Komputasi awan

jmpl|339x339px|Ungkapan komputasi awan: kempalan saking unsur-unsur ingkang kajaring dhateng jaringan ingkang nyawisaken layanan mboten kersa dipuntindakaken utawi dipunatur dening para pangguna; nanging, sedaya piranti atos saha piranti alus ingkang dipunatur dening panyawis saged dipunanggep minangka awan tanpa wangun ingkang cetha.
Komputasi awan inggih menika kasedhiyanipun sumber daya sistem komputer ingkang saged dipunginakaken miturut kabetahan, mliginipun panyimpenan dhata ing awan lan kakiyatan komputasi, tanpa pengelolaan aktif langsung dening pangguna. Awan ingkang ageng asring gadhah fungsi ingkang dipunsebaraken ing mawarni-warni lokasi, saben satunggal saking lokasi menika minangka pusat data. Komputasi awan gumantung saking pambagian sumber daya kangge nggayuh koherensi lan biasanipun ngginakaken model *pay-as-you-go*, ingkang saged mbiyantu ngurangi pengeluaran modal nanging ugi saged nyebabaken pengeluaran operasional ingkang boten dipunkinten dening pangguna.

Komputasi awan gadhah sejarah ingkang panjang ingkang wiwit saking taun 1960-an, kanthi konsep awal *time-sharing* dados populer lumantar *remote job entry* (RJE). Model "pusat data", ingkang pundi pangguna ngintunaken padamelan dhateng operator kangge dipunlampahaken ing mainframe, kathah dipunginakaken ing jaman menika. Menika wekdal eksplorasi lan eksperimen kanthi cara ndamel kakiyatan komputasi skala ageng saged dipunakses dening langkung kathah pangguna lumantar time-sharing, ngoptimalaken infrastruktur, platform, lan aplikasi, sarta nambah efisiensi kangge pangguna pungkasan (*end-user*).

Ing taun 2000-an, penerapan komputasi awan wiwit ngrembaka kanthi madegipun Amazon Web Services (AWS) ing taun 2002, ingkang ngidini developer mbangun aplikasi kanthi mandiri. Dasa warsa salajengipun nyumurupi peluncuran maneka layanan awan. Ing taun 2010, Microsoft ngluncuraken Microsoft Azure; ing taun 2011, IBM nggenalaken framework IBM Smartawan; lan ing taun 2021, Oracle ngumumaken Oracle awan. Ing Desember 2019, Amazon ngluncuraken AWS Outposts, layanan ingkang ngluasaken infrastruktur AWS, layanan, API, lan piranti dhateng pusat data pelanggan, papan bareng (co-location), utawi fasilitas ing panggon.

## Definisi
Laporan saking Komisi Eropa ingkang dipunterbitaken ing taun 2012 ngandharaken bilih jembaraning cakupan ingkang dipuncaosaken dening komputasi awan sulit ndadosaken definisi umum. Nanging, definisi komputasi awan dening *National Institute of Standards and Technology* Amerika Serikat ing taun 2011 nemtokaken "gangsal ciri wigatos":

* '*Swalayan *on-demand***. Pangguna saged nyediakaken kapabilitas komputasi kanthi sepihak, kadosta wekdal server lan panyimpenan jaringan, miturut kabetahan kanthi otomatis tanpa mbutuhaken interaksi manungsa kaliyan saben panyedia layanan.
* **Akses jaringan ingkang jembar**. Kapabilitas saged dipunakses lumantar jaringan lan dipunakses ngginakaken mekanisme standar ingkang nggampilaken pangguna platform client tipis utawi kandel ingkang heterogen (misalipun, telpon seluler, tablet, laptop, lan workstation).
* ***Resource pooling***. Sumber daya komputasi panyedia dipunkumpulaken kangge ngladosi mawarni-warni pangguna ngginakaken model multi-tenant, kanthi sumber daya fisik lan virtual ingkang beda-beda dipuntemtokaken lan dipuntemtokaken malih miturut permintaan pangguna.
* **Elastisitas ingkang cepet**. Kapabilitas saged dipunsediakaken kanthi elastis lan dipunbebasaken, ing sawetawis kasus kanthi otomatis, kangge saged menyesuaikan kanthi cepet miturut permintaan. Kangge pangguna, kapabilitas ingkang saged dipunsediakaken katingal tanpa wates lan saged dipunginakaken ing jumlah menapa kemawon ing wekdal menapa kemawon.
* **Layanan ingkang dipunukur*'. Sistem awan kanthi otomatis ngontrol lan ngoptimalaken pangguna sumber daya kanthi ngginakaken kapabilitas pengukuran ing tingkat abstraksi ingkang trep kaliyan jinis layanan (misalipun, panyimpenan, pemrosesan, bandwidth, lan akun pangguna aktif). Pangguna sumber daya saged dipunawasi, dikontrol, lan dilaporaken, kanthi nyediakaken transparansi kangge panyedia lan pangguna layanan ingkang dipunginakaken.

## Sitiran