Réaksi nuklir

[thumb|right|200px|Reaksi fusi watara [Lithium-6 lan Deuterium kang ngasilaké 2 atom Helium-4.]]

**Réaksi nuklir** ning ngèlmu fisika nuklir iku prosès anané rong nuklei utawa partikel nuklir sing tubrukan, kanggo ngasilaképroduk kang béda saka produk awal. Ning prinsipé reaksi bisa ditemoni saka partikel kang gunggungé punjul rong partikel kang tabrakan, Nanging kedadian iki jarang banget. Manawa partikel-partikel mau tubrukan lan misak tanpa ngrubah (kejaba mungkin ning level ènergi), prosès iki karan tunrukan dudu reaksi.

Ana rong macem reaksi nuklir, ya iku reaksi fusi nuklir lan reaksi fisi nuklir. Reaksi fusi nuklir iku reaksi peleburan loro utawa luwih inti atom dadi atom anyar lan ngasilaké ènergi, uga dikenal reaksi kang resik.
Reaksi fisi nuklir iku reaksi pembelahan inti atom amarga tubrukan inti atom liyané, lan ngasilaké ènergi lan atom anar kang massané luwih cilik, sarta radiasi elektromagnetik. Reaksi fusi uga ngasilaké radiasi sinar alfa, beta lan gamma kang bahaya banget kanggo manunggsa.

Tuladhané reaksi fusi nuklir, reaksi kang keadaden ning nggal inti lintang ning alam semesta. Senjata bom hidrogen uga manpangate prinsip reaksi fusi *tak terkendali*. Tuladané reaksi fisi iku ledakan senjata nuklir lan pembangkit listrik tenaga nuklir.

Unsur kang sok digunakaké nalika reaksi fisi nuklir ya iku Plutonium lan Uranium (kaya ta Plutonium-239, Uranium-235), nanging ning reaksi fusi nuklir ya iku Lithium lan Hidrogen (kaya ta Lithium-6, Deuterium, Tritium).

## Representasi 
*Persamaan* reaksi nuklir diserat padha kaya *persamaan* ning reaksi kimia. Nggal isotop diserat kaya simbol kimiané lan nomer massa. Partikel neutron lan elektron, kabèh iku diserat nganggo simbol **n** lan **e**. Partikel proton utawa protium (dadi inti atom hidrogen) diserat ning simbol **p**. Partikel deuterium lan tritium, kabehé diserat ning simbol **D** lan **T**.

Tuladhané:

**Lithium-6 + Deuterium-> Helium-4 + Helium-4**
    
**6Li   +   D      ->    4He   +   4He**
    
**6Li   +   D      ->  2 4He**

isotop helium-4, karan uga partikel alfa, diserat ganggo simbol **α**

utawa:

**6Li   +   D      ->     α    +    α**
    
lan:
    
**6Li(D,α)α** (sing dhapuré sing dipadataké)

## Energi 
Kanggo ngitung ènergi kang dikasilaké, owah-owahan massa isotop sadhurunglan sawisé reaksi nuklir kudu dietung. Gunggungé massa kang ilang, diping karo kuadrat kecepatan cahya; hasilé padha karo ènergi kang ditokaké nalika reaksi.

(dekeng Tabel isotop)
    
    
massa isotop **Lithium-6**: 6,015122795
massa isotop **Deuterium**: 2,0141017778
massa isotop **Helium-4**: 4,00260325415
    
**Lithium-6  +   Deuterium ->   Helium-4     +    Helium-4**
**6,015122795 + 2,0141017778-> 4,00260325415  +  4,00260325415**
                    
**8,0292245728       ->          8,0052065083**
            
Massa kang ilang: 8,0292245728-8,0052065083 = 0,0240180645 u   (**0,3**%)
          
(dibulatké)
                          
'*E = mc*2**
E = mc2  
= 1u x c2
= 1,660538782×10−27 kg x (299.792.458&nbsp;m/s)2
= 149241782981582746,248171448×10−27 Kg m2/s2
= 149241782981582746,248171448×10−27 J
= 931494003,23310656815183435498209 ev
= 931,49 Mev       (dibulataké)
Dadi, massa 1u = 931,49 Mev
          
E = mc2  
= 1 Kg x c2
= 1&nbsp;kg x (299.792.458&nbsp;m/s)2
= 89875517873681764 Kg m2/s2
= 89875517873681764 J
= 89,875 PJ       (dibulataké)
Dadi, massa 1 Kg = 89,875 PJ

Energi kang bisa dihasilaké = 89,875 PJ/kg  
=  21,48 Mt TNT/kg
=149,3   pJ/u   = 931,49 MeV/u
                     
                       
E = 0,0240180645 u    x   931,49 MeV
                
E = 22,372586901105 MeV  (**keakuratan 1**%)
**E = 22,4 Mev**            (dibulataké)
    
Dadi, persamaan reaksiné: 
**6Li + D->   4He** (**11.2 MeV**)   +   **4He** (**11.2 MeV**)
      
**6Li + D-> 2 4He**  +  **22,4 MeV**
      
      
massané ilang sebanyak **0,3'* % (dibulataké saka *0,2991330517938 %*)
0,3 %  x  21,48 Mt TNT/kg  =  **64** Kt/kg  (dibulataké)
  
Nanging, Gunggungé ènergi kang bisa dikasilaké (karo **100 % efisien**) liwat reaksi fusi nuklir materi:
       
**Lithium-6 + Deuterium  =  64** Kt/kg  (dibulataké)

## Rata-rata kandhutan ènergi nuklir 
Ning gisor iki gunggungé ènergi nuklir kang bisa dihasilaké nggal kg materi:

**Fisi nuklir**:
Uranium-233: 17,8 Kt/kg  =  17800 Ton TNT/kg
Uranium-235: 17,6 Kt/kg  =  17600 Ton TNT/kg
Plutonium-239: 17,3 Kt/kg  =  17300 Ton TNT/kg

**Fusi nuklir**:
Deuterium + Deuterium: 82,2 Kt/kg  =  82200 Ton TNT/kg
Tritium   + Deuterium: 80,4 Kt/kg  =  80400 Ton TNT/kg
Lithium-6 + Deuterium: 64,0 Kt/kg  =  64000 Ton TNT/kg

## Uga delengen 
* Otto Hahn
* E=mc²
* Tabel isotop
* inti atom
* fisika nuklir
* nomer atom
* massa atom
* putaran karbon-nitrogen
* prosès Oppenheimer-Phillips
* Born approximation

## Réferènsi 
* Isotope masses-Ame2003 Atomic Mass Evaluation  by G. Audi, A.H. Wapstra, C. Thibault, J. Blachot and O. Bersillon in *Nuclear Physics'' A729 (2003).

## Pranala njaba 
* The Physics Hypertextbook - Fusion 
* Nuclear Weapons Frequently Asked Questions & Useful Tables