open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Driji sikil

. The innermost toe (bottom-left in image), which is normally called the big toe, is the *hallux*.]]

**Driji sikil** (basa Inggris: **Toes**) iku driji ing sikil manungsa utawa kéwan. Spesies kéwan kaya kucing kang lumaku nganggo driji sikil diarani *digitigrade*. Manungsa, lan kéwan liya kang lumaku nganggo dlamakan, diarani *plantigrade*; kéwan kang lumaku nganggo pinggir dlamakan diarani *unguligrade*.

Driji sikil ana lima, yakuwi:
*Hallux (jempol)
*Driji panuding
*Driji tengah
*Driji manis (kapapat)
*Jenthik (Kerep diarani *Pinky toe* utawa *Baby toe* ing AS.

## Uga delengen 
*Ainhum
*Driji tangan 
*Hallux/jempol sikil

## Réferènsi
Pupu

thumb|75px| Otot pupu/wètis manungsa
**Pupu** (basa Indonésia: **paha**) sajeroning manungsa iku laladan antara pelvis lan bokong karo dhengkul. Sacara anatomis, pupu iku péranganing suthang ngisor. Balung tunggal kang nyusun pupu ingaran femur kang kandel banget lan kuwat amarga dhuwuré pérangan balung korteks-é. Balung iki minangka sambungan *ball and socket* ing pinggul lan sambungan *condylar* ing dhengkul.
Sikil

**Sikil** (k. madya: **suku**, k. inggil: **ampéyan**, Kawi: **pada**) iku siji struktur anatomi kang ana ing sadhéngah vertebrata. Iki minangka pérangan pungkasan (terminal) kang nyangga bobot lan njalari bisa lumaku.

Sikil lan ugel-ugel sikil ing manungsa iku siji struktur mékanik kang kuwat lan komplèks, ngandhut 26 balung, 33 sendhi, lan punjul satus otot, tendon, lan ligamén.

## Uga delengen 
* Pes cavus
* Sikil warata

## Cathetan 
## Réferènsi 
* 
* 
* 
* 

## Pranala njaba 
* 
* Anatomical illustrations
Kémpol

**Kémpol** utawa **kéntol** (basa Indonésia: *betis*, basa Inggris: *calf*) iku salah sawijining anatomi manungsa utawa pérangan sikil sisih buri lan ngisor (*crus*). Sajeroning sistem otot, kémpol minangka pérangan buri sikil sing nduweni daging. Ing pérangan iki ana loro otot sing gedhé dhéwé sing bebarengan diarani otot kémpol lan nèmpèl menyang tungkak liwat Achilles tendon. Sawetara otot liyané, sing luwih cilik nèmpèl ing dhengkul, ugel-ugel sikil, lan liwat tendon dawa, menyang driji sikil.

## Rujukan
Tengkorak

[300px|right|thumb|Tengkorak para kurban kajahatan genosida ing [Rwanda padha taun 1994]]
**Tengkorak** iku struktur balung ing kéwan minangka rangka endhas. Kéwan kang duwé cumplung dijenengaké Craniata. Tengkorak nunjang struktur rai lan nglindhungi endhas saka tatu. Saliyané nglindhungi utek, cumplung uga mènèhi let kang cukup antara kaloro mata kanggo pandulu stereoskopis, lan ngukuhaké posisi kuping saéngga utek bisa ngira-ira arah lan let swara. Sajeroning sawatara kéwan, cumplung uga bisa duwé sungu kang wigati kanggo mbéla dhiri.

Sajeroning manungsa, cumplung diwasa lumrahé dumadi saka 22 balung.

## Gladri 

Gambar:Human skull front simplified (bones).svg|Tengkorak manungsa (depan)
Gambar:Human skull side simplified (bones).svg|Tengkorak manungsa (samping)
Gambar:Hippo skull dark.jpg|Tengkorak kudanil
Gambar:Trex skull.png|Tengkorak Tyrannosaurus
Gambar:Felis catus-skull-drawing.jpg|Tengkorak kucing
Gambar:Nutriaschädel.jpg|Tengkorak coypu
Gambar:Bulldog-skull.JPG|Tengkorak bulldog
Gambar:George's skull1.jpg|Tengkorak gerbil

## Pranala njaba 
* Site with pictures of various animal skulls (commercial supplier)
* Skull terminology site by Texas A&M
* Anatomy of cranial cavity.
Bathuk

Sajeroning anatomi manungsa, **bathuk** iku pérangan mawa balung ing sirah sadhuwuring mata. Manungsa modhèren duwé bathuk vertikal, kang mungkasi ing garis rambut yaiku nalika sirah wiwit dhatar. Otot bathuk antarané frontalis, kang nggerakaké lan ngontraksèkaké balung bathuk. Stereotipe populèr nganggep bathuk kang amba nandhakaké intelektualitas kang dhuwur, sanadyan bab iki mung mitos waé.

Bathuk minangka papan riasan lan simbolisme kaagamaan ing akèh budaya. Ing India, wanita kerep ngrias bathuk nganggo *bindis*. Ing Rebo awu, pendéta Katulik Roma mènèhi para pangikuté nandani bathuk nganggo awu awangun salib.
Pipi

thumb|Pipi wanita
**Pipi** iku laladan mawa daging ing rai ing sangisoring mata lan antarané irung lan kuping kiwa utawa tengen. Pipi mbentuk dhindhing lateral ing cangkem manungsa lan nyentuh balung pipi ing ngisor mata. Ing kéwan, tandha ing laladan pipi, mligi persis ing ngisor mata bisa minangka pambéda wigati antara manéka warna spésies.
Janggut

[thumb|Welahan janggut ing [William McKinley.]]

**Janggut** iku pérangan paling ngisor saka rai sajeroning anatomi manungsa. Janggut kadhapur saka pérangan ngisor mandibula. Sawetara wong kadhangkala duwé welahan janggut sing dadi ciri turunan resesif.
Jakun

**Kalamenjing** (Hanacaraka: ꦏꦭꦩꦼꦤ꧀ꦗꦶꦁ) iku klanjer tiroid kang nonjol ing gulu priya. Ing wanita panonjolan iki uga ana, mung ora ketara. Yèn panampilan kalamenjing dirasa kliwat gedhé, bisa didandani nganggo operasi plastik.

## Uga delengen 
* Gulu
Tenggorokan

Sajeroning anatomi, **tenggorokan** utawa **tenggorok** ikuh péranganing gulu sing dumadi saka faring lan laring. Tenggorok duwé selaput otot sing dijenengaké epiglottis sing fungsiné misahaké esofagus saka trakea lan nyegah panganan lan ombènan lumebu ing saluran napas. Tenggorok iku dumadi saka 2 pérangan:
# Dalan panganan (kerongkongan): Orofaring, hipofaring lan esofagus
# Dalan napas (tenggorok): Faring, laring lan trakea
Gares

**Gares** (basa Inggris: **tibia**, **shinbone**, utawa **shankbone** iku salah siji saka loro balung sing gedhé dhéwé lan paling kuwat ing sikil sangisoré dhengkul sing ana ing golongan vertebrata lan ngubungaké dhengkul karo balung ugel-ugel sikil.

## Ing manungsa 
Balung gares utawa *tibia* dumunung ana ing sangarepé fibula. Iki minangka balung nomer loro gedhé dhéwé sawisé balung pupu (*femur*).

## Gladri 

 Image:Illu lower extremity.jpg|Lower extremity
 Image:Knee diagram.png|Knee diagram
 Image:Gray258.png|Bones of the right leg. Anterior surface.
 Image:Gray259.png|Bones of the right leg. Posterior surface. 
 Image:Gray346.png|Right knee-joint. Posterior view.
 Image:Gray347.png|Right knee-joint, from the front, showing interior ligaments.
 Image:Gray348.png|Left knee-joint from behind, showing interior ligaments.
 Image:Gray350.png|Sagittal section of right knee-joint.
 Image:Gray351.png|Capsule of right knee-joint (distended). Lateral aspect.
 Image:Gray352.png|Capsule of right knee-joint (distended). Posterior aspect.
 Image:Gray356.png|Capsule of left articulation (distended). Lateral aspect.
 Image:Gray357.png|Coronal section through right talocrural and talocalcaneal joints.
 Image:Gray360.png|Oblique section of left intertarsal and tarsometatarsal articulations, showing the synovial cavities.
 Image:Gray440_color.png|Cross-section through middle of leg.
Geger

[thumb|right|250px|Illustration of a human back from ''[Gray's Anatomy*.]]

**Geger** iku wewengkon pérangan mburi (*posterior*) ing awak manungsa, wiwit saka ndhuwuring bokong munggah nganti dhuwuring gulu lan pundhak utawa bahu pérangan mburi. Laladan geger iki dumunung ing suwaliking dhadha, dhuwur utawa dawané ditemtokaké déning dawané balung geger (ing basa Inggris diarani *spine* utawa *backbone*). Rongga balung geger (*spinal canal* ana ing sadawaning balung geger lan diliwati saraf kanggo sakojur awak.

## Anatomi geger 
### Struktur rangka geger 
thumb|**Figure 3:** Posterior view of the thorax and shoulder girdle. (Morris.)
Pérangan tengah saka geger manungsa wujud *vertebral column*, kang dawané wiwit saka pérangan dhuwur thoracic vertebrae nganti pérangan ngisor saka lumbar vertebrae, kang duwé jaringan saraf *spinal cord* ing sajeroning gronggongan balung geger (*spinal canal''), lan kang lumrahé duwé lengkungan kang mènèhi wangun marang geger. Dhèrètan iga ana ing balung gegr wiwit saka pérangan dhuwur (pérangan paling dhuwur dhèrètan iga minangka T1 vertebra), mangisor nganti punjul setengah dawaning balung geger, ninggal laladan kang kurang kalindhungi antara pérangan ngisor iga nganti tekan panggul. Ambané geger ing sisih ndhuwur ditemtokaké d'ening balung walikat utawa scapula, balung kang rata ing pundhak.

### Otot geger 
Balung geger diwatesi déning sawatara golongan otot, kalebu otot intertransversarii muscle kang bisa gawé obahan antara saben vertebrae, lan otot multifidus spinae, kang marakaké balung geger kanthi sakabèhané bisa obah.

Otot liya ing geger ya iku otot kang kagandhèng karo obahan gulu lan pundhak. Otot trapezius, kang jenengé njupuk saka wanguné kang trapesium, mbentang wiwit saka gulu, anterior chain, kaloro pundhak, lan *thoracic vertebra*, T12. Latissimus dorsi kang amba minangka wangun wajik saka pundhak nganti tekan pinggul.
Acromion

thumb|Scapula

**Acromion** utawa **Processus Acromion** iku bagéan anatomis saka scapula (balung walikat). Bagéan iki minangka terusan saka spina scapula, lan mbentuk tonjolan. Acromion nduwèni sendhi karo clavicula mbentuk ligamentum acromioclaviculare.
Deltoideus

**Otot deltoideus** iku otot kang mbentuk struktur bunder ing bahu manungsa. Dijenengaké deltoideus, amarga wanguné mèmper kaya alfabet Yunani Delta (wajik).

Otot iki kerep dipigunakaké kanggo suntikan intra-muskular.

## Origo 
Otot deltoideus kasusun saka telu serat otot kang asal saka:
* Serat anterior: asal saka clavicula
* Serat médhia: asal saka pinggir lateral lan lumah ndhuwur acromion scapula.
* Serat posterior: asal saka sisih ngisor saka wates posterior saka spina scapula.

## Insersio 
Ujung pungkasan saka serat otot nyawiji dadi sawijining tendon kandel kang dumunung ing tuberculum deltoideus saka humerus (balung lengen ndhuwur).

## Persarafan 
Nervus axillaris (C5,C6)

## Aksi 
**Serat anterior** bisa minangka gerak abduksi bahu wektu bahu diputer. Sisih anterior deltoideus kalebu lemah nanging mbantu otot pectoralis mayor nalika ngayahi obahan fleksi bahu.

**Serat posterior** bisa minangka gerak ekstensi mbantu otot latissimus dorsi. Pérangan posterior iki minbangka hiperekstensor utama bahu.

## Uga delengen 
* Otot
* Pratélan otot awak manungsa
* Istilah lokasi anatomi
* Istilah obahan anatomi
Pundhak

**Pundhak** utawa **Bahu** iku pérangan awak mamalia kang nyangga gulu. Ing akèh kéwan, bahu dumunung ing pérangan ndhuwur suthang ngarep. Ing manungsa, bahu dumunung antarané geger lan gulu lan dumunung ing pérangan mburi (dorsal).

Bahu iku pérangan awak kang kerep dadi papan sandaran beban kang ditarik utawa diangkat.
Dhadha

**Dhadha** iku pérangan anatomi ing manungsa lan kéwan. Sajeroning hominidae, kalebu manungsa, dhadha iku pérangan awak antara gulu lan weteng, kalebu organ-organ internal lan isi liyané kaya otot, arteri lan vena, balung, lll. Isi dhadha sapérangan gedhé dilindhungi lan disokong déning balung iga, balung geger, lan balung pundhak. Ing manungsa, pérangan dhadha kang kalindhungi déning balung iga karan uga toraks.
Guwa Kreo

**Guwa Kréo** iku papan wisata kang ana ing Semarang. Guwa iku cethané ana ing Dukuh Talun Kacang, Kalurahan Kandiri, Kecamatan Gunungpati, kanthi jarak kurang luwih 13&nbsp;km saka Bunderan Tugu Mudha. Ana ing sangarepe guwa iki katon jurang-jurang jero kang  mili bening tumuju kali sing isih alami.

## Sujarah 
Tembung “Kréo” kawastanan saka tembung Mangrého sing tegesé jaganen utawa ruwaten. Guwa iki tau digunakaké déning Sunan Kalijaga kanggo tapa. Ing guwa Kréo ana atusan kethèk kang kalebu jinis *Macaca fascicularis* utawa asring kasebut kethèk abuntut dawa. Miturut legéndha, ing kéné uga ana kethèk papat kanthi werna abang, ireng, kuning, lan putih, sing wujudé ghaib kang dipercaya yen kethèk-kethèk mau turunane patang kethèk kang naté dadi kroconé Sunan Kalijaga. Kethèk-kethèk mau dipercaya duwé jejibahan kanggo ngreksa alas kasebut. 

Nut ceritané, dhèk jaman biyèn, Sunan Kalijaga lagi duwé kajad nggawé Mesjid Agung Demak lan mbutuhaké kayu jati kanggo sarana mbangun masjid. Kayu jati sing dibutuhaké mau dumadakan tiba ing pèrèng lan rekasa dijupuk. Banjur, kethèk papat mau nulungi Kanjeng Sunan Kalijaga kanggo njupuk kayu jati mau. Sabanjuré, kethèk papat mau sejatiné kepèngin mèlu Sunan Kalijaga tumuju ing Demak, ananging Sunan Kalijaga menging lan nitahaké kethèk-kethèk mau kanggo njaga wewengkon kono. Sunan Kalijaga ngendika “mangrého” marang kethèk-kethèk mau kang tegesé préntah kanggo njaga utawa ngreksa. Mula nganti saiki, papan mau misuwur kanthi sebutan Guwa Kréo, salah sawijining petilasaning Sunan Kalijaga.

Masyarakat ing sakupenging Guwa Kréo padatane uga ngadani salah sawijining upacara tradhisional ing kono. Upacara tradhisional mau diarani upacara Réwanda. Upacara Réwanda kalaksanan nalika asil bumi ing tlatah désa Kandri panèn raya saéngga nuduhaké yèn Masyarakat Kandri urip kanthi makmur. Upacara Réwanda dhéwé kalebu upacara tradhisional kang diadani kanthi cara mènèhi panganan marang kethèk buntut dawa kang urip ing sakupenging Guwa Kréo lan uga minangka wujud sukur lan simbol urip sinisihan karo bangsa alus liyané.

## Info Tikèt 
Miturut info kang kapacak ing laman ppid. Semarangkota.go.id, yèn wisatawan kepèngin mlebu ing papan wisata Guwa Kréo, kudu tuku tikèt kanthi rega Rp 4.250 saben uwong ing dina lumrah (Senin – Setu). Déné, yèn rega tike ting dina Minggu yaiku Rp 5.250 saben uwong.

## Cathetan suku
Tendon

**Tendon** (utawa **sinew**) iku seberkas tisu berserat *fibrous connective tissue* kang biyasa ngubungaké otot karo balung and is capable of withstanding tension. Tendon iku mèmper karo ligament lan fascia amarga kabèh kagawé saka kolagen kajaba ligamen kang ngubungaké siji balung karo balung liyané, lan fascia kang ngubungaké otot karo otot liyané. Tendon lan otot kerja bebarengan lan mung bisa kanggo kauwatan narik.

## Struktur 
Tendon kang normal lan séhat lumrahé dumadi saka susunan paralèl serat kolagen (*collagen* kang nyawiji, dumadi saka watara 86% kolagen, 2% elastin, 1–5% proteoglycans, lan 0.2% komponèn inorganic kaya tembaga, mangan, lan kalsium.

## Uga delengen 
* Aponeurosis
* Chordae tendineae
* Cartilage
* Tendon sheath

## Réferènsi
Teletubbies

***Teletubbies*** iku sawijining sérial télévisi BBC kanggo bocah balita sing diprodhuksi déning Ragdoll Productions antara taun 1997 nganti 2001. Sérial ini diciptakaké déning Anne Wood CBE lan Andrew Davenport. Sérial TV iki prakara 4 mahluk jaba bumi sing jenengé **Tinky Winky**, **Dipsy**, **Laa-Laa**, lan **Po**. Teletubbies terdiri atas 365 episode dengan waktu tayang 24 menit per episode. Sérial iki naté ditayangaké ing Indonésia.

## Jenengé para paraga 
thumb|right|The main characters. Saka kiri to right: Dipsy, Laa-Laa, Po, lan Tinky Winky.
* **Tinky Winky** iku Teletubby lanang sing tuwa dhéwé. Warnané ungu mawa bentuk segitiga ing sirahé. Barang klangenané ya iku tas tangan.
* **Dipsy**, iku Teletubby lanang sing warnané ijo. Barang klangenané ya iku topi mawa corak ireng putih. Nduwé bentuk garis lurus ing dhuwuré sirahé.
* **Laa-Laa**, iku Teletubby wadon sing warnané kuning. Klangenané dolanan bal. Dhèwèké nduwé bentuk spiral ing dhuwuré sirahé.
* **Po**, iku Teletubby wadon sing warnané abang, dhèwèké sing cilik dhéwé. Klangenané dolanan skuter. Dhèwèké nduwé bentuk lingkaran ing sirahé.

## Kontroversi 
Teletubbies dianggep nyengkuyung homoseksual amarga jenengé Tinky Winky sing kaya wong wadon: wernané ungu, senengané nyangking tas lan wujud segi telu ing sirahé minangka pralambang kaunggulané 'gay'.

## Siaran TV 
* Spanyol:Jetix
* Perancis:Canal+
* Swiss:SF,TSR dan TSI 
* Belanda:Nederland 3
* Selandia Baru:TV3
* Britania Raya:BBC lan CBeebies
* China:CCTV
* Denmark:TV2
* Norwegia:TV2
* Finlandia:YLE
* Indonesia:Indosiar ANTV lan GTV
* Estonia:Kanal 2 (Formerly TV1)
* Amérika Sarékat:Public Broadcasting Service(PBS)
* Malaysia:TV3
* Polandia:Canal+ lan TVP
* Brasil:TV Globo
* Australia:ABC
* Kanada:BBC Kids, TVOntario, dan Télé-Québec
* Swedia:TV4
* Italia:Raisat Yo Yo
* Singapura:Premiere 12/MediaCorp TV12 Central
* Bulgaria:BNT
* Islandia:Stöð 2
* Jerman:KiKa
* Jepang:Kids Station
* Republik Dominika:Telecentro

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
* Situs resmi Britania Raya  
* Situs Resmi CBeebies (Britania Raya), Situs resmi PBS Kids  (Amérika Sarékat) 
* Situs baru edisi Amérika Sarékat, akan datang
* Penerbitan Teletubbies
* Senarai episod Teletubbies
*
The Little Mermaid (filem 1989)

***The Little Mermaid*** iku sawijining film animasi produksi Walt Disney Feature Animation lan dirilis ke biyoskup déning Buena Vista Pictures pada tanggal 17 November 1989. Film iki dadi film kaping 28 ing sérial film animasi klasik Walt Disney. Sekuel film iki, The Little Mermaid II: Return to the Sea, lan The Little Mermaid: Ariel's Beginning, dirilis ing taun 2000 lan 2008.

## Plot 
Ariel, si putri duyung, kuciwa marang kauripan jero sagara lan péngin weruh donya manungsa. Karo kancané iwak Flounder, Ariel ngumpulaké artefak manungsa lan lunga munggah menyang lumahing sagara arep methuki Scuttle si manuk camar, sing nawakaké kawruh ngenani manungsa.

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
*
The Rescuers

***The Rescuers*** iku siji filem animasi prodhuksi Walt Disney Productions lan dirilis ke biyoskup déning Buena Vista Pictures tanggal 22 Juni 1977. Film iki ya iku dadi filem kaping 23 ing sérial filem animasi klasik Walt Disney. Film iki digawé dhedhasar buku mawa judhul kang padha lan ditulis déning Margery Sharp. Caritané disutradarani Wolfgang Reitherman, John Lounsbery, lan Art Stevens.

Plot filem iki munjer marang rong tikus kang jenengé Bernard lan Bianca, kang kudu nylamataké siji bocah yatim cilik mlarat kang jenengé Penny saka tangan para durjana kang ndarbèni omah gadhé kang jenengé Madame Medusa.

Film iki merlokaké béya 1,2 milyar dolar AS. Eva Gabor, Bob Newhart, Geraldine Page, Jim Jordan, lan Joe Flynn mèlu ngisi swara filem iki.

Sekuel filem iki, *The Rescuers Down Under*, dirilis ing taun 1990. Film iki nduwé slogan ''Two tiny agents vs. the world's wickedest woman in a dazzling animated adventure!*.

## Plot 
Sawijining bocah cilik mlarat aran Penny diculik déning kang duwé toko gadhé lan jahat aran Madame Medusa. Medusa péngin ngéntukaké inten kang karan *'Devil's Eye'*. Penny ngirim pesen joning botol kanggo njaluk pitulung lan dilarung ing kali. Para *Rescuers'' nemu pesen iki. Perkumpulan tikus iki péngin ngrampungaké masalah iki. Miss Bianca kang ayu, wakil saka Honggari, njupuk tugas iku dhéwé, lan milih Bernard tukang resik-resik omah. Ig gegeré Orville si manuk, para penyelamat mau mabur tumuju Rawa Maut, papnggonan Penny katawan déning Medusa lan sawisé lolos saka cangkem baya Medusa, banjur mulih bebarengan karo Penny. Penny dadi pahlawan, lan Bernard sarta Bianca budhal ngayahi tugas anyar.

## Jenengé para paraga 
* Bob Newhart minangka Bernard: salah satu tikus kang menyelamatkan Penny. Dia memiliki ketakutan untuk angka 13.
* Eva Gabor minangka Miss Bianca: wakil saka Honggari untuk Rescue Aid Society. Dia pergi dengan Bernard untuk menyimpan Penny.
* Geraldine Page minangka Madame Medusa: perempuan yang mengerikan yang ingin mendapatkan Devil's Eye. Jelas dia hanya peduli tentang dirinya, lan bahkan tidak berbagi dengan berlian Mr. Snoops.
* Michelle Stacy minangka Penny: gadis yatim yang diculik. Dia ya iku harapan yang terlihat déning seorang bintang di langit.
* Joe Flynn minangka Mr. Snoops: Medusa's pemihak.
* John McIntire minangka Rufus: siji tuwa kucing kang dikatakan Bernard lan Bianca tentang Madame Medusa.
* James MacDonald minangka Evinrude: siji capung kang bantu Bernard lan Bianca
* Jim Jordan minangka Orville: siji albatros kang menerbangkan Bernard lan Bianca ke tujuan mereka.

## Tanggal rilis 
* Argentina: 14 Juli 1977
* Spanyol: 25 November 1977
* Italia: 15 Dhésèmber 1977
* Jerman Kulon: 16 Dhésèmber 1977
* Australia: 29 Dhésèmber 1977
* Sweden: 2 Dhésèmber 1977
* Perancis: 30 November 1977
* Finlan: 22 Dhésèmber 1978
* Dhènemarken: 26 Dhésèmber 1978
* Jepang: 19 Dhésèmber 1981

## Pratélan musik filem 
* *The Journey*
* *Rescue Aid Society*
* *Tomorrow is Another Day*
* ''Someone's Waiting for You*
* *For Penny's a Jolly Good Fellow''

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
*
The Simpsons

thumb|240px|Logo *The Simpson*
***The Simpsons*** (utawa **Para Simpson** ing basa Jawa) iku sérial kartun télévisi komedi Amérikah Sarékat sing diprodhuksi déning Fox Broadcasting Company wiwit taun 1989 nganti sepréné. Sérial iki naté ditayangaké ing Indonésia. Nanging sadurungé iku, saka taun 1987 sérial iki wis ditayangaké minangka péranganing *Tracy Ullman Show*. Sérial iki diciptakaké déning Matt Groening. Sérial TV iki prakara 5 wong sakulawarga sing jenengé **Homer**, **Marge**, **Bart**, **Lisa**, lan **Maggie**. Banjur kulawarga iki nduwé kéwan piaran loro: asu siji sing jenengé Santa's Little Helper lan kucing sing jenengé Snowball II. Homer iku bapak lan kepala kulawarga, umuré kurang luwih 38 taun. Marge iku bojoné lan ibu kulawarga. Bart iku anak lanang lan umuré 10 taun, Lisa iku anak wadon umuré 8 taun lan Maggie uga anak wadon, umuré sataun. Bart lan Lisa iku sekolah ing SD *Springfield Elementary*. Maggie iku durung bisa ngomong.

Sérial iki papané ana ing kutha fiktif Springfield lan ngenyèk budaya Amérika, masarakat, télévisi lan akèh aspèk kauripan manungsa.

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
*
Balung iga

Sajeroning anatomi, **balung iga** utawa **iga** (Latin: *costae* iku balung dawa kang mlengkung lan mbentuk gronggongan dhadha.) Balung iga nglindhungi dhadha (Latin: *thorax*), paru-paru, jantung, ati, lan organ njero liyané ing gronggongan dhadha.

Ing mamalia, balung iga mung ana ing pérangan dhadha. Nanging ing reptil, balung iga kadhangkala ana wiwit pérangan gulu nganti sacrum.

Ana sawatara jinis iwak kang bisa duwé nganti 4 iga ing saben balung gegeré.

Manungsa (priya lan wanita) duwé 24 balung iga (12 pasang). Bab iki pisanan dipratélakaké déning Vesalius ing taun 1543 kanggo ngrampungi kontroversi wektu semana. Ana telung jinis balung iga, yakuwi:
* 7 pasang balung iga landhung / iga sajati (os.costae vera)
* 3 pasang balung iga wekas / iga palsu (os.costae sporia)
* 2 pasang balung iga cendhak / iga melayang (os.costae fluctuantes)

## Uga delengen 
* Pratélan balung rangka manungsa

## Réferènsi 
* Clinically Oriented Anatomy, 4th ed. Keith L. Moore and Robert F. Dalley. pp.&nbsp;62–64

## Pranala njaba
Rawikanta mripat

**Rawikanta mripat** utawa **rawikanta mata** iku panyusun sing bening sajeroning mata bebarengan karo pucak sing mbiyantu mbiasaké cahya supaya ngemat tumuju menyang panumpu. Rawikanta ripag, kanthi ngowahi wanguné, duwé kagunaan ngowahi jarak mat-matan mripat saéngga bisa ngemat marang obyèk saka let sing béda-béda, lan minangka citra obyèk sing cetha ing panumpu. Owah-owahan wangun rawikanta iki diarani tadhahan rawikanta (*lens accomodation*).

## Gladri 

 Image:Cataract in human eye.png|Cataract in Human Eye- Magnified view seen on examination with a slit lamp
 Image:MRI_of_human_eye.jpg| MRI scan of human eye showing lens.
 Image:Gray875.png|Interior of anterior chamber of eye.
 Image:Gray884.png|The crystalline lens, hardened and divided. 
 Image:Gray887.png|Section through the margin of the lens, showing the transition of the epithelium into the lens fibers. 

## Réferènsis 

## Uga delengen 
*Intraocular lens
*Iris
*Melatonin
*Phacoemulsification
*Persèpsi visual

## Pranala njaba 
*
Kulawarga basa Slavika Kulon

**Basa Slavik Kulon** iku sawijining sub-golongan basa Slavik sing mligi dituturaké ing Éropa Tengah. Basa-basa sing éwoning iki mligi ya iku:

* Basa Polen
* Basa Ceko
* Basa Slowak
* Basa Sorbia
Sikut

thumb|200px|Siku
**Sikut** minangka salah siji péranganing tangan. Gangguan fungsi sikut iki, bisa diakibataké saka aktivitas/pagawéan kang pasif, kang numpu marang otot-otot lengen. Upamané, pagawéan kang monoton kaya nglukis, nulis, lan ngetik.

## Gladri 

 Gambar:MedialHumerusRadiusUlnaArticulated.jpg|Medial Humerus Radius Ulna Articulated
 Gambar:LeftHumanPosteriorDistalHumerusExtended.jpg|Left Human Posterior Distal Humerus Extended
 Gambar:LeftHumanPosteriorDistalHumerusFlexed.jpg|Left Human Posterior Distal Humerus Flexed
 Gambar:Gray330.png|Left elbow-joint, showing posterior and radial collateral ligaments.
 Gambar:Gray331.png|Capsule of elbow-joint (distended). Aspek anterior. 
 Gambar:Gray332.png|Capsule of elbow-joint (distended). Aspek posterior. 
 Gambar:Gray420.png|The Supinator. katon posterior.
 Gambar:Gray526.png|Diagram anastomosis saubengé sendhi sikut.
 Gambar:Gray1232.png|Back of right upper extremity.
 Gambar:RightElbowXray.jpg|Close-up radiograph, right elbow-joint
 Gambar:Elbow by David Shankbone.jpg|Left male elbow
 Gambar:Pathological fusion of three bones at elbow.jpg|Pathological fusion of three bones at elbow.
Ugel-ugel tangan

thumb|200px|Ugel-ugel tangan
Sajeroning anatomi, **ugel-ugel tangan** iku pérangan kang fleksibel lan sempit sambungan antara lengen ngisor lan tlapak tangan. Ugel-ugel tangan kang wujud rong baris cilik balung, karan carpals, kanggo mbentuk siji wadhah saubengé engsel.

Sendhi kang dumadi déning balung-balung carpalia karo ulna lan radius dijenengi ugel-ugel tangan.

## Pranala njaba 
* Wrist ligaments at upenn.edu
* 
* 
*
Biologi manungsa

**Biologi manungsa** iku babagan akademik interdisiplin antara biologi, antropologi fisik, ngèlmu gizi, lan kadhokteran sing fokus marang manungsa. Èlmu iki uga kakait raket karo biologi primata sarta manéka babagan liya. Istilah *humanbiologie* (Basa Jerman: "biologi manungsa") sepisanan dipigunakaké déning Ernst Freiherr von Blomberg sajeroning bukuné "*Beiträge zur Studien der Thierverwandlungen*" (1891). Departemen biologi manungsa diadegaké ing taun 1970 ing Universitas Stanford.

## Pranala njaba 
*The Program in Human Biology at Stanford 
*Human Biology Association
*Society for the Study of Human Biology Symposium Series
*Scottish Qualifications Authority
Driji

**Driji** sajeroning basa Inggris: *digit* (*finger* utawa *toe*) iku pérangan awak kang dumunung ing tangan, (lan uga ing sikil) driji kiwa lan driji tengen, ing manungsa normal driji cacahé ana lima ing saben tangan, yaiku:

Driji dumadi saka sawatara ros balung kang dislimuti déning daging utawa otot, ora mung manungsa waé kang duwé driji, sapérangan gedhé kéwan uga duwé nanging cacahé ora mesti lima.
Lengen

Sajeroning anatomi, **lengen** iku saka anggota badan ndhuwur kéwan sikil loro. Istilah iki bisa dipigunakaké kanthi analogi kanggo struktur liya, kaya siji saka pasangan anggota badan ndhuwur kéwan sikil papat, utawa lengen gurita.

Ing primata, lengen ngalami adhaptasi yaiku kanggo mènèk lan pagawéan trampil liyané. Sendhi ing bahu ngidinaké lengen bisa obah sajeroning babagan mubeng kang amba, sauntara anané loro balung lengen ngarep kang bisa silih ngubengi ngidinaké jinis obahan tambahan liya.

## Pranala njaba 
* Neuro-controlled bionic arm .
* Arm fractures
Balung pipa

[thumb|Balung pupu utawa [femur iku conto saka balung dawa]]

**Balung pipa** utawa **balung dawa** iku balung kang tuwuh saka *pemanjangan* ing pérangan epifise (bonggol balung). Ujung saka epifise dibungkus déning balung enom hialin. *Pertumbuhan* kanthi longitudinal iki disebabaké déning osifikasi kanthi endokondral ing epifise.

Femur (balung pupu), tibia (balung gares), fibula (balung kéntol), humerus (balung lengen ndhuwur) bisa digolongaké sajeroning balung dawa.
Tangan

**Tangan** iku pérangan awak ing ujung lengen. Sapérangan gedhé manungsa duwé loro tangan, lumrahé kanthi papat driji lan siji jempol. Pérangan njero tangan iku tlapak tangan. Yèn driji-driji ditekuk, tangan bakal mbentuk siji kepelan. Saliyané manungsa, akèh jinis kéwan sing duwé tangan, mligi saka golongan primata.
Driji iku ana lima yaiku, jempol, driji panuding, driji tengah, driji legi, lan driji kelingking.

## Pranala njaba 
thumb|left|Tupaia javanica, Homo sapiens
* Hand injuries and diseases
The Rescuers Down Under

***The Rescuers Down Under*** iku sawijining filem animasi prodhuksi Walt Disney Feature Animation lan dirilis ing biyoskup déning Buena Vista Pictures tanggal 16 November 1990. Film iki dadi filem kaping 29 ing sérial filem animasi klasik Walt Disney. Film iki digawé dhedhasar buku mawa judhul kang padha lan ditulis déning Margery Sharp lan iku sekuel di filem *The Rescuers*. Caritané disutradarani Hendel Butoy lan Mike Gabriel.

## Pranala njaba 
*
Ice Age: Dawn of the Dinosaurs

***Ice Age: Dawn of the Dinosaurs*** iku sawijining filem animasi CGI yang dibuat déning Blue Sky Studios lan dirilis ke biyoskup déning 20th Century Fox tanggal 1 Juli 2009. Film iku sekuel di filem *Ice Age* lan *Ice Age: The Meltdown*. Caritané disutradarani Carlos Saldanha. Ray Romano, Queen Latifah, Seann William Scott, Josh Peck, Simon Pegg, lan Chris Wedge mèlu ngisi swara filem iki.

## Pranala njaba 
* Situs resmi 
*
SpongeBob SquarePants

***SpongeBob SquarePants*** iku siji sérial télévisi komedi taun Amérika Sarékat sing diprodhuksi déning Nickelodeon antara taun 1999 nganti saiki. Sérial ini diciptakaké déning Stephen Hillenburg. Sérial TV iki prakara 10 mahluk jaba bumi sing jenengé SpongeBob SquarePants, Patrick Star, Squidward Tentacles, Eugene Krabs, Sheldon Plankton, Karen Plankton, Sandy Cheeks, Poppy Puff, Pearl Krabs lan Gary. Sérial iki naté ditayangaké ing Indonésia.

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
*
Alat kelamin

* Chara * yaiku lanang antheridia (abang) lan wadon archegonia (coklat).]]
**Piranti kelamin** utawa **organ sèksual** iku kabèh pérangan anatomi awak makluk urip kang magepokan karo reprodhuksi sèksual lan dadi péranganing sistem reprodhuksi ing sawijining organisme komplèks.

Jinis piranti kelamin kerep dadi panentu kelamin saka sawijining jinis organisme. Sajeroning sistem kelamin lanang-wadon, kang paling akrab karo manungsa, kaloka piranti kelamin kang fungsiné mrodhuksi spermatozoid (sèl kelamin lanang) lan piranti kelamin kang sèl endhog (sèl kelamin wadon). Sajeroning organisme lanang, organ kang magepokan antarané penis utawa hemipenis lan skrotum, déné organisme wadon duwé vulva, vagina, utawa kloaka.
Squidward Tentacles

**Squidward Tentacles** iku sawijining karakter ing filem kartun SpongeBob SquarePants. Dhèwèké iku kéwan gurita sing manggo ana ing omah dhapuré moai. Ia tetanggan karo SpongeBob lan Patrick Star, nanging Squidward ora seneng duwé tetangga kaya spongebob lan patrick amarga asring ngganggu dina santainé. Squidward uga kerja ing warung Krusty Krab minangka kasir barengan karo SpongeBob. Lumrahé squidward iku nak kerja ora bisa temenan, lan wataké iku kuwalikané saka SpongeBob.

## Yasa 
### Panyipta lan desain 
Stephen Hillenburg iku remen karo laut kawit cilik. Dhèwèké uga miwiti ngembangaké kemampuané ing babagan seni iku nalika isih cilik. Nalika kuliah, dhèwèké iku sinau babagan biologi laut lan seni. Dhèwèké ngrencanakaké kuliah manèh supaya intuk gelar magister ing babagan seni. Sawisé lulus taun 1984, dhèwèké mèlu Ocean Institute, organisasi ing Dana Point, California, sing didedikasikaké kanggo ngajari bebrayan babagan sains laut danlan sujarah maritim. Nalika dhèwèké ing kana, Stephen duwé idé sing njalari panggawéan *SpongeBob SquarePants*: buku komik sing judhulé *The Intertidal Zone*. Ing 1987, Hillenburg metu saka institut kanggo ngejar karir ing animasi, lan miwiti ngawang-awang ide ngawang-awang ide kanggo proyèk sing isiné makluk laut antropomorfisme. Sanajan dhèwèké wis nggambar sawenèh skètsa konsèpé, perlu wektu suwéné sedasawarsa kanggo minangka mimpiné.

## Cathetan
## Rujukan
Batang utek

**Batang utek** utawa **brainstem** (utawa **brain stem**) iku pérang ngisor saka utek, kang nggandhèngaké lan kanthi struktur nerisaké saluran saraf (*spinal cord*). Batang utek nyadiakake motor utama lan *sensory innervation* menyang rai lan gulu liwat saraf kranial (*cranial nerves*). Sanadyan ukurané mung cilik, batang utek minangka pérangan kang wigati banget minangka pengubung saraf motorik lan saraf sènsor saka pérangan utama utek menyang sakujur awak. Iki kalebu corticospinal tract (motor), posterior column-medial lemniscus pathway (fine touch, sensor getar lan proprioception) lan spinothalamic tract (nyeri, suhu, gatel lan sénggolan /*crude touch*). Batang utek uga mainaké peran wigati ngenani regulasi fungsi jantung lan sistem ambegan. Batang utek uga ngatur sistem saraf pusat, lan dadi sumbu sajeroning kaanan sadhar lan ngatur siklus turu.  Sawetara taksonomi mratélakaké batang utek minangka medulla oblongata (myelencephalon) lan pons (péranganing metencephalon), sawatara liyané kalebu ing midbrain (mesencephalon).

## Uga delengen 
* Cranial nerve nucleus
* Reptilian brain
*Comparative Neuroscience at Wikiversity

## Réferènsi
* http://www.cancerhelp.org.uk/help/default.asp?page=5019
* http://www.meddean.luc.edu/lumen/Meded/Neuro/frames/nlBSsL/nl40fr.htm
* http://biology.about.com/library/organs/brain/blbrainstem.htm 
* http://www.waiting.com/brainanatomy.html
* http://www.martindalecenter.com/MedicalAnatomy_3_SAD.html 

## Pranala njaba 
* NIF Search - Brainstem  via the Neuroscience Information Framework
Farmakologi

**Farmakologi** iku èlmu kawruh sing magepokan karo obat-obatan. Biyasa sajeroning èlmu iki disinaoni:
# Panelitèn ngenani lelara-lelara
# Kemungkinan pangobatan
# Panelitèn obat-obat anyar
# Panelitèn èfèk samping usada lan utawa tèknologi anyar marang sawatara lelara gegandhèngan karo perjalanan obat sajeroning awak sarta réaksi awak marang obat iku.

## Pranala njaba 
* Pharmaceutical Business Review
* International Conference on Harmonisation
* US Pharmocopea
Kulawarga basa Slavika

**Basa-basa Slavik** iku siji cawang rumpun basa saka basa-basa Indo-Éropa.

Sacara tradhisional ana telung cawang utama basa-basa Slavik:
* Basa Slavik Kulon
* Basa Slavik Wétan
* Basa Slavik Kidul

## Lokasi 
Basa-basa Slavik dituturaké ing Éropa Wétan, Éropa Kidul (Balkan) nganti sisih lor bawana Asia ing sebrangé  Jepang

thumb|lift|500px|Nyunting Basa Slavik
***Peta basa-basa Slavik ing Éropa***

## Ciri 
* Basa Slavik Kulon
** Basa Ceko
** Basa Slowak
** Basa Polen
** Basa Sorbia
** Basa Kasubia
* Basa Slavik Wétan
** Basa Ruslan
** Basa Bélarus
** Basa Ukraina
** Basa Rusyn
* Basa Slavik Kidul
** Basa Slowén
** Basa Perkmurie
** Basa Kroasia
** Basa Bosnia
** Basa Serbia
** Basa Bulgaria
*** Basa Slavik Gerejawi Kuna (*Old Church Slavonic*)
** Basa Makedonia

## Uga delengen 
* Pratélan Basa

## Pranala njaba 
* Basa Slavik
Bèji, Taman, Pemalang

**Bèji** (panulisan sajeroning basa Indonésia: Bèji) iku désa ing Kacamatan Taman, kabupatèn Pemalang, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Deleng uga 
* Taman, Pemalang
* Kabupatèn Pemalang

## Pranala njaba 
* Situs resmi Kabupatèn Pemalang
Tlapak tangan

**Tlapak tangan** (basa Inggris: Palm), iku pérangan mjero saka tangan. Tangan manungsa ing pérangan iki karan *metacarpus* kanthi lima driji kang kahubung ing sendhi ugel-ugel tangan/*carpus*. Saben driji, diwiwiti saka kang paling cedhak karo driji jempol yaiku:

* Driji panuding utawa ing basa Inggris:*index finger*) (med./lat.:*digitus secundus manus*, *pointer finger*, tawa *forefinger*
* Driji tengah (ing basa Inggris: *middle finger* (med./lat.:*digitus me´dius* lan kondhang minangka *digitus tertius*) 
* Driji manis (ing basa Inggris: *ring finger* (med./lat.:*digitus annula´ris*-*Annulus*)
* Driji jenthik (ing basa Inggris: *little finger* (med./lat.:*digitus mi´nimus ma´nus* utawa 'pinky'-*Minime*)

Driji jempol kahubung karo trapezium) dumunung ing pinggir, sajajar karo lengen.
Driji panuding

**Driji panuding** (basa Inggris: **index finger**, (uga diarani **forefinger**, **trigger finger**, **pointer finger**, **digitus secundus**, utawa **digitus II**), iku driji kaloro ing tangan manungsa.

Driji panuding dumunung antarané driji pisanan (jempol) lan driji katelu (driji tengah). Lumrahé driji panuding iku driji kang paling *lincah* lan sènsitif, sanadyan ora kang paling dawa.

## Uga delengen 
* Extensor indicis proprius

## Gladri 

Image:Creation of Adam (Michelangelo) Detail.jpg|*Sistine Chapel*, Detail, Michelangelo
Image:Mathis Gothart Grünewald 024.jpg|Isenheim Altarpiece, Detail: Hl. John the Baptist
Image:Leonardo da Vinci - Saint John the Baptist C2RMF retouched.jpg|*John the Baptist*, Leonardo da Vinci
Image:Plato-raphael.jpg|*The School of Athens*, Detail, Raphael
Image:Dislocated finger x-ray.JPG|Lateral X-ray of left finger, showing proximal interphalangeal joint dislocation and fracture of the base of the middle phalanx

## Pranala njaba 
*
Fisiologi

**Fisiologi**, iku asal saka tembung Yunani *physis* = 'alam' lan *logos* = 'carita'/(èlmu?), yaiku èlmu kang nyinaoni **fungsi** mekanik, fisik, lan biokimia saka makluk urip.

Fisiologi dipérang dadi fisiologi tetuwuhan lan fisiologi kéwan nanging prinsip saka fisiologi sifaté universal, ora gumantung marang sajinis organisme kang disinaoni. Upamané, apa kang disinaoni sajeroning fisiologi sèl khamir bisa uga dicakaké ing sèl manungsa.

Fisiologi kéwan diwiwiti saka metode lan peralatan kang dipigunakaké sajeroning pambelajaran fisiologi manungsa kang banjur sumrambah marang spésies kéwan saliyané manungsa. Fisiologi tetuwuhan akèh migunakaké teknik saka kaloro babagan iki.

Cakupan subjek saka fisiologi kéwan iku kabèh makluk urip. Akèhé subjek njalari panelitèn ing babagan fisiologi kéwan luwih kakonsèntrasi marang pemahaman owahing ciri fisiologis sadawaning sajarah evolusi kéwan.

Cabang ngèlmu liya kang tuwuh saka fisiologi iku biokimia, biofisika, biomekanika, lan farmakologi.

## Sajarah 
Fisiologi eksperimental diawali ing abad kaping-17, nalika ahli anatomi William Harvey njelasaké anané sirkulasi getih. Herman Boerhaave kerep sinebut bapak fisiologi amarga karyané wujud buku teks mawa judhul *Institutiones Medicae* (1708) lan cara mulangé kang cemerlang ing Leiden.

## Babagan fisiologi 
Fisiologi duwé sawatara subbidhang. Elektrofisiologi magepokan karo cara kerja saraf lan otot; neurofisiologi nyinaoni fisiologi utek; fisiologi sèl nunjuk marang fungsi sèl kanthi individual.

Akèh babagan kang magepokan karo fisiologi, ing antarané yaiku Ekofisiologi kang nyinaoni efek ekologis saka ciri fisiologi kéwan utawa tetuwuhan lan suwaliké. Genetika dudu siji-sijiné faktor kang mengaruhi fisiologi kéwan lan tetuwuhan. Tekanan lingkungan uga kerep njalari karusakan ing organisme eukariotik. Organisme kang ora urip ing habitat akuatik kudu nyimpen banyu sajeroning lingkungan sèlulèr. Ing organisme mau, dehidrasi bisa dadi masalah gedhé.

Dehidrasi ing manungsa bisa kadadéan nalika ana paningkatan aktivitas fisik. Sajeroning babagan *exercise physiology*, wis dilakoni manéka panelitèn ngenani èfèk dehidrasi marang homeostasis.

## Deleng uga 
* Kedhokteran
Rosidae

**Rosidae** iku jeneng botani ing peringkat subkelas dhedhasar International Code of Botanical Nomenclature (ICBN). Panganggenan subkelas iki bakal manéka variasi gumantung sistem taksonomi kang dipigunakaké, siji-sijiné pepadhané yaiku anané famili Rosaceae ing sangisoré.

Adhedhasar sistem Cronquist taun 1981, Rosidae kapérang saka: 

Nanging ana uga kang nulisaké Crossosomatales, Geraniales, Myrtales, Fabidae (Celastrales, Cucurbitales, Fabales, Fagales, Huaceae, Oxalidales, Malpighiales, Rosales lan Zygophyllales), Malvidae (Brassicales, Dipentodontaceae, Gerrardinaceae, Malvales, Sapindales, lan Tapisciaceae), Picramniaceae, lan Vitaceae minangka péranganing Rosidae, amarga silih tumpang tindhih antarané sistem siji karo sistem liyané kakait klasifikasi siji spésies kadhang kala dumadi.

## Réferènsi 
Cantino, Philip D.; James A. Doyle, Sean W. Graham, Walter S. Judd, Richard G. Olmstead, Douglas E. Soltis, Pamela S. Soltis, & Michael J. Donoghue (2007). "Towards a phylogenetic nomenclature of Tracheophyta". Taxon 56 (3): E1–E44.

## Pranala njaba 
*Rosidae* ing TAMU Lab
Zingiberaceae

**Suku temu-temuan** utawa **Zingiberaceae** iku salah siji suku anggota tetuwuhan ngembang. Miturut sistem klasifikasi APG II suku iki kalebu sajeroning bangsa Zingiberales, klad **commelinids** (**core monocots**).

Zingiberaceae wujud familia gedhé dhéwé saka ordho Zingiberales, kanthi prakiran 50 génus lan punjul 1000 spésies. Zingiberaceae asring diarani temu-temuan ing Indonésia lan tuwuhan jinis iki akèh tinemu ing laladan tropis, mligi ing kawasan Asia Kidul-wétan.

Temu-temuan dibédakaké dhedhasar anané labellum, kang kawangun akibat fusi 2 benang sari kang steril, lan anané lenga esensial ing njero jaringané. Temu-temuan biyasa kanggo tuwuhan hias, bumbu masakan, lan obat tradhisional.. Masarakat Cina jaman biyèn migunakaké rimpang saka temu-temuan iki minangka obat gangguan pancernan, hepatitis, lara kuning, diabetes, arterosklerosis, lan infèksi bakteri.

## Marga (génus) anggota 
* Anaksuku Siphonochiloideae
** Tribus Siphonochileae
*** *Siphonochilus*
* Anaksuku Tamijioideae
** Tribus Tamijieae
*** *Tamijia*
* Anaksuku Alpinioideae
** Tribus Alpinieae
*** *Aframomum*-kapulaga Afrika lan kerabaté
*** *Alpinia*-laos lan kerabaté
*** *Amomum*-kapulaga lan kerabaté
*** *Aulotandra*
*** *Cyphostigma*
*** *Elettaria*-kapulaga sebrang lan kerabaté
*** *Elettariopsis*
*** *Etlingera*-kecombrang (honje) lan kerabaté
*** *Geocharis*
*** *Geostachys*
*** *Hornstedtia*
*** *Leptosolena*
*** *Paramomum*
*** *Plagiostachys*
*** *Renealmia*
*** *Siliquamomum* 
*** *Vanoverberghia*
** Tribus Riedelieae
*** *Burbidgea*
*** *Pleuranthodium*
*** *Riedelia*
*** *Siamanthus*
* Anaksuku Zingiberoideae
** Tribus Zingibereae
*** *Boesenbergia*-temu kunci lan kerabaté
*** *Camptandra*
*** *Caulokaempferia*
*** *Cautleya*
*** *Cornukaempferia*
*** *Curcuma*-kunir, temu lawak, lan kerabaté
*** *Curcumorpha*
*** *Distichochlamys*
*** *Haniffia*
*** *Haplochorema*
*** *Hedychium*
*** *Hitchenia*
*** *Kaempferia*-kencur lan kerabaté
*** *Laosanthus*
*** *Nanochilus*
*** *Paracautleya*
*** *Parakaempferia*
*** *Pommereschea*
*** *Pyrgophyllum*
*** *Rhynchanthus*
*** *Roscoea*
*** *Scaphochlamys*
*** *Smithatris*
*** *Stadiochilus*
*** *Stahlianthus*
*** *Zingiber*-jaé lan kerabaté
** Tribus Globbeae
*** *Gagnepainia*
*** *Globba*
*** *Hemiorchis*

## Réferènsi
Banjardawa, Taman, Pemalang

**Banjardawa** iku désa ing Kecamatan Taman, kabupatèn Pemalang, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

## Uga delengen 
* Taman, Pemalang
* Kabupatèn Pemalang
* Situs resmi Kabupatèn Pemalang
Ellyas Pical

**Ellyas Pical** (miyos ing Saparua, Ambon, 24 Maret 1960) punika petinju asal Indonésia ingkang dados jawara donya pisanan saking Indonésia.

## Ugi pirsani 
* Simson Tambunan, mantan pelatih Pical
* Boy Bolang, mantan promotor Pical
* Chris John, jawara donya tinju asal Indonésia
* Muhammad Rachman, jawara donya tinju asal Indonésia
* Nico Thomas, jawara donya tinju asal Indonésia

## Pranala njawi 
* Profil ing Boxrec Boxing Encyclopaedia
* Cathetan pertandhingan ing boxrec.com
* "Si Kidal, Sang Jawara Donya Sing Kalalèkaké" , Indosiar, 17 Agustus 2005
* "Ellyas Pical Mlebet Pakunjaran" , Bola, 13 Juli 2005
Nico Thomas

**Nicholas Thomas** (langkung populèr minangka **Nico Thomas** (miyos tènggal 10 Juni 1966 ing Ambon) punika satunggiling petinju asal Indonésia. Panjenenganipun ngrebat gelar jawara donya kelas terbang mini vèrsi IBF kantèhi ngalahaken Samuth Sithnaruepol (Thailand) mawi angka ing Jakarta, 17 Juni 1989. Nanging gelar puniku boten tahan lami amargi Thomas nuli kalah KO ing ronde 5 saking Eric Chavez (Philipina), ing Jakarta, 21 September 1989.

## Karièr 
### Jenjang Amatir 
* 1985: Medali pérak  cabang tinju-Sea Games Bangkok, Thailand.
* 1986: Medali emas cabang tinju – Piala Présidhèn IX, Jakarta, Indonésia
### Jenjang Profésional 
* Jawara donya tinju kelas terbang mini vèrsi IBF tanggal 17 Juni 1989 kanthi ngalahaken Samuth Sithnaruepol saking Thailand. Nanging gelar puniki tahan kirang saking 100 dinten kémawon, amargi salajengipun panjenenganipun kalah TKO ronde 5 saking Eric Chavez saking Filipina tanggal 21 September 1989, ugi ing Jakarta.
## Data dhiri lan kulawarga 
* Papan, tgl. miyos: Ambon, 10 Juni 1966
* Nami jangkep: Nicholas Thomas
* Anak kaping 12 saking pasangan Julianus lan Helena Thomas, rayinipun alm. Charles Thomas, mantan petinju amatir nasional éra ‘70an, ingkang ugi wujud pelatihipun Nico
* Bapa saking 3 putra, Devitho, Danitho lan Marcellino Thomas, garwanipun Farida Ade Yani Thomas.

## Sanès-sanès 
* * 2007: Pikantuk bebungah saking pamaréntah (liwat Menpora Adhyaksa Dault, wujud griya (Juni 2007)

## Pranala njawi 
* Profil Nico Thomas di Boxrec Boxing Encyclopaedia
Chris John

:*Kanggé Chris John minangka pulitikus Amérikah Sarékat, pirsani: Christopher Charles John.*

**Yohannes Christian John**, utawi langkung dipuntepangi minangka **Chris John** () punika satunggiling petinju Indonésia. Panjenenganipun kacathet minangka petinju Indonésia angka tiga ingkang kasil pikantuk gelar jawra donya, sasampunipun Ellyas Pical lan Nico Thomas.

## Masa alit 
Chris John wujud putra angka kalih saking sekawan sadulur saking pasangan Johan Tjahjadi (alias Tjia Foek Sem) lan Maria Warsini. Panjenengan lan kulawarganipun nuli ijrah saking Jakarta dhumateng Banjarnegara, Jawa Tengah. Bapanipun Chris John, Johan Tjahjadi ingkang mantan petinju amatir, nglatih Chris John lan rayinipun Adrian wiwit kekalihipun taksih alit, watara yuswa 5 taun. Sasampunipun tandhing salebeting sapérangan kajawaran amatir ing Banjarnegara, Chris John nuli dipunrekrut déning pelatih tinju misuwur, Sutan Rambing, ing Semarang.

## Awal karir 
Chris John terjun dhumateng donya tinju profesional nalika taun 1998 salebetipun debut nglawan Firman Kanda. Nalika samanten Chris John menang angka salebetipun tetandhingan 6 ronde. Naminipun nuli minggah kados meteor nalika panjenenganipun kasil nganvasaken petinju idola ing wekdal punku, Muhammad Alfaridzi, salebetipun tetandhingan ingkang laminipun 12 ronde. Chris John kénging knockdown kaping kalih ing ronde pisanan, nanging panjenenganipun kasil mbalik kawontenan kanthi mukul KO Alfaridzi ing ronde kaping 12, sekalian ngrebat gelar jawara nasional kelas bulu. Miturut pangakenan Chris John, kondisinipun awon sanget ing wekdal puniku, lan panjenenganipun ngalami panggetihan ing irung amargi balung irungipun tugel.

Sasampunipun makaping kaping tandhing salebetipun parebutan gelar nasional, Chris John kasil nundhukaken rèncang sanagarinipun Soleh Sundava ing taun 2001 kanggé ngrebut gelar PABA kelas bulu.

## Réferènsi 
## Pranala njawi 
* Website Chris John 
* Rékor tandhing Chris John ing Boxrec.com
* Profil Chris John ing Boxrec.com
* Interview Chris John ing Fightnews.com 
* Profil Chris John ing Kompas.com
* Artikel Chris John ing RRI-online.com 
* Artikel prakawis sanès ngenani kagesangan Chris John ing boxing-indonesia.com 
* artikel lan foto ngenani miyosipun putri angka kalih Chris John
Isidore Dyen

**Isidore Dyen** (Philadelphia, 16 Agustus 1913 - 14 Desember 2008) iku sawijining ahli linguist Amérikah Sarékat, Profésor Emeritus Basa Austronésia lan ngèlmu prabandhingan basa saka Universitas Yale.

## Pranala njaba 
* Obituary of Isidore Dyen
* Obituary: Isidore Dyen
* In Memoriam: Isidore Dyen, Was a Specialist in Austronesian Languages
Kékah

Miturut etimologi, tembung **kékah** punika asalipun saking basa Arab, ingkang gadhah pangertosan *nugel*. . Miturut istilah, kékah inggih punika nyembelèh wedhus wonten ing dinten kapitu saking dinten klairanipun bayi, minangka raos sukur dhumateng Allah. Nanging ugi wonten ingkang paring pangertosan manawi kékah punika nugel rikma ingkang wonten ing mustakanipun bayi ingkang nembé lair. Kanggé bayi ingkang jaler dipunsembelèhaken wedhus kalih, manawi bayi ingkang putri dipunsembelèhaken wedhus satunggal.

## Cathetan suku
Canthing

thumb|Gambar wong wadon loro sing mbathik mawa canthing ing tangané
**Canthing** iku piranti sing dipigunakaké kanggo mindhahaké utawa njupuk cuwèran. Canthing kanggo mbathik iku piranti cilik sing kagawé saka tembaga lan pring minangka cekelané. Canthing iki dipigunakaké kanggo nulisaké pola bathik mawa cuwèran lilin. Sadurungé bahan plastik akèh kanggo piranti *rumah tangga*, canthing sing kagawé saka bathok klapa akèh kanggo salah siji piranti pawon minangka gayung. Saiki canthing bathok klapa wis arang katon manèh amarga digantèkaké bahan liya kaya déné plastik. Canthing kanggo mbathik uga saya suwé digantèkaké karo teflon. 

## Bagean-pérangan 
* Gagang terong yaiku bagen buntut canthing, kang ana ing mburi canthing lan ditancepake ing gagang 
* Nyamplungan yaiku pérangan kanggo nyiduk *malam* utawa *plastisin* saka wajan
* Carak/cucuk yaiku pipa mlengkung kang duwé mumpangat dadi dalan kanggo metuné banyu *malam* kata cucuk artiné cangkem manuk lan carat iku wadhah banyu.

## Pranala njaba 
* Canting, alat tradhisional bathik saka Indonesia
* Kerajinan Canting Batik Antik

## Canthing miturut fungsine 
* Canthing ngengrenan yaiku canthing kang kanggo mbatik sepisanan miturut pola sadurungé digarap luwih. Canthing ngengrenan cucuk sedang lan tunggal
* Canthing isen yaiku kanggo mbatik isi babagan utawa ngisi pola. Canthing isen cucuke cilik (tunggal lan jamak)

## Rujukan