Tawangarga, Karang Plasa, Malang

**Tawangarga** iku désa ing Kacamatan Karang Plasa, Kabupatèn Malang, Jawa Wétan. Sadurungé désa iki kawentar minangka Desa Sumbersari merga nduwèni mata banyu sing gedhé. Jeneng “Tawangargo” asalé saka papan musyawarah masarakat nalika jaman penjajahan Walanda, sing diarani “enggon gelangan” ing kidul désa, ing kono nalika padha ngadhep ing kabèh arah kélawan (lor, kidul, wétan, lan kulon) katon padhangé kaya Tawang lan kang kahanané dikubung gunung (Argo). Désa iki kabagi dadi 6 dusun Suwaluhan, Kalimalang, Leban, Ngudi, Lasah, lan Boro, 57 RT lan 14 RW, saben dusun dipimpin Kepala Dusun. Secara geografis, Tawangargo nduwèni téritori 617,120 hektar ing koordinat 7°52’16” LS lan 112°34’15,9” BT, kanthi topografi dataran dhuwur 700–1.000 meter saka permukaan laut. Potensi alamé ngandhut pertanian lan perkebunan sing majeng, saéngga mayoritas warga makarya dadi petani, buruh tani, lan pangusaha tânian.

## Geografis 
Saka sisih géografis, Désa Tawangargo ngemu wilayah kabèh 617,120 ha, dumunung ing koordinat 7° 52’ 16” Lintang Kidul lan 112° 34’ 15,9” Bujur Wétan. Topografi désa iki kalebu dataran dhuwur kanthi elevasi antara 700 nganti 1.000 meter saka lumahing segara. Saliyane dadi papan panggonan padumukan, lahan ing Désa Tawangargo uga dimangertèni kanggo fasilitas umum, pertanian, perkebunan, kegiatan ékonomi, lan sawatara panggunaan liya.

## Demografi 
Miturut data Profil Désa Tawangargo taun 2023, cacah penduduk ing désa iki ana 10.211 jiwa, ing ngendi warga lanang ana 5.169 jiwa lan warga wadon ana 5.042 jiwa. Saka jumlah mau, Kepala Keluarga (KK) sing kadhaptar angkaé 3.472 KK, lan kerapatan penduduk tekan 1.654 jiwa saben kilomèter persegi. Amarga potensi alamé sing ageng, mayoritas warga Desa Tawangargo makarya ing sektor pertanian lan perkebunan kanthi persentase 57%. Sabanjuré 9,6% saka penduduk gawé ing bidang perdagangan hasil bumi, lan saliyane iku 8,9% makarya ing sektor jasa.

## Struktur Organisasi 
**Kades**: H. Sukar

**Carik**: Lolok Mersianto

**Kaur Tata Usaha dan Umumk**dul Wahab

**Kaur Keuangan**: Nanang Fauzi

**Kaur Perencanaan**: Siarto

**K.A. Seksi Pemerintahan**: Masrukin

**K.A. Seksi Kesejahteraan**: Eka Pandu Reyhnata

**K.A. Seksi Pelayanan**: Supadi

**Kamituwo Suwaluhan**: Wahyu Giri Dhani

**Kamituwo Kalimalang**: Arik Rojikan

**Kamituwo Leban**: Fakih Asori

**Kamituwo Ngudi**: Subaweh

**Kamituwo Lasah**: Tawar Dhani

**Kamituwo Boro**: Adi Mas Setra

## Lembaga Desa 
Lembaga Pemberdayaan Masyarakat Désa (LPMD) iki minangka asil sosialisasi Peraturan Daerah Kabupatèn Malang Nomor 02 Taun 2001 lan Keputusan Presiden Nomor 49 Taun 2001 babagan penataan LKMD. Tujuwané dibentuké LPMD kanggo mbangun lembaga téknis sing dadi mitra Pemerintah Désa ing ngrancang, nindakaké, lan ngawasi kagiatan pemberdayaan masarakat ing bidang pembangunan. LPMD makarya bareng karo Pemerintah Désa, BPD, lan lembaga kemasyarakatan désa liyané kanthi pola kemitraan yaiku tugasé nyerap aspirasi warga, ngajokaké usulan program pembangunan désa, lan ngawal pembangunan dusun sacara berkelanjutan kalebu sektor pendidikan, keagamaan, seni, lan budaya. Wiwit taun 2024, LPMD bakal dikukuhaké kanthi Surat Keputusan désa lan jabatanné berlaku lima taun.

## Pendidikan 
Miturut data Profil Désa Tawangargo taun 2021, sebaran tingkat pendhidhikan warga dipimpin déning sing isih sekolah SD utawa padan (18,7%), dilanjutaké déning sing wis lulus SD utawa padan (18,6%), lan sing ora rampung SD utawa padan (18%). Nanging, rata‑rata pendhidhikan saya mundhak, katon saka sing isih sekolah SLTP lan SLTA utawa padan (20,7%) lan sing wis lulus SLTP lan SLTA utawa padan (20,6%) saka total penduduk. Secara umum, tingkat pendhidhikan warga Désa Tawangargo wiwit nuduhaké trèn positif kanthi proporsi pendhidhikan menengah sing ngungguli tahap dasar.

## Potensi Desa 
### **Pertanian** 
Pertanian dadi sektor andalan ing Désa Tawangargo, kanthi jagung minangka komoditas unggulan sing ditanduri ing akèh lahan. Para petani nyebarake pola tanam jagung maneka jinis mulai jagung manis kanggo konsumsi lokal nganti jagung pakan ternak kanggo pasar kabupaten. Lahan sawah lan ladang gundhul sing sadurunge ora optimal digunakake saiki wis dialihfungsikaké dadi areal jagung, mèlu ningkataké pendapatan lan nyedhiyakaké lapangan gawean kanggo warga. Teknologi sederhana kaya sistem tanam gogo rancah lan irigasi tetes wis diterapaké sebagian kanggo ningkataké produktivitas lan efisiensi panggunaan banyu.https://karangploso.malangkab.go.id/content/karangploso-opd-desa-wisata-tawangargo

### **Perkebunan** 
Saliyane jagung, warga uga ngembangaké perkebunan cilik-cilikan sing ngasilaké manéka jinis buah lan sayuran. Jeruk lan apel dadi primadona amarga cocog karo iklim dataran tinggi, nalika cabai lan terong dadi sayuran sing nyokong pendapatan tambahan saben panen. Sawah kebon jeruk sing dirancang berderet-deret ing pinggiran dusun Kalimalang lan Leban ora mung nyedhiyakaké buah seger, nanging uga dadi daya tarik wisata agrowisata cilik sing asring dikunjungi warga kutha Batu. Penanaman cabai kanthi sistem naungan lan panggunaan pupuk organik uga terus didorong supaya hasil panen luwih stabil lan ramah lingkungan.

## UMKM 
Sanadyan mayoritas warga Désa Tawangargo makarya dadi petani, ana uga pirang-pirang pusat UMKM sing ngangkat ékonomi lokal. Ing Dusun Lasah misainé Cendol Dawet Sagu wis dadi usaha turun-temurun sing saiki dirintis luwih saka 30 kepala kulawarga amarga raosé unik lan misuwur ing wilayah Karangploso. Ing Dusun Kalimalang, ana UMKM kerupuk sing nyedhiyakaké cemilan krispi kanggo pasar domestik, déné ing Dusun Leban warga majokake rengginang tradhisional sing gurih lan awét. Sateruse, ing Dusun Suwaluhan berkembang UMKM pembuat drum lokal sing ora mung nyuplai kebutuhan alat musik, nanging uga dadi daya tarik karir seni kanggo generasi muda ing désa.

## Badan Usaha Milik Desa 
BUMDes Désa Tawangargo diadegaké wulan Agustus 2018 kanthi rong unit usaha, sing kapisan yaiku toserba jenengé “Tanggo Mart” sing nyedhiyakaké kabèh kabutuhan pokok warga kaya sembako lan barang liyané. Tanggal 18 Agustus 2019, Kepala Désa H. Sukar resmi mbukak Toko “Tanggo Mart”. Wiwit wiwitané nganti September 2019, Tanggo Mart operasi ing kantor Balai Désa Tawangargo; banjur pamaréntah désa mbangun bangunan khusus kanggo unit toserba iki, amarga wis dadi prioritas merga ngasilaké keuntungan paling signifikan lan tetep maju sanadyan ing tengah pandemi COVID‑19. Unit usaha kapindho babagan pangelolaan sampah, sing pelaksanaané diserahké marang saben dusun. Désa Tawangargo nduwéni sawetara Tempat Pembuangan Sèdhèrhana (TPS) sing sumebar ing Dusun Kalimalang, Leban, lan Boro. Saben TPS dirancang kanggo nampung lan misahaké sampah organik lan anorganik miturut kebijakan dusun, supaya pengelolaan sampah dadi luwih tertib lan nyokong kelestarian lingkungan désa.

## Kagiatan Rutinan PKK 
Secara garis besar, program PKK ing Désa Tawangargo nyakup sepuluh bidang: panghayatan lan pangamalan Pancasila, gotong royong, pangan, sandang, perumahan lan pengelolaan rumah tangga, pendhidhikan lan keterampilan, kesehatan, pengembangan koperasi, pelestarian lingkungan urip, lan perencanaan sehat. Tim PKK désa iki kapérang saka pirang-pirang kelompok kerja (Pokja) sing dipimpin déning Ibu Lurah. Saben Pokja nduwèni tugas tartamtu kanggo nglaksanani program sing wis dirancang, kanthi tujuwan nguwatké kemandirian lan kesejahteraan keluarga ing tingkat dusun nganti tingkat rumah tangga. Salah siji program unggulan sing dilakoni rutin saben tigang wulan yaiku Posyandu. Kegiatan iki dilaksanani liwat kolaborasi antarane Pemerintah Désa Tawangargo, kader kesehatan PKK, Bidan Desa Pembantu Petugas Kesehatan, Forum Masyarakat Désa (FMD), lan Keluarga Sadar Gizi (Kadarzi). Ing Posyandu, balita lan ibu-ibuné, uga lansia melu antusias: balita ditimbang, diukur lingkar lengan, lingkar kepala, lan dhuwuré badan, déné ibu lan lansia dipriksa cek darah lan tensi. Kajaba iku, ana penyuluhan ngenani pemenuhan gizi lan pencegahan stunting supaya tumbuh kembang anak luwih optimal.

## Réferènsi