open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Úrölsk mál

**Úrölsk tungumál** eru fjölskylda um 30 tungumála sem samtals telja 20 milljón málhafa. Nafngift málafjölskyldunnar er dregin af því svæði þar sem uppruni hennar er talinn liggja sem er nálægt Úralfjöllum. Þau lönd sem hafa flesta málhafa eru Eistland, Finnland, Ungverjaland, Noregur, Svíþjóð, Rúmenía, Rússland og serbneska héraðið Vojvodína. Stærstu úrölsku málin með tilliti til fjölda mælenda eru ungverska, finnska og eistneska. 

## Ættartré
Innri bygging úrölsku málaættarinnar hefur verið umdeild frá því hún var fyrst sett fram en hér skal sett fram sú flokkun sem mestrar hylli nítur. Úrölsk mál greinast í fyrsta lið í tvennt: finnsk-úgrísk og samójedísk mál.

Margar tilraunir hafa verið gerðar til að finna sambandið á milli úralskra mála og þeirra tungumála sem yfirleitt eru talin til hinna stóru málafjölskyldnanna. Besta sambandið (þótt það sé ekki óumdeilt) er líklegast á milli úralskra mála og júkagir. Kenningar um sérstök tengsl við altaísk mál voru áður mjög vinsælar en hafa fallið í ónáð í seinni tíð.
Heilahristingur

**Heilahristingur** kemur fyrir þegar maður dettur á hausinn eða þungt högg kemur á hausinn. Heilahristingur flokkast undir höfuðáverka með tímabundið tap á heilastarfsemi. Heilahristingur getur valdið fjölda líkamlegra, skilvitlegra og tilfinningalegra einkenna.
Mattel

**Mattel** er einn stærsti leikfangaframleiðandi heims. Það framleiðir meðal annars leikföng undir vörumerkjunum Barbie, Fisher Price, Hot Wheels og Matchbox. Fyrirtækið var stofnað í Bandaríkjunum árið 1945 af Harold Matson og Elliot Handler og er nafn þess dregið af fyrstu stöfunum í nöfnum þeirra. Þekktasta leikfang fyrirtækisins er barbídúkkan sem Ruth Handler, eiginkona Elliots, þróaði árið 1959. Síðustu verksmiðju Mattel í Bandaríkjunum var lokað 2002 og eftir það hefur öll framleiðsla þess farið fram í Asíu. 

## Tenglar
* Vefur fyrirtækisins
Rannsóknarsetur um nýsköpun og hagvöxt

**Rannsóknarsetur um nýsköpun og hagvöxt** er íslenskt rannsóknarsetur, sem stofnað var 2012. Tilgangur RNH er að rannsaka, hvað örvi og hindri nýsköpun og hagvöxt. Í rannsóknum stofnunarinnar er sérstaklega beint sjónum að því, hvernig menn geti með sjálfsprottinni samvinnu, viðskiptum í stað valdboðs, fullnægt þörfum sínum og bætt kjörin.

Fjögur helstu rannsóknarsvið stofnunarinnar eru: 1) skattar og tekjudreifing, 2) auðlindanýting og umhverfisvernd, 3) nýsköpun og framkvæmdamenn, 4) minningin um fórnarlömbin.

Rannsóknarráð RNH skipa dr. Ragnar Árnason, prófessor í hagfræði, formaður, dr. Hannes Hólmsteinn Gissurarson, prófessor í stjórnmálafræði, og dr. Birgir Þór Runólfsson, dósent í hagfræði. Stjórn RNH skipa Gísli Hauksson, formaður, Jónas Sigurgeirsson og Jónmundur Guðmarsson.

RNH hefur haldið marga fundi og ráðstefnur, þar á meðal um „Evrópu fórnarlambanna“ 22. september og „Fiskveiðar: sjálfbærar og arðbærar“ 6. október 2012.

## Tenglar
* Heimasíða RNH
Sótó

**Sótó** (*Sesotho*) er bantúmál á benúe-kongó grein nígerkongómálaættarinnar. Sótó er talað af um þremur milljónum manns, þar af tveimur milljónum í Suður-Afríku og einni milljón í Lesótó. Í Suður-Afríka er það eitt af ellefu opinberum tungumálum. 

Sótó er ritað með latínuletri.
FarmVille

***FarmVille*** er tölvuleikur spilaður í rauntíma þar sem maður ræktar grænmeti og búfé á sýndarbóndabæ. Leikurinn var þróaður og gefinn út af fyrirtækinu Zynga árið 2009. Leikurinn er byggður á Adobe Flash og er aðgengilegur á Facebook og MSN Games. Tímabundið var það líka til sem smáforrit fyrir iPhone, iPad og iPod touch. Leikurinn er ókeypis en þarf að borga fyrir aukahluti í leiknum.
Smáforrit

**Smáforrit** (einnig kallað **app**, sem er stytting á enska orðinu *application* sem þýðir *forrit*) á við um forrit sem er aðallega notað í farsíma og spjaldtölvu. Smáforrit fást í gegnum netverslanir reknar af fyrirtækjunum sem gefa út stýrikerfið sem forritin verða keyrð á. Dæmi um svona verslanir eru App Store frá Apple, Google Play, Windows Store frá Microsoft og BlackBerry World. Sum smáforrit eru ókeypis en fyrir önnur þarf að borga.
María 2. Englandsdrottning

**María 2. Englandsdrottning** (30. apríl 1662 – 28. desember 1694) var drottning Englands, Skotlands og Írlands ásamt eiginmanni sínum, Vilhjálmi frá 1689 til dauðadags. Þau Vilhjálmur voru bæði mótmælendatrúar og komust til valda í kjölfar Dýrlegu byltingarinnar þar sem föður Maríu, hinum kaþólska Jakobi 2., var steypt af stóli. Eftir lát hennar ríkti Vilhjálmur einn í átta ár en við lát hans tók systir Maríu, Anna, við krúnunni.
Vetrarólympíuleikarnir 1988

**Vetrarólympíuleikarnir 1988** voru 15. vetrarólympíuleikarnir. Þeir fóru fram í Calgary í Kanada frá 13. til 28. febrúar 1988. Sovétríkin og Austur-Þýskaland unnu langflest verðlaun á leikunum. Þrír íslenskir skíðamenn tóku þátt í leikunum. Keppt var í tíu íþróttagreinum.
Reims

**Reims** er borg í héraðinu Marne í Grand Est í Frakklandi. Hún stendur í sýslunni Marne í norðurhluta vínræktarhéraðsins Champagne. Borgin er einkum þekkt sem staðurinn þar sem Frakkakonungar voru krýndir frá því á 12. öld. Dómkirkjan í Reims var reist á 13. og 14. öld. Íbúar eru um 183.000 (2017)

## Menntun
* NEOMA Business School
Súlavesí

**Súlavesí** (áður **Celebes-eyja**) er eyja í Indónesíu. Hún er milli Borneó og Mólúkkaeyja og er ein fjögurra Stóru-Sundaeyja. Súlavesí er ellefta stærsta eyja jarðar og er flatarmál eyjunnar er 174.600 km². Í Indónesíu eru aðeins Súmatra, Borneó og Papúa stærri að flatarmáli og aðeins Java og Súmatra byggðar fleira fólki. Sundið milli Súlavesí og Borneó er nefnt Makassarsund.

Súlavesí er mjög óregluleg í laginu með fjóra langa skaga og lítur út eins og nokkurs konar krossfiskur. Þessir skagar eru venjulega einfaldlega nefndir Norðurskagi, Austurskagi, Suðurskagi og Suðausturskagi. Þó er norðurskaginn stundum nefndur Mínahassa-skagi. Tomíníflói liggur milli Mínahassa og austurskagans, Tólóflói milli austur- og suðausturskagans og Boneflói milli suður- og suðausturskagans.

Miðhluti eyjunnar er aðallega fjalllendi. Eldfjöll eru hins vegar einkum á Mínahassa-skaga og má meðal þeirra nefna Lokon, Awu, Soputan og Karangetang.  Sex þjóðgarðar eru á eyjunni og eru nokkrir þeirra við hafið til að vernda kóralrif. Dýralíf á Súlavesí er fjölbreytt, þar hafa t.d. fundist 127 tegundir spendýra, þar af 79 sem eru einlendar á eyjunni. Skógeyðing hefur verið vandamál á eyjunni.

Sex héruð eru á Súlavesi; Gorontalo, Vestur-Súlavesí, Suður-Súlavesí, Mið-Súlavesí, Suðaustur-Súlavesí og Norður-Súlavesí. Margar smáeyjar eru hluti af þessum héruðum.

Íbúar voru um 18,5 milljónir árið 2014 og er stærsta borgin Makassar. Flestir íbúanna fylgja íslam en kristinn minnihluti er nyrst.

Árið 2018 varð stór jarðskjálfti við eyjuna og skall flóðbylgja á henni. Talsverð eyðilegging og manntjón varð.
Súmatra

**Súmatra** er eyja í Indónesíu. Hún er vestust Sundaeyja og stærsta eyjan sem tilheyrir Indónesíu að fullu. Eldvirkni er mikil vestan megin á eyjunni og stórir jarðskjálftar tíðir þar sem eyjan er vestast í Eldhringnum umhverfis Kyrrahaf. Flatarmál er um 473 000 km² og eru íbúar um 50 milljónir (2014). Medan er stærsta borgin og eru yfir 50 tungumál töluð á eyjunni. Kaffiframleiðsla er mikilvæg atvinnugrein.

Regnskógur er á Súmötru en hann hefur minnkað um helming á síðustu áratugum. Fjöll eru sunnan og vestan megin á eyjunni og er eldfjallið Kerinci hæsti punkturinn eða 3805 metrar.
Davíð Þorláksson

**Davíð Þorláksson** (f. 16. september 1980 á Akureyri) er íslenskur lögfræðingur og framkvæmdastjóri Betri samgangna. 

Davíð er fyrrverandi formaður Sambands ungra sjálfstæðismanna (SUS) en hann var kjörinn formaður í ágúst 2011 og fékk 62% atkvæða á móti 38% atkvæðum mótframbjóðanda hans, Björns Jóns Bragasonar. Hann hefur skrifað greinar í tímaritið Þjóðmál og var einnig pistlahöfundur á Fréttablaðinu.

Davíð var stúdent af náttúrufræðibraut Menntaskólans á Akureyri, lauk embættisprófi í lögfræði við Háskóla Íslands árið 2006, MBA gráðu frá London Business School og hlaut héraðsdómslögmannsréttindi árið 2009. Hann sat í stjórn SUS 2003-2005 og hefur verið ritari Varðbergs. Davíð starfaði sem lögfræðingur Viðskiptaráðs Íslands, verkefnastjóri við lagadeild Háskólans í Reykjavík og aðstoðarkennari við lagadeild Háskóla Íslands. Þá starfaði hann sem yfirlögfræðingur fjárfestingabankans Askar Capital frá árinu 2007 og til 2009 þegar hann færði sig yfir til Icelandair Group en þar starfaði hann sem yfirlögfræðingur til ársins 2017 er hann hóf störf hjá Samtökum atvinnulífsins sem forstöðumaður samkeppnishæfnissviðs. Í janúar 2021 var Davíð ráðinn framkvæmdastjóri Betri samgangna, opinbers hlutafélags í eigu íslenska ríkissins og sveitarfélaganna á höfuðborgarsvæðinu, sem sér um framkvæmd Samgöngusáttmála höfuðborgarsvæðissins. 

## Tilvitnanir

## Tenglar
* Heimasíða Sambands ungra sjálfstæðismanna
Suðrænn baulfiskur

**Suðrænn baulfiskur** (*Argyrosomus hololepidotus*) er fisktegund sem helst er að finna í Indlandshafi. Hann er silfurlitaður með gráum eða brúnum uggum, dökkur sporður, dökkir til svartir blettir að ofan sitthvoru megin við bakugga og að sporði. Uggar eru beittir honum til varnar. Hann er frekar stór og er algeng stærð um 1 metri, hann getur þó náð allt að 2 metra lengd. Hefur mest vigtast 71 kg og hæðsti aldur skráður 30 ára. 

Hann heldur sig helst í Indlandshafi þó mest við Madagaskar og er oft kenndur við þær eyjar, Madagaskar meagre. Hann finnst þó víðar. Fiskurinn kýs frekar hlýjan sjó og vill helst vera í hitastigi á bilinu 13-24°C.

Suðrænn baulfiskur er botnfiskur og sjávarfiskur en þolir þó ferskvatn og á það til að synda upp ár. Heldur sig  helst í sjó á 15-150 m dýpi. Finnst þar af leiðandi hellst við ósa, neðst í ám, við strendur og einnig við rif. Hann er hellst við botninn eða miðsvæðis í sjónum.

Þessi tegund á ekki marga óvini, hákarlar eiga það til að leggja sér hann til munns, síðan er hann sjálfs síns óvinur því þeir éta hvorn annan. Suðrænn baulfiskur lifir á fjölbreyttri fæðu, þar hefur stærðin sitt að segja. Hann étur aðra fiska og vegna stærðar er flóran nokkuð mikil. Hann lifir einnig á smokkfisk, kröbbum, rækjum og ormum. Hann aflar sér fæðu helst á nóttunni.

Þær þjóðir sem veiða mest eru Angóla, Ástralía og Suður-Afríka. Árið 2010 voru veidd 17.688 tonn. Angóla veiðir mest, en þeir hafa þó ekki veitt samfellt frá 1950. Þeir hættu veiðum frá 1970-1983 og aftur 1987-1998. En eftir 2001 juku þeir sínar veiðar töluvert og eru langt yfir öllum öðrum þjóðum í tonnum talið.  

## Heimildir
Stjórndreifing

**Stjórndreifing** (enska: *devolution*) kallast það fyrirbæri þegar ákveðnu framkvæmdar- og/eða löggjafarvaldi er með lögum fært frá miðstýringu ríkisvalds til staðbundinna lýðræðislegra samfélaga. Slíkt tíðkast nær eingöngu í einingarríkjum þar sem allt vald liggur samkvæmt stjórnarskrá hjá ríkisvaldi og getur löggjafinn sem dreifir valdinu dregið það til baka að eigin frumkvæði. Þekkt dæmi af stjórndreifingu á heimsvísu eru til dæmis í Bretlandi, þar sem þingið hefur veitt Skotlandi, Wales og Norður-Írlandi eigin þjóðþing sem fara meðal annars með eigin velferðar-, samgöngu- og menntamál.
Kalle Stropp och Grodan Boll på svindlande äventyr

**Kalle Stropp och Grodan Boll på svindlande äventyr** er sænsk teiknimynd Thomas Funck frá árinu 1991 í leikstjórn og Jan Gissberg. Berti sperrti og Frikki froskur
## Tenglar
*
Kalle Stropp Och Grodan Boll Räddar Hönan

**Kalle Stropp och Grodan Boll Räddar Hönan** er stutt sænsk teiknimynd frá árinu 1987 í leikstjórn Stig Lasseby og Jan Gissberg eftir handriti Thomas Funck.

## Tenglar
*
Míkhaíl Búlgakov

**Míkhaíl Afanasjevítsj Búlgakov** (rússneska: Михаи́л Афана́сьевич Булга́ков; (15. maí 1891 – 10. mars, 1940) var rússneskur rithöfundur og leikskáld. Þekktasta verk hans er skáldsagan *[[Meistarinn og Margaríta]]* sem ekkja hans lét gefa út árið 1966 en meðan hann lifði var hann fyrst og fremst þekktur sem leikskáld. Verk hans einkennast af gróteskri háðsádeilu þar sem furður blandast við raunsæi.
Neptúnín

**Neptúnín** er geislavirkur málmur með efnatáknið **Np** og sætistöluna 93. Stöðugasta samsæta þess, 237Np, er aukaafurð sem verður til í kjarnaofnum og við framleiðslu plútóníums. Snefill af neptúníni finnst líka í úrangrýti. Dmitri Mendelejev hafði spáð fyrir um tilvist efnisins í lotukerfinu en bandarísku eðlisfræðingarnir Edwin McMillan og Philip H. Abelson urðu fyrstir til að einangra það við Lawrence Berkeley National Laboratory árið 1940. Efnið heitir eftir reikistjörnunni Neptúnusi.
Töflureiknir

**Töflureiknir** er notendaforrit þar sem hægt er að vinna með gögn í töflu. Hver reitur í töflunni getur innihaldið tölur eða texta eða reikniformúlu sem sýnir til dæmis summu allra gagna í tilteknum dálki eða línu töflunnar, miðgildi, meðaltal o.s.frv. Þar sem útkoma úr útreikningum uppfærist sjálfkrafa þegar gögnum er breytt er auðvelt að nota töflureikna til að gera töluleg líkön og prófa útkomuna miðað við ólíkar forsendur. Nútímatöflureiknar bjóða auk þess upp á margvíslegar aðferðir við myndræna framsetningu gagna í gröfum eins og línuritum og súluritum. 

Töflureiknar eru í dag yfirleitt hluti af skrifstofuvöndlum ásamt ritvinnsluforritum. Þekktustu töflureiknarnir eru Microsoft Excel, OpenOffice.org Calc og Numbers. Þekktir eldri töflureiknar eru til dæmis VisiCalc, Quattro Pro og Lotus 1-2-3.
Ítalía í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva

Ítalía hefur tekið þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 46 sinnum síðan að frumraun landsins í keppninni ásamt sjö öðrum löndum átti sér stað árið . Keppnin sjálf á rætur að rekja til Sanremo tónlistarhátíðarinnar. Ítalía tók þátt í öll skipti til ársins , og þar eftir hefur verið fjarverandi í nokkur skipti. Eftir þrettán ára fjarveru sem byrjaði árið , tók landið þátt aftur í keppninni árið  og endaði þar í öðru sæti. Ítalía hefur unnið keppnina þrisvar sinnum og hefur endað í efstu fimm sætunum í fimmtán skipti. Ítalía hélt keppnina í Napólí () og Róm (), og mun halda keppnina í Tórínó árið .

Árið  endaði Domenico Modugno í þriðja sæti með laginu „Nel blu, dipinto di blue“. Lagið er betur þekkt sem „Volare“ þar sem það hlaut gríðarlegrar vinsælda um allan heim. Lagið komst á bandarísku Billboard Hot 100 og vann tvö Grammy verðlaun á fyrstu verðlaunahátíðinni. Emilio Pericoli endaði einnig í þriðja sæti árið , áður en Ítalía vann í fyrsta skipti árið eftir () með Gigliola Cinquetti og laginu „Non ho l'età“. Gigliola tók aftur þátt 10 árum seinna árið  og endaði þar önnur með laginu „Sì“, á eftir ABBA. Ítalía endaði aftur í þriðja sæti árið  með Wess og Dori Ghezzi með laginu „Era“. Besta niðurstaða landsins á 9. áratugnum var með Umberto Tozzi og Raf sem enduðu í þriðja sæti árið . Annar sigur Ítalíu kom árið  þegar Toto Cutugno flutti lagið „Insieme: 1992“. Eftir árið 1997 dró landið sig úr keppni.

Þann 31. desember 2010 tilkynnti SES (EBU) að Ítalía myndi snúa aftur og verða meðlimur Stóru Fimm, ásamt i, i,  og i, sem þýddi að landið myndi sjálfkrafa komast í úrslit. Endurkoman reyndist vera árangursrík þar sem Ítalía hefur endað í topp-10 í átta skipti í seinustu tíu keppnunum (2011–21). Þar á meðal voru Raphael Gualazzi () og Mahmood () sem náðu öðru sæti og Il Volvo () þriðja sæti. Il Volvo vann símakosninguna það ár, en endaði í sjötta sæti hjá dómnefndinni. Frá innleiðingu 50/50 kosningarinnar árið , var það í fyrsta sinn sem að sigurvegari símakosningar vann ekki. Ítalía náði sínum þriðja sigri árið , með rokkhljómsveitinni Måneskin og laginu „Zitti e buoni“.

## Yfirlit þátttöku (niðurstöður)



## Heimildir
Juan Mata

**Juan Manuel Mata García** (fæddur 28. apríl 1988) er spænskur knattspyrnumaður sem spilar með Manchester United. Mata er fjölhæfur leikmaður, sem getur spilað sem leikstjórnandi á miðjunni, sem og á báðum vængjum vallarins.
Ricoh Arena

**Ricoh Arena** (Ricoh-leikvangur) er knattspyrnuvöllur í ensku borginni Coventry og er heimavöllur félagsins Coventry City. Leikvangurinn var tekinn í notkun 2005 og er gjarnan notaður fyrir ýmsa viðburði, auk knattspyrnu.

## Saga leikvangsins
Það var árið 1997 að ákvörðun var tekin um að reisa nýjan knattspyrnuvöll fyrir Coventry City. Í raun reis heil þyrping húsa. Fyrir utan knattspyrnuvöllinn er þar hótel, sýningarhöll, spilavíti og verslunarmiðstöðin Arena Park. Samstæðan var reis 2005-2007 eftir nokkrar tafir. Leikvangurinn átti upphaflega að taka 45 þúsund manns í sæti og vera þannig með stærri leikvöllum Englands. En þegar uppi var staðið var ákveðið að hafa völlinn minni, þannig að hann tekur eingöngu 32 þúsund manns. Byrjað var að leika knattspyrnu á vellinum haustið 2006. Fyrsti landsleikurinn fór fram 6. október 2006 og áttust þá við England U21 og Þýskaland U21 sem England vann 1-0. Samstæðan öll, þar á meðal völlurinn, var formlega opnuð 24. febrúar 2007 af hlaupakonunni Kelly Holmes og íþróttamálaráðherra landsins Richard Caborn. 

## Heitið
Heitið Ricoh kemur frá aðalstyrktaraðila samstæðunnar, fjölföldunarfyrirtækinu Ricoh. Upphaflega stóð til að bílaverksmiðjan Jaguar yrði styrktaraðilinn og átti leikvangurinn að heita Jaguar Arena, en samningur við fyrirtækið var leyst upp 18 mánuðum eftir að hann var gerður. Samningurinn við Ricoh var undirritaður 26. apríl 2005 og voru framkvæmdir við samsteypunnar þegar vel á veg komnar.

## Íþróttasaga

Ricoh Arena varð heimavöllur Coventry City í upphafi leiktíðar 2005-2006, en þá var leikvangurinn ekki að fullu kláraður. Áður hafði liðið leikið sína leiki á Highfield Road. Fyrsti leikurinn var gegn QPR í B-deildinni (20. ágúst) og vannst hann 3-0. Fyrsti tapleikur liðsins á Ricoh-leikvanginum var 24. september sama ár gegn Hull City 0-2. Áhorfendamet vallarins var slegið 7. mars 2009 í bikarleik Coventry City og Chelsea, sem hinir síðarnefndu unnu 2-0, en 31.407 manns sóttu leikinn. Tæknilega séð var uppselt, því stúkur voru enn í smíðum á þessum tíma. Þegar framkvæmdum var lokið er rúm fyrir 32.609 manns. 21. maí 2011 var völlurinn notaður fyrir úrslitaleik bikarkeppninnar kvenna í knattspyrnu en þá sigraði Arsenal Ladies. Á Ólympíuleikunum 2012 var völlurinn notaður fyrir knattspyrnuleiki, bæði í karla- og kvennaflokki. Af öðrum íþróttum sem nota völlinn má nefna rúgbý og ruðning.

## Tónleikar
Fyrir utan íþróttir er Ricoh Arena gjarnan notaður fyrir stórtónleika. Fyrstu tónleikarnir voru haldnir 23. september 2005 fyrir Bryan Adams. Tónleikar sem haldnir hafa verið á leikvanginum:

* Bryan Adams 23. september 2005
* Bon Jovi 7. júní 2006
* Red Hot Chili Peppers 2. júlí 2006
* Rod Stewart 20. júlí 2007
* Bon Jovi 24. júní 2008
* Scouting for Girls 30. nóvember 2008
* Take That árið 2009 (nokkrir tónleikar)
* Oasis 7. júlí 2009
* Pink 24. júní 2010
* Coldplay 29. maí 2012

Áætlað er að Muse og Bruce Springsteen muni halda tónleika í leikvanginum árið 2013.

## Heimildir
*
Betlehem

**Betlehem** (arabíska: بيت لحم‎ *Bēt Laḥm*; hebreska: בֵּית לֶחֶם‎ *Bēṯ Leḥem*; gríska: Βηθλεὲμ, *Beþleem*) er borg í Palestínu á Vesturbakkanum rétt sunnan við Jerúsalem. Íbúar eru um 25.000. Í hebresku biblíunni er Betlehem nefnd sem heimabær Davíðs og í Nýja testamentinu er Betlehem fæðingarstaður Jesú. Efnahagslíf borgarinnar byggist aðallega á ferðaþjónustu. Þar eru bæði Fæðingarkirkjan sem kristnir pílagrímar sækja og gröf Rakelar sem gyðingar líta á sem sinn þriðja mesta helgidóm.
Nasaret

**Nasaret**  (hebreska נָצְרַת *Natzrat* eða *Natzeret*; arabíska اَلنَّاصِرَة‎ *an-Nāṣira* eða *an-Naseriyye*) er stærsta borgin í Norðurumdæmi Ísraels og þekkt sem „arabísk höfuðborg Ísraels“ þar sem meirihluti íbúa eru arabar, þar af um 70% múslimar og um 30% kristnir. Íbúar eru rúmlega 80.000 talsins. Í Nýja testamentinu er Nasaret lýst sem heimabæ Jesú og því er borgin vinsæll viðkomustaður kristinna pílagríma.
Doktor Mugg

***Doktor Mugg*** er sænskur barnasjónvarpsþáttur. Hann var sýndur á sænsku sjónvarpsstöðinni TV4 frá 2001 til 2005.
Forsætisráðherra Kúbu

**Forsætisráðherra Kúbu** er staða í ríkisstjórn Kúbu. Staðan var til frá því stjórnarskrá Kúbu var tekin upp 1940 þar til ný stjórnarskrá var tekin upp 1976. Þá voru embætti forseta og forsætisráðherra sameinuð í eitt. Forsætisráðherraembættið var tekið upp á ný með stjórnskipunarbreytingum árið 2019.

Fyrsti forsætisráðherra Kúbu var Carlos Saladrigas Zayas, frændi fyrrum forseta Alfredo Zayas. Fulgencio Batista var bæði forseti og forsætisráðherra í einn mánuð 1952 í kjölfar valdaráns en ríkti síðan sem einræðisherra til 1959 þegar honum var steypt af stóli í byltingunni. Skömmu eftir byltinguna tók Fidel Castro við embættinu en Osvaldo Dorticós Torrado varð forseti.

Árið 2019 var embætti forsætisráðherra tekið upp að nýju og Manuel Marrero Cruz var útnefndur fyrsti forsætisráðherra landsins frá árinu 1976.

## Tilvísanir
Flensborgarskóli

**Flensborgarskóli** er framhaldsskóli í Hafnarfirði. Upphaflega var skólinn stofnaður sem barnaskóli 1877 með gjöf jarðarinnar Hvaleyrar. Skólinn fékk bréf frá stiftsyfirvöldum 18. febrúar 1878 og hóf starfsemi haustið eftir. Árið 1882 var honum breytt í alþýðu- og gagnfræðaskóla. Þar varð til fyrsti vísir að kennaramenntun á Íslandi. Árið 1970 tóku framhaldsdeildir til starfa við skólann og árið 1978 var honum breytt í fjölbrautaskóla.

Séra Þórarinn Böðvarsson, prófastur á Görðum á Álftanesi, stofnaði skólann til minningar um son sinn, Böðvar, sem dó 19 ára gamall árið 1869. Undir skólann keypti séra Þórarinn gamalt verslunarhús við sunnanverðan Hafnarfjörð. Á þeim stað höfðu upphaflega verslað kaupmenn frá Flensborg á Suður-Jótlandi og var verslunin kennd við heimabæ þeirra og kölluð Flensborgarverslun og staðurinn í daglegu tali kallaður Flensborg. Af þessu er heiti skólans dregið og skólinn hefur haldið nafninu þótt hann sé núna á öðrum stað í bænum.

## Tenglar
* Heimasíða
Il manifesto

***Il manifesto*** er ítalskt dagblað með höfuðstöðvar í Róm sem aðhyllist kommúnisma en er ótengt stjórnmálaflokkum. Upphaflega var það stofnað af nokkrum róttækum blaðamönnum 1969 sem mánaðarrit en var breytt í dagblað 28. apríl 1971. Dagblaðið er þekkt fyrir snjalla háðsádeilu í fyrirsögnum.
## Tenglar
*Heimasíða Il manifesto
Pési Rófulausi og fjársjóðsleitin

***Pési Rófulausi og fjársjóðsleitin*** er sænsk teiknimynd frá árinu 2000. Hún er framhald myndarinnar Pésa rófulausa. Myndin fjallar um köttinn Pésa sem missti rófuna þegar að rotta beit hana af. Hann fréttir af fjársjóð í dómkirkjunni í Uppsölum og fer þangað til að finna fjársjóðskortið.

## Tenglar
*
Bonifasíus 3.

**Bonifasíus 3.** var páfi frá 19. febrúar 607, þar til hann lést 12. nóvember sama ár. Þrátt fyrir þennan stutta tíma í embætti kom hann á tvennum mikilvægum umbótum varðandi embættið. Það fyrsta var að banna allar umræður um eftirmann páfa fyrir andlát hans að viðlagðri bannfæringu og að páfakjör mætti ekki hefjast fyrr en þremur dögum eftir jarðarför fyrri páfa. Hið síðara var að fá Fókas keisara í Býsantíum til að samþykkja að biskupsdæmi heilags Péturs skyldi vera yfir öllum kirkjum heims. Þannig varð páfinn í róm „alheimsbiskup“ og Kyriakos 2. patríarki í Konstantínópel gat ekki lengur gert tilkall til þess titils.
607

Árið **607** (**DCVII** í rómverskum tölum) var 7. ár 7. aldar og hófst á sunnudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

* 19. febrúar - Bonifasíus 3. varð páfi.
* 1. ágúst - Shōtoku af Japan sendi Ono no Imoko til að greiða skatt til Sui-keisarans í Kína.
* 1. október - Tómas 1. varð patríarki í Konstantínópel.

### Ódagsettir atburðir
* Ceolwulf konungur Mercia barðist við suðursaxa.
* Hofinu Panþeon í Róm var breytt í kirkju.
* Bygging búddahofsins Hōryū-ji hófst í Japan.

## Fædd
* 17. júlí (mögulega) - Alí ibn Abu Talib, fylgismaður Múhameðs (d. 661).

### Ódagsett
* Hao Chujun, kínverskur herforingi (d. 681).
* Yang Gao, kínverskur prins (d. 618).

## Dáin
* 22. febrúar - Sabiníanus páfi.
* 12. nóvember - Bonifasíus 3. páfi.

### Ódagsett
* Gao Jiong, kínverskur herforingi.
1061-1070

**1061-1070** var 7. áratugur 11. aldar.

## Atburðir
* Innrás Normanna í Sikiley hófst (1061).
* Seljúktyrkir hófu innrás í Anatólíu (1064).
* Westminster Abbey vígt (1065).
* Orrustan við Hastings (1066)
* Vilhjálmur sigursæli lagði England undir sig og var krýndur Englandskonungur (1066).
Þrjótrunn

**Þrjótrunn** er tilbúið tungumál. Tungumálið er eins konar tilgáta um hvernig latína hefði þróast, hefðu Rómverjar lagt undir sig Noreg á fyrstu öld e.Kr., og málið borist þaðan til Íslands. Framburður og stafsetning málsins byggir á íslensku.

## Textadæmi
Faðir vor á þrjótrunn:

*Patir nostir, tú tög er í kjal,*
*Settiþikist næminnsu tú.*
*Rægnsu tú vin.*
*Oltirsa tvo sjá þátt, kæsig í tjarr tög í kjöl.*
*Dátu næfur höði köttiðun pánsu nostur.*
*Perdóttu næfur défitsu nostur tög eð nær perdóðmur dæftrissir nöstir.*
*Ídýktu nær né í tjattatjón, már lifratu nær á möld.*
*Kvor tví ert rægnsu, potirsu eð glærsa hákur eð itinmett.*


## Orðalisti

## Tenglar
*http://www.kunstsprachen.de/s17/ (enska)
1051-1060

**1051-1060** var 6. áratugur 11. aldar.

## Atburðir
* Írar lögðu Dyflinni undir sig (um 1052).
* Kirkjusundrungin átti sér stað (1054).
* Seljúktyrkir lögðu Bagdad undir sig (1055).
* Skálholtsbiskupsdæmi stofnað (1057).
Wikilífverur

**Wikilífverur** er eitt af verkefnum Wikimedia-stofnunarinnar sem gengur út á það að byggja upp frjálsa skrá yfir allar lífverur. Eins og önnur verkefni Wikimedia notast Wikilífverur við wiki sem keyrður er á MediaWiki-kerfinu.
Kalle Stropp, Grodan Boll och deras Vänner

**Kalle Stropp, Grodan Boll och deras vänner** er sænsk kvikmynd sem kom út árið 1956, byggð á útvarpsþáttaröðinni *Kalle Stropp och Grodan Boll*. Handritið var skrifað af Thomas Funck en leikstjórinn var bróðir hans Hasse Funck.

## Tenglar
*
Paul Simon

**Paul Frederic Simon** (f. 13. október, 1941) er bandarískur tónlistarmaður sem er aðallega þekktur fyrir tónlist sem byggist á þjóðlagatónlist og heimstónlist. Hann náði upphaflega vinsældum ásamt félaga sínum Art Garfunkel í dúettinum Simon & Garfunkel sem þeir stofnuðu árið 1964. Simon samdi flest lög dúettsins, þar á meðal smellina „The Sound of Silence“, „Mrs. Robinson“ og „Bridge Over Troubled Water“. Þeir hættu samstarfi árið 1970 og Simon hóf þá sólóferil þar sem hann náði miklum vinsældum með hljómplötunum *Paul Simon* 1972 (lög á borð við „Me and Julio Down by the Schoolyard“), *There Goes Rhymin' Simon* 1973 (lög á borð við „Kodachrome“ og „Loves Me Like a Rock“) og *Still Crazy After All These Years* 1975 (lög á borð við „50 Ways to Leave Your Lover“). Allt urðu þetta metsöluplötur en *One-Trick Pony* sem kom út 1980 seldist mun síður. Eftir nokkurt hlé sneri hann aftur með tónlist sem var innblásin af suðurafrískri alþýðutónlist á *Graceland* 1986 sem varð vinsælasta sólóplata hans. Hann fylgdi henni eftir með *The Rhythm of the Saints* 1990 sem var tekin upp í Brasilíu með afrískum og brasilískum tónlistarmönnum. Eftir það hefur hann gefið út *You're the One* 2000, *Surprise* (með Brian Eno) 2006 og *So Beautiful or So What* 2011.

Paul Simon hefur einnig fengist við kvikmyndaleik. Hann lék í kvikmynd Woody Allen, *[[Annie Hall]]*, árið 1977 og aðalhlutverkið í *[[One Trick Pony (kvikmynd)|One Trick Pony]]* árið 1980 þar sem hann skrifaði líka handrit og samdi öll lög myndarinnar. Árið 1998 var frumsýndur söngleikur eftir Simon, *The Capeman*, byggður á ævi glæpamannsins Salvador Agrón, en viðtökur við honum voru dræmar. 

Simon hefur hlotið Grammýverðlaun tólf sinnum. Hann var fyrsti handhafi Gershwin-verðlaunanna árið 2007.

## Tenglar

*Vefur Paul Simon
Skýrr

**Skýrr** var stórt upplýsingafyrirtæki á íslenskan mælikvarða, með starfsemi í Reykjavík og á öðrum stöðum. Skýrr varð til sem einkafyrirtæki við einkavæðingu opinbers fyrirtækis stofnað um miðja 20. öld. Fyrirtækið hét á tímabili Skýrsluvélar ríkisins og Reykjavíkurbæjar. 
Í janúar 2012 var Skýrr sameinað öðrum fyrirtækjum, meðal annars fyrirtæki fyrir utan landsteinana, og var nafninu breytt í Advania.

## Tilvísun
* Síðasta fréttin af heimasíðu þar sem nafnið Skýrr er notað
Leikmannabiblía

**Leikmannabiblía** eða **Biblia Laicorum** er kristnifræðibók sem Guðbrandur Þorláksson þýddi úr þýsku eftir verki Johanns Aumanns frá Saxlandi og prentaði á Hólum árið 1599. Guðbrandur keypti 27 tréskurðarmyndir frá Þýskalandi til að nota í bókina og fleiri bækur sem hann lét prenta. Bókin er mjög fágæt. Hún er spurningakver sem fylgir Fræðunum minni eftir Lúther. 

## Tenglar
*  Biblia Laicorum á Bækur.is
Íþaka (Bandaríkjunum)

**Íþaka** er heiti sex borga í Bandaríkjunum:
* Íþaka í New York
* Íþaka í Georgíu
* Íþaka í Michigan
* Íþaka í Nebraska
* Íþaka í Ohio
* Íþaka í Wisconsin
Ferdinand 2. stórhertogi

**Ferdinand 2. de' Medici** (14. júlí 1610 – 23. maí 1670) var stórhertogi af Toskana frá 1621 til dauðadags. Hann var elsta barn Kosimós 2. stórhertoga og Maríu Magdalenu af Austurríki. Hann hafði mikinn áhuga á nýrri tækni og lét setja upp alls kyns mælitæki og sjónauka í Pitti-höll. Hann tók líka þátt í Castro-stríðunum gegn Úrbanusi 8. páfa. Stríðsreksturinn veikti efnahag ríkisins verulega. Valdatíð hans er talin marka upphaf efnahagslegrar hnignunar stórhertogadæmisins Toskana.
Ammóníumsýaníð

**Ammóníumsýaníð** er óstöðugt ólífrænt efnasamband með efnaformúluna NH4CN. Það brotnar niður í ammóníak og blásýrugas (vetnissýaníð) og er því mjög eitrað. Það er aðallega notað í lífrænum efnahvörfum.
Christchurch

**Christchurch** (maoríska: *Ōtautahi*) er stærsta borg Suðureyjar Nýja Sjálands og þriðja stærsta þéttbýlissvæði landsins. Íbúar eru yfir 390.000 talsins (2018). 

## Söguágrip
Borgin var byggð af félögum úr Canterbury Association sem sáu fyrir sér borg umhveris kirkju og skóla, svipað og Christ Church í Oxford þar sem nokkrir þeirra höfðu numið. Nafnið var ákveðið áður en þeir sigldu til landsins, eða 1848. Borgin var sú fyrsta á Nýja Sjálandi sem fékk konungsbréf árið 1856. 

Christchurch varð fyrir nokkrum mjög stórum jarðskjálftum 2010 til 2012. Sá stærsti, sem átti sér stað 4. september 2010, var 7,1 á Richter og olli miklu eignatjóni. Hálfu ári seinna, 22. febrúar 2011, varð annar jarðskjálfti upp á 6,3 á Richter sem varð til þess að 185 manns létust í borginni og tjónið varð enn meira en í fyrri skjálftanum. 

Í mars 2019 var gerð hryðjuverkaárás á mosku í borginni þar sem a.m.k. 49 létu lífið . 

## Tilvísanir
Sendiherra

**Sendiherra** er ríkiserindreki sem kemur fram sem fulltrúi eins lands í öðru landi eða hjá alþjóðastofnun. Yfirleitt er sendiherra skipaður við tiltekið sendiráð í öðru landi með umboð fyrir ákveðið landsvæði. Á því landsvæði nýtur hann og aðrir starfsmenn sendiráðsins friðhelgi. Þess er krafist þegar nýr sendiherra tekur til starfa að hann afhendi þjóðhöfðingja í ríkinu þar sem hann á að starfa erindisbréf sitt. Sendiherrar, eða ígildi þeirra, eru sendir til allra landa sem viðkomandi land á í stjórnmálasambandi við. 

Fyrir tíma nútímafjarskipta gátu sendiherrar haft mjög mikil völd en nú eru þeir yfirleitt aðeins talsmenn utanríkisráðuneytis ríkisins sem þeir starfa fyrir.

Í Samveldi sjálfstæðra ríkja nefnast sendifulltrúar sem fara milli landa innan samveldisins samveldisfulltrúar (enska: *high commissioner*). Sendifulltrúar páfagarðs nefnast postullegir erindrekar (latína: *nuntius*). 

## Tengt efni
* Friðhelgisréttindi sendiherra (diplomatic immunity)
* Ræðismaður
* Ríkiserindreki
* Sendifulltrúi
Hjalti Rúnar Jónsson

**Hjalti Rúnar Jónsson** (3. júní 1990) er íslenskur leikari. Hann hóf feril sinn á því að leika í kvikmyndinni Perlur og svín en varð þó ekki þekktur fyrr en eftir að hafa farið með aðalhlutverkið í Ikíngut. 

Hjalti Rúnar ólst upp á Laugum þar sem hann sigraði Tónkvíslina árið 2008 á sínum framhaldsskóla árum. Síðan þá hefur hann aðallega starfað við leikhús. Meðal annars í Óvitum, Lilju, Rocky Horror, Hárinu og fleiru hjá Leikfélagi Akureyrar, Date hjá Silfurtunglinu og síðast en ekki síst fjöldanum öllum af skólaleikritum hjá Framhaldsskólanum á Laugum.

## Tengill
*
Illviðri

**Illviðri** á við óvanalega slæmt veður með miklu hvassviðri, sem ósjaldan veldur eignatjóni og jafnvel manntjóni.

## Illviðri á Íslandi
* Básendaflóðið
* Halaveðrið
* Kirkjurokið

## Sjá einnig
* Óveður
Réttstöðulyfta

**Réttstöðulyfta** er grein kraftlyftinga sem felst í því að lyfta lyftingastöng af gólfi með því að beygja sig niður, grípa um stöngina og rétta svo úr sér. Aðrar greinar kraftlyftinga eru bekkpressa og hnébeygja.
Born to Sing

***Born to Sing*** var framlag Íra til Söngvakeppni Evrópu 1978, flutt á ensku af Colm C. T. Wilkinson. Lagið fékk 86 stig, þar á meðal fjórum sinnum 10 stig í einu frá einu landi og var þetta það lag sem fékk oftast 10 stig í þessari keppni. Lagið endaði í fimmta sæti. Írska dómnefndin gaf Ítalíu 10 stig og var þetta þriðja árið í röð sem að Ítalía fékk hæstu stigin sín frá Írlandi.
Alþjóðlega góðtemplarareglan

**Alþjóðlega góðtemplarareglan** (enska: *International Organisation of Good Templars* eða **IOGT**) eru alþjóðleg bindindissamtök stofnuð í Bandaríkjunum árið 1850. Skipulag reglunnar byggist á Frímúrarasamtökunum. Hún breiddist fyrst út í Bandaríkjunum, Kanada og nýlendum Breta og Norður-Evrópu. 

Góðtemplarareglan barst til Íslands frá Noregi 1884 og Stórstúka Íslands var stofnuð 25. júní 1886.

## Tilvísanir
Bantúmál

**Bantúmál** eru undirflokkur bemúe-kongó mála sem töluð eru í Afríku sunnan Sahara. Þau tilheyra flokki atlantíkkongótungumála. Þau voru lengi talin sérstök málaætt en eru nú venjulega eignuð benúe-kongógrein níger-kordófan málaættarinnar. Bantúmál telja um 250.

## Listi í stafrófsröð yfir bantúmál

* bemba
* ganda
* kamba
* kongó
* kíkújú
* lingala
* lúba
* rúanda
* sótó
* súlú
* svahílí
* úmbúndú
* xhosa
Bemba

**Bemba** er bantúmál sem er einkum talað í Norðaustur-Sambíu af Bemba-ættbálknum. Það er ritað með latínustafrófi og hefur 3,6 milljónir málhafa.
Kvamál

**Kvamál** eru um 800 níger-kongó mál töluð í suðurhluta Vestur-Afríku í Nígeríu, Benín, Gana og Tógó. Mikilvægust þessara mála eru jarúba (17 m), igbó (15 m), akan (8 m), íví (3 m) og adjó (1-2 m).

Þessi mikla fjölbreytni tungumála á svo víðáttumiklu svæði hefur leitt til myndunar margra blendingsmála, auk þess sem enska og franska eru þar enn í dag opinber mál.
Úgrísk tungumál

**Úgrísk tungumál** eru önnur grein finnsk-úgrískra mála. Úgríska greinin hefur enn tvær greinar, ob-úgrísk tungumál og á hinni greinini er aðeins ungverska. Ob-úgrísku málin eru kantí, mansí, ostjak og vógúl. „Ob“ vísar til fljóts með því nafni.
Pamírmál

**Pamírmál** eru um einn tugur íranskra tungumála sem töluð eru í Pamírfjöllum í Norðaustur-Afganistan. Málin eru skyld pastú og fjarskyld persnesku. Aðeins um 100 þúsund manns munu í dag tala þessi mál og teljast þau vera í útrýmingarhættu. Af einstökum pamírmálum má nefna súgíní, sarikólí, jasgúlíam, múndí, isgasímí, vakí og jadiga.
Jyrki Katainen

**Jyrki Tapani Katainen** (fæddur 14. október 1971) var forsætisráðherra Finnlands og formaður Samstöðuflokksins.
Núristanmál

**Núristanmál** eru einn af þremur hópum indóíranskra mála kenndur við héraðið Núristan í Afganistan.

*Kafírí* er úrelt heiti á núristaní mállýskum. Kaffíristan var kallað hérað í Austur-Afganistan og mál þeirra kafírí en eftir að fólk þetta tók við múhammeðstrú kringum 1896 var nafni héraðsins breytt í Núristan og málinu í núristaní. „Kaffír“ þýðir „siðvillingur“ á arabísku og að virðist sem tökuorð í ýmsum málum múslíma. Núristan-fólkið mun skylt Kalahassí fólkinu sem enn heldur í fjölgyðistrú sína þar um slóðir.
Ye Olde Trip to Jerusalem

**Je Olde Trip to Jerusalem** (eða bara The Trip) er krá í ensku borginni Nottingham og gerir tilkall til að vera elsti pöbbinn í Englandi.

## Saga

Talið er að kráin hafi verið stofnuð 1189, þótt ekki sé það vitað nákvæmlega. Þrátt fyrir það er ártalið málað á útveggi hússins og auglýst sem elsti pöbbinn í Englandi. Nokkrir aðrir pöbbar gera reyndar einnig tilkall til þess sama, þar á meðal tveir aðrir pöbbar í Nottingham (Ye Olde Salutation Inn og The Bell Inn). Húsið var reist við einn inngang að sandsteinshellunum í borginni og eru nokkrir hellar meira að segja hluti af innréttingu hússins. Nokkrar drykkjustofur krárinnar eru inni í hellum, sem og bjórgeymslan. Undir húsinu eru fleiri hellar og voru þeir upphaflega notaðir sem bruggstaður. Heitið er tilkomið sökum þess að Ríkharður ljónshjarta fór í krossferð til landsins helga á þessum tímum. Sagan segir að margir fylgismenn hans frá norður Englandi hafi komið við í kránni og fengið sér neðan í því á leið til herliðs konungs. Sumir halda því meira að segja fram að Ríkharður hafi sjálfur drukkið öl í húsinu á leið sinni til Jerúsalem, en það er trúlega ýkt. Á hinn bóginn kom Ríkharður til Nottingham eftir krossferð sína er hann hertók kastalann, en engar heimildir eru fyrir því að hann hafi nokkru sinni stigið fæti í krána. 

## Innréttingar
Mestur hluti innréttinganna eru nútímalegar, þ.e. dæmigerðar fyrir enskan pöbb. Ýmsar skreytingar minna þó á riddaratíðina og krossferðir. Í kránni eru nokkrir gamlir áhugaverðir munir. Einn munanna er gamalt skipsmódel sem bölvun hvílir yfir (The Cursed Galleon). Sagt er að allir þeir sem hafa hreinsað það eða dustað ryk af því hafi látist á sviplegan hátt. Þar af leiðandi hefur skipið legið óhreyft í langan tíma og safnað óhreinindum. Til að koma í veg fyrir að rykflykki detti af því og ofan í bjórglös, var skipið sett í glerbúr, þar sem það fær að vera í friði. Í dag sér varla í skipið sökum ryklags. Í kránni er einnig ævagamall kollur. Sagt er að ef kona sest á hann aukist líkur á því að hún verði ólétt.

## Annað
Kráin er öllum opin. Þangað flykkjast ferðamenn, bæði til að fá sér bjór og til að skoða. Skoðunarferðir eru farnar um húsið og hellana með reyndum leiðsögumönnum.

## Heimildir
* 

## Tenglar
*Heimasíða krárinnar Ye Olde Trip To Jerusalem
Paharí-mál

**Paharí-mál** er flokkur indóevrópskra tungumála sem eru töluð í hlíðum Himalajafjalla. Þau eru skrifuð með devanagari stafrófi og skiptast í þrjú landsvæði, vestur, mið og austur. Helst þeirra eru nepalska, garhvalí og kúmaní.
Þorvaldur Þorsteinsson

**Þorvaldur Þorsteinsson** (7. nóvember 1960 á Akureyri –  23. febrúar 2013 í Antwerpen) var íslenskur myndlistarmaður, rithöfundur og leikskáld. Hann er þekktastur fyrir barnaleikritið *[[Skilaboðaskjóðan]]* (1993), fjórar bækur um Blíðfinn (1998-2004) og leikritið *[[And Björk of Course (leikrit)|And Björk of Course]]* (2002) sem Lárus Ýmir Óskarsson og Benedikt Erlingsson gerðu að samnefndri kvikmynd árið 2004. Hann var kjörinn forseti Bandalags íslenskra listamanna árið 2004 en sagði af sér í kjölfar veikinda árið 2006.
Þjóðvarnarfélagið

**Þjóðvarnarfélagið** voru íslensk félagasamtök stofnuð í Reykjavík 1. október 1946 til þess að mótmæla Keflavíkursamningnum sem íslensk stjórnvöld gerðu við bandarísk stjórnvöld strax eftir seinni heimsstyrjöld og hernám Íslands. Helsti framámaður félagsins var Sigurbjörn Einarsson þá dósent í guðfræði við Háskóla Íslands, seinna prestur og biskup Íslands. Félaginu var breytt í landsfélag 3. maí 1949 og nefndist þá **Þjóðvarnarfélag Íslendinga**. Það gaf út blaðið *[[Þjóðvörn]]*. Það hætti starfsemi 1951 og seinna var Þjóðvarnarflokkurinn stofnaður árið 1953.

Meðal annarra þekktra einstaklinga sem tóku þátt í starfsemi félagsins voru Hannibal Valdimarsson, Gylfi Þ. Gíslason, Jónas Haralz og Rannveig Þorsteinsdóttir.

Sigurbjörn Einarsson hélt ræðu á fullveldisdeginum, 1. desember 1948, að beiðni háskólanema við Háskóla Íslands þar sem hann mælti sterklega gegn þátttöku Íslendinga í hernaðarbandalögum. Þetta var fjórum mánuðum áður en Ísland varð að stofnaðila Atlantshafsbandalagsins og er talið marka aukna mótstöðu meðal almennings. Þegar Alþingi samþykkti inngöngu í Atlantshafsbandalagið 30. mars 1949 kom til óeirða á Austurvelli.

## Tilvitnanir

## Tenglar
* Sagan | Dagfari 
* ''Haldi hverr vöku sinni'', ræða Sigurbjörns Einarssonar frá 1. desember 1948 birt í Þjóðviljanum 3. desember 1948
* ''Nýr borgarafundur gegn Bandaríkjasamningnum'', frétt í Alþýðublaðinu 5. október 1946
* ''„Fína fólkið í Þjóðvörn nafngreinir sig“, frétt í Morgunblaðinu 29. apríl 1949
* ''Aðalfundur Þjóðvarnarfélagsins'', frétt í Tímanum 30. nóvember 1946
* ''Heimtar í einu hljóði uppsögn herstöðvasamningsins og heiðarlega framkvæmd hans þangað til'', Þjóðviljinn 18. nóvember 1947
* ''Reynslan er ólýgnust'', Þjóðviljinn 24. júní 1953
Hringiðan

**Hringiðan** er íslenskt þjónustufyrirtæki í einkaeigu. Fyrirtækið býður upp á ADSL, VDSL (Ljósnet) og Ljósleiðara internettengingar fyrir einstaklinga og fyrirtæki, hýsingar og heimasíma.

Hringiðan var stofnuð í mars 1995 sem gerir fyrirtækið að einu elsta internetfyrirtæki á Íslandi. Hringiðan hefur einnig gengið undir nafninu Vortex.

## Heimildir
Landslið

**Landslið** er íþróttalið sem keppir fyrir hönd lands, í stað íþróttafélags eða héraðs. Algengast er að nota hugtakið í samhengi við hópíþróttir.
Lýsigögn

**Lýsigögn** er tvírætt hugtak sem getur annars vegar átt við formgerð gagnakerfa (*structural metadata*) eða, eins og oftar er tilvikið, lýsingu á tilteknum gögnum (eða „gögn um gögn“). Með formgerð gagnakerfa er átt við að hönnuð sé grind, til þess að halda utan um gögn eins og í tilviki gagnagrunna. Tilgangur lýsigagna er að auðvelda notanda að finna þau gögn sem hann leitar að.

Lýsigögn eru því aðskilin eiginlegu gögnunum, til lýsingar á þeim. Þau eru samansafn *[[eiginleiki|eiginleika]]* sem hafa ákveðin *[[Gildi (stærðfræði)|gildi]]*.

## Tenglar
* Introduction to Metadata (Getty Research Institute)
* Metadata for Digital Collections - A How-To-Do-It Manual By Steven J. Miller Companion Website
* ''Planning for Metadata: the Quick Tour'', grein eftir Jody Perkins bókasafnsfræðing. Birtist í vefritinu Against the Grain í febrúar 2007.
* ''Planning and  Implementing a Metadata-Driven Digital Repository'', grein eftir Michael Chopey
* ''Rafbækur og rafræn dreifing texta'', grein úr Rannsóknir í félagsvísindum XIII: Félags- og mannvísindadeild eftir Óla Gneista Sóleyjarson
Shola Ameobi

**Foluwashola "Shola" Ameobi** (fæddur 12 Október 1981) er fyrrverandi atvinnumaður í knattspyrnu hjá Newcastle United og lék þar sem framherji. Hann er fæddur í Nígeríu en var alinn upp í Englandi. Ameobi var kallaður til enska U-21 landsliðsins áður en hann þreytti frumraun sína í Nígeríska landsliðinu árið 2012. Amoobi hefur leikið oftar með Newcastle en nokkur annar núverandi leikmaður og hlaut orðu árið 2010 þegar félagið vann meistaradeildarbikar. Omeobi fékk viðurnefnið "Mackem Slayer" fyrir hátt markaskor gegn keppinautunum í Sunderland.

## Tilvísanir


## Heimildir
*Shola Ameobi á Soccerbase.com
Mande-mál

**Mande-mál** eru undirflokkur níger-kongó mála. Þau eru um tuttugu. Mál þessi eru töluð í Vestur-Afríku frá Gíneu til Nígeríu. Helst þeirra eru bambara, djúla, mende og malínka.
Leppstjórn

**Leppstjórn** er ríkisstjórn sem stjórnar ríki í þágu hagsmuna annars ríkis þótt fyrrnefnda ríkið sé að nafninu til fullvalda.
Colt's Manufacturing Company

**Colt's Manufacturing Company** er bandarískur skotvopnaframleiðandi sem á rætur í fyrirtækjum sem Samuel Colt stofnaði á öndverðri 19. öld, það fyrsta árið 1836. Hönnun Colts átti stóran þátt í vinsældum sexhleypunnar í Bandaríkjunum á 19. öld. Þekktustu skotvopn Colt eru sexhleypurnar Walker Colt, Colt Single Action Army og Colt Python, hálfsjálfvirka skammbyssan Colt M1911 og hálfsjálfvirki árásarriffillinn M16.
Richard Sennett

**Richard Sennett** (fæddur 1. janúar 1943) er breskur félagsfræðingur. Hann er þekktastur fyrir rannsóknir á félagstengslum í borgum og hvaða áhrif borgarlíf hefur á einstaklinga í nútímasamfélögum.

Sennett vinnur nú að ritröðinni Homo Faber um hvernig efnislegir hlutir skapa menningu. Fyrsta bindi í ritröðinni ber titilinn *The Craftsman* og kom út árið 2008 og annað bindi er *Together: The Rituals, Pleasures, and Politics of Cooperation* kom út árið 2012. Óútkomið er bindi um borgarumhverfi.

## Nokkur ritverk
* *Nineteenth Century Cities: Essays In The New Urban History*, meðhöfundur, Yale (1969)
* *Classic Essays On The Culture Of Cities*, ritstjóri (1969), ISBN 0-13-135194-X 
* *The Uses of Disorder: Personal Identity & City Life*  (1970), ISBN 0-393-30909-6 
* *Families Against the City: Middle Class Homes of Industrial Chicago, 1872-1890*, Harvard (1970), ISBN 0-674-29226-X 
* *The Hidden Injuries of Class*, ásamt  Jonathan Cobb, Knopf (1972), ISBN 0-393-31085-X 
* *The Fall of Public Man*, Knopf (1977), ISBN 0-14-100757-5  
* *Authority* (1980), ISBN 0-571-16189-8 
* *The Conscience of the Eye: The design and social life of cities*, Faber and Faber (1991), ISBN 0-393-30878-2 
* *Flesh and Stone: The Body And The City In Western Civilization*, Norton (1994), ISBN 0-393-31391-3
* *The Corrosion of Character, The Personal Consequences Of Work In the New Capitalism*, Norton (1998), ISBN 0-393-31987-3
* *Respect in a World of Inequality*, Penguin (2003), ISBN 0-393-32537-7 
* *The Culture of the New Capitalism*, Yale (2006), ISBN 0-300-11992-5 
* *The Craftsman*, Allen Lane (2008), ISBN 978-0-7139-9873-3 
* *The Foreigner: Two Essays on Exile*, Notting Hill (2011), ISBN 1-907903-08-9
* *Together: The Rituals, Pleasures, and Politics of Cooperation*, Yale (2012), ISBN 0-300-11633-0

### Skáldsögur
* *The Frog Who Dared to Croak* (1982), ISBN 0-374-15884-3
* *An Evening of Brahms* (1984)
* *Palais-Royal* (1986), ISBN 0-393-31251-8

## Tenglar
* Official website
* LSE faculty profile 
* ''Guardian'': Richard Sennett
* Article (09/2005)
* Article (02/2001)
* Interview (01/2006)
* BBC (01/2006)  
* Guantánamo in Germany (ásamt Saskia Sassen) í *[[The Guardian]]*, 21. ágúst 2007 (concerning arrest of German sociologist charged of being "mastermind" of the Militante gruppe)
* Discussion on Craft and skills
* NewYork Times Book Review (6. apríl 2008)
* Audio: Richard Sennett in conversation on the BBC World Service discussion show  ''The Forum''
* Richard Sennett, No one likes a city that's too smart, 4 December 2012
Húsavíkurstofa

**Markþing** er sjálfseignarstofnun á Húsavík sem hefur það markmið að kynna ferðaþjónustu og aðrar þjónustugreinar á Húsavík og í nágrenni. Stofnunin er einnig miðstöð fyrir hagsmunaraðila í verslun og þjónustu á svæðinu. 

## Saga
Markþing rekur sögu sína til ársins 1984 þegar hagsmunaaðilar í ferðaþjónustu stofnuðu Ferðamálafélag Húsavíkur. Markmið félagsins var meðal annars kynning á ferðum um Demantshringinn sem er vegur sem liggur gegnum Húsavík og að ýmsum náttúruperlum í nágrenni bæjarins. Félagið Markaðsráð Húsavíkur og nágrennis var svo stofnað árið 2002. Síðar var nafni félagsins breytt í MarkÞing og nafnið Húsavíkurstofa svo tekið upp þegar félagið varð að sjálfseignarstofnun árið 2010. Árið 2025 var nafni félagsins aftur breytt í Markþing. 

Markþing á tvö vörumerki: "Húsavík the Whale Capital of Iceland" og "Demantshringurinn (The Diamond Circle)".

## Markmið
Markmið Markþings er að vera samráðsvettvangur fyrirtækja og þjónustuaðila á Húsavík og í nágrenni og jafnfram að stuðla að eflingu atvinnulífs með aukinni samvinnu hagsmunaaðila. Einnig stefnir stofnunin að því að gera Húsavík að eftirsóttum áfangastað fyrir ferðafólk með fjölbreyttri afþreyingu og þjónustu allan ársins hring.

## Starfsemi
Markþing er ekki með opna skrifstofu. Félagið vinnur að kynningamálum, bæði innan samfélagsins á Húsavík og einnig gagnvart innlendu og erlendu ferðafólki. Stofnunin heldur úti vefsíðunni www.visithusavik.com .

## Tilvísanir


## Tengt efni
* Húsavík
* Húsavíkurflugvöllur
* Demantshringurinn

## Tenglar
* Húsavíkurstofa
* Húsavíkurflugvöllur 
* Demantshringurinn
* Demantshringsfélagið