Loji Gandrung

thumb|Loji Gandrung saka sabrang dalan (2024)
**Loji Gandrung** iku wangunan *Indisch* (Indhiya-Walanda) kanthi modhèl *néo-klasik* Éropa sing isih kênthêl. Arah wangunan madhêp ngalor, arah dalan Slamêt Riyadi. Komplèk Loji Gandrung kasusun saka sawêtara wangunan, yaiku wangunan utama ing sisih kulon lan wétan sing ana wangunan swiwiné kanthi awujud pêndhapa, wangunan kanthi awujud pêndhapa sing nduwèni joglo ing latar mburi têngah, lan wangunan anyar ing jèjèré paviliun kiwa. Kabèh wangunan katutup gêndhèng kanthi awujud kaya kayu sing nduwèni wujud *péntagon*. Sisih ndhuwur duwè jubin *khas* kayata mênara sêmu awujud kubah kanthi ornamèn kaca patri kanthi tandha kutha Surakarta, ing pinggir gêndhèng ana konsol sing dihiasi tèndril.

## Cathetan Cagar Budaya 
**Loji Gandrung**

## Sujarah 
Loji Gandrung wiwitané dadi papan dunungé Johannês Augustinus Dezentje (1797-1839). Bapaké, August Jan Caspar dadi pêjabat militèr Kolonial Walanda. Sêbab kuwi, kulawarga Dezentje nduwé hubungan apik karo Kolonial Walanda utawi pihak Kasunanan Surakarta. Ing taun 1815, Dezentje omah-omah karo Johanna Dorothea Boode sing banjur seda ing taun 1816 sakwisé lair putra kaping pisan. Amarga sêsambungan cêdhak karo Kasunanan Surakarta, Dezentje banjur dhaup karo salah sawijining mbakyuné Sunan Pakubuwana IV ing taun 1819 sing jênêngé Radèn Ayu Cokrokusumo. Nalika sêmana Dezentje isa nyéwa lêmah ing Ampèl sing jêmbaré 82 Ha lan jêmbaré 18 désa. Nganti taun 1820, hasil sing dipikolèhi saka pêrkêbunané bisa nganti 5000 *Guilders* sabên taun.

Adhêdhasar cathêtan saka SA Buddingh nalika ngunjungi papan dunungé Dezentje ing Ampèl, dhèwèké duwe landhuis kanthi gaya omah tradisional Jawa, kanthi halaman lan kebon, dilengkapi hiburan gamelan, lan wilayahe diubengi benteng kanthi benteng, pasukan , lan senjata lengkap ing wilayah kasebut. asline ing Surakarta. Omah iki saiki dikenal kanthi jeneng Loji Gandrung.

Jeneng Loji Gandrung dingerteni dening masarakat amarga kegiyatan sosialisasi para elit Éropa sing diwarnai dening pesta mangan, ngombe lan nari saengga padha karo wong sing "kasmaran" utawa adegan sing tresna banget ing pasinaon tradisional Jawa seni pertunjukan saengga yen ditafsirake kanthi harfiah jeneng Loji (omah kolonial) Gandrung (seneng-seneng). Gegandhengane wong Éropa, utamane saka pengusaha lan profesional swasta kanggo nganakake pesta kaya iki, nyebar wiwit wiwitan abad kaping 20 sawise kabijakan liberalisasi ekonomi kolonial Walanda sing ngidini akeh modal asing lumebu industri perkebunan ing Indonésia. Amarga perkembangan kasebut, bisa uga Loji Gandrung mung nampa sebutan lan bisa uga ana saiki ing wiwitan abad kaping 20.

Dideleng saka sisih arsitektur, Loji Gandrung minangka bangunan Indische sing duwe gaya Neo-klasik Éropa sing cukup megah. Mula, bisa diramal manawa pambangunan Pondok Gandrung iki kedadeyan ing jaman keemasan Kulawarga Dezentje, bisa uga

tengah nganti pungkasan abad sangalas. Sawise matine Kulawarga Dezentje, bisa uga Loji Gandrung dijupuk dening pamilik liyane utawa Pamrentah Kolonial Walanda utawa Surate Surakarta, amarga bangkrut kulawarga kasebut.

Ing periode sabanjure, yaiku jaman Kamardikan Indonésia, nalika bangunan kolonialisasi nasionalisasi, bangunan Loji Gandrung digunakake kanggo kepentingan militer Indonésia. Acara penting sing kedadeyan ing Loji Gandrung yaiku bangunan iki biyen digunakake dening Kolonel Gatot Subroto minangka basis kanggo strategi nglawan Walanda ing Agresi Militer Kedua (1948-1949). Kolonel Gatot Subroto minangka gubernur militer kanggo Wilayah Khusus

Surakarta lan sakiwa tengene. Kajaba iku, Loji Gandrung uga wis dadi markas Brigade Militer V sing dipimpin Letnan Kolonel. Slamet Riyadi nalika Serangan Umum Solo ing taun 1949. Presiden Indonésia kaping pisanan, Ir. Soekarno uga dolan mrono lan nginep ing kene. Saiki Loji Gandrung digunakake dadi omah resmi kanggo walikota Surakarta.

## Gladri 

Gambar:Loji gandrung.jpg|Blumbang saka ngarep
Gambar:Loji Gandrung Surakarta (5).jpg|Saka ngarep

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
* Loji Gandrung, Rumah Besar Ikon Surakarta