Komune ing Prancis

thumb|Logo Komune Prancis
[thumb|[Paris]]
[thumb|[Marseille]]
[thumb|[Lyon]]
[thumb|[Toulouse]]
[thumb|[Nice]]

[thumb|[Strasbourg]]
[thumb|[Montpellier]]
[thumb|[Bordeaux]]

***Commune*** minangka tingkat paling andhap saking pérangan administratif wonten ing Républik Prancis. Tembung *commune* wonten ing basa Prancis medal wonten ing abad kaping 12, saking Basa Latin Pertengahan, *communia*, ateges sekempalan alit tiyang ingkang sami wonten ing pagesangan saben dinten, saking Basa Latin *communis*, satunggaling bab ingkang dipuntindakaken sesarengan.

Komune Prancis sami kaliyan kotamadya/kutha wonten ing Amérikah Sarékat utawi *Gemeinden* wonten ing Jerman. Komune Prancis boten gadhah pepadhan wonten ing Karajan Manunggal, gadhah status wonten ing sawijining papan antawising dhistrik lan paroki sipil Inggris.

Sawijining komune Prancis saged wujud kutha kanthi penduduk 2 juta jiwa kados ta Paris, kutha alit kanthi cacahing penduduk 10.000 jiwa, utawi namung désa kanthi penduduk 10 jiwa.

## Karakteristik umum 
### Cacahing Komune 
Rikala tanggal 1 Maret 2007, wonten udakawis 36.780 komune ing Prancis, 36.568 antawisipun wonten ing Prancis Metropolitan lan 212 ingkang sanès wonten ing sebrang laut. ingkang sanès. Bab punika dipunandharaken kanthi gambalang wonten ing pérangan sajarah ing ngandhap; komune Prancis sampun nggantosaken pamérangan Prancis dados désa utawi paroki nalika Revolusi Prancis langkung saking kalih abad kapengker.

Ugi perlu dipunmangertosi bilih, boten kados nagara ingkang sanès kalebet Amérikah Sarékat, sadaya tèritori Républik Prancis, ing njawi sapérangan jajahan sebrang laut alit, kapérang dados komune. Wonten ing tèritori Républik Prancis boten wonten ing wewengkon ingkang kapisah ingkang dipunpimpin déning sawijining kabupatèn utawi tataran ingkang langkung inggil (Punika sami kaliyan New England wonten ing Amérikah Sarékat). Pérangan lemah pundi kémawon wonten ing Républik Prancis minangka péranganing sawijining komune, kekalihipun wonten ing Prancis Metropolitan Sadèrèngipun wujud komune wonten ing *région* Guadeloupe. Struktur komune punika dipunbisak nalika Saint-Martin dados jajahan sebrang laut rikala tanggal 22 Fèbruari 2007. Sapunika dados salah satunggal saking tigang tèritori kanthi penduduk permanèn saking Républik Prancis tanpa struktur komune.
* COM Wallis lan Futuna (14.944 jiwa), ingkang taksih kapérang dados tigang kesukuan tradhisional. Sapunika dados salah satunggal saking tigang tèritori kanthi penduduk permanèn saking Républik Prancis ingkang boten kapérang dados komune.
* COM Saint-Barthélemy (6.852 jiwa). Sadèrèngipun wujud komune wonten ing region Guadeloupe. Struktur komune punika dipunbisak nalika Saint-Martin dados jajahan sebrang laut rikala tanggal 22 Fèbruari 2007. Sapunika dadosi salah satunggal saking tigang tèritori kanthi penduduk permanèn saking Républik Prancis tanpa struktur komune.
* TOM (''territoire d'outre-mer*, atages *teritori sebrang laut*) Daratan Kidul lan Antarktika Prancis (tanpa penduduk permanèn, sakitar 200 ilmuwan, wadya lan pengamat cuaca).

### Wiyar daratan komune biyasa 
Wonten ing Prancis Metropolitan, wiyar rerata sawijining komune taun 2004 inggih punika 14.88 km² (5.75 mil pasagi, utawi 3.676 ekar). Wiyar mèdian komune Prancis Metropolitan (wonten ing sensus 1999) langkung alit, inggih punika 10.73 km² (4.14 mil pasagi, utawi 2.651 ekar). Wiyar mèdian inggih punika pangukuran wewengkon ingkang langkung saé kanggé komune Prancis biyasa.

Wiyar mèdian punika langkung alit tinimbang laladan-laladan wonten ing nagara Éropa, kados ta Italia ing pundi wiyar mèdian komune-nipun (*comuni*) 22&nbsp;km² (8.5 mil pasagi, Bèlgi 40&nbsp;km² (15.5 mil pasagi), Spanyol 35&nbsp;km² (13.5 mil pasagi), utawi Jerman ing pundi kathah-kathahipun *Länder* gadhah komune (*Gemeinden*) kanthi wiyar median ing sanginggilipun 15&nbsp;km² (5.8 mil pasagi).

Wiyar komune Prancis ingkang alit sanget punika dipunsebabaken amargi cacahing komune ingkang inggil, sampun dipunandharaken ing nginggil, wonten ing tèritori kanthi ukuran manengah kados ta Prancis. Taun 2000, Switserlan lan *Länder* Rheinland-Pfalz, Schleswig-Holstein, lan Thüringen ing Jerman dados satunggalipun laladan ing Éropa ing pundi komune-nipun gadhah wiyar mèdian ingkang langkung alit saking komune Prancis.

Komune *département* sebrang laut kados ta Réunion lan Guyana Prancis langkung ageng saking baku Prancis, langkung ageng saking komune Prancis Metropolitan. Limrahipun kagolongaken dados komune ingkang sami awujud sapérangan désa lan kutha alit. Wonten ing Réunion, kanthi wiyar 8.280 km² (3.197 mil pasagi), minangka règion paling alit wonten ing Prancis Metropolitan, nanging kapérang dados 904 komune (903 komune dumugi taun 2006, nanging komune Bosselshausen lan Kirrwiller, ingkang sampun dipungabung wiwit taun 1974, dipunpisah malih tanggal 1 Januari 2007, cacahipun dados 904). Cacahipun komune punika boten istiméwa manawi kabandhingaken kaliyan région ingkang sanès wonten ing Prancis Metropolitan, nanging nalika dipunlebetaken wonten ing tingkat Éropa, cacah punika katingal istiméwa kanggé komune Prancis.

Kanthi 904 komune, règion alit Alsace sampun gadhah kotamadya ingkang cacahipun kaping tiga langkung kathah tinimbang krajan Swèdhen, ingkang tèritori paling agengipun gadhah wiyar 449.964&nbsp;km² (173.732 mil pasagi) namung kapérang dados 290 kotamadya (*kommuner*). Alsace gadhah cacah kaping kalih langkung kathah saking kotamadya ing Walanda, éwadéné cacahing penduduk Walanda kaping sanga langkung kathah lan wiyaripun kaping sekawan langkung ageng saking Alsace, namung kapérang dados 443 kotamadya (*gemeenten*).

Éwadéné wonten budaya Jerman ing Alsace, kathahipun komune Alsace sampun medal saking manéka komune ing règion Prancis sanès saking *penolakan* tumrap ukum Prancis ingkang maksa komune saperlu nggabungaken dhiri kaliyan komune ingkang sanès, ing pundi kathah praja ing Jerman ingkang winatesan kaliyan Alsace, kotamadya-nipun (*Gemeinden*) sampun kagabung wonten ing manéka gelombang wiwit 1960-an, lan kanthi langsung ngirangi cacahipun.

Wonten ing praja Baden-Württemberg, sebrang Kali Rhine, cacahipun *Gemeinden* samsaya kirang, saking 3.378 rikala taun 1968 dados 1.108 rikala September 2007. Minangka perbandhingan, cacah komune wonten ing Alsace namung kirang saking 945 taun 1971 (sadèrèngipun ukum Marcellin ingkang miwiti komune Prancis kagabung satunggal kaliyan sanèsipun, pirsani pérangan perdebatan ing ngandhap) dados 904 rikala wulan Januari 2007. Kasilipun, règion Alsace, kanthi wiyar ingkang namung seperlima wiyar Baden-Württemberg lan cacahing penduduk namung seperenem Baden-Württemberg, gadhah kathah kotamadya tinimbang praja ing Jerman. Règion alit Alsace gadhah langkung saking kaping kalihipun cacah kotamadya ing praja paling ageng lan ingkang kathah piyambak pendudukipun Nordrhein-Westfalen (396 *Gemeinden* rikala September 2007)ing pundi panggabungan kotamadya dipuntindakaken langkung rikat saking Baden-Württemberg, lan kotamadya ing praja paling ageng Niedersachsen (1.022 *Gemeinden* rikala September 2007).* (balai kutha), kanthi kakuwasan ingkang sami éwadéné agengipun komune boten sami (kanthi kutha Paris minangka pangecualian, ing pundi pulisi kutha dipuntindakaken pamaréntah punjer, sanès wali kutha Paris). Kaseragaman status punika minangka kasil jelas saking Revolusi Prancis, ingkang nglajengaken kabiyasan lokal ingkang kadamel wonten ing kraton Prancis.

Wiyaripun komune taksih dados perkawi, nanging, wonten ing kalih alesan: ukum Prancis netepaken ukuran dewan kotamadya miturut cacahing penduduk komune, lan ukuran cacah penduduk ateges ing pundi prosès pamilihan dipun-ginakaken kanggé pamilihan déwan kotamadya papanipun piyambak-piyambak.

Wiwit Hukum PML taun 1982 dipunsahaken, tigang komune Prancis ugi gadhah status istiméwa ing pundi tigang komune punik kapérang dados arondisemen kotamadya: inggih punika Paris, Marseille, lan Lyon. Arondisemen kotamadya minangka satunggalipun unit administratif wonten ing sangandhapipun komune ing Républik Prancis, nanging namung katetetapaken kanggé tigang komune mau. Arondisemen kotamadya punika boten nyinggung arondisemen ingkang minangka subdivisi saking *département* Prancis.

Komune Prancis gadhah "kapribadén" ukum wiwit taun 1837: dipunanggep badan ukum, lan gadhah kapasitas ukum. Arondisemen kotamadya boten gadhah kapribadén ukum, lan tanpa pameroléhan pribadi.

Hukum lan obligasi komune dipunatur déning *Code général de collectivités territoriales (CGCT)* ingkang nggantosaken *Code des communes* (kejawi kanggé prakawis pribadi) kanthi pangesahan ukum tanggal 21 Fèbruari 1996 kanggé législasi lan kaputusan nomer 2000-318 tanggal 7 April 2000 kanggé régulasi.
* [1] (http://www.droit.org/code/index-CGCTERRL.html) Legislasi
* [2] (http://www.droit.org/code/index-CGCTERRM.html) Dudutan

## Sajarah Komune Prancis 
[thumb|[La Rochelle]]
[thumb|[Antibes]]

Komune Prancis wiwit dumadi rikala wiwitanipun Revolusi Prancis taun 1789-1790.

### Karajan Prancis 
[thumb|left|[Cannes]]
[thumb|[Dunkerque]]

Sadèrèngipun Revolusi Prancis, dèrèng wonten pambentukan komune ingkang sami kaliyan komune wonten ing jaman sapunika. Tingkatan paling andhap saking pamérangan administratif inggih punika paroki (*paroisse*), saha wonten sakitar 60.000 paroki wonten ing Krajan Prancis. Sawijining paroki namung awujud sawijining gréja, papan dunung wonten ing sakitaripun (kaloka kanthi nama désa), lan lahan tetanèn wonten ing sakitaring désa. Kedah dipunémut bilih Prancis minangka nagara ingkang cacah pendudukipun ingkang kathah piyambak wonten ing wewengkon Éropa dumugi ing abad kaping 19, Ruslan kanthi 25 yuta penduduk sadèrèngipun Revolusi Industri taun 1539 déning François I. Kajawi kanggé tugas mau, désa dipuntilaraken kanggé ngurusi prakawis sanès manawi dipunkeparengaken. Ingkang limrah, penduduk désa sami kempal kanggé ngrembag prakawis ingkang wigati ingkang gegayutan kaliyan wewengkon punika, kados ta panganggoan lahan tetanèn, nanging dèrèng madeg badan kotamadya ingkang permanèn. Wonten ing kathah papan, tuan tanah lokal (*seigneur*) wonten ing papan dunungipun taksih dipuntindakaken campurtangan tumrap prakawis wonten ing désa, mendhet pajeg saking penduduk désa lan meksa penduduk nyambut damel dados corvée, taksih nemtokaken lahan tetanèn pundi ingkang badhé dipun-ginakaken lan kapan, sarta cacahing kasil panèn ingkang kedah dipunparingaken dhateng piyambakipun.

Wonten ing sisih ingkang sanès, sampun dipunbentuk kutha prajanjèn ingkang sampun dipunsarujuki sadanguning Éra Pertengahan, saking ratu piyambak, utawi bangsawan lokal (kados déné kutha Toulouse ingkang dipunsarujuki déning bangsawan Toulouse). Kutha-kutha mau dipundhirikaken saking sapèrangan paroki (dumugi atusan paroki kanggé kutha Paris), lan dipunklilingi déning *témbok pertahanan*. Kutha-kutha punika sampun kabébasaken saking kakuwasanipun tuan tanah rikala abad kaping 12 lan kaping 13, ingkang sampun gadhah badan kotamadya ingkang ngatur kutha, lan kamiripan kaliyan komune ingkang sampun kabangun sadanguning Revolusi Peranis kejawi kanggé kalih titik wigati: 1-badan kotamadya punika boten démokratis, ingkang limrah dipuntangani déning kulawarga bourgeois ingkang sugih, ingkang kasugihanipun ngundhang kathah prakawis, saèngga kulwarga punika dipuncap minangka *golongan ingkang gadhah kuwasa* tinimbang dhémokrasi kotamadya; 2-boten wonten status seragam kanggé kutha prajanjèn punika, ingkang gadhah status piyambak-piyambak lan organisasi tartamtu.

Wonten ing sisih lèr Prancis, kutha dipunatur déning *échevin* (saking basa Jerman kuna ingkang ateges hakim), déné kutha-kutha ingkang wonten ing kidul Prancis dipunatur déning *consul* (sami kaliyan mangsa Romawi), nanging Bordeaux (kanthi ètimologi ateges "priyantun kakung ingkang dipunsumpah") lan Toulouse déning *capitouls* ("priyantun kakung pengawal"). Limrahipun, boten wonten wali kutha nalika mangsa modhèren; sadaya *échevin* utawi *consul* wonten ing tingkat ingkang sami, lan medalaken kaputusan kanthi kolegial; nanging kanggé prakawis ingkang sanès namung wonten satunggaling *échevin* wonten ing Paris, Rouen, Orléans, Bayonne lan sapèrangan kutha sanèsipun; *mayeur* wonten ing Lille; *premier capitoul* ing Toulouse; *viguier* ing Montpellier; *premier consul* wonten ing sapèrangn kutha ing sisih kidul Prancis; *prêteur royal* ing Strasbourg; *maître échevin* ing Metz; *maire royal* ing Nancy; utawi *prévôt* ing Valenciennes.

### Revolusi Prancis 
Tanggal 14 Juli 1789, rikala wekdal sampun sonten, sasampunipun panyerangan kunjara Bastille, dipuntembak rikala kaanan ramé wonten ing anak tangga Balai Kota Paris. Éwadéné wonten ing Éra Pertengahan wali kutha pedagang nandhani kamardikaning Paris lan miwiti pamberontaken tumrap Raja Charles V, kantoripun ingkang sampun dipuntutup déning ratu, lajeng dipunbikak malih nanging wonten panjagan ingkang ketat saking ratu, saèngga para pamberontak sampun mungkasi pamanggih publik minangka perwakilan lokal ratu ingkang sanès, lan minangka parwujudan kotamadya mardika. kanggé mungkasi révolusi ingkang saweg kadadosan. Sapérangan kutha ingkang sanès wonten ing Prancis nindakaken cara ingkang sami, lan komune madeg wonten ing pundi-pundi, kanthi panjaga kotamadya piyambak-piyambak. Tanggal 14 Dhésèmber 1789, Majelis Nasional (*Assemblée Nationale*) ngesahaken ukum pambentukan komune, minangka tingkat paling andhap wonten ing pamérangan administratif Prancis, ingkang nguwaosi komune independen punika, nanging ugi minangka komune-nipun piyambak.. Para Revolusioner kapèngin nglajengaken cara mangsa rumiyin lan minangka masarakat ingkang makmur, ing pundi sadayanipun sami lan tetep miturut alesan, tinimbang tradisi utawi konservasi. Sedaya komune gadhah status ingkang sami, gadhah satunggaling wali kutha (*maire*) minangka pamimpin, lan déwan kotamadya (*conseil municipal*) dipunyasa wonten ing saben désa, ing pundi dipunadani pepanggihan déwan kotamadya ugi administrasi komune. Sapérangan Majelis Nasional nentang pamérangan Prancis dados puluhan èwu komune, nanging Mirabeau lan pamanggihipun ngèngini satunggal komune kanggé saben paroki sampun lumampah.

Tanggal 20 September 1792, pancathetan lair, palakrama, lan pati ugi dipunbisak saking pandhita paroki lan dados tanggel jawab wali kutha. Palakrama sipil dipuntetepaken lan dipuntindakaken wonten ing *mairie* kaliyan region ingkang gadhah keagamaan ingkang kiyat ing sisih kilèn Prancis minangka pusatipun. Bab punika badhé ndhèrèkaken Napoleon I kanggé damel prajanjèn damai wonten ing Prancis, nyeimbangaken sistem adminsitratif énggal, lan ndadosaken bab punika dipuntampi déning sadaya rakyat. Napoleon ugi mbisak pamilihan déwan kotamadya, ingkang sapunika dipunpilih déning prefek, perwakilan lokal pamarèntah punjer. damel ulang aturan pokok pamiliyan déwan kotamadya, lan ing taun 1837 nalika komune Prancis dipunpringi kapribadèn kukum ingkang sapunika dipunanggep badan kukum kanthi kapasitas kukum. Pendukung Jacobin ajrih tumrap kekiyatan lokal indepènden, ingkang dipuntingali minangka konservatif lan nantang révolusi, lan ngagungaken pamarèntah punjer ingkang langkung kumawasa. Nalika para révolusionér minangka komune, dèrèng kaparingan "kapribadèn" ukum (tuladhanipun *département*), kanthi pamarèntah punjer ingkang gadhah "kapribadèn" ukum. Taun 1837 kaanan punika dipunbiwarakaken boten praktis, amargi wali kutha lan déwan kotamadya boten saged kerjasama wonten ing pangadilan. Akibat saking wéah-éwahan punika, puluhan éwu désa ingkang dèrèng naté gadhah "kapribadèn" ukum (sebrangan kaliyan kutha prajanjèn) dumadakan dados badan ukum ingkang angka pisanan sadanguning sajarahipun. Punika taksih dados prakawis dumugi sapunika.

Sadanguning Révolusi Prancis sakitar 41.000 komune dipunbentuk, wonten ing sawijining téritori ingkang ngrujuk dhateng wates nagara nagara Prancis sapunika (cacah 41.000 mau nglingkupi komune wonten ing departemén Savoie, Haute-Savoie lan Alpes-Maritimes ingkang dipunanèksasi taun 1975, nanging boten kalebet departemén wonten ing Bèlgi lan Jerman ing kilèn Rhein, ingkang naté dados péranganing Prancis antawis taun 1795 lan 1815). Kirang saking 60.000 paroki ingkang madeg sadèrèngipun révolusi (wonten ing kutha, paroki kagabungaken dados komune tunggal; ing padésan, sapérangan paroki alit kagabungaken kaliyan ingkang ageng), nanging 41.000 taksih minangka angka ingkang ageng sanget, tanpa perbandingan ing donya nalika punika, kejawi wonten ing kamaharajan Tiongkok (ing mrika, namung tingkat kabupatèn lan ing nggilipun ingkang gadhah administrasi permanen).

Wiwit punika, éwah-éwahan ageng sampun ngéwahi Prancis, ugi sadaya wewengkon ing Éropa: Revolusi Industri, 2 perang donya, lan *perpindahan pedalaman*, sadayanipun ingkang ngosongaken padésan lan samsaya miyaraken wewengkon kutha. Pamérangan administratif Prancis, taksih kaku lan boten éwah. Dinten punika sakitar 90% komune lan departemèn dipunbentuk sami kaliyan nalika kadadosan Revolusi Prancis langkung saking 200 taun kapungkur, kanthi wates ingkang sami. Akibatipun, komune padésan ingkang boten kaétang lan gadhah atusan penduduk rikala Revolusi Prancis sapunika namung gadhah satunggal atus penduduk utawi kirang. Ing sisih sanès, kutha sampun ngrembaka kanthi rikat déné wewengkon ingkang nindakaken urbanisasi samsaya wiyar langkung saking wates komune ingkang dumadi rikala révolusi. Tuladhanipun inggih punika Paris, ing pundi wewengkon urbanisasi dumugi angka 296 komune.

Paris minangka salah satunggal saking sapérangan komune Prancis ing pundi watesanipun dipunwiyaraken kanggé wewengkon urbanisasi. Komune Paris ingkang énggal lan langking ageng dipunmadegaken ing sangandhapipun parèntah Kaisar Napoléon III taun 1859, nanging sasampunipun 1859 wates Paris boten éwah. Boten kados nagara Éropa ingkang sanès, ingkang nggabungaken komune-nipun kanggé ngirangi kepadatan populasi sapunika (kados ta Jerman lan Italia sakitar taun 1970), kanthi drastis ngirangi cacahing komune wonten ing prosésipun-*Gemeinden* Satebih punika, konservatisme lokal samsaya kiyat, lan tanpa proposal panggabungan wajib ingkang kasil wiwit komite wonten ing Parlemèn Prancis. Taun 1971 ukum Marcellin maringi panjurung lan dana saking pamarèntah kanggé narik komune saperlu kagabung kanthi bébas satunggallan sanèsipun, nanging ukum mau gagal sadaya (namung sakitar 1.300 komune ingkang sarujuk mbisak wewengkonipun klan nyawiji kaliyan komune ingkang sanès).

Saèngga, pamanggih panggabungan ngendika bilih kutha-kutha Prancis gadhah wiyar ingkang sempit manawi kabandhingaken kaliyan nagara Éropa ingkang sanès, amargi wates wewengkonipun katetepaken 200 taun kapungkur. Tuladhanipun, kutha Lyon minangka sawijining komune alit kanthi géografis kanthi penduduk 465.300 jiwa ingkang dumunung wonten ing wates administratif, mapan wonten ing parèngkat ing ngandhapipun kutha-kutha Éropa ingkang sanès, ing pundi kasunyatanipun wewengkon metropolitan Lyon gadhah 1.7 yuta jiwa lan minangka salah satunggaling metropolis paling ageng wonten ing Éropa, sami kaliyan wewengkon metropolitan kados Munich. Cacahing penduduk lan èkonomi wewengkon metropolitan Munich sami kaliyan Lyon, nanging cacahing penduduk kutha (*Gemeinde*) Munich sakitar 1.320.000 jiwa, mèh kaping tiga langkung kathah saking komune Lyon, mbetahaken téritori kotamadya Munich ingkang langkung ageng (310&nbsp;km²/120 mil pasagi), kaping 6.5 langkung ageng saking téritori kotamadya Lyon (48&nbsp;km²/18.5 mil pasagi).

Walikota wonten ing Prancis asring sambat bilih kawontenanipun boten dipunakoni nalika sami tindakaken wonten ing njawi rangkah Prancis, amargi kasunyatan bilih para walikota namung jumeneng madeg wonten ing téritori alit wonten ing tengah wewengkon métropolitan ingkang wiyar. Tuladha saé kanggé prakawis punika inggih punika Paris: éwadéné wewengkon métropolitan Paris minangka salah satunggaling ingkang kathah piyambak pendudukipun wonten ing donya, kanthi 10 yuta jiwa, cacah penduduk wonten ing kutha Paris piyambak inggih punika 2.145.000 jiwa, kirang saking cacahing penduduk kutha Roma (2.550.000 jiwa), ingkang wewengkon métropolitanipun gadhah 3.5 yuta penduduk langkung kathah saking wewengkon métropolitan Paris.

Wonten ing sisih ingkang sanès, wonten sapérangan komune padésan ingkang *èksodus padésan*ipun sampun nilaraken sapérangan tiyang, lan gadhah prakawis anggénipun ngemunah layanan umum kados ta nglampahaken irigasi, prakawis sampah, utawi margi komune ingkang dèrèng dipunaspal. ateges sapérangan pambentukan kerjasama antar komune. Kerjasama kados punika ingkang kapisanan dipunlaksanakaken wonten ing pungkasaning abad kaping 19 wonten ing ukum tanggal 22 Maret 1890 ingkang dipunsahaken kanggé pambentukan asosiasi antarkomune tunggal. Ingkang damel UU Prancis sampun kuwatos wiwit dangu tumrap kekirangan struktur komune ingkang dipunwarisaken saking Revolusi Prancis kanggé njumbuhaken kaliyan cacahing komune, ukum Chevènement tanggal 12 Juli 1999 inggih punika pangkuran paling énggal lan majeng ingkang katujokaken wonten ing panyampurnan èkspresi punika.

Wonten ing taun-taun pungkasan punika sampun samsaya mundhak komune kanggé kagabung wonten ing konsorsium antarkomune kanggé ancas kacukupanipun layanan kados ta pamungutan sampah lan suplai toya., katujokaken dhateng komune padésan; Perkumpulan Aglomerasi (''commonauté d'agglomération*), katujokaken dhateng kutha alit lan kutha menangah wonten ing pinggiranipun; lan Perkumpulan Urban (*commonauté urbaine*), katujokaken dhateng kutha ageng lan pinggiranipun.
[thumb|left|[Nancy]]
Tigang struktur punika dipunparingi tingkat kekiyatan fiskal ingkang béda, kanthi Perkumpulan Aglomerasi lan Perkumpulan Urban ingkang gadhah kekiyatan fiskal langkung ageng, maringi pajeg lokal tumrap parusahan (*taxe professionnelle*) kanthi namanipun saking nama komune, lan kanthi tingkay perpajakan ingkang sami wonten ing sadaya komune ing perkumpulan mau, kados pamungutan sampah utawi angkudan, kados sindikat ingkang dangu, nanging ukum ugi damel punika minangka kuwajiban kanggé perkumpulan kanggé ngemunah sèktor ingkang sanès kados ta rantaman èkonomi lan pambangunan, proyèk perumahan, utawi pelestarian lingkungan. Perkumpulan Komune dipunsuwun ngemunah sajumlah wewengkon, kanthi maring kabébasan dhateng komune supados langkung otonomi, déné Perkumpulan Urban nangani kathah bab, mbébasaken komune ing lebetipun kirang kakuwasan otonomi.
[thumb|left|[Rouen]]

Wonten ing pambentukan perkumpulan, pamarèntah ngalokasikaken dana dhateng perkumpulan miturut cacahing penduduk, maringi surungan dhateng komune kanggé kerjasama lan minangka perkumpulan. Perkumpulan Komune dipunparingi sakedhik dana saben tiyang, déné Perkumpulan Urban dipunparingi kathah dana saben tiyang, lan ngguggah komune saperlu damel perkumpulan manawi gadhah kekiyatan ingkang kirang, para komune sampun nolak nindakaken manawi boten pikantuk dana ingkang asalipun saking pamarèntah.

Nanging kasil punika saged nyingedaken kasunyatan ingkang surem. Wonten ing wewengkon padésan, kathah komune sampun mlebet ing pakempalan Komune namung kanggé pikantuk kauntungan saking dana pamarèntah. Sindikat lokal sampun dipunéwahi kanthi resmi dados Pakempalan Komune, Pakempalan Komune ingkang nembé ngemunah layanan ingkang sadèrèngipun dipunkelola sindikat, kalawanan kaliyan ukum ingkang sampun netepaken struktur antarkomune énggal kanggé damel jaringan wiyar aktivitas tinimbang dipunpendhet alih déning sindikat ingkang dangu. Sapérangan tiyang ngendika bilih, pamindhahan dana pamarèntah kedahipun dipunpungkasi, kathah pakempalan Komune wangsul dhateng status sindikatipun ingkang dangu, utawi ical sadayanipun wonten ing papan ing pundi boten wonten sindikat wonten ing ukum.
[thumb|left|[Caen]]

Wonten ing wewengkon urban, struktur antarkomune énggal langkung jelas, dipunbentuk déning pendamel kaputusan lokal tebih saking kapitadosan umum wonten ing kauntungan ingkang kerjasama wonten ing wewengkon urban. Nanging wonten ing sapérangan papan, tuan tanah lokal samsaya kathah, lan boten mungkin madegaken sawijining struktur antarkomune kanggé sadaya wewengkon urban: sapérangan komune nolak kanggé gabung, utawi damel strukturipun piyambak, kados wewengkon urban Marseille ing pundi sampun jumeneng sekawan struktur antarkomune. Wonten ing kathah wewengkon, komune sugih kagabung kaliyan komune sugih ingkang sanès lan nolak gabung kaliyan komune ingkang miskin, kuwatos manawi warganipun dipunparingi pajeg langkung kanggé kauntungan pinggiran kutha miskin wonten ing wewengkon urban. Sanèsipun, struktur antarkomune wonten ing kathah wewengkon urban taksih énggal, lan boten stabil: kategangan kadadosan antar komune; kutha wonten ing tengah wewengkon urban asring dipunduga ngrantam dominasi saking komune pinggiran kutha; komune saking sisih pulitik ingkang sebrangan ugi saged nindakakaken bab ingkang sami tumrap sanèsipun.
[thumb|left|[Lille]]
[thumb|left|[Rennes]]

Kalih tuladha ingkang saé inggih punika Toulouse lan Paris. Wonten ing Toulouse Utawis punapa badhé struktur antarkomune punika kapecah, ingkang tundhanipun, sasampunipun nagara mandhagaken pambiyantu dana? Utawi mungkin, ukum Chevènement namung minangka tahap kapisanan panggabungan ageng komune, sawijining usaha supados komune nyambut damel sesarengan lan pikantuk kauntunganipun, sadèrèngipun komune-komune punika dipungabungaken. Wonten ing bab punika, pirembagan badhé dipuntindakaken wonten ing taun-taun ingkang badhé kalampahan.

## Fakta sanèsipun 
[thumb|left|[Reims]]
[thumb|left|[Le Havre]]
### Komune kanthi penduduk ingkang kathah piyambak lan paling sakedhik 
Komune ingkang kathah piyambak pendudukipun wonten ing Républik Prancis inggih punika komune Paris: 2.125.246 jiwa rikala Maret 1999.
* Enem saking *(désa Prancis ingkang risak wonten ing jaman Perang Donya I)* boten naté dipunyasa malih. Sedayanipun wonten ing *département* Meuse, lan risak sadangunipun *Paprangan Verdun* taun 1916. Sasampunipun perang, dipunputusaken bilih wewengkon ingkang dipundunungi sadèrèngipun wonten ing désa ingkang risak boten badhé diungabungaken dhateng komune ingkang sanès, minangka pepènget dhateng désa mau ingkang sampun "mati kanggé Prancis", kados nalika dipunbiyangun, lan mangayubagya kanggé désa mau. Komune punika boten gadhah penghuni lan dipunatur déning sawijining déwan kanthi anggota tigang tiyang, dipilih déning prefek Meuse
** Bezonvaux
** Cumières-le-Mort-Homme
** Fleury-devant-Douaumont
** Haumont-près-Samogneux
** Louvemont-Côte-du-Poivre
* Tebih saking bab-bab ingkang istiméwa, komune kanthi penduduk paling sakedhik wonten ing Républik Prancis inggih punika:
** komune Rochefourchat, ing ngandhap gunung Alpen Prancis, 1 jiwa wonten ing sensus 1999 (satunggaling priyantun kakungn 38 taun ingkang sampun pisahan kaliyan garwanipun).
** komune Leménil-Mitry, ing alas Lorraine wonten ing sisih wétan Prancis, 2 jiwa rikala sensus 1999 (priyantun kakung 42 taun lan garwanipun 38 taun, dados pamilik sadaya griya wonten ing komune mau, asalipun saking kulawarga tuan tanah ing mrika).
** komune Rouvroy-Ripont, caket laladan Champagne, 2 jiwa wonten ing sensus 1999 (priyantun kakung 60 taun lan 73 taun ingkang dèrèng palakrama).

### Téritori komune paling ageng lan paling alit 
* Komune paling ageng wonten ing Républik Prancis inggih punika Maripasoula (3.710 jiwa) wonten ing *département'' Guyana Prancis: 18.360 km² (7.089 mil pasagi).
* Wonten ing Prancis Metropolitan komune paling ageng inggih punika komune Arles (50.513 jiwa) caket Marseille, téritorinipun ngambah sapérangan delta Kali Rhône: 759 km² (293 mil pasagi), utawi kaping 8.7 langkung wiyar saking wiyaripun kutha Paris (boten kalebet taman Bois de Boulogne lan Bois de Vincennes).
* Komune paling alit wonten ing Républik Prancis inggih punika Castelmoron-d'Albret (62 jiwa) caket Bordeaux: 0.0376 km² (0.0145 mil pasagi utawi 9.3 ekar).

### Komune paling inggil
Komune paling inggil wonten ing Républik Prancis (lan Éropa) inggih punika Saint-Véran

### Komune paling tebih saking kutha krajan Prancis 
* Komune Républik Prancis ingkang paling tebih saking Paris inggih punika komune L'Île-des-Pins (1.840 jiwa) wonten ing Kaledonia Baru: 16.841&nbsp;km (10.465 mil) saking punjer kutha Paris.
* Wonten ing daratan Prancis (Prancis Éropa kejawi Corsica), komune paling tebih saking Paris inggih punika Coustouges (134 jiwa) lan Lamanère (44 jiwa) wonten ing wates Spanyol: kekalihipun gadhah jarak 721&nbsp;km (448 mil) saking punjer kutha Paris satebihipun manuk gagak miber.
[thumb|250px|Marka margi dados panandha watesing komune [Y, Somme|Y ing *département* Somme, Picardie.]]

### Nama komune paling cekak lan dawa 
* Komune Républik Prancis kanthi nama paling cekak inggih punika komune Y (89 jiwa).
* Wonten tiga komune ing Républik Prancis ingkang gadhah nama paling dawa (38 huruf):
** komune Saint-Germain-de-Tallevende-la-Lande-Vaumont (1731 jiwa)
** komune Saint-Remy-en-Bouzemont-Saint-Genest-et-Isson (592 jiwa)
** komune Beaujeu-Saint-Vallier-Pierrejux-et-Quitteur (739 jiwa)

## Nama komune wonten ing basa kejawi Prancis 
Nama komune Prancis limrahipun wonten ing Basa Prancis. Wonten ing wewengkon ing pundi basa sanès saking Prancis dipunlafalaken, namanipun sampun dipunéwahi wonten ing pangucapan lan pangejaan Prancis, kados ta Toulouse (*Tolosa* wonten ing Basa Occitan), Strasbourg (*Straßburg* wonten ing Basa Alemanik), utawi Perpignan (*Perpinyà* wonten ing Basa Katalan). Nanging, kathah komune alit ingkang taksih migunakaken nama aslinipun. Punika tuladha nama asli wonten ing basa ingkang naté dipunngendikakaken, utawi taksih dipun-ginakaken, wonten ing tèritori Républik Prancis:
[thumb|350px|Marka margi panandha lawang mlebet [Mittelhausbergen ing *département* Bas-Rhin, Alsace.]]
* Basa Jerman: komune Mittelhausbergen (1.690 jiwa)
* Basa Walanda: komune Steenvoorde (4.024 jiwa)
* Basa Breton: komune Kermoroc'h (324 jiwa)
* Basa Occitan: komune Belcastel (251 jiwa)
* Basa Basque: komune Ustaritz (4.984 jiwa)
* Basa Katalan: komune Banyuls-dels-Aspres (1.007 jiwa)
* Basa Korsika: komune San-Gavino-di-Carbini (738 jiwa)
* Basa Komoro: komune M'Tsangamouji (5.028 jiwa)
* Basa Polinesia: komune Hitiaa O Te Ra (8.683 jiwa)
* Sapérangan Basa Austronesia ing Kaledonia Baru: komune Kouaoua (1.586 jiwa)
* Sapérangan Basa Indian Amérika: komune Kourou (19.107 jiwa)

## Klasifikasi
INSEE Kode: INSEE maringi kodhe pangindèksan numèrik wonten ing manéka éntitas wonten ing Prancis, mliginipun komune (ingkang boten sami kaliyan kodhe pos). Kode 'jangkep' gadhah wolu (8) digit lan tiga ruwang lebet, nanging wonten ing ingkang dipunprasajakaken kodenipun kanthi gangsal (5) angka lan boten mawi ruwang lebet:
* Kalih digit (département) lan tiga digit (commune) kanggé 96 département Prancis 'métropolitaine'.
* Tigang digit (département utawi kolèktivitas) lan kalih digit (commune) kanggé departemèn Luar Negeri, Jajahan lan Nagara Luar Negeri. Ugi pirsani: fr: Kode INSEE # Kode komunal.

## Komune-Komune ing Prancis
Punika minangka pratélan komune ingkang wonten ing Prancis kanthi cacahing penduduk ingkang langkung saking 20.000 jiwa rikala sénsus 2006. Sedaya cacah punika migunakaken métode pangétangan *sans doubles comptes* INSEE (*population municipale*).
[thumb|[Toulon]]
[thumb|[Grenoble]]
[thumb|[Angers]]
[thumb|[Dijon]]
[thumb|[Brest, Prancis|Brest]]
[thumb|[Nîmes]]
[thumb|[Aix-en-Provence]]

[thumb|[Clermont-Ferrand]]
[thumb|[Tours]]
[thumb|[Limoges]]
[thumb|[Villeurbanne]]
[thumb|[Amiens]]
[thumb|[Metz]]

# Paris
# Reims
# Le Havre
# Saint-Étienne
# Toulon
# Grenoble
# Angers
# Dijon
# Brest
# Nîmes
# Le Mans
# Aix-en-Provence
# Clermont-Ferrand
# Saint-Denis
# Tours
# Limoges
# Villeurbanne
# Amiens
# Metz
# Besançon
# Perpignan
# Orléans
# Mulhouse
# Caen
# Boulogne-Billancourt
# Rouen
# Nancy
# Argenteuil
# Montreuil
# Saint-Paul
# Roubaix
# Saint-Denis
# Avignon
# Tourcoing
# Fort-de-France
# Créteil
# Poitiers
# Nanterre
# Versailles
# Courbevoie
# Pau
# Vitry-sur-Seine
# Asnières-sur-Seine
# Colombes
# Aulnay-sous-Bois
# Rueil-Malmaison
# La Rochelle
# Antibes
# Saint-Maur-des-Fossés
# Calais
# Champigny-sur-Marne
# Saint-Pierre
# Aubervilliers
# Béziers
# Bourges
# Cannes
# Le Tampon
# Dunkerque
# Saint-Nazaire
# Drancy
# Colmar
# Mérignac
# Valence
# Quimper
# Ajaccio
# Levallois-Perret
# Issy-les-Moulineaux
# Neuilly-sur-Seine
# Troyes
# Noisy-le-Grand
# Villeneuve d'Ascq
# Antony, Hauts-de-Seine
# Les Abymes
# Sarcelles
# Lorient
# Niort
# Cayenne
# Chambéry
# Pessac
# Vénissieux
# Clichy
# Cergy
# Saint-Quentin
# La Seyne-sur-Mer
# Ivry-sur-Seine
# Beauvais
# Hyères
# Cholet
# Montauban
# Pantin
# Bondy
# Maisons-Alfort
# Vannes
# Évry
# Charleville-Mézières
# Arles
# Saint-André
# Fontenay-sous-Bois
# Sartrouville
# Épinay-sur-Seine
# Fréjus
# Évreux
# Laval
# Le Blanc-Mesnil
# Sevran
# Annecy
# Belfort
# Narbonne
# La Roche-sur-Yon
# Clamart
# Villejuif
# Brive-la-Gaillarde
# Saint-Malo
# Saint-Louis
# Meaux
# Grasse
# Albi
# Chelles
# Blois
# Cagnes-sur-Mer
# Bobigny
# Châteauroux
# Vincennes
# Carcassonne
# Chalon-sur-Saône
# Saint-Brieuc
# Martigues
# Châlons-en-Champagne
# Tarbes
# Montrouge
# Meudon
# Aubagne
# Bayonne
# Boulogne-sur-Mer
# Suresnes
# Saint-Herblain
# Bastia
# Castres
# Gennevilliers
# Sète
# Puteaux
# Saint-Ouen
# Wattrelos
# Douai
# Alfortville
# Le Cannet
# Valenciennes
# Angoulême
# Istres
# Compiègne
# Arras
# Mantes-la-Jolie
# Livry-Gargan
# Caluire-et-Cuire
# Saint-Germain-en-Laye
# Rosny-sous-Bois
# Thionville
# Corbeil-Essonnes
# Talence
# Cherbourg-Octeville
# Saint-Priest
# Vaulx-en-Velin
# Massy
# Bourg-en-Bresse
# Salon-de-Provence
# Chartres
# Alès
# Montluçon
# Le Lamentin
# Garges-lès-Gonesse
# Marcq-en-Barœul
# Bagneux
# Bron
# Noisy-le-Sec
# Nevers
# Le Port
# Gagny
# Melun
# Anglet
# Auxerre
# Rezé
# Gap
# Savigny-sur-Orge
# Vitrolles
# Draguignan
# La Courneuve
# Joué-lès-Tours
# Choisy-le-Roi
# Roanne
# Poissy
# Échirolles
# Saint-Chamond
# Villepinte
# Lens
# Tremblay-en-France
# Saint-Martin-d'Hères
# Haguenau
# Stains
# Pontault-Combault
# Châtellerault
# Six-Fours-les-Plages
# Villefranche-sur-Saône
# Mâcon
# Bagnolet
# Sainte-Geneviève-des-Bois
# Épinal
# Montigny-le-Bretonneux
# Montélimar
# Saint-Raphaël
# Agen
# Saint-Laurent-du-Maroni
# Conflans-Sainte-Honorine
# Dieppe
# Saint-Joseph
# Creil
# Neuilly-sur-Marne
# Saint-Benoît
# Romans-sur-Isère
# Franconville
# Marignane
# Dreux
# Maubeuge
# Les Mureaux
# Cambrai
# Liévin
# La Ciotat
# Colomiers
# Châtillon
# Le Perreux-sur-Marne
# Châtenay-Malabry
# Plaisir
# Vandœuvre-lès-Nancy
# Viry-Châtillon
# Schiltigheim
# Thonon-les-Bains
# Houilles
# Nogent-sur-Marne
# Athis-Mons
# Vallauris
# Sainte-Marie
# Malakoff
# Villeneuve-Saint-Georges
# L'Haÿ-les-Roses
# Palaiseau
# Mont-de-Marsan
# Goussainville
# Vienne
# Saint-Laurent-du-Var
# Sotteville-lès-Rouen
# Villenave-d'Ornon
# Orange
# Rillieux-la-Pape
# Périgueux
# Le Chesnay
# Trappes
# Aurillac
# Chatou
# Clichy-sous-Bois
# Saint-Cloud
# Villiers-sur-Marne
# Thiais
# Saint-Leu
# Meyzieu
# Draveil
# Pontoise
# Saumur
# Annemasse
# Yerres
# Lambersart
# Alençon
# Soissons
# Charenton-le-Pont
# Villemomble
# Guyancourt
# Vierzon
# Ermont
# Baie-Mahault
# Saint-Étienne-du-Rouvray
# Bergerac
# Menton
# Bezons
# Cachan
# Élancourt
# Pierrefitte-sur-Seine
# Carpentras
# Aix-les-Bains
# Le Gosier
# La Garenne-Colombes
# Bois-Colombes
# Villiers-le-Bel
# Saint-Dizier
# Sens
# Saint-Médard-en-Jalles
# Vanves
# Biarritz
# Ris-Orangis
# Montbéliard
# Saintes
# Laon
# Béthune
# Taverny
# Illkirch-Graffenstaden
# Vigneux-sur-Seine
# Rochefort
# Sucy-en-Brie
# La Possession
# Le Grand-Quevilly
# Gonesse
# Montfermeil
# Vichy
# Grigny
# Sannois
# Hénin-Beaumont
# Brunoy
# Herblay
# Cavaillon
# Oullins
# Rambouillet
# La Garde
# Fresnes
# Le Kremlin-Bicêtre
# Tournefeuille
# Romainville
# Savigny-le-Temple
# Les Ulis
# La Teste-de-Buch
# Armentières
# Décines-Charpieu
# Dole
# Matoury
# Villeneuve-la-Garenne
# Miramas
# Saint-Sébastien-sur-Loire
# Champs-sur-Marne
# Épernay
# Bègles
# Chaumont
# Orvault
# Abbeville
# Rodez
# Vernon
# Fontenay-aux-Roses
# Lunel
# Le Robert
# Bruay-la-Buissière
# Le Creusot
# Kourou
# Sèvres
# Bourgoin-Jallieu
# Eaubonne
# Muret
# Oyonnax
# Villeneuve-sur-Lot
# Le Bouscat
# Lisieux
# Le Plessis-Robinson
# Villeparisis
# Libourne
# Cenon
# Montgeron
# Sainte-Anne
# Coudekerque-Branche
# Gradignan
# Fontaine
# Montigny-lès-Metz
# Hérouville-Saint-Clair
# Brétigny-sur-Orge
# La Madeleine
# Saint-Ouen-l'Aumône
# Lanester
# Étampes
# Maisons-Laffitte
# Frontignan
# Mons-en-Barœul
# Torcy
# Saint-Mandé
# Sainte-Foy-lès-Lyon
# Millau
# Le Petit-Quevilly
# Saint-Pol-sur-Mer
# Les Lilas
# La Valette-du-Var
# Forbach
# Gif-sur-Yvette
# Beaune
# Sarreguemines
# Morsang-sur-Orge
# Sainte-Suzanne
# Saint-Dié-des-Vosges
# Combs-la-Ville
# Auch
# Cormeilles-en-Parisis
# Saint-Gratien
# Schœlcher
# Fleury-les-Aubrais
# Montmorency
# Loos
# Grande-Synthe
# Agde
# Roissy-en-Brie
# Deuil-la-Barre
# La Celle-Saint-Clou
# Blagnac
# Orly
# Manosque
# Petit-Bourg
# Hazebrouck
# Vertou
# Gardanne
# Longjumeau
# Olivet
# Le Moule
# Lormont
# Fougères
# Croix
# Mandelieu-la-Napoule
# Dammarie-lès-Lys
# Dax
# Voiron
# Mont-Saint-Aignan
# Moulins
# Le Mée-sur-Seine
# Denain
# Les Pennes-Mirabeau
# Les Pavillons-sous-Bois
# Ozoir-la-Ferrière
# Lagny-sur-Marne
# Cahors
# Saint-Michel-sur-Orge
# Vélizy-Villacoublay

## Cathetan suku 
*  *La Documentation française* ''Le développement de l'intercommunalité&nbsp;: la révolution discrète*
*  Maryvonne Bonnard, *Les collectivités territoriales en France*, 2005, *La Documentation française'', ISBN 2-11-005874-9

## Uga delengen 
* Pratélan komune ing Prancis
* Komune (subdivisi)
* Comune (Italia)
* Daftar lengkap kota dan kotamadya di Perancis