open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hermesarstafurinn

:*Varast ber að rugla Hermesarstafnum saman við [[Asklepiosarstafurinn|Asklepiosarstafinn]] og öfugt*. 
**Hermesarstafurinn** eða **Merkúrsstafurinn** (líka **Hermesarsproti** og **slönguvölur**; gríska: κηρύκειον *kerykeion*; latína: *caduceus*) er gylltur stafur eða sproti sem tvær slöngur hlykkjast um og er vængjaður efst. Guðinn Hermes er oft sýndur í höggmynda- og myndlist með Hermesarstafinn í vinstri hendi, en Hermes var sálnaleiðir (Ψυχαγωγός *psýkagógos*) og verndarguð kaupmanna, þjófa, lygara og fjárhættuspilara. 

Hermesarstafurinn er tákn plánetunnar Merkúrs með kristnum krossi sem var bætt við táknið á miðöldum: . Á Íslandi er Hermesarstafurinn tákn Verzlunarskóla Íslands, enda Hermes (Merkúríus) guð verslunar. 

## Tilvísanir
ASUS Eee PC

ASUS Eee PC er fartölva sem kom á markað árið 2007. Einkenni hennar þá voru að hún var með Linux-stýrikerfi og var afar lítil og sterkbyggð, skjárinn var 7 til 9 tommur og vélin innan við 1 kíló að þyngd.
Asklepiosarstafurinn

**Asklepiosarstafurinn** (eða **Æskulápsstafurinn**) er stafur eða sproti sem snákur hlykkjast um og er tákn læknisvísindanna, enda var Asklepios, sem stafurinn er kenndur við, guð læknisfræðinnar og lækninga í grískri goðafræði. Asklepiosarstafinum er oft ruglað saman við Hermesarstafinn.

## Tenglar
* 
* ''Læknisfræði''; grein í Morgunblaðinu 1992
Hinrik Hansen

**Hinrik Hansen** eða **Hendrik Hansen** (1748 – 11. október 1802) var Dani sem fluttist til Íslands á síðari hluta 18. aldar. Hann var kaupmaður á Básendum í Hvalsnessókn. Básendar voru á Rosmhvalanesi rétt við Hafnir og hafði þar verið verslunarstaður frá lokum 15. aldar.

Hinrik var assistent við verslunina í Örfirisey árið 1776 og bjó þá í Stöðlakoti í Reykjavík. Síðar fluttist hann suður á Básenda og keypti kóngsverslunina þar. Hann hafði töluvert umleikis og á Básendum átti hann sölubúð, íbúðarhús, tvö vörugeymsluhús, gripahús og torfbæ. Einnig átti hann sex báta sem hann gerði út. 

## Sjávarflóðið
Hann missti aleiguna í miklu sjávarflóði, Básendaflóðinu, sem varð aðfaranótt 9. janúar 1799, þegar allar byggingar á Básendum eyðilögðust eða skemmdust svo að þær voru ekki endurbyggðar. Flúði fjölskyldan fyrst upp á loft í íbúðarhúsinu en þegar Hinrik sá að það mundi ekki duga braut hann glugga og skriðu þau þar út, fáklædd, og komust í fjósið, sem stóð ögn hærra. Þegar hún fór að brotna hröktust þau í hlöðuna en urðu einnig að flýja þaðan og komust við illan leik að hjáleigunni Loddu hjá Stafnesi.

Íbúum í torfbænum tókst að rjúfa gat á þekjuna og komast út en ein kona drukknaði; hún var 79 ára og mjög lasburða. Af bænum var ekki annað eftir um morguninn en grjóthrúga.

Byggð á Básendum lagðist niður fyrir fullt og allt og Hinrik flutti með fjölskyldu sína til Keflavíkur. Hann bjó þar þegar manntalið 1801 var tekið en dó ári síðar. 

Kona Hinriks (g. 1. nóvember 1774) var Sigríður Sigurðardóttir (1761 - 1813) frá Götuhúsum í Reykjavík. Börn þeirra voru Hans Símon Hansen (1779), Pétur Hansen (1785), líklega beykir í Ullarstofunni í Reykjavík 1816, Símon Hansen (1789 - 1847), María Elísabet Hansen (1791) og Friðrik Hansen (1794 - 1836). Fjölskyldan flutti til Reykjavíkur eftir lát Hinriks og voru bræðurnir jafnan kallaðir Básendabræður.

## Heimildir
* 
* Kb. Hvalsnes. Gull., 1801, Lyfjafr. 191, Vík. VI. 75, Kb. Reykjavík, Bólstaðir
Einfaldur hnútur

**Einfaldur hnútur** (stundum kallaður rembihnútur, en það getur átt við um alla illleysanlega hnúta) er einfaldur hnútur og yfirleitt sá fyrsti sem fólk lærir. Hann er líka grunnur undir marga aðra hnúta, eins og slaufu, hálfstikk og blóðhnút. Einfaldur hnútur er gerður með því að gera lykkju með einum enda, fara með endann yfir bandið og gegn um lykkjuna. Hnúturinn er mjög öruggur og erfitt getur verið að leysa hann. Hann er oft hnýttur á endann á bandi til að koma í veg fyrir að það rakni upp eða sem stopphnútur.

## Sjá einnig
* Listi yfir hnúta
Íþróttahúsið Digranes

**Íþróttahúsið Digranes** er íþróttahús í Kópavogi og heimavöllur HK. Húsið var tekið í notkun árið 1984.
Skaftárjökull

**Skaftárjökull** er skriðjökull sem liggur niður úr Vatnajökli í vesturátt, suður af Tungnafellsjökli í vesturhluta Vatnajökulsþjóðgarðs. Úr Skaftárjökli rennur Skaftá.
Köldukvíslarjökull

**Köldukvíslarjökull** er skriðjökull sem gengur niður úr norðvestanverðum Vatnajökli innan Vatnajökulsþjóðgarðs.
Tungnaárjökull

**Tungnaárjökull** er 17 km breiður skriðjökull sem gengur út af Vatnajökli í vesturátt innan Vatnajökulsþjóðgarðs. Norðan við Tungnaárjökul er klettabelti sem nefnist Jökulgrindur. Hefðbundin leið jarðvísindamanna að Grímsvötnum var um Tungnaárjökul, en vegna þess hve jökullinn hefur hopað mikið hefur sú leið orðið ógreiðfær.

## Tilvísanir
Síðujökull

**Síðujökull** er skriðjökull sem gengur niður úr suðvesturhorni Vatnajökuls innan Vatnajökulsþjóðgarðs.
Skeiðarárjökull

**Skeiðarárjökull** er stærsti skriðjökull sunnan í Vatnajökli og gengur niður úr honum vestan Skaftafells innan Vatnajökulsþjóðgarðs. Stærð hans er 1.370 km2 (2019) og fer hann úr 1650 metrum niður í 100 metra. Skeiðará og Gígjukvísl renna úr jöklinum.

## Tengill
*Vísindavefur - Hvað getið þið sagt mér um Skeiðarárjökul?
Breiðamerkurjökull

**Breiðamerkurjökull** er skriðjökull sem gengur niður úr  Vatnajökli og  Öræfajökli til suðurs og suðausturs og er í suðurhluta Vatnajökulsþjóðgarðs. Jökullinn er kenndur við bæinn Breiðamörk sem fór í eyði vegna framgang hans. Um árið 1890 náði hann næstum í sjó fram en hefur hopað mikið síðan. Við hop jökulsins myndaðist Jökulsárlón í lægð sem jökullinn hafði mótað með framrás sinni á litlu ísöld. Í ofanverðum jöklinum eru nokkur fjöll eða jökulsker, Þeirra mest eru Esjufjöll.

Árið 2017 komu í ljós undan jöklinum leifar af trjástofnum sem bendir til skógur hafi verið á svæðinu fyrir einhverjum þúsundum árum. 

## Tilvísanir

## Tenglar
* Breiðamerkurjökull á vef Veðurstofu Íslands
Fláajökull

**Fláajökull** er skriðjökull sem gengur niður af austurhluta Vatnajökuls, Breiðubungu, í suðausturátt innan Vatnajökulsþjóðgarðs.
Eyjabakkajökull

**Eyjabakkajökull** er skriðjökull sem gengur út af Vatnajökli í norð-austurátt í Austurhluta Vatnajökulsþjóðgarðs. Úr Eyjabakkajökli rennur Jökulsá í Fljótsdal, sem síðar verður að Lagarfljóti.
Brúarjökull

**Brúarjökull** er skriðjökull sem gengur niður úr Vatnajökli til norðausturs í átt að Brúaröræfum og nær allt frá Kverkfjöllum í vestri að Þjófahnjúkum suður af Snæfelli. Hann er víðáttumestur skriðjökla Vatnajökuls, um 40 km breiður yfir hann þveran. Jaðar hans er um 55 - 60 km langur og sá sem mest skríður fram í kílómetrum talið. Hann skreið til dæmis fram um 10 km á árunum 1963-1964 og er einn frægasti skriðjökull á Íslandi og jafnvel þótt víðar væri leitað. Hann er frekar auðveldur yfirferðar, lágur og bunguvaxinn. 

Helstu ár sem falla undan Brúarjökli eru Jökulsá á Brú og Kreppa. Hann er þekktur fyrir að hlaupa oft fram með miklum látum líkt og margir skriðjöklar. Heimildir frá fyrri tíð geta um hlaup í Jökulsá á Brú, sem hækkaði þá verulega og var talið afleiðing af framhlaupi jökulsins. Framan af 18. öld hopaði jökullinn verulega en hljóp fram árið 1810. Eftir það hopaði hann aftur en hljóp síðan fram um marga kílómetra árið 1890. Var það svo öflugt hlaup að hann skóf upp jarðveg og ýtti honum upp í mikla hrauka á undan sér. Leifar af því hlaupi má sjá í miklum hraukum yfir Kringilsárrana þveran og lengra austur. Þessir hraukar eru kallaðir Töðuhraukar.

Eftir þetta mikla hlaup rýrnaði jökullinn aftur, um allt að 10 km frá hraukunum. Í október 1963 komst hann aftur á verulegt skrið og heyrðust brestirnir á efstu bæjum í Jökuldal, í Fljótsdal og í Möðrudal. Þessu skriði lauk ekki fyrr en ári seinna, 1964, en í þetta skipti skreið jökullinn ekki jafn langt fram og árið 1890. 

## Tenglar
* ''Brúarjökull'' nat.is (skoðað 07.01.2113)
Dyngjujökull

**Dyngjujökull** er skriðjökull sem gengur út af Vatnajökli í norðurátt og er vestan við Kverkfjöll. Jökulsá á Fjöllum á efstu upptök sín í Dyngjujökli.

Dyngjujökull er vanur að skríða fram á 20-25 ára fresti og þá 1-2 km í senn. Fyrsta þekkta framhlaup hans varð árið 1934 og svo hljóp hann 1951, 1977-1978 og svo í nóvember 1999 og í júlí árið 2000. Fleiri skriðjöklar á Íslandi eiga þetta til, til dæmis: Síðujökull, Tungnárjökull, Kaldalónsjökull og Leirufjarðarjökull í Drangajökli, og líka Hagafellsjökull, sem gekk út í Hagavatn árið 1999 og olli stórvandræðum í Hvítá, og svo Brúarjökull, en hann er mestur af þeim öllum í þessu tilliti. 

## Gos í Dyngjujökli
Gos var talið vera brjóta sér leið upp úr Dyngjujökli þann 23. ágúst 2014 að undangenginni mikilli jarðskjálftahrinu. Daginn eftir töldu menn að ekkert gos hefði verið undir jöklinum. 

## Tenglar
* „Eldgos á Dyngjuhálsi á 18. öld“; grein í Náttúrufræðingnum 1986
Skákþing Íslands

**Skákþing Íslands** er Íslandsmót einstaklinga í skák sem er haldið árlega af Skáksambandi Íslands. Keppt er í tveimur flokkum: landsliðsflokki og áskorendaflokki.
Jökulsá á Fjöllum

**Jökulsá á Fjöllum** er önnur lengsta á Íslands, 206&nbsp;km að lengd. Eins og nafnið gefur til kynna er hún jökulá sem rennur frá Vatnajökli, nánar tiltekið Dyngjujökli og Brúarjökli.  Fossarnir Selfoss, Dettifoss, Hafragilsfoss og  eru í ánni. Nálægt eru þjóðgarðurinn Jökulsárgljúfur og Ásbyrgi.

Árfarvegur Jökulsár á Fjöllum er mótaður af miklum jökulhlaupum sem flest tengjast líklega eldgosum í Vatnajökli. Áin rennur austan við Herðubreiðarlindir og markar austurjaðar Ódáðahrauns, norður eftir Kelduhverfi. Sandurinn sem áin hefur borið með hefur myndað sandana og flatlendið í Öxarfirði og Kelduhverfi.

## Vatnasvið
Í Jökulsá á Fjöllum berst vatn undan Dyngjujökli og kvíslast um flatar eyrar áður en það safnast einn farveg. Hin meginupptökin eru undan Brúarjökli og heita aðalkvíslarnar Kreppa og Kverká. Þær sameinast fyrst í eitt vatnsfall og síðan vesturkvíslinni rétt austan við Herðubreiðarlindir.

## Virkjanahugmyndir
Áin er hvergi virkjuð og sumarið 2008 gaf Landsvirkjun út yfirlýsingu þar sem tekið var fram að ekki stæði til að virkja Jökulsá á Fjöllum. http://wayback.vefsafn.is/wayback/20080724202725/www.lv.is/newsItem.asp?catID=44&ArtId=1272

Árið 2019 var áin friðlýst fyrir orkuvinnslu.

## Tenglar
* Náttúrukortið - Jökulsá á Fjöllum
* Friðlýsing Jökulsár á Fjöllum, ferill máls á Alþingi
* 

## Heimildir
Vatnsfellsvirkjun

**Vatnsfellsvirkjun** er 90 MW vatnsaflsvirkjun í Þjórsá. Framleiðslugeta stöðvarinnar er um 430 GWst á ári. Framkvæmdir hófust 1999 og var lokið 2001.

## Fyrirkomulag
Vatnsfellsvirkjun nýtir 65 m fallhæð á milli Þórislóns og Krókslóns sem er uppistöðulón Sigöldustöðvar. Virkjunin var byggð til að nýta vatnsmiðlunina á milli Þórisvatns og Krókslóns og var fyrirhugað að framleiða raforku í henni á veturna þegar mesta orkuþörfin er. Nú er hún hins vegar í gangi nánast allan ársins hring. 

Ofan við stífluna er lítið inntakslón, um 0,6 km² að stærð, í hæstu vatnsstöðu og með miðlanlegt rými upp á 3,2 Gl. Við suðurenda aðalstíflunnar er 700 m langur aðrennslisskurður að steyptu inntaksvirki. Frá inntaki er vatninu veitt í tveimur 126 m löngum þrýstipípum úr stáli að stöðvarhúsi. Í stöðvarhúsinu eru tvær aflvélar af Francis gerð hvor um sig 45 MW. Stöðvarhúsið er ofanjarðar en grafið niður og inn í brekkurótina. 

Frá stöðvarhúsinu liggja háspennustrengir um stokk neðanjarðar að rofa- og tengivirkishúsi norðan við stöðina. Frá húsinu er 220 KV flutningslína að tengivirkinu við Sigöldustöð.

Frá stöðvarhúsi að Krókslóni var grafinn 2,4 km langur frárennslisskurður. Aðkomuvegur að stöðvarhúsi var lagður suðaustan við hann.

## Vatnsfellsveita
Í tengslum við Vatnsfellsvirkjun voru reistar þrjár stíflur. Ein aðalstífla nær yfir núverandi veitufarveg en að auki voru reistar tvær minni hliðarstíflur. Aðalstíflan er hæst 30 m og um 750 m löng. Krónuhæð hennar er í 565,5 m y.s. Hliðarstíflurnar eru suðaustan við aðalstífluna. Sú hærri er 10 m há og 300 m löng en sú minni um 4 m há og 80 m löng. Stíflurnar eru grjótstíflur en aðalstíflan er með steyptri klæðningu vatnsmegin.

## Listaverk við stöðina
Við Vatnsfellsstöð eru tvö listaverk sem voru vígð árið 2005.

### Tíðni
Listaverkið *[[Tíðni]]* er eftir Finnboga Pétursson. Það myndar hljóð á tíðninni 50 rið, en það er sama tíðni og rafmagnsins í orkukerfinu. Segja má að listaverkið sé manngeng hljóðpípa. Í norðanáttum, sem eru ríkjandi á svæðinu, blæs loft í gegnum hljóðpípuna. Við gegnumstreymi loftsins myndast tónninn sem er afar djúpur og á mörkum þess sem mannseyrað skynjar.

### Móðir jörð
Listaverkið Móðir jörð er eftir Gjörningaklúbbinn. Hann skipa þær Eirún Sigurðardóttir, Jóní Jónsdóttir og Sigrún Hrólfsdóttir. Móðir jörð er gróðurreitur sem hefur verið útbúinn við Vatnsfellsstöð. Í október 2003 voru gróðutorfur úr Þóristungum, sem eru á svæði Sporðöldulóns, fluttar á gróðursnauðan tanga við Vatnsfellsstöð í samvinnu við Landgræðslu ríkisins. Virkjunin sér gróðurreitnum fyrir skjóli auk rafmagns sem lýsir upp útlínur hans þegar skyggja fer.

## Tengill
* Landsvirkjun - Vatnsfellsstöð 
* Grein um listaverkin Tíðni og Móðir jörð
Laurence-prófessor í fornaldarheimspeki

**Laurence-prófessorststaðan í fornaldarheimspeki** við Cambridge-háskóla á Englandi var stofnuð árið 1930 með peningjagjöf frá Sir Perceval Maitland Laurence; hún er elsta prófessorsstaðan í fornaldarheimspeki í heimi..

## Laurence-prófessorar í fornaldarheimspeki
* Francis MacDonald Cornford (1930 – 1939)
* Reginald Hackforth (1939 – 1952)
* William Keith Chambers Guthrie (1952 – 1973)
* Gwilym Ellis Lane Owen (1973 – 1982)
* Myles Frederic Burnyeat (1984 – 1996)
* Gisela Striker (1997 – 2000)
* David Neil Sedley (2000 – 2014)
* Gábor Betegh (2014 –)

## Neðanmálsgreinar
Reginald Hackforth

**Reginald Hackforth** (fæddur 17. ágúst 1887 í London, látinn 6. maí 1957 í Cambridge) var enskur fornfræðingur. Hann gegndi embætti Laurence-prófessors í fornaldarheimspeki við Cambridge-háskóla á árunum 1939 til 1952.

Hackforth gerður að félaga í Bresku akademíunni árið 1946.

## Helstu rit
* *The Authorship of the Platonic Epistles* (1913)
* *The composition of *Plato's Apology* (1933)
* *Plato's examination of pleasure: a translation of the Philebus with an introduction and commentary* (1945)
* *Plato's Phaedrus: translated with an introduction and commentary* (1952)
* *Plato's Phaedo: translated with an introduction and commentary'' (1955)

## Neðanmálsgreinar
David Sedley

**David Neil Sedley** (fæddur 30. maí 1947) er breskur fornfræðingur og heimspekisagnfræðingur. Hann er Laurence-prófessor í fornaldarheimspeki við  Cambridge-háskóla.

Sedley nam við Trinity College í Oxford þaðan sem hann brautskráðist árið 1969. Honum var veitt doktorsgráða árið 1974 af University College London. Doktorsverkefni hans var ritstýrður texti, þýðing og skýringar við 28. bók *Um náttúruna* eftir Epikúros.

Frá 1976 hefur Sedley verið félagi á Christ's College í Cambridge og frá 1996 prófessor í fornaldarheimspeki. Í júlí árið 2000 tók hann við stöðu Laurence-prófessors í fornaldarheimspeki af Giselu Striker.

Sedley hefur verið gistiprófessor við Princeton-háskóla (1981 - 1982), Kaliforníuháskóla í Berkeley (1984 og 2004), Yale-háskóla (1990) og Cornell-háskóla (2001). Hann var gerður að félaga í Bresku akademíunni í júlí 1994.

## Helstu rit
### Bækur
* *Lucretius and the Transformation of Greek Wisdom* (1987)
* *Plato's Cratylus* (2003)
* *The Widwife of Platonism. Text and Subtext in Plato's Theaetetus* (2004)
* *Creationism and its Critics in Antiquity* (2007)

### Ritstjórn
* *The Hellenistic Philosophers* (ásamt A.A. Long) (1987)
* *The Cambridge Companion to Greek and Roman Philosophy* (2003)
* *Pyrrhonists, Patricians, Platonizers. Hellenistic Philosophy in the Period 155-86 BC* (ásamt A.M. Ioppolo) (2007)

## Heimildir
* Heimasíða Davids Sedley
* Cambridge University Faculty of Classics - Biographies
Steve Angello

**Steve Angello** (fæddur **Steve Josefsson Fragogiannis**, 22. nóvember 1982) er grísk-sænskur plötusnúður og framleiðandi. Hann er einn þriggja í Swedish House Mafia.

## Bakgrunnur
Angello fæddist í Aþenu, faðir hans var grískur en móðir hans sænsk. Faðir hans dó þegar Steve var unglingur og fluttist hann þá til Stokkhólms. Þar hóf hann að þeyta skífum og bræddi saman hip-hop, break-takta, sígilda tónlist frá 8. áratugnum og síðar house-tónlist. Með honum að þeyta skífum var Sebastian Ingrosso.

## Tónlistaferill
Steve Angello semur tónlist undir nokkrum dulnefnum. Þar á meðal *Who's Who* sem er sóló-nafn hans og notaði við gerð laganna „Not So Dirty“ og „Sexy Fu*k“. Þegar þeir Sebastian Ingrosso vinna sama nota þeir nöfnin *Buy Now*, *Fireflies*, *General Moders*, *Mode Hookers*, *Outfunk* og *The Sinners*. Nú nýlega gáfu þeir út lagið „Bodycrash“ undir Buy Now-nafninu en þá unnu þeir takta upp úr „Let's All Chant“ sem Michael Zager Band gaf út árið 1978. Lagið var fyrst leikið í útvarpi á seinni hluta árs 2007 en lak svo á Netið í janúar árið eftir. Þá var það gefið út af Positiva Records. Svokölluð „Laidback Luke“-endurhljóðblöndun kom þá einnig út.

Ásamt Eric Prydz semur Angello undir nafninu *A&P Project*. Þeir Axwell kalla sig svo *Supermongo* og síðar *Supermode*. Þeir gerðu ábreiðu af Bronski Beat lagi undir nafninu „Tell Me Why“. Lagið kom út sumarið 2006.

Tónlistargerð Steve Angello telst helst *house* (til dæmis „Summer Noize“), framúrstefnulegt *house* (lagið „Yeah“) og raf-*house* („Raining Again“). Hann gefur út undir eigin plötufyrirtæki, Size Records.

Þá vann Angello að nokkrum lögum á *[[Pop Life]]*, breiðskífu David Guetta.

## Tilvísanir

## Heimildir
* Steve Angello á Discogs
* Vefsíða Steve Angello
Sarah Palin

**Sarah Louise Heath Palin** (fædd 11. febrúar 1964) er fyrrverandi fylkisstjóri Alaska-fylkis frá 2006 til 2009 og varaforsetaefni Johns McCain í forsetakosningum Bandaríkjanna 2008. Hún er önnur konan í sögu Bandaríkjanna sem hefur verið í varaforsetaframboði annars stóru flokkanna (á eftir Geraldine Ferraro) í Bandaríkjunum og sú fyrsta í sögu Repúblikanaflokksins.

## Ævi
Palin fæddist í Sandpoint í Idaho og var þriðja barn þeirra Sarah Heath, skólaritara, og Charles R. Heath, raungreinakennara og frjálsíþróttaþjálfara. Sarah stundaði mikið íþróttir á sínum yngri árum, lék körfubolta og hlaut gælunafnið „Sarah Barracuda“ vegna mikils keppnisskaps. Hún útskrifaðist frá Háskólanum í Idaho með B.S.-gráðu í samskipta- og fjölmiðlafræðum og með stjórnmálafræði sem aukagrein.

Hún var bæjarstjóri smábæjarins Wasilla í Alaska frá 1996 til 2002. Í október 1996 sagði hún lögreglustjóra bæjarins og ýmsum öðrum embættismönnum upp störfum til að láta reyna á „hollustu þeirra við nýja yfirstjórn“. Lögreglustjórinn sótti Palin til saka fyrir ólögmætan brottrekstur en dómstóllinn sýknaði hana með vísan til þess að henni hefði verið heimilt að segja starfsmönnum upp á pólitískum grundvelli.

Bókaverði bæjarins var einnig sagt upp störfum. Palin hafði áður spurst fyrir um hvort hún gæti látið fjarlægja úr bókasafninu bækur sem henni eða kjósendum mislíkaði. Hópur 60 bæjarbúa efndi til mótmæla og var bókavörðurinn endurráðinn.

Árið 2006 bauð Palin sig fram til fylkisstjóra Alaska-fylkis og lagði hún í kosningabaráttunni áherslu á nauðsyn þess að uppræta spillingu og sóun. Hún bar sigur úr býtum með 48,3% atkvæða en helsti keppinautur hennar, demókratinn Tony Knowles, hlaut 40,9%. Hún bauð upp einkaþotu fylkisstjórans og lagði niður stöðu einkakokks fylkisstjórans eftir að hún náði kjöri og beitti jafnframt neitunarvaldi til að stöðva fjölmörg verkefni. Mörg þeirra urðu þó að veruleika eftir lagabreytingar, og ásakanir komu fram að hún hefði ekki kynnt sér verkefnin nægilega vel áður en hún beitti neitunarvaldinu.

## Stefnumál
Palin er andvíg hjónaböndum samkynhneigðra, er andvíg fræðslu um kynlíf og getnaðarvarnir í skólum og styður skírlífiskennslu í þess stað, er andvíg fóstureyðingum nema líf móður sé í hættu. Hún styður dauðarefsingar og vill að sköpunarsagan sé kennd samhliða þróunarkenningunni.

## Heimildir
* Æviágrip hjá National Govenors Association. Skoðað 17. október 2010.
* 
* 
*
Sumarfrí

**Sumarfrí** eða **sumarleyfi** er orlof með óskertum launum frá vinnu að sumarlagi en einnig starfshlé til dæmis skóla á sumrin. Sumarfrí er oftast notað til ferðalaga eða til afslöppunar. Á syðri hluta suðurhvels jarðar hefjast sumarfrí oft um leið og jólafríin eins og til dæmis í Ástralíu. Sumarfrí skóla standa þar frá desember fram í febrúar. 

## Tenglar
* ''Sumarfrí og ferðalög fyrri tíma''; grein í Morgunblaðinu 2000
Andalúsía

**Andalúsía** (spænska: **Andalucía**) er sjálfstjórnarsvæði á Suður-Spáni. Höfuðborg sjálfstjórnarsvæðisins er borgin Sevilla. Andalúsía skiptist svo í þessi átta héruð: Almería, Cádiz, Córdoba, Granada, Huelva, Jaén, Málaga og Sevilla. 
Andalúsía nær frá um 36° til um 39° norðlægrar breiddar. Helstu fjallgarðarnir eru Sierra Morena í norðvesturhlutanum og Baetic-fjallgarðurinn í suðri myndað af Penebetica og Subbetica fjallgörðunum. https://www.meteorologiaenred.com/is/fjallgar%C3%B0ar-Sp%C3%A1nar.html#Montanas_dentro_de_Meseta Á milli fjallgarðanna er Baetic lægðin og Guadalquivirdalurinn og samnefnt fljót sem Sevilla stendur við. Andalúsía er þurrasta og heitasta svæði Spánar með um 150 mm meðaltals ársúrkomu sem getur þó farið upp í 2000 mm á afmörkuðum svæðum.  Úrkoman er mest að vetri í vesturhlutanum sem snýr að Atlantshafinu.  Stærsta fljótið er Guadalquivir sem er um 660 km og vatnasviðið er um 58.000 km².  Í Sierra Morena er jarðvegurinn súr, grýttur og rýr sem hentar best fyrir skógrækt.  Í dölum á svæðinu þar sem kalkstein blandast í jarðveginn eru komin skilyrði fyrir kornrækt í skepnufóður. Í Baetic-fjöllunum er jarðvegurinn fjölbreytilegri og þar eru góð skilyrði fyrir ólífurækt. Í Baetic-lægðinni og Guadalquivir-dalnum er jarðvegurinn mjög þykkur og næringarríkur. Þar eru því mjög góð skilyrði til akuryrkju; einkum í ársetjarðveginum í dalnum
Próventa

**Próventa** var fé sem einhverjum var gefið með því skilyrði að hann sæi fyrir gefanda í ellinni. Það tíðkaðist mjög fyrr á öldum, að aldrað fólk gæfi með sér eignir, með þeim skilmálum, að það hefði fullt framfæri, hvort sem það lifði lengur eða skemur. *Próventumaður* (eða *próventukarl*) og *próventukona* voru þ.a.l. manneskjur sem höfðu gefið einhverjum eignir sínar og bjuggu svo í umsjá viðkomandi. Próventa gat líka merkt eignir eða jarðeignir kirkju.
Rógburður

**Rógburður** er það þegar einstaklingur notar upplognar sakir til að rægja annan, m.ö.o. heldur einhverju fram til að klekkja á honum. Einstaklingur getur þó kallað orð einhvers rógburð, þó að það sem sagt hafi verið sé allt sannleikanum samkvæmt, en eðli rógburðar er samt sem áður að um lygar sé að ræða. Þegar mönnum finnst að heiðri sínum vegið, hvort sem það er með réttu eða röngu, verður (yfirlýstur) rógburður oft að málaferlum. ***Álygar*** eru í þessu sambandi ákæra, einkum ósönn, og fer eftir því hver á heldur og aðstæður eru hvort um álygar sé að ræða eður ei. En sá sem segir kæruna logna kallar hana álygar. 

Maður sem stundar rógburð er kallaður *rógsmaður*. Hér áður fyrr var slíkur maður nefndur *bakmælismaður* (þ.e. maður sem baktalar annan) eða *umlesmaður*, en umlestur er rógur eða baktal.
Maria Callas

**Maria Callas** (gríska: *Μαρία Κάλλας*, fædd 2. desember 1923 – látin 16. september 1977) var grísk sópransöngkona og er líklegast ein þekktasta óperusöngkona 20. aldar. Hún sameinaði *bel canto*-tæknina með mikilli dramatík. Hún var mjög hæfileikaríkur söngvari og þótti túlka Donizetti, Bellini og Rossini vel og einnig verk Verdis, Puccini og Wagner. Hún fékk viðurnefnið *La Divina* vegna guðdómlegra sönghæfileika sinna.
Barry Stroud

**Barry Stroud** er kanadískur heimspekingur sem hefur einkum fengist við frumspeki, hugspeki, þekkingarfræði og efahyggju.

## Nám og störf
Stroud lauk B.A.-gráðu í heimspeki frá Toronto-háskóla og doktorsgráðu í heimspeki frá Harvard-háskóla. Frá 1961 hefur Stroud kennt heimspeki við Kaliforníuháskóla í Berkeley. Árið 2007 var hann útnefndur Willis S. og Marion Slusser-prófessor í heimspeki við heimspekideild Kaliforníuháskóla í Berkeley.

Bók Strouds um Hume, sem kom út árið 1977, vann Matchette-verðlaunin árið 1979.

## Helstu rit
* 1977: *Hume*
* 1984: *The Significance of Philosophical Scepticism*
* 1999: *The Quest for Reality: Subjectivism & the Metaphysics of Colour*
* 2000: *Understanding Human Knowledge: Philosophical Essays*

## Tenglar
* Heimasíða Strouds 
* „The Study of Human Nature and the Subjectivity of Value“ , Tanner-fyrirlestrar Strouds, lesnir í Buenos Aires-háskóla 7. júní 1988.
* „Howard Wettstein's Magic Prism“ , fyrirlestur eftir Stroud lesinn í Kaliforníuháskóla í Riverside 1. desember 2004.
Hugleiðingar (Markús Árelíus)

***Hugleiðingar*** (forngríska: Τὰ εἰς ἑαυτόν, *Ta eis heauton* (orðrétt *Skrif til sjálfs mín*) en víðast þekkt undir latneska titlinum *Meditationes*) er rit eftir rómverska keisarann og heimspekinginn Markús Árelíus. Í ritinu er að finna ýmsar hugleiðingar Markúsar um stóíska heimspeki. Ritið var samið á grísku.

Markús Árelíus samdi *Hugleiðingarnar* í tólf bókum. Að öllum líkindum var stór hluti verksins saminn í Sirmium (í núverandi Serbíu) þar sem keisarinn varði miklum tíma í gerð hernaðaráætlanna frá 170 til 180. Óvíst er að Markús hafi ætlað sér að gefa ritið út. 

## Viðtökur og áhrif
Markús Árelíus hefur stundum verið lofaður fyrir að skrifa nákvæmlega það sem hann meinar. Gilbert Murray hefur líkt honum við Rousseau og Ágústínus frá Hippó. Enda þótt Murray gagnrýni Markús fyrir „stirðan og fábrotinn stíl“ telur hann að *Hugleiðingarnar* séu „eins tilfinningaþrungnar ... og flestar nútímabækur um trú en undir stjórn agaðri penna“. Hann segir að „fólk [skilji] ekki Markús, ekki vegna þess að hann tjái sig illa heldur af því að flestum reynist erfitt að anda í slíkum hæðum andans eða í það minnsta anda eðlilega“.

D.A. Rees lýsir *hugleiðingunum* sem „óendanlegum innblæstri“ en telur þær ekki vera frumlegt rit um heimspeki. Bertrand Russell fannst Hugleiðingarnar mótsagnakenndar og bera vott um „þreytta elli“ höfundar. Hann tók Markús sem dæmi um stóískan heimspeking almennt og komst að þeirri niðurstöðu að stóísk siðfræði hefði sín „súru ber“. „Við getum ekki verið hamingjusöm en við getum verið góð; við skulum þess vegna láta sem það skipti ekki máli hvort við erum hamingjusöm svo lengi sem við erum góð“. Russell og Rees telja sig báðir sjá áhrif Markúsar í ritum þýska heimspekingsins Immanuels Kant.

Þýðing Gregorys Hays á *Hugleiðingunum* fyrir The Modern Library komst á metsölulista og var þar í tvær vikur árið 2002.

Óttar Egill Arnarsson þýddi verkið á íslensku.

## Tengt efni
* Stóuspeki

## Heimildir


## Tenglar
* Meditations á Project Gutenberg (ensk þýðing á ritinu)
DHL-Höllin

**DHL-Höllin** er fjölnota íþróttahöll í Vesturbæ Reykjavíkur. Höllin er heimavöllur liðs KR í körfubolta og fara þar fram æfingar í körfubolta. Handknattleiksdeild KR notar höllina einnig fyrir æfingar, en KR á þó ekkert lið í efstu deild handboltans.
Laugardalslaug

**Laugardalslaug** (einnig **Sundlaugin í Laugardal**) er stór íslensk sundlaug á Sundlaugarvegi 30 í 104 Reykjavík sem byggð var árið 1968. Sundlaugin var teiknuð á teiknistofu húsameistara Reykjavíkuborgar, Einars Sveinssonar. 

Í Laugardalslaug er að finna þrjár laugar og fjóra búningsklefa, eina upphitaða útilaug sem er 28°C heit, 50 metrar á lengd og 22 m á breidd með átta brautum. Við hlið hennar er 30 m laug, en vatnið í henni er hlýrra en vatnið í 50 m lauginni sem hún liggur við. Árið 2004 bættist við 25 m breið og 50 m löng innilaug sem hefur færanlegan bakka og 10 brautir;.  Einnig eru heitir pottar, eimbað, nuddpottar, ljósabekkir og 86 m löng rennibraut. Hvert ár koma um 1,5 milljón gestir í Laugardalslaugina.

## Tilvísanir


## Tenglar

* Grein um Laugardalslaug sem finna má á vef Reykjavíkurborgar
* Umfjöllun um Laugardalslaug  á www.sundlaugum.is
Snorralaug í Reykholti

**Snorralaug í Reykholti** eða **Snorralaug** er íslensk laug sem finna má í Reykholti. Snorralaug var ein af hinum 10 fyrstu friðlýstu fornminjunum á Íslandi. Hún er ein af þrettán laugum sem vitað er um að notaðar hafi verið til forna, og ein af fjórum sem enn eru nothæf.

## Saga
Talið er að laugin hafi verið hlaðin á 13. öld, og er hún kennd við Snorra Sturluson, en fyrstu heimildir um að það hafi verið laug í Reykholti eru frá dögum Snorra Sturlusonar (sem var uppi frá 1178-1241), en fyrirfinnast líka í Landnámabók og Sturlunga sögu. Tveir hverir finnast þar helstir, Skrifla og Dynkur. Var vatni veitt í Snorralaug úr Skriflu eftir um 120 m löngum neðanjarðarstokki og er baðlauga í Reykholti oft getið í gömlum heimildum. Snorralaug er með elstu mannvirkjum sem varðveist hafa hér á landi. Frá lauginn lágu jarðgöng til bæjarhúsa Snorra og hafa þau verið grafinn upp að hluta.

En talið er að laug hafi verið á Reykvöllum frá árinu 960 eða fyrr á grundvelli Landnámu en þar segir frá því að Tungu-Oddur, sonur Önundar breiðskeggs á Breiðabólstað fór „frá húsi til laugar í Reykjaholt; þar voru sauðahús hans;“

Árið 2004 sýndi séra Geir Waage sóknarprestur í Reykholtskirkju norsku krónprinshjónunum frá Reykholti og sýndi þeim ásamt öðrum stöðum Snorralaug. 

## Lýsing
Laugin er u.þ.b. 4 metrar í þvermál; og þar sem botn laugarinnar er ójafn er hún misdjúp, en dýptin er breytileg á milli 0.70 til 1 metra djúp. Þrep liggja niður í laugina, og er hlaðin úr tilhöggnu hveragrjót. Fyrir tilstilli fornleifauppgraftar hefur það verið leitt í ljós að tvær rennur veittu heitu vatni í laugina úr hverinum Skriflu sem hefur nú verið eyðilögð.

Á barmi aðrennslisins má sjá fangamerkið *V.Th. 1858.* á steini og er það fangamark Sr. Vernharðs Þorkelssonar sem lét gera við laugina það ár.

Lauginni er fyrst lýst í riti frá circa. 1724 eftir Páls Vídalíns („Um fornyrði Jónsbókar“).

## Heimildir

* 
* 

## Tengt efni
*Fornminjar í Reykholti

## Tenglar
*Icelandic Online Dictionary and Readings Jarðhiti
*Grein um Snorralaug  á Snorrastofu
*Grein um Snorralaug  á www.sundlaugum.is
*Umfjöllun um Snorralaug  á www.hot-springs.org/
*Snorralaug á Heimsminjaskrá UNESCO
:**Myndir:**
*Myndasafn á Menntamálaráðuneytinu - Krónprins Noregs í heimsókn 28. júní 2004
Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir

**Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir** (fædd 5. september 1972) er frumkvöðull og fyrrverandi borgarfulltrúi fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Reykjavík og sat í borgarstjórn frá árinu 2006 til ársins 2014. Þorbjörg Helga sat meðal annars sem formaður Umhverfis- og samgönguráðs, formaður menningar- og ferðamálaráðs og formaður leikskólaráðs. Þorbjörg Helga er gift Hallbirni Karlssyni verkfræðingi og eiga þau fjögur börn. Hún stofnaði fyrirtækin Trappa ehf. og Kara Connect ehf.

Þorbjörg Helga er fædd og uppalin í Reykjavík, dóttir Vigfúsar Árnasonar endurskoðanda og Ólafar Björnsdóttur ljósmóður og hjúkrunarfræðings. Hún er stúdent frá Verslunarskóla Íslands. Hún er með BA-próf í uppeldisfræði frá Háskóla Íslands og MA-próf í námssálfræði frá Washington-háskóla í Seattle. Áður starfaði hún sem verkefnastjóri og kennari við Háskólann í Reykjavík og sem ráðgjafi menntamálaráðherra Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur.

Þorbjörg Helga sat í Háskólaráði Háskóla Íslands og í stjórn Lánasjóðs Sveitarfélaga. Hún sat í stjórn Orkuveitu Reykjavíkur, stjórn Sorpu, stjórn Strætó og var formaður hússtjórnar Borgarleikhússins.  

## Tenglar
* Upplýsingasíða á vef Reykjavíkurborgar
Alvin Plantinga

**Alvin Plantinga** (fæddur 15. nóvember 1932) er bandarískur heimspekingur. Hann hefur meðal annars skrifað um trúarheimspeki, frumspeki og þekkingarfræði. Hann er prófessor við Note Dame-háskóla í Bandaríkjunum.
Stallað form

**Stallað form** kallast fylki í línulegri algebru þar sem:
* allar raðir með engum núllum eru fyrir ofan raðir sem samanstanda einungis af núllum
* forystustuðull raðar er alltaf hægra megin við forystustuðulinn fyrir ofan hann

## Dæmi

Þetta fylki er á stölluðu formi:

:
\begin{bmatrix}
0 & 1 & 4 & 0 & 0  \\
0 & 0 & 0 & 1 & 0  \\
0 & 0 & 0 & 0 & 1  \\
0 & 0 & 0 & 0 & 0  \\
\end{bmatrix}


og þetta líka

:
\begin{bmatrix}
1 & 1 & 1 & 1 \\
0 & 9 & 0 & 2 \\
0 & 0 & 0 & 3 \\
\end{bmatrix}


Þetta fylki er hins vegar ekki á stölluðu formi þar sem forystustuðullinn í þriðju röð er ekki hægra megin við forystustuðul annarar raðar:

:
\begin{bmatrix}
1 & 2 & 3 & 4 \\
0 & 3 & 7 & 2 \\
0 & 2 & 0 & 0 \\
\end{bmatrix}


## Tengt efni
* Gauss-eyðing
* Gauss-Jordan eyðing
Pelican (hljómsveit)

**Pelican** var íslensk hljómsveit sem starfaði á tímabilinu 1973-75 og síðan aftur tveimur áratugum seinna, þá með Guðmund Jónsson úr Sálinni innanborðs. Stíll sveitarinnar einkenndist meðal annars af framsæknu rokki.

## Meðlimir
* Pétur Kristjánsson: Söngur
* Björgvin Gíslason: Gítar og Hljómborð
* Ásgeir Óskarsson: Trommur & slagverk
* Gunnar Hermannsson: Bassi
* Jón Ólafsson: Bassi
* Ómar Óskarsson: Gítar
* Hlöðver Smári Haraldsson: Hljómborð
* Herbert Guðmundsson: Söngur

## Meðlimir 1993
* Pétur Kristjánsson: Söngur
* Björgvin Gíslason; Gítar
* Ásgeir Óskarsson: Trommur & slagverk
* Jón Ólafsson: Bassi
* Guðmundur Jónsson: Gítar

## Hljómplötur
* *[[Uppteknir]]* 1974
* *[[Litla flugan]]* 1975
* *[[Pelican (breiðskífa)|Pelican]]* 1993

## Tenglar

* *[https://glatkistan.com/2015/01/19/pelican/ Glatkistan]*
Badmintondeild KR

**Badmintondeild KR** var stofnuð 23. september 1963. Á stofnfundinum var Óskar Guðmundsson, margfaldur meistari í greininni, valinn formaður en hann var, ásamt Birgi Þorvaldssyni og Sveini Björnssyni, helsti hvatamaður að stofnun deildarinnar. Rúmlega 70 börn stunda nú æfingar hjá deildinni undir leiðsögn Árna Þórs Hallgrímssonar, sem er aðalþjálfarinn við deildina.

## Formenn Badmintondeildar KR

*1963-1973 Óskar Guðmundsson
*1973-1976 Friðleifur Stefánsson
*1976-2002 Óskar Guðmundsson
*2002-? Hörður Sigurðsson
*?- Reynir Guðmundsson

## Núverandi stjórn

**Formaður**: Reynir Guðmundsson
**Gjaldkeri**: Unnur Rán Reynisdóttir
**Ritari**: Árni Kristmundsson
**Varaformaður**: Óskar Bragason
**Meðstjórnendur**: Egill Erlingsson, Júlíus Þorsteinsson, Ólafur Einarsson
Boys in a Band

**Boys in a Band** er færeysk rokkhljómsveit, stofnuð árið 2006 í Götu. Hljómsveitin samanstendur af gítarleikaranum og söngvaranum Pætur Zachariasson, gítarleikaranum Heini, bassaleikaranum Símun, trommaranum Rógvi og Heri Schwartz sem leikur á Hammond-orgel. Sveitin sigraði Global Battle of the Bands (GBOB) árið 2007.
Pétur Kristjánsson

**Pétur Wigeland Kristjánsson** (fæddur 7. janúar 1952, dáinn 3. september 2004) var íslenskur tónlistarmaður. Pétur var söngvari og bassaleikari ýmissa rokkhljómsveita frá 1966 til 2004. Pétur vann einnig í hljómplötuútgáfu hjá Steinar og Skífunni. Hann lést 54 ára úr hjartaáfalli.

## Hljómsveitir
* Pops 1966
* Náttúra 1970
* Svanfríður (1972-1973)
* Pelican (1973-1975, 1993)
* Paradís (1975-1977)
* Póker (1977-1979)
* Start (1980-1983)

## Tenglar

* Glatkistan
Grétar Sigfinnur Sigurðarson

**Grétar Sigfinnur Sigurðarson** (fæddur 9. október 1982) er íslenskur fyrrum knattspyrnumaður sem lék sem varnarmaður. Hann varð fjór­um sinn­um bikar­meist­ari og tvisvar Íslands­meist­ari með KR-ing­um á ár­un­um 2008 til 2015 en hann varð áður bikar­meist­ari með Val árið 2005.

Hann er uppalinn í KR en lék einnig á ferlinum með Stjörnunni, Sindra (lán), Víking og Val (lán). Hann nam viðskiptafræði í Háskólanuum í Reykjavík.

Í Desember 2023 var Grétar dæmdur í átta mánaða skilorðsbundið fangelsi ásamt því að greiða tæpra 64 milljóna króna sekt til ríkissjóðs fyrir stórfelld skattsvik.

## Heimildir

## Ytri tenglar
*Grétar Sigurðarson á KSÍ.is
Pétur Marteinsson

**Pétur Hafliði Marteinsson** (fæddur 14. júlí 1973) er íslenskur rekstrarstjóri og fyrrverandi knattspyrnumaður sem leiðir lista Samfylkingarinnar í Reykjavík í sveitarstjórnarkosningum 2026. Hann spilaði knattspyrnu fyrir Hammarby IF í Svíþjóð, Stabæk í Noregi og Stoke City á Bretlandi. 

## Knattspyrna
Pétur hóf meistaraflokksferilinn í Fram 1991 og gekk síðan í raðir Leifturs og spilaði með þeim frá 1992-1993 og gekk síðan aftur í raðir Fram, en var svo var keyptur til Hammarby IF í Svíþjóð og hélt síðar til norska liðsins Stabæk. Árið 2001 gekk hann til liðs við liðið Stoke City á Bretlandi þar til ársins 2003 er hann gekk aftur til liðs við Hammarby og lék með þeim til 2006. Pétur lauk ferlinum hjá KR. Pétur spilaði 36 leiki með íslenska landsliðinu og skoraði í þeim eitt mark. 

## Starfsferill
Pétur er með MBA gráðu frá Háskólanum í Reykjavík og stofnaði Kex Hostel, Kaffihús Vesturbæjar og er markaðsstjóri hugbúnaðarfyrirtækisins OZ Sports. Hann hefur komið að þróun uppbyggingarsvæða í Reykjavík svo sem Þjóðarleikvangs í Laugardal, uppbyggingu á KR svæðinu og í nýja Skerjafirðinum.

## Stjórnmál
Seint í desember árið 2025 kom fram að Pétur hefði hlotið mikla hvatningu frá fólki í Samfylkingunni til að bjóða sig fram í oddvitasæti flokksins í Reykjavík fyrir sveitarstjórnarkosningar 2026. Þann 1. janúar 2026 gaf hann kost á sér en fram að því hafði Heiða Björg Hilmisdóttir, borgarstjóri Reykjavíkur, ein lýst yfir framboði í það sæti. Nokkrum dögum áður hafði Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra og formaður Samfylkingarinnar, upplýst að hún og Pétur höfðu rætt saman um mögulegt framboð hans.

Pétur uppskar 1. sætið prófkjöri flokksins í lok janúar en hann hlaut rúm 3.000 atkvæði meða Heiða fékk rúm 1.600.

## Fjölskylda
Pétur ólst upp í Breiðholti og Árbæ og er sonur Hugrúnar Pétursdóttur og Marteins Geirssonar, sem einnig var knattspyrnumaður og lék 67 leiki með landsliðinu og skoraði í þeim 8 mörk. Systur Péturs eru Margrét Marteinsdóttir blaðakona og Íris Dögg Marteinsdóttir. Eiginkona Péturs er Unnur Anna Valdimarsdóttir, prófessor við Háskóla Íslands. Saman eiga þau eina dóttur. 

## Tilvísanir
Jay Sean

**Jay Sean** (fæddur **Kamaljit Singh Jhooti** 26. mars 1979) er breskur r'n'b-söngvari af asískum uppruna. Hann er þekktastur fyrir lögin „Stolen“, „Eyes On You“ og „Ride It“. Jay Sean hefur gefið út tvær breiðskífur; *[[Me Against Myself]]* (2004) og *[[My Own Way]]* (2008).
Global Deejays

**Global Deejays** er austurrískt danstríó sem samanastendur af þeim *DJ Taylor* (Konrad Schreyvogl), *DJ Mikkel* (Mikkel Christensen) og *FLOw* (Florian Schreyvogl). Þeir hafa notið vinsælda í Evrópu, sér í lagi í Rússlandi, með lögum á borð við „The Sound of San Francisco“. Lag þetta inniheldur brot úr „San Francisco (Be Sure to Wear Flowers in Your Hair)“ sem Scott McKenzie flutti. Þá hefur tríóið endurhljóðblandað „What A Feeling (Flashdance)“ með Irene Cara.

## Útgefið efni
### Breiðskífur
* *[[Network]]* (2005)

### Smáskífur

## Tilvísanir


## Tenglar
* Vefsíða Global Deejays 
* Global Deejays á Discogs
* Guitar Tab of Kids
Gloria Gaynor

**Gloria Gaynor** (fædd **Gloria Fowles** 7. september 1949 í Newark, New Jersey) er bandarísk söngkona, þekktust fyrir diskólagið „I Will Survive“.

## Útgefið efni
### Breiðskífur
*1975: *Never Can Say Goodbye* (MGM) - US Pop #25, US R&B #21
*1975: *Experience Gloria Gaynor* (MGM) - US Pop #64, US R&B #32
*1976: *I've Got You* (Polydor) - US Pop #107, US R&B #40
*1977: *Glorious* (Polydor) - US Pop #183
*1978: *Park Avenue Sound* (Polydor)
*1978: *Love Tracks* (Polydor) - US Pop #4, US R&B #4
*1979: *I Have a Right* (Polydor) - US Pop #58, US R&B #56
*1980: *Stories* - US Pop #178
*1981: *I Kinda Like Me* (Polydor)
*1983: *Gloria Gaynor* (Ecstacy)
*1984: *I Am Gloria Gaynor* (Chrysalis)
*1986: *The Power of Gloria Gaynor* (Stylus)
*1990: *Gloria Gaynor '90*
*1992: *Love Affair*
*1995: *I'll Be There* (Radikal)
*1997: *The Answer* (Florical)
*2002: *I Wish You Love* (Bell)
*2005: *Live! At John J. Burns Town Park* (Instant Live)
*2007: *Christmas Presence* (Glolo)

### Safnplötur
*1977 - *The Best of Gloria Gaynor*
*1982 - *Greatest Hits*
*1995 - *I'll Be There*
*1998 - *I Will Survive: The Anthology*
*1998 - *The Gloria Gaynor Album*
*2000 - *20th Century Masters: The Millennium Collection: The Best of Gloria Gaynor*
*2001 - *Ten Best: The Millennium Versions*
*2002 - *I Will Survive*
*2006 - *All The Hits Remixed*

### Smáskífur
*1974: „Honey Bee“ - US R&B #55
*1974: „Never Can Say Goodbye“ - US Pop #4, US R&B #34, **US Dance #1**, UK #2
*1975: „Reach Out I'll Be There“ - US Pop #60, UK #14
*1975: „Real Good People“ - US Dance #6
*1975: „Walk on By“ - US Pop #98, US Dance # 8
*1975: „All I Need Is Your Sweet Lovin'“ - UK #44
*1975: „Casanova Brown/(If You Want It) Do It Yourself/How High the Moon“ - **US Dance #1**
*1975: „(If You Want It) Do It Yourself“ - US Pop #98, US R&B #24
*1975: „How High the Moon“ - US Pop #75, US R&B #73, UK #33
*1976: „Let's Make a Deal“ - US R&B #95
*1978: „I Will Survive/Substitute/Anybody Want to Party?/I Said Yes“ - **US Dance #1**
*1978: „I Will Survive“ - **US Pop #1**, US R&B #4, **UK #1**
*1978: „Substitute“ - US R&B #78
*1979: „Anybody Want to Party?“ - US R&B #16
*1979: „Let Me Know (I Have a Right)“ - US Pop #42, UK #32
*1981: „Let's Mend What's Been Broken“ - US R&B #76
*1983: „I Am What I Am“ - US R&B #82, UK #13
*1984: „Strive“ - UK #86
*1987: „Be Soft with Me Tonight“ - UK #80
*1993: „I Will Survive“ (endurhljóðblöndun, vinsælt í flutningi Hermes House Band) - UK #5
*1997: „Mighty High“ (ásamt The Trammps) - US Dance #12
*2000: „Just Keep Thinking About You“ - **US Dance #1**, UK #99
*2002: „I Never Knew“ - **US Dance #1**, US AC #30
*2006: „The Power of a Woman In Love“ - gefið út í Austurríki sem kynningarsmáskífa fyrir söngleikinn „Rebecca“
*2008: „Hacer Por Hacer“ (með Miguel Bosé) - Spánn #17*
Amy MacDonald

**Amy MacDonald** getur átt við eftirfarandi:
* Amy MacDonald, skoska söngkonu
* Amy MacDonald (rithöfundur), bandarískan rithöfund
Amy MacDonald (söngkona)

**Amy MacDonald** (fædd 25. ágúst 1987 í Bishopbriggs í Austur-Dunbartonskíri) er skosk söngkona og lagahöfundur. Fyrsta breiðskífa hennar *[[This is the life]]* kom út 30. júlí 2007 og seldust meira en 1 milljón eintök af henni. Fyrsta smáskífa söngkonunnar var „Poison Prince“ sem kom út 7. maí sama ár.

Hún hefur komið fram á tónleikahátíðum á borð við Glastonbury, í Hyde Park, á T in the Park og á V Festival. Macdonald hóf tónlistarferil sinn aðeins 15 ára gömul. Hennar helstu áhrifavaldar eru Travis og The Libertines.

## Útgefið efni

### Breiðskífur

### Smáskífur

## Tilvísanir


## Tenglar
* Vefsíða Amy Macdonald
* Amy MacDonald á Facebook
* Amy MacDonald á X
Bishopbriggs

**Bishopbriggs** er úthverfi Glasgow í Austur-Dunbartonskíri í Skotlandi. Þar búa nú um 23.500 íbúar. Bæjarins var fyrst getið 1655.

Bishoppbriggs komst í sviðsljósið eftir að karakterinn "Lúkas" í þátta röðinni "Little Britain",sem er eini hominn í bænum, er búsettur í Bishoppbriggs.
Bergur Thorberg

**Bergur Thorberg** (23. janúar 1829 – 21. janúar 1886) var landshöfðingi frá 1882 til 1886 og var annar í röð þeirra þriggja sem gegndu landshöfðingjaembættinu. 

Bergur var fæddur á Hvanneyri í Siglufirði, sonur séra Ólafs Hjaltasonar Thorberg og Guðfinnu Bergsdóttur konu hans. Hann lauk stúdentsprófi árið 1851 og lögfræðiprófi frá Hafnarháskóla árið 1857. Bergur varð aðstoðarmaður í danska dómsmálaráðuneytinu árið 1857 og amtmaður í vesturamtinu árið 1866. Hann sat þá í Stykkishólmi. Hann varð jafnframt amtmaður í suðuramtinu árið 1872 en  þá voru embættin sameinuð. 

Bergur flutti til Reykjavíkur árið 1873. Hann var bæjarfulltrúi í Reykjavík 1876 - 1883 og konungskjörinn alþingismaður 1865 - 1883. Hann var settur til að gegna landshöfðingjaembættinu í fjarveru Hilmars Finsen 1882 og síðan skipaður landshöfðingi og gegndi því embætti til dauðadags.

Hann var tvíkvæntur. Fyrri kona hans var Sesselja Þórðardóttir umboðsmanns Bjarna í Sviðsholti en eftir lát hennar giftist hann Elínborgu dóttur Péturs Péturssonar biskups.
 
## Heimild
* Bergur Thorberg (Æviágrip á vef Alþingis)
Vistarbandið

**Vistarbandið** var kvöð um að allt jarðnæðislaust fólk skyldi vera í vinnumennsku. Ef karl og kona réðu ekki eigin búi urðu þau að vera vinnuhjú á heimili bónda og eiga þar grið. Venjan var sú að fólk réði sig í ársvist í senn og skyldi skipta um heimili og vinnu á vinnuhjúaskildaga sem lengst af var á krossmessu á vor 3. maí, en fluttist yfir á 14. maí árið 1700 þegar tímatalinu var breytt.

## Saga
Lágmarksstærð búa var þrjú kúgildi samkvæmt Píningsdómi frá árinu 1490. Ef einstaklingur réð ekki yfir slíkri eign þá varð hann að gerast vinnuhjú. Þessi lög voru enn þá í gildi á 18. öld og giltu í reynd áfram langt fram á 19. öld. 
 
Ef húsbóndi stóð ekki við skyldur sínar við vinnuhjú þá mátti kæra hann fyrir hreppstjóra en vinnuhjú máttu þó ekki yfirgefa bæinn nema með leyfi bónda. Hvorki vinnuhjú né bændur máttu fara frá byggðalagi sínu nema þau fengju skriflegt leyfi prests eða veraldlegra yfirvalda.

Stundum var hægt að losna undan vistarbandi með því að gerast lausamaður. Þá réðu menn atvinnu sinni sjálfir og gátu selt húsbændum vinnu sína. Fram til ársins 1783 þurfti að eiga minnst tíu kúgildi til að vera lausamaður. Lausamennska var bönnuð árin 1783-1863. Þegar lausamennska var leyfð aftur árið 1863 var það með ströngum skilyrðum. Þegar sjósókn jókst var lögum breytt árið 1894 og fór þá lausaganga að vera flestu búlausu fólki aðgengileg.

Algengast var að fólk væri eingöngu vinnuhjú á unga aldri en stofnaði síðan bú ef það fékk leigt jarðnæði og gengi þá í hjónaband. Hins vegar var það hlutskipti margra, sérstaklega kvenna, að vera í vinnumennsku ævilangt. Flestir íslenskir bændur voru leiguliðar en þó var ekki bændaánauð á Íslandi og ekki hægt að skylda bændur til að búa áfram á leigujörð sinni lengur en eitt ár í senn. Sama gilti um vistarbandið, enginn var skyldugur að vera hjá sama bónda lengur en eitt ár í senn. 

Ísland er sérstakt vegna þess hve stór hluti þjóðarinnar bjó í ófrjálsu einlífi vinnumennskunnar eða að jafnaði um 25% landsmanna alla 19. öldina sem var hæsta hlutfall í Evrópu. 

## Vistarband í Danmörku og á Íslandi
Vistarbandið var tekið upp í Danmörku árið 1733 undir nafninu *stavnsbånd,* vegna áhrifa frá landeigendum og her til að tryggja bændum ódýrt vinnuafl. Það var lagt niður árið 1788.

## Sjá einnig
* Bændaánauð

## Tenglar
* 
* Guðmundur Jónsson, Atvinnu- og búsetustýring með vistarbandi,Saga, 1. tölublað (01.01.1995), Blaðsíða 192
* Björn S. Stefánsson: Ráðningarskilmálar í lok 19. aldar, ''Skírni'' '''160''' (1986) bls. 223-230 
* Björn S. Stefánsson: Húsbændur og hjú, ''Ný saga'' 1 (1987) 97 
* Björn S. Stefánsson: Forsendur og fyrirstaða nýsköpunar á 17. og 18. öld, Sögu 26 (1988), 131-51 
* *[http://www.abcd.is/is/vistarband/359-enn-um-vistarbandid.html Björn S. Stefánsson: Enn um vistarbandið, Morgunblaðinu] * 30. júní 1993 
* ​Björn S. Stefánsson:​ Þróun sjávarútvegs við vistarbandsákvæði, ​''Sögu'' 33 (1995) 187-191 
* Björn S. Stefánsson: Afköst og atvinnuöryggi, ''Sögu'' 34 (1996) 307-9
Fornleifar

**Fornleifar** eru allt það sem varðveist hefur frá gamalli tíð, meðal annars leifar fornra mannvirkja og annarra staðbundinna minja sem menn hafa gert eða mannaverk eru á en einnig hvers kyns manngerðir hlutir og verkfæri og átrúnaðarstaðir. Samkvæmt íslenskum lögum eru fornleifar eldri en 100 ára .

## Gerðir fornleifa
Fornleifar geta meðal annars verið byggðaleifar, bæjarstæði, húsaleifar hvers kyns, svo sem kirkna, bænahúsa, klaustra og búða, leifar af verbúðum, naustum, verslunarstöðum og byggðaleifar í hellum; einnig vinnustaðir þar sem aflað var fanga, sel, verstöðvar, ból, mógrafir, kolagrafir, gömul tún- og akurgerði, áveitumannvirki og leifar eftir veiðar til sjávar og sveita, gamlir vegir, stíflur, brýr, vöð, varir, hafnir og bátalægi, slippir, ferjustaðir, kláfar, vörður og vitar og önnur vega- og siglingamerki ásamt kennileitum þeirra; varnarmannvirki; þingstaðir, hörgar, hof og vé, brunnar, uppsprettur, álagablettir og aðrir staðir og kennileiti sem tengjast siðum, venjum, þjóðtrú eða þjóðsagnahefð; áletranir, greftrunarstaðir og skipsflök.

Fornleifar eru ekki aðeins öll forn mannvirki heldur einnig staðir sem á einn eða annan hátt tengjast menningu og atvinnuvegum.

## Tilvísanir


## Heimild
* Þjóðminjalög

## Tengt efni
* Fornleifafræði
* Fornminjar í Reykholti í Borgarfirði

## Tenglar

* 
* 
*