open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jumrah

**Jumrah** (basa Arab: *jamarah*, jamak: *jamaraat*) iku tugu saka watu kang dibalangi krikil sajeroning ritual ngibadah kaji. Dunungé ana ing Mina cedhak kutha Mekah lan cacahé ana telu, yaiku kang gedhé dhéwé jenengé Jumrah Aqabah, déné jumrah liyané kang luwih cilik jenengé Jumrah Ula lan Jumrah Wustha.

## Mbalang jumrah 
Mbalang jumrah iku hukumé wajib sajeroning ngayahi ngibadah kaji. Nalika ngibadah kaji mau para jemaah kaji kudu mbalang jumrah nganggo krikil kanggo mèngeti lelaku Nabi Ibrahim kang mbalangi sétan-sétan kang nggoda nalika Nabi Ibrahim arep ngèstokaké dhawuhé Allah ngurbanaké putrané Ismail.
Para jemaah nglumpukaké krikil kang dianggo mbalang jumrah mau ana ing tlatah Muzdalifah. Kagiatan mbalang jumrah iki minangka kagiyatan kaping sanga sajeroning urutan kagiyatan-kagiyatan ritual kang kudu dilakoni wektu nindakaké Ibadah Kaji. Ritual mbalang jumrah iki mung dilakoni sajeroning ngibadah kaji lan ora ana sajeroning ngibadah umrah.

Amarga sipaté wajib mula jama'ah kang ora ngayahi mbalang jumrah kudu mbayar Dam (dendha) wujud nyembelèh wedhus. Yèn ora kuwawa bisa diganti mbayar fidyah utawa pasa 10 dina yaiku telung dina ing mangsa kaji ing tanah suci lan sisané dilakoni ing omah.

Nalika mbalang jumrah iki kerep kadadéan kacilakan amarga kurang luwih rong yuta jamaah kaji bebarengan lan dhesek-dhesekan ing panggonan kang padha. Mula saiki wis diyasa jalur kanggo mbalang jumrah nganti limang tingkat lan wis dipepaki sarana pengawasan kanthi èlèktronik

## Tabel wektu mbalang jumrah 
## Rujukan 
## Deleng uga 
* Ibadah Kaji
* Mina
* Muzdalifah

## Pranala njaba 
* Haji dan Umrah
Asteroid

thumb|200px|Sabuk asteroid (titik-titik pethak).
**Asteroid** punika benda langit alit lan padhet ingkang wonten ing sistem tata surya.

Asteroid punika conto saking sakjenis planit alit (utawi kasebat ugi planetoid), nanging saklangkung alit tinimbang planit.

Antawisipun 200 taun Ceres kaanggep asteroid paling ageng. Nanging ing tanggal 23 Agustus 2001, sampun katemoaken asteroid ingkang langkung ageng tinimbang Ceres. Asteroid punika namanipun 2001 KX 76, lintasan orbitipun ing sacelaking Pluto. Asteroid ingkang paling alit ndarbéni dhiameter kirang langkung dasaan mèter. Asteroid kalebet benda minor ing sistem tata surya, sesarengan kaliyan komet lan meteoroid.

[thumb|200px|right|[253 Mathilde, Asteroid tipe C.]]

## Asteroid ing sistem tatasurya 
[thumb|240px|Saking kiwa nuju tengen: [4 Vesta, 1 Ceres, Bulan.]]
Sampun atusan èwu asteroid ing tatasurya katemoaken, lan sapunika panemon énggal rata-rata 5000 asteroid saben wulanipun. Ing tanggal 27 Agustus, 2006, saking total 339.376  planit alit ingkang kadfatar, 136.563 ing antawisipun ndarbéni orbit ingkang cekap kakenal saéngga saged diparingi nomer resmi ingkang permanén. Ing antaraning planit-planit kasebat, 13.350 ndarbéni nama resmi (trivia: kinten-kinten 650 ing antaraning nama punika mbetahaken tandha pangenal). Nomor paling ngandhap nanging wujud planit alit ingkang boten gadhah nama inggih punika (3360) 1981 VA; planit alit ingkang kanamèaken kanthi nomer paling nginggil (kejawi planit katai **136199 Eris** sarta **134340 Pluto**) inggih punika 129342 Ependes .

Sapunika dipunkinten bilih asteroid ingkang gadhah dhiameter langkung saking 1&nbsp;km ing sistem tatasurya total cacahipun antara 1.1 dumugi 1.9 yuta. Astéroid paling wiyar ing sistem tatasurya sisih lebet inggih punika 1 Ceres, kanthi dhiameter 900–1000&nbsp;km. Kalih asteroid sabuk sistem tatasurya sisih lebet inggih punika 2 Pallas lan 4 Vesta; kekalihipun ndarbéni dhiameter ~500&nbsp;km. Vesta wujud asteroid sabuk paling utami ingkang kadang-kala kapirsani kanthi mata telanjang (ing sapérangan kadadosan ingkang cekap langka, asteroid ingkang celak kaliyan bumi saged kapirsani tanpa bantuan teknis; pirsani 99942 Apophis).

Massa sadaya asteroid Sabuk Utami dipunkinten 3.0-3.6&nbsp;kg, utawi kirang langkung 4% saking massa bulan. Saking kasadaya punika 1 Ceres ndarbéni massa  0.95&nbsp;kg, 32% saking totalipun. Salajengipun asteroid paling padhet, 4 Vesta (9%), 2 Pallas (7%), lan 10 Hygiea (3%), ndadosaken kintenan punika dados 51%; tiga salajengipun, 511 Davida (1.2%), 704 Interamnia (1.0%), lan 3 Juno (0.9%), namung nambah 3% saking massa totalipun. Cacahing asteroid salajengipun nambah kanthi eksponensial éwadéné massa asteroid-asteroid punika mandhap. Dipuntelaaken bilih asteroid ugi ndarbéni satunggal satelit ingkang namanipun Dactyl.

*Ugi pirsani Pratélan asteroid misuwur ing Sistem Tatasurya, utawi Pratélan asteroid miturut urutanipun.*

## Réferènsi 
## Ugi pirsani 
* Komet
* Proyek NEO
Mihrab

**Mihrab** (Basa Arab: ألمحراب pl. محاريب) ya iku *ceruk*, utawa *cekungan* ing témbok (masjid) kang nuduhaké arahé kéblat, ya iku arah dumunungé Ka'bah minangka arah madhep kanggoné umat Islam kang lagi salat. Témbok kang ana mihrabé diarani témbok kéblat.

Mihrab, aja diklérokaké karo mimbar, ya iku papan kangoné imam mènèhi kutbah.

## Sajarah 
[thumb|200px|left|Mihrab/imaman ing sawijining masjid ing [Kairo]]
Tembung *mihrab* asliné saka tembung kang ora ana gayutané karo agama, lan tegesé kamar kusus, kaya déné *ruwang* kanggo ndèlèh singgasana ing sawijining pura.   Fath al-Bari (k. 458), mrayogakaké makana *mihrab* iku "panggonan kang paling kinurmatan kanggo para ratu" lan "panggonan kang utama, ing ngarep lan paling kinurmatan." Buku *The Mosques in Islam* (k. 213), minangka tambahan tumrap sumber-sumber ing basa Arab, nyuplik Theodor Nöldeke lan liyané mrayogakaké yèn *mihrab* iku asliné minangka *ruwang singgasana*.

Istilah mihrab diagem déning Muhammad kanggo njenengaké kamar pribadi panjenengané kanggo ngayahi ibadat. Kamar mau diparingi aksès menyang masjid kang dunungé ana ing sisihé kamar, lan Nabi lumebu masjid liwat kamar mau. Makna asli *mihrab* minangka kamar/ruwang kusus ing ngomah - tetep digunakaké ing kalangan kapitayan Yahudi, kang migunakaké *mihrab* kanggo ruwang ibadat pribadi.

Sajeroning amngsa kakuwasan kalifah Usman Ibn Affan (*r.* 644-656), mréntahaké masang tulisan ing témbok masjid ing Madinah supaya para jamaah gampang nengeri arahé kéblat. Nanging tandha tulisan mau mung wujud tandha lan témboké tetep rata. Sajeroning mangsa Al-Walid ibn Abd al-Malik (Al-Walid I, *r.* 705-715), masjid Nabawi di rénovasi lan (*wāli*) Madinah, Umar Ibn Abdul Aziz, mréntahaké nggawé ceruk kanggo nengeri témbok kéblat (kang nengeri arah kéblat), lan ing panggonan iki tulisan Usman dipasang.

Suwé-suwé, ceruk ing masjid mau dadi dingertèni déning umum minangka arah kéblat lan dadi salah sawijining kalengkapan ing masjid.

## Ing mangsa saiki 
[thumb|200px|left|Mihrab in [Hagia Sophia, Istanbul.]]

Saiki, ukuran *Mihrab* warna-warna, lumrahé dipaèsi nganggo ornamèn uparengga lan asring diripta kanggo mènèhi imprèsi minangka dalan ka Mekah.

## Réferènsi 
## Deleng uga 
* Masjid
* Masjid Nabawi
* Mimbar

## Pranala njaba 
* Islamic Art
Mimbar

[thumb|left|200px|Minbar in the Ortaköy mosque in [Istanbul.]]
**Mimbar** (Basa Arab: منبر, iku sawijining panggonan ing masjid kanggo Imam ngadeg lan mènèhi (kutbah خطبه). Mimbar lumrahé awangun mèmper menara cilik kanthi undhak-undhakan lan lumrahé dipaèsi nganggo ornamèn kang éndah,nanging akèh uga kang prasaja banget awujud panggung cilik nganggo trap utawa tlundhakan.  Mimbar dumunug ana ing sisih tengené mihrab, *cekungan* panggonan imam mimpin salat jamaah madhep kéblat ing sajeroning masjid.

Ing sawatara masjid, uga ana papan kusus kanggo muazin ing sakmburiné mimbar, minangka panggonan muazin sajeroning ngayahi ibadat. Muazin iku tugasé ngumandhangaké adan lan nyerokaké wangsulan tumrap apa kang diwaca déning Imam. Imam jumeneng ana ing mimbar nalika mènèhi kutbah ing Salat Jumat, Salat Idul Fitri lan Salat Idul Adha.  Amarga panggonané rada didhuwuraké, saka mimbar mau Imam bisa luwih gampang mirsani (lan dideleng) jamaahé. Imam kudu manggon ana ing trap kang paling dhuwur nyonto apa kang tuladha Muhammad.SAW 
Ing agama liya, mimbar uga dipigunakaké ing gréja-gréja minangka panggonan kanggo mimpin ibadat ing agama kristen.

## Deleng uga 
* Mihrab
* Masjid
* Salat
* Idul Adha
* Idul Fitri

## Pranala njaba 
* Encarta : Minbar
Taun wuntu

**Taun wuntu** utawa **taun wuntu** yaiku taun kang umuré ditambah sadina tinimbang taun lumrah (*taun wastu*). Ing petungan taun Syamsiah taun wuntu cacah dinané 366 dina, déné ing taun jawa cacahé dina  ing taun wuntu ana 355 dina.

Setaun syamsiah cacah dinané ora persis 365 dina, nanging 365 dina, 5 jam, 48 menit lan 45,1814 dhetik. Yèn kaluwihan jam, menit lan dhetik iku ora diétung, saben patang taun cacah dinané bisa kelangan mèh sadina.

Kanggo kompènsasi bab iku, saben patang taun sapisan (taun sing bisa dibagi papat), ditambahi sadina ekstra: 29 Fèbruari. Nanging amarga 5 jam, 48 menit dan 45,1814 dhetik kurang saka 6 jam, mila taun-taun kang bisa dibagi 100 (kaya taun 1900), dudu taun wuntu, kejaba bisa dibagi kanthi angka 400 (kaya taun 2000).

Tahun Kabisat miturut dhéfinisi iki ana wiwit diluncuraké kalendher Grégorius.
Fatwa

**Fatwa** (saka basa Arab فتوى‎), yaiku kaputusan utawa pitutur resmi kang diwetokaké déning déwan mufti utawa ulama.

Ing Indonésia, Fatwa diwetokaké déning Majelis Ulama Indonesia minangka kaputusan bab persoalan ijtihadiyah kang dumadi ing Indonésia kanggo didadèkaké paugeran ngibadah umat Islam ing Indonésia.

Tembung **fatwa** iki isih seduluran karo tembung pitutur ing basa Jawa.

## Deleng uga 
*MUI
*Ulama

## Pranala njaba
Fiqih

**Fiqih** utawa **fiqh** (basa Arab فقه) miturut basa tegesé weruh lan mahamaké, miturut istilah iku èlmu kang nerangaké warna-warna ukum syara' kang dijupuk saka kitab Kuran lan Sunat kanthi panelitèn kang jero yaiku kanthi ijtihad dan istimbat.

## Hukum Islam 
Hukum Islam (*fiqh*) nyakup loro babagan utama, yaiku aturan kang magepokan karo lelaku lan aturan kang magepokan karo kaanan sakubenging lelaku.

### Aturan kang magepokan karo lelaku (*amaliah*): 
* Wajib 
* Sunat
* Mubah 
* Makruh 
* Karam

### Aturan kang magepokan karo kaanan (*wadia*): 
* Kondhisi (*shart*)
* Sebab (*sabab*)
* Panyegahan (*mani*)
* Idin/Peksan (*rukhsah, azeemah*)
* Sah/Kurang/Batil (*sahih, fasad, batil*)
* Tepat wektu/Utang/Balèn (*adaa, al-qadaa, i3ada*)

## Ahli Hukum Muslim: Ulama 
Ahli Hukum Muslim diarani *ulama*, saka basa Arabilm (kawruh). Ulama uga diarani *faqih* (jamak *fuqahaa*) saka tembung  *fiqh*.

## Babagan Hukum 
* Hukum Ékonomi Islam فقه المعاملات 
* Hukum Pulitik Islam
* Hukum Perkawinan Islam
* Hukum Kriminal Islam فقه العقوبات 
* Hukum Adab الآداب 
* Hukum Katuhanan Islam
* Hukum Kasehatan Islam
* Hukum Perang Islam فقه الجهاد

## Métodhe Hukum *usul al-fiqh* (أصول الفقه) 
Metodhe kang dianggo sajeroning ukum Islam diarani *usul al-fiqh* (prinsip-prinsip ukum).  Ana sawatara tilikan *(approach)* tumrap metodologi kang dianggo sajeroning *fiqh* kanggo ngéntukaké *sariat* saka sumber ukum Islam. Metodhologi utama yaiku:

### Papat disiplin Madzab Suni 
yaiku: Hanafi, Maliki, Shafi'i lan Hambali.  Cara utawa disiplin liya yaiku: Thahiri, Sufian Al'thawree, Sufian bin O'yayna, Layth bin Sa'ad. 
* Hanafi, akèh tinemu ing (Turki,Pakistan, tlatah Balkan, Asia Tengah, India, Afghanistan, Cina lan Mesir)
* Maliki, akèh tinemu ing  (Afrika Lor, Afrika Kulon lan sawatara nagara Arab lan Lempongan Pèrsi)
* Shafi'i, akèh tinemu ing  (Indonésia, Malaysia, Mesir, Afrika Wétan, Yaman lan pérangan kidul India)
* Hambali, akèh tinemu ing  (Saudi Arabia).

### Fiqih Jafari, utawa Fiqih Singah. 
### Fiqih Qur'an
## Cathetan 
## Deleng uga 
* Bahar-e-Shariat
* Hadith
* Abdallah al-Harari 
* Mizan - a comprehensive treatise on the contents of Islam written by Javed Ahmed Ghamidi

## Pranala njaba 
* The Development of Fiqh
Karbala

**Karbalā**' (كربلاء;) yaiku kutha ing Irak, adohé watara 100&nbsp;km sisih kidul-kulon Bagdad ing . Sing ndunungi cacahé 572.300 jiwa (2003). Karbala minangka kutha krajan Provinsi Al Karbala. Kaum Muslim Singah nganggep Karbala minangka salah siji panggonan suci, sawisé Mekah lan Najaf.

## Gambaran
Karbala iku kutha paling sugih ing Irak. Sumber devisané asal saka *pengunjung* kang ngayahi ibadat lan produk panganan, mligi kurma. Sacara administratif, Karbala kapérang dadi rong dhistrik, "Karbala Tuwa", punjer agama, lan "Karbala Anyar", laladan omahan kang ana sekolah Islam lan yasan pamaréntah.

Ing punjer kutha tuwa ana Mashad al-Husain, pesaréan Husain bin Ali, putuné Muhammad. Pesaréan Husain minangka panggonan ziarah kanggoné kaum Muslim Singah, mligi ing  padha karaméan mèngeti pertempuran Dina Asyura. Akèh peziarah sepuh kang ziarah ing pesaréan mau kanggo nunggu ajal, awit makam iku dipercaya minangka salah siji gerbang nuju swarga. Lokasi liya kang dikunjungi kaum Singah yaiku al-Makhayam, biyèn dipercaya dadi panggonan *kamp* Husain, misuwur saka kakendelané Husain lan para pengiringé dipèngeti kanthi umum. Kaitané kang raket karo Islam Singah ndaadèkaké Karbala minangka punjer instruksi lan panyebaran agama; Karbala nduwé paling sithik 100 masjid lan 23 madrasah, ing nantarané duwèké ulama misuwur, **Ibnu Fahid**, kang diwangun 440 taun kapungkur.

  
## Deleng uga
Ceres

**1 Ceres** (simbol: ) punika satunggilng planit kerdhil wonten ing sabuk asteroid. Ceres kapanggihaken ing tanggal 1 Januari 1801 déning Giuseppe Piazzi. Wiwitanipun nalika kapanggih Ceres kaanggep satunggiling planit, nanging setengah abad salajengipun lan antawisipun 150 taun salajengipun, Ceres dipunklasifikasi dados satunggiling asteroid. Ing tanggal 24 Agustus 2006, Persatuan Astronomi Internasional mutusaken kanggé ngéwahi status Ceres dados "planit kerdhil".

Ceres gadhah massa 9,45±0,04&nbsp;×&nbsp;1020&nbsp;kg. Kanthi dhiameter kirang langkung 950&nbsp;km, Ceres punika benda akasa paling ageng ing sabuk asteroid utami.
## Cathetan suku
Britney Spears

thumb|Britney Spears
**Britney Jean Spears** (lair 2 Desember 1981) iku siji penyanyi saka Amérika Sarékat. Senadyan Britney Spears isih anom, kariré wis dawa. Dhèwèké tau kawin karo Jason Federline lan pinaringan rong putra. Saiki nanging wis pegatan.

## Diskografi 
### Album 
* 1999: *...Baby One More Time*
* 2000: *Oops!... I Did It Again*
* 2001: *Britney*
* 2003: *In the Zone*
* 2007: *Blackout*
* 2011: *Femme Fatale*
* 2013: *Britney Jean*
John Locke

**John Locke** (29 Agustus 1632 – 28 Oktober 1704) iku  filsuf saka Inggris kanthi wawasan empirisme. Panjenengané asring sinebut tokoh kang mènèhi titik terang sajeroning perkembangan psikologi. Téyori kang wigati banget ing bab tandha-tandha kajiwan yauwi yèn jiwa iku wektu wiwitan dilairaké isih resik kaya siji "tabula rasa".
jmpl|
## Karya Misuwur 
* (1689) *A Letter Concerning Toleration*
** (1690) *A Second Letter Concerning Toleration*
** (1692) *A Third Letter for Toleration*
* (1689) *Two Treatises of Government*
* (1690) *An Essay Concerning Human Understanding*
* (1693) *Some Thoughts Concerning Education*
* (1695) *The Reasonableness of Christianity, as Delivered in the Scriptures*
** (1695) *A Vindication of the Reasonableness of Christianity*

## Uga delengen 
* :en:Liberalism
* :en:Libertarianism
* :en:Contributions to liberal theory
* Locke's theory of consciousness as the basis of personal identity
* :en:Lockean proviso
* :en:Polish brethren - the religious group, whose ideas were incorporated into Locke's theories

## Pranala njaba 
## Cathetan suku
Niccolò Machiavelli

**Niccolò Machiavelli** (3 Mèi 1469 – 21 Juni 1527) iku diplomat lan pulitikus Italia kang uga sawijining filsuf. Minangka ahli téyori, Machiavelli dadi figur utama sajeroning realitas téyori pulitik, panjenengané dikurmati ing Éropah wektu jaman Renaisans. Loro bukuné kang misuwur, *Discorsi sopra la prima deca di Tito Livio* (Diskursus tentang Livio) lan *Il Principe* (Sang Pangeran), wiwitané ditulis minangka pengarepan kanggo ndandani kaanan papréntahan ing Italia Lor, nuli dadi buku umum bab pulitik ing mangsa iku.

*Il Principe*, utawa Sang Pangeran mratélakaké tindhakan kang bisa utawa kudu dilakoni déning sawenèh wong kanggo nggayuh lan *mempertahankan* kakuasaan.

Jeneng Machiavelli, banjur diasosiasèkaké karo bab kang èlèk, nggawé halal cara apa waé kanggo nggayuh tujuan. Wong kang nglakoni tindhakan kaya mangkéné banjur diarani Makiavelis.

## Asal 
Machiavelli lair ing Firenze, Toscana, tanggal 3 Mei 1946. Sanajan mboten sekaya kaluwarga Medici, bapakipun Machiavelli ingkang asmane Bernardo asal saking golongan ingkang misuwur lan minangka ahli hukum. Nanging nalika Machiavelli lair, kaluwarganipun bangkrut. Bernardo dilarang makarya lan kersa nampi gaji ingkang sithik kanthi nulungi tiyang ing kahanan ingkang mboten nguntungaken. 

## Deleng uga 
* Il Principe

## Rujukan 
## Pranala njaba
Parté pulitik

**Parté pulitik** iku organisasi pulitik kang nglakoni ideologi tartamtu utawa diwangun kanthi tujuan kusus.

## Fungsi Parté Pulitik
* Fungsi administratif, kaya déné: ngumpulké dana, nganjurké warga supaya mèlu milih, rékrut staf, rékrut sukarélawan lan nyiapaké markas.
* Fungsi informasi, anatara liya: nyebar informasi, kampanye. 
* Fungsi idiologis, gawé lan njalanké *platform* pulitik.
 
## Sistem Kepartéan
* Non Partisan
* Parté Tungal
* Rong Parté
* Multi Parté

## Dana Parté
## Uga delengen 
* Pratélan parté pulitik ing Indonésia
* Pemilihan Umum
* Pemilu 2004

## Pranala njaba
Miriam Budiardjo

thumb|Miriam Budiardjo
**Prof Miriam Budiardjo** (Kediri, 20 November 1923 – Jakarta, 8 Januari 2007) iku nimpuna ngèlmu pulitik Indonésia lan mantan anggota Komisi Nasional Hak Asasi Manusia. Istri Ali Budiardjo, tokoh perjuangan Indonésia, iki naté mengku kalungguhan minangka Dekan Fakultas Ilmu Sosial lan Èlmu Pulitik Universitas Indonésia (FISIP UI) periode 1974–1979.
Naté mengku kalungguhan minangka diplomat ing New Delhi, India lan Washington, DC, Amérikah Sarékat. Sabanjuré njupuk program gelar S2 ing Georgetown University, Washington DC, lan S3 ing Harvard University, Cambridge, AS (ora nganti rampung). Taun 1997 di anugerahi gelar Dhoktor Honoris Causa saka almamater-é Universitas Indonésia.

## Karya 
* *The Provisional Parliament in Indonésia*, 1956
* Dasar-Dasar Èlmu Pulitik,PT Gramedia Pustaka Utama,1977, ISBN 979-686-024-4
* Partisipasi dan Parté Pulitik, Buku Obor, 1998, ISBN 979-461-297-9
* Perkembangan Èlmu Pulitik di Indonésia (ditulis bebarengan karo Prof. Maswadi Rauf, diterbitkan Ghalia Indonésia, 1983.
* "Pendekatan-Pendekatan dalam Ilmu Pulitik" (Artikel, terbit ing Jurnal Èlmu Pulitik, No. 1, 1986).
* Dhémokrasi Di Indonésia (Pidato Purnabhakti), Gramedia, 1994

## Penghargaan 
* Bintang Jasa Utama Pengabdian tumrap Republik Indonesia salami masa perjuangan Kamardikan, 1975
* Dhoktor Kehormatan Èlmu Pulitik, UI, 1997
* Bintang Mahapputra Utama, 1998 

## Réferènsi 
## Uga delengen 
## Pranala njaba 
* Guru Besar Para Pakar Pulitik 
* Pakar Pulitik Prof Miriam Budiardjo Wafat
* "In Memoriam" Miriam Budiardjo 
* Ibu Mir Telah Tiada
Legitimasi

**Legitimasi**, dalam èlmu pulitik,  tegesé, sepira jeroné masarakat gelem nampa lan ngakoni kawenangan, kaputusan utawa kawicaksanan sawijining pemimpin. Sajeroning kontèks legitimasi, gayutan antara pemimpin lan masarakat kang kabawah luwih ditentokaké déning kaputusan masarakat kanggo nampa apa nulak kawicaksanan kang dipilih déning sang pemimpin.

Legitimasi bisa digayuh kanthi warna-warna cara, kang bisa diklompokaké dadi telung kategori ya iku kanthi simbolis, prosedural utawa material , déné Max Weber mènèhi watesan telung sumber kanggo nggayuh legitimasi ya iku cara tradhisional, karisma lan legal/rasional.

Saka cara lan sumber mau lair sawatara tipe legitimasi ya iku: legitimasi tradhisional, legitimasi ideologi, legitimasi kualitas pribadi, legitimasi prosedural lan legitimasi instrumental.

## Réferènsi
## Uga delengen 
* Pulitik
* Téyori Pulitik
* Sistem Pulitik
* :id:Legitimasi Tradisional

## Pranala njaba 
* Sumber Legitimasi Sultan
Pasa

**Pasa**, bisa tegesé:
* Sasi Pasa sajeroning Kalèndher Jawa
* Pasa tumrap umat Islam
* Pasa tumrap umat Katulik
yèn ing agama Islam, pasa iku rukun Islam kang kaping papat.
Èlmu pulitik

**Èlmu pulitik** iku cabang èlmu sosial kang mbahas téyori lan praktèk pulitik sarta deskripsi lan analisa sistem pulitik lan perilaku pulitik. Èlmu iki duwé orientasi akademis, téyori, lan riset.

## Èsensi èlmu pulitik 
: *Artikel utama: Èlmu Pulitik lan Pulitik*

* Pamaréntah
* Pulitisi

## Babagan studi èlmu poilitik 
* Filsafat Pulitik
* Sistem Pulitik
* Analisis Kawicaksanan/Studi Kawicaksanan
* Kawicaksanan Publik
* Administrasi Publik
* Ideologi
* *Game theory*
* *Psephology* (sistem voting lan prilaku pamilih)
* Ékonomi pulitik
* Geopulitik lan pulitik géografi
* Studi Kawicaksanan lan analisis kawicaksanan publik
* Pulitik perbandhingan
* Sistem Nasional
* Analisis pulitik lintas-bangsa
* Pulitik Supranasional lan antar-pamaréntah
* Studi Globalisasi
* Pangembangan pulitik
* Téoari Hubungan Internasional
* Analisis pulitik mancanagara
* Studi Perdhamaian, analisis konflik, hukum internasional lan pulitik, studi administrasi publik lan papréntahan lokal
* Psikologi pulitik, prilaku birokratik, administratif lan pangadilan
* Prosès Legislatif lan hukum publik
* Kakuwasaan sajeroning gayutan internasional lan téyori kakuwatan gedhé lan kakuwatan agung.
* Èlmu pulitik ngenani agama

## Sajarah Èlmu pulitik 
## Konsèp dhasar Èlmu pulitik 
* Èlmu pulitik (Umum)
** Sajarah pulitik
** Èlmuwan pulitik
** Pulitik
* Téyori Pulitik
** Téyori nagara
*** Nagara Wétan
*** Nagara Islam
*** Nagara kuna
*** Nagara jaman tengahan
*** Nagara modhèren (Deleng uga: Prajanjèn Westphalia lan nagara bangsa)
**** Thomas Paine
*** Nasionalisme
*** Studi damai lan konflik
**** Téyori damai dhémokratik
**** Téyori transisi kakuwasaan
**** Téyori stabilitas hegemonik
*** Géografi pulitik
*** Kadhaulatan
*** Kakerasan pulitik
*** Patriotisme
*** Simbolisme
*** Wangun nagara
* Téyori gayutan internasional
** Kakuwasaan sajeroning gayutan internasional
** Realisme sajeroning gayutan internasional
** Idealisme sajeroning gayutan internasional
** Neoliberalisme sajeroning gayutan internasional
** Téyori gayutan internasional Marxis
** Fungsionalisme sajeroning gayutan internasional
** Téyori gayutan internasional kritis
* Nagara
** Institusi pulitik
** Administrasi publik
** Comparative government
** Telu kakuwasaan nagara
*** Eksekutif
**** Cawang Eksekutif
**** Kakuwasaan èksekutif
**** Kepala nagara
*** Legislatif
**** Cawang lègislatif
**** Prosès lègislatif
**** Kakuwasaan lègislatif
**** Nyusun hukum
*** Pangadilan
**** Cawang yudhikatif
**** Kakuwasaan yudhikatif
** Hak pulitik
** Partisipasi pulitik
** Administrasi publik
*** Pegawai nagari
*** Parté pulitik
* Hukum
** Pangadilan
** Riset hukum
** Hukum internasional
*** Diplomasi
* Pamilihan
** Sistem voting
** Téyori *Game*
** Kampanye pulitik
** Komunikasi pulitik
** Political qualifications
* Téyori prilaku pulitik

## Deleng uga 
* Pulitik
* Nagara
* Perang

## Pranala njaba 
* Political Science Resources
* Progressive U New médhia from political science students
* Courses  Political Science Courses
* Essays on Political Science 
* Political Theories and Theorists
* American Political Science Association
Krama

* Basa krama, basa Jawa kang nganggo tembung krama
* Tembung krama, golonganing tembung sandhuwuring ngoko
Curitiba

**Curitiba** ya iku kutha gedhé dhéwé ing Kidul Brasil, kutha krajan Paraná (praja).

## Pranala njaba 
* **(pt)** Situs resmi
* **(en)** http://www.curitiba-brazil.com
Dhomain publik

[thumb|Gambar omah padésan ing [Sumatra iki kababar rikala taun 1810 lan saiki wis kalebu dhomain publik.]]

**Dhomain publik**, **dhomain umum**, utawa **darbéning warga** (basa Inggris: *public domain*) wohing laku kréatif lan kawruh kaya ta tulisan, karya kagunan (*artwork*), musik, sains, rerékan (*invention*), lan liya-liyané kang ora ana sawenèh wong utawa organisasi kang duwé kawigatèn *proprietari* (kawigatèn *proprietary* racaké dilakoni kanthi mènèhi hak cipta utawa patèn) marang bab-bab mau. Karya lan rerékan kang ana ing dhomain publik kaaran péranganing warisan budaya publik, lan saben wong bisa nggunakaké tanpa watesan (ora kalebu ukum kang magepokan karo pangayoman, èspor, lsp.).

Hak cipta rinancang kanggo tetawa anggoné ngembangaké kagunan (*art*) lan kawruh kanthi mènèhi panyengkuyung dana marang kang ngréka. Publik nduwé hak kanggo migunakaké tanpa kabotan prakara dana utawa sosial. Nalika hak cipta utawa watesan liyané wis tekan wayah pungkasan uripé, karya dibalèkaké menyang dhomain publik.

## Sumber 
* Fishman, Stephen, *The Public Domain: How to Find & Use Copyright-Free Writings, Music, Art & More*. ISBN 0873374339

## Pranala njaba 
* Artikel Chris Sprigman *The mouse that ate the public domain: Disney, The Copyright Term Extension Act, And Eldred v. Ashcroft*
* Copyright Research and Information center  - mengenai hukum hak cipta di Jepang
* Rekaman video MPEG diskusi panel dari Konferensi tentang Domain Publik (2001)  para panelis mencakup Eben Moglen, Robin Gross dan Lawrence Lessig
* Daftar singkat barang-barang yang tak dapat dihak-ciptakan di AS 
* Daftar rangkuman syarat hak cipta di negara lain
* Serikat untuk Domain Publik
* Ketika pekerjaan AS lulus ke Domain Publik.
* Creative Commons: sebagian hak dipesan
SWT

'''Subhanahu wa ta'ala''' (basa Arab سبحانه و تعالى) iku tembung Arab kang tegesé, "kang agung lan mulya" tumraping (Allah). Sajeroning tèks Islam kaya déné ing Kuran lan Hadist tembung mau biyasa dicekak dadi "swt") dipasang sawisé asma Allah.  Ngucapaké tembung iki nuduhaké bukti lan kasetyan marang Allah kanggoné wong Muslim.

## Deleng uga 
* Allah
* Kuran
* Kadis
* Asmaaulhusna
* Islam

## Pranala njaba
Shahih Bukhari

top|right|200px|thumb| Sampul buku **Shahih Bukhari
**Kitab Shahih Bukhari** iku kitab (buku) kolèksi kadis kang disusun déning **Imam Bukhari''' (jeneng dawa: Abu Abdullah Muhammad bin Ismail bin Ibrahim bin al-Mughirah al-Ja'fai) kang urip antara taun 194 nganti 256 hijriah.

Kolèksi kadis iki ing kalangan muslim Sunni minangka salah siji kang paling apik amarga Bukhari nggunakaké kritéria kang ketat banget sajeroning milih kadis. Bukhari ngentèkaké wektu 16 taun kanggo nyusun kolèksi iki lan ngasilaké 2.602 kadis ing kitabé (9.802 kanthi dibalèni).
## Pratélan Kitab 
Shahih Bukhari nduwé 71 kitab miturut terjemah Ahmad Sunarto lan kanca-kancané. Déné miturut pertalan M. Muhsin Khan, 93 kitab. Bab iki akibat sawatara gèsèh ana ing pamérangan kitab. Contoné Kitab Salat miturut pertalan Ahmad Sunarto lkk diitung dadi rong kitab sajeroning pertalan M. Muhsin Khan, yaiku Book of Prayers (Salat)  lan Book of Virtues of the Prayer Hall (Sutra of the Musalla) .

## Deleng uga 
* Kadis
* Imam Muslim
* Shahih Muslim

## Pranala njaba 
*  Shahih Bukhari , lengkap dengan sanad, penomoran al-Alamiyah.
* Sahih al-Bukhari , dengan tèks Arab.
* Translation of Sahih Bukhari (pranala 1 , pranala 2), tanpa tèks Arab.
* The Sahih Collection of al-Bukhari , sapérangan terjemah Shahih Bukhari beserta sesirah babnya dalam basa Inggris.

### Unduhan 
*  Shahih Bukhari dari Syaikh Utsaimin (pranala unduhan , unduhan Jilid 1 , unduhan Jilid 2 ).
*  Shahih Bukhari dari Sahab.Org (unduhan lengkap 7124 hadits)
* Translation of Sahih Bukhari (pranala unduhan , unduhan 3.99 MB ).

## Cathetan
Grunlan

**Grunlan** (cara Grunlan (resmi): *Kalaallit Nunaat*, cara Dhénemarken: *Grønland*, cara Inggris: *Grunlan*) iku pulo ing Samodra Atlantik pérangan lor ing arah wétan-lor Kanadha. Jembar wewengkoné 2.166.086&nbsp;km² lan yaiku pulo gedhé dhéwé ing donya. Pulo iki kalebu wewengkon Krajan Dhénemarken. Wiwit taun 1979, Grunlan dadi swatantra lan wiwit taun 1985 ora kalebu Uni Éropa manèh. Nanging Ratu Dhénemarken isih tetep minangka Kepala nagara. Kutha krajan Grunlan yaiku Nuuk. Lagu Kabangsaane : *Nunarput utoqqarsuanngoravit*

## Géografi 
Grunlan kanthi géografis yaiku péranganing Amérika Lor. 80% saka kabèh wewengkon katutup ès kang ing sawatara panggonan kandelé nganti 3 kilomèter. Mung laladan pasisir kidul lan kulon kang bisa dienggoni manungsa.

## Sajarah 
* Abad ka-8 Masehi – Wong-wong Inuit teka ing Grunlan.
* 981 – Sang Erik Merah mendharat ing Grunlan saka Èslan.
* 987 – Para imigran Skandinavia wiwit manggon.
* +/-1000 – Leif Erikson nggawa agama Kristen.
* 1261 – Grunlan ing ngisor kakuasan Nurwègen.
* 1397 – Grunlan dadi laladan Dhénemarken.
* 1500 – 1600 – Koloni Viking wiwit ilang.
* 1721 – Kolonisasi manèh déning Dhénemarken.
* 1951 – Perjanjian Pertahanan bebarengan Lemah Ijo karo Dhénemarken–Amérika Sarékat.
* 1953-Grunlan olèh otonomi sapérangan (*terbatas*) sajeroning Krajan Dhénemarken.
* 1979-Grunlan olèh otonomi penuh sajeroning Krajan Dhénemarken.
* 1982-Grunlan kanthi referendum mutusaké metu saka Uni Éropa.
* 1985-Grunlan metu saka Uni Éropa.
* 2002-Parté pro-kamardhikan, Siumut, éntuk swara paling akèh sajeroning pemilu parlemèn.
* 2005-Parté Inuit Brotherhood péngén nganakaké referendum kanggo nentokaké kamardikan Grunlan.

## Ékonomi 
ka|200px|Peta Grunlan
Ékonomi Grunlan gumantung marang kasil sagara, wedhus lan tambang. Produk sèktor tambang antarané: kriolit, kwarts, tembaga, sèng lan wesi.

## Dhémografi 
Penduduk pribumi yaiku wong Inuit utawa Eskimo. Sawetara ana uga wong Dhénemarken lan campuran antara wong Inuit lan Dhénemarken kang diarani “Wong Grunlan”. Ing Thule ana markas militèr Amérika Sarékat. Padunung Grunlan cacahé 58.000 lan dumadi saka wong Lemah Ijo 80% lan wong Dhénemarken 14,5%. Basa Grunlan kalebu jinis basa Inuit. Bebarengan karo basa Dhénemarken, basa Inuit minangka basa resmi.

Agama paling wigati yaiku Kristen Protèstan Luther kaya déné ing Dhénemarken.

## Deleng uga 
* Pratélan nagara
* Dhénemarken

## Pranala njaba 
* Situs resmi
* "Greenland voters root for independence", *BBC News*
Puérto Riko

**Persemakmuran Puerto Riko** iku persemakmuran kanthi wewengkon terorganisasi ing ngisor naungan Amérika Sarékat. Puerto Riko dumunung ana ing sisih wétan Républik Dominika ing Karibia pérangan wétan-lor. Puerto Riko dipérang dadi 78 munisipalitas.

## Tokoh 
* Wilfred Benitez, juwara donya tinju kelas welter ringan WBA, welter WBC, menengah yunior WBC.
* Wilfredo Gomez, juwara donya tinju kelas super bantam lan bulu WBC, super bulu WBA
* Felix Trinidad, juwara donya tinju kelas welter, menengah yunior, menengah (WBA, WBC, IBF).
* Ivan Calderon, juwara donya tinju kelas terbang mini WBO.

## Uga delengen 
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana
* Pratélan lagu kabangsan
* Parté Kamardikan Puerto Riko

## Pranala njaba 
*  Situs resmi 
* Situs resmi pariwisata
* Welcome.ToPuertoRico.org
Martinique

**Martinique** iku nagara pulo kanthi status wewengkon sebrang sagara (''département d'outre-mer''/DOM) Perancis ing Laut Karibia pérangan wétan. Martinique uga kalebu salah siji saka 26 region (sajinis nagara persemakmuran) Perancis.

Christopher Columbus teka ing pulo iki taun 1502. Wong Perancis wiwit manggon ing Martinique taun 1635.

## Uga delengen 
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana
* Pratélan lagu kabangsan

## Rujukan 
## Pranala njaba 
*  Situs resmi 
* Situs resmi pariwisata
Montserrat

|-
| align="center" colspan=2 style="border-bottom:3px solid gray;" | *Sesanti: Each endeavouring, all achieving(Inggris: "Saben wong *berusaha*, kabèh nduwé prèstasi")
|-
| align="center" colspan="2" | 300px
|-
| width="115px" | Basa resmi
| Inggris
|-
| Status pulitik
| Wewengkon jaban rangkah Britania Raya
|-
| Kutha krajan
| Plymouth (dikosongkan; kutha krajan *de facto'' ing Brades)
|-
| Gubernur
| Deborah Barnes-Jones
|-
| Kepala Mantri
| John Osborne
|-
| Wewengkon  &nbsp; - Total  &nbsp; - % air
|  91&nbsp;km²  dapat dihiraukan
|-
| Padunung  &nbsp; - Total (2006)  &nbsp; - Kapadhetan
|  3.000  102/km²
|-
| Mata uang
| Dolar Karibia Timur (XCD)
|-
| Zona wektu
| UTC -4
|-
| Lagu kabangsan
| God Save the King
|-
| TLD
| .ms
|-
| Kode telepon
| +664
|-
|}
left|225px|Peta Montserrat
**Montserrat** iku pulo ing Sagara Karibia kang nduwé status wewengkon jaban rangkah Britania Raya. Christopher Columbus njenengaké pulo iki "Montserrat", dhedhasar ananing gunung kanthi jeneng mau ing Spanyol.

## Uga delengen 
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana
* Pratélan lagu kabangsan

## Pranala njaba 
* Situs resmi
* Situs resmi pariwisata
Pulo Navassa

thumb|250px|Peta Pulau Navassa
**Pulau Navassa** (basa Inggris: *Navassa Island*; Basa Kreol Haiti: *La Navase*) iku pulo kang ora ana kang ndunungi Sagara Karibia kang dikelola déning Dinas Perikanan lan Margasatwa Amérikah Sarékat. Navassa kalebu wewengkon kang ora kagabung (*unincorporated territory*) duwèké AS. Haiti nge-klaim *kepemilikan* pulo iki.

Pulo kang jembaré 5,2&nbsp;km² iki dumunung 160&nbsp;km sisih kidul Lempongan Guantanamo, Kuba, watara ping seprapaté let antara Haiti lan Jamaika.

## Uga delengen 
* Pratélan nagara

## Pranala njaba 
* Info di Office of Insular Affairs 
* Galeri foto
* Mengenai kepemilikan Pulau Navassa 
* Fabio Spadi (2001) "Navassa: Legal Nightmares in a Biological Heaven?" *Boundary & Security Bulletin*
Saint-Pierre lan Miquelon

|-
| align=center colspan=2 | *Sesanti: A mare labor*
|-
| Basa resmi
| Perancis
|-
| Kutha krajan
| Saint-Pierre
|-
| Présidhèn Dewan Umum
| kosong
|-
| *Prefect*
| Albert Dupuy
|-
| Wewengkon&nbsp;– Total&nbsp;– % banyu
| &nbsp;242&nbsp;km²&nbsp;dapat dihiraukan
|-
| Padunung&nbsp;– Total (2006)
| &nbsp;7.012 jiwa
|-
| Valuta
| Euro (€;EUR)
|-
| Zona wektu
| UTC-3
|-
| Kodhe telepon
| 508
|-
| TLD
| .pm
|-
|}
left|225px|Peta Saint-Pierre dan Miquelon
**Saint-Pierre lan Miquelon** (basa Prancis: *Saint-Pierre-et-Miquelon*) yaiku ''collectivité d'outre-mer'' (komunitas sebrang sagara) Prancis wujud sawatara pulo cilik ing sisih wétan Pulo Newfoundland, Kanada. Wewengkon iki minangka siji-sijiné jajahan Prancis ing kawasan Amérika Lor kang isih ana.

## Deleng uga 
* Pratélan nagara

## Pranala njaba 
*  Situs resmi
* Situs resmi pariwisata
* Encyclopédie de Saint-Pierre et Miquelon 
* St-Pierre-et-Miquelon.com
Kapuloan Turks lan Caicos

|-
|align="center" colspan=2 style="border-bottom:3px solid gray;"|*Sesanti: Each endeavouring, all achieving*(Inggris: "Saben wong ngupaya, kabèh nduwé prestasi.")
|-
| align=center colspan=2 | 250px|Peta Kapuloan Turks lan Caicos
|-
|width="115px"|Basa resmi||Inggris
|-
|Status pulitik
||Wewengkon jaban rangkah Britania Raya
|-
|Kutha krajan ||Cockburn Town
|-
|Gubernur||Richard Tauwhare
|-
|Kepala Mantri ||Michael Misick
|-
|Wewengkon&nbsp;- Total &nbsp;- % air||  430&nbsp;km²  bis a diabaikan
|-
|Padunung&nbsp;- Total (2006)&nbsp;- Kapadhetan|| 20.647 jiwa 45/km²
|-
|Mata uang ||Dolar AS
|-
|Zona wektu ||UTC-5
|-
|Lagu kabangsan ||God Save the King
|-
|TLD||.tc
|-
|Kode telepon||+649
|}
left|225px|Peta KapuloanTurks dan Caicos
**Kapuloan Turks lan Caicos** iku wewengkon jaban rangkah Britania Raya kang dumadi saka 40 pulo tropis, 8 ing antarané ana kang ndunungi, ing Karibia, sisih wétan-kidul Bahama. Lanskap wewengkon iki mligi wujud watu kapur lan rawa bakau. Iklimé panas lan garing, nanging asring diterjang siklon tropis.

## Uga delengen 
* Pratélan nagara

## Pranala njaba 
* Situs resmi 
* Situs resmi pariwisata
* "A Place in the Sun?" , *Times of the Islands*
Kapuloan Virgin Amérika Sarékat

|-
| align=center colspan=2 style=border-bottom:3px solid gray; | *Sesanti: "United in Pride and Hope"*
|-
| align=center colspan=2 | Gambar:LocationUSVirginIslands.png
|-
| Basa resmi
| Inggris
|-
| Kutha krajan
| Charlotte Amalie
|-
| Gubernur
| Charles Wesley Turnbull
|-
| Wewengkon&nbsp;- Total &nbsp;- % banyu
| 352&nbsp;km²  1%
|-
| Padunung &nbsp;- Total (2006) &nbsp;- Kapadhetan
| 109.343 jiwa 354/km²
|-
| Mata uang
| Dolar AS (USD)
|-
| Zona wektu
| UTC-4
|-
| Lagu kabangsan
| Virgin Islands March
|-
| TLD
| .vi
|-
| Kode telepon
| +340
|}
**Kapuloan Virgin Amérika Sarékat** yaiku wewengkon kang ora kagabung (*unincorporated territory*) duwéké Amérika Sarékat ing kawasan Karibia. Sacara géografis, wewengkon iki kalebu péranganing Kapuloan Virgin. Kapuloan Virgin AS dumadi saka papat pulo utama: St. Thomas, St. John, St. Croix lan Water Island; lan pulo-pulo cilik liyané.

## Deleng uga 
* Pratélan nagara

## Pranala njaba 
* Usvi.net 
* Situs resmi pariwisata
Kapuloan Virgin Britania Raya

|-
| align=center colspan=2 style=border-bottom:3px solid gray; | *Sesanti: "The Land, The People, The Light"*
|-
| align=center colspan=2 | Gambar:LocationBritishVirginIslands.png
|-
| Basa resmi
| Inggris
|-
|Status pulitik
|Wewengkon jaban rangkah Britania Raya
|-
| Kutha krajan
| Road Town
|-
| Gubernur
| Tom Macan
|-
|Kepala Mantri
|Orlando Smith
|-
| Wewengkon&nbsp;- Total &nbsp;- % air
| 153&nbsp;km²  1,6%
|-
| Padunung &nbsp;- Total (2006) &nbsp;- Kapadhetan
| 20.647 jiwa 260/km²
|-
| Mata uang
| Dolar AS (USD)
|-
| Zona wektu
| UTC-4
|-
| Lagu kabangsan
| —
|-
| TLD
| .vg
|-
| Kode telepon
| +284
|}
**Kapuloan Virgin Britania Raya** yaiku wewengkon jaban rangkah Britania Raya ing kawasan Karibia, sisih wétan Jamaika. Britania njupuk kapemilikan kapuloan iki saka Karajan Walanda taun 1672. Christopher Columbus njenengaké kapuloan iki "Virgin" dhedhasar siji legenda bab Santa Ursula kang ndarbèni 11.000 pembantu prawan.

## Deleng uga 
* Pratélan nagara

## Pranala njaba 
* Situs resmi
* Situs resmi pariwisata
* BritishVirginIslands.com
* BviWelcome.com
Wewengkon dependensi

**Wewengkon dependensi** iku wewengkon kang amarga sawiji alesan ora bisa ngraih kamardhikan utawa kadhaulatan kaya lumrahé siji nagara. Dependensi bisa dipérang saka segi jinis lan tataran.

Wewengkon dependensi béda karo entitas subnasional siji nagara amarga kaloroné makili golongan pamisahan kang béda. Entitas subnasional racaké makili pambagian wewengkon nagara, déné wewengkon dependensi bisa wujud wewengkon jaban rangkah saka siji nagara kanthi status otonomi kang luwih ombèr.

Area kang kanthi kapisah dijenengaké *durung mardhika* ya iku wewengkon kang dadi sulaya *(dipersengketakan)*, dijajah, ndarbèni pamaréntah sajeroning pangasingan utawa ndarbèni obahan kamardhikan kang nduwé prabawa kuwat.
Réyog

thumb|250px|Réyog
**Réyog** iku seni rakyat kang asalé saka Jawa Wétan sisih kidul-kulon sakiwa-tengené Kabupatèn Panaraga. Ing tlatah iki kondhisi sosio-budaya isih sarat mawa prakara-prakara magis lan aliran kebatinan Kajawèn isih kuwat. Kesenian réyog iki isih kuwat gandhèngané karo praktèk magis turunaning para leluhur.

## Pamentasan 
thumb|300px|Pamentasan Réyog. Saka kiwa: Bujang Ganong, Klono Sewandono, Warok, Singo Barong, lan Jathil.
Réyog modhèren lumrahé dipentasaké nalika ana prastawa-prastawa wigati kaya ta ritus-ritus *passage*, tuladhané wong kawinan lan tetakan (supitan) lan dina-dina gedhé nasional.

Seni Réyog Panaraga kasusun saka sawatara *rerangkèn* 2 nganti 3 jogèd pambuka. Jogèdan kapisan lumrahé dipentasaké déning 6 nganti 8 priya gagah kendel kang klambènan warna ireng lan rainé dipolèsi warna abang. Para panjogèd iki nggambaraké sosok singa kang kendel. Sawisé ana jogèdan kang dipentasaké déning 6 nganti 8 bocah wadon kang numpaki jaran. Ing réyog tradhisional, para juru jogèd iki lumrahé diperanaké déning wong-wong lanang kang nganggo klambi wadon. Jogèdan iki diarani tayuban jaran képangan. Jogèdan pambuka liyané yèn ana lumrahé dipentasaké déning bocah cilik kang mentasaké adegan lucu. Bocah lucu iku diarani Bujang Ganong. Bujang Ganong dijenengake ngono amarga saka cariosè Bujang Ganong ora krama lan bathukè nonong.

Sawisé jogèdan pambuka bubar, lagèk dituduhaké adegan inti kang isiné gumantung karo prastawa kang mentasaké seni réyog. Yèn gandhèngané karo kawinan, banjur adegan asmara kang dipentasaké, yèn tetakan ya lumrahé carita laga.

Adegan ing seni réyog lumrahé ora miturut skénario kang kasusun rapi. Mesthi ana interaksi antara juru main lan sang dhalang (lumrahé pamimpin rombongan) lan sok-sokan karo penonton. Kadhangkala juru main kang lagi pentas bisa digantèni karo juru main liyané yèn dhèwèké kesel. Sing utama ing seni pementasan réyog iku bèn sang penonton marem.

Adegan pungkasan iku wujud singa barong, para pemainé nganggo topèng awujud endhas singa mawa makutha kang dipahési mawa wulu-wulu merak lan ana ndas merak ing dhuwur singo barong. Topèng iki aboté bisa nganti 60&nbsp;kg. Jogèdan Réyog kang didhaku Malaysia dijenengaké *Jogèd Barongan*, lan unsur-unsuré padha, namung caritané diènggokaké dadi "Caritaning Nabi Suléman".

Prakara iki dadi kontrovèrsi lan gègèran ing sasi Novèmber 2007. Rakyat Panaraga pradul lan nyuwun marang bupati Panaraga supaya protès karo pamaréntah Malaysia. Bab kasebut bias kadadean sebab manut sejarahe biyen ana saperangan warga saka Panaraga kang ngulandara golek pangupaboga tumeka Malaysia, malah kepara wis duwe kulawarga lan dadi warga Malaysia, dadi ora gumunake yen reyog sing ana Panaraga kalawan Joged Barongan ana sambung rapete.

## Rujukan
**Bibliografi**

* 
* 

## Wacan luwih lengkap 
* 
* 

## Pranala jaba 
*
Wikitravel

**Wikitravel** iku proyèk kanggo gawé panduan wisata isi bébas kang pepak tumrap panggonan wisata ing saindhenging jagad. Proyek iki digawé dhedhasar kolaborasi wisatawan-wisatawan saindhenging donya.

Wikitravel diwiwiti ing wulan Juli 2003. Proyek iki mingunakaké MediaWiki, kang digunakaké uga déning Wikipedia. Nanging Wikitravel dudu sawijining proyek Wikimedia. Béda karo Wikipedia, Wikitravel migunakaké lisensi *Creative Commons* lan ora migunakaké GNU Free Documentation License.

Wikipedia wis menangaké *Webby Award* minangka situs web pariwisata paling apik.

## Pranala njaba 
* Wikitravel - Portal
Kapadhetan

**Kapadhetan** yaiku kasil bagi cacahé obyek tumrap jembaré tlatah. Ékan kang dipigunakaké yaiku ékan/jembar tlatah, umpamané: *iji/m2*.

Contoné, **kapadhetan sing ndunungi** sinebut *65 wong/km2*.
Wewengkon

**Wewengkon** iku laladan kang dikuwasani utawa dadi teritorial saka siji kadhaulatan. Ing jaman biyèn, siji wewengkon asring dikubengi déning wates-wates kondhisi fisik alam, upamané kali, gunung, utawa sagara. Ewadéné sawisé mangsa kolonialisme, wates-wates mau digawé déning nagara kang njajah laladan mau, lan sabanjuré kanthi anané nagara bangsa, istilah kang luwih umum dipigunakaké yaiku wates nasional.

## Deleng uga 
* Jembar
Nabi Islam

**Nabi** minangka manungsa kang diwènèhi wahyu (ajaran Islam kang ngandhut paugeran tartamtu) saka Allah minangka pitutur urip, déné **Rasul** iku Nabi kang dipréntahaké Allah kanggo nyampéaké wahyu mau marang manungsa sa jagat ana ing  jamané. Rasul lan Nabi pungkasan yaiku Muhammad kang ditugasaké nyampékaké Islam lan paugeran kang kusus marang manungsa ing jamané nganti dina kiyamat. Sawisé beliau séda, tugas iku diterusaké déning para pengikuté. Miturut Rukun Iman, wong Islam, kudu percaya marang para nabi lan para rasul.

Ora diweruhi kanthi persis pira cacahé Nabi nanging kurang luwih ana 100,000 déné para rasul caché kurang luwih ana 300. Nanging cacahé Nabi lan Rasul mau ora bisa dipesthèkaké.

Para nabi lan rasul kang wajib dingertèni déning ummat Islam yaiku:

# Nabi Adam as
# Nabi Idris a.s.
# Nabi Nuh a.s.
# Nabi Hud a.s.
# Nabi Salih a.s.
# Nabi Ibrahim a.s.
# Nabi Luth a.s. (putra saduluré Nabi Ibrahim a.s)
# Nabi Ismail a.s. (putra Nabi Ibrahim a.s.)
# Nabi Ishaq a.s. (putra Nabi Ibrahim a.s.)
# Nabi Ya'akub a.s.
# Nabi Yusuf a.s. (putra Nabi Ya'akub a.s.)
# Nabi Ayub a.s.
# Nabi Syu'aib a.s.
# Nabi Musa a.s.
# Nabi Harun a.s. (saduluré Nabi Musa a.s.)
# Nabi Zulkifli a.s.
# Nabi Daud a.s.
# Nabi Sulaiman a.s. (putra Nabi Daud a.s.)
# Nabi Ilyas a.s.
# Nabi Ilyasa’ a.s.
# Nabi Yunus a.s.
# Nabi Zakaria a.s.
# Nabi Yahya a.s. (putra Nabi Zakaria a.s. & saduluré Nabi Isa a.s)
# Nabi Isa a.s
# Nabi Muhammad Saw

Sebagéyanan saka Nabi lan Rasul iki diwènèhi Kitab.

## Deleng uga 
* Islam
* Rukun Iman

## Pranala njaba 
Salasilah Nabi dan Rasul
Pratélaning nagara miturut amba

Ing ngisor iki **pratélan nagara-nagara ing donya miturut ambané wewengkon**. Ukuran-ukuran sajeroning ékan metrik SI. Laladan-laladan dependensi dituduhaké bebarengan karo nagara mligi; gunggung jembar wewengkon uga dituduhaké, nanging pratélan iki disusun dhedhasar jembar wewengkon ora kalebu laladan dependensi né.

Wewengkon kalebu tlaga, kali lan wadhah panampung banyu.

## Pratélan nagara menurut ambané wewengkon 
Nagara-nagara ing ngisor iki diurut miturut *jembar wewengkon*, kalebu provinsi-provinsi ing jaban rangkah nanging ora kalebu laladan kakuwasan.

## Cathetan 
Ke-193 nagara ing pratélan iki minangka nagara anggota PBB ditambah karo Taiwan lan Vatikan.

Pratélan iki uga kalebu 11 nagara kang ndarbèni total 66 laladan dependensi, 23 laladan ora ana kang ndunungi kanthi permanen lan amarga bab iku ora ana sajeroning pratélan nagara miturut cacahé kang ndunungi. Gunggunggé 259 nagara lan laladan-laladan dependensi.

## Katerangan 
* Uni Éropa jembaré 3.892.685&nbsp;km2 , lan minangka nagara angka 7 gedhé dhéwé ing donya yèn diétung sawiji nagara. Uni Afrika jembaré 29.797.500&nbsp;km2 , lan minangka nagara paling amba ing donya yèn diétung minangka sawiji nagara.

## Sumber 
header to force TOC
* CIA World Factbook, 1 Agustus 2003.
* Worlds Factbook Online 

## Uga delengen 
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut cacah kang ndunungi
* Pratélan nagara miturut kapadhetan kang ndunungi
* Pratélan nagara miturut bawana

be-tarask:Сьпіс краінаў паводле плошчы

roa-tara:Liste de pajèsere pe' grannèzze

zh-yue:國家面積一覽
Nikaragua

**Républik Nikaragua** (basa Sepanyol: ***República de Nicaragua***) iku nagara awangun republik ing Amérika Tengah kang wewatesan karo Honduras ing sisih lor, Costa Rica ing sisih kidul, Samodra Pasifik ing sisih kulon, lan Sagara Karibia ing sisih wétan. Nagara iki minangka nagara kang gedhé dhéwé ing wewengkon mau lan kang paling endhèk kapadhetan sing ndunungi.

Jeneng Nikaragua dijupuk saka tembung Nicarao, sawijining jeneng suku ing pasisir Lago Nicaragua lan tembung *agua* kang tegesé banyu sajeroning basa Sepanyol. Wong-wong Nicarao mau teka saka lor sawisé tibané Teotihuacán kanthi anjuran saka pemuka agamané.

## Géografi 
Kanthi jembar watara 129.500&nbsp;km², ambané Nikaragua mèh padha karo New York. Nagara iki ndarbèni 7% saka keanekaragaman hayati donya lan alas udan paling amba kaloro ing Amérika; mèh 20% wewengkoné dilindhungi minangka taman nasional utawa cagar alam.

Nagara iki diwatesi déning Costa Rica ing kidul, Honduras ing sisih lor, lan Sagara Karibia ing sisih wétan. Wewengkoné kapérang dadi telung laladan: Dataran Endhèk Pasifik, Pegunungan Lor Tengah, lan Dataran Endhèk Atlantik.

## Pamérangan administrasi 
Nikaragua dipérang dadi 15 departemen (*departamentos*) lan 2 laladan otonomi.
* Departemen
** Boaco
** Carazo
** Chinandega
** Chontales
** Estelí
** Granada
** Jinotega
** León
** Madriz
** Managua
** Masaya
** Matagalpa
** Nueva Segovia
** Rivas
** Río San Juan
* Laladan otonomi
** Región Autónoma del Atlántico Norte
** Región Autónoma del Atlántico Sur.

## Tokoh-tokoh saka Nikaragua 
* Alexis Arguello, juara donya tinju kelas ringan WBC
* Rosendo Alvarez, juara donya tinju kelas terbang mini dan terbang yunior WBA
* Ricardo Mayorga, juara donya tinju kelas welter (WBA dan WBC), kelas menengah yunior WBC.

## Uga delengen 
* Pratélan nagara

## Pranala njaba 
*  Situs Kepresidenan
* Situs resmi pariwisata 
* Experience Nicaragua
Santa Kitts lan Nèvis

**Federasi Saint Kitts lan Nevis** iku nagara kapuloan kang dumunung ing Kapuloan Leeward, Karibia. Kutha krajan lan kursi papréntahan fédheral manggon ing Pulo Saint Kitts. Pulo Nevis kang luwih cilik wewengkoné let ±3&nbsp;km sisih kidul-wétan Saint Kitts.

## Pamérangan administratif 
Saint Kitts lan Nevis dipérang dadi 14 lingkungan (*parish*):

* Christ Church Nichola Town
* Saint Anne Sandy Point
* Saint George Basseterre
* Saint George Gingerland 
* Saint James Windward 
* Saint John Capisterre
* Saint John Figtree 

* Saint Mary Cayon
* Saint Paul Capisterre
* Saint Paul Charlestown 
* Saint Peter Basseterre
* Saint Thomas Lowland 
* Saint Thomas Middle Island
* Trinity Palmetto Point

## Uga delengen 
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana

## Pranala njaba 
* Situs resmi 
* Situs resmi pariwisata Saint Kitts dan Nevis
Santa Vincent lan Grénadines

**Saint Vincent lan Grenadines** minangka nagara kapuloan kang ora luput saka dominasi bangsa Éropa. Wewengkon iki tinemu déning Christopher Columbus ing taun 1498. Sawetara wektu kapungkur dadi laladan kang diparebutaké Karajan Manunggal kang isih luwih unggul lan nguwasani nagari iki nganti titiwanci kamardikané ing taun 1979. Nagara iki wewatesan karo Saint Lucia ing sisih lor lan Barbados ing sisih wétan, wewengkoné mung setengah saka ambané Pulo Amboning Indonésia.

## Pamérangan administratif 
Saint Vincent lan Grenadines dipérang dadi 6 lingkungan (*parish*):

* Charlotte
* Grenadines
* Saint Andrew

* Saint David
* Saint George
* Saint Patrick

## Uga delengen 
* Pratélan nagara
* Pratélan nagara miturut bawana

## Pranala njaba 
* Situs resmi pariwisata
* Info di Turq.com