open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Limpa

thumb|Katon sisih manungsa, pérangan awarna ijo iku lokasi limpa
**Limpa** iku klanjer tanpa saluran (*ductless*) kang magepokan karo sistem saliyané	sirkulasi lan duwé fungsi ngajuraké sèl getih abang tuwa. Limpa kalebu salah siji organ sistem limfoid, saliyané timus, tonsil, lan klanjer limfe. Sistem limfoid duwé fungsi kanggo ngayomi awak saka karusakan akibat dat asing. Sèl-sèl ing sistem iki ingkenal minangka sèl imunokompeten yaiku sèl kang mampu mbédakaké sèl awak karo dat asing lan nyelenggarakaké inaktivasi utawa perusakan barang-barang asing .

## Anatomi lan Fungsi 
Limpa minangka organ limfoid gedhé dhéwé lan dumunung ing pérangan ngarep lan cedhak geger gronggongan weteng antarané ingafragma lan lambung . Sacara anatomis, pinggiran limpa kang normal awangun pipih. Fungsi limpa yaiku ngakumulasi limfosit lan makrofaga, degradasi eritrosit, papan cadhangan getih, lan minangka organ pertahanan marang infèksi partikel asing kang lumebu sajeroning getih 

## Peradangan Limpa 
Peradangan limpa diarani splenitis . Ing kéwan kang luwih tuwa, histopatologi splenitis yaiku anané neutrofil ing zona mantel sinus lan penurunan gunggung sèl ing *sentra germinativum*.

## Rujukan 
## Gambar-gambar 

 Image:Gray532.png|Artèri celiac lan cawang-cawangé.
 Image:Gray533.png|Artèri celiac lan cawang-cawangé.
 Image:Gray1039.png|Disposisi horisontal saka peritoneum ing pérangan dhuwur abdomn.
 Image:Gray1097.png|Transverse section through the middle of the first lumbar vertebra.
 Image:Gray1098.png|Duodenum lan pankréas.
 image:Gray1188.png|Lumahing visceral saka limpa.
 image:Gray1189.png|Pérangan transverse saka limpa, nuduhaké jaringan trabecular lan véna splenic lan cawang-cawangé.
 image:Gray1190.png|Transverse section saka limpa manungsa, nuduhaké distribusi artèri splenic  lan cawang-cawangé.
 image:Gray1192.png|Pérangan saka limpa, nuduhaké terminasi saka pembuluh getih kang cilik.
 image:Gray1226.png|Pérangan buri pérangan lumbar, nuduhaké  papan ginjel, urèter, lan limpa.
 image:Gray1217.png|Pérangan sisih thorax, nuduhaké  papan tumrap balung, paru-paru (ungu), pleura (biru), lan limpa (ijo).
 Image:Illu lymphatic system.jpg|Sistem limfatik
 File:Slide2ii.JPG|Limpa
Bedhug Kyai Bagelèn

thumb|200px|Bedhug Kyai Bagelén
**Bedhug Kyai Bagelén** ya iku dadi siji-sijining bedhug gedhé dhéwé ana ing saindenging donya. Bedhug Kyai Bagelén dumunung ing tlatah Kabupatèn Purwareja, Jawa Tengah. Bedhug iki uga dadi idhéntitasé kutha Purwareja. Bedhug Kyai Bagelèn iki ditabuh nalikanè tibanè wektu salat, tibanè wektu Salat Jumuah, dina riyaya Idul Adha, dina riyaya Idul Fitri lan nalikanè upacara kamardikan Rèpublik Indonésia..Saliyanè iku, Bedhug Kyai Bagelén uga diunékakè kaping lima saben dinanè ya iku kanggo pananda nalikanè wektu salat subuh, dhuhur, ashar, maghrib, lan isya'.

## Sajarah Bedhug Kyai Bagelen
Sejarahè Bedhug Kyai Bagelén iki kawiwitan nalika Radèn Adhipati Cokronagoro kaping sapisan duwè pepènginan njangkepi piranti-piranti ana ing Masjid Agung Purwareja. Panjenenganipun uga duwè pepénginan gawè bedhug kanggo pananda wektu salat, pananda kabéh kagiyatan para umat Islam lan kanggo pananda kagiyatan kanagaran ana ing wektu iku. Kanthi duwé pepénginan mangkono iku banjur dirembug marang ulama masjid lan para Suntoro Kadhipatén. Mula kawiwitan saka iku bongkot kayu jati sing arane Jati Bang lan gedhènè udakara 2,5 méter minangka gawé warangkanè bedhug. Kanjeng Radén Adhipati Cokronagoro 1 banget sarujukè manawa bongkot kayu jati iku digunakakè mula panjenenganipun ngutus rayinipun ya iku Radén Tumenggung Prawironagoro Wedana Bragolan kanggo ngupakara gawè Bedhug Kyai Bagelén. Banjur anggonè gawé bedhug diwiwiti ing désa  Bragolan, kacamatan Bagelén. 
Wiwitané bongkot kayu gaji digraji karo para tukang kayu banjur dibolongi tengahè karebén bisa metu swarané. Nanging anggonè mbolongi bongkot kayu jati iku ora gampang kaya déné mbolongi pring kaya adaté. Mula anggonè mbolongi kayu jati iku dicungkil kanthi sithik-sithik. Pirang-pirang dina wis klèwat mula anggoné gawè bedhug wis nuduhakè kasilè. Bedhug wis kena dirampungakè banjur 
## Cathetan sikil
Timus

**Timus** (,  - ati, jiwa, kepénginan, kauripan) iku siji klanjer kang dumunung ing ngarep dhadha, kang boboté ngancik palib abot nalika manungsa ngancik mangsa pubertas. Nganti saiki, fungsi klanjer iki diweruhi mung minangka papan prodhuksi sel T kang dibutuhake ing sistem kekebalan tiron. Wiwit tinemu déning Galenus ing taun 130-200an, durung akèh kang bisa nliti klanjer iki, sawisé amèh 2000 taun sajarah kadhokteran.

## Rujukan
Cuwèran awak

thumb|350px
**Cuwèran awak** ( , ) iku cuwèran suspensi sèl ing jero awak makhluk multisèlular kaya déné manungsa utawa kéwan sing nduwèni fungsi fisiologis tinamtu. Cuwèran awak minangka komponèn wigati tumrap fluida ekstraselular, kalebu plasma getih lan fluida transelular. Cuwèran awak bisa tinemu ing spasi jaringan ().

Rata-rata sadéngah wong merlokaké watara 11 liter cuwèran awak kanggo nutrisi sèl lan pambuwangan residu jaringan awak. Kaluwihan cuwèran awak dwetokaké liwat uyuh. Kakurangan cuwèran awak njalari wong ngelak lan tundoné ngalami dehidrasi.

Conto cuwèran awak ya iku:
* Getih lan plasma getih
* Sitosol
* Zalir serebrospinal
* Korpus vitreum utawa humor vitreous
* Serumen
* Humor aqueous
* Cuwèran limfa
* Cuwèran pleura
* Cuwèran amnion

## Rujukan
Branislav Ivanovic

**Branislav Ivanovic** ya iku sawijining pemain bal-balan profésional kang asalé saka Yugoslavia.  Dhèwèké lair tanggal 22 Fèbruari 1984 ing Sremska Mitrovica, SFR Yugoslavia. Saiki dhèwèké dadi salah siji punggawa saka klub Chelsea lan main ing posisi mburi. Saliyané iku dhèwèké uga kalebu juru main ing skuad timnas Serbia.

## Karir Senior 
# 2002–2003: Srem
# 2003–2006: OFK Beograd
# 2006–2008: Lokomotiv Moscow
# 2008–2017: Chelsea
#2017–saiki : Zenit St. Petersburg

## Karir Timnas 
# 2003–2007: Serbia U-21
# 2005–xxxx: Serbia

## Cathetan suku
Sungsum balung

[thumb|300px|Sèl-sèl kang ana ing sungsum balung ([Gray's Anatomy)]]

**Sungsum balung** () iku jaringan empuk kang tinemu ing gronggongan interior balung kang dadi papan prodhuksi sapérangan gedhé sèl getih anyar. Ana rong jinis sungsum balung:
* sungsum abang, dikenal uga minangka *jaringan myeloid*. Sèl getih abang, keping getih, lan sapérangan gedhé sèl getih putih diasilaké ing sungsum abang.
* sungsum kuning. Sungsum kuning ngasilaké sèl getih putih lan wernané saka sèl-sèl lemak kang akèh dikandhut sajeroning sungsum mau.
Kaloro tipe sungsum balung mau ngandhut akèh pambuluh lan kapilèr getih.

Nalika lair, kabèh sungsum balung iku sungsum abang. Sairing karo tuwuhing manungsa, tansaya akèh kang owah dadi sungsum kuning. Wong diwasa duwé rata-rata 2,6&nbsp;kg sungsum balung kang watara setengahé iku sungsum abang. Sungsum abang tinemu mligi ing balung pipih kaya balung pinggul, balung dhadha, tengkorak, balung iga-iga, balung geger, balung walikat, lan ing pérangan empuk ing pucuking balung dawa femur lan humerus. Sungsum kuning tinemu ing gronggongan interior pérangan tengah balung dawa.

Ing kaanan nalika awak kélangan getih kang akèh banget, sungsum kuning bisa diowahi manèh dadi sungsum abang kanggo ngundhakaké prodhuksi sèl getih.

## Rujukan
Plasma getih

**Plasma getih** iku komponèn getih awangun cuwèran awarna kuning sing dadi médhium sèl-sèl getih, ig ngendi sèl getih ditutup. 55% saka gunggung/volume getih wujud plasma getih. Volume plasma getih dumadi saka 90% wujud banyu lan 10% wujud larutan protèin, glukosa, faktor koagulasi, ion mineral, hormon lan karbon dioksida. Plasma getih uga wujud médhium ing prosès èkskrèsi.

Plasma getih bisa dipisahaké ing sajeroning tuba isi getih seger sing wis diwuwuhi dat anti-koagulan yang kemudian diputar sentrifugal sampai sèl getih merah tiba ke dhasar tuba, sèl getih putih akan berada di atasnya dan membentuk lapisan *buffy coat*, plasma getih berada di atas lapisan tersebut dengan kepadatan sakiwa-tengené 1025&nbsp;kg/m3, or 1.025&nbsp;kg/l. Sèrum getih iku plasma tanpa fibrinogen, sèl lan faktor koagulasi liyané. Fibrinogen wujud 4% alokasi protèin sajeroning plasma lan minangka faktor wigati sajeroning prosès pambekuan getih.

Plasmapheresis iku jinis terapi mèdhis sing nyuling (en:*extraction*) plasma getih metu saka kumpulan partikelé kanggo diolah sabanjuré lan nglebokaké manèh plasma getih mau ing pungkasan terapi.

## Réferènsi 
## Pranala njaba 
* Plasma Derived Proteins and Enzymes,*Sigma-Aldrich*
Sèl (disambiguasi)

**Sèl** bisa tegesé:
* Sèl wujud ruwang kanggo nahan wong sing disujanani nglakoni tindak kadurjanan.
* Sèl sajeroning babagan èlmu biologi
3. Jeringan

**Jeringan** ya iku salahsawijiné dukuh ing désa walén, kacamatan Simo. jèringan iku saka tembung **Jèring**, jèring iku sawijining buah. Ing jaman mbiyén ana wong kang jenengané **Mbah Garéng**. Sadurungé dadi dukuh panggonan kono mau alas kang akèh tetuwuhan wit jéring lan alang-alang. Lan ing masa uripé **Mbah garéng** dijenengi **Jeringan** lan kanggo ngenang Beliau ing dukuh Jéringan nganggo jenenge **Mbah Garéng** digawé kuburan sing diarane **Muk Gareng** manggone ing sisih tegal.
Ashley Cole

**Ashley Cole** yaiku sawijining juru main bal-balan profésional kang asalé saka Inggris. Dhèwèké lair tanggal tanggal 20 Dhésèmber 1980 ing Stepney, London, Inggris. Saikine dhèwèké minangka salah siji punggawa saka klub Chelsea lan main ing bèg kiwa. Saliyané iku, dhèwèké uga kalebu juru main ing skuad timnas Inggris.

## Karir Junior 
* 1997–1998: Arsenal

## Karir Senior 
* 1998–2006: Arsenal
* 1999–2000: Crystal Palace (Dipinjamkan)
* 2006–2014: Chelsea

## Karir Timnas 
* 1999: England U20
* 2002: England U21
* 2001–2012: England

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Profil resmi ing situs web Chelsea FC
* Profil resmi ing situs Premier League
Michael Essien

**Kojo Michael Essien** (kerep sinebut kanthi jeneng Mickaël Essien) (lair 3 Dhésèmber 1982) ya iku siji juru main bal-balan Ghana kang saiki main kanggo klub Chelsea ing Liga Premier Inggris. Dhèwèké ya iku glandhang sarwa bisa kang bisa mainake pirang-pirang peran posisi glandhang (defensif utawa ofensif).

Dhèwèké ya iku tipikel juru main langka amarga kaprigelane kang kaanggep sarwa bisa, dhèwèké bisa main ing kabèh sektor lapangan tengah wiwit glandhang bertahan, glandhang serang, juru main sayap, kabèh peran mau wis tau diparanake.

Dhèwèké uga bisa dimainake minangka siji bèg yèn kahanane kapeksa. Nalika Chelsea kena tatu kanggo para juru main bertahane lan Essien bisa nggantekake.

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* 
* Profil ing situs web Chelsea
* Profil ing situs web Premier League
Siwak

**Siwak** utawa **miswak** ya iku salah sijiné kayu utawa oyod kang bisa dianggo sikatan utawa gawé ngresiki untu, gusi lan cangkem kanthi cara digosok-gosokaké.
Amarga saka iku kabèh jinis pang kayu utawa oyod apa waé bisa dipigunakaké kanggo siwak yèn ngebaki sarat, ya iku kudu lembut, saéngga kayu utawa oyod mau ora ngrusak gusi lan émail untu; bisa ngresiki lan mawa serat sarta asipat teles, saéngga oyod utawa kayu kang ora mawa serat ora bisa dianggo siwak; serat mau ora rontok nalika diango supaya ora ngregedi cangkem.

## Morfologi lan Habitat 
Siwak utawa miswak, ya iku péranganing wit, oyod utawa pang wit-witan *Salvadora persica* kang racaké urip ing laladan Timur Tengah, Asia lan Afrika. Siwak racaké kang digunakaké ya iku saka oyod lan pang wit arak (*Salvadora persica*) kang gediné wiwit saka 0,1&nbsp;cm nganti 5&nbsp;cm. Wit arak ya iku wit kang cilik kaya dadah kang akèh pang-pangé. Yèn kulité dioncèi wernané putih, oyoté wernané coklat, ambuné kaya slèdri lan rasané rodhok pedes. Panggunaan siwak pertama kali, mungkin rasané pedes amarga ing jero siwak ana kandutané mèh kaya *mustard*.

## Mupangat
Ing ngisor iki pira-pira rahasia lan mupangat ngamalaké sunat siwak kang dijelasaké déning Al-Bajuri sajeroning kitapé:
*Nggampangaké wong kang golèk ngèlmu anggoné mahami pelajarané
*Ora gampang kena lelara mata
*Nggampangaké mentuné nyawa nalika *sakarotulmaut*
*Nikelaké ganjaran ngibadah
*Mikolèh ridho Alloh SWT.
*Nyéhataké untu lan gusi
*Nguwataké apalan.

## Cathetan sikil
## Pranala njaba 
Artikel Berjudul: Sekilas Tentang Siwak
http://abusalma.wordpress.com/2007/01/24/siwak-keajaiban-dalam-sunnah-nabi/ 
http://majlisdzikrullahpekojan.org/sains-islam/manfaat-siwak-untuk-keséhatan-gigi.html
http://www.smallcrab.com/keséhatan/519-mengenal-kayu-siwak
Pratélaning basa ing Kapuloan Maluku

Ambon Wétan:
#Basa Alor
#Basa Ambelan
#Basa Aru
#Basa Banda
#Basa Belu
#Basa Buru
#Basa Geloli
#Basa Goram
#Basa Helo
#Basa Kadang
#Basa Kai
#Basa Kaisar
#Basa Kroe
#Basa Lain
#Basa Leti
#Basa Pantar
#Basa Roma
#Basa Rote
#Basa Solor
#Basa Tanibar
#Basa Tetun
#Basa Timor
#Basa Wetar
Halmahera Lor:
#Basa Windesi
#Basa Tidore
#Basa Ternate
Sula Bacan:
#Basa Bacan
#Basa Sula
#Basa Taliabo
Kanekes, Leuwidamar, Lebak

**Kanekes** iku désa ing Kecamatan Leuwidamar, Kabupatèn Lebak, Propinsi Banten, Indonésia.

## Uga delengen 
* Leuwidamar, Lebak
* Kabupatèn Lebak

## Pranala njaba 
* Situs Resmi Kabupaten Lebak
Pratélaning basa ing Bali lan Nusa Tenggara

#Basa Abui [abz]
#Basa Adang [adn]
#Basa Adonara [adr]
#Basa Alor [aol]
#Basa Amarasi [aaz]
#Basa Anakalangu [akg]
#Basa Bali [ban]
#Basa Benkala (basa isyarat) [bqy]
#Basa Bilba [bpz]
#Basa Bima [bhp]
#Basa Blagar [beu]
#Basa Bunak [bfn]
#Basa Dela-Oenale [row]
#Basa Dengka [dnk]
#Basa Dhao [nfa]
#Basa Ende [end]
#Basa Hamap [hmu]
#Basa Helong [heg]
#Basa Ile Ape [ila]
#Basa Kabola [klz]
#Basa Kafoa [kpu]
#Basa Kamang [woi]
#Basa Kambera [xbr]
#Basa Kedang [ksx]
#Basa Kelon [kyo]
#Basa Kemak [kem]
#Basa Ke’o [xxk]
#Basa Kepo’ [kuk]
#Basa Kodi [kod]
#Basa Komodo [kvh]
#Basa Kui [kvd]
#Basa Kula [tpg]
#Basa Lamaholot [slp]
#Basa Lamalera [lmr]
#Basa Lamatuka [lmq]
#Basa Lamboya [lmy]
#Basa Lamma [lev]
#Basa Laura [lur]
#Basa Lembata Selatan [lmf]
#Basa Lembata Barat [lmj]
#Basa Levuka [lvu]
#Basa Lewo Eleng [lwe]
#Basa Lewotobi [lwt]
#Basa Li’o [ljl]
#Basa Lole [llg]
#Basa Melayu Bali [mhp]
#Basa Melayu Kupang [mkn]
#Basa Melayu Larantuka [lrt]
#Basa Mamboru [mvd]
#Basa Manggarai [mqy]
#Basa Nage [nxe]
#Basa Nasal [nsy]
#Basa Nedebang [nec]
#Basa Ngad’a [nxg]
#Basa Ngad’a Timur [nea]
#Basa Palu’e [ple]
#Basa Rajong [rjg]
#Basa Rembong [reb]
#Basa Retta [ret]
#Basa Ringgou [rgu]
#Basa Riung [riu]
#Basa Rongga [ror]
#Basa Sabu [hvn]
#Basa Sasak [sas]
#Basa Sawila [swt]
#Basa Sika [ski]
#Basa So’a [ssq]
#Basa Sumbawa [smw]
#Basa Tereweng [twg]
#Basa Termanu [twu]
#Basa Tetun [tet]
#Basa Tewa [twe]
#Basa Tii [txq]
#Basa Uab Meto [aoz]
#Basa Wae Rana [wrx]
#Basa Wanukaka [wnk]
#Basa Wejewa [wew]
#Basa Wersing [kvw]

## Réferènsi 
* Ethnologue, diakses 10 Juli 2011
Cimangeunteung, Rangkasbitung, Lebak

**Cimangeunteung** iku désa ing Kacamatan Rangkasbitung, Kabupatèn Lebak, Provinsi Banten, Indonésia.

## Uga delengen 
* Rangkasbitung, Lebak
* Kabupatèn Lebak

## Pranala njaba 
* Situs Resmi Kabupatèn Lebak
Muara Ciujung Wétan, Rangkasbitung, Lebak

**Muara Ciujung Wétan** iku kalurahan ing Kecamatan Rangkasbitung, Kabupatèn Lebak, Propinsi Banten, Indonésia.

## Deleng uga 
* Rangkasbitung, Lebak
* Kabupatèn Lebak

## Pranala njaba 
* Situs Resmi Kabupaten Lebak
Simão Rodrigues

**Simão Rodrigues** de Azevedo (lair ing Vouzela, Portugal taun 1510 - tilar donya ing Lisbon, 15 Juni 1579), inggih punika satunggiling imam Yésuit Portugis,, salah setunggil saking pangadeg Sarékat Yésus.

Minangka satunggiling keturunan ningrat Portugis, Rodrigues punika salah setunggil saking enem rèncang sepindhahipun Ignatius Loyola ing Universitas Paris ingkang mundhut sumpah suci kanggé miskin lan suci ing satunggiling kapel ing kitha Montmartre, nalika tanggal 15 Agustus 1534. Golongan 'Rèncang salebetipun Gusti' pungkasanipun ing tembé wingking mbentuk inti saking Sarékat Yésus, ingkang dipunsarujuki nalika taun 1540 (lumantar Bulla kapausan *Regimini militantis Ecclesiae*).

Sasampunipun salaminipun sapérangan taun nyambut damel ing sandhapipun arahan Ignatius ing Italia, panjenenganipun dipunkintun dhumateng Portugal, ing pundi kapribadènipun ingkang kiyat énggal kémawon narik kawigatosan para pemudha ing mrika dhumateng Sarékat Yésus lan dados satunggiling tiyang ingkang sanget gadhah prabawa ing sidhang karajan. Émanipun, minangka Kepala Provinsi Yésuit Portugis, panjenenganipun *membiarkan* sapérangan dhévosi rohani dados mrosot, lan nyebabakaken skandhal (kados seruan publik ing wanci dalu dhemi panebusan dosa lumantar prosèsi pencambukan dhiri ing dalan-dalan ing kitha Coimbra). Sapérangan serat Ignatius, ingkang *menyerukan* kataatan dhumateng piyambakipun, boten dipunwigatosaken. Provinsi Yésuit punika kawilah dados kalih amargi pranyata kathah ugi Yésuit ingkang ngurmati Rodrigues. Keluhan-keluhan teras mlebet lan Rodrigues pungkasanipun dipunsuwun kundur dhumateng punjer.

Kanthi manah awrat lan nundha-nundha wekdal pungksanipun panjenenganipun dumugi ing Roma ing pundi saking panyuwunipun panjenenganipun dipunadili (1544). Katiga hakim Yésuit *menilai* panjenenganipun sampun lepat amargi 'boten tangat ingkang linangkung'. Sedaya paukuman ingkang dipundhawahaken dhumateng panjenenganipun dipunbatalaken déning Ignatius kejawi putusan ingkang nélakaken bilih panjenenganipun boten dipunangsalaken kanggé kundur dhumateng Portugal. Panjenenganipun dipunkintun kanggé tugas sanèsipun ing Italia lan salajengipun ing Spanyol. Rodrigues punika tiyang ingkang nggugu karepipun piyambak lan salaminipun sapérangan taun panjenenganipun ngupados kanggé mbatalaken kaputusan sidhang dhumateng piyambakipun, nanging sadaya panyuwunipun saking prakawis punika ingkang dipunajengaken dhumateng rèncang-rèncangipun ingkang gadhah prabawa boten kasil. Pungkasanipun panjenenganipun nyerah, boten nerasaken upados-upadosipun punika lan tangat malih dhumateng sarékat. Ing wekdal sepuhipun panjenenganipun angsal kundur dhumateng nagari asalipun ing pundi, sadèrèngipun tilar donya, panjenenganipun nyerat sajarah awal madegipun Sarékat Yésus.

## Réferènsi
François Hollande

**François Gérard Georges Nicolas Hollande** (; ) inggih punika satunggaling pulitikus saking Perancis ingkang kapilih dados presidhén Perancis. Panjenenganipun awit taun 1997 ngantos 2008 njabat dados Sekretaris Kapisan Parté Sosialis Perancis lan dados Deputi Majelis Nasional Perancis kanggé Konstituensi ka-pisan Corrèze awit taun 1997, lan saderengipun njabat kalungguhan kasebat awit 1988 ngantos 1993. Panjenenganipun dados présidhèn ka-25 minangka gantosipun Nicolas Sarkozy.

## Cathetan suku
Basa Bangka

**Basa Bangka** iku basa kang dituturaké ing Pulo Bangka, Indonésia. Ing taun 2000, gunggung penutur basa iki ngancik 340.000.

Basa Bangka dilebokaké sajeroning kulawarga basa Malayu.

Sawetara dhialèk basa iki antarané: dhialèk Bangka utara, dhialèk Bangka Selatan, dhialèk Bangka Tengah, lan dhialèk Lom atau Belom utawa Mapor.

## Pranala njaba 
*
Kampung Inggris

**Kampung Inggris** wonten ing désa Pelem lan Tulungreja. Kampung punika dipunjuluki kampung Inggris amargi wonten ngrika kathah sanget kursus basa Inggris. Wonten langkung 20 (kalih dasa) papan kursusan ageng ing Kacamatan Pare dèrèng katut papan kursusan ingkang alit.

Kampung Inggris dados *alternative* papan kanggé ajar basa Inggris kang mirah, ugi dipundukung kaliyan kaanan sinau kang manjakaké siswa. Siswa ingkang ajar basa Inggris wonten mrika boten namung saking Pulo Jawa, saking njawinipun Pulo Jawa ugi kathah sanget, kados ta Pulo Sulawesi, Pulo Sumatra, Pulo Kalimantan, lan sanèsipun.

## Pranala njaba 
* Kampung Inggris Pare Menjadi Kawasan Eduwisata
Candhi Tégawangi

**Candhi Tégawangi** iku sawijining candhi sing dumunung ing Désa Tégawangi, Kacamatan Plemahan, Kabupatèn Kedhiri, Jawa Wétan, Indonésia. Miturut Kitab Paparaton, candhi iki panggon Pandharamaané Bhré Matahun. Déné katrangan sakan kitab Negarakertagama nerangaké yèn Bhré Matahun séda taun 1388 M. Makangka akèh para nimpuna sing ngira-ngira candhi iki dibangun taun 1400-an Masèhi ing masa Majapait amarga pandharmané raja dilakoni 12 taun sawisé raja séda karo upacara srada.

## Gladri 

Gambar:RA 3540011.JPG
Gambar:RA 3540016.JPG
Gambar:RA 3540013.JPG
Gambar:RA 3540014.JPG
Gambar:RA 3540015.JPG
Gambar:RA 3540012.JPG
Pakualam VII

**Kanjeng Gusti Pangéran Adipati Arya Paku Alam VII** (Hanacaraka: ꦑꦚ꧀ꦗꦼꦁꦓꦸꦱ꧀ꦠꦶꦦꦔꦺꦫꦤ꧀​ꦄꦢꦶꦥꦠꦶꦄꦂ​ꦪꦦꦏꦸꦄꦭꦩ꧀꧇꧗꧇) utawi **Kanjeng Gusti Pangéran Adipati Arya Prabu Suryadilaga** utawi **Bendara Radèn Mas Harya Surarja** (miyos ing Ngayogyakarta, 9 Dhésèmber 1882 – séda ing Ngayogyakarta, 16 Fèbruari 1937 kanthi yuswa 54 taun) inggih punika raja ingkang kaping pitu wonten ing pura Pakualaman.

## Priksani ugi 
* Pratélan raja Jawa
* Kadipatèn Pakualaman
Jangan tumpang

jmpl|Tumpang sing diwungkus godhong gedhang
**Jangan tumpang** iku salah sawijining masakan khas Jawa. Adaté jangan tumpang uga karan **sambel tumpang**. Sambel tumpang akèh ditemoni ing Jawa Wétan. Sambel tumpang amèh kaya sambel pecel, nanging bahan kang mligi sambel tumpang saka témpé kang rada bosok. Témpé kang rada bosok ditumbuk alus, dibumboni, dicampur karo santen, lan bahan liya banjur digodhog.

## Resèp sambel tumpang 
Piaranti:

# 6 siyung brambang
# 3 siyung bawang
# 1 séndhok tèh tumbar
# 4 lombok abang
# 5 lombak cilik
#laos sakcukupé
# 1 godhong salam
# santen
#uyah lan gula sakcukupé
#témpé kang rada bosok (2 dina sawisé kaanan waras)

jmpl|Praupané sambel tumpang
Cara nggawé:
# Brambang, bawang, lombok abang, témpé digodhog karo banyu 500 ml nganti banyu asat (nyisa sithik), banjur kabèh kasilé godhogan diremet alus karo tumbar (nganggo uleg-uleg)
# Tambah santen, laos lan godhong salam dilebokaké, uyah lan gula uga dilebokake sakcukupé, banjur lombok cilik wutuhan dilebokaké, dientèni nganti umup lan bumbu nresep .

## Cathetan suku
Sutasoma

**Sutasoma** ya iku putrané Raja Mahaketu kang dadi raja ing nagara Ngastina. Sawisé diwasa sang radèn sregep anggoné ngibadah, panggalihipun suci, lan trésna marang agama Buda (mahayana). Dèwèkéra gelem kawin utawa nikah, lan ora gelem didadèkaké raja malah minggat saka karajan.http://www.parissweethome.com/bali/cultural_my.php?id=1

Nalika lungané sang radèn Sotasoma dingertèni, kabèh kang ana ing istan padha bingung dhéwé-dhéwé. Sang raja lan *permaisuri* dadi sedih, banjur diyem-yemi déning wong akèh. Sawisé tekan alas sang radén nyembah ing sawijining candhi. Ora let suwi banjur teka Bhatari Widyukarali kang mènèhi titah yèn *persembayangané* wis ditampa. Banjur sang radèn manjat gunung Himalaya ditutaké déning para pandhita. Sawisé tekan ing salah sawijininé *pertapaan*, sang radèn éntuk wedharan ngèngingi *riwayat*é lan diceritaké uga anané raja, titisan raja reksasa kang seneng mangan manungsa. Raja iku duwé jeneng Prabu Purusada utawa Kalmaspada.

## Uga delengen 
* *Kakawin Sutasoma*

## Pranala njaba
*http://www.parissweethome.com/bali/cultural_my.php?id=1
Masuk angin

jmpl|Manuk masuk angin
**masuk angin** inggih punika raos badan boten kepenak. masuk angin punika saged kajalaran saking kudanan, sayah, flu watuk pilek, lan sapanunggalane. obat kanggé masuk angin punika saged mawi obat utawi obat tradhisional kados ta kerokan.
Terumbu karang

[thumb|300px|Simbiosis mutualisme alga karo terumbu karang ing [pulau Endenbury.]]
thumb|Terumbu Karang ing KapuloanSeribu
**Terumbu karang** yaiku sakumpulan kéwan karang kang duwé simbiosis karo jinising tuwuhan alga kang sinebut zooxanhellae.

Dhapuré kéwan karang aneh, kaya watu lan duwé warna lan wujud manéka rupa. Kéwan iki sinebut polip, yaiku kéwan pambentuk utama terumbu karang kang ngasilaké zat kapur. Polip-polip iki nganti éwon taun anggoné mbentuk terumbu karang.

## Manfaat terumbu karang 
Ing konteks ékonomi, terumbu karang duwé manfaat kang kapérang dadi rong golongan, yaiku manfaat *berkelanjutan* lan manfaat kang ora *berkelanjutan*.

## MANFAAT *BERKELANJUTAN* 
* Perikanan lepas pasisir
Pirang-pirang sumberdaya iwak pelagis (tuladhané Scombridae, Exocoetidae,Carangidae, Charcharinidae) manut marang ékosistem terumbu karang yaiku minangka panggonan *memijah*, nggedekake anak, lan mangan.
* Perikanan terumbu
Patang golongan sumberdaya ikan terumbu kang wigati tumrap warigaluh:
# Iwak. tuladhané Muraenidae, Serranidae, Holocentridae, Lutjanidae, lsp
# Avertebrata, tuladhané Gastropoda, Bivalva, Krustasea, Cephalopoda,Ekhinodermata, Coelenterata.
# Reptil, tuladhané ula laut lan penyu.
# Makrofita, tuladhané alga lan lamun.

## Manfaat ora *Berkelanjutan* 
# Aktivitas ekstratif
# Perikanan kanthi metode destruktif
# Pangumpulan organisme terumbu
# Perdagangan biota ornamental
# Pambangunan pasisir

## Cathetan suku
Nelung dina

**Nelung dina** iku saka tembung telu lan dina. Nelung dina ateges pengetan dina kaping telu sawisé wong wis mati.
Déwan Urusan Babagan Pakualaman

**Déwan Urusan Babagan Pakualaman** (basa Walanda: *Raad van Beheer over de Pakualamsche Zaken*) punika setunggaling déwan sementawis ingkang dipunadegaken panguwaos Hindhia-Walanda kanggé nglaksanakaken tugas papréntahan Kadhipatèn Pakualaman ing Yogyakarta, inggih punika sasampunipun Paku Alam VI tilar donya kaliyan sadèrèngipun Paku Alam VII dipunangkat dados kepala Kadhipatèn Pakualaman.

Kaanggotaan Déwan Urusan Babagan Pakualaman inggih punika:
Alis

thumb|250px|Alis mata
**Alis mata** ing racaké mahluk mamalia wujud pérangan kang rodok nonjol sithik ing pérangan dhuwur kelopak mata wujud rambut kang alus. Alis mata duwé manfaat minangka *njaga* mata kang peka saka tètèsan kringet kang tiba saka pérangan bathuk, banyu udan, utawa cahya srengéngé.

Wujud alis mata manungsa racaké kaya déné nanggal sapisan karo *lengkungan* rodhok tajem ing pérangan bathuk. Langsung menyang: pandhu. Ana uga wong kanthi alis mata pérangan kiwa lan pérangan tengen kang sinambung dadi siji.

Wujud alis mata lan arah tukulé rambut ing alis duwé maksud supaya kringet utawa banyu bisa mili mara ing kening lan tiba ing pipi. Wujud balung bathuk ing pérangan alis mata uga duwé maksud kanggo njaga mata saka tètèsan kringét lan banyu.

Alis mata uga duwé *guna* minangka nahan saking manéka macem regedan kang bisa lumebu mata, kaya ta pasir, lebu, lan sindap utawa ketombe. Saliyané iku rambut ing alis mata uga nambah *kepekaan* ing kulit kanggo ngrasakaké *objek asing* kang ana ing cedhaké mata, misalé *gegremet* kang arep lumebu ing mata.

Sakjeroning *komunikasi* antarané manungsa, alis mata uga salah sijiné piranti kanggo ngungkapaké manéka warna *èksprèsi*, kaya ta nggumun, jèngkèl, bingung, utawa ora paham.

## Riasan alis mata 
Alis mata uga salah sijiné objèk kanggo dirias sajeroning wajah manungsa. Wujud alis ngribawani riasan mata kanthi sekabèhané, saéngga wanita asring ngrapikaké alis kanthi cara dicabut, dicukur, utawa digunting amprih éntuk wujud alis kang *ideal*.

## Pranala njaba 
* Mata dan alis
Buta

**Buta** ya iku wewayangan kang awujud paraga kang gedhe, dhuwur, rupané èlèk, medeni, rambute gimbal, sipate ala.
Trowongan ijo

**Trowongan ijo** inggih punika salah satunggaling trowongan sepur wonten ing désa Bumiagung, Kacamatan Rowokele, Kabupatèn Kebumèn. Trowongan punika gadhah dawa kirang langkung 1&nbsp;km. Trowongan punika minangka panilaran saking jaman kolonial Walanda. Trowongan ijo dipundamel warsa 1885-1886. Trowongan punika dipundamel kanthi sistem *kerja paksa* saking pemaréntah walandhi, ingkang kathah kurban pejah wonten ing ngriku. Trowongan ijo dipundamel kanggé nyengkuyung jalur sepur *rute* Yogyakarta - Maos.http://indonesianheritagerailway.com/index.php?option=com_content&view=article&id=172&Itemid=180&lang=id

## Pranala njaba
http://indonesianheritagerailway.com/index.php?option=com_content&view=article&id=172&Itemid=180&lang=id
Nabi

**Nabi** inggih punika manungsa pilihaning Gusti ingkang pikantuk wahyu nanging boten kedah dipunsebaraken déning piyantun sanès, namung kanggé piyambakipun kemawon
Cijoro Pasir, Rangkasbitung, Lebak

**Cijoro Pasir** iku kalurahan ing Kacamatan Rangkasbitung, Kabupatèn Lebak, Provinsi Banten, Indonésia.

## Uga delengen 
* Rangkasbitung, Lebak
* Kabupatèn Lebak

## Pranala njaba 
* Situs Resmi Kabupaten Lebak
Nur Iman Mlangi

**Kyai Nur Iman** inggih punika ulama kang dados pepundhèn Dhusun Mlangi, Ngayogyakarta. Panjenenganipun putra RM. Surya Putra, putra pambajeng saking Kanjeng Susuhunan Pakubuwana I kang samangké jumeneng kanthi asma Amangkurat IV.

Kyai Nur Iman putra paling sepuh saking RM. Surya Putra (Amangkurat IV) patutan kaliyan RA. Retna Susilawati (putrinipun Adipati Wiranegara / Untung Surapati). Nalika timuripun, RM. Surya Putra lolos keprabon lan nyatri ing Gedhangan, Surabaya. Sawijining wekdal, Adipati Wiranegara mangertosi menawi salah setunggal santri ing Gedhangan punika putra priyayi saking Kartasura, banjur ditimbali lan dihaupaken kaliyan putrinipun.

Mboten watawis dangu, RM. Surya Putra ditimbali kondur dhateng kraton lan nilaraken garwa kang nembé nggarbini ing Gedhangan. Panjenenganipun weling supados bilih mangké jabang bayi punika mijil kakungdipun namani RM. Sandeya. Lan èstu leres, putranipun mijil kakung. Déning Kyai Abdullah Muhsin Gedhangan, bayi punika ugi paringi nama Nur Iman.

Sasampunipun RM. Surya Putra  jumeneng Amangkurat IV, panjenenganipun kèmutan menawi kagungan putra ing Surabaya lan mbokbilih dipun paringi sugeng sampun ngancik diwasa. Mula panjenenganipun lajeng utusan saperlu mbeta kondur dhateng Kartasura lan banjur kaparingan kalenggahan ing kaprajan. Nanging amargi saking alitipun gesang ing pesatnrèn, RM. Sandeya mboten karem dhateng ulah kaprajan lan lajeng lolos kedhaton saperlu babat alas yasa pesantrèn ing dhusun kang banjur kawastanan Mlangi, ing laladan sakpunika kalebet ing désa Nagatirta, Gamping, Sléman. RM. Sandeya lajeng katelah kanthi asma Kyai Nur Iman Mlangi. Ing taun 1776 M, Sulan Hamengkubuwana I paring kanugrahan Dhusun Mlangi kadadosaken siti perdikan.

Sanajan kalebet sentana dalem, Kyai Nur Iman tetep mantep nglampahi gesang dados ulama nanging ugi taksih mboten medhot sesambetanipun kaliyan sedhèrèkipun kang wonten ing kaprajan. Dhateng Sultan Hamengkubuwana II (pernah prunanipun), Kyai Nur Iman ngaturi pamanggih supados yasa sekawan mesjid ageng kagem njangkepi mesjid gedhé ing Kauman, sisihipun kraton. Sekawan mesjid wau dipun damel ing arah sekawan pancer saking kraton lan kawastanan Mesjid Pathok Negari, inggih punika :

# Ing pernah kilèn, mesjidipun Kyai Nur Iman ing Mlangi kadamel mesjid agung Mlangi lan kacepeng piyambak.
# Ing pernah wétan ing dhusun Babadan dipunasta dening putranipun Kyai Nur Iman ingkang asma Kyai Ageng Karang Besari ;
# Ing pernah lèr ing dhusun Plasa Kuning dipunasta dening putranipun Kyai Nur Iman ingkang asma Kyai Mursada ;
# Ing pernah kidul ing dhusun Dhongkelan dipunasta dening putranipun Kyai Nur Iman ingkang asma Kyai Hasan Besari.

Nalikanipun Perang Dipanegara, para putra Kyai Nur Iman ugi mlebet ing pabarisan. Putranipun nama Kyai Salim gugur ing Ndimaya. Déné Kyai Hasan Besari ndhèrèk kakendhangaken dhateng Manadho kaliyan Pangéran Dipanegara.

Para putra sanèsipun antawisipun Kyai Taptajani (gurunipun Pangéran Dipanegara lan Adipati Cakranegara I) lan Kyai Guru Luning. Kyai Nur Iman kasarékaken ing sacelakipun Masjid Pathok Negari Mlangi.

## Rujukan
Mandura

**Mandura** yaiku salah sawijining nagara ing pewayangan Jawa. Kang dadi Ratu yaiku Prabu Kuntiboja. Prabu Kuntiboja yaiku bapakipun Dewi Kunthi.
Cengkaruk

**Cengkaruk** ya iku panganan sing digawé saka sega garing sawisé dipepe lan digoreng. Supaya sangsaya enak, sawisé digoreng, cengkaruk racaké dipyur-pyuri uyah.

Cengkaruk kagolong salah sijine panganan khas ing tlatah Sala lan sakiwa tengené. Rasa cengkaruk adaté gurih lan kemripik. Panganan iki diarani cengkaruk amarga cara njupuké cengkaruk saka lodong (jupuk samubarang akeh banjur digenggem).

## Cara gawe 
Cara gawe cengkaruk kagolong gampang lan ora larang. Bahan sing kapisan yaiku sega sisa sing ora kepangan, nanging durung mambu. Kaping pisan, sega iku mau dipepe nang dhuwur tampah/baki, segane kudu dikepyaraké utawa ora oleh ngempel supaya bisa cepet garing lan garinge uga rata. Sawisé sega sisa iku garing tenan, banjur digoreng nganggo lenga goreng sing wis panas. Ing jero wajan sing nampu lenga panas iku sega garing mau bakal mundhak gedhe utawa ngembang lan warnane dadi putih semu kuning/coklat. Sawisé iku diangkat lan dietus nganti lengane ora netes lan cengkaruk wis bisa dipangan. Supaya cengkaruk sangsaya enak, bisa dipyur-pyuri uyah sawisé dietus utawa diciprat-ciprati banyu uyah.

Ing kutha Sala, cengkaruk umume didol ing hik/angkringan utawa warung mangan. Rega cengkaruk kagolong murah, kira-kira harga 1000 nganti 2000 rupiah saplastik.

## Rujukan
Gangga (Hindhu)

**Gangga** inggih punika salah satunggaling Déwi saking kahyangan. Wonten ing mitologi Hindhu Gangga dados salah siji nama Kali wonten ing tlatah India. Wonten ing pewayangan Déwi Gangga punika dados garwanipun Prabu Santanu ingkang dados mula bukanipun nagari Ngastina.
Mandrapati

**Prabu Mandrapati** inggih punika satriya wonten ing nagari Mandaraka. Prabu Mandrapati patutan Narasoma lan Déwi Madrim.
Perang Bratayuda

**Bratayuda** (Sangskreta *Bhāratayuddha*) yaiku paprangan antarané Kurawa lawan Pandhawa kang kadadéan ing tegal Kurusetra. Paprangan iku suwéné 18 dina kang dimenangaké Pandhawa.
Bukit Bintang

Bukit Bintang punika sesebutan kanggé papan wisata ingkang wonten ing tlatah Gunungkidul, mliginipun wonten ing Hargodumilah. Papan punika langkung kawentar minangka papan wisata gadahipun kabupaten Gunungkidul, nanging sayektosipun Bukit Bintang punika wonten ing wates antawisipun Kabupatèn Gunungkidul kaliyan Kabupatèn Bantul. Malah langkung kathah ingkang mlebet Kabupatèn Bantul. Papan punika dipunwastani Bukit Bintang kaliyan warga sakiwa-tengené amargi manawi wanci dalu saking bukit punika saged mirsani suasana kutha Ngayogyakarta ingkang pating gemerlap lampu-lampunipun.

## Kategori
Dwiwarna, Banda, Maluku Tengah

**Dwiwarna** ya iku désa kang ana ing Kacamatan Banda Kabupatèn Maluku Tengah, Maluku, Indonésia. Désa iki mapan ing Banda Neira, KapuloanBanda.
Kampung Baru, Banda, Maluku Tengah

**Kampung Baru** ya iku désa kang ana ing Kacamatan Banda Kabupatèn Maluku Tengah, Maluku, Indonésia.
Pakubuwana I

**Sri Susuhunan Pakubuwana I** utawi **Pangéran Puger** utawi **Radèn Mas Darajat** (miyos ing Plèrèt, 1648 – séda ing Kartasura, 22 Pèbruari 1719 dumugi yuswa 71 taun) inggih punika raja trah Mataram ingkang pungkasan wonten ing kraton Plèrèt, lan raja ingkang kaping tiga wonten ing kraton Kartasura.

## Priksani ugi 
* Pratélan raja Jawa
* Kasunanan Kartasura
Dhusun gentan

**Dhusun Gentan** inggih punika sawijining dhusun ing padukuhan Gumulan kalurahan Caturharjo kecamatan Pandak Kabupaten Bantul propinsi Ngayogyakarta. Ing satengahing dhusun Gentan wonten kalinipun ingkang radi ageng.
SMAN 1 Rowokele

**SMAN 1 RAWAKELE** inggih punika salah satunggal SMA Negeri wonten ing margi Jatijajar km 4, Désa Rawakele (Rowokele), Kecamatan Rawakele, Kabupatèn Kebumèn, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia
Pasisir Kuwaru

**Pasisir Kuwaru** inggih punika satuggaling pasisir ing Kabupatèn Bantul. Pasisir Kuwaru punika dunungipun wonten ing dhusun Kuwaru désa Poncosari kecamatan Srandakan. Manawi badhé tindak mrika saged medal Srandakan lajeng mangidul. Wonten mrika kathah warung-warung, hawanipun seger lan kathah cemaranipun. Pasisir sapunika kathah ingkang dugeni. Kangge acara kulawarga utawi namung kanggé nelasaken wekdal ing dinten prei.
Baratan

** Baratan ** ya iku wisata budaya kang ana ing Jepara. Baratan dianakake ana ing tanggal 15 wulan Sya'ban taun Hijriyah.

## referensi
Rasulan

jmpl| Warga njupuk kasil sing disebaraké liwat gunungan ing tradhisi rasul.
**Rasulan** dados salah sawijining wujud tradhisi pahargyan bubar-panèn sing dianakaké masarakat Jawa ing Kabupaten Gunungkidul, Daerah Istimewa Yogyakarta . Tradhisi iki biasané dianakaké masarakat minangka wujud raos syukur amarga panèn sing akèh uga kanggo *merti* utawa ngresiki désa, ngarep-arep keslametan lan nolak balak kanggo kabèh warga désa. 

Tradhisi iki bisa ditemokaké ing mèh kabèh désa ing Gunungkidul lan uga sawetara désa uga nganakaké ing tataran dhukuh. Wektu implemèntasiné ora mesthi padha ing antarané laladan amarga Rasulan dianakaké prajanjen karo para warga sawisé nampa rekomèndasi wektune saka para sesepuh tradisional lokal,  biasané dianakaké sawisé panèn utawa sadurungé mangsa ketiga. 

## Pranata Acara 
Tradhisi Rasulan dianakaké setaun-setaun kanthi pranata acara sing bisa ngadeg nganti pirang-pirang dina gumantung karo kesepakatan para warga désa. Rasulan biasané diawiwiti karo kegiyatan layanan masarakat kanggo ngresiki lan ndandani désa, uga dianakaké sawetara lomba kanggo ngramèkakeé acara kayata bal-balan, voli, lan lomba olahraga liyané. 

Pranata acara Rasulan biasané dipungkasi nganggo pagelaran seni, yaiku kreativitas klompok seni lokal lan diundang saka laladan liyané. Pagelaran seni sing biasané ditampilaké yaiku Jathilan, Réyog, Kethoprak, lan jogèt lokal liyané, ora lali acara wayang golèk sewengi dadi penutup acara seri Rasulan iki.  Sajroné kegiyatan Rasulan, kabèh omah warga bakal masak warna-warni panganan khusus kanggo nyenengaké tamu/ sedulur sing teka, mula acara iki uga nduwèni nilai sedhekah. 

Ing sawetara laladan uga isih nglestarekaké tradhisi *pawujudan* ing kegiyatan Rasulan iki. *Tradhisi mujud* yaiku nalika sedulur saka dhaerah liyané teka ing omah nggawa beras lan *ubarampe liyane* utawa mènèhi amplop sing isine awis kanggo pihak tuan rumah, mula pihak tuan rumah bakal mènèhi beras lan lawuh utawa sing umume diarani *berkah.* Tradhisi iki bakal ganti diganti nalika wilayah *sedulur sing makmur* nindakaké rasul. 

## Referensi
Endhog asin

thumb|200px|Endhog asin
jmpl|220x220px|Endhog Asin enak khas Losari, Brebes
** Endhog asin** utawa **endhog kamal** iku salah siji panganan khas Indonésia lan akèh tinemu didol ing tlatah Kabupatèn Brebes. Endhog asin iku kagawé saka prosès pengasinan kanthi ngekum endhog bèbèk utawa pitik ing campuran uyah lan bata kang wis didheplok. Prosesé kira-kira 2 minggu. samenika kathah jinis raos saking endhog asin.

**Endhog** iku salah satunggaling pangan ingkang asalipun saking ternak utawi unggas ingkang gampil risak lan bosok, menawi kados mekaten kedhah ngatos-atos anggenipun ngrawat wiwit saking kandhang dumugi wonten ing panggenan ingkang kangge nyimpen. Salah satunggaling cara supados ndhog saged dipun simpen langkung dangu inggih punika kanthi cara dipunawètaken. Cara ingkang gampil kanggé ngawètaken ndhog punika kanthi cara dipunwènehi sarem. Punika cara tradisional ingkang umum dipun-ginakaken dening rakyat. Mupangat ingkang dipunangsalaken saking pengawètan ndhog asin punika ugi nambah cita rasa saking ndhog punika. Ndhog ingkang dipun damel ndhog asin punika biasanipun ndhog bèbèk, amargi ndhog bèbèk punika gadhah kadar lemak ingkang inggil tinimbang ndhog pitik. Prosèsipun ingkang saged dipun lampahi wonten kalih, inggih punika: Dipun rendem wonten ing toya sarem lan dipun bungkus nganggé adonan sarem ingkang biasanipun dipun campur kaliyan bubukan bata, awu, lan sarem utawi biasa dipun sebat *pemeraman*. Punika cara ingkang padatanipun dipun-ginakaken dening masyarakat tradisional. Kekalihipun gadhah lampah ingkang gampil, amargi bahan ugi alat ingkang dipu-ginakaken punika wonten ing sawatara kita sedaya.

## Cathetan suku 
## Pranala njaba 
* Nilai gizi dan resep telur asin dari situs Warintek 
* http://cetak.kompas.com/read/2011/03/07/03444676/bèbèk.dan.telur.asin.berdayakan.brebes
* http://repository.usu.ac.id/bitstream/123456789/1049/1/07002688.pdf
Gianluca Vialli

**Gianluca Vialli** () ya iku mantan juru main bal-balan saka nagara Italia. Dhèwèké main ana ing klub Cremonese, Sampdoria, Juventus, lan Chelsea.

Taun 1996, Vialli mlebu Chelsea minangka pemain. Kariré saya maju nalika dhèwèké dipercaya dadi player manager wiwit taun 1998. Nalika nyekel jabatan kuwi, Vialli bisa nggawa Chelsea menang League Cup, Cup Winners’ Cup, Super Cup lan Piala FA. Dhèwèké pensiun minangka pemain taun 1999 lan terus dadi pelatih, kalebu nglatih Watford. Ing Timnas Italia, Vialli main 59 pertandhingan lan nyetak 16 gol. Vialli uga melu Piala Dunia ing taun 1986 lan 1990, uga Euro taun 1988. Vialli dikenal amarga bakaté minangka striker, kapinteran ing taktiké lan perané minangka pemimpin sing penting ing sejarah Chelsea lan sepak bola Italia.

## Cathetan suku
Pasisir Indrayanti

jmpl|Pasisir Indrayanti

**Pasisir Pulang Sawal** kang luwih dikenal kanthi sebutan **Pasisir Indrayanti** punika salah satunggaling pasisir énggal ing tlatah Gunungkidul. Pasisir punika mapan ing kecamatan Tepus. Manawi wonten pasisir Indrayanti punika, kita saged mirsani tetingalan alam ingkang saé tur èndah. Ing mangsa prèinan kathah sanget para wisatawan ingkang sami tindak wonten ing pasisir punika.
Guwa Pétruk

**Guwa Pétruk** punika papan wisata wujud guwa alam ingkang wonten ing désa Candirengga, Kecamatan Ayah, Kabupatèn Kebumèn, Provinsi Jawa Tengah. utawi 4,5&nbsp;km saking Jatijajar, guwa punika katinggal radi angker amargi dèrèng wonten lampu kados guwa Jatijajar ingkang sampun wonten lampu kanggé penerangan, ing njero guwa wonten watu payudara, watu dasi, watu bapak jénggot, watu jago, watu kelamin, sendhang.
Ukara camboran

**Ukara camboran** ya iku ukara ingkang dumados saking kalih klausa utawi langkung. Manawi ukara lamba punika jejer lan wasesa namung satunggal, ukara camboran boten kados makaten. Wonten ukara camboran sakboten-botene wasesanipun kedah langkung saking satunggal, saged kalih utawi tiga.

Ukara camboran punika jinisipun wonten 2 :
1. Camboran sajajar
Camboran sajajar ingkang wonten ing basa Indonesia dipunwastani *Kalimat Majemuk sederajat* utawi klausa koordinatif ya iku ukara ingkang dumados saking kalih klausa utawi langkung. Klausa-klausa kalawau dipungabung dados satunggal mingunakaken tembung panggandheng utawi tandha koma ing antawis klausa satunggal kalih sanèsipun. Klausa ingkang wonten ing ukara camboran sajajar sadaya awujud klausa inti.
tuladha :
*Sarno iku sugih tur ora sombong sisan.
*Aku mangan sate déné Parto bakso.
2. Camboran sungsun
Ukara camboran sungsun ingkang wonten ing basa Indonesia dipunwastani *Kalimat Majemuk bertingkat* utawi klausa subkoordinatif ya iku ukara ingkang dumados saking kalih klausa utawi langkung, nanging antawis klausa satunggal kaliyan sanèsipun wonten ingkang nguwasani lan dipunkuwasani. Ingkang nguwasani dipunwastani klausa intiinduk kalimat, déné ingkang dipunkuwasani dipunwastani klausa pang utawi anak kalimat.
Tuladha:
*Ibu nembé masak nalika aku lagi nyapu.
Sibango

**Dusun Sibango** inggih punika satunggaling dhusun wonten ing Désa Bumiagung, Kacamatan Rowokele, Kabupatèn Kebumen, Provinsi Jawa Tengah, Indonesia. Asal nama sibango amargi wonten tapak ingkang ageng sanget ingkang mirib tapak manuk bango, saéngga cagak ngriku ngramataken papan punika, manawi wonten karaméan taksih kathah cagak ingkang ngriku nyuwun supados lancar kagiyatanipun.
Tégawangi, Plemahan, Kedhiri

**Désa Tégawangi** punika désa ingkang wonten ing Kecamatan Plemahan, Kabupatèn Kedhiri. Kinten-kinten 24 kilomèter saking Kitha Kedhiri.
Simo-Ponjong

*Simo Ponjong* punika salah satunggaling papan wisata kulinèr ulam bakar ingkang dumunung wonten ing kecamatan Ponjong Gunungkidul. Papan punika awujud griya dhahar saha kanggé mancing, amargi saben griya dhahar punika wonten kolam manéka warna ulam, kados nila, bawal, mujair, lsp. Kajawi saking kolam, papan kanggé dhahar ugi wonten ingkang sak nduwuring toya kolam.
Rambak

**Rambak** iku lapisané wlulang sapi utawa kebo sing digawé krècèk utawa krupuk.  Laladan Bumiayu, Brebes ing Jawa Tengah dadi salah sawijining laladan pangasil rambak nganti tekan mancanagara. Kulit kebo nyatané ora mung bisa diolah dadi bedug lan karajinan tangan nanging uga bisa digawé rambak. Rambak sing diolah dadi krupuk iki arané krupuk rambak.

Kulit kebo sing wis dipépé nganti garing banjur digodhog nganti empuk ing banyu kang wis dibumboni. Sawisé iku kulit kebo sing wis empuk mau banjur diiris tipis-tipis lan dipépé manèh nganti garing.

## Réferènsi 
## Pranala njaba
* Kerupuk kulit
* Rambak
* Komunitas pengrajin rambak
Ukara tanggap

**Ukara tanggap** utawi wonten basa Indonesia kalimat pasif inggih punika ukara ingkang wasesa kalebet tembung Kriya tanggap.Padatanipun wasesanipun kadhapuk ater-ater tripurusa ya iku *dak-, kok-, di-*. 
Titikanipun Ukara tanggap:
*wasesanipun tembung kriya tanggap.
*Jejer nandhang pakaryan saking lesan.
*Ukaranipun mbetahaken lesan.
*Posisi lesan saged éwah dados jejer manawi dipun-gantos dados ukara tanduk.
*Jejer mapan wonten wiwitan ukara, manawi lesan wonten pungkasaning ukara.
*arahing ukara majeng

tuladha:

pecel dipangan adhik.

*pecel = jejer 
*dipangan = wasesa 
*adhik = lesan
*Klambi ijo dakwenehke Arya
*klambi ijo= jejer
*Dakwenehke = wasesa
*Arya = lesan
*
SMA Negeri 1 Wonosobo

**SMA 1 Wonosobo** inggih punika salah satunggaling SMA nagari ingkang dumunung wonten tlatah Kabupatèn Wonosobo, Jawa Tengah. SMA 1 Wonosobo dumunung wonten Jl Tumenggung Jogonegoro Km 2, Wonosobo.
SMA 1 Wonosobo dipunyasa rikala taun 1959. Wonten tanggal 30 Juni 1960, SMA 1 angsal SK (Surat Keoutusan) pengesahan No. 330/ SK/ B. III th 1960. Nama SMA Negeri Wonosobo dipun-gantos dados SMA Negeri 1 Wonosobo mawi SK Mendikbud No. 007/ D/ 1993 tanggal 25 November 1995.
Wonten awal madegipun SMA 1 Wonosobo dipunkepalai kaliyan Bapak Kartono ingkang salajengipun dipun-gantos kaliyan Bapak Drs. Sembodo Idris. Wonten taun 1989 Bapak Drs. Sembodo Idris dipun-gantos kaliyan H. Muh. Badawi, H. S. Wonten taun 1996 H. Muh Badawi, H. S dipun-gantos kaliyan Bapak Kadis Sarjono dumugi pensiun ing taun 2002, salajengipun ingkang dados Kepala Sekolah inggih punika Drs. Agus Haryanto, M. M dumugi taun 2007 lajeng dipun-gantos kaliyan Drs. Danang Kusumanto, M. Si dumugi sapunika.
SMP Negeri 1 Rowokele

**SMP Negeri 1 Rowokele** inggih punika salah satunggaling smp nagari wonten ing margi Jatijajar km 4, Désa Rowokele, Kacamatan Rowokele, Kabupatèn Kebumen, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia. SMP Negeri 1 Rowokele gadhah sarana saha prasarana ingkang saé, inggih punika gadah gor ulah raga, kelas ingkang saé, ruang guru, ruang TU, ruang BK, ruang OSIS, Ruang Pramuka, Ruang PMR, koperasi, pabukon, lab karawitan,lab ipa, lab seni, lapangan voli, lapangan bal, lapangan badminton, lapangan tenis meja, kantin, toilet.
Ukara tanduk

**Ukara tanduk** utawi wonten basa Indonesia kalimat aktif inggih punika ukara ingkang wasesa kalebet tembung Kriya tanduk.Padatanipun tembung kriya ingkang dados wasesanipun migunakaken imbuhan anuswara *m-, ny-, ng-, n-*, imbuhan anuswara lan panambang *-i,* utawi *-ke*.

Titikanipun Ukara tanduk:
*wasesanipun tembung kriya tanduk.
*Jejer nandhangi pakaryan.
*Ukaranipun kedah mbetahaken lesan.
*Posisi lesan saged éwah dados jejer manawi dipun-gantos dados ukara tanggap.
*Jejer mapan wonten wiwitan ukara, manawi lesan wonten pungkasaning ukara.
*arahing ukara majeng

tuladha:

Ibu nandur pari.

*ibu = jejer 
*nandur = wasesa 
*pari = lesan
Klenyem

**Klenyem** inggih punika araning dhedhaharan ingkang kadamel saking pohung ingkang sampun dipunlembutaken, dipundamel kanthi wujud bunder-bunder lajeng dipungorèng. Wonten samadyaning panganan punika padatanipun dipunisèni gendhis Jawi.
Bahan-bahan ingkang dipunbetahaken nalika ndamel klenyem inggih punika: 
* pohung
* krambil
* uyah
* gendhis jawi
* lenga klentik
Krasikan

**Krasikan** inggih punika salah satunggaling dhedhaharan ingkang misuwur lan khas saking tlatah Sukoharjo. Dhedhaharan punika gadhah raos ingkang manis, kadamel saking beras ketan ingkang dipuncampur kaliyan santen kambil lan gula jawa.
*Bahan-bahan ingkang dipunbetahaken nalika damel Krasikan:
*Ketan
*Toya kapur sirih
*kambil ingkang sampun dipunparut
*gula merah
*santen
Setatsiyun Ijo

**Setatsiyun Ijo** Inggih punika stasiun sepur ingkang dumunung wonten ing Désa Bumiagung, Kacamatan Rowokele, Kabupatèn Kebumèn, Jawa Tengah. Fungsi setatsiyun punika kange persilangan sepur kaliyan ugi kanggé kontrol trowongan ijo ingkang wonten ing timur setatsiyun. setatsiyun punika diyasa taun 1880, mlebet 10 setatsiyun ingkang tuwa ing Indonesia.

## Réferènsi
## Pranala njaba
Wedang jahe

**Wédang jaé** punika unjukan mawi bahan pokokipun saking jaé.

Caranipun damel wédang jaé kanthi cara tradhisional inggih punika:
*jaé dipunresiki lajeng dipunbakar nganggé areng ngantos mateng.
*jaé dipungepuk ngantos setengah ajur.
*manawi sampun ajur banjur dipuparingaken wonten ing toya ingkang bentèr utawi panas. Manawi remen ingkang manis saged dipunsukani gendhis Jawi.