open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rotherham United

**Rotherham United** er enskt knattspyrnulið frá Rotherham í Suður-Yorkshire sem spilar í League One. Liðið var stofnað árið 1925 en þá sameinuðust liðin Rotherham County (stofnað 1877) og Rotherham Town (stofnað 1899). Kári Árnason spilaði með félaginu 2012-2015.

## Saga
Knattspyrnusaga borgarinnar Rotherham er býsna flókin. Á tíunda áratug nítjándu aldar var *Rotherham Town* öflugasta liðið í bænum, var sigursælt í Miðlanda-deildinni á tíunda áratug nítjándu aldar og átti þrjú keppnistímabil í annarri deild ensku deildarkeppninnar, frá 1893-96 þegar félagið var lagt niður.

Þremur árum síðar sameinuðust tvö minni félög í borginni undir heitinu *Rotherham FC*, en árið 1905 var nafninu breytt í *Rotherham Town FC*, til samræmis við gamla borgarliðið. Sama ár breytti annað Rotherham-félag, *Thornhill FC*, sem stofnað var árið 1877, nafni sínu í *Rotherham County FC*. Kepptu bæði félög saman í Miðlanda-deildinni næstu árin.

Rotherham County efldist mjög í byrjun annars áratugarins og vann Miðlanda-deildina fjögur ár í röð frá 1912-15 og uppskar að launum sæti í deildarkeppninni, fyrst í annarri deild en eftir að þriðja deild (norður) var stofnuð féll félagið fljótlega niður í hana og endaði loks á botninum í lok sinnar sjöttu leiktíðar 1924-25. Fyrirkomulagið á þessum árum var á þann veg að félög sem höfnuðu í neðstu sætum deildarkeppninnar urðu að fara í gegnum kosningu til að fá áframhaldandi keppnisrétt og voru lið sem ekki voru talin lífvænleg í mikilli hættu á að vera kosin út. Því varð úr að Rotherham-liðin tvö sameinuðust vorið 1925 og tóku upp heitið Rotherham United.

Næsta aldarfjórðungnum varði Rotherham í þriðju deild (norður), yfirleitt nær botni en toppi. Eftir seinni heimsstyrjöldina tók landið að rísa og Rotherham hafnaði nokkur ár í röð rétt við toppinn uns liðinu tókst að vinna þriðju deild (norður) vorið 1951. Fjórum árum síðar, 1954-55, náði Rotherham United sínum besta árangri fyrr og síðar þegar félagið hafnaði í þriðja sæti í næstefstu deild með lakari markatölu en Birmingham City og Luton Town sem þar með komust upp í efstu deild.

Rotherham United hélt sér í næstefstu deild til 1968 en á áttunda áratugnum seig á ógæfuhliðina og fór félagið alveg niður í fjórðu deild. Lengst af hefur liðið þó rokkað á milli annarar og þriðju efstu deildar. Liðið hefur tvisvar í sögunni komist í 16-liða úrslit bikarkeppninnar og árið 1961 lék það til úrslita í deildarbikarkeppninni sem þá var haldin í fyrsta sinn. Mótherjarnir í úrslitaeinvíginu voru Aston Villa og vann Rotherham heimaleikinn 2:0 en tapaði útileiknum með þremur mörkum gegn engu.

## Heimildir
*
Fjallaklukka

***Fjallaklukka*** eða **fellaklukka** (fræðiheiti: *Campanula alpina*) er skammfjölær tegund af klukkuætt (Campanulaceae). Hún vex aðallega í Alpafjöllunum og Karpatafjöllum. 
Hún jarðlæg, með stuttan blómstöngul, blöðin lensulaga, ýmist hærð eða dúnhærð.  


File:Campanula alpina 1.jpeg|Teikning eftir William Curtis (1806)


## Tilvísanir
Elland Road

**Elland Road** er knattspyrnuvöllur í Leeds á Englandi og heimavöllur Leeds United frá 1919.  Völlurinn hefur verið notaður fyrir fótbolta, rúgbí og tónleika.

## Heimildir
*
Molde F. K.

**Molde F.K** er norskt knattspyrnulið frá Molde.  

Molde FK er eitt af elstu félögum Noregs og eru ríkjandi meistarar. Meðal þekktra leikmanna sem hafa spilað fyrir félagið eru Eiður Smári Guðjohnsen og Ole Gunnar Solskjær.

## Þekktir leikmenn
   

## Titlar
; Norska Úrvalsdeildin (5): 2011, 2012, 2014, 2019, 2022
; Bikarmeistarar (5): 1994, 2005, 2013, 2014, 2022
Umhverfis jörðina á 80 dögum (kvikmynd frá 1956)

***Umhverfis jörðina á 80 dögum*** var bandarísk ævintýramynd, gerð eftir samnefndri sögu eftir Jules Verne, árið 1956. Myndin var í leikstjórn Michael Anderson, með David Niven, Cantinflas, Shirley MacLaine og Robert Newton í aðalhlutverkum. Framleiðandi var Mike Todd og myndin kom út hjá United Artists.

Myndin var stórmynd á þess tíma mælikvarða og kostaði 6 milljónir dala í framleiðslu. Hún var tekin á 112 stöðum í 13 löndum. Fjölmargar stórstjörnur léku aukahlutverk í myndinni, eins og John Gielgud, Marlene Dietrich, Frank Sinatra og Buster Keaton. Myndin var tilnefnd til 8 Óskarsverðlauna og vann 5, þar á meðal fyrir bestu myndina og besta handritið. Hún vann auk þess tvö Golden Globe-verðlaun, fyrir bestu mynd og besta leik í gamanmynd (Cantinflas).
Kongsvinger IL Toppfotball

**Kongsvinger IL Toppfotball** (skammstafað KIL) er norskt knattspyrnufélag frá Kongsvinger í Hedmark sem var stofnað 31. janúar 1892, sem spilar í 1.deild (1. divisjon). Félagið spilar heimaleiki sína á Gjemselund Stadion sem opnaði á árið 1953. 
Búningur liðsins er rauð skyrta, hvítar buxur og hvítir sokkar. 

## Tenglar
* https://www.kil.no
Prem Tinsulanonda

**Prem Tinsulanonda** (26. ágúst 1920 – 26. maí 2019) var taílenskur herforingi, stjórnmálamaður og stjórnmálamaður sem gegndi starfi forsætisráðherra Taílands frá 3. mars 1980 til 4. ágúst 1988. Hann var jafnframt ríkisstjóri Taílands frá 13. október til 1. desember árið 2016, frá dauða Bhumibol Adulyadej konungs þar til Maha Vajiralongkorn tók formlega við krúnunni.

## Tilvísanir
Nova TV

**NovaTV** er streymisveita í eigu Nova sem sýnir allar helstu sjónvarpsstöðvar á Íslandi. Notendur geta horft á allar opnu sjónvarpsstöðvarnar á Íslandi ásamt öðru efni í opinni dagskrá. Hægt er að spóla til baka í línulegri dagskrá og á Safninu er hægt að horfa eldra uppsafnað efni. Einnig geta notendur keypt aðgang að fleiri áskriftarstöðvum inn á NovaTV.

Sjónvarpsveitan er í boði fyrir alla sem staðsettir eru á Íslandi og hægt er að horfa á NovaTV í vafra og í NovaTV appinu í snjallsímum, spjaldtölvum, Apple TV og Android TV.

## TV

* Kátur, stóri rauði hundurinn

## Tenglar
* Vefur Nova TV
579

**579** (DLXXIX í rómverskum tölum) var 79. ár 6. aldar sem hófst á sunnudegi samkvæmt júlíanska tímatalinu. Það hefur verið þekkt sem árið 579 frá því snemma á miðöldum þegar Anno Domini-tímatalið, hið Kristna tímatal, var tekið upp.

## Atburðir
* Stríð Býsantíum og Sassanída: Khosrau 1. Persakonungur sóttist eftir friðarsamkomulagi en lést áður en það var staðfest. Sonur hans, Hormzid 4., neitaði að láta landsvæði eftir og hélt stríðinu áfram.
* Vísigotneski prinsinn Hermenegild giftist Ingundi. Hann gerði uppreisn gegn föður sínum, Liuvigild, og gerðist kaþólskur.
* Íbúar Limoges gerðu uppreisn gegn Chilperic 1. Mervíkingakonungi út af sköttum.
* Friðvaldur af Bernisíu tók við völdum.
* Xuan Di, keisari yfir Norður-Zhou, sagði af sér og 6 ára sonur hans, Jing Di, tók við.
* Jinpyeong var konungur kóreska ríkisins Silla.
* Pelagíus 2. varð páfi. Hann sendi Gregoríus sem sendimann til Konstantínópel til að óska eftir liðsauka gegn Langbörðum.

## Fædd
* Fang Xuanling, ráðgjafi hjá Tangveldinu (d. 648).

## Dáin
* 30. júlí - Benedikt 1. páfi.
* Khosrau 1., Persakonungur.
* Þjóðrekur af Bernisíu, Englakonungur.
Smáspeki

**Smáspeki** er vefrit sem hóf göngu sína 2020. Að ritinu standa Katrín Ólína Pétursdóttir, hönnuður, og Sigríður Þorgeirsdóttir, heimspekingur.

## Heimildir
* 
* 
* 
* 

## Tenglar
*Vefrit
Odds BK

**Odds Baldklubb** oftast kallað *Odd* er norskt knattspyrnu lið frá Skien. Heimavöllur félagsis heitir Skagerak Arena. 

Odds BK hefur unnið norsku bikarkeppnina oftast allra liða, eða alls 12 sinnum, síðast árið 2000.
Chris Waddle

**Christopher Roland Waddle** (fæddur 14. desember 1960 í Felling, er enskur fyrrum knattspyrnumaður, hann starfar nú sem íþróttafréttamaður. Hann spilaði m.a fyrir Newcastle og Marseille og Tottenham Hotspur, þó hann hafi spilað fyrir fleiri lið á löngum ferli, ásamt því að hafa spilað 62 landsleiki fyrir enska landsliðið.

## Félög
* Newcastle United (1980-1985)
* Tottenham Hotspur (1985-1989)
* Marseille (1989-1992)
* Sheffield Wednesday(1992-1996)
* Falkirk (1996)
* Bradford City (1996-1997)
* Sunderland (1997)
* Burnley (1997-1998)
* Torquay United (1998)
* Manchester City (1998) (Á láni)
* Worksop Town (2000-2002)
* Glapwell(2002)
* Stocksbridge Park Steels(2002)

## Titlar
;Tottenham Hotspur
* FA-bikarinn Úrslitaleikur: 1987

;Olympique Marseille
* Franska úrvalsdeildin: 1990, 1991 og 1992
* Meistaradeild Evrópu Úrslitaleikur: 1991

;Sheffield Wednesday
* FA-bikarinnÚrslitaleikur: 1993
* Enski deildabikarinnÚrslitaleikur: 1993
Búlukka

**Búlukka** (fræðiheiti: *Lansium parasiticum*) er tré af mahóníætt sem er ræktað út af ætum ávexti. Búlukka er upprunnin í Suðaustur-Asíu. Trén ná 30 metra hæð og bera litla hnöttótta ávexti í klösum. Bragðið af aldinkjötinu er sætsúrt og stundum sagt vera mitt á milli greips og vinberja. Tveir helstu hópar ræktunarafbrigða búlukku eru *duku* og *langsat*.
Spergilbaun

**Spergilbaun** (fræðiheiti: *Vigna unguiculata subsp. sesquipedalis*) er afbrigði af augnbaun með langa (35-75 cm) og mjóa, baunabelgi sem eru borðaðir meðan baunirnar eru enn óþroskaðar. Augnbaunir eru einærar hitabeltisplöntur og spergilbaun er aðallega ræktuð í Suðaustur- og Suður-Asíu og sunnanverðu Kína.
657

**657** (DCLVII í rómverskum tölum) var 57. ár 7. aldar sem hófst á sunnudegi samkvæmt júlíanska tímatalinu. Það hefur verið þekkt sem árið 657 frá því snemma á miðöldum þegar Anno Domini-tímatalið, hið Kristna tímatal, var tekið upp.

## Atburðir
* 30. júlí - Vitalíanus varð páfi.
* Orrustan um Siffin: Múslimar, undir stjórn Ali ibn Abi-Talib, börðust gegn Muawiyah ibn Abu Sufyan nálægt Raqqa.
* Hernám Vestur-Tyrkja: Gao Zong, keisari Tangveldisins, sendi herför gegn Vestur-Tyrkjum undir stjórn Su Dingfang og lagði Vesturtyrkíska kanatið undir sig.
* Annað stríð Tikal og Calakmul: Yuknoom Ch'een 2. lagði borgina Tikal í Mið-Ameríku undir sig.
* Hilda af Whitby stofnaði nunnuklaustur í Whitby á Englandi.

## Fædd
* Ansprand, Langbarðakonungur.

## Dáin
* 1. júní - Evgeníus 1. páfi.
* 12. nóvember - Heilagur Livínus, írskur trúboði.
* Ammar ibn Yasir, fylgismaður Múhameðs.
* Childebert ættleiddi, konungur Ástrasíu.
* Klóvis 2., konungur Nevstríu og Búrgundar.
* Grimoald eldri, hallarbryti í Ástrasíu.
Wilt Chamberlain

**Wilt Chamberlain** (16. apríl 1936 - 12. október 1999) var bandarískur körfuknattleiksmaður sem er talinn einn besti leikmaður körfuboltans frá upphafi. Hann á ýmis met í NBA og er sá eini sem hefur náð 100 stigum í einum leik og yfir 4000 stigum á einu tímabili. Hann átti sjö stigatitla, 11 frákastatitla og 9 skotnýtingartitla. Þrátt fyrir persónulega yfirburði vann hann einungis 2 NBA-titla. Eitt viðurnefna hans var *Wilt the Stilt*.

Chamberlain þjálfaði San Diego Conquistadors í eitt tímabil 1973-1974. Hann reyndi fyrir sér í kvikmyndabransanum og var þekktur fyrir glaumgosalíf utan vallar.

## Tilvísanir
Ragnheiður Ásta Pétursdóttir

**Ragnheiður Ásta Pétursdóttir** (f. 28. maí 1941, d. 1. ágúst 2020) var þulur hjá Ríkisútvarpinu og starfaði þar í 44 ár, 1962 til 2006. Hún var dóttir Péturs Péturssonar sem einnig var þulur hjá Ríkisútvarpinu og Ingibjargar Birnu Jónsdóttur, húsmóður.

Maður Ragnheiðar Ástu var Jón Múli Árnason, þulur hjá RÚV og tónskáld. Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, er dóttir þeirra. Fyrir átti Ragnheiður þrjú börn af fyrra hjónabandi: Pétur Gunnarsson, blaðamann, Eyþór Gunnarsson, tónlistarmann og Birnu Gunnarsdóttur, verkefnisstjóra hjá Háskóla Íslands.
Glerártorg

**Glerártorg** er íslensk verslunarmiðstöð staðsett á Akureyri sem var opnuð 2. nóvember 2000. Við opnum Glerárstorgs voru 23 verslanir þar. Árin 2007-2008 var húsið stækkað og rými fyrir 45 verslanir. Eignaskipti urðu á Glerártogi árið 2014 og núverandi eigandi verslunarmiðstöðvarinnar er Eik fasteignafélag. 

Á Glerártorgi eru ýmsar verslanir og þjónusta.

## Heimildir
Jean Doisy

**Jean Doisy** eða **Jean-Georges Evrard** (13. janúar 1900 – 6. október 1955) var belgískur myndasöguhöfundur, ritstjóri og andspyrnuhetja. Hann var kunnastur fyrir ritstjórnarstörf sín hjá tímaritinu Sval.

## Æviágrip
Jean-Georges Evrard fæddist í þorpinu Jodoigne skammt frá borginni Namur. Hann var kennarasonur og sýndi snemma merki um bókmenntaáhuga. Einkum var það hinn enskumælandi menningarheimur sem átti hug hans. Tók hann til við að kenna sjálfum sér ensku og réðst tvítugur í það verk að þýða skáldsöguna David Copperfield með orðabók eina að vopni. Á árunum 1926-29 bjó hann í Nottingham á Englandi til að ná betri tökum á tungumálinu og kynna sér breska menningu. Meðan á Englandsdvölinni stóð festust marxískar skoðanir hans í sessi.

Eftir heimkomuna sá hann sér farborða með þýðingum og sem höfundur leynilögreglusagna sem nutu nokkurra vinsælda. Eftir nokkurra ára hark hóf hann störf hjá dagblaðinu *Le Moustique* (íslenska: *Mýflugunni*) sem útgefandinni Paul Dupuis hélt úti. Þar tók hann upp höfundarnafnið *Jean Doisy*, en alvanalegt var um þær mundir að blaðamenn skrifuðu undir slíkum tilbúnum nöfnum.

Árið 1938 hóf Dupuis-forlagið útgáfu Teiknimyndablaðsins Sval og var Doisy falin ritstjórn þess. Hann var óskoraður ritstjóri til ársins 1948 þegar Charles Dupuis, sonur stofnandans, tók yfir stóran hluta af yfirstjórn blaðsins. Doisy hélt þó áfram að gegna veigamiklu hlutverki á ritstjórninni til dauðadags 1955.

Þýddar bandarískar myndasögur voru fyrirferðarmiklar í tímaritinu Sval fyrstu árin og var Doisy mikill hvatamaður að því að auka hlut innlendra sagna í þeirra stað. Ásamt Jijé skapaði hann harðsnúna leynilögreglumanninn *Valhardi* sem varð einhver vinsælasta söguhetja Belgíu. Doisy reyndist einnig mikill örlagavaldur fyrir myndasögurnar um Sval og Val í tveimur efnum. Annars vegar kom hann því til leiðar að Dupuis-útgáfan keypti höfundarréttinn af persónu Svals af höfundi hennar Rob-Vel. Öfugt við ýmsar aðrar kunnar myndasöguhetjur er Svalur því í eigu útgáfufélagsins en telst ekki höfundarverk eins listamanns. Hins vegar var það að undirlagi Doisy að Jijé gerði Val að föstum fylgdarmanni Svals. Nafn persónunnar, *Fantasio*, var líklega einnig frá Doisy komið, en hann hafði skrifað allnokkra pistla í Svals-blaðið undir því heiti.

Á stríðsárunum tók Doisy virkan þátt í andspyrnuhreyfingunni gegn hernámi nasista. Hann beitti m.a. blaðamannatengslum sínum til að reyna að afla sannanna fyrir tilvist útrýmingarbúða Þjóðverja í Auschwitz og skipulagði brúðuleikhúsferðir undir merkjum Svals-tímaritsins um Belgíu þvera og endilanga sem voru þó fyrst og fremst yfirskyn þar sem hinn raunverulegi tilgangur var að flytja fólk og skilaboð fyrir andspyrnuna.

## Heimildir

* Grein um Jean Doisy á frönsku Wikipediu
* https://www.dupuis.com/auteurbd/doisy/2385
Íþróttamaður Hafnarfjarðar

**Íþróttamaður Hafnarfjarðar** hefur verið valinn árlega frá árinu 1983. Fyrir árið 2008 voru tvenn verðlaun gefin, fyrir íþróttamann ársins annarsvegar og íþróttakonu ársins hinsvegar. Þeir einstaklingar sem hafa oftast hlotið nafnbótina oftar en einu sinni:

* Hrafnhildur Lúthersdóttir (7)
* Örn Arnarson (6)
* Úlfar Jónsson (5)
* Axel Bóasson (3)
* Pálmar Sigurðsson (2)
* Þórey Edda Elísdóttir (2)
* Anton Sveinn Mckee (2)
* Guðrún Brá Björgvinsdóttir (2)

Íþróttakarl og íþróttakona Hafnarfjarðar 2008 - 2019



## Heimildir
*Guð­rún Brá og Róbert Ísak eru í­þrótta­fólk Hafnar­fjarðar 2021 á Vísir.is
*https://www.visir.is/g/20041567469d Þórey íþróttamaður Hafnarfjarðar á Vísir.is
Norska úrvalsdeildin

**Norska úrvalsdeildin** eða **Eliteserien** er efsta deildin í Noregi. Deildin var upphaflega stofnuð árið 1937 sem Norgeserien en varð að Eliteserien árið 2017 og fyrir þann tíma var hún kölluð *Tippeligaen*. Sigurvegari deildarinnar eru norskir meistarar.

## Keppnin
16 lið keppa í deildinni. Tímabilið byrjar í mars og endar í október. Hvert lið spilar við hvort annað tvisvar, einu sinni með heimaleik og einu sinni með útileik, í 30 leikjum alls. Tvö neðstu lið deildarinnar falla í 1. divisjon og tvö efstu lið úr 1. divisjon koma í þeirra stað. Þriðja neðsta liðið í norsku úrvalsdeildinni spilar umspilsleik gegn liði í 1. divisjon.

## Félög 2025
*FK Bodø/Glimt
*SK Brann
*Bryne FK
*Fredrikstad FK
*HamKam
*FK Haugesund
*KFUM Oslo
*Kristiansund BK
*Molde FK
*Rosenborg
*Sandefjord
*Sarpsborg 08
*Strømsgodset
*Tromsø IL
*Viking
*Vålerenga

## Flestir Titlar
* 26  Rosenborg
* 9  Fredrikstad FK
* 8 Viking Fotballklubb
* 5 Lilleström SK, Vålerenga IF, Molde FK
* 4 FK Bodø/Glimt
* 3 SK Brann, Larvik Turn IF
* 2 Lyn, IK Start, Strømsgodset IF,
* 1 IF Fram Larvik, SK Freidig, Moss FK, Skeid Fotball, Stabæk

## Sigurvegarar í gegnum tíðina

## Tengill
https://www.eliteserien.no/
Fastaher

**Fastaher** er varanlegur her sem haldið er úti jafnt á friðartímum sem á stríðstímum. Hermenn í fastaher geta ýmist verið atvinnuhermenn eða herskylduliðar. Yfirleitt eru fastaherir betur útbúnir og þjálfaðir en lausaherir sem myndaðir eru tímabundið til að bregðast við hættu, en lengst af í mannkynssögunni hafa herir verið lausaherir þar sem fastaherir eru miklu dýrari. Ríkisherir eru samsettir úr fastaher og varaliði.

Elstu fastaherir sem heimildir eru til um voru myndaðir í Assýríu og Grikklandi hinu forna. Ágústus Rómarkeisari kom upp fastaher sem myndaði kjarnann í her Rómaveldis eftir það.
Sagnamennska

**Sagnamennska** er sú list að segja sögur, stundum með leikrænum tilburðum, spuna, leikmunum eða öðru skrauti. Í öllum mannlegum samfélögum eru til hefðir í kringum sagnamennsku, þjóðsögur og aðrar frásagnir. Tilgangurinn getur verið að skemmta, miðla hefðum og menningarlegum gildum, sem trúarleg athöfn eða til að uppfræða áheyrendur.

Þegar talað er um sagnamennsku er yfirleitt átt við munnlega frásögn, en stundum í víðari merkingu um tækni sem skapar framvindu í frásögninni óháð miðlinum.

Víða um heim eru til samtök sagnafólks, sagnahátíðir og sérstök rými ætluð sagnamennsku. Alþjóðlegi sagnamennskudagurinn er haldinn hátíðlegur á vorjafndægri, um 20. mars ár hvert. Hann er upprunninn í Svíþjóð 1991.
Sirkuslist

**Sirkuslistir** eru ýmis konar listgreinar, íþróttir og tækni, sem hafa í gegnum tíðina verið sýndar í sirkus, revíum og af götulistamönnum. Sumar af þessum greinum eru vinsælar hjá áhugafólki sem afþreying, meðan aðrar krefjast langrar þjálfunar. Dæmi um sirkuslistir eru djögl, loftfimleikar, búktal, trúðaleikur, tamningar, húladans, ganga á reipi, einhjól, sverðagleyping, eldgleyping, brúðuleikur og hnífakast.

Sirkuslistir er hægt að læra í sérstökum sirkusskólum.
Gjald

**Gjald** er eitthvað sem er greitt (oftast með peningum) í skiptum fyrir eitthvað, oftast þjónustu eða vöru.
Samkort

**Samkort** var fyrst gefið út árið 1988 af Samtökum Samvinnuverslana sem eru samtök þeirra kaupfélaga sem ráku smásöluverslanir á Íslandi. Samkorti var ætlað að höfða til félagsmanna í kaupfélögum landsins og jafnframt að bæta við félagsmönnum í kaupfélögunum því kortið gilti sem félagsskirteini í því kaupfélagi þar sem fólk átti lögheimili. Sérstaða Samkortsins eins og hún var þá kynnt byggðist á því að árgjald var ódýrara en á VISA og Eurocard/Master Card kortum og auk þess gat fólk valið um tvö úttektartímabil: Annarsvegar frá 18. til 17. hvers mánaðar á eftir með gjalddaga 3. næsta mánaðar. Hinsvegar var hægt að velja um úttektartímabil sem væri almanaksmánuðurinn með gjalddaga 17. næsta mánaðar á eftir.

Árið 1992 hófu Samtök Samvinnuverslana samstarf við Kreditkort hf. um útgáfu Samkorts sem varð um leið þá alþjóðlegt Eurocard/Master Card kreditkort um leið. Við breytinguna var hægt að nota kortið um allan heim eins og hvert annað kreditkort og kaupa hluti á raðgreiðslum og nota sjálfvirka skuldfærslu vegna mánaðarlegra útgjalda. Auk þess veitti Samkortið alhliða tryggingavernd í gegnum Euroklúbbinn og Tryggingamiðstöðina hf. sem sá um kortatryggingar fyrir Eurocard/Master Card.

Útgáfu Samkortsins hefur nú verið hætt.
Eddie Meduza

**Errol Leonard Norstedt**, listamannsnafn **Eddie Meduza**, fæddur 17. júní 1948 í Örgryte sókninni, Gautaborg, andaðist 17. janúar 2002 í Nöbbele fyrir utan Växjö, var sænskt tónskáld, tónlistarmaður, grínisti, söngvari og fjölleikari. Hljóðfærin sem hann lék á voru: Gítar, rafbassi, saxófónn, harmónikka og píanó.

## Breiðskífur

* Errol (1975)
* Eddie Meduza & Roarin' Cadillacs (1979)
* Garagetaper (1980)
* Gasen I Botten (1981)
* För Jævle Braa! (1982)
* Dåren É Lös (1983)
* West A Fool Away (1984)
* Ain't Got No Cadillac (1985)
* You Ain't My Friend (1990)
* Harley Davidson (1995)
* Silver Wheels (1997)
* Värsting Hits (1998)
* Väg 13 (1999)
* Scoop (2001)

## Tengill

* Eddies Himmel (svensk)
Strømsgodset IF

**Strømsgodset** er norskt knattspyrnulið frá Drammen. Heimavöllur félagsins heitir Marienlyst Stadion.
Fredrikstad FK

**Fredrikstad FK** er norskt knattspyrnulið frá Fredrikstad. Það spilar í 2. deild. Liðið hefur unnið Norsku úrvalsdeildina alls níu sinnum. Heimavöllur félagsis heitir Åråsen Stadion.
Serbaklukka

***Campanula moesiaca*** er tvíær tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Balkanskaga. 

## Tilvísanir
Afleidd löggjöf

**Afleidd löggjöf** er reglusetning sem annar aðili en löggjafarvaldið setur á grundvelli lagaheimildar. Algengast er að aðilinn sé innan framkvæmdarvaldsins en þó er mögulegt að aðrir aðilar, eins og innan dómsvaldsins sé fengin heimild til að ákveða nánari reglur um innri málefni sín og setja gjaldskrár. Einn tilgangur afleiddrar löggjafar er að veita öðrum aðila tiltekið afmarkað svigrúm til að skilgreina nánar inntak löggjafarinnar sökum sérfræðiþekkingar aðilans og þróunar innan málaflokksins með tíð og tíma.

Á Íslandi er algengast að þetta sé framkvæmt með setningu almennra stjórnvaldsfyrirmæla (eins og reglugerða) hvað varðar ríkið, en setningu samþykkta á vettvangi sveitarfélaganna. Að jafnaði er skylt að birta þau í B-deild *[[Stjórnartíðindi|Stjórnartíðinda]]* hverju sinni. Reglugerð er afleidd löggjöf sem sett er af ráðherra fyrst og fremst í þeim tilgangi að skilgreina nánar framkvæmd laga.

## Tenglar
* Reglugerðasafn stjórnarráðsins
Stjórnvald

**Stjórnvald** er eining sem fer með opinbert framkvæmdarvald, svo sem embætti og stofnanir. Stjórnvöld hafa almennt séð heimildir til að skera úr um og taka ákvarðanir um réttindi og skyldur fólks og lögaðila. Þegar metið er hvort tiltekinn aðili teljist stjórnvald er að jafnaði athugað hvort bein afstaða sé tekin um það í landslögum og mögulega önnur tengsl aðilans við hið opinbera, svo sem gegnum fjárveitingar og önnur áhrif hins opinbera á rekstur hans.
Lögbirtingablað

**Lögbirtingablað** er annað tveggja rita sem gefin eru út samkvæmt lögum um Stjórnartíðindi og Lögbirtingablað. Í Lögbirtingablaðinu eru birtar ýmsar opinberar auglýsingar, þar á meðal um dómstefnur, opinber skipti, kaupmála, nauðungarsölur, lögræðissviptingar, og stofnun félaga/fyrirtækja. Blaðið var fyrst gefið út á prenti árið 1908 og árið 2002 var hafin útgáfa þess á rafrænu formi. Hvort tiltekin auglýsing hafi bindandi áhrif á réttarstöðu aðila fer aðallega eftir lagaheimildinni sem hún byggist á og birtingarhætti hennar innan blaðsins, en staða viðkomandi aðila sem áskrifanda þess er ekki talin skipta máli. Fyrir útkomu blaðsins voru auglýsingar sem þessar birtar í fjölmiðli sem hafði fengið einkarétt til birtingu slíkra auglýsinga hverju sinni. Þótt skilja megi nafn blaðsins þannig að það sé hlutverk þess að birta lög kemur nafnið frá þeirri staðreynd að um sé að ræða lögbirtingu þeirra auglýsinga sem um ræðir.

## Heimildir
Fullnusturéttur

**Fullnusturéttur** er innan eignarréttar skilyrtur réttur aðila til að fá kröfu sinni framgengt með öðrum hætti ef brestur verður á greiðslu kröfunnar af hálfu gagnaðilans. Að tilteknum skilyrðum uppfylltum getur kröfuhafinn beitt fullnusturétti sínum í þeim tilgangi að afla þess sem á vantar, sem gæti meðal annars falist í nauðungarsölu á þeim eignum og öðrum réttindum sem fullnusturétturinn nær yfir hverju sinni.
Godzilla

**Godzilla** (Á japönsku: ゴジラ) er skáldað skrímsli frá samnefndum kvikmyndum, hin fyrsta frá 1954, og eftir það birst í fleiri tegundum afþreyingarmiðla, svo sem tölvuleikjum, skáldsögum, teiknimyndasögum, og sjónvarpsþáttum. Skrímslið er ættað frá sjónum, risastórt, hefur mikinn eyðingarmátt og sækir krafta sína frá geislavirkni. Meðal þeirra sem skrímslið hefur verið att í kapp við er S.H.I.E.L.D. og King Kong.
317

**317** (CCCXVII í rómverskum tölum) var 17. ár 4. aldar sem hófst á þriðjudegi samkvæmt júlíanska tímatalinu. Innan Rómaveldis var það þekkt sem **ræðismannsár Gallicanusar og Bassusar** eða sem árið 1070 *[[ab urbe condita]]*. Það hefur verið þekkt sem árið 317 frá því snemma á miðöldum þegar Anno Domini-tímatalið, hið Kristna tímatal, var tekið upp.

## Atburðir
* 1. mars - Konstantínus mikli og meðkeisari hans Licinus gerðu syni sína, Crispus, Konstantínus 2. og Licinus 2., að keisurum. Eftir það flutti Konstantínus til Sirmium í Pannóníu þar sem hann undirbjó herför gegn Gotum og Sarmötum.
* Licinus viðurkenndi Konstantínus sem yfirkeisara og lét taka Valerius Valens af lífi.
* Sextán konungsríki: Jin Yuandi flúði með hirðina í suður. Hann tók við sem konungur Jin-veldisins og setti upp nýja höfuðborg í Jiankang (nú Nanjing).
* Elstu staðfestu ritheimildir um te eru frá þessu ári, þótt Kínverjar hefðu þegar drukkið það öldum saman.

## Fædd
* 7. ágúst - Konstantíus 2. Rómarkeisari (d. 361).
* Fú Jiàn, konungur Fyrrum Qin (d. 355).
* Marteinn frá Tours, biskup og dýrlingur (d. 397).
* Þemistíos, grískur stjórnmálamaður (d. um 390).

## Dáin
* Valerius Valens Rómarkeisari.
Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu á stórmótum

**[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu]]** hefur tvívegis komist á stórmót í knattspyrnu. EM 2016 og HM 2018. Liðið var nálægt því að komast árið 2014 á HM og EM 2021 en tapaði í umspili.

## Árangur í keppnum
### HM 2014
Liðið tók þátt í undankeppninni fyrir Heimsmeistaramótið í Brasilíu 2014. Liðið dróst í E-riðil og endaði í 2. sæti í riðlinum á eftir Sviss. Það tryggði liðinu umspilsleiki við Króatíu um sæti á mótinu. Liðið gerði jafntefli á heimavelli en tapaði útileiknum og missti af sæti á mótinu.
#### Riðlakeppni

#### Umspil

----

### Undankeppni EM 2016
Liðið dróst í erfiðan riðil í undankeppninni fyrir Evrópumótið í Frakklandi 2016. Liðinu tókst hinsvegar að tryggja sér beinan þátttökurétt á lokakeppnina með því að lenda í öðru sæti í riðlinum á eftir Tékklandi. Þetta var í fyrsta sinn sem að liðinu tókst að vinna sér inn sæti á lokakeppni stórmóts. Liðinu tókst að vinna stórlið Hollendinga (sem enduðu í 3. sæti í heimsmeistarakeppninni í Brasilíu árið 2014) bæði heima og að heiman ásamt heimasigrum gegn Tékklandi og Tyrklandi.

#### Riðlakeppni

### EM 2016
Íslenska landsliðið vann sér þátttökurétt á lokakeppni EM 2016 sem fram fór í Frakklandi. Þetta var fyrsta lokamót íslenska karlalandsliðsins í knattspyrnu. Liðið dróst í F-riðil ásamt Portúgal, Austurríki og Ungverjalandi.
Ísland komst í 16 liða úrslit eftir að hafa unnið Austurríki í lokaleiknum 2-1 þar sem Arnór Ingvi Traustason skoraði eftirminnilegt mark í uppbótartíma. Liðið mætti Englandi í 16 liða úrslitum og sló liðið út öllum af óvörum, 2-1. Í 8-liða úrslitum steinlá liðið hins vegar fyrir Frökkum 5-2

#### Riðlakeppni

#### 16 liða úrslit

#### 8 liða úrslit

### HM 2018

Íslenska landsliðið vann sér þátttökurétt á lokakeppni HM 2018 sem fram fór í Rússlandi. Liðið dróst í F-riðil ásamt Argentínu, Króatíu og Nígeríu. Liðið náði jafntefni gegn Argentínu þar sem Alfreð Finnbogason skoraði fyrsta HM-mark Íslands og Hannes Þór Halldórsson varði vítaspyrnu gegn Lionel Messi. Liðið tapaði gegn Króatíu og Nígeríu og komst ekki áfram úr riðlinum.

### Undankeppni HM 2018

#### Riðlakeppni

### EM 2021
Ísland komst í umspil um laust sæti á EM 2021 og þurfti tvo leiki til að útkljá það. Liðið vann Rúmeníu 2:1 í október 2020 og skoraði Gylfi Þór Sigurðsson bæði mörk Íslands. Landsliðið mætti Ungverjum í lokaleik í nóvember um laust sæti í keppninni, komst 1-0 með marki Gylfa yfir en fékk 2 mörk á sig á lokamínútum leiksins.

## Tilvísanir
Jójó

**Jójó** er leikfang upprunalega frá um árinu 500 f.Kr. sem byggist á öxli tengdum við tvo diska, ásamt bandi sem vafið er utan um öxulinn, sambærilegt tvinnakefli. Hinn endinn á bandinu er venjulega bundinn til að mynda hring sem fingur er stungið inn í, og svo hægt að kasta jójóinu með þeim hætti að diskarnir spinnast.
Kermit froskur

**Kermit froskur** er leikbrúðan í Prúðuleikurunum sem búin var til af Jim Henson og leikin af honum þar til hann lést árið 1990. Persóna Kermits var hönnuð til að vera hin jarðbundna aðalpersóna í sögunni hverju sinni, meðal annars í Sesame Street sjónvarpsþáttum nefndum eftir Prúðuleikurunum.
Lagaáskilnaðarregla

**Lagaáskilnaðarregla** er réttarregla út frá stjórnarskrá er felur í sér að gildi opinberra reglna um ákveðin viðfangsefni sé bundnar við að um þær séu settar með landslögum en ekki með afleiddri löggjöf. Heimildarregla lögmætisreglunnar er dæmi um lagaáskilnaðarreglu.

Íslenskir dómstólar hafa þó gengið út frá því að Alþingi sé þrátt fyrir allt heimilt að framselja lagasetningarvald til setningar afleiddrar löggjafar en þó með talsvert þrengra svigrúmi en ella, eins og að stjórnvöld mega ekki ákvarða beint hvað telst vera refsiverð háttsemi, en gæti verið heimilt að setja reglugerðir út frá viðkomandi lögum sem gæti verið refsivert að brjóta í bága við.
Nemendafélag

**Nemendafélag** er félag nemenda sem hefur mismunandi tilgang eftir félögum. Sum nemendafélög hafa þann tilgang að vera rödd nemenda hjá skólastjórn og tengiliður skólastjórnar við nemendur á meðan önnur gera sitt besta til að skipuleggja skemmtilega viðburði fyrir nemendur. Oft eru nemendafélög með sín eigin tímarit eða sinn eigin miðil, dæmi er Beneventum frá NFMH.

Nemendafélög halda oft böll, útilegur og góðgerðavikur.
Ball

Ball er viðburður þar sem fólk kemur saman til að hlusta á tónlist, dansa og skemmta sér. Stundum er einnig borðað á böllum.
Sveppate

**Sveppate**, **kombucha** eða **mansjúríute**, er gerjað, léttkolsýrt, sætt svart eða grænt te sem er drukkið um allan heim, stundum út af meintum heilsubætandi áhrifum sem eiga að stafa af örveruflórunni sem lifir í teinu og myndar samfelldan hlemm ofan á vökvanum. Þessi hlemmur hefur verið kallaður „Mansjúríusveppur“ og „Kákasussveppur“ á Íslandi. Teið sjálft er í dag oft nefnt *kombucha* á íslensku. Teið er oft bragðbætt fyrir neyslu með kryddi, safa eða öðrum bragðefnum. 

Sveppate gæti verið upprunnið í Mansjúríu í Kína þar sem neysla þess er útbreidd, eða í Rússlandi eða Austur-Evrópu. Algengast er að sveppate sé framleitt í heimahúsum, en ýmsir smáframleiðendur hafa markaðssett sveppate fyrir neytendamarkað.

Sveppate er gert með því að gerja sykrað te með samlífisræktun ýmissa tegunda baktería (aðallega mjólkursýrugerla og ediksgerla) og gers. Sveppurinn eða „móðirin“ (líka kallaður „SCOBY“ á ensku, sem stendur fyrir „*symbiotic culture of bacteria and yeast*“) er í raun líffilma sem inniheldur oftast ölger (*Saccaromyces cerevisiae*) og næstum alltaf *[[Komagataeibacter xylinus]]* sem breytir alkóhólinu í ediksýru.

Því hefur verið haldið fram að neysla á sveppatei hafi ýmis heilsubætandi áhrif, en þau hafa ekki verið staðfest með rannsóknum.
Helena fagra

**Helena fagra** er samkvæmt grísku goðafræðinni fallegasta kona veraldar og talin vera dóttir Seifs og Ledu. Fræðimenn hafa talið að hún hafi verið gift Menelás, konungi Spörtu, sem hafi svo orðið faðir dóttur hennar, Hermione, og mögulega verið móðir Nicostratusar. Í kjölfar þess að Afródíta lofaði prinsinum París að fá Helenu tók hann Helenu til Tróju, og endurheimt hennar frá Tróju á að hafa verið kveikjan að Trójustríðinu.
Leónídas

**Leónídas I** (um 540 f.Kr. — 19. september 480 f.Kr.) var konungur í borgríkinu Spörtu frá u.þ.b. 489 f.Kr. til dauðadags. Þekktastur er hann fyrir að hafa lagt af stað með 300 öðrum Spartverjum, ásamt mörg þúsund hermönnum annarra borgríkja sem hann safnaði á leiðinni, til að verjast innrás Persa um Laugaskarð þrátt fyrir að hafa tapað þeim bardaga, þar sem Grikkjum tókst að reka Persa brott frá Grikklandi árið eftir.
309

**309** (CCCIX í rómverskum tölum) var 9. ár 4. aldar sem hófst á laugardegi samkvæmt júlíanska tímatalinu. Í Rómaveldi var það þekkt sem **ræðismannsár Licinianusar og Constantinusar** eða sem árið 1064 *[[ab urbe condita]]*. Það hefur verið þekkt sem árið 309 frá því snemma á miðöldum þegar Anno Domini-tímatalið, hið Kristna tímatal, var tekið upp.

## Atburðir
* Skattlandið Hispanía gerði uppreisn gegn Maxentíusi og hyllti Konstantínus sem keisara.
* Drepsótt, sem gæti hafa verið miltisbrandur, breiddist út um Rómaveldi.
* Marsellus 1. páfi var hrakinn frá Róm af keisaranum Maxentíusi.

## Fædd

## Dáin
* Hormizd 2. Persakonungur.
* Marsellus 1. páfi.
* Heilagur Elías og félagar hans
Linda Ronstadt

**Linda Maria Ronstadt** (f. 15. júlí 1946) er fyrrum bandarísk söngkona er lét af störfum sem slík árið 2011 vegna ofankjarnalömunar (sem hafði á þeim tíma verið misgreint sem Parkinsons) er gerði henni ekki lengur kleift að syngja. Hún hefur þó haldið áfram þátttöku sinni í opinberu lífi að einhverju leyti eftir það, eins og í formi ræðuflutnings og útgáfu sjálfsævisögu sinnar, *Simple Dreams: A Musical Memoir*. Á ferli sínum söng hún og tók upp margs konar lög, þar á meðal rokk og kántrí. Náðu 38 þeirra á bandaríska Billboard Hot 100 listann.

Meðal verðlauna sem hún hefur öðlast eru 10 Grammy-verðlaun, ein Emmy-verðlaun og ein ALMA-verðlaun.
Lögskýringargögn

**Lögskýringargögn** eru gögn sem dómstólar líta oft til við að álykta um vilja löggjafans sem lá að baki þegar viðkomandi löggjöf var sett. Augljósustu gögnin eru þau sem lögð voru formlega fyrir við lagasetningarferlið, svo sem greinargerð frumvarpsins og framlögð nefndarálit þó einnig sé litið til fluttra ræða við afgreiðslu þingmálsins. Gróflega séð er vægi lögskýringargagns metið í ljósi þess hversu skýrt gagnið er um það hvernig löggjafinn (sem heild) hefði viljað haga afgreiðslu fyrirliggjandi máls. Þeim er almennt séð oft veitt meira vægi þegar lagaákvæðið er ívilnandi gagnvart borgaranum en minna eftir því sem þau eru íþyngjandi, svo sem á sviði refsilöggjafar.
Mick Jagger

**Sir Michael Philip Jagger** (f. 26. júlí 1943) er breskur rokksöngvari, lagahöfundur, leikari, og kvikmyndaframleiðandi Hann er þekktastur fyrir að vera söngvari í hljómsveitinni The Rolling Stones.

Micks hóf sólóferil frá árinu 1985.

## Útgefið efni
### Sólóskífur
*She's the Boss (1985)
*Primitive Cool (1987)
*Wandering Spirit (1993)
*Goddess in the Doorway (2001)
Kalmar FF

**Kalmar FF** er knattspyrnulið staðsett í Kalmar í Svíþjóð. Liðið var stofnað 15. júní 1910 og leikur í efstu deild í Svíþjóð, Allsvenskan.

## Tenglar
* Kalmar FF
Beint í bílinn

**Beint í bílinn** er íslenskur hlaðvarpsþáttur með Sverri Þór Sverrissyni og Pétri Jóhann Sigfússyni. Fyrsti þátturinn kom út 17. apríl 2020 og hafa komið út 242 þættir. 

Þættirnir byggjast upp á símaötum, símaspjöllum, lúgugríni, földum mæk, hefnt fyrir biðtónlist, brandarahorninu, ljóðahorninu og spjalli. Kjörorð þáttarins eru *Upp, upp og áfram* og *Aldrei líta í baksýnisspegilinn.*

Upphafslag þáttana heitir *Sonatina Op. 36 No. 1* og er eftir Muzio Clementi.

Í nóvember 2020 voru gerðir aukaþættir af Podify sem hétu *Beint í húsbílinn* þar sem Sverrir og Pétur fóru í húsbíl og fengu gesti. Sex þættir komu út af því. Seinna komu út sex þættir sem að hétu *Beint í bílskúrinn* Podify. Podify fór í gjaldþrot árið 2021.

Beint í bílinn fór í áskrift á beintibilinn.is í júní 2023 þar sem að fjórir aukaþættir komu út. *Beint í húsbílinn* og *Beint í bílskúrinn* eru aðgengilegir í áskriftarformi Beint í bílsins.
IFK Norrköping

**IFK Norrköping** er knattspyrnulið staðsett í Norrköping í Svíþjóð. Liðið var stofnað 19. maí 1897 og leikur í efstu deild í Svíþjóð, Allsvenskan. Félagið er eitt af elstu og sigursælustu félögum Svíþjóðar og hefur unnið Sænsku úrvalsdeildina alls 13 sinnum, síðast árið 2015. Liðið féll úr úrvalsdeildinni tíu árum síðar.

## Íslendingarnir sem spilað hafa með liðinu
* Ísak Bergmann Jóhannesson
* Ari Freyr Skúlason
* Oliver Stefánsson
* Guðmundur Þórarinsson.
* Arnór Sigurðsson
* Andri Lucas Guðjohnsen
* Ísak Andri Sigurgeirsson
* Arnór Ingvi Traustason 

## Tenglar
* IFK Norrköping
Lockheed C-130 Hercules

**Lockheed C-130 Hercules** er stór fjögurra skrúfuhreyfla flutningavél frá Lockheed (nú Lockheed Martin). Hún var hönnuð til að flytja hermenn og hergögn en hönnun vélarinnar hefur þótt bæði örugg og sveigjanleg, þannig að hægt er að aðlaga hana að ýmsum öðrum tegundum verkefna.

Vélin var fyrst tekin í almenna notkun hjá Bandaríkjaher árið 1956. Til er mikill fjöldi útgáfa af vélinni sem er enn notuð víða um heim.
RS Aero

**RS Aero** er 4.01 metra löng einmenningskæna úr glertrefjum með einu hálfsprekuðu bermúdasegli. Reiðinn er úr koltrefjum. Hún vegur 30 kg. Hún var hönnuð af breska skútuhönnuðinum Jo Richards og sett á markað af breska fyrirtækinu RS Sailing árið 2014. Hönnunin hefur unnið til fjölda verðlauna. Hægt er að fá þrjár stærðir af seglum (5, 7 og 9) eftir þyngd siglingamanns.

Árið 2019 tók RS Aero þátt í prófunum á búnaði fyrir Ólympíuleikana, ásamt Laser, Melges og D-Zero. Aero kom langbest út, með 80% á móti 69% hjá Laser, sem var í öðru sæti. Búnaðarnefnd World Sailing ákvað því að mæla með Aero sem Ólympíubát í staðinn fyrir Laser á Ólympíuleikunum 2024, en vegna andstöðu aðildarsambanda við breytingar, þar sem siglingafélög hafa fjárfest í búnaði og þjálfun fyrir Laser, ákvað stjórn World Sailing að hunsa tilmæli búnaðarnefndarinnar.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Vefur RS Aero
Luka Dončić

**Luka Dončić** er slóvenskur körfuboltamaður sem spilar fyrir Los Angeles Lakers í NBA-deildinni og slóvenska landsliðinu. 

## Atvinnumannaferill
Doncic hóf ferilinn með Union Olimpija í heimalandinu en fór snemma til Real Madrid þar sem hann hlaut sæti í byrjunarliðinu aðeins 16 ára. Árið 2018 vann hann EuroLeague með liðinu.

Sama ár hélt hann til Dallas Mavericks og á 2018–19 tímabilinu var hann valinn nýliði ársins og komst í stjörnulið NBA. Dončić á ýmis met nýliða NBA eins og flestar þrefaldar tvennur og hefur náð í 7. sæti yfir flestar slíkar í deildinni. Árið 2022 varð hann fyrsti leikmaður NBA til að ná 60 stigum og yfir 20 fráköstum í leik þegar hann náði þrefaldri tvennu gegn Knicks. Hann sló einnig stigamet Mavericks. 2024 varð hann fjórði leikmaðurinn til að ná yfir 73 stigum í leik ásamt því að verða fyrsti evrópski leikmaðurinn til að leiða deildina í stigaskorun. Sama ár leiddi hann Mavericks til sigurs í vesturdeildinni en tapaði fyrir Boston Celtics í úrslitum NBA.

Í febrúar 2025 var Dončić hluti af skiptum sem sendu hann til Los Angeles Lakers og Anthony Davis, leikmann Lakers yfir til Mavericks.

## Landslið
Doncic hóf að spila fyrir slóvenska landsliðið 17 ára og vann EuroBasket titilinn með því árið 2017. 

## Fjölskylda
Saša Dončić, faðir Luka, er körfuboltaþjálfari og fyrrum leikmaður. 

## Tilvísanir
Sjóorrusta (tölvuleikur)

**Sjóorrusta** er íslenskur tölvuleikur sem gefinn var út árið 1986. Leikurinn var hannaður í Basic og Assembler fyrir Sinclair Spectrum-tölvur og kom út á gagnakassettu. Það voru feðgarnir Erlingur Örn Jónsson og Jón Erlings Jónsson sem hönnuðu og forrituðu leikinn. Árið 2013 var Landsbókasafninu afhent eintak af honum til varðveislu.

## Heimildir
Manx-köttur

**Manx-köttur** er kattartegund upprunalega frá Mön sem hefur náttúrulega styttri rófu (eða jafnvel enga), lengri afturleggi og hringlaga höfuð. Þeir eru þekktir og eftirsóttir fyrir veiðifærni sína, einkum á skipum, ásamt því að vera mannfélagslegir og virkir.
Náttföt

**Náttföt** er fatnaður venjulega notaður af fólki að næturlagi upp í rúmi eða við afslöppun heima hjá sér. Þau eru venjulega gerð úr mjúku efni, svo sem flóneli eða léttum bómul.
Nærföt

**Nærföt** er fatnaður sem fólk er í innan um ytri klæði, svo sem nærbuxur, brjóstahaldarar og bolir. Tilgangur þeirra er að sporna gegn því að ytri klæðin spillist eða skemmist sökum losunar úrgangsefna frá líkamanum, svo sem í gegnum svita, draga úr núningi ytri klæðnaðar við skinnið, breyta lögun líkamans, og til að hylja eða styðja hluta hans.
O.J. Simpson

**Orenthal James Simpson** (9. júlí 1947 – 10. apríl 2024), betur þekktur sem **O.J. Simpson** eða **„The Juice“**, var fyrrverandi stjarna í amerískum fótbolta, kynnir, leikari, og dæmdur glæpamaður. Hann var einna þekktastur fyrir réttarhöldin í sakamáli um að hafa myrt fyrrum eiginkonu sína, Nicole Brown Simpson, ásamt vin hennar, Ron Goldman árið 1994. Hann var sýknaður af þeirri ákæru en var síðar dæmdur bótaskyldur fyrir bæði morðin í skaðabótamáli sem foreldrar hinna myrtu höfðuðu gegn honum. Hann var svo handtekinn í Las Vegas fyrir vopnað rán og mannrán árið 2008 og dæmdur fyrir það árið eftir.

Simpson lést úr krabbameini þann 10. apríl árið 2024, 76 ára að aldri.

## Tilvísanir
París (leikur)

:*París er einnig [[París|borg]] og [[París (mannsnafn)|íslenskt kvenmannsnafn]]*
**París** er vinsæll barnaleikur er gengur út á að steini eða öðrum litlum hlut er kastað í einn reitanna sem teiknaður hefur verið á yfirborð og þátttakandinn á að hoppa á reitina og ná í hlutinn. Algengt er að reitirnir séu teiknaðir með krít en einnig geta þeir verið merktir með varanlegri hætti.

## Reglur
Fjölmörg afbrigði eru af reglunum og því hægt að álykta að ríkjandi reglur hvers leiks séu þær sem séu algengar á hverjum stað eða umsamdar milli þátttakenda. Algeng útfærsla er að þátttakandinn standi á sérstökum byrjunarreit og hendir þaðan litlum hlut í fyrsta reitinn (venjulega merktur með tölustafnum ‚1‘). Viðkomandi hoppar síðan í gegnum alla reitina fram og til baka á byrjunarreitinn, fyrir utan „merkta“ reitinn, með þeim hætti að eingöngu má einn fótur vera niðri í einu, að því undanskildu að heimilt er að vera með báða fætur niðri á sama tíma til að snerta tvo samliggjandi reiti (nr. 4 og 5 í myndadæminu), og einnig er heimilt að snerta ótölusettu reitina með báðum fótum í einu. Á leiðinni til baka á þátttakandinn stoppa á næsta reit við merkta reitinn, beygja sig niður, taka upp hlutinn, og halda síðan áfram. Ef þátttakandinn fer út fyrir parísinn, sleppir reit eða snertir línurnar, þarf viðkomandi að endurtaka umferðina (en hleypa næsta þátttakanda að á undan séu fleiri að spila). Ef umferðin heppnast má þátttakandinn hefja strax næstu umferð með því að merkja næsta númeraða reit, og svo framvegis. Sigurvegarinn er þátttakandinn sem klárar fyrst seinustu umferðina.
Persneskur köttur

**Persneskur köttur** er kattartegund upprunalega frá því svæði Persíu sem nú kallast Íran. Helstu einkenni katta af þeirri tegund eru löng hár, kringlótt andlit og stutt trýni.
Pong

**Pong** er spilakassaleikur framleiddur af Atari og upprunalega gefinn út árið 1972, en síðar hefur hann verið gefinn út í öðrum tegundum tölva. Í leiknum er spilaður tvívíður borðtennis séð ofan frá borðsins þar sem tveir spilarar keppast við að slá bolta þannig að hann fari framhjá spaða andstæðingsins.
Sísýfos

**Sísýfos** er í grískri goðafræði konungur sem var best þekktur fyrir að hafa verið refsað af Seifi með því að vera neyddur til að rúlla risastórum steini upp hæð sem myndi svo ætíð rúlla aftur niður á byrjunarreit í hvert sinn sem steinninn væri næstum kominn á toppinn. Seifur á að hafa verið ósáttur við óheiðarleika og blekkingar Sísýfosar, ásamt tilhneygingu hans um að drepa ferðamenn og aðra gesti í höll hans í andstæðu við heilaga reglu Forn-Grikkja um gestrisni.
Skoska úrvalsdeildin

**Skoska úrvalsdeildin** (enska: **Scottish Premiership**) er efsta deild knattspyrnu í Skotlandi. Hún var stofnuð árið 2013 með samruna Scottish Premier League (1998-2013) og Scottish Football League. 12 lið eru í deildinni og hvert lið spilar alls 38 leiki. Eftir 33 leiki skiptist deildin í neðri og efri helming þar sem liðin spila innbyrðis. Efsta liðið verður meistari og botnliðið fellur. Næstneðsta liðið fer í umspil við lið úr skosku meistaradeildinni um sæti í úrvalsdeildinni. Celtic hefur unnið flesta titla eða 8.

## Lið veturinn 2025-26
*Aberdeen 
*Celtic
*Dundee
*Dundee United
*Falkirk
*Hearts
*Hibernian
*Kilmarnock
*Livingston
*Motherwell
*Rangers
*Saint Mirren

## Neðanmálsgreinar


## Tenglar
* Premiership
* Scotland - List of Champions (Rsssf.org)
* Samtlige mestre fra Skotland (Foot.dk)
Hellulitur

**Hellulitur** var notaður til að lita vaðmál svart fyrr á tímum, einkum fínni voð sem var þæfð og notuð í spariföt. 

Hellulitur var seldur hjá kaupmönnum ásamt öðrum íblöndunarefnum sem þurftu til að liturinn festist í ullinni s.s. blásteini og járnvitrióli.

## Tilvísanir
Crash Landing on You

***Crash Landing on You*** (Kóreska: 사랑의 불시착; *Sarang-ui Bulsichak*)  er suður-kóreskur sjónvarpsþáttur.
Solid Clouds

**Solid Clouds** er íslenskur tölvuleikjaframleiðandi með aðsetur í Reykjavík, Íslandi. Það var stofnað árið 2013 af  Stefáni Gunnarssyni og Stefáni Þór Björnssyni.

Árið 2013 hóf Solid Clouds þróun á netleiknum Starborne. Við þróun á leiknum var notast við Unity þróunarumhverfið. Leikurinn er sambland af 4X og fjölspilunarleik. Árið 2016 var Solid Clouds valið Nordic Showcase á árlegri Slush ráðstefnu. Þróun Starborne hefur fengið góða umfjöllun hjá erlendum fjölmiðlum sem fjalla um tölvuleiki. 

Árið 2022 gaf fyrirtækið út leikinn .

## Heimildir
Starborne

**Starborne** Sovereign Space er tölvuleikur framleiddur af íslenska tölvuleikjafyrirtækinu Solid Clouds og er um að ræða þrívíðan herkænskuleik í geimnum sem spilaður er í rauntíma af þúsundum spilara og tekur hver leikur nokkra mánuði. 

Leikmenn byrja með eina geimstöð á risastóru korti með meira en milljón reitum. Þeir keppast svo um að auka framleiðslugetu sína, til að geta byggt sem stærstan flota, sem er svo notaður til að leggja undir sig nálæga reiti. Leikmenn geta myndað bandalög sem berjast til sigurs.

Starborne er smíðaður í PROSPER-leikjavélinni sem grundvallast á Unity-leikjavélinni. 

Það er ókeypis að spila leikinn en spilarar geta keypt sér ýmsa hluti innan leiksins sér til hægðarauka.
 Leikurinn hefur verið í þróun síðan 2013.

## Eiginleikar og sérstaða Starborne
Hver spilun er ólík þeirri fyrri vegna mikilla sérhæfinga sem spilarar geta valið úr um.  Í leiknum velja spilarar sér fylkingu (e. factions) til að spila sem, sem gefa spilurunum aðgang að ýmsum kostum og sérstökum hæfileikum og þurfa þeir að raða reglum (e. policies) á fylkingu sína til að full-stilla hana.  Spilarar ákveða svo hvaða innviði þeir hafa í geimstöðvum sínum til að hver geimstöð þjóni ætluðu hlutverki sínu og einnig inniheldur leikurinn stór spilakerfi sem enn frekar leyfir spilurum að fínstilla stöðvar og flota sína.

## Heimildir
Gelsenkirchen

**Gelsenkirchen** er borg í Norðurrín-Vestfalía og hluti af Rín-Ruhr-stórborgarsvæðið. Um 260.000 íbúar eru í borginni sem gera hana 25. stærstu borg landsins (2018). Borgin liggur við Emscher-fljót. Uppruna Gelsenkirchen má rekja til 12. aldar en hún var þorp fram að lokum 19. aldar þegar iðnbyltingin og kolavinnsla fjölguðu íbúum. Í dag er stór kola-orkuvinnslu stöð í borginni en hún er einnig með stærsta sólarorkuver Þýskalands. Um 75% borgarinnar eyðilögðust í seinni heimsstyrjöld.

Schalke 04 er knattspyrnulið borgarinnar.

## Þekktir íbúar
*İlkay Gündoğan, knattspyrnumaður
*Manuel Neuer, knattspyrnumaður
*Mesut Özil, knattspyrnumaður

*Tom Angelripper, söngvari og bassaleikari þrassmetalsveitarinnar Sodom.

## Heimild
*
Rín-Ruhr-stórborgarsvæðið

**Rín-Ruhr-stórborgarsvæðið** er stærsta stórborgarsvæði í Norðurrín-Vestfalía í Þýskalandi en þar búa um 11 milljónir manna á 7.268 ferkílómetra svæði.
Svæðið er sögulega mikilvægt iðnaðarsvæði. Fjórir alþjóðaflugvellir eru á svæðinu:  Düsseldorf, Köln/Bonn, Dortmund og Weeze. Stórar hafnir eru í Dortmund og Duisburg á bökkum vatnakerfis Rínar.

## Landafræði
### Stærstu borgir
*Köln 1,1 milljón (2018)
*Düsseldorf 620 þ. (2018)
*Dortmund 604 þ. (2020)
*Essen 583 þ. (2018)
*Duisburg 500 þ. (2018)
*Bochum 365 þ. (2018)
*Wuppertal 354 þ. (2018)
*Bonn 327 þ. (2018)
*Gelsenkirchen 260 þ. (2018)
*Mönchengladbach 260 þ. (2018)
*Oberhausen 211 þ. (2018)
*Leverkusen 164 þ. (2018)
*Neuss 154 þ. (2018)

## Heimild
*
Oberhausen

**Oberhausen** er borg í Rín-Ruhr-stórborgarsvæðinu í Norðurrín-Vestfalía í Vestur-Þýskalandi.
Hún er á milli Duisburg og  Essen og hefur um 210 þúsund íbúa (2018). Oberhausen er fremur ungur þéttbýlisstaður; fékk bæjarréttindi 1874 og borgarréttindi 1901. Uppbyggingin tengdist kola og stáliðnaði.

Í borginni er stuttmyndahátíð (International Short Film Festival Oberhausen).

## Heimild
*
Ruhr

**Ruhr** (þýska: *Ruhrgebiet*) einnig þekkt sem **Ruhr-hérað**, **Ruhr-dalur**, er svæði í Norðurrín-Vestfalía í Þýskalandi. 

Það er þéttbýlasta svæði landsins og búa meira en 5 milljónir þar. Það er hluti af Rín-Ruhr-stórborgarsvæðinu og eru helstu borgirnar við árnar Ruhr, Rín og Lippe. Svæðið er ríkt af löss-lögum sem gerir jarðveginn frjóan og hefur verið mikilvægt fyrir landbúnað á svæðinu. Kola- og stálvinnsla hefur verið sögulega mikilvæg grein og ýtt undir þéttbýlismyndun.

Dortmund (600.000), Essen (590.000) og Duisburg (500.000) eru stærstu borgirnar. En einnig má nefna Gelsenkirchen, Bochum, Oberhausen, Bottrop, Mülheim an der Ruhr, Herne, Hagen, Recklinghausen, Lünen, Bergkamen og Hamm. 

## Heimild
*