open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Katimaha

**Katimaha**, **timaha** utawa **katimahar** (***Kleinhovia hospita***) ya iku jenis wit, siji-sijiné spesies ing génus ***Kleinhovia***, suku Malvaceae. Tuwuhan iki tuwuh kanthi cara alami ing Indonesia, Malaysia lan bagéan liya saka bawana Asia.

Wit kang akèh gunané iki dikenal kanthi macem-macem  jeneng kaya ta *katimahar, kinar* (Amb.); *tangkèlè, tangkolo* (Sd.); *katimåhå, timåhå, katimångå, timångå, kayu taun* (Jw.); *mangar* (Lamp.); *mangar* (Md.); *katémaha* (Kang.); *katimaha* (Bl.); *kadanga* (Fl.); *nundang* (Sumba); *bintangar, bintanga, lintang-lintang, bitangal, bintana, wintangar* (macem-macem basa ing Sulawesi utara); *ngĕdèdo, ngĕdèdoro, dèdoro, ngaru* (macem-macem basa ing sulawesi utara); *kayu paliasa, kauwasa* (Mak.); *aju pali, wèu* (Bug.); lan liya-liyane.. Nalika ing inggris kang diarani *guest tree*.

## Etimologi 
kiri|jmpl|Gegambaran miturut Blanco (1880-3)
Ing kawruh élmiyah, wedharan katimaha paling tuwa, kang diakoni ya iku kang diterbitaké dening Carolus Linnaeus ing 1763; sanajan 70 taun sadurungé Rumphius wis nulis kanthi lengkap wedharan (uga gambar) ing buku kang diterbitaké ing 1690. Jeneng génus tetuwuhan iki, *Kleinhovia*, dijupuk saka jeneng  dhokter bangsa jerman, C. Kleynhoff (séda 1777). Rumphius awèh jeneng *Catti marus*, pelatinan jeneng ing basa Melayu-Ambon, *katimahar*.

## Introduksi 
kiri|jmpl|Dhompolan kembang timaha
kiri|jmpl|Wit timaha kang mangklung ing Kali Lesan, Berau
Wit cilik nganti medium, dhuwur antarané 5-20 m. Klikané werna klawu, uga werna abu-abu lan rambut kang arang-arang.

## Agihan lan ékologi 
Katimaha mligi nyebar ing Asia tropis, kira-kira saka India, Burma, Indochina, Thailand, Semenanjung Melayu, Indonesia, Filipina, nganti Papua New guinea. Mangalor tekan Taiwan lan Hainan ing China; ing sisih wétan nganti Fiji lan Polynesia ing Pasifik; lan ing sisih kidul tekan Queensland ing Australia.

Katimaha lumrah ditemokaké ing alas sekundhèr, ara-ara suket, lan lemah suwung ing laladan cendhèk 0-200(-500) m saka sagara. Asring thukul dhéwé ing pinggirankali; mligi ing laladan kang jelas pérangane mangsa rendheng lan ketiga. Uga umum ditemokaké ing alas jati. Ing China, timaha akèh ing alas laladan gunung.

## Manfangat 
### Kayu 
Timaha ngasilaké kayu kang ènthèng, alus, werna bungalan (coklat-kuning pucet) semu jambon, tekstur rada alus, kurang awèt; sanajan gampang digaringaké, gampang digarap lan gampang uga dipernis. Kerapetané kayu watara 0,34-0,61 (rata-rata 0.49) g/cm3.

Kajaba kanggo sawatara gawé, kayu timaha kurang digunakaké amarga ukurané kang ora bisa gedhé. Nanging sawatara kayu kang amarga penyakit, ngasilaké kayu kang corak seraté ora jamak. Kayu iki diarani *pèlèt*, lan ing jaman kapungkur larang ajiné, dipilih kanggo garan lan warangka keris, gegaman liyané, botèkan, lan piranti liyané. Pèlèt kayu saka gémbol kang uraté ruwet saka pérangan kayu lan oyot disenengi amarga wulet, lan lumrah kanggo garan béndho lan parang.

### Manfangat liya 
Saka klikané ngasilaké lulub kang bisa kanggo tali, sanajan ora bisa awèt.

## Rujukan
Billy Graham

jmpl|Billy Graham (1966)
**William Franklin Graham** utawa peparabé **Billy Graham** (lair 7 November 1918 ing Charlotte, North Carolina - tilar donya 21 Februari 2018 ing Montreat, North Carolina) iku sawijining pandhita agama Kristen Protèstan kawentar saka Amérikah Sarékat.

Dhèwèké iku kalebu aliran Injili, lan persisé dénominasi Baptis Kidul (*Southern Baptis*). Billy Graham kawentar ora namung kanthi pribadi, nanging uga déné siyarané ing radio lan télévisi.
Sasraningrat

**Sasraningrat** bisa ngrujuk marang :
* BRMH. Sasraningrat, GPH Sasraningrat, jumeneng Paku Alam III
* KGPAA. Surya Sasraningrat, Paku Alam IV
* RM. Adipati Arya Sasraningrat, Bupati Jepara. Ramané RA. Kartini.

## Rujukan
Candranegara

[jmpl|[Candranegara V lan kulawargané, 1867]]
**Candranegara** bisa ngrujuk marang sawenèh bupati ing abad 18-19 kang mengku jabatan ing pasisir lor pulo Jawa (mancanegara). Bupati kang asmané Candranegara ing antarané :
* Candranegara I, Kasepuhan Surabaya 1746-1777 
* Candranegara II, Bupati Lamongan 1795-1808, Bupati Pathi 1808-1812
* Candranegara III, Bupati Pathi 1812-1830, Bupati Kudus 1830-1835
* Candranegara IV, Bupati Kudus 1835-1850, Bupati Demak 1850-1866
* Candranegara V, Bupati Kudus 1858-1880, Bupati Brebes 1880-1883
Para bupati iku miturut silsilahe ana urutan trah lan saliyane kang kasebut ing ndhuwur uga ana keturunan Candranegara I kang uga dadi bupati.

### Sarasilah
Candranegara V kalebu kang paling kawentar amarga wis tau ngadani laku ngubengi pulo Jawa, saka negara Betawi (saiki Jakarta) nganti Banyuwangi banjur nulisaké kaanan papan-papan kang diparani rupa buku cacah 2 jilid.

## Rujukan
Jim Meskimen

**James Ross** "**Jim**" **Meskimen** (lair 10 Sèptèmber 1959) ya iku aktor saka Amérikah Sarékat.

## Pranala njaba
*
Shelley Duvall

**Shelley Alexis Duvall** (lair 7 Juli 1949 - pati 11 Juli 2024) ya iku aktor saka Amérikah Sarékat.

## Pranala njaba
*
Jayèngminarsa

**Jayèngminarsa** ya iku salah siji patih ing kadipatèn Pakualaman. 
## Karir 
Miwiti karya ing Pakualaman dadi carik nalika jaman Paku Alam II kanthi nama peparing Mas Pancareja. Banjur winisuda dadi Mas Lurah Pancasuwarna. Udakara ing taun 1841 banjur kanugrahan pangkat dadi Panji Jayèngminarsa. Jayèngminarsa nulis pira-pira naskah ing Pakualaman, antarané Sestra Ageng Adidarma (1841), Sestradisuhul (1847) lan Babar Palupyan.

Ramané, Natareja kaparingan kalungguhan dadi riya ing Brosot, Adikarta nanging banjur nyuwun lèngsèr amarga wis umur lan diganti Panji Jayèngminarsa.

Nalika jumeneng Paku Alam III (1858-1864), Jayèngminarsa kadhapuk dadi patih dalem nganti jamané Paku Alam IV. Jayèngminarsa uga kaparingan nama Tumenggung Sasramijaya dening Paku Alam IV. Amarga anané konflik marang Paku Alam IV, Jayèngminarsa banjur mundur saka kalungguhan patih udakara taun 1873. Jayèngminarsa dianggep ora bisa nyegah Natawilaya (anak kuwaloné) dhaup marang Gusti Kanjeng Ratu Ayu, ibu saka Paku Alam IV.

## Kulawarga 
Mas Pancareja kaparingan *putri triman* saka Paku Alam II ya iku garwa ampéyan kang aran Resminingdyah. Resminingdyah wis peputra siji aran RM. Suparja kang banjur sesulih RM. Natawilaya. Jayèngminarsa gemi anggoné nggulawentah putrané iki lan bisaa mengkoné bisa dadi pengageng pura. Natawilaya ing tembé banjur jumeneng dadi Paku Alam V.

Resminingdyah dipegat lan Jayèngminarsa arang caos bekti marang Paku Alam II. Jayèngminarsa banjur kadhaupaké karo salah siji putra putri Paku Alam II saka garwa selir.

## Rujukan
Basa Sama-Bajau

## Sujarah 
Basa Sama-Bajau iku dianggo karo Suku Bajau utawa bisa diserap artiné dadi wong nomadèn utawa suku sing uripé pepindhahan. Suku Bajau utawa aran-aran sanèse ya iku Bajo, Badjao, Bajaw, Badjau, Badjaw, Bajo, utawa Bayao iku salah sawijine ras suku ingkang ngadheg ana ing pasisir kawasan Asia Kidul-wetan. Wilayah anggitan panggon urip saka Suku Bajau iki ana ing nagara-nagara kaya ta Pilipina, Indonésia, Malaysia, lan Brunéi Darussalam. Nanging asala-usulé lairé Suku Bajau iku saka nagara Pilipina bagèan kidul.

## Pranala njaba 
* Wewaosan bab penelitian DNA Suku Bajau. Dipunundhuh saka sains.kompas.com
* Wewacan umum penelitian ilmiyah bab Suku Bajau utawa Bajo saka kaca repository.ipb.ac.id
Master Chef Australia (séri 8)

***MasterChef Australia*** séri ka-8 digebyakaké dina Minggu, 1 Mei 2016 ing Network Ten. Kabeh telung juri didhapuk saka séri sakdurungé.

Séri iki dimimpangké déning Elena Duggan ing babak pungkasan kalawan Matt Sinclair ing 26 Juli 2016.

## Panyarta 
### Panyarta 24 sing paling dhuwur 
Kapisan 19 panyarta sing dibyawarakaké ing 1 Mei 2016. Cecilia Vuong dipilih amarga sakdurungé kapilih ing séri enem, dheweké ngunduraké ing taun sakdurungé sayembara diwiwiti amarga nandhang lara ing utak. Sewèlas panyarta sing dibutuhaké, mangsak maneh ing dina sesuké dinggo ngrebutaké petang panggon dinggo babak salajengé. Pitu panyarta sisané, banjur mangsak lan tandhing kanggo ngrebut panggon ing babak pungkasan. Kawitané ing sayembara iki, MasterChef Australia  diéloni kakang-adhi : Jimmy Wong lan Theresa Visintin.

## References
Tevfik Esenç

**Tevfik Esenç** (1904 – 7 Oktober 1992) iku sawijining wong buwangan Sirkasia sing urip ing Turki lan panutur pungkasan sing baud ing basa Ubykh.

## Babad salira 
Esenç iku diopèni déning mbah-mbahé sing nuturaké basa Ubykh ing sawatara wektu ing désané ing Hacı Osman ing Turki, lan awaké tau dadi lurah utawa kamituwa désané iku (Turki *muhtar*), sadurungé olèh pagawéyan dadi pagawé negeri ing Istanbul. Ing kana awaké bisa diwawancarani déning linguis Prancis Georges Dumézil lan kancané Georges Charachidzé sing nulisaké basané iki.
Qamishli

**Qamishli** (, ,  or ), ya iku salah sawijining kutha ing Suriah kang dunungé ana ing pérangan lor-wétan, ana ing tapal watesé Suriah karo Turki. Kutha iki jéjéran karo Nusaybin, salah sawijining kutha ing Turki, lan cedhak karo Irak. Miturut sènsus ing taun 2004, Qamishli nduwé gunggung cacah wong 184.231.

## Rujukan
Deir ez-Zor

**Deir ez-Zor** ( *Dayr az-Zūr*; Syriac: ܕܝܪܐ ܙܥܘܪܬܐ *Dayrāʾ Zəʿōrtāʾ*) ya iku kutha paling gedhé ing Suriah sisih wétan lan kutha paling gedhé nomer pitu ing nagara kasebut.  Deir ez-Zor dumunung ing pinggiring kali Euphrates udakara  sakloré kutha krajan nagara kasebut, Damaskus, lan mujudaké kutha krajan saka Kagubernuran Deir ez-Zor. Ing sènsus taun 2004, kutha kasebut nduwé gunggung cacah jiwa 211.857 wong.

## Rujukan
Basa Ubykh

**Basa Ubykh** utawa **Ubyx** iku sawijining basa Kaukasia Lor-Kulon kang saiki wis cures, nanging biyèn dipituturaké déning bangsa Ubykh ing pasisir Sagara Ireng, saloring Abkhazia. Bangsa Ubykh kabèh ijrah masal menyang Turki ing dasawarsa 1860-an.

Basa Ubykh iku èrgatif lan aglutinatif lan ndrabèni akèh konsonan, kamangka vokalé namung loro waé. Cacahé konsonan nganti sakiwatengené 80.

Basa iki misuwur, déné panuturé pungkasané Tevfik Esenç, tilar donya ing taun 1992, nanging begjané kawruhé bab basa iki wis karekam lan katulis.
Rasim Ojagov

**Rasim Ojagov** (Ruslan Расим Миркасум оглы Оджагов; Azerbaijan *Rasim Ocaqov*; 22 Novèmber 1933 - 11 Juli 2006) iku sawijining sutradara lan operator kaméra Uni Sovyèt lan Azerbaijan. Awaké tau oleh kamulyan dadi Buruh Seni Chechen-Ingush ASSR (1964), Seniman Rakyat Azerbaijan SSR (1982), panampa Bebungah Nagara Azerbaijan SSR.
Retnaningrum

**Kanjeng Bandara Radèn Ayu (BRAy) Retnaningrum** ya iku garwa Paku Alam VIII kang asalé saka Sala. Saka Retnaningrum, Paku Alam VIII patutan-putri cacah 8 ya iku :
# Ir. KPH. H. Prabakusuma
# BRAy. Retna Sundari; 
# BRAy. Hj. Retna Dewayani; 
# KPH. H. Anglingkusuma; 
# KPH. H. Sangkakusuma; 
# BRAy. Retna Pudjawati; 
# KPH. Ndayakusuma;
# Ir. KPH. H. Wijayakusuma;
Purnamaningrum

**Kanjeng Bandara Radèn Ayu (BRAy) Purnamaningrum** (1919-06 Januari 2009) ya iku garwa Paku Alam VIII. Saka garwa Puramaningrum, Paku Alam VIII duwé putra putri cacah 8 ya iku :
# KPH. Ambarkusuma, jumeneng Paku Alam IX;
# BRAy. Retna Martani;
# KPH. H. Gandakusuma;
# BRAy. Retna Suskandani;
# BRAy. Retna Rukmini;
# KPH. Tjandrakusuma;
# BRAy. Retna Widanarni;
# KPH. Indrakusuma.

BRAy. Purnamaningrum séda ing dina Selasa, 06 Januari 2009 lan disarèkake ing Astana Giriganda, Kulon Praga.

## Rujukan
Idlib

**Idlib** (, uga katulis **Edlib** utawa **Idleb**) ya iku sawijining kutha ing Suriah Lor-Kulon, kutha krajané Kagubernuran Idlib, dumunung udakara  ana ing Kidul-Wétané Aleppo. Élevasiné udakara  sandhuwuré sagara. Ing sènsus taun 2004 déning *Central Bureau of Statistics*, gunggung cacah jiwa ing Idlib ana 98.791 wong lan ing taun 2010 bisa ngancik 165.000 wong. Sadurungé ana Perang Sipil, padunungé Idlib akèh-akèhé wong sing ngrasuk Islam Sunni, nanging uga ana minoritas wong Kristen sing cukup akèh. Idlib kapérang dadi dhistrik cacah nem: Ashrafiyeh (sing paling padhet), Hittin, Hejaz, Downtown, Hurriya, lan al-Qusur.

## Rujukan
Edirne

**Edirne** (, , ), iku sawijining kutha ing Eastern Thrace ing pérangan Eropah Turki.

## Réferènsi 
## Pranjala njaba 
* 
* www.edirne.bel.tr
* www.edirne.gov.tr
Sentana

**Sentana dalem** utawa cukup disebut *sentana* ya iku aran kanggo sanak sedulur priyayi luhur, utamané ratu. Racaké para sentana manggon bebarengan ratu lan abdi dalem ing sajeroné baluwarti. Kulawarga kang kalebu sentana biyasané isih duwé sesambungan caket karo ratu, yaiku para garwa, putra lan sedulur (kakang lan adhi). Nanging ora kabèh sentana manggon ing sajeroné baluwarti.

## Rujukan
Ès goyobod

**Ès goyobod** iku ombénan Indonésia kang bahan bakuné saka santen kang mempèr karo es campur. Ombénan iki digawé saka parutan ès, santen, cuwèran gula, lan sari kacang ijo sing dibekukaké kang disebut *hunkwe*. Bahan liyané kaya ta apokat lan kerokan klapa.

## Waca uga 
* Pratélan omben-omben Indonesia

## Rujukan
Kuburan Banyusumurup

**Kuburan Banyusumurup** ya iku kuburan kang mapan ing Dhusun Banyusumurup, Girireja, Imagiri, Bantul. Pernahé sakidulwétan Astana Imagiri. Kuburan ini wiwitané kanggo ngubur Pangéran Pekik saka Surabaya, garwa, putra lan para pandhèrèké sawisé dipidana pati déning Amangkurat I tanggal 21 Fèbruari 1659. Saka 52 tetenger kang ana ing Banyusumurup, ana 32 kang gegayutan karo Pangéran Pekik, ya iku :  
# Pangéran Pekik
# Ratu Pandhansari
# Putrané Ratu kang isih cilik
# Pangéran Lamongan
# RAy Tyutang
# RAy Kleting Wulung
# RAy Jambul
# KGP Timur
# Pangéran Demang
# Ratu Lembah
# Radèn Kertanegara
# Singalesana
# Martapura
# Kertanadi
# Wangsakusuma
# Jagaraga
# Cakranagara
# Singarawa
# Janarutra
# Tama
# Pawira Tarung
# Hangggajaya
# Radèn Tanda
# Radèn Lamongan
# Kertapura
# Karyanegara
# Wirakusuma
# Irawangsa
# Wangsacitra
# Wirasari
# Arya Kusuma
# Atmaja Kusuma

Sawisé iku, Banyusumurup banjur katelah kanggo nguburaké wong-wong kang khianat, mbaléla utawa kraman marang panguwasa, luwih-luwih menawa isih kalebu sentana dalem. 

Para tokoh kang banjur dikubur ing kéné antarané :
* Rara Oyi, putri saka Surabaya kang sediyané kapundhut dadi garwa Amangkurat I, watara 1668-1670.
*Pangeral Silarong, disarekake taun 1669.
*Raden Kertonadi, Raden Kertonagara, Raden Wirakusuma lan Kyai Wanakusuma kang tiwas ing taun 1683. Kabeh gegayutan karo Panembahan Rama kang ngraman lan tiwas ing 1679. 
* Danureja II, diperjaya ing sajerone kraton Ngayogyakarta ing tanggal 28 Oktober 1811 banjur dipindhah menyang Mlangi ing 11 Mei 1865.
* Raden Tumenggung Danukusuma ramane Danureja II, diperjaya kanthi dijiret ing dalan nalika arep dikendhangake menyang Pacitan, 15 Januari 1812. Banjur dipindhah menyang Mlangi 27 November 1812. lan gembunge dikubur ing Sengir.

## Rujukan
Mrica lolot

**Mrica lolot**, **karuk** utawa **kadhuk** *(Piper sarmentosum)* ya iku tuwuhan kulawarga Piperaceae lan dibudidaya ing Asia Kidul-wétan. Godhonqé asring kaliru karo godhong suruh, nanging nanging rasa lan ukurane luwih cilik.

Jinis *Piper lolot* dianggep dadi spèsies sing padha karo *Piper sarmentosum*. 

## Wedharan 
Mrica lolot kalebu tuwuhan mrambat kanthi oyot kang nèmplèk ing rambatan, dhuwuré watara 40–50&nbsp;cm. Tuwuh ing papan kang lembab utawa pinggiran kali. Godhongé kayadéné suruh nanging luwih cilik. Kembangé majemuk lan wijiné tunggal.

## Manfangat 
Sakabèh perangan wit mrica lolot ngandhut saponin, flavonoid, polifenol lan lenga atsiri. Mrica lolot bisa digunakaké kanggo tamba rématik lan asem urat.

## Rujukan
David Walliams

**David Williams**, OBE (lair 20 Agustus 1971), ing jagat profési luwih kondhang mawa jeneng **David Walliams**, iku juru banyol, aktor, juri gelar kaprigelan (*talent show*), juru nganggit, juru panata cara, lan aktivis saka Inggris. Dhèwèké karo Matt Lucas kasuwur awit saka gelaran *Little Britain* ing BBC One*.*

Kawit taun 2012, Walliams dadi juri ing gelar kaprigelan ing ITV aran ''Britain's Got Talent*. Dhèwèké nulis lan mbintangi rong sèri kumedhi swasana (*sitcom*) BBC One aran *Big School*. Ing kono, dhèwèké minangka guru kawruh pamisah (*chemistry*) jeneng Keith Church. Ing taun 2015, dhèwèké mbintangi Tommy Beresford ing sèri BBC: *Partners in Crime* kang dhedhasar roman-roman mawa watak Tommy lan Tuppence anggitané Agatha Christie.

Walliams uga juru nganggit buku-buku anak. Sapréné, buku-bukuné wis payu 12,5&#x20;yuta turunan punjul lan wis kapertal ing 46 basa. Dhèwèké karan "juru nganggit buku-buku anak kang rikat dhéwé olèhé tuwuh" déné leléwaning sastrané (*literary style'') ingaran satandhing karo Roald Dahl.

## Réferènsi
Ampelocissus latifolia

***Ampelocissus latifolia*** ya iku tuwuhan kang kalebu  Vitoideae subfamili saka kulawarga anggur kang asliné saka anak bawana India (Bangladesh, India, Nepal, Pakistan).

Spésies iki conto saka *type species* ing génus *Ampelocissus*, lan wiwitané dianggep sawijining basionym, Vitis latifolia, kang wedharan élmiyahé wis ditulis ing 1824. Spésies iki banjur dipindhah menyang *Ampelocissus* déning Jules Émile Planchon ing 1884.

Tuwuhan iki mèmper karo wit anggur nanging wohé luwih cilik. Rasané legi-sepet lan gatel ing ilat.

## Manfangat 
Masyarakat ing Rajasthan-India nggunakake A.latifolia kanggo tamba penyakit TBC, gastrisitis, lan nawarké racun.

## Rujukan
Soka jawa

**Kembang soka jawa** ya iku salah siji tuwuhan kang ana ing Pulo Jawa. Tuwuhan iki bisa ditemokaké ing sakiwa tengen omah. Soka jawa kalebu tuwuhan saka suku Rubiaceae. Jeneng élmiyahé *Ixora Javanica*. Tuwuhan soka jawa asring digunakaké minangka tuwuhan ornamèntal lan minangka tuwuhan pager sing bisa kawangun. Tuwuhan iki tansah ngembang lan pantes kanggo rerenggan. Soka jawa uga kalebu tuwuhan sing tansah ijo.

## Rujukan
Basa donya

**Basa donya** iku basa kang kagunemaké sadonya lan disinaoni sarta digunemaké akèh wong minangka basa kapindho. Basa donya ora mung katitik saka kèhé cacah wong kang ngendikan (embuh iku pribuminé utawa dudu), nanging uga katitik saka ambahané ing donya sarta panggunané ing organisasi internasional lan sesambungan dhiplomatik.
Salah siji basa donya kang amba dhéwé ambahané wong kang ngendikan uga kang rikat dhéwé rembakané ya iku basa Inggris, kang minangka basa kapisan lan kapindho wong 980.000.000 luwih ing saindenging donya.

## Réferènsi
Dhuwit Sén Endhas Suku Indhian

250px|right|thumb|Dhuwit Sen Endhas Suku Indian

**Dhuwit Sén Endhas Suku Indhian** yaiku dhuwit koin sasen ($ 0,01) kang diprodhuksi dening Biro Mint Amerika Serikat saka taun 1859 nganti 1909. Dhuwit iki dirancang dening James Barton Longacre.

Saka 1793 nganti 1857, sen iku koin tembaga babagan ukuran setengah dolar. Panemuan emas ing California nyebabake inflasi gedhe ing rega. Ndadekake emas dadi luwih akeh, rega tembaga saya munggah. Sen lan sen setengah-sen iku salah siji saka pusat laba kanggo Mint lan taun 1850 Mint wiwit ngupaya alternatif.

Ing 1857 Mint ngurangi ukuran sen lan ngowahi komposisi kasebut dadi 12% nikel lan 88% tembaga (tembaga-nikel), nerbitake desain anyar, Flying Eagle cent. Bagean anyar padha karo diametere sen modern, sanajan luwih kenthel. Iki minangka panggunaan pertama tembaga-nikel dening Amerika Serikat. Tembaga-nikel nggawe wong katon luwih cerah lan wiwit kasebut karan "Putih" utawa "Nicks".

Ing taun 1858 Eagle Flying diganti nganggo desain kepala India. Desain Flying Eagle nyebabake masalah produksi lan Mint cepet-cepet nggoleki. Mint Direktur James Ross Snowden milih desain endhas suku Indian lan milih wreath laurel kanggo sebaliknya sing diganti taun 1860 dening wreath karo perisai. Cents dikunci nalika kekuwatan ekonomi Perang Sadulur Amerika nalika nikel logam cendhak. Minangka pejabat Mint sing nyatakake token tembaga pribadi sing ngetokake, dheweke ngidhentiti Kongres supaya nglulusake Undang-undang Coinage saka taun 1864, ngidhentifikasi luwih cilik saka paduan tembaga.

Ing mangsa pasca perang, sen iku dadi populer banget lan ditemoni ing jumlah gedhe ing pirang-pirang taun. Pengecualian yaiku 1877 nalika ekonomi miskin lan dikarepake sethithik kanggo sen gawe salah sawijining tanggal paling jarang ing seri kasebut. Kanthi munculé mesin sing dioperasikaké ing abad kaping 19 lan awal abad kaping 20, sanajan luwih cilik, diprodhuksi nganti 100 yuta kanggo pisanan ing taun 1907. Ing taun 1909, Kepala India sing diganti dening Lincoln, sing dirancang dening Victor D. Brenner.

## Cathetan Suku
Paku ata

jmpl|Godhong kang fèrtil, ngandhut spora ing pinggiré
**Paku ata** (*Lygodium circinnatum*) ya iku salah siji spésies tuwuhan paku rambat (génus Lygodium). Paku ata asring ditemokaké ing alas kang tansah ijo laladan cendhèk lan nampa sunar srengéngé kang akèh. Paku ata rupa tuwuhan mrambat ing tuwuhan liya.

## Manfangat 
Kang diarani wit paku ata sejatiné gagang godhong kang dawa lan mrambat. Wit iki kalebu wulet lan ing jaman biyèn digunakaké kanggo tali. Déné saiki digunakaké kanggo kerajinan nam-naman ing Jawa Kulon lan Lombok. Amrih tetep lestari, paku ata uga dibudidayakaké.

Tlutuh saka paku ata kena kanggo tamba menawa kena upas ula utawa kantup kéwan gegremetan.

## Rujukan
Pakis rambat

**Pakis rambat** ya iku tuwuhan kang kalebu kelompok tuwuhan pakis, tuwuh mrambat lan kalebu ing genus *Lygodium*. Genus iki siji-sijiné genus ing suku **Lygodiaceae**, sanajan sawatara ahli nglebokaké ing suku Schizaeaceae. Jinis-jinis umum kang tinemu ing Jawa ya iku pakis ata *Lygodium circinnatum* lan *hata leutik* (*Lygodium philodendron*). Ing Basa Indonesia diarani* paku hata* kang dijupuk saka basa Sunda.

Golor kang mrambat sakjané dudu wit nanging gagang godhong kang dawa. Ing padésan, golor iki digunakaké minangka tali, sawisé godhong diresiki. Ing Bali lan NTB, paku ata dibudidaya kanggo bahan anaman. Ing Amérika Serikat, *L. microphyllum* wis dadi tuwuhan invasif sing angèl dikendhalèni.
; Sawetara spesies Lygodium
* *Lygodium articulatum* – Asia Kidul-wétan.
* *Lygodium circinnatum* (pakis ata) – Malësia lan Australasia.
* *Lygodium conforme* – China.
* *Lygodium cubense* – Kuba, Hispaniola.
* *Lygodium digitatum* – China.
* *Lygodium flexuosum* – China kidul tekan Australia tropis.
* *Lygodium japonicum* – Wétan Asia tropis Australia.
* *Lygodium microphyllum* (hata leutik) – Asia tropis.
* *Lygodium microstachyum* – China.
* *Lygodium palmatum* – Pesisir wétan Amerika Serikat.
* *Lygodium polystachyum* – China.
* *Lygodium reticulatum* – Australia, Polynesia.
* *Lygodium salicifolium* – China iring kidul nganti Australia tropis.
* *Lygodium subareolatum* – China.
* *Lygodium trifurcatum* – Asia kidul wétan nganti Australia tropis.
* *Lygodium volubile* – Amérika Kidul, Tengah lan Karibia.
* *Lygodium versteeghii* – Asia kidul wétan nganti Australia tropis..
* *Lygodium yunnanense* – China kidul

## Rujukan
Pallubasa

**Pallubasa** ing pangan padatan saka Makassar, Sulawesi Kidul. Kaya ta Coto Mangkasara (Coto Makassar). Panganan iki digawé saka jeroan sapi utawa kebo. Cara ngolahé iki padha Coto Makassar; jeroané digodhog kanthi suwé. Sawisé digodhog, jeroané ditambahké menyang daging, banjur diiris lan lan diladi ing mangkok.

Bedané Pallubasa lan Coto Makassar iku saka racikan bumbuné. Pallubasa wujudé luwih kenthel lan bumbuné luwih krasa amarga katambahan parutan klapa. Coto Makassar dipangan karo ketupat, nanging Pallubasa dipangan karo burasa.

## Pranala njaba 
*  Situs Warta Kota Makassar 

## Rujukan
Luwuk Kidul, Banggai

[thumb|280px|[Grojogan Laumarang ing désa Hanga-Hanga Permai.]]
**Luwuk Kidul** iku kacamatan ing Kabupatèn Banggai, Provinsi Sulawesi Tengah, Indonésia.
Norah Schuster

**Norah Henriette Schuster**  (lair 14 Juli 1892 – tilar 14 Maret 1991) iku sawijining ahli patologi Britania Agung lan wong wadon kapisan sing mèlu sekolah médis pra-klinks ing Universitas Cambridge. Awaké iku wong wadon kapisan sing diangkat dadi dhokter ing  Manchester Royal Infirmary lan, ing taun 1950, dadi présidèn wadon kapisan *Association of Clinical Pathologists*.

Saiki ana bebungah sing diwènèhaké kanggo mèngeti awaké déning ''Royal Society of Medicine's History of Medicine Society''.
Rara Oyi

jmpl|Makam Rara Oyi ing Pasarean Banyusumurup
**Rara Oyi** utawa **Rara Hoyi** ya iku putri saka Demang Mangunjaya (jeneng Cina : *Ma Oen*) saka Surabaya. Sunan Amangkurat I kang lagi duhkita amarga ditinggal séda garwané, Kanjeng Ratu Malang paring dhawuh marang mantri kapedhak, Nayatruna lan Yudakarti, kenya kang bisa dadi sesulih. Kaloroné banjur lumaku arah mangétan lan nemokaké kenya cilik ing pinggir Kali Mas, Surabaya. Rara Oyi anaké Mangunjaya, nayakané Pangéran Pekik. Rara Oyi banjur diboyong menyang Mataram lan déning Amangkurat I dititipaké Ngabèi Wirareja nganti Rara Oyi diwasa. 

Pangéran Tejaningrat, putrané Amangkurat I kang dadi Adipati Anom kepincut marang Rara Oyi kang sejatiné bakal dipundhut garwa déning ramané. Pangéran Pekik (sumber liya nyebur Pangéran Purbaya amarga Pangéran Pekik wis tiwas ing tau 1659) mbiyantu Adipati Anom anggoné nyuwun Rara Oyi saka Wirareja. Sanajan ora diilani, wusana Adipati Anom bisa nggawa Rara Oyi.

Amangkurat I kang pirsa kaanan kuwi banjur duka, ngukum sapa waé kang katut ing kedadéyan kuwi. Wirareja lan kulawargané dikendhangaké menyang Panaraga (nanging diperjaya ing tengah dalan). Adipati Anom dikon milih antarané urip karo Rara Oyi nanging ora bisa oleh panguwasa ing tembé, apa matèni Rara Oyi lan bisa lungguh dadi ratu. Wusana, Adipati Anom milih merjaya Rara Oyi lan ditundhung menyang alas Lipura. Déné jisimé Rara Oyi dikuburaké ing kuburan Banyusumurup, kacathet kanthi jeneng Kanjeng Ratu Mangkurat. Kedadéan iki udakara taun 1668- 1670 M.

## Rujukan
Danureja II

**Danureja II** (?1772-1811 M) ya iku patih ing Kraton Ngayogyakarta (1799-1811). Sadurunge kapacak dadi patih, jenenge Tumenggung Mangkunegara lan putu saka Danureja I kang seda ing sasi Agustus 1799 M. Pamilihe Mangkunegara adhedhasar berjanjen antarane Hamengkubuwana II karo J.R. Baron van Reede tot de Parkeler, gubernur VOC ing sasi September 1799. Kanggo nyaketaké sesambungan, Danureja kadhaupaké karo salah siji  putra-putri Sultan Hamengkubuwana II. Wusanané, amarga tumindaké kang kurang becik, Danureja II diukum pati ing sajeroné kraton Ngayogyakarta ing tanggal 28 Oktober 1811 lan jisimé dikuburaké ing kuburan Banyusumurup.

Nalika jamané Hamengkubuwana IV, putri pembarep Danureja II dipundhut garwa dening sultan nalika tanggal 13 Mei 1816.

## Rujukan
Danureja III

**Kyai Adipati Danureja** ya iku pepatih ing Kasultanan Ngayogyakarta, taun 1811-1813 M. Sadurungé mengku jabatan patih, jenengé Mas Tumenggung Sindunegara, Bupati Banyumas. Nanging wewenang Sindunegara ngayahi dadi patih ora gedhe lan malah ora diakoni dening Inggris amarga kapacak tanpa njaluk pertimbangan Inggris lan mulane tekan lerene dadi patih mung nganggo jeneng Kyai Adipati Danureja, dudu Raden Adipati Danureja. Mula ing, saweneh cathetan Sindunegara ora ditulis/ora dianggep Danureja III. Sindunegara putrane Danureja I lan paman saka Danureja II. 

## Rujukan
Kushari

jmpl|Kushari Mesir
**Kushari**, utawa **koshari** (, ), iku sawijining masakan Mesir. Asliné panganan iki dimasak kapisan ing abad ping 19, lan digawé saka beras, makaroni, lan kacang-kacangan sing diawor lan diwèhi saus tomat pedhes saha cukak bawang. Banjur diwèhi brambang gorèng lan kacang Arab ing dhuwuré. Tètèsan banyu bawang, utawa cukak bawang, lan sambel uga kena.

Masakan iki ora mung végetaris, nanging uga végan. 

Jaman biyèn kushari didol ing grobag lan warung, nanging saiki rèstoran uga akèh sing adol. Malah ana rèstoran kusus kushari.
Urwah bin Zubair

**Urwah bin Zubair** ya iku ulama saka golongan tabingin. Asma pepake Urwah bin az-Zubair bin al-Awwam bin Khuwailid bin Asad bin Abdul Uzza bin Qushai al-Kurès. Urwah bin Zubair kalebu salah siji saka pitu ahli pekih Madinah. Kun-yahe Abu Abdillah. Urwah kalairake ing taun 23 H, lan panemu liya nerangake 29 H, saka ibu Asma' binti Abu Bakar. Nalika wis diwasa, Urwah nandang lelara kang njalari salah siji sikile kudu di wates gares. Urwah seda ing taun 93 utawa 94 H.
## Guru lan muride 
Urwah nyesep ilmu agama saka ramane, Zubair al-Awwam sedulure Abdullah bin az-Zubair, ibune Asma' binti Abu Bakar, Ali bin Abi Thalib, Said bin Zaid bin Amr, Hakim bin Nizam, Zaid bin Tsabit, Abdullah bin Ja'far, Abdullah bin Abbas, Abdullah bin Umar, Abdullah bin Amr bin Al-Ash, Usamah bin Zaid, Abu Ayyub, Abu Hurairah, Hajjaj al-Aslami, lan akeh maneh saka para sakabat.

Dene para mjuride antarane anak-anake : Abdullah, Utsman, Hisyam, Muhammad lan Yahya, para putune, az-Zuhri, Ibnu Abi Mulaikah, Umar bin Abdul Aziz, Sulaiman bin Yasar, Abu Salamah bin Abdurrahman, lan akeh maneh liyane.

## Rujukan
Muhammad bin Sirin

**Muhammad bin Sirin** ya iku salah siji ulama saka golongan tabingin. Jeneng pepake Muhammad bin Sirin al-Anshari Abu Bakar bin Abu Amrah al-Bashri. Dilairake ing 2 taun pungkasan paprentahane Umar bin Khaththab, ana uga kang nerangake 2 taun pungkasan paprentahane Utsman bin Affan.Aadz-Dzahabi luwih sarujuk panemu sing keri amarga ibnu Sirin pancen luwih enom tinimbang Hasan al-Bashri. Dene sedane ing taun 110 H, satus dina sawise Hasan al-Bashri seda.

## Rujukan
Thawus bin Kaisan

**Thawus bin Kaisan** ya iku ulama saka golongan tabingin. Jeneng pepake Thawus bin Kaisan al-Yamani al-Himyari. adz-Dzahabi ngendikakae menawa Thawus lair ing jamane Utsman utawa sadurungé. Thawus meguru marang para sakabat, antarane Jabir bin Abdillah, Abdullah bin Abbas, Abdullah bin Umar, Abu Hurairah lan Aisyah. Dene muride antarane Wahb bin Munabbih, Atha bin Abi Rabah, Amr bin Dinar, Mujahid, Laits bin Abi Salim. Thawus seda ing Makkah ing taun 106 H.

## Rujukan
Ibnu Syihab az-Zuhri

**Ibnu Syihab az-Zuhri** ya iku salah siji ulama saka golongan tabingin. Jeneng pepake Muhammad bin Muslim bin Ubaid bin Abdullah bin Syihab bin Abdullah bin al-Harits bin Zuhrah bin Kilab bin Murrah bin Kaab bin Luai bin Ghalib, cekake cukup disebut *az-Zuhri*. Lair taun 50 H utawa 51 H. Az-Zuhri meguru marang Anas bin Malik, Sahl bin Saad, Abdurrahman bin Azhar, Mahmud bin ar-Rabai al-Anshari, Abdullah bin Umar lan as-Saib bin Yazid.  Imam az-zuhri dipuntepang ugi dados ulami ahli tafsir lan ahli fikih.

Imam az-zuhri wedal wonten ing Syam (saniki Suriah) ing masa pamarintahan Dinasti Abbasiyah. Piyambakipun wedal saking keluwargi sugih ingkang dermawan. Malah piyambakipun mboten nate ngetang banda kekayaanipun ingkang dipun belanjaaken kangge urusan agami, kemajengan umat, lan elmi kawruh.

## Rujukan
Sufyan ats-Tsauri

**Sufyan ats-Tsauri** yaiku ulama saka golongan tabingin anom. Jeneng pepaké Sufyan bin Sa'id bin Masruq bin Habib bin Rafi' bin Abdillah, déné kunyahe Abu Abdillah. Lair ing taun 97 H ing Kufah, ing jaman khalifah Sulaiman bin Abdul Malik. Séda ing taun 161 utawa 162 H.

## Rujukan
Abdullah bin Mubarak

**Abdullah bin al-Mubarak** ya iku ulama saka golongan tabiut tabi'in. Jeneng pepake Abdullah bin al-Mubarak bin Wadhih al-Hanzali at-Tamimi. Lair ing taun 118 H lan seda ing sasi Ramelan 181 H.

Ibnu al-Jauzi ngendikakae menawa Abdullah bin Mubarak ketemu pira-pira tabingin antarane Hisyam bin Urwah, Ismail bin Abu Khalid, al-A'masy, Sulaiman at-Taimi, lan liya-liyane.

Dene muride antarane Sufyan ats-Tsauri, Ma'mar bin Rasyid, Sufyan bin Uyainah, Fudhail bin Iyadh.

## Rujukan
Fudhail bin Iyadh

**Al-Fudhail bin Iyadh** ya iku ulama kalebu tabiut tabi'in. Jeneng pepake al-Fudhail bin Iyadh bin Mas'ud bin Bisyr at-Tamimi. Lair taun 107 H ing Samarkand, sawise diwasa bajur meyang Kufah lan Makkah. Dene sedane taun 186/187 H.

Fudhail bin Iyadh meguru marang al-A'masy, Ubaidullah bin Umar, Hisyam bin Hasan, Yahya bin Said al-Ashari, Muhammad bin Ishaq, lan liya-liyane. Dene muride atarane Sufyan ats-Tsauri, Sufyan bin Uyaiah, Abdullah bin Mubarak, lan liya-liyane.

## Rujukan
Waki'

'''Waki' bin al-Jarrah bin Malih ar-Ru'asi''' ya iku ulama saka golongan tabiut tabingin. Lair ing taun 129 H la seda ing taun197 H sawise nindakake ibadah kaji.
Guru-gurune atarane Ibnu Juraij, al-Auza'i, Malik bin Anas, ats-Tsauri, Syu'bah, lan liya-liyane. Dene muride kaya ta ats-Tsauri (kang uga dadi gurune), Abdurrahman bin Mahdi, Abu Hanifah, Musaddad,  lan liya-liyane.
## Rujukan
Sufyan bin Uyainah

**Sufyan bin Uyainah** ya iku ulama saka golongan tabiut tabigin. Dilairake ing taun 107 H lan seda ing sasi Rejeb 198 H. Guru-gurune antarane Abdul Malik bin Umair, Abu Ishaq as-Sa'bi, Ziyad bin Ilaqah, al-Aswad bin Qais, Aban bin Taghlib lan liya-liyane. Dene muride atarane al-A'masy, Ibnu Juraij, Syu'bah, ats-Tsauri, Waki', asy-Syafi'i, Yahya bin Qaththan, Ahmad bin Hanbal, Yahya bin Ma'in, Ali bin al-Madini, Ishaq bin Rahawaih, lan liya-liyane.

## Rujukan
Yahya bin Ma'in

'''Yahya bin Ma'in''' ya iku ulama saka abad ke-2 Hijriyah. Yahya dilairake ing taun 158  H lan Adz-Dzahabi ngendika menawa Yahya bin Ma'in wis nulisake ilmu hadits nalika umur 20 taun lan Yahya bin Ma'in kang paling tuwa saka ulama kang saangkatan, kayadene Ali bin al-Madini, Ahmad bin Hanbal, Ishaq bin Rahawaih, Abu Bakar bin Abu Syaibah lan Abu Khaitsamah. Dene Imam Ahmad ngendika "Yahya bin Ma'in wong kang paling limpad ing babagan para rawi kadis. 

Yahya bin Ma'in meguru marang Abdullah bin Mubarak, Husyaim, Ismail bin Ayyasy, Abbad bin Abbad, Sufyan bin Uyainah, Ghundar, Waki', Yahya bin al-Qahthan lan liya-liyane saka negara Irak, Hijaz, Jazirah, Syam lan Mesir. Dene muride kaya ta Imam Bukhari, Imam Muslim, Abu Dawud, lan liya-liyane. 

Yahya bin Ma'in seda ing sasi Dulkaidah 233 H ing Madinah nalika arep budhal nindhakake kaji.

## Rujukan
Sulaiman bin Mihran

**Sulaiman bin Mihran** utawa luwih kawentar kanthi jejuluk '''Al-A'masy''' ya iku ulama generasi tabingin kang asalé saka Thabaristan lan pindhah menyang Kufah nalika isih bocah. Piyambakipun air ing taun 61 H lan ketemu pira-pira sakabat kaya ta Ibnu Mas'ud lan Anas bin Malik sahengga kalebu golongané tabingin anom. Déné kang ngriwayataké kadis saka al-A'masy kaya ta ats-Tsauri, Ibnu Uyainah, Ibnu al-Mubarak, Fudhail bin Iyadh, lan liya-liyané.

Al-A'masy seda ing taun 148 H.

## Rujukan
Jeff Bergman

**Jeffrey Allen** "**Jeff**" **Bergman** (lair 20 Juli 1960) ya iku aktor saka Amérikah Sarékat.

## Pranala njaba
*
Murma Wijaya

**Murma Wijaya** (?1757-1824) ya iku kiai saka dhaérah Pajang. Lair ing désa Maja kang statusé désa perdikan, Murma Wijaya pindhah menyang Kepundhung, sacedhaké Delanggu, Klathèn.

Amarga sebab ora terang, Murma Wijaya dicekel déning Walanda banjur dikendhangaké menyang Ambon 6 taun suwene. Nanging ing wulan Sèptember 1824, Murma Wijaya diulihaké menyang Semarang kanthi kaanan wis sèkèng banjur tilar donya sadurungé bisa mulih menyang Klathèn.

Tumindaké Walanda marang Kiai Murma Wijaya iki dadi salah siji sebab suruté sesambungan Pangéran Dipanegara karo Walanda sadurungé pecahé Perang Jawa.
## Rujukan
Konro

jmpl**Sop Konro** iku sop iga daging sapi ing Indonésia kang asalé saka Bugis lan Makassar. Sop iki biasané digawé saka iga sapi utawa daging sapi. Olahan kang wernané ireng iki, lumrahé dipangan karo burasa utawa ketupat kang diiris dhisik. Werna irengé saka woh kluwek kang wernané ireng. Bumbuné kerasa kuwat amarga diwènèhi ketumbar. Rasa pedhes lan bumbu kang kuwat amarga saka saka bumbon crakèn, kaya ta ketumbar, keluwak (woh nyebabké werna ireng), pala sethithik, kunir, kencur, kayu legi, asem, godhong jeruk, cengkeh, lan godhong salam.

## Variasi 
Konro diolah kanthi awujud duduh kaya ta sop kang nganggo manéka rempah, tapi ana variasi ya iku konro garing kang disebut "Konro bakar", yaiku iga daging sapi kang dibakar nganggo bumbu konro.

## Rujukan
Prawiradirja III

**Raden Rangga Prawiradirja III** ya iku bupati Madiun 1796-1810, putu saka Mas Rangga Wirasentika. Prawiradirja III dhaup karo putri Sultan Hamengkubuwana II kang aran Maduretna. Ing wusanane, Prawiradirja III kang dianggep kerep gawe prakara karo Walanda milih kraman lan madegake kraton ing Maospati. Saradhadhu Walanda kang diutus kanggo numpes bisa mungkasi prakara kanthi patine Prawiradirja III ing pinggir Bengawan Sala, 17 Desember 1810. Jisime banjur digawa menyang Ngayogyakarta lan dikubur ing Kuburan Banyusumurup nanging ing taun 1957 dipindhah menyang Magetan.
## Rujukan
Tato

**Tato** ya iku gambar permanèn ing kulit awak. Tato tembung andhahan saka *tattoo* ing basa inggris. Cara gawé gambar kuwi kanthi nyocogaké barang lancip (dom) ing kulit banjur mangsi kang kanggo mernani dilebokaké ing tatu mau. Istilah tato wiwit ditepungi sawisé James Cook mulih saka pesiyar ing laladan kapuloan Pasifik lan nggambaraké wong Polinésia kang duwé tato. Ing Indonesia, suku Dhayak, Mentawai, Timor lan Sumba duwé tradhisi gawé tato ing awak.

Masaarakat Jawa lan Sumatra ing jaman dijajah Walanda ora mangertèni tato, kajaba wong Kapuloan Mentawai. Kaanan ini miturut sawenèh panduga amarga kuaté pengarus agama Islam ing masyarakat. Nganti tahun 1940-an, mung serdhahu KNIL kang asalé saka Indonesia wétan kang katon duwé tato. Déné ing taun 1950-an, tato wiwit ditepungi ing antarané para durjana kanthi jeneng *cocohan*, sanajan cacahé ora sepira akèh. Nganti tahun 1970an, wong kang duwé tato tansah digathukaké tumindak-tumindak durjana. Penémbakan misterius (pétrus) ing taun 1983-1984 marang para durjana uga ndadèkaké tato kanggo tengeran wong-wong bakal kanggo targèt.

## Rujukan
Gulé

**Gulé** iku olahan kang digawé saka daging pitik, iwak, wedhus, sapi, jeroan, utawa janganan kaya nangka enom lan godhong pohung, kang wis diolah ing bumbu rempah sing rasané gurih. Mliginé gulé nganggo bumbu kang saka manéka rempah, antarané: kunir, ketumbar, mrica, laos, jahe, lombokabang, brambang, bawang, adas, pala, seré, kayu legi, lan jinten sing dialuské lan dicampur. Banjur dimasak kanthi dicampur santen. Olahan iki wernané kuning amarga saka kunir. Olahan iki dianggep minangka wujud liya saka karé, lan kanthi internasional asring diarani karé saka Indonésia, senadyan ing Indonésia uga ana karé dhéwé.

## Variasi ing saben panggon 
Gulé iku salah siji saka jinis olahan kang nyebar ing Nusantara, mliginé ing Sumatra, Ujung Malaya, lan Jawa. Olahan iki asalé saka Sumatra minangka pangribawa kagunan masak saka India sing nganggo manéka bumbu lan rempah. Gulé iku salah siji bumbu masakan dhasar kang misuwur ing olahan Minangkabo. Duduh gulé kang wernané kuning dadi bumbu lan menehi rasa ing sawenèh olahan ing omah mangan Padang. Duduh utawa bumbu gulé iku duwé sesambungan kang raket marang olahan Minangkabo, Malayu, lan Aceh, nanging ing Jawa, duduh gulé luwih èncèr kaya ta sop kang diladi panas-panas sing isiné daging utawa jeroan wedhus. 

Gulé lumrahé diladi karo sega panas, nanging sawenèh gulé, kaya gulé wedhus diladi karo roti canai.

Ing ngisor nuduhaké variasi mitrut bahané:

**Pitik**
* Gulé pitik
* Gulé ati ampela
* Gulé endhog

**Daging**
* Gulé wedhus
* Gulé sapi

**Jeroan**
* Gulé ati
* Gulé limpa
* Gulé gajih
* Gulé usus
* Gulé babat
* Gulé kikil
* Gulé utek
* Gulé sungsum

**Iwak lan kéwan sagara**
* Gulé iwak mas
* Gulé kakap
* Gulé endhas kakap
* Gulé endhog iwak
* Gulé cumi

**Janganan**
* Gulé gori
* Gulé kacang dawa
* Gulé daun pohung
* Gulé daun pakis
* Gulé jariang atau gulé jengkol

## Rujukan 
Resep gulai daging sapi
OpenSUSE

jmpl|openSUSE nganggo *Desktop Environment* KDE Plasma
**OpenSUSE** iku salah sijining sistem operasi komputer bebas lan terbuka adhedhasar kernel Linux. Proyek openSUSE disponsori dening perusahaan SUSE Linux GmbH sing pusate ono ing negoro Jerman. Paket aplikasi openSUSE awujud paket RPM lan nganggo sistem manajemen paket sing jenenge YAST. openSUSE minongko sistem operasi sing dikembangke dening proyek komunitas wiwit dirilis ing tahun 2005 kanthi jeneng SUSE Linux. Rilisan stabil terakhir, yoiku openSUSE Leap 15.6, dirilis sasi Juni 2024[https://en.opensuse.org/openSUSE:Roadmap ]. Proyek komunitas openSUSE ugo nggawe versi *rolling release* sing dijenengi openSUSE Tumbleweed.

## Rilisan 
Wiwit versi Leap 42.1, saben rilisan mayor (42.1, 15.0) bakal oleh dukungan paling ora 36 sasi, nganti metu versi mayor sak lebare, podho karo dukungan rilisan SUSE Linux Enterprise.

## Rujukan 
## Pranala Njaba 
Situs Web resmi: opensuse.org

Komunitas openSUSE Indonesia: https://opensuse.id/
George Voorhis

**George Bates Voorhis, Jr.** (31 Agustus 1923 – 7 Juli 1989) iku sawijining pelawak, aktor, lan pembawa acara saka Amérika.

## Cathetan suku
Carla Bianpoen

**Carla Bianpoen** ya iku salah sawijiné jurnalis, panulis, lan kritikus bab seni lan kasenian. Bianpoen lair ing kutha Makassar nalika taun 1936. Tiyangé miwiti nyambut gawé ing bab kasebut nalika dadi panulis ing kalawarta Indonesia Times.
Koplo (musik)

**Musik koplo** utawa uga dikenal minangka **Dangdut koplo** yaiku bagean ilèn-ilèn ing musik Dangdut. Ciri khase irama kendhange sing luwih kenceng (menghentak) tinimbang musik dangdut. ilènan iki dikenalke dening grup musik orkes melayu utawa umume disingkat OM. Grup musik iki nguwasani pagelaran rakyat utamané ing pulo Jawa, luwih khusus ing wilayah Jawa Wetan lan Jawa Tengah, malah nganti Jawa Kulon.

## Pranala njaba 
*  Project Pop Ndadekake Dangdut Hip!
* Majalah Online Music Dangdut Indonesia
New Pallapa

**New Pallapa** (sadurungé dijenengi **Pallapa**), punika paguyuban musik utawa orkes melayu kang duweni ilènan Dangdut lan Koplo saka Kabupatèn Sidaarja, Jawa Wetan. Orkes melayu iki dikenal minangka grup musik Dangdut Koplo paling gedhé Jawa utamané ing Jawa Wétan lan sakcedhake.

## Awal kawangun 
Ing paguyuban musik Pallapa karir wiwit munggah. Saliyane misuwur ing provinsi Jawa Wétan lan Jawa Tengah, kaset Pallapa wis sumebar nganti njaba Jawa. Nanging karir lelampahan grup musik Pallapa ing iki mandegake amarga masalah wonten konflik internal disebabake dening olehe ora setya antarane kepemimpinan saka Juana Sari (bojo full-Blooded) karo penabuh kendhang kang diceluk Cak Slamet (kendang New Pallapa nganti saiki). Amarga olehe ora setya marang nimbulaké perceraian antarane kepemimpinan saka Totok Ispiranto lan bojoné Juana Sari. Lan pungkasanipun Totok ninggalke karir saka kepemimpinan Pallapa lan milih pindhah menyang Jakarta.Kisah Hitam dibalik Tenarnya Om New Pallapa 

## Referensi
Kadjawèn

***Kajawèn*** iku kalawarta basa Jawa kang tinulis ing aksara Carakan lan ingayoman Balé Pustaka. Kalawarta iki terbit ing Indhiya-Nèderlan lan kapeksa mandeg olèhé terbit nalika Jepang ngejegi Tanah Jawa.

## Pranala njaba 
*
Jayakusuma I

**Pangeran Jayakusuma I** (sekitar 1787–1829) ya iku putra Sultan Hamengkubuwana II patutan karo Mas Ayu Sumarsonowati. Ing jamane perang Dipanegara Jayakusuma I melu pacak baris mbelani Dipanegara lan ganti sesulih dadi Pangeran Ngabehi Ngabdulrahman. Nalika 21 September 1829, Jayakusuma I lan putrane cacah loro aran Jayakusuma II lan Atmakusuma kabedhag ing Gunung Kelir, Kulon Praga lan tiwas dening saradhadhu Walanda pribumi (*hulptroepoen*) saka Manado, Ternate lan Madura kang dipimpin dening Cakrajaya. Jaggane padha ditigas banjur sirahe dikirim menyang Jenderal De Kock ing Magelang. Sirahe dikubur ing Banyusumurup lan gembunge dikubur ing Sengir.

## Rujukan
Babad Kedhung Kebo

**Babad Kedhung Kebo** ya iku babad kang ditulis dening Cakranegara I lan Basah Kerta Pengalasan ing wiwitan 1840an. Babad iki nyaritakake Perang Jawa kanthi cara pandeleng kang beda tinimbang Babad Dipanegara amarga Cakranegara kang melu barisan Kasunanan Surakarta kang mbiyantu Walanda. Pengalasan kang pacak baris ngrewangi Dipanegara lan oleh jejuluk *basah* uga melu nulis babad iki.

## Rujukan
Bathik Cirebon

**Bathik Cirebon** punika jinis bathik ingkang khas saking kutha Cirebon, dados salah satunggaling *sentra industri* bathik wonten ing tlatah Jawa iring kilen  ingkang lestantun ngantos saniki. Sentra industri bathik punika Indramayu, Tasikmalaya, saha Garut. Cirebon punika sentra bathik kuna ingkang mangayubagyo rupa pola bathik saking sentra-sentra industri bathik saking kutha sanès wonten tlatah Jawa iring kilen.

Motif bathik Cirebon ingkang kondhang saha dados *ikon* kutha Cirebon punika motif Megamendung. Motif punika pralambang mendhung lambang saking kasuburan saha kauripan. Sujarah motif punika wonten gandheng cenengipun saking sujarah karawuhan para pecinan wonten ing Cirebon, inggih punika Sunan Gunung Jati ingkang pulakrama kaliyan wanita Tionghoa ingkang asma Ong Tie. Motif punika anggadahi *gradasi* warna ingkang sae, proses pandamelanipun langkung saking tiga proses*proses*.

## Sujarah 
Bathik ingkang wonten ing tlatah Cirebon punika wonten gandheng cenenge kaliyan kasultanan, inggih punika kasultanan Kasepuhan saha kasultanan Kanoman. Caranipun sumebare bathik Cirebob sami kaliyan caranipun bathik Yogya utawi Solo nuninggih kawiwitan saking keraton nuli dipuntepangaken ten masarakat keraton lumantar abdi dalem ingkang dalemipun wonten ing jawi kraton.

Sadherengipun, seni mbatik punika namung dipunsinauni dening para putri kraton kangem ngisi kalodhangan wekdal. *Ornamen* bathik ingkang sampun lestantun punika ornamen Paksi Naga Liman, Siti Inggil, Kanoman, Taman Kasepuhan, saha Taman Sunyaragi. Bathik ingkang dipunkasilaken punika disebat bathik *keratonan*.

Salajengipun, masarakat Cirebon uga nyinauni seni bathik kangge barang sadean. Ornamen ingkang dipunkasilakan disebat *pesisiran*.

## Rujukan
Tasya Rosmala

**Najwa Camila Tasya** (), utawa luwih dikenal dening jeneng **Tasya Rosmala** yaiku penyanyi dangdut saka Indonesia. Dhèwèke punika penyanyi pantura sing wis melanglangbuana nalika umur 6 taun. Dhèwèke uga dikenal duweni cengkok vokal sing khas lan swara sing blaring ing saben kekatonane.

## Lelungan karier 
Bakatipun ing nembang utamané dangdut, iku wis wiwit kanak-kanak. Tasya uga nduweni kemampuan nembang amarga iku wis bakat turunane saka Ibuné, Eva Rosmala, sing uga penyanyi dangdut. Ing taun 2012, ing ngandhapipun New Pallapa lan label Perdhana Record. Malah pengamat lan penyanyi dangdut prédhiksi nek Tasya Rosmala iku bakal dadi penyanyi gede utawa diva dangdut.

Ana jargon andalan sing tansah diucapake dening Tasya Rosmala nalika tumindak ing tataran. Nalika nindakake asring nyuwara ngendikani tembung *Gopo Ta Bro*, ingkang duweni arti *aja kesusu*.

## Cathetan suku
## Pranala njaba 
* 
*
Isyana Sarasvati

**Isyana Sarasvati** () yaiku penyanyi lan penulis lagu Indonesia. Isyana lulusan Akademi Seni Rupa Nanyang, Singapura, lan Royal College of Music, Inggris. Isyana ndamel lan nulis tembange dening piyambakan dhèwèké uga pernah dadi penyanyi opera ing Singapura.

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* 
* 
*
Breakout (acara télévisi)

**Breakout** iku program télévisi sing ngrembung babagan musik saka Indonesia kanthi mancanagara sing dituduhna dening NET. Acara iki ana wiwit sabtu, 18 Mei 2013, nalika NET. kawitan nyuba siaran perdanane. Program iki minangka salah siji program andalan saka NET.

## Pranala njaba 
* Breakout ing situs resmi NET.
Starbucks

**Starbucks Corporation** minangka perusahaan kopi lan jaringan warung kopi global saka Amérikah Sarékat sing markasé ing Seattle, Washington. Starbucks minangka warung kopi paling gedhe ing donya, kanthi 20,336 toko ing 61 negara, kalebu 13,123 ing Amérikah Sarékat, 1,299 ing Kanadha, 977 ing Jepang, 793 ing Britania, 732 ing Cina, 473 ing Koréa Kidul, 363 ing Mèksiko, 282 Taiwan, 204 ing pilipina, lan 164 ing Thai.

## Pranala njaba 
* 
*
Scatman John

**Jonathan Paul** "**John**" **Larkin** ()) ya iku sawijining pelawak, aktor, lan pembawa acara saka Amérika.

## Cathetan suku
Nowruz

**Nowruz** ( *Nowruz*, ; tegesé "dina anyar" utawa "dina nganyari") ya iku sebutané Taun Anyar Iran, kang uga dikenal minangka Taun Anyar Pèrsi, sing dipèngeti ing saindenging donya déning wong Iran, bebarengan karo sawenèh golongan ètno-basa, minangka dina kawitan saka Taun Anyar.

Sanajan aslaé saka Iran lan agama Zoroastrianismé, Nowruz uga dipèngeti déning wong-wong saka manéka warna paguyuban ètno-basa. Nowruz uwis dipèngeti suwèné luwih saka 3.000 taun ing Asia Kulon, Asia Tengah, ing wewengkon Kaukasus, ing sakupengé Black Sea *Basin*, lan ing wewengkon Balkan. Nowruz dianggep minangka pèngetan sing sékulèr déning wong-wong sing ngrayakaké, saka manèka warna agama utawa kapracayan, nanging tetep dadi dina kang suci kanggoné pangrasuk Zoroastrianisme.

Nowruz iku dina anané prastawa *vernal equinox*, lan dadi titikan mangsa semi ing Bumi Sisih Lor. Iku uga dadi titikané dina kawitan saka sasi kawitan (Farvardin) ing kalèndher Iran. Nowruz biyasané dirayakaké ing tanggal 21 Maret utawa dina sadurungé utawa dina sawisé, gumantung saka wewengkon endi anggoné nitèni.

## Gallery 

File:Shah-Abbas-I-Vali-Muhammad-Khan-of-Bukhara-Ch.SE.Isfahan1657-sm.jpg|thumb|Shah-Abbas
File:Persepolis stairs of the Apadana relief.jpg|thumb|Persepolis
File:Nowruz Zoroastrian.jpg|thumb|persian Nowruz
File:Tahmasp, Humayun Meeting.jpg|thumb|Nowrooz
File:Navrouz2015New delhi.JPG|thumb|Navrouz 2015
File:Sabzeh, displayed during Nowruz.jpg|thumb|Sabzeh
File:P1080465.JPG|7 items
File:هفت میوه.jpg|7 fruit
File:Navruz table in Tajikistan.JPG|Nowrouz table
File:1996 Novruz bayram.jpg|
File:ChinaSalarNovruz.JPG| China

## Cathetan
## Rujukan