open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
gleki

ni'o djica fa ro prenu fe lo ka **gleki** kei .i cu'u la *.[[aristoteles]].* ku zukte *fe* lo ka gleki kei *fi* pa da (je vo'e) .i bo ku'i zukte *fi* lo ka gleki kei *fe* mu'a lo ka kanro kei je lo ka jgira kei je lo ka xendo kei

ni'o na'o fa so'a remna ca'o lo nu gleki cu cisma ja sanga ja surla

ni'o na'o ku gleki na ja nai badri .i ku'i ro roi ku fa su'o prenu cu gleki fe da je cu badri fe lo drata be da
mulpi'i

ni'o ro *my* je ro *sy* vu'o no'u lo mulna'u zo'u
:**mulpi'i** fa *my* fe *sy* vau jo pilji fa *my* fe *sy* fi su'o mulna'u no'u ca'e lo fi mulpi'i be *my* bei *sy*

ni'o mu'a mulpi'i fa li 91 fe li 13 fi li 7
i bo mulpi'i fe li 1 je li ni'u 1 fa ro mulna'u
i bo mulpi'i fa li 0 fe ro mulna'u

ni'o ta'i ku tadni fe lo'i fa ce'o fe mulpi'i fa lo na'urskepre

## ni'o ni'o steci

ni'o ru'a ga je mulpi'i fa *my* fe *sy* gi mulna'u fa *ny*

ni'o ja'o mulpi'i fe *sy* fa li *my su'i ny* jo li *ny*
i mulpi'i fe *sy* fa li *my pi'i ny*
pensi

ni'o minji *pe'a* fe lo ka **pensi** fa ce'u kei (goi ko'a je) noi se sanji ku'o fa lo besna .i fa ko'a cu me lo ve pruce be fo lo ka cilre kei noi sarcu fe lo ka jmive kei .i panra fa zo pensi fe zo racli

ni'o so'i roi pluka fa ko'a noi se surla ku'o .i ku'i ca mu'a lo ka terpa kei cu na'e pluka fa ko'a

ni'o simxu fa lo'i saske fe lo ka frica fi lo ka basna fe ma kau kei kei .i ja'o cusku fe lo srana be lo za'u pa pensi saske

## [[mivyske]]

ni'o kantu fe ko'a fa lo nirsle noi selci se ri'a lo ka benji fe lo sodnysodna je lo sodnrkali fi lo drata nirna fu lo nirslerebla kei ku'o .i pagbu fa lo nirna fe lo besna je lo ji'a nirskori

ni'o rinka fe lo ka benji fa lo nirna kei fa lo ka frati kei be mu'u
:lo ka se gusni kei
:je lo ka pencu kei
:je lo ka tirna kei
:je lo ka vasru fe lo nirbe'ixu'i kei be'o

## [[menske]]

ni'o dunli fa ko'a fe lo ka troci co jimpe fi lo se preti kei .i fi'o menske cu tadni fe mu'a lo ka mo'icli kei je lo te datni je lo ka cinmo kei je lo ka terpa kei

ni'o ji'a menske fe lo ka mikce fi lo pensi te bilma be mu'u lo ka noryraclyte'a kei be'o kei

## [[pijyske]]

ni'o ta'i vajni fe lo pijyskepre fa ko'a .i tadni fe ko'a fa mu'a la platon je la aristoteles je la dekart
cutci

ni'o taxfu fa ro **cutci** fe su'o zunle jamfu ja su'o pritu jamfu

ni'o rau cutci goi cy zo'u rinka fa lo ka dasni fe cy kei fe lo ka mu'a
:kufra
:ja cu no'e jdika fa le jamfu fe lo ka jinsa kei
:ja cu na se tunta fe su'o rokci
:ja cu melbi kei

ni'o ca ku fe rau cutci cu zbasu fi lo slasi ja lo ckabu .i ku'i pu zu ku fe so'a cutci cu zbasu fi lo mudri ja lo mabru skapi ja lo mapni
betfu

.i lo betfu

## .i ri zo'u
lo **betfu** cu xadyclapau gi'e poi'i lo canti jo'u lo ganti na'o ralju lo pagbu be ke'a .i na'o ku lo betfu cu rebjbimau lo cutne gi'e sedjbimau lo rebla gi'a bo rebjbirai lo xadyclapau .i lo betfu na'o traji fi lo xadyclapau fe lo ka lo pilka ja greku pe ce'u cu ranti

### ni'o lo betfu be lo degda'u
.i lo betfu be lo degda'u cu jbini lo fepryslu jo'u lo tupyjanco
lo .uniks.

ni'o la .uniks. no'u la'o gy. *Unix* .gy. noi fukyzifpo'e se cmene zoi gy. *UNIX* .gy. girzu lo ka kakne tu'a za'u pa lo skami pruce je za'u pa lo sampli kei lo samcmu poi se krasi le .uniks. pe la me .abu ty. joibu ty. ku ku goi ko'a .i ca'e lo te go'i cu **.uniks.** .i ko'a co'a se favgau ca li pa so ze no'o la .ken. .tampsn. je la .denis. .ritci. je lo drata va le lanli stuzi pe la .bel. .labz.

ni'o la .bel. .sistym. .ai dai cu pilno ko'a ca le krasi .i ku'i la me .abu ty. joibu ty. ba za curmi lo nu lo na cmima be by sy. cu pilno lo .uniks. .i le nu go'i cu rinka so'o nu finti lo lanli ja se vecnu mupli be fi lo .uniks. .i mu'a la .iuniversitis. .yv. .kaliforniias. .berklis. fa'u la .maikrosaft. fa'u la me .ibu by my. ku fa'u la .syn. .maikrosistyms. pu finti la me by sy dy. ku fa'u la .ziniks. fa'u la me .abu .ibu xy. ku fa'u la .solaris. .i la me .abu ty. joibu ty. ca li pa so so no'o vecnu le nu fukyzifpo'e la .uniks. kei la .novel. .i ny. vecnu le cuntu be ny. be'o pe la .uniks. la .santas. .kruz. .apyreicyn. ca li pa so so mu .i dunda le nu fukyzifpo'e kei la .open. .grup. noi nutli girzu je cu curmi lo nu pilno lo se fukyzifpo'e kei lo nu lo samcmu cu jvamapti la .singl. .uniks. .spesifikeicyn. .i ba'o li re no pa vo la .mako'es. ne la .apl. cu traji lo ni pilno kei fo lo .uniks.

ni'o lo .uniks. cu ckaji lo ka lo tarmi cu se fendi po'u le .uniks. tadji .i .ubu ty. se smuni lo du'u lo samcmu cu sabji loi sampla be fi pa sampu je xamgu bo se ciksi be'o noi na'o simxu benji fu pa datnyvei ciste to no'u le .uniks. datnyvei ciste toi je noi ka'e se gumgau te zu'e lo nu sazri fi lo pluja kei se pi'o pa minde bangu no'u le .uniks. .cel. .i le .uniks. cu drata lo lidne be ri lo du'u pa moi lo samcmu be ka'e za'u lo skami klesi .i lo nu la me cy. ca'a samplabau fi pi ji'i ro .ubu cu rinka lo nu le .uniks. cu samcmu za'u skami klesi ka'e

## ni'o ni'o ni'o sei tordu skicu

## ni'o ni'o ni'o sei casnu be lo citri

## ni'o ni'o ni'o sei casnu be lo mrecmu

## ni'o ni'o ni'o sei casnu be lo te ciste

## ni'o ni'o ni'o sei casnu be lo se rinka

### ni'o ni'o sei casnu be lo zifre .uniks. je lo .uniks. simsa

### ni'o ni'o sei casnu be la .arpanet.

## ni'o ni'o ni'o sei casnu be lo nu fukyzifpo'e
la .apl.

ni'o **la .apl.** no'u la'o gy. *Apple Inc.* .gy. merko ke sornai ke zbaske kagni je cu platu je favgau je vecnu lo dikca cabra je lo samtci je lo kibro te selfu .i le ralju stuzi po .abu zvati la .kupertinos. pe la .kaliforniias. .i le .abu cabra cu se mupli la .aifon. noi fonskami je la .aipad. poi ta'orskami je la .mak. noi skami je la .aipad. poi se bevri ka'e fu'i ve ganvi je la .apl. .uatc. noi junla skami je la .apl. .tivis. noi skami ve ganvi je la .xompad. noi mencre pe'a selsnapra .i le .abu samtci cu se mupli la .mako'es. je la .aio'es. vu'o noi samcmu je la .aitunz. noi ve ganvi je la .syfaris. noi kibyca'o je la .ailaif. noi finti gunma je la .aiuyrk. noi gunka gunma je so'o lo certu samtci noi se mupli la .fainl. .kyt. .pros. je la .ladjik. .pros. je la .ekskod. .i le .abu kibro te selfu cu se mupli la .aituns. zarci je la .aio'es. samtci zarci je la .mak. samtci zarci je la .apl. zgike je la .aiklaud.
junbau

le junbau no'u la'o py 汉语 py cu bangu le jungo ke prenu gubyseltru prenu .i ji'i parebiki'oki'o le prenu cu kakne tavla bau le junbau
Mode Gakuen Cocoon Tower

ni'o la'o gy. **Mode Gakuen Cocoon Tower** .gy no'u la'o ponjo. モード学園コクーンタワー、 .ponji no'u la'o ponjo. Mōdo Gakuen Cocoon Tawā .ponjo cu slanydi'u gi'e stuzi le pongu'e gi'e mitre li 203.65
chiquito.de.la.calzada

** chiquito.de.la.calzada**. goi ko'a cu misno ke spano finpre 

.i ko'a jbena ca li 1932 pi'e 5 pi'e 28 bu'u la malaga. gi'e mrobi'o ca li 2017 pi'e 11 pi'e 11 bu'u la malaga.
*IMDB
katrin.djonsn

ni'o la **katrin.djonsn** no'u la'o gy *Katherine Coleman Goble Johnson* gy goi ko'a cu merko cmacypre .ije le selkanji be lo srumu'uklaso beifa ko'a cu vajni le pamoi merko bo kesmu'u .i ko'a plijibri fi la'o gy NASA gy

.i ko'a kanji lo danlu'a .e lo cecla gaurtcini .e lo sukckape volvepluta pe lo kesmu'u

.i ko'a se jbecme Katherine Coleman .ije ko'a jbena fi la 1918moi fo la'o gy White Sulphur Springs, Greenbrier County, West Virginia gy .i ko'a panzi la'o gy Joylette Coleman gy .e la'o gy Joshua Coleman gy
alexandra.pizarnik

la **flora.alexandra.pizarnik**. sy goi ko'a cu misno ke gento finpre .i ko'a jbena ca li 1936 pi'e 4 pi'e 29 bu'u la buenosaires. gi'e mrobi'o ca li 1972 pi'e 9 pi'e 25 bu'u la buenosaires.
migel.cervantes

.**migel.de.cervantes.saavedra**. goi ko'a cu misno ke spano finpre .i ko'a jbena ca li 1547 pi'e 9 pi'e 29 bu'u la alcala de henares. gi'e mrobi'o ca li 1616 pi'e 4 pi'e 22 bu'u la madrid. 
## cu'u de'u
pio.baroja

.**pio.baroja.nessi**. goi ko'a cu misno ke spano finpre .i ko'a jbena ca li 1872 pi'e 12 pi'e 28 bu'u la donostia. gi'e mrobi'o ca li 1956 pi'e10 pi'e 30 bu'u la madrid.

## cu'u de'u
rosalia.de.castro.

la.**rosalia.de.castro**. goi ko'a cu misno ke spano finpre .i ko'a jbena ca li 1837 pi'e 2 pi'e 24 bu'u la santiago. gi'e mrobi'o ca li 1885 pi'e 15 pi'e 7 bu'u la padron.
## cu'u de'u
federico.garcia.lorca

.**federico.garcia.lorca**. goi ko'a cu misno ke spano finpre .i ko'a jbena ca li 1898 pi'e 5 pi'e 6 bu'u la fuentevaqueros. gi'e mrobi'o ca li 1936 pi'e 8 pi'e 18 bu'u la viznar/alfacar. 
## cu'u de'u
lucia.exebarria

la **lucia.exebarria**. sy goi ko'a cu misno ke spano finpre .i ko'a jbena ca li 1966 pi'e 12 pi'e 7 bu'u la valencia.
boris.izagirre

**boris.izagirre**. sy goi ko'a cu misno ke benesuel-spano finpre .i ko'a jbena ca li 1965 pi'e 9 pi'e 29 bu'u la caracas.
artur.rimbo

**artur.rimbo**. sy goi ko'a cu misno ke fraso terpemci .i ko'a jbena ca li 1854 pi'e 10 pi'e 11 bu'u la charleville. gi'e mrobi'o ca li 1891 pi'e 11 pi'e 10 bu'u la marseilles.
amelie.notomb

ni'o la **ameli.notomb**. sy goi ko'a cu misno finpre .i ko'a jbena ca li 1966 pi'e 8 pi'e 13 bu'u la etterbeek, brusel., beldjym
.i ko'a ca ro detna'a poi balvi lo se detri be li pa sosore cu finti pa cukta
.i leko'a selcku cu se fanva fi su'ore bangu lo fasybau
wilburn.smit

**wilbur.smit**. sy goi ko'a cu misno finpre .i ko'a jbena ca li 1933 pi'e 8 pi'e 13 bu'u la kabwe - 2021.

## selsitna
la .linys. .torvoldz.

ni'o la **.linys. .torvoldz.** goi ly. du la'o zoi. *Linus Benedict Torvalds* .zoi .i ly. jbena fi li ny. pa so xa so ly. pa re dy. re bi .i ly. kulnrsu'omi joi merko .i ly. skezu'e lo samtci .i ly. ralju favgau la .linuks. noi samcmuralju je pu co'a se pilno so'i me la .linuks. ku samcmu cei broda .i la .android. je la .kromo'es. cu mupli lo ka ce'u broda .i ly. finti la .git. ji'a noi fatri ke farvi jitro ciste je la .sypsrfys. noi samtci lo nu vreji ja platu fi lo nu nityjirkla .i la .teknaladjis. .akademis. .finland. pu cnemu ly. fa'u la'o zoi. *山中 伸弥* .zoi lo ka ce'u pu finti pa zifre samcmu poi cnino kei fa'u zo'e la'o zoi. *Millennium-teknologiapalkinto* .zoi pe li ny. re no pa re .i ji'a cnemu ly. fo la'o zoi. *IEEE Computer Society Computer Pioneer Award* .zoi pe li ny. re no pa vo ge'u je la'o zoi. *IEEE Masaru Ibuka Consumer Electronics Award* .zoi pe li ny. re no pa bi

## nunji'e .i jibri
### krasi nanca
ni'o ly. no'u la .linys. .torvoldz. pu jbena fi li ny. pa so xa so la .xelsinkis. pe lo gugdefu'i .i ly. panzi la .anas. .torvoldz. je la .nils. .torvoldz. vu'o noi na'o te nuzba .i ly. se riryrirni la'o zoi. *Leo Törnqvist* .zoi noi skepre lo lairtcinyske ku'o je la'o zoi. *Ole Torvalds* .zoi noi na'o te pemci .i ro rirni be ly. pu trucu'u mutce va la'o zoi. *Helsingin yliopisto* .zoi noi balcu'e ku'o ca lo dekna'a poi cfari ca li ny. pa so xa no .i lo lanzu be ly. cu cmima lo xabme'a poi se bangu lo bansuve'e .i ly. se mitcmepre la .linys. .polin. noi merko je cu skepre lo xumske je cu se cnemu fo la .nobel. .praiz. .i ku'i ly. cusku fo la'o zoi. *Rebel Code: Linux and the Open Source Revolution* .zoi noi cukta ku'o fe lo se du'u pe'i dai la .linys. poi selylispre la .pinyts. ji'a cu dunli mitcmepre ly. kei je lo se du'u pe'a ly. se cnemu be fo la .nobel. .praiz. ku ke xumske skepre je cu ji'a ralte be lo ckagai ku selylispre
di,badydiu monsoro. zei cedrymi'u larcu

la **badydiu monsoro. zei cedrymi'u larcu** no'u la'o fy. Château de Montsoreau - Musée d'art contemporain .fy. cu stuzi la monsoro. i ko'a puca'o kalri de'i le 2016moi gi'e se nilsefta lo 1200 pitytre *Art & Language*

## nandu kibypapri

## larmuzga

File:Art-LanguageV3No1-1974.jpg|Art & Language: Art & Language: *Art-Language*, Vol.3 Nr.1, 1974.
File:Art & Language, Untitled Painting (1965), Tate Modern, London - 20130627.jpg|Art & Language: *Mirror Piece*, 1965.
File:Art language air conditioning show conceptual contemporary art.jpg|Art & Language (Michael Baldwin): *Air-Conditioning Show*, 1966-67.
File:Art language opera 1984 conceptual art.jpg|Art & Language: *Victorine* in *Art-Language* Vol.5 Nr.2 (1984), 1983. 
File:Secret painting mel ramsden art language.jpg|Art & Language (Mel Ramsden), *Secret Painting*, 1967.
File:Art language journal mel ramsden 1982 conceptual art.jpg|Art & Language: *Art-Language* Vol.5 Nr.1, 1982.
File:Art language journal conceptual art contemporary art.jpg|Art & Language: *Art-Language The Journal of Conceptual Art*, Vol.1 Nr.1, 1969.


* catni kibypapri
la .uikipedi'as.

ko'a goi la .**uikipedi'as.** nondi'a ke sorbau facycku si'u lo nonpalkagni po'u la'o .gy. Wikimedia Foundation .gy. .i ro prenu .e do ka'e bixygau so'a spisu be ko'a le dramau .i ko'a paremei megdo lo ckupau .i ku'i lo ni je li'i jbobau ckupau cu mectce

## e'u tcidu
* uitki
vanjba

ni'o lo vanjba goi ko'a cu grute gi'e jbari 
.i ko'a cu skari lo vrici selska
.i lo remna ko'a cu citka gi'e ba'orzu'e lo nu zbasu lo vanju
.i ko'a mutce sakta
jan.mark.jankovisi

ni'o la jan.mark.jankovisi goi ko'a cu faspre
.i ko'a jbena le termu'eskepre lo 1962
.i ko'a kagja'a
kilgor.trut

ni'o la **kilgor.trut** goi ko'a cu xarpre la kyrt.vongut noi merko ke skefi'a finti
.i leko'a cmene cu srana la te'odor.sturdjon noi merko ke skefi'a finti .i la'o dy. trout dy. .e la'o dy. sturgeon dy. cu cmene le jutsi be lo finpe bau lo glibau

ni'o la kilgor.trout cu cmene la filip.jozes.farmyr noi merko ke skefi'a finti le cukta beme'e zoi cy. Venus on the Half Shell .cy goi ko'e
.i ko'a finti so'i xanri cukta je cmafi'a .e pa zasti cukta po'u ko'e

ni'o la duglas.adams noi brito ke skefi'a finti cu pilno so'o sidbo be ko'e lonu ciska la'o cy. The Hitchhiker's Guide to the Galaxy .cy
edirne

ni'o la **edirne**, goi ko'a cu tcadu fi la turk .i 180327 remna ko'a xabju ca lo 2018moi.

## nandu kibypapri
* Commons:Edirne
* www.edirne.bel.tr
cy to samplabau toi

.i cy to samplabau toi samplabau .i ri se finti de'i ny pasozere(1972) 

.i lenu ri se finti cu pu krinu lenu finti lo .uniks.  

.i cy pilno lo valsi poi skicu lo klani be lo samka'u poi se vreji fo lo datnyvau
narendra. mod

ni'o la **narendra. mod [[xingu'e]]** sornaitru piso'i loi xazdo tutra .i jbena la borjigin.iesuxeis .e la xo,elun. lo 1951moi.
jda'indu

lo **jda'indu** ku goi ko'a cu lijda gi'e jai se krasi tu'a lo xindo tumla .i ji'i 1 ki'o 250 ki'o ki'o da se lijda ko'a .i lo'e larseku pe ko'a cu ci'ekle lo sritybau

.i cevni je pagbu be lo jda'indu fa
* la .civ.
* .e la durga
* .e la lakcmi
* .e la vicnu
vu'o mu'a
Shiva

ni'o la'o zoi. **शिव** .zoi (to srito snapoi fa zoi .ipas. ɕɪʋɐ .ipas. toi) goi la .civ. zi'e goi ko'a cu cevni gi'e pagbu lo jda'indu

.i lo'e se pixra krati be ko'a cu dasni lo'e sruri be lo cnebo be ra ku since gi'e jgari lo'e froxa'i .e lo'e damri
Bangpers

le **Bangpers** (پارسی) goi ko'a cu se klesi lo'i so'i bangu mu'u lo iran, afyganisTAN, tadjikisTAN.
mansas.musas

la **mansas. musas.** no'u la'o zoi. *Mansa Moussa* zoi. goi ko'a cu jecpre

## mivycitri
ni'o ko'a jbena pu'o li ny 1300 fo la .malis. gi'e mrobi'o li 1332 .a li 1337 .i ko'a binxo lo nolraitru be la malis de'i li 1312 .i ko'a traji lo ka ricfu fo ro lo prenu roroi

## litru
ko'a klama la makax de'i li ny 1325
lisboa

ni'o la **lisboa** goi ko'a zi'e no'u la'o ry. *Lisboa* [liʒˈboɐ] .ry. du le potygu'e trutca .i ko'a se xabju ji'i 544851 prenu de'i le 2021moi
The Carpenters

.i la'o gy **The Carpenters** gy goi ko'a zgikrpunke je zgiknroko zgigri bera'i la mergu'e. .i la'o gy Richard Carpenter gy .e la'o gy Karen Carpenter cmima ko'a

.i ca la pasozenonanc ko'a se zbasu .i ko'a vecnu li su'o cinonoki'oki'o zgivei
pemcrxaiku

ni'o lo **pemcrxaiku** cu ponjo kulnu pemci .i kancu lo'i slaka li 5 pi'e 7 pi'e 5 .i lo re menli pixra cu zasti .i lo selsnu cu mivmu'e .i mu'a

:banli vofli fa
::lo xekri cipnrkorvo
:::.i sorska xrula

.i finti fa la .viktor. .nonon. .medranos. .i mu'a

:cidjrtofu je
::seljukpa blabyfinpe
:::to rustsani toi

.i finti fa la .viktor. .nonon. .medranos.
nikolai lobatceski

ni'o la .**nikolai lobatceski**. goi ko'a zi'e no'u la'o rukybau *Никола́й Ива́нович Лобаче́вский* rukybau pu rusko cmacypre .i le ralju nunsnada cu du lenu finti lo na'e euklidi tamcmaci poi ji'a se cmene le lobatceskis.zei tamcmaci .i pu le ko'a nu finti kei lo cmacypre cu troci lonu lojycpa le 5moi aksioma pe la .euklides. lo drata aksioma .i le 5moi aksioma pe la .euklides. cu xusra cu'u la .djon.plaifair. le du'u zasti fa lo linji .e lo mokca .anai pa panja linji be le mokca
filip putu

la filip putu. goi ko'a cu jbena lo mripre patfu .e lo nalgu'a mamta li 1967 pi'e 3 pi'e 14 la vilmombl
.i ko'a cnugu'a gi'e gazgunpre bene'i la cygyty gi'e tolsivypo'eci'e jecypre

ni'o de'i li 2012 .e li 2017 
ji'i pace'i cuxga'i ko'a fo lo fraso jecyja'a
.i de'i li 2020 lo xabju be la bordo cu cuxga'i ko'a fo lo tcafuzykamni

ni'o de'i li 2012 ko'a finti lo cukta be me'e lo cnugu'a cu bilga lo nu nalsnu
Basshunter

.i la'o gy **Basshunter**, **Jonas Erik Altberg** gy goi ko'a sagypre .i ko'a jbena fo la halmstad

## bartu skucripu
* basshunter.se
patfu be le vrici

ca lo nanca be li 2004 pi'e 2005 zo DreamWorks Animation .i ci la .cefri.katzenberk. pu se krinu gi'e se zgana lo nu ze'a tcika jorne kei lo nu co'a se lifri ko'a se krasi lo me la seri'a a ğ'arselci'e lo se rirni be la la.lasVekas. po'u la.siegfried.i.Roy. cu tarci ni'o lo nu lo nu renvi cu renvi kei na ku se jinvi zo flop ze'a lo nu renvi kei ku ca lo nanca be li 2003 , la .Roy Horn. cu se jerna gi'e se lerci lo nu zenba
BTS

**BTS**, si woyɔna hã be **Bangtan Boys**, nye South Korea ŋutsuviwo ƒe haƒoha si woɖo le ƒe 2010 me.
VarikValefor

## le sampu

.ni'o la .varik. cu...

* se cmene la'o gy. Varik Valefor .gy gi'e

* jbene fi li pasobivopi'enosopi'epaso gi'e

* nakni gi'e

* xabju la'o gy. US-MD .gy gi'e

* se jibri le nu pilno lo cmaci

## le skami kalci pe'a

.ni'o la .varik. cu...

* pilno la'oi OpenBSD lo samcmu gi'e

* pilno la'o gy. xmonad(1) .gy la'o gy. window manager .gy gi'e

* pilno la'o gy. ksh(1) .gy .e la'o gy. tcsh(1) .gy lo samymi'etci gi'e

* pilno la'oi gy. xterm(1) .gy lo termine

## le selpre

.ni'o le'i selpre be la .varik. cu vasru...

* la'oi ESTJ noi se skicu la'o gy. MYERS-BRIGGS Type Indicator .gy ku'o.e

* la'o gy. 3w2 1w2 5w6 .gy noi se skicu ko'a goi la'o gy. Enneagram of Personality .gy ku'o .e la'o gy. sp/so .gy noi se skicu ko'a .e

* la'oi LSE noi se skicu la'oi Socionics ku'o .e

* la'oi TeSiNeFi noi se skicu la'o gy. jungian cognitive functions .gy

.ije li ni'e ni la .varik. cu ckaji la'oi openness cu du li ji'i vovo
.ije li ni'e ni la .varik. ckaji la'oi conscientiousness cu du li panono
.ije li ni'e ni la .varik. cu ckaji la'oi extroversion cu du li ji'i xaci
.ije li ni'e ni la .varik. cu ckaji la'oi agreeableness cu du li ji'i xarepimu
.ije li ni'e ni la .varik. cu ckaji la'oi neuroticism cu du li pa

## le se certu

.ni'o la .varik. certu ja stati ja se slabu le cmaci .e la'o gy. intelligence analysis .gy .e la'oi cybersecurity .e la'o gy. national security .gy .e lo nu lanli lo datni kei .e lo nu platu fi lo gungunma kei .e le zbaske be lo ciste ku ku .e la'o gy. machine learning .gy .e le menske .e le cmaci jikske .e lo nu zbasu lo samseltcana kei .e lo nu cikre lo samseltcana kei .e la'oi cryptography .e la'oi OpenBSD .e la'oi Haskell .e la'oi APL .e la'oi Perl .e la'o gy. C++ .gy .e lo nu cusku kei .e lo nu kacmyterxra fi lo tolrunjavji'e kei .e le skami bauske
lo temci linji be la COVID-19 pandemiku

**lo temci linji be la .COVID-19.** cu lisri loi cartu poi se cmima lo kronologi je panzi be la .SARS-CoV-2 .i lo virnu poi rinka lo koronavirnu 疾ra be li 2019 (COVID-19) gi'e fuzme lo pandemiku be la .COVID-19.
lo nunjmive kanro nuncurmi lo nurma'e

lo cunso kanro cu tcidu lo munje kanro nunja'e .PHEIC. cu tcidu lo du'u lo munje kanro nunja'e .i lo nu go'i cu selzu'e lo nu kamka kanro kei lo drata gugde mu'i lo nunsla nu kanro kei kei ja'e lo nu zenba lo nunsla nunja'e cu sarcu lo nunsla nunsla di'u ma kau lo tcini cu fasnu zo junri je suksa je di'inai je tolkanpe gi'e se rinka zo'u ganse lo nu kamka kanro kei fe'o le gugde poi se raktu ke'a cu cumki fa lo nu ko'a selzu'e
lu cfipu prami

la Clumsy Lovers cu me lo folk a rokci/bluegrass/celtikpesxu bende poi se zbasu bu'u la Vancouver .i lo brito columbias. cu se tigni za'u 2500 pe la mergu'e .e lo kadno.
nilcru fagri centra

la'oi National Interagency Fire Center gy gy. NIFC gy. bu'u la'o gy. Boise gy. la'o gy. Idaho gy. cu jikca fo lo dinju be le cmima gy. National Interagency Coordination Center gy.NICC .y le National Multi-Agency Coordination Group (NMAC ja MAC).
lo stifa nilju'o

la'o gy.Stephen Ministries.gy. me la'o gy.Stephen Ministries.St.Louis.gy. cu selzaujmi gi'e nalbenji lo xriso ctuca kansa
Nichinichi kore kōnichi

la'o gy.Nichinichi kore k ōnichi.gy. poi ponjo 日々是好日)  mu'a la .zen. budjo. poi ponjo ti jinvi lo du'u la .iunmen. wenian. cu danfu fi lo xa tcika be la .kioan. poi se kolekti la .blu .klif. rekord.
glota

lo **glota** cu jikca lo nu ciska lo se bangu ku'o be lo Interglossa (lo se bangu prenu poi pu cusku lo nu jdini be lo se bangu pe la 1943). lo bradi be lo lisri be lo glota pe la 1978 cu se pu'o fanva .i lo cmene be lo se bangu cu se lanli lo glico cmene "glossa", i ku'i lo se bangu cu lanli lo nu tavla be lo denci poi spuda lo nu tavla .i lo se bangu cu lanli lo nu pensi be lo danlu poi xabju lo terdi.
la tricfort zgike festi

la **tricfort zgike festi** cu mu djedi .i la indias rokci festa noi se zvati so'i tcadu pe la bois poi se tcadu la Idaho ca lo jai lerci be li margu 


File:SunBloodStories.JPG|la .boisean. cu xabju lo solri ciblu tcika se zgana lo ralju genja
File:SilkscreeningTreefort.JPG|Silkscreening
File:OffCenterDanceProjectAtTreefort.ogv|thumb|la'o gy.Off Center Dance Project.gy. bu'u lo zifre selpla bu'u la'o gy.Linen.gy. zbasu
File:EliseMalterreofSudanArchivesAmazesAllAtTreefort2019.jpg|.sudan arsiv cu vasru lo prenu pe lo steci se fagri lo violni be ke'a se zgica lo nu samtci
File:ThreeSurrealSkatingEyeballsAtTreefort2019Pose.jpg|.i da'i na tricu forca secau lo ka se jinvi
lu snura vau kelci nixli

la'o gy.Treasure Valley Rollergirls.gy. me la'o gy.Treasure Valley Rollergirls.gy. me lo ninmu pe la'o gy.Idaho.gy. plita traji plita ke'a se lija
ju'orgau me'e metaboli pannyvla

ro te cmamycimdytcana gi'i kemycimdytcana (JOMP; CPT code 80053) te cmima fi lo 14 ciblu ciblu sinxa noi te zu'e pamoi ke mikce vidnyjukci la .CMP. cu dunda lo rupnu jetnu be lo kidneyfonxau .i lo jetnu ja lo sakta ja lo paratyroid .i lo citno je lo flute danli .i ku'i ti typu vidnyvidnyvidnyselja'o cu selji'i
la'o gy.Katie Mack.gy. goi sazri mikce gy.Katie Mack.gy.

la .katherin.j. Mack. cu jbena li pa pi'e ma'i 1981 te facki fo lo kagni saske noi ke'a ralte la .akokins. jatna be lo kagni ja lo saske nunja'o bu'u la .perimetr. cu balcu'e lo tadni saske be ko'a cu ciksi lo manku tcika .e lo balku nunfusra .e lo nunjdika nuncanci la.makk. ji'a misno saske kagni gi'e zu'ai ciska fi lo saske merko .e lo slate .e lo skami .e lo skami .e lo tcika .e lo kosmos
milxe dasni

lo dukse inzinjerju cu se tadji lo nu finti lo prodju gi'e friti lo danfu be fi lo se nandu je pluja danfu poi ka'e jarco lo ka lo pluja danfu cu simsa lo ka zasti kei lo mintu nunefira je nunefira kei lo ka se tadji be lo temci dumpla
la'oi Idaho caucus

li'i pi'e 2008 la'o gy.Idaho.gy. jatna jatna be la'o gy.Super Tuesday .gy. li'i ze'i pi'e ci'e 2008 .ije li 18 natmrxanpre le pamoi cu se ralte lo kurji be lo 44 gugde .i ro ko'a kargau kajde gi'e se organiza bu'u lo gugde kei mu'i le ratni nilge
valsi sinxa

.i lo valsi kajgau ja'enai ja'enai ja'enai ja'enai ja'e cu simlu lo ka na jai se tcini fai lo nu pilno lo skripti poi simsa zo'u ja'e lo ka na pilno li'a ko'a còdu ba'o lo nu la .unicode. verzi li ci.2 (se zifre ca lo 2002) kei lo nu la .unichar.2060. WORD JOINER.html=}}
selpla be lo cnino merko

le kagytru be lo cnino merko'u (ANA) cu birka lo me la Episcopal Migration Ministries (EMM) bu'u la boise gi'e se stuzi lo ralju je re nuncurnu be'o nitcu loi vimcu .i binxo la .jannus. Inc. bu'u lo gugde gugde poi se bazi ke'a cu selfu'e gi'e nai benji fi lo zukte be li 501(c)(3) te ca'o lo nanca be li 1996 ku ko'a selgunta gi'e se lidne la .VOLAG. EMM. bu'u la .boise. ba lo nu co'a ca detri be li 1996
lo cmalu balnu poi djica lo nu zbasu lo sallu

lo cmalu balnema poi djica lo nu da'a dunla cu se panzi lo se cukta be la jilinda falan lo ka srana lo nu da'arselvi'e
la cyberxolkonpu

la cyberxolkonpula .i simsa le lu loi xasycimdytcini .i lo cacra be li vo cu kelci cu selkei lo nanca be li cy. bei lo nanca be li cy. lu re drani jitro zentru .i lo merko pensi tanke poi se sidju ke'a lo la vazygu't. cu sralja la kolombias. .i la gypsy. goi ko'a cu selzu'e lo banzu be li vo kei lo nunjamna kei kei lo nunjamna lo se mrilu be le cipra ba za zo'u se benji la'o gy Cable News Network gy
Sara Gibbs

la saras Gibbs. cu brito finti lo finti ckule .e lo nu krixa .i lo nu kredi fi lo brito tivni cu jarco lo jipno be la HIGNFY .i lo morsi ringerci .i lo nuzba sutra .i lo nu jarco joi la mash. benji fi'o drata
lu solri blosi tcini

la sol blod stories cu merko lo cipra bende poi se zbasu ca lo nanca be li 2011 ko'a se cmene lo skari be lo tsani be la .bois. ca lo crisa ricfoi fagri kei lo nu ko'a selsance cu simsa lo ca'o donri pilno
le gunma cu cafne sanmi le nanca Treefort Music Fest pe la boise sinxa fasnu
lo bende cu ba'o sinxa lo badna stad medji ca lo nu bende cu zifre lo dacti
ko kargau lo cukta

. lo nu samselpla cukta cu selfishi fi la feisybuks. noi zbasu fi lo javni samtci nu samselpla lo nu samselpla kei lo nu samselpla kei lo nu samselpla kei lo bitmu be lo fasybuks noi te nupre lo nu samselpla je naldji gi'e simlu lo nu samselpla zo'u ro da .i ta'u lo nu samselpla kei lo nu samtci
lu se pirlarfi'o kacmyterxra

li ji'i lo nanca be li 1860 co'u lo nanca be li 1920 zo'u se cintypu'i lo karni karni so'i roi tarti je quasi klasika finti .i ku'i je su'o roi kansa lo bunre trompe l'œil .i ba'o farlu fi le brauni je l a .kodak. kacma noi pu benji lo kacma noi te vecnu le massa gi'e simsa binxo lo ka jai tcegau mu'i lo nu ty. zbasu ze'a lo nanca be li xa kei lo tumla kansa cu ka'e dunda lo vajni jitfa lo nu jarco lo laldo lanzu pixra be lo cnitcana nunskesku gi'e se gunka lo nu jmive fi lo slabu tcika pixra sa'u nai le za'u mei cu cinri lo ka te ckaji lo ka ce'u kacna le citri be lo kacma


Image:Private_Samuel_K_Wilson.jpg|Illinois, 1862
File:Sarah Davies (née Forbes Bonetta).jpg|Sara Forbes Bonetta photographed by Camille Silvy, Great Britain, 1862
File:Beato,_Felice_(1834_–_1907)_-_Tattooed_japanese_men_-_ca._1870.jpg|Japanese men in 1870 with Irezumi
Image:H.S.M.Young_Eglinton_Factor.jpg|Scotland, 1875
Image:Bikrama_Singh.jpg|India, before 1877
Image:Marconi,_Gaudenzio,_Female_nude_with_pictorial_backdrop_1870-1879.jpg|France, 1870-1879
Image:SchlaySisters1878.jpg|The Town of Berlin (now Kitchener) Ontario, 1878
Image: Frederick Douglass with Helen and Eva Pitts.jpg|Frederick Douglass with his second wife Helen Pitts Douglass and her sister (standing), c. 1884
Image:Leo Trotzki 1888.jpg|Leon Trotsky, 1888, Russia
Image:LonaBarrison.jpg|One of the Barrison sisters, Berlin, 1903
Image:Mignon Nevada Ophelia2.jpg|Mignon Nevada as Ophelia in Ambroise Thomas's opera, *[[Hamlet (opera)|Hamlet]]*, c. 1910
Image:Johannes Holzmann aka Senna Hoy.jpg|Johannes Holzmann, 1914, Europe
Image:Alice_Manfield_-_Guide_Alice,_Mt_Buffalo,_c1900-30,_SLV.jpg|Guide Alice, Victoria, Australia, c. 1900-30
Paul K. Longmore

la .Paul K. Longmore. cu ctuca fi lo citri je lo finti je lo banli kansa poi ctuca fi la .san francisko. gugde
nilspita tenosynovitis

la'o gy.Bicipital.tenosynovit.gy. te go'i gi'e gunta lo tendoni gi'e renytcana lo relxilma'e so'i roi se jalge lo nanca be li so'i cmalu selklaku gi'i lo drata nunjenca be li so'i roi se jalge lo nanca be li so'i ku'i ka'e se xrani suksa ka'e kanji lo cmari je lo osteofito ("kosna spisa") bu'u lo intertuberkolo cmari lo tcini be lo gerku cu so'eroi mikce gi lo kortikono 
__NOINDEX__
lu pa kanla korbi

2010la'o gy. One-Eyed doll .gy. me la'o gy. One-Eyed doll .gy. me la'o gy. Austin.Texas .gy. goi ko'a cuxna lo xagrai be la'o gy. Punk Band .gy. ca li 2009 e la'o gy. Austin Music Awards .gy. bu'u la'o gy. SXSW .gy. li pa kanla delta ca lo djedi be li 21 pi'e 2021 ba lo clani cidjrsmakcu cu catni
la uest. africa nu se jamna lo nu jamna tcika linji

ti noi cartu cu se pagbu lo tcika linji be lo 2014 poi la ebolas vidnyvirnu cu canci lo gugdecu'afrika .e lo nu vo'a canci lo drata tcika
talin

ni'o la **talin** goi ko'a zi'e no'u la'o ry. *Tallinn* [ˈtælɪn] .ry. du le estis trutca .i ko'a se xabju ji'i 453864 prenu de'i le 2023moi.
helsigfoc

ni'o la **helsigfoc** goi ko'a zi'e no'u la'o ry. *Helsinki* [ˈhɛlˈsɪŋki] .ry. du le gugdrsu,omi trutca .i ko'a se xabju ji'i 664921 prenu de'i le 2022moi.
IShowSpeed

ni'o la **dyrren.wytkins** no'u la'o gy. *IShowSpeed* gy. goi ko'a cu merko joi la'o gy.Youtube.gy. gije la'o gy.rap.gy. sanga

## mivyselsku
la dyrren.uatkyns. cu jbena gi'e se zbasu gi la sin.sinati. ohaio. gi'e finti le chajni be la'o gy. IShowSpeed gy. gi 2016 .i ko'a co'a pilno le chajni gi'e cusku fi lo se ci'erkei gi'e se catlu kei lo cnino valsi pe lo nu tadni kei .i gi lo 2019 detri, ko'a co'a se renro gi'e casnu lo ka stika lo nu pilno lo se vasru pe lo pixra gi'e livga lo cmene be la'o gy. TikTok gy. noi pluka lo nu catlu le cnino nu be lo ka zbasu .i ko'a zmadu simsa lo selkei gi'e cpacu lo jdini gi'e simxu lo stika ke se vasru fi lo se fatci pe la'o gy. Talking Ben gy. poi zbasu lo catni pixra gi'e livga be ko'a lo jmive

.i gi lo 2022 detri, ko'a snada lo prami be le ka cu se stika lo se jmina kei gi'e zmadu lo merko le nu fasnu lo ka flalu .i lo nu pilno lo pixra be lo nu detri lo ka lo nuti loi bende gi'e mlatu kei cu se tirna lo se catlu be'o kei be ko'a fa'a lo nu catlu be'o kei noi se muvdu

.i lo 2023 detri, ko'a co'a gunka fi lo se nu cmene lo se dzukre be la futban gi'e se preti le nu ro ke'a djuno lo ka lo ctuca be Cristiano Ronaldo noi se zvati gi'e cnino se simsa .i ko'a zbasu lo sanga noi cu benji lo pixra pe la'o gy. World Cup gy. poi co'a se fenki lo tiktuk .i ko'a zmadu lo nu jmive gi'e se krici lo nu zmadu skami gi'e gunka kei noi zbasu le ka snura

## samjudri



## tcika be'o

*   Wikimedia Commons: ******
Lu & the Bally Bunch

ni'o la gy. **Lu &#38; the Bally Bunch** gy. goi ko'a se tivni fa la'o cybycys ba li 1 pi'e 4 pi'e 2023 .

## tivni prenu

* .i la **lius** kokcinela
* .i la **gyc** sfani
* .i la **deklyn** kalcycinki
* .i la **bibys** toldrpleksipi
* .i la **elodis** lumbrinki
* .i la **barnybis** bifce
gugdeʼalu

la .**gugde-alu**. goi ko'a zi'e no'u lu *gugde-alu*. zei gubyseltru* li'u no'u la'o dy *Republika e Shqipërisë'' dy cu ropno gugde gi'e lamji la .tsrnagoras .e la .kosovas .e la .makedonias .e la xesygu'e .

ni'o la tirana ko'a trutca gi'e raltca .

## Links
 
* Albania.al. Your gateway to information on Albania.
* Government of the Republic of Albania
tirana

la **tirana** no'u la'o gy. **Tirana** .gy. goi ko'a lo gugdeʼalu cu raltca gi'e trutca

.i ko'a se xabju ji'i 557422 prenu de'i le 2011moi

## turni
Alain Delon

**Alain Delon** (8.11.1935 - 18.08.2024) co'u la pamoi de noi la terdi noi ci'e la morsi'e noi la 1935moi nanca no no cu se farna gi'e se djuno .i se cu casnu gi'e se jibri gi'e se zgike gi'e se zbasu be lo se skina noi ke'a cu se terpa la terdi noi loi fraso .i la se skina se ciska cu la .1957moi .i se casnu fa'o lo zasti lo cmima jo'u lo cipra noi ke'a cu terpa lo se skina noi loi fraso jo'u loi xispo pe lo nu cilre gi'e cipra .i lo'i se skina cu se jibri lo'i ke'a jo'u lo'i se xanri noi cu rivbi lo'i stali jo'u lo'i jeftu be lo'i fraso .i la ljohnituitonoi C spusku lo ka sidju lo morsi'e noi la Alain Delon noi lo speni cu fengu .i la miki rork noi lo speni cu fengu .i la kuantin tarantino noi lo speni cu fengu .i la sofia kopula noi lo speni cu fengu .i la leonardo dikepyrio cu facki la Alain Delon lo ka zbasu lo se skina .
.guadalupes. zei cesyvu'e

ni'o la **.guadalupes. zei cesyvu'e** to me la'o xy. Virgen de Guadalupe .xy. toi cu me le mexno tolcanci poi me la .virjin. .meris. .i me la'o xy. Nuestra Señora de Guadalupe .xy. to me la ma'a nolni'u pe la .guadalupes. toi .i le lijda zo'u la'orxi'o to klatoliki toi bu'u lo mexno .i lo simsa nolni'u zo'u zvati lo budjo .i bu'u lo budjo la .guan. .iin. zasti to me la'o jy. Guānyīn .jy. toi to me la'o sy. Avalokiteśvara .sy. toi .i nolnau bu'u lo xindo .i ku'i nolni'u bu'u lo jungo

ni'o bu'u lo mexno kulnu la ma'a nolni'u pe la .guadalupes. voroi tolcanci la .tepeiak. zei cmama'a la .xuan. .diegos. .kuautlato,atsin. poi rindrtcitcimeka .i paroi tolcanci fi la .xuan. .bernardinos. poi me le ra nakfamti
la'o gy. Blackburn College .gy

ni'o ko'a goi la'o gy. **Blackburn College** .gy me'oi .private. ma'urcu'e la'o gy. Carlinville .gy po la'o gy. Illinois .gy  .i le 1837 moi cu detri le nu tolsti tu'a fa la'o gy. Gideon Blackburn .gy kei noi ke'a krinu le nu zoi gy. Blackburn .gy cmene ko'a  .i ko'a simsikta la'o gy. Presbyterian Church (USA) .gy
lorxu

ni'o lo'i **lorxu** goi ko'a cmalu ke cti'omni jutsi fi la'o ly. Canidae .ly .i lo kerlo be ko'a sraji gi'e simsa lo cibjgatai le ka tarmi .ije lo nazbi be ko'a cu rei'e jesni pe'a .ije lo lorxu cu selpau lo rebla noi clani zi'e noi mapra

ni'o ko'a xabju xa lo ze braplu gi'e na'e xabju le ziptu'a .i lo lorxu be la'o ly. Vulpes vulpes .ly ku ne voze klejutsi cu rairfadni fi lo selcmi be lo ro selylorxu
Duolingo

la'o gy. **Duolingo** .gy goi ko'a zi'e noi zo «**.du'olingos.**» .e lu «**du'o lingo**» .e zo «**relbau**» vu'o ji'a ke'a pu'i cmene cu samtci lo ka ce'u crecli tu'a lo bangu .i flapo'e ko'a gi'e favgau ko'a vau fa lo kagni poi ke'a ko'a selcmedu'i

## ni'o lo tadji be lo ka crecli

.i na'o ku lo nu crecli se pi'o ko'a cu nu lo pilno cu spusku fi lo se retsku be ko'a .i so'o mei fa lo morna be lo bi'u nai preti

* .i mu'a lu «mo'oi valsi pe di'e cu smudu'i zo mlatu» li'u
* .i mu'a lu «mo'oi valsi pe di'e cu mapti zoi gy. «Didn't you ____ a leaf out of his book?» .gy» li'u
* .i mu'a lu «lu «lo gerku cu klama lo zarci» li'u smudu'i mo'oi porsi be su'oi lo valsi pe di'e» li'u
* .i mu'a lu «ko bacru zoi gy. «电子邮件» .gy» li'u

## ni'o lo poi'i se pi'o ke'a jonse lo tutci

.i ra'u .akti fa ko'a ci'e lo kibrndilnu .i ge lo kibyca'o gi lo jai steci be ko'a ke fonskami samtci cu poi'i ka'e pilno ke'a lo ka ce'u jonse lo kibrndilnu pagbu ku noi pagbu ke'a fa so'a lo datni

## ni'o ci'e lo kulnu

.i ta'e va'o lo nu lo pilno ko'a ze'a na pilno cu cpedu fi ri fa ko'a lo ka ce'u di'a pilno .i ga'a so'i lo pilno na ru'e nu malnu'e kei fa lo bi'u nai nu cpedu .i jalge lo nu go'i kei fa lo nu misno fa su'o pixra be lo nu lo kratrmaskota be ko'a ku noi ke'a crino gi'e glauka cu pu'o xrani lo de'a pilno be ko'a se pi'o lo xarci .i ta'e kansa lo bi'u nai pixra fa lo glico po'u zoi gy. «Spanish or vanish» .gy noi ka'e fanva ke'a fu lu «lo nu do crecli tu'a lo sanbau kei lo nu do canci cu zanmau» li'u
la .uacintyn.diskylym.

ni'o la .uacintyn.diskylym. goi ko'a zi'e no'u la'o ry. Washington D.C. ry. zi'e noi selcme la'o ry. District of Columbia ry. du le mergu'e trutca .i ko'a sepcau la .potomak. noi flecu .i ko'a ragve la .potomak. la .virginias. .i ko'a snanu la .maryland. .i ko'a mitcme la .gorg. .uacintyn. poi lo pavmerja'a

ni'o le merko vajraifla pu zbasu ko'a de'i'e li pazebiso .i ko'a jecta tutpaupau te le flatruci'e merko iseri'abo ko'a na pagbu xe'e pa vipygu'e .ije ko'a na vipygu'e .i le xabju flalu de'i li ny pazesono ly ze dy paxa pu zbasu le trutca .i ko'a pu cfagau de'i'e pazesopa .i ji'a le flatruci'e de'i'e pabinono muvdu ko'a la .filadelfias.
sampre

lo bratadji cu minji poi kakne lo ka muvdu gi'e zukte lo su'o se jibri je gunka

lo samtci cu jitro lo skami pe lo skami ji lo elektronika sazri ju'o lo remna cu cumki jitro ra ju'o le za'u mei cu ka'e se finti lo nu simlu lo remna .i ja lo za'i se tarti be vo'a cu ka'e stidi lo nu mencre ja pensi .i ku'i na se cinmo da so'e lo roboto cu se jibri lo ka steci .i je na roroi simsa lo remna ko'a ka'e klama so'i tarmi
teddy cribe

lo xalbo cribe cu simsa lo selkei poi simsa lo cribe lo xalbebna cribe cu simsa lo verba je lo cifnu cribe lo dotygu'e .e lo mergu'e cu misno ca lo nanca be li 1902 lo nu finti lo cmene bu'u la rusias lo cribe cu se pilno lo verba selkei gi'e se ticysku lo banzu je lisri ba lo nanca be li reno lo cribe be la.tedis. so'i roi kelci lo verba .i ta'e seltcidu lo nu jai comforti fai lo nu ctuca
la syrvaivylkraft.

ni'o la syrvaivylkraft. cu kelproga co muvdu .i ti simsa la mainkraft. .i la kendirufusKEMS. zbasu ti .i fe zbasu detri fa renopapa mei vau

## ni'o tasmi co nunkei
ni'o prenu fairbei do le daplu le bloti .i ti krinu le nabirti .i ko renvi nungumdjacaumro fi danlu co ckape vau
gramykemjipselfa'u punji

u'i lo gramykemjipselfa'u punji bavza canlu ma grava sorni fislytsa lo denstela ka'e rivbi ra'i ri naku do'anai cu gusni

u'i lo xekri dolna pincivi ca bonta marji citpa'i mo'ine'i mutce cmalu cu canlu

u'i lo xa'u sidbo klama ra'i elbyrt besna su' jemja'a bityvelcki cu fryndvy

u'i lo seljenca korbi gramykemjipselfa'u alkai ca'ei cu tankoi

u'i lo ca sy'y cirvei gramykemjipselfa'u ri ka'e naku cpacu cu bartu

u'i lo xekri dolna smitra ba'o xekri xadni ma cnanfadi xai gasnu naku pensi nalvaime cu gusni

u'i lo du'o kantu mi'ircikre xekri dolna ka'e filsampu toljgari cmalu klani nejni alkai cu cimnyterjuntasucyxe'idaiseldi'e

u'i lo da'a xa'u ryfdin sorni lauble lo ri ka'e naku jinmrberilo selvi'a ka'ai zbaske cu cabdei
bolrbeiso manfo

u'i lo bolrbeiso manfo taftcaci ri'onro'i fe'eba'o bolrbeiso pylur dasni ca cu kelci'e

u'i lo nelci drata manfo ri ckiku celdi bavza ma xai cu cmima

u'i lo bavza xa'u ga'elto'a thter bolrbeiso cu bende

u'i lo raiksi bolrbeiso manfo arco prula'i cevycme .e manfo karnyke'u pylur ri'onro'i tyjm so'eroi de'i befti'e .e selpli le cmesanji ro cu pylur

u'i lo bolrbeiso creka tairva'u cutci smoka mapku .e badmapku pagbu cu manfo

u'i lo pylur ji'a dasni gluta ma naku pagbu manfo ki'au pylur ka'e cu'uxna tyjm ponse cu gluta

u'i lo manfo tolcau dubyfrica xrasni .e modju le arco ma bende pylur cu de'i
cabyku'e litru

u'i lo cabyku'e litru sidbo nunkla befti'e bavza cabyku'e le fe'eba'o a mo'ica'u cu bavyfa'a

u'i lo mi'ai roroi litru mo'ica'u cu bavyfa'a

u'i lo cabyku'e litru le fe'eba'o naku tilvi'a le jinmrberilo cumki da'a ri mutce selpli bavza cu cfika
la kotavas.

ni'o la kotavas. runbau zbasu se la steRYNfetsis. .i la kotavas. vasru le valbarbau .i ti le terdi bangu

## ni'o ko catlu ti
barda bangu tamtigypre

u'i lo barda bangu tamtigypre batkyci'a runmenli lo ka'e djuno .e majgau re'amnu cu bangu

u'i lo wyat tamtigypre cilre fe'eba'o fanbu'u brabra klani cukta ra'i cukta kibystu .e drata cu krasi

u'i lo yik xai gunka truys gunka fe'eba'o pairseljdi morna cu bau

u'i lo xai cilre gerna fatci .e yik lu'erfu srana le zu'ai fe'eba'o fancufacki bu'u terto cu mupli

u'i lo raiksi vlipa truys gaupli rirci platu alkai ryubt ma sidju druid pruce barda klani 
cukta cu sutra

u'i lo faunjdikpe ca'o truys vlipa xai ka'e bixygau cu srera

u'i lo xai suzroi vasru pa'enai ra'i cuntuy mosycpu datni .e xai ka'e cupra naldra cu zildatni

u'i lo xai cilre ra'i jinmrberilo cukta mlitce ro'a gasnu ietnu ki'anai nelci re'amnu cu gasnu
iitfa nuzba

u'i lo iitfa nuzba iitfa a jargabe zildatni cple'ijdu abu cu nuzba

u'i lo iitfa nuzba ji'a prami abu arxetipo nuzba victerlu'i nuzba ukao basygau fatci a yak cu nuzba
skami fanmo tcini

**skami fanmo tcini** cu jalge se fanmo be le nu facki gi'e panra le ka ce'u finti lo nu skami cu zmadu le nu zmadu. skami fanmo tcini cu selci be le nu finti gi'e facki lo ka skami cu me la'e zo'u mi facki lo ka se jgari le selci. i le ka finti skami cu to'e clani gi'e nu pilno lo skami bangu le nu facki be lo nunkla gi'e zbasu lo se jibri pe le skami.

## selma'o be le skami fanmo tcini

* **lo skami bangu** (programming language): i lo bangu be lo skami cu bangu poi se pilno lo finti lo skami. i ro skami bangu cu bangu loi se pensi be le skami. i zo Python, zo Java, zo C++ cu me la'e zo skami bangu.
* **lo skami** (program): i lo skami cu nunkla poi finti lo drata le nu le skami cu zbasu lo nu se jibri gi'e facki.
* **le skami finti** (programmer): i le remna poi finti lo skami cu skami finti. i zo'u mi facki le ka le skami finti cu pilno lo skami bangu gi'e to'e se banli le nu banzu lo jibri.

## lo ka skami cu mo?
i lo nu skami cu se facki gi'e zmadu lo nu krefu. i lo remna cu facki lo nu pilno lo skami gi'e facki lo drata gi'e co'a zbasu lo se jibri be le skami. i le nu skami cu banzu lo nu panra lo to'e se bredi gi'e zmadu le nu nu kakne.

## se pilno lo skami kei le nu...

* **zbasu lo datni velcpi** (data processing)
* **samcu'e gi'e jibri finti** (software and job automation)
* **ciste jibri** (system administration)
* **ci'e gi'e fancu facki** (AI and functional inference)
* **jikca lo skami** (network and API usage)

----**lo se panra be le skami bangu**

## terdi gi'e se jibri be le skami
i le terdi cu cmalu gi'e pluka le nu remna cu zmadu. i le skami cu palci gi'e zmadu lo to'e se manci. i le ka skami cu jgari lo nu panra gi'e facki kei gi'e zmadu le nu facki be lo jibri.

## cfari fi le skami fanmo tcini
i le nu skami co'a le vanci be le terdi poi la Charles Babbage gi'e la Ada Lovelace cu co'a finti lo ka zbasu lo skami. i le nu skami cu se zmadu le nu jibri gi'e panra le ka facki lo se datni.

## krinu lo nu tadni le skami
i le nu do djuno lo skami cu banzu lo nu se jibri gi'e se zmadu le nu facki. i le skami cu palci je se jgari. i ko tadni lo skami gi'e pilno fi lo bangu poi do pu co'a nelci.
varcavas

la **varcavas** no'u la'o bangrpolska **warszawa** bangrpolska goi ko'a cu raltca lo polskas

## 

PKiN widziany z WFC.jpg
Ulica Emilii Plater InterContinental WFC.JPG
Pałac Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu w Warszawie 2018.jpg
Plac Konstytucji Warsaw 2022 aerial.jpg
Warsaw Spire, Poland 22 June 2016.jpg
Aleja Niepodległości Warsaw 2022 aerial.jpg
Miasteczko Wilanow Warsaw 2021 aerial.jpg
Warszawa 9471.jpg
Plac Zamkowy w Warszawie widziany z wieży kościoła św. Anny.JPG
Pomnik Syreny i strona Dekerta Rynek Starego Miasta w Warszawie 2020.jpg
vin

la **vin** no'u la'o bandu'e'u **wien** straixe goi ko'a cu raltca lo osteraix

## 

Stephansplatz Wien 4.jpg
Rathaus Vienna June 2006 165.jpg
Hofburg Michaelertrakt Wien, Panorama.jpg
4trams vienna.jpg
Burgtheater, E2.jpg
IMG 0089 - Wien - Kunsthistorisches Museum.JPG
Wien - Albertina (b).JPG
se cinba

**se cinba**  cu gletu be lo remna poi fendi lo nakni je fetsi . I ti cu se jalge lo nu lo remna cu ganse lo ka cinse gi'e fendi lo genja be lo prami . I lo nu se cinba cu se pilno lo gletu se tutci gi'e se renro lo sperma lo fetsi gletu kanla . I ro da cu se facki lo nu lo nu se cinba cu kakne lo nu fancu lo vifne be lo verba.

## Termino
lo valsi **se cinba** cu se zbasu fi lo valsi *cinba* noi te fanva fi lo gligu *to kiss* gi'e se renro lo cmavo *se* noi facki lo nu facki lo te prami be'o nu.

## Fasnu
lo nu se cinba cu zasti lo nu lo remna cu prami gi'e gletu . I lo nu se cinba cu se renro lo sperma gi'e kakne lo nu fancu.

## Cinse je ritli
lo nu se cinba cu se tcica lo nu remna cu ritli gi'e se renro lo nu prami . I lo nu se cinba cu se facki lo nu lo ritli be lo kulnu cu simsa lo nu prami.

## Catni je facki
lo nu se cinba cu se tcica lo nu catni cu facki lo nu lo remna cu cinse gi'e fancu . I lo nu se cinba cu se renro lo nu gletu kanla cu se pilno lo nu fancu lo verba.

## Ganzu
* gletu
* prami
* fancu
* remna

## References
prami

**prami** cu cinmo be lo remna poi se tcica lo nu lo remna cu se jgari lo ka melbi , xamgu je cinse . i lo nu prami cu se renro lo nu lo remna cu facki lo ka pendo gi'e fange lo nu xamgu fa lo drata.

## Termino
lo valsi **prami** cu se zbasu fi lo valsi *prami* noi te fanva fi lo gligu *love* . i ti cu se pilno lo nu tcica lo ka cinmo be lo nu prami lo drata.

## Fasnu
lo nu prami cu zasti lo nu lo remna cu cinmo gi'e pendo . i lo nu prami cu se renro lo nu prami cu fange lo nu xamgu fa lo drata gi'e renvi lo nu xamgu fa lo drata.

## Cinse je ritli
lo nu prami cu se tcica lo nu kulnu cu ritli gi'e se renro lo nu prami cu simsa lo nu cinse gi'e pendo . i lo nu prami cu se facki lo nu lo ritli be lo kulnu cu simsa lo nu prami.

## Catni je facki
lo nu prami cu se tcica lo nu catni cu facki lo nu lo remna cu cinmo gi'e pendo . i lo nu prami cu se renro lo nu prami cu se pilno lo nu xamgu fa lo drata.

## Ganzu
* cinmo
* pendo
* melbi
* xamgu

## References
barda bangu morji

**barda bangu morji** (**LLM**) cu jukni se tcica lo nu pensi je bangu . i lo LLM cu barda datnyvei poi se zbasu lo nu cilre lo ka bangu gi'e kakne lo nu zbasu je facki lo se cusku be lo remna.

## Termino
lo valsi **barda bangu morji** cu se tcica lo nu lo jukni cu barda je se morji lo bangu datni gi'e pilno lo nu facki je zbasu.

## Fasnu
lo nu LLM cu zasti lo nu lo jukni cu cilre lo ka bangu gi'e pilno lo nu facki je zbasu . i lo LLM cu se zbasu lo nu morji lo barda datni je cilre fi lo nu pensi.

## Pilno
lo LLM cu se pilno lo nu facki lo datni , zbasu lo cusku , sidju lo remna lo nu pensi , je finti lo lisri . i lo LLM cu kakne lo nu facki lo datni be lo jukni gi'e finti lo selci be lo cusku.

## Catni je facki
lo nu LLM cu se tcica lo nu catni cu facki lo nu lo jukni cu kakne lo nu pensi je bangu gi'e sidju lo remna lo nu facki je zbasu.

## Ganzu
* jukni
* pensi
* bangu
* datnyvei

## References
zgike jarbu finti

**zgike jarbu finti** cu finti be lo zgike poi se tcica lo nu jarbu cu tigni . i lo zgike jarbu finti cu se zbasu lo nu finti lo lisri , pemci , je zgike poi se renro lo nu tigni be lo jarbu.

## Termino
lo valsi **zgike jarbu finti** cu se tcica lo nu lo finti cu se renro lo nu zgike be lo jarbu gi'e se pilno lo nu tigni . i ti cu se pilno lo nu tcica lo ka zgike je lisri be lo jarbu.

## Fasnu
lo nu zgike jarbu finti cu zasti lo nu lo kulnu cu se renro lo nu zgike gi'e tigni be lo jarbu . i lo nu finti cu se tcica lo nu lisri je zgike cu se renro lo nu tigni be lo jarbu.

## Jibri je pilno
lo zgike jarbu finti cu se pilno lo nu:
* finti lo zgike be lo jarbu
* renro lo lisri be lo kulnu
* tigni lo zgike be lo jarbu
* sidju lo tigni be lo zgike lo nu facki lo kulnu

## Teknike
lo zgike jarbu finti cu se zbasu lo nu finti lo lisri je zgike poi se tcica lo nu tigni be lo jarbu . i lo nu finti cu se renro lo nu zgike cu se fendi lo selci be lo tigni gi'e se pilno lo nu zgike je pemci . i lo nu finti cu pilno lo zgike ritli be lo kulnu.

## Catni je ritli
lo nu zgike jarbu finti cu se tcica lo nu catni cu facki lo nu lo finti cu kakne lo nu zgike je tigni gi'e sidju lo kulnu lo nu zgike cu renvi . i lo nu pilno cu se tcica lo nu ritli be lo kulnu gi'e se renro lo nu zgike cu xamgu fa lo remna.

## Fange je zekri
lo nu pilno lo zgike jarbu finti cu se tcica lo nu zekri gi'e fange . i lo nu finti cu kakne lo nu renro lo kulnu poi se tcica lo nu catni gi'e ritli . i lo nu pilno cu se tcica lo nu fange be lo zgike gi'e xamgu fa lo nu catni cu jmina lo zekri.

## Ganzu
* zgike
* jarbu
* finti
* kulnu
* tigni

## References