open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Guðmundur Benediktsson

**Guðmundur Benediktsson** (einnig þekktur sem **Gummi Ben**) (f. 3. september 1974) er íslenskur sjónvarpsmaður, fyrrum knattspyrnumaður og knattspyrnuþjálfari.

Guðmundur hóf knattspyrnuferil sinn með Þór, Akureyri. Hann hélt til atvinnumennsku í Belgíu aðeins 16 ára gamall. Guðmundur spilaði lengst af með KR og var valinn leikmaður ársins 1999 þegar KR varð íslandsmeistari. Hnémeiðsl settu strik á knattspyrnuferil hans.

Guðmundur hefur verið knattspyrnulýsandi og þáttagerðarmaður fyrir Stöð 2 og Rúv. Hann vakti heimsathygli á Evrópumótinu árið 2016 þegar hann lýsti leikjum Íslenska landsliðsins af mikilli innlifun. 

Sonur hans, Albert Guðmundsson, spilar með Genoa á Ítalíu og var valinn í íslenska landsliðið fyrir HM 2018. Þess utan á Guðmundur þrjú yngri börn.

2019-2020 voru sýndir spjallþættir með Guðmundi sem hétu Föstudagskvöld með Gumma Ben.
884

**884** (**DCCCLXXXIV** í rómverskum tölum) var 84. ár 9. aldar. Það hófst á miðvikudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir
* Karlóman 2. greiddi víkingum Danagjöld til að fá þá til að hverfa frá Amiens.
* 12. desember - Karl digri tók við konungdómi í Frankaveldinu við lát Karlómans.

## Fædd

## Dáin
* 15. maí - Marínus 2. páfi.
* 12. desember - Karlóman 2. Frankakonungur.
Ískóð

**Ískóð** (fræðiheiti: *Boreogadus saida*) er hánorræn smávaxin þorskfiskategund (20–30 cm) sem útbreidd er umhverfis Norðurheimskautið og jafnframt sú fisktegund sem hefur veiðst hvað nyrst í Norður-Íshafinu. Ískóð heldur sig aðallega við botn og þá oft í þéttum torfum en stundum finnst það einnig uppsjávar. Ískóð er ein af örfáum hánorrænum fisktegundum sem finnast við Ísland og við landið eru suðurmörk útbreiðslu þess í norðaustanverðu Norður-Atlantshafi.

## Tilvísanir
Pardusfiskur

**Pardusfiskur** (fræðiheiti: *Cromileptes altivelis*) er fiskur í borraætt sem nær um 70 cm lengd. Er hann stundum nefndur Grace Kelly eftir amerísku leikkonunni sem giftist mónakó-prins en í Mónakó er ein merkasta hafrannsóknarstofnun heims.

Á upprunaheimkynni í Indlandshafi, hefur breiðan bak- og raufarugga, allur doppóttur, hryggur hvelfdur og munnur skásettur.
Bollulaukur

**Bollulaukur** (fræðiheiti: *Allium caeruleum*) er tegund af laukplöntum ættuð frá Mið-Asíu (Kasakstan, Kirgistan, Síberíu, Tadsikistan, Úsbekistan og Xinjiang).

Tegundin er nefnd í *[[Flore des Serres et des Jardins de l'Europe]] puis L'illustration horticole* eftir Charles Antoine Lemaire. Hann verður 80 sm hár, með beltislaga blöðum og litlum blómskipunum með bláum blómum snemmsumars.  

## Myndir

Image:Allium caeruleum Egyptian Top Onion MN 2007.JPG|*Allium caeruleum var. bulbilliferum* í Minnesota Landscape Arboretum
Image:Allium caeruleum Blue Flower Head 1813px.jpg|FNærmynd af blómi


## Tilvísanir
Gljúfralaukur

**Gljúfralaukur** (fræðiheiti: *Allium brandegeei*) er tegund af laukplöntum ættuð frá vesturhluta Bandaríkjanna. Hann hefur fundist í Colorado, Utah, Idaho, austur Oregon Montana (Park County), og Nevada (Elko County), .

*Allium brandegeei* vex í sendnum, eða grýttum jarðvegi í 1200 - 3300 metra hæð. Hver planta myndar 1 til 5 kringlótta eða egglaga lauka, allt að 1,5 mm í þvermál. Blómin eru bjöllulaga, að 8mm löng, í gisinni blómskipun; krónublöðin eru hvít með grænni eða purpuralitri miðæð.

## Tilvísanir
Élysée-höll

**Élysée-höll** (*Palais de l'Élysée* á frönsku) er gamalt setur við Faubourg-Saint-Honoré-götu í áttunda hverfi Parísar. Höllin hefur verið aðsetur forseta Frakklands frá því á tíma annars franska lýðveldisins. Nafn hallarinnar er stundum notað með nafnskiptum til að vísa til frönsku ríkisstjórnarinnar.

Arkitektinn Armand Claude Mollet byggði setrið árið 1720 fyrir Louis-Henri de La Tour d'Auvergne, greifann af Évreux, en síðan þá hefur húsið átt sér litríka sögu og marga fræga húsráðendur. Loðvík 15. gaf frillu sinni, Pompadour markgreifaynju, setrið til umráða. Napóleon Bónaparte gaf setrið tengdabróður sínum, Joachim Murat. Bróðursonur Napóleons, Louis-Napoléon, bjó einnig í Élysée-höll sem forseti Frakklands frá 1848 til 1852.

Núverandi húsráðandi Élysée-hallar er Emmanuel Macron, forseti Frakklands frá 14. maí 2017.

## Heimild
*
A.F.C. Bournemouth

**A.F.C. Bournemouth** er enskt knattspyrnulið frá Bournemouth í Dorset. Liðið hóf frumraun sína í ensku úrvalsdeildinni árið 2015 og spilaði 5 tímabil þar undir stjórn Eddie Howe sem nú stýrir Newcastle United. Frá 2020 til 2022 spilaði liðið í ensku meistaradeildinni. Liðið komst aftur í úrvalsdeildina 2022.
Eldarnir í Yellowstone 1988

**Eldarnir í Yellowstone 1988** voru mestu skógareldar í skráðri sögu Yellowstone-þjóðgarðsins í Bandaríkjunum. Eldarnir kviknuðu frá 14. júní 1988 sem nokkrir smærri eldar en breiddust út vegna langvarandi þurrka og vinds. Á endanum varð stórbruni sem varði í marga mánuði og eyðilagði mikið af mannvirkjum í þjóðgarðinum. Þann 8. september 1988 var garðinum lokað fyrir öllum nema viðbragðsaðilum í fyrsta sinn frá stofnun hans. Um haustið varð aukinn loftraki og kaldara veður til þess að draga úr eldinum og þann 18. nóvember voru síðustu eldarnir slökktir. Samtals urðu 3.213 km² fyrir áhrifum vegna brunans. 

Talið er að mikið af eldiviði í formi gamallar stafafuru sem var ríkjandi í skógum þjóðgarðsins, ásamt miklu af yngri trjám sem höfðu lagt skógarbotninn undir sig, hafi átt þátt í að skapa svo mikla skógarelda. Á þessum tíma var tekið að líta á náttúrulega skógarelda sem eðlilegan hluta af þróun vistkerfisins og því var reynt að hafa stjórn á eldinum fremur en berjast við að slökkva hann. Vistkerfi þjóðgarðsins beið ekki neinn varanlegan skaða af eldunum og fá stærri spendýr fórust.
Snælaukur

**Snælaukur** (fræðiheiti: *Allium ramosum*) er tegund af laukplöntum ættuð frá Kasakstan, Mongólíu, Síberíu, austasta hluta Rússlands og norður Kína (Gansu, Hebei, Heilongjiang, Jilin, Liaoning, Innri Mongólía, Ningxia, Qinghai, Shaanxi, Shandong, Shanxi, Xinjiang).  Tegundin er orðin ílend á nokkrum svæðum/stöðum í austur Evrópu.  Á náttúrulegu útbreiðslusvæði hennar vex hún í 500 til 2100 metra hæð.

*Allium ramosum* er með klasa af mjóum laukum. Blómstöngullinn er að 60 sm langur. Blöðin eru striklaga, með kjöl, styttri en blómstöngullinn. Blómskipunin er með mörgum blómum þétt saman. Krónublöðin eru hvít eða föl rauð með rauðri miðæð. Hann er náskyldur Allium tuberosum.

## Tilvísanir
Soong Ching-ling

::: *Þetta er kínverskt nafn: kenni- eða fjölskyldunafnið er Soong, eiginnafnið er Ching-ling.*

**Soong Ching-ling** (27. janúar 1893 – 29. maí 1981) var kínverskur stjórnmálamaður. Hún var þriðja eiginkona byltingarleiðtogans Sun Yat-sens sem leiddi Xinhai-byltinguna árið 1911. Soong var oft kölluð „frú Sun Yat-sen“ eða „móðir lýðveldisins Kína“. Soong Ching-ling var ein af Soong-systrunum, sem allar voru giftar kínverskum áhrifamönnum og höfðu talsverð áhrif á kínversk stjórnmál fyrir árið 1949. Eldri systir hennar, Soong Ai-ling, var gift auðjöfrinum H. H. Kung og sú yngri, Soong Mei-ling, var gift Chiang Kai-shek, samstarfsmanni Sun Yat-sens og síðar forseta Lýðveldisins Kína á Taívan. Maóstar sögðu um systurnar: „Ein elskaði peninga, önnur völd og sú þriðja landið sitt.“ 

Soong gegndi ýmsum mikilvægum embættum eftir stofnun Alþýðulýðveldisins Kína árið 1949. Hún var varaforseti Kína (1949–1975) og varaformaður fastanefndar kínverska þjóðþingsins (1954–1959, 1975–1981). Soong ferðaðist um heiminn snemma á sjötta áratugnum og birtist í umboði Kínverja á ýmsum alþjóðaviðburðum. Í menningarbyltingunni var Soong hins vegar harðlega gagnrýnd. Eftir að Liu Shaoqi forseti var drepinn í hreinsunum Maós árið 1968 gerðust þau Soong og hinn varaforsetinn, Dong Biwu, í reynd þjóðhöfðingjar Kína til ársins 1972, en þá var Dong útnefndur forseti til bráðabirgða. Soong lifði menningarbyltinguna af en birtist æ sjaldnar opinberlega eftir árið 1976. Soong var formlega þjóðhöfðingi Kína sem formaður fastanefndar kínverska þjóðþingsins frá 1976 til 1978. Þegar heilsu Soong hrakaði í maí 1981 var henni veittur titillinn „heiðursforseti Alþýðulýðveldisins Kína“.

## Tilvísanir
Chilly Friday

**Chilly Friday** er grænlensk rokkhljómsveit sem stofnuð var á föstudegi árið 1999 í Nuuk.

## Útgefið efni

**Inuiaat 2000* (2000)
**Saamimmiit Talerpianut* (2001)
**Remix* (2001)
**Eskimo Weekend* - Soundtrack (2002)
**Arctic Horizons* - Arctic Winter Games (2002)
**Tribute* (2004)
**M/S Kalaallit Nunaat* (2005)

## Tilvísanir
Small Time Giants

**Small Time Giants** er grænlensk rokkhljómsveit.

## Meðlimir
Hljómsveitin samanstendur af ungum tónlistarmönnum frá Qaqortoq í suður Grænlandi. En nýjasti meðlimur sveitarinnar, trommarinn Jonas Nilsson, er frá norður Jótlandi. Meðlimirnir eru:

*Miki Jensen - söngvari
*Pilutannguaq Hammeken - hljómborð, gítar
*Jakob Skovaa - bassi
*Jonas Lundsgaard Nilsson - trommur

## Útgefið

*2014: *Stethoscope*
*2012: *Six Shades of Heart*
*2014: *Stethoscope*

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
*Official website 
*Facebook
Bogalaukur

**Bogalaukur** (fræðiheiti: *Allium callimischon*) er tegund af laukplöntum ættuð frá suðvestur Tyrklandi og í suðvestur Grikklandi (að meðtöldum Pelópsskaga og Krít). Hann er ræktaður í öðrum löndum vegna að fallegra blómanna.

## Lýsing
*Allium callimischon*  er fjölær planta að 30 sm há. Hún er með smáa lauka og þráðmjó lauf. Blómstöngullinn kemur upp að vori með blöðunum, en þau visna um mitt sumar og stöngullinn stendur eftir og blómstrar að hausti, krónublöðin eru hvít með mjórri purpuralitri æð.

## Tilvísanir
Brúðulaukur

**Brúðulaukur** (fræðiheiti: *Allium calocephalum*) er tegund af laukplöntum sem var lýst af Per Erland Berg Wendelbo. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

## Tilvísanir
Geislalaukur

***Allium chrysanthum*** er tegund af laukplöntum, ættuð frá Kína (Gansu, W Hubei, E Qinghai, S Shaanxi, Sichuan, SE Xizang, NW Yunnan) og var lýst af Eduard August von Regel. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

## Tilvísanir
Kos

**Kos** er eyja undan strönd Tyrklands sem tilheyrir Grikklandi. Hún er þriðja stærsta eyjan í eyjaklasanum Tylftareyjar. Hún er um 50 km löng og 12 km breið og þar búa um 30.000 manns. Flestir íbúanna búa í höfuðstaðnum sem ber það sama nafn og eyjan, en aðrir bæir eru Cardamena, Cefalo, Tigaki, Antimachia, Mastichari, Marmari og Pilì, og smáþorpin Zia, Zipari, Platani, Lagoudi og Asfentiou. Hæsta fjall er Dikeo.

Á eynni eru margir fornminjastaðir svo sem hof Asklepios, gríska guð lækninga, platanustré Hippókratesar þar sem faðir læknisfræðinnar varði tíma sínum við athuganir og er stundum sagt elsta tré Evrópu. Ennfremur er þar Kastali Neratzíu, virki frá miðöldum sem að nokkru var gert nútímalegra af riddurum endurreisnarinnar.
Harriet Beecher Stowe

**Harriet Elisabeth Beecher Stowe** (14. júní 1811 – 1. júlí 1896) var bandarískur rithöfundur og baráttukona fyrir afnámi þrælahalds. Stowe var af frægri og trúrækinni ætt, Beecher-ættinni. Hún er þekktust fyrir skáldsöguna *[[Kofi Tómasar frænda|Kofa Tómasar frænda]]* (*Uncle Tom's Cabin*; 1852), þar sem Beecher Stowe skrifaði um harkalega meðferð og bága lifnaðarhætti svartra þræla í Bandaríkjunum. Bókin seldist í milljónum eintaka bæði sem skáldsaga og sem leikrit og hafði mikil áhrif í Bandaríkjunum og Bretlandi. Skáldsagan jók stuðning í norðurhluta Bandaríkjanna við afnám þrælahalds en reitti þrælaeigendur í suðurhluta Bandaríkjanna mjög til reiði. Stowe samdi 30 bækur á ævi sinni, þar á meðal skáldsögur, þrjár ferðasögur og nokkur greina- og bréfasöfn. Hún naut mikilla áhrifa á sínum tíma bæði vegna ritverka sinna og skoðana um samfélagsmál.

## Æviágrip
Harriet Beecher var sjötta í röð ellefu barna kalvíniska prestsins Lymans Beecher og konu hans, Roxönu Foote og hlaut hjá þeim stranga, kristilega menntun. Móðir hennar lést þegar hún var fimm ára. Einn af bræðrum Harriet var presturinn Henry Ward Beecher, sem var hatrammur andstæðingur þrælahalds og vann að því að senda baráttumönnum gegn þrælahaldi skotvopn sem fengu gælunafnið „biblíur Beechers“. Árið 1832 stofnaði faðir Harriet skóla í Cincinnati í Ohio og Harriet gerðist þar kennari. Hún hóf að skrifa bókina *Sketches of Scenes and Characters Among the Descendants of the Pilgrims* um púritanska landnema sem fluttu til Norður-Ameríku í kringum 1620, sem hún birti árið 1843 undir titlinum *The Mayflower*.

Árið 1836 giftist Harriet prestinum Calvin Stowe og vann með honum í baráttunni gegn þrælahaldi. Hjónin neyddust til að flytja burt frá Cincinnati til Brunswick í Maine vegna óvinsælla og opinskárra skoðana sinna um þrælahald. Um þetta leyti samdi Stowe bókina *Kofa Tómasar frænda*, sem varð strax metsölubók þegar hún kom út árið 1852 og gróf mjög undan stuðningi við þrælahald.

Eftir útgáfu bókarinnar tók Stowe ekki mjög virkan þátt í starfsemi baráttumanna gegn þrælahaldi en þó vann hún sér inn virðingu og vinskap margra frægra afnámssinna, þar á meðal Williams Lloyd Garrison. Eftir að Þrælastríðið hófst fór Stowe til Washington og átti fund með Abraham Lincoln Bandaríkjaforseta. Sagt er að Lincoln hafi í kímni sagt við Stowe: „Svo þú ert litla konan sem samdi bókina sem byrjaði þetta mikla stríð!“

Stowe samdi ýmsar aðrar bækur á ferli sínum, þar á meðal *Dred: A Tale of the Great Dismal Swamp* árið 1856. Aðrar bækur hennar nutu ekki eins mikilla vinsælda og hún er því enn þekktust fyrir *Kofa Tómasar frænda*, sem naut mikilla vinsælda bæði í Ameríku og Evrópu og var þýdd á mörg tungumál.

## Tilvísanir
Rósagrýta

**Rósagrýta** (fræðiheiti; *Claytonia sibirica*) er jurt sem er ættuð frá svæðinu milli  Rússnesku Aleut-eyja yfir að Alaska, suður til Santa Cruz fjalla. *Montia sibirica* er algengt samheiti yfir rósagrýtu. Tegundin var flutt til Bretlandseyja á 18. öld þar sem hún er orðin mjög útbreidd.

Rósagrýta vex á Íslandi sem slæðingur umhverfis Seyðisfjörð, þar sem hún hefur verið ræktuð í görðum og dreifst þaðan út.

## Búsvæði og lýsing
Hún vex í rökum skógum. Þetta er langlífur fjölæringur, tvíær eða jafnvel einær með tvíkynja blómum. Fjöldi þykkra og safaríkra stöngla koma upp af rótinni. Stofnblöðin eru langstilkuð, tígul til egglaga, en á blómstönglunum eru blöðin stilklaus. Blómin eru 8–20&nbsp;mm í þvermál, með fimm hvítum eða bleikum krónublöðum með rauðum æðum.

Litningatalan er 2n = 12, 18, 24 eða 30.

## Nytjar
Inúítar, indíánar og gullgrafarar í Alaska og Aleut-eyjum nota blöðin ýmist hrá eða soðin eins og flestar tegundirnar í ættkvíslinni.

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
*Burke Museum in WA State: ''Claytonia sibirica'' 
* Flora North America Treatment: ''Claytonia sibirica''
*Jepson Manual Treatment: ''Claytonia sibirica''
*Cal photos: ''Claytonia sibirica''
* Thomas Meyer:  Datenblatt mit Bestimmungsschlüssel und Fotos bei ''Flora-de: Flora von Deutschland'' (alter Name der Webseite: ''Blumen in Schwaben'')
*Den virtuella floran 

## Viðbótarlesning
* Otto Schmeil, Jost Fitschen (Begr.), Siegmund Seybold: *Die Flora von Deutschland und der angrenzenden Länder. Ein Buch zum Bestimmen aller wild wachsenden und häufig kultivierten Gefäßpflanzen.* 95. vollst. überarb. u. erw. Auflage. Quelle & Meyer, Wiebelsheim 2011, ISBN 978-3-494-01498-2.
* Werner Rothmaler: *Exkursionsflora von Deutschland, Gefäßpflanzen: Grundband.* 20. Auflage, 2011, Spektrum Verlag Heidelberg, ISBN 978-3-8274-1606-3.
* Henning Haeupler, Thomas Muer: *Bildatlas der Farn- und Blütenpflanzen Deutschlands.* 2. Auflage. Eugen Ulmer, Stuttgart 2007, ISBN 978-3-8001-4990-2.
Snækrækill

**Snækrækill** (*Sagina nivalis*) er plöntutegund af hjartagrasaætt sem var fyrst lýst af Lindbl., og fékk sitt núverandi nafn af Fries. Tegundin finnst á norðurlöndunum, og þar á meðal Íslandi. Tegundin vex á rökum svæðum til fjalla. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

## Tilvísanir
Hnúskakrækill

***Hnúskakrækill*** (fræðiheiti; **Sagina nodosa**) er plöntutegund af hjartagrasaætt sem er ættuð frá norður Evrópu. Hún er að 15 sm há, með gagnstæð lauf að 1 sm löng. Blómin eru 5–10&nbsp;mm í þvermál, með fimm hvítum krónublöðum. Hún vex víða á Íslandi.

## Tilvísanir
Rúnar Alex Rúnarsson

**Rúnar Alex Rúnarsson** (fæddur 18. febrúar, 1995) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar sem markvörður fyrir FC København. Einnig spilar hann fyrir Íslenska landsliðið. Þar áður spilaði hann fyrir FC Nordsjælland í Danmörku og KR. Rúnar var valinn í hópinn fyrir HM í Rússlandi árið 2018.  Rúnar hóf frumraun sína með Arsenal 29. október gegn írska liðinu Dundalk í Evrópudeildinni og hélt hreinu. Hann spilaði sinn fyrsta leik í febrúar 2021 í Premier League þegar hann kom inn á fyrir Bernd Leno sem fékk rautt spjald á 72. mínútu.

Rúnar er fyrsti íslenski markvörðurinn sem spilaði í einni af efstu 5 deildum Evrópu.

Faðir hans, Rúnar Kristinsson er þjálfari Fram og var lengi vel með flesta landsleiki að baki fyrir landsliðið.
## Heimild

*
Frederik Schram

**Frederik Schram** (fæddur 19. janúar 1995) er íslensk-danskur knattspyrnumaður sem spilar sem markvörður fyrir Val og Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu. Frederik var valinn í hópinn fyrir HM í Rússlandi árið 2018. 

## Heimild

*
Ari Freyr Skúlason

**Ari Freyr Skúlason** (fæddur 14. maí 1987) er íslenskur fyrrum knattspyrnumaður.

Ari spilaði með íslenska landsliðinu frá 2009 til 2021. Hann spilaði alla 5 leiki á EM 2016 fyrir landsliðið. Hann var einnig valinn í hópinn fyrir HM 2018 í Rússlandi.

Ari lagði skóna á hilluna haustið 2023. Hann sneri sér að þjálfun. 

## Heimild

* 

## Tilvísanir
Pierre Savorgnan de Brazza

**Pierre Paul François Camille Savorgnan de Brazza** (ellegar *Pietro Savorgnan di Brazzà*), fæddur 26. janúar 1852 í Róm, dáinn 14. september 1905 í Dakar, var ítalsk-franskur greifi og landkönnuður. Hann rannsakaði stór svæði í Mið-Afríku fyrir Frakkland og stofnaði Brazzaville, sem í dag er höfuðborg Vestur-Kongó.
KSC Lokeren

**KSC Lokeren OV** (*Koninklijke Sporting Club Lokeren Oost-Vlaanderen*) var belgískur fótboltaklúbbur í Lokeren sem spilar í efstu deildinni í Belgíu, svonefndri Jupiler League.

Klúbburinn hefur aldrei unnið efstu deildina en tók annað sætið (1980/81). Hefur tvisvar unnið deildarbikarinn: 2011/12 og 2013/14. Var ennfremur í úrslitaleik deildarbikarsins 1980/81. Sá þekktasti til að hafa spilað fyrir klúbbinn er líkast til hinn tékkneski Jan Koller.

Ari Freyr Skúlason og Arnar Þór Viðarsson spiluðu með félaginu.

Á árinu 2020 var tilkynnt um gjaldþrot félagsins. Í kjölfar þess var tilkynnt um samruna við nágrannafélagið KSV Temse undir heitinu Lokeren-Temse, sem hóf keppni í fjórðu efstu deild belgíska deildarpíramídans. 

## Útvísandi Hlekkir

* Opinber heimasíða
Lokeren

**Lokeren** er bæjarfélag í Austur-Flæmingjalandi í Belgíu. Það samanstendur af borginni Lokeren og smábæjunum Daknam og Eksaarde. Árið 2017 bjuggu þar um 41.000 manns.

## Útvísandi Hlekkir
* opinber heimasíða
Sverrir Ingi Ingason

**Sverrir Ingi Ingason** (fæddur 5. ágúst, 1993) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar sem varnarmaður fyrir gríska félagið Panathinaikos og Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu. Sverrir var valinn í hópinn fyrir EM 2016 og HM 2018.

## Heimild

*
Albert Guðmundsson (fæddur 1997)

**Albert Guðmundsson** (fæddur 15. júní 1997) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir ítalska liðið ACF Fiorentina á láni frá Genoa C.F.C. og Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu.

Albert kemur úr fótboltafjölskyldu. Faðir hans er Guðmundur Benediktsson knattspyrnulýsandi og fyrrum knattspyrnumaður. Móðir hans er Kristbjörg Ingadóttir sem spilaði m.a. með kvennalandsliðinu. Hún er dóttir Inga Björns Albertssonar, knattspyrnumanns og þingmanns og barnabarn Alberts Guðmundssonar, knattspyrnumanns og ráðherra.

Albert skoraði þrennu fyrir landsliðið í vináttuleik gegn Indónesíu árið 2018 og gegn Ísrael árið 2024 í umspili um laust sæti fyrir EM 2024. Hann var valinn í lokahópinn fyrir heimsmeistarakeppnina í Rússlandi sama ár.

## Heimild

*
Samúel Friðjónsson

**Samúel Kári Friðjónsson** (fæddur 22. febrúar 1996)er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir norska úrvalsdeildarfélagið Vålerenga.
Samúel hóf að spila fyrir Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu árið 2018 og var valinn í 23 manna hóp fyrir HM í Rússlandi.

## Heimild

*
Ólafur Ingi Skúlason

**Ólafur Ingi Skúlason** (fæddur 1. apríl 1983) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir Fylki í úrvalsdeild karla og Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu. Hann var valinn í 23 manna hóp fyrir HM í Rússlandi 2018.

## Heimild

*
Xcas

**Xcas** er notendaviðmót fyrir *Giac*, sem er opinn hugbúnaður og algebruforrit (CAS) fyrir Windows, macOS og Linux. Xcas er skrifað á C++.

## Saga
Xcas og Giac eru opnir hugbúnaðir sem voru búnar til og skrifaðar af  og Renée De Graeve hjá þáverandi Joseph Fourier háskólanum í Grenoble (sem breytti nafninu í Grenoble Alpes háskólinn), Frakklandi síðan 2000. Xcas og Giac eru byggðar á reynslunni af fyrra verkefni Parisse, Erable.

## Tengill
http://www-fourier.ujf-grenoble.fr/~parisse/giac.html 

## Tilvísanir
*
931–940

**931-940** var 4. áratugur 10. aldar.

## Atburðir
* Haraldur hárfagri og Göngu-Hrólfur létust (931).
* Hinrik fuglari sigraði Magýara í orrustunni um Merseburg (933).
* Mesta basalthraunflóð á sögulegum tíma rann þegar Eldgjá gaus (939).
921–930

**921-930** var 3. áratugur 10. aldar.

## Atburðir
* Aðalsteinn (Englandskonungur) sameinaði nokkur minni konungsríki í eitt England (927).
* Alþingi var stofnað á Þingvöllum árið 930.
911–920

**911-920** var 2. áratugur 10. aldar.

## Atburðir
* Síðasti Frankakonungurinn af ætt Karlunga, Loðvík barn, lést (911).
* Karl einfaldi gerði friðarsamning við Göngu-Hrólf sem fól í sér að Hrólfur yrði hertogi af Rúðuborg (911).
901–910

**901-910** var 1. áratugur 10. aldar.

## Atburðir
* Síðasta vígi Austrómverska keisaradæmisins á Sikiley, Taormina, féll í hendur Aglabída (902).
* Tímabilið sem kennt er við fimm konungsættir og tíu konungsríki hófst í Kína (907).
899

Árið **899** (**DCCCXCIX** í rómverskum tölum) var 99. ár 9. aldar og hófst á mánudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
898

**898** (**DCCCXCVIII** í rómverskum tölum) var 98. ár 9. aldar og hófst á sunnudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
M/S Suðurland

**M/S Suðurland** var íslenskt flutningaskip í eigu Nesskipa. Það sökk á miðnætti á aðfangadag 1986, um 290 sjómílur austur af Langanesi, er það var á leið til Murmansk með saltsíld í tunnum. Klukkan 23:17 sendi skipið frá sér neyðarkall um að það hefði fengið á sig alvarlega slagsíðu. Hálftíma síðar barst svo tilkynning frá skipstjóranum um að skipið væri að sökkva og að skipverjar væru að fara í björgunarbátana. Af ellefu manna áhöfn komust átta manns í björgunarbát. Höfðust skipsbrotsmenn við í lekum og rifnum björgunarbátnum í ellefu klukkustundir og létust þrír þeirra áður en bresk Nimrod þota gat kastað til þeirra nýjum björgunarbát. Þeim fimm sem eftir lifðu var bjargað af björgunarþyrlu Vædderen um klukkan eitt á jóladag.

Árið 1999 kom út bókin Útkall í Atlantshafi á jólanótt eftir Óttar Sveinsson, sem fjallaði um skipsskaðann.

Heimildarmyndin Höggið, sem fjallar um slysið, fékk Edduverðlaunin sem besta heimildarmyndin 2015.

## Heimildir
897

**897** (**DCCCXCVII** í rómverskum tölum) var 97. ár 9. aldar og hófst á laugardegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
896

**896** (**DCCCXCVI** í rómverskum tölum) var 96. ár 9. aldar og hlaupár sem hófst á fimmtudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
895

**895** (**DCCCXCV** í rómverskum tölum) var 95. ár 9. aldar em hófst á miðvikudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
894

**894** (**DCCCXCIV** í rómverskum tölum) var 94. ár 9. aldar em hófst á þriðjudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
893

**893** (**DCCCXCIII** í rómverskum tölum) var 93. ár 9. aldar sem hófst á mánudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
891–900

**891-900** var 10. áratugur 9. aldar.

## Atburðir
* Stór langskipafloti undir stjórn Hásteins herjaði á Bretlandseyjar.
* Líkstefnan var haldin yfir líki Formósusar páfa í Róm (897).
Cavalier (Norður-Dakóta)

**Cavalier** er bær í norðausturhluta Norður-Dakóta og stærsta byggðalagið í Pembina-sýslu. Íbúar eru um 1300.

Cavalier var stofnaður árið 1875. Íslendingar (Vesturfarar) fluttu yfir til Norður-Dakóta í kringum um aldamótin 1900 og um aldamótin 2000 voru tæp 7% íbúa af íslensku bergi brotnu. Útivistargarðurinn Icelandic State Park er 8 km vestur af Cavalier og
flugherstöðin The Cavalier Air Force Station er suðvestur af bænum.

## Heimild

*
Helgi Kolviðsson

**Helgi Kolviðsson** (fæddur 13. september 1971) er íslenskur fyrrum knattspyrnumaður og landsliðsþjálfari Liechtenstein.

Helgi spilaði sem varnarmaður og hóf ferilinn í neðri deildum á Íslandi. Knattspyrnuferill hans var aðallega í Austurríki og Þýskalandi. Hann sneri sér að þjálfun í sömu löndum. Árið 2016 var hann skipaður aðstoðarþjálfari íslenska landsliðsins og starfaði við hlið Heimis Hallgrímssonar til 2018.

## Heimild

*
Rúnar Kristinsson

**Rúnar Kristinsson** (fæddur 5. september 1969) er fyrrum íslenskur knattspyrnumaður og núverandi þjálfari Fram. Á ferli sínum spilaði Rúnar fyrir KR, Lokeren, Lillestrøm SK og Örgryte IS. 

Rúnar var lengi landsleikjahæsti maður landsliðsins með 104 leiki. En árið 2021 tók Birkir Bjarnason fram úr honum.

Hann átti stoðsendingu þegar Ríkharður Daðason skoraði jöfnunarmark gegn heimsmeisturum Frakka árið 1998.

Sonur hans, Rúnar Alex Rúnarsson, spilar sem markmaður.

## Titlar
### Sem leikmaður
*1994: Bikartitill (KR)
### Sem þjálfari
*2011, 2013, 2019: Íslandsmeistaratitill (KR)
*2011, 2012, 2014: Bikartitill (KR)
*2012, 2020: Meistarabikar (KR)
*2012: Deildarbikar (KR)

## Heimild

*
891

**891** (**DCCCXCI** í rómverskum tölum) var 91. ár 9. aldar sem hófst á föstudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
892

**892** (**DCCCXCII** í rómverskum tölum) var 92. ár 9. aldar og hlaupár sem hófst á laugardegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
520–511 f.Kr.

**520–511 f.Kr.** var 9. áratugur 6. aldar f.Kr.

## Atburðir
* Zhou Jing Wang varð konungur Zhou-veldisins í Kína (519 f.Kr.)
* Daríus 1. hóf að reisa Persepólis.
* Daríus 1. lagði Púnjabhérað undir sig.
* Sun Tzu hóf störf í her Wu.
2. árþúsundið f.Kr.

**2. árþúsundið f.Kr.** er í gregoríska tímatalinu tímabilið sem hófst við upphaf ársins 2000 f.Kr. og stóð til loka ársins 1001 f.Kr.

Á þessum tíma stóð bronsöld sem hæst í Mið-Austurlöndum. Indóíranir sóttu út á Írönsku hásléttuna og suður Indlandsskaga. Notkun þeirra á stríðsvögnum olli byltingu í hernaði. Undir lok árþúsundsins varð bronsaldarhrunið og upphaf járnaldar.

## Aldir og áratugir
3. árþúsundið f.Kr.

**3. árþúsundið f.Kr.** er tímabil sem hófst árið 3000 f.Kr. og lauk árið 2001 f.Kr. samkvæmt gregoríska tímatalinu.

## Aldir
* 30. öldin f.Kr.
* 29. öldin f.Kr.
* 28. öldin f.Kr.
* 27. öldin f.Kr.
* 26. öldin f.Kr.
* 25. öldin f.Kr.
* 24. öldin f.Kr.
* 23. öldin f.Kr.
* 22. öldin f.Kr.
* 21. öldin f.Kr.
4. árþúsundið f.Kr.

**4. árþúsundið f.Kr.** er tímabil sem hófst árið 4000 f.Kr. og lauk árið 3001 f.Kr. samkvæmt gregoríska tímatalinu.

## Aldir
* 40. öldin f.Kr.
* 39. öldin f.Kr.
* 38. öldin f.Kr.
* 37. öldin f.Kr.
* 36. öldin f.Kr.
* 35. öldin f.Kr.
* 34. öldin f.Kr.
* 33. öldin f.Kr.
* 32. öldin f.Kr.
* 31. öldin f.Kr.
5. árþúsundið f.Kr.

**5. árþúsundið f.Kr.** var tímabil sem hófst árið 5000 f.Kr. og lauk árið 4001 f.Kr. samkvæmt gregoríska tímatalinu.
10. árþúsundið f.Kr.

**10. árþúsundið f.Kr.** var tímabil sem hófst árið 10.000 f.Kr. og lauk árið 9001 f.Kr. samkvæmt gregoríska tímatalinu. Það markar upphaf hólósentímabilsins sem er almennt talið hefjast um 9700 f.o.t. og stendur enn yfir. 

Hugsanlega hófst landbúnaður á þessari öld meðal samfélaga með fasta búsetu í frjósama hálfmánanum en skipuleg ræktun varð ekki útbreidd fyrr en 2000 árum síðar. Frá þessum tíma eru ummerki um söfnun korns af villtum grösum meðal íbúa Anatólíu og smölun sauðfjár í norðurhluta Íraks. Elstu hellamálverk í Sahara hafa verið rakin til þessarar aldar. 

Breski fornleifafræðingurinn Kathleen Kenyon taldi þessa öld í Austurlöndum nær til tímabilsins nýsteinöld fyrir leirkeragerð A, það er frá því um 10.000 f.o.t. til um 8.800 f.o.t. þegar nýsteinöld fyrir leirkeragerð B hefst, byggt á rannsóknum sínum í Tell es-Sultan þar sem engin leirkerabrot fundust.
Okkar tímatal

**Okkar tímatal**, ásamt hugtökunum **fyrir/eftir okkar tímatal** (skammstafað **f.o.t.** og **e.o.t.)**, er aðferð til að vísa til þess tímatals sem miðast við fæðingu Krists á trúhlutlausari hátt. Okkar tímatal er þannig ekki annað tímatal en það sem á uppruna sinn í Kristni heldur aðeins önnur aðferð til að vísa til ára í því tímatali. Heitin 27 f.o.t. og 27 f.Kr. eru því jafngild og vísa til sama árs.

Á ensku hefur lengi verið notast við hugtökin *Common Era* (skst. CE og BCE) eða *Vulgar Era*. Eftir Frönsku byltinguna var tekið upp á því að nota *Notre ère* í frönsku, sem varð *unserer Zeitrechnung* í þýsku. Þaðan er íslenska hugtakið komið. „Fyrir okkar tímatal“ hefur verið notað lengi í íslensku en „eftir okkar tímatal“ og skammstafanirnar e.o.t. og f.o.t. tóku fyrst að sjást undir lok 20. aldar.
22. öldin f.Kr.

**22. öldin fyrir Krists burð** eða **22. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 2200 f.Kr. til enda ársins 2101 f.Kr.

## Ár 22. aldar f.Kr.
24. öldin f.Kr.

**24. öldin fyrir Krists burð** eða **24. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 2400 f.Kr. til enda ársins 2301 f.Kr.

## Ár 24. aldar f.Kr.
25. öldin f.Kr.

**25. öldin fyrir Krists burð** eða **25. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 2500 f.Kr. til enda ársins 2401 f.Kr.

## Ár 25. aldar f.Kr.
26. öldin f.Kr.

**26. öldin fyrir Krists burð** eða **26. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 2600 f.Kr. til enda ársins 2501 f.Kr.

## Ár 26. aldar f.Kr.
27. öldin f.Kr.

**27. öldin fyrir Krists burð** eða **27. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 2700 f.Kr. til enda ársins 2601 f.Kr.

## Ár 27. aldar f.Kr.
28. öldin f.Kr.

**28. öldin fyrir Krists burð** eða **28. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 2800 f.Kr. til enda ársins 2701 f.Kr.

## Ár 28. aldar f.Kr.
29. öldin f.Kr.

**29. öldin fyrir Krists burð** eða **29. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 2900 f.Kr. til enda ársins 2801 f.Kr.

## Ár 29. aldar f.Kr.
23. öldin f.Kr.

**23. öldin fyrir Krists burð** eða **23. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 2300 f.Kr. til enda ársins 2201 f.Kr.

## Ár 23. aldar f.Kr.
30. öldin f.Kr.

**30. öldin fyrir Krists burð** eða **30. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 3000 f.Kr. til enda ársins 2901 f.Kr.

## Ár 30. aldar f.Kr.
31. öldin f.Kr.

**31. öldin fyrir Krists burð** eða **31. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 3100 f.Kr. til enda ársins 3001 f.Kr.

## Ár 31. aldar f.Kr.
32. öldin f.Kr.

**32. öldin fyrir Krists burð** eða **32. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 3200 f.Kr. til enda ársins 3101 f.Kr.

## Ár 32. aldar f.Kr.
33. öldin f.Kr.

**33. öldin fyrir Krists burð** eða **33. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 3300 f.Kr. til enda ársins 3201 f.Kr.

## Ár 33. aldar f.Kr.
34. öldin f.Kr.

**34. öldin fyrir Krists burð** eða **34. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 3400 f.Kr. til enda ársins 3301 f.Kr.

## Ár 34. aldar f.Kr.
36. öldin f.Kr.

**36. öldin fyrir Krists burð** eða **36. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 3600 f.Kr. til enda ársins 3501 f.Kr.

## Ár 36. aldar f.Kr.
37. öldin f.Kr.

**37. öldin fyrir Krists burð** eða **37. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 3700 f.Kr. til enda ársins 3601 f.Kr.

## Ár 37. aldar f.Kr.
38. öldin f.Kr.

**38. öldin fyrir Krists burð** eða **38. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 3800 f.Kr. til enda ársins 3701 f.Kr.

## Ár 38. aldar f.Kr.
39. öldin f.Kr.

**39. öldin fyrir Krists burð** eða **39. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 3900 f.Kr. til enda ársins 3801 f.Kr.

## Ár 39. aldar f.Kr.
40. öldin f.Kr.

**40. öldin fyrir Krists burð** eða **40. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 4000 f.Kr. til enda ársins 3901 f.Kr.

## Ár 40. aldar f.Kr.
35. öldin f.Kr.

**35. öldin fyrir Krists burð** eða **35. öldin fyrir okkar tímatal** er tímabilið frá byrjun ársins 3500 f.Kr. til enda ársins 3401 f.Kr.

## Ár 35. aldar f.Kr.
Skúli Óskarsson

**Skúli Óskarsson** (fæddur 3. september 1948 á Fáskrúðsfirði, látinn 9. júní 2024) var íslenskur kraftlyftingarmaður.

Skúli setti heimsmet í kraftlyftingum árið 1980 þegar hann lyfti 315,5 kg í réttstöðulyftu. Skúli var tekinn inn í heiðurshöll ÍSÍ árið 2018. Tvívegis var hann valinn íþróttamaður ársins.
PSV Eindhoven

**PSV Eindhoven** eða **Philips Sport Vereniging** er hollenskt íþróttafélag frá Eindhoven, Hollandi, sem þekktast er fyrir knattspyrnulið sitt. Liðið var stofnað árið 1913 fyrir starfsmenn Philips-fyrirtækisins. Liðið er eitt þriggja liða sem eru stærst í hollensku efstu deild, Eredivisie, og hefur unnið deildina 26. sinnum. 

Meðal leikmanna sem spilað hafa með félaginu eru: Ruud Gullit, Ronald Koeman, Romário, Ronaldo, Phillip Cocu, Eiður Guðjohnsen,
Albert Guðmundsson, Jaap Stam, Ruud van Nistelrooy, Park Ji-sung og Arjen Robben.
## Titlar
* **[[Eredivisie]]**: 26
:: 1928–29, 1934–35, 1950–51, 1962–63, 1974–75, 1975–76, 1977–78, 1985–86, 1986–87, 1987–88, 1988–89, 1990–91, 1991–92, 1996–97, 1999–00, 2000–01, 2002–03, 2004–05, 2005–06, 2006–07, 2007–08, 2014-15, 2015-16, 2017-18, 2023-24, 2024-2025
* **[[KNVB Cup]]**: 11
:: 1949–50, 1973–74, 1975–76, 1987–88, 1988–89, 1989–90, 1995–96, 2004–05, 2011-12, 2021-22, 2022-23
* **Johan Cruijff Bikarinn**: 10
:: 1992, 1996, 1997, 1998, 2000, 2001, 2003, 2008, 2012, 2015
* **[[Meistaradeild Evrópu]]**: 1 
:: 1987-88 
* **[[Evrópukeppni félagsliða í knattspyrnu|Evrópukeppni félagsliða ]]**: 1 
:: 1977-78
Michelle Obama

**Michelle LaVaughn Robinson Obama** (f. 17. janúar 1964) er bandarískur lögfræðingur og rithöfundur sem var forsetafrú Bandaríkjanna frá 2009 til 2017. Hún er gift Barack Obama, 44. forseta Bandaríkjanna, og er fyrsta fyrsta þeldökka konan sem hefur verið forsetafrú í Bandaríkjunum. Obama ólst upp í suðurhluta Chicago í Illinois og útskrifaðist úr Princeton-háskóla og Harvard-lagaskólanum. Snemma á lagaferli sínum vann Michelle hjá lögfræðistofunni Sidley Austin, þar sem hún kynntist eiginmanni sínum. Barack og Michelle giftust árið 1992 og eiga tvær dætur saman.

Michelle Obama tók þátt í kosningabaráttu eiginmanns síns árin 2007 og 2008. Hún flutti ræðu á flokksþingi Demókrataflokksins árið 2008 og aftur árið 2012 til stuðnings eiginmanni sínum og árið 2016 til stuðnings Hillary Clinton. 

Sem forsetafrú reyndi Obama að vera konum fyrirmynd, vekja athygli á fátækt, menntun, næringu, hreyfingu og heilsusamlegu mataræði.

## Tilvísanir
Poecilia wingei

***Poecilia wingei***, er smávaxin fiskitegund ættuð frá Paria-skaga í Venezuela. 
*Poecilia wingei* er mjög litrík tegund af gúppí, svipuð gæludýrunum í gæludýraverslunum. Tegundinni var fyrst safnað í Laguna de Patos í Venezuela af Franklyn F. Bond 1937, og endurfundin af Dr. John Endler  1975. Seinni söfnunin voru fyrstu fiskarnir til að fara í gæludýraverslun. Meir hefur verið safnað síðan, sérstaklega af Armando Pou, til að auka erfðabreytileika ræktunarstofnsins. 

## Flokkun
Samkvæmt Stan Shubel, höfundi *Aquarium Care for Fancy Guppies*, er þetta ekki í raun sjálfstæð tegund; að hún sé með sömu erfðir og gúppí, en sé gefið eigin nafn; *Poecilia wingei*, af verndunarástæðum. Hinsvegar, var 2009 grein eftir S. Schories, M. K. Meyer og M. Schartl sem sýndi fram á að *Poecilia wingei* væri aðskilin tegund frá *P. reticulata* og *P. obscura*. 2014 gaf H. Alexander et al. út grein sem dregur í efa niðurstöður S. Schories et al. um stöðu Poecilia wingei sem tegundar.

## Blendingar

*P. wingei* geta blandast við *[[Gúppí|P. reticulata]]* og *[[Poecilia obscura|P. obscura]]* gúppía, og afkvæmin eru frjó. 

## Tilvísanir

## Viðbótar lesning
* 
* 
* 
* 
* 

## Ytri tenglar
* ''Endlers'' Detailed Care, Strain, Class & Grade information
* ''Poecilia wingei'' at Fishprofiles.com
Poecilia obscura

***Poecilia obscura*** er fiskitegund sem var lýst af Schories, Meyer og Manfred Schartl 2009.

## Tilvísanir
Poecilia parae

***Poecilia parae*** er fiskitegund sem var lýst af Eigenmann, 1894. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

## Tilvísanir
8. árþúsundið f.Kr.

**8. árþúsundið f.Kr.** var tímabil sem hófst árið 8000 f.Kr. og lauk árið 7001 f.Kr. samkvæmt gregoríska tímatalinu.
Rostov við Don

**Rostov við Don** (rússneska: *Ростов-на-Дону́*, umritað: *Rostov-na-Donú*) er borg í Rostovfylki í suðurhluta Rússlands. Hún er við fljótið Don 46&nbsp;km frá árósunum við Asovshaf.

## Tenglar
The Last of Us Part II

**The Last of Us Part II** er hrollvekju- og spennuleikur hannaður af Naughty Dog fyrir PlayStation 4. Leikurinn er framhald af The Last of Us sem kom út árið 2013 fyrir PlayStation 3. Leikurinn kom út 19. júní 2020. Upphaflega átti leikurinn að koma út þann 29. maí 2020 en var frestað vegna kórónuveirufaraldursins.

Í leiknum spilar maður sem Ellie í staðinn fyrir Joel og þarf maður að lifa af í Bandaríkjunum eftir hrun vestrænnar menningar vegna pöddusveppafaraldursins. Sem Ellie þarf maður að berjast bæði við sýkt og venjulegt mannfólk þegar hún leggur af stað í hefndarferð til Seattle.

## Söguþráður
Sagan gerist fjórum árum eftir fyrsta leikinn þar sem Ellie (Ashley Johnson) og Joel (Troy Baker) hafa fundið nýtt líf hjá Tommy, bróður Joels, í Jackson. Ellie kynnist nýjum vinum, þar á meðal Dinu (Shannon Woodworth) sem hún hefur ástarsamband við. 

Einn dag þegar Joel og Tommy eru í eftirlitsferð um Jackson, eru þeir handsamaðir af skæruliðahópi frá Seattle að nafni Washington Liberation Front (WLF). Einn meðlimurinn, Abby (Laura Bailey), á eitthvað ógert með Joel og pyntir hann. Ellie reynir að koma þeim til bjargar en er handsömuð og neyðist að horfa upp á Abby berja Joel til dauða með golfkylfu. Hópurinn þyrmir Ellie og Tommy og heldur af stað heim til Seattle. 

Nokkrum dögum seinna ákveður Ellie að halda til Seattle til að drepa alla WLF-meðlimina sem áttu aðild að morði Joels. Dina fer með henni og saman reyna þær að fá allt voðafólkið til svara fyrir gjörðir sínar hvað sem það kostar.

## Leikarar og hlutverk

(Þess má geta að allir leikararnir eru bæði radd- og hreyfiföngunarleikarar)

* Ashley Johnson sem Ellie

* Troy Baker sem Joel

* Laura Bailey sem Abby

* Shannon Woodworth sem Dina

* Jeffrey Pierce sem Tommy

* Stephen Chang sem Jesse

* Ashley Scott sem Maria

* Patrick Fugit sem Owen

* Ashly Burch sem Mel

* Victoria Grace sem Yara

* Ian Alexander sem Lev

* Alejandro Edda sem Manny

* Chelsea Tavares sem Nora

* Chase Austin sem Jordan

* Jeffrey Wright sem Isaac

* Emily Swallow sem Emily

## Tenglar
* Opinber leikur vefsíða (á ensku)
* Opinber síða leikjaframleiðandans (á ensku)
* *[https://www.imdb.com/title/tt6298000/ The Last of Us Part II]* á IMDB (á ensku)
* *[https://www.metacritic.com/game/playstation-4/the-last-of-us-part-ii The Last of Us Part II]* á Metacritic (á ensku)
* *[https://www.ign.com/games/the-last-of-us-2 The Last of Us Part II] * á IGN (á ensku)
* *[https://www.gamespot.com/the-last-of-us-part-ii/ The Last of Us Part II]* á GameSpot (á ensku)
Wu Zetian

**Wu Zetian** (624 – 16. desember 705), einnig kölluð **Wu Zhao**, **Wu Hou** og síðar **Tian Hoi**, var kínverskur einvaldur sem réð yfir Kína, fyrst óformlega sem kona og ekkja kínverska keisarans, og síðar formlega sjálf sem ráðandi keisaraynja Kína (皇帝). Valdatíð hennar var kölluð síðara Zhou-veldið (周) og entist frá 684–705. Wu var eina konan sem réð formlega yfir Kína sem keisaraynja í meira en 2000 ára sögu kínverska keisaraveldisins.

Wu var frilla Taizong-keisara Tangveldisins. Eftir dauða hans giftist hún níunda syni hans og eftirmanni á keisarastól, Gaozong-keisaranum og varð keisaraynja hans árið 655. Hún naut þegar talsverðra valda áður en hún giftist keisaranum. Eftir að Gaozong-keisarinn lamaðist vegna heilablóðfalls árið 660 gerðist Wu umsjónarmaður keisarahirðarinnar og naut því valda til jafns við keisarann. Keisarinn lést þann 20. desember 683 og Wu réð í eigin nafni sem keisaraynja Zhou-veldisins frá 690 til 705.

Wu þandi landamæri kínverska keisaraveldisins langt út fyrir fyrrverandi endimörk þess, djúpt inn í Mið-Asíu. Hún háði einnig nokkur stríð á Kóreuskaga, fyrst í bandalagi við konungsríkið Silla gegn konungsríkinu Goguryeo og síðan gegn Silla vegna hernáms á fyrrum landsvæðum Goguryeo. Innan Kína hafði valdabarátta Wu talsverð áhrif á samfélagsskipulag, sér í lagi með ríkisstuðningi við taóisma, búddisma, menntun og bókmenntir. Wu lét einnig byggja og bæta við ýmis mannvirki, þar á meðal stytturnar í Longmen-hellunum og minnismerki í Qianling-grafhýsinu.

Wu Zetian eignaðist fjóra syni og þrír þeirra urðu síðar sjálfir keisarar. 

## Tilvísanir
Poecilia formosa

***Poecilia formosa*** er fiskitegund sem fjölgar sér án eiginlegrar frjóvgunar, það er; þrátt fyrir að kvendýrin þurfi að makast með körlum, þá leggja þeir ekki til erfðaefni því að eggin eru þegar orðin tvílitna (nema í undantekningartilfellum). Þetta hefur leitt til að tegundin er bara kvenkyns. Tegundin er upprunnin í hlýjum, ferskum vötnum norðaustur Mexíkó og syðstu hlutum Bandaríska ríkjisins Texas í Rio Grande og Nueces River.

Í náttúrunni makast tegundin við karla af einni af fjórum tegundum Poecilia á svæðinu,; *[[Poecilia latipinna|P. latipinna]]*, *[[Poecilia mexicana|P. mexicana]]*, *[[Poecilia latipunctata|P. latipunctata]]*, eða einstaka sinnum *[[Poecilia sphenops|P. sphenops]]*. 

## Tilvísanir
*
*"Poecilia formosa". Integrated Taxonomic Information System.
*Froese, Rainer and Pauly, Daniel, eds. (2006). "Poecilia formosa" in FishBase
*Schlupp, I., R. Riesch & M. Tobler (2007): Quick guide –Amazon mollies. Current Biology 17: R536-R537.
*No sex for all-girl fish species BBC News, 23 April 2008
* Heubel, Katja U.: Population ecology and sexual preferences in the mating complex of the unisexual Amazon molly *Poecilia formosa *(Girard, 1859).Hamburg, University, Diss., 2004. http://deposit.ddb.de/cgi-bin/dokserv?idn=97262208X 
*http://www.petfish.net/articles/Livebearers/amazon_molly.php 

## Tilvísanir
Ari Ólafsson

**Ari Ólafsson** (f. 21. maí 1998) er íslenskur söngvari sem tók þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2018 með lagið „Our Choice“.
Kristján Gíslason

**Kristján Gíslason** getur átt við:

***Kristján Gíslason**, betur þekktur sem **[[Hringfarinn]]**
***Kristján Gíslason** í hljómsveitinni **[[TwoTricky]]**
Azov

**Asov** (rússneska Азов) er borg skammt ofan við ósa árinnar Don í Rússlandi þar sem hún rennur í Asovshaf. Asov er hafnarborg með um 83 þúsund íbúa (2010). Ofar við ána er borgin Rostov sem er mun stærri borg. Snorri Sturluson taldi að Óðinn og æsir hefðu komið frá þessu svæði til Norðurlanda á sínum tíma eins og hann segir frá í Heimskringlu og að þar hafi Ásgarður verið. Thor Heyerdahl gekkst fyrir fornleifauppgreftri á þessum slóðum árið 2001 og hugðist halda rannsóknum áfram árið eftir, en ekkert varð úr því þar sem að hann dó það ár.
Poecilia velifera

***Poecilia velifera***, er frá strandsvæðum Júkatanskaga í Mexíkó.
Hann er mjög áþekkur *[[Poecilia latipinna|P. latipinna]]*, en almennt stærri og með hærri og lengri bakugga á körlum. Fullvaxnir fiskar eru yfirleitt stærri en 10 sm og stórir kvenfiskar geta orðið næstum tvöfalt það villtir, ræktaðir í búrum virðast þeir verða bara jafnstórir P. latipinna. Bakugginn er mest einkennandi greiningareinkennið til að greina á milli tegundanna: Poecilia velifera er með næstum 20 uggabein, talið frá þar sem ugginn mætir baki, P. latipinna er með færri en 15 (fjöldi þarna á milli bendir til blendingsuppruna).

Eins og aðrar tegundir *[[Poecilia]]*, geta þeir auðveldlega blandast ættingjum sínum. Ósjaldan er reynt að blanda þeim við *[[Poecilia latipinna|P. latipinna]]* til að fá harðgerðari fiska með stóra og skrautlega ugga. Almennt gengur það illa, og ætti ekki vera reynt þar sem tegundin er orðin illfinnanleg, og blendingarnir hafa ekki eins mikla bakugga og tegundin. Nokkur litaafbrigði eru einnig fáanleg; yfirleitt verða þau ekki eins stór og villtur fiskur og gætu verið blendingar við *P. latipinna*.
Yfirleitt er tegundin erfiðari í ræktun en aðrar af ættkvíslinni Poecilia.

## Tilvísanir
Raðstaða (stjörnufræði)

Í stjörnufræði er **raðstaða** eða **okstaða** skilgreind sem (yfirleitt) bein lína þriggja eða fleiri himinhnatta.  

Enska heiti hugtakið syzygy er dregið úr Forngríska orðinu σύζυγος *suzugos*, sem þýðir "tengt saman með oki" (e. *yoked together*).  

## Yfirlit
Hugtakið vísar oft til sólarinnar, jarðarinnar, og þriðja hluts—annaðhvort tunglsins eða plánetu—sem er í samstöðu eða gagnstöðu við sólina og jörðu. Dæmi um raðstöður eru sólmyrkvar, tunglmyrkvar, þvergöngur og stjörnumyrkvar. Hugtakið vísar oft sérstaklega til þess þegar sólin og tunglið eru í samstöðu (nýtt tungl) eða gagnstöðu (fullt tungl).

Þann 3. júní 2014 tókst jeppaflygildinu *Forvitni* að ljósmynda þvergöngu Merkúr fyrir Sólu, sem markaði fyrsta skipti sem þverganga plánetu hefur sést utan jarðar.

## Tilvísanir
Poecilia marcellinoi

***Poecilia marcellinoi*** er fiskitegund sem var fyrst lýst af Poeser, 1995. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

## Tilvísanir
Uncharted: The Lost Legacy

**Uncharted: The Lost Legacy** er hasarleikur fyrir PlayStation 4 og er hannaður af Naughty Dog. Leikurinn átti upphaflega að vera niðurhalanleg viðaukasaga fyrir Uncharted 4 en var gefinn út sem sér leikur. Ólíkt öðrum Uncharted-leikjum þá spilar maður sem þjófurinn Chloe Frazer sem var í öðrum og þriðja leiknum. Leikurinn kom út 23. ágúst 2017.

## Söguþráður
Söguþráðurinn fylgir þjófinum og fjársjóðsleitandanum Chloe Frazer sem hefur ferðast til Indlands í leit að skögultönn Ganesar. Hún hefur ráðið Nadine Ross, fyrrverandi yfirkonu Shoreline, til þess að hjálpa sér að glíma við hrottafulla byltingarleiðtogann Asav sem er líka á eftir skögultönninni. Chloe og Nadine ferðast um frumskóga Indlands í fjársjóðsleitinni en þurfa að læra að treysta hvor annarri ef þeir ætla sér að sigra Asav.

## Leikarar og hlutverk
* Claudia Black sem Chloe Frazer
* Laura Bailey sem Nadine Ross
* Usman Ally sem Asav
* Gideon Emery sem Orca
* Troy Baker sem Sam Drake

## Tilvísanir