Gangguan strès pascatraumatik

**Gangguan strès posttraumatik (PTSD)**, ing basa Inggris diarani *post-traumatic stress disorder*  diarani minangka gangguan mèntal kang bisa ngalami sawisé wong ngalami kedadèyan traumatik, kaya ta serangan sèksual, perang, tabrakan lalu lintas, penyalahgunaan bocah, utawa ancaman liyané tumrap urip. Gejala bisa uga kalebu pikirané, perasaan, utawa impèn kang ana gandhèngané karo kedadèyan, kasusahan mèntal utawa awak kanggo isyarat kang gegayutan karo trauma, nyoba ngindhari isyarat kang gegandhengan karo trauma, pangowahan babagan cara mikir lan ngrasa, lan paningkatan perjuangan utawa-tanggap tanggap. Gejala kasebut tahan luwih saka siji wulan sawisé acara kasebut.  Bocah-bocah cilik katon kurang prihatin, nanging bisa uga ngèling-èling nalika dolanan. Wong kang duwé PTSD risiko luwih dhuwur kanggo nglalu lan cilaka awaké kanthi sengaja. Anggoné nyegah bisa ditindakaké nalika konseling ditargetaké kanggo wong-wong kang duwé gejala awal, nanging ora èfèktif nalika diwènèhaké kanggo kabèh wong kang ngalami trauma apa gejala utawa gejala kasebut. Pangobatan utama kanggo wong kang duwé PTSD ya iku konseling (psikoterapi) lan obat-obatan. Pangobatan, liyané saka SSRI, ora duwé bukti kang cukup kanggo ndhukung panggunaan lan, yèn kedadeyan benzodiazepine, bisa uga ngrusak asil.

## Sajarah 
Stastistik Manuwal Diagnostik (DSM)-I èdhisi 1952 kalebu diagnosis "rèaksi strès kasar", kang nduwèni padhanan karo katrangan modhèrn lan pemahaman PTSD. Rèaksi strès kasar ditetepaké minangka "kapribadén normal nggunakaké pola rèaksi kang ditetepaké kanggo ngatasi rasa wedi kang kakehan" minangka tanggepan kanggo "kaanan strès gedhé". Panalitèn USAF kang ditindakaké ing taun 1979 fokus ing individu (sipil lan militèr) wis makarya  kanggo mbalekaké utawa nemoni tinggalan kang diowahi ing Jonestown. Panalitèn kasebut nggunakaké tembung "dysphoria" kanggo njlentrehaké tandha kaya PTSD.  Awal taun 1978, diagnosis istilah "gangguan strès pascatraumatik" disaranaké ing klompok kerja kang wis ditampilaké menyang Komité Kelainan Rèaktif. Kaanan kasebut diterangaké ing DSM-III (1980) minangka gangguan strès pascatraumatik.  Ing DSM-IV, èjaan iku digunakaké, nalika ing ICD-10. Kajaba istilah kasebut kanggo DSM-III ana akibaté karo pengalaman lan kaanan ing A.S. Para veteran militer Perang Vietnam. Amarga ana gayutané karo perang ing Vietnam, PTSD padha  karo diagnosa wektu-jaman sejarah kaya ta diagnosis "*keretakan tulang belakang*", sindrom strès, nostalgia, jantung prajurit, kejutan cangkang, keselen perang, rèaksi stres, utawa nèurosis perang traumatik. Sawetara istilah kasebut diwiwiti ing abad kaping 19, kang nuduhaké indèks kaanan univèrsal. Psikiater Jonathan Shay ngusulaké manawa soliloquy Lady Percy ing William Shakespeare main Henry IV, Part 1 (tumindak 2, adegan 3, baris 40-66, kang ditulis udakara taun 1597, nggambaraké katrangan bab ora akurat.

## Faktor risiko 
Wong kang dianggep berisiko kalebu pertempuran tentara militèr, korban bebaya alam, kurban kèmah, lan kurban tindhakan ala kang ganas. Wong kang kerja ing pakaryan kang mbabaraké kekerasan (kaya ta prajurit) utawa bebaya (kaya ta buruh layanan darurat) uga ana risiko. Pakaryan liyané kang ana risiko luwih dhuwur kalebu petugas polisi, petugas pemadam kebakaran, petugas ambulan, profèsional perawatan kesehatan, pembalap sepur, penyelam, wartawan, lan pelaut, saliyané wong kang nyambut gawé ing bank, kantor pos utawa ing toko. Ukuran hippocampus ora ana hubungané karo gangguan strès pascatraumatik lan suksès perawatan. Ing hipocampus kang luwih cilik, risiko PTSD kang luwih dhuwur. PTSD wis digandhèngaké karo macem-macem acara traumatis. Risiko ngembangaké PTSD sawisé kedadeyan traumatis beda-beda miturut jinis trauma  lan minangka pendhudhukan paling gedhé miturut kekerasan sèksual (11.4%), utamané rudapeksa (19.0%). [35] Wong luwih cenderung ngalami acara traumatik, nanging wanita luwih cenderung ngalami jinis acara traumatik sing berprestasi tinggi sing bisa nyebabake PTSD, kaya ta kekerasan interpersonal lan serangan seksual. Slametan kendharaan kendaraan motor, bocah lan wong diwasa, kanthi risiko tambah PTSD. Udakara 20% bocah didiagnosis PTSD sawisé kacilakan lalu lintas dalan, dibandhingaké karo 22% wong diwasa.
## Tandha 
PTSD rada angel diagnosané amarga ana pira-pira sebabé. Kata  ta ing ngisor iki:

* gangguan anané  marga migunaké zat tartamtu, ana ngasilaké sawetara tandha lan tandha kang padha karo PTSD
* PTSD nambah risiko kanggo nandhang gangguan penyalahgunaan zat kang dilrang kaya ta narkoba. 
* Tandha awal kang mèh padha karo kelainan mèntal liyané kaya ta gangguan kompulsif obsèsif lan gangguan kuwatir. 
* Anané gayutan gangguan mèntal dèprèsi umum karo gangguan kuwatir sacara umum.  
* èksprèsi tandha-tandha kanthi budaya (khususé kang ana gayutané mati rasa lan  ngimpi impen ala, lan gejala somatik)
* Watak subyèktif umumé ciri  awal saka diagnostik lan iki uga dadi tandha akèh saka gangguan mèntal. 
* Anggoné ngelaporaké kedadèan rada di luwihaké bisa uga nguntungaké ing pihak  tartamtu. utamané yèn ana ukuman pidana. 
* Wegah nglaporaké kasus PTSD amarga bisa nyegah èntuk pakaryan kang apik, misalé kasus stigma.

## Rujukan