Dipun suwun apa dipunsuwun

Panulisé ater-ater ***dipun-*** kuwi sing bener kudu diraketaké karo ***suwun***, dadi ***dipunsuwun*** (béda karo panulisé *kula* *suwun)*.

## Panulisé 
jmpl|270x270px|*Pak, lampu ingkang dipunanggé sinau Dhik Sita boten saged dipungesangaken.*|al=
Tembung-tembung Jawa kang isih wungkul, kang durung olèh wuwuhan apa-apa, sing akèh, adhapur ngrong wanda (sanajan ana uga mung sawanda utawa luwih saka rong wanda). Manut pranatan, anasiring basa kang diarani tembung iku yèn ditulis nganggo aksara Latin kudu dipisah-pisah antarané siji Ian sijiné, ora digandhèng kaya yèn ditulis nganggo aksara Jawa. Amarga, *dipun* kuwi adhapur rong wanda Ian *suwun* uga rong wanda, mula banjur ana wong kang nulis *dipun* dipisah karo *suwun*, dadi *dipun* *suwun*, kanthi penganggep yèn anasiring basa kuwi adhapur rong tembung. Ananging, ana uga wong kang nulis *dipun* digandhèng utawa diraketaké karo *suwun*, dadi *dipunsuwun*, kanthi panganggep yèn anasiring basa iki mung adhapur satembung. 

Satemené titikané tembung iku ora dumunung ana ing cacahé wandane. Ana tembung kang mung adhapur sawanda, upamané *dom, bam, suh, lan, ta, ya, sing, wah,* ananging ana anasiring basa kang wis dhapur rong wanda durung bisa diarani tembung, kaya ta *-ipun, -ana, -aké, dom, bom, suh,* Ian sapituruté iku diarani tembung jalaran wis awujud rimbagan utawa pasatuaning basa kang cilik dhéwé kang wis diucapaké minangka anasir sing bébas, mardika, ora kaiket déning anasir liyané. Sanajan wis adhapur ngrong wanda, *-ipun, -ana, -ake* durung bisa diarani sawijining tembung jalaran durung bisa diucapaké minangka anasir sing bébas. Panganggoné anasir-anasir iki mesthi diwuwuhaké marang anasir dhasar utawa linggané Ian banjur diarani anasir wuwuhan, upamané ing tembung *bukunipun, seratipun, jupukana, cedhakana, nulisaké, nemokaké*. Anasir kang diwuwuhaké ing saburiné anasir dhasar utawa linggané kaya mangkono iku diarani panambang.

Kajaba panambang, ana anasir wuwuhan kang diarani ater-ater, ya iku anasir wuwuhan kang mapané dumunung ing sangarepé anasir dhasar utawa lingga. Lumrahé, ater-ater ing basa Jawa iku mung adhapur nyawanda (sawanda), kaya ta *dak-, kok-, di-, ka-, pa, sa-, pra-, a-, pi-,* nanging ana uga kang adhapur ngrong wanda, kaya ta dipun-, kapi-, kami-, kuma-. Déné *dipun-* kang kalebu éwoning ater-ater ing basa Jawa iku mung adhapur nyawanda (sawanda), kaya ta *dak-, kok-, di-, ka-, pa-, sa-, pra-, a-, pi-,* nanging ana uga kang adhapur tembung krama kriya tanggap pratama purusa (*verba pasif persona ketiga*). Manut paugeran, panulising ater-ater iku kudu digandhèng, disambung, utawa diraketaké karo anasir dhasar utawa linggané. Kanthi mangkono, panulisé ater-ater *dipun-* kuwi sing bener kudu diraketaké karo *suwun*, dadi *dipunsuwun*. Conto panulisé tembung kang mawa ater-ater *dipun* tumrap ing ukara mangkene.

# *Bu, buku kula **dipunsuwun** Dhik Sita.*
# *Pak, lampu ingkang **dipunanggé** sinau Dhik Sita boten saged **dipungesangaken**.*
# *Anggénipun nyerat **dipunanggé** punapa **dipunpisah**, Bu?*

Ana panemu, yèn panulisé ater-ater *dipun-* iku diraketaké karo Iinggané bisa njalari klèru anggoné maca utawa nyurasa karo tembung kang mawa ater-ater *di-*. Upamane mangkene:

*dipunji* diwaca/disurasa : *dipun/ji* “disinau temenan”

utawa                                      : *di/punji* “dipanggul (tumrap bocal, lan sapanunggale)”

*dipuntir* diwaca/disurasa         : *dipun/tir*, “di cèt nganggo tir”

utawa                                      : *di/puntir* “diuntir”

*dipunthuki* diwaca/disurasa    : *dipun/thuk/i* “dianthuki, diathungi”

utawa                                      : *di/punthuk/i* digawé pepunthukan”

Satemené, wong bisa klèru anggoné maca (nyurasa) tembung-tembung kaya mangkono kuwi mung yèn tembung-tembung mau ditulis pisah saka ukarane. Ananging, yèn tembung-tembung mau ditulis ing sajroné ukara, mesthiné ora ana pakéwuhé. Wong ora bakai klèru anggoné maca utawa nyurasa jalaran tembung kang mawa ater-ater *di-* kuwi ngoko. Éwa semono, yèn bab iki isih disumeiangaké lan mung kanggo nggampangaké anggoné maca (nyurasa), panulisé tembung-tembung mau *bisa* (ora kudu) diwuwuhi tandha panggandhèng (-) ing antarané ater-ater lan linggané. Contoné mangkene:

# *Kitab-kitab wau kedah **dipun-ji** déning para santri.*
# *Anaké **dipunji** ngalor ngidul.*
# *Supados langkung awèt, usukipun **dipun-tir** rumiyin!*
# *Tangané Ali **dipuntir** Amat.*
# *Cobi, kagunganipun sawung punika **dipun-thuki** sawung kula!*
# *Lemahé aja **dipunthuki** ngono kuwi!*
#  *Sitinipun ampun **dipun-punthuki** mekaten punika!*

## Uga delengen 
* Tembung jagat raya
* Tembung nimbali lan ngaturi
* Tembung nindita lan anindita
* Tembung nyaosi lan maringi
* Tembung suwargi lan almarhum

## Rujukan 
## Pranala jaba 
* Bausastra: Jarwa Kawi, Padmasusastra, 1903, #11.