open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
SMA Negeri 1 Jepon Blora

**SMA  Negeri 1 Jepon Blora** iku salah siji  Sekolah Menegah Atas (SMA) sing dumunung ana ing kalurahan Jepon, Kabupatèn Blora, Jawa Tengah, Indonésia madeg ing tanggal 21 Juli 1997. Kayadéné ing sekolah menengah  lumrahé, mangsa pendidikan sekolah  ing SMA ditempuh ing sajeroning wektu telung taun wulangan, wiwit saka Kelas X nganti Kelas XII.

## Fasilitas 
Manéka fasilitas didarbèni déning SMA  Negeri 1 Jepon Blora  kanggo nunjang sajeroning kagiyatan pasinaon lan ngajar. Fasilitas mau antarané:
* 15 ruwang ac kelas
* Masjid
* Mushola
* Kapustakan
* 1 ruwang Kepala Sekolah
* 1 ruwang Pertemuan Komite
* 1 rung Tamu
* 1 ruwang BP/BK
* 1 ruwang Tata Usaha
* 1 ruwang Guru
* 1 ruwang laboratorium IPA 
* 2 ruwang laboratorium Komputer
* 1 ruwang laboratorium Basa
* 1 ruwang UKS
* 1 ruwang Koperasi Siswa
* 3 ruwang KM Guru
* 6 ruwang KM Siswa
* 1 ruwang Ketrampilan Elektro
* 1 ruwang Seni Lukis
* 1 ruwang Pramuka
* 1 ruwang OSIS
* 1 ruwang Seni Musik
* 1 ruwang Seni Rebana
* 4 ruwang Kantin
* 4 ruwang Gudang
* 1 ruwang Generator
* 2 Lapangan Volly Ball
* 1 Lapangan Basket Ball
* 1 Bèji
* 2 Kolam lélé

## Tenaga pendhidhik 
Tenaga pendidik (guru) gunggung 50 kanthi kuwalifikasi sarjana S2: 4 guru, S1 pendidikan 46.Lan uga di jupuk tenaga guru saka nyaba kanggo ngajar ekstra ing sekolah.

## Èkstrakulikulèr
#Pramuka                                    
#PMR                                
#KIR                                       
#Kadroh                  
#Judo                                         
#Panahan                                  
#Baskèt        
#Seni Musik
#Bal Voli
#Balbalan
#Band
#Spoken English
#Apresiasi Sastra Indonésia
#Seni Lukis
#PKS
#Tènis
#Bulu tangkis
#Putsa
Madrasah tsanawiyah

**Madrasah tsanawiyah** (dicekak **MTs**) iku jenjang dhasar sajeroning pendhidhikan formal ing Indonésia, sadrajad karo sekolah menengah pertama, sing dikelola déning Departemen Agama. Pendhidhikan madrasah tsanawiyah ditempuh ing dalem 3 taun, wiwit kelas 7 nganti kelas 9.

Murid kelas 9 diwajibaké mèlu Ujian Nasional (biyèn Ebtanas) siing mrebawani marang kalulusan siswa. Lulusan MTs bisa nerusaké pendhidhikan menyang madrasah aliyah utawa sekolah menengah atas/sekolah menengah kejuruan.

Kurikulum madrasah tsanawiyah padha karo kurikulum sekolah menengah pertama, mung ing MTs ana porsi luwih akèh ngenani pendhidhikan agama Islam, upamané mata wulangan Basa Arab, Al Qur'an-Hadits, Fiqih, Aqidah Akhlaq, lan Sajarah Kabudayan Islam.

Pelajar madrasah tsanawiyah lumrahé umur 13-15 taun. Ing Indonesia, saben warga nagara umur 7-15 taun wajib mèlu pendhidhikan dhasar, ya iku sekolah dhasar (utawa sadrajad) 6 taun lan sekolah menengah pertama (utawa sadrajad) 3 taun.

## Uga delengen 
* Sekolah menengah pertama
* Golongan belajar Paket B
Wayang Fabel

**Wayang fabel** iku jènising wayang kang nyeritakaké bab kéwan. Kabéh paraga ing wayang iku awujud kéwan. Lakon kang diceritakake uga lakon ing donyane kéwan. Salah sijiné dhalang wayang fabel ya iku Mbah Tris saka Semarang.
Sendhang

**Sendhang** iku sumur utawa sumber banyu kang gedhé, lan di manfaatké déning warga désa minangka padusan lan papan ngangsu utawa njupuk banyu digawa mulih saperlu kanggo adus lan ngombé. Piranti utawa wadhah banyu nalika ngangsu tumrap wong wadon wujud klenthing, ya iku sajinis wadhah sing digawé saka lempung lan cara nggawané digéndhong ing bangkèkan.

Sendhang asring dianggep panggonan kang kramat déning warga désa. Amarga saka iku kerep dadi papan nganakaké sedekah désa wujud slametan bubar panèn.
Tembung sipat

**Tembung sipat** (basa Latin: *adjectivum*) utawa **adjektif** utawa kaanan iku tembung sing nuduhaké wataké tembung aran. Tembung sipat lumrahé gandhèng karo jejer. Tembung sipat ngowahi tembung aran utawa tembung sesulih, lumrahé kanthi njelasaké utawa ndadèkaké luwih spésifik. Tembung sipat bisa nerangaké kuantitas, kecukupan, urutan, kualitas, urawa panekanan siji tembung. Conto tembung sipat antarané *katos*, *adoh*, lan *sugih*.

## Catheran sikil
## Rujukan 
# 
#
Égrang

jmpl|300x300px|Égrang.
**Égrang** yaiku dolanan kang migunakaké piranti sing kagawé saka pring. Pring kang digawé kaya andha, nanging mung diwènèhi siji pancadan kang dhuwuré padha. Dadi cacahé ana loro yaiku kanggo sikil kiwa lan tengen. Égrang iku dolanan kang nglatih kaseimbangan.

Égrang umumé dimainaké dening bocah-bocah. Égrang uga bisa digunakaké ing atraksi. Dolanan égrang migunani kanggo nglatih kontrol diri kanthi njaga kaseimbangan, fokus lan nambah rasa percaya diri uga hiburan kanggo bocah lan wong diwasa.

## Jeneng 
Égrang mliginé ing Indonesia nduwéni akèh jeneng ing macem-macem wilayah. Jeneng égrang dhéwé asalé saka basa Lampung. Makna jeneng iki yaiku trompèt sing diasah lan digawé saka pring sing dawa lan bunder. Wonten ing Provinsi Sumatera Barat, ènjang dipunwastani *tengkak-tengkak*. Jeneng iki asalé saka tembung tengkak sing tegesé pincang. Ing Bengkulu, tengkak tegesé sepatu saka pring. Banjur, ing Provinsi Jawa Tengah, enjang dikenal kanthi jeneng *jangkungan*. Jeneng iki asalé saka jeneng manuk sing sikilé dawa. Égrang uga dikenal ing Provinsi Kalimantan Selatan minangka *batungkau*. Wonten ing Sulawesi Selatan, ènjang dipunwastani longga utawi dongga ingkang dipunilhami saking crita rakyat ing Sulawesi Selatan, inggih menika medi Longga/Dongga.

## Peralatan 
Kanggoné bocah ing masyarakat Jawa, piranti dolanan égrang ana rong jinis. Piranti kasebut diarani pring utawa bathok klapa. Wonten ing dolanan engklak kaliyan cangkang klapa, sukunipun dijerat plastik lan dolanan menika dipunmainaken kanthi suku tunggal dipunangkat langkung inggil tinimbang suku sanesipun.

## Lapangan 
Ukuran lapangan standar kanggo lomba égrang yaiku 50 mèter kanthi jembar trèk 7,5 mèter. Jumlah peserta ing trèk mung limang wong, dadi saben trèk ambané 1,5 mèter.

## Èntuk Manfaat 
Ing jaman rumiyin, dipunmangertosi bilih égrang menika dipunginakaken kanggé latihan ngadeg utawi ngadeg kanthi dangu wonten ing penyangga pring. Katrampilan égrang banjur dimanfaataké kanggo nyabrang kali kanthi mlaku. Égrang uga digunakaké kanggo mlaku cepet.

## Gladri 

Barkas:Permainan Marsitukkel.jpg|Bocah chilik dolanan égrang

## Uga delengen 
* Dolanan

## Rujukan
Sakuntala

**Sakuntala** iku tokoh saka wiracarita Mahabharata. Dhèwèké iku garwané Dusyanta lan ibuné Maharaja Bharata. Caritané ana ing Mahabharata lan ing India naté digawé drama déning Kalidasa ing sandhiwarané *Abhijñānaśākuntalam* (Sakuntala diakoni).

## Étimologi
Resi Kanwa nemu dhèwèké ing ngalas nalika isih bayi. Kala iku jabang bayi iki dirubung karo manuk-manuk sakunta birds (basa Sangskreta: शकुन्त, *śakunta*).  Mulané dhèwèké pinaringan jeneng *Sakuntala* sing tegesé *direksa déning Sakunta* .

Ing kitab Adiparwa basa Sangskreta Resi Kanwa ngendika:

निर्जने च वने यस्माचछकुन्तैः परिरक्षिता
शकुन्तळेति नामास्याः कृतं चापि ततो मया

*nirjane ca vane yasmācchakuntaiḥ parirakṣitā*
*śakuntaleti nāmāsyāḥ kṛtaṃ cāpi tato mayā*

Dhèwèké dirubung déning *śakuntas* ing kasepèné wana,
mulané, dhèwèké takparingi jeneng Sakuntala (kareksa déning Sakunta).

## Cathetan sikil
Mangsa adhem

jmpl|Mangsa adhem
**Mangsa adhem** utawa **mangsa atis** utawa **mangsa salju** (Basa Inggris: *Winter*, Basa Jawa Krama: **Mangsa asrep**) iku wektu paling adhem ing bumi. Arupa salah siji saka 4 mangsa ing nagara-nagara sing mawa iklim subtropis lan sedheng.

Ing wilahan lor bumi, mangsa atis diwiwiti watara tanggal 21 Dhésèmber nganti 21 Maret, sauntara ing wilahan kidul bumi mangsa atis diwiwiti watara tanggal 21 Juni tekan 23 Sèptèmber.

## Pirsani uga
Mangsa panas

**Mangsa panas** iku mangsa ing nagara mawa hawa sedheng. Gumantung panggonan siji nagara, mangsa panas bisa dumadi ing wektu sing béda-béda.

Ing wilahan lor bumi, mangsa panas diwiwiti watara tanggal 21 Juni nganti 23 September, sauntara ing wilahan kidul bumi mangsa panas diwiwiti watara tanggal 21 Dhésèmber tekan 21 Maret.

Ing akèh nagara, mangsa panas iku mangsa préinan sekolah. Ing mangsa iki wong-wong seneng lunga menyang pasisir kanggo pepanas. Saliyané iku, ing mangsa panas woh-wohan lan tetuwuhan lumrahé lagi tuwuh ngrembaka.

## Pirsani uga 
* Wektu Mangsa Panas
Dhaptar sekolah dhasar negeri ing Indonésia

Pratélan Sekolah Dhasar Negeri ing Indonésia:

Berikut ya iku pratélan sekolah dhasar nagari di Indonésia menurut masing-masing provinsi.

## Banten 
### Tangerang Kidul 
* SDN Batan Indah

## Bengkulu 
### Kabupatèn Kepahiang 
* SD Negeri 01 Tebat Karai

## DKI Jakarta 
Ing DKI Jakarta, miturut Data Pokok Pendidikan, Kamentrian Pendhidhikan Nasional, Republik Indonesia, ana ora kurang saka 3,796 sekolah dhasar utawa sadrajad, kaya Madrasah Ibtidaiyah.

## Jawa Kulon 
### Cikarang 
* SDN cengkong 1

### Cimahi 
* SDN Cimahi Mandiri 1
* SDN Cimahi Mandiri 2
* SDN Baros Mandiri 1
### Cileungsi 
* SDN Cinyosog 2
* SDN Cinyosog 1
* SDN Limusnunggal 1
### Bandhung 
* SDN Karang Pawulang 1
* SDN Karang Pawulang 2
* SDN Karang Pawulang 3
* SDN Karang Pawulang 4
* SDN Nilem 1
* SDN Muhammadiyah
* SDN Griba 27
Kab. Bandhung Kulon
* SD KARTIKA X-3 Parongpong
* SD N sukakarya 01
* SDN Kahuripan 4
* SDN Citapen
* SDN Pengadilan
* SDN Siluman

## Jawa Tengah 
### Klathèn 
* SDN NGEMPLAK 1

#### Wonosobo 
* SDN 1 Wonosobo
* SDN 2 Wonosobo
* SDN 3 Wonosobo
* SDN 4 Wonosobo
* SDN 5 Wonosobo
* SDN 6 Wonosobo
* SDN 7 Wonosobo
* SDN 8 Wonosobo
* SDN 9 Wonosobo
* SDN 10 Wonosobo

### Magelang 
* SDN Kramat 1
* SDN Kramat 2
* SDN Kramat 3
* SDN Kramat 4
* SDN Kramat 5
* SDN Kedungsari 1
* SDN Kedungsari 2
* SDN Kedungsari 3
* SDN Kedungsari 4
* SDN Kedungsari 5
* SDN Magelang 1
* SDN Magelang 2
* SDN Magelang 3
* SDN Magelang 4
* SDN Magelang 5
* SDN Magelang 6
* SDN Magelang 7
* SDN Magelang 8
* SDN Magelang 9
* SDN Magelang 10

## Jawa Wétan 
### Bangil 
* SDN Kiduldalem I
* SDN Kiduldalem III
* SDN Kiduldalem IV

### Surabaya 
* SDN Margorejo VII/570
### Kabupatèn Lumajang 
* SDN Ditotrunan 01
* SDN Ditotrunan 02
* SDN Ditotrunan 03
* SDN Citrodiwangsan 01
* SDN Citrodiwangsan 02
* SDN Citrodiwangsan 03
* SDN Citrodiwangsan 04
* SDN Tompokersan 01
* SDN Tompokersan 02
* SDN Rogotrunan 01
* SDN Rogotrunan 02
* SDN Rogotrunan 03
* SDN Jogoyudan 01
* SDN Kepuharjo 01
* SDN Kepuharjo 02
* SDN Jogotrunan
* SDN SUT Lumajang

## Sulawesi Kidul 
### Makassar 
* SD Inp Pampang 2
* SD Inp Pampang 1
* SD Inp Panaikang II/I
* SD Inp Panaikang II/II
* SD Inp Batua 1
* SD Inp Batua 2
* SD Inp Baraya 1
* SD Inp Baraya 2
* SD Inp Perumnas Antang 1
* SD Inp Perumnas Antang 2
* SD Inp Rappocini
* SD Inp Rappokaling
* SD Inp Sambung jawa 1
* SD Inp Sambung Jawa 2
* SD Inp Sambung Jawa 3
* SD Inp Sudiang
* SD Inp Mangkura
* SD Inp Manuruki 1
* SD Inp Manuruki 2
* SD Inp Manggala
* SD Inp Karwisi 1
* SD Inp Karwisi 2
* SD Inp Karwisi 3
* SDN Pampang
* SDN Panaikang 1
* SDN Panaikang 2
* SDN Panaikang 3
* SDN Mongsidi 1
* SDN Mongsidi 2
* SDN Melayu 25
### Kabupatèn Maros 
* SDN 1 Pakalu 1
* SDN Julu Siri

## Pranala njaba 
* Nomor Induk Siswa Nasional 
* Departemen Pendidikan Nasional
* Nomor Pokok Sekolah Nasional 
* Data Pokok Pendidikan Kementrian Pendidikan Nasional
Tembung katrangan

**Tembung katrangan** (Basa Indonésia: Adverbia) iku tembung kang nuduhaké katrangan panggon, wektu.

## Jinis tembung katrangan
Cara penggolongan tembung katrangan warna-warna gumantung marang sumber rujukan sing dipigunakaké. Ing ngisor iki salah siji cara pamérangan tembung katrangan.

# Tembung katrangan piranti. Upamané: *karo*.
# Tembung katrangan kasertaan. Upamané: *bebarengan*.
# Tembung katrangan perlawanan. Upamané: *sanadyan*.
# Tembung katrangan tujuan. Upamané: *kanggo*.
# Tembung katrangan sebab. Upamané: *amarga*.
# Tembung katrangan akibat. Upamané: *mula*.
# Tembung katrangan wektu. Upamané: *wingi*.
# Tembung katrangan panggonan. Upamané: *kana*.
# Tembung katrangan syarat. Upamané: *yèn*.
# Tembung katrangan derajad. Upamané: *sethithik*, *akèh*.
# Tembung katrangan kaanan. Upamané: *tenanan*.
# Tembung katrangan kepastian. Upamané: *manawa*.

## Rujukan 
#
Gréja Anglikan

**Gréja Anglikan** iku afiliasi sadonya saka Gréja-gréja Anglikan. "Gréja Anglikan" mesthi duwé otoritas yuridis sing universal, amarga saben gréja nasional utawa régional duwé otonomi sing *penuh*.  Kanthi punjul 70 yuta anggotané, Gréja Anglikan iku gréja gedhé dhéwé angka telu ing donya, sawisé Gréja Katulik Roma lan Gréja-gréja Ortodoks Wétan.

## Logo 
leftKomuni Anglikan migunakaké mawar kompas minangka lambang, sing nuduhaké jangkauané marang saindhenging donya lan sifaté sing didesentralisasikaké. Kayadéné lambang gréjané, ing sadhuwuré mawar iki ana topi biskop; ing tengahé ana salib St. George sing ngélingaké asal-usul komuni iki ing Gréja Inggris. Mottoné sajeroning basa Yunani,  ("Kabenaran bakal ngluwaraké kowé") iku kutipan saka Yohanes 8:32. Lambang iki dirancang déning Edward Nason West, Kanon saka Katedral St. John the Divine ing New York City.

## Pirsani uga 
* Affirming Catholicism
* Jaringan Komuni Anglikan
* Sakramèn Anglikan
* Kitab Sembayang Bebarengan
* Ka-39 Artikel
* Pelayanan Anglikan

## Pranala njaba 
* Official website
* Decentralised nature of worldwide Anglicanism
* Comprehensive Anglican vocabulary 
* the conservative *Classical Anglican Net News* website 
* Anglicans Online
* A Letter From The Episcopal Church Historical Society On Bishop Polk And Sewanee
Mangsa rendheng

**Mangsa udan** utawa *mangsa rendheng* uga mau *mangsa teles* (Basa Jawa Krama: **mangsa jawuh** utawa **mangsa jawah**) yaiku mangsa kang njalari curah udan dadi dhuwur ing salah sijiné tlatah ing donya,  kang dibandingaké mangsa-mangsa racaké ing sajeroning wektu kang tetep. Mangsa udan kang ana ing tlatah Indonésia kanthi aran iklim tropis. Sajeroning tèknis météorologi, mangsa udan dianggep titiwanciné yèn curah udan ing telung (3) dasarian kanthi runtut luwih akèh 100&nbsp;mm per mèter pesagi per dasarian lan ora ana mandhegé. Yèn kaanan iki durung nyukupi naging curah udan wis akèh lan deres kaanan kaya mengkéné bisa diarani mangsa pancaroba.
Ing tlatah  tropis mangsa udan ganti karo mangsa katiga (mangsa garing utawa kemarau) lan akèh disebabaké amarga mlakuné srengéngé karo mangsa katiga (masa garing) lan  akèh disebabaké  mlakuné semu srengéngé taunan. Mlakuné  srengéngè ngowahi péta suhu hawa (udara) lan dasaré lemah lan sagara (samodra). Ing wanci béda kang nyebabake suhu dadi konsèntrasi uwab banyu ing awang-awang banjur dadi mangsa udan. asring  ana ing  bumi kang ngalami peredaran semu Srengéngé.
Mangsa katiga

**Mangsa katiga** utawa **mangsa katelu** iku mangsa garing. Ing mangsa iki ora ana udan. Sanadyan mangkono, mangsa iki ora sumuk banget amarga kanginan angin wétan. Mangsa katiga iku tiba ing sasi Juli lan Agustus Masehi. Ing mangsa katiga iku para sadulur tani ora padha nandur pari, amarga sawahé ora ana banyu. Apa manèh ing Blora lan tlatah liya sing sawahé wujud sawah tadhah udan, yèn mangsa katiga sawahé padha bera utawa ora ditanduri apa-apa amarga ora ana banyu kanggo nyiram tuwuhan.

## Uga delengen 
* Pranata mangsa
* Kalèndher Jawa
Mangsa pancaroba

**Mangsa pancaroba** utawa **mangsa marèng** iku mangsa antara mangsa udan lan mangsa katiga Mangsa pancaroba iki umuré 86 dina. Mangsa pancaroba iku biyasa tiba wiwit sasi Fèbruari nganti April Masehi.

## Uga delengen 
* Pranata mangsa
* Kalèndher Jawa
Mangsa labuh

**Mangsa labuh** iku mangsa antara mangsa katiga lan mangsa udan. Miturut pranata mangsa pétungan kalèndher Jawa mangsa pancaroba iki umuré 95 dina. Mangsa pancaroba iku biyasa tiba wiwit sasi Agustus nganti Oktober Masehi.

## Uga delengen 
* Pranata mangsa
* Kalèndher Jawa
Pattimura

:
thumb|200px|Panggeran Pattimura
**Kapitan Pattimura** (), gadhah nama asli **Thomas Matulessy** utawi **Thomas Matulessia**.

## Nami lan Silsilah 
Pattimura, miyos ing Saparua. Panjenengané punika putra Frans Matulesi kaliyan Fransina Silahoi. Ing salebetipun buku biografi Pattimura vèrsi pamaréntah ingkang pisanan terbit, M Sapija nyerat, "Bilih pahlawan Pattimura kagolong turunan bangsawan lan asalipun saking Nusa Ina (Seram). Bapanipun ingkang namanipun Antoni Mattulessy punika putranipun Kasimiliali Pattimura Mattulessy. Ingkang pungkasan puniki inggih punika putra nata Sahulau. Sahulau wujud nama tiyang ing nagari ingkang wonten ing satunggil teluk ing Seram Selatan".

## Mangga pirsani 
* Kapitan Paulus Tiahahu
* Kristina Martha Tiahahu

## Rujukan 
## Pranala njawi 
* The MATULESSY Web Site
Ketéla rambat

**Ketéla rambat** utawa **uwi legi** (*Ipomoea batatas* L.) iku jinis tetuwuhan budidaya. Pérangan sing dimupangataké yakuwi oyod sing wujud uwi kanthi kadhar gizi (karbohidrat) sing dhuwur. Ing Afrika, uwi ketéla rambat dadi salah siji sumber panganan pokok sing wigati. Ing Asia, saliyané dimupangataké uwiné, godhong sing isih anom uga dadi bahan janganan. Ana uga sing dadi pethètan amarga warna godhongé kang éndah.
thumb|200px|Kembang ketéla rambat.
Ketéla rambat asal saka Amérika Kidul
Bera

**Bera** iku lemah utawa lahan tetanèn wujud sawah utawa tegalan  kang kahanané tanpa tuwuhan utawa sengaja diumbar ora ditanduri saéngga isiné mung suket. Lahan iku ora ditanduri racaké amarga kakurangan banyu kang dibutuhaké kanggo budidaya tuwuhan. Lahan bera iki kerep tinemu ing tlatah sing tetanèn nganggo sistim sawah tadhah udan sing ing mangsa katiga ora ana banyuné amarga arang udan.

Béda karo lahan irigasi sing ilèn banyuné bisa lumintu saéngga para among tani bisa nandur pari tanpa kendhat, malah nganti kaping telu sataun. Ing sawah lahan irigasi iki arang tinemu lemah sing bera.

## Uga delengen 
* Sawah
* Irigasi
Ganyong

**Ganyong** utawa **lémbong** (***Canna discolor*** L. syn. *C. edulis*, suku kana-kanaan utawa Cannaceae) iku sajinis tetuwuhan kang kagolong pala-kependhem lan ngasilaké uwi sing cukup populèr.
Ganyong uga bisa dadi tuwuhan kang dadi bahan dhasar indhustri.
Nanging tuwuhan iki ora mati awit yèn wayah udan rimpang utawa uwin bakal nukulake tunas lan urip manèh. Ganyong abang wernané wit, pelepah lan godhongé abang rada ungu. Yèn ganyong putih wit, godhong lan pelepahé nduwé warna ijo lan sisik uwiné awerna coklat.
### Ganyong abang 
* Gagangé luwih gedhé
* Ora tahan karo panasé srengéngé nanging tetep kuwat urip sanajan banyu mung sithik 

## Kasil Olahan 
Ganyong bisa dipangan kanthi cara digodhog lan kanggo jajanan ngombé tèh utawa kopi. Ganyong uga bisa diolah dadi pati utawa glepung ganyong. Kajaba iku uga bisa digawé jenang, kripik, lan bolu.
Uwine kang isih enom, ing Amérika Selatan lumrahé kena kanggo sayuran lan uga dadi camilan. Pucuk lan gagang godhong kang isih enom bisa kanggo pakan ternak. Kembang ganyong uga duwé warna kang éndah kang bisa dadi tuwuhan *hias*.

## Uga delengen 
* Kaérut utawa garut
* Tales
* Gadhung
* Ketéla rambat
* Kenthang
* Uwi
* Gembili

## Pranala njaba 
* Deptan:Ganyong 
* Direktorat Budidaya Kacang-kacangan dan umbi-umbian

## Cathetan suku
Prastawa Bom Iskandariyah 1 Januari 2011

**Prastawa Bom Iskandariyah 1 Januari 2011** iku serangan téroris sajabané sawijining Gréja Koptik ing Iskandariyah, Mesir. Serangan iki awujud bom *bunuh diri* lan durung ana sing ngakoni. Ana kurban jiwa 32 wong téwas lan kurang luwih 97 wong tatu-tatu. Para kurban iki ya iku para jemaat gréja sing lagi metu saka misa taun anyar. Bomé njeblug kira-kira pukul 0.20 wektu lokal.
Adhi Ari-Ari

**Adhi ari-ari** iku istilah ing kaprecayan utawa budaya Jawa, sing nganggep yèn ari-ari (basa Indonésia: *tali pusat*) kang nèmpèl ing wudel nalika lair, minangka sadulur anom utawa adhi saka bayi mau. Ari-ari iku fungsiné kanggo nyaluraké panganan marang bayi nalika isih ana ing sajeroning kandhutan ibu. Sawisé pupak puser (puput puser), ari-ari banjur dipendhem ing taman saubengé omah lan diwènèhi sesaji samurwaté. Yèn wayah wengi ing papan mendhem ari-ari mau biyasa dipasang senthir utawa dilah.

Miturut kaprecayan Jawa, ana sadulur siji manèh sing ngancani bayi wiwit isih ana ing kandhutan ibu, ya iku kakang kawah (ing basa Indonésia diarani *plasenta*).

## Uga delengen 
* Sedulur papat
* Kakang kawah
Ara-ara

[thumb|right|400px|Sapi dingon ing ara-ara [Gudauri, Georgia.]] 
**Ara-ara** yaiku palemahan jembar kang ora tinanduran tur ora digarap kanggo sawah lan tegal. Ing karang padésan, ara-ara iki kerep dadi panggon angon sapi utawa panggon dolan bocah angon kaya ta dolanan bal-balan, manjer layangan, golèk jangkrik lan sapanunggalané. Palemahan kang diumbar bera iku racaké amarga kurang banyu kanggo mbudidaya tetuwuhan.

Ing laladan kutha uga kerep tinemu palemahan kang dadi ara-ara. Babagan iki wiyahé amarga anané sulaya hak duwé lemah utawa isih diumbar déning kang duwé lemah sinambi nunggu regané mundhak.

## Cathetan sikil 
* Cornell University
* The Washington Post, "Today, 32,000 seedlings; tomorrow, a meadow" 

## Pranala njaba 
* UK Wild Meadows Website 
* Flora locale - information on creating wildflower meadows 
* Meadow Planting 
* A Year in a Meadow (Ottawa Canada)
* Grow a Back Yard Meadow (Ottawa Canada)
Klabang

**Klabang** utawi saged kasebat **babak salu** (Ing  basa Inggris namanipun  *centipede* punika  kalebet kempalan  kéwan arthropoda ingkang kagolong kelas Chilopoda lan supfilum Myriapoda. Klabang punika kéwan metameric ingkang gadhah sepasang suku ing saben ros awakipun lan klabang punika asring kasebat kéwan sikil sèwu (1000). Kéwan punika kagolong kéwan ingkang gadhah upas utawi wisa lan kagolong kéwan  nokturnal.

## Pranala njaba 
* Information about Centipedes and how to care for them 
* Debunking of some centipede myths, by American Tarantula Society
* Centipedes of Australia - On-line guide, key and virtual centipede head
* Tree of Life Project  – Chilopoda
* What do you call a centipede?
* Photos of Australian centipede - *Scolopendra morsitans*
* Scolopendra.be 
* Chilobase 
* Myriapoda.org 
* Tasmanian Centipedes 
* Photos of Scolopendra hardwickei 
* Millipedes and Centipedes, Kansas State University
Kalajengking

**Kalajengking** yaiku kelompok kéwan mawa ros duwé wulu sikil (oktopoda) kang kagolong ing ordho *Scorpiones* saka kelas Arachnida. Kalajengking isih kalebu  sadulur karo  ketonggèng, kalamangga (mangga), tungau, lan caplak. Kurang luwih ana 2000 rupa kalajengking. Uripé akèh tinemu ing tlatah  kidul saka 49° U, lan ora bisa urip ana  ing tlatah  Niu Selan lan Antarktika.

## Ciri-ciriné kalajengking 
Awaké kalajengking dipérang dadi rong sègmèn: *cephalothorax* lan *abdomen*. Abdomèn kagolong saka mesosoma lan metasoma.

## Upas (racun) kalajengking 
Kabèh  spésies kalajengking  duwé upas. Karana kalajengking kagolong  ana ing neurotoksin (racun saraf). Kang ora kalebu yaiku  *Hemiscorpius lepturus* amarga duwé upas sitotoksik (racun sèl). Neurotoksin kagolong  protéin cilik lan uga natrium lan kalium, gunané kanggo ngrusak lakuné syaraf  mangsané kang dientup. Kalajengking migunakaké upas kanggo matèni utawa nglemesaké mangsané supaya bisa rikat dipangan.

Upas kalajengking gunané kanggo artropoda liyané, lan ana uga kalajengking kang ora mbebayani kanggo manungsa; entupé mung ngasilaké rasa kemeng (kaya ta  rasa lara, lan abuh. Naging ana salah siji kalajengking, ing kulawarga Buthidae kagolong mbebayani kanggo manungsa. Salah sijiné kang mbebayani yaiku *Leiurus quinquestriatus*, lan  keturunan saka *Parabuthus*, *Tityus*, *Centruroides*, sarta   kang utama  *Androctonus*. Kalajengking kang paling mbebayani yaiku njalari patiné manungsa kaya ta jinis  *Androctonus australis*.

## Pranala njaba 
* http://www.pbs.org/wnet/africa/explore/sahara/sahara_animals.html - Sahara Desert wildlife information
* The Scorpion Files- Most comprehensive online resource of scorpion information
* Arachnodata; Information & Consulting Agency for scorpions and arachnids 
* EUSCORPIUS, the online research journal of scorpiology  — has many important scorpion links
* List of the LD50 value for the venom of various species of scorpion 
* Arachnoboards- Online arachnid discussion group
* U.S. state-by-state Scorpiones checklist
* Kari's Scorpion Pages
* Information on scorpions and other arachnids
* Pepe the two-tailed scorpion 
* Scorpion detection using UV LEDs (also movies of scorpions)
* Desert USA: Scorpions
* Photo gallery of several scorpions in captive breeding.
* Scorpion Venom Tested as Brain Cancer Treatment
* Scorpions as pets
Neolitik

**Neolitik** iku fase utawa tingkat kabudayan ing jaman prasajarah kang duwé ciri-ciri wujud unsur kabudayan, kaya déné piranti saka watu kang diasah, tetanèn netep, paternakan, lan panggawéan tembikar.

## Pranala njaba 
* 
* 
* Vincha Neolithic Script
* UB Préhistoire - Enseignements sur le Néolithique
Llama

**Llama** (*Lama glama*) iku kéwan camelidae sing uga kéwan asli Amérika Kidul. Llama uga biyasa kanggo kéwan pangangkut barang déning masarakat Inka lan masrakat ing kiwa-tengené pagunungan Andes. Kéwan iki dhuwuré bisa nganti 1,6 mèter tekan 1,8 mèter kanthi bobot 127 kilogram tekan 204 kilogram. Bayi Llama (diarani *cria*) duwé bobot watara 9&nbsp;kg tekan 14&nbsp;kg. Llama iku kéwan sosial sing urip kanthi golongan. Llama bisa nggawa barang 25% tekan 30% saka bobot awaké.

## Réferènsi
Palawija

**Palawija** kanthi barès tegesé "tuwuhan kaloro". Tembung iki kamungkinan asal saka basa Sangskreta: *phaladwija* ('asil kaloro') lan dadi asil panèn kapindho sajabané pari.

Sajeroning pangertèn saiki, palawija tegesé kabèh tetuwuhan pertanian samangsa sing ditandur ing lahan garing.  Lumrahé palawija wujud tuwuhan kacang-kacangan, serealia saliyané pari (kaya ta jagung), lan uwi samangsa (ketéla pohung lan ketéla rambat).

## Jinis
Ana sawatara jinis golongan palawija, dideleng saka dunungé woh utawa uwiné, ya iku: pala kapendhem, pala gumantung, pala kasampar, Pala kirna/pala kitri.

## Lembaga panelitèn
Ing Indonésia ana loro lembaga panelitèn pertanian sing mligi naliti palawija:
* Balai Penelitian Jagung dan Serealia Lain (BALITJAS) sing pusaté dumunung ing Maros, Sulawesi Kidul
* Balai Penelitian Kacang-kacangan dan Umbi-umbian (BALITKABI) sing pusaté dumunung ing Karangplasa, Malang, Jawa Wétan.
Pentagon

right|thumb|300px|Pentagon
right|300px|thumb|Foto Pentagon saka Space shuttle
***The Pentagon*** iku gedhong Departemen Pertahanan AS ing Arlington, Virginia cerak Washington D.C., sing wangun segi lima (basa Yunani: pentagon). Pentagon iku kantor utama angkatan bersenjata AS.

Pentagon déning akèh pihak dideleng minangka salah siji gedhong sing dirancang kanthi èfisién. Sistem gang ing njero gedhong iki dawané ana 28 kilomèter lan wiyaré ana 11 hektare. Nanging saben papan ing njero gedhong iki bisa ditempuh ing sajeroning wektu pitung menit kanthi lumaku.

Pentagon dibangun nalika Perang Donya II. Olèhé yasa wiwit tanggal 11 September 1941. Taun 1943, 18 sasi sawisé diwiwiti, gedhong iki rampung. Préesidhèn Roosevelt ngira yèn gedhong iki mung gedhong sauntara waé lan sawisé PD II bakal dianggo minangka gedhong Arsip Nasional. Nalika taun 1998 gedhong iki dirénovasi.

Nalika "Serangan 11 September 2001", montor mabur American Airlines Pamaburan 77 ditabrakaké menyang gedhong iki. Nanging bisa diarani sawijining kabegjan sajeroning musibah, papan sing ditabrak iku papan sing nembé dirénovasi. Sawisé prastawa iki, rénovasi diterusaké lan diprakirakaké bakal rampung taun 2008.

## Pranala njaba 
* Ngenani Pentagon luwih lanjut
* Situs Web Resmi
* Departemen Pertahanan Amérikah Sarékat
Coro

**Coro** kalebu gegremet utawa kéwan kang diwedèni, ora amarga rupaé kang medèni nanging amarga **coro** ndadèkaké panggonan reged lan ora séhat. Coro kalebu kéwan kang tuwa dhéwé ing donya kang asalé saka jaman purba. Coro bisa urip ana ing tlatah donya ing bumi iki mligi iklim tropis, nanging ora bisa urip ana ning tlatah kutub utawa panggonan kang adhem (anyep/anyes), apa manèh mangsa adhem amarga ora bisa gawé anget awaké. Coro kang akèh urip ing pemukiman ya iku Periplaneta americana (kecoa amerika) dan Blatella germanica (kecoa jerman), Periplaneta australasiae (kecoa australia), P. brunnea (kecoa coklat), Neostylopyga rombifolia, Nauphoeta cinerea dan Symploce sp, sanajan keberadaannya jarang.
Daily Mail nguji lan nemu yèn ing jaringan utek lan sistem saraf gegremet bisa maténi 90 persèn luwih infeksi MRSA lan E-coli tanpa maténi sèl manungsa.

## Struktur Awak Coro 
Awak coro dhapuré oval utawa lonjong (pipih dorsoventral, ukurané kurang luwih 1–5&nbsp;cm. Coro nduwé lapisan kulit luar kang diarani integumen. Integumen iku kulit kaya elar kang alus lan wernane coklat nom utawa tuwa, kulit iki manggon ing awaké coro kang paling njaba. Coro nduwé sikil kang kuwat lan nduwé sapasang anténa, uga cangkem kanthi untu geraham kang kuwat. Lar utawa sayape ana rong pasang, lar kang kapindho iki kalebu lar kang kuwat, déné pasangan lar kapisan gunané kanggo nglindungi lar kang diaranitègmina.[Tègmina luwih kaku lan kuwat kang bisa njaga awak saka [dehidrasi.

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Cockroach health threats 
* UC Davis on cockroaches
* Online book about cockroaches 
* The cockroach FAQ
* Cockroach gallery
* An illustration by George Rolleston published in 1870 showing the internal organs of a cockroach
* Roach Control Tips from *About.com* 
* Harvard University fact sheet on American cockroaches
Camelidae

**Camelidae** kéwan mawa driji kuku genep, diklasifikasikaké sajeroning ordho Artiodactyla. Onta iku spésies misuwur saka famili iki. Anggota famili Camelidae liyané ya iku llama, alpaca, vicuna, lan guanaco. Anggota Artiodactyla liyané ya iku babi, jaran nil, lan ruminansia.

## Karakteristik 
Camelidae iku kéwan gedhé kanthi wangun gulu sing khas lan sikil sing dawa.Lan kéwan-kéwan iki hèrbivor. Camelidae dibédakaké karo ruminansia amarga sapérangan bab. Untuné nuduhaké sisa untu seri ing rahang ndhuwur, lan untu seri katelu tuwuh dadi mèmper gadhing. Camelidae uga duwé siyung, lan untu graham ngarep sing mèmper gadhing sing kapisah karo untu graham mburi déning sawijining let. Struktur otot sikilé uga béda karo kéwan liyané, sikilé dadi siji karo awak liwat pupu pérangan ndhuwur, béda karo kéwan liya sing wis dadi siji ing pérangan dhengkul liwat otot lan kulit. Saéngga kanggo lèrèn, kéwan iki kudu sedheku. Kéwan iki duwé telung ruang ing saluran pancernan, béda karo ruminansia sing ana papat. Lan béda liyané ya iku wangun sel getihé sing wangun elips. Kéwan iki duwé antibodi sing unik sing duwé sithik pacawangan saéngga ukurané adoh luwih cilik tinimbang kéwan liyané.

Kéwan iki ora duwé cakar, nanging mung kuku gedhé cacahé loro lan tlapak sikil sing empuk. Camelidae Amérika Kidul mupangataké kuku gedhé iku kanggo adhaptasi ing kaanan lingkungan sing njuleg lan akèh watuné, ngundhakaké *grip*é sajeroning *mendaki*.

## Klasifikasi 
* Ordo Artiodactyla
** Subordo Suina
** Subordo Ruminantia
** Subordo Tylopoda
*** †Famili Xiphodontidae
*** †Famili Protoceratidae
*** †Famili Oromerycidae
*** †Famili Merycoidodontidae
*** **Famili Camelidae**
**** †Subfamili Poebrodontinae
**** †Subfamili Poebrotheriinae
**** †Subfamili Miolabinae
**** †Subfamili Stenomylinae
**** †Subfamili Floridatragulinae
**** Subfamili Camelinae
***** Genus Lama
****** Llama, *Lama glama*
****** Guanaco, *Lama guanicoe*
***** Genus Vicugna
****** Vicuña, *Vicugna vicugna*
****** Alpaca, *Vicugna pacos* (sadurungé dikategorikaké sajeroning génus *Lama*)
***** Genus: Camelus
****** Dromedary, *Camelus dromedarius*
****** Bactrian, *Camelus bactrianus*
****** †Syrian Camel
****** †*Camelus gigas*
****** †*Camelus hesternus*
****** †*Camelus sivalensis*

## Pranala njaba 
* Galeri Camelidae 
* Klasifikasi Camelidae
Wasanta

jmpl|Adat Argentina menehi kembang kuning ing dina wiwitaning wasanta minangka pralambang kabungahan, energi lan optimisme wis nyebar ing pirang-pirang negara.
**Wasanta** (basa Indonesiya : *musim semi*) iku siji saka patang mangsa ing laladan nontropis, malihe saka hemanta menyang anawresti.

Ing wilahan lor bumi, wasanta diwiwiti udakara tanggal 21 Maret tekan 21 Juni, sauntara ing wilahan kidul bumi mangsa semi diwiwiti udakara tanggal 23 September tékan 21 Dhésèmber.

Wasanta ditengeri saka hima kang wiwit ajer, tetuwuhan kang lekas semi lan kéwan kang padha tangi sawisé hibernasi sajroning mangsa adhem.
## Pirsani uga
Mangsa paceklik

]]
**Mangsa paceklik** ya iku mangsa susah pangan, amarga ing mangsa iki tuwuhan susah urip lan uga ora ana panènan. Lumrahé ing mangsa paceklik iki reregan kebutuhan sandhang pangan dadi larang lan para among tani ora duwé pengasilan amarga tuwuhan ora subur malah kerep dadi gagal panèn. Ing tlatah sawah tadhah udan racaké mangsa paceklik iku kedadéyan ing mangsa pancaroba lan mangsa katiga amarga curah udan mung sethithik lan ora nyukupi kanggo kabutuhan tetuwuhan. Kanggo ngatasi kakurangan pangan, para kadang tani biasa nenandur palawija kaya ta jagung, ketéla pohung, ketéla rambat, ganyong utawa kaérut. Asil palawija iki bisa kanggo pangan kulawarga kang kakurangan pari utawa beras kang wis dadi kabutuhan pokoké.

## Penyakit
Ing mangsa paceklik iki racaké banjur disusul usum penyakit. Bab iki disebabaké anané kakurangan gizi lan sanitasi kang kurang olèh kawigatèn. Rega obat-obatan uga larang saéngga para padunung ora kuwagang tuku obat. Kaanan kaya ngéné iki banjur bisa nuwuhaké pageblug.
Kanthi anané kabiasaan iki, para padunung karang padésan banjur padha nandur tuwuhan obat kulawarga, supaya bisa nambani warga kang ketaman lara, nganggo obat-obatan hèrbal utawa jamu.
Pekarangan

thumb|right|Pekarangan wujud taman.

**Pekarangan** utawa **pelataran** utawa **latar** iku aréal lemah ing saubengé omah, kang racaké wujud lemah utawa ditanduri suket utawa diatosaké nganggo semèn utawa bata. Sawetara péranganing pekarangan kerep uga diolah dadi taman utawa kebon kang  ditanduri pethètan utawa kembang. Pekarangan uga kerep ditanduri tuwuhan-tuwuhan kang migunani, contoné tuwuhan kang ngasilaké bahan kanggo gawé panganan kaya ta: kaérut lan ganyong ngiras kanggo pager tapel wates pekarangan karo omah. Saliyané iku pekarangan mligi ing karang padésan biyasa ditanduri tuwuhan obat kulawarga utawa kerep dicekak TOGA, minangka *apotik hidup*. Sing ditandur ing *apotik hidup* iki antarané tetuwuhan kang biyasa digawé bumbu lan obat, kaya ta: jaé, kencur, temulawak, kunir, blimbing wuluh lan sapanunggalané.

Pekarangan kang cukup jembar uga kerep dadi papan panggonan dolanan bocah cilik, kaya ta dolanan bal-balan, umbul, benthik, pasaran, bedhil-bedhilan lan sapanunggalané.
São Paulo

**São Paulo** yaiku kutha gedhé dhéwé ing Brasil, kutha krajan São Paulo. Cacahé sing ndunungi ngluwihi 11 yuta jiwa sajeroning wewengkon sing ambané 1.522,986&nbsp;km².

## Pranala njawi 
*  Situs resmi
Tanduran obat kulawarga

**Tuwuhan obat kulawarga** (Carakan: ꦠꦤ꧀ꦢꦸꦫꦤ꧀ꦲꦺꦴꦧꦠ꧀ꦏꦸꦭꦮꦂꦒ) (dicekak **TOGA**) iku tuwuhan asil budidaya omahan kang duwé minangka obat. Taman obat kulawarga sajatiné wujud lemah, kang ana ing pekarangan, kebon utawa tegalan siyang dianggo nandur lan mbudidaya tuwuhan kang duwé kasiat obat kangggo kabutuhan kulawarga bab usada. Asil kebun tuwuhan obat utawa bahan obat lsabanjuré bisa disumrambahaké marang masarakat kang mbutuhaké, mligi obat kang asal saka tetuwuhan. Budidaya tuwuhan obat kanggo kulawarga (TOGA) bisa macu usaha cilik lan menengah ing babagan usada herbal sanadyan mung kanthi individual. Saben kulawarga bisa mbudidaya tuwuhan obat kanthi swatantra, saéngga bakal wujud prinsip kemandhirian usada kulawarga.

**Gambar Manéka Jinis Tanaman Obat Tradisional**

Gambar:Piper betel's leaf.jpg|Godhong suruh
Gambar:Cinnamon-other.jpg|kayu legi
Gambar:Morinda citrifolia Fruit.jpg|Woh pacé
Gambar:Owoce Orzech arekowy.jpg|Woh jambé
Gambar:Royal Palm Roots.jpg|Oyod wit arèn
Gambar:Turmericroot.jpg|Temulawak
Gambar:Carica papaya11.jpg|Godhong katès
Gambar:Punica granatum Tbilisi.jpg|Wit dlima

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* TOGA (Tanaman Obat keluarga)
Kaérut

**Kaérut** (*Maranta arundinacea*)iku sajinis tetuwuhan awangun terna kang ngasilaké dhangkèl kang bisa dipangan. Kaérut ora tau dadi sumber panganan pokok, nanging kerep ditandur ing pakarangan ing padésan minangka cadhangan panganan ing dalem mangsa paceklik. Tuwuhan iki uga diarani: angkrik, érut, gaérut, garut, gerut, girut, irut, jelarut, jengkerut, jlarut, klirut, kérut, lérut, midri, lan waérut.

## Pamerian 
[thumb|left|200px|Ditadur ing pekarangan omah, [Banyumas ]]
Terna menaun, tegak, kanthi wit kang cabang menggarpu, dhuwur 40–100 cm. Rimpangé empuk lan engkak, mawa daging, kaputih-putihan utawa semu abang kanthi sisik godhong putih semu abang. Godhong mawa tangkai dawa, mawa pelepah ing pangkalé lan tansaya kandel, kanthi helaian awangun lonjong kanthi pucuk lancip. Kembang majemuk sajeroning malai terminal (ing pucuk wit), zigomorfik,awarna putih. Woh lonjong, abang tuwa, gundhul nganti mawa rambut.

## Kagunan 
[thumb|left|200px|Kue tepung garut saka [Réunion ]]
Garut mligi ditandur kanggo dijupuk uwiné, kang ngasilaké pathi kanthi kualitas dhuwur, kanthi ukuran alus lan regané larang . Rimpang garut uga bisa didadèkaké sumber karbohidrat alternatif kanggo ngganti glepung trigu. Rimpang segar mengandung air 69–72%, protéin 1,0–2,2%, lemak 0,1%, pati 19,4–21,7%, serat 0,6–1,3% dan abu 1,3–1,4%.
thumb|left|200px|Tuwuhan garut hias

Glepung garut becik kanggo dikonsumsi déning wong kang lemah utawa kang nembé mari saka lara, amarga gampang dicerna déning panandhang masalah weteng utawa masalah usus. Glepung iki uga minangka pengenyal manéka jinis panganan, bumbu, sup, gula-gula, masakan lan panganan panutup kaya ta puding lan ès krim. Bubur saka rimpang kang isih seger minangka obat olès tatu lan tatu mawa nanah; pathiné dicampur karo banyu utawa susu dipigunakaké kanggo nambani masalah-masalah weteng (contoné nambani keracunan) lan diaré. Kabèh pérangan rimpang kang durung ngandhut serat bisa dipangan kanthi cara dikukus utawa dipanggang luwih dhisik.

Bubur kang diasilaké saka rimpang dipigunakaké sajeroning pabrik kertas, karton, bantal lan papan témbok, lan pathiné minangka bahan dhasar wedhak, lem lan sabun. Ampas sisa gawé glepung dimupangataké kanggo pakan sato iwèn lan pupuk. Godhongé minangka pambungkus. Sauntara iku, sapérangan kultivar garut kanthi godhong kang warnané merak ati disenengi uga minangka tuwuhan hias.

## Cathetan sikil 
## Pranala njaba 
* Ragam genetik garut adhedhasar marka morfologi
Zine El Abidine Ben Ali

**Zine El Abidine Ben Ali** utawa kerep dicekak dadi **Ben Ali** () iku présidhèn kapindho Tunisia. Dhèwèké kuwasa saka taun 1987 nganti taun 2011. Olèhé lèngsèr déné protès massal lan huru-hara sing wis ana wiwit awal sasi Desember 2010.
Dhaptar rasi lintang

Sajeroning sidang umum sing pisanan taun 1922, Persatuan Astronomi Internasional (IAU) kanthi resmi ngadhopsi pratélan modhèren 88 rasi. Sajeroning sidang umum mau diputusaké uga panggunaan kanthi eksklusif jeneng latin lan cekakan kanthi telung aksara sajeroning panyebutané. Eugène Delporte banjur dipatah gawé dhéfinisi wates-wates sing tegas kanggo saben rasi, saéngga saben titik ing langit mesthi ana sajeroning wewengkon siji rasi, lan ora mungkin tumpang tindhih karo rasi liya.

Sabeneré istilah **rasi** luwih tepat dipigunakaké kanggo ndhéfinisi sawijining tlatah tinamtu ing bola langit, nanging istilah iku wis digunakaké kanthi umum kanggo nyebut sawijining **pola susunan lintang** sing diwakdhut sajeroning tlatah mau.

## Rasi modhèren 
;Catatan:

## Uga delengen 
* Pratélan rasi lintang miturut jembar
* Pratélan lintang miturut rasi lintang

## Pranala njaba 
* http://www.ianridpath.com/constellations1.htm
* http://www.ianridpath.com/startales/contents.htm
Kunir

**Kunir** (basa Indonésia: * Kunyit*, basa Inggris: *Turmeric* basa Latin: *Curcuma longa*) iku sajinis tetuwuhan empo-empon taunan saka kulawarga jaé, Zingiberaceae. Tuwuhan iki asli saka tlatah Asia Kidul lan mbutuhaké temperatur antara 20&nbsp;°C lan 30&nbsp;°C lan kudu cukup curah udan taunan supaya bisa urip. Tetuwuhan iki dipanèn saben taun lan dijupuk uwiné.

## Nomenklatur lan taksonomi 
Kingdom | Plantae (plants),
Phylum | Magnoliophyta (flowering plants),
Class | Liliopsida (monoctyledons),
Order | Zingiberales (gingers, bananas, birds-of-paradise, heliconias, costus, cannas, prayer plants, arrowroots, etc.),
Family | Zingiberaceae (ginger family),
Genus | Curcuma (curcuma),
Species | Curcuma longa (common turmeric),

## Paédah 
### Kulinèr 
left|thumb|100px|Glepung kunir digunakna ing masakan Asia Kidul.
right|thumb|200px|Glepung kunir

Kunir tuwuh alasan ing alas Asia Kidul-wétan. Kunir dadi bumbu masakan. Utamane ing India, Pèrsi, Thailand lan Malaysia. Kunir ora mung dadi campuran masakan kari, nanging uga ing *nasi lemak*, *rendhang* lan sapanunggalané.

Ing Indonésia, godhong kunir minangka masak masakan Padhang. Kaya ta *rendhang*, *saté padhang* lan akèh jinis masakan liyané. Saliyané iku kunir uga minangka tuwuhan empon-empon sing migunani kanggo obatobat utawa jamu, sing bisa nglancaraké ilèn getih lan ngandhut dat antibiotik.

## Rujukan 
## Pranala njaba 
* Turmeric, from the U.S. National Institutes of Health
* Turmeric List of Chemicals (Dr. Duke's)
* Plant Cultures: review of botany, history and uses 
* Scientists say curry compound kills cancer cells 
* Khasiat kunyit
Dhaptar lintang ing rasi lintang Antlia

Ing ngisor iki lintang-lintang sing ana ing rasi lintang **Antlia**

## Uga delengen 
* Pratélan lintang miturut rasi lintang

## Réferènsi 
* 
* 
* 
* 
*
Lintang gandha

**Lintang gandha** iku siji sistem lintang sing dumadi saka loro lintang sing kaiket kanthi gravitasi siji lan sijiné ing sajeroning orbit ngubengii siji titik pusat massa bebarengan. Panelitèn astronomi nemu yèn sapérangan gedhé lintang saora-orané dumunung ana ing siji sistem sing dumadi saka loro lintang. Sistem lintang gandha mainaké peranan sing wigati sajeroning astrofisika, sebab saka pengamatan orbité, astronom bisa nemtokaké massané. Massa lintang tunggal banjur bisa ditemtokaké liwat gayutan massa-luminositas sing diudhunaké saka pangamatan lintang gandha.
Déklinasi

thumb|300px|Sistem Koordinat Ekuator
**Déklinasi**, utawa sajeroning Basa Inggris karan *Declination* (Dec), kanthi simbol **δ**, iku istilah astronomi sing digandhèngaké karo sistem koordinat ekuator. Déklinasi minangka salah siji saka rong koordinat bola langit ing sistem koordinat ekuator. Koordinat liyané yaiku Asensio rekta.

Déklinasi bisa dibandhingakké karo garis lintang, sing diprojeksi menyang bola langit, lan diukur sajeroning derajad ka arah lor saka ekuator langit. Amarga saka iku, titik ing lor ekuator duwé déklinasi positif, lan titik ing kidul duwé déklinasi négatif.

Conto:
* Sawiji objek ing ekuator langit duwé déklinasi 0°.
* Sawiji objek persis ing dhuwur kutub lor duwé déklinasi +90°.
* Sawiji objek persis ing dhuwur kutub kidul duwé déklinasi −90°.

Tandha ing déklinasi tetep ditulis sanadyan nilainé positif.

## Deleng uga 
* Aksensio rekta
Kêmala Hayati

**Kêmala Hayati** iku salah sawijiné wanita kang agung saka Kasultanan Acèh. Garwané wis séda nalika ing pertempuran karo Portugis nalika arep ngrebut Selat Malaka. Taun 1585-1604, dhèwèké dadi Kepala Barisan Pengawal Pura Panglima Rahasia lan Panglima Protokol Pamaréntah saka Sultan Saidil Mukammil Alauddin Riayat Syah IV.

Malahayati mimpin 2000 wadyabala *inong balee*, ya iku wadyabala kang anggotané kabèh wanita, ya iku randa saka pejuang Acèh kang padha palastra ing paprangan. Tanggal 11 September 1599, Malahayati kasil mrajaya Cornelis de Houtman nalika lawan tandhing ing dhuwur kapal. Awit saka jasané iku, Malahayati pinaringan gelar Laksamana Malahayati, dadi laksamana wanita kang kapisan ing donya. Ora mung mrajaya Cornelis de Houtman, Malahati uga kasil ngusir Portugis lan Walanda saka tlatah Acèh.

Malahayati uga yasa bètèng kang kawentar kanthi sebutan Bèntèng Inong Balee ing Désa Lamreh, Kacamatan Masjid Raya, Kabupatèn Acèh Besar. Bèntèng iku madhep kulon, ya iku madhep Selat Malaka. Bèntèng iki dipigunakaké kanggo asrama bala *Inong Balee*, nyimpen logistik, latihan perang, lan pertahanan perang.

## Pendhidhikan angkatan laut 
Laksamana Malahayati uga dikenal kanthi jeneng Keumalahayati. Dhèwèké lair ing Acèh Besar ing taun 1550. Sajroné bocah cilik lan isih cilik, dhèwéké nampa pendhidhikan pengadilan. Malahayati isih ana gayutané karo Sultan Acèh. Bapak lan mbah kakungé njabat ing Kasultanan Acèh dadi Panglima Angkatan Laut. Saka ing kono roh laut Malahayati muncul. Dhèwéké banjur ngetutaké jejak bapak lan mbah dhèwéké kanthi ngetrapaké jurusan pendhidhikan angkatan laut ing akademi Baitul Maqdis.

## Rujukan
Mangsa gugur

[thumb|right|200px|Wit-witan nalika mangsa palastra ing Marcon, [Venesia.]]
**Mangsa palastra** iku salah siji saka patang mangsa ing laladan mawa iklim sedheng, mangsa peralihan saka mangsa panas menyang mangsa adhem.

Ing zona iklim sedheng, mangsa palastra iku mangsa ing endi akèh-akèhé tuwuhan dipanèn utawa dipetik, lan wit deciduous ngrontoké godhong-godhongé. Mangsa iki uga wujud mangsa ing endi dina-dina tambah cendhèk lan adhem (mligi ing latituda lor), lan paningkatan presipitasi ing sapérangan pérangan donya.

Ing wilahan lor bumi, mangsa palastra diwiwiti udakara tanggal 23 September tekan 21 Dhésèmber, sauntara ing wilahan kidul bumi mangsa palastra diwiwiti udakara tanggal 21 Maret tekan 21 Juni.

Sacara astronomi, bumi wiwitané saka equinox autumnal lan pungkasané ing titik walik srengéngé. Nanging, meteorologis ngétung sasi-sasi September, Oktober, lan November ing wilahan lor lan Maret, April, lan Mèi ing wilahan kidul minangka mangsa palastra. Sawijining *pengecualian* dhéfinisi iki tinemu ing Kalèndher Irlandia, ing kana isih mèlu ubengan Keltik, yaiku mangsa palastra diétung saka sasi-sasi Agustus, September, lan Oktober.

Sanajan dina-dina wiwit saya cendhak ing sasi Juli utawa Agustus ing latituda lor lan sajeroning sasi Januari lan Fèbruari ing kidul, lumrahé ing sasi September utawa Maret srengéngé lingsir luwih awal.

Ing akèh nagara mangsa semi wujud awal saka taun sekolah, amarga nagara-nagara mau lumrahé wiwit ing awal September utawa awal Maret gumantung saka latituda.

## Pranala njaba 
* New England fall foliage, tour, report.
* Fall Foliage Trees  Information on fall foliage trees for home landscaping, including pictures.
* "The Mirage of Fall - Foliage Trees" at University of Wisconsin has fall pictures of around 50 trees and 20 shrubs
* Virginia Tech's picture gallery from their dendrology department with over 100 images of trees and shrubs
* Fall Foliage Pictures  A sample of fall foliage from Western Connecticut
* Autumn of animals and plants in Finland by Northern Nature Project

]
Kepatihan, Jombang, Jombang

**Kepatihan** iku désa ing Kacamatan Jombang, Kabupatèn Jombang, Provinsi Jawa Wétan, Indonésia.

## Rujukan 
## Uga delengen 
* Jombang, Jombang
* Kabupatèn Jombang

## Pranala njaba 
* Situs resmi Kabupatèn Jombang