John Howard

**John Winston Howard** (f. 26. júlí 1939) er ástralskur fyrrum stjórnmálamaður sem var 25. forsætisráðherra Ástralíu frá 1996 til 2007. Hann var á þeim tíma leiðtogi Frjálslynda flokksins. Hann er næstþaulsetnasti forsætisráðherra í sögu landsins á eftir Robert Menzies.

Howard fæddist í Sydney og nam lögfræði við Háskólann í Sydney. Hann vann sem viðskiptalögfræðingur áður en hann hlaut sæti á þingi. Eftir að hafa gegnt stöðu forseta ungliðahreyfingar Frjálslynda flokksins bauð hann sig fyrst fram til þings í Nýja-Suður-Wales árið 1968 en tapaði með naumindum. Howard var kjörinn á ástralska þingið árið 1974 fyrir kjördæmið Bennelong í Nýja-Suður-Wales. Hann hlaut sæti í ríkisstjórn Ástralíu árið 1977 og tók ári síðar við af Phillip Lynch sem fjármálaráðherra. Howard gegndi því embætti þar til ríkisstjórn Malcolms Fraser tapaði í þingkosningum landsins árið 1983. Árið 1985 var Howard kjörinn leiðtogi Frjálslynda flokksins í fyrsta sinn og tók við af Andrew Peacock sem leiðtogi stjórnarandstöðunnar. Hann leiddi Bandalag Frjálslynda flokksins og Þjóðarflokksins í þingkosningum Ástralíu árið 1987 en tapaði fyrir sitjandi ríkisstjórn Bobs Hawke úr Verkamannaflokknum. Howard var bolað úr embætti leiðtoga Frjálslynda flokksins tveimur árum síðar en var þó áfram áhrifamaður innan flokksins. Árið 1995 var hann kjörinn flokksleiðtogi á ný og leiddi Frjálslynda flokkinn síðan til stórsigurs í þingkosningum Ástralíu árið 1996.

Á fyrsta kjörtímabili sínu sem forsætisráðherra lét Howard herða skotvopnalög landsins vegna fjöldamorðanna í Port Arthur árið 1996. Hann braut einnig kosningaloforð með því að innleiða umdeildan virðisaukaskatt á landsvísu. Howard rauf þing og efndi til kosninga á undan áætlun í október 1998 og í þeim hélt ríkisstjórn hans velli með mun naumari meirihluta en áður. Í aðdraganda þingkosninga Ástralíu árið 2001 mældist ríkisstjórnin lengst af með minni stuðning en Verkamannaflokkurinn. Þegar umræða um þjóðaröryggismál fór að einkenna kosningabaráttuna innleiddi Howard hins vegar breytingar á innflytjendaeftirliti landsins til að fækka komu hælisleitenda til landsins og hét Bandaríkjunum herstuðningi eftir hryðjuverkin 11. september 2001. Með þessu vann Howard sér víðtækan stuðning og stjórn hans náði naumlega endurkjöri.

Á þriðja kjörtímabili Howards sendu Ástralir hermenn til að berjast í stríðinu í Afganistan og Íraksstríðinu og stýrðu Alþjóðasveitunum fyrir Austur-Tímor. Bandalagið var endurkjörið á ný í þingkosningum árið 2004. Á síðasta kjörtímabili Howards innleiddi stjórnin breytingar á lögum um samskipti aðila á vinnumarkaði sem nefndust WorkChoices. Breytingarnar mættu harðri andstöðu stéttarfélaga, sem sögðu þær skerða réttindi launþega. Stjórn Howards tapaði þingkosningum Ástralíu árið 2007 og Kevin Rudd úr Verkamannaflokknum tók við sem forsætisráðherra. Howard tapaði eigin þingsæti í Bennelong fyrir Maxine McKew og varð annar forsætisráðherrann í sögu Ástralíu til að detta út af þingi á eftir Stanley Bruce árið 1929. Eftir ósigurinn hætti Howard þátttöku í stjórnmálum en hefur áfram verið virkur í pólitískri umræðu.

Stjórnartími Howards einkenndist af stöðugum hagvexti og uppgangi í námuiðnaði Ástralíu. Ríkisskuldir landsins höfðu lækkað töluvert þegar hann lét af embætti. Howard var þekktur fyrir að höfða til fjölbreytts hóps kjósenda. Í seinni tíð hafa verið skiptar skoðanir um stjórnartíð Howards. Gagnrýnendur hans hafa fordæmt hann fyrir að blanda Ástralíu í Íraksstríðið, fyrir stefnur hans í málefnum hælisleitenda og fyrir efnahagsstefnur hans. Bæði sérfræðingar og almenningur hafa þó gjarnan talið hann með betri forsætisráðherrum landsins.

## Tilvísanir