1943

Árið **1943** (**MCMXLIII** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi
* 17. febrúar - Þormóðsslysið, 31 fórst í sjóslysi út af Garðskaga.
* 23. mars - Keflavíkurflugvöllur var opnaður af bandaríkjaher.
* 7. apríl - Holdsveikraspítalinn í Laugarnesi brann til grunna. Hann hafði verið íverustaður breska hernámsliðsins.
* 16. júní - Súðin, strandferðarskip varð fyrir loftárás þýskrar orrustuflugvélar á Skjálfandaflóa. Tveir menn létust í árásinni.
* 29. ágúst - Sundhöll Hafnarfjarðar opnaði.
* 11. nóvember - Leigubílastöðin Hreyfill hóf starfsemi.
* Einarsgarður, almenningsgarður á mótum Barónstígs og Laufásvegar, opnaði í Reykjavík.
* Listamannaskálinn var reistur af Félagi myndlistarmanna í Kirkjustræti.
*Alaskaösp var fengin til Íslands frá Alaska að frumkvæði Hákons Bjarnasonar, skógræktarstjóra
* Lestrarbókin Litla gula hænan kom út.
* Félag byltingarsinnaðra rithöfunda var lagt niður.
* Prentsmiðjan Oddi var stofnuð.

### Fædd
* 21. janúar - Arnar Jónsson, leikari.
* 14. maí - Ólafur Ragnar Grímsson, 5. forseti Íslands 
* 18. október - Friðrik Sophusson, forstjóri, alþingismaður og ráðherra
* 5. nóvember - Þorgerður Ingólfsdóttir, kórstjóri.
* 17. mars - Kristján Loftsson, íslenskur athafnamaður og eigandi Hvals hf.
* 19. ágúst - Þór Whitehead, sagnfræðingur.
*  25. maí - Markús Örn Antonsson, fréttamaður og stjórnmálamaður.
* 3. október - Silja Aðalsteinsdóttir, rithöfundur.
*  26. desember - Jón Bjarnason, þingmaður.

### Dáin
* 6. maí - Kristín Vídalín Jacobson, myndlistarkona og fyrsti formaður Kvenfélagsins Hringsins.
* 1. nóvember - Tryggvi Magnússon, íþróttamaður.

## Erlendis
* 1. janúar - Orrustan um Stalíngrad: Sovétmenn tilkynntu að þeir hefðu umkringt 22 þýskar herdeildir, drepið 175.000 og hertekið 138.000.
* 14. janúar - 24. janúar: Casablanca-ráðstefnan. Franklin D. Roosevelt, bandaríkjaforseti, Winston Churchill, forsætisráðherra Bretlands og frönsku hershöfðingjarnir Charles de Gaulle og Henri Giraud lögðu á ráðin um næstu skref í heimsstyrjöldinni.
* 23. janúar - Breski herinn náði yfirráðum yfir Tripólí í Líbíu af Ítölum.
* 2. febrúar - Seinni heimsstyrjöldin: Bardaganum um Stalíngrad lauk með tapi nasista.
* Apríl - Litli prinsinn, ein mest þýdda og elsta bók heims, kom út.
* 13. maí - Þýskar og ítalskar hersveitir gáfust upp í Norður-Afríku.
* 16. maí - Uppreisnin í Varsjárgettóinu lauk. Íbúar voru fluttir í útrýmingarbúðir.
* 24. maí - Karl Dönitz, aðmíráll nasista, skipaði kafbátum að yfirgefa Atlantshaf en þeir höfðu orðið fyrir miklum árásum.
* 30. maí - 
** Bandaríkjamenn hröktu Japani af Attu-eyju í Aljútaeyjum, Alaska.
** Josef Mengele, alræmdur læknir nasista hóf störf í Auschwitz.
* 10. júlí - Bandamenn réðust til atlögu á Sikiley.
* 24. júlí - Loftárásir hófust á Hamburg.
* 25. júlí - Benito Mussolini var handtekinn af eigin samverkamönnum. Ítalski fasistaflokkurinn var leystur upp í kjölfarið.
* 21. september - 26. september: Þjóðverjar tóku 5.000 ítalska uppgjafarhermenn af lífi á grísku eyjunni Kefalóníu.
* 13. október - Ný stjórnvöld á Ítalíu lýstu yfir stríði á hendur Þjóðverjum.
* 6. nóvember - 
** Í tímaritinu *[[Genetics (tímarit)|Genetics]]* birtist grein eftir Salvador Luria og Max Delbrück þar sem þeir greina frá tilraun sinni og sýna fram á að stökkbreytingar eru slembiháðar, en koma ekki til vegna aðlögunar.
** Sovétmenn frelsuðu Kíev. 
* 18. nóvember - Breski flugherinn hóf loftárásir á Berlín.
* 22. nóvember - Líbanon hlaut sjálfstæði frá Frakklandi.
* 28. nóvember - Jósef Stalín og Winston Churchill hittust í Teheran til að ræða stríðáætlanir í Evrópu.
*Hungursneyðin í Bengal: Þrjár milljónir létust úr hungri í Bangladesh og Vestur-Bengal.
* Thule-herstöðin á Grænlandi hóf starfsemi.
* IKEA var stofnað.
* British Antarctic Survey var stofnað.
* Alþjóðasamtök kommúnista voru lögð niður.

### Fædd
* 19. janúar -  Janis Joplin, bandarísk söngkona.
* 25. febrúar - George Harrison, meðlimur Bítlanna.
* 21. mars - Jean-Claude Fournier, franskur teiknimyndasagnahöfundur.
* 29. mars - Eric Idle, enskur grínisti (Monty Python).
* 29. mars - Vangelis, grískt tónskáld.
* 5. maí -  Michael Palin, enskur grínisti (Monty Python).
* 22. maí - Betty Williams, norðurírskur friðarsinni.
* 15. júní - Poul Nyrup Rasmussen, danskur stjórnmálamaður
* 26. júlí - Mick Jagger, söngvari (The Rolling Stones).
* 6. september - Roger Waters, enskur tónlistarmaður (Pink Floyd).
* 29. september - Lech Wałęsa, pólskur stjórnmálaleiðtogi.
* 7. nóvember - Joni Mitchell, kanadísk söngkona.
* 5. desember - Eva Joly, norsk-franskur rannsóknardómari.
* 8. desember - Jim Morrison, bandarískur söngvari (The Doors) (d. 1971). 
* 18. desember - Keith Richards, enskur gítarleikari (The Rolling Stones).
* 24. desember - Tarja Halonen, forseti Finnlands.

### Dáin

*7. janúar - Nikola Tesla, serb-bandarískur uppfinningamaður
* 22. febrúar - Sophie Scholl, þýsk andspyrnukona.
*12. mars - Gustav Vigeland, norskur myndhöggvari.
*28. mars - Sergej Rakhmanínov, rússneskt tónskáld og píanóleikari
* 21. ágúst - Henrik Pontoppidan, danskur rithöfundur og nóbelsverðlaunahafi (f. 1857).
* 23. september - Ernst Trygger, forsætisráðherra Svíþjóðar.
* 6. október - Ignaz Trebitsch-Lincoln, ungverskur njósnari, trúarleiðtogi og svikahrappur (f. 1879).
* 9. október - Pieter Zeeman, hollenskur eðlisfræðingur og nóbelsverðlaunahafi (f. 1865).

## [[Nóbelsverðlaunin]]
* Eðlisfræði - Otto Stern
* Efnafræði - George de Hevesy
* Læknisfræði - Henrik Carl Peter Dam, Edward Adelbert Doisy
* Bókmenntir - Voru ekki veitt þetta árið
* Friðarverðlaun - Voru ekki veitt þetta árið