Pamekaran wilayah ing Indonesia

**Pamekaran wewengkon** iku owah-owahan pranata pamérangan administratif pamarétahan laladan. Artikel iki ngenani sajarah pamekaran wewengkon ing Indonésia. Pamekaran provinsi utawa Kabupatèn/kutha dikukuhaké dhedhasar Undhang-undhang.

## Sajarah pamekaran provinsi 
### Era perjuangan kamardikan (1945-1949) 
Nalika Indonésia mroklamasèkaké kamardikannya ing tanggal 17 Agustus 1945, Indonésia duwé 8 provinsi, ya iku: Sumatra, Borneo (Kalimantan), Jawa Kulon, Jawa Tengah, Jawa Wétan, Sulawesi, Maluku, lan Sundha Kecil. Ing mangsa pergerakan kamardikan (1945-1949), Indonésia ngalami owah-owahan wewengkon amarga baliné Walanda kanggo nguwasani Indonésia, lan sawatara "nagara-nagara bonékah" diwangun déning Walanda sajeroning wewengkon nagara Indonésia.

### Era Republik Indonesia Serikat (1949-1950) 
Asil Konferensi Meja Bundar ing Den Haag taun 1949, Walanda ngakoni Indonésia sajeroning wangun sarékat, kang dumadi saka 15 praja plus 1 Republik Indonesia. Watara sasi sawisé iku, sawatara praja-praja nggabung marang praja Republik Indonesia.

### Era Dhémokrasi Terpimpin lan Orde Lama (1950-1966) 
Tanggal 17 Agustus 1950, Indonésia bali dadi nagara kesatuan. Ing ngisor iki perkembangan pamekaran wewengkon Indonésia sajeroning kurun wektu 1950-1966:

* Taun 1950, Provinsi Sumatra dipecah dadi Provinsi Sumatra Lor (kalebu Acèh), Sumatra Tengah, lan Sumatra Kidul. Sawetara iku, Yogyakarta ngéntukaké status provinsi "Laladan Istimewa".
* Taun 1956, Provinsi Kalimantan dipecah dadi provinsi Kalimantansakalon, Kalimantan Kidul, lan Kalimantan Wétan.
* Taun 1957, Provinsi Sumatra Tengah dipecah dadi Provinsi Jambi, Riau, dan Sumatra Kulon. Sementara Jakarta mendapat status provinsi "Daerah Khusus Ibukota". Ing Taun iku uga, Acèh bali dadi provinsi kapisah saka Provinsi Sumatra Lor (ing Taun 1959 Provinsi Acèh éntuk status provinsi "Laladan Istimewa").
* Taun 1959, Provinsi Sunda Kecil dipecah dadi Provinsi Bali, Nusa Tenggara Kulon, lan Nusa Tenggara Wétan. Ing Taun iku uga, diwangun provinsi Kalimantan Tengah (saka Kalimantan Kidul).
* Taun 1960, Provinsi Sulawesi dipecah dadi Provinsi Sulawesi Lor dan Sulawesi Kidul.
* Taun 1963, PBB nyerahaké Irian Kulon marang Indonésia
* Taun 1964, diwangun Provinsi Lampung (pamekaran saka Sumatra Kidul). Ing Taun iku uga, diwangun Provinsi Sulawesi Tengah (pamekaran saka Sulawesi Lor) lan Provinsi Sulawesi Kidul-wétan (pamekaran saka Sulawesi Kidul).

### Era Orde Anyar (1966-1998) 
* Taun 1967 Provinsi Bengkulu dimekaraké saka Provinsi Sumatra Kidul
* Taun 1969 Irian Kulon kanthi resmi dadi salah satu provinsi di Indonésia
*: Ing Taun 1969-1975, Indonésia duwé 26 provinsi, 2 ing antarané duwé status **Laladan Istimewa** (Acèh lan Yogyakarta), lan 1 mawa status **Daerah Khusus Ibukota** (Jakarta).
* Taun 1975, Timor Wétan dadi péranganing Indonésia minangka provinsi angka 27.

### Era 1999-saiki 
Ing Taun 1999, Timor Wétan misahaké dhiri saka Indonésia lan ana ing sangisoré kakuwasan PBB nganti mardika penuh ing taun 2002, lan Indonésia mung duwé 26 provinsi. Sauntara iku, ing era reformasi ana tuntutan pamekaran sawatara provinsi ing Indonésia. Pamekaran provinsi ing Indonésia wiwit taun 1999 ya iku:

* **Maluku Lor** kanthi kutha krajan Sofifi-Ternate, dimekaraké saka Provinsi Maluku, dadi provinsi Indonésia angka 27 ing tanggal 4 Oktober 1999
* **Banten** kanthi kutha krajan Serang, dimekaraké saka Provinsi Jawa Kulon, dadi provinsi Indonésia angka 28 ing tanggal 17 Oktober 2000
* **Kapuloan Bangka Belitung** kanthi kutha krajan Pangkal Pinang, dadi provinsi Indonésia angka 29 ing tanggal 4 Dhésèmber 2000
* **Gorontalo** kanthi kutha krajan Kutha Gorontalo, dimekaraké saka Provinsi Sulawesi Lor, dadi provinsi Indonésia angka 30 ing tanggal 22 Dhésèmber 2000
* **Irian Jaya Kulon** kanthi kutha krajan Manokwari, dimekaraké saka Provinsi Papua, dadi provinsi Indonésia angka 31 ing tanggal 21 November 2001
:Ing tanggal 11 November 2001 uga, Provinsi Papua dimekaraké uga provinsi anyar Irian Jaya Tengah. Nanging pamekaran ini pungkasané dibatalaké amarga akèh kang ora sarujuk.
* **Kapuloan Riau** kanthi kutha krajan Tanjung Pinang, dimekaraké saka Provinsi Riau, dadi provinsi Indonésia angka 32 ing tanggal 25 Oktober 2002
* **Sulawesi Kulon** kanthi kutha krajan Mamuju, dimekaraké saka Provinsi Sulawesi Kidul, dadi provinsi Indonésia angka 33 ing tanggal 5 Oktober 2004

## Pamekaran Kabupatèn dan kutha 
Pamekaran wewengkon atau pembentukan laladan otonomi anyar sangsaya marak wiwit disahkannya UU No 22 Taun 1999 ngenani Otonomi Laladan yang sabanjuré direvisi dadi UU No 32 Taun 2004. Nganti Dhésèmber 2008 wis dumadi 215 laladan otonom anyar kang dumadi saka pitung provinsi, 173 Kabupatèn, lan 35 kutha. Kanthi mangkono totalé nganti 524 laladan otonom kang dumadi saka 33 provinsi, 398 Kabupatèn, lan 93 kutha. Ing ngisor iki pamekaran Kabupatèn lan kutha ing Indonésia kang sakbeneré wis lumangsung wiwit 1991.

### Nanggroe Acèh Darussalam 
* Kabupatèn Simeulue, pamekaran saka Kabupatèn Acèh Kulon (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Nagan Raya, pamekaran saka Kabupatèn Acèh Kulon (10 April 2002)
* Kabupatèn Acèh Jaya, pamekaran saka Kabupatèn Acèh Kulon (10 April 2002)
* Kabupatèn Acèh Singkil, pamekaran saka Kabupatèn Acèh Kidul (20 April 1999)
* Kabupatèn Acèh Kidul-kulon, pamekaran saka Kabupatèn Acèh Kidul (10 April 2002)
* Kabupatèn Bener Meriah, pamekaran saka Kabupatèn Acèh Tengah (19 Dhésèmber 2003)
* Kabupatèn Gayo Lues, pamekaran saka Kabupatèn Acèh Kidul-wétan (10 April 2002)
* Kabupatèn Acèh Tamiang, pamekaran saka Kabupatèn Acèh Wétan (10 April 2002)
* Kutha Langsa, pamekaran saka Kabupatèn Acèh Wétan (21 Juni 2001)
* Kutha Lhokseumawe, pamekaran saka Kabupatèn Acèh Lor (21 Juni 2001)
* Kabupatèn Bireuen, pamekaran saka Kabupatèn Acèh Lor (4 Oktober 1999)
* Kutha Subulussalam, pamekaran saka Kabupatèn Acèh Singkil (2 Januari 2007)
* Kabupatèn Pidie Jaya, pamekaran saka Kabupatèn Pidie (2 Januari 2007)

### Sumatra Lor 
* Kabupatèn Pakpak Barat, pamekaran saka Kabupatèn Dairi (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Serdang Bedagai, pamekaran saka Kabupatèn Deli Serdang (18 Dhésèmber 2003)
* Kabupatèn Nias Kidul, pamekaran saka Kabupatèn Nias (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Mandailing Natal, pamekaran saka Kabupatèn Tapanuli Kidul (23 November 1998)
* Kutha Padang Sidempuan, pamekaran saka Kabupatèn Tapanuli Kidul (21 Juni 2001)
* Kabupatèn Toba Samosir, pamekaran saka Kabupatèn Tapanuli Lor (23 November 1998)
* Kabupatèn Humbang Hasundutan, pamekaran saka Kabupatèn Tapanuli Lor (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Samosir, pamekaran saka Kabupatèn Toba Samosir (18 Dhésèmber 2003)
* Kabupatèn Batubara, pamekaran saka Kabupatèn Asahan (2 Januari 2007)
* Kabupatèn Padang Lawas, pamekaran saka Kabupatèn Tapanuli Kidul (17 Juli 2007)
* Kabupatèn Padang Lawas Lor, pamekaran saka Kabupatèn Tapanuli Kidul (17 Juli 2007)
* Kabupatèn Labuhanbatu Lor, pamekaran saka Kabupatèn Labuhanbatu (24 Juni 2008)
* Kabupatèn Labuhanbatu Kidul, pamekaran saka Kabupatèn Labuhanbatu (24 Juni 2008)
* Kutha Gunung Sitoli, pamekaran saka Kabupatèn Nias (29 Oktober 2008)
* Kabupatèn Nias Kulon, pamekaran saka Kabupatèn Nias (29 Oktober 2008)
* Kabupatèn Nias Lor, pamekaran saka Kabupatèn Nias (29 Oktober 2008)

### Jambi 
* Kutha Kuala Tungkal, pemekaran dari Kabupatèn Tanjung Jabung Kulon (4 Januari 2015)
* Kabupatèn Muaro Jambi, pamekaran saka Kabupatèn Batang Hari (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Sarolangun, pamekaran saka *Kabupatèn Sarolangun Bangko* (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Tanjung Jabung Wétan, pamekaran saka *Kabupatèn Tanjung Jabung* (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Tebo, pamekaran saka *Kabupatèn Bungo Tebo* (4 Oktober 1999)
* Kutha Sungai Penuh, pamekaran saka Kabupatèn Kerinci (24 Juni 2008)

**Catatan:**

* *Kabupatèn Sarolangun Bangko* owah dadi Kabupatèn Merangin
* *Kabupatèn Tanjung Jabung* owah dadi Kabupatèn Tanjung Jabung Kulon
* *Kabupatèn Bungo Tebo* owah dadi Kabupatèn Bungo

### Riau 
* Kabupatèn Rokan Hilir, pamekaran saka Kabupatèn Bengkalis (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Siak, pamekaran saka Kabupatèn Bengkalis (4 Oktober 1999)
* Kutha Dumai, pamekaran saka Kabupatèn Bengkalis (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Kuantan Singingi, pamekaran saka Kabupatèn Indragiri Hulu (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Pelalawan, pamekaran saka Kabupatèn Kampar (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Rokan Hulu, pamekaran saka Kabupatèn Kampar (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Kapuloan Meranti, pamekaran saka Kabupatèn Bengkalis (19 Dhésèmber 2008)
* Kutha Selatpanjang, pemekaran dari Kabupatèn KapuloanMeranti (1 November 2014)

### Sumatra Kulon 
* Kabupatèn Kapuloan Mentawai, pamekaran saka Kabupatèn Padang Pariaman (4 Oktober 1999)
* Kutha Pariaman, pamekaran saka Kabupatèn Padang Pariaman (10 April 2002)
* Kabupatèn Pasaman Kulon, pamekaran saka Kabupatèn Pasaman (18 Dhésèmber 2003)
* Kabupatèn Dharmasraya, pamekaran saka Kabupatèn Sawahlunto Sijunjung (18 Dhésèmber 2003)
* Kabupatèn Solok Kidul, pamekaran saka Kabupatèn Solok (18 Dhésèmber 2003)

Catatan:
* Kabupatèn Sawahlunto Sijunjung owah dadi Kabupatèn Sijunjung

### Bengkulu 
* Kabupatèn Kaur, pamekaran saka Kabupatèn Bengkulu Kidul (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Seluma, pamekaran saka Kabupatèn Bengkulu Kidul (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Mukomuko, pamekaran saka Kabupatèn Bengkulu Lor (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Kepahiang, pamekaran saka Kabupatèn Rejang Lebong (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Lebong, pamekaran saka Kabupatèn Rejang Lebong (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Bengkulu Tengah, pamekaran saka Kabupatèn Bengkulu Lor (24 Juni 2008)

### Sumatra Kidul 
* Kutha Pagar Alam, pamekaran saka Kabupatèn Lahat (21 Juni 2001)
* Kutha Prabumulih, pamekaran saka Kabupatèn Muara Enim (21 Juni 2001)
* Kabupatèn Banyuasin, pamekaran saka Kabupatèn Musi Banyuasin (10 April 2002)
* Kabupatèn Ogan Ilir, pamekaran saka Kabupatèn Ogan Komering Ilir (18 Dhésèmber 2003)
* Kabupatèn Ogan Komering Ulu Kidul, pamekaran saka Kabupatèn Ogan Komering Ulu (18 Dhésèmber 2003)
* Kabupatèn Ogan Komering Ulu Wétan, pamekaran saka Kabupatèn Ogan Komering Ulu (18 Dhésèmber 2003)
* Kutha Lubuklinggau, pamekaran saka Kabupatèn Musi Rawas (21 Juni 2001)
* Kabupatèn Empat Lawang, pamekaran saka Kabupatèn Lahat (2 Januari 2007)

### Lampung 
* Kabupatèn Tanggamus, pamekaran saka Kabupatèn Lampung Kidul (3 Januari 1997)
* Kabupatèn Lampung Wétan, pamekaran saka Kabupatèn Lampung Tengah (20 April 1999)
* Kutha Metro, pamekaran saka Kabupatèn Lampung Tengah (20 April 1999)
* Kabupatèn Lampung Kulon, pamekaran saka Kabupatèn Lampung Lor (UU No.6 Taun 1991 tanggal 16 Agustus 1991)
* Kabupatèn Tulang Bawang, pamekaran saka Kabupatèn Lampung Lor (3 Januari 1997)
* Kabupatèn Way Kanan, pamekaran saka Kabupatèn Lampung Lor (20 April 1999)
* Kabupatèn Pesawaran, pamekaran saka Kabupatèn Lampung Kidul (17 Juli 2007)
* Kabupatèn Mesuji, pamekaran saka Kabupatèn Tulang Bawang (29 Oktober 2008)
* Kabupatèn Pringsèwu, pamekaran saka Kabupatèn Tanggamus (29 Oktober 2008)
* Kabupatèn Tulang Bawang Kulon, pamekaran saka Kabupatèn Tulang Bawang (29 Oktober 2008)

### Kapuloan Bangka Belitung 
* Kabupatèn Bangka Kulon, pamekaran saka Kabupatèn Bangka (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Bangka Kidul, pamekaran saka Kabupatèn Bangka (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Bangka Tengah, pamekaran saka Kabupatèn Bangka (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Belitung Wétan, pamekaran saka Kabupatèn Belitung (25 Fèbruari 2003)
* Kota Kelapa, pemekaran dari Kabupatèn Bangka Barat (Januari 2015)
* Kota Kelapa Kampit, pemekaran dari Kabupatèn Belitung Timur (25 Januari 2015)
* Kota Ketapang, pemekaran dari Kabupatèn Bangka Tengah (1 November 2014)

### Kapuloan Riau 
* Kutha Batam, pamekaran saka *Kabupatèn Kapuloan Riau* (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Karimun, pamekaran saka *Kabupatèn Kapuloan Riau* (4 Oktober 1999)
* Kutha Matak, pemekaran saka *Kabupatèn Kapuloan Aanambas* (12 Oktober 2014)
* Kabupatèn Natuna, pamekaran saka *Kabupatèn Kapuloan Riau* (4 Oktober 1999)
* Kutha Tanjung Pinang, pamekaran saka *Kabupatèn Kapuloan Riau* (21 Juni 2001)
* Kabupatèn Lingga, pamekaran saka *Kabupatèn Kapuloan Riau* (18 Dhésèmber 2003)
* Kabupatèn Kapuloan Anambas, pamekaran saka *Kabupatèn Natuna* (24 Juni 2008)
* Kutha Singkep Barat, pemekaran dari *Kabupatèn Lingga* (1 November 2014)

**Catatan:**

* *Kabupatèn Kapuloan Riau* saiki telah berubah nama dadi Kabupatèn Bintan

### DKI Jakarta 
* Kabupatèn Administratif Kapuloan Seribu, pamekaran saka Kutha Jakarta Lor (3 Juli 2001)

### Banten 
* Kutha Cilegon, pamekaran saka Kabupatèn Serang (20 April 1999)
* Kutha Tangerang, pamekaran saka Kabupatèn Tangerang (27 Fèbruari 1993)
* Kutha Serang, pamekaran saka Kabupatèn Serang (17 Juli 2007)
* Kutha Tangerang Kidul, pamekaran saka Kabupatèn Tangerang (29 Oktober 2008)

### Jawa Kulon 
* Kutha Tasikmalaya, pamekaran saka Kabupatèn Tasikmalaya (21 Juni 2001)
* Kutha Dhépok, pamekaran saka Kabupatèn Bogor (20 April 1999)
* Kutha Dhépok Jaya, pemekaran Saka Kutha Dhépok (1 November 2014)
* Kutha Banjar, pamekaran saka Kabupatèn Ciamis (11 Dhésèmber 2002)
* Kutha Bekasi, pamekaran saka Kabupatèn Bekasi (16 Dhésèmber 1996)
* Kutha Cimahi, pamekaran saka Kabupatèn Bandung (21 Juni 2001)
* Kabupatèn Bandung Kulon, pamekğaran saka Kabupatèn Bandung (2 Januari 2007)

### Jawa Wétan 
* Kutha Batu, pamekaran saka Kabupatèn Malang (21 Juni 2001)

### Bali 
* Kutha Denpasar, pamekaran saka Kabupatèn Badung (15 Januari 1992)

### Nusa Kidul-wétan Kulon 
* Kutha Bima, pamekaran saka Kabupatèn Bima (10 April 2002)
* Kutha Tanjung, pemekaran saka Kabupatèn Lombok Lor (19 November 2014)
* Kutha Mataram, pamekaran saka Kabupatèn Lombok Kulon (26 Juli 1993)
* Kabupatèn Sumbawa Kulon, pamekaran saka Kabupatèn Sumbawa (18 Dhésèmber 2003)
* Kutha Sumbawa Besar, pemekaran dari Kabupatèn Sumbawa (19 November 2014)
* Kutha Samawa Rea, pemekaran dari Kabupatèn Sumbawa (19 November 2014)
* Kabupatèn Lombok Lor, pamekaran saka Kabupatèn Lombok Kulon (24 Juni 2008)

### Nusa Kidul-wétan Wétan 
* Kabupatèn Lembata, pamekaran saka Kabupatèn Flores Wétan (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Rote Ndao, pamekaran saka Kabupatèn Kupang (10 April 2002)
* Kutha Kupang, pamekaran saka Kabupatèn Kupang (11 April 1996)
* Kabupatèn Manggarai Kulon, pamekaran saka Kabupatèn Manggarai (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Nagekeo, pamekaran saka Kabupatèn Ngada (2 Januari 2007)
* Kabupatèn Sumba Tengah, pamekaran saka Kabupatèn Sumba Kulon (2 Januari 2007)
* Kabupatèn Sumba Kulon Daya, pamekaran saka Kabupatèn Sumba Kulon (2 Januari 2007)
* Kabupatèn Manggarai Wétan, pamekaran saka Kabupatèn Manggarai (17 Juli 2007)
* Kabupatèn Sabu Raijua, pamekaran saka Kabupatèn Kupang (29 Oktober 2008)

### Kalimantan Kulon 
* Kabupatèn Landak, pamekaran saka Kabupatèn Pontianak (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Bengkayang, pamekaran saka Kabupatèn Sambas (20 April 1999)
* Kutha Singkawang, pamekaran saka Kabupatèn Bengkayang (21 Juni 2001)
* Kabupatèn Sekadau, pamekaran saka Kabupatèn Sanggau (18 Dhésèmber 2003)
* Kabupatèn Melawi, pamekaran saka Kabupatèn Sintang (18 Dhésèmber 2003)
* Kabupatèn Kayong Lor, pamekaran saka Kabupatèn Ketapang (2 Januari 2007)
* Kabupatèn Kubu Raya, pamekaran saka Kabupatèn Pontianak (17 Juli 2007)

### Kalimantan Tengah 
* Kabupatèn Barito Wétan, pamekaran saka Kabupatèn Barito Kidul (10 April 2002)
* Kabupatèn Murung Raya, pamekaran saka Kabupatèn Barito Lor (10 April 2002)
* Kabupatèn Gunung Mas, pamekaran saka Kabupatèn Kapuas (10 April 2002)
* Kabupatèn Pulang Pisau, pamekaran saka Kabupatèn Kapuas (10 April 2002)
* Kabupatèn Lamandau, pamekaran saka Kabupatèn Kotawaringin Kulon (10 April 2002)
* Kabupatèn Sukamara, pamekaran saka Kabupatèn Kotawaringin Kulon (10 April 2002)
* Kabupatèn Katingan, pamekaran saka Kabupatèn Kotawaringin Wétan (10 April 2002)
* Kabupatèn Seruyan, pamekaran saka Kabupatèn Kotawaringin Wétan (10 April 2002)

### Kalimantan Kidul 
* Kabupatèn Tanah Bumbu, pamekaran saka Kabupatèn Kotabaru (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Balangan, pamekaran saka Kabupatèn Hulu Sungai Lor (25 Fèbruari 2003)
* Kutha Banjarbaru, pamekaran saka Kabupatèn Banjar (20 April 1999)

### Kalimantan Wétan 
* Kabupatèn Malinau, pamekaran saka Kabupatèn Bulungan (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Nunukan, pamekaran saka Kabupatèn Bulungan (4 Oktober 1999)
* Kutha Tarakan, pamekaran saka Kabupatèn Bulungan (8 Oktober 1997)
* Kabupatèn Kutai Kulon, pamekaran saka Kabupatèn Kutai (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Kutai Wétan, pamekaran saka Kabupatèn Kutai (4 Oktober 1999)
* Kutha Bontang, pamekaran saka Kabupatèn Kutai (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Penajam Paser Lor, pamekaran saka Kabupatèn Pasir (10 April 2002)
* Kabupatèn Tana Tidung, pamekaran saka Kabupatèn Bulungan (17 Juli 2007)

**Catatan:**

* *Kabupatèn Kutai* owah dadi Kabupatèn Kutai Kartanagara

### Sulawesi Lor 
* Kabupatèn Kapuloan Talaud, pamekaran saka *Kabupatèn Kapuloan Sangihe Talaud* (10 April 2002)
* Kabupatèn Minahasa Kidul, pamekaran saka Kabupatèn Minahasa (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Minahasa Lor, pamekaran saka Kabupatèn Minahasa (18 Dhésèmber 2002)
* Kutha Tomohon, pamekaran saka Kabupatèn Minahasa (25 Fèbruari 2003)
* Kutha Bitung, pamekaran saka Kabupatèn Minahasa (15 Agustus 1990)
* Kutha Kuthamobagu, pamekaran saka Kabupatèn Bolaang Mongondow (2 Januari 2007)
* Kabupatèn Bolaang Mongondow Lor, pamekaran saka Kabupatèn Bolaang Mongondow (2 Januari 2007)
* Kabupatèn Kapuloan Siau Tagulandang Biaro, pamekaran saka Kabupatèn Kapuloan Sangihe (2 Januari 2007)
* Kabupatèn Minahasa Kidul-wétan, pamekaran saka Kabupatèn Minahasa Kidul (2 Januari 2007)
* Kabupatèn Bolaang Mongondow Wétan, pamekaran saka Kabupatèn Bolaang Mongondow (24 Juni 2008)
* Kabupatèn Bolaang Mongondow Kidul, pamekaran saka Kabupatèn Bolaang Mongondow (24 Juni 2008)

**Catatan:**

* *Kabupatèn Kapuloan Sangihe Talaud* owah dadi Kabupatèn Kapuloan Sangihe.

### Gorontalo 
* Kabupatèn Boalemo, pamekaran saka Kabupatèn Gorontalo (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Pohuwato, pamekaran saka Kabupatèn Boalemo (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Bone Bolango, pamekaran saka Kabupatèn Gorontalo (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Gorontalo Lor, pamekaran saka Kabupatèn Gorontalo (2 Januari 2007)

### Sulawesi Tengah 
* Kabupatèn Banggai Kapuloan, pamekaran saka Kabupatèn Banggai (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Parigi Moutong, pamekaran saka Kabupatèn Donggala (10 April 2002)
* Kutha Palu, pamekaran saka Kabupatèn Donggala (22 Juli 1994)
* Kabupatèn Morowali, pamekaran saka Kabupatèn Poso (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Tojo Una-Una, pamekaran saka Kabupatèn Poso (18 Dhésèmber 2003)
* Kabupatèn Buol, pamekaran saka *Kabupatèn Buol Toli-Toli* (4 Oktober 1999)
* Kutha Salakan, pamekaran saka *Kabupatèn Banggai Kepulauan* (25 Januari 2015)
* Kabupatèn Sigi, pamekaran saka Kabupatèn Donggala (24 Juni 2008)

**Catatan:**

* *Kabupatèn Buol Toli-Toli* saiki owah dadi Kabupatèn Toli-Toli

### Sulawesi Kulon 
* Kabupatèn Mamuju Lor, pamekaran saka Kabupatèn Mamuju (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Mamasa, pamekaran saka Kabupatèn Polewali Mamasa (10 April 2002)

**Catatan:**

* *Kabupatèn Polewali Mamasa* saiki owah dadi Kabupatèn Polewali Mandar

### Sulawesi Kidul 
* Kabupatèn Luwu Lor, pamekaran saka Kabupatèn Luwu (20 April 1999)
* Kabupatèn Luwu Wétan, pamekaran saka Kabupatèn Luwu Lor (25 Fèbruari 2003)
* Kutha Palopo, pamekaran saka Kabupatèn Luwu (10 April 2002)
* Kabupatèn Toraja Lor, pamekaran saka Kabupatèn Tana Toraja (24 Juni 2008)

### Sulawesi Kidul-wétan 
* Kabupatèn Bombana, pamekaran saka Kabupatèn Buton (18 Dhésèmber 2003)
* Kabupatèn Wakatobi, pamekaran saka Kabupatèn Buton (18 Dhésèmber 2003)
* Kutha Bau-Bau, pamekaran saka Kabupatèn Buton (21 Juni 2001)
* Kabupatèn Kolaka Lor, pamekaran saka Kabupatèn Kolaka (18 Dhésèmber 2003)
* Kabupatèn Konawe Kidul, pamekaran saka Kabupatèn Kensaka (25 Fèbruari 2003)
* Kutha Kensaka, pamekaran saka Kabupatèn Kensaka (3 Agustus 1995)
* Kabupatèn Konawe Lor, pamekaran saka Kabupatèn Konawe (2 Januari 2007)
* Kabupatèn Buton Lor, pamekaran saka Kabupatèn Muna (2 Januari 2007)

**Catatan:**

* *Kabupatèn Kensaka* saiki owah dadi Kabupatèn Konawe

### Maluku 
* Kabupatèn Buru, pamekaran saka Kabupatèn Maluku Tengah (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Seram Pérangan Kulon, pamekaran saka Kabupatèn Maluku Tengah (18 Dhésèmber 2003)
* Kabupatèn Seram Pérangan Wétan, pamekaran saka Kabupatèn Maluku Tengah (18 Dhésèmber 2003)
* Kabupatèn Kapuloan Aru, pamekaran saka Kabupatèn Maluku Kidul-wétan (18 Dhésèmber 2003)
* Kabupatèn Maluku Kidul-wétan Kulon, pamekaran saka Kabupatèn Maluku Kidul-wétan (4 Oktober 1999)
* Kutha Tual, pamekaran saka Kabupatèn Maluku Kidul-wétan (117 Juli 2007)
* Kabupatèn Buru Kidul, pamekaran saka Kabupatèn Buru (24 Juni 2008)
* Kabupatèn Maluku Kulon Daya, pamekaran saka Kabupatèn Maluku Kidul-wétan Kulon (24 Juni 2008)

### Maluku Lor 
* Kabupatèn Halmahera Kidul, pamekaran saka *Kabupatèn Maluku Lor* (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Halmahera Lor, pamekaran saka *Kabupatèn Maluku Lor* (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Kapuloan Sula, pamekaran saka *Kabupatèn Maluku Lor* (25 Fèbruari 2003)
* Kutha Ternate, pamekaran saka *Kabupatèn Maluku Lor* (20 April 1999)
* Kabupatèn Halmahera Wétan, pamekaran saka Kabupatèn Halmahera Tengah (25 Fèbruari 2003)
* Kutha Tidore, pamekaran saka Kabupatèn Halmahera Tengah (25 Fèbruari 2003)
* Kabupatèn Morotai, pamekaran saka Kabupatèn Halmahera Lor (29 Oktober 2008)

**Catatan:**

* *Kabupatèn Maluku Lor* saiki telah berubah nama dadi Kabupatèn Halmahera Kulon

### Papua Kulon 
* Kabupatèn Kaimana, pamekaran saka Kabupatèn Fak-Fak (11 Dhésèmber 2002)
* Kabupatèn Teluk Bintuni, pamekaran saka Kabupatèn Manokwari (11 Dhésèmber 2002)
* Kabupatèn Teluk Wondama, pamekaran saka Kabupatèn Manokwari (11 Dhésèmber 2002)
* Kabupatèn Raja Ampat, pamekaran saka Kabupatèn Sorong (11 Dhésèmber 2002)
* Kabupatèn Sorong Kidul, pamekaran saka Kabupatèn Sorong (11 Dhésèmber 2002)
* Kutha Sorong, pamekaran saka Kabupatèn Sorong (4 Oktober 1999)
* Kabupatèn Tambrauw, pamekaran saka Kabupatèn Sorong, Kabupatèn Sorong Kidul, Kabupatèn Manokwari (29 Oktober 2008)
* Kabupatèn Maybrat, pamekaran saka Kabupatèn Sorong (19 Dhésèmber 2008)

### Papua 
* Kabupatèn Boven Digoel, pamekaran saka Kabupatèn Merauke (11 Dhésèmber 2002)
* Kabupatèn Mappi, pamekaran saka Kabupatèn Merauke (11 Dhésèmber 2002)
* Kabupatèn Asmat, pamekaran saka Kabupatèn Merauke (11 Dhésèmber 2002)
* Kabupatèn Yahukimo, pamekaran saka Kabupatèn Jayawijaya (11 Dhésèmber 2002)
* Kabupatèn Pegunungan Bintang, pamekaran saka Kabupatèn Jayawijaya (11 Dhésèmber 2002)
* Kabupatèn Tolikara, pamekaran saka Kabupatèn Jayawijaya (11 Dhésèmber 2002)
* Kabupatèn Sarmi, pamekaran saka Kabupatèn Jayapura (11 Dhésèmber 2002)
* Kabupatèn Keerom, pamekaran saka Kabupatèn Jayapura (11 Dhésèmber 2002)
* Kutha Jayapura, pamekaran saka Kabupatèn Jayapura (2 Agustus 1993)
* Kabupatèn Supiori, pamekaran saka Kabupatèn Biak Numfor (18 Dhésèmber 2003)
* Kabupatèn Waropen, pamekaran saka Kabupatèn Yapen Waropen (11 Dhésèmber 2002)
* Kabupatèn Mamberamo Raya, pamekaran saka Kabupatèn Sarmi (15 Maret 2007)
* Kabupatèn Lanny Jaya, pamekaran saka Kabupatèn Jayawijaya (4 Januari 2008)
* Kabupatèn Mamberamo Tengah, pamekaran saka Kabupatèn Jayawijaya (4 Januari 2008)
* Kabupatèn Nduga Tengah, pamekaran saka Kabupatèn Jayawijaya (4 Januari 2008)
* Kabupatèn Yalimo, pamekaran saka Kabupatèn Jayawijaya (4 Januari 2008)
* Kabupatèn Pucuk, pamekaran saka Kabupatèn Pucuk Jaya (4 Januari 2008)
* Kabupatèn Dogiyai, pamekaran saka Kabupatèn Nabire (4 Januari 2008)
* Kabupatèn Deiyai, pamekaran saka Kabupatèn Paniai (29 Oktober 2008)
* Kabupatèn Intan Jaya, pamekaran saka Paniai (29 Oktober 2008)

## Dasar ukum pambentukan provinsi, Kabupatèn, lan kutha ing Indonésia 
Ing ngisor iki data BPS miturut statistik Januari 2007

## Wacana pamekaran provinsi 
## Réferènsi
## Uga delengen 
* Pratélan kabupatèn lan kutha ing Indonésia
* Pratélan Provinsi Indonésia