open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Brigadir Jéndral

right
**Brigadir Jéndral** (sok dicekak **Brigjèn**) iku pangkat paling cendhèk sajeroning tataran perwira tinggi ing sawatara nagara, lumrahé sak tingkat sadhuwuré Kolonèl lan sak tingkat sangisoré Mayor Jéndral. Sering kadadéan ing sawatara  nagara migunakaké pangkat Mayor Jéndral (kanthi bintang siji) minangka pangkat paing cendhèk banjur Lètnan Jéndral (bintang loro, Colonel General (bintang telu) lan Jènderal (bintang papat).

### Asal mula migunakaké tembung Brigadir 
Pangkat *brigadir jéndral* bisa dilacak marang asalé saka militèr ing Éropah, ya iku **Brigadir Jéndral** (diprasajakaké dadi *Brigadir*), ngomandoni sawijining Brigade ing lapangan. Pangkat iki nyebar menyang saindhenging donya ing abad kaping 18 déning Amérikah Sarékat, sarta Krajan Karajan Manunggal.

Sajeroning Angkatan Laut, pangkat Brigadir Jéndral setaraf karo pangkat Commodore, sanadyan ing sawatara nagara dipigunakaké uga pangkat Rear Admiral.

### Brigadir Jéndral ing TNI 
right|frame|300px|Tandha pangkat kang dipigunakaké ing sandhangan dhines pedinan
**Brigadir Jéndral** iku pangkat paling endhèk ing tataran perwira tinggi ing TNI Angkatan Dharat, saliyané iku *Brigadir Jéndral* dianggo uga déning Korps Marinir, TNI Angkatan Laut. Kang nyandhang pangkat iki nganggo tandha pangkat kanthi bintang siji. Pangkat iki setara karo Laksamana Pertama ing lingkungan TNI Angkatan Laut (saliyané Korps Marinir) lan Marsekal Pertama ing lingkungan  TNI Angkatan Udara.

### Uga delengen 
* Jéndral
* Tandha pangkat militèr
* TNI Angkatan Dharat
Paus Yohanes Paulus II

**Santo Paus Yohanes Paulus kaping II** (asma aslinipun **Karol Józef Wojtyła**, miyos ing Wadowice, Polen tanggal 18 Mèi 1920 lan séda tanggal 2 April 2005), punika Paus, Biskop Roma, lan kepala Gréja Katulik Roma wiwit 16 Oktober 1978 dumugi sédanipun. Panjenenganipun ugi pamimpin Negari Kitha Vatikan, nagari berdaulat kanthi wiyar paling alit ing donya.

Paus Yohanes Paulus II dipunangkat ing yuswa 58 taun ing taun 1978. Panjenenganipun punika Paus non-Italia sepindhah wiwit Paus Adrianus VI, ingkang njawat antawis taun 1522-1523.
Panjenenganipun merangi kuminisme, kapitalisme ingkang boten kakendhalèni lan panindhesan pulitik. Panjenenganipun kanthi tegas nglawan aborsi lan mbéla pandhekatan Gréja Katulik Roma ingkang langkung tradhisional marang seksualitas manungsa.

Panjenenganipun sampun nglampahi lawatan manca nageri langkung saking kaping 100 lan narik kawigatosan masarakat ingkang ageng. Sasanèsipun punika wekdal tugasipun minangka Paus punika ingkang nomer tiga paling lami ing sajarah, sasampunipun Paus Pius IX lan Santo Petrus. Ing taun 1989, panjenenganipun dhateng ing Indonésia. Kitha-kitha ingkang dipuntedhaki inggih punika Jakarta, Medan (Sumatra Lèr), Yogyakarta (Jawa Tengah lan DIY) lan Dili (Timor Wétan). Komentaripun sasampunipun dhateng ing Indonésia inggih punika: "Boten wonten nagari ingkang toléran kados Indonésia ing donya." [*sic*]

## Paneras 
Tanggal 19 April 2005 Kardinal Joseph Ratzinger saking Jerman kapilih minangka pamimpin énggal Vatikan sasampunipun konklaf ingkang laminipun kalih dinten. Ratzinger milih asma regnal Paus Benediktus XVI.

## Waosan salajengipun 
* George Weigel, *Witness to Hope* (1999, 2001) ISBN 0-06-018793-X

## Artikel kakait 
* Pratélan kunjungan pastoral déning Paus Yohanes Paulus II ing sanjawining Italia
* Pratélan Peserta Resmi Pemakaman Paus Yohanes Paulus II
* Pratélan biskop Katulik Roma Kraków

## Pranala njawi 
* Paus Yohanes Paulus II ing vatican.va
* Internet Movie Database
* Karya-karya seseratan 
* www.vatican.va
* Third pilgrimage of John Paul II to Poland, Institute of National Remembrance 
* "Job Description for the Next Pope" - oleh R. Scott Appleby  dari *Foreign Policy Magazine*
* Relationships with Pope John Paul II 
* Pope John Paul II Hospitalized: Post Prayers for the Pope

### Ensiklik Paus Yohanes Paulus II 
* 1979: Redemptor hominis 
* 1980: Dives in misericordia 
* 1981: Laborem exercens 
* 1985: Slavorum Apostoli (Epistola encyclica) 
* 1986: Dominum et vivificantem 
* 1987: Redemptoris Mater 
* 1987: Sollicitudo rei socialis 
* 1990: Redemptoris missio 
* 1991: Centesimus annus
* 1993: Veritatis splendor 
* 1995: Evangelium vitae 
* 1995: Ut unum sint 
* 1998: Fides et ratio
* 2003: Ecclesia de Eucharistia
Ékologi

thumb|200px
**Ékologi** iku èlmu kang nyinaoni interaksi antarané organisme karo lingkungan lan liya-liyané. Asalé saka tembung Yunani *oikos* ("habitat") lan *logos* ("èlmu").

Ékologi, biologi lan èlmu kauripan liyané silih nglengkapi karo zoologi lan géografi kang nggambaraké babagan yèn ékologi nyoba ngira-ira, lan ékonomi ènèrgi kang nggambaraké akèh-akèhé rantai panganan manungsa lan tingkat tropik.

Ékowewengkon bumi lan risèt owah-owahan iklim yaiku rong wewengkon fokus ekolog (wong kang nyinaoni ékologi) saiki.

## Ékologi ing pulitik 
Ékologi nimbulaké akèh filsafat kang kuwat banget lan perobahan pulitik – kalebu obahan konservasi, kaséhatan, lingkungan, lan ékologi kang awaké dhéwé kenal saiki. Nalika kabèh digabungaké karo obahan perdamaian lan Enem Asas, karan obahan ijo. Lumrahé, njupuk kasehatan ékosistem kang sepisanan ing pratélan moral manungsa lan prioritas pulitik, kaya dalan kanggo nuju kasehatan manungsa lan kaharmonisan sosial, lan ékonomi kang luwih becik.

Wong kang nduwé kapercayan-kapercayan iku karan ékolog pulitik. Sapérangan wis ngatur ing sajeroning Golongan Ijo, nanging ana bener-bener ékolog pulitik ing sakèhing parté pulitik. Asring banget saka wong-wong mau migunakaké argumen saka ékologi kanggo nerusaké kawicaksanan, mligi kawicaksanan alas lan ènèrgi. Asring argumen-argumen iku tetentangan siji lan sijiné, kadidéné akèh dilakokaké déning akadhemisi uga.

## Ékologi ing ékonomi 
Akèh ékolog nggandhèngaké ékologi karo ékonomi manungsa:
* Lynn Margulis nelakaké yèn studi ékonomi priyé manungsa nggawé kauripan. Studi ékologi priyé saben kéwan liyané nggawé kauripan.
* Mike Nickerson nelakaké yèn "ékonomi teli pralimané ékologi" wiwit ékosistem nyiptaaké sumber lan mbuwang sampah, ing ngendi ékonomi nganggep dilakoni "supaya bébas".

Ékonomi ékologi lan téyori perkembangan manungsa nyoba misahaké pranyatan ékonomi karo liyané, nanging angèl. Akèh wong menggalih ékonomi lagi waé dadi pérangan ékologi, lan ékonomi ngirwakakaké salah. "Modhal alam" yaiku 1 conto 1 téyori kang nggabungaké 2 prakara iku.

## Ékologi ing kacatingal antropologi 
Sok-sok ékologi dibandhingaké karo antropologi, sebab kaloroné migunakaké akèh métodhe kanggo nyinaoni sawijining prakara kang awake dhéwé ora bisa ninggal tanpa iku mau. Antropologi yaiku ngenani priyé awak lan pikiranné awake dhéwé diprabawai lingkungan, ékologi yaiku ngenani priyé lingkungané awake dhéwé diprabawai awak lan pikiranné awaké dhéwé.

Sapérangan wong menggalih wong-wong mau mung sawijining èlmuwan, nanging paradigma mékanistik puguh nyèlèhaké subyèk manungsa ing kontrol obyèk ékologi — masalah subyèk-obyèk. Nanging ing psikologi évolusionèr utawa psikoneuroimunologi upamané cetha yèn kamampuan manungsa lan tantangan ékonomi ngrembaka bebarengan. Kanthi becik dikukuhaké Antoine de Saint-Exupery: "Bumi ngajaraké awake dhéwé luwih akèh ngenani dhiri awaké dhéwé tinimbang kabè buku. Amarga iku nulak awake dhéwé. Manungsa nemu dhiriné dhéwé nalika mbandhingaké diriné marang rerendhet."

## Pranala njaba 
* Ekologi Adalah Ilmu Pengetahuan 
* Prinsip-prinsip Ekologi
Asmara

**Asmara (),** utawa jeneng lokalé **Asmera,** yaiku kutha krajan Éritrèa kanthi populasi ±800.000 wong. Mayoritas indhustri yaiku tèkstil lan sandhangan, daging prosès, bir, sepatu lan keramik.

Asmara dumunung ing 15°20' lor lan 38°55' wétan (15.333, 38.91667).

## Sajarah 
Ing jaman biyèn, Asmara dumadi saka patang désa cilik kang madeg ing wiwitan abad kaping 12 minangka punjer dagang lan banjur dadi punjer administratif regional Éthiopia, Ras Alula.

Sabanjuré tlatah iki dijajah déning Itali ing taun 1889 lan dadi kutha krajan Éritrèa ing taun 1897. Ana ing pungkasan taun 1930-an, Itali ngowahi struktur kutha iki kanthi struktur kutha kang béda lan wangunan-wangunan anyar; Asmara banjur dijenengaké 'Piccola Roma' (Miniatur Roma). Dina iki sapérangan gedhé wangunan-wangunan gedhé wujud wangunan paninggalan Itali lan akèh pertokoan kang isih nganggo jeneng Itali (Contoné: "Bar Vittoria", "Pasticceria moderna", "Casa del formaggio", "Ferramenta")..

Samangsa perang kamardikan Éritrèa saka Éthiopia, papan anggegana ing Asmara dadi lokasi konflik utama. Papan Anggegana mau uga dipigunakaké déning Éthiopia kanggo nampa pasokan gaman saka pendhukung asing. Asmara dadi kutha pungkasan kang dibébasaké déning Front Pembébasan Rakyat Éritrèa (EPLF), wiwit dikuwasani ing taun 1990 lan dipasrahké tanpa perlawanan déning prajurit Éthiopia tanggal 24 Mèi 1991.

## Pranala njaba 
* Sejarah Asmara

## Rujukan
Cape Town

[thumb|250px|Pusat kutha Cape Town dideleng saka [Gunung Tabel]]
**Cape Town** (basa Afrikaans & basa Walanda: *Kaapstad*) minangka kutha krajan lègislatif Afrika Kidul lan kutha krajan Provinsi Tanjung Harapan. Kutha krajan liyané ya iku Pretoria (èksekutif) lan Bloemfontein (kehakiman).

Kutha iki minangka pelabuhan gedhé ing pinggir Samodra Atlantik, lan duwé sesambungan sepur kang apik karo laladan padésan. Dunungé ing sikil Gunung Meja. Ing kutha iki ana Gedhung Parlemèn (1886) lan Universitas Cape Town (1916).

Cape Town diyasa wong Walanda kanthi jeneng *Kaapstad* ing taun 1652 lan direbut Karajan Manunggal ing taun 1806.

## Réferènsi 
* *Ensiklopedia Umum*, Yogyakarta: Kanisius, 1993

## Pranala njaba 
* Situs resmi
* Cape Town travel guide

## Cathetan suku
Conakry

**Conakry** iku kutha krajan sisan kutha gedhé dhéwé ing Guinea. Sing ndunungi ana 2.000.000 jiwa (2007). Kutha iki minangka punjer ékonomi ing Guinea. Dumunung ing pelabuhan Samodra Atlantik. Jeneng kutha iki dijupuk saka tembung "Cona", minangka indhustri anggur lan kèju déning Padunung Baga, lan "nakiri", lumrahé karan *saliyané ing pinggir kali*.

## Pranala njaba 
* une étude détaillée sur la ville 
* Port Autonome de Conakry
Dakar

**Dakar** iku kutha krajan sisan kutha gedhé dhéwé ing Senegal. Sing ndunungi ana kira-kira 1.000.000 jiwa. Dakar uga kondhang minangka panggonan finis balap mobil taunan kang misuwur, Reli Paris-Dakar.

## Uga delengen 
* Monumèn Renaisans Afrika

## Pranala njaba
Harare

thumb|200px|Peta Zimbabwe nuduhaké lokasi Harare
**Harare** (biyèn **Salisbury**) iku kutha krajan Zimbabwe. Harare kang ndunungi 1.485.615 jiwa (1992).

## Uga delengen 
## Pranala njaba
Dar es Salaam

**Dar-es-Salaam** (دار السلام  [saka basa Arab kanthi makna: "Omah Damai"] *Dār as-Salām*), lan biyèn kondhang minangka **Mzizima** iku kutha krajan sisan kutha gedhé dhéwé ing Tanzania. Sing ndunungi laladan kutha watara 2.456.100 jiwa (2005).

## Uga delengen 
## Pranala njaba
Dodoma

**Dodoma** iku kutha krajan nagara Tanzania. Kutha iki minangka kutha gedhé dhéwé ing nagara iku lan minangka kutha krajan Region Dodoma. Kutha iki dadi kutha krajan nagara wiwit taun 1973. Jembaré wewengkon 2.576 km² kanthi cacahing kang ndunungi 324.347 jiwa (2002). Sapérangan gedhé kang ndunungi nganut agama Katulik.

Kutha iki dumunung 448&nbsp;km saka Dar es Salaam.

## Pranala njaba 
* Roman Catholic Diocese of Dodoma
Kampala

jmpl|175px|Peta Uganda nuduhaké lokasi Kampala
**Kampala** iku kutha krajan lan kutha gedhé dhéwé ing Uganda. Kampala kang ndunungi 1.208.544 jiwa (2002). Kampala uga dadi kutha krajan distrik Kampala. Kutha iki dumunung ing elevasi 1.189 m ing koordinat 0°19' LU 35°25' BT.

## Pranala njaba
Khartoum

thumb|250px|Peta Sudan kang nuduhaké lokasi Khartoum

**Khartoum** (basa Arab: **الخرطوم** **al-Ḫarṭūm** "tlalé gajah") iku kutha krajan nagara Sudan, sisan kutha krajan praja Khartoum. Dunungé ing titik patemon Kali Nil, kang mili saka Uganda, karo Kali Nil Biru, kang mili saka arah kulon ing Ethiopia.

Wewengkon kutha Khartoum duwé populasi 1.974.780 jiwa (1 Januari 2005), ndadèkaké kutha iki kutha gedhé dhéwé kaloro ing Sudan. Koordinat Khartoum ya iku [15° 34′ 34″ LU 32° 32′ 5″ BT](http://kvaleberg.com/extensions/mapsources/?params=15_34_34_N_32_32_5_E_type:city(1974780)).

Khartoum diadegaké taun 1821 minangka pos militèr Mesir, nanging tuwuh dadi pusat perdagangan regional. Para bala kang loyal marang Mahdi Muhammad Ahmad ngepung Khartoum wiwit 13 Maret 1884, nglawan wadyabala kang kabawah Jenderal Britania Charles George Gordon. Kutha kang rusak mau karebut déning para pendhukung Mahdi ing tanggal 26 Januari 1885.

Sadawaning taun 1970-an lan 1980-an, Khartoum dadi tujuan atusan èwon pangungsi-pangungsi konflik saka Chad, Ethiopia lan Uganda. Para pangungsi mau manggon ing kawasan-kawasan kumuh ing pinggir kutha, wiwit tengahan taun 1980-an, akèh pangungsi kang lumayu saka Perang Sedulur II Sudan lan konflik Darfur uga manggon ing Khartoum.

## Pawiyatan luhur lan musiyum 
* Universitas Khartoum
* Universitas Kairo, cabang
* Universitas Politeknik Khartoum
* Museum Nasional Sudan

## Réferènsi 
* :en:Khartoum, Wikipedia Inggris, versi 09:56, 26 Juli 2005
Kinshasa

right|150px|Peta Républik Dhémokratik Kongo nuduhaké lokasi Kinshasa
**Kinshasa** (biyèn **Léopoldville**) iku kutha krajan sisan kutha gedhé dhéwé ing nagara Républik Dhémokratik Kongo. Sing ndunungi ana 7.780.000 jiwa (2004).

## Cathetan suku
Lusaka

**Lusaka** iku kutha krajan saha kutha gedhé dhéwé ing nagara Zambia. Kutha iki dumunung ing pérangan wétan-tengah Zambia ing elevasi 1.400 m lan koordinat 15°25' LS 28°17' BT. Sing ndunungi ana 1.640.000 jiwa (2000).

Lusaka diadegaké taun 1905 déning para migran saka Éropa. Kutha iki wiwitané wujud padésan kang dijenengaké miturut jeneng kepala désa Lusaaka. Ing taun 1935, Lusaka nggantèkaké Livingstone minangka kutha krajan Rhodesia Lor, siji koloni Britania Raya. Wiwit Zambia mardika ing taun 1964, Lusaka duwé status dadi kutha krajan Zambia.

## Pranala njaba 
* Artikel ing situs resmi pariwisata Zambia
Yaoundé

thumb|225px|Sesawangan kutha Yaoundé
**Yaoundé** iku kutha krajan Kamerun lan kutha gedhé dhéwé kaloro sawisé Douala ing Afrika Kulon. Yaoundé dumunung ing Kamerun sisih tengah ana ing elevasi 750 m lan koordinat 3°52' LU 11°31' BT. Sing ndunungi ana 1.430.000 jiwa (2004).

## Sajarah 
Yaoundé diadegaké taun 1888 déning para migran Jerman minangka punjer dagang gading lan stasiun riset tetanèn. Pasukan Bèlgi nguwasani kutha iki nalika Perang Donya I. Sarampungé perang, Yaoundé dadi kutha krajan Kamerun Prancis lan sabanjuré Républik Kamerun.

## Ékonomi 
Komoditas-komoditas kang dikasilaké saka Yaoundé antarané: rokok, susu, minuman alkohol, kayu, barang-barang saka lempung lan kaca. Yaoundé uga minangka pasar regional tumrap komoditas kopi, kakao, kopra, gula tebu lan karèt.
Accra

**Accra** iku kutha krajan sisan kutha gedhé dhéwé ing Ghana. Accra dumunung ing pérangan kidul Ghana ing koordinat 5°33' LU 0°15' BB. Sing ndunungi gunggung 1.970.400 jiwa (2005).

Accra diadegaké déning suku Ga ing abad kaping 15 minangka punjer perdagangan kanggo bangsa Portugal.

Accra saiki dilayani déning Papan Anggegana Internasional Kotoka lan pelabuhan utama kang dumunung ing kutha Tema.

## Cathetan suku
Aljir

**Aljir** (Arab **ولاية الجزائر** *El-Jazair*; Prancis *Alger*; Inggris *Agiers*) iku kutha krajan Aljazair lan kutha gedhé dhéwé ing Aljazair kang dumunung ing Afrika Lor. Kutha iki uga minangka pelabuhan sagara utama, punjer pulitik lan basis kabudayan, uga "omah" kanggo para perompak Berber kang misuwur ing abad kaping 16 nganti abad kaping 19.

Miturut sensus taun 1998, populasi kutha iki 1.519.570 jiwa, déné total sing ndunungi ana 2,135,630. Jejuluk kutha iki yaiku "Algiers Putih" (Basa arab: El-Bahdja (البهجة) utawa *Alger la Blanche ("Algiers the White")*, amarga pancaran gedhong-gedhong putihé kang mantulaké sunar srengéngé katon saka sagara. Gedhung-gedhong iki dumunung ana ing  sisih kulon Sagara Mediterania.

Jeneng kutha iki asal saka pernahé kang dumunung ing lembah perbukitan "Sahel", ranté bukit kang dumunung sejajar karo kawasan pasisir. Kordinat georgrafisé yaiku: 36°47′N 3°4′E 

thumb|250px|Kawasan pasisir
thumb|250px|Sesawangan kutha Algiers
thumb|230px|Monumen Algiers
## Sajarah 
## Bibiliografi 
* Beckner, Chrisanne dan Soetrisno, Eddy. 2001. *Buku Pintar 100 Kota Besar Bersejarah di Dunia*. Jakarta: Ladang Pustaka dan Intimedia
Nairobi

right|thumb|Pemandhangan kutha Nairobi
**Nairobi** iku kutha krajan Kenya. Jeneng iki asalé saka basa suku Maasai *Ewaso Nyirobi* kang tegesé "banyu adhem".

Nairobi iku salah siji kutha gedhé dhéwé ing Afrika. Kutha iki kang ndunungi watara 3 yuta jiwa kanthi jembar wewengkon watara 150&nbsp;km2. *Koordinat geografisé* yaiku .

## Iklim 
## Deleng uga 
* Pratélan kutha krajan

## Réferènsi
Cotonou

**Cotonou** iku kutha paing gedhé ing Benin. Sing ndunungi watara 690.000 jiwa (2004).

## Uga delengen 
## Pranala njaba
Piye (Pirangon)

**Piye** iku pirangon sepisanan kang asalé saka pedalaman Afrika, Nubia (saiki sapérangan gedhé wewengkoné ana ing Sudan), kang naklukaké Mesir Kuna ing taun 730 SM. Mila panjenengané dadi panguwasa rong nagara sisan, Nubia lan Mesir(Draper, 2008). Tulisan Robert Drawer dhéwé, didhasaraké marang panemon Charles Bonet kang wis nemu patung-patung kuna ing Kerma, kutha krajan Nubia, Sudan.

Tujuan panaklukan ya iku kanggo nylametaké lan manunggalaké Mesir saka situasi pulitik kang kawilah-wilah déning faksi-faksi kang pasulayan wektu iku. Pérangan lor Mesir wektu iku dipréntah déning pamimpin Libya kang kasil olèh kapercayan rakyat Mesir liwat jebakan tradhisi firauniah. Nanging nalika kasil, kanthi alon-alon tradhisi mau malah diilangangi. Piye wis kasil mbalèkaké adat istiadat, budaya, spiritual, pasaréan, lan yasan-yasan piramida sajati kang wis ilang saka Mesir kang sadurungé wis diadhopsi lan dilestarèkaké déning Nubia. Amarga Piye akiré Mesir bisa bali dadi Mesir sajati.

Piye mangkat taun 721 SM lan disarèkaké ing siji piramida gaya Mesir. Piye iku firaun sepisanan kang disarèkaké kanthi cara mau punjul 500 taun. Nganti saiki para arkéologi durung kasil nemu gambaran wutuh wangun pasuryané, saliyané patung sikik kang kasisa lan siji rélièf ing kuil kang nelakaké yèn Piye duwé kulit warna ireng, ing kuil ing Napata, kutha krajan Nubia.

## Pratélan pustaka 
*Robert Draper, *Para Pirngon Hitam*, Majalah National Geographic Indonésia, Edhisi Fèbruari 2008.
*Koran Tempo, 29 Januari 2003.
Windhoek

thumb|300px|Windhoek
jmpl|Windhuk
**Windhoek**, kanthi populasi gunggung 230.000 jiwa, iku kutha krajan Namibia. Windhoek dumunung ing Namibia sisih tengah ing koordinat 22°56' LS 17°09' BT.
 
Kutha iki minangka pusat perdagangan utama kanggo prodhuk kulit domba. Windhoek wiwitané dadi panggonané suku Nama, kang ngalahaké pemukim Herero ing laladan iku ing abad kaping-19.

Jerman nguwasani wewengkon mau taun 1885, lan Windhoek dadi papan papréntahan kolonial taun 1892, kutha krajan koloni Afrika Kidul-kulon. Ing mangsa Perang Donya II, Windhoek direbut déning wadyabala Afrika Kidul.

Sawisé kamardikan Namibia saka Afrika Kidul taun 1990, Windhoek dadi kutha krajan Namibia.

Windhoek duwé loro jeneng tradhisional: *Otjomuise* kanggoné suku Herero, lan *Ai-Gams* tumrapé suku Nama.
Lilongwe

:*Kanggo Lilongwe minangka distrik, pirsani: Distrik Lilongwe.*

**Lilongwe** iku kutha krajan sisan kutha gedhé dhéwé kaloro ing nagara Malawi. Sing ndunungi watara 646.000 jiwa (2004).

## Uga delengen 
## Pranala njaba
Bloemfontein

**Bloemfontein** (basa Walanda kanggo "banyu mancur kembang"), iku salah siji saka telu kutha krajan Afrika Kidul, bebarengan karo Pretoria lan Cape Town. Bloemfontein iku kutha krajan yudhikatif, sarta minangka kutha krajan provinsi Free State. Jeneng kutha iki sajeroning basa Sesotho yaiku *Mangaung*, kang tegesé "papan panggonan para cheetah".

Kutha iki dumunung ing ara-ara suket (*padang rumput*) garing ing koordinat , elevasi 1.395 mèter sadhuwuring sagara. Padunung wewengkon kutha cacahé 369.568 jiwa, déné wewengkon kuthamadya Mangaung Raya sing ndunungi 645.455 jiwa. Bloemfontein nduwé papan anggegana, yaiku Papan Anggegana Bloemfontein.

## Sajarah 
Miturut sajarah Bloemfontein iku sawijining pamukiman Afrikaner. Kutha iki diadegaké taun 1846, lan minangka kutha krajan Orange Free State antara taun 1854-1902.

Sawijining jalur sepur diwangun ing taun 1890 kang ngubungaké kutha iki karo Cape Town. Sabanjuré ing taun 1899, Bloemfontein dadi papan kanggo Konferensi Bloemfontein, kang gagal nyegah kadaéyan Perang Boer.

Pengarang Inggris kang misuwur, J. R. R. Tolkien, lair ing kutha iki tanggal 3 Januari 1892.

Tanggal 13 Maret 1900 wektu kadadéan Perang Boer, wadyabala Britania ngrebut kutha iki lan yasa kamp konsèntrasi kanggo nampung wanita-wanita lan bocah-bocah Boer. Cacah 28.000 wanita lan bocah cilik kang tiwas ing kamp iki dipèngeti kanthi yasa Tugu Peringatan Wanita Nasional (''National Women's Memorial'') kang dumunung ing pinggir kutha.

## Deleng uga 
## Pranala njaba 
* Bloemfontein -situs resmi Kotamadya Mangaung
Rabat

thumb|200px|Kutha Rabat lan Salé saka akasa
**Rabat**, populasi 1,2 yuta jiwa (taun 2005), iku kutha krajan Maroko. Kutha iki dumunung ing Samodra Atlantik ing sungapan Kali Bou Regreg ing koordinat 34°02' LU 6°51' BB.

Endepan blethok wis njalari peranan kutha iki minangka pelabuhan tansaya suda. Sanadyan mangkono, Rabat lan kutha ing sacedhaké Salé isih duwé indhustri-indhustri tèkstil, pemrosesan panganan lan konstruksi kang isih cukup wigati.
 
Saliyané iku, pariwisata lan anané kadhutaan besar ing Maroko nggawé kutha ini paling wigati kaloro sawisé Casablanca.

## Sajarah 
thumb|224px|Pojok dalan kutha Rabat
Wis ana pamukiman ing tlatah iki wiwit jaman kuna. Rabat dadi bètèng Muslim watara taun 700. Sadurungé kamardikan Maroko taun 1956, Rabat dadi kutha krajan protektorat Prancis wiwit dijajah déning Prancis taun 1912.

Universitas Muhammad V dumunung ing kutha iki.

## Pranala njaba 
* Rabat ing situs resmi pamaréntah Maroko
Gaborone

200px|thumb|Kaanan yasan lan kapadhetan pandhudhuk ana ing Gaborone
**Gaborone** iku kutha krajan sisan kutha gedhé dhéwé ing nagara Botswana. Sing ndunungi cacah 208.000 jiwa (2004).

## Géografi 
Gaborone dumunung ing  antarané Kgalelan Tebing Odi, jerak kali Notwane ing  sudut tenggara Botswana, lan  dari wates Afrika Selatan
## Uga delengen 
## Cathetan suku 
## Pranala njaba
Tunis (kutha)

thumb|250px|Tunis wayah wengi
**Tunis** (تونس, *Tūnis*) iku kutha krajan sisan kutha gedhé dhéwé ing nagara Tunisia. Tunis dumunung ing sisih wétan-lor nagari Muslim iku, persisé ing pucuking Lempongan Tunis, ing koordinat 36°48′ LU 10°10′ BT. Sing ndunungi ana 699.700 jiwa (2003).

Ing taun 146, Kamaharajan Romawi nguwasani kutha iki. Kakuwasan pindhah marang bangsa Arab ing abad kaping-7. Prancis njajah Tunis ing taun 1881 nganti 1956.

Sawetara wangunan kuna ing Tunis dikukuhaké minangka Situs Warisan Donya UNESCO ing taun 1979.

thumb|224px|Dalan Gedhé kutha Tunis

## Uga delengen 
## Pranala njaba 
## Réferènsi
Wong Sundha

**Wong Sundha** (Basa Sundha *Urang Sunda*) iku bebrayan ing Pulo Jawa pérangan kulon. Wong Sundha rada mèmper wong Jawa budayané. Prabédan mligi ya iku wong Sundha luwih Islami budayané lan sifaté uga luwih égalitèr tinimbang 'wong Jawa Wétanan'. Béda karo wong Jawa, pangaribawa agama Hindhu lan Buda luwih sithik.

Basa kang dipituturaké Wong Sundha iku basa Sundha.

## Basa
Umume, wong Sundha nggunakake basa Sundha (ana sawetara basa daerah, sing sabenere duwe ciri dhewe) ing pacelathon saben dinane, kanggo mung entheng, basa Sundha tambah bingung karo basa slang liyane, utamane nganggo basa Indonesia minangka basa nasional ing Indonesia. Ing wilayah tapel wates utawa biasane akeh sel liyane (Jawa), iwlahar uga digunakake ing basa campuran (Jawa, Jawa), gumantung karo sing diomongake karo dhèwèké. Pentinge basa Sundha ing Indonesia dipengaruhi sawetara perkara, ing antarane amarga basa Sundha durung nate digunakake kanthi formal, anané basa daerah sing beda-beda dianggep angel (wedi salah, lan akeh sel liyane sing teka ing Tatar Sunda.

## Uga delengen 
* Basa Sundha

## Pranala njaba 
* Gamelan Sunda di Pittsburgh University
Port Louis

**Port Louis** minangka kutha krajan nagara Mauritius lan kutha gedhé dhéwé ing pulo iki. Kutha iki kang ndunungi cacahé 147.688 jiwa kanthi jembar wewengkon 6,3&nbsp;km&sup2. Kutha iki duwé angka kapadhetan kang ndunungi 3.458,73 jiwa/km². Kutha Port Louis iki minangka kutha pelabuhan utama ing Samodra Hindia. Diadegaké taun 1735 déning wong Prancis.

## Uga delengen 
## Pranala njaba
Graz

**Graz** [graːts] (asal tembung manawa saka Basa Slovene: *Gradec* 

Graz minangka kutha pelajar: kutha iki duwé enem universitas kang duwé punjul 44,000 mahasiswa.  Kutha tuwa Graz minangka salah siji pusat kuta kang paling kajaga ing Éropa Tengah.  Ing taun 1999, dilebokaké sajeroning pratélan Situs warisan donya UNESCO. 

### Distrik 
Graz dipérang dadi 17 distrik, yakuwi:

350px|left|The 17 Districts of Graz

*Innere Stadt (*3,302*)

* St. Leonhard (*12,377*)

* Geidorf (*19,119*)
*Lend (*22,369*)

* Gries (*22,658*)
*Jakomini (*25,808*)

*Liebenau (*11,556*)

*St. Peter (*12,809*)

*Waltendorf (*10,782*)
* Ries (*5,789*)

*Mariatrost (*7,403*)

* Andritz (*16,316*)

*Gösting (*9,227*)

*Eggenberg (*16,467*)

*Wetzelsdorf (*12,225*)

* Straßgang (*12,212*)

*Puntigam (*6,248*)

## Tuwuhing kang ndunungi 
## Rujukan 
* 

## Pranala njaba 
**Situs resmi**
* 
* City website   
* Searchable map of Graz
* Graz Tourism Office
*  KulturServerGraz Town's cultural portal
* tramway in Graz

**Aktivitas Budaya**
* Kunsthaus Graz (Modern Art House)
* Jazz Sommer Graz
* LaStrada - a street festival
* springfestival website - the portal to annual websites for the festival for electronic art and music in Graz
* elevate - festival for contemporary music and political discourse

**Sajarah**
* Jews in Graz. Expelled 1439 - returned 1447 - expelled 1496 - returned 1783 - holocaust  (from Encyclopaedia Judaica 1971)
Pratélaning pirangon

**Pratélan pirangon Mesir kuna**, saka periode awal sadurungé 3000 SM tekan akir dinasti Ptolemeus nalika Mesir dadi salah sawijining provinsi Roma ing sangisoré papréntahan Augustus Caesar taun 30 SM ana ing ngisor iki. Tanggal-tanggal sing katulisaké iku perkiraan.

## Periode kuna 
### Dinasti awal: Mesir hilir 
### Dinasti awal: Mesir hulu 
### Dinasti sepisanan 
### Dinasti kapindho 
## Karajan tuwa 
### Dinasti katelu 
### Dinasti kapapat 
### Dinasti kalima 
### Dinasti kaenem 
## Mangsa pertengahan sepisanan 
### Dinasti kapitu lan kawolu (digabung) 
### Dinasti kasanga 
### Dinasti kasepuluh 
### Dinasti kasewelas 
## Karajan tengah 
### Dinasti karolas 
## Mangsa pertengahan kapindho 
### Dinasti katelulas 
### Dinasti kapatbelas 
### Dinasti kalimalas 
### Dinasti kaenembelas 
### Dinasti kapitulas 
## Karajan anyar 
### Dinasti kawolulas 
### Dinasti kasangalas 
### Dinasti karongpuluh 
## Mangsa pertengahan katelu 
### Dinasti kaselikur 
### Dinasti karolikur 
### Dinasti katelulikur 
### Libu 
### Dinasti kapatlikur 
## Mangsa akir 
### Dinasti kaselawé 
### Dinasti kanemlikur 
### Dinasti kapitulikur 
### Dinasti kawolulikur 
### Dinasti kasangalikur 
### Dinasti katelungpuluh 
### Dinasti katelungpuluh siji 
### Dinasti Argead 
### Dinasti Ptolemeus 
## Rujukan 
* Sir Alan Gardiner *Egyptian Grammar: Being an Introduction to the Study of Hieroglyphs*, Third Edition, Revised. London: Oxford University Press, 1964. Excursus A, pp.&nbsp;71–76.

## Pranala njaba 
* Egyptian Royal Genealogy 
* Digital Egypt for Universities
Monrovia

**Monrovia** yaiku kutha krajan lan kutha kang gedhé dhéwé ing Liberia. Sing ndunungi cacahé ana 1.010.970 wong miturut sènsus ing taun 2008. Amarga kutha iku didunungi 29% saka gunggung cacah jiwa ing Liberia, Monrovia kutha sing paling padhet populasiné. Ékonomi Monrovia didominasi déning anané pelabuhan kang diwangun déning Amérika Sarékat nalika Perang Donya II. Èkspor utama wujud latèks lan wiji wesi.

## Kutha kembar 
* 20px| Taipei, Taiwan
* 20px| Dayton, USA
* 20px| Philadelphia, Pennsylvania, USA
* 20px| Yonkers, New York, USA
* 20px| Various Cities in Minnesota, USA
* 20px| Silver Spring, Maryland, USA
* 20px| Trenton, New Jersey, USA
* 20px| Newark, New Jersey, USA
* 20px| East Orange, New Jersey, USA
* 20px| Staten Island, New York, USA

## Rujukan
Porto-Novo

thumb|Wanita ing Porto Novo circa 1914
**Porto-Novo** (uga kaloka minangka **Hogbonou** lan **Adjacé** (populasi 223,552 miturut sensus taun 2002) iku kutha krajan resmi Nagara Benin Afrika Kulon. Kutha iki duwé pelabuhan ing Lempongan Guinea, ing sisih kidul-wétan Benin. Porto-Novo iku kutha gedhé dhéwé nomer loro ing Benin, nanging kutha Cotonou luwih wigati, kanthi budya lan pulitik. Tlatah saubengé Porto-Novo ngasilaké lenga sawit, kapas lan kapuk. Lenga patra tinemu ing lepas pasisir ing taun 1990, lan dadi bahan èkspor kang wigati.

Porto-Novo dumunung ing koordinat 6°28' Lor, 2°36' Wétan (6.46667, 2.6). http://earth-info.nga.mil/gns/html/cntry_files.html

## Dhémografi 
Porto Novo duwé populasi 234,168 (2005 kira-kira).

Tuwuhing sing ndunungi:
* 1979: 133.168 (Sènsus) 	
* 1992: 179.138 (Sènsus)
* 2000: 210.400 (Estimasi)
* 2002: 223.552 (Estimasi)
* 2005: 234.168 (Estimasi)

## Pranala njaba 
* Sits turisme resmi Porto-Novo
* Situs resmi pamaréntah Benin
* 
* porto-novo.biz 
* Images of the Central Mosque of Porto-Novo 
* Adjogan
Lobamba

thumb|right|Lokasi Lobamba ing Swaziland
**Lobamba** iku kutha krajan tradhisional lan legislatif Swaziland, panggonan kantor Parlemèn lan uga Queen Mother. Kutha iki dumunung ing sisih kulon nagara, ing lembah Ezulwini, 16&nbsp;km saka Mbabane, lan dumunung ana ing in distrik Hhohho. Cacahing padunung watara 5,800 jiwa.

## Uga delengen 
## Pranala njaba
Menes

thumb|250px|Patung sirah Menes
**Menes** punika pirangon Mesir saking Dinasti I, miturut sapérangan panyerat, sanèsipun Dinasti II. Panjenenganipun gesang kirang langkung taun 3100-3000 SM.

Legenda Mesir Kuna ngurmati pirangon punika amargi manunggalaken Mesir Hulu lan Hilir dados 1 karajan. Manetho, sajarawan Mesir abad kaping 3 SM, nyebat **Menes**; sajarawan Yunani abad kaping 5 SM Herodotus ngrujuk minangka **Min**; lan 2 pratélan raja asli saking Dinasti XIX (abad kaping 13 SM) nyebat **Meni**.

Nanging, pamanggihan Pelat Narmer ing pungkasan abad kaping 19 nedahaken pirangon Narmer, kamungelan Menes sadèrèngipun kadata, gadhah simbol pamanunggalan Mesir Hulu lan Hilir. Sapérangan ahli Mesir gadhah pendhamat manawi Narmer lan Menes sajatosipun tiyang ingkang sami; sanèsipun gadhah pendhapat manawi Menes marisi karajan ingkang sampun dipunmanunggalaken saking Narmer; sanèsipun taksih gadhah pendhapat manawi Menes ngrampungaken prosès pamanunggalan ingkang dipunwiwiti, gagal utawi sapérangan kasil déning Narmer. Ing kasus sanès, Menes dipunurmati minangka pangadeg Memphis, ingkang dipundegaken minangka kutha krajan Mesir. Éwadéné dipuncathet manawi nalika wonten bukti arkéologi lajengan saking wontenipun pirangon kanthi asma Narmer, satunggil-satunggiling bukti boten kabantahaken kanggé Menes inggih punika satunggiling ostrakon ingkang ngandhut namanipun ing saandhaping simbol Nebty. Wonten kacubriyan umum manawi Menes saged ugi wujud asma Narmer, pangrumiyinipun, utawi panggantosipun, Hor-Aha.

Ugi dipunéja **Hor Aka** utawi **Hor-Aka**, asma punika saged dipunpertalaken minangka "Horus saking Alang-alang", kamungelan satunggiling alusio ing legendha ing pundi Isis ndelikaken Horus ing Delta Nil ing antawisipun papirus lan alang-alang. Ing legendha Mesir Kuna, wonten peperangan antawisipun Horus (déwa pangreksa Mesir Hulu) lan Seth (déwa pangreksa Mesir Hilir). Ing pamanunggalan mitologis kekalih Mesir punika, Seth dipunkalahaken lan karajan dipunmanunggalaken ing saandhaping kakuwasan Horus, raja sepisanan sadaya Mesir. Mungel sanget manawi punika perang sajatosipun Euhemerus. Paralel wuri saged kapanggih nimbulaken pangadegan kakuwasan pirangon Khasekhemwy pérangan atus taun salajengipun; mbok manawi panjenenganipun sampun nindhes perang sadhèrèk antawisipun pandhèrèk Seth lan Horus.

Miturut Manetho, Menes mréntah 62 (taun?) lan kapejahi déning jaran nil.

Satunggiling gambar Menes nyipeng ankh dipunpahataken ing dékorasi tèmbok kidul yasan Mahkamah Agung Amérikah Sarékat.

## Pranala njawi 
*Narmer: Titulary

## Rujukan 
* Kinnaer, Jacques. *What is Really Known About the Narmer Palette?*, KMT: A Modern Journal of Ancient Egypt, Spring 2004.
*Toby A. H. Wilkinson, *Early Dynastic Egypt*, Routledge, London/New York 1999, ISBN 0-415-18633-1, 70-71
* 

## Cathetan
Mbabane

right|150px|Peta lokasi Mbabane
**Mbabane** iku kutha krajan sisan kutha gedhé dhéwé ing Swaziland. Sing ndunungi ana 76.200 jiwa (2004). Pusat administratif Swaziland dipindahaké saka Manzini menyang kutha iki ing taun 1902.

## Kutha kembar 
*  Fort Worth, Texas, USA
*  Taipei, Républik China (Taiwan)

## Uga delengen 
## Pranala njaba
Antananarivo

thumb|200px|Antananarivo
**Antanànarìvo** iku kutha krajan lan kutha gedhé dhéwé ing Madagaskar. Kutha iki dumunung ing pérangan tengah nagara pulo mau, let-é watara 144&nbsp;km saka pasisir wétan, ing koordinat 18°55' LS 47°31' BT. Sing ndunungi ana 802.000 jiwa (1997). Komoditas-komoditas kang dikasilaké yaiku produk pangan, rokok lan tèkstil.

*Antanànarìvo* tegesé "Kutha Sèwu" (*arivo*=sèwu). Jeneng **Tananarive** dipigunakaké nalika jaman kolonial lan sawatara taun sawisé kamardikan.

Antananarivo diadegaké watara taun 1625. Ing taun 1797 kutha iki dadi kutha krajaning kraton Merina. Kutha iki dadi péranganing protèktorat Prancis ing Madagaskar. Cakrik Prancis tekan sapréné isih katon pramana ing kutha iki.
Takerharja, Salakura, Lamongan

{| class="toccolours" width=180px tableborder="1" cellspacing="0" style="padding: 0.3em; float:right; margin: 3px 3px 1em 1em; border:1px solid #ccf; text-align:center;"
| style="padding:3px 10px;" |**Désa Takerharjo
| dati2		= Kacamatan]]**    
|-
|style="font-size: 90%;"|Solokuro  
|-
|style="color:#ffffff; background-color:#ffdead;"|**Kepala Désa**    
|-
|style="font-size: 90%;"|KONAWI, SAg.
| jembar	= 24,40 Ha
| padunung	= 
|-
|style="color:#ffffff; background-color:#ffdead;"|**Pedukuhan**    
|-
|style="font-size: 90%;"| 1 
}}

**Takerharjo**, mujudaken satunggaling dhusun ingkang dumunung wonten Kacamatan Selokuro, Kabupatèn Lamongan, Provinsi Jawi Wétan, Indonésia.

## Géografi 
Dusun Takerharjo wewatesan kaliyan dhusun Banyubang wonten sisih lèr, Kabupatèn Gresik wonten sisih wétan lan sisih kidul, déning wonten sisih kilèn wewatesan kaliyan dhusun Solokuro, Kacamatan Solokuro.

Kaliyan masarakat saindenging dhusun, Takerharjo kasebat  Takeran utawi Keran.
Manetho

**Manetho**, uga dikenal minangka **Manethon saka Sebennytos**, iku sajarawan Mesir lan pamuka agama saka Sebennytos (Mesir Kuna: *Tjebnutjer*) sing urip ing mangsa Dinasti Ptolemaic, kurang luwih abad kaping 3 SM. Manetho nyathet *Aegyptiaca* (*Sajarah Mesir*). Asil karyané mranani kanggo para *Egyptologis*, lan asring dipigunaaké minangka bukti kronologis papréntahan pirangon.
Wong Bali

**Wong Bali** iku suku bangsa ing Indonésia kang mligi urip ing Pulo Bali lan saindhengé. Wong Bali cacahé kurang luwih ana 3 yuta jiwa. Wong Bali mligi agamané Hindhu.
Ecser

**Ecser** (, mèmper pocapan Inggris "acher"),  iku sawijining kutha cilik utawa désa ing kacamatan (*county*) Pest, Honggari, sacedhaké kutha Budapest.  Ecser uga duwé jeneng basa Slowak: **Ečer**, lan duwé sawatara sing ndunungi minoritas wong Slowak. Désa iki dumunung ing sisih kidul-wétané Budapest, cedhak papan anggegana internasional Ferihegy. Papan padunungan ing sacedhaké antarané Maglód, Vecsés, Gyömrő lan Üllő. Dalan gedhé M0 parané tumuju menyang désa iki. Désa iki dumunung ing jalur sepur nomer 120a (Budapest-Újszász-Szolnok).

## Sajarah 
Cathetan pisanan sing katulis bab Ecser ya iku tanggal 15 Dhésèmber 1315, sanadyan désa iki wis ana wiwit taun 896, nalika wong Honggari teka ing tlatah iki. Miturut legenda, jeneng désa iki peparing saka Pangéran Ageng Árpád saka Suku Honggari. Nalika mampir ing tlatah iki, sang Pangéran takon jenengé panggonan iki marang sing ndunungi lokal nanging sing ndunungi ora bisa njawab. Banjur Pangéran Árpád celathu: Aranana panggonan iki miturut anané wit *oak* (Basa Honggari *cser*).
Sajeroning dominasi kakuwasan Ottoman Turki  (1526-1686) désa iki prasasat mati, mligi sawisé takluké Buda, kang ana ing sacedhaké. Padunung sing sepisanan bali menyang désa iki ing taun 1699.  Sajeroning Perang kamardikan Rákóczi (1703-1711) ana 11 prajurit saka Ecser (kang mèlu perang). Ing wiwitan taun 1700 sing duwé tlatah iki ya iku Count Antal Grassalkovich manggon ing Slowak.

## Bab wigati 
Siji-sijiné monumèn ing désa iki ya iku gréja katulik saka taun 1740.

Ing désa iki uga ana jogèd rakyat kang misuwur ya iku *Wedding at Ecser* (*Ecseri lakodalmas*).

Ing lambang désa kagambar gréja, jogèd rakyat lan wit oak, telu bab wigati saka désa iki.

## Kutha kembar 
*  Zlaté Klasy (Slowak)
*  Kumbağ (Turki)

## Pranala njaba 
* Situs resmi Ecser: Sajarah Ecser
Serangan téroris Jaipur 13 Mei 2008

thumb|Rajasthan ing India

**Serangan téroris Jaipur 13 Mèi 2008** iku sawijining séri bom sing wis dikoordinir dijeblugaké ing Jaipur, kutha krajan praja Rajasthan, India ing dina Slasa, 13 Mèi. Sakurang-kurangé 80 jiwa téwas lan punjul 200 jiwa tatu-tatu.

Bom-bom iki padha njeblug ing sajeroning wektu 20 menit lan ngrusak bazar tengah kutha sing kebak wong, wiwitané jam 7:20 p.m. IST. Bom sing kaping wolu sing ora njeblug, tinemu. Sepuluh saka wong sing téwas iku bocah cilik.
Sawisé pangeboman iki, ana *jam malam* sing dianakaké ing dina awan.

Dina Rebo iki ana wong loro sing wis dicekel. Miturut Vasundhara Raje, Mantri Utama Rajasthan, sing nglakoni pangeboman iki kelompok internasional. Mbok-manawa sing dikarepaké kelompok saka Pakistan.

Présidhèn Pakistan Pervez Musharraf lan Mahamantri Yousaf Raza Gillani loro-loroné ngecam insidèn ing Jaipur iki.

## Pranala njaba 
* BBC Indonesia. 14 Mei 2008
* Rahul Bedi *India bomb: Two arrested over Jaipur blasts*. The Daily Telegraph, 14 Mei 2008
* Emily Wax *India Bombings Prompt Calls for Anti-Terrorism Agency*. The Washington Post, 14 Mei 2008
* *Police: 80 dead, 200 injured in Indian blasts*. AP via USA Today, 13 Mei 2008
Szeged

**Szeged** (), (pocapan: Seg-ed), (uga kaloka minangka jeneng alternatif) iku kutha gedhé dhéwé nomer papat ing Honggari, dadi punjer regional tlatah kidul-wétan Honggari lan kutha krajan *county* Csongrád.
## Jeneng 
Jeneng Szeged mbokmanawa asal saka tembung basa Honggari kang tegesé pojok  amarga ing tlatah iki Kali Tisza ménggok iliné. Sawetara iku ana kang celathu yèn Szeged iku asal saka tembung *sziget* sing tegesé "pulo".
Kutha iki duwé jeneng warna-warna ing sawatara basa. Ing basa Bulgaria: Сегет; Kroasia: Segedin; ing basa Jerman Szegedin/Segedin; ing basa Latin: Partiscum; ing basa Romania Seghedin; ing basa Serbia Сегедин, Segedin; ing basa Slowak Segedín; lan ing basa Turki Segedin.

## Lokasi Géografi 
jmpl|kiri|Szeged lan Kali Tisza.
Szeged dumunung ing cedhak tapel wates Honggari, ing sisih kidulé sungapan Kali Maros, lan pinggiring Kali Tisza. Amarga akèhé sunar srengéngé ing saben dinané, Szeged uga sok ingaran minangka *Kutha sunar surya* (bebarengan karo kutha liya: Debrecen.)

## Dhémografi 
Ing taun 2003, ana 175,301 jiwa manggon ing kutha iki; 93.5% wong Magyar, 0.7% wong Roma, 0.5% wong Jerman (Danube Swabians), 0.2% wong Serbia, 0.2% wong Romania, 0.1% wong Kroat, 0.1% wong Slowak lan 5.9% liyané. Kapadhetan sing ndunungi 582.9/km². Ana 70,787 unit pomahan kanthi kapadhetan 252.05/km².

## Panggonan utama 

## Gladri 

Image:Tisza-szeged1.jpg|Szeged bridge on Tisza.
Image:Hungary szeged dome night 5.jpg|Votive Church at night.
Image:Hungary szeged dom5.jpg|View from Votive Church Dome
Image:Megyeszékhely - Csongrád megye - Szeged.jpg|Aerial photography.

Image:Klebelsberg1.JPG|Statue of Kuno Klebelsberg.
Image:Szeged-paprika1.jpg|Capsicum fruits in Szeged

## Kutha kembar 
Szeged duwé kutha kembar karo:

## Rujukan 
## Uga delengen 
* Transportasi Umum ing Szeged

## Pranala njaba 
* Official site with webcam  
* Another site 
* Szeged.hu 
* Szegedinfo.de  
* Official site of the Open Air Festival
* 
* Aerial photography: Szeged
Nagykanizsa

**Nagykanizsa** (, Basa Jerman: *Großkirchen*, *Groß-Kanizsa*, , Basa Serbia: Велика Кањижа, *Velika Kanjiža*) iku kutha ukuran sedheng ing county Zala ing sisih kidil-kulon Honggari. Kutha iki uga dikenal ing bas Hungaria minangka **Kanizsa**.

Kutha iki dumunung ora adoh saka Tlaga Balaton, ana ing titik patemon limang rute dalan. Sajeroning maabad-abad kutha iki wis dadi kutha penghubung. Barang-barang saka Slowén dikirim menyang Graz liwat Nagykanizsa, lan kutha iki duwé peran wigati bab perdagangan saka Sefara Adriatik menyang tlatah Alpen, Wina, lan Budapest.

## Gladri 

Image:Nagykanizsa4.jpg
Image:Nagykanizsa2.jpg
Image:Nagykanizsa3.jpg
Image:Felsővárosi római katolikus templom, légi, Nagykanizsa1.jpg

## Kutha kembar 
Nagykanizsa duwé kutha kembar karo:

## Pranala njaba 
* Municipal website
* Kanizsa Trend Ltd.
* Aerial photography: Nagykanizsa
* Városfotók Nagykanizsáról - Photos the City
Szentendre

thumb|300px|Photo of Szentendre's "Fő tér" (Main Square)|pra=Special:FilePath/Szentendre_Fo_tér.jpg
thumb|200x200px|Main Square|al=

**Szentendre** (Basa Latin Tengahan: *Sankt Andrae*; Basa Serbia: Сентандреја, *Sentandreja*; Basa Jerman: *Sankt Andrä*; Basa Slowak: *Senondrej*; Basa Kroasia: *Sentandrija*) iku kutha ing pinggir kali ing *county* Pest, Honggari, cedhak kutha krajan Budapest. Szentendre misuwur bab musiyum (mligi Museum kabuka Ethnografi), galeri, lan seni. Amarga pemandhangané kang éndah lan anané aksès sepur lan kali, kutha iki dadi tujuan turis kang populèr kang lunga menyang Budapest lan ing Szentendre iki akèh tinemu toko lan restoran kanggo para turis.

## Seni 
Szentendre dadi papan padunungané para seniman Honggari. Ana akèh musiyum lan galeri kontèmporèr kang nuduhaké trdhisi kang sugih seni visual.

### Daftar musiyum seni: 
Margit Anna - Imre Ámos Collection
Jenö Barcsay Collection
Béla Czóbel Museum
Károly Ferenczy Museum
János Kmetty Museum
Margit Kovács Ceramic Collection
Lajos Vajda Museum
Galeri Szentendre
Gallery of the Artists' Colony
ArtMill http://www.szentendreprogram.hu/szmmi/index.html 

### Daftar galeri kontèmporèr: 
Aktív Art Gallery
Gallery Erdész 
Mûhely Gallery
Palmetta Design Gallery
ArtUnio Gallery http://www.artunio.hu/ 
Vajda Lajos Studio

## Pranala njaba 
*Homepage of the City of Szentendre (Hungarian Only)
*Szentendre in Olden Times and Today 
*Szentendre Homepage (English, German, French, Hungarian) 
*Jewel of the Danube (Hungarian Only) 
*Travel Information (rec.org)
*Hungarian Open Air Museum 
*Museums of Szentendre
*Link Collection (Hungarian Only)
*Business Link Collection (Hungarian Only)

## Galeri 

Gambar:Szentendre látkép Templom térről.jpg
Gambar:Szentendre1.jpg|Castlechurch
Gambar:Szentendre2.jpg|Downtown
Gambar:Szentendre3.jpg|"Centrum"
Gambar:Szentendre4.jpg|Main Square
Gambar:Szentendre légifotón.jpg|Szentendre from a bird's eye view

__TANPADAFTARISI__
Maria Kristin Yulianti

**Maria Kristin Yulianti** ingkang miyos ing Tuban tanggal 2 Juni 1985 punika salah satunggiling pebulu tangkis Indonésia. Piyambakipun remen lan hobi badminton wiwit yuswa 10 taun lan wiwit aktif ing taun 2004.

## Prestasi 
* Juara Sea Games Dhésèmber 2007
* 1/8 Yonex German Open 26 Fèbruari 2008
* 8 ageng Indonesia Tarbuka 2007
* Runner up German Open 2006
* Juara 1 Singapore Satellite 2006
* Juara 1 Surabaya Satellite 2006
  

## Pranala njawi 
* Profil ing PB Djarum 
* Profil Tim Uber Cup Indonésia
Jeblugan pipa lenga ing Ijegun, Nigeria 2008

thumb|Péta sing nuduhaké lokasi Lagos (dibunderi abang) ing Nigeria.
Ing dina **Jemuwah, 16 Mèi 2008 ana pipa lenga sing njeblug** ing Ijegun, Nigeria. Digagas yèn sawijining rénovasi dalan njalari sawijining pipa lenga bumi bocor lan njeblug ing Ijegun, sawijining kutha cilik sajabaning Lagos, ibukutha Nigéria. Sanajan pamaréntah Nigéria celathu yèn kurban jiwané saiki 10 jiwa, Palang Abang Nigéria nyatakaké yèn kurbané cacahé minimal 100 jiwa.

Pipa lenga bumi iki retak nalika sawijining wahana pambangunan kanthi ora sengaja kena iku lan sawisé iku njeblug ngasilaké bola geni, mawa bbm mili ing dalan. Minimal omah 12 dadi kobong, lan para murid lumayu metu saka sawijining sekolah ing cedhak kono sing uga diancam. Miturut para saksi mata, ana uga para murid antarané para kurban jiwa.

Para patugas pamadhem kobongan wis matèni geniné lan uga wis ana usaha nglumpukaké wong-wong sing dadi kocar-kacir sawisé kacilakan iki.

Kacilakan kaya mangkéné kerep kedadéan ing Nigéria, nanging lumrahé gawéan para durjana sing kepéngin nyolong bbm iki utawa para téroris kamangkan kadadéan dina iki bener-bener kacilakan waé katoné.

## Pranala njaba 
* *Nigerian pipeline fire kills as many as 100* Seattle Times. 16 Mei 2008
* *100 killed in fire after roadworkers fracture fuel pipeline in Ijegun* Times Online. 16 Mei 2008
Maseru

**Maseru** () iku kutha krajan nagara Lesotho.  Dumunung ing pinggir Kali Mohokare, wewatesan karo Afrika Kidul, kutha iki mung siji-sijiné kutha gedhé ing Lesotho, kanthi populasi watara 227,880 jiwa (2006). 

## Kutha kembar 
Pratélan kutha kembar, katetepaké kanthi internasional.
*  Austin, Texas, USA

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
*
Lomé

**Lomé**, iku kutha krajan nagara Togo kanthi kang ndunungi watara 700,000 jiwa (1998). Dumunung ing Lempongan Guinea, Lomé iku minangka punjer administratif, indhustri lan pelabuhan utama ing Togo. 

## Demograpfi 
## Kutha kembar 
* 20px| Duisburg, Jerman
* 20px| Shenzhen, Cina
* 20px| Taipei, Taiwan
* 20px| Bay City, Michigan, USA

## Pranala njaba 
* The Olympio family
* Map of Lomé
Pawadonan

jmpl|300px|Papaning vagina ing rangkéyan sistem réproduksi wanita.
**Pawadonan** (Basa Jawa Krama: pawèstrèn, Basa Jawa Krama Inggil: Badhong), Basa Inggris: **vagina** (saka basa Latin kang nduwé makna literal "pelindhung" utawa "selongsong") utawa **tempik** utawa **bawuk** utawa **turuk** utawa **puki** ya iku saluran wangun tabung kang nggandhèngaké uterus nuju pérangan njaban awak ing mamalia lan marsupilia wadon, utawa nuju kloaka ing manuk wadon, *monotrem*, lan sapérangan jinis reptil. Gegremet lan sapérangan jinis invertebrata uga duwé pawadonan, kang wujud pérangan akir saka *oviduct*.

Sanajan riset ing pawadonan utamane ora cocog kanggo kewan sing beda-beda, lokasi, struktur lan ukurane didokumentasikan minangka macem-macem jinis. Mamalia wanita biasane duwe rong bukaan eksternal ing vulva, bukaan uretra kanggo saluran uyuh lan bukaan pawadonan kanggo saluran reproduksi. Iki beda karo mamalia lanang, sing biasane mbukak bukaan uretra kanggo loro urination lan reproduksi. Bukaan pawadonan luwih gedhe tinimbang bukaan uretra sing cedhak, lan loro dilindhungi dening labia ing manungsa. Ing amfibi, manuk, reptilia lan monotremes, cloaca minangka bukaan eksternal tunggal kanggo saluran gastrointestinal, uyuh, lan saluran reproduksi.

Kanggo ngrampungake seng nembus sing luwih alus nalika nuroni utawa kegiatan seksual liyane, kelembapan pawadonan tambah sajrone arus seksual ing wanita lan mamalia wanita liyane. Tambah kelembapan nyedhiyakake pelumasan faraj, sing nyuda gesekan. Tekstur tembok faraj nggawe gesekan kanggo palanangan sajrone nuroni lan ngrangsang menyang ejakulasi, mbisakake persenyawaan. Saliyane kesenengan lan ikatan, prilaku seksual wanita karo wong liya (sing bisa kalebu kegiatan seksual heteroseksual utawa lesi) bisa nyebabake infeksi nular seksual (STIs), risiko bisa dikurangi dening praktik seks aman sing disaranake. Masalah kesehatan liyane bisa uga mengaruhi pawadonan manungsa.

Pawadonan lan vulva wis nyebabake reaksi sing kuat ing masyarakat ing saindenging sejarah, kalebu persepsi negatif lan basa, taboos budaya, lan panggunaan kasebut minangka simbol kanggo seksualitas wanita, spiritualitas, utawa regenerasi urip. Ing tembung umum, tembung tempik asring digunakake kanggo nyebut vulva utawa alat kelamin wanita umume. Nanging miturut definisi kamus lan anatomi, nanging pawadonan nuduhake khusus kanggo struktur internal spesifik, lan ngerti bedane bisa nambah kawruh babagan alat kelamin wanita lan pitulung ing komunikasi kesehatan.

## Cathetan sikil 
## Pranala njaba
Tripoli (disambiguasi)

**Tripoli** bisa ateges:

* Tripoli kutha krajan nagara Libya
* Tripoli kutha ing Libanon.
* Tripoli kecamatan (*county*) ing Libanon.
* Tripoli, Yunani, kutha krajan periphery Peloponnesa, Yunani