Klenthèng Gie Yong Bio

**Klenthèng Gie Yong Bio** (carakan:) minangka salah sawijining papan ibadah umat Tridharma sing dumunung ing Kutha Lasem, Rembang . Minangka kutha papan pisanan komunitas Tionghoa ndharat ing Pulo Jawa, Lasem uga nduwèni rong klenthèng liyané, yaiku Poo An Bio lan Cu An Kiong. Klenthèng iki pancen mligi amarga diadegaké kanggo ngurmati telung pahlawan Lasem, yaiku Tan Kee Wie, Oey Ing Kiat, lan Radèn Panji Margana, saengga Klenthèng Gie Yong Bio dianggep minangka siji-sijine klenthèng ing Indhonésia sing nduwèni Kongco asli. Pangurmatan marang Radèn Panji Margana minangka déwa déning komunitas Tionghoa ing Lasem bisa diarani unik ing saindenging Indhonésia, saliyané minangka bukti paseduluran leluhur saka loro masarakat kasebut.

Kejaba Gie Yong Bio, ana sawetara klenthèng liyané sing ngurmati pahlawan budaya non-Tionghoa, sanajan ora disembah minangka Kongco. Contone, Klenthèng Tridharma Weleri, sing nduwèni patung Baron Skèder, lan Sin Tek Bio, sing nduweni altar kanggo Radèn Mas Imam Sudjana. 

## Sujarah 
Ana telung vèrsi dhedhasar pambangunan klenthèng Gie Yong Bio. Vèrsi kapisan yaiku kanggo ngurmati rong pahlawan kondhang saka Wangsa Ming (1368-1644), yaiku Chen Sikian lan Huang Daozhou. Jeneng kulawarga Tan yaiku Hokkien kanggo Chen (hanzi), déné Oei yaiku dasanama Hokkien kanggo Huang. Miturut vèrsi kapindho, klenthèng Gie Yong Bio dibangun kanggo ngurmati kaprwirané rong leluhur Tionghoa ing Lasem, yaiku Tan lan Oei. Loro-lorone minangka rong wong Tionghoa kawitan sing ndharat ing Lasem saka Fujian . Vèrsi katelu dadi crita kang paling kondhang tinimbang loro crita liyané, klenthèng iki dibangun kanggo ngurmati telung pahlawan Lasem sing ngadhepi VOC ing taun 1741-1750: Tan Kee Wie, Oei Ing Kiat, lan Raden Panji Margana .

Rong versi sadurungé bisa uga digunakaké kanggo ndhelikaké sabab asli saka pambangunan Gie Yong Bio iki, amarga dibangun ing taun 1780, nalika jaman koloniyal Walanda. Walanda mesthi ora bakal ngidini pambangunan klenthèng Gie Yong Bio yèn ngerti sabab asliné, amarga kuwatir yèn bisa ngobong manèh sumangat perlawanan ing antaranè warga Lasem.

Ing taun 1740, komunitas Tionghoa ing Batavia mbrontak nglawan pamrentahan Walanda. Pemberontakan etnis iki mengaruhi meh kabeh pulo Jawa, sanajan pungkasane bisa ditumpes dening VOC . Kutha Lasem dhewe dadi basis pungkasan saka pemberontakan kasebut. Sajrone kedadeyan iki, wong Jawa lan Tionghoa kerja bareng.

Raden Panji Margono, putrane Tejakusuma V, sing njabat dadi Adipati Lasem (1714-1727), njalin paseduluran karo Mayor Oei Ing Kiat, sing nggenteni bapakne dadi Adipati Lasem kanthi gelar Tumenggung Widyaningrat. Kekarone uga sumpah paseduluran karo Tan Kee Wie, sawijining pengusaha lan ahli kung fu ing Lasem.

Nalika eksodus massal wong Tionghoa saka Batavia ing taun 1741, telu wong mau sarujuk kanggo ngangkat senjata kanggo mbrontak nglawan VOC. Dheweke gabung karo para pejuang Tionghoa liyane sing nglumpuk ing Tanjung Welahan lan nampa bantuan saka pasukan pribumi kanthi restu saka Pakubuwana II. Pertempuran nyebar saka Juwana nganti Rembang lan pungkasane tekan Semarang. Sanajan wiwitane sukses nguwasani sebagian wilayah Semarang, pasukan gabungan Jawa-Tionghoa kepeksa mundur sawise pasukan VOC ing Semarang nampa bala bantuan. Amarga kekalahan iki, Pakubuwana II ngalihake dhukungane menyang VOC, nyebabake kratone ing Kartasura diserang lan direbut dening pasukan pemberontak.

Ing taun 1742, pasukan sing dipimpin dening telu kasebut bali nyerang Rembang lan Juwana. Sawise kamenangan ing Rembang, pasukan VOC, sing wis nggawe persiapan, kasil ngalahake dheweke ing Juwana. Sanajan tanggal 5 November 1742, nalika ngliwati selat antarane Ujung Watu lan Pulau Mandalika, armada Tan Kee Wie ditembaki meriam, mateni dheweke lan pasukan sing dipimpin. Pasukan sing isih ana mlayu bali menyang Lasem sawise tekane bala bantuan VOC saka Tuban.

Ing taun 1750, Raden Panji Margono, Mayor Oei Ing Kiat, lan Kyai Ali Badawi perang maneh nglawan Walanda. Nanging, perang iki uga dimenangake dening Walanda. Panji Margono tilar donya ing Karangpace Narukan dene Oei Ing Kiat tilar donya ing Layur, Lasem Lor. Kanggo ngurmati jasa heroik Tan Kee Wie, Panji Margono, lan Oei Ing Kiat, komunitas Tionghoa ing Lasem mbangun candhi Gie Yong Bio minangka monumen peringatan. Katelune dihormati minangka Kongco lan reca-recane digawe kanggo diselehake ing altar. Patung Oey Ing Kiat lan Tan Kee Wie diselehake jejer lan diarani Tan Oei Ji Sian Seng (ing dialek Hokkien ), dene reca Raden Panji Margono diselehake ing altar khusus sing kapisah.  

## Boyongan 
Tanggal pambangunan Gie Yong Bio ora dingerteni. Miturut para pinisepuh Tionghoa, klenthèng iki wiwitane dumunung ing dalan utama lan banjur dipindhah menyang panggonan saiki ing Jalan Babagan. Klenthèng iki didandani ing taun 1915. 

## Rujukan