open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1CAK

**1CAK** (diujaraké *onecak* utawa *wancak* ) minangka situs lelipuran sing nyedhiyakaké gambar lan vidéo kang diunggah déning naraguna. Situs iki uga ditepungi minangka panyedhia panglipur liwat internet meme . Kaya situs hiburan liyané, kaya déné Digg, 9GAG, Pinterest, Facebook lan reddit, naraguna 1CAK bisa milih lan medaraké pamanggih ing gambar. Gambar populèr lan paling anyar bakal katon ana ing kaca utama. 

## Sejarah 
1CAK diyasa déning Aji Ramadhan ing tanggal 17 Februari 2012 kanthi jeneng 1CUK. Sesawangan lan situs logo wis èntuk inspirasi saka 9GAG, situs panglipur lan médhia sosial liyané abasa Inggris lan diyasa ing taun 2008.  Sanajan iki, situs iki ora persis karo 9GAG, malah dadi mémé lokal Indonésia.  Aji rumangsa manawa jenengé domain (1CUK) bisa diwaca dadi 'wancuk' ( *siji-cuk* ), padha karo *jancuk*, tembung mentah ing basa jawa .  Mula, dhèwèké ganti dadi tembung 1CAK wiwit 30 September 2012.  Nganti saiki, 1CAK mung migunakaké Google Adsense lan Tribal Fusion kanggo nyengkuyung dana situs lan ambabar aplikasi seluler kanggo Android kang bisa diundhuh ing Google Play .  

Pangripta *konten* 1CAK diarani "wancaker" utawa "wancakerwati", padha karo *YouTuber* amarga saben akun nduwé konten liyané. Pituduh kasebut biasané nuduhaké naraguna sing paling misuwur ing 1CAK awit saka karyané paling populer lan minangka pangganggo sing paling aktif ing 1CAK. 

## Panganggoné 
Naraguna 1CAK mung mbukak situs wèb lan média visual (asring diarani "kiriman") bakal katon lan kari nggèsèr munggah-mudhun kaca kasebut. Saben kiriman bisa dirating lan bisa ditanggepi. Kanggo sing wis ndhaptar, bisa melu nuduhaké kirimanané

## Deleng uga 
* Kaskus 
* 9GAG

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* 1CAK
Bengkat Lut Tahun

**Bengkat Lut Tahun** inggih punika salah satunggaling dolanan tradhisional ingkang boten diprangguli malih ing jaman sapunika.

## Cara Dolanan Bengkat Lut Tahun 
Laré umur 20 taun tumedhak, sami dolanan bengkat, punika makaten: lare enem sami ilon, dados kalih bageyan, tigang sisih, lajeng pethèkan asat agung, punika ingkang menang pethèkanipun mentas rumiyin, ingkang kangge bengkat punika nama: bendha cacahipun enem. Kanggé mentas tiga, kenggé gasangangan tiga, kapasang jejer kalih sawatawis tebih, ingkang satunggal nama: sumbul. Wonten ing nginggil ingkang mentas laré tiga, béda tiga nyatunggal, bendha kasampiraken mawi suku, pundi ingkang ngéngingaken gasangan punika umpuk namanipun, yèn gacuk wau celak gasangan, deket kalih pecak, nama pandhé, yèn celak malih satunggal pecak, nama cet, punika pejah, ingkang pacet lajeng dipun lut gasang, sadangunipun, mengsahipun gentos mentas.

## Kapustakan
Suluk Jatirasa

**Suluk Jatirasa** pancèn kurang kawentar tinimbang suluk-suluk liyané kang tinemu ing kasusastran Jawa, nanging Suluk Jatirasa ngemu daya kang narik kawigaten dhéwé sajroning karya sastra Islam Kejawèn. Suluk Jatirasa kaanggit déning Radèn Panji Suryawijaya, bab kasébut tinemu sajroning naskah Suluk Jatirasa kang nuduhaké katrangan kang mangkéné: "Punika srat inggitanipun Radèn Panji Suryawijaya, ingkang tanpa tuladha, namung medal sangking kahengetan kémawon".

Suluk Jatirasa yaiku karya sastra kang awujud tembang, dumadi saka enem pupuh tembang macapat, kaanggit mawa enem jinis tembang, yaiku Dhandhanggula, Durma, Gambuh, Pangkur, Kinanthi, Asmaradana. Peprincene yaiku:

* Pupuh 1 Dhandhanggula isi 59 pada
* Pupuh 2 Durma isi 86 pada
* Pupuh 3 Gambuh isi 74 pada
* Pupuh 4 Pangkur isi 54 pada
* Pupuh 5 Kinanthi 56 pada
* Pupuh 6 Asmaradana isi 92 pada 

## Kapustakan
Kit Kat

**Kit Kat** punika coklat kang digawé dening ''Rowntree's of York,'' Inggris, lan saiki diprodhuksi global déning Nestlé,  Rowntree awit 1988,   ing Amerika Serikat, ing ngendi iku digawé lisensi dening HB Reese Candy Company, divisi saka The Hershey Company. Biyasané lapisan  saka telung lapisan, dipisah lan ditutupi lapisan coklat ing njabané. Saben lapisan bisa dijupuk per lapisan kanthi kapisah. Ana macem-macem rasané Kit Kat, kalebu susu, putih, lan coklat tuwa.
Rangga Muslim

**Rangga Muslim Perkasa** (lair tanggal 3 Mei 1994), yaiku juru main bal - balan profesional Indonesia sing saiki dadi pemain Glhandhang Klub 1 PSS Sleman.
## Referensi
Iwak pitik

**Iwak pitik** (Aksara Jawa: ꦲꦶꦮꦏ꧀ꦥꦶꦠꦶꦏ꧀ ꧈ ꦲꦶꦮꦏ꧀. ꦥꦶꦠꦶꦏ꧀ ) yaiku daging kang dijupuk saka kéwan pitik yaiku jinising unggas utawa kéwan ingon ing donya. Daging pitik biyasané dadi panganan kanthi diolah m
anéka cara.

## Sajarah 
Ukir ing Babil luwih saka 600 SM medharaké pitik minangka panganan. Pitik yaiku daging paling laris sing dipikolèhi sajroné abad pertengahan . Panganggoné daging pitik ing AS saya tambah kawentaré nalika Perang Dunia II amarga kurang daging sapi lan daging babi . Ing Éropa, mangan daging pitik ditambah saka pemagan daging sapi lan anak sapi ing taun 1996, bisa uga ana gegayutané karo penyakit sapi édan utawa BSE 

## Pérangan sing bisa dipangan 
ka|jmpl|250x250px| Nugget Ayam.
Biasané, (dhadha, sikil, pupu, lsp), ati, jantung, lan empedu diolah dadi panganan. cèkèr pitik kurang asring dipangan, sanajan luwih akèh utawa durung ditemokaké ing masakan Cina . endhas lan jeroan kaya ta paru-paru lan usus, uga wulu biasané dibuwang utawa digawé panganan sing ngandhut protein supaya bisa dileboni ing panganan kéwan liyane, déné masakan Cina ngolah pitik jangkep ing piring (kalebu sirah), gumantung saka sajèn, jeroan uga dadi yakitori .

## Masakan 
Pitik wentah bisa beku nganti rong wulan tanpa ngganti rasa utawa teksturé. Daging ayam biasané dimasak dhisik sadurungé dipangan, amarga pitik mentah ngemot salmonella.

## Gladri

File:Chicken marination.jpg
File:RecipeoftheMonth Dec SJ (11301040564).jpg
File:Chicken dish cooking tomatoes mushrooms spices.jpg
File:Roasted chicken and potatoes.JPG
File:Chicken tikka masala.jpg
File:Chckenjf7320.JPG
File:Chicken makhani.jpg
File:Chicken Dinner.jpg

## Cathetan 
## Pranala njaba 
*  Kaca Foodnetwork.com babagan panggunaan daging pitik nalika masak  
*  http://www.fsis.usda.gov/Fact_Sheets/Chicken_Food_Safety_Focus/index.asp
Woh macan

(Carakan: ꦮꦺꦴꦃ​ꦩꦕꦤ꧀) ya iku tetuwuhan perdu taunan kang kalebu ing kulawarga *Apocynaceae*. Ing basa Indonèsia, wit iki diarani Buah Macan lan Oleander Kuning amarga kembangé warna kuning gadhing. Tanduran iki dhuwuré 2-3 mèter lan duwé cawang akèh. Godhongé dawané 5–10&nbsp;cm bentuké lansét lan wernané  ijo peteng. Kembangé majemuk kang kasusun saka 6-8 kembang kuning. Wohé wena orén wujudé piramid kang kwalik. Manawa wohé wis mateng, bakal malih dadi soklat enom lan wijiné dadi atos.

## Ékologi 
jmpl|Kembang kang lagi mekrok
Woh Macan asalé saka Indhia kulon lan Amérikah kidul banjur nyebar ing nagara tropis ing saendhenging jagad. Ing indonésia, wit iki tuwuh ing Pulo Sumatera, Jawa, Bali lan Nusa wétan kidul. Tetuwuhan iki bisa ditemokaké ing pinggir alas, tanduran pager lan ditandur ing pekarangan.

## Kandhutan kimia 
jmpl|Woh macan kang duwé upas
Ana senyawa *thevetine*, *thevindosine*, lan *theveside* ing kabèh pérangan tuwuhan iki. Kandutan paling dhuwur ana sajroning wohé. Senyawa iki minangka senyawa *glikosida* kang mbebayani tumrap jantung. Saka siji woh macan iki, bisa nyebabaké tilar donya. Pratandha kena upas saka woh macan ya iku mukok-mukok, jantung dheg-dhegan, semaput lan bisa koma.

## Referènsi
Ismet Fanany

**Ismet Fanany** (lair ing kutha Kotopanjang, Sumatra Kulon taun 1952) ya iku panganggit cerkak saka kutha Kotopanjang.  

## Kauripan 
### Pawiyatan 
Piyambaké lulus Sarjana Muda saka IKIP Padang taun 1974, sawisé lulus saka kono banjur mbacutaké sekolah Sarjana ana ing IKIP Malang lan lulus taun 1978. Piyambaké banjur sinau manèh ana ing Cornell University lan olèh gelar Ph.D ing tlatah ngèlmu pawiyatan.

### Padamelan 
Sajeroning taun 1978 nganti taun 1984, Ismet Fanany dadi dhosèn ing Cornell, semana uga dadi dhosèn tamu ing University of Hawai (1988-1989), lan University of Wisconsin (1990-1991). Ing sapérangan mangsa panas, piyambaké uga mulang ana ing Ohio University (Athena), University of Michigan (Ann Arbor), lan juru pertal ing Departemen Luar Negeri Amerika Serikat (1989-1992).  Ing pungkasaning taun 1992, piyambaké ninggalaké Amerika Serikat lan banjur mulang ana ing National University of Singapore. Ing kono, piyambaké dipitaya kanggo mbukak lan dadi pangarsa dhosèn Basa Indonésia. Wusanané, Ismet Fanany kajibah minangka Pangarsa Program Bahasa Indonesia ing University of Tasmania, Australia. Piyambaké uga sregep nulis buku fiksi lan pertalan. Ing antarané ya iku: *Emma dan Aku* (1977) lan *Lonceng Nagasari* (1977) lan kababar dèning Gramedia. Taun 1977, piyambake naté menang sayembara sing dianakake dèning JAL lan Kementrian PDK Jepang, sabanjuré dikirim menyang Tokyo kanggo sinau sajroning mangsa panas ana ing Sophia University. 

### Karya 
Crita cekak anggitan piyambaké “*Separo Jalan*” kalebu cerkak pilihan Kompas 1996 lan kamot ana ing sajeroning antologi Pistol Perdamaian (antologi cerkak, 1966). Piyambaké uga ngripta kumpulan cerkak tunggal ya iku *Hadiah dari Rantau* (kumpulan cerkak, 2000).

## Rujukan
Bambang Joko Susilo

**Bambang Joko Susilo** (Jawa: ꦧꦩ꧀ꦧꦁꦗꦏꦱꦸꦱꦶꦭ;​ Bambang Jaka Susila) (Mijil ing Sragèn, 14 April 1964; yuswa 55 taun) inggih punika  satunggaling panyerat saha pangripta cerkak ingkang kawentar. Panjenenganipun purna saking *Jurusan Ilmu Jusnalistik* wonten ing *Sekolah Tinggi Publisistik* wiwit saking taun 1985 dumugi lulus taun 1989. Bambang Joko Susilo wiwit nyerat cerkak wiwit pawiyatan madya, karyanipun arupi cerkak laré, cerkak wiranèm, saha cerkak diwasa. Seratan-seratan kasebat kasebar wonten ing pundi-pundi kalawarti saha ariwarti ing antawisipun inggih punika: *Sinar harapan, Suara pembaruan, Merdeka, Sinar Pagi, Prioritas, Amanah, Famili, Anda, Sahabat pena, Mutiara, Gadis, Hai,* lan sapanunggalanipun.

## Karya-karya 
Bambang Joko Susilo dumugi sapunika taksih aktif wonten ing kagiyatan sastra saha *Komunitas Sastra.* Satunggaling komunitas tuladhané inggih punika *Bengkel Pengembangan Cerita Anak* ingkang dipunadani dèning *Pusat Perbukuan Depdikbud* wonten ing Cipayung, Bogor, taun 1999. Bambang Joko Susilo ugi sampun natè ngasta manéka warna padamelan, ingkang pungkasan piyambakipun ngasta minangka wartawan *free lance.* Karya-karyanipun ingkang kawentar antawisipun: *Ketika Matahari Tak Tampak (*kempalan cerkak*,1997), Bebek dari kakek (*cariyos lare*,1997), Berburu Belut Keramat (*Cariyos lare*, 1999), Aku Mawar Merah (*Cariyos lare*, 1999), Penunggu Bukit Gagak (Cariyos lare), Bimo Anak Indonesia (Cariyos lare), Percintaan Sunyi (Kempalan cerkak,* mawi prawacana dèning Korrie Layun Rampan) lan sapanunggalanipun.

## Rujukan
Hartojo Andangdjaya

**Hartojo Andangdjaya** (uga kawastanan: **Hartoyo Andangjaya**) ya iku sawijining budayawan saka Sala. Dhèwèké lair ing Sala, surya kaping 4 Juli 1930, séda ing Sala 1991. Lulus saka PGSLP, naté ngajar ing SMP lan SMA wewengkon Sala (1953-1956), Simpangempat, Sumatra Kulon, 1957-1962, guru STN ing Kartasura, redaktur ariwarti *Dwiwarna, Si Kuncung, Relung Pustaka,* lan *Madyantara*. Dhèwèké minangka panapak asta utama manifès kabudayan.

## Karya-karyane 
Ana ing taun 1962 dhèwèké entuk bebungah kaping telu kalawarti sastra kanggo ésainé kanthi sesirah “*Pola-pola Pantun dalam persajakan Modern*”;  ésai iki banjur kapacak sajroning buku kang asesirah, “*Sejumlah masalah sastra*”, besutan Satyagraha Hoérip (1982). Karyané ya iku : *Simponi Puisi* (*Antologi puis*i, 1954, bareng karo D.S. Moeljanto), *Maniféstasi* (*Antologi puisi*, 1963, bareng Goenawan Mohammad lan liya-liyane), *Buku Puisi*  (*Kumpulan puisi,* 1973), *Tukang Kebun* (pentalan *Kumpulan puisi,*  1976, karyané Rabindranath Tagore), *Kubur terhormat bagi pelaut (*tkp, 1977, anggitan Slauerhoff), *Rahasia Hati (*Pertalan novel, 1978, anggitan Natsume Soseki), *Musyawarah Burung (*Pertalan *Kumpulan puisi*, 1983, karyané Faridu’d-Din Attar), *Puisi Arab Modern (*Petalan *Kumpulan puisi*, 1984), *Kasidah Cinta (*Pertalan *Kumpulan puisi*,  karyané Jalaluddin Rumi), *Dari Sunyi ke Sunyi (*kumpulan essai, 1991, entuk bebungah *Yayasan Buku Utama Departemen P dan K*, 1993; kumpulan éssai iki kabesut déning Goénawan Mohamad). Dhèwèké uga wis mbasakaké *The Prophet* karyané Kahlil Gibran, ananging ora kapacak.

## Rujukan
Saadah Alim

**Saadah Alim** (mijil wonten Padang, 9 Juni 1897, piyambakipun séda wonten Jakarta, 18 Agustus 1968) inggih punika panulis uga wartawan saking Padang, Sumatra Kulon. Sasampunipun purna ing pawiyatan Sekolah Guru (*Kweekschool*, 1917) wonten ing Bukittinggi, piyambakipun ngasta wonten HIS (pawiyatan ingkang sami kaliyan SD) ing Padang antawis taun 1928-1920, lan ngasta ing Meisjes Normaal School (Sekolah Guru Wanita) ingkang ugi mapan ing Padang. Piyambakipun lajeng mlebet ing jurnalistik kanthi mbabaraken kalawarti wanodya: *Suara Perempuan,* pikantuk pambiyantu dhateng Kalawarti *Bintang Timur* (wiwit 1924), dados pangarsa ing Kalawarti ''Krekot's Magazine* (wiwit 1930), ingkang salajengipun dipundadosaken lampiran ing kalawarti *Bintang Timur,* dados *pembantu tetap majalah dan harian* (1924-1940): *Bintang Hindia, Panji Pustaka, Het Dagblad, Pustaka Timur, Volkscourant*. 

## Karya 
*Pembalasannya* (*drama*, 1940), *Taman Penghibur Hati* (*kumpulan cerpen*, 1941), *Zuleika Menyingsingkan Lengan Baju* (*terjemahan* saking seratanipun **Reisco**), *Angin Timur Angin Barat* (*tejemahan novel*, 1949, Seratanipun **Pearl S. Buck**), *Marga Hendak Tegak Sendiri* (*terjemahan novel,* 1949, seratanipun **Freddy hagers**), *Jacob si Lurus Hati* (*terjemah cerita anak*, 1949, seratanipun **Maryat**) *Pengalaman Huckleberry Finn* (*terjamah cerita anak,* 1949, seratanipun **Mark Twain**), *Rahasia Bilik Terkunci* (*terjemah cerita anak,* seratanipun **Diet Kramer**), *Menghadapi Hidup Baru* (*terjemahan'' seratan saking **G.A. Leenbruggen**), lan sanès-sanèsipun.

## Rujukan
Gayus Siagian

**Gayus Siagian** ya iku panulis lan sastrawan kang lair ing Balige, Sumatera Lor, 5 Oktober 1920, séda ing Jakarta, 10 Fèbruwari 1981. Lulus saka AMS-A Yogyakarta (1941) banjur nerusaké sinau babagan film lan kabudayan Barat ing Walanda (1952-1953). Dhèwèké kang  mènèhi julukan Paus Sastra Indonesia kanggo Dr. H.B. Jassin. Olèh kalungguhan Kepala Bagian Skenario Perfini, dhosèn Universitas Gamaliel, dhosèn tamu ing Universitas Harvard, Amerika Serikat (1957), dhosèn jurusan Sinematografi Institut Kesenian Jakarta, Ketua Harian BMKN, Sekretaris Jenderal LKN, Ketua Umum Pengurus Pusat PKPI, anggota DPRGR/MPRS (makili seniman), Wakil Ketua Dewan Kesenian Jakarta, anggota Badan Sensor Film (BSF).

Dhèwèké uga nyebur ing donya jurnalistik. dhèwèké naté dadi rédaktur ***Warta Indonesia, Patriot, Aneka, Warta Dunia, Sari Pers, Lembaran, Suluh Indonesia.*** Ing sawatara wektu dhèwèké biyantu Far Eastern Film News ing Tokyo. Saliyané iku dhèwèké uga nulis skenario film, kaya ta: *Enam Jam di Yogya, Krisis, Embun, Terimalah Laguku, Een Indonesische Student in Holand,* lan liya-liyane. Karya liyané: *Perpisahan* (kumpulan cerita cekak, 1971), *Di Taman Arimetea* (drama, 1958), *Lukisan dan Wanita Buta* (pertalan kumpulan cerita cekak, 1967), *Ratapan Tanah Air* (pertalan Novel, 1954, karya Allan Paton), *Kembali ke Bataan* (petalan otobiografi, karya Carlos Romulo), *Sehari dalam Kehidupan Ivan Denisovitsch* (pertalan novel, 1976, karya Alexander Solzhenitsyn), *Gerhana Matahari* (pertalan novel, 1982, karya Arthur Koestler), lan liya-liyané. Ing taun 1953 dhèwèké antuk pangaji nugraha saka majalah *Kisah* awit crita cekaké kang asesirah *“Perpisahan”*.

## Pawiyatan 
Lulus saka AMS-A Yogyakarta (1941) lan banjur nerusakè sinau babagan film lan kabudayan Barat ing Walanda (1952-1953)

## Kalungguhan 
Kepala Bagian Skenario Perfini, Dhosèn Universitas Gamaliel, dhosèn tamu ing Universitas Harvard, Amerika Serikat (1957), dhosèn jurusan Sinematografi Institut Kesenian Jakarta, Ketua Harian BMKN, Sekretaris Jenderal LKN, Ketua Umum Pengurus Pusat PKPI, anggota DPRGR/MPRS (minangka wakiling para juru kagunan utawa *seniman*), Wakil Ketua Dewan Kesenian Jakarta, anggota Badan Sensor Film (BSF).

## Karya-karya 
*Perpisahan* (kumpulan cerita cekak, 1971), *Di Taman Arimetea* (drama, 1958), *Lukisan dan Wanita Buta* ( petalan kumpulan cerita cekak, 1967), *Ratapan Tanah Air* ( petalan Novel, 1954, karya Allan Paton), *Kembali ke Bataan* ( petalan otobiografi, karya Carlos Romulo), *Sehari dalam Kehidupan Ivan Denisovitsch* (petalan novel, 1976, karya Alexander Solzhenitsyn), *Gerhana Matahari* ( petalan novel, 1982, karya Arthur Koestler), lan liya-liyané. Ing taun 1953 dhèwèké entuk anugraha saka ariwarti *Kisah* awit cerita cekakè *“Perpisahan”*.

## Rujukan
Wildan Yatim

**Wildan Yatim** (lair ing Padang Sidempuan, Sumatra Lor 11 Juli 1933; umur 86 taun), ya iku sastrawan lan pakar ing bidang biologi. Wildan Yatim wis merkolèh sawenèh pangaji lan pangalembana ing sayembara-sayembara nulis.

## Pendhidhikan 
Wildan Yatim namataké pendhidikané ing Madrasah Ibtidaiyah Muhammadiyah taun 1946 lan SD ing Ujung Gading taun 1948. Banjur ngalih ing SMP Lubuk SIkaping lan tamat ing taun  1951. Dados Wildan ngalih ing SMA Widyasana ing Jakarta lan ditamataké taun 1954. Dhèwèké mbacutaké kuliyah ing jurusan biologi Institut Teknologi Bandung taun 1961. Wildan merkolèh *Certificate in Medical Science* ing Hongkong University taun 1981 lan ngéntukaken pangkat Doktor saking Universitas Padjadjaran, Kutha Bandhung taun 1988.

## Pagawéyan 
Wildan Yatim naté dadi anggota Himpunan Mahasiswa Islam (HMI), Redhaktur Kalawarta Èlmiyah *Scientiae* (1958), Redhaktur *Mahasiswa Indonesia* (édisi Jawa Kulon), Asistèn Ketua KASI Bandung (1966-1968), Dhosèn Fakultas Kedokteran Universitas Andalas, Pengageng Dekan FIPIA Universitas Andalas, Padang, Dhosèn Fakultas Kedokteran Universitas Padjadjaran, Kutha Bandung.

## Karya-karya 
Seratan ingkang sampun wiyar, antawisipun: 

#Cerpen *"Surau Baru"*, ngéntukaken pangalembana taun 1969.
# Cerpen *"Perburuan Penghabisan"* ngéntukaken anugraha Hadiah Hiburan Sayembara ing cerpén *Horison* taun 1977-1978.
#Kumpuian cerpen *"Saat Orang Berterus Terang"* taun 1974.
#Kumpuian cerpen *"Jalur Membenam"* taun 1974.
#Kumpuian cerpen *"Pergolakan"* ngéntukaken anugraha ketigo ing *Sayembara Mengarang Roman Panitia Tahun Buku Internasional DKI* taun 1972 lan ing taun 1975 novel niki ngéntukaken anugraha *Yayasan Buku Utama Departemen P dan K*.
#Kumpulan cerpen *"Di Muka Pintu"* taun 1975.
#Kumpulan cerpen *"Pertengkaran"* taun 1976.
#Novel *"Galau Meredam"* taun 1977.
#Cerita anak *"Petualangan Tam"* taun 1979.
#Novel remaja *"Pondok di Balik Bukit"* taun 1979.
#Buku teks *"Biologi"* taun 1974.
#Buku teks *"Embryologi"* taun 1978.
#Buku teks *"Genetika"* taun 1980.
#Novel *"Tak Ada Lagi Bayang-Bayang"* taun 1981.
#Novelet *"Hati Bernyanyi"*.
#Novelet *"Mengarungi Badai"*.
#Novel *"Meniti Sinar Senja"*.
#Kumpulan cerpen *"Selandang"* taun 1988.

## Réferènsi
Harris Effendi Thahar

**Harris Effendi Thahar** ingih menika tokoh sastra Indonésia. Piyambakipun miyos wonten ing Tembilahan, Riau, 4 Januari 1950. Ing taun 1986 piyambakipun lulus saking STM jurusan Bangunan Air ing Padang. Gelar *Sarjana Muda* dipungayuh ing taun 1976 saking *j*urusan Pendidikan Teknik Arsitektur, FKT IKIP Padang. Piyambakipun ugi marsudi kawruh bab sastra wonten ing *jurusan Bahasa dan Sastra IKIP* Padang lulus taun 1994 kanthi skripsi mawi irah-irahan *Analisis Tematis Cerpen-Cerpen Pilihan Kompas 1992-1993*. Ing taun 1986 piyambakipun ngasta pangarsa *seksi pernaskahan, Lembaga Penerbitan dan Percetakan IKIP* Padang. Ing wekdal kasebut ugi ngasta *rekdaktur fiksi* saha *karangan khas* kalawarti mingguan *Canang.* Salajengipun, ing taun 1990 ngasta pangarsa *penyunting* kalawarti wulanan kampus, inggih menika *Ganto*. Ing taun 1995 piyambakipun nindakaken jejibahan mucal wonten ing Universitas Tasmania, Hobart, Australia. Wondéné ing taun 1993-1998 piyambakipun ngasta *sekretaris Dewan Kesenian Sumatera Barat.* Piyambakipun ugi minangka salah satunggaling tiyang ingkang damel Sanggar Bumi. 

## Anggitan 
Buku-buku seratanipun antawisipun kempalan *puisi* *Lagu Sederhana Merdeka* (1976), *Kiat Menulis Cerita Pendek* (1999), cariyos lare *Bendera Kertas dan Daun Jati,* saha *Si Padang. Cerpen-cerpen* anggitanipun Thahar ingkang kawedalaken minagka *cerpen terbaik* Kompas inggih menika *Pelajaran Mengarang, Lampor, Laki-Laki yang Kawin dengan Peri,* saha sanèsipun.
Lukman Ali

**Lukman Ali** miyos wonten Mungka, Payakumbuh, Sumatra Kulon, 25 Dhésèmber 1931. Lukman Ali lulus saking Fakultas Sastra Universitas Indonesia taun 1963. Lukman Ali lajeng nerasaken pawiyatan Manajemen wonten *Sespa LAN* (1974), *Universitas Leiden* (1977-1978). Piyambakipun naté nyambut damel dados guru SD, SMP, SGA, SMA, universitas kaliyan wonten akademi. Nyambut damel wonten Fakultas Sastra Universitas Indonesia taun 1992, wonten Departemen Pendidikan dan Kebudayaan taun 1995 dados kabid, *Lembaga Bahasa* (1964-1980), gadhah kapitayan kangge njagi Lembaga Bahasa Nasional (1970-1971, sapunika kawastanan *Pusat Pembinaan dan Pengembangan Bahasa), Atasé* Pendhidhikan ing *KBRI Kuala Lumpur Malaysia* (1980-1984), *Kepala Kantor Wilayah Departemen Pendidikan dan Kebudayaan Propinsi Sumatera Barat* (1985-1987), *Staf Ahli Menteri Pendidikan dan K*ebudayaan (1989-1992). 

## Karya-karya 
Karyanipun ingkang awujud cerkak kaliyan esai inggih punika *Kisah, Mimbar Indonesia, Sastra, Budaya Jaya, Horison, Abadi, Indonesia Raya, AB, Tempo, Sinar Harapan, Suara Karya, Singgalang, Haluan, dan Republika*. Piyambakipun ngrimat *Pembinaan Bahasa Indonesia* wonten *TVRI*. Karyanipun: *Bahasa dan Kesusatraan sebagai Cermin Manusia Indonesia* (sastra, 1967), *Tentang Kritik Sastra* (antologi esai, 1978), *Berbahasa Baik dan Berbahasa dengan Baik* (sastra, 1989), *Dari Ikhtisar Masalah Angkatan* *Sampai Catatan Kaki* (kumpulan esai, 1989), *Unsur Adat Minangkabau dalam Sastra* *Indonesia* 1922-1956 (sastra, 1994), *Pekan Selasa* (kumpulan cerpen, 1998).

## Rujukan
Dinullah Rayes

**Dinullah Rayes** miyos ing Kalabeso, Kecamatan Alas, Kabupaten Sumbawa, Nusa Tenggara Kilèn, 7 Pèbruwari 1937. Pawiyatan SGB. Panjenenganipun naté dados guru SD (1956-1965), lajeng pindhah tugas wonten ing Kabid Kebudayaan Kabupaten Sumbawa ing Sumbawa Ageng, Januari 1994 pènsiun. Tahun 1986 angsal Tanda Kehormatan Satyalencana Karya Satya Tingkat II saking Présidhèn RI lajeng tahun 1993 angsal Penghargaan Seni saking Pemaréntah Daerah Tingkat I Nusa Tenggara Kilen. Seratanipun sumebar ing manéka koran kaliyan majalah ing sakabèhing Indonésia.  

## Karya-karya 
Karyanipun: *Puisi-Puisi* (ap, 1974), *Anak Kecil, Bunga Rumputan dan Capung Ramping* (kp, 1975), *Hari Ulang Tahun* (kp, 1980), *Kristal-Kristal* (ap, 1982, sareng Diah Hadaning), *Pendopo Taman Siswa* (ap, 1982), *Puisi Asean* (ap, 1983), *Angin Senja* (ap, 1983), *Nyanyian Kecil* (kp), *Peta Lintas Batas* (ap, 1985, sareng Sunaryono Basuki kaliyan Hardiman), *Pendakian* (ap, 1986), *Sosok* (ap, 1986), *Istiqlal* (ap, 1990), *Dari Negeri Poci 2* (ap, 1994, Ed. F. Rahardi), *Buka Daun Jendela Itu* (kp, 1995), *Getar Kreatif* (ap, 1995), *Kebangkitan Nusantara II* (ap, 1995), *Dinullah Rayes Sebuah Otobiografi* (op, 1996, awujud wedhar pengalaman kréatif ngarepakén rukun Islam ingkang kaping gangsal dhateng Tanah Suci, April 1996), *Amal Sebuah Patung* (ap, 1997), *Resonansi Indonesia* (ap, 2000), lan sapanunggalanipun.

## Rujukan
Bakdi Soemanto

Swargi **Bakdi Soemanto** utawi **Prof. Dr. C. Soebakdi Soemanto, S.U** (lair 29 Oktober 1941 ing Kitha Sala, Jawa Tengah lan puput jiwa ing Ngayogyakarta, 11 Oktober 2014 yuswa 72  taun) inggih punika sastrawan lan dhosèn Fakultas Ngèlmu Budaya ing Universitas Gadjah Mada, Ngayogyakarta.

## Pawiyatan 
* Pendhidhikan Sastra Inggris Fakultas Sastra Universitas Gadjah Mada (1977)
* Mèlu "*American Studies Program*" di Universitas Indonesia (1982)
*Pascasarjana saka Universitas Gadjah Mada Yogyakarta (1985)

## Karir 
Sadawané pakaryan utawi  kagiyatané:

*Kalenggahan Ketua Umum Dewan Kesenian Yogyakarta
* Pamulang kuliah “*Comparative Literature*” lan “*Sosiology of American Literature*”.
* Aktif dadi  staf peneliti ana ing Pusat Studi Kabudayan lan Owah-owahan Sosial Universitas Gadjah Mada Yogyakarta
* Redhaktur majalah *Basis (1965-1967)*
* Redhaktur majalah Mahasiswa Indonesia edisi Jawa Tengah (1966-1969)
* Redhaktur majalah Peraba (1971-1976)
* Redhaktur majalah Semangat (1975-1979)
* Dosen IKIP Sanata Dharma (1971-1979)
* Pamulang ing Akademi Kewanitaan Yogyakarta (1976-1979)
* Pamulang ing Akademi Basa Asing Kumendaman (1979-1982)
* Pamulang ing Fakultas Sastra Sebelas Maret, Solo (1979-1982)
* Pamulang ing Oberlin College lan Northen Illinois University, Amerika Serikat (1986-1987).

## Karya 
Karya pribadinipun inggih punika ngripta tembung pantawis kanggé buku-buku sastra. Dalah karya ingkang diripta sesarengan kados ta: *Ambang*, *Lukisan Matahari, Improvisasi "X", Kepatian Nganti Akrab*, lan karya sanèsipun inggih punika: *Saka Kertu Natal ke Doktor Plimin* (kempalan cerpen, 1979).

## Rujukan
Melani Budianta

**Melani Budianta** inggih punika akademikus ingkang lair ing Malang, Jawa Wètan, 16 Mèi 1954. Sasampunipun ngrampungaken pasinaon SMA ing Bandung, piyambakipun ngalajengaken studi ing Fakultas Sastra Universitas Indonesia lan lulus taun 1979. Wonten ing taun 1981, piyambakipun nyandhang gelar MA ing bidang kajian Amerika saking University of Southtern California lan gelar Ph.D. Saking Universitas Cornel ing babagan kasusastran ing taun 1992. Ing umur 12 taun, Melani Budianta naté mimpang sayembara nulis criyos larè ingkang dipunwontenaken ariwarti *Si Kuncung*. Karyanipun sumebar wonten ing kalawarti lan ariwarti Indonésia. Sasanésipun punika, piyambakipun uga aktif minangka pemakalah sajroning adicara sastra. Ngantos sapunika, piyambakipun dados dwija ing Fakultas Sastra, Universitas Indonesia, Depok. Karyanipun ingkang kondhang antawisipun *Syahrir and the Children of Bandaneira, A Hurried of a Journalist, Teori Kesusastraan* (petalan karya Rene Wellek), lan *Kado Istimewa* ing taun 1992. Piyambakipun ugi nyerat pengantar kanggè mapinten buku sastra ingkang babar pungkasan wekdal punika.

## Pendhidhikan 
Urutan pendhidhikan: 

*Fakultas Sastra Universitas Indonesia lulus taun 1979
* University of Southtern California lulus taun 1981
* Universitas Cornel lulus taun 1992

## Karya 
Seratan ingkang sampun wiyar inggih punika: 

* *Syahrir and the Children of Bandaneira, A Hurried of a Journalist*
* *Teori Kesusastraan* (petalan karya Rene Wellek)
* *Kado Istimewa*

## Rujukan * *
Benglé

**Benglé** (*Zingiber purpureum Roxb*) ya iku tetuwuhan rimpang kang kalebu kulawarga *Zingeberales*. Benglé tuwuh ing tlatah Asia Tropika, Indhia, nganti Indonésia. Ing Jawa, dibudidayakaké ing dharatan cendhèk nganti 1300 mèter ing sadhuwuring samodra. Wit iki seneng tumrap panggonan kang akèh cahyaning srengéngé. Herba samangsa iki tuwuh nganti 1,5 mèter awujud rumpun kang padhet lan galihé semu kasusun saka pelepah. Godhongé tunggal selang-seling lan bentuké lonjong tipis tur lancip. Godhongé dawané 23-35 cm lan ambané 20-40 mm wernané ijo. Kembangé majemuk dawané 6-10 cm lan bentuké gelèndong. Kembangé putih rada kuning.

## Piguna 
jmpl|Pérangan Benglé
Rimpangé kang njalar lan ndaging rasané pedhes tur pait. Piguna rimpang iki kaya déné jamu. Bisa kanggo nambani masuk angin, watuk, lara kuning, cacingen, lan bisa nyilikaké awak sakwisé babaran. Cara ngonsumsi ya iku kanthi dicor banyu panas kaya déné jaé.

## Rujukan
Joni Ariadinata

**Joni Ariadinata** (lair ing dhusun Majapahit, Majalengka 23 Juni 1966) ya iku panulis lan sastrawan. Taun 1987 dhèwèké namataké SMA, banjur mbacutaké studiné ing jurusan Bahasa dan Sastra Indonesia IKIP Muhammadiyah Yogyakarta. Wiwit taun 1993 dhèwèké ajeg nulis, tulisané awujud esai saha cerkak kang asring kamot ing *Kompas, Republika, Suara Karya Minggu, Surabaya Post, Jawa Pos, Kalam, Basis, Bernas, Matra,* lan sapanunggalané. Ing taun 1994 karyané kang awujud cerkak kanthi irah-irahan “*Lampor*” kasil kapacak ing ariwarta *Kompas* ugi kababar ing antalogi *Lampor* taun 1994. Karya liyané ya iku: *Guru Tarno* (antalogi cerkak 1995), *Kali Mati* (pakumpulan cerkak 1999), *Kastil Angin Menderu* (pakumpulan cerkak 2000), saha *Angkatan 2000 dalam Sastra Indonesia* (2000, *Ed*. Korrie Layun Rampan).

## Karya-karya 
Karyanipun inggih punika:  

* *Guru Tarno* (antalogi cerkak 1995)

* *Kali Mati* (pakumpulan cerkak 1999)

* *Kastil Angin Menderu* (pakumpulan cerkak 2000)

* *Angkatan 2000 dalam Sastra Indonesia* (2000, Ed. Korrie Layun Rampan).

## Rujukan
Ignas Kleden

**Ignas Kleden** inggih punika sastrawan lan sosiolog (lair 19 Mei 1948 wonten ing Waibalun, Larantuka pati 22 Januari 2024 ing Jakarta, Indonesia). Piyambaké nglampahi sekolah lan kuliah ing Seminari, Flores. Uga naté nyambut damel wonten Penerbit Nusa Indah, Ende, banjur pindhah wonten Jakarta dados editor Yayasan Obor tahun 1976-1977 lan Yayasan Ilmu-Ilmu Sosial Jakarta tahun 1977-1978. Banjur nutugaké sekolah ing Hochschule Fuer Philosophie, Munchen lan pikantuk gelar MA filsafat taun 1982. Ing taun 1995 Ignas Kleden pikantuk doktor sosiologi saking Universitas Biefeld. Saliyané aktif ing Yeyasan, Ignas Kleden uga naté nyambut damel wonten kalawarta *Prisma* banjur sesarengan LP3ES ngadekaké rancangan SPES. 

## Karya 
Seratan ingkang sampun dipunwedalaken déning Ignas Kleden ngemot babagan kabudayan lan ilmu sosial kanthi irah-irahan *Sikap Ilmiah dan Kritik Kebudayaan* (1988) wonten panerbit LP3ES. Ignas Kleden uga damel panlitén babagan kabudayan saking kumpulan para winasis ya iku *Sudjatmoko: Sebuah Psikologi Pembebasan* wonten *Sudjatmoko, Etika Pembebasan* (1984); *Kebudayaan dan Posisi Seniman: Mempertimbangkan Rendra*, wonten *Rendra*, *Mempertimbangkan Tradisi* (1983); *Eksperimen Seorang Penyair* wonten *Goenawan Mohamad Catatan Pinggir 2* (1989); *Putu Wijaya* dan *Dongeng-Dongeng Modern*, wonten *Putu Wijaya, Yel* (1995), lan wonten *Anjing-Anjing Menyerbu Kuburan* kanthi tinjauan *Simbolisme Cerita Pendek* (1997), *Sikap Ilmiah dan Kritik Kebudayaan* (1988)

## Rujukan
Denny Caknan

**Denny Caknan** (Deni Setiawan) ya iku musisi lan juru nyanyi sing asalé saka Ngawi. Jeneng Denny Caknan moncèr ing jagat musik merga lagu karangané *Kartonyono Medot Janji* ditonton tekan yutan uwong in YouTube. Lagu *Kartonyono Medot Janji* uga dinyanyèkaké déning juru nyanyi dangdut Nella Kharisma. 

Lagu-lagu sing dikarang Denny Caknan akèh éntuk inspirasi saka lagu-laguné Didi Kempot. Lagu-lagu Denny Caknan nganggo lirik basa Jawa campur basa Indonesia.

## Single 
* *Tlah Berbeda*
* *Kampung Halaman*
* *Tepian Nyaman*
* *Kartonyono Medot Janji*
* *Sugeng Dalu*
* *Sampek Tuwek*
* *Tanpo Tresnamu*
* *Titipane Gusti*
* *Kuatno Aku (feat. Ilux)*
* *Lekaslah Membaik*
* *Kangen Mulih*
* *Los Dol*
* *Ngawi Nagih Janji (feat. Ndarboy Genk)*
* *Ndas Gerih*
* *Satru (feat. Happy Asmara)*
* *Gak Pernah Cukup*

## Rujukan
Jin (juru nembang)

**Jin** (jeneng asli: Kim Seok Jin  김석 진, 4 Desember 1992) ya iku lan juru nembang lan panyerat tembang saka Korea Kidul. Dhéwéké kuwi pepanta paling tuwa lan ngisi swara *boy band* ing Korea Kidul, BTS. Minangka panulis tembang, Dhéwéké duwé limang tembang sing wis diakreditasi dening Korea Music Copyright Association.

## Kauripan wiwitan lan pendhidhikan 
Jin lair kanthi jeneng Kim Seok-jin tanggal 4 Desember 1992 ana ing Gwacheon, Gyeonggi, Korea Kidul.

Jin lulus saka Universitas Konkuk tanggal 22 Februari 2017. Dhéwéké entuk gelar ing kagunan lan sandhiwara. Saiki Dhéwéké lagi ngrampungaké pasinaon master ing Universitas Hanyang (kelas online).

## Karir 
### 2013 - saiki: BTS 
jmpl|Jin ing Penghargaan Musik Seoul taun 2018.
Jin entuk tawaran mèlu SM Entertainment nalika umur 15 taun nalika ketemu wong ing dalan, nanging dhéwèké ora nrima tawaran kasebut.

Jin ditemokaké dening manajer casting Big Hit nalika dhéwèké isih sekolah akting. Jin ditemokaké amarga tampilane, dhéwèké diundhang neng audisi Big Hit Entertainment.

Jin miwiti debut minangka salah siji juru tembang BTS tanggal 13 Juni 2013 ing Mnet's M! Countdown kanthi tembang "No More Dream" saka album debut, *2 Cool 4 Skool*. Sanajan wis tau nulis tembang sadurunge, dhéwèké pisanan dadi co-produser tembang solo saka album *Wings* kanthi irah-irahan "Awaké" sing manggoni nomer 31 ing tangga tembang Gaon lan posisi 6 ing Billboard World Digital Singles Chart. Ing Desember 2016, dhéwèké ngerilis "Awaké" versi Natal ing SoundCloud.

Ing tanggal 9 Agustus 2018, BTS ngerilis *trailer* kanggo album sing arep teka, kanthi tembang sing disebut "Epiphany". tembang kasebut diterangaké minangka "pembangunan melodi pop-rock " dening Billboard, lan minangka penampilan solo Jin. Kanthi lirik sing ndemek konsep nrima lan tresna marang awaké dhewe. Versi jangkepe tembang iki pisanan dibukak ing album *Love Yourself: Answer*. lan manggoni nomer 30 ing andha tembang Gaon lan nomer 4 ing Billboard *World Digital Singles Chart.* 

### 2015 - saiki: Kagiyatan Solo 
Jin gawé kolaborasi karo rekan seklompoke, V, kanggo ngisi *soundtrack* drama sejarah *Hwarang: The Poet Warrior Youth* kanthi irah-irahan "It's Definitely You". dhéwèké uga gabung karo anggota BTS, Jungkook, kanggo nyanyi lan ngerilis versi alternatif "So Far Away", tembang saka *mixtape* anggota BTS Suga *Agust D.* Jin uga ngover pirang-pirang tembang kaya ta "Mom" dening Ra.D, "I Love You" dening Mate, lan "In Front of The Post Office In Autumn", tembang taun 1994 sing dinyanyikaké dening Yoon Do-hyun. tembang cover kasebut dirilis ing SoundCloud tanggal 7 Mei 2015 , 3 Desember 2015, , lan 7 Juni 2018. dhéwèké uga dadi *co-host* ing pirang-pirang penghargaan musik Korea, kaya ta Music Bank .

## Penghargaan lan Nominasi 
### Melon Music Awards 
## Diskografi 
### tembang 
### Kredit Panulisan lan Panggawéan tembang 
Kabeh kridit tembang dijupuk saka Music Copyright Association.

## Filmografi 
### Panata Acara 
## Rujukan
Godhong séndhok

jmpl|Godhong séndhok
**Godhong séndhok** (*Plantago asiatica*) ya iku suket-suketan kang kalebu ing kulawarga *Plantiginaceae*.  Tetuwuhan iki duwé jeneng liya ya iku Sembung otot, Suri pandhuk, Otot-ototan, lan Kuping menjangan. Suket iki sejatiné gulma ana ing kebon teh lan karèt. Wit iki asalé saka Asia lan Éropah lan bisa ditemokaké mawa dharatan cendhèk nganti dhuwuré 3000 mèter sadhuwuring samodra. Ing jaman dhisik tanduran iki dianggep kramat ing *Anglo Saxon*. Terna taunan sing dhuwuré 20 cm lan galihé dawa uga kasusun dening rosét.  Godhonge ijo lansét dawané 5-10cm lan dawané 4-9cm. wohé lonjong werna soklat kriput lan wijiné cacahé 2-4 ing sajroning woh.

## Piguna 
jmpl|Godhong séndhok tuwuh ing ara-ara
Godhong séndhok bisa kanggo jamu lelara  hepatitis, diséntri, watu empedhu, prostatitis, mimisan, pipis watu, bésèr lan bisul. Cara nganggo ya iku godhongé didheplok banjur dibaluraké ing perangan kang nandang lara.

## Referènsi
Pecut jaran

**Pecut jaran** (*Stachytarpheta jamaicensis*) ya iku tetuwuhan kang kalebu kulawarga *Verbenaceae*. Wit iki uga duwé jeneng liya ya iku Sekar laru lan Ngadirénggo. Diwènèhi  jeneng pecut amarga ana galih kang njulur kaya ta pecut. Wit iki dawané bisa nganti 2 mèter godhongé ijo lan pinggir godhongé rada wungu. Wit iki rasané pait nanging sipaté adhem. Oyoté sokat lan tuwuh ing lemah kang sugih humus.

## Piguna 
Tetuwuhan iki bisa kanggo nambani radhang gurung, rématik lan hepatitis A. Cara nambani ya iku godhong pecut jaran digodhog ing banyu umub banjur diombé. Ananging  wong wadon sing lagi meteng ora olèh ngombé jamu godhogan pecut jaran.

## Gladri 

image:Stachytarpheta jamaicensis flower.JPG|Kembang pecut jaran werna wungu
image:Stachytarpheta jamaicensis kui-chang.jpg|Tuwuhan pecut jaran ing kebon
image:Stachytarpheta jamaicensis kz6.jpg|Pecut jaran dawa-dawa

## Kapustakan
Budi Pekerti

**Budi pekerti** asalé tembung budi saka tembung basa Sansekerta “bud” sing tegesé lilir, tangi, gumrégah, sadhar ing babagan kajiwan. Sabanjuré tembung “pekerti” sing duwèni teges tumindak, tumandang, makarya, makarti ing babagan karagan. Pekerti ana sambung rapeté karo tindak tanduk jiwa lan raga lair lan batin, budi pekerti bisa dipilah nanging ora bisa dipisah. Ana ing kawruh métafisika sinebut *The Law of Two*, paugeran loro sing tansah ana, lair pasangané batin, ala pasangané becik, salah pasangané bener, déné padhang ana pasangané peteng, luhur, asor lan sapituruté. Mula ana budi pekerti sing bisa dipilah dadi luhur lan asor, utama lan nistha, ala lan becik, lan liya-liyané. Budi lan pekerti sing ala prayoga disingkiri nanging budi pekerti sing becik diudi lan dicakaké ing bebrayan, kaya ta sregep nyambut gawé, duwèni tanggung jawab, iman mantep, andhap asor, pikirané menep, pikirané jembar, prasaja, gumregut, winangun, tansah muji sukur lan liya-liyané.

## Pratèlan Ki Hadjar Dewantara 
Ki Hadjar Dewantara uga mratélakaké manawa budi pekerti luhur disebutaké ana ing tataran diri pribadi, kulawarga, bebrayan, lan sesamaning bangsa. Etika lan ajaran moral dadi sarana sing nuntun sapa waé supaya bisa urip sing bener, wicaksana, éndah lan sapituruté. Kanggo mujudaké kahanan iki perlu paugeran, nurma, kaidah, tata krama, tata cara, tata susila, ètikèt, lan sapituruté, sing kudu diugemi lan ditatati. Budi pekerti luhur ora bisa pisah saka sumber utawa tuké étika lan ajaran moral, yakuwi ana ing agama apa waé. Akèh banget piwulang utawa ajaran agama sing nuntun supaya bisa apik, nemu begja lan mulya ing donya lan akérat. Ana ing filsafat Tao Sin uga akeh ngemot kaidah utawa ajaran moral sing nuduhaké dalan kebajikan, kautaman, kawicaksanan, lan kaluhuran.

## Tinemu ing Sastra 
Ajaran apadéné nilai-nilai ètis lan moral uga tinemu ing seni sastra, seni rupa, seni tari, seni musik, dongèng, tembang lan sapituruté. Ajaran ètik lan moral uga tinemu ing jagad pewayangan. Pagelaran wayang sing duwé unsur-unsur kaéndahan yakuwi seni sastra, widya utawa filsafat lan ilmu, pentas lan seni ripta utawa kréatifitas bisa dadi salah sijining sarana wiyata budi pekerti. Lumantar pagelaran wayang bisa dadi alternatif metodhe gegulang watak sing cocog, amarga tuntunan lan wulangan ing pewayangan ora duwèni sipat doktrinèr, dirungokaké, lan dirasakaké. Lakon-lakon wayang sing sumberé saka Kakawin Ramayana lan Mahabarata, duweni nilai-nilai sing éndah, unik lan adiluhung.

Paraga utama ing pewayangan sing duwèni watak becik, bisa dadi conto tuladha. Wewaton sumber-sumber ajaran ètika lan moral, budi pekerti luhur bisa diudi, dikulinakaké, lan dirembakakaké. Wiyata budi pekerti ana ing bebrayan sing lagi nandang krisis multidimènsi prayoga dipilah lan ditata. Pendidikan budi pekerti kang luhur dadi babagan sing wigati amarga duwé nilai-nilai sing éndah lan adiluhung kanggo bangun wataking bangsa.
Joël Matip

**Joël Matip** (lair 1991) yaiku pemain bal-balan saka negara Kamerun, sanajan ana getih Jerman saka wong tuwane lan lair ing kutha Bochum, nanging dhèwèké milih belani Kamerun ing ajang internasional. Matip yaiku pemain kang manggon ing posisi bek tengah. Saiki dhèwèké belani klub Liverpool FC lan durung suwe dadi juara Liga Champions 2019, lan Uefa Super Cup 2019.
Mandhakaki

jmpl|Mandhakaki kang ngembang
**Mandhakaki** utawa **Mondokaki** (*Ervatamia divaricata*) ya iketu tetuwuhan ngembang saka kulawarga *Apocynaceae*. Wit  iki dhuwuré 1-3 mèter. Galihé  bunder ngayu lan akèh cawangé. Godhongé oval dawané 6-15 lan 2-4 cm. Godhong  werna ijo tuwa lunyu iki ngandhut tlutuh kang wernané putih susu. Kembangé werna putih kang dhiamèteré 5 cm lan arum gandané. Wohé bunder ngrambut werna kuning. Mondokaki tuwuh ing tlatah Asia wetan kidul sing iklimé tropis.

## Piguna 
jmpl|Mandhakaki ing kebon
Godhong Mondokaki duwèni mupangat kanggo tamba hipertensi, watuk, katarak, koreng lan radhang kulit. Carané nambani ya iku godhong seger didheplok banjur dibaluaké lan dikompres suwéne 15 menit.

## Referènsi
Woh mangsi

jmpl|Tetuwuhan mangsi
**Woh mangsi** (*Phyllanthus reticulatus)* diarani *Pohon Tinta* ing basa Indonesia. Wit iki kalebu terna mataun saka *famili* *Phytolaccaceae*.  Wit iki duwé galih kang empuk werna abang kaungunan sing dhuwuré 1-1,5 mèter. Godhongé tunggal kang selang seling lonjong dawané 5-15 cm. Godhongé werna ijo pupus. Kembang werna jambon duwé benang sari putih. Woh bunder iki nyimpen jus wérna ungu kaya déné mangsi.

## Kandhutan Kimia 
Ing pérangan wit iki ngadhut upas paling akèh ana ing oyoté kang bisa gawé kolik, mencrèt, asma lan semaput.  Kandutan liya ya iku *Mystric acid* lan *Lignoceryl palmotate.*

## Referènsi
Pratélaning wangun

Jinising **wangun lumah** utawa **wangun raèn** (basa Indonésia: *bangun datar*) ana manéka warna, ing antarané ya iku:

*Pasagi utawa maju-pat
* Pasagi mbata utawa pasagi dawa
*Pasagi miring
*Pasagi layangan
*Pasagi telu utawa maju-telu
*Pasagi lima utawa maju-lima
*Pasagi nem utawa maju-nem
*Bunder
*Lonjong

Déné jinising **wangun isèn** (basa Indonésia: *bangun ruang*) ing antarané ya iku:

* Conthong utawa pasungan
* Golong utawa bumbungan
*Gilig utawa bal
*Kubuk
*Balok
Senggugu

jmpl|Senggugu
**Senggugu** (*Clerodendron serrature*) ya iku salah sawijining suket kang kalebu kulawarga ***Rotecha*** . wit iku duwé jeneng  liya singgugu, sringgugu, sanggugu, kertasé, lan tosèk.  Tuwuh ana ing padhang alang-alang lan pinggir désa lan lemah sing rada lembab. Bisa tuwuh ing pesisir nganti 1700 mèter sadhuwuring sagara. Senggugu tanduran asli Asia tropik kang dhuwuré 1-3 mèter. Galihé bolong lan boggolé gedhé. Oyoté werna ireng. Godhong herba iki ijo kandhel lan kaku. Godhonge dhawané 8-30 séntimèter lan amba 4-14 sentimèter sarta cawangé cendhèk. Kembangé majemuk lan dawané 6–40&nbsp;cm werna putih. Wohé wuni bundher endhog.

## Piguna 
Wit iki bisa kanggo tamba asma, bronkhitis, angel pipis, rématik cacingen lan watuk. Cara ngolah ya iku Senggugu kang wis di opèk banjur dikumbah nganti resik lan di cor banyu panas banjur disaring lan diombé.

## Referènsi
Hajatan (pakumpulan)

**Hajatan** iku siji pakumpulan kapitayan saka Désa Pandan, Kacamatan Bulik, Kabupatèn Kotawaringin Kulon, Kalimantan Kulon. Pakumpulan iki dipandhégani siji pinisepuh aran Jai. Warganing pakumpulan iki ana 307 sumebar ing saindenging Kabupatèn Kotawaringin Kulon. Cawanging pakumpulan iki ana ing: Désa Gandis (Kacamatan Bulik), Désa Sukarani (Kacamatan Arut Lor), Désa Pangkut (Kacamatan Arut Kidul), lan Désa Kurabu (Kacamatan Bulik).

## Rujukan
Agama Helu

**Agama Helu** inggih punika setunggaling aliran kapitayan tumrap Gusti ingkang Maha Kuwasa salebeting ing Kalimantan Tengah, Kecamatan Parimba, Desa Sei Pasah, Kabupaten Kapuas. Pinisepuh saking kapitayan punika Wika Agan. 

## Rujukan
Hak Sejati

**Hak Sejati** iku siji pakumpulan kapitayan saka Kulon Praga, Daérah Istiméwa Yogyakarta. Pakumpulan iki diyasa déning Ranasukarta ing taun 1952. Saben Jumuwah Kliwon lan utawa Selasa Kliwon, pakumpulan iki ngayahi Olah Rasa Nggugah Rasa utawa sarasèhan kang manggon ing omahing sesepuh. Pakumpulan iki tau ngadani sarasèhan nasiyonal ing taun 1991. Saben sasi Sura, pakumpulan iki mèngeti ambal warsa kang diéloni kabèh warganing pakumpulan. "Hak Sejati" tegesé darbéning pribadi saka paringaning Gusti Kang Mahatunggal.

## Sajarah 
Sadurung wujud pakumpulan, Ranasukarta mandhégani paguyuban kang nengenaké tulung-tinulungan antaraning wargané, mligi babagan tetamba kang tanpa béya. Saka kagiyatan-kagiyatan iku, akèh wong kang ngangsu kawruh marang dhèwèké kang njalari warganing paguyuban wuwuh. Awit saka mupakat sakèhing warga paguyubané, siji pakumpulan aran Hak Sejati didhapuk.

## Ajaran 
Pakumpulan iki ngugemi ajaran kang asal saka Ranasukarta kang marisi ajaraning simbah aran Resadiwirya utawa Éyang Resadiwirya. Sadurungé nampa ajaran iku, Ranasukarta ngayahi laku prihatin*.* Nalika nampa ajaraning simbah, Ranasukarta umur 30 taun. Olèhé nampa ajarané lumantar wisik utawa pituduh saka semadi kanthi sidhakep saluku tunggal. Sidhakep saluku tunggal iku turu mlumah tur ngliga mawa sikil lempeng kanthi tangan sidhakep ing lumahing weteng. Kang semadi maca "Allahu" ping bola-bali nganti kesel lan tekaning wisik alus Éyang Resadiwirya kang kasengguh saka Gusti Kang Mahatunggal. 

Bubar lelakon semadi iku, Ranasukarta pijer olèh pituduh lumantar wisik alus nalika ngadhepi manéka lelakon urip becik utawa ala. Miturut dhèwèké, nalika nglakoni urip ing donya saben wong duwé telung tandha ing jeroning awaké: (1) *Surem* kang ngalamati bakal tekaning lelara utawa ngalamati ala, (2) *Kenem* kang nandhani arep turu, lan (3) *Sirep*  kang ngalamati bakal nemahi pati. Ing *Sirep*, tandha-tandha kang katon iku ing mata ana warna kuning, nanging ora saben wong bisa ndeleng. Mula, ing ajaran iki wargané ora kena duwé jimat supaya lancar anggoné ninggal jagat wadag (ninggal donya). 

## Rujukan
Adat Lawas

**Adat Lawas** yaiku sawijining pakumpulan kapércayan dumatèng Sang Hyang Widhi ing Tenggarong, Kabupaten Kutai, Propinsi Kalimantan Timur tahun 1980. Adat Lawas duwèni ngalamat ing Kandepdikbud Tenggarong, Kabupaten Kutai. Pinisepuh pakumpulan Adat Lawas yaiku Usman Achmad kang jangépi dadi kèpala Adat Lawas lan dièwangi dèning kepala-kepala adat. Piwulang kang ana ing Adat Lawas yaiku sadhar anane urip makrokosmos. Lan Sang Hyang Widhi yaiku *Laatala*, sing duwèni *Sanghiyang* utawa malaikat sing diutus Gusti mènèhi arah kanggo manungsa. Adat Lawas uga mènèhi piwulang yaiku bebudhèn Sang Hyang Widhi. Tata krama kanthi nderek kabèh paugeran kang wis ana, sing digawé seka paugeran adat lan upacara adat.

Pakumpulan Adat Lawas duweni tujuan kanggo nggayuh kusumpurnaning urip ing dunya lan akhirat, sarta awéh pambinaan budi luhur. Adat Lawas sumebar ing pirang-pirang kecamatan kang mapan ana ing Kabupaten Kutai, kaya ta ing Kecamatan Tenggarong, Loa Kulu, Loa Jaman, Anggama Kenohan, Kembang Tanggut, Tahang, Muara Pahu, lan Bentian Besar.

## Rujukan
Era Wulan Watu Tana

**Pakumpulan Era Wulan Watu Tana** inggih punika pakumpulan ingkang dipunanut kaliyan bebrayan salebeting wilayah  ing pulo Palue Nusa Tenggara Timur ugi saged dipunsebut Nusa Tenggara Wetan. Era Wulan Watu Tana tegesipun Gusti ingkang Panguwaosipun saking  akasa ugi donya.  

## Rujukan
Guna Lera Wulan Dewa Tanah Ekan

**Pakumpulan Guna Lera Wulan Dewa Tanah Ekan** inggih punika asma pakumpulan ingkang pitaya marang Gusti ingkang murbéng dumadi salebeting panggénan ing Dèsa Talibura, Kecamatan Talibura, Kabupatén Sikka. Wigatinipun saking kapitayan inggih punika pitaya uga dhérék dhawuh pangarsa adatipun. 

## Rujukan
Kaharingan Dayak Luwangan

**Kaharingan Dayak Luwangan** yaiku salah sawijining pakumpulan kapitayan dening Gusti kang maha esa wonten ing Kalimantan tengah, alamatipun wonten ing Desa Rimpah, Kecamatan Dusun Tengah, Kabupaten Barito Kidul. Pakumpulan kapitayan iki diwiwiti pisanan dening Kikiu Bidik.

Kang ngurus Pakumpulan Kaharingan Dayak Luwangan yaiku wonten Pinisepuh lan ketua. Pinisepuhe yaiku kikiu Bidik lan ketuane yaiku Martikang Tutul. Anggotanipun pakumpulan iki mpun kathah sanget, kasebar ing Desa Ampah, Kecamatan Dusun Tengah, Kabupaten Barito Kidul

## Referensi
Anak Cucu Bandha Yudha

**Anak Cucu Bandha Yudha** yaiku salah sawijining kapitayan kang diadekne dening R. Sumbono Djonudin ing Cilacap, Jawa tengah tanggal 30 Desember 1970. Alamate pakumpulan iki ana ing marga Ciberem 27, Kelurahan Donan, Cilacap, Jawa tengah. R. Sumbono Djonudin menika sesepuh ngerangkep dados wonten ing pakumpulan kapitayan niki. Menawi sekretarise yaiku R. Agus Wahono, BSC.

Miturut ajaran Pakumpulan iki  sakderenge wonten manungsa, namung onten kauripan kang abadi/hakiki/langgeng, biasa kasebat *ora jaman ora makam ,* yaiku kauripan Hyang Widi lan para warganipun. Hyang widi sami kaliyan Hyang Tunggal, namung para warganipun yaiku Hiyang. Ing ajaran pakumpulan iki percaya manungsa pisanan kang diciptaake Hyang Widi yaiku Adam banjur diciptaake  pasangane yaiku Hawa.

Manungsa minangka titahing gusti kang kajibah manembah lan nyuwun patunjuk dening gusti. Nglaksanake lan manut kaliyan titahe Gusti.

## Referensi