Dalem Hersat Wahyutama

**Dalem Hersat Wahyutama** (Carakan: ꦢꦊꦩ꧀ꦲꦺꦂꦱꦠ꧀ꦮꦃ​ꦪꦸꦠꦩ; cara Indonésia: Rumah Hersat Wahyutama)  yaiku salah sijining wangunan ingkang kalebu cagar budaya. Wangunan iki mapan ana ing Jalan Solo Km 13, RT 01/RW 01 Padukuhan Glondong, Kalurahan Tirtomartani, Kapanéwon Kalasan, Sléman, Daerah Istimewa Yogyakarta. Dalem iki kagungane keluarga RS Martoprawignyo (Bapa saking Bapak Hersat Wahyutama). Papan iki strategis banget amarga ana ing pinggir dalan gedhe sing dadi wates kutha Yogyakarta karo kutha Solo, sanadyan rada njorok mlebu saka dalan gedhe nanging tetep gampil dipunakses. Lingkungan sawentawis isih dililingi dening permukiman warga lan mapinten-pinten lahan pertanian, sing dadi cerminan sipat padhusunan ingkang asri ing pinggiran kutha yogyakarta. .

## Kahanan Wewangunan 
Wangunan iki nduweni gaya arsitektur *indis* karo jendhéla lan lawang kang dhuwur uga plester watu kali ing perangan jaba wewangunan sisih ngisor. Perangan wewangunan isih mligi, kajaba perangan genteng kang wis diganti, uga lawang lan jendhela ing latar ngarep lan mburi, sarta pengecatan wangunan. Jogan wangunan isih migunakake tegel, gevel ing perangan ngarep sarta plafon kayu kang kandel lan katon kukuh. Ya iku ciri kas gagrak *indis*. ciri-ciri sing ketok banget ing wangunan iki watara liya: wangunane dhuwur, jendhela lan lawang ukuran dawa lan gedhe, jinising godhong jendhela rangkep yaiku perangan godhong jendhela perangan jero saka kaca lan godhong lawang jaba saka kayu modhel krepyak, lan langit-langit dhuwur. Jogan wangunan saka tegel abu-abu ukuran 20 cm x 20 cm, plafon saka papan kayu kang dianggit pating jejer. Saliyane iku wangunan iki uga nyontho wewangunan tradhisional gagrak Jawa yaiku anane rete-rete.

## Entuk Penghargaan 
Wangunan iki entuk penghargaan lan pemugaran (2005 & 2015): paweweh penghargaan marang sing nduweni/pengelola ing taun 2005 yaiku pengakuan tandha jasa minangka nguri-uri kang ditindakake dening kulawarga hersat wahyutama. 

Pemugaran dening dinas kabudayan lan pariwisata kabupaten Sleman ing taun 2015 sing dadekake wangunan iki minangka cagar budaya kang wigati lan prelune pangopenan, kanggo njaga lestarine wangunan iki. 

Wangunan iki ngemot mapinten-pinten bab sing njalari dadi wangunan cagar budaya yaiku : 

Bab sujarah: yasan iki dadi saksi bisu perkembangan arsitektur, sosial, lan ekonomi ing yogyakarta saka era kolonial nganti kamardikan. biji arsitektur: ya iku tuladha langka lan kopen karo becik saka arsitektur indis, kang ya iku perangan integral saka sajarah arsitektur indonesia. 

Bab pendhidhikan : bisa dadi pawiyatan kanggo mahasiswa arsitektur, sajarah, lan pelestarian budaya kanggo ngerteni luwih jero ngenani gaya wangunan lan kauripan masa kapungkur.  

Potensi wisata budaya: sanadyan wektu iki wangunan iki durung dadi destinasi wisata sing misuwur, yen pengelolaane pener, dalem hersat wahyutama duwe potensi dadi daya tarik wisata budaya kang nawakake pengalaman unik ngenani arsitektur lan sajarah lokal. Dalem hersat wahyutama yaiku bukti nyata kepriye siji wangunan ora mung sekadar struktur fisik, nanging uga entitas kang ngemot carita, piwulang, lan perjalanan wayah kang berharga nggo setunggaling kaluwarga. Pelestariane uga dadi tanggung jawab bareng kanggo mesthekake warisan iki tetep lestari nggo generasi sakbare.  

## Rujukan