open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Côtes-d'Armor

**Côtes-d'Armor** er sýsla í franska héraðinu Bretanía. Côtes-d'Armor skiptist í fjögur svonefnd *[[Arrondissement í Frakklandi|arrondissements]]*, 27 kantónur (fr. *cantons*) 352 sveitarfélög (fr. *communes*). Helsta borgin er Saint-Brieuc og útgerðarplássið Paimpol.
Guðrún Vera Hjartardóttir

Guðrún Vera Hjartardóttir (f. 1966 í Reykjavík) er íslensk myndlistarkona. Hún er þekktust fyrir fígúratífa skúlptúra sem hún framsetur í innsetningum. Í verkum hennar birtist viðkvæmni mannslíkamans og mannlegrar tilvistar.

## Heimildir
*Guðrún Vera Hjartardóttir á Arkiv.is
*Velkomin(n) í mannheima  sýningaskrá Listasafns Reykjavíkur
Bogi (vopn)

**Bogi** og örvar er skotvopnakerfi og eru algeng á flestum menningarsvæðum. Bogi með örvum er eldri en sögulegar heimildir ná til. Bogfimi er tæknin, hæfileikinn eða notkunin á þeim.

Bogi og örvar birtast í kring um umskiptin frá síðfornsteinöld til miðsteinaldar. Í Nataruk í Turkana í Kenía fundust smáblöð úr hrafntinnu í hauskúpu og brjóstholi beinagrindar, sem bendir til notkunar á boga og örvum sem vopnum. Eftir lok síðustu ísaldar virðist notkun boga og örva hafa breiðst út til allra byggðra heimsálfa, nema Ástralíu.

Elstu varðveittu bogar í heilu lagi eru úr álmi frá Danmörku (hólmgarðsboginn), sem hafa verið mældir 11.000 ára gamlir. Kröftugir nútímabogar hafa verið gerðir eftir þeirri hönnun.

Brot úr Stellmoor-boga voru talin um 10 þúsund ára gömul, en þau eyðilögðust í Hamborg í seinni heimsstyrjöld, áður en aldursgreining með geislakolum var þróuð.  Smáverkfæri úr steinum sem fundust á suðurströnd Afríku benda til að örvar hafi verið til í að minnsta kosti 71 þúsund ár.

## Gerðir boga

Það er engin ákveðin flokkun á bogum. Boga má flokka eftir mismunandi eiginleikum, til dæmis efniviði, toglengd, lögun bogans séð frá hlið eða lögun arma í þversniði.

Algengar gerðir boga eru
* Aftursveigður bogi: bogi þar sem endarnir sveigjast frá skyttunni. Það réttist úr sveigjunni þegar boginn er spenntur. Sveigjan eykur kraftinn í boganum..
* Reflexbogi: bogi sem sveigist frá bogmanni þegar hann er óstrengdur. 
* Langbogi: flatbogi sem er jafnhár skyttunni, yfirleitt um 2m langur. Hefðbundinn Enskur langbogi var yfirleitt úr ýviði, en aðrar viðartegundir voru einnig notaðar.
*Flatbogi: sú gerð sem indíánar í Ameríku notuðu helst.
* Samsettur bogi: bogi úr meira en einu efni.
* Samansetjanlegur bogi: bogi sem er hægt að setja saman fyrir flutning.
* Trissubogi: bogi með trissum eða öðru til að hjálpa við að draga bogann.

## Tilvísanir

## Heimildir
* 
* 
* 
* 
* 
*
Kristínartindar

**Kristínartindar** eru fjöll norður af Skaftafellsheiði í svæði Skaftafells í suðurhluta Vatnajökulsþjóðgarðs. Þeir mynda hálfhring um fornan gíg, sem opnast til vesturs. Hæsti tindur þeirra rís 1126 metra yfir sjó. Norðan tindanna er þverhnípi, þannig að gæta verður fyllstu varúðar í göngu á tindinn. Til norðausturs frá Kristínartindum liggur örmjór kambur, Skörðin, til Skarðatinds (1385 m) sem er í jaðri Vatnajökuls. Gönguleiðir á Kristínartinda eru frá tjaldstæðinu í Skaftafelli. 

## Tilvísanir
Joe Alaskey

**Joseph Francis** "**Joe**" **Alaskey III** (17. apríl 1952 – 3. febrúar 2016) var bandarískur leikari og uppistandari.

Alaskey lést úr krabbameini árið 2016.

## Tilvísanir


## Tenglar
*
MediaWiki

**MediaWiki** ókeypis opinn hugbúnaður og wikikerfi. MediaWiki var upphaflega þróað af Wikimedia Foundation til að knýja áfram ýmsar vefveitur svo sem Wikipedia og Wikimedia Commons. Hugbúnaðurinn er skrifaður í PHP forritunarmálinu og við hann er tengdur gagnagrunnur.

Fyrsta útgáfa af MediaWiki sem notuð var til að knýja Wikipedia alfræðiritið kom út 2002. MediaWiki hentar við afar stór verkefni þar sem gagnasöfn eru risastór eins og í Wikipedia. 

## Tenglar
* MediaWiki
Nippiltöng

**Nippiltangir**—einnig þekktar sem **vatnspumputangir**—eru stillanleg tangir. Þær eru með rifflaða kjálka sem hallast oftast um 45 til 60 gráður út frá handfanginu. Hægt er að færa neðri kjálkann á milli nokkurra þrepa með því að renna honum til og frá þegar töngin er alveg opin. Kosturinn við þessa hönnun er sá að hægt er að hafa nokkrar stærðir á tönginni án þess að fjarlægðin á milli handfanganna aukist. Þessar tangir eru oftast með löng handföng—oftast 24 til 30 cm löng—til að auka vogaraflið.

Nippiltangir eru oft notaðar til að skrúfa bolta og rær og halda þeim, halda óreglulegum hlutum og til að klemma ýmis konar efni.

Lögun þessara tanga var fundin upp af Champion–DeArment Tool Company árið 1934 og urðu þekktar undir nafninu Channellock (sem fyrirtækið tók svo upp sem nafn síðar) en eru núna framleiddar af mörgum öðrum framleiðendum.

## Myndasafn

File:WaPuZa Rothenberger 03.jpg|
File:440Tongue+and+GroovePliers.JPG|
File:Klieste nastavitelne sika.jpg|
File:Multiple pliers.jpg|
File:Vandpumpetang.jpg|
File:Wasserpumpenzangenschluessel-kl.jpg|


## Tilvísanir
Húslestur

**Húslestur** var íslenskur siður sem var stundaður á 19. öld og fyrri hluta 20. aldar en lagðist svo af. Á þeim tíma sem húslestur var stundaður var Ísland strjálbýlla en það er í dag og flestir landsmenn bjuggu á sveitabæjum. Þá tók einhver að sér á kvöldin að lesa upp úr bók þannig að allir ábúendur gætu hlustað á. Þetta var meðal annars vegna þess hversu fáar bækur voru til meðal almennings. Samkvæmt einni frásögn fór húslestur svona fram:

## Tilvitnanir
Undir Svörtufjöllum

**Undir Svörtufjöllum** (franska: *Les Collines noires*) eftir Morris (Maurice de Bevere) og René Goscinny er 21. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1963, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval á árunum 1961-62. Bókin hefur ekki komið út á íslensku.

## Söguþráður

Bandaríkjaþing ákveður að gera út leiðangur vestur yfir Svörtufjöll til Wyoming til þess að kanna aðstæður til landnáms hvítra landnema á svæðinu. Lukku Láki er fenginn til þess að leiða hópinn sem samanstendur af nokkrum utangátta vísindamönnum frá Evrópu. Þingmaðurinn Orwell Stormwind, sem stundað hefur það að selja Cheyenne-indíánum í Svörtufjöllum byssur og áfengi, er lítt hrifinn af þessum áformum og fær undirtyllu sína, Bull Bullet, til að elta hópinn og koma í veg fyrir að leiðangurinn komist á áfangastað. Eftir viðburðaríkt ferðalag með lest frá Washington til Des Moines í Iowa og póstvagni frá Des Moines til Omaha í Nebraska leggja ferðalangarnir af stað á hestum og múlösnum upp í Svörtufjöll. Þegar tilraunir Bull Bullets til að koma Lukku Láka og félögum hans fyrir kattarnef mistakast hver á fætur annarri leitar hann liðsinnis indíánanna í fjöllunum og lofar þeim ómældum birgðum af eldvatni fyrir að ráðast á hópinn.

## Fróðleiksmolar

* Sagan af ferðalagi Lukku Láka til Svörtufjalla á mörkum Suður-Dakóta og Wyoming er innblásin af könnunarleiðangri George Armstrong Custer hershöfðingja með herlið sitt á sömu slóðir árið 1874. Tilgangur leiðangursins var m.a. að kanna hvort gull væri að finna á svæðinu. Gull fannst og úr varð mikið gullæði hvítra landnema í Dakóta. Leiddi ásókn gullleitarmanna til stríðsátaka við indíána á svæðinu sem áttu eftir að kosta Custer hershöfðingja lífið í orustunni við Little Big Horn árið 1876. Þótt leiðangur Lukku Láka og félaga verði til góðs fyrir indíánanna í sögunni með friðarsamningum við ríkisstjórnina markaði leiðangur Custers hershöfðingja í reynd upphafið að endalokum indíána í Svörtufjöllum.
* Í bókinni þarf Lukku Láki að glíma við Cheyenne-indíána. Indíánar af þeim þjóðflokki höfðu þó yfirgefið Svörtufjöll löngu áður en sagan gerist. Á seinni hluta nítjándu aldar réðu Síuxa-indíánar lögum og lofum á svæðinu og undirrituðu samninga við ríkisstjórnina árið 1868 um yfirráð yfir Svörtufjöllum og svæðum í Suður-Dakóta, Wyoming og Montana.
* Samskipti vísindamannanna fjögurra í bókinni minna mjög á samskipti seiðkarlanna á seiðkarlaráðstefnunni í Ástríksbókinni Ástríki og Gotunum eftir Goscinny sem kom út sama ár.
Líkamsrækt

**Líkamsrækt**  er líkamleg hreyfing af ýmsum toga sem miðar meðal annars að því af styrkja líkamann, byggja upp þol, halda heilsu og hreysti og byggir á ýmissi virkni, margvíslegum æfingum og íþróttum.

Hreyfing er almennt skilgreind sem hvers konar vinna beinagrindarvöðva sem eykur orkunotkun umfram það sem gerist í hvíld.

Hreyfingu má einnig skilgreina út frá fjórum meginþáttum: ákefð (hve erfitt), tíma (hve lengi), tíðni (hve oft), tegund (hvers konar hreyfing).

Mælt er með því að fullorðnir stundi miðlungserfiða hreyfingu daglega og börn miðlungserfiða og erfiða hreyfingu daglega. Fullorðnir ættu að stunda erfiða hreyfingu að minnsta kosti 2 sinnum í viku og í 20-30 mínútur hvert sinn.

Hreyfing minnkar líkurnar á flestum langvinnum sjúkdómum og lífsstílssjúkdómum. Þar má nefna hjartasjúkdóma, háþrýstingi, ofþyngd/offitu, sykursýki af tegund 2 og þunglyndi. Einnig er minni líkur á að fá heilablóðfall, ristilkrabbamein, og brjóstakrabbamein. Jákvæð áhrif verða á stoðkerfi og andlega líðan.

## Tengt efni
Hreyfitorg

## Tilvísanir
Vikivakalag

**Vikivakakvæða** einkennast af því að viðlag eða viðlög eru endurtekin í kvæðum. Vikivaki hefst því sem næst alltaf á inngangserindi, sem er ort undir sérstökum bragarhætti og ekki þeim sama og er í kvæðinu sjálfu. Úr inngangserindinu eru viðlög tekin, stundum tvær línur eða fjórar. Sjálft inngangserindið er stundum kallað viðlag. Þetta rímaða viðlag og sjálfstætt viðlagserindi í upphafi kvæðis er meðal þess sem greinir vikivaka frá öðrum viðlagskvæðum. Viðlag er stundum óstuðlað eða sér um stuðla en rímar við næstu braglínu eða braglínu á undan. Viðlag er því í föstum bragtengslum við hvert og eitt erindi í kvæðinu.

## Tilvísanir
Harðsperrur

**Harðsperrur** eru afleiðing skemmda sem verða í vöðvum þegar þeir framkvæma vinnu. Harðsperrur koma helst þegar vöðvi myndar kraft um leið og hann lengist en það kallast eftirgefandi vöðvastarf eða bremsukraftur. Vöðvasýni úr vöðva einstaklings sem finnur fyrir harðsperrum sýnir að vöðvafrumurnar eru skemmdar og venjulegri uppröðun samdráttarpróteina frumanna er raskað. Einnig finnast í blóðsýnum prótein og önnur efni sem venjulega eiga aðeins að finnast inni í vöðvafrumunum. Sýnir það að frumuhimna vöðvafruma hefur rofnað eða orðið lek.

Harðsperrurnar koma oft ekki fram fyrr en nokkrum klukkutímum eftir að skemmdirnar eiga sér stað, þegar bólgusvörun og viðgerðarferli eru farin af stað í vöðvunum. Við það virðast losna boðefni sem erta sársaukataugar í vöðvunum og mynda sársaukann sem við köllum harðsperrur. Mjög misjafnt er þó hvað sársaukinn er lengi að koma fram. Rannsóknir hafa ekki getað sýnt fram á að myndun mjólkursýru í vöðvafrumum auki á neinn hátt líkur á vöðvaskemmdum né harðsperrum. Harðsperrur tengjast því ekki mjólkursýrumyndun í vöðvafrumunum eftir því sem best er vitað en útbreiddur misskilningur er að svo sé.

Vöðvafrumur og vöðvavefur hefur mjög mikla hæfileika til viðgerða og endurnýjunar. Vægar harðsperrur virðast því tiltölulega meinlausar þó að menn ættu að forðast mjög miklar harðsperrur. Þjálfun dregur úr skemmdum sem vöðvar verða fyrir í áreynslu og þar af leiðandi harðsperrum. Mælt er með teygjum til að minnka harðsperrur.  Er það þó umdeilt. 

## Tilvísanir
Malala Yousafzai

**Malala Yousafzai** (f. 12. júlí 1997) er pakistönsk baráttukona sem hefur barist fyrir réttindum barna og þá helst stúlkna til að fá að ganga í skóla. Árið 2012 reyndu Talibanar að ráða hana af dögum og síðan þá hefur hún verið búsett í Bretlandi. Hún hlaut Friðarverðlaun Nóbels fyrir baráttu sína árið 2014, yngst til að vinna þau verðlaun, aðeins 17 ára gömul.

## Barnæskan
Fjölskylda hennar rak nokkra einkaskóla og faðir hennar, Ziauddin Yousafzai var þekktur talsmaður fyrir menntun í Pakistan en þar er eitt hæsta hlutfall barna utan skóla í heiminum. Hann var einnig þekktur mótherji Talibana sem vilja takmarka almenna menntun og stöðva menntun stúlkna.

Malala naut þess að vera í skóla og árið 2009 þegar völd Talibana jukust á hennar heimaslóðum byrjaði hún að skrifa pistla fyrir BBC undir dulnefni um ótta hennar við stjórn Talibana. Hún óttaðist að skólinn hennar yrði fyrir árás því feðginin fengu morðhótanir vegna skólanna en þrátt fyrir það héldu þau áfram að tala fyrir rétti til menntunar. Sumarið 2009 kom Malala fram í heimildarmynd sem gerð var fyrir The New York Times og þar kom fram að hún væri höfundur pistlana á BBC. 

## Morðtilraun
Malala var orðin þjóðþekkt og vinsæl í heimalandi sínu fyrir baráttu sína fyrir menntun stúlkna aðeins 14 ára gömul. Það varð til þess að leiðtogar Talibana ákváðu að taka hana af lífi.  Þann 9. október 2012 kom grímuklæddur maður með byssu upp í skólabíl þar sem Malala og skólafélagar hennar sátu. Maðurinn spurði eftir henni með nafni og skaut þremur skotum. Eitt skotið fór í gegnum höfuð hennar, háls og öxl og næstu daga var hún meðvitundarlaus og í bráðri lífshættu. Um leið og heilsa hennar leyfði var hún flutt á spítala í Bretlandi og fjölskylda hennar kom á eftir henni. Hún var útskrifuð af spítalanum þremur mánuðum síðar. Þessi morðtilraun vakti mikla athygli og reiði um allan heim.

## Verðlaun
Árið 2011 fékk hún Friðarverðlaun ungmenna í Pakistan og var tilnefnd af Desmond Tutu erkibiskupi til alþjóðlegu barna friðarverðlaunanna. Malala fékk Friðarverðlaun Nóbels árið 2014 fyrir baráttu sína gegn undirokun gagnvart börnum og unglingum og fyrir rétti allra barna til menntunar. Hún er yngsti handhafi þeirra verðlauna og verðlaunaféð lét hún renna til framhaldsskóla fyrir stúlkur í Pakistan.

## Malala Fund
Árið 2013 stofnuðu feðginin, Malala og Ziauddin, Malala sjóðinn til að vekja athygli á þeim áhrifum sem skortur á menntun hefur á stúlkur. Sjóðurinn stefnir að því að tryggja öllum stúlkum heims skólagöngu.

## Heimildir
* Vefsíða Malala sjóðsins
*
Crack the Skye

***Crack the Skye*** er fjórði geisladiskurinn eftir bandarísku þungarokkshljómsveitina Mastodon en hann var gefinn út 24. mars 2009 af Reprise Records. Diskurinn komst í 11. sæti á Billboard 200 en hann seldist í 41.000 eintökum fyrstu vikuna. Í Ástralíu komst diskurinn í 19. sæti. Í september 2010 hafði diskurinn selst í 200.000 eintökum í Bandaríkjunum sem gerði hann söluhæstu plötu Mastodon. 
Crack the Skye er fyrsti geisladiskurinn þar sem að trommuleikarinn Brann Dailor var þriðji söngvari.

## Tónlist og texti

Trommuleikarinn Brann Dailor lýsir disknum eins og hann sé "einbeittari" en fyrri diskurinn Blood Mountain.  Dailor sagði að diskurinn tengdist m.a. fagurfræði og list frá keisaraveldi Rússland, það að vera út úr líkamanum sínum og kenningar Stephen Hawking um ormagöng.. Ásamt því þá var Platan var til að heiðurs systur Brann Dailor en hún, Skye Dailor, framdi sjálfsmorð þegar hún var 14 ára.    

## Viðtökur
Upphaflegar viðtökur við *Crack the Skye* voru mjög góðar. Á Metacritic, sem gefur einkunn upp í 100 byggt á mismunandi umsögnum gagnrýnenda, fékk diskurinn 82, byggt á 29 umsögnum.  Time Magazine setti diskinn í 3. sæti í "topp 10 platna frá 2009" . Diskurinn var einnig valinn diskur ársins hjá Rock Sound. Einnig komst diskurinn í 17. sæti yfir bestu diska ársins hjá Spin Magazine .                        

## Lagalisti

## References
Fjallasmári

**Fjallasmári** einnig verið nefnd **Sibbaldsurt** (fræðiheiti: *Sibbaldia procumbens*) er jurt af rósaætt sem vex í snjódældum til fjalla og á útnesjum. 

## Útlit
Stönglar Fjallasmárans vaxa af marggreindum jarðstöngli og stofnblöð hennar eru stilklöng í álíka hæð og blómstönglar. Blöðin á Fjallasmáranum eru þrífingruð og smáblöðin þrítennt í oddinn. Blóm hanns koma í þéttum skúfum og eru lítil og fá. En krónublöðin eru styttri heldur en bikarblöðin; utanbikar svokallaður. Hæð Fjallasmárans er frá 5 til 15 cm og blómgast í júní. 

Fjallasmárann er að finna um allt Ísland.

## Tilvísanir
Burning Man

**Burning Man** er árleg samkoma og viðburður sem fer fram  þannig að þátttakendur skapa tímabundna borg og samfélag sem kallast Svörtuklettaborg (Black Rock City) í Black Rock eyðimörkinni í  Nevada. Viðburðurinn byrjaði sem sumarsólstöðuhátíð en hefur þróast í tilraun með samfélag og listir sem einkennast af þátttöku, sjálfbærni, sjálftjáningu, samfélagi sem byggir á samvinnu og gjöfum en ekki markaðshyggju og sem skilur ekki eftir sig nein ummerki. Tugir þúsunda sækja árlega þennan viðburð.

## Tengill

* Opinber vefur Burning Man
Mors (stafróf)

**Mors** er stafróf sem notað er til fjarskipta. Til að mynda stafina eru notaðir ljóskastarar, hljóðmerki eða jafnvel punktar og bandstrik. Stafir og önnur tákn málsins samanstanda af stuttum, löngum merkjum og þögnum. Í talmáli er venjulega talað um dah (langt) og dit (stutt) merki.

## Morsstafrófið

## Morstölustafir

## Tákn
ZIM

**ZIM** er opin skráarsnið sem geymir innihald í wiki til að birta það á tölvu sem ekki er tengd við Internetið. ZIM skráarsniðið er aðallega notað í tengslum við Wikipedia og Wikimedia verkefni. Greinar birtast eins og á Wikipedia og textaleit er möguleg. Forrit eins og Kiwix geta lesið ZIM skrár. ZIM skráarsniðið kemur í staðinn fyrir eldra skráarsnið sem nefndist Zeno. ZIM stendur fyrir "Zeno IMproved". Wikimedia CH styrkir openZIM verkefnið og það nýtur stuðnings frá Wikimedia Foundation. 

## Tenglar
* Openzim vefsetur 
* The reference collection of ZIM files
* Symbian ZIM reader (WikiOnBoard) for mobile phones
Felicity Huffman

**Felicity Kendall Huffman** (f. 9. desember 1962) er bandarísk leikkona, þekkt fyrir leik sinn í kvikmyndum, leiksviðisviði og sjónvarpi. Hún hefur einu sinni verið tilnefnd til Óskarsverðlauna, fimm sinnum til Golden Globe verðlaunanna og hefur auk þess meðal annars hlotið Emmy verðlaun, Obie verðlaun og þrenn SAG (Screen Actors Guild) verðlauna. 

Leiklistarferill Huffman hófst í sviðsleiklist en á tíunda áratug síðasta aldar fékk hún mörg aukahlutverk í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum. Hún er helst þekkt fyrir hlutverk sitt sem Lynette Scavo í þáttunum Aðþrengdar eiginkonur sem framleiddir voru af sjónvarpsstöðinni ABC á árunum 2004 til 2012. Fyrir það hlutverk hlaut hún Emmy verðlaun, þrenn SAG verðlaun, ein Satellite verðlaun og ein Prism verðlaun. Auk þess hlaut hún ellefu tilnefningar til hinna ýmsu annara verðlauna.

Einnig hlaut hún mikið lof fyrir hlutverk sitt sem trans kona í kvikmyndinni Transamerica (2005), en fyrir það hlutverk var hún meðal annars tilnefnd til Óskarsverðlauna sem besta leikkona. Hún lék einnig í myndunum Reversal of Fortune (1990), The Spanish Prisoner (1997), Magnolia (1999), Path to War (2002), Georgia Rule (2007), Phoebe in Wonderland (2008), Rudderless (2014) og Cake (2014). Síðan 2015 hefur hún leikið í þáttunum American Crime sem sjónvarpsstöðin ABC framleiðir.

## Heimildir
* Felicity Huffman á Internet Movie Database
* Umfjöllun um Felicity Huffman á heimasíðu Filmtreference.com
Kódíak-eyja

**Kódiak-eyja** er stór eyja við suðurströnd Alaska-fylkis. Hún er 9311 ferkílómetrar að stærð og er stærsta eyjan í Kodiakeyjaklasanum, sem hún tilheyrir. Stærsti bærinn heitir Kodiak og eru helstu samgönguæðar þar. Eyjan er hluti af sveitarfélaginu *Kodiak Island Borough* en þar búa um 14.000 manns (2014). Ennfremur er hún næststærsta eyja Bandaríkjanna eftir einungis Havaí.

Eyjan er fjöllótt og skógi vaxin að norðan- og austanverðu en sunnan megin er lítið af trjám. Sitkagreni er helsta trjátegundin. Kodiak-björninn (*Ursus arctos middentorffi*) er undirtegund brúnbjarnar og er sérstakur fyrir eyjuna ásamt kodiakkrabbanum.  

Árið 1763 könnuðu rússneskir kaupmenn eyjuna og námu land. Fiskveiðar eru mikilvægur atvinnuvegur á Kodiakeyju.

## Heimild
*
Orrustan við Verdun

**Orrustan við Verdun** var sú lengsta í fyrri heimstyrjöldinni. Hún hófst í febrúar 1916, og endaði ekki fyrr en í desember sama ár. Mannfallið við Verdun var gífurlega hátt og hjó djúpt skarð í franska herinn. Það varð til þess að Bretar hófu orrustuna við Somme í júlí 1916 til að létta á þeim mikla þrýsting sem Franski herinn var undir. Aldrei fyrr í mannkynsögunni höfðu svo margir menn barist yfir svo smáu svæði. Rúmlega árs löng orrustan kostaði um 700.000 dauða, særða og týnda menn frá báðum þjóðum, á vígvelli ekki mikið stærri en 10 ferkílómetrar.

## Heimildir
Múlavegur

**Múlavegur** er vegur við utanverðan Eyjafjörð frá Ólafs- og Siglufirði inn til Akureyrar. Vegurinn var opnaður 17. september 1966. Á sama tíma var jarðstrengur lagður milli Dalvíkur og Ólafsfjarðar. Við opnun vegarins styttist leiðin milli Akureyrar og Ólafsfjarðar um 149 km og milli Akureyrar og Siglufjarðar um 69 km. 

Árið 1990 voru Ólafsfjarðargöng opnuð milli Dalvíkur og Ólafsfjarðar. Göngin leystu Múlaveginn að miklu leyti af hólmi. Leiðin til Siglufjarðar styttist svo enn frekar þegar Héðinsfjarðargöng voru opnuð 2010.
Kristján Arason

**Kristján Arason** (f. 23. júlí 1961) er íslenskur handboltamaður og lék meðal annars með Íslenska karlalandsliðinu í handknattleik. Hann er kvæntur Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur. Hann var í fjórða sæti á lista IHF yfir heimsins bestu handboltamenn árið 1989. Hann er talinn einn besti varnarmaður allra tíma. Hann varð Íslandsmeistari með Fimleikafélagi Hafnarfjarðar sem þjálfari 2011.

Sonur hans og Þorgerðar Katrínar er Gísli Þorgeir Kristjánsson, handboltamaður.

## Tilvísanir
Lengjubikar karla í knattspyrnu 2016

**Lengjubikarinn** eða Deildarbikarkeppni karla í knattspyrnu, er haldin í 21 sinn í upphafi árs 2016.

69 lið taka þátt í keppninni sem spiluð er í þremur deildum; A, B og C. Sigurvegari er krýndur í hverri deild fyrir sig.

Þann 21. apríl varð KR Lengjubikarmeistari í A-deild 2016 eftir sigur á Víking R. 2-0. Óskar Örn Hauksson skoraði bæði mörkin í úrslitaleiknum. Þetta var 6. deildabikar KR-inga.

Grótta varð Lengjubikarmeistari í B-deild eftir sigur gegn Magna. Grótta hafði betur í vítakeppni eftir að leikurinn hafði endað 4-4.

Lið Hamars tryggði sér Lengjubikartitil C-deildar eftir sigur í vítaspyrnukeppni gegn liði KFG.

## A deild
Liðin í Úrvalsdeild og 1. deild mynduðu A deild Lengjubikarsins 2016. Liðunum var skipt í fjóra riðla og upp úr hverjum þeirra fóru tvö efstu liðin í 8 liða úrslit.

### Riðlakeppni

### Úrslit
#### 8 liða úrslit

#### Undanúrslit

#### Úrslitaleikur

### Markahæstu leikmenn
*Lokaniðurstaða*

## B deild
24 lið úr 2. deild og 3. deild spiluðu í B deild Lengjubikarsins. Liðunum var skipt í fjóra sex liða riðla þar sem fjögur efstu liðin léku til undanúrslita.

### Úrslit
#### Undanúrslit

#### Úrslitaleikur

## C deild
21 lið úr 4. deild spiluðu í C deild Lengjubikarsins. Liðunum var skipt í þrjá fimm liða riðla og einn sex liða. Fjögur efstu liðin spiluðu til undanúrslita.

### Úrslit
#### Undanúrslit

#### Úrslitaleikur

## Heimildaskrá
Perur

**Perur** (fræðiheiti: *Pyrus*) eru tré eða runnar í Rósaætt. Það er einnig nafnið á ávexti þessara tegunda. Nokkrar tegundirnar eru ræktaðar vegna ávaxtarins og/eða sem skrauttré.

## Orðsifjar
Orðið pera er vestur-germanskt, hugsanlega lánsorð úr latínu *pira*, fleirtala af *pirum*, álíkt Gríska ἄπιος *apios* (frá Mykenska *ápisos*), sem er af semitískum uppruna (Arameiska/Syriac "pirâ", í merkingunni "ávöxtur", frá sögninni "pra", sem þýðir "að gefa af sér, fjölgun, bera ávöxt").  
Ættkvíslarnafnið var sett af Carl von Linné 1753 í bókinni Species Plantarum.

## Útbreiðsla
Pera er jurt upprunnin frá strandlægum og milt tempruðum svæðum gamla heimsins, frá Vestur-Evrópu og Norður-Afríku austur yfir Asíu.
 
## Lýsing

Þetta er meðalstórt tré sem verður 10 til 17m hátt, oft með granna krónu; nokkrar tegundir eru runnakenndar.
Blöðin eru stakstæð, heil, 2-12 sm löng, skærgræn á sumum tegundum, þétt silfurhærð á öðrum; blaðlögun getur verið frá breiðegglaga til mjó lensulaga. Flestar tegundir eru lauffellandi en ein eða tvær í suðaustur Asíu eru sígrænar. Flestar eru kuldaþolnar, þola á milli -25°C og -40°C, nema sígrænu tegundirnar sem þola bara niðaur að −15°C.

Blómin eru hvít, sjaldan bleik eða gulleit 2 - 4sm í þvermál og með fimm krónublöð. Ávöxtur flestra villtra tegunda er 1 - 4sm í þvermál, en í sumum ræktuðum afbrigðum allt að 18 sm í þvermál og 8 sm breið; lögunin er frá að vera kúlulaga til hins sígilda perulaga forms.

## Saga
Ræktun á perum á tempruðum svæðum nær langt aftur fyrir ritaðar heimildir, og eru sannanir fyrir nytjum á þeim síðan á forsögulegum tímum. Orðið pera, eða samsvarandi, kemur fyrir í öllum keltneskum málum.

Ættkvíslin er talin vera upprunnin frá sem nú er vestur Kína við fjallarætur Tian Shan, fjallgarðs í Mið Asíu, og hafa breiðst út norður og suður meðfram fjallagörðum og þróast í yfir 20 aðaltegundir .  

Asískar tegundir með meðalstóra til stóra ávexti eru til dæmis *P. pyrifolia*, *P. ussuriensis*, *P. × bretschneideri*, *P. × sinkiangensis*, og *P. pashia.*

## Helstu tegundir
Það eru á milli 25 til 28 Pyrus tegundir:

## Tilvísanir


## Viðbótarlesning
* Asghar Zamani, Farideh Attar, Hosein Maroofi: *A synopsis of the genus Pyrus (Rosaceae) in Iran.* In: *Nordic Journal of Botany*. Band 30, Nr. 3, 2012, 310–332 .
Fossafjöll

**Fossafjöll**  (*Cascade Range* á ensku) eru fjallgarður sem liggur frá suðurhluta Bresku Kólumbíu til norðurhluta Kaliforníu í vesturhluta Norður-Ameríku. Fjöllin eru hluti af Eldhringnum á Kyrrahafi sem er eldvirkt svæði. Hæsta fjallið er Mount Rainier í Washington-fylki og er 4392 metrar . 

Hæstu fjöllin eru eldkeilur sem rísa hátt yfir umhverfið og auk Mount Rainier eru meðal annars áberandi: Mount Baker og Mount Adams (Washington fylki), Mount Hood (hæsta fjall Oregon), Mount McLoughlin (Oregon) og Mount Shasta (fimmta hæsta fjall Kaliforníu). Í norðurhluta fjallanna eru vernduð svæði eins og North Cascades-þjóðgarðurinn, í suðri eru Crater Lake-þjóðgarðurinn og Lassen Volcanic-þjóðgarðurinn. Elsta heimild um notkun á nafninu Fossafjöll (Cascade Range) er frá breska grasafræðingnum David Douglas í byrjun 19. aldar.

## Gróður og dýralíf
Í vesturhlíðum Fossafjalla vaxa tré eins og degli, marþöll og ryðelri. Í austurhlíðunum þar sem þurrara er, vaxa í ríkara mæli gulfura, klettafura, risalerki, fjallaþöll, fjallaþinur, eðalþinur, fjallalerki og mýralerki. 

Svartbjörn, sléttuúlfur,  rauðgaupa, fjallaljón,  bjór, hjartardýr, vapítihjörtur og elgur eru meðal spendýra. Úlfur hefur numið land að nýju í fjöllunum Bandaríkjamegin. Nokkrir tugir grábjarna eru á svæðinu.

## Eldvirkni
Síðustu gos í fjallgarðinum eru gos í Lassen Peak (Kaliforníu) sem gaus frá 1914 til 1921 og gos í Mount St. Helens (Washington-fylki) árið 1980. Smágos í St. Helens hafa verið árin 2004-2008. Af eldfjöllum í Fossafjöllum hefur St. Helens gosið tíðast síðustu 10 þúsund árin.

## Heimildir
* 
* Ensk-íslensk orðabók með alfræðilegu ívafi. Örn og Örlygur. 1984.

## Tilvísanir
Kuldaboli bítur Daldóna

**Kuldaboli bítur Daldóna** (franska: *Les Dalton dans le blizzard*) eftir Morris (Maurice de Bevere) og René Goscinny er 22. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1963, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval árið 1962.

## Söguþráður

Daldónarnir flýja úr fangelsi í Texas og Lukku Láki fær brátt símskeyti frá yfirvöldum þar sem hann er beðinn um aðstoð við að hafa uppi á strokuföngunum. Jobbi Daldón fær þá hugmynd að halda til Kanada þar sem Lukku Láka skortir lögsögu til að handtaka bræðurna í öðru ríki. Daldónarnir ná til Kanada en Lukku Láki fylgir í humátt á eftir ásamt Rattata. Lögreglan á staðnum, Péturgarpur liðþjálfi, skýrir Láka frá því að ekki sé hægt að handtaka Daldónana nema þeir brjóti af sér. Þegar Daldónarnir ræna veitingamann í nágrenninu halda Lukku Láki og liðþjálfinn af stað til að hafa hendur í hári þeirra. Daldónarnir flýja norður og nokkrir skógarhöggsmenn skjóta skjólshúsi yfir þá. Engu munar að Láka takist að klófesta Daldónana í nálægum bæ, en þeir komast undan við illan leik á trjábol niður straumharða á. Daldónarnir halda áfram ferð sinni norður á hundasleða og koma til gullgrafarabæjarins Gylltalækjar. Þegar Daldónarnir uppgötva að gullgrafararnir eru duglegir að eyða öllu fé sínu á krá bæjarins ákveða þeir að yfirtaka reksturinn.

## Fróðleiksmolar
* Kuldaboli bítur Daldóna er fyrsta Lukku Láka bókin sem gerist utan landsteina Bandaríkjanna, en sagan gerist að mestu í Kanada. Höfundarnir nota tækifærið og draga upp mynd af íbúum Kanada sem er frábrugðin þeirri mynd sem gefin er af íbúum Villta Vestursins í bókaflokknum, t.d. eru hinir fyrrnefndu áberandi löghlýðnari en þeir síðarnefndu. Rúmlega 40 ár liðu þangað til Lukku Láki hélt aftur til Kanada í bókinni La Belle Province sem kom út árið 2004.
* Kanada var bresk nýlenda á 19. öld og Péturgarpur liðþjálfi er greinilegur fulltrúi gamla heimsveldisins í sögunni, pollrólegur sama á hverju gengur og fær sér te með mjólkurdreitil útí við hvert tækifæri. Í sögunni er líka skírskotað til fransks uppruna Kanadamanna, en nokkrar persónur sögunnar bera frönsk nöfn, t.d. veiðimaðurinn Grospierre og skógarhöggsmaðurinn Minceruisseau.

## Íslensk útgáfa
Kuldaboli bítur Daldóna kom út á vegum Frosks útgáfu í íslenskri þýðingu árið 2020.
Jostedalsjökull

**Jostedalsjökull** (*Jostedalsbreen* á norsku) stærsti jökull meginlands Noregs og stærsti jökullinn á meginlandi Evrópu. Hann er í Sogn og Fjarðafylki og í sveitarfélögunum Luster, Sogndal, Jølster og Stryn. Jökullinn er 487 km2 eða um helmingi minni en Langjökull. Hann breiðir úr sér á hásléttu yfir 1600 metra hæð og hefur 28 skriðjökla sem hafa verið nefndir. Hæsti punkturinn er jökulskerið Lodalskåpa, sem stendur upp úr jöklinum og er 2083 metra há. Á jöklinum sjálfum er hæsti punkturinn Breakulen eða 1952 metrar. Jökullinn er helmingi minni í dag en hann var fyrir hundrað árum.

Jostedalsökullinn var samgönguæð jöklabyggðanna og frá örófi alda hefur fólk ferðast yfir hann. Hann virkaði sem brú milli byggðanna í austri og vestri. Snemma á 19. öld fóru fyrstu ferðamennirnir að koma, aðallega Þjóðverjar og Bretar. Margir hverjir voru vísindamenn að safna upplýsingum eða landkönnuðir en einnig komu þangað almennir ferðalangar til að sjá og upplifa víðáttur ísbreiðunnar miklu.  Deilur hafa verið um virkjanir á svæði Jostedalsjökuls eftir seinni heimstyrjöld. Árið 1973 var lögum um verndun vatnsfalla fyrst beitt á svæðinu með friðun hluta vatnasvæðisins vestan jökulsins. Meðan vatnsföllin þar nutu verndar var farið út í virkjunarframkvæmdir austan megin hans. Virkjun var því reist í Jostedalnum árið 1978 og hafa alls 4 virkjanir verið reistar þar. Ákveðið var að friða jökulinn í heild sinni og nánasta umhverfi hans sem þjóðgarð árið 1991. Jostedalsjöklaþjóðgarðurinn er 1230 km2 að flatarmáli og næststærstur norskra þjóðgarða.

Vinsælustu ferðamannastaðirnir eru vestan megin jökulsins; Kjenndalsjökull og Brekdalsjökull. Norska jöklasafnið er í Fjærland, sunnan við Jostedalsjökulinn. Austan hans er Breiheimsmiðstöðin í Jostedalen en miðstöðin einbeitir sér að því að kynna náttúrufar Jostedalsins og Nigardskriðjökulinn. Jöklaferðamennska á bílum og snjósleðum hefur heldur ekki verið fyrir hendi á Jostedalsjöklinum sökum þess að ómögulegt er að koma slíkum farartækjum upp skriðjöklana. 

## Tilvísanir
Leyte

**Leyte** er ein af Visajaeyjum á Filippseyjum. Eyjan skiptist í tvö umdæmi: (Norður)-Leyte og Suður-Leyte sem nær líka yfir eyjuna Panaon sunnan við Leyte. Biliraneyja norðan við Leyte var áður hluti af Leyte en er nú sérstakt umdæmi. Helstu borgir á Leyte eru Tacloban og Ormoc. Við Ormoc eru jarðvarmavirkjanir. 

Orrustan um Leyteflóa í október 1944 er talin stærsta sjóorrusta Síðari heimsstyrjaldar og hugsanlega stærsta sjóorrusta allra tíma.
Gracchusarbræður

**Gracchusarbræður** voru rómverskir stjórnmálamenn á 2. öld f.Kr.

Þeir voru:
* Tiberius Sempronius Gracchus
* Gaius Sempronius Gracchus
Agnar Þórðarson

**Agnar Þórðarson** (11. september 1917 - 12. ágúst 2006) var íslenskur rithöfundur, fæddur í Reykjavík. Hann var einn Kleppssystkina en foreldrar þeirra voru Ellen Sveinsson og Þórður Sveinsson yfirlæknir. Agnar starfaði sem rithöfundur og skrifaði skáldsögur, leikrit, smásögur, ferðabók og endurminningabækur. Verk eftir hann voru flutt í leikhúsum, sjónvarpi og útvarpi auk þess að vera þýdd á ensku og pólsku. Einnig var hann bókavörður við Landsbókasafnið 1946-1947 og 1953-1987. 

## Útgefið efni
* Haninn galar tvisvar. Skáldsaga. 1949. 
* Ef sverð þitt er stutt. 1953. 
* Kjarnorka og kvenhylli. Gamanleikur í fjórum þáttum. 1957. 
* Spretthlauparinn. Gamanleikur í þremur þáttum. 1959. 
* Ekið fyrir stapann. 1960. 
* Gauksklukkan. Leikrit í tveimur þáttum. 1962. 
* Hjartað í borði. 1968. 
* Hundadagakóngurinn. Leikrit í þremur þáttum byggt á atburðum sem áttu sér stað í Rvík. Sumarið 1809. (teikningin á kápunni af dansleiknum í Greifahúsinu 6. ágúst 1809 er eftir Jörgen Jörgensen sjálfan). 1969. 
* Kallað í Kremlamúr : ferð um Sovétríkin sumarið 1956 með Steini Steinar og fleirum. 1978. 
* Kallaður heim. 1983. 
* Sáð í sandinn. Níu sögur. 1988. 
* Stefnumótið. Skáldsaga. 1989. 
* Í vagni tímans. 1996.
Hrannar Pétursson

**Hrannar Pétursson** (f. 5. ágúst 1973 á Húsavík) er sérfræðingur í samskipta- og upplýsingamálum. Hann hefur ýmist starfað sjálfstætt sem ráðgjafi fyrir fyrirtæki og einstaklinga að almanna- og fjárfestatengslun o.s.frv. eða sem stjórnandi, t.d. hjá ISAL, Vodafone, Stjórnarráði Íslands og Kerecis.    

Hrannar er uppalinn á Húsavík en flutti til Reykjavíkur þegar hann hóf nám í Verzlunarskóla Íslands. Að loknu stúdentsprófi lærði Hrannar félagsfræði við Háskóla Íslands, þaðan sem hann útskrifaðist vorið 1996.
Að loknu háskólanámi starfaði Hrannar á fréttastofu Bylgjunnar og varð síðar fréttamaður á Ríkissjónvarpinu. Hann var upplýsingafulltrúi hjá Íslenska álfélaginu, (ÍSAL), frá 1999 til 2007 og starfaði hjá fjarskiptafyrirtækinu Vodafone á Íslandi frá 2007 til 2014, síðast sem framkvæmdastjóri mannauðs-, markaðs-, lögfræði- og samskiptamála. Hann gegndi tímabundnum verkefnum fyrir ráðuneytisstjóra í forsætisráðuneytinu á árinu 2015 og var aðstoðamaður Lilju Alfreðsdóttur utanríkisráðherra frá 2016 til 2017. Hann var jafnframt aðstoðarmaður Lilju Daggar sem mennta- og menningarmálaráðherra 2019 til 2021.  

Árið 2017 stofnaði Hrannar Vinnustofu Kjarval við Austurstræti í Reykjavík, ásmt Hálfdani Steinþórssyni, Aðalsteini Jónssyni Þorsteinsyni og Alexander Gylfasyni. Hann er nú sjálfstætt starfandi ráðgjafi. 

Foreldrar hans eru Sólveig Jónsdóttir skólaliði og Pétur Skarphéðinsson verkamaður. Hann er annar í röð fjögurra bræðra.
Minna Sundberg

**Minna Sundberg** (fædd 9. janúar 1990) er finnskur teiknari og  teiknimyndasöguhöfundur. Hún fæddist í Svíþjóð. Minna Sundberg er einkum þekkt fyrir vefmyndasögurnar *A Redtail's Dream* og *Stand Still. Stay Silent*.

## Æviágrip
Minna Sundberg fæddist í Svíþjóð árið 1990. Fjölskylda hennar tilheyrir sænskumælandi minnihluta Finnlands. Hún fluttist með fjölskyldunni aftur til Finnlands árið 1997. Minna lauk myndlistarnámi frá Listaháskólanum í Helsinki. Hún var 25 ára þegar hún fékk fyrst viðurkenningu fyrir vefmyndasögu en hún hafði þegar á háskólaárum sínum gert margar tilraunir með vefmyndasögumiðlun. Árið 2015 fékk hún verðlaun frá samtökum teiknimyndahöfunda fyrir vefmyndasögu sýna *Stand Still. Stay Silent*.

## Tenglar
*Opinber vefsíða "Webcomics by Minna Sundberg" 
*Independent Fan-forum "The Stand Still, Stay Silent Fan-Forum"
Laugarás (Reykjavík)

**Laugarás** er 1,5 hektara friðað náttúruvætti á Laugarásholti í Langholtshverfi. Svæðið er 50 metra yfir sjávarmáli og er af því gott útsýni til allra átta, til fjalla og yfir höfuðborgarsvæðið. Á Laugarás, má finna jökulrispað berg (grágrýti) frá síðustu ísöld og má einnig finna ummerki um hver sjávarstaða var við lok ísaldar. Svæðið var friðað árið 1982

## Jarðfræði
### Myndun

Í jarðfræðilegum skilningi er Ísland fremur ung eyja og veldur staðsetning landsins að eldvirkni er mikil. Elstu hlutar landsins eru á vestfjörðum og austfjörðum og eru þeir 14-16 milljóna ára gamlir. 
Laugarás, ásamt Öskjuhlíð og eyjum í Kollafirði eins og Viðey eru grágrýtismyndanir sem urðu til þegar hraun rann frá Borgarhólum á Mosfellsheiði fyrir 200.000 árum.  
 
### Ísöld

Veðurfar virðist hafa farið kólnandi og fyrir 2,6 milljónum árum fóru jöklar að breiða úr sér. Jöklarnir dreifðu sér yfir norðurhvel. Náði ísinn langt út fyrir strandlínu Íslands. Ekki var ávallt einn heill jökull yfir norðurhveli, heldur skiptist ísöldin í hlýskeið og jökulskeið. 

Fyrir 11.000 árum, fór aftur að hlýna og ísaldarjökullinn tók að bráðna. Almennt er sagt að ísöldinni hafi  lokið fyrir 10.000 árum, en þá hafði ísinn minnkað umtalsvert, þó að enn væru jöklar allvíða. Þegar þessi mikli ísmassi bráðnaði, hækkaði sjávarmál umtalsvert og eru sumar klappir á Laugarási sjávarsorfnar. Talið er að á þeim tíma, hafi sjávarhæð verið 45 metrum hærri en hún er í dag, og Laugarás, hefur verið hálfgert sker sem nánast maraði í kafi. Öskjuhlíðin var eyja, enda er hún nokkrum metrum hærri en Laugarás.
 
## Minjagildi
Laugarás er einstök heimild um forsögulega tíma í Reykjavík. Svæðið er flokkað sem náttúruvætti (flokkur III) hjá Alþjóðlegu náttúruverndarsamtökunum og er friðað vegna fegurðar, fágætis og vísindalegs gildis. Jarðminjar svæðisins veita upplýsingar um loftlagsbreytingar og er á svæðinu einstakur holtagróður sem er á undanhaldi í þéttbýli. Svæðið er eftirsóknarvert útivistarsvæði þar sem vel sést yfir sundin, borgina og fjallasýn er mikil. Menningar- og fræðslugildi svæðisins er mikið.

## Tilvísanir
Kefalósporín

**Kefalósporín** (enska: **Cephalosporin**) eru bakteríudrepandi sýklalyf af flokki betalaktam-lyfja. Þau samanstanda af 5 kynslóðum lyfja. Þau komast í flest vökvahólf líkamans og utanfrumuvökvann, sérstaklega þegar bólga er til staðar. Þau komast illa í innanfrumuvökva og í augnhlaup (e. vitreous fluid). Einu kefalósporínin sem ná nægilegum styrk í heila- og mænuvökva til að hægt sé að byggja meðferð á þeim eru ceftriaxone, cefotaxime, ceftazidime og cefepime. Flest kefalósporín skiljast aðallega út um nýru og þarf því að skammtaaðlaga lyfin fyrir nýrnabilaða, nema ceftriaxone og cefoperazone sem hafa áberandi gallútskilnað.

Kefalósporín hafa eftirfarandi takmarkandi þætti:
-Engin virkni gegn enterókokkum (nema ceftarolime sem virkar gegn *[[Enterococcus faecalis|E. faecalis]]* en ekki *[[Enterococcus faecium|E. faecium]]*)
-Engin virkni gegn methycillin ónæmum ''Staphylococcus aureus (nema ceftarolime)
-Engin virkni gegn loftfælnum gram neikvæðum staflaga bakteríum (nema cefotetan og cefoxitin)

## 1. kynslóðar kefalósporín
Fyrstu kynslóðar kefalósporín sýna frábæra virkni gegn gram jákvæðum kokkum.

## 2. kynslóðar kefalósporín
Annarar kynslóðar kefalósporín sýna aðeins minni, en samt sem áður góða, virkni gegn gram jákvæðum kokkum en 1. kynslóðar kefalósporín og sumum gram neikvæðum stöfum. Kefamýcín eru virk gegn *[[Bacteroides]]*, þar á meðal tegundinni *[[Bacteroides fragilis]]*.
Knattspyrnufélagið Kári

**Knattspyrnufélagið Kári** er íslenskt knattspyrnufélag stofnað 1922. Liðið spilar heimaleiki í Akraneshöllinni eða Akranesvelli. Félagið var endurvakið 2006. Kári er fyrsta knattspyrnufélagið á Akranesi og réð sinn fyrsta þjálfara 1933.

## Heimildir
Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2016

Árið **2016** verður **Íslandsmótið í knattspyrnu kvenna** haldið í 45. sinn. 

10 lið mynda deildina og eru Breiðablik núverandi íslandsmeistarar. ÍA og FH taka sæti Aftureldingar og Þróttar sem að féllu úr deildinni 2015.

## Liðin

## Staðan í deildinni
### Stigatafla
*Staðan eftir 18. umferð, 30. september 2016*

## Töfluyfirlit
*Heimaliðið er vinstra megin*

### Staðan eftir hverja umferð

## Markahæstu leikmenn
*Staðan eftir 18. umferð, 30. september 2016*

## Félagabreytingar
### Félagabreytingar í upphafi tímabils
#### Upp í Pepsideild kvenna
* 
* 

#### Niður í 1. deild kvenna
* 
* 

## Fróðleikur

## Heimildaskrá
Mennt

**Mennt ― Samstarfsvettvangur atvinnulífs og skóla** voru félagasamtök sem störfuðu á Íslandi 1999-2007. Stærstu aðildarfélögin voru starfsmenntaskólarnir, háskólarnir og aðilar vinnumarkaðarins, þ.e. Samtök atvinnulífsins (SA) og Alþýðusamband Íslands (ASÍ). 

Markmið Menntar var að styðja við þróun starfmenntunar með samstarfsverkefnum, upplýsingamiðlun, skipulagningu viðburða og þátttöku í Evrópuverkefnum. 

Mennt skipulagði stóra árlega viðburði, fyrir hönd menntamálaráðuneytisins, eins og Viku símenntunar og ráðstefnur um notkun upplýsingatækni í skólastarfi. Mennt rak upplýsingamiðlun um óformlegt nám, mennt.is, sem var langt á undan sinni samtíð, auk þess sem Mennt hafði umsjón með Evrópusamstarfi á sviði starfsmenntunar í samstarfi við Landskrifstofu Leonardo da Vinci, starfsmenntaáætlunar ESB.
Vika símenntunar

**Vika símenntunar** var haldin í byrjun september ár hvert, frá árinu 2000 til 2006. Menntamálaráðuneytið stóð fyrir Viku símenntunar en Mennt-samstarfsvettvangur atvinnulífs og skóla sá um skipulagningu og framkvæmd verkefnisins í samstarfi við símenntunarmiðstöðvarnar um allt land. Vika símenntunar var kynningar- og hvatningarátak og var markmiðið að vekja fólk til umhugsunar um að menntun er æviverk og að alltaf er hægt að bæta við sig þekkingu. Vikan var hluti af alþjóðlegu verkefni, og var haldin vika tileinkuð símenntun í fjölmörgum löndum á þessum tíma. 

Vika símenntunar var stórt og árvisst verkefni þar sem fjölmargir hagsmunaaðilar voru kallaðir til samstarfs. Fyrirtæki, menntastofnanir og allir sem koma að símenntun í landinu voru hvattir til að nýta sér verkefnið til hvatningar og kynningar á því símenntunarstarfi og starfsþjálfun sem fram fór um allt land.
Borgunarbikar karla í knattspyrnu 2016

**Borgunarbikarinn** eða Bikarkeppni karla í knattspyrnu, verður haldin í 57. sinn sumarið 2016.

Fyrsta umferð keppninnar hefst 30. apríl. Þá munu liðin í 2., 3. og 4. deild hefja leik.
Liðin í 1. deild koma inn í keppnina í 2. umferð og Úrvalsdeildar félögin koma inn í 32 liða úrslitum, 25. og 26. maí.

Sigurvegari Borgunarbikarsins vinnur sér inn sæti í undankeppni Evrópudeildarinnar.

Valur er núverandi bikarmeistari eftir sigur á KR í úrslitaleiknum 2015.

## 32-liða úrslit

## 16-liða úrslit

## 8-liða úrslit

## Undanúrslit

## Úrslitaleikur

## Fróðleikur


## Heimildaskrá
Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2015

Árið **2015** var **Íslandsmótið í knattspyrnu kvenna** haldið í 44. sinn. 

10 lið mynduðu deildina og stóð Breiðablik uppi sem sigurvegari. Liðið vann mótið í 17. umferð eftir 2-1 sigur á Þór/KA. Þetta var 16 íslandsmeistaratitill Blika.

Afturelding og Þróttur féllu úr deildinni. ÍA og FH taka sæti í efstu deild árið 2016.

## Liðin

## Staðan í deildinni
### Stigatafla
*Staðan fyrir 18. umferð, 12. september 2015*.

## Töfluyfirlit
*Heimaliðið er vinstra megin*

## Markahæstu leikmenn
*Lokaniðurstaða 12. september 2015*.

## Félagabreytingar
### Í upphafi tímabils
**Upp um deild:**

**Niður um deild:** 

### Í lok tímabils
**Upp um deild:** 

**Niður um deild:**

## Fróðleikur

## Heimildaskrá
Strandfjöll

**Strandfjöll** (enska: *Coast mountains* eða *Coast range*) er um 1600 kílómetra langur fjallgarður sem nær frá Júkonfylki Kanada til suðaustur-Alaska og í gegnum nær alla Bresku-Kólumbíu. Jökla og eldfjöll má finna í fjöllunum og miklir skógar eru vestan megin í þeim þar sem mesta úrkoman fellur. Hæsta fjallið er Mount Waddington og er 4019 metra hátt. Annað þekkt fjall er eldkeilan Mount Garibaldi. Fljót marka skil Strandfjalla og annarra fjallgarða; Fossafjalla í suðri og Saint-Eliasfjalla í norðri. Strandfjöll eru hluti af stærra fjallakerfi sem heitir Kyrrahafsstrandfjöll (*Pacific Coast Ranges*).

## Heimild
*
Ófærð

***Ófærð*** er íslensk sjónvarpsþáttaröð í þremur seríum með 10 þáttum í hverri þeirra. Hún var búin til af Baltasar Kormáki og framleidd af RVK Studios. Útsending á Íslandi á RÚV hófst 27. desember 2015.  Samrituð af Sigurjóni Kjartanssyni og Clive Bradley, Jóhanni Ævari Grímssyni og Ólafi Agli Egilssyni. Fyrsta serían af tíu þáttum fylgir Andra Ólafssyni (Ólafur Darri Ólafsson), lögreglustjóra í afskekktum bæ á Íslandi, sem reynir að leysa morðið á fyrrverandi bæjarbúa, en limlest lík hans var fundið af sjómönnum. Þáttunum var leikstýrt af Baltasar Kormáki, Baldvin Z, Óskari Þór Axelssyni og Berki Sigþórssyni. Alls voru framleiddar þrjár þáttaraðir en lokaþátturinn var sýndur 5. desember 2021.

Sigurvegari Golden Globe, Jóhann Jóhannsson,samdi tónlistina ásamt Hildi Guðnadóttur og Ruther Hoedemaekers . Sigurjón Kjartansson, Baltasar Kormákur og Magnús V. Sigurðsson voru framleiðendur þáttanna. Dagblaðið Vísir greindi frá því 2. maí 2015 að *Ófærð* sé dýrasta sjónvarpsþáttaröð framleidd hefur verið hér á landi og er heildar kostnaður um 1.000.000.000 krónar. Fyrir þetta kostuðu flestir íslenskir sjónvarpsþættir yfirleitt 100–200.000.000 króna. [2] RVK Studios stóð undir meirihluta kostnaðarins, en Creative Europe veitti verkefninu 75.000.000 króna stuðning. Tökur á fyrstu seríunni fóru fram á Siglufirði, Seyðisfirði og Reykjavík frá desember 2014 og fram í maí 2015.  

Þáttaröðin var frumsýnd á Alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni í Toronto 20. september 2015. Hún var seld til fjölmargra sjónvarpsstöðva um allan heim, þar á meðal BBC, sem hóf að sýna hana í Bretlandi á BBC Four þann 13. febrúar 2016.  Weinstein Company keypti dreifingarréttinn í Bandaríkjunum. 

Í september 2016 tilkynnti RÚV að önnur þáttaröð með tíu þáttum og sömu aðalpersónum hefði verið samþykkt og að hún yrði gefin út 2018.  Upptökur á síðari seríunni hófust í október 2017 á Siglufirði. Fyrsti þátturinn var frumsýndur á RÚV 26. desember 2018,  og sendur út á BBC Four í febrúar / mars 2019, þar sem tveir þættir voru sýndir í röð

Frá desember 2018 var unnið að þriðju seríu.  Tökur á þriðju þáttaröðinni fóru fram í september 2020. Þáttaröðin var frumsýnd í október 2021 og var sú síðasta.

## Persónur

* Ólafur Darri Ólafsson sem Andri Ólafsson, lögreglustjóri á Siglufirði og síðar rannsóknarlögreglumaður í Reykjavík 

* Ilmur Kristjánsdóttir sem Hinrika, lögreglukona og síðar lögreglustjóri a Siglufirði 

* Ingvar Eggert Sigurðsson sem Ásgeir, lögreglumaður á Siglufirði 
* Nína Dögg Filippusdóttir sem Agnes, fyrrverandi eiginkona Andra 
* Þorsteinn Gunnarsson sem Eiríkur Davíðsson, faðir Agnesar
* Rán Ísóld Eysteinsdóttir sem Dagný, systir Agnesar sem dó í bruna 
* Baltasar Breki Samper sem Hjörtur Stefánsson, kærasti Dagnýjar sem var bjargað úr brunanum
* Ólafía Hrönn Jónsdóttir, móðir Hjartar
* Guðjón Pedersen sem Bárður, eiginmaður Hinriku
* Pálmi Gestsson sem Hrafn Eysteinsson, Bæjarstjóri Siglufjarðar og fyrrum lögreglustjóri 
* Jóhann Sigurðarson sem Leifur, eigandi frystihúsins
* Kristján Franklín Magnúss sem Guðni, Hóteleigandi
* Sigrún Edda Björnsdóttir, eiginkona Hranfs

## Tilvísanir
Il Giornale

**il Giornale** er sjöunda stærsta dagblað Ítaliu, gefið út í Mílanó. Ritstjóri er Alessandro Sallusti. Einkunarorð blaðsins að minnsta kosti nú um mundir eru "40 ANNI CONTRO IL CORO" sem þýðist sem *í fjörtíu ár gegn kórnum* en blaðið er einmitt rúmlega fertugt, stofnað 1974.

Það er í megineigu Silvio Berlusconi í gegnum eignarhaldsfélagið *Fininvest* sem á 58.3% í blaðinu. Fininvest er stýrt af Marina Berlusconi, elstu dóttur Silvio Berlusconi og heldur utan um auk il Giornale ýmis önnur stór fyrirtæki svo sem AC Milan og ýmsar sjónvarpstöðvar.
Brandur Brynjólfsson

**Brandur Brynjólfsson** (f. 21. desember 1916 - d. 27. júlí 1999) var fyrsti fyrirliði íslenska landsliðsins í knattspyrnu sem keppti gegn Dönum á Melavelli árið 1946. 

Foreldrar hans voru Brynjólfur Kjartansson skipstjóri í Reykjavík og Ingveldur Brandsdóttir húsfreyja.

Hann varð stúdent frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1937 og cand. juris. frá Háskóla Íslands árið 1943 og rak eigin lögmannsstofu í Reykjavík frá 1946. Brandur tók alla tíð virkan þátt í íþrótta- og félagsstarfi Knattspyrnufélagsins Víkings og var formaður félagsins um hríð. 

Brandur lék knattspyrnu með Víkingi frá 1933–1947 og var lengi fyrirliði liðsins og landsliðs Íslands. Brandur var valinn knattspyrnumaður Reykjavíkur 1938 í skoðanakönnun sem Alþýðublaðið stóð fyrir. 

Hann þótti ekki síðri handknattleiksmaður og sundmaður. Þá átti hann bestan árangur í spretthlaupum á tímabili og hljóp 100 metra á 10,9 sekúndum. Einnig fékkst Brandur við þjálfun og árið 1940 þjálfaði hann alla flokka Víkings. 

## Heimildir