### Kontribusi saka Kulon 
Andharan ngelmu saka Kulon diwiwiti William Labov. 
## Daftar Pustaka
Serat piwulang putra-putri bab palakrama

thumb|Sampul depan Serat Piwulang Putra-Putri Bab Palakrama
***Serat Piwulang Putra-Putri Bab Palakrama*** inggih salah satunggaling naskah manuskrip Jawa ingkang dipunserat mawi aksara Jawa.
Piz Morteratsch

**Piz Morteratsch** (3,751 m) iku sawijining gunung ing Pagunungan Bernina sing dumunung ing nagara Switserlan. Gunung iki winatesan ing sisih wétan déning Morteratsch Glacier lan ing sisih kidul-kulon déning the Tschierva Glacier.

Gunung iki minangka salah siji gunung sing paling gampang dipènèk, rute normal kaya sing dirintis déning C. Brügger lan P. Gensler kanthi pemandhu Karl Emmermann lan Angelo Klaingutti ing tanggal 11 September 1858. Telu pèrèng sing paling angèl dipènèk ya iku:
:*Pèrèng kidul-kidul-wétan (D/D+), sepisanan dipènèk déning P. J. H. Unna kanthi pemandhu 1903
:*Pèrèng wétan-lor-wétan (AD), sepisanan dipènèk déning Paul Schucan lan A. Pfister, 10 Oktober 1908 (pérangan tndhuwur wis naté dipènèk déning Max Schintz kanthi pemandhu Alois lan Josef Pollinger ing sasi Agustus 1892)
:*Pèrèng kidul-kulon, (AD), sepisanan dipènèk déning T. H. Philpott lan Mrs Philpott kanthi pemandhu Peter Jenny lan Alexander Fleury ing sasi September 1868

## Rujukan 
* Collomb, Robin, *Bernina Alps*, Goring: West Col Productions, 1988

## Pranala njaba 
* Piz Morteratsch on SummitPost
Kali paraguay

thumb|right|250px|Kali Paraguay

**Kali Paraguay** ya iku kalikang dumunung ing Paraguay. Kali kang mili liwat salah sijiné nagara ya iku  Brasil, Bolivia, Paraguay, lan Argentina. Kali Paraguay duwé hulu ing Mato Grosso, Brasil lang pungkasan ana ing tetemu déning Kali Paraná. Dawa kalai Paraguay kurang luwih 2.549 kilomèter.
thumb|right|250px|Miliné Kali Paraguay duwé warna ungu banyuné.
Kali Niger

[right|thumb|300px|Peta Kali Nigeria minangka lembah kali kang dhuweni [wernaijo. Gamblang minangka ngisor kali nduwènihulu ing Guinea, banjur menggok sajeroning bawana, lan akhiré duwé hilir ing Nigeria.]]

**Kali Niger** yaiku kali kang utama dumunung ana ing Afrika Kulon, kanthi dawa kurang luwih 2500 mil (utawa 4000 km). Kali kang mili ngelewati Guinea, Mali, Niger, ing tapel wates Benin banjur liwat Nigeria, kang ndhuwei hilir ngelewati salah sijiné delta kali kang gedhé dhéwé, uga misuwur minangka Delta Niger, tumuju ing Lempongan Guinea. Kali Niger yaiku kali urutan ka-3 paling dawa ana ing Afrika, sawisé Kali Nil lan Kali Kongo (biyèn misuwur kathi sesebutan Kali Zaïre). Anak kali kang utama yaiku Kali Benue.

## Ètimologi 
[right|300px|thumb|Kali Niger ing [Kulikoro]]
Sumber saka jeneng *Niger* kang asli yaiku durung dibabarake utawa durung dingerteni ing masarakat umum. Lumrahé kali Niger dijupuk saka Latin *niger* kang ngandut arti ireng. Khanan kaya mangkono durung bisa dipakemake amarga ora ana bukti kang gamblang.Tembung Niger uga dijupuk kanthi asal-usul saka panjajah Portugis kang migunakaké tembung sajeroning basa Portugis yaiku *négro* utawa *preto*, kang dimupangatake ana ing panggonan liyaing donya amarga Kali Niger ora duwé banyu ireng kasunyatané duwé banyu bening (deleng Rio Negro).
  
## Géografi 
[right|300px|thumb|Omah-omah blethok ing [pulo utama Danau Debo, ing salah sijiné pérangan kang amba saka kali Sungai Niger]]

Kali Niger yaiku kali kang duwé kaanan banyu kang "bening", kang ngalir ska persepuloh sedimen ketimbang Sungai Nil. Kaanan kaya mengko kang ana ing kali disebabake déning Niger kang dumunung ana ing wewatuan kang kuna lan duwé biji endapan blethok kang sithik kaanan kaya mengkeni iki kang dadi sebab utama kali Niger duwé banyu kang bening. Namun demikian, seperti juga Nil, sungai Niger selalu banjir musiman, dimulai padha bulan September, memuncak di November, dan berakhir di bulan Mèi.

Ciri khas sungai ini yaiku Delta Pedalaman Niger, yang terbentuk di laladan di mana pèrèng sungai itu mematah.

## Kali Niger sajeroning carita fiksi 
Pérangan jarak dawa hilir kali Niger duwé latar sajeroning carita-carita pengripta novèl Clive Cussler, uga sajeroning carita sawijining filem *aksi-petualangan* ing taun 2005 "Sahara". Kali kang uga didadèkaké latar mburi karya gedhé T. Coraghessan Boyle, "*Water Music*".

## Pranala njaba 
* Informasi dan peta sungai Niger 
* Peta lembah Sungai Niger di *Water Resources eAtlas* 
* *Niger Currents: Exploring life and technology along the Niger River* 

## Réferènsi
Yudas wong Zèlot

**Yudas wong Zélot** ya iku Rasul Yesus, asliné dhèwèké iku tilas pamberontak. Yudas ngarepaké Yesus bisa ngubah uripé wong Yahudi ing jaman semana sing kejajah karo bangsa Romawi. Béda karo Yudas Iskariot Yudas wong Zelot salah sijiné murid Yesus sing setya nganti sédané bebarengan rasul liyané dadi pawarta Injil.
Candhi Sari

thumb|Candhi Sari
thumb|250px|Candhi Sari
right|thumb|Candhi Sari
right|thumb|Pérangan lebet Candhi Sari
**Candhi Sari** inggih punika salah satunggaling candhi Buda ing Pulo Jawa. Candhi Sari dumunung wonten ing dhusun Bendan, Tamanmartani, Kalasan, Ngayogyakarta. Papan dumunungipun candhi sari boten tebih saking Candhi Sambi Sari, Candhi Kalasan, Candhi Kedulan, lan Candhi Prambanan, wonten ing sisih wétan saking kutha Ngayogyakarta, ugi boten tebih saking Papan Anggegana Adi Sucipto.Candhi Sari Papan dumunungipun candhi Sari inggih punika kirang langkung 10 kilomèter saking titik nol Ngayogyakarta, utawi namung tigang kilomèter saking Candhi Kalasan. Kanggé papan muja Dewi Tara mila dipunyasa Candhi Kalasan]], déné kanggé biara para pandhita Buda dipunyasa Candhi Sari. Candhi Sari punika kalebet yasan candhi agama Buda ingkang katitik saking wontenipun stupa ing pérangan pucuk candhi. Ukuranipun sadaya reca-reca kala wau sami kaliyan ukuran badanipun manungsa kados padatanipun.

Ing pérangan sisih sanèsipun, kathah pahatan-pahatan sanèsipun ingkang dipunukir ing témbok candhi, kados *Kinara-kinari* utawi manungsa manuk, sulur-suluran, saha *kumuda* utawi godhong lan kembang ingkang nyulur medal saking genthong.	

Dinding tèmbok pérangan lebet kamar namung polos boten wonten hiasanipun.
thumb|Stupa Candhi Sari manawi dipuntingali ing sisih lor

## Uga delengen 
* Candhi
* Candhi Barabudhur
* Candhi Kalasan

## Cathetan suku 
## Pranala njawi 
* location on wikimapia.
* Article with photos from borobudur.tv
Kali Illinois

**Kali Illinois** ya iku kali kang dumunung ana ing praja Illinois Amérikah Sarékat. Illinois kagolong anak kali kang wigati sajeroning iliné Kali Mississippi.Kulrang luwih kali Illionis duwé dawa 439&nbsp;km.

Hulu kali Illinois ya iku ana ing Illinois ing pérangan wétan sagara, cerak kutha Joliet. Kali kang mili tumuju wétan  nyebrang Illinois, lan tumuju tenggara.Ana kutha kang diliwati miline banyu kali Illinois ya iku Peoria, kuta gedhé dhéwé kang diliwati kali Illinois..

Mili tujumu ing kutha Illinois wétan kulon *(barat daya)*. ketemu ana ing tempur kali Mississippi 40&nbsp;km saka lor Saint Louis, Missouri.

Kali kang dimupanggatake déning pangangkutan utawa trasportasi ndhuwur banyu déning penduduk asli Amérika. Uga dimumpangatake déning ngajak  panjajah Prancis ing awalan.

## Cathetan suku
Iskandar Muda saka Aceh

right|thumb|Lukisan foto Sultan Iskandar Muda
**Sultan Iskandar Muda** (Acèh, Banda Acèh, 1593 atau 1590 – Banda Acèh, Acèh, 27 September 1636) ya iku sultan kang gedhé dhéwé ing mangsa Kesultanan Acèh , kang kuasa saka taun 1607 tekan 1636. Acèh tekan mangsa kejayaané nalika mangsa kepemimpinané Iskandar Muda, buktiné laladan kekuasaané kang saya gedhé lan reputasi internasional minangka pusat saka perdagangan lan pembelajaran Islam. saka mbiyèn tekan saiki.

## Réferènsi 
### Sumber 
1  Komunitas Muslim kang bisa ngerahaké 40 wong para priya, jumlah paling sithik kang dibutuhaké kanggo nglakokaké salat Jumat miturut fikih Madahab Sapingi.
### Cathetan sikil 
### Wacanan lanjutan 
# LOMBARD, Denys. ***Karajan Acèh**: Zaman Sultan Iskandar Muda (1607-1636)*. Jakarta: Kepustakan Populer Gramedia, 2006. ulasan di ruangbaca.com  ulasan di pdat.co.id
# REID, Anthony. ***Asal-usul Konflik Acèh**: Dari Perebutan Pasisir Timur Sumatra hingga Akhir Karajan Acèh Abad kaping 19*. Jakarta: Yayasan Obor Indonésia, 2005. ISBN 979-461-534-X

### Pranala njaba 
* Iskandar Muda in the Eye's of World by Yusra Habib Abdul Gani
* Makam Poteumeureuhom Sultan Iskandar Muda di SerambiNews.com

## Uga delengen 
* Sultan Acèh
* Kesultanan Acèh
Mi gorèng

thumb|mi goreng énak

**Mi gorèng** ateges 'mi' sing digorèng . Mi gorèng kalebu panganan sing akèh dipengini masarakat wiyar ing Indonésia, Malaysia, lan Singapura. Mi gorèng dipundamel saking mi kuning ingkang dipungorèng kanthi ngginakaken sekedhik lenga goreng, lajeng dipunsukani bumbu-bumbu kados bawang putih, brambang, udang saha daging ayam utawi daging sapi, bakso ingkang dipuniris-iris, lombok, janganan, tomat, tigan ayam, saha acar. Dhaharan punika gampil dipundamel saéngga kathah kapanggih ing pundi kémawon papan, saking ing warung-warung pinggir margi ngantos wonten ing restoran mewah.

## Jinis-jinising mi gorèng 
Wonten ing Indonésia, wonten manéka jinis mi gorèng ingkang namanipun dipunjumbuhaken kaliyan bumbu-bumbu ingkang dipun-ginakaken kanggé damel mi wau. Tuladhanipun, mi gorèng ingkang padatanipun dipunsukani ayam lajeng ayamipun dipungantos sapi mila mi gorèng kasebat dipunwastani mi gorèng spesial sapi, mi goreng spesial daging meda, mi goreng bumbu udang, lan sapanunggalanipun. Wonten malih Mi gorèng Aceh amargi mi goreng kasebat asalipun saking provinsi Aceh, bakmi nyemek Jawa , ugi mi goreng Surabaya amargi kas kitha Surabaya. Kanggé paring nama mir goreg ugi saged miturut swanten ingkang dipunasilaken nalika damel mi goreng kasebat, tuladhanipun mi goreng "tek-tek", mi goreng "dhog-dhog".

## Bahan-bahan 
Mi inggih jinis dhaharan ingkang gampil dipundamel. Déné bahan-bahan ingkang dipunbetahaken kanggé damel mi gorèng inggih punika kados makaten.
# 2 sdm lisah klentik
# 3 ler bawang putih, dipungeprak
# 3 batang godhong bawang dipunpendhet pérangan putih ipun, lajeng dipuniris lembut
# 200 gr daging sapi ingkang sampun dipungodhog lajeng dipunrajang alit-alit
# 100 gr udang teles
# 150 cc kaldu sapi
# 200 gr lubis dipunrajang lembut
# 100 gr cambah
# sarem sak cekapipun
# Mrica sakcekapipun
# 2 sdm kecap manis
# 250 gr mi teles
# ron sledri
# 1 sdm brambang gorèng

## Caranipun Damel 
Prosès damel mi goreng inggih punika kados makaten.
* Lisah klentik dipunpanasi,lajeng bawang putih dipunosèng sareng kaliyan godhong bawang ingkang sampun dipunrajang. Anggènipun ngosèng ngantos gandanipun arum.
* Salajengipun, udang kaliyan daging dipunlebetaken, lajeng dipunudhak ngantos mateng. Manawi sampun lajeng toya kaldunipun dipunlebetaken.
* Prosès salajengipun, sadaya janganan lan bumbu dipunlebetaken lan dipunjangan ngantos jangananipun layu.
* Mi lajeng dipunlebetaken lajeng dipunudhak-udhak sekedhap lan dipunangkat.
* Mi dipunsajèkaken wonten ing piring lajeng dipunsukani rajangan godhong seledri saha brambang gorèng.
* Manawi sampun, mi sampun samekta dipunsajèkaken, langkung saé manawi dipunsajèkaken nalika taksih panas, dipunsukani kaliyan lombok rawit saha acar. .
  
## Cathetan suku
Balung

Balung inggih punika organ ingkang kaku lan mujudaken perangan saking kerangka wonten ing kewan vertebrata. Balung punika ngreksa organ-organ sanesipun ing badan, ngasilaken sel-sel getih abrit lan pethak, nyimpen mineral, nyukani struktur lan panyengkuyung dhateng badan, sarta mbiyantu mobilitas. Balung gadhah wujud lan ukuran ingkang maneka warna sarta gadhah struktur internal lan eksternal ingkang kompleks. Balung ringan nanging kiyat lan atos sarta nglampahi mawarni-warni fungsi.

Balung nglampahi mawarni-warni fungsi mekanis. Sesarengan, balung ing badan mujudaken kerangka. Balung nyukani rangka kangge nyengkuyung badan, sarta titik cantholan kangge otot kerangka, tendon, ligamen, lan sendi, ingkang fungsinipun sesarengan kangge ngasilaken lan mindahaken kekiyatan supados perangan badan tartamtu utawi sedaya badan saged dipun-manipulasi ing ruang tiga dimensi (interaksi antawisipun balung lan otot dipunsinau ing biomekanika).

Balung ugi ngreksa organ internal, kados tengkorak ingkang ngreksa otak utawi iga ingkang ngreksa jantung lan paru-paru. Amargi cara pembentukan balung, balung gadhah kekiyatan kompresi ingkang inggil kirang langkung 170 MPa (1.700 kgf/cm2), kekiyatan tarik ingkang kirang sae 104–121 MPa, lan kekiyatan tegangan geser ingkang alit sanget (51,6 MPa). Punika nedahaken bilih balung kiyat nahan tekanan (kompresi), kirang kiyat nahan tarikan (tensi), lan namung sekedhik kiyat nahan tegangan geser (kados amargi beban torsi).

Wonten pinten-pinten penyakit ingkang saged merbawani balung, antawisipun radang sendi, patah tulang, infeksi, osteoporosis, lan tumor. Kondisi ingkang gegayutan kaliyan balung saged ditangani dening maneka dokter, kalebet rheumatolog kangge sendi, lan dokter bedah orthopedi ingkang saged nglampahi operasi kangge ndandosi balung ingkang patah. Dokter sanesipun, kados spesialis rehabilitasi saged mbiyantu pamulihan, radiolog ing nalika nafsiraken asiling pencitraan, lan ahli patologi nalika mriksa sebab penyakit, sarta dokter kulawarga saged mbiyantu nyegah komplikasi penyakit balung kados osteoporosis. Nalika dokter mirsani pasien, sejarah lan pamriksa badhe dipunpendhet. Balung lajeng asring dipun-scan, ingkang dipunsebat radiografi. Punika saged kalebet USG, sinar-X, CT scan, MRI scan lan pencitraan sanesipun kados Bone scan, ingkang saged dipunginakaken kangge mriksa kanker. Tes sanesipun kados tes getih kangge marker autoimun saged dipunpendhet, utawi cairan sendi saged dipunaspirasi.

## Sitiran
Nevado del Ruiz

## Nevado del Ruiz 
**Nevado del Ruiz** inggih punika salah satunggaling stratovolcano ingkang papanipun manggèn wonten ing Kolombia. Gunung punika minangka salah satunggaling gunung ingkang papanipun manggèn wonten ing sisih leripun Sabuk Vulkanik Andes, wiyaripun kirang langkung 15 mil sisih kidul-wetanipun Manizales. Kutha Armero papnipun wonten ing sangandhapipun gunung punika. Gunung punika minangka gunung ingkang paling inggil ingkang papanipunmanggen wonten ing paling lèr Kolombia. Gunung punika naté mbledhos nalika taun 1985, medalaken lava ingkang saged ngubur kutha lan nyababaken manungsa 23.000 pejah. Prastawa punika misuwur kanthi nama Tragedhi Armero. Nevado del Ruiz ugi dipunsebat ‘’Singa sare’’ kaliyan warga sakiwa tengenipun gunung.

## Cathetan suku
Gunung Cotopaxi

**Gunung Cotopaxi** inggih punika salah satunggaling Gunung api ingkang papanipun manggèn wonten ing Ekuador. Gunung punika inggilipun kirang-langkung 5911 mèter. Gunung punika kasusun kaliyan salju ingkang inggil. Sanajyan Gunung punika papanipun wonten ing sacelakipun garis Khatulistiwa (Pérangan ingkang panas sanget wonten ing donya).

## Cathetan guku
Nevado del Huila

## Nevado del Huila 
**Nevado del Huila** inggih punika salah satunggaling nama gunung aktif ingkang wonten ing Kolombia, papanipun manggèn wonten ing Departemen Huila. Sampun taunan laminipun, cacah salju utawi es wonten ing gunung api kasebat cacahipun sangsaya kirang. Gunung punika sampun kinten-kinten 500 taun boten aktif, nanging nalika tanggal 20 februaru 2007, wonten langkung saking 7000 prastawa-prastawa seismik alit, lan salah satunggalipun pringatan sampun dipunmedalaken kaliyan departemen cuaca, Huila, Caldas kaliyan Valle del Cuaca. Letusan punika saged nyababaken prastawa alit kanggé dhusun alit ingkang wonten ing sakiwa-tengenipun gunung api punika. Dusun ingkang wonten sakiwa-tengenipun gunung Nevado del Huila inggih punika Paez, kathah warga ingkang taksih emut nalika Nevado del Ruiz mbledhos kaliyan kamusnahanipun Armero

## Cathetan suku
Tungurahua

**Tangurahua** (basa Quichua tunguri (tenggorokan), rahua (api): "Tenggorokan api") inggih punika salah satunggaling gunung stratovolcano ingkang papanipun manggèn wonten ing Ekuador. Gunung punika papanipun manggèn wonten ing sacelakipun Central Cordillera wonten ing Andes Ekuador. Gunung punika naté mbledhos nalika wulan Agusus taun 2006. Gunung punika gadhah inggil 5023 mèter. Wonten sacelakipun gunung punika kasususn kathah gunung api sanèsipun, kadosto Chimborazo ingkang inggilipun 6267 mèter kaliyan El Altar ingkang inggilipun 5319 mèter.

## Cathetan suku
Gunung Chimborazo

**Chimborazo** punika salah satunggaling gunung geni tipe stratovolcano ingkang papanipun wonten ing Ékuador. Gunung punika lafalipun [tʃimboˈraso]. Gunung punika kalebet gunung ingkang boten aktif. Gunung punika naté mbledhos wonten ing awal milenium Masehi, ngantos samenika gunung Chimborazo dèrèng naté Mbledhos malih. Gunuung punika gadhah inggil 6268,2 mèter.

## Cathetan suku
Gunung Llullaillaco

**Llullaillaco** inggih punika salah satunggaling gunung latu tipe stratovolcano ingkang papanipun menggen wonten ing watesan antawisipun Argèntina Provinsi Salta kaliyan Chili. Gunung punika papanipun wonten ing Puna de Atacama, tlatah kanthi pucuk vulkanik ing inggil sanget wonten ing dataran tinggi Atacama, minangka papan ingkang garing wobteb ing donya.

## Cathetan suku
Kuburan Père-Lachaise

**Kuburan Père-Lachaise** (Prancis: *Cimetière du Père-Lachaise*) iku jeneng kuburan ana ing sisih lor-kuloné kutha Paris. Kuburan iku nduwèni jeneng liya ya iku *la cite des morts* sing ateges kutha mati. Jeneng Père-Lachaise iku kapethik saka jeneng panrima pengakon dosané Louis IV.

## Pranala njaba
*5 Pemakaman Tujuan Wisata Dunia  kaundhuh 27 September 2012
*http://www.travel.detik.com/read/2011/12/02/152139/1781226/1026/roxy-punya-pocong-paris-punya-kuburan-paling-top-sedunia , kaundhuh 27 September 2012
*Pere Lachaise, kaundhuh 27 September 2012
Vocan Santa Maria

250px|thumb|GSantiaguito from Santamaria.jpg
**Vokan Santa Maria** inggih punika salah satunggaling nama gunung geni ingkang taksih aktif ingkang manggèn wonten ing Guatemala, celak kaliyan kutha Quetzaltenago. Wonten ing taun 1902 wonten salah satunggaling jeblugan gunung ingkang paling ageng wonten abad 20, sabibaripun Gunung pelee ingkang manggèn wonten ing Martinique kaliyan Soufriere wonten ing St Vincent.
Kerucut ingkang utami wonten ing santa boten aktif malih. Tanah wonten ing sakiwa tengenipun gunung, dipun-ginakaken kanggé lahan tetanèn. Wonten ing papan kasebat, masarakat sami nandur Kopi. PApan ingkang saged kawastanan bebhayan inggih punika kutha El Pamar kaliyan San Felipe ingkang manggèn wonten ing sisih kidulipun gunung.

## Sajarah Géologi 
Santa Maria minangka sapérangan saking Sierra Madre gunung geni, ingkang wiyaripun wonten ing sisih kilenipun Guatemala, dipunpisahaken saking Samudera Pasifik déning dataran ingkang wiyar. Gunung punika dumadi saking subsduksi saking Lempeng Cocos sangandhapipun Lempeng Karibia ingkang nyababaken pandamelaning Arc Amérika Tengah Vulkanik
Letusan ingkang wonten ing Santa Maria dipunprakirakaken kawiwitan kirang langkung 30.000 taun kapungkur. Sampun pinten-pinten èwu taun letusanipun suda langkung alit, jeblugan punika ndamel kerucut ingkang ageng kaliyan inggil, sapunika kirang langkung dumugi 1.400 mèter (4.600 kaki) wonten ing inggil kutha Quetzaltenango.
= 1902 =
Letusan ingkang kaping pisan wonten ing sajarah kadadosan nalika wulan Oktober 1902. Sadèrèngipun taun 1902 gunung punika sampun aktif kirang langkung 500 taun utawi sampun mangewu-èwu taun kapungkur.
* Nalika wulan Januari 1902 wonten kadadosan lindhu ingkang ageng.
* Nalika wonten ing tanggal 24 wulan Oktober, ledakan ingkang paling ageng kadadosan kalih dinten sabibaripun.
Apung dumadi saking jeblugan klimaks dawah wonten ing lahan ingkang wiyaripun 273.000 kilomèter pasagi (105.000 sq mi) abu vulkanik ngantos dumugi San Fransisco, tebihipun 4.000 kilomèter (2.500 mil). Letusan punika nyababaken ndamel sisih kidul-kilenipun gunung rusak. Letusan punika ninggalaken kawah kirang langkung 1 kilo mèter lan diameteripun kirang langkung 300 mèter (980 kaki).
Ledakan punika nyababaken kathah masarakat saking sakiwa tengenipun gunung séda. Amrgi piyambakipun boten sami mangertos bilih badhé wonten jeblugan gunung ingkang ageng.

## Cathetan suku
Gunung Wayang

**Gunung wayang** yaiku gunung sing manggon ana ning Pulo jawa, Indonésia. Dhuwure gunung iki yaiku 2181 mèter.. Gunung wayang duwé kawah sing jembare 750 m ning sisih kulan ana 4 fumarol laladan.

## Teges Gunung Wayang 
250px|thumb|Kaendahan Gunung Wayang
Tembung "wayang' wonten ing nama Gunung Wayang ingkang manggèn wonten ing sisih kidul Bandung sajatosipun sanès kapundhut saking kata "Wayang". Wayang wonten ing ngriki kapundhut skaing tembung "wa" kaliyan "yang". "wa" ngemu teges angin utawi angin lembut, kaliyan "yang" ingkang ngemu teges déwa. Dados miturut etimologi kata, gunung punika tegesipun "Angin Surgawi" utawi "ANgin Dewata ingkang Lembut", minangka nggambaraken kaendahan alam ingkang wonten ing sakiwa tengenipun gunung.
## Sajarah Gunung Wayang 
Gunung Wayang sampun dangu dipuntepang kaliyan masarakat, wonten ing taun 1914 Dr. N.J. Krom ngandharaken bilih wonten ing pucuking Gunung wonten arca ingkang kadamel saking watu cadas ingkang prosès pandamelanipun kasar lan wonten ugi 40 arca sanèsipun. Wonten ing salah satunggaling pasarean wonten pecahan-pecahan tembikar, kapak batu kaliyan tembikar.

## Pupuh Sinom 
Wonten ing godhong lontar, Pujangga manik nyerat:

:“…
:Sacunduk ka Gunung Sembung,

:Eta huluna Ci Tarum,

:Di inya aing ditapa,

:Sambian ngeureunan palay,

:Tehering puja nyanghara,

:Puja nyapa pugu-pugu,

:Tehering nanjeurkeun lingga.

:…”

:“…

:Sadari aing ti inya

:Leumpang aing ngidul-ngetan,

:Meuntasing di Ci Marijung,

:Meuntasing di Ci Carengcang,

:Meuntas aing di Ci Santi,

:Sananjak ka Gunung Wayang.

:…”
wosipun pupuh punika ngandharaken bilih gunung wayang sampun dipuntepang lami kaliyan masarakat.

## Papan Wisata 
Nalika wonten ing taun 1930-an Pangalengan sampun dados objek wisata ingkang misuwur amargi kaendahaning alam ingkang permai. Apel kaliyan kapas mutunipun saé, papan punika ugi kathah dipunyasa hotèl.
Nji Anah, Zangeres-Dichteres wonten ing Tjiandjoer, nyerat pupuh ingkang salajengipun dados buku panduan wisata, Beschrijving van Pangalengan en Omstreken ingkang dipunjangkepi kaliyan foto-foto, peta ingkang ukuranipun rinci sanget.
pupuh sinom ingkang dipunserat déning Nji Anah kasebat, inggih punika:

:Tanah ma’mur Pangalengan

:Mun ku urang dikuriling

:Atawa ditingalian

:Palih ti wétan ngadingding

:Watesna Gunung Bedil

:Gunung Wayang Gunung Windu

:Ngantay jadi sajajar

:Jiga nu pairing-iring

:Cek urang teh bade arangkat ka mana?

::Tanah Makmur Pangalengan

::Jika kita kelilingi

::Atau sekadar dilihat

::Sebelah timur mendinding

::Batasnya Gunung Bedil

::Gunung Wayang Gunung Windu

::Seperti beriring-iring

::Kata kita mau berangkat ke mana?
## Ginanipun Gunung Wayang 
Gunung wayang sapunika dipun-ginakaken ènergi panas buminipun (Geotermal), satemah saged nambah cadangan ènergi kanggé Pulau Jawa kaliyan Bali. Nanging kawontenanipun ènergi panas bumi punika gayut kaliyan air ingkang ngresep wonten ing lebetipun lemah. Kawontenanipun geotermal punika ugi gayut kaliyan kawontenanipun hutan.

## Cathetan suku
Lèpèn Poso

**Lèpèn Poso** inggih punika salah satunggaling lepen ingkang dawa wonten ing Sulawesi Tengah. Lepen punika dados lepen ingkang sanget nengsemaken tumrap tiyang ingkang remen kaliyan petualangan. Danau Poso minangka dados hulunipun lepen punika. Panjangipun lepen punika kinten-kinten 200 kilometer wonten ing samadyaning redi Poso.
Kawontenanipun lepen punika dipundadosaken kanggé pusat makarya kanggé warga ingkang gesang wonten ing sakiwa tengenipun lepen. Kaanan punika dipunsebabaken amargi alas ingkang wonten ing sakiwa tengenipun lepen poso, taksih alami kaliyan dipunjagi, samanten ugi kaliyan kahananipun tlaga Poso. Wonten satunggal PLTA dipunyasa wonten ing tlathah wau. 
Lepen punika dados papan kanggé makarya warga ingkang wonten ing sakiwa tengenipun lepen, amargi lepen punika boten naté kering kaliyan taksih resik.
Toya lepen mili saking Danau Poso ingkang dhuwuripun kinten-kinten 350 mdpl punika saged dipunangge kanggé ulah raga arum jeram kaliyan riverboarding. Wonten ing langkung saking satunggal papan saged kawastanan ekstrim.

## Cathetan suku
STAIN Ponorogo

**Sekolah Tinggi Agama Islam Negeri Ponorogo** utawa kasingkat **STAIN Ponorogo**, sak derenge (*Sekolah Tinggi Agama Islam Negeri Watoe Dhakon*) ya iku sawijing Institusi pendidikan agama Islam nagari kang diadhekake wiwit tanggal 21 Maret 1997,pernahé ana ing kabupatèn Ponorogo Jawa Timur. Perguruan tinggi iki ngrupaake pangembangan saka fakultas Syari'ah IAIN Sunan Ampel Ing  Ponorogo, kang banjur dipindah satuse dadi Sekolah Tinggi Agama Islam Negeri.

## Sajarah 
STAIN Ponorogo mulane saka pangalihan status tumrap fakultas Syari'ah IAIN Sunan Ampel. Ing wiwit tauh 70-an, IAIN Sunan Ampel tumbuh kathi maju lan kasil mbukak 18 fakultas kang kasebar ing telu provinsi: Jawa Timur, Kalimantan Timur lan Nusa Tenggara Barat. salah sawijining fakultas kang dimaksud ya iku Fakultas Syari’ah IAIN Sunan Ampel. kanggo paningkatan efisiensi, efektivitas, lan kualitas pendidikan ing IAIN, banjur perlu dilakuake penatanan tumrap fakultas-fakultas ing lingkungan IAIN kang pernahé ana ing njaba IAIN induk. Adhedasar Dudutan Présidhèn Republik Indonesia Nomor 11 Taun 1997 babagan Pendirian Sekolah Tinggi Agama Islam Negeri, kabèh fakultas ing lingkungan IAIN kang pernahé ing njaba induk, kaubah dadi Sekolah Tinggi agama Islam Negeri (STAIN) lan boten malaeh dadi péranganing IAIN.

## Jurusan 
STAIN Ponorogo saprene duwé pirang-pirang jurusan:
* Jurusan Syari'ah,
* Jurusan Tarbiyah, sarta
* Jurusan Ushuluddin

## Delenga Uga 
* Pratélan perguruan tinggi Islam negri ing Indonésia

## Pranala njaba 
*