Jarðgöng á Íslandi

Þetta er listi yfir jarðgöng á vegakerfi Íslands.

## Núverandi jarðgöng

*Arnarnesgöng voru einbreið til ársins 1995 þegar þau voru breikkuð.
*Í þessari upphæð er ekki innifalin breikkun Arnarnesganga úr einbreiðum í tvíbreið göng árið 1995.
*Vestfjarðagöng samanstanda af þremur leggjum sem mætast inni í göngunum; Tungudalslegg (til Skutulsfjarðar), 2 km; Breiðadalslegg (til Önundarfjarðar), 4 km; og Botnsdalslegg (til Súgandafjarðar), 3 km. Tungudalsleggur er tvíbreiður, en að öðru leyti eru þau einbreið.
*Að auki er að finna einn yfirbyggðan stokk á Höfuðborgarsvæðinu. Sá liggur undir Kópavogsháls milli Hamraborgar og Digranesvegar en Hafnarfjarðarvegur liggur um hann. Upprunalega voru þetta tvær brýr sem byggðar voru milli 1970 og 1975 og á milli þeirra lá vegurinn í gjá uns byggt var yfir gjána og brýrnar tengdar saman á árunum 2002-2008. Nú er Hálsatorg að finna ofanjarðar yfir gjánni ásamt stjórnsýsluhúsi Kópavogs og fleiri þjónustustofnunum.

## Aflögð jarðgöng

## Fyrirhuguð jarðgöng

### Jarðgangaáætlun
* Fljótagöng, 5,2 kílómetra göng milli Siglufjarðar og Fljóta.
* Fjarðagöng, 5,4 kílómetragöng milli Seyðisfjarðar og Mjóafjarðar og 7 kílómetra göng milli Mjóafjarðar og Norðfjarðar.
* Súðavík - Ísafjörður
* Miklidalur og Hálfdán, 2,8 eða 5 kílómetra göng undir Mikladal og 6 kílómetra göng undir Hálfdán. Tengja saman Patreksfjörð, Tálknafjörð og Bíldudal.

### Einkaframkvæmdir
* Göng undir Reynisfjall í Mýrdal.
* Tvöföldun Hvalfjarðarganga.

### Mögulegar viðbætur gerðar fyrir núverandi göng byggð fyrir árið 2000
Rætt hefur verið um möguleika til aukningar á afkastagetu flestra eldri ganga.
* Hvalfjarðargöng: Ný göng samsíða eða á nýjum stað til að auka afkastagetu jarðganganna. Tvöföldun Hvalfjarðarganga er á núgildandi samgönguáætlun.
* Múlagöng: Vegna umferðaraukningar eftir opnun Héðinsfjarðarganga hefur verið lagt til að breikka göngin eða gera ný Ólafsfjarðargöng sunnar sem leysi hin eldri Múlagöng af hólmi.
* Hugsanleg jarðgöng undir Siglufjarðarskarð myndu leysa af hólmi Strákagöng.
* Engin áform eru um útvíkkun Vestfjarðaganga.
* Arnarnesgöng eru á vegi sem myndi færast í önnur fyrirhuguð göng á sömu slóðum; Álftafjarðargöng á milli Ísafjarðar og Súðavíkur.

### Helstu framtíðaráform eða möguleikar í jarðgangamálum
Hér eru teknir saman framtíðarmöguleikar af jarðgangaáætlun frá 2000, samgönguáætlun 2007-2018 og svæðisskipulagi Höfuðborgarsvæðisins 2001-2024. Athugasemdir gerðar við leiðir frá jarðgangaáætlun.

#### Suðurland
* Göng undir Reynisfjall í Mýrdal. Þau eru á núgildandi samgönguáætlun.
* Vestmannaeyjagöng

#### Suðvesturland
* Göng undir Hellisheiði, þau eru talin afar illframkvæmanleg vegna jarðhita og eldvirkni; vegurinn hefur að mestu verið tvöfaldaður um Kambana.
* Á Höfuðborgarsvæðinu.
** Göng undir Setbergshverfi í Hafnarfirði.
** Göng undir Skólavörðuholt (Holtsgöng); þau voru slegin út af borðinu árið 2010.
** Göng undir Öskjuhlíð.
** Göng undir Digranesháls í Kópavogi.
** Sundagöng á Sundabraut undir Elliðaárvog.

#### Vesturland
* Göng milli Staðarsveitar og Kolgrafafjarðar; Vatnaleið var gerð til að laga sömu samgöngur og göngin áttu að laga.
* Göng undir Bröttubrekku; Vegurinn var lagfærður og lagður eilítið vestar, eða um Dalafjall. Þörf ganga minni en áður.

#### Vestfirðir
* Hjallahálsgöng undir Hjallaháls; valkostur gagnvart umdeildum fyrirhuguðum vegi um Teigskóg í Þorskafirði. Þau voru um tíma á samgönguáætlun fyrir árin 2011-2022 en voru seinna dregin til baka.
* Göng undir Klettsháls; Vegurinn hefur verið lagfærður og hefur minnkað þörf fyrir göngin nokkuð.
* Göng undir Dynjandisheiði.
* Álftafjarðargöng á milli Ísafjarðar og Súðavíkur.
* Göng undir Eyrarfjall í Djúpi; Nýr vegur meðfram ströndinni, um Vatnsfjarðarháls og brú á Mjóafjörð gerir þessi göng nær óþörf.
* Göng undir Tröllatunguheiði; Vegurinn um Þröskulda gerir göngin óþörf.

#### Norðurland
* Göng undir Öxnadalsheiði; afbrigði í undirpunkti.
** Göng undir Heljardalsheiði.
** Göng milli Hjaltadals og Hörgárdals (Tröllaskagagöng).
* Fljótagöng undir Siglufjarðarskarð, myndu gera Strákagöng og veginn um Almenninga óþarfan, gert er ráð fyrir þeim á aðalskipulagi Fjallabyggðar og Skagafjarðar.

#### Austurland og -firðir
* Göng milli Héraðs og Vopnafjarðar undir Hellisheiði eystri.
* Göng um Mið-Austurland; Hérað-Seyðisfjörður-Mjóifjörður-Norðfjörður. Hafa verið kölluð einu nafni Austfjarðagöng eða Austurlandsgöng.
**Seyðisfjörður-Mjóifjörður. Þessi göng eru nú fyrirhuguð undir nafninu Seyðisfjarðargöng og eru á samgönguáætlun.
**Mjóifjörður- Norðfjörður. Þessi göng eru nú fyrirhuguð undir nafninu Mjóafjarðargöng og eru á samgönguáætlun.
**Til Héraðs:
***Annað hvort undir Fjarðarheiði, milli Seyðisfjarðar og Héraðs (13,4 km). Þessi göng eru nú fyrirhuguð undir nafninu Fjarðarheiðargöng og eru á samgönguáætlun.
***Eða undir Mjóafjarðarheiði, milli Héraðs og Mjóifjarðar.
* Göng milli Fáskrúðsfjarðar og Stöðvarfjarðar. (4,8 km)
* Göng milli Stöðvarfjarðar og Breiðdalsvíkur. (3,8 km)
* Göng milli Skriðdals og Berufjarðar eða Breiðdals ; Mögulega óþörf með tilkomu nýs vegar um Öxi.
** Undir Kistufell (10,1 km),  myndu leysa af veg um Exi sem tengir Skriðdal og Berufjarðar.
** Tvenn göng milli Skriðdals og Breiðdals annars vegar (3,6 km) og Breiðdals og Berufjarðar hins vegar. (4,7 km)
* Göng undir Berufjörð (3,2 km eða 5 km); Munu aðallega nýtast Suðurfjörðum Austfjarða ef vegur um Öxi verður aðalvegur, annars mikilvæg tenging fyrir göng í Skriðdal eða Breiðdal. 
* Lónsheiðargöng undir Lónsheiði (1,2 km). Þau voru um tíma á metnaðarfullri en ósamþykktri samgönguáætlun fyrir árin 2007-2018. Þessi göng myndu leysa af hólmi veginn fyrir Eystrahorn og um Hvalnes- og Þvottárskriður.

## Mögulegir yfirbyggðir stokkar á Höfuðborgarsvæðinu
Á undanförnum árum hefur oft verið rætt um að grafa niður stóru umferðargötur Höfuðborgarsvæðisins en lítið af því hefur komist í framkvæmd. Oft hefur það fylgt pólitískum línum og straumum hverju sinni hvaða hugmyndir eru ofan á. Margir stokkar eru til á teikniborðinu en frekar óljóst er hvort þeir komast til framkvæmda í nánustu framtíð. Vegna hugmynda um borgarlínu og niðurskurð í almennum vegaframkvæmdum í Reykjavík hefur það valdið enn meiri óvissu um þennan möguleika.

## Heimildir
* Jarðgöng (Vegagerðin)
* Samgönguáætlun (Vegagerðin)
* Jarðgangaáætlun  (Vegagerðin)
* Svæðisskipulag Höfuðborgarsvæðisins 2001-2004 (Samband sveitarfélaga á Höfuðborgarsvæðinu)

## Tilvísanir