Isabeau saking Bavaria

**Isabeau saking Bavaria** ( skt. 1370 – 24 September 1435) utawi asring ugi dipunsebat **Elisabeth saking Bayern-Ingolstadt** inggih punika Ratu Prancis (1385-1422) garwa saking Raja Charles VI, Piyambakipun punika asalipun saking anggota kulawarga Wangsa Valois.

Piyambakipun punika miyos wonten ing gedhong sepuh lan agung Wittelsbach, putri pambajeng saking Duke Stephen III Bavaria-Ingolstadt lan Taddea Visconti Milan. Gerahipun Charles damel lowonging papréntahan ingkang ndadosaken perang sedhèrèk antawisipun Karajan Adipati saking Burgundia lan sedhèrèk ingkang njurung Charles, Louis Orléans . Simbah paternalipun punika Stephan II saking Bayern (putra Kaisar Ludwig IV) lan Elisabetta saking Sisilia, putri Raja Federico III saking Sisilia lan garwanipun Eleanor saking Anjou, Ratu Sisilia . Simbah maternalipun punika Barnabò Visconti, Maharaja Milan lan Regina-Beatrice della Scala. Regina punika putri Mastino II della Scala, Maharaja Verona saking taun 1329 dumugi taun 1351 lan garwanipun Taddea ing Carrara . Taun-taun kapisan dipunlampahi déning pasangan mau kanthi tentrem dumugi wonten tandha-tandha gerah *mental* garwanipun ingkang wiwit katingal ing taun 1392 .

Paklik saking Isabeau punika Adipati Frederick saking Bavaria. Dipunprayogakaken ing taun 1383 bilih piyambakipun dipunwastani minangka pengantèn kanggé Raja Charles VI saking Perancis .

thumb|Charles VI saking Perancis garwanipun Isabeau

Sadèrèngipun prèsentasinipun dhateng Charles VI, Isabeau dipunkintun dhateng Hainaut satunggal wulan lan ing mriku piyambakipun etiket pengadilan Perancis . Bibar pamahkotaan Isabeau, prosesi damel margi malih saking Katedral sedawaning ruté dipunpadhangi déning 500 lilin. Isabeau ingkang nembé ngandhut pitung wulang badhé semaput ing dinten kaping gangsal karaméan. Kanggé mbayar adicara ingkang méwah punika lajeng pajek dipuninggilaken ing Paris kalih wulan salajengipun .

## Gerahipun Charles 
Charles gerah kapisan ing taun 1392 . Nalika Charles gerah ing taun 1390, Isabeau punika wanita kanthi umur 22 taun mawi tiga laré lan sampun kelangan kalih bayi. Amargi gerahipun sansaya parah nalika gantosing abad Isabeau dipunsebat nilaraken Charles. Piyambakipun kasil anggènipun dados peran ingkang njagi tentremipun ing antawis manéka fraksi pengadilan mapinten-pinten taun . Isabeau naté tindak dhateng diplomasi internasional nalika piyambakipun nembé kemawon krama. Satunggaling wakil saking Florence nyelaki pamadosan prabawa pulitik Isabeau babagan ing Gian Galeazzo Visconti. Kala punika, Orléans lan Adipati saking Burgundia gabung kaliyan fraksi pro-Visconti déné anti-Visconti kirang paring prabawa kalebet Isabeau, kakangipun, Louis VII, Adipati Bayern, lan John III, ‘’Count of Armagnac’’. Ing periode wiwitan Ratu, Isabeau boten gadhah kakuwatan pulitik kanggé ngawontenaken éwah-éwahan. Pinten taun salajengipun, sanajan ing taun 1396 pawiwahan putrinipun, Isabella kaliyan Richard II saking Inggris (satunggaling adicara wonten mriku Charles nyerang ingkang damel pawartos amargi ngginakan rasukan sragam Galeazzo) Isabeau saged kasil anggènipun negosiasi aliansi antawisipun Perancis lan Florence kaliyan duta Florentine Buonaccorso Pitti.

Charles dipunnobataken ing taun 1387 kanthi yuswa 20 taun, dumugi kontrol tunggal monarki. Ingkang kapisan dipunlampahi punika mandegaken likipun lan pamulihan saking déwan Marmousets – anggota déwan tradhisional kanggé bapakipun, Charles V – lan piyambakipun maringi tanggeljawab marang Orléans malih. Pinten taun salajengipun, bibar Charles kénging serangan gerah ingkang kaping satunggal, wonten masalah antawisipun Orléans lan karajan likipun, Adipati Burgundia, John, Adipati Berry, lan Louis II, Adipati Bourbon. Lajeng Isabeau dipunpeksa supados njagi katentreman ing tengah-tengahing prastawa rebutan kakuwaosan pinten-pinten taun.

## Karir 
[thumb|200px|[Christine de Pisan paring bebungah bukunipun marang Ratu Isabeau. Piyambakipun lan réwang ngginakaken *bourrelet* permata landhep mawi wujud ati wonten ing sanginggilipun rikma awujud sungu ; témbok-témbokipun dipunrias mawi gabungan *Fleurs-de-lys* lan lencana Wittelsbach Isabeau.]]

Peranan Isabeau wonten ing sajarah Perancis punika ndadosaken piyambakipun dados sasaran péna para sejarawan mapinten-pinten abad . Serangan pena punika asalipun saking *interpretasi* miring nalika Isabeau gadhah peran ingkang wigati nalika nglampahi *negosiasi* kaliyan Inggris Pawartos punika kawiwitan amargi kathah tiyang ingkang rumaos curiga bilih putra Isabeau, Charles VII punika laré ingkang kasil saking piyambakipun nyelèwèng, ingkang lajeng ngupaya kanggé nggusah Inggris lan dipuntampi déning masarakat minangka Raja Perancis kanthi sah . Kabar mau saged kapanggihaken wonten ing satunggaling puisi kanthi irah-irahan *Pastoralet* ingkang nyebar ing jaman mau . Pinten taun salajengipun bibar kawiwitan gerahipun Sang Raja, dhokter paring pamanggih program hiburan kanggé Raja lan punika ndadosaken anggota mahkamah paring pamanggih supados sang Raja dipunparingi *kejutan* marang Ratu lan anggota astana sanèsipun mawi busana tiyang jaler ingkang sereng lan damel kaget kanthi ujug-ujug kanggé maringi bal lan ngrayakaken mantènan satunggaling pangiring Ratu  nanging kala punika sang Raja taksih wonten gayutan kaliyan Isabeau, ingkang ngandhut pungkasan ing taun 1407 Sesupe mau dipunpendhet lan dipunsade tanpa dipunmangertosi kados nalika piyambakipun dipunguwang dhateng Tours ing taun 1417. Boten cetha kados pundi layang karajan ingkang dipunpitakenaken punika medal saking sang Raja piyambak

Ing antawisipun tiyang ingkang nyobi ngatur papréntahan nalika Sang Raja boten saged, rayinipun Sang Raja, Louis I saking Orléans lan prunanipun (keponakan) Jean I saking Burgundia. Sapérangan ageng pérangan lèr Perancis ing sangandhaping dominasi luar nagari, Isabeau sarujuk kaliyan Perjanjian Troyes ing taun 1420 . Punika lajeng damel rencana mantènan antawisipun putrinipun, Catherine saking Valois kaliyan Henry V lan nglantik calon kulawarga karajan kanggé Henry V lan laré-larénipun Charles VI sarujuk kaliyan prajanjèn mau lan nuduh bilih Dauphin punika dados *pengkhianat*. Dauphin sampun njangkar dhawuh saking bapakipun supados kondur marang kulawarga karajan ; lan ugi piyambakipun ngrebut otoritas karajan kanthi mendhet gelar bupati, sarta piyambakipun gadhah alesan lan ngapusi babagan pejahipun Adipati Burgundia.

thumb|Isabeau lan Charles VI wonten ing Kekancingan Troyes ing miniatur saking cathetan sajarah Froissart

Prancis tanpa pewaris tahta amargi Raja ingkang dipuncabut hak warisipun ing Dauphin. Piyambakipun nyerat ing taun 1420 babagan Charles VII bilih piyambakipun sampun “boten patut sukses ing tahta utawi gelar sanèsipun”, amargi tumindakipun ingkang ngrisak saben kemungkinan gencatan senjata kaliyan Burgundia.. Charles Orléans ing larikan salajengipun minangka ahli waris sampun dipuntawan ing Pertempuran Agincourt lan dipunpenjarakaken wonten ing London.

Nalika boten wontenipun pewaris resmi tahta, Isabeau ngancani Charles kanggé nandhatangani Perjanjian Troyes ing wulan mei 1420. Rawuhipun Isabeau punika boten trep kaliyan andharan ingkang boten saged dipunbuktekaken bilih masa ngajeng piyambakipun maringaken Prancis marang Inggris. Pinten-pinten abad, Isabeau jumeneng dipunwastani nilaraken makutha amargi kekancingan. Miturut paugeran ing kekancingan, Charles taksih tetep dados Raja Perancis nanging Henry V Isabeau manggèn wonten ing Inggris ingkang dipunkontrol Paris.

[thumb|Miniatur abad kaping 15 ingkang nedahaken iring-iringan pamakaman Isabeau wonten ing Seine, saking cathetan sujarah [Martial d'Auvergne]]

thumb|250px|Basilique St. Denis

Isabeau dipunbusak saking prabawa pulitik lan pensiun kanggé gesang wonten ing Hôtel Saint-Pol kaliyan garwa kaping kalih kakangipun Isabeau, Catherine saking Alençon. Piyambakipun dipunkancani déning wanita-wanita Amelie von Orthenburg lan Madame de Moy, ingkang pungkasan punika ingkang lelampahan saking Jerman lan manggèn kaliyan Isabeau minangka dame d'honneur saking taun 1409. Isabeau tilar donya wonten ing mriku nalika taun 1435. Sédanipun lan pamakaman Isabeau dipundamel dokumèntasi déning Jean Chartier (anggota St Denis Abbey). Gibbon nyerat babagan tugas ratu inggih punika kanggé damel amanipun makutha lan ugi njagi garwanipun, sujarawan nggambaraken Isabeau punika boten kasil anggènipun nglampahi kalih tugas mau lan ndadosaken piyambakipun tiyang ingkang awon ing sujarah. Gibbon ngandharaken bilih pitedahan saking phisikipun taksih dèrèng gamblang, gumantung gambaran Isabeau minangka tiyang ingkang saé menapa ingkang awon .

[thumb|200px|Laré ragil Isabeau, dipuntedahaken wonten ing miniature kaliyan [Jean Fouquet]]

Wonten unèn-unèn ingkang ngandharaken bilih Perancis punika sampun dipunkalahaken amargi satunggaling wanita nanging badhé pulih malih déning satinggaling priyantun èstri. Wonten ing carita fiksi, gesangipun punika dados *inspirasi* Marquis de Sade, satunggaling novèl nalika taun 1813 ''Histoire secrete d'Isabelle de Baviere, reine de France*, kados ing wiwitan taun 1380an kabar mau nyebar bilih pengadilan mau ngginakaken ngèlmu sikir. Ing taun 1397, garwanipun Orléans, Valentina Vasconti kapeksa kedah nilaraken Paris amargi piyambakipun dipunarani ngginakaken sikir. Para penyihir ketarik dhateng pengadilan *raja edan* mawi janji obat lan asring dipun-ginakaken minangka piranti pulitik déning sapérangan fraksi. Pratélan tiyang ingkang dipunarani nyihir Charles punika dipunrantam lan Isabeau ugi Orléans kedhaptar wonten ing mriku .

Miturut babad Pinton punika, Orléans celak sanget kaliyan rayi iparipun, ingkang enèm lan ayu Isabeau saking Bavaria. Ratu ingkang sregep lan mawi rikma coklat nembé yuswa kalih dasa, garwanipun édan . Pinton ngandharaken Ratu lan Orléans punika dipuntilaraken déning Charles nglampahi tumindak ingkang awon , nelasaken arta ingkang kathah ing acara hiburan pengadilan. Dipunarani nyelèwèng, dhedhasar satunggal pada (paragraph) saking sujarah Pinton ingkang miturut Adams sapunika boten saged dipundadosaken bukti.

Isabeau punika dipunsebat ndhèrèk ing gesang ingkang méwah lan awis, busana mawi permata lan model rambut ingkang dipunkepang bunder lan inggil. Ing taun 1406 satunggaling satir pro-Burgundia piyambakipun dipunarani mimpin Prancis marang perang sedhèrèk amargi boten sagedipun njurung fraksi tunggal. Nalika abad kaping 18 lan abad kaping 19, sujarawan paring tandha marang Isabeau minangka tiyang ingkang "naté zina, mewah, licik, lan Ratu ingkang boros" ningali saking prestasinipun wonten ing pulitik lan prabawa ing pulitik. Satunggaling buku ingkang kondhang dipunserat déning Louise de Karalio (1758-1822) babagan awonipun Ratu Perancis sadèrèngipun Marie Antoinette. Karalio nyerat "Isabeau punika gesang déning kamurkan kanggé mbeta risaking nagara lan nyadé marang mungsuh-mungsuhipun; Isabeau saking Bavaria medal lan pawiwahanipun dipunwontenaken ing Amiens nalika tanggal 17 Juli 1385 badhé dipunsebat minangka prastawa ingkang paling damel ajrih wonten ing sajarah" .

## *Perlindungan* 
[thumb|[Christine de Pizan maringi buku marang Ratu.

## Laré-laré 
Wiyosipun 12 laré Isabeau punika kecathet. Isabeau gadhah enem putra lan enem putri. Ingkang kapisan wiyos ing taun 1386 lajeng ingkang pungkasan, Philip wiyos ing taun 1407 .

Nalika taun 1386, ing umur 16 taun Isabeau wiyosaken laré kapisan ingkang boten séda nalika taksih bayi. Laré èstri lajeng wiyos kalih taun salajengipun lajeng gesang dumugi taun 1390. Putrinipun ingkang kaping kalih, Isabella wiyos nalika taun 1389 
* Jeanne saking Valois (1388-1390) , kados ing wiwitan taun 1380an kabar mau nyebar bilih pengadilan mau ngginakaken ngèlmu sikir

## Gladri 

:Gambar:Isabella of Valois muz otec.jpg|Miniatur nedahaken pawiwihan Isabella kaliyan Richard II saking Inggris
:Gambar:Joan of France (1391–1433).jpg|Joan saking Prancis krama kaliyan John VI, Adipati Britania
:Gambar:Catherine of France.jpg|Catherine of Valois
:Gambar:Charles VII by Jean Fouquet 1445 1450.jpg|Charles VII saking Prancis miniatur Jean Fouquet
:Gambar:Moulage du gisant de la reine Isabeau de Baviere.jpg
:Gambar:Christine de Pisan and Queen Isabeau.jpg|Christine de Pisan lan Ratu Isabeau
:Gambar:Christine de Pisan and Queen Isabeau detail.jpg|Christine de Pisan lan Ratu Isabeau langkung cetha
:Gambar:Isabeau de Baviere3.jpg|Isabeau saking Bavaria
:Gambar:Madness of Charles VI.jpg|Wonten ing Charles VI nyerang ksatria ing taun 1392, dipuntedahaken wonten ing miniatur saking Chronicles Froissart punika
Gambar:Fire carles6.jpg|Bal des Ardents nedahaken Charles VI Charles VI wonten ing sangandhaping *Duchess of rok Berry''.

## Réferènsi 
## Pranala njawi 
* New York Metropolitan Museum of Art page on Valois French art patronage.
* The Tudor lineage
* A tour of Isabeau's residence in Paris 
* Worldwide Guide to Women in Leadership

## Silsilah 

## Bibliografi 
* Adams, Tracy. (2010). *The Life and Afterlife of Isabeau of Bavaria*. Baltimore: Johns Hopkins UP. ISBN 978-0-8018-9625-5
* Allen, Prudence. (2006). *The Concept of Woman: The Early Humanist Reformation, 1250–1500, Part 2*. Grand Rapids, MI: Eerdmans Publishing. ISBN 978-0-8028-3347-1
* Famiglietti, R.C. (1992). *Tales of the Marriage Bed from Medieval France (1300–1500)*. Picardy Press. ISBN 978-0-9633494-2-2
* Gibbons, Rachel. (1996). "Isabeau of Bavaria, Queen of France (1385–1422). The Creation of a Historical Villainess". *Transactions of the Royal Historical Society*, Volume 6, 51–73
* Hedeman, Anne D. (1991). *The Royal Image: Illustrations of the Grandes Chroniques de France, 1274–1422*. Berkeley: University of California Press
* Henneman, John Bell. (1996). *Olivier de Clisson and Political Society in France under Charles V and Charles VI*. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. ISBN 978-0-8122-3353-7
* Husband, Timothy. (2008). *The Art of Illumination: The Limbourg Brothers and the Belles Heures of Jean Berry*. New Haven, CT: Yale University Press. ISBN 978-0-300-13671-5
* Huizinga, J. (1924, 2009 edition). *The Waning of the Middle Ages*. Oxford: Bendediction. ISBN 978-1-84902-895-0
* Knecht, Robert. (2007). *The Valois: Kings of France 1328–1589*. London: Hambledon Continuum. ISBN 978-1-85285-522-2
* Seward, Desmond. (1978). *The Hundred Years War: The English in France 1337–1453*. New York: Penguin. ISBN 978-1-101-17377-0
* Solterer, Helen. (2007). "Making Names, Breaking Lives: Women and Injurious Language at the Court of Isabeau of Bavaria and Charles VI". In *Cultural Performances in Medieval France*. ed. Eglat Doss-Quimby, et al. Cambridge: DS Brewer. ISBN 978-1-84384-112-8
* Tuchman, Barbara. (1978). *A Distant Mirror: The Calamitous 14th Century*. New York: Ballantine. ISBN 978-0-345-34957-6
* Veenstra, Jan R.and Laurens Pignon. (1997). *Magic and Divination at the Courts of Burgundy and France*. New York: Brill. ISBN 978-90-04-10925-4