Joe Mantegna

**Joe Mantegna** (fæddur Joseph Anthony Mantegna, Jr., 13. nóvember 1947) er bandarískur leikari, kvikmyndaframleiðandi, leikstjóri og handritshöfundur sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Criminal Minds, The Godfather Part III og Simpsonfjölskyldunni.

## Einkalíf
Mantegna er fæddur og uppalinn í Chicago í Illinois og er af ítölskum uppruna. Útskrifaðist með gráðu í leiklist frá *Goodman School of Drama (the Theatre School við DePaul háskólann)* árið 1979.  

Mantegna hefur verið giftur Arlene Vrhel síðan 1975 og saman eiga þau tvö börn.

Síðan 2006, hefur Mantegna verið meðkynnir ásamt Gary Sinise á *National Memorial Day* tónleikunum í Washington. 

Þann 29. apríl, 2011 fékk Mantenga stjörnu á *Hollywood Walk of Fame* göngugötuna.

## Ferill
### Leikhús
Fyrsta hlutverk Mantegna í leikhúsi var árið 1969 í Hárinu og kom fyrst fram á Broadway árið 1978 í *Working*. Mantegna var meðhöfundur að verðlunaleikritinu *Bleacher Bums* sem var fyrst sýnt í Organic Theater Company í Chicago, þar sem Mantegna var einn af leikurunum. Árið 1984 fékk Mantegna bæði Tony-verðlaunin og Joseph Jefferson-verðlaunin fyrir hlutverk sitt sem Richard Roma í leikritinu *Glengarry Glen Ross* eftir Pulitzer-verðlaunahafann David Mamet. Mantegna hefur einnig komið fram í leikritum á borð við *The Wonderful Ice Cream Suit*, *Speed the Plow* og *A Life in the Theater*, ásamt því að leikstýra *Lakeboat* eftir David Mamet með Ed O'Neil og George Wendt í aðalhlutverkum.

### Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Mantegna var árið 1979 í *Elvis* og sama ár lék hann í sjónvarpsmyndinni *Bleacher Bums* sem var gerð eftir samnefndu leikriti sem hann var meðhöfundur að. Kom hann síðan fram í þáttum á borð við *Soap*, *Open All Night*, *Comedy Zone*, The Twilight Zone og Frasier. Árið 2003 var honum boðið hlutverk í Joan of Arcadia sem Will Girardi, sem hann lék til ársins 2005. Mantegna hefur síðan 1993 ljáð persónunni *Fat Tony* rödd sína í Simpsonfjölskyldunni. Hefur síðan 2007 leikið eitt af aðalhlutverkunum í Criminal Minds sem David Rossi.

### Kvikmyndir

Fyrsta kvikmyndahlutverk Mantegna var árið 1976 í *Medusa Challenger* og kom síðan fram í kvikmyndum á borð við *A Steady Rain*, *Second Thoughts*, *The Money Pit*, Three Amigos og *Suspect*. Árið 1990 var Mantegna boðið hlutverk í The Godfather Part III sem Joey Zaza. Mantegna hefur síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við *Up Close & Personal*, *Thinner*, *Celebrity*, *Liberty Heights*, *Off Key*, *Stateside*, The Simpsons Movie, *Lonely Street* og Cars 2.

## Kvikmyndir og sjónvarp

### Leikhús

## Verðlaun og tilnefningar
### Capri, Hollywood
*2011: Capri Italian American verðlaunin.

### Chicago Film Critics Association verðlaunin
*1999: Commitment to Chicago verðlaunin.
*1992: Tilnefndur sem besti leikari fyrir Homicide.

### Drama Desk verðlaunin
*1984: Tilnefndur sem besti leikari fyrir *Speed-the-Plow*.
*1988: Verðlaun sem besti leikari fyrir *Glengarry Glen Ross*.

### Emmy verðlaunin
*2007: Tilnefndur sem besti aukaleikari í míniseríu eða kvikmynd fyrir The Starter Wife.
*1999: Tilnefndur sem besti aukaleikari í míniseríu eða kvikmynd fyrir The Rat Pack.
*1997: Tilnefndur sem besti aukaleikari í míniseríu eða kvikmynd fyrir The Last Don.

### Golden Globes, USA
*1999: Tilnefndur sem besti aukaleikari í sjónvarpsseríu, míniseríu eða kvikmynd fyrir The Rat Pack.

### Gotham verðlaunin
*2005: Tilnefndur sem besta leikaralið fyrir Nine Lives.

### Joseph Jefferson verðlaunin
*1984: Verðlaun sem besti aukaleikari fyrir *Glengarry Glen Ross*.
*1977: Tilnefndur sem besti aukaleikari fyrir *Volpone*.
*1974: Tilnefndur sem besti leikari fyrir *The Wonderful Ice Cream Suit*. 

### London Critics Circle Film verðlaunin
*1992: Tilnefndur sem leikari ársins fyrir Homicide.

### Newport Beach Kvikmyndahátíðin
*2008: Verðlaun sem besti leikari fyrir Elvis and Anabelle.

### Santa Monica Kvikmyndahátíðin
*2000: Moxie! Tribute verðlaunin.

### Savannah Film and Video Festival
*2001: Aðalverðlaunin fyrir Lakeboat.

### Tony verðlaunin
*1984: Verðlaun sem besti leikari fyrir *Glengarry Glen Ross*.

### Venice Film Festival
*1988: Verðlaun sem besti leikari fyrir Things Change.

## Tilvísanir

## Heimildir
* 
* 
* Heimasíða Joe Mantegna 
* Joe Mantegna á Criminal Minds heimasíðunni á CBS sjónvarpsstöðinni 

## Tenglar
* 
* Heimasíða Joe Mantegna 
* Joe Mantegna á Criminal Minds heimasíðunni á CBS sjónvarpsstöðinni 
* Joe Mantegna á Internet Broadway Database síðunni
* Joe Mantegna The Internet Off-Broadway Database síðunni 
* Joe Mantegna á Criminal Minds wikiasíðunni