open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gandhéwa

thumb|Tuladhané wong nganggo gandhéwa
**Gandhéwa** utawa **gendhéwa** yaiku wilahan kayu utawa pring mawa sendheng dianggo nglepasake panah/jemparing, nganggo kakuwatan elastisitas saka gandhéwa iku dhéwé. Lumrahé piranti iki digunakaké kanggo bebedhag lan ana ing jaman biyèn uga dipigunakaké kanggo perang. Nalika tali sendheng ditarik mburi, *limb* banjur mlengkung, ngubah ènergi gerak tarikan saka tali busur dadi ènergi potensial pegas. Gandhéwa modern (*recurve*) duwé pérangan siji manèh yaiku *riser* kang fungsine kanggo cekelan lan panggon kanggo *limb* utawa pérangan-pérangan liya kaya *stabilizer* lan visir.

## Cathetan suku
Foton

[275px|thumb|right|Foton kang dipancarake ing berkas koheren [laser]]

**Foton** yaiku partikel elementer ana ing fenomena elektromagnetik. Biasane foton dianggep sing ngawa radiasi elektromagnetik, kaya cahya, gelombang radio, lan Sinar-X. 
Saliyané ènergi partikel foton uga nggawa momentum lan duwé polarisasi. Foton matuhi hukum mekanika kuantum, kang tegesé yaiku besaran-besaran saka foton sok ora bisa diukur kanthi pas. Biasane besaran-besaran sak foton dijabarake dadi probabilitas ngukur polarisasi, posisi, utawa momentum. Tuladhané yaiku foton kang bisa ngeksitasi salah siji molekul, sok ora bisa ngramalake sadurungé, molekul endi kang arep kena reksitasi.

## Cathetan suku
Rokèt

thumb|right|Rokèt Soyuz
[thumb|right|Diluncuraké *[Apollo 15* Saturn V rocket: *T* - 30 s through *T* + 40 s]]
**Rokèt** ya iku wahana njaba akasa, utawa pluru kendhali, utawa kendharaan mabur kang nganggo dorongan karo réaksi rokèt marang metuné kanthi rikat bahan fluida saka mesin rokèt. Aksi saka ruwang bakar lan nozle pangembang, iku njalari gas mili kanthi kacepetan hipersonik saéngga nimbulaké dorongan réaktif kang gedhé kanggo rokèt (padha karo réaksi walesan kang ana ing Hukum Pagerakan Newton ka 3).

## Panggunan kanggo militèr 
Ana ing istilah militèr, **rokèt** ngrujuk menyang gegaman panjeblug nganggo panyurung lan ora nganggo piranti pangendhali.

## Sajarah rokèt 
thumb|200px|taun 1044.

## Cathetan sikil 
## Pranala njaba: 
* Daftar Roket and peluru kendali menurut huruf
**Lembaga papréntahan**
* about the rocket in israel
* FAA Office of Commercial Space Transportation
* National Aeronautics and Space Administration (NASA)
* National Association of Rocketry (USA)
* Tripoli Rocketry Association
* Asoc. Coheteria Experimental y Modelista de Argentina
* United Kingdom Rocketry Association
* Canadian Association of Rocketry
* Indian Space Research Organisation
**Situs**
* Encyclopedia Astronautica - Rocket and Missile Alphabetical Index
* Rocket and Space Technology
* Gunter's Space Page - Complete Rocket and Missile Lists
* Rocketdyne Technical Articles
* Relativity Calculator - Learn Tsiolkovsky's rocket equations 
* Robert Goddard--America's Space Pioneer
Jorge Lorenzo

**Jorge Lorenzo Guerrero** (), pambalap MotoGP asal Spanyol kang kalebu sajeroning tim Fiat Yamaha. Dheewke dadi salah sijiné jawara donya kelas 250cc ing taun 2006 lan 2007. Tanggal 10 Oktober 2010, Jorge Lorenzo kalebu ing jawara donya MotoGP kang kapisanan kanthi nomer urut telu kalebu garis *finish* ing GP Malaysia.Jorge Lorenzo Guerrero ing mangsa iki ing kelas MotoGP, Yamaha Factory Team.

## Data karier 
### Mangsa ing mangsa 
* *Mangsa telah berjalan.

### Kelas ke kelas 
## Cathetan sikil 
## Pranala njaba 
*  Jorge Lorenzo dalam Twitter
*  Situs resmi
Andhuk

thumb|250 px|andhuk wernane ijo
**Andhuk** ya iku salembar kain utawa kertas kang bisa nyerep cuwèran utawa banyu.
## Jinis 
Jinis andhuk miturut ukuran ambané lan fungsiné ana telu.

## Cathetan suku 
en Towell
Korosi

thumb|right
**Korosi** iku siji istilah ing babagan kimia kang tegesé karusakan utawa dhegradhasi logam amarga ana réaksi redoks antarané siji logam karo dat kang ana ing lingkungan saubengé kang ngasilaké senyawa-senyawa kang ora dikarepaké. Ana ing kadadéan korosi, logam ngalami oksidasi, déné oksigèn (udara) ngalami reduksi. sawijing dat padhet kang warnané coklat-abang. Ngenani pérangan ngendi saka wesi kang dadi anode lan pérangan ngendi kang dadi katode, gumantung saka faktor, tuladhané dat pareget, utawa prabédané saka rapetan logam iku.

Korosi bisa uga ditegesi serangan kang ngrusak logam amarga logam ngalami réaksi kimia utawa elektrokimia karo lingkungané. Ana dhéfinisi liya kang njabaraké manawa korosi ya iku walikan saka prosès ekstraksi logam saka bijih mineralé. Tuladhané , bijih mineral logam wesi ing alam bébas ana ing wujud senyawa wesi oksida utawa wesi sulfida, sawisé prosès èkstraksi lan diolah, bakal ngasilaké wesi kang kanggo gawé baja utawané baja padhuan. Sasuwéné nganggo baja, baja bakal ngalami réaksi karo lingkungan kang bisa njalari korosi (bali manèh dadi senyawa wesi oksida).

## Pranala njaba 
* http://www.potentiostat.com/
* http://www.corrosion-doctors.org/ 
* http://www.lenn-biz.com/cgi-bin/index.pl?node=metalurgi
* http://www.chem-is-try.org/ 
* http://www.murdani.webs.com/ 

## Cathetan sikil
Sawi

**Sawi** (Carakan: ꦱꦮꦶ) yaiku sayuran kang kalebu marga Brassica.
Saliyané sawi ijo ana uga jinis sawi liyané kaya ta sawi putih.

## Cathetan suku
Colin Edwards

**Colin Edwards** () punika salah satunggalipun pambalap MotoGP asal Amérika Sarékat.

## Biografi 
### Karir 
Salebetipun pindhah dhumateng MotoGP, pambalap ingkang gadhah sesebutan  “Texas Tornado” punika saged mandhap wonten ing kajawaran WSBK ugi kasil dados jawara donya WSBK ing taun 2000 lan 2002. Ing taun 2003 panjenenganipun boyongan ing  MotoGP gegabungan kaliyan tim *Alice Aprilia Racing* sesarengan kaliyan pambalap Jepang ugi gadhah dhebut mantan pambalap ing World Superbike, Noriyuki Haga. Minangka numpaki motor Aprilia RS 3 ingkang wonten ing urutan 13 kanthi poin 62 ing pungkasan mangsa bebalapan. Ing taun salajengipun panjenenganipun boyong ing kubu Honda gabung sesarengan kaliyan tim Telefonica Movistar Honda Gresini, dados rerèncang satunggal tim kaliyan Sete Gibernau.
 

## Pranala njaba
* ceracing.com Official website
* Colin Edwards  – MotoGP Rider Bios at Motorcycle-USA
Kapur

thumb|250 px|Kapur
[thumb|300px|Pabrik kapur ing [Tagogapu, Padalarang, Bandung Kulon ing taun 1920-an]]

**Kapur** ya iku barang kang rupané putih kang duwèni tekstur alus lan digawé saka watu sedimén.

Watu kapur utawa kang diarani watu gamping kawujud saka pirang-pirang cara.

## Cathetan suku 
## Uga delengen 
* Kapur barus
* Karst
* Padalarang
Momèntum

[thumb|[Ayunan Newton mbuktekna anané konsèrvasi momèntum]]

Sajeroning èlmu fisika, **momèntum** iku *besaran* sing magepokan karo kacepetan lan massa siji barang.

## Momèntum sajeroning mékanika klasik 
Ing mékanika klasik, momèntum (dilambangaké ***P***) didhéfinisi minangka asil ping-pingan antarané massa karo kacepatan, saéngga ngasilaké vektor.

Momèntum siji barang (**P**) sing duwé massa *m* lan obah kanthi kacepetan **v** didhéfinisi minangka ::

:\mathbf{P}= m \mathbf{v}\,\!

Massa wujud besaran skalar, déné kacepetan wujud besaran vektor. Asil ping-pingan antara besaran skalar karo besaran vektor bakal ngasilaké besaran vektor. Dadi, momèntum iku wujud besaran vektor.

## Hukum Kekekalan Momèntum 
Padha karo ènèrgi, sajeroning kondhisi tinamtu, momèntum siji sistem bakal kekal (abadi) utawa ora owah. Kanggo njlèntrèhaké bab iki dipigunakaké konsép Pusat Massa.
Umpamané yèn ana siji sistem sing dumadi saka sawatara barang kanthi massa \mathbf{m_1}, \mathbf{m_2}, \mathbf{.....}. obah kanthi kacepetan saben barang \mathbf{v_1}, \mathbf{v_2}, \mathbf{.....}., mula kacepetan pusat massa sistem mau ya iku:
:\mathbf{v_{cm}} = { \displaystyle\sum m_i \mathbf{v}_i \over \displaystyle\sum m_i }.
Lan yèn sistem mau obah kanthi dicepetaké kanthi *percepatan* saben barang \mathbf{a_1}, \mathbf{a_2}, \mathbf{.....}., mula *percepatan* pusat massa sistem mau ya iku :
:\mathbf{a_{cm}} = { \displaystyle\sum m_i \mathbf{a}_i \over \displaystyle\sum m_i }.
Saiki yèn barang-barang mau diwènèhi gaya \mathbf{F_1}, \mathbf{F_2}, \mathbf{.....}., mula saben barang mau duwé *percepatan*:
:\mathbf{a_{i}} = { \mathbf{F_i} \over m_i }.
Saéngg *percepatan* pusat massa sistem bisa dinyatakaké minangka:
:\mathbf{a_{cm}} = { \displaystyle\sum \mathbf{F}_i \over \displaystyle\sum m_i }.
Notasi \displaystyle\sum \mathbf{F}_i. minangka notasi sing nyatakaké résultan gaya sing ana ing sistem mau. Yèn résultan gaya sing ana ing sistem ajiné nul (\displaystyle\sum \mathbf{F}_i = 0), mula sistem mau ora dicepetaké (\displaystyle\sum \mathbf{a}_i = 0). Yèn sistem ora dicepetaké, tegesé sistem mau kacepetan pusat massa sistem konstan (\mathbf{v_{cm}} = constant). Dadi bisa disimpulaké yèn :
:\displaystyle\sum m_i \mathbf{v}_i = constant.
Notasi ing dhuwur minangka notasi saka hukum kakekalan momėntum. Dadi total momėntum siji sistem tansah kekal mung yèn résultan gaya sing ana ing sistem kaebut ajinė nul.

## Pranala njaba 
* Impuls dan momentum 
## Cathetan suku
Al-Khwarizmi al-Khati

thumb|Muhammad ibn Musa al Khawarizmi
**Al Khawarizmi**, nama asliné **Muhammad Ibn Musa al-Khawarizmi** dikenal uga **Abu Abdullah Muhammad bin Ahmad bin Yusoff**.
Al Khawarizmi ning laladan Kulon, dikenal al Khawarizmi, al Cowarizmi, al Ahawizmi, al Karismi, al Goritmi, al Gorismi lan undang-undangan liyané.
Al Khawarizmi lair ning laladan Bukhara.
Jaman kaemasan Al Khawarizmi nalika taun 780-850 Masehi.
piyambake ninggal yuswa kira-kira taun 220-230 Mesehi.
Nanging ana sumber liya kang njlentrehaken manawa, Al Khawarizmi urip nalika awal partengahan abad kaping 9 Masehi.
Sumber liya bisa negaske manawa, Al Khawarizmi urip ning Uzbekistan nalika taun 194 Hijriyah /780 Masehi lan ninggal yuswa taun 266 Hijriyah /850 Masehi ning Baghdad.
Ning babagan pendidikan, piyambake wis jelas unggulé.
Pangetahuan lan pengetahuané ora namung babagan agama utawa saréngat nanging babagan filsafat, logika, aritmatika, geometri, musik, matematika (ngèlmu itung), sajarah lan ngèlmu kimia.

## Al Khawarizmi Guru Aljabar ning Éropah 
Nalika esih enom, piyambaké nyambut gawé ning papréntahan Khalifah al Ma'mun, nyambut gawé ning Bayt al-Hikmah ning Banghdad.
Nyambut gawé ning pérangan *observatory* ya iku ning papan belajar matematika lan Astronomi.
Uga dipercaya dadi pengurus pabukon khalifah.
Tau ngenalké angka-angka India lan carané ngitung India lan gayutané ning agama lan ajaran Islam.
Panyerat Ensiklopedi, ning babagan ngèlmu kang béda.
Al Khawarizmi, tokoh kang kapisan ngenalké aljabar lan ngèlmu hisab.
Ora mung iku, piyambaké uga ngenalke ngèlmu lan konsèp-konsèp ngèlmu matematika kang esih digunakaké kanthi saiki.
## Sumbangan Ilmu 
Sumbangan Ilmu saka Al Khawarizmi dhapuré karya, kaya ta:
# Al-Jabar wa'al Muqabalah, panemu saka sistem itung kanggo nyelidiki trigonometri lan astronomi (*secans* lan *tangnens*)
# Hisab Al-Jabr wa al-Muqabalah, panemu lan pangaju babagan masalah itung-itungan lan njlèntrèhaké 800 masalah kang dadi parsoalan kang ana ning jaman *Neo.Babylian* kang dhapuré esih diragukaké, lan wis dibuktikaké beneré déning al Khawarizmi.
# Sistem Nomor, panemu sistem nomer, kaya *Cos*, *sin* lan *Tan* kanggo masalah trigonometri, teorema segitiga sama kaki lan itung-itungan luas segitiga, segi empat lan lingkaran ning ngèlmu geometri.
# Lan ngèlmu liyané kang konsepé saka ngèlmu Matematika, ngèlmu Astronomi ning Islam karan ngèlmu falaq (pangetahuan babagan perbintangan kang dihubungaké karo kajian babagan kedudukan, perobahan, pamikiran lan tafsiran bab lintang mau)
## Cathetan suku
Mangsi

thumb|250 px|Mangsi kanggo ngisi pulpen
**Mangsi** ya iku bahan kang duwé warna kaya ta abang, ireng, biru.

Kurang luwih 5000 taun kapungkur, mangsi kanggo ngirengaké lumah kang timbul saka gambar lan tulisan-tulisan kang kaukir ing watu kang dikembangaké ing Cina. Mangsi iki digawé saka campuran jelaga saka pega kayu cemara, lampu lenga lan jelatin saka kulit kéwan lan getih kang digawé padat.

Mangsi wiwitané digunakaké ing India ing pungkasan abad kaping papat SM. Jaman semana mangsi diarani masi kang digawé saka komponèn-komponèn kimia. Dokumén saka India kang tinulis nganggo mangsi ing Kharosthi. Karosthi ya iku naskah kuna India kang wis tinemu ing Turkistan Cina kang saiki diarani Xinjiang. Prakték nulis nganggo mangsi kanthi pucuk kang lincip wis umum digunakaké ing India Selatan. Jain Sutra utawa naskah religi India kuna ing India kasusun déning mangsi. Ing India, karbon ireng kang dadi asal digawéné mangsi ing India diasilaké saka balung kang dibakar, aspal, pitch lan substansi liyané.
Jaman Romawi kuna, ing artikel ing Chirtisn science Monitor, Sharon J. Hutington nerangaké sajarah mangsi ya iku wiwit taun 1600 kapungkur, resep utawa bahan kanggo ngracik mangsi wis digawé. Resep kanggo nggawé mangsi ya iku garam besi kaya ta asem fero, asem fero iki digawé saka wesi kang dilabur asem sulfur, dicampur tannin saka galnut kang urip ing wit-witan lan kanggo ngandelaké mangsi yèn némplék ing kertas. Nalika sepisanan dicelupaké ing kertas, mangsi iki wernané ireng kapara rada biru lan saya suwé wernané mangsi iki maléh dadi coklat peteng.

## Cathetan suku
Sikat Untu

thumb|right|250px|Wujudé sikat untu kang alus
**Sikat untu** ya iku piranti kanggo ngresiki untu kang awujud sikat cilik lan ana gagangé.Odhol bisa ditambahake wektu sikatan. Sikat untu kapérang kanthi wujudé ing loro jinis ya iku sikat kang ndhueni wulu kang alus lan kasar sarta wujud kang gedhé lan wujud gagangé kang wujud warna (dawa,bundèr,lonjong lan mlengkung) Uga isih akèh jinising tumuju kanggoné ing wong cilik, diwasa sarta wong kang wis tuwa.Ing babagan kaséhatan kautamané ing dhokter (dhokter untu) nganjurake migunakaké sikat kang alus amarga sikat untu kang kasar bisa ngerusak lapisan enamel lan bisa ngrusak gusi.Uga  ana jinisé sikat untu kang elektronik.
Blora

**Blora** bisa tegesé:
* Kabupatèn Blora ing Provinsi Jawa Tengah
* Kacamatan kutha Blora ing Kabupatèn Blora
Abu Mansur Muwaffaq

jmpl|250px| Para Kimiawan, Panerus babagan ngèlmu Kimia sasampunipun Abu Mansur Muwaffaq bin Ali Al Harawi
**Abu Mansur Muwaffaq bin Ali al Harawi**, (Pèrsi: **ابو منصور موفق بن علی هروي**) iku dhokter saka Pèrsi nalika abad kaping 10.
Gedhé ning laladan Herat diasuh déning pangeran Samanid Mansur ibn Nuhsaya nalika memerintah ning taun 961-976 
Kimiawan kang andewi prabawa gedhé ning ngèlmu kawruh, kaya ngèlmu kimia, usada utawa medis.

## Karya-karya Abu Mansur Muffaq bin Ali al Harawi 
Piyambaké nulis buku kra-kira 968 nganti 977, kitab *remedies* (kitab al abnyia, babagan ''Haqa'iq al adwiya*), kang kagolong prosa tuwa dhéwé saka jaman Pèrsi *modern''.
Amerga pangetahuan saka Abu Mansur, ngèlmu medis babagan obat lan bedhah saka plester esih digunakaké kanthi saiki ning laladan Paris.
## Cathetan suku
Abu al-Salt

**Abū al‐Ṣalt, Umayya ibn ʿAbd al‐ʿAzīz ibn Abī al‐Ṣalt al‐Dānī al‐Andalusī** (c. 1068, Denia, al-Andalus – 23 Oktober 1134, Bejaia, Algeria) punika satunggiling polymath Andalusia ingkang nyambut damel ing piranti astronomi ingkang dipunwaos ing donya Islam lan Éropah. Piyambakipun ugi nyambut damel minangka dhokter, satunggiling guru lmu kimia, lan nyerat risalah usada, filsafat, musik, lan sajarah. Panjenenganipun dados misuwur ing Éropah liwat pertalan-pertalan karyanipun ingkang dipundamel ing Ujung Iberia lan ing kidul Prancis. Panjenenganipun ugi dipunpétangaken kanthi nepangaken musik Andalusia dhumateng Tunisia, ingkang salajengipun njalari pawiyaran Tunisia ma'luf.

## Priksani ugi 
*Roger I saking Sisilia
*Ibn Jubayr
*Al-Idrisi
*Ibn al-Saffar

## Cathetan 
## Réferènsi 
*  (PDF version)
Franz Magnis-Suseno

**Franz Magnis-Suseno** punika salah satunggalipun rohaniawan, dhosèn Etika ing Sekolah Tinggi Filsafat Driyarkara Jakarta lan dhosèn boten tetep ing Fakultas Sastra lan Fakultas Psikologi Univèrsitas Indonésia ing Jakarta.. Panjenenganpun dhateng Indonésia saperlu ngudi ngèlmu filsafat lan teologi ing Yogyakarta. Sadèrèngipun dados warga nagara Indonésia ing taun 1977, Franz Magnis-Suseno inggih punika warga nagara Jerman ingkang gadhah asma Franz Graf von Magnis.

## Cathetan suku 
## Pranala njawi 
* Franz Magnis-Suseno  ing TokohIndonesia.com
* Foto-foto Eckersdorf panggenan lairipun Magnis-Suseno
* Mengenai keluarga Von Magnis di Eckersdorf dan sekitarnya (Berkas pdf).
Maslamah Ibn Ahmad al-Majriti

250px|thumb|merkuri oksida, pisanan dienggo kimiawan Al-Majriti kanggo eksperimen.
**Ahmad al-Majriti** (338-398 H/ 950-1007 utawa 1008 M) dikenal *Majriti* amarga Ahmad al Majariti lair ning Madrid (ning basa Arab *Majrit*), ning kana dhèwèké mukin ning wektu kang suwé sadurungé pindah ning Cordoban nganti ninggalé.
Ahmad al Majariti, pemimpin kang hebat matematika ning Andalusia lan miturut Sa'id al Andalusi, Ahmad al Majariti iku matematikawan kang paling apik ning jamané.
Nyerat komentar kanggo Planisphaerium Ptolemy (kang diterjemahaké déning [Rudolph Bruges).
Ahmad al Majariti, wong kapisan kang ngomentari [peta astronomi Ptolemy, dhèwèké nyerat risalah babagan *astrolabe* (kang diterjemahké maring basa Latin déning Johannes Hispanensis utawa Jhon saka Seville c.1133-1142 Masehi).
Ahmad al Majariti wiwit ngamati benda langit nalika taun 979 Masehi, nggawa tabel astronomi saka al Khawarij, sekalian ngoreksi lan mbeberaké ngèlmu kang wis dijlentrehaké ning tabel astronomi iku.

Salah sijiné *kontribusi* saka al Majariti iku ning babagan pangenalan babagan ngèlmu kimia.
Téyori jumlah lan geometri Euclidean, nyerat risalah babagan aritmatika komersial (al mutamalat) kang urusané babagan dodolan, kadaster lan pajak, panggunaan al jabar, geometri lan operasi aritmatika.
Kontribusi mau kang akhiré dadi dalan kanggo ngenali trigonometri Muslim ning Éropah.
Tarutama ning panggunaan saka fungsi *sinus* lan *tangen*.
Kontribusiné kang paling kondhang iku ning babagan ngèlmu kimia, dhèwèké dianggep dadi otoritas ning babagan ngèlmu kimia.
gawé kontribusi-kontribusi ning lapangan nganggo panggambaran bedané kimia lan semiologi, mbebasaké ngèlmu kimia saka mitos lan ngèlmu sikir.
Seratané ning babagan ngèlmu kimia *Rutbat al Hakim wa mudkhal al tatham*.
## Cathetan suku
Laszlo Yosef Biro

thumb|200px|Laszlo Yosef Biro
**Laszlo Yosef Biro** ya iku penemu polpen. Dhèwèké kondhang kanthi aran Laszlo Biro. Ing kono dhèwèké nyoba gawé polpen asil panemone. Nanging, ora suwé, utusan pamaréntah Inggis nawani supaya ngedol hak cipta polpene. Pungkasane, Biro lan seduluré gelem ngedol hak ciptane mau. Ing tangane Inggris, polpen bisa sukses. Nalika sasi Mèi 1945, Eversharp, kang bekerja sama karo Eberhard-Faber, kasil anggoné éntuk hak eksklusif masarake polpen Biro. Polpen kae diarani Evershap CA (singkatan saka *capillary action*), lan wiwit masarake ing Argentina. Kawit iku, polpen dikenal ing donya. Emane, Biro lan seduluré kang minangka penemune, malah ora bisa ngicipi dhuwit saka asil dodolan polpen. Laszlo Biro tinggal donya ing taun 1985 ing Buenos Aires, Argentina. Kanggo mengeti lelabuhané, pamaréntah Argentina ndadèkaké dina laire Laszlo Biro ya iku 29 September, minangka *Hari Penemu Argentina*.

## Cathetan suku
Escherichia coli

***Escherichia coli***, utawi saged dipunringkes ***E. coli***, inggih punika salah satunggalipun spésies utami baktèri gram négatif. Bakteri punika saged mbiyantu *pencernaan* wonten ing ususipun manungsa.

## Gejalanipun Infeksi ***Escherichia Coli*** 
Gejalanipun tiyang kénging inféksi bakteri punika inggih punika diaré lan weteng lara. Biasanipun nembé ngraosaken sasampunipun tigang ngantos sekawan dinten sasampunipun kénging inféksi bakteri Escherichia Coli. Laré ingkang umuripun nembé gangsal taun lan tiyang ingkang sampun sepuh gampil kénging bakteri punika. Inféksi saged nyebar dhateng sél-sél dharah abrit lan ginjel. Èfèk jangka panjangipun inggih punika ginjel saged risak lan tiyang punika saged séda.

## Cathetan suku 
## Pranala njawi 
* Encyclopedia of *Escherichia coli* Genes and Metabolism (EcoCyc)
Tlaga Toba

right|thumb|180px|Tlaga Toba.
**Tlaga Toba** yaiku tlaga (basa Indonésia: *danau*) vulkanik kang ukuran dawané 100 kilomèter lan ambané 30 kilomèter kang ana ing Provinsi Sumatra Lor, Indonésia. Tlaga iki kalebu tlaga kang gedhé dhéwé ing Indonésia lan Asia Kidul-wétan. Bill Rose lan Craig Chesner saka Michigan Technological University ngira-ngira bahan-bahan vulkanik kang diwutahake gunung iku jumlahe 2.800&nbsp;km³, yaiku 800&nbsp;km³ batuan ignimbrit lan 2.000&nbsp;km³ awu vulkanik kang diperkirakake diterak angin ing arah kulon suwéné 2 minggu. Awu vulkanik kang diterak angin wis nyebar ing saparo bumi, saka Cina nganti ing Afrika Kidul. Kadadeyan iki kadadéan nganti 1 minggu lan awune nganti 10&nbsp;km ing dhuwur *parmukaan sagara*.

Kedadeyan iki agawe akèh wong-wong padha mati lan uga akèh kéwan-kéwan lan tuwuhan kang padha mati. Miturut bukti DNA, mbledose iku ndadèkaké jumlah wong nganti sakiwa-tengené 60% saka jumlah populasi wong-wong kang ana ing donya, yaiku kurang luwih 60 yuta manungsa. Sawisé iku dadi ana kaldera kang diisi banyu lan saiki misuwur dadi Tlaga Toba. Tekanan menyang dhuwur déning magma kang durung metu ndadèkaké muncul Pulo Samosir.

## Dheleng uga 
* Téyori bencana Toba
* Pratélan tlaga lan wadhuk ing Indonésia

= Cathetan suku =
Xabi Alonso

**Xabi Alonso Olano** () inggih punika salah satunggalipun juru main bal-balan ingkang gadhah dhuwur 183&nbsp;cm saking Spanyol. Sapunika Xabi Alonso ndhérék tim bal-balan ing klub Real Madrid. Alonso taksih putranipun mantan bintang Barcelona Miguel Angel 'Periko' Alonso lan sadhérékipun juru main bal Bolton Wanderres, Mikel.

## Kariripun Xabi Alonso 
Xabi Alonso ndhérék klub Real Sociedad ing mangsa 1999-2000. Alonso ugi kalebet juru main bal tim Spanyol ingkang suksés ngrebut trophy Euro 2008 ing Ostenrik lan Switserlan.

## Prestasi 
Liverpool
* 2005 Liga Champion
* 2005 Piala Super Éropa
* 2006 Piala FA
* 2006 Community Shield
Spanyol
* 2008 Piala Éropa
*2010 Piala Dunia
*2012 Piala Eropa

Real Madrid
* Piala Copa Del Rey 2011
*Juara La Liga 2012
*Juara Liga Champion 2014

## Jroning Angka 
### Klub 
### Spanyol 
## Gol Internasional 
## Cathetan suku 
## Pranala njawi 
* Xabi Alonso
Transformasi Laplace

thumb|200px|Penemu Tranformasi Laplace
**Transformasi Laplace** ya iku teknik kanggo nyederhanakake permasalahan ana ing siji sistem kang ngandung masukan lan keluaran, kanthi nglakokaké transformasi saka suatu domain pengamatan marang domain pengamatan liyané. Ana ing matematika jinis transformasi iki awujud konsèp kang wigati péranganing analisa fungsional, kang bisa mbantu nalika nganalisis sistem invarian-waktu linier, kaya rerangkèn elektronik, osilator harmonik, devais optik lan sistem-sistem mekanik.:

: F(s)  = \mathcal{L} \left\{f(t)\right\}  =\int_{0^-}^\infty e^{-st} f(t)\,dt.

Limit ngisor 0^- ya iku singkatan saka   \lim_{\epsilon \rightarrow +0} -\epsilon \   lan mastikake inklusi saka kabèh fungsi delta Dirac  \delta (t) \  ing 0 yèn ana siji impuls ing *f*(*t*) pada 0.
Lumrahé parameter *s* bijine kompleks:

:s = \sigma + i \omega \, 

Jinis transformasi integral iki duwé sipat kang migunani kanggo analisa sistem dinamik linier.

## Cathetan suku
Ronaldo

**Ronaldo Luís Nazário de Lima** (; limrahipun dipuncekak kanthi asma **Ronaldo** kémawon) inggih punika salah satunggaling legendha juru main bal saking Brasil.

## Lairipun Ronaldo 
Kados kathahipun juru main bal saking Brasil, Ronaldo lair wonten ing kondhisi mlarat. Piyambakipun ageng ing kutha Bento Ribeiro lan main bal ing margi ingkang kumuh ing laladan asalipun. Piyambakipun ngantos boten saged tumbas sepatu bal kanggé gladhèn ing klub ingkang piyambakipun remeni Flamengo. Nanging bakatipun sampun katingal déning legendha Brasil, Jairzinho ingkang mbekta Ronaldo nggabung ing klub bal Cruzeiro.

## Kariripun Ronaldo 
Wekdal yuswanipun nembé 17 taun, Ronaldo kalebet salah satunggalipun juru main bal tim *Samba* Brasil ingkang juara Piala Dunia 1994 ing Amérika Sarékat.
Piyambakipun sampun naté main ing klub bal-balan ing Éropa, kados Barcelona, Inter Milan, Real Madrid, lan AC Milan. Klub ingkang pungkasan inggih punika Corinthians, Brasil.

## Penghargaan 
* Pemain ingkang saé piyambak FIFA: 1996, 1997, 2002
* Pemain ingkang saé piyambak Éropa: 1997, 2002
* MVP UEFA Cup: 1998
* Piala Dunia FIFA
** 2002 Sepatu Emas-8 gol
** 2002-juara
** 1994-juara

## Cathetan suku 
## Pranala njawi 
*  *Situs resmi* 
* Ronaldo Vidéo 
* Ronaldo *tribute site*
Seni abstrak

**Seni Abstrak** yaiku cabangé seni rupa kang ngandut arti ora awujud,*mujarad*,*niskala*.Seni abstrak ing arti asli yaiku cipta-ciptané kang kasusun saka garis ,wujud, lan warna kang ora ana batesé saka ilusi ing wujud kang ana ing alam nyata.Semana uga sajeroning arti umum yaiku kaanan kang awujud ing alam ora bisa awujud amarga wis kasunyatan lan ora duwé wujud kanggo tuladha.Wong kang misuwur ing babagan seni abstrak yaiku Wasilly Kandinsky. Wiwitan abad kaping-20, kata iki misuwur dugunakake kanggo njlentrehake seni lukis *kubisme* lan seni fituristik 
## Pranala jana 
* Scientific inquiry in modern art

## Rujukan
Ikke Nurjanah

**Hartini Erfi Nurjanah** utawa luwih kondhang karo undangan *Ikke Nurjanah* () ya iku penyanyi dangdut. Ike populer liwat lagu TERLENA, lan tau olèh penghargaan AMI (Akademi Musik Indonésia) kanggo kategori penyanyi dangdut wanita terbaik 1997. saliyané penyanyi dangdut uga presenter televisi Indonésia.

## Karier 
tekan saiki yèn ditakoni, mungkin Ikke Nurjanah isih durung percaya yèn wes dadi penyanyi Dangdut kang duwé suara khas lan dikenal luas karo masarakat Indonésia. Mungkin amarga awalé ora tau duwé gegayuhan dadi penyanyi professional. Ikke luwih milih dadi guru Taman Kanak-kanak, gegayuhan kang mulya mestiné.===
# Simas Margarin (1997)
# Tepung Segitiga Biru (2000)
# Kompor Gas Hitachi (2000-2001)
# Okky Jelly Drink (2002)
# Betadine Bungkusan (1995-1996)
# Emeron (1997-1998)
# Matrix Parabola (2008)
# Sarimi (2003)

## Cathetan suku
Attar saka Nishapur

'**Attar Farid od-Din**, panyerat kang lair ning Nihspur, sebelahe Pèrsi, ning kana dhèwèké ngumpulaké ayat-ayat lan omongan saka para sufi kondhang (mistikus Muslim).
'Aththar, bapa lan éyang kakungé iku apotèker, dhokter lan peramu parfum.
Ning lingkungan Sufi ''modern, jeneng 'Aththar duwé *signifikansi Kabbalistik* utawa *inisiasi* ana.
[thumb|Makam `Attar's ning [Nishapur, Iran]]
Akeh *kontroversi* ning kalangan sarjana babagan sajarah saka Attar Farid od-Din, babagan kalairané, ninggalé lan kaaslian saka karya utawa seratané kang dipundhut saka omongan sufi kang kondhang.

Karyané kang paling kondhang salah sijiné duwé judhul *manteq ot-teyr* (konfrensi para manuk, 1995) kang isiné mbahas kiasan saka manuk (sufi) kang nggolèk manuk *Simorgh Mistis*, utawa manuk Phoenix, kang arep didadikaké raja (Allah).
Ning seratan iku, dicaritakake manawa sing dadi pambimbing iku ya iku Raja Solomo (Nabi Sulaiman).
Perjalanan kang dilakoni nggambaraké parjalanan kang dawa lan mbebayani.
Para manuk iku kabèh kudu ngliwati pitung lembah (makili pitung tahap tasawuf).
Akeh manuk kang nyerah lan mutusaké mandhek, gawé alasan.
Kuwi nglambangaké alesan kang digawé para putra kang putus asa ngejar kasempurnaan spiritual.
Lan akhiré kang bisa ziarah lan nglebur bareng sang phoenix namung telung puluh manuk, manuk iku kang ngambaraké sufi kang sampurna.
Ning adegan pungkasan ning carita kang diserat déning Attar, telung puluh manuk mau nyedaki takhta ngrenungi refleksi saka awaké dhéwé, nyadari manawa manuk-manuk mau padha karo *Simorgh*, lan *Simorgh* karo manuk-manuk mau padha.
Mula iku, pujangga ''allegorises ning tahap akhiré ya iku kamajuan Sufi (ndadi siji karo Gusti).

Dideleng saka sudut pandhang ide, tema sastra lan gayané, 'Aththar duwé prabawa gedhé ning sastra Pèrsi lan ning *literatur* Islam liyané.

## Cathetan suku
Pulpèn

right|250px|thumb|Pulpén

**Pulpén** (basa Inggris: *ballpoint*) punika salah satunggalipun piranti kanggé nyerat, wujudipun kados potlot utawi pénsil.
Pulpén duwé ruang intérnal.

## Cathetan suku 
## Pranala njawi 
* Sejarah Perkembangan Pulpen
Susi Susanti

*Lucia Francisca Susi Susanti* utawa kondhang karo *Susi Susanti* (Hanzi: 王蓮香, Pinyin: *Wang Lian-xiang*, ) iku juru main bulu tangkis Indonésia.
Pemain bulutangkis putri paling apik kang tau diduwèni Indonesia iki saktemené uwes seneng karo permainan bulutangkis awit lungguh ing bangku SD.
dhèwèké nikah karo Alan Budikusuma, bareng-bareng ngraih medali emas ning Olimpiadé Barcelona 1992. Saliyané iku, susi tau ngintuk medali perunggu ing Olimpiadé Atlanta 1996.

International Badminton Federation (saiki Badminton World Federation) nalika wulan Mèi 2004 maringi penghargaan Hall Of Fame karo **Susi Susanti**. Pemain Indonesia liyané kang intuk penghargaan Hall Of Fame ya iku Rudy Hartono Kurniawan, Dick Sudirman, Christian Hadinata, lan Liem Swie King.
## Prestasi 
* *Hall of Fame saka International Badminton Federation (IBF)*, Mèi 2004
* *Herbert Scheele Trophy*, 2002
* *Medali Emas Olimpiade Barcelona*, 1992
* *Medali Perunggu Olimpiade Atlanta*, 1996
* *Juara Dunia ning World Championship*, 1993
* *Juara All England kaping 4]* (1990, 1991, 1993, 1994)
* *Juara Piala Uber kaliyan tim Uber Indonésia kaping 2* (1994 lan 1996)
* *Juara Piala Sudirman kaliyan tim nasional Indonésia*, 1989
* *Juara World Badminton Grand Prix kaping 6* (1990, 1991, 1992, 1993, 1994 lan 1996)
* *Juara Indonésia Open kaping 6* (1989, 1991, 1994, 1995, 1996, lan 1997)
* *Juara Malaysia Open kaping 4* (1993, 1994, 1995, lan 1997)
* *Juara Japan Open kaping 3* (1992, 1994, lan 1995)
* *Juara Thailand Open kaping papat* (1991, 1992, 1993, lan 1994)
* *Juara Dhènemarken Open kaping 2* (1991 lan 1992)
* *Juara China Taipei Open kaping 2* (1991 lan 1994)
* *Juara Koréa Open*, 1995
* *Juara Dutch Open*, 1993
* *Juara Swedish Open, 1991

## Penghargaan
* The Badminton Hall of Fame, 2004
* Tanda Kehormatan *Republik Indonesia Bintang Jasa Utama'', 1992

## Pranala njaba 
* Smash - Susi Susanti
* Susi Susanti Peraih Emas Pertama Olimpiade 
* Setelah Sepuluh Tahun Gantung Raket
* Susi Susanti Sempat Tidak Tahu Masuk Daftar Rekor dunia

## Cathetan suku
Diego Godin

**Diego Godin** (lair, 16 Fèbruari 1986, ing Rosario) iku juru main bal kang asalé saka Uruguay. Diego Godin utawa kang duwé jeneng dawa **Diego Roberto Godin Leal** saiki mèlu tim bal-balan, Atlético Madrid ing La Liga, minangka bèg tengah.

## Villarreal 
Godin miwiti pagawean ing bal-balan saka C.A. Cerro nalika umur 17 taun. Ing C.A. Cerro Godin anggoné bal-balan apiok banget, mbanjur dhèwèké pindah menyang divisi utama ing grup Club Nacional de Football, ing kono dhèwèké dadi kapten.

Nalika sasi Agustus 2007, Godin tandatangan kontrak limang taun karo Villarreal CF.
## Atlético Madrid 
Nalika tanggal 4 Agustus 2010, sawisé Godin mèlu Villarreal - kanthi mèlu tandhing kaping 36 lan ngegolake kaping telu, bvanjur Godin mèlu Atlético Madrid. Dhèwèké dikontrak ing Atlético Madrid kurang luwih € 8 juta (utawa £ 6,6 yuta). Dhèwèké mbela tim iki kanthi resmi nalika mungsuh Inter Milan, menang 2-0 ing Piyala Super Éropah.
Gaël Kakuta

**Gael Kakuta** () ya iku juru main bal kang asalé saka Prancis. Dhèwèké keturunan Kongo. Saiki dhèwèké dadi juru main bal ing Chelsea FC. Gaël Kakuta ya iku cah enom Internatsional Prancis lan sing wis wakili ing U-17, U-18, U-19, lan U-20 Tingkat, mbobol gawang kabèhé 15 gol saka 48 tandhing ing ngendi-ngendi tataran. Dhèwèké seneng sawisé dadi juru main cadhangan amarga ing jèjèré Michael Ballack. Jaré Michael Ballack marang wartawan *Kakuta pemain bal Prancis, dhèwèké bintang*. Kakuta saya sangar ing Chelsea FC ing mangsa sepisanané lan uga ngéntukaké Akademi Player of the Year sawisé dadi juru main sing mbobol gawang paling akèh ya iku 12 gol saka 24 laga. Iki kalebu hatrick nglawan Port Vale ing  Piala FA.

## Cathetan sikil
Fabio Borini

**Fabio Borini** ya iku juru main bal kang asalé saka Italia. Fabio Borini() ya iku juru main kang main ing Parma. Fabio Borini miwiti karir ing Bologna, sadurungé pindhah menyang Chelsea FC 2007. Ing taun 2011 Borini nggabung bareng klub Football League Championship Swansea City amarga disilihaké Chelsea FC.

Borini sepisanan main bal-balan ing umur sangang taun, dhèwèké lan bapaké sing njurung Bologna. Borini nggabung karo Bologna ing taun 2001, kang dadi juru main enom. Borini nggabung karo Chelsea ing taun 2007 saka Bologna. Ing taun 2008-2009, Borini dadi striker utama kanggo cadhangan. Borini dadi juru main cadhangan sing paling akèh njebol gawang mungsuh 10 gol saka 11 laga. Borini njebol gawang nglawan Manchester United ing Youth FA Cup. Ing tanggal 1 September 2009, ditambah Carlo Ancelotti ing skuad Liga Champions dadi juru main cadhangan nglawan Porto. Dhèwèké ing tanggal 20 September, nggantèké Nicolas Anelka ing menit 89, kanggo dhebut pisanan kanggo Chelsea nglawan Tottenham Hotspur. Dhebut kebaké nglawan Queens Park Rangers ing Liga puteran kaping telu. Borinio mbobol gawang kaping pindho nglawan West Ham United. Dhèwèké tampil kaping pindho nglawan Wolverhampton Wanderers, teka dadi ngganti Salomon Kalou ing menit 77. Ing tanggal 8 Dhésèmber 2009, Borini nglakoni tetandhingan nglawan Apoel nanging imbang 2-2. Boroni main nglawan Cardiff City ing puteran kaping lima. The Blues menang 4-1. Borini nglakoni operasi hernia saéngga ndadèkaké dhèwèké préi sedhéla saka bal-balan.

## Cathetan sikil
Henrique Hilario

**Henrique Hilario** juru main bal kang asalé saka Portugal.*Henrique Hilario Meireles Alves Sampaio* (), sing kondhang kanthi jeneng Hilario, ya iku juru main bal saka Portugal kang main kanggo klub Chelsea FC ing Liga Premier dadi kiper. Dijelasaké saka FC Porto ing taun 2004, Hilario Madeira ditandhatangani karo Nacional kanthi permanèn, main kaping 29 tetandhingan ing mungsa perdhana, nanging kélangan panggon sawisé ketekan Switserlan Diego Benaglio.

### Chelsea FC
Henrique Hilario dadi pilihan kaping loro sawisé Petr Cech iki amarga lungané Carlo Cudicini Januari 2009, Hilario arang dimainké karo Chelsea FC. Sadurungé Petr Cech teka menyang Chelsea, Henrique Hilario dadi pilian sapisan njaga gawang Chelsea. Saking kerepé Henrique Hilario kebobolan gawangé, karo Jose Mourinho nyobo digenti karo Petr Cech sing lagi dituku lan kinerjané Petr Cech ora kagantèkaké nganti sepréné.

## Cathetan sikil
Gamelan Bali

thumb|250px|Gangse
**Gamelan Bali** yaiku salah satu jinis Gamelan yang ada di Indonésia. Gamelan Bali iku dhapuré unik, rancakané nganggo ukir keliling kang ing jeroné ukiran nyritakaké bab Sajarah Ramayana utawa Mahabarata. Pola imbal kang dienggo yaiku imbal kang *statis* lan rikat.

## Ricikan 
Ricikan yaiku aran kanggo *instrumen*. Ricikan Gamelan Bali yaiku:
thumb|250px|Réyong
# Jiyèng,
# Réyong,
# Kanthil,
# Gangsé,
# Jigog,
# Jublak,
# Gong,
# Kenong,
# Kethuk,
# Cèng-cèng(Kecrak),
# Kendhang,
# Gendèr, lan
# Suling.

Ricikan-ricikan iku mau cara nabuhé nganggo cara imbal kajaba Gong, Jigog, jublak, Kethuk, lan Kenong.

## Kagunaan 
ing Bali, kagunaan Gamelan Bali akèh banget mligi kanggo kaperluan ngibadah. Gamelan kang kanggo ing saben acara uga béda-béda ora mung saperangkat, contoné kanggo acara nikahan lan sunatan iku gamelané wajib béda sanajan acarané bebarengan. Alasané amarga tujuan acarané kang béda.

## Bahan 
kaya Gamelan jawa, bahan kanggo nggawé ricikan Gamelan Bali padha karo bahan Gamelan Jawa. Ya iku campuran antarané Tembaga lan Wesi. Tabuh kang dinggo uga padha, yaiku kayu. Tabuh kanggo Jiyèng, Réyong, lan Kethuk wujud kayuné cilik dawa lan pucuké diblebet kain lan pluntur kaya tabuh bonang ing gamelan jawa, banjur tabuh Kanthil, Gangse, Kenong lan Jublak uga saka kayu nanging dhapuré kaya sungu. Wujud tabuh kanggo jigog padha karo wujud tabuh Gong.

## Cathetan suku
Patrick van Aanholt

**Patrick John Miguel van Aanholt** () ya iku sawijining juru main bal-balan profèsional asal Walanda sing main kanggo Galatasaray.

## Cathetan sikil
Ross Turnbull

**Ross Turnbull** (), ya iku juru main bal kang asalé Inggris lan main minangka kiper Chelsea F.C. ing Liga Primer Inggris.

## Cathetan sikil
Salomon Kalou

**Salomon Kalou** lair ning Oumé, Pasisir Gading, padha karo kakange Bonaventura, Kalou miwiti karir bal-balan saka klub lokal sadurungé maen ning Éropah. Guy Roux Auxerre, pelatih pengen ngontrak dhèwèké kanggo nyatukke karo seduluré, mantan juru main Feyenoord, Bonaventure Kalou. Ing taun 2003 Kalou nanda tanagani kontrak ning Feyenoord Rotterdam. Ing taun 2004 dhèwèké pindah ning *klub satelit*.
Nanging dhèwèké balik ning Feyenoord lan maen ning Walanda ing taun 2004-2006. Ing wektu iku ning Feyenoord Salomon Kalou nyetak gol 35 ing 67 tampil dhèwèké kanggo klub Rotterdam, lan uga njuwarai penghargaan individu Johan Cruijff ing taun 2005 amarga bakat enom sing njanjikke ing taun iku.
Kalou pindah ning Chelsea FC ing taun 2006, biyaya sing dikandhakke, dipercaya kira-kira £ 9.000.000. Dikontrak karo Chelsea FC nganti taun 2009, Kalou diwènèhi nomer 21 Jersey. Mantan manajer Chelsea FC Jose Mourinho muji juru main enom Pasisir Gading amarga duwé rasa makarya apik, fleksibel, nduwé rasa pengen maju, lan ora wedi karo fisik juru main bal sing luwih gedhé. Ing pusat latihan Chelsea FC dhèwèké naté gawa kodhak kanggo nyothing juru main bal sing luwih kondhang kaya déné Michael Ballack, John Terry, dan Didier Drogba.

## Prestasi 
;Chelsea
* Liga Primer Inggris: 2009–10
* Piala FA: 2006–07, 2008–09, 2009–10
* Piala Liga Inggris: 2006–07
* Community Shield: 2009

## Jroning Angka 
### Klub 
### Gol Internasional 
## Nagara 
## Pranala njaba 
* Profil di situs web Chelsea
* Kalou commercial of Centraal Beheer 
* Ivorians in new bid to lure Kalou

## Cathetan suku
Paulo Ferreira

**Paulo Ferreira** ya iku juru main bal kang asalé saka Portugal. Paulo teka ing Stamford Bridge taun 2004 digawa karo Jose Mourinho kanthi rékor transfer ing mangsa iku kanggo tuku bèg sing ngeteraké FC Porto juwara liga champions.

Sawisé rong mangsa pindhah ing Chelsea FC, Paul pungkasané bisa nyithak gol ing tingkat ndhuwur ya iku ing Piala FA nglawan Colchester.

## Cathetan sikil 
## Pranala njaba 
* Profil resmi di situs web Chelsea
* Profil Lengkap Paulo Ferreira di Website Fans Chelsea-ID.Com
Jeffrey Bruma

**Jeffrey Bruma** () wujud sawijining juru main bal-balan Walanda. Panjenengané bisa minangka bèg tengah utawa bèg tengen. Saiki dhèwèké main kanggo Leicester City kanthi status silihan saka Chelsea, sarta kanggo .

## Karièr 
### Klub 
Jeffrey Bruma wis main kanggo Chelsea wiwit taun 2009. Nanging, wiwit 2011, dhèwèké disilihké menyang Leicester City

### Internasional 
Jeffrey Bruma wis main kanggo tim nasional , , lan  , nanging durung nyithak gol.

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
* Statistik padha situs web resmi FIFA.
Pamulyaran

[300px|thumb|right|Telung jinis pamulyaran [ion kang bisa nembus benda-benda padet: kertas, aluminium lan timbal]]
Ing fisika, **pamulyaran** utawa **panguwungan** (*radiation*) jléntréhakè kabèh prakara nalika gandra (*energy*) ngliwati pangantara utawa ngliwati lowohan, lan pungkasane kaserap déning barang liyan. Wong kang nembé ngerti racaké nutug tembung pamulyaran ionisasi (tuladhané, ana ing nuklir, reaktor nuklir, lan zat radhioaktif), nanging uga bisa ngrujuk ing pamulyaran èlèktromagnètik (yaiku, alunan radio, cahya inframerah, cahya ketingal, cahya ultra violet, lan X-ray), pamulyadan akustik, utawa kanggo prosès liya kang luwih jelas. Lumrahé, prakara mau nglibatake elektron kang 'terlempar' saka thothok atom elektron, kang arep mènèhi momotan (positif). Perkara iki sok ngganggu ana ing sisitem biologi, lan bisa nyebabake mutasi lan kanker. Jinis radhiyasi racaké kadadéan ana ing limbah radhioaktif peluruhan radhioaktif lan sampah. Telung jinis utama radhiyasi tinemu déning Ernest Rutherford, Alfa, Beta, lan sinar gamma. Radhiyasi mau tinemu ana ing panjajalan prasaja, Rutherford nggunakaké  sumber radioaktif lan nemu yèn sinar ngasilaké telung laladan kang béda.

## Radhiyasi non-ionisasi 
Radhiyasi non-ionisasi, ngacu ing jinis radhiyasi kang ora nggawa ènergi kang cukup per foton kanggo ngionisasi atom utawa molekul. Jinis radhiyasi non-ionisasi yaiku:
* Radhiyasi Neutron
* Radhiyasi elektromagnetik
* Cahaya
* Radhiyasi termal

## Gunane 
* Ana ing kadhokteran
* Ana ing babagan Komunikasi
* Babagan iptek

## Pranala njaba 
* Health Physics Society Public Education Website
* Physics for Future Presidents, by Prof. Richard Muller, Webcast.Berkeley

## Cathetan suku
Josh McEachran

**Josh McEachran** (), ya iku juru main bal kang asalé saka Inggris. Yosua Markus "Josh" McEachran dadi gelandhang ing klub Liga Premier Chelsea FC. McEachran miwiti karir karo klub Garden City Fc ing Oxford Mail, ing kana tinemu karo sing nggolèk bakat saka klub Chelsea FC. Dhèwèké banjur pindhah menyang Chelsea FC dadi juru main akademika ing umur 8 taun lan ngliwati tanggung jawab akademisé sekolah ing Marlborough ing Woodstock. McEachran gawé tim dadi kompetitif ing dhebut perdhanané kanggo Chelsea FC nglawan MSK Zilina ing tanggal 15 September 2010 minangka cadhangan. McEachran nggawé dhebut perdanané ing laga Piala Liga nglawan Newcastle United, ing endi dhèwèké teka dadi juru main ganti.
Josh McEachran dhebut Premier League ing tanggal 25 september nanging kalah 1-0 karo Menchester City. Ing tanggal 23 November 2010 manajer Carlo Ancelotti mbiwara McEachran mèh miwiti laga perdhanané nglawan MSK Zilina. Dhèwèké dimèlokaké main ing Liga Champions nglawan Marseille klub saka Prancis. McEachran miwiti manèh nglawan Newcastle ing Stamford Bridge tanggal 15 Mèi 2011. Ditonton saka para nimpuna ing Chelsea kabèh péngin tetep ana McEachran ing Chelsea amarga perlu pambinaan bocah-bocah enom.

## Prèstasi 
### Chelsea 
* Piala FA U18: 2009–10

### Internasional 
* Kajuaraan Bal-balan UEFA U-17: 2010

### Indhividhual 
* Chelsea Young Player of the Year: 2011

## Cathetan sikil 
## Pranala njaba 
* Profil ing situs wèb Chelsea
* Profil ing situs wèb Premier League 
* Profil ing situs wèb BBC Sport
Bob Marley

[thumb|Marley manggung ing [Zurich, Switserlan, 30 Mèi 1980]]
**Robert Nesta Marley**, utawi dipuntepang ugi **Bob Marley** ().

Penyanyi, musisi *reggae*, penulis lagu. Ramané asmané (Kapten Norval Marley) nikah karo kenya ayu jenengé Cedalla Jamaika Booker.

Marley resmi nikah karo Rita Marley ing wulan February 1966. Lan Rita kang ngenalaké **Robert Nesta Marley** karo Rastafarianism. Ing taun 1969, Marley, Tosh, lan Livingston kanthi penuh nguasani Rastafarianism, kang akèh banget ngaruhi musiké (Rastafarianism) lan *reggae* racaké.

## Karir Musik
Panjenenganipun wiwit misuwur ing donya musik *reggae* ing taun 1962. Album pertamané ya iku "*The Wailing Wailers*" kang dirilis taun 1965 karo The Wailers, ing 1974 lagu "*No Woman No Cry*" dadi populer ing Jamaika lan nagara-nagara Amérika Sarékat, tanapi ing taun 1977 piyambaké mengidap lelara kanker.
Ing taun 1981 Marley ninggal dunya amarga kangker kulit kang dialami kurang luwih patang taun kapungkur. piyambaké ninggal garwa lan 13 putra.

## Diskografi
### Album studio
#### kaliyan *The Wailers*
* *The Wailing Wailers* (1965)-*Studio One*
* *Soul Rebels* (Dhésèmber 1970)-*Upsetter/Trojan*
* *Soul Revolution* (1971)-*Upsetter/Trojan*
* *Soul Revolution Part II* (1971)-*Upsetter/Trojan*
* *The Best of The Wailers* (Agustus 1971)-''Beverley's*
* *Catch a Fire* (13 April, 1973)-*Island/Tuff Gong*
* *Burnin'* (19 Oktober, 1973)-*Island/Tuff Gong*

#### sesarengan **Bob Marley** & *The Wailers*
* *Rasta Revolution* (1974)-*Upsetter/Trojan*
* *Natty Dread* (25 Oktober, 1974)-*Island/Tuff Gong*
* *Rastaman Vibration* (30 April, 1976)-*Island/Tuff Gong*
* *Exodus* (3 Juni, 1977)-*Island/Tuff Gong*
* *Kaya* (23 Maret, 1978)-*Island/Tuff Gong*
* *Survival* (2 Oktober, 1979)-*Island/Tuff Gong*
* *Uprising* (20 Juni, 1980)-*Island/Tuff Gong*
* *Confrontation* 23 Mèi, 1983 (anumerta)-*Island/Tuff Gong''

## Cathetan suku
Nicolas Anelka

**Nicolas Anelka** ya iku juru main bal kang asalé saka Perancis. Nicolas Anelka (lair 14 Maret 1979 ning Versailles, Perancis) ya iku juru main bal saka Perancis sing saiki main ning Chelsea FC. Karir maen bal dilakoni saka pirang-pirang klub Éropah. Nicolas Anelka tahu dadi juru main bal kang larang banget. Dhèwèké dadi wong Muslim, terus kondhang ngnaggo jeneng *Abdul Salam Bilal*.Nicolas Anelka ya iku starter juru main bal kanggo tim Nasional Perancis. Carlo Ancelotti nggambarke dhèwèké dadi juru main bal sing rikat lan uga bisa apik ning bal-bal dhuwur, teknik, nembak bal (shooting), lan obahe ora ngnggo bal uga apik.
Anelka sepisanan wiwit karis saka klub Paris Saint-Germain, nanging terus pindah ning Arsenal. Dhèwèké gelis kalebu tim utama, lan duwé jam mabur sing urut lan menangke PFA Young Player of the Year mangsa ngarepe. Real Madrid napak asmani dhèwèké sing regane £ 22.3 yuta ing taun 1999, lan dadi rekor biyaya transfer mangsa iku, nanging dhèwèké ora netep ning kana lan balik manèh ning klube Paris Saint-Germain nganggo biyaya £ 20 yuta. Nicolas Anelka balik manèh ning Liga Premier Inggris sing kepindhone, dhèwèké pindah ning Liverpool ing sasi Januari 2002 nanging pindah manèh ning klub Manchester City sing diregani £ 13 yuta kanggo ing awal taun 2002-2003. Sawisé telu mangsa ning Menchester City, dhèwèké pindah ning Fenerbache kanggp sakmusim sadurungé pindah ning Inggris manèh ning Bolton Wanderes kang diregani £ 7-8 yuta poundsterling. Dhèwèké terus ditransfer manèh menyang Chelsea daka Bolton Wanderes 15 yuta ing taun 2008.

## Prestasi 
### Klub 
;Arsenal
* **Liga Primer Inggris**: 1997–98
* **Piala FA**: 1997–98
* **FA Charity Shield**: 1998

;Real Madrid
* **Liga Champions UEFA**: 1999–2000

;PSG
* **Piala Intertoto UEFA**: 2001

;Fenerbahçe
* **Süper Lig**: 2004–05

;Chelsea
* **Liga Primer Inggris**: 2009–10
* **Piala FA** (2): 2008-09, 2009-10
* **Community Shield**: 2009

## Tim Nasional 
;Prancis
* **Kejuaraan Bal-balan Éropah UEFA Under-19 **: 1997
* **Euro**: 2000
* **Piala Konfederasi FIFA**: 2001

## Individual 
* **Premier League Player of the Month** (2): February 1999, November 2008
* **PFA Team of the Year** (2): 1999, 2009
* **Barclays Golden Boot**: 2008–09
* **PFA Young Player of the Year**: 1999
* **Top Skor Piala FA**: 2009

## Pranala njaba 
* 
* 
* Profil Lengkap Nicolas Anelka Di Website Fans Chelsea-ID.Com 
* Profil di situs Premier League 
* Profil di BBC Sport 
*  ANELKA Nicolas Fédération Française de Football (FFF) 
* Profile  SoccerSurfer.com
* Nicolas Anelka Free Sporting
* Nicolas Anelka FootballDatabase.eu – Comprehensive match-by-match history

## Cathetan suku
Pretoria

[thumb|250px|Pusat kutha Pretoria, [Afrika Kidul.]]
**Pretoria** yaiku kutha kang dumunung ing sisih lor Provinsi Gauteng, Afrika Kidul. Kutha iki minangka salah siji kutha krajan saka nagara iku, yaiku kutha krajan èksekutif (utawa administratif) sarta *de facto* nagara. Liyané yaiku Cape Town kang minangka kutha krajan lègislatif, lan Bloemfontein kang minangka kutha krajan yudhikatif. Aran asliné kutha Pretoria yaiku *Pretoria Philadelphia* (ateges "Pretoria déning tresna paseduluran").

Pretoria uga populer diceluk *The Jacaranda City* jalaran akèh banget wit Jacaranda (*familia Bignoniaceae*) kang ditandur ing pinggir-pinggir dalan, kebon-kebon, lan taman-taman.

## Réferènsi 
## Pranala njaba
Jose Bosingwa

**Jose Bosingwa** utawa jeneng dawa **José Bosingwa da Silva** iku juru main bal kang asalé saka Portugal (), dhèwèké kondhang kanthi sesebutan Bosingwa. Uga kagolong salah sijiné juru main bal saka Portugal kang main kanggo Chelsea FC ing Liga Premier Inggris lan tim nasional Portugal, main ing panggon bèg tengen.

Lair ing Mbandaka, Zaire saka bapak wong Portugal lan ibu wong Kongo, Bosingwa pindhah karo wong tuwané nalika umuré isih enom menyang Seia, Portugal, ing Distrik Guarda. Dhèwèké nèken kontrak telung taun karo Chelsea lan nggabung karo klub London Lor iku sawisé Euro 2008 bareng bos tim Nasional Portugal Luiz Felipe Scolari lan kanca saknegarané Deco. Ing tanggal 16 Juli, dhèwèké resmi duwé nomer klambi 17, ijolan karo Scott Sinclair dadi nomer 16.

## Prestasi 
### Klub 
#### Porto 
* **Liga Champions UEFA**: 2003-2004
* **Liga Utama Portugal**: 2003–04, 2005–06, 2006–07, 2007–08
* **Taça de Portugal**: 2005–06
* **Portuguese Supercup**: 2003, 2004, 2006

#### Chelsea 
* **Liga Utama Inggris**: 2009–10
* **Piala FA**: 2008–09, 2009–10
* **Community Shield**: 2009

### Indhividhual 
* Euro 2008: **Team of the tournament**

## Pranala njaba 
* Profil resmi ing situs wèb Chelsea
* 
* Jose Bosingwa PortuGOAL.net profile 
* Statistik lan Profil ing zerozero.pt 
* Bosingwa fan site 

## Cathetan sikil