open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
20 Novèmber

**20 November** punika dinten ingkang kaping 324 utawi 325 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* **1945**-Pangadilan Nurnberg sing nekakaké 24 penjahat perang Nazi diwiwiti.
* **1994**-Pamaréntah Angola lan golongan pambrontak UNITA nandhatangani Protokol Lusaka, ngakiri perang sadulur suwéné 19 taun.
* **1998**-Zarya, modul pisanan Stasiun Luar Angkasa Internasional, diluncuraké saka Kosmodrom Baikonur.
* 2009-Para pamimpin Uni Éropa milih Mahamantri Bèlgi Herman van Rompuy dados Présidhèn Dewan Éropa ingkang kaping sepindhah.

* 2009-Para pamimpin Uni Éropa milih Mahamantri Bèlgi Herman van Rompuy dados Présidhèn Dewan Éropa ingkang kaping sepindhah.

## Wiyosan 
## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
* Kalèndher kadadéan
19 Novèmber

**19 November** punika dinten ingkang kaping 323 utawi 324 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
***1942**-Pasukan Sovyèt pimpinan Zhukov nggancaraken serangan walesan kanthi nami Operasi Uranus ing Stalingrad.
***1977**-Anwar Sadat dados pamimpin Arab sepindhah ingkang ngunjungi Israèl kanthi resmi nalika panjenenganipun pitemonan kaliyan PM Israèl Menachem Begin.
* 

## Wiyosan 
* 1896-Georgy Zhukov, jènderal Ruslan

## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
* Kalèndher kadadéan
20 Oktober

**20 Oktober** punika dinten ingkang kaping 293 utawi 294 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* **1827**–Peperangan Navarino: armada Turki lan Mesir dipunkalahaken armada gabungan Karajan Manunggal, Prancis, lan Ruslan ing Pylos, Yunani.
* **1955**–Publikasi *The Return of the King* minangka pérangan pungkasan *The Lord of the Rings* karyanipun J. R. R. Tolkien.
* **1973**–Sydney Opera House resmi dipunbikak déning Ratu Elizabeth II.
* 1999–Abdurrahman Wahid esmi dipunlantik dados Présidhèn Républik Indonésia périodhe 1999–2004, anging lèngsèr kaliyan dipun-gantos déning Megawati Soekarnoputri ing tanggal 23 Juli 2001
* 2004–Susilo Bambang Yudhoyono resmi dipunlantik dados Présidhèn Républik Indonésia périodhe 2004–2009
* 2009–Pasangan Susilo Bambang Yudhoyono lan Boediono dipunlantik minangka Présidhèn lan Wakil Prèsidhen Républik Indonésia 2009–2014. 
* 2014–Pasangan Joko Widodo lan Jusuf Kalla dipunlantik minangka Présidhèn lan Wakil Prèsidhen Républik Indonésia 2014–2019.
* 2019–Pasangan Joko Widodo lan Ma'ruf Amin dipunlantik minangka Présidhèn lan Wakil Prèsidhen Républik Indonésia 2019–2024.
* 2024–Pasangan Prabowo Subianto lan Gibran Rakabuming dipunlantik minangka Présidhèn lan Wakil Prèsidhen Républik Indonésia 2024–2029.

## Wiyosan 
## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
* Kalèndher kadadéan
: 19 Oktober-20 Oktober-21 Oktober
21 Novèmber

**21 November** punika dinten ingkang kaping 325 utawi 326 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* 235-Anterus dipunpilih dados Paus.
* right|75px|Napoleon Bonaparte**1791**-Kolonel Napoléon Bonaparte *(pirsani gambar)* diangkat dadi jendral penuh uga sisan dadi panglima perang Républik Prancis. 
* **1877**-Thomas Edison mbiwara panemon phonograf, mesin sing bisa ngrekam swara. 
* **1971**-Wadyabala India dibantu prajurit gerilyawan Mukti Bahini ngalahaké wadyabala Pakistan ing peperangan Garibpur.
* **1980**-MGM Grand Hotèl ing Las Vegas kobong, 87 wong tiwas lan punjul 650 wong tatu-tatu. 
* **2002**-NATO ngajak Bulgaria, Éstlan, Lètlan, Litowen, Rumania, Slowak lan Slowén nggabung dadi anggota.

## Wiyosan 
## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
* Kalèndher kadadéan
22 Novèmber

**22 November** punika dinten ingkang kaping 326 utawi 327 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* **1963**-Présidhèn AS John F. Kennedy tiwas ditembak nalika rawuh dhateng Dallas, Texas.
* **1986**-Mike Tyson kang yuswané 20 taun ngantem KO Trevor Berbick lan sisan dadi jawara tinju donya kelas abot paling enom. 
* **2005**-Angela Merkel dadi kanselir wanita pisanan Jerman.

## Wiyosan 
## Séda 
* 1963-John F. Kennedy dipunsédani ing Dallas, Texas, Amérika Sarékat.

## Riyaya 
## Uga delengen 
* Kalèndher kadadéan
25 Dhésèmber

**25 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 359 utawi 360 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
## Wiyosan 
* 1876 - Muhammad Ali Jinnah, pasirah Pakistan

## Séda 
## Riyaya 
* Dinten Natal miturut agami Kristen.

## Uga delengen 
:24 Dhésèmber-25 Dhésèmber-26 Dhésèmber
* Kalèndher kadadéan
23 Novèmber

**23 November** punika dinten ingkang kaping 327 utawi 328 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* 1979-Ing Dublin, Irlandia, anggota *Irish Republican Army* (IRA) Thomas McMahon dipundhawahi kukum saumur gesangipun ing kunjara amargi mrajaya Lord Mountbatten.
* **1890**-Raja William III saka Walanda tilar donya tanpa pawaris singgasana kakung, undang-undang mirunggan tumuli digawé supaya Putri Wilhelmina dadi Ratu.
* **1955**-Karajan Manunggal mènèhaké panguasan KapuloanCocos marang Australia.
* **1980**-Sarangkéyan lindhu nglanda wewengkon kidul Italia lan kurbané punjul 4.800 jiwa.
* **1996** – Montor mabur Ethiopian Airlines dibajak lan tiba ing Samodra Hindia amarga kentèkan bahan bakar, 123 wong tiwas.

## Wiyosan 
## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
* Kalèndher kadadéan
26 Novèmber

**26 November** punika dinten ingkang kaping 330 utawi 331 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* **1922**-Howard Carter lan Lord Carnarvon dadi wong-wong pisanan kang ngleboni pasaréan Tutankhamun sajeroning 3000 taun.
* **1950**-Wadyabala Tiongkok ing Koréa Lor nglancaraké serangan walesan kang gedhé marang wadyabala Koréa Kidul lan AS.
* **1990**-Sawisé njabat minangka Mahamantri Singapura suwéné punjul 30 taun, Lee Kuan Yew nglengsèraké dhiri lan digantèkaké déning Goh Chok Tong.
* **2003**-Pesawat Concorde mabur kanggé kang pungkasan.

## Wiyosan 
## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
* Kalèndher kadadéan
27 Novèmber

**27 November** punika dinten ingkang kaping 331 utawi 332 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* 399-Santo Anastius I dados Paus.
* 2009
** Banjir ageng kawontenan ing Jeddah, Arab Saudi, niwasaken 77 jiwa lan ngicalaken 350 jiwa.
** Satunggalipun sepur anjlog ing Ruslan ing rute Moskwa-St. Petersburg awit dipunbom déning téroris. Prastawa punika niwasaken 26 jiwa lan puluhan sanèsipun tatu-tatu. 
* 2009-Banjir ageng kawontenan ing Jeddah, Arab Saudi, niwasaken 77 jiwa lan ngicalaken 350 jiwa.
* 2009-Satunggalipun sepur anjlog ing Ruslan ing rute Moskwa-St. Petersburg awit dipunbom déning téroris. Prastawa punika niwasaken 26 jiwa lan puluhan sanèsipun tatu-tatu. 

## Wiyosan 
## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
* Kalèndher kadadéan
28 Novèmber

**28 November** punika dinten ingkang kaping 332 utawi 333 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* **1960**-Mauritania mardika saka Prancis.
* **1966**-Panerbangan tanpa wak pisanan Soyuz diluncuraké.
* **1975**-Timor Timur mroklamasèkaké kamardikan saka Portugal.

## Wiyosan 
* 1820-Friedrich Engels

## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
* Kalèndher kadadéan
29 Novèmber

**29 November** punika dinten ingkang kaping 333 utawi 334 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* **1890**-Konstitusi Meiji wiwit lumaku. Parlemèn Jepang sidang kaggo kang sapisanan.
* **1947**-Majelis Umum PBB nyetujoni Rencana Pamérangan Palestina kanggo mungkasi konflik ing Palestina.
* **1965**-Universitas Trisakti diadegaké.
* **1975**-Militan pro-Indonésia ngibaraké gendéra Indonésia lan nguasani Oecussi-Ambeno ing Timor Portugis.

## Wiyosan 
1975-Yoyo (musisi)

## Séda 
* 2001-George Harrison, musikus (The Beatles)

## Riyaya 
## Uga delengen 
* Kalèndher kadadéan
30 Novèmber

**30 November** punika dinten ingkang kaping 334 utawi 335 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* **1966**-Barbadhos mardika saking Karajan Manunggal.
* **2004**-MD-82 Lion Air nomer pamaburan JT 538 keplèsèt wektu ndharat ing Papan Anggegana Adisumarmo, Surakarta; 26 tiwas lan 61 tatu.
* **2007**-Atlasjet Pamaburan 4203 tiba ing kawasan Isparta, Turki; 57 tiwas.
* 2009-Rwanda nggabung dados anggota Nagara-Nagara Persemakmuran. 
* 2009-Rwanda nggabung dados anggota Nagara-Nagara Persemakmuran. 

## Wiyosan 
* 1957 - Novi Budianto

## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
:29 November-30 November-1 Dhésèmber
* Kalèndher kadadéan
1 Dhésèmber

**1 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 335 utawi 336 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* Dinten pèngeten AIDS sadonya.
* **1835**-Hans Christian Andersen nerbitaken buku dongèng sepisananipun.
* **1888**-Kutha Sawahlunto dipundegaken déning Walanda ing Sumatra Kilèn minangka kutha ingkang dipundegaken mirunggan kanggé dipundadosaken kutha tambang. Sawahlunto punika satunggal-satunggalipun kutha tambang ing Sumatra Kilèn
* **1956**-Hatta mundur minangka wakil présidhèn. Kursi wakil présidhèn kosong dumugi taun 1973.
* **1973**-Papua Nugini mardika saking Australia.
* 

* 

## Wiyosan 
## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
:30 November – 1 Dhésèmber – 2 Dhésèmber
* Kalèndher kadadéan
2 Dhésèmber

**2 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 336 utawi 337 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* **1848**-Franz Josef I dados kaisar Ostenrik. 
* **1971**-Uni Emirat Arab dipunyasa. 
* **1982**-Barney Clark, dhokter gigi umur 61 taun, dados tiyang ingkang kapisan angsal jantung kagunan permanèn (piyambakipun lajeng gesang 112 dinten).
* **1988**-Benazir Bhutto dipunlantik minangka Mahamantri Pakistan lan dados PM wanita sepisanan ing nageri Islam.
* 

## Wiyosan 
## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
:1 Dhésèmber – 2 Dhésèmber – 3 Dhésèmber
* Kalèndher kadadéan
3 Dhésèmber

**3 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 337 utawi 338 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
## Wiyosan 
## Séda 
* 1048-Al-Biruni, filsuf
* 1154-Paus Anastasius IV

## Riyaya 
## Uga delengen 
:1 Dhésèmber – 2 Dhésèmber – 3 Dhésèmber
* Kalèndher kadadéan
4 Dhésèmber

**4 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 338 utawi 339 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* 2009-Sangang penumpang montor miber saking Maskapé Batavia Air tatu-tatu sasampunipun mencolot medhal saking pesawat ing Denpasar, Bali. Pesawatipun dipunkinten kobong. 
* 2009-Satunggiling montor miber Airbus A380 darbèn Maskapé Air France kedah wangsul menyang New York satelasipun kaluputan komputer. 

## Wiyosan 
## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
:3 Dhésèmber – 4 Dhésèmber – 5 Dhésèmber
* Kalèndher kadadéan
5 Dhésèmber

**5 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 339 utawi 340 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
## Wiyosan 
* Knut (bruwang ès) ing Taman Raja Berlin

## Séda 
## Riyaya 
* Dinten *Sinterklaas* ing nagari Walandi.

## Uga delengen 
:4 Dhésèmber – 5 Dhésèmber – 6 Dhésèmber
* Kalèndher kadadéan
6 Dhésèmber

**6 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 340 utawi 341 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* 1917-Proklamasi Kamardikan Finlandhia saking Ruslan.

## Wiyosan 
## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
:5 Dhésèmber – 6 Dhésèmber – 7 Dhésèmber
* Kalèndher kadadéan
8 Dhésèmber

**8 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 342 utawi 343 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
## Wiyosan 
## Séda 
* 1980-John Lennon, musikus Inggris (*The Beatles*) dipunpejahi ing New York City.

## Riyaya 
## Uga delengen 
:7 December – 8 Dhésèmber – 9 Dhésèmber
* Kalèndher kadadéan
10 Dhésèmber

**10 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 344 utawi 345 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati
## Wiyosan
*1917-Sultan Yahya Petra, Sultan Kelantan kaliyan Yang di-Pertuan Agong Malaysia ingkang kaping 6.

## Séda
## Riyaya
## Uga delengen 
:9 December – 10 Dhésèmber – 11 Dhésèmber
*Kalèndher kadadéan
11 Dhésèmber

**11 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 345 utawi 346 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* 2009-Mahkamah Konstitusi Turki nglarang 'Parté Masarakat Demokratis' (*Demokratik Toplum Partisi*) awit dipunanggep wonten gandhènganipun mawi PKK lan dados nyenkuyung séparatisme bangsa Kurdi ing Turki. (Hürriyet Daily News)

## Wiyosan 
## Séda 
*2008 - Ali Alatas, Ketua Dewan Pertimbangan Presiden ke 1, Mantri Luar Negeri ke 13 (l. 1932)

## Riyaya 
## Uga delengen 
* Kalèndher kadadéan
9 Dhésèmber

**9 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 343 utawi 344 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

* Tanggal 9 Dhésèmber 2009 punika dhawah dinten Rebo Legi, 21 Besar 1942 Jé Kurup Asapon (1936-2052 M) Windu Kuntara Lambang Windu Kulawu Tahun Jé Lambang Taun Soma Warjita (Cacing) Paarasan Aras Kembang Pancasuda Sumur Sinaba Kamarokam Demang Kandhuruwan Watak Sasi Sasi Rahayu Watak Dinten Dinten Rahayu Mangsa Kanem (VI, Maya) 9 November-21 Dhésèmber Wuku Tambir Lintang Kuda Padangon Dangu Padéwan Brama Dina Buda (Rabu) Paringkelan Paningron Pasaran Legi Lambang Dinten Areng.
* Tanggal 9 Dhésèmber 2010 dhawah dinten Kemis Legi, 2 Sura 1944 Bé Kurup Asapon (1936-2052 M) Windu Kuntara Lambang Windu Kulawu Tahun Bé Lambang Taun Buda Mahésa (mahésa) Kumarané rupa Mina Lodan Paarasan Lakuning Lintang Pancasuda Satriya Wibawa Kamarokam Satriya Pinayungan Watak Sasi Sasi Rahayu Watak Dinten Dinten Rahayu (Sumengkaning Sri) Mangsa Kanem (VI, Maya) 9 November-21 Dhésèmber Wuku Galungan Lintang Asma Padangon Wogan Padéwan Guru Dinten Respati (Kamis) Paringkelan Wurukung Pasaran Legi Lambang Dinten Kidang.

## Kadadosan Wigatos 
* 1937-Wadya Jepang nyerang kitha Nanjing, RRC. 
* 1941-Perang Donya II: Tiongkok, Koréa lan Kuba nyatakaken perang dhumateng Jerman lan Jepang. 
* 1941-Pembantaian Rawagede: 431 sing ndunungi sipil Kampung Rawagede ing Karawang dipuntémbak ngantos pejah déning prajurit wadya Walandi (KNIL) tanpi prosès pangadilan.
* 1961-Tanganyika (sapunika Tanzania, sasampunipun gabung kaliyan Zanzibar) mardika saking Karajan Manunggal. 
* 1987-Intifadah I dipunwiwiti: Palestina nyerang Israèl ing Gisik Kilèn lan Lurung Gaza.
* 1990-Lech Walesa dados présidhèn ingkang sepindhahan ing Polen ingkang kapilih langkung pemilu.
* 1992-Pangéran Charles pisahan kaliyan Lady Di.
* 2003-Jeblugan ing punjer kitha Moskwa niwasaken 6 jiwa lan nyidrani sakbotenipun 11 jiwa.

## Wiyosan 
## Séda 
## Riyaya 
## Rujukan 
## Uga delengen 
:8 Dhésèmber – 9 Dhésèmber – 10 Dhésèmber
* Kalèndher kadadosan
13 Dhésèmber

**13 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 347 utawi 348 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
## Wiyosan 
* 1989-Taylor Swift, penyanyi *country* lan pop Amérika Sarékat

## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
* Kalèndher kadadéan
14 Dhésèmber

**14 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 348 utawi 349 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* **1927**-**Irak** mardika saking **Karajan Manunggal**
* 2009-*Amphioctopus marginatus* dipunobservasi saged nyimpen saha ngéwahi bathok klapa lan nata dados susuh. Sato punika dipunwastani *invèrtebrata* kaping pisan ingkang saged nganggé piranti piranti. 

## Wiyosan 
## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
* Kalèndher kadadéan
15 Dhésèmber

**15 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 349 utawi 350 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati
* 2009-Boeing 787 nglampahi pamiberan perdananipun. Pamiberan dipunlampahi tanpa masalah lan saged dipunwastani suksès. 

## Wiyosan
## Séda
## Riyaya
## Uga delengen 
*Kalèndher kadadéan
18 Dhésèmber

**18 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 352 utawi 353 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
## Wiyosan 
* 1838 - Josef Stalin, politisi, diktator Uni Soviet (w. 1953)

* 1913 - Willy Brandt, politisi, Kanselir Jerman (w. 1992)

* 1918 - Silas Papare, pejuang Papua (w. 1973)
* 1946 - Steven Spielberg, direktur Amerika Serikat

* 1953 - Hatta Rajasa, politisi Indonesia

* 1963 - Pierre Nkurunziza, Presiden Burundi

* 1966 - Les Ferdinand, pemain bal-balan Inggris

* 1980 - Christina Aguilera, penyanyi Amerika Serikat

* 1988 - Natalia Shasanti, 7 personil

* 1989 - Ashley Benson, aktris Amerika
* 1992 - Bridgit Mendler. Penyanyi lan aktor Amerika Serikat.

## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
* Kalèndher kadadéan
17 Dhésèmber

**17 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 351 utawi 352 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* **1862**-Perang Sadulur Amérika Sarékat. Jenderal Ulysses S. Grant saka Pasukan *Union* ngetokaké **Préntah Umum No.11**, kang ngusir Yahudi saka Tennessee.
* **1903**-Montor mabur pisanan nganggo mesin, déning Wright Kakang Adhi.
* **1923**-Siam, Kamboja wiwit nganggo sistem metrik kanggo pangukuran.
* **1989**-Demonstrasi ing kutha Timisoara, miwiti Revolusi Rumania.

## Wiyosan 
## Séda 
## Riyaya 
* **1907**-Dina Nasional **Bhutan**

## Uga delengen 
* Kalèndher kadadéan

## Réferènsi
19 Dhésèmber

**19 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 353 utawi 354 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* 2003 - Adam Air, mulai beroperasi dengan penerbangan perdananya ke Balikpapan

## Wiyosan 
## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
* Kalèndher kadadéan
31 Dhésèmber

**31 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 365 utawi 366 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
## Wiyosan 
## Séda 
## Riyaya 
* Dinten Pungkasan miturut kalèndher Masehi utawi Grégorius.

## Uga delengen 
:30 Dhésèmber-31 Dhésèmber-1 Januari
* Kalèndher kadadéan
21 Dhésèmber

**21 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 355 utawi 356 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati
## Wiyosan
## Séda
## Riyaya
* Dinten wiwitanipun mangsa asrep ing bumi sisih lor.

## Uga delengen 
:20 Dhésèmber-21 Dhésèmber-22 Dhésèmber
*Kalèndher kadadéan
22 Dhésèmber

**22 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 356 utawi 357 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati
## Wiyosan
*2003-Neel Sethi

## Séda
## Riyaya
## Uga delengen 
:21 Dhésèmber-22 Dhésèmber-23 Dhésèmber
*Kalèndher kadadéan
23 Dhésèmber

**23 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 357 utawi 358 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
## Wiyosan 
## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
:22 Dhésèmber-23 Dhésèmber-24 Dhésèmber
* Kalèndher kadadéan
Santiparwa

**Santiparwa** punika kitab kaping 12 Mahabharata. Kitab punika boten wonten ing basa Jawi Kina.

Ing kitab puniki dipuncariyosaken prakawis wejangan-wejangan bagawan Bisma nalika wonten *saratalpa* utawi "ranjang panah" sasampunipun kalah ing perang Bratayuda (*Bharatayuddha*).  Bisma mliginipun maringi wejangan wigati ing Raja Yudisthira.
Anusasanaparwa

**Anusasanaparwa** punika kitab kaping 13 Mahabharata kaliyan terusanipun Santiparwa, prakara gunemanipun Yudistira kaliyan Bisma. Kitab puniki boten wonten ing basa Jawi kina.

Ing kitab puniki ugi dipuncariyosaken anggènipun Bisma séda kaliyan wangsulipun menyang swarga.
Aswamedikaparwa

**Aswamedikaparwa** punika kitab kaping 14 Mahabharata. Kitab punika boten wonten ing basa Jawi Kina.

Kitab puniki nyariyosaken Parikesit, putra Abimanyu, wayah (putu) Arjuna ingkang dipundadosaken Ratu Ngastina ngantos séda, dipuncakot déning si naga Taksaka.

Cariyos bab Parikesit ingkang dipuncakot déning Taksaka ugi wonten kitab kapisan, kitab Adiparwa. Adiparwa ugi wonten ing basa Jawi Kina.
25 Novèmber

**25 November** punika dinten ingkang kaping 329 utawi 330 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* **1667**-Lindhu gedhé ngguncang Shemakha, Kaukasia, niwasaké punjul 80.000 wong. 
* **1940**-Film animasi *Woody Woodpecker* muncul kanggo pisanané. 
* **1950**-RRT kalibat ing Perang Koréa, ngirimaké èwunan wadyabala ing wewatesan kali Yalu kanggo ngadhepi wadyabala PBB. 
* **1973**-Présidhèn Yunani George Papadopoulos kasingkir liwat kudeta militèr pimpinan Letnan Jendral Phaidon Gizikis. 
* **1975**-Suriname mardika saka Walanda. 
* **1992**-Majelis Federal Cekoslowakia nyarujuki pambagéyan rong nagara mau dadi Républik Ceko lan Slowak wiwit 1 Januari 1993.

## Wiyosan 
* 1925-Tino Sidin (juru gambar)

## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
* Kalèndher kadadéan
30 Dhésèmber

**30 Dhésèmber** punika dinten ingkang kaping 364 utawi 365 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* 2009-Gus Dur tilar donya. 

## Wiyosan 
## Séda 
* 1906-Josephine Butler
* 2006-Saddam Hussein
* 2009-Gus Dur

## Riyaya 
## Uga delengen 
:29 Dhésèmber-30 Dhésèmber-31 Dhésèmber
* Kalèndher kadadéan
24 Novèmber

**24 November** punika dinten ingkang kaping 328 utawi 329 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.

## Kadadosan Wigati 
* 642-Theodorus dados Paus nerusakén Paus Yohanes IV.
right|80px|Charles Darwin
* **1642**-Abel Tasman dadi wong Éropa pisanan nemu pulo kang banjur dijenengi Tasmania.
* **1859**-Charles Darwin *(pirsani gambar)* mublikasikaké karya èlmiyah asesirah *The Origin of Species*. 
* 1963-Lee Harvey Oswald, dipuntudhuh ingkang mrajaya John F. Kennedy, dipunpejahi déning témabakan Jack Ruby ing Dallas, Texas, Amérika Sarékat, *live* wonten télévisi.
* **1963** – Wong kang katuduh merjaya John F. Kennedy, Lee Harvey Oswald, ditembak mati déning Jack Ruby ing Dallas, Texas, nalika giyaran langsung télévisi nasional.
* **1965**-Joseph Désiré Mobutu wiwit nguwasa ing Kongo (saiki Zaire) minangka présidhèn.
* **1992** – Montor mabur duwèkané Cina Southern Airlines tiba ing RRT, niwasaké 141 wong.

## Wiyosan 
## Séda 
## Riyaya 
## Uga delengen 
* Kalèndher kadadéan
Paus Hyginus

**Paus Hyginus** punika ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun (136-140).

**Paus Higinus** yaiku biskop Roma téko sèkitar 136 utawo 138 ngdadi sèkitar 140 utawo 142. Tradisi ngatakake yèn selama kepausan dhèwèké nentuake prerogatif berkoyok ulama lan ngdefinisiake aji teko hirarki gerejawi.. Namung, para sarjana modern cenderung ngraguake klaim iki lan nglihat papréntahan gréja Roma selama periode iki koyok iseh lewih utawo kurang kolektif.

Nurut Pontificalis Liber, Hyginus yaiku seorang Yunani lair ing Athena. Ngnyatakake sumber lewih lanjut yèn dhèwèké sebelumne yaiku seorang filsuf, mungkin dideweake ing kepadhaan jenengne karo loro pentulis Latin.

Irenaeus ngatakake yèn Valentinus Gnostik teko ing Roma ning waktu Hyginus iki, sing kesisa ing kono sampai Anicetus ngdadi Paus (Against Heresies, III, iii). Cerdo, seorang Gnostik lan pendahulu Marcion, uga tinggal ing Roma ing masa papréntahan Hyginus, karo ngakui kekliruan lan recanting dhèwèké berhasil ngperoleh ditompo balik ing ning pangkuan Gréja, namung akhirne dhèwèké ceblok balik ing ning wulangan sesat lan diusir teko Gréja. Berapa akèh teko peristiwa iki terjadi ing masa Hyginus ndak diketaui.

The Liber Pontificalis uga ngceritakake yèn Paus iki diselenggarakake hirarki lan ngdeweake urutan prioritas gerejawi (Hic clerum composuit et distribuit gradus). Iki pengamatan umum berulang uga ning biografi Paus Hormisdas, ndak ngnduwéi aji sajarah, lan nurut Duchesne, pentulis mungkin ngacu ing perintah sing lewih cendek teko ulama.

Sumber-sumber kuna ndak berisi informasi ngeneki nya wis modar koyok martir. Ing kemodarane dhèwèké dimakamake ing Bukit Vatikan, cedek makam Santo Petrus. Pestane dirayakake ing tanggal 11 Januari.

Telu surat dicantolake karone slamet.

## Cathetan suku
Paus Anisetus

**Paus Anisetus**  punika ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun (155-166).

**Paus Anicétus** yaiku Paus teko Gréja Katolik tèko sèkitar 150 sampai sakiwa-tengené 167 (pratélan Vatikan ngutip 150-167 utawo 153-168). Jenengne Yunani kanggo Gak Kekalahake. Dhèwèké yaiku seorang Suriah teko kuto Emesa (modern-dino Homs).

Nurut Irenaeus, iku selama kepausane nya yèn Polikarpus tuwek teko Smyrna, seorang murid Yohanes Penginjil, ngunjungi Roma kanggo ngngomongake karaméan Paskah karo Anicetus. Polycarp lan Gréja-Nya Smirna ngrayakake penysaliban ing dino kang kepapat belas wulan Nisan, kang bertepatan karo Pesach (utawo Paskah) keucul teko dino minggu setelah tanggal iki ceblok, sementara Gréja Roma ngrayakake Paskah ing dino Minggu-dino kerjo Yesus 'ketangian. Keloro ndak setuju ing tanggal kang padha, namung Anicetus ngakui ing St Polikarpus lan Jemaat Smirna keisoan kanggo nahanake tanggal kang mereka kebiasa. Kontroversi yaiku kanggo tumbuh dipanasake ning abad-abad berikutne.

Para sejarawan Kristen Hegesippus uga ngunjungi Roma selama 'Anicetus kepausane. Kunjungan iki sok karan koyok tondo pentingne awal Romawi See.

St Anicetus yaiku Biskop Roma pertama kang ngutuk wulangan sesat karo nglarang Montanisme. Dhèwèké uga aktif nentang Gnostik lan Marcionisme. Nurut Liber Pontificalis, Anicetus ngpedhotake yèn imam ndak dipamitake kanggo ngnduwéi rambut dawa (mungkin amarga Gnostik ngmongkoi rambut dowo).

Nurut legenda, St Anicetus kemartiran ing masa papréntahan Kaisar Verus Co-Lucius Romawi, namung ndak onok alasan historis kanggo akun iki [3] 16, 17 lan 20 April kabèh karan-sebut koyok tanggal kemodarane,. Namung 20 April saat iki dirayakake koyok dino raya nya Sebelum 1970, tanggal kang dipilih yaiku 17 April.

## Cathetan suku
Paus Telesphorus

**Paus Telesphorus**  punika ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun (125-136).

**Paus Tèlèsphorus** yaiku Paus teko 126 utawo 127 sampèk 136 utawo 137 utawo 138, selama papréntahan Kaisar Romawi Hadrian lan Antoninus Pius. Dhèwèké kemedosan Yunani lan lair ing Terranova da Sibari , Calabria, Italia.

Telesphorus kanthi tradhisional diperhitungake koyok biskop Romawi kepitu berturut-turut setelah Saint Peter. The Liber Pontificalis nyebutake yèn dhèwèké wis pertapa suatu (utawo pertapa) biksu sebelum asumsi kantor. Nurut kesaksian Irenaeus (Against Heresies III.3.3), dhèwèké ngderita "mulia" modar syahid. Sanajan paus awal kang paling karan martir olèh sumber koyok Ponificalis Liber, Telesphorus yaiku kang pertama ing sopo Ireneaus, nulis adoh sebelumne, nge'iake gelar iki.

Eusebius (Sajarah Gréja iv.7, iv.14) nempatkan awal kepausane ing taun keloro belas teko papréntahan Kaisar Hadrian (128-129) lan nge'iake tanggal kemodarane koyok taun pertama papréntahan Antoninus Pius (138-139) .

Ning Martirologi Romawi pestane dirayakake ing tanggal 2 Januari, Gréja Yunani ngrayakake iku ing 22 Fèbruari.

Tradisi Misa Natal tengah bengi, karaméan Paskah ing dino Minggu, kang ngjogo teko pitu minggu-Prapaskah sebelum Paskah lan nyanyian Gloria racaké dicantolake karo Paus nya, namung beberapa sejarawan ngraguake yèn atribusi kesebut akurat.

Sebuah fragmen surat teko Irenaeus ing Paus Victor I selama kontroversi Paskah ing akir abad ing-2, uga diawetake olèh Eusebius, bersaksi Telesphorus iku yaiku kliru siji teko para biskop Romawi kang selalu ngrayakake Paskah ing dino Minggu, duduk ing dino-dino liyo ning seminggu nurut perhitungan Paskah Yahudi. Ndak koyok Victor, piyé, Telesphorus pancet ning persekuthuan karo komunitas-komunitas kang ndak ngmeloki pakulinan iki.

Para Karmelit nghormati Telesphorus koyok santo pelindung order sejak beberapa sumber nggambaraké dhèwèké koyok seorang pertapa kang tinggal ing Gunung Karmel.

Kuto Saint-Telesphore, ing pérangan kulon doyo teko Kanada Quebec provinsi, dijenengi nurut jenengne.

## Cathetan suku
Paus Eleutherius

**Paus Santo Eleutherius**, asma wiyosan **Eleuterus/Eleutherius** (???-±189), inggih punika Paus Gréja Katulik Roma wiwit taun ±174 dumugi taun ±189 (Sumber Vatikan nyebutaken ugi 171/177 dumugi 185/193).

Panjenenganipun wujud siswanipun Paus Anisetus ingkang gadhah peran minangka diakon salaminipun kapausan Aniesetus. Ing wekdal kapausanipun, Panjenenganipun mbisak sapérangan kuwajiban adat Yahudi prakawis karam utawi halalipun dhaharan. Ing wekdal puniku dumados pambantaian ageng ingkang dipunjaraken kémawon déning Markus Aurelius. Kanggé negesaken bilih umat Kristen boten tumut cawé-cawé, panjenenganipun ngintunaken serat kathahipun kaping sekawan dhumateng kaisar.

Paus Eleuterus tilar donya nalika taun 189 minangka martir.
Paus Clemens I

**Paus Klèméns I** uga dikenal koyok Saint Clement teko Roma (ning boso Latin, Clemens Romanus), kedaftar teko tanggal awal koyok Biskop Roma . Dèwèkè ya iku Bapa Apostolik pertama Gréja.

Beberapa rincian sing diketaui tentang keuripan Clement. Nurut Tertullian, Clement ditahbiskan olèh Saint Peter, lan dhèwèké diketaui wis ngdadi anggota kekemuka teko gréja ing Roma ing abad ing-1 akir. Pratélan gréja mula-mula-mula nempatkan dhèwèké koyok sing keloro utawo ketelu biskop Roma setelah Saint Peter. The Liber Pontificalis nyajiake pratélan sing nggawe Paus Linus keloro ing garis biskop Roma, karo Petrus koyok pertama, namung ing saat sing padha dhèwèké ngnyatakake yèn Peter ditahbiskan loro biskop, Linus lan Paus Cletus, kanggo layanan imam masarakat, mbudakake dewene dewe, duduk kanggo dungo lan khotbah, lan yèn iku ya iku kanggo Clement yèn dhèwèké ngpercayakake Gréja kanthi keseluruhan, ngduding dhèwèké koyok penggantine. Tertullian uga nggawe Clement penterus langsung teko Peter. Lan sawatara ning kliru siji karyané Jerome nge'iake Clement koyok "biskop kepapat Roma setelah Petrus" (duduk ning arti penterus kepapat Petrus, namung kepapat ning seri sing kalebu Petrus), dhèwèké ngimbuhake yèn "sapérangan gedhé wong Latin berpikir Clement sing keloro setelah rasul" Clement diletakake setelah Linus lan Cletus / Anacletus ing awal (c. 180) akun, ya iku Irenaeus,  sing dimeloki olèh Eusebius teko Kaisarea. Arti teko laporan awal ndak jelas, ngeling kurangne bukti kanggo keuskupan monarki ing Roma ing ngono awal kencan.

Gor asli tulisan sing iseh onok Clement ya iku suratne ing jemaat ing Korintus (1 Clement), ning nanggapi sengketa ing ngendi imam ketentu teko jemaat Korintus wis dipecat. Dhèwèké negasake otoritas penatua koyok pengkuasa gréja, karo alasan yèn Rasul wis ngduding koyok  Hal iku dimocoake ing gréja, berpadha karo surat-surat liyone, beberapa ing antarané bar ngono ngdadi Kristen canon,. lan merupakan kliru siji dhokumèn ketuwek sing iseh onok ing njobo Kristen Perjanjian Anyar. Iki pekerjoan wigati ya iku sing pertama kanggo negasake otoritas kerasulan ulama.

Sebuah surat keloro,  Clement, disebabake Clement sanajan beasiswa keanyar ngdudingake kanggo ngdadi homili olèh pentulis liyo.  Ning Sastra Clementine legendaris, Clement ya iku perantara nglalui sopo rasul ngwulangake gréja. Nurut tradisi ndak lewih awal teko abad ing-4, Clement dipenjarakake ing ngisor Trajan Kaisar namung pancet ngpimpin pelayanan antarané sepadha tahanan. Dhèwèké bar ngono dieksekusi karo coro diikat ing jangkar lan diuncalake ing segoro.

Clement diakui koyok wong suci ing gréja Kristen. Dhèwèké diperelingi ing tanggal 23 November ing Gréja Katolik Roma, Komuni Anglikan, lan Gréja Lutheran. Ing Wétan Kristen Ortodoks pestane disimpen ing 24 utawo 25 November.

## Cathetan suku
Paus Aleksander I

**Paus Santo Aleksander I** (???-115) punika ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun 106 dumugi 115. Miturut *Liber Pontificalis*, Aleksander punika rakyat Roma ingkang gesang ing wekdal pamréntahan Kaisar Trayanus.

Dokumen resmi Vatikan "*Annuario Pontificio*" 2003 nelaaken bilih Aleksander I njabat wiwit taun 108 utawi 109 dumugi 116 utawi 119. Kathahingkang nelaaken bilih piyambakipun punika satunggaling martir, nanging mboten wonten bukti sajarah ingkang nyengkuyung kesimpulan wau.

Ing mangsa kepausanipun, piyambakipun maringi kathah pengaruh ing tembung-tembung Liturgi, kados *"Qui pridia quam pateretur"* ("Ing dinten sadèrèngipun Gusti sangsara") ing Puji Panuwun Agung ing riyaya Ekaristi. Piyambakipun ingkang sepisanan ngesahaken dipunwontenaken pamberkatan griya.

Eusebius, ing *Ecclesiastical History IV*, IV, 1, nelaaken bilih Aleksander séda ing taun kaping tiga saking mangsa pamréntahan Kaisar Hadrian, sasampunipun ngasta biskop Roma sedasa taun.
Paus Sixtus I

**Paus Sixtus I**  punika ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun (115-125).
 
**Paus Siktus I** ya iku Biskop Roma tèko sékitar 114 utawo 119-124 utawo 128 CE, nggantiake Paus Alexander I lan digantiake olèh Telesphorus Paus. Ning dhokumèn ketuwek, Xystus ya iku ejaan sing kanggo telu pertama paus teko jeneng iku. Paus Sixtus Aku uga Paus keenem setelah Peter.

thumb|250px|Paus Siktus I

Takhta Suci Annuario Pontificio (2012) ngidentifikasi dewene koyok seorang Romawi sing ngperintah teko 117 utawo 119-126 utawo 128. Nurut katalog Liberia teko Paus, dhèwèké ngpimpin Gréja ing masa papréntahan Hadrian "seorang Negro consulatu et Aproniani usque Vero III et Ambibulo", ya iku 117-126.

Eusebius ngnyatakake ning Chronicon yèn Sixtus aku Paus 114-124, sementara iku Historia Ecclesiastica, nggunakaké  katalog sing berbedo teko paus, nglaim kekuasaane 114-128. Kabèh pihak berwenang setuju yèn dhèwèké ngperintah sakiwa-tengené sepuluh taun.

Sixtus I dikreditake koyok wis dilembagakake beberapa tradisi Katolik Romawi liturgi lan administrasi, namung sejarawan percaya yèn iki dicantolake karone olèh pentulis bar ngono sing tertarik nguat klaim kepausan kanggo supremasi kuna. Koyok keakehan pendahulune, Sixtus aku diyakini dimakamake ing cedek makam Santo Petrus ing Bukit Vatikan, sanajan onok perbedoan tradisi ngeneki ing ngendi tubuhne kegletak dino.

Dhèwèké ya iku seorang Romawi olèh kelahiran, lan jeneng bopone ya iku Pastor. Nurut Pontificalis Liber (ed. Duchesne, I.128), dhèwèké ngliwati telu tata coro koyok berikut: yèn ndak onok namung sakral mantri diperolehake kanggo nyentuh pembuluh suci; yèn biskop sing wis diceluk ing Takhta Suci arep, setelah mereka balik, ndak arep ditompo olèh keuskupan mereka kejobo nge'iake surat Apostolik;  yèn setelah Pendahuluan ning Misa imam kudu nglafalake Sanctus karo wong-wong.

Ngeneki tanggal Sixtus I, sesuai karo katalog Liberia teko Paus, dhèwèké ngpimpin Gréja ing masa papréntahan Hadrian "a consulatu Negro et Aproniani usque Vero III et Ambibulo", ya iku 117-126. Para sejarawan Eusebius gréja abad ing-4, piyé, ngnyatakake ning Chronicon yèn Sixtus aku ya iku Paus 114-124, sementara iku Historia Ecclesiastica, karo nggunakaké  pratélan sing berbedo, nglaim yèn aturan Sixtus 'yoiku 114-128.

Alban Butler (Lives of the Saints, 6 April) ngnyatakake yèn X Clement nge'iake beberapa pentinggalan ing Kardinal de Retz, sing nempatkan mereka ing Biara St Michael ing Lorraine. The Xystus sing diperelingi ing Canon Katolik Misa ya iku Xystus II, ndak Xystus I.

Pestane dirayakake ing tanggal 6 April.

## Cathetan suku
Paus Anterus

thumb|right|Paus Anterus
**Paus Anterus**  punika ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun (235-236).
Paus Stephanus I

**Paus Stephanus I**  punika ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun (254-257) lan ngladosi minangka biskop Roma wiwit tanggal 12 Mèi 254 dumugi 2 Agustus 257.
Paus Dionysius

thumb|right|Paus Dionysius
**Paus Dionysius** punika ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun (260-268).

Dionysius bisa uga lair ing Magna Græcia, nanging iki durung diverifikasi. Dhèwèké kapilih dadi paus ing taun 259, sawise mati syahid Sixtus II ing taun 258. Takhta Suci wis kosong meh setaun amarga angel milih Paus anyar sajrone buron kasar sing diadhepi wong Kristen[1]. Nalika oppression wis wiwit suda, Dionysius diangkat dadi Uskup Roma. Kaisar Valerian I, sing mimpin tirani, dicekel lan dipateni dening Raja Persia ing taun 260. Kaisar anyar, Gallienus, ngetokake dekrit toleransi, mulihake pasamuwan-pasamuwan, kuburan-kuburan lan properti liyane sing wis dianakake, nuntun meh 40 taun "Perdamaian Cilik Gréja". Kanggo Paus anyar tiba tugas reshaping Gréja Katulik, kang wis tiba menyang kelainan gedhe. Piwulang bab hubungané Gusti Allah karo Logos wis muncul saka Uskup Dionysius ing Alexandria. Paus ing Roma nyuwun katrangan; respon marem teka bali, sanadyan expostulation bab propriety kabeh iki saka sawetara Kristen Alexandrian. Kanggo mbangun maneh, lan kanggo nebus wong-wong sing ditawan, Paus Dionysius ngirim dhuwit akeh menyang pasamuwan-pasamuwan Kapadokia, sing dirusak dening wong-wong Goth. Sasampuning dhawuh toleransi Kaisar Gallienus, piyambakipun ndadosaken ketertiban ing pasamuwan lan mbantu ngamanaken katentreman ingkang langgeng ngantos 303, kirang langkung 35 taun sasampunipun séda tanggal 26 Desember 268. Ing seni, Dionysius digambarake nganggo jubah kepausan, bebarengan karo buku.
Paus Markus

thumb|Paus Markus

**Paus Markus** punika, ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun (335-336). Paus puniki séda ing tanggal 7 Oktober 336. Panjenenganipun putranipun sawtunggaling priyantun Romawi anama Priscus.
Paus Anastasius I

**Paus Anastasius I**  punika ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma wiwit 27 November 399 dumugi 19 Dhésèmber 401.
Paus Leo I

**Paus Leo I** punika satunggiling aristokrat Romawi Kuna ingkang ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun 440-461. Panjenenganipun punika Paus pisanan ingkang dipunanugrahi gelar "Agung", saéngga dipuntepangi minangka **Paus Leo Agung**. Panjenenganipun dipunkawruhi sampun damel Attila yakin kanggé tindak dhumateng gapura Roma salaminipun kampanye militèr 452. Nalika taun 452, nalika Italia Lèr dipunserang déning Atilla, Leo nempuh let 320&nbsp;km kanthi migunakaken turangga kanggé ngadhepi Atilla lan mbujuk supados narik wadyabalanipun. Prastawa puniki dipuntepangi minangka pangladosan paling ageng Leo Agung I.

Leo tilar donya nalika tanggal 10 November 461 lan panjenenganipun dados imam sepisanan ingkang dipunsarèkaken salebetipun gréja Santo Petrus. Panjenenganipun uga wujud satunggiling téolog lan wujud figur pamimpin séntralisasi salebetipun pangorganisasian Gréja Katulik Roma. Sasanèsipun puniku, Paus Leo ugi dipuntepangi amargi padhebatanipun kaliyan Eutykhes. Salebetipun ngadhepi Eutykhes, Leo boten rawuh kanggé tumut salebetipun Konsili Efesus 449, nanging panjenenganipun ngintunaken satunggiling pranyatan ingkang dipunamot salebetipun *Tomus*. Tomus puniki dipunbeta déning délegasi Leo kanggé dipunwaosaken ing salebetipun konsili minangka wangun kutukan dhumateng Eutykhes. Dékrit salebetipun Tomus puniki ugi dipundhukung penuh déning Kaisar Valentinus III.

## Réferènsi 
## Pranala njawi 
* Ensiklopedia Katolik: Paus Leo I
* CCEL.ORG: ''Pope Leo's Tome''
Paus Anastasius II

**Anastasius II** (???-16 November 498) ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun (496-498) inggih punika wiwit 24 November 496 dumugi sédanipun. Piyambakipun naté ngalami mangsa skisma Acasius saking Konstantinopel. Piyambakipun gadhah *kecenderungan* kanggé nglampahi rekonsiliasi, lan njalari piyambakipun *dicela hebat* déning pengarang *Liber Pontificalis*.

## Pranala njawi 
* Biografi Anastasius II di Ensiklopedia Katolik
Paus Bonifatius II

**Paus Bonifasius II** (???-532) punika, ngasta jawatan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun (530-532). Panjenenganipun punika wiyosan Ostrogotik, lan wujud Paus Jerman ingkang sepindah. Panjenenganipun pikantuk kalenggahan Paus amargi prabawa Raja Gotik Athalaric. Bonifasius dipuntunjuk dados Paus déning ingkang ngrumiyini inggih punika Paus Feliks IV, ingkang wujud panyengkuyung kiyat saking Raja Aria, lan boten naté nglampahi prosès pamilihan. Salaminipun kepausan Bonifatsus, wonten ugi Anti-Paus Dioskorus, ingkang dipunpilih déning mayoritas kaum rohaniwan ing Roma. Bonifasius lan Dioskorus sami-sami dipuntahbisaken ing Roma tanggal 22 September 530, nanging Dioskorus séda namung kalih dasa dinten sasampunipun.

## Pranala njawi 
* Paus Bonifatius II ing Ensiklopedia Katulik
Paus Agapitus I

**Paus Agapetus I** punika, ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma wiwit taun 535 dumugi 22 April 536.

## kulawarga 
Agapitus miyos ing Roma, tanggal wiyosanipun boten dipunkawruhi. Putra saking Gordianus, satunggiling pandhita Roma ingkang dipunpejahi nalika karusuhan ing dinten-dinten Paus Symmakus (498-514). Nami bapanipun mungkin sesambetan kulawarga kaliyan kalih Paus sanèsipun: Feliks III (483-492) lan Gregorius I (590-604). Gregorius punika katurunan saking Felix. Bapanipun Gregorius, Gordianus, nyepeng peran Regionarius ing Gréja Katulik Roma. Boten wonten informasi langkung lebet prakawis posisinipun.

## Biografi 
Agapitus sesarengan kaliyan Kasiodorus madegaken pabukon gréjawi ing Roma mertalaken saking basa Yunani lan Latin, lan mitulungi Kasiodorus salebetipun proyèk pamertalan Filosofi Yunani dhumateng basa Latin.

Panjenenganipun dipunlantik saking dékan Agung dados Paus nalika taun 535.

## Sumber lan réferènsi 
### Cathetan suku 
### Sumber sanèsipun 
* 
*Louise Ropes Loomis, *The Book of Popes* **(Liber Pontificalis)**. Merchantville, NJ: Evolution Publishing. ISBN 1-889758-86-8 (Reprint of the 1916 edition. English translation with scholarly footnotes, and illustrations).
*
Paus Pelagius I

thumb|right|Paus Pelagius I
**Paus Pelagius I** punika ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun (556-561).
Paus Benediktus I

**Paus Benediktus I** (???-30 Juli 579) ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma wiwit 2 Juni 575 dumugi 30 Juli 579.
Paus Bonifatius III

**Paus Bonifasius III** (???-12 November 607) punika, ngasta jawatan Paus Gréja Katulik Roma wiwit 19 Fèbruari 607 dumugi 12 November 607.

Penahbisanipun dados Paus mbetahaken wekdal mèh satunggal taun sasampunipun Paus ingkang ngasta sadèrèngipun inggih punika Paus Sabinianus séda, amargi sapérangan isu kados kaabsahan pamilihanipun. Bonifasius kukuh nelaaken bilih pamilihanipun punika resik lan jujur, lan malah piyambakipun nolak lenggah ing tahta kapausan ngantos mangertos kaleresan kasunyatanipun. Perkawis punika nambah kapitadosan dhumateng Bonifasius nalika panjenenganipun ing pungkasanipun dipuntahbisaken dados Paus.

Bonifasius ngedalaken dekrit éwah-éwahan signifikan ing tata cara pamilihan Paus:
# Nglarang sinten kemawon kanggé nggunemaken gantosipun Paus, salami Paus ingkang saweg njawat punika taksih gesang. Sedaya kemawon ingkang nglanggar dekrit punika badhé pikantuk sanksi ekskomunikasi.
# Dalan nuju prosès pamilihan Paus panggantos namung saged dipunwiwiti tigang dinten sasampunipun Paus kasarèaken.
Éwah-éwahan punika nedahaken *sikap serius* Bonifasius ingkang péngin supados pamilihan Paus *betul-betul murni*.

Tumindakipun salajengipun nggambaraken kacelakanipun kaliyan Kaisar Phocas. Panjenenganipun nyuwun lan pikantuk satunggiling dekrit saking Phocas ingkang nelaaken malih bilih "Tahta Rasul Petrus ingkang Binerkahan punika Kepala saking Samudaya Gréja". Dekrit punika mesthèaken bilih gelar "Biskop Universal" (Biskop Semesta) dipundarbèni kanthi eksklusif déning Biskop Roma. Dekrit punika ugi kanthi efektif ngendhegaken upados Patriark Cyriacus saking Konstantinopel ingkang ugi kepéngin dhumateng gelar "Biskop Universal" kanggé piyambakipun. Sanajan sapérangan ahli nganggep prekawis punika dados bukti bilih Bonifasius ngedegaken Gréja Katulik Roma, nanging dekrit punika leresipun namung nelaaken malih sawangan Kaisar Yustinus I rumiyin ingkang sampun maringi *pengakuan* dhumateng kautamèn Biskop Roma.

Bonifasius III dipunsaréaken ing Basilika Santo Petrus, Roma, tanggal 12 November 607.
Paus Bonifatius IV

**Paus Bonifasius IV** (±550-25 Mèi 615) ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma wiwit 15 September 608 dumugi 25 Mèi 615.
Paus Bonifatius V

**Paus Bonifasius V** (Napoli, ?–25 Oktober 625) punika, ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun (619-625). Panjenenganipun dipunangkat minangka Paus tanggal 23 Dhésèmber 619. Panjenenganipun kathah jasanipun ing upadosipun ngèwahi warga Inggris dados nganut agami Kristen lan ugi ndamel dekrit ingkang ndadosaken gréja minangka papan pangreksan kanggé para kriminal.

Bonifasius V dipunsarèaken ing Basilika Santo Petrus tanggal 25 Oktober 625.
Paus Eugenius I

**Paus Eugenius I** punika, ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma wiwit 10 Agustus 654 dumugi 2 Juni 657.
Paus Adeodatus

**Paus Adeodatus II** (???-676) punika ngasta jabatan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun (672-676). Sekedhik sanget ingkang dipunmangertos prakawis piyambakipun. Cathetan ingkang wonten kathaipun nedahaken bilih Adeodatus dipunkenal amargi kamirahan lan kasaénanipun, khususipun tumrap kaum papa lan kaum pendhatang.

Adeodatus II punika setunggaling biarawan saking Biara Santo Erasmus ing Bukit Celio. Piyambakipun aktif ngleresaken disiplin monastik lan ngadhepi tantangan saking paham monotelisme.

Piyambakipun sampun sepuh nalika kapilih dados Paus lan éwadéné piyambakipun njabat laminipun sekawan taun, boten wonten kemajengan ageng salaminipun mangsa pontifikatipun.

Piyambakipun kadhang sinebut **Adeodatus** kémawon (tanpa nomer) amargi Paus Adeodatus I kadhang ugi kakenal kanthi **Paus Deusdedit**.
Paus Leo II

**Paus Santo Leo II** (???-Juli 683) punika, ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma wiwit Agustus 682 dumugi Juli 683. Sanadyan kapilih minangka Paus namung sapérangan dinten sasampunipun sédanipun pangrumiyinipun, Paus Santo Agathus, panjenenganipun nembé dipuntahbisaken sasampunipun *sede vacantis* salaminipun satunggal taun pitung wulan laminipun, nalika tanggal 17 Agustus 682.

Leo II dipuntepangi minangka pengkhotbah ingkang fasih lan gadhah minat ingkang inggil salebetipun musik. Panjenenganipun ugi kacathet minangka tiyang ingkang dermawan dhumateng kaum miskin.

## Réferènsi
Paus Benediktus II

**Paus Santo Benediktus II** (???-685) punika, ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun (684-685). Piyambakipun nggantosaken Paus Leo II, nanging éwadéné kapilih ing taun 683 piyambakipun boten dipuntahbisaken ngantos taun 684, amargi ijin saking Kaisar Konstantin IV Pogonatus boten pikantuk dumugi pirang-pirang wulan sasampunipun pamilihan wau.

Piyambakipun pikantuk setunggaling dekrit saking sang Kaisar bilih penahbisan Paus boten merloaken konfirmasi malih saking Kamaharajan utawi Eksarka Italia.
Paus kapilih Stephanus

thumb|150px|right|Paus kapilih Stephanus
**Stephanus** punika satunggiling pastur Roma **kapilih minangka Paus** ing wulan Maret 752 kanggé nggantosaken Paus Zacharias; panjenenganipun tilar donya amargi stroke sapérangan dinten salajengipun, sadèrèngipun dipuntahbisaken  biskop. Panjenenganipun punika satunggiling presbiter kardinal, kanthi titulus San Crisogono (sami  titulus kaliyan Kardinal Frederick saking Lorraine, ing tembé wingking Paus Stephanus IX), ingkang kapilih déning Paus Zacharias taun 745.

## Panomeran Kapausan ingkang dhobel
Buku taunan Kapausan nglebetaken Stephanus punika salebetipun pratélan Paus minangka Paus Stephanus II dumugi Konsili Vatikan II (1962–65)ingkang nélakaken bilih panjenenganipun punika sanès satunggiling paus, lan maringaken sesebatan kepausan Stephanus ingkang dipunlajengaken panomeran dhobel kanggé nggambaraken éwah-éwahan punika. Déning panggentosipun, ingkang ugi dipunsebat Stephanus (752–757), ing awalipun dipunsebat minangka Stephanus III nanging sapunika kadhaptar minangka Stephanus II.

Saking taun 752 dumugi taun 942, pitu paus mréntah kanthi nami Stephanus. Awalipun, sadaya paus punika boten dipunbèntenaken amargi panomeran regnal boten dipuntrepaken dhumateng paus dumugi abad angka 10. Sedaya paus punika dipunparingi nami Stephanus II dumugi VIII sasampunipun tilar donya. Paus salajengipun ingkang mundhut nami Stephanus ing taun 1057, sasampunipun panomeran dados kabiyasaan, dipunsebat minangka Stephanus IX salami gesangipun lan panjenenganipun napakastani sadaya dhokumènipun kanthi "*Stephanus Nonus Papa*" utawi Paus Stephanus IX.

## Cathetan
## Réferènsi
**Bishop of Rome*, Patrick Saint-Roch
**Onomastics, Pontifical*, Bernd-Ulrich Hergemöller
*:*in* Philippe Levillain (editor), * The Papacy: An Encyclopedia*, Routledge, 2002, 1780, p.&nbsp;ISBN 0-415-93752-3
Paus Lusius I

**Paus Lusius I**  punika ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma wiwit 25 Juni 253 dumugi 5 Maret 254.
Paus Stephanus II

''**Cathetan:** Salebetipun sumber-sumber sadèrèngipun taun 1960an, Paus puniki sok-sok dipunsebat **Stephanus III** lan Paus kapilih Stephanus dipunsebat **Stephanus II**. Pirsani artikel "Paus kapilih Stephanus" kanggé katrangan langkung jangkep.

**Paus Stephanus II**  (???-27 April 757) punika ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma wiwit 752 dumugi 27 April 757.

Panjenenganipun asma aslinipun
Paus Stephanus IV

thumb|Stephen IV
**Paus Stephanus IV** punika ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun (816-817).
Paus Leo III

**Paus Leo III** (???-12 Juni 816) punika, ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma wiwit 26 Dhésèmber 795 dumugi 12 Juni 816.
Paus Eugenius II

**Paus Eugenius II** (???-Agustus 827) punika, ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma wiwit 8 Mèi 824 dumugi Agustus 827.
Paus Gregorius IV

**Paus Gregorius IV**  punika ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun (827-844).

Panjenenganipun asma aslinipun
Paus Benediktus III

**Paus Benediktus III** (???-7 April 858) punika, ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma wiwit 29 September 855 dumugi 7 April 858.