open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blanka af Kastilíu

**Blanka af Kastilíu** (4. mars 1188 – 26. nóvember 1252) var konungsdóttir frá Kastilíu, drottning Frakklands frá 1223 til 1226 og síðan ríkisstjóri fyrir Loðvík 9. son sinn þar til hann varð fullveðja.

Blanka var dóttir Alfons 8., konungs Kastilíu, og Elinóru drottningar, sem var dóttir Hinriks 2. Englandskonungs og Elinóru af Akvitaníu. Þegar Filippus 2. Frakkakonungur og Jóhann landlausi Englandskonungur, móðurbróðir Blönku, sömdu frið sín á milli árið 1200 var eitt af ákvæðum samningsins að Loðvík, krónprins Frakklands, skyldi giftast dóttur Elinóru. Upphaflega mun Urraca, systir Blönku, hafa átt að vera brúðurin en þegar Elinóra amma þeirra kom til Kastilíu að sækja hana var það álit hennar að Blanka yrði hentugri Frakklandsdrottning og hún fór því með hana til Frakklands í staðinn vorið 1200. Loðvík krónprins og Blanka gengu í hjónaband 23. maí árið 1200 og voru þá bæði tólf ára að aldri. 

Þegar enskir aðalsmenn gerðu uppreisn gegn Jóhanni konungi árið 1216 ákváðu þeir að bjóða Loðvík prinsi ensku krúnuna vegna þess að Blanka var barnabarn Hinriks 2. og börn þeirra voru því afkomendur Englandskonunga. Loðvík hélt þá í herför til Englands og varð vel ágengt. En þegar Jóhann dó í október 1216 kusu Englendingar fremur Hinrik 3. son hans en franskan konung og snerust gegn Loðvík. Þrátt fyrir öflugan stuðning Blönku, sem sendi honum flota frá Calais, varð hann að semja um frið og yfirgefa England.

Loðvík varð konungur og Blanka drottning 1223 en Loðvík dó aðeins þremur árum seinna. Þá lifðu sjö af þrettán börnum þeirra (það yngsta, Karl, á fyrsta ári) en tveir synir dóu innan fárra ára og aðeins fimm komust upp. Elsti sonurinn, Loðvík, varð konungur en hann var aðeins tólf ára og móðir hans varð ríkisstjóri. Hún reyndist dugmikill og ákveðinn stjórnandi og tókst að bæla niður mótstöðu franskra aðalsmanna og verjast árásum Hinriks Englandskonungs. Hún ávann sér virðingu og aðdáun aðalsmannanna og telja má víst að Loðvík sonur hennar hafi átt henni að þakka að ríkið hélst saman. Hann tók við völdum 1234 en móðir hans hafði þó áfram mikil áhrif.

Loðvík giftist Margréti af Provence árið sem hann tók við völdum en samskipti þeirra tengdamæðgnanna voru ekki góð og Blanka vildi helst ekki að Loðvík og Margrét eyddu neinum tíma saman, nema þá í rúminu við að afla erfingja. Loðvík fór í krossferð 1248, þvert gegn vilja móður sinnar, og varð hún þá aftur ríkisstjóri. Henni tókst að halda friði heima fyrir um leið og hún kreisti út fé og mannafla til að senda syni sínum til Austurlanda og þurfti að útvega morð fjár til að kaupa Loðvík lausan þegar Egyptar hertóku hann. En hún var orðin roskin og á endanum þoldi hún ekki álagið, veiktist í nóvember 1252 og dó fáum dögum seinna.

## Heimild
*
Berta af Hollandi

**Berta af Hollandi** (um 1055 – 1093) var drottning Frakklands frá 1072 til 1092 en þá sagði Filippus konungur skilið við hana og tók sér aðra konu.

Berta var dóttir Floris 1., greifa af Hollandi, og konu hans, Geirþrúðar af Saxlandi. Floris dó 1061 og Geirþrúður giftist Róbert 1. greifa af Flæmingjalandi, sem kallaður var Róbert Fríslendingur. Hann gerði friðarsamning við Filippus 1. Frakkakonung árið 1072 og í þeim samningi fólst meðal annars að Filippus skyldi ganga að eiga Bertu.

Níu ár liðu þar til Berta fæddi ríkiserfingjann Loðvík og er sagt að einsetumaðurinn Arnoul hafi beðið fyrir frjósemi drottningar og og gefið drengnum nafn. Þau eignuðust síðan fleiri börn, þar á meðal dótturina Konstönsu, sem giftist Húgó 1. af Champagne og síðan Bohemund 1. af Antiokkíu, og soninn Karl, sem varð ábóti.

Árið 1092 sagði Filippus skilið við Bertu á þeirri forsendu að hún væri of feit. Hann kom Bertu fyrir í virkinu Montreuil-sur-Mer, þar sem hún var í stofufangelsi, tók saman við Bertrade de Montfort, greifynju af Anjou og giftist henni þótt bæði ættu maka á líf. Berta dó ári síðar.

## Heimild
*
John Jay

**John Jay** (23. desember 1745 – 17. maí 1829) var fyrsti forseti Hæstaréttar Bandaríkjanna. Jay var einn leiðtoga flokks Sambandssinna og ásamt Alexander Hamilton og James Madison höfundur *[[Greinar bandalagsmanna|Greina bandalagsmanna]]*. Jay er talinn með mikilvægustu „landsfeðrum“ Bandaríkjanna.
## Fjölskylda og menntun
John Jay var fæddur í New York inní ríka fjölskyldu sem stundaði kaupmennsku. Afi hans í föður ætt hafði flutt til New York frá Frakklandi árið 1685 eftir að Nantes-tilskipunin var felld úr gildi en með því féllu úr gildi ýmis forréttindi og eignir voru gerðar upptækar. Faðir hans Peter Jay og móðir hans Mary Van Cortlandt eignuðust tíu börn en einungis sjö þeirra lifðu af en af þeim glímdu tvö þeirra við bólusótt. John stundaði nám við King's College, sem varð síðar Columbia-háskóli, og útskrifaðist árið 1764.

## Störf
Eftir að útskrifast úr háskóla hóf hann störf sem aðstoðarmaður dómarans Benjamin Kissam. Árið 1768 fékk hann aukin réttindi sem lögfræðingur og í kjölfarið stofnaði hann ásamt Robert Livingston lögfræðistofu sem hann starfaði hjá fram til 1771 það sama ár stofnaði hann sína eigin stofu. Árið 1774 var hann meðlimur í svokallaðri samskiptanefnd (enska: *Committe of Correspondence*) sem var skuggaríkisstjórn stofnuð af leiðtogum nýlenduríkjanna í upphafi amerísku byltingarinnar og hafði það að markmiði að viðhalda lögum og reglum ásamt því að vernda eignarrétt manna.

John var forseti fyrsta meginlandsþingsins frá 1778 til 1779 en á meðan á byltingunni stóð og eftir hana starfaði hann sem sendiherra Spánar og Frakklands og var utanríkisráðherra Bandaríkjanna frá 1784–1789 og átti þátt því stóran þátt í að móta utanríkisstefnu Bandaríkjanna á þeim tíma. Hann gegndi fyrstur embætti forseta hæstaréttar Bandaríkjanna frá árinu 1789 til 1795. Hann var einn höfunda *[[Greinar bandalagsmanna|Greina bandalagsmanna]]* sem og að vera leiðtogi Sambandssinna og starfaði sem annar ríkisstjóri New York frá 1795 til 1801 á sínum tíma var hann leiðandi í þeirri baráttu að afnema þrælahald.

## Merkilegir viðburðir
John tók þátt ásamt þeim John Adams og Benjamin Franklin í friðarviðræðum sem hófust árið 1782 en þeim lauk með undirritun Parísarsáttmálans. Sáttmálinn kom til með að enda amerísku byltinguna, hann var undirritaður árið 1783 og staðfestur af þinginu þann 14 janúar 1784 og af konungi Breta þann 9 apríl 1784.

John var mikill andstæðingur þrælahalds og á starfsævi sinni lagði hann í þrígang fram frumvörp um afnám þrælahalds. Árið 1785  stofnaði hann félag sem gekk undir nafninu New York Manumission Society. Félagið stóð fyrir því að sniðganga dagblöð,kaupmenn og aðra sem notuðust við þræla sem vinnuafl ásamt því stóð félagið fyrir því að veita blökkumönnum lagaaðstoð. Árið 1799 tókst loks að setja lög um afnám þrælahalds í New York. Fyrir andlát hans árið 1829 hafði tekist að frelsa alla þræla í New York.
Loðvík 8. Frakkakonungur

**Loðvík 8.** (5. september 1187 – 8. nóvember 1226) eða **Loðvík ljón** var konungur Frakklands frá 1223 til dauðadags. Hann var einnig greifi af Artois frá 1190 og erfði þann titil eftir móður sína.

Loðvík var af ætt Kapetinga, sonur Filippusar 2. Frakkakonungs og fyrstu konu hans, Ísabellu af Hainaut. Móðir hans dó þegar hann var á þriðja ári 23. maí árið 1200, þegar Loðvík var tólf ára, giftist hann Blönku af Kastilíu, sem var hálfu ári yngri. Hjónabandið var hluti af friðarsamningum á milli Filippusar og Jóhanns landlausa Englandskonungs, móðurbróður Blönku.

## Englandsherför Loðvíks
Þegar enskir aðalsmenn gerðu uppreisn gegn Jóhanni konungi árið 1216 buðu þeir Loðvík krónprinsi krúnuna. Hann sigldi til Englands með herlið, steig á land 21. maí 1216 og mætti lítilli mótspyrnu. Hann hélt þegar í stað til London og var lýstur konungur Englands í Pálskirkju. Hann var þó ekki krýndur konungur en fjöldi aðalsmanna kom á fund hans og vottaði honum hollustu og það gerði Alexander 2. Skotakonungur einnig. 

Ekki leið á löngu þar til Loðvík réð yfir hálfu Englandi og sigurinn virtist vís. En þá dó hinn óvinsæli Jóhann konungur og í ljós kom að margir aðalsmannana kusu fremur að þjóna níu ára syni hans, Hinrik 3., en frönskum konungi. Loðvík tapaði orrustu við Lincoln 20. maí 1217 og þegar hann fékk engan stuðning frá föður sínum, Filippusi konungi, og sjóher hans beið einnig lægri hlut neyddist hann til að semja frið og viðurkenna að hann hefði aldrei verið löglegur konungur Englands.

## Konungur Frakklands

Þann 14. júlí 1223 lést Filippus konungur og Loðvík tók við. Hann var krýndur í Reims 6. ágúst sama ár. Hann hélt áfram stríðinu við Englandskonung en nú á franskri grund og réðist á þær lendur sem Hinrik 3. átti enn á meginlandinu og hertók meðal annars héraðið Languedoc. 

Loðvík átti líka í hörðum deilum við Teóbald 4., greifa af Champagne, en ekki kom þó til átaka á milli þeirra. En árið 1226 réðist Loðvík í herför (kallaða krossferð) gegn Raymond 7. greifa af Toulouse, sem páfinn hafði bannfært fyrir stuðning við kaþara, og varð vel ágengt. Hann hertók meðal annars borgina Avignon, sem áður hafði heyrt undir hið Heilaga rómverska ríki en tilheyrði eftir þetta Frakkakonungi. En á heimleiðinni veiktist hann af blóðkreppusótt og dó 8. nóvember 1226 í Montpensier-höll í Auvergne. Hann er grafinn í St. Denis-klausturkirkjunni í París.

Loðvík og Blanka eignuðust þrettán börn en aðeins fimm komust til fullorðinsára. Elsti eftirlifandi sonurinn, Loðvík 9., varð konungur við lát föður síns, tólf ára gamall, og var móðir hans ríkisstjóri fyrstu árin. Önnur börn þeirra voru Róbert greifi af Artois, sem féll í Egyptalandi 1250 í Sjöundu krossferðinni, Alfons, greifi af Poitiers, sem dó á heimleið úr Áttundu krossferðinni, heilög Ísabella og Karl, konungur Sikileyjar.

## Heimild
*
Bertrade de Montfort

**Bertrade de Montfort** (um 1070 – 14. febrúar 1117) var frönsk hefðarkona sem giftist Filippusi 1. Frakkakonungi árið 1092 en þá áttu þau raunar bæði maka á lífi og hjónabandið tæpast gilt. Bertrade telst þó yfirleitt hafa verið drottning Frakklands frá 1092 til 1108, þegar Filippus dó.

Bertrade var dóttir Símonar 1. af Montfort og Agnesar greifynju af Evreux. Hún var fimmta (líklega) og síðasta kona Fulks 4., greifa af Anjou, sem varð ástfanginn af henni, sagði skilið við konu sína og giftist henni 1189. Þau eignuðust saman soninn Fulk, sem síðar varð konungur Jerúsalem og var afi Hinriks 2. Englandskonungs. En árið 1092 yfirgaf Bertrade mann sinn og tók saman við Filippus konung, sem sagði skilið við Bertu drottningu og giftist Bertrade 15. maí 1092. Hann var svo ástfanginn af henni að hann neitaði að láta hana frá sér þótt páfi hótaði honum bannfæringu.

Árið 1095 bannfærði Úrban II páfi svo Filippus og hindraði hann í því að taka þátt í Fyrstu krossferðinni. Bannfæringunni var aflétt nokkrum sinnum við það að Filippus hét að segja skilið við Bertrade en hann tók alltaf saman við hana aftur og á endanum gáfust kirkjunnar menn upp og sættu sig við hjónabandið. Berta var þá löngu dáin en Fulk var enn á lífi og lifði raunar ári lengur en Filippus. Í samtímaheimild segir að konungur hafi mörg síðustu ríkisstjórnarár sín verið svo heltekinn af ást á Bertrade að hann hafi varla sinnt nokkru öðru og misst allan áhuga á stjórn ríkisins. Sagnaritarinn Jean de Marmoutier segir um Bertrade að enginn maður hafi nokkru sinni hrósað henni fyrir neitt annað en fegurð.

Bertrade og Filippus áttu eina dóttur og tvo syni. Bertrade var mjög í mun að annarhvor sonur hennar erfði ríkið en ekki Loðvík stjúpsonur hennar og sendi meðal annars Hinrik 1. Englandskonungi bréf og bað hann að taka Loðvík höndum. Einnig var því haldið fram að hún hefði reynt að koma honum fyrir kattarnef, fyrst með fjölkynngi og síðan með göldrum. En tilraunir hennar mistókust og Loðvík tók við ríkjum þegar faðir hans dó 1108. Bertrade, sem þá var að sögn enn afar fögur, gerðist þá nunna í Fontevraud-klaustri, þar sem hún dó 1117.

## Heimild
*
Landsfeður Bandaríkjanna

Með hugtakinu **Landsfeður Bandaríkjanna** er yfirleitt átt við þá stjórnmálamenn sem tóku þátt í samningu tveggja grundvallarskjala Bandaríkjanna, Sjálfstæðisyfirlýsingar Bandaríkjanna árið 1776 eða Stjórnarskrár Bandaríkjanna á árunum 1788-89. Í Bandaríkjunum er stundum gerður greinarmunur er stundum gerður á þessum tveimur hópum með því að vísa til þeirra sem sömdu sjálfstæðisyfirlýsinguna sem „the signers“ og þeirra sem sömdu stjórnarskrána sem „the framers“.

## Uppruni hugtaksins
Fyrstur til að nota hugtakið landsfeður Bandaríkjanna var Warren G. Harding árið 1916. Harding notaði hugtakið nokkrum sinnum á næstu árum, meðal annars í ræðu sem hann flutti er hann sóð embættiseið sem forseti Bandaríkjanna, 1921.

## Skilgreining
Sagnfræðingar notast yfirleitt við mun breiðari skilgreiningu á hugtakinu landsfeður. Í stað þess að vísa einvörðungu til stjórnmálamanna sem sátu á Öðru meginlandsþingi Bandaríkjanna sem samdi og samþykkti sjálfstæðisyfirlýsinguna eða Sambandsþinginu sem samdi og samþykkti Stjórnarskrá Bandaríkjanna, tala sagnfræðingar ekki aðeins um alla þá stjórnmálamenn, lögspekinga og blaðamenn sem tóku þátt í umræðum um þessi skjöl sem landsfeður Bandaríkjanna, heldur líka alla þá sem börðust í bandarísku byltingunni eða tóku með öðrum hætti þátt í því að leggja grunn að sjálfstæði Bandaríkjanna. Að undanförnu hefur hugtakið landsfeður sætt gagnrýni á þeim forsendum að það sé óeðlilega karllægt og geri lítið úr hlut kvenna við stofnun Bandaríkjanna. Í því sambandi hefur verið talað um landsmæður en margir sagnfræðingar og stjórnmálamenn tala nú orðið einfaldlega um stofnendur Bandaríkjanna (e: *The Founders*).

Sjö mikilvægustu landsfeðurnir, að mati bandaríska sagnfræðingsins Richard B. Morris eru: Benjamin Franklin, George Washington, John Adams, Thomas Jefferson, John Jay, James Madison, og Alexander Hamilton. Meðal annarra þekktra landsfeðra Bandaríkjanna má nefna Samuel Adams, og John Hancock.

## Heimildir
* Beneke, Chris, „The New, New Political History“, *Reviews in American History*, 33:3 (September 2005), bls. 314-324.
* Isenberg, Nancy, „Founding Mothers, Myths, and a Martyr“, *Journal of Women's History* 19:3, (2007), bls. 185-194.
* Morris, Richard B. *Seven Who Shaped Our Destiny: The Founding Fathers as Revolutionaries*, (New York 1973).
Smallville (2. þáttaröð)

**Smallville** er bandarísk dramaþáttaröð. Sýningar á annari þáttaröðinni hófust þann 24. september 2002 og þeim lauk 20. maí 2003. Þættirnir voru 23 og er hver þeirra um 42 mín. að lengd.

## Aðalleikarar
Tom Welling sem Clark Kent

Kristin Kreuk sem Lana Lang

Michael Rosenbaum sem Lex Luthor

Sam Jones III sem Pete Ross

Allison Mack sem Chloe Sullivan

John Glover sem Lionel Luthor

Annette O'Toole sem Martha Kent

John Schneider sem Jonathan Kent

## Gestaleikarar

Mitchell Kosterman sem Ethan Miller fógeti

Emmanuelle Vaugier sem Hellen Bryce læknir

Patrick Cassidy sem Henry Small

Sara-Jane Raymond sem Nell Potter

Rob LaBelle sem Dr. Frederick Walden

Christopher Reeve sem Dr. Virgil Swann

Terence Stamp sem rödd Jor-Els

Camille Mitchell sem Nancy Adams fógeti

Jill Reed sem Maggie Sawer lögregluforingi

Robert Wisden sem Gabe Sullivan

Paul Wesley sem Lucas Luthor

Blair Brown sem Rachel Dunlevy

Eric Johnson sem Whitney Fordman

Lizzy Caplan sem Tina Greer

Ryan Kelly sem Ryan James

## Þættir
Smallville (3. þáttaröð)

**Smallville** er bandarísk gamanþáttaröð. Sýningar á þriðju þáttaröðinni hófust þann 1. október 2003 og þeim lauk 19. maí 2004. Þættirnir voru 22 og er hver þeirra um 42 mín. að lengd. Miles Millar einn aðalrithöfunda Smallville leikstýrði þættinum Memoria, og John Schneider leikstýrði Talisman.

## Aðalleikarar
Tom Welling sem Clark Kent/Kal, ungur Jor-El

Kristin Kreuk sem Lana Lang, Louise McCallum

Michael Rosenbaum sem Lex Luthor

Sam Jones III sem Pete Ross

Allison Mack sem Chloe Sullivan

John Glover sem Lionel Luthor

Annette O'Toole sem Martha Kent

John Schneider sem Jonathan Kent

## Gestaleikarar

Rutger Hauer sem Morgan Edge

Patrick Bergin sem Morgan Edge

Ian Somerhalder sem Adam Knight

Lorena Gale sem Dr. Claire Foster

Camille Mitchell sem Nancy Adams fógeti

Christopher Reeve sem Dr. Virgil Swann

Terence Stamp sem rödd Jor-Els

Francoise Yip sem Dr. Lia Teng

Michael McKean sem Perry White

Jill Reed sem Maggie Sawer lögregluforingi

Sarah Carter sem Alicia Baker

Martin Cummins sem Dr. Lawrence Garner

Adrianne Palicki sem Lindsey Harrison/gervi-Kara Zor-El

## Þættir
Gliese 581 g

**Gliese 581 g** er fjarreikistjarna á sporbaug um rauða dverginn Gliese 581 í stjörnumerkinu Voginni í 20,5 ljósára fjarlægð frá jörðu. Gliese 581 g er sú pláneta sem talin er líkust jörðinni af þeim sem menn hafa uppgötvað til þessa.
Smallville (4. þáttaröð)

**Smallville** er bandarísk dramaþáttaröð. Sýningar á fyrstu þáttaröðinni hófust þann 22. september 2004 og þeim lauk 21. maí 2005. Þættirnir voru 22 og er hver þeirra um 42 mín. að lengd. Lois Lane (sem verður eiginkona Clarks Kent í framtíðinni) kemur fram í þessari þáttaröð og er frænka Chloear.

## Aðalleikarar
Tom Welling sem Clark Kent/Kal-El

Kristin Kreuk sem Lana Lang, Isobelle Thoreaux greifynja

Michael Rosenbaum sem Lex Luthor

Jensen Ackles sem Jason Teague

Allison Mack sem Chloe Sullivan

John Glover sem Lionel Luthor

Annette O'Toole sem Martha Kent

John Schneider sem Jonathan Kent

## Gestaleikarar
Erica Durance sem Lois Lane

Jane Seymore sem Genevieve Teague, Gertrude hertogynja

Margot Kidder sem Bridgette Crosby

Terence Stamp sem rödd Jor-Els

Michael Ironside sem Sam Lane hershöfðingi

Robert Wisden sem Gabe Sullivan

Eric Johnson sem Whitney Fordman

Peyton List sem Lucy Lane

Sarah Carter sem Alicia Baker

Kyle Gallner sem Bart Allen

Trent Ford sem Mikhail Mxyzptlk

Hundurinn Bud sem Shelby (áður Krypto og Clarky)

## Þættir
Smallville (5. þáttaröð)

**Smallville** er bandarísk dramaþáttaröð. Sýningar á fyrstu þáttaröðinni hófust þann 29. september 2005 og þeim lauk 11. maí 2006. Þættirnir voru 22 og er hver þeirra um 42 mín. að lengd. Tom Welling aðalleikari þáttana leikstýrði fyrsta þættinum sínum sem bar nafnið Fragile. 

## Aðalleikarar
Tom Welling sem Clark Kent

Kristin Kreuk sem Lana Lang

Michael Rosenbaum sem Lex Luthor, Zod-í-Lex

Erica Durance sem Lois Lane

Allison Mack sem Chloe Sullivan

John Glover sem Lionel Luthor

Annette O'Toole sem Martha Kent

John Schneider sem Jonathan Kent

## Gestaleikarar
James Marsters sem Milton Fine prófessor/Brainiac

Alan Ritchson sem Arthur Curry

Lee Thompson Young sem Victor Stone

Camille Mitchell sem Nancy Adams fógeti

Jill Reed sem Maggie Sawer lögregluforingi

Tom Wopat sem Jack Jennings þingmaður

Leonard Roberts sem Nam-Ek

Alana De La Graza sem Aethyr

Kevin Daniels sem Greg Flynn

Denise Quinones sem Andrea Rojas/Acrata (Angel of Vengeance)

Carrie Fisher sem Pauline Kahn

Hundurinn Bud sem Shelby

## Þættir
Nímenningarnir

**Nímenningarnir** (eða **mál nímenninganna**) er hugtak sem notað er um dómsmál ríkissaksóknara gegn níu manns sem freistuðu þess, ásamt rúmlega 20 öðrum, að komast á palla Alþingis þann 8. desember 2008. Atburðurinn var hluti af mótmælaöldu veturinn 2008 – 2009 sem gjarnan hefur verið nefnd Búsáhaldabyltingin. Nímenningarnir voru sýknaðir þann 16. febrúar 2011 í Héraðsdómi Reykjavíkur.

## Heimsókn stöðvuð
Þingverðir og lögregla meinuðu fólkinu að komast á þingpalla og í þvögunni sem myndaðist urðu einhverjir pústrar sem leiddu meðal annars til þess að einn úr hóp nímenninganna féll aftur fyrir sig á þingvörð, sem varð til þess að sá féll á miðstöðvarofn og hlaut af því áverka.

Tveir mótmælendanna komust upp á áhorfendapalla Alþingis, Snorri Páll Jónsson Úlfhildarson og óþekkt kona. Áður en hann var dreginn niður náði Snorri að hrópa af pöllunum:

:„Þetta hús þjónar ekki tilgangi sínum lengur, drullið ykkur út.“ 

Í viðtali í Kastljósi Sjónvarpsins 20. maí 2010 lýstu tvö nímenninganna, Sólveig Anna Jónsdóttir og Snorri Páll, því að ásakanir um að þau hefðu „ráðist á Alþingi“ væru „fráleitar“ og að þau hafi hvorki beitt ofbeldi eða hótað ofbeldi.

## Ákærur
Níu úr þessum hóp voru síðar ákærð fyrir árás á sjálfræði Alþingis. Í ákæru sem nímenningunum var birt 1. mars segir að fólkið sé ákært fyrir:

:„...brot gegn valdstjórninni, almannafriði og allsherjarreglu og húsbrot með því að hafa, þann 8. desember 2008, ásamt hópi óþekktra manna, í heimildarleysi ruðst inn í Alþingishúsið við Austurvöll meðan á þingfundi stóð. ... Með háttsemi sinni rufu ákærðu friðhelgi Alþingis og starfsfrið auk þess sem öryggi Alþingis var hætta búin.“ 

Nímenningarnir voru ákærðir fyrir brot á 1. mgr. 100. gr., 1. mgr. 106. gr., 107. gr., 1. og 2. mgr. 122. gr. og 231. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. 

Hámarksrefsing fyrir „árás á sjálfræði Alþingis“ varðar *að lágmarki* eins árs fangelsi. 1. málsgrein 100 greinar almennra hegningarlaga segir:

:„Hver, sem ræðst á Alþingi, svo að því eða sjálfræði þess er hætta búin, lætur boð út ganga, sem að því lýtur, eða hlýðir slíku boði, skal sæta fangelsi ekki skemur en 1 ár, og getur refsingin orðið ævilangt fangelsi, ef sakir eru mjög miklar.“

## Vanhæfi ríkissaksóknara
Valtýr Sigurðsson, ríkissaksóknari lýsti sig vanhæfan til að fara með málið, eftir að bent var á ættartengls hans við einn brotaþola, sem er mágkona Valtýs. Í framhaldinu var Lára V. Júlíusdóttir hrl sett ríkissaksóknari í máli nímenninganna.

## Sögulegt fordæmi
Aðeins einu sinni hefur verið ákært undir 100 grein hegningarlaga, í kjölfar óeirða á Austurvelli 1949. Einn þeirra sem þá var ákærður var Jón Múli Árnason, faðir Sólveigar, eins nímenninganna. 

## Heimildir

## Tenglar
* Reykjavík9 (stuðningssíða fyrir nímenningana) (geymt 22.4.2013 í Vefsafninu)
* Texti ákærunnar
Ísland brennur

***Ísland brennur*** er breiðskífa með DYS sem kom út árið 2003.
## Lagalisti
# Ísland brennur
# Ég læt ekki ríða mér í rassgat lengur
# Skornir menn
# Veiðileyfi á ríkistjórnir
# Ljóð brjóta gler
# Þögnin dæmd dauð og ómerk
# Spörkum á móti
# Rotten to the core (þekja á lagi Rudimentary Peni)
# Rammíslensk mannfyrirlitning
# Einstaklingurinn sem tengund í útrýmingarhættu
# Óvænt (þekja á lagi Purrkur Pillnikk)

## Heimildir
*
Viking Fotballklubb

**Viking Fotballklubb** (Viking FK Stavanger)  er knattspyrnufélag frá Stafangri sem var stofnað 10. ágúst 1899. Félagið spilar heimaleiki sína á Viking Stadium sem opnaði á árið 2004. Meðaltal áhorfenda á því tímabili var 12.439 sem var áhorfendamet. Núverandi met var sett árið 2007 þegar meðaltalið var 15.936 áhorfendur. 

Búningur liðsins er dökkblá skyrta, hvítar buxur og dökkbláir sokkar.

## Íslenskir leikmenn
* Pétur Arnþórsson 1986 	
* Ríkharður Daðason 1998-2000
* Auðunn Helgason 1998-2000
* Hannes Sigurðsson  2003-2008
* Höskuldur Eiríksson 2007
* Birkir Bjarnason 2006-2011,2023-
* Indriði Sigurðsson 2009-2016
* Stefán Gíslason 2010
## Titlar
**Noregsmeistarar (9)**
* 1957–58, 1972, 1973, 1974, 1975, 1979, 1982, 1991, 2025
**Bikarmeistarar (6)**
* 1953, 1959, 1979, 1989, 2001, 2019

## Tenglar
* Viking Fotballklubb - Vefur Viking Fotballklubb
Indriði Sigurðsson

**Indriði Sigurðsson** (f. 12. október 1981) er íslenskur fyrrum knattspyrnumaður . Indriði kom frá KR þar sem hann byrjaði feril sinn. Þaðan fór hann til Lillestrøm SK árið 2000 og þaðan til KRC Genk í Belgíu árið 2003. Hann fór aftur til KR í lok júlí 2006, en eftir stutt stopp þar fór hann til Lyn og Viking Fotballklubb í Noregi.
Stefán Gíslason

**Stefán Gíslason** (f. 15. mars 1980) er íslenskur knattspyrnumaður, sem spilar fyrir Lilleström IF. 

Á yngri árum Stefáns spilaði hann með varaliði Arsenal en eftir fáa leiki með félaginu snéri hann til Knattspyrnufélags Reykjavíkur á láni. Hann spilaði síðar fyrir Strømsgodset, Grazer AK og Keflavík áður en hann gekk til liðs við Lyn 2005. Hann varð fljótt varafyrirliði liðsins og spilaði 62 leiki af 65 mögulegum.

Sumarið 2007, hálfu ári áður en samningur hanns rann út, samdi hann við danska félagið Brøndby. Hann varð fyrirliði liðsins í febrúar 2008 fram til enda tímabilsins 2009 en þá var honum tilkynnt að hann mætti yfirgefa liðið. Ári síðar fór hann á láni til Viking Fotballklubb.
Tony Curtis

**Tony Curtis** (3. júní 1925 – 29. september 2010), upphaflegt nafn **Bernard** **Schwartz**, var bandarískur leikari. Hann var sonur ungverskra innflytjenda af gyðingaættum og talaði eingöngu ungversku þar til hann var fimm eða sex ára að aldri. Hann lék í meira en eitt hundrað kvikmyndum, auk sjónvarpsmynda og sjónvarpsþáttaraða.

Þekktasta hlutverk hans var líklega hlutverk Joe/Josephine í kvikmyndinni *[[Some Like it Hot]]* frá árinu 1959, þar sem hann lék á móti Jack Lemmon og Marilyn Monroe. Einnig var hann þekktur fyrir leik sinn í bresku sjónvarpsþáttaröðinni *The Persuaders*, á árunum 1971-1972, þar sem hann lék á móti Roger Moore. 

Hann var tilnefndur til Óskarsverðlauna sem besti aðalleikari fyrir hlutverk sitt í *The Defiant Ones* frá árinu 1958, þar sem hann lék á móti Sidney Poitier, og léku þeir strokufanga sem hlekkjaðir voru saman. Hann hlaut einnig lof fyrir túlkun sína á þrælnum Antoníusi í *[[Spartacus (kvikmynd)|Spartacusi]]* og raðmorðingjanum Albert DeSalvo í *The Boston Strangler*.

Curtis giftist leikkonunni Janet Leigh árið 1951 og eignuðust þau dæturnar Kelly Lee og Jamie Lee Curtis, sem báðar urðu leikkonur. Curtis og Leigh skildu árið 1962 og giftist Curtis aftur fimm sinnum í og eignaðist fjögur börn í viðbót. Árið 1998 giftist hann Jill Vanderberg, sem var 42 árum yngri en hann, og voru þau gift þar til hann lést úr hjartaáfalli á heimili sínu í Nevada 29. september 2010.
Birkir Bjarnason

**Birkir Bjarnason** (fæddur 27. maí 1988 á Akureyri) er íslenskur fyrrumknattspyrnumaður.

Hann byrjaði fótboltaferil sinn hjá varaliði norska liðsins Figgjo. Síðar spilaði hann meðal annars með Viking í Noregi, Pescara, Brescia og Sampdoria á Ítalíu og Basel í Sviss. 

Birkir var valinn í hóp  íslenska karlalandsliðsins fyrir EM 2016, spilaði 6 leiki og skoraði 2 mörk. Hann var einnig valinn fyrir HM 2018. Birkir spilaði sinn 100. leik með A-landsliðinu í september 2021 og sló met Rúnars Kristinssonar í nóvember þegar hann spilaði sinn 105. leik. Birkir lagði skóna á hilluna árið 2025. 

Systir hans, Björg Bjarnadóttir, hefur spilað fyrir ýmis lið á Íslandi og í Noregi.

## Tilvísanir
Ríkharður Daðason

**Ríkharður Daðason** (fæddur 26. apríl 1972) er fyrrverandi íslenskur knattspyrnumaður. Á unglingsárum Ríkharðs var hann jafnframt hæfileikaríkur handboltaleikmaður. Hann hóf feril sinn í Fram og fluttist síðar til KR þar sem hann varð topp markaskorari í íslensku deildinni árið 1996. KR ferill hans tók óvænta stefnu, þegar hann fluttist til Grikklands, í janúar 1997. Sú dvöl var þó stutt, og hann kom aftur til KR. Árið 1998 fluttist hann til Viking Fotballklubb í Stafangri í Noregi, og eftir að hafa skorað 15 mörk eða fleiri þrjú tímabil í röð var hann fenginn í Stoke City, sem á þeim tíma keypti marga íslenska leikmenn. Ríkarður átti í erfiðleikum með að spila reglulega með Stoke og hélt til Noregs. Frá og með 2004 lék hann aftur og enn einu sinni með Fram. Ríkarður var fyrst valinn í landslið Íslands í maí 1991, í vinarleik á móti Möltu í skiptingu fyrir Grétar Einarsson. Hann lék síðasta alþjóðlega leik sinn árið 2003, hefur leikið 44 sinnum og skorað 14 mörk fyrir landsliðið. Ríkharður skoraði minnistætt mark gegn Frakklandi, sem voru nýlega orðnir heimsmeistarar, þann fimmta september, 1998. Leikurinn endaði með 1-1 jafntefli.

Sumarið 2013 tók Ríkharður við þjálfun meistaraflokks Fram þegar Þorvaldur Örlygsson hætti störfum. Hann stýrði liðinu til bikarmeistaratitils en lét af störfum í mótslok.

Ragnheiður Ríkharðsdóttir fv. alþingismaður er móðir Ríkharðs.
Grettissund

**Grettissund** er það afrek nefnt þegar Grettir Ásmundarson synti frá Drangey að Reykjanesi á Reykjaströnd. Nú er það kallað Grettissund þegar synt er úr Uppgönguvík í Drangey, sem er um 7,1 km, en **Drangeyjarsund** þegar synt er úr fjöru sunnan til á eynni, sem er stysta vegalengd úr eyju í land, samtals 6,6 kílómetrar. 

Sundið þótti mikið þrekvirki en margir litu á það sem ýkjusögu þar til menn syntu sömu leið í byrjun tuttugustu aldar. Upphaf þess að menn reyndu við Grettissund var sú hvatning sem ungir menn fengu við að heyra af afreki Benedikts G. Waage þegar hann synti í land frá Viðey árið 1914. 

## Lýsing Grettis sögu
Sundinu er þannig lýst í Grettis sögu:

## Þeir sem synt hafa Grettissund eða Drangeyjarsund
Alls hafa 20 sundmenn synt Grettissund eða Drangeyjarsund

## Tengt efni
* Grettislaug
* Viðeyjarsund
* Eyjasund

## Tilvísanir


## Tenglar
* ''Grettissund Erlings Pálssonar 31. júlí 1927''; grein í Morgunblaðinu 1977
TD Garden

**TD Garden** er heimavöllur Boston Celtics í NBA-deildinni í körfubolta og Boston Bruins í NHL-deildinni í íshokkí. Höllin sem skýrð er í höfuðið á styrktaraðila sínum TD Bank var opnuð árið 1995. Höllin hét TD Banknorth Garden á árunum 2005-2009 en nafninu var breytt yfir í TD Garden 16. júlí 2009. Upp í rjáfum hanga 21 númer frá Boston Celtics.

## Sjá einnig

* Heimasíða
Manute Bol

**Manute Bol** ( dáinn 19. júní 2010) var körfuknattleiksmaður frá Súdan. Hann var 2,31 m á hæð og 102 kg miðherji í NBA-deildinni. Hann spilaði með Washington Bullets, Golden State Warriors, Philadelphia 76ers og Miami Heat. Hann var með 1599 stig, 2647 fráköst og 2086 varin skot á ferli sínum. 

Sonur hans, Bol Bol, spilar einnig í NBA.

Bol fæddist í Turalei í Súdan. Nákvæmt fæðingarár hans er ekki vitað, engin gögn eru til um það fyrir utan að fæðingardagurinn var af handahófi skráður sem 16. október 1962 á eyðublöðum sem voru fyllt út þegar hann flutti til Bandaríkjanna. Hann var alinn upp af hávaxinni fjölskyldu. Mamma hans var 208 cm, pabbi hans 203 cm, systir hans líka 203 cm og afi hans var 239 cm.

## Tilvísanir
Lucienne de Rochefort

**Lucienne de Rochefort** (1088 – eftir 1137) var fyrri kona Loðvíks digra Frakkakonungs en var þó ekki drottning Frakklands því hjónabandi þeirra lauk 1107, ári áður en hann varð konungur. Hún var dóttir Guy de Monthery og Elísabetar af Crecy. 

Lucienne giftist Loðvík árið 1104 og eignaðist með honum eina dóttur, Ísabellu, árið 1105, en hann sagði skilið við hana og fékk Paskalis II páfa til að gera hjónaband þeirra ógilt ári áður en hann varð konungur. Hann giftist svo Adélaide de Maurienne nokkrum árum síðar en Lucienne gekk að eiga Guichard 4. af Beujeau og átti með honum fjölda barna þótt aðeins tvö lifðu til fullorðinsára. 

## Heimild
*
Adélaide de Maurienne

**Adelaide de Maurienne** (1092 – 18. nóvember 1154) eða **Adelaide af Savoja** var drottning Frakklands frá 1115 til 1137. Heimildir segja að hún hafi verið ófríð en trúrækin.

Adelaide var dóttir Úmbertós 2., greifa af Savoja, og Gíselu af Búrgund. Kalixtus II páfi var móðurbróðir hennar. Hún giftist Loðvík digra Frakkakonungi 3. ágúst 1115 og var seinni kona hans en hann hafði fengið hjónaband sitt og fyrri konunnar, Lucienne de Rochefort, gert ógilt árið 1107. Adelaide og Loðvík eignuðust átta börn, þar á meðal Loðvík 7. Frakkakonung. Hún virðist hafa haft mikil afskipti af stjórn ríkisins, sem meðal annars má sjá á því að á opinberum skjölum er ekki aðeins tekið fram hversu lengi maður hennar hafði ríkt þegar skjalið var samið, heldur einnig hve lengi hún hafði verið drottning.

Þegar Loðvík dó 1137 gekk Adelaide ekki í klaustur eins og algengt var um ekkjudrottningar á þeirri tíð, heldur var áfram við hirðina. Hún giftist Matthíasi de Montmorency árið 1141 og stýrðu þau Frakklandi á meðan Loðvík 7. var í Annarri krossferðinni.

## Heimild
*
Anthony Weiner

**Anthony David Weiner** (f. 4. september 1964) er bandarískur stjórnmálamaður, demókrati og fyrrum fulltrúadeildarþingmaður í Bandaríkjunum.

## Fjölskylda og menntun
Weiner var giftur Huma Abedin aðstoðarkonu Hillary Clinton. Þann 10. júlí 2010 voru þau gefin saman af Bill Clinton fyrrum Bandaríkjaforseta.
Weiner útskrifaðist með BA próf frá State University of New York at Plattsburg árið 1985. Að loknu háskólanámi var Weiner meðleigjandi Jon Stewart, sem varð síðar þáttastjórnandi *[[The Daily Show]]*. Stewart hefur styrkt Weiner í framboðum sínum.
## Störf
 
Hann vann fyrir fulltrúadeildar þingmanninn Chuck Schumer á árunum 1985-1991. Schumer hvatti Weiner til að hefja sinn eigin feril í stjórnmálum. Árið 1991 náði Weiner kjöri í borgarráð New York borgar, þá 27 ára og yngstur manna til að ná þeim árangri. Weiner barðist fyrir betri hag almennings, meðal annars stóð hann að því að virkja unglinga sem áttu erfitt uppdráttar með því að láta þau þrífa veggjakrot. Hann var í undirnefnd sem sá um félagslegar íbúðir og krafðist aukinna styrkja í þann málaflokk. Einnig vildi hann auka löggæslu í úthverfunum.
## Þáttaka á þingi

Weiner komst fyrst á þing eftir sigur á repúblikananum Louis Telano árið 1998. Hann náði endurkjöri árin 2000, 2002, 2004, 2006 og 2008 með yfir 65% atkvæða öll skiptin. Weiner á sæti í nokkrum nefndum, meðal annars þeim sem fjalla um orku og utanríkisverslun. Hann bauð sig fram til Borgarstjóra New York borgar árið 2005 en náði ekki kjöri.
## Frumvörp og baráttumál

Weiner er stuðningsmaður nýja frumvarpsins um heilbrigðistryggingar (*[[Medicare]]*). Hann gerir lítið úr mótbárum Repúblikana á frumvarpið og segir að þeir séu dótturfélag tryggingaiðnaðarins. 

Weiner var fylgjandi frumvarpinu The James Zadroga 9/11 Health and Compensation Act, sem áttu að útvega styrki vegna veikinda þeirra sem komu fyrst að árásunum á tvíburaturnana í New York þann 11. september 2001. Hann gagnrýndi harðlega þá Repúblikana sem voru andvígir því. Weiner var fylgjandi valdbeitingu í Íraksstríðinu en síðar skipti hann um skoðun og lagði til að herliðið yrði dregið til baka. 

Weiner og Jarrod Nadler lögðu til að stöðvaður yrði 20 milljarða dollara vopnaskiptasamningur sem ríkisstjórn George W. Bush hafði gert við Sádí Arabíu. Ástæðurnar meðal annars þær að Sádi Arabía hefði ekki lagt sitt af mörkum til að stöðva hryðjuverk en einnig vegna þess að 15 af 19 hryðjuverkamönnum í árásunum 11. september hafi verið þaðan. Þá hefur hann einnig gagnrýnt ríkisstjórn Barack Obama fyrir að vilja selja þeim vopn fyrir 60 milljarða dollara og segir ástæðuna vera að Sádi Arabía hafi fjármagnað hryðjuverk og þeir kenni skólabörnum hatur á kristnum og gyðingum, því væru þeir að senda röng skilaboð.

## Misferli í starfi og afsögn þingmennsku
Weiner hefur tvisvar verið sektaður fyrir fjárhagslegt misferli. Bæði tengjast styrkjum eða lánum tengdum framboðum hans. Þann 16. júní 2011 sagði Weiner af sér í kjölfar þess að upp komst að hann hafði sent konum ósiðlegar ljósmyndir af sjálfum sér á Twitter.

## Tilvísanir
Smallville (6. þáttaröð)

**[[Smallville]]** er bandarísk dramaþáttaröð. Sýningar á sjöttu þáttaröðinni hófust þann 28. september 2006 og þeim lauk 17. maí 2007. Þættirnir voru 22 og er hver þeirra um 42 mín. að lengd. Michael Rosenbaum leikstýrði 125. þættinum Freak.

## Aðalleikarar
* Tom Welling sem Clark Kent/Boyscout, Bizarro
* Kristin Kreuk sem Lana Lang (seinna Lana Luthor)
* Michael Rosenbaum sem Lex Luthor, Zod-í-Lex
* Erica Durance sem Lois Lane
* Allison Mack sem Chloe Sullivan/Watchtower
* John Glover sem Lionel Luthor
* Annette O'Toole sem Martha Kent

## Gestaleikarar
* Aaron Ashmore sem Jimmy Olsen
* Justin Hartley sem Oliver Queen/Green Arrow
* Phil Morris sem J'onn J'onzz/The Martian Manhunter
* Terence Stamp sem rödd Jor-Els
* Kyle Gallner sem Bart Allen/Impulse
* Alan Ritchson sem Arthur Curry/Aquaman
* Lee Thompson Young sem Victor Stone/Cyborg
* Lynda Carter sem Moira Sullivan
* Pascale Hutton sem Raya
* Bill Mondy sem Dr. Edward Groll
* Bow Wow sem Baern/Lamar
* Amber McDonald sem Gloria
* Kane sem Titan
* Tahmoh Penikett sem Wes Keenan
* Alan C. Peterson sem Ed Burke þingmaður
* Gerald Plunkett sem Dr. Donovan Jamison
* Tori Spelling sem Linda Lake
* Hundurinn Bud sem Shelby

## Þættir
Smallville (7. þáttaröð)

**[[Smallville]]** er bandarísk dramaþáttaröð. Sýningar á sjöundu þáttaröðinni hófust þann 27. september 2007 og þeim lauk 15. maí 2008. Þættirnir voru 20 og er hver þeirra um 42 mín. að lengd. Gert var hlé á framleiðslu þessara þáttaraðar vegna rithöfundaverkfallinu 2007-2008 og urðu þess vegna bara 20 þættir framleiddir í staðinn fyrir 22. Þetta var síðasta þáttaröðin af Smallville sem Alfred Gough og Miles Millar unnu við og einnig var þetta síðasta þáttaröðin þar sem Michael Rosenbaum og Kristin Kreuk eru í aðalleikhópnum.

## Aðalleikarar
* Tom Welling sem Clark Kent, Bizarro
* Michael Rosenbaum sem Lex Luthor
* Kristin Kreuk sem Lana Lang
* Allison Mack sem Chloe Sullivan/Watchtower
* Erica Durance sem Lois Lane
* Aaron Ashmore sem Jimmy Olsen
* Laura Vandervoort sem Kara Zor-El/Kara Kent
* John Glover sem Lionel Luthor

## Gestaleikarar
* Terence Stamp sem rödd Jor-Els
* Phil Morris sem J'onn J'onzz/The Martian Manhunter
* James Marsters sem Brainiac
* Hellen Slater sem Lara-El
* Christopher Heyderdahl sem Zor-El
* Justin Hartley sem Oliver Queen/Green Arrow
* Dean Kane sem Curtis Knox læknir
* Michael Cassidy sem Grant Gabriel/Julian Luthor
* Alaina Huffman sem Dinah Lance/Black Canary
* Gina Holden sem Patricia Swann
* Robert Picardo sem Edward Teague
* Jane Seymore sem Genevieve Teague
* Kim Coates sem Carter fulltrúi
* Sam Jones III sem Pete Ross
* Nancy Sivak sem Marilyn
* Hundurinn Bud sem Shelby

## Þættir
Smallville (8. þáttaröð)

**[[Smallville]]** er bandarísk dramaþáttaröð. Sýningar á áttundu þáttaröðinni hófust þann 18. september 2008 og þeim lauk 14. maí 2009. Þættirnir voru 22 og er hver þeirra um 42 mín. að lengd. Eftir að Alfred Gough og Miles Millar hættu tóku Brian Peterson, Kelly Souders, Todd Slavkin og Darren Swimmer við sem þáttstjórnendur. Allison Mack leikstýrði fyrsta þættinum sínum sem bar nafnið Power.

## Aðalleikarar
* Tom Welling sem Clark Kent/The Red-Blue Blur
* Allison Mack sem Chloe Sullivan/Watchtower
* Erica Durance sem Lois Lane (og "Stiletto")
* Aaron Ashmore sem Jimmy Olsen
* Cassidy Freeman sem Tess Mercer
* Sam Witwer sem Davis Bloom
* Justin Hartley sem Oliver Queen/Green Arrow

## Gestaleikarar
* Phil Morris sem J'onn J'onzz/The Martian Manhunter/John Jones lögreglumaður
* Alan Ritchson sem Arthur Curry/Aquaman
* Alaina Huffman sem Dinah Lance/Black Canary
* Kyle Gallner sem Bart Allen/Impulse
* Dario Delacio sem Doomsday
* Kristin Kreuk sem Lana Lang
* Ryan Kennedy sem Rokk Krinn/Cosmic Boy
* Alexz Johnson sem Imra Ardeen/Saturn Girl
* Calum Worthy sem Garth Ranzz/Lightning Lad
* Alessandro Juliani sem Emil Hamilton læknir
* Serinda Swan sem Zatanna Zatara
* Chris Gauthier sem Winslow Schott/The Toyman
* Jessica Parker Kennedy sem Bette Sans Souci/Plastique
* Brendan Fletcher sem Rudy Jones/Parasite
* Anna Mae Routledge sem Leslie Willis/Liverwire
* Charlotte Sullivan sem Maxima
* Laura Vandervoort sem Kara Zor-El/Kara Kent
* James Marsters sem Brainiac (rödd)
* Terence Stamp sem rödd Jor-Els
* Evan C. Schulte sem Jeff Hage
* Tori Spelling sem Linda Lake
* Hundurinn Bud sem Shelby

## Þættir
Margrét af Provence

**Margrét af Provence** (vorið 1221 – 21. desember 1295) var drottning Frakklands frá 1234 þar til maður hennar, Loðvík 9., dó árið 1270.

Foreldrar Margrétar voru Ramon Bereguer 4., greifi af Provence, og Beatrice af Savoja, dóttir Tómasar greifa af Savoja. Margrét hét eftir ömmu sinni, Margréti af Genf, sem hafði verið á leið til Parísar að giftast Filippusi 2. Frakkakonungi þegar Tómas af Savoja rændi henni og giftist henni sjálfur.

Margrét var elst fjögurra systra sem allar voru orðlagðar fyrir fegurð og urðu allar drottningar. Næst Margréti var Elinóra af Provence, sem giftist Hinrik 3. Englandskonungi, og voru þær systur alla tíð mjög nánar. Síðan kom Sanchia, sem giftist Ríkharði jarli af Cornwall, bróður Hinriks 3. og einum auðugasta manni Evrópu, sem var svo kjörinn konungur Þýskalands 1257. Yngst var Beatrix, sem giftist Karli af Anjou, yngsta bróður Loðvíks 9 og varð drottning Sikileyjar árið 1266.

Margrét giftist Loðvík 27. maí 1234, þá nýorðin þrettán ára, en brúðguminn var tvítugur. Hún var krýnd daginn eftir. Hjónaband þeirra virðist hafa verið gott framan af þótt Loðvík væri mun guðræknari og lítillátari en Margrét. 

Hún fylgdi manni sínum þegar hann fór í Sjöundu krossferðina. Þegar fregnir bárust af því til Damietta að Egyptar hefðu tekið hann höndum lá hún á sæng en bað riddarann sem stóð vörð um svefnherbergi hennar að drepa sig og nýfæddan soninn fremur en að láta þau falla í hendur múslima. 

Hún tókst líka á hendur stjórn liðsaflans sem eftir var, gerði ráðstafanir til að tryggja nægan mat fyrir alla kristna menn í borginni og safnaði síðan saman fé til að greiða gríðarhátt lausnargjald fyrir mann sinn. Margrét varð þannig eina konan sem stýrt hefur krossferð þótt um skamma hríð væri. 

Hún dvaldi síðan áfram með manni sínum í Landinu helga allt til 1254 og eignaðist þar tvö börn til viðbótar en alls áttu þau hjónin níu börn sem komust upp.

Margrét var mjög metnaðargjörn og lét til sín taka í stjórnsýslu en með misjöfnum árangri og Loðvík var óánægður með ýmis tiltæki hennar. Þegar elsti sonur þeirra, Loðvík, lést árið 1260 taldi Margrét Filippus, sem þá varð ríkiserfingi, fimmtán ára gamall, á að sverja eið að því að sama hversu gamall hann yrði þegar hann erfði ríkið, þá skyldi hann hlíta ráðum móður sinnar þar til hann yrði þrítugur. Þegar Loðvík, sem sjálfur hafði lengi verið undir stjórn móður sinnar, Blönku, komst að þessu hafði hann þegar samband við páfann og fékk Filippus leystan undan eiðnum.

Loðvík dó síðsumars 1270 í Áttundu krossferðinni í Túnis og einnig Jóhann sonur þeirra, sem var barnið sem fæddist í Damietta 1250. Margrét hafði ekki farið með manni sínum í krossferðina í þetta sinn. Þegar Filippus 3. tók við sneri hún aftur til bernskuheimkynna sinna í Provence og dvaldi þar til dauðadags, 21. desember 1295.

## Heimild
*
90210

***90210*** er þáttaröð frá árinu 2008 og er enn til sýningar á sjónvarpstöðinni CBS í Bandaríkjunum. Þátturinn var sýndur á íslensku sjónvarpstöðinni SkjáEinum árið 2009. *90210* fjallar um líf krakka í Beverly Hills, sem ganga í West Beverly Hills menntaskólann. Krakkarnir eru synir og dætur þeirra sem komu fram í þáttaröðinni *[[Beverly Hills 90210]]*.

Nýjir íbúar í Beverly Hills eru Annie Wilson og Dixon Wilson. Faðir þeirra, Harry Wilson kom frá Kansas, til bernskuheimilis síns í Beverly Hills til þess að sjá um móður sína, Tabitha Wilson. Tabitha er áfengisjúlingur og lendir í ágreiningi við konu hans, Debbie. Táningarnir Annie og Dixon eiga erfitt með að aðlagast nýju hverfi og eignast vini. Í fyrstu þáttaröðunum má sjá bæði foreldrana og táningana í þáttunum, en eftir þriðju þáttaröð koma foreldrarnir ekki meira við sögu.
## Leikarar
*Rob Estes leikur Harry Wilson
*Shenae Grimes leikur Annie Wilson
*Tristan Wilds leikur Dixon Wilson
*AnnaLynne McCord leikur Naomi Clark
*Dustin Milligan leikur Ethan Ward
*Jessica Stroup leikur Erin Silver
*Michael Steger leikur Navid Shirazi
*Jessica Walter leikur Tabitha Wilson
*Jessica Lowndes leikur Adrianna Duncan
*Ryan Eggold leikur Ryan Matthews
*Lori Loughlin leikur Debbie Wilson
*Matt Lanter leikur Liam Court
*Trevor Donovan leikur Teddy Montgomery
*Gillian Zinser leikur Ivy Sullivan
Filippus 3. Frakkakonungur

**Filippus 3.** (30. apríl 1245 – 5. október 1285), einnig kallaður **Filippus djarfi**, var konungur Frakklands frá 1270 til dauðadags. Viðurnefnið „djarfi“ fékk hann vegna færni sinnar á hestbaki og í bardögum en ekki vegna stjórnvisku sinnar eða pólitískrar áræðni.

## Stjórn Filippusar
Filppus var af Kapet-ætt, sonur Loðvíks 9. og Margrétar af Provence. Hann varð krónprins Frakklands þegar eldri bróðir hans, Loðvík, lést tæplega 16 ára í janúar 1260. Árið 1270 fór Filippus í krossferð með föður sínum og þremur bræðrum en Loðvík konungur og einn bræðranna dóu úr blóðkreppusótt í Túnis og Filippus varð þá konungur, 25 ára að aldri. Hann er sagður hafa verið lítill í sér, óákveðinn og undanlátssamur og látið stjórnast af viljasterkum foreldrum sínum og síðan ráðgjöfum en þó einkum af föðurbróður sínum, Karli Sikileyjarkonungi. 

Um leið og hann hafði tekið við krúnunni í Túnis sneri hann aftur til Frakklands en fól Karli frænda sínum að ganga til friðarsamninga. Hann var krýndur konungur 12. ágúst 1271. Skömmu síðar dó annar föðurbróðir hans, Alfons greifi af Poitou, Toulouse og Auvergne, á Ítalíu á heimleið úr krossferð og Filippus erfði lén hans og bætti þeim við frönsku konungslendurnar. Seinna erfði hann einnig lendur eftir Pétur bróður sinn.
## Krossferðin til Aragóníu

Árið 1284 fór Filippus ásamt sonum sínum í herferð til Aragóníu, en Pétur 3., konungur Aragóníu og mágur Filippusar, hafði hertekið Sikiley, sem Karl föðurbróðir Filippusar réði, árið 1282 og síðan verið bannfærður af Marteini IV páfa. Bæði Sikiley og Aragónía töldust lénsríki páfastóls og páfinn hafði látið Karl af Valois, son Filippusar, hafa Aragóníu að léni. Þar sem herferðin var farin með blessun páfans var hún kölluð krossferð. 

Þeir tóku bæinn Girona 7. september 1285 en síðan veiktist stór hluti franska hersins af blóðkreppusótt, þar á meðal Filippus konungur. Frakkar urðu að hörfa og Filippus dó í Perpignan í októberbyrjun. Var hann þriðji konungur Frakka í röð til að deyja úr blóðkreppusótt í herferð.

## Fjölskylda
Filippus var tvíkvæntur. Þann 28. maí 1262 giftist hann Ísabellu af Aragóníu, dóttur Jakobs 1. af Aragóníu og Jólöndu af Ungverjalandi. Hún dó á heimleið úr krossförinni til Túnis í ársbyrjun 1271 og árið 1274 giftist Filippus Maríu af Brabant, dóttur Hinriks 3., hertoga af Brabant og Adelaide af Búrgund.

Elsti sonur Filippusar, Loðvík, dó ellefu ára gamall 1276 og var talið að eitrað hefði verið fyrir honum og stjúpmóður hans jafnvel kennt um. Næstelsti sonurinn, Filippus, varð konungur við lát föður síns, sautján ára að aldri. Yngsti sonur þeirra var Karl greifi af Valois, sem eignaðist fjölda léna en varð þó aldrei konungur Aragóníu eins og páfinn hafði heitið honum. 

Börn Filippusar og Maríu voru Loðvík greifi af Évreux, sem varð tengdafaðir Karls 4. Frakkakonungs, Blanka, sem giftist Rúdolf 3. hertoga af Austurríki, og Margrét, sem giftist Játvarði 1. Englandskonungi og varð drottning Englands.

## Heimild
*
Ísabella af Aragóníu, Frakklandsdrottning

**Ísabella af Aragóníu** (1247 – 28. janúar 1271) var konungsdóttir frá Aragóníu og drottning Frakklands í tæplega hálft ár, frá því í ágústlok 1270 til dauðadags.

Ísabella var dóttir Jakobs 1., konungs Aragóníu, og annarrrar konu hans, Jólöntu (Víólöntu) af Ungverjalandi, dóttur Andrésar 2. Ungverjalandskonungs. Hún giftist Filippusi, krónprinsi Frakklands, í Clermont 28. maí 1262. Þau eignuðust fjóra syni en tveir komust til fullorðinsára, þeir Filippus fagri og Karl af Valois. Elsti sonurinn, Loðvík, dó 11 ára að aldri árið 1276 og var talið að hann hefði verið myrtur með eitri.

Ísabella fylgdi manni sínum þegar hann fór í Áttundu krossferðina til Túnis en þar lést Loðvík 9., faðir Filippusar, og hann varð konungur. Á heimleiðinni höfðu konungshjónin viðstöðu á Ítalíu. Ísabella var komin sex mánuði á leið og 11. janúar, þegar þau voru nýlögð af stað aftur heim til Frakklands, féll hún af hestbaki og slasaðist. Hún ól barn sitt fyrir tímann og dó svo 28. janúar. 

## Heimild
*
María af Brabant

**María af Brabant** (13. maí 1254 – 10. janúar 1321) var hertogadóttir frá Brabant og drottning Frakklands frá 1275 til 1285, seinni kona Filippusar 3. Frakkakonungs.

María var dóttir Hinriks 3., hertoga af Brabant, og Adelaide af Búrgund, dóttur Húgós 4., hertoga af Búrgund. Hún giftist Filippusi 3. Frakkakonungi 24. júní 1275 en fyrri kona hans, Ísabella, hafði dáið fjórum árum áður og lét eftir sig þrjá syni. Filippus var veiklundaður og undir miklum áhrifum frá móður sinni, ekkjudrottningunni Margréti af Provence, og lækni sínum, Pierre de Brosse.

Elsti sonur Filippusar, Loðvík krónprins, lést 1276, ellefu ára gamall, og þótti allt benda til þess að honum hefði verið byrlað eitur. Var de Brosse fangelsaður og síðar tekinn af lífi en María drottning var grunuð um að hafa staðið á bak við verknaðinn og var það einkum tengdamóðir hennar sem ásakaði hana en Filippus virtist samsinna móður sinni. Ekkert var þó gert frekar í málinu og María ól manni sínum þrjú börn, þar á meðal Margréti, sem giftist Játvarði 1. og varð drottning Englands. 

Eftir að Filippus dó 1285 og Filippus 4. stjúpsonur Maríu varð konungur helgaði hún sig uppeldi barna sinna, en settist að í klaustrinu Les Mureaux árið 1316 og dó þar fimm árum síðar.

## Heimild
*