open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blóðbað (kvikmynd)

***Blóðbað*** er spænsk/þýsk/frönsk/pólsk gamanmynd frá árinu 2011 sem skrifuð er og leikstýrð af Roman Polanski. Kate Winslet, Jodie Foster, John C. Reilly og Christoph Waltz fara með aðalhlutverking í myndinni sem byggð er á franska leikritinu *[[Guð blóðbaðsins]]*.
Táningsbækur (kvikmynd)

***Táningsbækur*** er bandarísk gamanmynd frá árinu 2011 sem Jason Reitman leikstýrði. Handrit myndarinnar er skrifað af Diablo Cody sem vann áður með Reitman á mynd hans Júnó frá árinu 2006. Charlize Theron fer með aðalhlutverkið í myndinni sem vinsæll skáldsagnahöfundur sem snýr aftur til heimabæjar síns stuttu eftir skilnað hennar til þess að endurvekja ástarævintýri með fyrrverandi kærasta sínum.

Myndin kom út í Bandaríkjunum þann 9. desember 2011 og hlaut mikil fagnaðarlæti gagnrýnenda. Charlize Theron var tilnefnd sem besta leikkona í gamanmynd á 69. Golden Globe-verðlaunahátíðinni. 
## Söguþráður
Skömmu eftir skilnað sinn, þá snýr skáldsagnahöfundur aftur heim til sín í litla bæinn í Minnesota, og reynir að endurvekja ástarævintýri með gömlum kærasta, sem nú er giftur og á börn.
## Leikendur
* Charlize Theron sem Mavis Gary
* Patton Oswalt sem Matt Freehauf
* Patrick Wilson sem Buddy Slade
* Elizabeth Reaser sem Beth Slade
* Collette Wolfe sem Sandra Freehauf 
* Hettienne Park sem Vicki Robek
* J. K. Simmons sem yfirmaður Mavisar

## Heimildir
Svamlað í söltum sjó

**Svamlað í söltum sjó ** (franska: *Le repaire de la murène*) eftir höfundinn og teiknarann Franquin er níunda bókin í bókaflokknum um Sval og Val. Bókin kom út árið 1957, en sögurnar sem hún hefur að geyma birtust í teiknimyndablaðinu Sval á árunum 1954-55. Árið 1983 var hún gefin út á íslensku.

## Söguþráður
Sagan hefst á því að vellríkur skipakóngur Xenófón Hamadrías efnir til samkeppni um hönnun farartækis sem geri mönnum kleift að kafa niður á 200 metra dýpi og sinna þar verkefnum. Tilgangurinn er að grafast fyrir um hvers vegna skip úr flota hans sökk skyndilega skammt frá landi með skipstjórann innanborðs.

Sveppagreifinn hefst handa við að þróa köfunarbúnað, en skemmdarvargar reyna ítrekað að stöðva vinnuna. Félagana grunar að skýringarinnar sé að leita í skipsflakinu og ákveða að rannsaka málið sjálfir. Í ljós kemur að skipstjórinn, *Jón Harkan* (franska: *John Helena*), sem kallar sig *Múrenuna* er sprelllifandi og hefur breytt skipsflakinu í neðansjávarmiðstöð fyrir smyglstarfsemi á Miðjarðarhafi.

Múrenan heldur Sval föngnum og ætlar að taka hann af lífi. Fyrst ákveður hann þó að prófa köfunarbúnaðinn. Þrjóturinn veit ekki að skaðlaus aukaverkun búnaðarins er sú að þeir sem hann nota verða blá- og hvítflekkóttir nema þeir fái mótefni. Svalur telur glæpamanninum trú um að þetta séu lífshættuleg sjúkdómseinkenni og hann ákveður að gefa sig fram. Síðar kemur í ljós að skipakóngurinn hafði sjálfur staðið í smygli og eru leynilegar farangursgeymslur skipsins fullar af gulli. John Helena og Hamadrías eru báðir settir í fangelsi.

## Fróðleiksmolar
* John Helena kemur síðar við sögu í tveimur Svals og Vals-bókum: *[[Sjávarborgin|Sjávarborginni]]* og *[[Veiran|Veirunni]]*. Fyrrnefnda sagan er sjálfstætt framhald af *Svamlað í söltum sjó*.
* Í sögunni upplýsist sá eiginleiki gormdýrsins að geta kafað niður á mikið dýpi án búnaðar.
* Í baráttunni við spellvirkjana notast Svalur og Valur við tvær uppfinningar úr fyrri bókum: þyrlubakpoka úr Baráttunni um arfinn og *metómól*, undraefni sem bræðir málm, úr *[[Burt með harðstjórann!]]*

## Íslensk útgáfa
Svamlað í söltum sjó var gefin út af Iðunni árið 1983 í íslenskri þýðingu Bjarna Fr. Karlssonar. Þetta var sautjánda bókin í íslensku ritröðinni
Laxárdalsheiði

**Laxárdalsheiði** eða **Laxárdalsvegur**  nr. 59 er fjallvegur og heiði milli Búðardals og Borðeyrar. Heiðin er hæst um 150 m. og flatlend og þar er mikið af vötnum. Stærsta vatnið á heiðinni er Laxárvatn. Tvær Laxár falla af heiðinni, önnur í Hvammsfjörð og hin í Hrútafjörð.  Gamall heiðarvegur, Sölvamannagötur lá upp á heiðina frá botni Hrútafjarðar.

## Heimild
* Vegahandbókin Laxárdalur
Munkaþverá

**Munkaþverá**, áður **Þverá**, er bær og kirkjustaður í Eyjafjarðarsveit og eitt helsta stórbýli héraðsins. Þar var munkaklaustur um fjögurra alda skeið í kaþólskum sið.

Bærinn hét Þverá eða Efri-Þverá á söguöld og fram eftir öldum og þar sátu höfðingjar. Fyrstur bjó þar Ingjaldur, sonur Helga magra, og er sagt að hann hafi reist þar stórt hof. Sonarsonur hans, ójafnaðarmaðurinn Víga-Glúmur, bjó seinna á Þverá. Þekktastur bænda á Þverá á fyrstu öldum byggðar er þó líklega Einar Þveræingur, sem kemur við sögu í ýmsum fornsögum. Hann var einnig afkomandi Helga magra og bróðir Guðmundar Eyjólfssonar ríka á Möðruvöllum. Sagt er að hann hafi reist fyrstu kirkjuna á Þverá.

Munkaþverárklaustur var stofnað árið 1155 af Birni Gilssyni Hólabiskupi og stóð fram um siðaskipti. Þá var klaustrið lagt af og eignir þess féllu undir konung en lögmenn og ýmsir höfðingjar og stórbændur bjuggu þar oftast. Á meðal þeirra má nefna Björn Benediktsson ríka sýslumann, son hans Magnús Björnsson lögmann, sem talinn var auðugastur Íslendinga á sinni tíð, og Svein Sölvason lögmann.

Núverandi kirkja á Munkaþverá var reist af Þorsteini Daníelssyni á Skipalóni árið 1844 og er sérstætt klukknaport framan við hana. Sunnan við kirkjugarðinn er minnismerki um Jón biskup Arason, sem ólst upp á staðnum að nokkru leyti undir handarjaðri Einars Ísleifssonar ábóta, sem var ömmubróðir hans. Í kirkjugarðinum er reitur sem kallast *Sturlungareitur* og er sagt að þar hafi verið grafnir þeir Sturlungar sem féllu í Örlygsstaðabardaga árið 1238, svo og einhverjir sem féllu í bardaganum á Þveráreyrum 1255.

## Heimildir
* 
*
SP Fjármögnun

**Sp Fjármögnun** er íslenskt fjármögnunarfyrirtæki sem hefur sameinast Landsbankanum. Fyrirtækið er hluti af sviði bíla- og tækjafjármögnunar landsbankans.
Veiran

**Veiran** (franska: *Virus*) er 33. Svals og Vals-bókin og sú fyrsta eftir höfundana Tome og Janry. Sagan birtist í tímaritinu Spirou á árinu 1982 en kom út á bókarformi á frummálinu árið 1984 og í íslenskri þýðingu sama ár.

## Söguþráður
Valur rannsakar komu dularfulls skips sem sett var í sóttkví við komuna frá Suðurskautslandinu. Þar rekst hann á *Jón Harkan* (skúrkinn úr *[[Svamlað í söltum sjó]]* og *[[Sjávarborgin|Sjávarborginni]]*) sem flúið hefur frá borði. Hann er fárveikur eftir slys í háleynilegri veirurannsóknarstofu á Suðurpólnum og vill komast á fund Sveppagreifans.

Greifinn þróar mótefni, sem þó muni aðeins virka ef því er blandað við efni sem geymd eru í veirurannsóknarstofunni. Svalur og Valur halda því suður eftir, með Jón Harkan fársjúkan í för. Eftir viðkomu í annarri rannsóknarstöð á pólnum leggja félagarnir af stað til rannsóknarstofunnar ásamt fylgdarmönnum. Hópur glæpamanna reynir að stöðva för þeirra með öllum ráðum. Í ljós kemur að þeir starfa á vegum stórfyrirtækis sem vill leyna því að rannsóknarstofan hefur á laun unnið að þróun á sýklavopnum.

Svalur og Valur ná á síðustu stundu að bjarga fárveikum starfsmönnum rannsóknarstöðvarinnar og yfirbuga glæpamennina, nema foringjann sem sleppur. Í sögulok gerist Jón Harkan leiðsögumaður ferðamanna á slóðum atburðanna og snýr þar með endanlega baki við glæpafortíð sinni.

## Fróðleiksmolar
* Snemma í sögunni sést gormdýrinu bregða fyrir í gervi tuskudúkku í herbergi Svals. Var þetta fyrsta vísunin í gormdýrið í bókaflokknum frá því í *[[Gullgerðarmaðurinn|Gullgerðarmanninum]]*, þrettán bókum fyrr.
* Áður en Svalur og Valur leggja í förina til Suðurpólsins sprautar Sveppagreifinn þá með efni sem gerir þá ónæma fyrir kulda, svo þeir geta sprangað um léttklæddir í frostinu. Sama efni kom við sögu í *[[Le voyageur du Mésozoïque]]*.
* Sagan kom út í miðju Kalda stríðinu, en sovéskir starfsmenn rannsóknarstöðvarinnar á Suðurskautslandinu veita Sval og Val ómetanlega aðstoð í baráttunni við óvinina.

## Íslensk útgáfa
Bókin kom út í íslenskri þýðingu Bjarna Fr. Karlssonar á vegum Iðunnar árið 1984. Þetta var 19. bókin í íslensku ritröðinni.
Þorleifur Grímsson

**Þorleifur Grímsson ríki** (um 1490 – 1560) var íslenskur sýslumaður á 16. öld, einn ríkasti maður landsins um sína daga. Hann bjó lengst af á Möðruvöllum í Eyjafirði.

Þorleifur var sonur Gríms Pálssonar sýslumanns á Möðruvöllum og konu hans Helgu Narfadóttur frá Narfeyri. Grímur var launsonur Páls Brandssonar á Möðruvöllum, sonar Brands Jónssonar lögmanns, en móðir hans er óþekkt. Páll Brandsson var auðugur og giftur stórríkri konu, Ingibjörgu dóttur Þorvarðar Loftssonar, og áttu þau tvo syni. Í plágunni síðari 1494 dó Ingibjörg og erfðu synirnir auðævi hennar. Þeir dóu einnig í plágunni og erfði faðir þeirra þá en dó svo sjálfur. Grímur átti engan erfðarétt eftir föður sinn þar sem hann var óskilgetinn, en samkvæmt Jónsbókarlögum áttu skilgetin börn óskilgetinna barna erfðarétt og féll allur arfurinn því til tveggja sona Gríms sem þá voru fæddir, Þorleifs og Benedikts.

Grimur flutti þá að Möðruvöllum og ólst Þorleifur þar upp. Um arfinn spunnust miklar deilur sem stóðu í rúm tuttugu ár því Þorvarður Erlendsson lögmaður, systursonur Ingibjargar Þorvarðardóttur, gerði tilkall til hans. Grímur þurfti að fara frá Möðruvöllum 1511 eftir konungsúrskurð, svonefnda *Möðruvallaréttarbót*, en náði þeim aftur eftir dauða Þorvarðar og sættist endanlega við systkini hans á Alþingi 1515. Þar með lauk Möðruvallamálum, sem svo voru kölluð.

Þorleifur giftist ungur Sigríði Sturludóttur og átti með henni tvær dætur, Halldóru konu Ara Jónssonar lögmanns og Þorbjörgu konu Orms Sturlusonar lögmanns. Sigríður dó ung og eftir lát hennar sigldi Þorleifur árið 1519 og dvaldi erlendis í sjö ár. Hann kom heim 1526, sama ár og faðir hans dó, tók við búi á Möðruvöllum og fékk sýsluvöld í Eyjafirði. Síðari kona hans var Sólveig Hallsdóttir. Börn þeirra voru Þuríður, sem fyrst var gift Árna Péturssyni í Stóradal og svo Eirík Snjólfssyni lögsagnara á Ási í Fellum, Grímur sýslumaður, sem dó af slysförum, og Hallótta kona Brands Ormssonar á Silfrastöðum. Sagt er að hann hafi verið mjög kvensamur. Hann átti að minnsta kosti þrjú launbörn en sagt er að þau hafi verið mun fleiri. 

Eftir að Ari lögmaður, tengdasonur Þorleifs, var tekinn af lífi 1550 varð Þorleifur forráðamaður dætra hans, Helgu og Þóru. Nokkrum árum síðar leitaði Staðarhóls-Páll Jónsson ráðahags við Helgu. Þorleifi var það mjög á móti skapi þótt hann neyddist á endanum til að gefa samþykki sitt og var hann ekki viðstaddur brúðkaupið; raunar mun hann um það leyti hafa flutt sig suður að Strönd í Selvogi og þar dó hann 1560. Miklar deilur spunnust um arfinn eftir hann. Þóttu Ormur tengdasonur hans og Páll maður Helgu ganga freklega um búið á Möðruvöllum og hröktu þeir Sólveigu ekkju Þorleifs þaðan.

## Heimildir
* 
*
Spirou et Fantasio à Tokyo

**Spirou et Fantasio à Tokyo** (íslenska: *Svalur og Valur í Tókýó*) er 49. Svals og Vals-bókin og sú þriðja eftir þá Morvan og Munuera. Hún kom út á bókarformi árið 2006 eftir að hafa birst sem framhaldssaga í teiknimyndablaðinu Sval. Bókin hefur enn ekki verið gefin út á íslensku.

## Söguþráður

Svalur og Valur eru staddir í Tókýó fyrir orð vinar síns galdrameistarans Ító Kata án þess að vita eiginlegt erindi sitt. Þeir mæta á blaðamannafund vegna opnunar gríðarstórs skemmtigarðs sem helgaður er Jedótímabilinu í sögu Japans. Garðurinn var reistur á undraskjótum tíma á landi sem áður var afdrep heimilisleysingja í borginni.

Forstöðumaður skemmtigarðsins, töframaðurinn *Garo* flytur setningarræðu með barnungan pilt sér við hlið. Lítil stúlka stekkur fram og skipar honum að láta bróður sinn af hendi. Við tekur mikill eltingaleikur þar sem öryggisverðir garðsins, sem reynast félagar í japönsku mafíunni, eltast við stúlkuna en Svalur og Valur koma henni til hjálpar. Í eltingaleiknum koma fram magnaðir dulrænir hæfileikar barnsins, sem getur leyst mikla krafta úr læðingi með hugarorkunni.

Stúlkan leitar skjóls á hótelherbergi þeirra félaga, ásamt fjölda vina sinna úr röðum heimilisleysingja borgarinnar. Mafíósarnir ráðast til atlögu en Svalur, Valur og stúlkan sleppa og ná fundi Ító Kata. Með honum eru galdramennirnir *Alkasar*, *Cappucino* og *Atana* . Þeir upplýsa að stúlkan og tvíburabróðir hennar búi yfir gríðarlegri hugarorku, en Garo hafi rænt börnunum, haldið þeim föngnum með dáleiðslu og látið þau reisa skemmtigarðinn á örskotsstundu. Stúlkunni hafi hins vegar tekist að strjúka.

Við tekur æsilegt uppgjör þar sem Svalur, Valur, hersveit heimilisleysingja og stúlkan með yfirskilvitlegu hæfeileikana berjast við mafíuna sem nýtir sér krafta drengsins dáleidda. Svalur og félagar sigra og glæpamennirnir fá makleg málagjöld.

## Fróðleiksmolar
* Sagan er undir sterkum áhrifum frá japanskri Manga-teiknimyndahefð. Teiknarinn Munuera dvaldist um tíma í Japan við undirbúning verksins, en slík undirbúningsvinna er fágæt í sögu bókaflokksins.
* Þetta er fyrsta bókin því í upphafsbók bókaflokksins, *4 aventures de Spirou et Fantasio*, sem nafn Vals kemur fyrir í titli bókar.
* Töframennirnir *Alkasar*, *Cappucino* og *Atana* (franska: *Al Kazar*, *Père Capuccino* og *Retros Athana*)  úr bókinni um *[[Móri|Móra]]* snúa aftur í þessari sögu.
Eyjafjarðar- og Þingeyjarprófastsdæmi

**Eyjafjarðar- og Þingeyjarprófastsdæmi** er eitt af níu prófastsdæmum hinnar íslensku þjóðkirkju. Prófastur er sr. Jón Ármann Gíslason. Prófastsdæmið varð til í lok ársins 2010 þegar Eyjafjarðarprófastsdæmi og Þingeyjarprófastsdæmi voru sameinuð. Í hinu nýja prófastsdæmi eru prestaköllin 12 talsins:

* Ólafsfjarðarprestakall- í Ólafsfjarðarprestakalli er Ólafsfjarðarkirkja
* Dalvíkurprestakall- í Dalvíkurprestakalli er Dalvíkurkirkja, Tjarnarkirkja, Urðakirkja, Vallakirkja og Miðgarðakirkja
* Hríseyjarprestakall - í Hríseyjarprestakalli er Hríseyjarkirkja og Stærri-Árskógskirkja
* Möðruvallaprestakall - í Möðruvallaprestakalli er Möðruvallakirkja, Glæsibæjarkirkja, Bakkakirkja og Bægisárkirkja
* Akureyrarprestakall- í Akureyrarprestakalli er ein kirkja Akureyrarkirkja sem tilheyrir sókninni sjálfri, en auk þess er Minjasafnskirkjan í prestakallinu
* Glerárprestakall - í Glerárprestakalli eru tvær kirkjur Glerárkirkja og Lögmannshlíðarkirkja
* Laugalandsprestakall
* Laufásprestakall
* Skútustaðaprestakall
* Grenjaðarstaðarprestakall
* Húsavíkurprestakall
* Skinnastaðarprestakall

Auk þess tilheyrir Langanesprestakall að hluta til prófastsdæminu.

Skrifstofa prófastsdæmisins er á Sigurhæðum við Akureyrarkirkju. Þar starfar m.a. héraðsprestur sem sinnir ýmsum verkefnum í prófastsdæminu og leysir aðra presta af.

## Heimildir
Upplýsingar um Eyjafjarðarprófastsdæmi  á kirkjan.is

## Tenglar
Vefsíða Eyjafjarðar- og Þingeyjarprófastsdæmis
Torre Picasso

**Torre Picasso** er skýjakljúfur í Madrid, höfuðborg Spánar. Turninn er 157 metra hár og 51 hæð  og var teiknaður af Minoru Yamakasi. Framkvæmdir við turninn hófust 1982 og var hann svo opnaður 1988. Þann 29. desember 2011 var Torre Picasso seldur á 400 milljónir evra.

## Neðanmálsgreinar
Bryce Canyon-þjóðgarðurinn

**Bryce Canyon** er þjóðgarður í suðvestur-Utah, Bandaríkjunum. Hann var stofnaður árið 1928 og er rúmir 145 ferkílómetrar að stærð. Frost- og vatnsveðrun hafa skapað ýmsar kynjamyndir í klettunum við Bryce-gljúfur. En þjóðgarðurinn er í nokkurri hæð; í 2400 til 2700 metrum. Hæsti punkturinn er Rainbow point; 2775 metrar. 

Það var ekki fyrr en um miðja á 18. öld og í byrjun 19. aldar að evrópskir landnemar komu fyrst á svæðið. Mormónar voru fyrstir til þess. Einn af þeim var skoski landneminn Ebenezer Bryce sem svæðið er nefnt eftir.

Náttúrufar er í ætt við eyðimörk á sumum stöðum en á öðrum er skógur með ponderosa-furu, einitegundum, broddfuru, hvítþini, blágreni broddgreni og degli. Ýmis spendýr eins og birnir, refir, hjartardýr og meðalstór kattardýr lifa þar. Höggormar og eðlur eru meðal skriðdýra.

Hestaferðir eru vinsælar í þjóðgarðinum. Stjörnuskoðun er orðin vinsæl og stöku sinnum er hægt að nota skíði þegar snjóar nægilega. Tjaldsvæði eru tvö: North Campground og Sunset Campground.

## Heimild
Teach-In

**Teach-In** var vinsæl hollensk popphljómsveit, sem starfaði frá 1969 til 1980. Hljómsveitin varð fræg er hún vann Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva keppnina árið 1975, með laginu „Ding-a-dong“.
Herreys

**Herreys** er sænsk popphljómsveit sem vann Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 1984, með laginu „Diggi-Loo Diggi-Ley“. Hljómsveitina skipuðu þrír bræður, Per Herrey (fæddur 9. ágúst 1958), Richard Herrey (fæddur 19. ágúst 1964) og Louis Herrey (fæddur 3. nóvember 1966). Richard og Louis eiga enn metið sem yngstu karlar sem unnið hafa keppnina, en Richard var 19 ára og Louis 17 ára.

## Tilvísanir
Unleashed Memories

**Unleashed Memories** er önnur breiðskífa Lacuna Coil.

## Lagalisti
# Heir of a Dying Day — 4:59
# To Live Is to Hide — 4:34
# Purify — 4:36
# Senzafine — 3:53
# When a Dead Man Walks — 5:54
# 1.19 — 4:58
# Cold Heritage — 5:23
# Distant Sun — 5:29
# A Current Obsession — 5:20
# Wave of Anguish — 4:40
Linda Maria Baros

**Linda Maria Baros** (fædd 6. ágúst 1981) er franskt skáld, rithöfundur  og þýðandi.
Hún er fædd í Búkarest en er búsett í París, Frakklandi. Hún stundaði nám í bókmenntafræði við Sorbonne háskóla (Université de Paris -Sorbonne, Paris IV, 2000 - 2003) og lauk maîtrise-gráðu, D.E.A. 2005 og doktorsgráðu 2011.
Hún hefur gefið út fimm ljóðabækur og hlaut Guillaume Apollinaire-verðlaunin í bókmenntum 2007 (Frakklandi). Ljóð hennar hafa verið þýdd á 25 tungumál.

## Verk
### Ljóðabækur
* *L'Autoroute A4 et autres poèmes* (*Þjóðvegur A4 og önnur ljóð*), Frakkland, 2009  
* *La Maison en lames de rasoir* (*Hús úr rakvél blað*), Frakkland, 2006,  endurútgefin í 2008  - Guillaume Apollinaire-verðlaunin  
* *Le Livre de signes et d'ombres* (*Bók eftir Signs and Shadows*), Frakkland, 2004 
* *Poemul cu cap de mistret* (*The Poem with a Wild Boar Head*), Búkarest, 2003
* *Amurgu-i departe, smulge-i rubanul!* (*The Sunset is Far Away, Rip off His Ribbon!*), Búkarest, 2001
Ljóð hans hafa verið birt í kennslubókum fyrir menntaskóla.

### Ljóðabækur eftir Linda Maria Baros - Þýðingar
*Hús úr rakvél blað* á 3 mismunandi tungumálum :  
* lettnesku 
*Bārdasnažu asmeņu nams*, þýðing eftir Dagnija Dreika, Daugava, Riga, Lettland 2011

* búlgarsku 
*Къща от бръснарски ножчета*, þýðing eftir Aksinia Mihailova, Sófía, Búlgaría, 2010 
* rúmensku 
*Casa din lame de ras*, Búkarest, Rúmenía, 2006 

### Leikrit
* *Great Spirits never Deal with Trifles*, The Romanian Literature Museum Publishing House, Búkarest, 2003
* *A Centaur Came to My Place...*, META, Búkarest, 2003

### Bókmennta rannsóknir
frönsku
* *Passer en carène* (*To Careen*), The Romanian Literature Museum Publishing House, Búkarest,  2005
* *Les Recrues de la damnation* (*The Recruits of Damnation*), The Romanian Literature Museum Publishing House, Búkarest, 2005

### Þýðingar
Hún þýddi einnig verk eftir Henri Michaux, Boris Vian, Guy Goffette, Alphonse Daudet, José-Luis Reina Palazón, Maria-Antonia Ortega, James Oliver Curwood, Johanna Spyri, Nichita Stănescu og fleiri.

## Tilvísanir

## Tenglar
*  Linda Maria Baros - Vefur
* poetry
* poetry in Horizon Review 
* poèmes
* ''Bókasafn ZOOM'' – 135 writers translated and published by Linda Maria Baros
Óskar Guðmundsson (fæddur 1950)

**Óskar Guðmundsson** (f. 25. ágúst 1950) er íslenskur rithöfundur sem hefur ritað fjölda sagnfræðilegra verka, einkum í miðaldasögu; meðal annars skrifaði hann sjö bækur um fyrstu aldir Íslandssögunnar í Alda-bókaflokknum og ævisögu Snorra Sturlusonar. 

Óskar lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri 1971. Hann lagði stund á nám í sagnfræði, bókmenntum og þjóðfélagsfræði í háskólum í Reykjavík, Bremen í Þýskalandi og í Kaupmannahöfn á áttunda áratugnum. Á árum áður starfaði hann m.a. sem kennari, var ritstjóri Stúdentablaðsins, ritstjóri vikublaðsins Norðurland á Akureyri, en á árunum 1981–1992 var hann blaðamaður, fréttastjóri og ritstjórnarfulltrúi á Þjóðviljanum og loks ritstjóri fréttatímaritsins Þjóðlífs.

Frá árinu 1994 hefur Óskar unnið sem sjálfstætt starfandi fræðimaður og rithöfundur og hefur komið að útgáfu fjölda bóka og rita sem ritstjóri og höfundur.

## Ritaskrá
* 1979: *Rauða dagatalið* – m.a. með tilvísunum úr sögu verkalýðshreyfingar.
* 1987: *[[Alþýðubandalagið]], - saga vinstri hreyfingar á Íslandi*.
* 1992: *Og náttúran hrópar og kallar: Ævisaga Gulla Bergmanns*.
* 1994: *Hátíð í hálfa öld: Lýðveldi fagnað í Reykjavík 1944-1994*. Saga þjóðhátíðarhalds í Reykjavík — ritstjóri með Klemens Jónssyni og fleirum. Reykjavíkurborg.
* 1995: *Saga [[Samband íslenskra sveitarfélaga|Sambands íslenskra sveitarfélaga]] í hálfa öld* — með Lýði Björnssyni.
* 1999: *Pálsætt undan Jökli*. Ævir og aldarfar á Snæfellsnesi frá 18. 19. og fyrri hluta 20. aldar — þjóðlegur fróðleikur, sagnaþættir  ásamt  niðjatali Páls Kristjánssonar barnakennara og tómthúskarls af Snæfellsnesi.
* 2000: *Öldin fimmtánda. Minnisverð tíðindi 1401-1500*.
* 2001: *Öldin fjórtánda. Minnisverð tíðindi 1301-1400*.
* 2002: *Fasteignasalar á Íslandi. Saga Félags fasteignasala og æviskrár*.
* 2002: *Öldin þrettánda. Minnisverð tíðindi 1201-1250*.
* 2002: *Öldin þrettánda. Minnisverð tíðindi 1251-1300*.
* 2003: *Öldin tólfta. Minnisverð tíðindi 1101-1200*.
* 2004: *Öldin ellefta. Minnisverð tíðindi 1001-1100*.
* 2004: *Landnámsöldin. Minnisverð tíðindi 874-1000*.
* 2005: *Hjónin á Ytra - Ósi í Steingrímsfirði*.
* 2006: *Saga biskupsstólanna. Skálholt 950 ára – Hólar 900 ára*.   (ritstjóri m.fl.)
* 2008: *Samsala í 70  ár, 1935-2005*. Mjólkursamsalan í Reykjavík.
* 2009: *Snorri. Ævisaga [[Snorri Sturluson|Snorra Sturlusonar]] 1179-1241.*
* 2011: *Snorri Sturluson - Homer Des Nordens: Eine Biographie*. Aus dem Isländischen übersetzt von Regina Jucknies. Mit einem Vorwort von Rudolf Simek.
* 2011: *Brautryðjandinn. Ævisaga [[Þórhallur Bjarnarson|Þórhalls Bjarnarsonar]] 1855-1916*.
Almannavalsfræði

**Almannavalsfræði** er þverfaglegt svið þar sem notast er við kenningar stjórnmálafræðinnar og hagfræðinnar til að skýra hegðun fólks byggt á efnislegum hagsmunum þess.

Sér í lagi er leitast við að skýra hegðun stjórnmálamanna og ríkisstjórna sem leikenda sem leitast við að hámarka eigin hag innan þess ramma sem settur er í formi stjórnarskrár eða annarra laga og reglugerða. Meðal aðferðafræðilegra nálgana má nefna leikjakenningu, nytjahyggju og ákvarðanafræði.
Smithsonian-stofnunin

**Smithsonian-stofnunin** (eða **Smithson-stofnunin**  ) er menntastofnun, rannsóknarstofnun og söfn í eigu ríkisstjórnar Bandaríkjanna. Stofnunin er að mestu staðsett í Washington, D.C.. Hún rekur nítján söfn af ýmsu tagi, níu rannsóknarstofnanir og dýragarð, gefur út tvö tímarit og rekur sína eigin öryggisþjónustu. 

## Tilvísanir

## Tenglar

* Vefur Smithsonian
Mannfræðisafnið í Mexíkó

**Mannfræðisafnið í Mexíkó** (spænska: *Museo Nacional de Antropología*) er þjóðminjasafn í Mexíkóborg, Mexíkó, sem geymir mikið af minjum frá því fyrir landnám Spánverja í Nýja heiminum. Meðal helstu dýrgripa safnsins eru Sólarsteinninn, steindagatal frá astekum og stytta af astekaguðnum Xochipilli frá 16. öld. 

## Dæmi um sýningargripi

File:Musee National Anthropologie-Calendrier Maya.jpg|Sólarsteinn asteka (dagatal)
File:Jaguar cuauhxicalli.jpg|Ocelotl-Cuauhxicalli
File:Aztec_Macuilxochitl_(Xochipilli).jpg|Macuilxochitl (Xochipilli), guð dans og tónlistar hjá astekum
File:20041229-Olmec Head (Museo Nacional de Antropología).jpg|Olmekahöfuð


## Tenglar

* Vefur safnsins
Ólsen ólsen

**Ólsen ólsen** er spil, spilað með venjulegum fimmtíu og tveggja spila spilastokki. Markmiðið með leiknum er að losa sig við öll spil á hendi og sá sem gerir það fyrstur vinnur. 

## Hvernig er spilað
Leikendum eru gefin fimm spil hverjum og síðan bunkinn settur á mitt borðið við hliðina á einu spili sem snýr upp. Sá byrjar sem er á vinstri hönd þess sem gefur og spilað er réttsælis. Sá sem byrjar verður að setja niður spil af sömu sort og snýr upp og aðeins eitt í einu. Tvær leiðir eru til að skipta um sort. Það má breyta með áttu eða ef maður á tvö eða fleiri spil að sömu hæð (til dæmis tvær tíur eða þrjá gosa) má setja þau öll út og verður þá það spil sem er efst nýja sortin.

Ef leikandi getur ekkert gert dregur hann allt að þrisvar og ef hann getur ennþá ekkert gert eftir það, segir hann pass og þá á hinn að gera. Enn fremur verður að segja „ólsen“ þegar maður getur lokað, annað hvort þegar maður er aðeins með eitt spil eftir á hendi eða til dæmis tvö eins (tvær tíur sem dæmi) og „Ólsen ólsen“ þegar maður leggur niður síðasta spilið (eða spilin) og sigrar. 

Ef leikmaður gleymir að segja "ólsen" þegar hann á eitt spil eftir og hinir leikmennirnir byrja umferðina sína og er leikmanninum bent á að hann hafi ekki sagt "ólsen", þá þarf sá leikmaður að draga 3 spil úr búnka sem refsingu.
Alla Púgatsjova

**Alla Borisovna Púgatsjova** (rúss.: *Алла Борисовна Пугачёва*; f. 15. apríl 1949) er rússnesk söngkona. Hún leikur djass og popp.

Hún keppti fyrir hönd Rússlands í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1997 með laginu „Primadonna“. Hún náði 15. sæti af 25, með 33 stig.

## Tenglar
* Heimasíða
Orlando Bloom

**Orlando Jonathan Blanchard Copeland Bloom** (f. 13. janúar 1977) er enskur leikari. Hann fæddist í Canterbury á Englandi og á eina systur sem heitir Samantha Bloom. Fyrsta myndin sem hann lék í var árið 1997 í myndinni *Wilde* en hann lék lítið hlutverk í henni. Stærstu hlutverk hans voru í myndunum *[[Hringadróttinssaga|The Lord of the Rings]]* og *[[Sjóræningjar á Karíbahafi|Pirates of the Caribbean]]*. 

Hann var með leikonunni Kate Bosworth frá 2003 til 2006. Árið 2010 giftist hann áströlsku Victoria's Secret fyrirsætunni Miranda Kerr en þau enduðu sambandið í október 2013. Saman eiga þau soninn Flynn. Frá árinu 2016 hefur hann verið í sambandi með söngkonunni Katy Perry.

## Tilvísanir

## Tenglar
*
Dark Adrenaline

**Dark Adrenaline** er sjötta breiðskífa Lacuna Coil.

## Lagalisti
# Trip the Darkness — 3:12
# Against You — 3:51
# Kill the Light — 3:26
# Give Me Something More — 3:56
# Upsidedown — 3:04
# End of Time — 3:53
# I Don't Believe in Tomorrow — 4:12
# Intoxicated — 3:48
# The Army Inside — 3:12
# Losing My Religion — 3:42
# Fire — 2:55
# My Spirit — 5:50
The Fame

***The Fame*** er fyrsta plata bandarísku söngkonunnar Lady Gaga. Platan var gefin út 19. ágúst árið 2008 af Interscope Records. Eftir að hafa gengið til liðs við KonLive Distribution og Cherrytree Records árið 2008 byrjaði Gaga að vinna að plötunni með mismunandi upptökustjórum, fyrst og fremst RedOne, Martin Kierszenbaum og Rob Fusari. Tónlistarstefna plötunnar er rafpopp, hljóðgervlapopp og danspopp og gætir áhrifa tónlistar frá níunda áratuginum. Textasmíðin sýnir fram á ást Gaga á frægð almennt, en fjallar einnig um önnur viðfangsefni eins og ást, kynlíf, peninga, fíkniefni og kynvitund. Platan var aðallega kynnt með tónleikaferðalaginu The Fame Ball Tour og með framkomum í sjónvarpsþáttum. Hún var svo endurútgefin sem lúxusútgáfa annarar plötu söngkonunnar *[[The Fame Monster]]* þann 18. nóvember 2009.

Platan fékk almennt góða dóma frá tónlistargagnrýnendum, sem hrósuðu textasmíð hennar, færni Gaga sem tónlistarmanni og sönghæfileikum. Platan seldist vel og var efst á vinsældarlistum í nokkrum löndum, þar á meðal Bretlandi, Írlandi, Kanada, Póllandi, Sviss og Þýskalandi. Hún komst hæst í annað sæti á ''Billboard'' 200 metsölulistanum og var í efsta sæti á lista *[[Billboard]]* yfir raftónlistar- og dansplötur samanlagt í 175 vikur. Hún hefur verið viðurkennd sem sexföld platínu plata af Recording Industry Association of America (RIAA). Platan varð fimmta söluhæsta plata ársins 2009 og hefur selst í yfir 4,9 milljónum eintaka í Bandaríkjunum frá og með janúar 2019. Með *The Fame Monster* hefur hún selst í yfir 18 milljónum eintaka um allan heim frá og með ágúst 2019.

Fyrstu tvær smáskífurnar af plötunni, „Just Dance“ og „Poker Face“ nutu mikilla vinsælda á heimsvísu og náðu efsta sæti á vinsældarlistum í nokkrum löndum um allan heim, þar á meðal í Bandaríkjunum, Bretlandi og Ástralíu. Smáskífurnar „LoveGame“ og „Paparazzi“ sem fylgdu á eftir seldust einnig vel, en þær komust á topp tíu lista hjá yfir tíu löndum um allan heim. „Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)“ fékk takmarkaða útgáfu sem smáskífa, en „Beautiful, Dirty, Rich“ var gefin út sem kynningarsmáskífa.

*The Fame* hefur unnið til margra verðlauna síðan hún kom út. Platan var tilnefnd til fimm verðlauna á 52. Grammy-verðlaunahátíðinni, þar á meðal sem plata ársins. Þar vann hún verðlaun sem besta raftónlistar- og dansplatan og vann verðlaun fyrir bestu dansupptökuna fyrir smáskífuna „Poker Face“. Hún vann einnig verðlaun sem besta alþjóðlega platan á Brit-verðlaununum árð 2010. Árin 2013 og 2022 nefndi *[[Rolling Stone]]* tímaritið plötuna sem eina af „100 bestu frumraunar-plötum allra tíma“. Frá og með 2023 er hún tólfta stærsta plata allra tíma á bandaríska *Billboard* 200 listanum.

## Lagalisti

## Tilvísanir

## Heimildir
Skálavík

**Skálavík** er vík yst í Ísafjarðardjúpi, skammt vestan við Bolungarvík, stutt og breið vík fyrir opnu hafi. Þar er brimasamt og erfið lending. Breiðabólsdalur er upp af víkinni, grösugur og umlyktur fjöllum og hömrum. Nokkrir bæir voru í dalnum. Landið í Skálavík er nýtt á sumrin og húsin notuð sem sumarhús. Mjög snjóþungt er í Skálavík og samgöngur voru erfiðar og snjóflóð tíð.

Snjóflóð féll á bæinn Breiðaból árið 1910 og fórust fjórir, en fimm björguðust eftir að hafa legið 40 klukkustundir í snjónum.

Símasamband komst á í Skálavík árið 1956. Skálavík fór í eyði 1963 þegar síðustu tveir bændur fluttu af jörðum sínum.

Skálavík var í Hólshreppi og telst nú til sveitarfélagsins Bolungarvíkur. Vegur liggur frá Bolungarvík til Skálavíkur yfir Skálavíkurheiði. Þar varð banaslys árið 1994 þegar vélsleði lenti fram af hárri snjóhengju innan Koppstaða og ofan í Breiðabólsá.

## Tilvísanir

## Tenglar

* ''Skálavík'', Íslenski ferðavefurinn
* ''Líf og saga'', Straumhvörf, 15. janúar 1944, bls. 15–18
* ''Sótti móti straumi, er aðrir hurfu úr afskekktri byggð'', Morgunblaðið, 6. febrúar 1954, bls. 7
* ''Þeir lifa, drengirnir hans Sigurðar'', Tíminn Sunnudagsblað, 3. apríl 1966, bls. 300–306
* ''Ísland er land þitt'', Bændablaðið, 25. maí 2022, bls. 6
Samdráttur (tölvunarfræði)

**Samdráttarföll** eru æðri föll í fallaforritun sem **bretta upp á** gagnaskipanir og skila gildi. Dæmi um samdráttarfall sem brettir upp á lista með samlagningu í Common Lisp:


```lisp
(reduce #'+ '(1 2 3 4 5))    ; Jafngildir (+ (+ (+ (+ 1 2) 3) 4) 5)
 ;; ⇒ 15
```


## Tengt efni
* Vörpun (æðra fall)
Eyrnaslapi

**Eyrnaslapi** (e. *Eeyore*) er persóna úr sögunum um *[[Bangsímon]]* eftir breska rithöfundinn A.A. Milne. Eyrnaslapi er svartsýnn, þunglyndur og gamall grár asni. Taglið á Eyrnaslapa dettur oft af en það er fest á hann með teiknibólu.
Lundarreykjadalur

**Lundarreykjadalur**, sem áður nefndist **Reykjadalur syðri**, er einn af Borgarfjarðardölum og er á milli Skorradals og Flókadals. Dalurinn er um 25 kílómetra langur og liggur frá vestri til austurs á milli tveggja brattra hálsa. Grímsá rennur um dalinn og eru Tröllafossar og Laxfoss í henni.

Dalurinn er kenndur við kirkjustaðinn Lund, sem er neðan við miðjan dal, norðan ár. Allmargir bæir eru í dalnum og var hann áður sérstakur hreppur, Lundarreykjadalshreppur, en sameinaðist þremur öðrum hreppum í Borgarfjarðarsveit árið 1998 og er nú hluti af Borgarbyggð. Í landi jarðarinnar Brautartungu er samnefnt félagsheimili og þar er sundlaug.
Beinakerling

**Beinakerling** er varða úr grjóti sem ferðamenn stungu áður í miðum sem á voru skrifaðar lausavísur, svonefndar *beinakerlingarvísur*. Beinakerlingar voru hlaðnar við alfaraleið, oftast á fjallvegum, og var miðunum með vísunum stungið í sauðarlegg eða stórgripalegg sem síðan var komið fyrir í vörðunni og þess vegna voru vörðurnar nefndar beinakerlingar. Ekki er víst hve gamall þessi siður er en elstu varðveittar beinakerlingarvísur eru frá 17. öld.

Oft voru beinakerlingarvísur þessar klámfengnar eða tvíræðar og var þeim stundum beint að ákveðnum mönnum, sem þeir sem ortu bjuggust við að ættu brátt leið hjá vörðunni. Stundum voru þær ortar í orðastað kerlingarinnar og hún látin lýsa þrá sinni eftir tilteknum mönnum eða segja frá ástaleik þeirra. Sem dæmi má taka þessar vísur, sem ortar eru til Hólabiskups og því ekki yngri en frá 18. öld:

::Herra minn góður Hólum frá,
::hafið þér nóg að gera
::í sænginni mér að sofa hjá
::svo sem það á að vera.

::Misst hef eg bæði megn og þrótt,
::mörgum hafnað vinum,
::eg hef vakað í alla nótt
::eptir biskupinum.''

Þessar vísur eru líklega annaðhvort úr beinakerlingunni á Kaldadal eða Stórasandi en þær voru þekktastar allra beinakerlinga. 

## Dæmi um beinakerlingavísur

* Bjarni heitir/ borinn Halldóri
* Ef þér herra ætlið að prýða elli mína
* Ertu kominn Eiríkur minn elskulegur
* Heill ver þú nú Skúli
* Hér er Grettis gamla borg'
* Illa mér á ykkur líst
* Kaldbeina ég heiti
* Mikinn rekkur ríkdóm ber
* Nú er hugur minn
* Týnd er æra, töpuð sál
* Vídalín heitir/ sá er vinr kerlu
* Þegar í Rófu ríkti hann Róm

## Heimildir
* 
*
Vatnsdalsfjall

**Vatnsdalsfjall** er fjall í Austur-Húnavatnssýslu, austan við Vatnsdal, og myndar austurhlíð dalsins. Það er 1018 m hátt. Þar sem fjallið rís hæst kallast Jörundarfell.

Skriðuföll eru algeng úr Vatnsdalsfjalli og hafa oft valdið mannskaða. Til dæmis eyddi Skíðastaðaskriða bænum Skíðastöðum árið 1545 og Bjarnastaðaskriða hljóp árið 1720. Vatnsdalshólar eru taldir vera berghlaupsurð sem fallið hefur úr Vatnsdalsfjalli og ofan í Vatnsdal.

## Heimildir
*
Áramótaskaup 2011

**Áramótaskaupið 2011** var sýnt þann 31. desember 2011, en tökur hófust 10. nóvember. Leikstjóri var Gunnar Björn Guðmundsson. Handritshöfundar voru Anna Svava Knútsdóttir, Sævar Sigurgeirsson, Hjálmar Hjálmarsson, Örn Úlfar Sævarsson og Baldvin Z.

65% landsmanna var ánægt með skaupið samkvæmt Maskínu.
Espólín (forrit)

**Espólín**-forritið er íslenskt ættfræðiforrit, kennt við ættfræðinginn Jón Espólín sýslumann. Höfundur forritsins er Friðrik Skúlason sem hóf að skrá ættfræðilegar upplýsingar í forritið 1988.
Espólín er DOS forrit sem er ekki lengur í þróun. Erfiðleikum er bundið að keyra það í nýrri stjórnkerfum vegna íslenska stafasettsins.
Í grunninn voru um 3000 einstaklingar skráðir frá fyrri öldum en síðan var notendum kleyft að bæta við sínum skráningum ásamt því að bræða saman skráarsöfn frá öðrum.
Espolín er grunnurinn að Íslendingabók.

## Tilvísanir
Áramótaskaup 2010

**Áramótaskaupið 2010** var sýnt þann 31. desember 2010, en tökur hófust í nóvember. Sama handritshöfundateymi var við gerð skaupsins og frá fyrra ári, þau Anna Svava Knútsdóttir, Ari Eldjárn, Halldór E. Högurður, Ottó Geir Borg og Sævar Sigurgeirsson. Leikstjóri var Gunnar Björn Guðmundsson.
Þjóðvegur F88

**Þjóðvegur 88** eða **Öskjuleið** er vegur sem liggur á Austurland‎i og liggur af hringveginum (Þjóðvegi 1) suður til Askja.
Forræðishyggja

**Forræðishyggja** eða **forsjárhyggja** er það þegar yfirvöld taka fram fyrir hendurnar á almennum borgurum og setja á einn eða annan hátt skorður á frjálsar athafnir borgaranna, annað hvort með beinum eða óbeinum hætti, t.d. með valdboði, svo sem lögum eða reglum. Meginhugsunin í forræðishyggju er sú að almennir borgarar séu almennt ekki færir um að hugsa skynsamlega eða rökrétt, þess vegna þurfi að stjórna og stýra athöfnum þeirra með valdboði til að tryggja það að þeir fari sér ekki að voða eða geri ekki eitthvað sem yrði þeim að til skaða eða öðrum samborgurum. 

Hugtakið *forræðishyggja* er gjarnan notað um stjórnmálastefnur sem vilja hafa ríkisvaldið sterkt, lagaboð mörg og athafnafrelsi einstaklinga takmarkað meðan ríkisvaldið tekur ákvarðanir fyrir fólkið og stendur í framkvæmdum. Hugtakið er þannig notað um ýmsar stjórnmálastefnur bæði til hægri (t.d. íhaldsstefnu og fasisma), fyrir miðju (t.d. kristilega demókrata) og vinstri (t.d. sósíalisma). Einnig eru jafnaðarmannaflokkar á Norðurlöndum taldir vera mikið fyrir forræðishyggju vegna þess að að þeir vilja tryggja að allir fái sem jafnastan hluta af gæðum samfélagsins.  Þá er hugtakið einnig notað utan stjórnmálanna í þeim almenna skilningi að einstaklingur sem aðhyllist forræðishyggju leitast við að hugsa fyrir annað fólk, enda á þeirri skoðun að fólk sé almennt ekki fært um það.
Friedrich Louis Dobermann

**Friedrich Louis Dobermann** (fæddur 2. janúar 1834, dáinn 9. júní 1894) var þýskur skattheimtumaður og hundaræktandi, sem er þekktur fyrir að hafa fyrstur ræktað dobermann hundakynið. 

## Tenglar
* ''Dobermann Welfare Association'' (DWA) 
* ''Dobermann Pedigrees - pedigrees, pictures, Dobermanns in Movies
* Dobermann Review - Herr Ilic Ivan & Frau Jelena Popovic 
* Public Education Committee (DPCA) 
* Doberman Pinscher Rescue Groups in the United States of America 
* Dobermann Verein e.V.; Herr Hans Wiblishauser
* The Doberman Pinscher Club of America and its breed standards 
* United Doberman Club (UDC)
* Doberman Pinscher Alliance of America (DPAA)
* Doberman Pinscher Club Of Canada (DPCC)
* Dutch Dobermann Association (DBA)'s official pedigree database 
* The Official Web Database from The Doberman Pinscher Club of America - Pedigree search tool
Gagnahirðir

**Gagnahirðir** er sá sem meðhöndlar gögn; til dæmis í rannsóknarverkefnum, við kvikmyndagerð eða fyrir gagnasöfn.
Traðarhyrna

**Traðarhyrna** er fjall sem gnæfir yfir kaupstaðinn Bolungarvík í samnefndri vík. Traðarhyrna er 640 m hátt, úr tertíer blágrýti, girt klettum að ofan en skriðurunnin að neðan. Ysti hluti fjallsins er nefndur Traðarhorn og er byggðin að mestu fyrir neðan það. Talin er snjóflóðahætta frá Traðarhyrnu og hefur verið byggður snjóflóðavarnargarður. Á hliðinni sem snýr að sjó eru stallar efst í skriðunum og nefnast þeir Upsir sem er vinsæll útsýnisstaður yfir Ísafjarðardjúp eftir um 20 mínútna göngu upp troðning í fjallinu.

## Heimild

* Greinargerð um snjóflóðaaðstæður vegna rýmingarkorts fyrir Bolungarvík
Ernir (Bolungarvík)

**Ernir** er 687 metra hátt fjall í Bolungarvík. Fjallið stendur fyrir miðri víkinni og skiptir henni í tvennt. Sunnan við hana er Syðridalur, en norðan við eru Tungudalur og Hlíðardalur, aðskildir af Tunguhorni. Undir fjallinu yst í Syðridal er hesthúsahverfi og aðveitustöð. Þar fyrir ofan er gil sem talin er töluverð snjóflóðahætta af. Snjóflóð sem féll árið 1995 olli tjóni á þremur hesthúsum og drápust fimm hestar.

## Heimildir
* Rýmingaráætlun fyrir Bolungarvík, Veðurstofan
* Rýmingarkort af Bolungarvík, Veðurstofan
Tunguhorn

**Tunguhorn** er fjall fyrir ofan Bolungarvík á Vestfjörðum. Fjallið er fyrir miðjum Tungudal og skiptir fjallið dalnum í tvo hluta, Hlíðardal að norðan og Tungudal sem heldur áfram sunnan megin við Tunguhorn.

## Heimild
* Aðalskipulag Bolungarvíkur 2020–2032 , desember 2020, bls. 22
Arnes Pálsson

**Arnes Pálsson** (fæddur 1719) var útilegumaður og tugthúslimur. Hann komst fyrst undir manna hendur árið 1765. Hann er fæddur á Seltjarnarnesi og alinn upp á Kjalarnesi. Hann var útilegumaður í 9 ár en átti athvarf á bæjum. Hann fór til Vestfjarða en kom aftur og hafðist við í Akrafjalli en bændur í nágrenni fjallsins söfnuðu liði til að fanga hann. Arnes komst undan með að laumast meðal leitarmanna.

## Heimildir
* Arnes Pálsson - útilegumaður
* Þorsteinn Jónsson frá Hamri, *[https://timarit.is/page/3551124?iabr=on Soddan manneskja sem Arnes er...]*, Tíminn Sunnudagsblað - 37. tölublað (18.11.1962)
Staðarkirkja (Aðalvík)

**Staðarkirkja** í Aðalvík í Sléttuhreppi er kirkja sem byggð var árið 1904. Áður stóð þar torfkirkja sem byggð var milli 1850-1860 og talið er að kirkja hafi verið í Aðalvík frá miðöldum. Skrá Páls biskups Jónssonar yfir kirkjur á Íslandi um 1200 er elsta heimild um kirkju á Stað í Aðalvík. 

Staðarkirkja í Aðalvík var reist árið 1904, hönnuður var Helgi Elíasson smiður. Hún er reist úr timbri með forkirkju. Breytingar voru gerðar á kirkjunni 1930, en þá var hún klædd bárujárni að utan, kór reistur og prédikunarstóll færður til. 

Kirkjan er friðuð frá 1. janúar 1990 samkvæmt aldursákvæði þjóðminjalaga.

## Eignir
Máldagi frá 1286 er elsti máldagi kirkjunnar og átti kirkjan þá helming jarðarinnar. Jörðin er talin eign Vatnsfjarðar-Kristínar 1397. 

Séra Snæbjörn Torfason á Kirkjubóli á Langadalsströnd gefur Staðarjörð til Staðarkirkju 16. ágúst 1602 og var þá Staður kirkjujörð síðan.

Samkvæmt máldaga frá 1286 á kirkjan m.a. hálft heimaland að Stað og viðarreka í Kagravík (Kagadarvijk). Gripir kirkjunnar eru m.a. altarisklæði og klukka.
 Mariu kirckia j adalvijk a helmijng j heima landi: nema 
 Bondi vilie helldur greida. x: kugilldi: oc eigi kirkia þa þrid-
 iung j landi: hun a vidreka j kagadarvijk: allt thil suignar 
 kleifar: klucku eina: tiolld vm kirckiu: alltara klædi j : stola ij: 
 Þar skal vera prestur heimilisfastur oc taka iiij  merkur: þang-
 ad liggia tijundir oc lýsi tollar af xiiij bæum. 

Samkvæmt Vilkinsmáldaga frá 1397 á kirkjan m.a. hálft heimaland, hluta í hval- og viðarreka í Rekavík. Af gripum á kirkjan m.a. tvenn messuklæði, glóðarker, klukkur og bjarnarfeld.

Samkvæmt Gíslamáldaga frá um 1570 á kirkjan m.a. hálft heimaland, hluta í hval- og viðarreka í Rekavík, hluta í hvalreka í Höfn og selver í Miðkjós í Jökulfjörðum. Af gripum á kirkjan m.a. messuklæði, silfurkaleik og klukkur með bjöllum.

## Prestar
Sturlunga getur Magnúsar sem prests í Aðalvík. Sonur hans, Snorri, gekk í lið Órækju Snorrasonar. Eftir að hafa orðið ósáttur við Órækju sneri Snorri til föður síns. Órækja fylgdi honum eftir, náði honum og drap.
Árið 1678 var prestur í Staðarkirkju, Árni Loftsson  kærður fyrir galdra en sakir voru felldar niður. Um miðja 18. öld var Snorri Björnsson prestur á Stað í 16 ár. Eftir Snorra var Vigfús Benediktsson prestur á Stað og var hann nefndur Galdra-Fúsi. Síðasti prestur búsettur á Stað var Séra Finnbogi Kristjánsson 1941-1945.
### Prestatal

Séra Einar Vernharðsson og Séra Jónmundur Halldórsson þjónuðu frá Stað í Grunnavík.

## Heimildir

* Staðarkirkja í Aðalvík (1904) 
* Minjastofnun: Staðarkirkja í Aðalvík 
* Séttuhreppur, fyrrum Aðalvíkursveit, byggð og búendur, bls 307-327.
Þjóðvegur 54

**Þjóðvegur 54** eða **Snæfellsnesvegur** er 229,37 kílómetra langur vegur í Borgarbyggð, Eyja- og Miklaholtshreppi, Snæfellsbæ, Grundarfirði, Helgafellssveit og Dalabyggð. Hann liggur frá Hringveginum við Borgarnes, um Mýrar, Vegamót og Fróðárheiði, um norðanvert Snæfellsnes í gegnum Grundarfjörð, til Vestfjarðarvegar við Stóraskóg.
Þjóðvegur 62

**Þjóðvegur 62** eða **Barðastrandarvegur** er um 62 km langur vegur sem liggur um Vestfirði á Íslandi. Hann nær frá gatnamótum við Vestfjarðaveg að upphafi Bíldudalsvegar (63) í Patreksfirði. Vegurinn er allur með bundnu slitlagi.

## Tilvísanir
Straumnesfjall

**Straumnesfjall** er fjall upp af Aðalvík í Sléttuhreppi. Þar var radarstöð sem byggð var 1953-1956 og var lagður vegur upp á fjallið og flugbraut á sandinum innan við þorpið Látra í Aðalvík. Radarstöðin var einungis starfrækt til 1960 og endanlega yfirgefin ári seinna.

Á fjallinu rekur Veðurstofa Íslands veðurstöð auk þess sem þar er að finna AIS stöð.

## Heimildir

## Tenglar
* US Radar Sites Iceland – H-4 Straumnes/Látrar, sótt 16. desember 2024
* Einar Guðfinnsson, Sögufrægar minjar frá umdeildum tímum
* Herstöðin á Straumnesfjalli (1953–1961), Sólrún Þorsteinsdóttir (Lokaverkefni til MA-gráðu í þjóðfræði, 2012), sótt 16. desember 2024
Þjóðvegur 425

**Þjóðvegur 425** eða **Nesvegur** er vegur sem liggur frá Höfnum á Reykjanesskaga um Reykjanes inn á Grindavíkurveg ofan Grindavíkur.
Þjóðvegur F903

**Þjóðvegur F903** eða **Hvannalindavegur** er fjallvegur sem liggur vestur af Kreppu og að Kverkfjallaleið.
Þjóðvegur F905

**Þjóðvegur F905** eða **Arnardalsleið** er hálendisvegur á Austurlandi og liggur af Möðrudalsleið austan Möðrudals og á Austurleið vestan við Ytramynni.
Þjóðvegur F902

**Þjóðvegur F902** eða **Kverkfjallaleið** er fjallvegur sem liggur frá suðurenda Upptyppinga og til Kverkfjalla.
Þjóðvegur F910

**Þjóðvegur F910**, **Austurleið** eða **Gæsavatnaleið** er fjallvegur sem liggur frá Sprengisandi og að Öskju.

**Svipmyndir**
Þjóðvegur 427

**Þjóðvegur 427** eða **Suðurstrandarvegur** er vegur á Suðvesturlandi Íslands og liggur á milli Grindavíkur og Þorlákshafnar. Núverandi vegur var lagður á árunum 2009-2011 og styttist þá leiðin um 14 kílómetra. Árið 2021 ógnaði hraun veginum eftir eldgos við Geldingadali nokkrum kílómetrum norðar.
Landssamtök hjólreiðamanna

**Landssamtök hjólreiðamanna**, skammstöfuð LHM, voru stofnuð 1995 á vettvangi Íþrótta fyrir alla undir Íþróttasambandi Íslands sem regnhlífasamtök hjólreiðasamtaka og klúbba. Stofnaðilar voru Íslenski fjallahjólaklúbburinn og Hjólreiðafélag Reykjavíkur Innan samtakanna rúmast þeir sem nota hjólreiðar sem samgöngumáta og til ferðamennsku, auk þeirra sem hjóla í frístundum og sem stunda hjólreiðar sem keppnisíþrótt.

Keppnisíþróttinni var lengi fyrst og fremst sinnt af aðildafélögum Hjólreiðanefndar Íþrótta- og Ólympíusambands Íslands, og svo aðilar að Hjólreiðasambandi Íslands

## Tenglar
* Landssamtök hjólreiðamanna

## Heimild
Jigoro Kano

var japanskur kennari, íþróttamaður og fræðimaður. Hann er þekktastur sem upphafsmaður júdó.

## Fjölskylda
Kano fæddist inn í frekar auðuga fjölskyldu. Faðir hans, Jirosaku, var næstelsti sonur yfirprests í Shinto Hiysohi-musterinu í Shiga-héraði. Hann kvæntist Sadako Kano, dóttur eiganda Kiku-Masamune sake bruggverksmiðjunar og var tekinn inn í fjölskylduna. Hann breytti nafni sínu í Kano og varð á endanum ráðherra í Bakufu-stjórninni.

## Kynni Kanos af jiu-jitsu
Jigoro Kano fékk góða menntun. Frá sjö ára aldri lagði hann stund á Shodo nám (japönsk skrautskrift) og Shiso (fjórir rit Konfúsíusar). Þegar hann var fjórtán ára, byrjaði Kano í enskum fjölmiðlaskóla. Ikuei-Gijukun Shiba í Tókíó. Eineltismenningin í þessum skóla varð til þess að Kano leitaði uppi jujutsu dojo (æfingaaðstaða) til að æfa sig.

Fyrstu tilraunir Kanos við að finna einhvern til að kenna sér jujutsu skiluðu litlum árangri. Við fall Tokugawa foringjastjórnarinnar árið 1868 var jujutsu dottið úr tísku við aukna vestræna menningastrauma.

Þeir sem höfðu áður kennt jujutsu höfðu verið hraktir frá kennslu eða voru orðnir svo vonsviknir með það að þeir höfðu einfaldlega gefist upp. Nakai Umenari, félagi föður Kanos og fyrrverandi hermaður, samdi um að kenna Kano kata en ekki nokkuð annað. Húsvörður í öðru húsi föður Kanos, Katagiri Ryuji, kunni einnig jujutsu en vildi ekki kenna honum það vegna þess að hann taldi að það nýttist ekki lengur. Annar daglegur gestur í húsi föður Kanos, Imai Genshiro sem var kennari í Kyushin-ryu jujutsu skólanum neitaði einnig. Það var ekki fyrr en nokkrum árum seinna sem Kano fann loks kennara sem var til í að kenna honum jūjutsu.

1877, þegar Kano var að nema við Tokyo-Kasei skólan, áttaði hann sig á því að margir jujutsu kennarar hefðu orðið að velja sér nýjan starfsvetfang, oftast opnuðu þeir Seikotsu-in (hefðbundnar Osteopata stofur). Eftir að hafa spurst fyrir á nokum svona stofum. Var honum vísað á Fukuda Hachinosuke, kennara í Tenjin shin'yo-ryu jujutsu, sem rak lítið níu dýnu dojo (æfingasvæði) þar sem hann kenndi fimm nemendum. Fukuda er sagður hafa lagt áherslu á tækni ofar almennri þjálfun. Þar sáði hann fræum í huga Kanos þar sem hann átti eftir að leggja áherslu á randori í júdo.

Á dánardegi Fukuda í ágúst 1879 var Kano sem var orðinn viljugasti og besti nemandi hans bæði í randori og kata (fyrir fram ákveðnar æfingar), afhent denso (bókrullur) af Fukuda dojoinu. Kano valdi að halda námi sínu áfram í öðru Tenjin Shin-ryu skóla, sem var stýrt af Iso Masatomo. Iso lagði meiri áherslu á æfingu í kata og fól aðstoðarmönnum kennsluna í randori, aðalega Kano. Iso dó í júní 1881 og Kano hóf nám í Iikubo Tsunetosh í kito-ryu. Eins og Fukuda, Lagði Iikubo miklu meiri áherslu á randori, Við það að byrja í Kito-ryu var miklu meiri fókus á nage-wasa (kastbrögð).

## Tengt efni
* Kanō Jigorō
Narfi (leikrit)

**Narfi** eða *Sá narraktugi biðill* er leikrit eftir Sigurð Pétursson og eru leikrit Sigurðar, Narfi og *[[Hrólfur (leikrit)|Hrólfur]]* oftast talin fyrstu íslenska leikverkin sem kallast geta fullþroska. Verkin voru bæði sýnd af skólapiltum í Hólavallaskóla, Hrólfur var sýndur 1796 en Narfi 28. janúar 1799.

Narfi er í þremur þáttum og segir frá uppskafningnum Narfa, sem kemur á heimili Guttorms lögréttumanns undir fölsku flaggi, talar brogaða dönsku og reynir að ganga í augun á dóttur lögréttumannsins en þarf að lúta í lægra haldi fyrir Nikulási vinnumanni, sem nær ástum stúlkunnar. Höfundur deilir í verkinu á þá sem telja allt það sem útlent er betra en hefðbundin íslensk verðmæti, tungu og menningu. Sagt var að fyrirmyndir að Narfa væru að nokkru leyti feðgar tveir sem skólapiltar þekktu vel til, þeim Jóni skjallara og Jóni sora syni hans. 

## Heimildir
* 
*