open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Týr (hljómsveit)

**Týr** er þungarokkshljómsveit frá Færeyjum. Hún var stofnuð í janúar 1998 af Færeyingum sem bjuggu í Kaupmannahöfn. Þeir skrifuðu undir samning við austurríska plötuútgáfuna Napalm Records 2006. Hljómsveitin tók þátt í þýsku rokktónlistarhátíðinni Ragnarök 2007 og 2009. og hefur spilað á mörgum þungarokkshátíðum síðan.

Týr hefur spilað á Íslandi nokkrum sinnum. Til dæmis kom hljómsveitin til Íslands þann 3. október 2008 og var með tónleika á Græna hattinum, Nasa og Hellinum. Lag þeirra, *Ormurinn langi* naut mikilla vinsælda 2002 og fyrsta breiðskífan *[[How far to Asgaard]]* seldist í 3.000 eintökum hér á landi.

## Meðlimir
* Heri Joensen – gítar, söngur (1998–)
* Gunnar H. Thomsen – bassi, bakraddir (1998-)
* Tadeusz Rieckmann – trommur (2016–)
* Hans Hammer – gítar (2021–)

### Fyrrum meðlimir
*Jón Joensen – gítar, söngur (1998–2000)
*Pól Arni Holm – söngur (1998–2002)
*Allan Streymoy – söngur (2002)
*Ottó P. Arnarson – gítar (2004)
*Kári Streymoy – trommur (1998–2013)
*Amon Djurhuus – trommur (2014–2016)
*Terji Skibenæs – gítar, bakraddir (2001–2018)
*Attila Vörös – gítar (2018–2020)

## Breiðskífur
**How Far to Asgaard* (2002)
**Eric the Red* (2003)
**Ragnarok (breiðskífa)|Ragnarok* (2006)
**Land (breiðskífa)|Land* (2008)
**By the Light of the Northern Star* (2009)
**The Lay Of Thrym* (2011)
**Valkyrja* (2013)
**Hel* (2019)
**Battle Ballads* (2024)

## Smáskífur
**[[Týr Demo|Demo]]* (2000)
**[[Ólavur Riddararós]]* (2002)

## Heimildir
Rói Patursson

**Rói Reynagarð Patursson** (fæddur 21. september 1947) er færeyskur rithöfundur, ljóðskáld og heimspekingur og skólastjóri lýðháskólans í Færeyjum.

Rói, sem er langafabarn færeyska sjálfstæðisbaráttumannsins Jóannesar Paturssonar, fæddist í Þórshöfn og ólst þar upp. Hann fór í siglingar 16 ára að aldri, meðal annars til Austurlanda, flakkaði svo víða um Evrópu og var í París vorið 1968. Hann settist svo aftur á skólabekk, lauk stúdentsprófi og lagði síðan stund á heimspekinám við Kaupmannahafnarháskóla og lauk meistaraprófi 1985. Frá 1988 hefur hann verið skólastjóri lýðháskólans í Þórshöfn, *[[Føroya Fólkaháskúli|Føroya Fólkaháskúla]]*. 

Hann hefur skrifað smásögur og fleira en er þekktastur fyrir ljóð sín og hefur þó aðeins sent frá sér þrjár ljóðabækur. Sú fyrsta kom út 1969, þegar hann var aðeins 22 ára að aldri og var henni mjög vel tekið. Hún var nafnlaus en hefur seinna verið kölluð *Yrkingar*. Fyrir hana hlaut hann meðal annars Bókmenntaverðlaun Færeyja. Árið 1976 kom ljóðasafnið* Á alfaravegi*. Árið 1986 hlaut Rói svo Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs fyrir ljóðabókina *Líkasum* sem út kom árið áður. Honum voru aftur veitt færeysku bókmenntaverðlaunin 1988 sem heiðursverðlaun. Engin bók hefur komið frá honum eftir að hann tók við skólastjórastarfinu.

## Heimildir
* 
*
Listasafn Færeyja

**Listasafn Færeyja** (færeyska: *Listasavn Føroya*) er listasafn í Færeyjum sem var stofnað árið 1989 í Þórshöfn. Listasafnið er sjálfseignarstofnun sem er rekin af fjórum fulltrúum sem koma frá Landsstjórn Færeyja, Listafélagi Færeyja, félags myndlistafólks og sveitarfélags Þórshafnar.

Listasafnið er staðsett í norðurhluta Viðarlunds garðsins í Þórshöfn, nærri Norðurlandahúsinu. Arkitektar byggingarinnar eru J.P. Gregoriussen og N.F Truelsen. Húsið er 1.600 m² og í húsinu er jafnframt skrifstofa listafélags Færeyja. Listasafnið er lokað á milli 15. desember til 15. janúar ár hvert.

## Heimildir
*
Norðurlandahúsið

**Norðurlandahúsið** er stofnun hýst í samnefndu húsi í Þórshöfn, sem á að stuðla að og efla menningu Færeyja og hinna Norðurlandanna.

Byggingin var hönnuð af Ola Steen og Kolbrúnu Ragnarsdóttur, fullbyggð 1983 og opnuð almenningi sama árs. Þar má finna kaffihús, leikhús og sali sem leigðir eru út til listsýninga og menningaratburða. 

## Arkitektúr
Innblástur byggingarinnar kemur frá heimkynnum álfa úr þjóðsögunum. Byggingin hefur 2000 m² torflagt þak. Inni í byggingunni er stórt anddyri klætt flögubergi frá Noregi. Opnum svæðum hússins er hægt að skipta niður eða sameina með ljósum, hljóðkerfum og veggjum. Öll herbergin eru lýst upp, fyrir utan 800 m² sal. Burðarveggur byggingarinnar er í salnum og er úr steinsteypu. Aðrir veggir byggingarinnar eru úr stáli. Efniviður byggingarinnar kemur víðsvegar að af Norðurlöndum. Gólf herbergjanna eru úr sænskri furu, loftið úr dönskum aski og hurðirnar úr finnsku birki.

## Tengt efni
* Norræna húsið í Reykjavík

## Heimildir
*
Summarfestivalurin

**Summarfestivalurin** er tónlistarhátíð haldin á hverju sumri utan við Klakksvík í Færeyjum. Fyrsta hátíðin var haldin í ágúst 2004 með 3.000 áhorfendur. Sumarfestivalurin og G! Festival eru stærstu tónlistarhátíðir færeyja. Hátíðin var stofnuð af Steinthór Rasmusen. 2010 voru 12.000 miðar seldir inn á hátíðina.
Sveitarfélagið Klakksvík

**Sveitarfélagið Klakksvík** er sveitarfélag í Norðureyjasýslu í Færeyjum. Það nær yfir Svíney, norðurhluta Karlseyjar og megnið af Borðey. Þéttbýliskjarnar eru 6 talsins. Á Borðey er Klakksvík, Árnafjörður og Ánir. Á Karlsey er Miklidalur og Tröllanes. Á Svíney er samnefnt þorp, Svíney. Sveitarfélagið nær að endamörkum Sveitarfélagsins Hvannasunds á Borðey og endamörkum Sveitafélagsins Húsa á Karlsey. Íbúafjöldi sveitarfélagsins er 4.817 (2011).

## Saga
1850 var Færeyjum skipt í 8 sýslur og Klakksvík var með hinum Norðureyjunum. Við konungskipunina 1873 var megnið af sveitarfélögum Færeyja stofnuð, öll nema Sveitarfélagið Þórshöfn sem hafði verið stofnað árið 1866. 1860 var íbúafjöldinn 200. Íbúafjöldinn tók að aukast og árið 1908 var íbúafjöldinn orðinn 700. 

11. júní 2007 var ákveðið að Svíney yrði sameinuðuð sveitafélaginu eftir sveitarfélagskosningarnar. Svíney varð formlega hluti af sveitarfélaginu 1. janúar 2009.

## Stjórnmál
Síðustu kosningar í sveitarfélaginu voru 11. nóvember 2008. Sjálfstjórnarflokkurinn og Fólkaflokkurinn mynduðu merihluta. Gunvá við Keldu úr Fólkaflokknum er borgarstjóri og varaborgarstjóri er Jógvan Skorheim úr Sjálfstjórnarflokknum.

## Heimildir
*
*
Sveitarfélagið Tvøroyri

**Sveitarfélagið Tvøroyri** er sveitarfélag í Suðuroysýslu. Það er á austur strönd Suðureyjar fyrir miðju. Þéttbýliskjarnar eru fjórir: Froðba, Tvøroyri, Trongisvágur og Øravík.  Sveitarfélagið nær að endamörkum Sveitarfélagsins Hovs og Sveitarfélagsins Porkels til suðurs, Sveitarfélagsins Fámjin til vesturs og Sveitarfélagsins Hvalbiar til norðurs.

## Stjórnmál
Síðustu sveitarstjórnarkosningar voru haldnar 11. nóvember 2008. Fellelisten var sameiginlegur framboðslisti og samanstóð af Fólkaflokknum, Sambandsflokknum og Þjóðveldisflokknum. Jafnaðarflokkurinn er einn í meirihluta. Borgarstjóri er Kristin Michelsen og varaborgarstjóri er Malla Dam. Þau sita bæði fyrir Jafnaðarflokkinn.

## Heimildir
*
Sveitarfélagið Fuglafjörður

**Sveitarfélagið Fuglafjörður** er sveitarfélag í Austureyjasýslu. Það tegir sig frá Sveitarfélaginu Eystur í suðri til Sveitarfélagsins Runavíkur í norðri. Þéttbýliskjarnar eru Fuglafjörður og Hellur. Sveitafélagið var slitið frá sveitarfélögunum Eystur og Leirvík 1918. Íbúafjöldi sveitarfélagsins er 1.530 (2011).

## Stjórnmál
Síðustu kosningar í sveitarfélaginu voru 11. nóvember 2008.

## Heimild
*
Sveitarfélagið Nes

**Sveitarfélagið Nes** er sveitarfélag í Austureyjarsýslu. Það nær yfir syðsta hluta Austureyjar. Þéttbýliskjarnar eru Toftir, Nes og Saltnes. Sveitarfélagið umlykur tvö af svæðum sveitarfélagsins Runavíkur og nær jafnframt að endimörkum sama sveitarfélags í norðri. 

Sveitarfélagið var skilið frá Sveitarfélaginu Skála árið 1967. Sveitarfélagið er meðal þeirra smæstu að stærð, en er annað þéttasta sveitarfélag færeyja. 1. janúar 2011 voru 1.263 íbúar í sveitarfélaginu. Borgarstjóri sveitarfélagsins er Símun Johannessen.

## Heimild
*
Vestfjarðagöng

**Göng undir Breiðadals- og Botnsheiði, Vestfjarðagöng,** (vegir nr. 60 og 65) eru þríarma jarðgöng undir Botns- og Breiðadalsheiðar milli Skutulsfjarðar, Önundarfjarðar og Súgandafjarðar á Vestfjörðum. Göngin voru vígð 14. september 1996 og tengja saman byggð á Ísafirði, Suðureyri og Flateyri. Þau eru 9.120 m og eru lengstu jarðgöng á Íslandi en þó eru Héðinsfjarðargöng samanlagt lengri (7.100 + 3.900 m). Tungudalsleggur (sem liggur úr Skutulsfirði) er um 2.000 m langur með tveimur akgreinum, Breiðadalsleggur (sem liggur úr Önundarfirði) er um 4.000 m og Botnsdalsleggur (sem liggur frá Súgandafirði) er um 3.000 m. Þeir eru báðir með aðeins einni akrein og því þurfa bílar að mætast í sérstökum útskotum. 

Jarðgöngin voru mesta samgöngumannvirki Íslands þegar þau voru tekin í notkun. Þau leystu af hólmi fjallvegi sem voru jafnan lokaðir drjúgan hluta vetrar. Þannig rufu göngin einangrun þorpanna á norðanverðum Vestfjörðum.    

## Verktakar og framkvæmd
Framkvæmdir við gangagerðinina fóru fram á árunum 1991–96. Aðalverktaki var Vesturís sf. sem var sameignarfyrirtæki Ístaks hf. í Reykjavík, Skanska AB í Svíþjóð, Selmer A/S í Noregi og E. Pihl & Sön A/S í Danmörku. Ístak hf. var í forsvari fyrirtækjanna. Póllinn hf. á Ísafirði var rafverktaki við ljósa- og dyrabúnað.

### Göngin opnuð á framkvæmdatímanum
Umferð var hleypt á göngin tímabundið veturinn 1995–96 þegar þau voru ófullgerð. Þá var sérstök jólaopnun milli Ísafjarðar og Súgandafjarðar í nokkra daga fyrir og um jólin 1994. Í kjölfar snjóflóðsins sem féll á Flateyri í október 1995 fór björgunarfólk frá Ísafirði í gegnum göngin yfir í Önundarfjörð.  

### Vatnsæð opnast
Í júlí 1993 opnaðist mikil vatnsæð í Breiðadalslegg ganganna. Í fyrstu virtist vatnsmagnið vera um 2000 lítrar á sekúndu eða á við tífalda vatnsþörf byggðarinnar á Ísafirði. Nokkrar skemmdir urðu, meðal annars á tækjum en vatnsaginn hreif allt með sér þegar æðin opnaðist. Tafði þetta framkvæmdina eitthvað. Vatnið úr göngunum hefur síðan í júní 1995 verið nýtt af vatnsveitu Ísafjarðarbæjar. Vatnið þótti reglulega gott enda síað í gegnum berg langa leið. Afrennslisvatnið í göngunum hefur verið virkjað í Tungudalsvirkjun Orkubús Vestfjarða. Neysluvatn fyrir Ísafjörð og Hnífsdal kemur úr jarðgöngunum og er meðalnotkun um 150 lítrar á sekúndu. Afrennsli ganganna eftir vatnstöku vatnsveitu er á bilinu 500 til 700 lítrar á sekúndu.

## Umferð um göngin

Taflan sýnir meðaltalsumferð á sólarhring í hverjum legg fyrir sig. Sumarumferðin (SDU) á við mánuðina júní, júlí, ágúst og september en vetrarumferð við mánuðina janúar, febrúar, mars og desember. 

## Heimildir
*
Sveitarfélagið Þórshöfn

**Sveitarfélagið Þórshöfn** er sveitarfélag í Straumeyjarsýslu. Það nær yfir suðurhluta Straumeyjar og aðliggjandi smáeyjar. Þéttbýliskjarnar eru 18 talsins og stærstir þeirra eru Hoyvík, Argir og Þórshöfn. Sveitarfélagið nær að endamörkum Sveitarfélagsins Sunda og Sveitarfélagsins Kvívík í norðri. Íbúafjöldi sveitarfélagsins er 22.878 (2022).

## Saga
Þórshöfn er gamall staður frá landnámi. Þá var haldið höfuðþing færeyinga á Tinganesi. Þórshöfn liggur í miðju eyjanna og með þingsetunni gerðist Þórshöfn viðskiptamiðstöð færeyja. Á nesinu voru geymsluhús og verkunarhús og hér fór allur vöruflutningur frá Færeyjum til annara landa. Á nesinu og á ströndum Eystaruvág var byggðin. Íbúafjöldinn fór að aukast og var orðinn 850 þegar einokunarverslunin var afnumin 1856. En staðurinn hafði ekki eigið stjórsýsluvald og var ekki bær og heyrði því beint undir danska ríkið þegar lögþingið var aflagt á árunum 1816-1852.

Sveitarfélagið var stofnað 16. febrúar 1866, þegar Þórshöfn varð höfuðborg Færeyja. Til hennar tilheyrði syðsti hluti Straumeyjar og eyjarnar Húsagarður og Álaker. Fimm menn eru í bæjarstjórn sveitarfélagsins. Nágrannabæir Þórshafnar, Argir og Hoyvík eru samvaxnir bænum. Sveitarfélagið Kollafjörður sameinaðist Þórshöfn árið 2001 og sveitarfélögin Hestur, Kirkjubøur og Nólsoy sameinuðust sveitarfélaginu í janúar 2005.

## Stjórnmál
Sjö nefndir eru í sveitarfélaginu: sjávarútvegsnefnd, félagsmálanefnd, tækninefnd, skipulags- og byggingarnefnd, menntanefnd, heilbrigðisnefnd og hafnamálanefnd. Þingið var fyrst valið af almenningi árið 1908.

Síðustu kosningar í sveitarfélaginu voru 11. nóvember 2008. Allir flokkar nema Sjálfstjórnarflokkurinn, Miðflokkurinn og Grundstykkjalistinn komust inn á þing. Borgarstjóri sveitarfélagsins er Heðin Mortensen fyrir Jafnaðarflokkurinn.

## Heimildir
* 
*
Breiðadalsheiði

**Breiðadalsheiði** er heiði milli Önundarfjarðar og Skutulsfjarðar. Yfir heiðina lá einn hæsti fjallvegur Íslands í 610 m hæð og var hann í notkun þangað til Vestfjarðagöngin voru opnuð. Breiðadalsheiði þótti alla tíð erfiður fjallvegur og snjóflóð voru tíð á heiðinni.

## Tengill
* Banaslys á Breiðadalsheiðinni 
* Þegar snjóaði svo um munaði (minningarbrot bílstjóra af Breiðadalsheiðinni)
Deila og drottna

Að **deila og drottna** (latína: *divide et impera*, „deildu og drottnaðu“) er stjórnunaraðferð og hernaðarlist sem byggir á því að sá sem henni beitir reynir að kljúfa andstæðinga sína í hópa og hindra það að hópar andstæðinga hans geti tengst saman og myndað eina heild. Hugtakið er upprunnið hjá forn Grikkjum sem Rómverjar gerðu síðar að hornsteini utanríkisstefnu sinnar.

## Tengt efni
* Fleygmál
* Hatursorðræða
* Merkimiðapólitík
* Persónuníð
Marc Vann

**Marc Vann**  (fæddur 23. ágúst 1954) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Conrad Ecklie í .

## Einkalíf
Vann er fæddur og uppalinn í Norfolk í Virginíu í bandaríkjunum. Hafði hann lítinn áhuga á leiklist eða leikhúsi fyrr en hann kynntist listinni gegnum látbragðsleik.

Vann var framkvæmdastjóri fyrir hið þekkta *Hubbard Street Dance Chicago* í fimm ár.

## Ferill
Vann byrjaði ferill sinn í leikhúsum áður en hann fluttist til Los Angeles til að byrja feril sinn sem sjónvarpsleikari. Var hann mjög aktívur í svæðisleikhúsum í Chicago eins og: Wisdom Bridge Theatre og Center Theatre. 

Fyrsta hlutverk hans í sjónvarpi er í Early Edition frá 1996, sem Phil Pritchard. Síðan þá hefur hann komið fram sem gestaleikari í mörgum af vinsælustu sjónvarpsþáttum nútímans: JAG, The Shield, Angel, Criminal Minds, Grey's Anatomy og Lost. Hefur síðan 2000 verið reglulegur gestaleikari í  sem Conrad Ecklie. Vann hefur komið fram í kvikmyndum á borð við: Ghost World, Extreme Walking og I Now Pronounce You Chuck & Larry.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Leikhús
**Steppenwolf Theatre Company**, Chicago
* 1995: As I Lay Dying
* 1996: The Cryptogram
* 1996: The Libertine
* Hysteria sem Salvador Dalí

**Victory Gardens Theatre**, Chicago
* 1995: With and Without
* Night and Day
* The Seagull
* Flyovers

**Goodman Theatre**, Chicago
* All the Rage
* Light Up the Sky
* The Notebooks of Leonardo DiVinci
* All´s Well That Ends Well
* Three Sisters
* Journey to the West
* Black Snow

**Wisdom Bridge Theatre**, Chicago
* The Great Gasby

**Boulder´s Diner Theatre**, Colorado
* West Side Story

## Heimildir
* 
* 
* http://www.filmreference.com/film/32/Marc-Vann.html Marc Vann á Filmreference.com

## Tenglar
*
Jon Wellner

**Jon Wellner** (fæddur 11. júlí 1975) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Henry Andrews í .

## Einkalíf
Wellner fæddist í Evanston í Illinois í Bandaríkjunum.

Wellner er með arfgengan augnsjúkdóm sem kallast Retinitis Pigmentosa og hefur hann unnið mikið fyrir samtökin *Foundation Fighting Blindness* sem berjast fyrir lækningu og meðferð gagnvart sjúkdómnum.

## Ferill
Wellner kom fyrst fram á sjónvarsviðið árið 2001 í sjónvarpsþáttum á borð við: Becker, Gilmore Girls og Thieves. Einnig kom hann fram í kvikmyndinni Brown Eyed Girl sama ár. Árið 2005 var honum boðið gestahlutverk í sjónvarpsþættinum  sem Henry Andrews og hefur síðan 2005 verið fastur aukaleikari í þættinum.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Heimildir
* 
* 
* https://www.cbs.com/primetime/csi/cast/jon-wellner/ Jon Wellner á heimasíðu  á CBS.

## Tenglar
*
Þinganes

**Þinganes** (færeyska: *Tinganes*) er elsti hluti Þórshafnar í Færeyjum, lítið nes sem gengur út í víkina sem bærinn stendur við og skiptir henni í Eystaravág og Vestaravág. Þar var þing Færeyinga haldið frá fornu fari. Talið er líklegt að það sé eldra en Alþingi Íslendinga þótt engar heimildir séu til um stofnun þess.

Aðsetur þingsins er nú annars staðar í bænum en færeyska landsstjórnin hefur aðsetur í Skansapakkhúsinu, sem stendur fremst á nesinu. Aðalaðsetur dönsku einokunarverslunarinnar í Færeyjum var öldum saman á nesinu og mörg húsanna þar voru reist á hennar vegum á 16. og 17. öld.
Norðeyjar

**Norðeyjar** eru eyjarnar sex sem liggja nyrst og austast af Færeyjum. Þetta eru Fugloy, Svínoy, Viðoy, Borðoy, Kunoy og Kalsoy. Viðey, Borðoy og Kunoy er tengdar saman með vegfyllingum yfir mjó og grunn sund og síðan við syðri og vestari eyjar Færeyja með jarðgöngum. Til Fugloyar, Svínoyar og Kalsoyar verður einungis komist með báti eða þyrlu. Á flestum eyjanna eru há og brött fjöll og sjö af tíu hæstu tindum Færeyja er þar að finna. Undirlendi er víðast lítið. Flatarmál Norðeyja er 241 km² og íbúarnir eru tæplega 6.000.

Á Borðoy er Klakksvík, næststærsti bær Færeyja, og þar búa um 80% allra íbúa Norðeyja, en flestar aðrar byggðir eru litlar og sumar mjög fámennar. Íbúum hefur farið fækkandi á minni eyjunum og í afskekktari byggðum á síðustu árum. Íbúar Norðeyja tala mállýsku sem er svolítið frábrugðin máli annarra Færeyinga. Eyjarnar eru sérstök sýsla og voru sérstakt kjördæmi til 2008.
Gunnar Ormslev - Alfreð Clausen (1953)

**Gunnar Ormslev - Alfreð Clausen** er 78 snúninga hljómplata gefin út af Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur árið 1953. 
Á henni flytja Gunnar Ormslev og Alfreð Clausen með hljómsveit tvö lög. Upptaka: Radíó- & raftækjastofan. Hljómsveitina skipa: Björn R. Einarsson básúna, Gunnar Ormslev tenór sax, Ólafur Gaukur gítar, Jón Sigurðsson bassi, Magnús Pétursson píanó og G.R. Einarsson  trommur.
 
## Lagalisti
# Frá Varmalandi - *Lag - texti: Sænsk þjóðvísa*- Flytjandi Gunnar Ormslev
# Kveðjustund (Auf wiedersehen) - *Lag - texti: Parton & [[Eberhard Storch|Storch]]* - Alfreð Clausen syngur .
Heimastjórnarlögin 1948

**Heimastjórnarlögin 1948** er millilandasáttmáli sem var gefin út 31. mars 1948 á milli Færeyja og Danmerkur. 

Lögin tóku gildi 1. apríl 1948 eftir að Danmörk hafði verið hersetin af Þýskalandi og Færeyjar af Bretum. Lögin voru sett eftir þjóðaratkvæðigreiðslu um lögin sem leiddu af sér þingskosningar 8. nóvember 1946 og samningsumleitanir nýs þingsmeirihluta og dönsku stjórnarinnar.

Lögin sögðu til um hversu mikið löggjafarvald Danmörk hefði í Færeyjum. Með lögunum voru Færeyjar gerðar að sjálfstjórnarhéraði í Danska konungsríkinu og heimastjórn Færeyja hafði löggjafar- og stjórnunarvald. Færeyingar kysu þingmenn færeyska lögþingsins og tvo meðlimi í Þjóðþing Danmerkur.

Þjóðerni Færeyinga var með lögunum tilgreint í nafnskírteinum og vegabréfum. Færeyingar fengu danskan ríkisborgararétt. Færeyski fáninn var viðurkenndur sem opinber fáni eyjanna og færeyska sem opinbert tungumál eyjanna.

Dómarar hæstaréttar voru skipaðir af tveimur fulltrúum ríkisins og tveimur fulltrúum færeyska lögþingsins.

## Heimildir
* 
* Lov om færøernes hjemmestyre - Heimastjórnarlögin á dönsku
Lögþingsformaður

**Lögþingsformaður** stýrir fundum Lögþings Færeyja. Lögþingsformaður er kosinn af Lögþinginu.

Frá stofnun Lögþingsins á 9. eða 10. öld og þar til það var aflagt 1816 var lögsögumaður og síðar lögmaður í þeirri stöðu að stjórna fundum lögþingsins. Eftir að lögþingið var endurreist 1852 stýrði amtmaður fundum þingsins. Amtmaður var fulltrúi konungs. Þetta breyttist 1923 þegar Lögþingið fékk leyfi að kjósa sinn eigin formann. Lögþingsformaður og Landsstjórn Færeyja eru kosin á fjögurra ára fresti, strax eftir lögþingskosningar. 

Fyrsti lögþingsformaðurinn var Oliver Effersøe fyrir Sambandsflokkinn, kosinn 1924. Elsti kjörni lögþingsformaður var Jørgen Thomsen fyrir Jafnaðarflokkinn sem var 63 ára þegar hann var kjörinn 1990. Allir lögþingsformenn hafa verið fulltrúar einhvers af fjórum stærstu flokka færeyskra stjórnmála, Sambandsflokksins, Sjálfstjórnarflokksins, Jafnaðarflokksins eða Þjóðveldisflokksins.

## Heimildir
*
Jökulsstaðir

**Jökulsstaðir** í Vatnsdal, einnig þekkt sem Tunga eða Tunga hinn efri er fornt eyðibýli frá landnámsöld. Samkvæmt Vatnsdælasögu byggði Jökull Ingimundarson, sonur Ingimundar gamla þar bæ sinn.

Bærinn liggur upp á meltagli sunnan ofan við bæinn í Þórormstungu og eru þar fornar bæjartóftir. Þaðan er víðsýnt um allan Vatnsdal og út í Þing. Á Jökulsstöðum er að finna tóftaleifar og garðlög í kring sem verið hafa utan um tún á bænum Má ætla að bæjarhóllinn geymi menjar fornbýlis en ljóst er að byggingar frá síðari öldum hafa staðið á hólnum. Í Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalín frá 1706 segir um Jökulsstaði að þar sé "fornt eyðiból [sem] hefur um langan aldur aldrei byggt verið. Þar er nú stundum stekkur, stundum fjárhús frá heimajörðinni".

Haustið 2004 fór fram minni háttar fornleifakönnun á staðnum þegar snið var tekið í gegnum túngarðinn. Var markmiðið að greina aldur hans út frá gjóskulögum. Virðist vera um tvö byggingarstig að ræða. Í torfi eldra lagsins var að finna hið svokallaða landnámslag frá 871 e.Kr. og er garðurinn því yngri en það. Í torfi yngra byggingarskeiðsins var gosaska úr Heklu frá 1104 e.Kr. og hefur garðurinn því verið gildaður upp eftir það gos. Enga gosösku var að finna ofan við garðinn. Minjarnar voru friðlýstar af þjóðminjaverði árið 1930. 

Söguskiltið er við veginn sem liggur inn í Kárdalstungu, innst í Vatnsdal. Stutt gönguleið er að rústunum sem eru upp á meltaglinu þar fyrir ofan.
Miðflokkurinn (Færeyjar)

:*Um íslenska stjórnmálaflokkinn sem stofnaður var árið 2017, sjá [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkinn (Ísland)]]*.

**Miðflokkurinn** (færeyska: *Miðflokkurin*) er færeyskur stjórnmálaflokkur, stofnaður þann 3. maí 1992. Flokkurinn er klofningsframboð úr Kristilega fólkaflokknum. Flokkurinn er miðjuflokkur og sjálfstjórnarflokkur með kristileg gildi. Árið 1994 fékk flokkurinn kjörinn einn mann inn á færeyska lögþingið, engann næsta kjörtímabil á eftir en hefur síðan átt þingmenn þar síðan. Mest hefur flokkurinn fengið þrjá þingmenn, í kosningunum 2008.

## Tilvísanir
Grettislaug

**Grettislaug** er heit laug rétt við sjóinn í landi Reykja á Reykjaströnd, kennd við Gretti Ásmundarson, en sagt er að hann hafi eftir Drangeyjarsund sitt „bakast þar lengi um nóttina, því honum var kalt orðið eftir sundið nokkuð svo“.

Allt fram á 20. öld voru laugarnar tvær, önnur hlaðin upp og notuð til þvotta og kallaðist Reykjalaug en hin lítill pollur sem nefndur var Grettislaug. Haustið 1934 gerði mikið óveður á Skagafirði og eyðilögðust laugarnar þá báðar í brimi, því sjávarkamburinn færðist ofar. Heita vatnið kom þá upp sjávarmegin við hann.

Árið 1992 var laugin svo endurgerð að undirlagi Jóns Eiríkssonar Drangeyjarjarls, bónda á Fagranesi, hlaðin upp og varnargarður gerður fyrir framan hana. Síðan hefur hún kallast Grettislaug. Laugin er um 4,5 s 3,75 m og um 80 cm djúp. Vatnið er um 42°C heitt.

## Heimildir
* Hjalti Pálsson (ritstj.): *Byggðasaga Skagafjarðar* I. bindi. Skefilsstaðahreppur - Skarðshreppur. Sögufélag Skagfirðinga, 1999. ISBN 978-9979-861-18-8

## Tilvísanir
Staðarfjöll

**Staðarfjöll** er heiti á afréttarlandi í vestanverðum Skagafirði, milli Sæmundarhlíðar í austri og Laxárdalsfjalla í vestri. Meginhluti Staðarfjalla tilheyrði áður Reynistað og er svæðið kennt við hann og stundum kallað Reynistaðarfjöll. Það er nú hluti af Reynistaðarafrétt og er í eigu nokkurra hreppa í vestanverðum Skagafirði.

Vestast í Staðarfjöllum er Víðidalur, um 15 kílómetra langur og liggur að mestu frá norðri til suðurs. Norðaustur úr honum er Hryggjadalur og telst fremsti hluti hans til Staðarfjalla. Austan við Víðidal er Háheiði, mikið fjallaflæmi, um 10 km langt, og austan hennar eru minni dalir, Rangali og Miðdalur nyrst, svo Vatnadalur og Valbrandsdalur en syðst Þröngidalur. Þar austur af eru Sæmundarhlíðarfjöll og norður af þeim Staðaröxl, fjallið upp af Reynistað.

Í Víðidal virðist hafa verið töluverð byggð á miðöldum en hún er sögð hafa farið í eyði, annaðhvort í Svarta dauða 1402 eða plágunni síðari 1495-1496 og eftir það voru oftast aðeins einn eða tveir bæir byggðir þar. Hryggir á Staðarfjöllum, sem voru í Hryggjadal, fóru í eyði 1913, og Gvendarstaðir, ysti og lengst af eini bær í Víðidal, fór í eyði 1898.

## Heimildir
* Hjalti Pálsson (ritstj.): *Byggðasaga Skagafjarðar* II. bindi. Staðarhreppur - Seyluhreppur. Sögufélag Skagfirðinga, 2001. ISBN 978-9979-861-10-2
Víðidalur (Skagafirði)

**Víðidalur á Staðarfjöllum** er eyðidalur á sýslumörkum Skagafjarðarsýslu og Austur-Húnavatnssýslu og er hluti af Staðarfjöllum, afréttarlandi sem tilheyrði áður Reynistað að mestu. Dalurinn liggur sem næst frá norðri til suðurs og er rúmlega 15 km langur. Hann er að mestu leyti í 250-320 metra hæð yfir sjávarmáli, nokkuð breiður og dalbotninn sums staðar vel gróinn. 

Á miðöldum virðist hafa verið nokkur byggð í Víðidal og á einum bænum, Helgastöðum, var kirkja eða að minnsta kosti bænhús. Engar skjalfestar heimildir eru þó til um þessa byggð fyrr en í bréfi frá Birni Jónssyni fræðimanni á Skarðsá frá miðri 17. öld og ekki er víst hvenær byggðin lagðist í eyði; ýmist er sagt að það hafi verið í Svarta dauða eða plágunni síðari.

Á síðari öldum var aðeins einn bær í byggð í Víðidal, Gvendarstaðir. Þeir voru nyrst í dalnum og fóru í eyði 1898. Af sumum hinna bæjanna sjást enn einhverjar rústir eða tún en þær eru sagðar hafa verið: Þverá, Svartagil, Rauðagil, Þúfnavellir, Helgastaðir, Hrafnagil og hugsanlega Atlastaðir.

Á Þúfnavöllum í Víðidal er nú skáli Ferðafélags Skagfirðinga.

## Heimildir
* Hjalti Pálsson (ritstj.): *Byggðasaga Skagafjarðar* II. bindi. Staðarhreppur - Seyluhreppur. Sögufélag Skagfirðinga, 2001. ISBN 978-9979-861-10-2
Amfetamín

**Amfetamín** er örvandi efni sem eykur athygli og einbeitingu, dregur úr svefnþörf, minnkar matarlyst ásamt því að veita vellíðan og vímu í stærri skömmtum en notaðir eru til lækninga. Amfetamín er notað sem lyf við athyglisbrest, drómasýki og offitu.

Amfetamín er einnig vinsælt fíkniefni og þekkt sem  „spítt“ eða „súlfi“ (með vísan í amfetamín-súlfat). Í slíkum tilfellum eru skammtarnir umtalsvert hærri en notaðir eru til lækninga. Amfetamín veldur þá vellíðan, eykur kynorku, heldur notandanum vakandi og eykur einbeitingu. Viðbrögð verða hraðari, tímaskyn breytist, viðkomandi hefur meira vöðvaþol- og styrk. Stærri skammtar af amfetamíni valda þó vöðvaniðurbroti, enn stærri skammtar valda geðrofi með ranghugmyndum og ofsóknaræði. Vellíðan sem fylgir mikilli notkun amfetamíns stuðlar m.a. að fíkniáhrifum efnisins. 

Efnafræðilega er bygging amfetamíns skyld efnunum MDMA ''(alsælu)'' og metamfetamíni, sem bæði eru notuð sem fíkniefni, og þunglyndislyfinu búprópíóni. Nafnið amfetamín er dregið af efnafræðilega heiti efnisins, **a**lfa-**m**etýl**f**en**et**ýl**amín**. Amfetamín eykur styrk dópamíns og noradrenalíns á taugamótum taugafrumna heilans en flest lyf við athyglisbresti eiga það sammerkt.

## Tilvitnanir
Engifer

**Engifer** er jarðstöngull jurtarinnar *Zingiber officinale* sem er notaður sem krydd, til lækninga og sem sælgæti. Engiferjurtin er fjölær og vex villt í Suðaustur-Asíu og er ræktuð á hitabeltissvæðum eins og Jamaíku. Blómin eru fölgræn til fjólublá. Jurtin er meðal annars notuð til að bæta meltingu.

## Heimild
* Engifer (lyfja.is)
Kelsos

**Kelsos** (Gríska: *Κέλσος*) var forngrískur heimspekingur á 2. öld og andstæðingur kristnidómsins. Rit hans *[[Orð sannleikans]]* (Λόγος Ἀληθής) er elsta allsherjar árás á hina kristnu trú en kaflar úr því eru varðveittir í riti Origenesar *Gegn Kelsosi*. Sjálfur var Kelsos fylgjandi hefðbundinni grískri heiðni.

Kelsos sagði að Jesús hefði verið frá þorpi gyðinga á heilaga landinu, móðir Jesú hafi verið fátæk gyðingastelpa og eiginmaður þessarar stelpu, hefði verið smiður sem hefði rekið hana á brott fyrir framhjáhald við rómverskan hermann sem hét Panthera. Hún hafi eignast lausaleikskrógan Jesú í Egyptalandi, þar hafi hann alist upp og lært ýmiss konar kukl og töfrabrögð og þegar hann sneri aftur hafi hann útnefnt sjálfan sig sem guð.

## Tilvísanir
Kynþáttur

**Kynþáttur** er hugtak sem notað er í víðtæku og margbreytilegu samhengi. Hugtakinu er ætlað að lýsa mismunandi erfðafræðilegum þáttum mannhópa sem hafa einangrast við ákveðin svæði í þróunarsögunni. Notkun hugtaksins er umdeild, að stórum hluta vegna félagsfræðilegs og stjórnmálalegs ágreinings um hver skilgreining á kynþáttum skuli vera, einnig hvort hægt sé að skipta mannkyninu niður í ólíka kynþætti yfirhöfuð. Enn fremur byggir kynþáttahyggja á hugtakinu kynþáttur og getur gert umræðu um kynþætti viðkvæma.

be-x-old:Раса
Færeysk stjórnmál

**Færeysk stjórnmmál** lúta að almennri opinberri stjórnun sjálfstjórnar Færeyja, í heild sinni eða einstökum sveitarfélögum. Í Færeyjum ríkir fulltrúalýðræði þar sem Landsstjórn Færeyja lýtur forstöðu Konungs Danmerkur sem er leiðtogi eyjanna og Þjóðþings Danmerkur sem rekur utanríkistefnu eyjanna. Í Færeyjum sitja ráðherrar yfirleitt jafnframt á lögþinginu.

Færeysk stjórnsýsla er rekin á tveimur stigum, ríkisvalds og sveitarstjórna og er kosið til beggja á fjagra ára fresti. Hefð er fyrir listakosningu til beggja kosninganna og í rúm 40 ár hafa fimm til sex stjórnmálaflokkar boðið fram lista til lögþingskosninga. Hins vegar hafa fjórir flokkar iðulega náð á bilinu 80-90% atkvæða.

## Konungur Danmerkur

Konungur Danmerkur er þjóðhöfðingi landsins. Hann hlýtur tign sína í arf, en getur jafnframt verið skipaður af Þjóðþingi Danmerkur. Völd hans í færeyjum takmörkuðust nokkuð þegar að að Heimastjórnarlögin 1948 tóku gildi.

## Þrískipt ríkisvald
Samkvæmt vestrænni hefð sem á rætur sínar að rekja til frönsku byltingarinnar er ríkisvaldinu skipt í þrennt. Þetta er gert til þess að tryggja það að enginn einn aðili fari með of mikil völd.

### Löggjafarvaldið

Lögþingið er löggjafarsamlunda Færeyja og þar sitja nú 33 þingmenn í einni deild undir forsæti Lögþingsformanns. Kosið er til lögþingsins á fjögurra ára fresti, ef ekki kemur til þingrofs áður en kjörtímabilinu lýkur. Kosið er samkvæmt hlutfallskosningu þar sem landið er eitt kjördæmi.

### Framkvæmdarvaldið
Þar sem sjaldgæft er að einn flokkur nái meirihluta í lögþingskosningum er nokkra áratuga hefð fyrir myndun samsteypustjórna í Færeyjum. Meirihlutinn skipar ráðherra sem sitja í Landsstjórn Færeyja. Æðsti handhafi framkvæmdarvalds er Lögmaður og hann staðfestir lög með undirskrift sinni.

### Dómsvaldið
Í færeyjum eru tvö dómstig héraðsdómur og hæstiréttur. Héraðsdómurinn nær yfir færeyjar í heild sinni og stærri málum er skotið til hæstaréttardómstólsins í Danmörku. Héraðsdómarar eru skipaðir af tveimur fulltrúum ríkisins og tveimur fulltrúum lögþingsins. 

## Stjórnmálaflokkar
### Flokkar á Lögþinginu
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Aðrir flokkar
* Miðnámsflokkurinn
* Grundstykkjalistinn (Sveitarfélagið Þórshöfn)
* Fellelisten (Sveitarfélagið Tvøroyri)

## Tengt efni
* Lögþingskosningar
Hegranesþing

**Hegranesþing** var vorþing Skagfirðinga á þjóðveldisöld og var haldið í landi jarðarinnar Garðs í Hegranesi. Þar voru einnig haldin fjórðungsþing. Sýslan hafði lengi nafn af þinginu og var kölluð Hegranesþing eða Hegranessýsla. Staðurinn er mjög miðsvæðis í héraðinu og liggur vel við samgöngum bæði af landi og sjó, en talið er að sjór hafi áður náð að brekkunni neðan við þingstaðinn.

Þingstaðurinn er um 500 metra út og niður frá bænum Garði og má þar greina nokkra tugi tófta sem flestar eru líklega búðarústir frá þingtímanum. Einnig er þar hringlaga garður sem í ljós hefur komið við uppgröft að er kirkjugarður sem virðist hafa verið í notkun á 11. og 12. öld og einnig má finna merki um túngarð býlis sem hefur verið þarna við þingstaðinn.

Hegranesþing kemur við sögu í nokkrum fornsögum, þar á meðal Grettis sögu, þar sem segir frá því að útlaginn Grettir mætti dulbúinn til þings og voru boðin full grið um þingtímann ef hann vildi glíma við helstu kappa Skagfirðinga. Þekktasti atburðurinn sem gerðist á Hegranesþingi er þó líklega þegar Skagfirðingar gerðu aðsúg að Álfi úr Króki, sendimanni Noregskonungs, árið 1305. Álfur komst undan við illan leik og hraktist til Eyjafjarðar, þar sem hann dó nokkru síðar.

Talið er að þinghaldið hafi lagst af á 14. öld. Þingstaðurinn er friðlýstur en hefur lítið verið rannsakaður enn sem komið er.

## Heimildir
* Hjalti Pálsson (ritstj.): *Byggðasaga Skagafjarðar* V. bindi. Rípurhreppur - Viðvíkurhreppur. Sögufélag Skagfirðinga, 2011. ISBN 978-9979-861-17-1.
* 

## Tilvísanir
Benny Andersson

**Göran Bror Benny Andersson** (fæddur 16. desember 1946 í Stokkhólmi) er sænskur tónlistarmaður og lagahöfundur. Hann er best þekktur sem meðlimur í ABBA. Hann er nú mest í hljómsveitinni *Benny Anderssons Orkester (BAO)*. Hann starfaði lengi með Birni Ulvaeus í hljómsveitinni ABBA. Þeir hafa samið marga söngleiki, þar á meðal *Kristina frá Duvemåla* og *[[Mamma Mia!]]*, sem kvikmynd var gerð eftir.
Mamma Mia! (kvikmynd)

**Mamma Mia!** er bresk-bandarísk dans- og söngvamynd frá 2008. Hún er gerð eftir sænska söngleiknum *[[Mamma Mia!]]* eftir Benny Andersson og Björn Ulvaeus. Í söngleiknum eru einungis lög eftir sænsku hljómsveitina ABBA.
Björn Ulvaeus

**Björn Kristian Ulvaeus** (fæddur 25. apríl 1945) er sænskur tónlistarmaður og lagahöfundur. Hann er þekktur fyrir að vera meðlimur í ABBA og fyrir að vera í langvinnu samstarfi með Benny Andersson. Saman hafa þeir skrifað söngleikina *Kristina frá Duvemåla* og *[[Mamma Mia!]]*, sem hefur verið kvikmyndaður. Ulvaeus er veraldlegur húmanisti og meðlimur í sænska félaginu Humanisterna.
Keldudalur

**Keldudalur** er bær í Hegranesi í Skagafirði, sunnan til í Nesinu að vestan. Þar hefur á undanförnum árum farið fram merkur fornleifauppgröftur.

Um miðja 19. öld bjó í Keldudal Jón Samsonarson, fyrsti alþingismaður Skagfirðinga, í forystu fyrir ýmsum framfaramálum sveitunga sinna og mikill og góður smiður, smíðaði meðal annars Víðimýrarkirkju.

Þegar verið var að grafa fyrir ferðaþjónustuhúsi í Keldudal árið 2002 komu í ljós mannabein og var forminjaverði þegar gert viðvart. Fljótt kom í ljós að þarna var kirkjugarður sem enginn hafði vitað af, enda eru engar heimildir til um kirkju í Keldudal. Garðurinn reyndist vera frá fyrstu öldum kristni; fyrstu grafirnar virðast hafa verið teknar um eða upp úr árinu 1000 en garðurinn var aflagður fyrir 1300. Þar fundust 52 heillegar grafir og þykja beinin hafa varðveist frábærlega, einkum þó beinagrindur ungbarna, sem sjaldan hafa fundist vel varðveittar áður. Talið er að samsetning jarðvegarins geri það að verkum að varðveislan hefur orðin svo góð sem raun ber vitni.

Undir garðinum fundust svo skýrar minjar af skála frá landnámsöld og skammt frá fannst kumlateigur úr heiðni. Þar voru meðal annars bein úr háfættum mjóhundi (greyhound) sem ekki hafa áður fundist á Íslandi. Leifar ýmissa fornra mannvirkja hafa komið í ljós við framhaldsuppgröft í Keldudal og þykja þær einstaklega vel varðveittar og Keldudalur einhver áhugaverðasti fundarstaður fornleifa á síðari áratugum á Íslandi.

## Heimildir

## Tenglar

* Keldudalur í Hegranesi: Fornleifarannsóknir 2002-2007
Bjarki Árnason (f.1924)

**Bjarki Árnason** (fæddur 3. maí 1924, dáinn 15. janúar 1984).

Fæddur Þingeyingur, sjálfmenntaður harmonikkuleikari sem spilaði fyrir dansi í sinni heimasveit. Bjarki flutti til Siglufjarðar 1943 og bjó þar síðan. Hann starfaði fyrst að Hóli í Siglufirði, síðar sem byggingarmeistari og kaupmaður. Að Hóli samdi hann meðal annars Dísir vorsins 1943 og Hólasveinabrag, sem urðu fljótt mjög vinsæl og fóru um allt land sem „húsgangar“ án þess þó að vera nokkurntíman hljóðrituð. Bjarki var vinsæll dansspilar á síldarárunum á Siglufirði og spilaði mikið, oftast undir sínu eigin nafni, einn eða með öðrum, svo sem Þórði Kristinssyni, Sæmundi Jónssyni, Guðmundi og Þórhalli Þorlákssonum (Gautar) og fleirum. Hann var þekktur hagyrðingur og liggur eftir hann mikið magn af gamanvísum og lausavísum, margar landskunanr. Um 1963 fer Bjarki að gera texta við ýmis lög fyrir karlakórinn Vísir til dæmis Okkar glaða söngvamál, Siglufjörður (lag og texti) og fleiri. Guðmundur Þorláksson (Gauti) sló svo í gegn með texta Bjarka, Sem lindin tær, við erlent lag.

Það er svo í kringum 1970 að þeir félagar Bjarki og Þórður Kristinsson leiða saman hesta sína að nýju, hefja ballspilamennsku og stofna upp úr því hljómsveitina Miðaldamenn ásamt Magnúsi Guðbrandssyni og Sturlaugi Kristjánssyni.

Á þeim árum semur Bjarki marga dægurlagatexta við erelend lög svo sem Mónika, Ævisaga, Vilt'ekki eiga mig, Kysstu mig og svo framvegis.

## Heimild
* Hulstur á disknum Miðaldamenn sem kom út 2007

## Tenglar

* Glatkistan
Archie Kao

**Archie Kao**  (fæddur 14. desember 1969) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í **' og ''[[Power Rangers Lost Galaxy]]''.

== Einkalíf ==
Kao er fæddur í [[Washington D.C.|Washington]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]. Hann stundaði nám við George Mason-háskólann. Kao var valinn formaður stúdentaráðsins á meðan hann var við nám. Hann ætlaði sér að stunda lögfræðinám og vinna við stjórnmál áður en hann gerðist leikari. Kao bæði talar og skilur [[mandarín]].

== Ferill ==
Kao byrjaði ferill sinn í sjónvarpsþættinum ''[[Maybe This Time]]'' frá 1996. Var árið 1999 boðið hlutverk í ''[[Power Rangers Lost Galaxy]]'' sem Kai Chen/Blue. Hann hefur síðan 2000 komið fram sem reglulegur gestaleikari í **' sem tölvutæknimaðurinn Archie Johnson. Kao hefur komið fram í kvikmyndum á borð við: *[[The One]]*, *[[Thank Heaven]]* og *[[The Hills Have Eyes II]]*. 

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Heimildir
* 
* 
* http://www.angelfire.com/poetry/verona/ArchieKaoOnline/ Heimasíða Archie Kao

## Tenglar
* 
* http://www.angelfire.com/poetry/verona/ArchieKaoOnline/ Heimasíða Archie  Kao
Gerald McCullouch

**Gerald McCullouch**  (fæddur 30. mars 1967) er bandarískur leikari, leikstjóri, handritshöfundur og söngvari sem er þekktastur fyrir hlutverk sitt í **' sem Bobby Dawson.

== Einkalíf ==
McCullouch fæddist í [[Huntsville (Alabama)|Huntsville]], [[Alabama]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og er af [[Írland|írskum]] og [[Skotland|skoskum]] uppruna. Fyrsta hlutverk hans fékk hann aðeins aðeins 16 ára sem söngvari í vestrarevíu við Six Flags Over Georgia. Hafnaði hann námsstyrk við Savannah College of Art and Design til þess að stunda nám við [[Ríkisháskólinn í Flórída|Ríkisháskólann í Flórída]] á BFA Musical Theatre-námsbrautinni. Eftir að hafa lifað af alvarlegt bílslys á öðru ári sínu sem skildi hann eftir í dauðadái, þá byrjaði hann feril sinn í [[Atlanta]], [[Georgía (fylki)|Georgíu]]. McCullouch kom fram sem uppistandari á hinum fræga stað ''Improv''.

McCullouch er samkynheigður og hefur bæði leikstýrt og leikið í mörgum samkynheigðum uppfærslum.

== Ferill ==
Fyrsta hlutverk McCullouch var í sjónvarpsþættinum ''[[In the Heat of the Night]]'' frá árinu 1990. Hefur síðan þá komið fram í sjónvarpsþáttum á borð við: ''[[Melrose Place]]'', ''[[NCIS]]'' og ''[[Law & Order: Special Victims Unit]]''. Hann hefur frá árinu 2000 verið með reglulegt  gestahlutverk í **' sem skotvopnasérfræðingurinn Bobby Dawson. 

McCullouch leikstýrði verðlauna-stuttmyndinni *[[The Moment After]]* frá 2002, sem fékk góðar viðtökur og var sýnd á hátíðum um heim allan.

## Kvikmyndir og sjónvarp

### Leikstjóri
* 2002: The Moment After

### Handritshöfundur
* 2002: The Moment After

## Verðlaun og tilnefningar
### Fort Worth Gay and Lesbian alþjóðlega kvikmyndahátíðin
*2003: Verðlaun sem besta stuttmyndin fyrir Quintessence

### Rhode Island alþjóðlega kvikmyndahátíðin
*2002: Verðlaun fyrir bestu stuttmyndina fyrir The Moment After

## Heimildir
* 
* 
* Heimasíða Gerald McCullouch

## Tenglar
* 
* Heimasíða Gerald McCullouch
Sheeri Rappaport

**Sheeri Rappaport** (fædd 20. október 1977) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sitt í **' og ''[[NYPD Blue]]''.

== Einkalíf ==
Rappaport fæddist í [[Dallas]], [[Texas]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og bjó hjá foreldrum sínum til níu ára aldurs. Fluttist hún til [[New York-borg|New York]] til að reyna sig áfram í leiklistinni. Byrjaði hún í leiklistartímum þegar hún var fimm ára og fékk fyrsta umboðsmann sinn sex ára gömul. 

== Ferill ==
Fyrsta hlutverk Rappaport var í sjónvarpsþættinum ''[[Clarissa Explains It All]]'' frá 1993. Hún hefur síðan þá komið fram í sjónvarpsþáttum á borð við: ''[[Beverly Hill, 90210]]'', **', *[[Boomtown]]* og *[[Strong Medicine]]*. Árið 2000 var henni boðið hlutverk í *[[NYPD Blue]]* sem lögreglukonan Mary Franco. Hún hefur síðan 2000 verið með reglulegt gestahlutverk í ** sem fingrafarasérfræðingurinn Mandy Webster.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Heimildir
* 
* 

## Tenglar
* 
* http://www.csifanwiki.com/page/Mandy+Webster  Mandy Webster á CSI Fan Wikisíðunni
Kay Panabaker

**Kay Panabaker**  (fædd Stephanie Kay Panabaker, 2. maí 1990) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í **', ''[[Summerland]]'' og ''[[No Ordinary Family]]''. 

== Einkalíf ==
Panabaker fæddist í [[Dallas]], [[Texas]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] en ólst upp í [[Atlanta]], [[Fíladelfía|Fíladelfíu]] og [[Chicago]]. Byrjaði í leiklistarferil sinn í samfélagsleikhúsum þar sem hún bjó. Eldri systir hennar er leikkonan [[Danielle Panabaker]]. Ef hún væri ekki leikkona þá myndi hún vera flugfreyja, kennari eða snyrtifræðingur. Útskrifaðist með BA gráðu í sögu frá UCLA þegar hún var sautján ára.

Panabaker er StarPower fulltrúi fyrir [[Starlight Children's Foundation]].

== Ferill ==
Fyrsta hlutverk Panabaker var í ''[[Monsters, Inc.]]'' frá 2001 þar sem hún talaði inn á. Árið 2004 var henni boðið hlutverk í ''[[Summerland]]'' sem Nikki Westerley. Hún hefur leikið Lindsay Willows dóttur Catherine Willows í **'. Hún leikur í dag í *[[No Ordinary Family]]* sem Daphne Powell. Panabaker hefur komið fram sem gestaleikari í sjónvarpsþáttum á borð við: *[[ER]]*, *[[Angel]]*, *[[Medium]]*, *[[Boston Legal]]*, *[[Lie to Me]]* og *[[Brothers & Sisters]]*.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Verðlaun og tilnefningar
### Dixie kvikmyndahátíðin
* 2007: Verðlaun sem Besta leikona í kvikmynd fyrir Moondance Alexander.

### Temecula Valley Alþjóðlegakvikmyndahátíðin
* 2007: Rísandi stjarnaverðlaunin.

### Young Artist verðlaunin
* 2008: Tilnefnd sem besta unga leikkonan fyrir Moondance Alexander.
* 2008: Tilnefnd sem besti leikarahópur fyrir Nancy Drew.
* 2005: Verðlaun sem besta unga leikkona fyrir Summerland.
* 2005: Tilnefnd sem besta unga leikkona fyrir Phil of the Future.
* 2004: Tilnefnd fyrir besta leik í auglýsingu fyrir Youth Anti-Smoking PSA.
* 2003: Tilnefnd sem besti unga gestaleikkona fyrir ER

## Heimildir
* 
* 

## Tenglar
* 
* http://www.kaypanabaker.com  Heimasíða Kay Panabaker
Ólafur Gústafsson

**Ólafur Gústafsson** (fæddur 27. mars 1989 í Danmörku) er íslenskur handknattleiksmaður sem hefur leikið með þýska úrvalsdeildar liðinu SG Flensburg-Handewitt og danska úrvalsdeildarliðinu Aalborg Håndbold. Hann er uppalinn í FH og lék þar í efstu deild á Íslandi, N1 deild karla til 21. nóvember er hann skrifaði undir samning við Flensburg. Ólafur gerði tveggja ára samning við Stjörnuna árið 2016.

Ólafur, sem er 198 cm. að hæð tók þátt í undankeppni HM 2013. Hann lék þá báða leikina gegn Hollandi. Í seinni leiknum var hann markahæstur og skoraði fimm mörk.

Ólafur hefur leikið níu (21. nóv. 2012) A-landsleiki og skorað í þeim tuttugu mörk.
Geir Guðmundsson

**Geir Guðmundsson** (fæddur 23. ágúst 1993) er íslenskur handknattleiksmaður sem leikur með íslenska liðinu Val. Hann er uppalinn í Þór og spilaði með Akureyri. Geir spilar stöðu hægri skyttu í efstu deild á Íslandi, N1 deild karla.
Sigurjón Friðbjörn Björnsson

**Sigurjón Friðbjörn Björnsson** (fæddur 1. september 1988) er íslenskur handknattleiksmaður sem er uppalinn í ÍR. Hann spilaði með HK 2010 til 2012 og varð íslandsmeistari með þeim. Hann leikur nú með ÍR og varð bikarmeistari með þeim 2013. Hann leikur í stöðu hægra horns.
Pavel Ermolinskij

**Pavel Ermolinskij** (fæddur 25. janúar 1987 í Sovíetríkjunum) er íslenskur körfuknattleiksmaður af rússneskum ættum sem leikur með Val og íslenska landsliðinu í körfuknattleik. Hann varð átta sinnum Íslandsmeistari í körfuknattleik sem leikmaður, 7 sinnum með KR og einu sinni með Val. Árið 2023 var hann ráðinn þjálfari Tindastóls og með þeim vann hann sinn níunda Íslandsmeistaratitil.

Pavel er sonur körfuknattleiksþjálfarans Alexanders Ermolinskij.

## Heimildir
Kornsá

**Kornsá** er bær vestanmegin í Vatnsdal í Austur-Húnavatnssýslu. Bærinn var reistur árið 1879 af Lárusi Blöndal sýslumanni og var forsmiður bæjarins Björn Jóhannesson. Innan lands bæjarins er tjörnin Kattarauga sem var friðlýst 1975.

Þórdís Ingimundardóttir, dóttir Ingimundar gamla og fyrsti innfæddi Vatnsdælingurinn og Hallormur bjuggu að Kornsá, þeirra sonur var Þorgrímur er síðar varð Kornsárgoði, frillusonur hans var Þorkell krafla, sá er Þórir hafursþjó fóstraði.

## Heimildir
Vampire Knight

er japanskt anime og manga eftir Matsuri Hino. Manga sagan hóf göngu sína janúar 2005 í Japan í tölublaði af LaLa magazine. Bækurnar eru gefnar út af Hakusensha en hingað til hafa komið út ellefu. Í júlí 2006 tók bandaríska tímaritið Viz's Shojo Beat til við að gefa út kaflana út, þýdda á ensku og Madman Entertainment að gefa út bækurnar. Tvær Anime-seríur, samtals 26 þátta, komu út frá Apríl 2008 - Desember 2008: Vampire Knight (13 þættir) og Vampire Knight Guilty (13 þættir).

## Söguþráður
Sagan gerist í einkaskólanum *Cross Academy* þar sem tvennskonar nemendur eru menntaðir: *The Day Class* (Dag-bekkurinn): Venjulegar manneskjur sem nota skólastofurnar á daginn, og *The Night Class* (Nætur bekkurinn): Myndarlegir einstaklingar sem nota skólastofurnar að nóttu til og vekja mikla hrifningu meðal nemenda dagsins. Aðalpersóna sögunnar er Yuuki Cross, fósturdóttir skólameistarans sem er *member of the disciplinary committee* (meðlimur í Aganefndinni) og skólavörður sem sér um það að halda hópunum tveimur aðskildum þar sem allir í *Næturbekknum* eru í raun vampírur.

## Persónur
* **Yuuki Cross** — Fósturdóttir skólameistarans. Hennar fyrsta minning er af því þegar húna var fimm ára og vampíra réðst á hana. Henni var bjargað af *Kaname Kuran*, vampíru sem síðar meir verður einn af nemendunum í *Næturbekknum* og kom henni fyrir í umsjá skólameistarans. 
***Zero Kiryuu** — *Member of the disciplinary committee* (meðlimur í Aganefndinni) eins og Yuuki. Honum var einnig komið fyrir í umsjá skólameistarans eftir að vampíra drap foreldra hans og tvíburabróður. Hann hatar  vampírur af öllu hjarta.
***Kaname Kuran** — Vampíran sem bjargaði Yuuki. Síðar meir varð hann hluti af *Næturbekknum*.
Jökull Ingimundarson

**Jökull Ingimundarson** var sonur Ingimundar gamla er nam land í Vatnsdal. Jökli var úthlutað land í hlíðum Tungumúla í Vatnsdal og byggði þar bæ sinn, Jökulsstaði. Tóftir Jökulstaða eru í landi Þórormstungu.

Jökli Ingimundarsyni er lýst að hann hafi verið allmikilfenglegur með hvassar sjónir, eigi margra maki og mikill kappi og afreksmaður að vexti og afli. Hann var fálátur, ómjúkur og ódæll, harðúðigur og hraustur um allt, en gat trauðla hamið skap sitt. Ekki var hann skapdeildarmaður en tryggur vinur og gekk á undan í öllum deilum þeirra bræðra. Jökull hlaut sverðið Ættartanga við arfskipti eftir Ingimund gamla.

Í Vatnsdæla sögu er sagt frá því að þegar Eyvindur sörkvir frétti að Hrolleifur hinn mikli hefði banað Ingimundi hafi hann fyrirfarið sér með því að láta fallast á sax sitt. Synir Eyvindar voru þeir Hermundur og Hrómundur halti, sem örkumlaðist þegar Jökull Ingimundarson hjó á fót honum.
Bogi Th. Melsteð

**Bogi Thorarensen Melsteð** (f. í Klausturhólum 4. maí 1860, d. 12. nóvember 1929) var íslenskur sagnfræðingur sem samdi greinar og bækur um sögu Íslendinga. Hann var einnig alþingismaður í eitt ár.

Bogi var sonur Jóns Melsteð (f. 28. maí 1829, d. 13. febr. 1872) prests í Klausturhólum, sonar Páls Melsteð amtmanns, og konu Jóns, Steinunnar dóttur Bjarna Thorarensen. Bogi lauk stúdentsprófi frá Lærða skólanum 1882 og magistersprófi í sagnfræði frá Hafnarháskóla 1890.

Hann dvaldist í Kaupmannahöfn frá því að hann lauk námi og til æviloka. Hann var aðstoðarmaður í ríkisskjalasafninu í Kaupmannahöfn 1893—1903 og styrkþegi Árnasafns í yfir 20 ár samtals. Frá árinu 1904 hafði hann styrk í fjárlögum til þess að semja sögu Íslands. Hann var forgöngumaður um stofnun Hins íslenska fræðafélags 1912, formaður þess frá stofnun til æviloka og jafnframt ritstjóri *Ársrits fræðafélagsins* frá 1916. Á meðal þeirra bóka sem hann sendi frá sér voru *Saga Íslendinga* (1903), *Stutt kennslubók í Íslendinga sögu handa byrjendum* (1904) og *Sögukver handa börnum ásamt nokkrum ættjarðarljóðum og kvæðum* (1910). Hann skrifaði einnig fjölda blaða- og tímaritagreina um íslensk málefni, sagnfræði, stjórnmál og fleira.

Bogi var alþingismaður Árnesinga 1892 – 1893.

## Heimildir
* 
* Jón Þ. Þór: *Bogi Th. Melsteð, ævisaga hugsjónamanns*, Hafnarfirði 2015, 333 s. – Hið íslenska fræðafélag í Kaupmannahöfn styrkti útgáfuna.