open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Líf Magneudóttir

**Líf Magneudóttir** (fædd 13. ágúst 1974) er íslensk stjórnmálakona og formaður borgarráðs. Hún hefur verið oddviti Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs í borgarstjórn Reykjavíkur frá 2018 og verið í borgarstjórn frá 2016. Hún er einnig fyrrum forseti borgarstjórnar. Líf er í sambúð með Snorra Stefánssyni lögmanni og eiga þau saman fjögur börn. 

## Æviágrip
Líf fæddist í Kaupmannahöfn en fluttist til Íslands árið 1975 með fjölskyldu sinni og ólst að mestu upp í Vesturbæ Reykjavíkur. Hún flutti aftur til Kaupmannahafnar árið 1990. Foreldrar hennar eru Magnea J. Matthíasdóttir rithöfundur og Bárður R. Jónsson þýðandi. 

Hún lauk stúdentsprófi við *Nørrebro gymnasium i Brønshøj* í Danmörku árið 1994. Hún lauk B.Ed-gráðu í grunnskólakennarafræðum frá Kennaraháskóla Íslands árið 2004. Líf hóf störf hjá RÚV árið 2000 þar sem hún vann sem þýðandi á fréttastofu og vann í ýmsum þýðingarverkefnum til 2007. Á árunum 2004-2006 vann hún einnig sem grunnskólakennari í Valhúsaskóla á Seltjarnarnesi og Suðurhlíðarskóla í Reykjavík. Frá 2006-2011 var hún vefritstjóri Sambands íslenskra sparisjóða. 

## Stjórnmálaþátttaka
Líf hefur verið virk í starfi Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs. Hún var formaður VGR, *svæðisfélags Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs í Reykjavík* frá 2011-2012, og sat í stjórn flokksins frá 2011til 2015. 

Í sveitarstjórnarkosningunum 2010 var hún í þriðja sæti á framboðslista flokksins í Reykjavík, en náði ekki inn. Eftir kosningarnar tók hún sæti sem fulltrúi VG í Skóla- og frístundaráði borgarinnar. Í forvali VGR fyrir sveitarstjórnarkosningarnar 2014 lenti Líf í öðru sæti en einu atkvæði munaði á henni og Sóleyju Tómasdóttur. Sóley leiddi framboðslista VG í kosningunum þá um vorið og náði kjöri sem eini fulltrúi VG í borgarstjórn. 

Líf náði kjöri sem varaborgarfulltrúi í kosningum 2014. Hún var formaður Mannréttindaráðs borgarinnar frá 2014 til 2015 þegar Sóley tók sjálf sæti formanns ráðsins. Líf tók sæti borgarfulltrúa eftir að Sóley baðst lausnar í september 2016, en Sóley flutti til Hollands. Líf var einnig kjörin forseti borgarstjórnar um haustið 2016 og sat í embættinu restina af kjörtímabilinu.

Líf var kjörinn oddviti flokksins í kosningunum 2018 og náði sæti sem eini borgarfulltrúi flokksins. Flokkurinn myndaði meirihluta með Samfylkingunni, Viðreisn og Pírötum. Líf náði aftur kjöri sem oddviti flokksins í kosningunum 2022 og aftur sem eini fulltrúi flokksins svo að flokkurinn ákvað að fara úr meirihlutasamstarfinu. Í febrúar 2025 kom flokkurinn hins vegar að myndun nýs meirihluta fimm flokka í borginni.

## Tilvísanir
Grásmári

***Trifolium canescens*** er smári sem var lýst af Carl Ludwig von Willdenow. *Trifolium canescens* er í ertublómaætt. IUCN skráir tegundina sem kröftuga.. Engin undirtegund er skráð í Catalogue of Life.

## Myndir

Trifolium canescens 1.jpg
Trifolium canescens 2.jpg
Trifolium canescens 3.jpg


## Tilvísun
Ilmsmári

***Trifolium pallescens*** er smári sem lýst var af Johann Christian Daniel von Schreber. *Trifolium pallescens* er í ertublómaætt. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

## Myndir


Trifolium pallescens (Moränen-Klee) IMG 28570.JPG
Trifolium pallescens (Moränen-Klee) IMG 28564.JPG
Trifolium pallescens (Moränen-Klee) IMG 28562.JPG
Trifolium pallescens (Moränen-Klee) IMG 28571.JPG
Trifolium pallescens3.JPG


## Tilvísun
Fuglasmári

**Fuglasmári** (*Trifolium ornithopodioides*) er smári sem var fyrst lýst af Carl von Linné, og fékk sitt núverandi nafn af James Edward Smith. Samkvæmt Catalogue of Life og Dyntaxa tilheyrir hann Ertublómaætt. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

## Tilvísun
Rússasmári

***Trifolium trichocephalum***

 er smári sem var lýst af Friedrich August Marschall von Bieberstein. *Trifolium trichocephalum* er í ertublómaætt. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

## Tilvísun
Trifolium attenuatum

***Trifolium attenuatum*** er fjölær jurt af ertublómaætt. Hann var fyrst skráður af Edward Lee Greene. *Trifolium attenuatum* er í ertublómaætt. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

## Lýsing
*Trifolium attenuatum* er fjölær, dvergvaxin tegund af smára sem vex í Klettafjöllum. Hann finnst oft í meir en 3300 metra hæð yfir sjávarmáli, þar sem hann þrífst við miklar veðuröfgar eins og bylji og mikil frost. Hann vex í þéttum breiðum sem hjálpa honum að þola veðurfarið.

## Tilvísun
Rysy

**Rysy** er fjall í Tatra-fjöllum á mörkum Slóvakíu og Póllands. Fjallið hefur þrjá tinda og er sá hæsti 2.503 metrar. Norðvesturtindurinn er hæsti punktur Póllands (2.499 m) tveir eru í Slóvakíu. Fyrsta þekkta ganga á fjallið varð árið 1840.

## Heimild
Gerlachovský štít

**Gerlachovský štít** er hæsti tindur í Tatra-fjöllum og Karpatafjöllum. Hæð hans er 2.655 metrar og er hann staðsettur í Slóvakíu.
Skandinavíufjöll

**Skandinavíufjöll** er fjallgarður sem liggur um vestur-Skandinavíuskaga og er um 1700 kílómetrar að lengd. Meginhluti fjallanna er í Noregi og Svíþjóð en lítill hluti þeirra er í Norður-Finnlandi.
Hæstu fjöll landanna eru: Galdhøpiggen, Noregi: 2.469 metrar, Kebnekaise, Svíþjóð: 2.104 metrar, Halti, Finnlandi: 1.324 m. Jöklar hafa mótað norsku fjöllin og skapað mýmarga firði.
Eyland

**Eyland** (Sænska: *Öland*) er önnur stærsta eyja Svíþjóðar (á eftir Gotlandi). Stærð hennar er  1.342 ferkílómetrar og eru íbúar um 25.000. Eyjan tengist Smálöndum með 6 kílómetra brú þvert yfir Kalmarsund. Stærsta þéttbýlið er í Borgholm. Uppskeruhátiðin Skördefest er haldin á hverju ári á Eylandi. Fornleifar benda til þess að búseta hafi verið á eyjunni um árið 8000 fyrir Krist.
Trifolium andinum

***Trifolium andinum*** er tegund af smára sem var lýst af John Torrey og Asa Gray. Hann er upprunninn frá Intermountain West í Bandaríkjunum frá Nevada og Arizona til Wyoming og New Mexico. Hið sjaldgæfa afbrigði var. *podocephalum* er einlent tí Nevada.

## Tilvísun
Purpurasmári

**Purpurasmári** eða **Blóðsmári** (*Trifolium rubens*)

 er smári sem var lýst af Carl von Linné. Samkvæmt Catalogue of Life og Dyntaxa er hann í ertublómaætt. Hann er slæðingur í Svíþjóð en fjölgar sér ekki. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

## Lýsing
Purpurasmári er meðalhár (50 - 70 sm) með purpurarauð blóm í aflöngum kollum. Ljósblágræn blöð, sagtennt, lítið eitt hærð.

Hann er ættaður frá Alpafjöllum en hefur ekki reynst sérstaklega harðger hér á landi, en getur verið ágætur á suðurlandi.

## Myndir


Fleur 3 - VTdJ.JPG
Trifolium rubens5.jpg
Trifolium rubens prg 1.jpg
Trifolium rubens2.jpg
Trifolium rubens 1.jpg


## Tilvísun
Rögnvaldur D. Ingþórsson

**Rögnvaldur Daði Ingþórsson** (fæddur 1968) er íslenskur heimspekingur og lektor í sænskumælandi heimspeki við Háskólann í Helsinki i Finnlandi.

Rögnvaldur keppti í skíðagöngu fyrir íslands hönd á vetrarólympíuleikunum í Albertville 1992 og í Lillehammer 1994.

## Menntun og starfsferill
Rögnvaldur lauk B.A. prófi í heimsspeki 1995, og síðar Ph.D. gráðu 2002 frá Umeå University, Svíþjóð.

Að námi loknu vann Rögnvaldur um stund við kennslu í heimsspeki bæði við Háskólann í Umeå sem og í framhaldsskóla í sömu borg. Árið 2004 áskotnaðist honum styrkur frá The Swedish Foundation for International Cooperation in Research and Higher Education til þess að stunda rannsóknir við Durham University, Englandi, í boði Prófessors Jonathan Lowe.

Rögnvaldur snéri að ári aftur til Umeå og vann um tíma sem lektor i aðferðarfræðum við matar og næringarfræðideild háskólans í Umeå, eða þangað til honum var boðið staða postdoktors í verkefninu "The New Ontology of the Mental Causation Debate" við háskólann í Durham. Það verkefni varaði í 2 ár. Frá því 1 janúar 2012 hefur Rögnvaldur verið í stöðu sérfræðings við háskólann í Lundi, og hefur þar hlotnast tvo stóra styrki. Í fyrsta lagi frá sænska Vísindaráðinu fyrir verkefnið "McTaggart´s Paradox", og síðar frá *[https://www.rj.se/en The Swedish Foundation for Humanities and Social Sciences]* fyrir verkefnið "Scientific Essentialism: Modernising the Aristotelian Account". Rögnvaldur var ráðinn í stöðu lektors við háskólann í Helsinki frá og með 2021.

Rögnvaldur einbeitir sér aðallega að verufræði og hefur birt greinar og bækur um tímann, orsakalögmálið, sannleika, og eiginleika. Meðal fremstu verka Rögnvaldar má nefna bókina *[https://www.amazon.com/McTaggarts-Paradox-Routledge-Contemporary-Philosophy/dp/1138677248 McTaggart´s Paradox]* sem gefin var út 2016 í ritröðinni Routledge Studies in Contemporary Philosophy, og *A Powerful Particulars View of Causation* sem kom út 2021 i ritröðinni Routledge Studies in Metaphysics. Aðgengi að rafrænu útgáfunni er opin og hægt að nálgast á heimasíðu Taylor & Francis eða í gegnum Kindle

## Heimildir
Persónuleg vefsíða Rögnvaldar: rdingthorsson.wordpress.com

Academia vefsíða Rögnvaldar: helsinki.academia.edu/RognvaldurIngthorsson
Jarðsmári

***Jarðsmári***, eða **Trifolium subterraneum**

 er einær smári ættaður frá vestur Evrópu , frá Írlandi austur til Belgíu. Nafn tegundarinnar kemur frá sérstæðri frædreifingu hans (geocarpy), sem ekki sést hjá öðrum smárum.

Hann þrífst í lélegum jarðvegi sem aðrir smárar geta jafnvel ekki lifað í, og er ræktaður sem skepnufóður. Það eru þrjár aðskildar undirtegundir notaðar í landbúnaði, hvert með eigið kjör loftslag og jarðvegs gerð, sem eykur útbreiðslumöguleika tegundarinnar í mismunandi umhverfi.

* *T. subterraneum* subsp. *subterraneum* er ósérhæfðasta undirtegundin, og hægt að rækta hann í fjölbreytilegustu umhverfi.
* *T. subterraneum* subsp. *yanninicum* er ræktaður á rökum svæðum sem hættir við að flæða yfir.
* *T. subterraneum* subsp. *brachycalycinum* er viðkvæmari, þarfnast þurrs, sprungins jarðvegs  til að spíra.

Sumir systematists líta á þessar þrjár undirtegundir sem sjálfstæðar tegundir. Það eru mörg afbrigði til af tegundinni, en fá þeirra eru í almennri notkun. Sú tækni að blanda þessum þremur undirtegundum saman á akrinum er vinsæl vegna þess að hún tryggir þétta uppskeru. Einnig, er honum stundum blandað við refasmára til að fá langlífara beitarland.

Jarðsmári er sjálffrjóvgandi, ólíkt flestum beitarplöntum af ertublómaætt eins og refasmára og öðrum smárum, sem eru frjóvguð af skordýrum, sérstaklega býflugum. Blóm jarðsmára eru yfirleitt staðsett undir blöðunum og eru með lítinn blómasafa, sem gerir þau óaðgengileg og ólystug fyrir býflugur. Þetta gerir hann líka minna aðlaðandi fyrir vissar skordýraplágur.

Jarðsmári er einn af algengustu fóðurjurtum í Ástralíu. Hann er einnig ræktaður í Kaliforníu og Texas, þar sem mikill munur á jarðvegsgerð og gæðum, úrkomu, og hita gerir jarðsmára sérstaklega nytsaman.

## Uppgötvun
Þó að jarðsmári hafi verið þekktur lengi í mið og suður Evrópu, var litið á hann sem vegkantaillgresi. Gildi hans sem fóðurplöntu var uppgötvað, staðfest og fyrst kynnt af Amos William (A.W.) Howard, frá Mount Barker í Suður Ástralíu. Howard sannaði að hann væri verðmæt fóðurplanta í sumum jarðvegsgerðum á tempruðum svæðum. Jarðsmári gjörbreytti búskaparháttum á þeim svæðum, og breytti bújörðum sem bárust í bökkum í farsælar.

Uppgötvunin breiddist út um Ástralíu og mörg önnur lönd, aðallega vegna örlætis Howards í útgáfu greina um smárann, útvegun fræs ókeypis víða um heim, og leiðbeininga um meðhöndlun. Um það leyti sem hann dó (2 mars 1930), voru þúsundir hektara í suður Ástralíu í rækt með jarðsmára. Hann óx í öllum ríkjum Ástralíu, og beiðnir um fræ og upplýsingar streymdu inn frá nær öllum löndum með tempruðu loftslagi.

Vinnu Howards er minnst með minnismerki á heimaslóðum hans, smáralaufi í héraðsskjaldarmerki "District Council of Mount Barker", og með "Howard Vineyard and winery" á sama stað.

## Myndir


File:Trifolium subterraneum Herbar.jpg
File:Trifolium subterraneum (flowers).jpg


## Tilvísanir

## Ytri tenglar
*Sub Clover Info
*Sub Clover Photos
Broddsmári

***Broddsmári*** eða **Trifolium variegatum**. er smári sem var lýst af John Torrey og Asa Gray. Hann er ættaður frá vesturhluta Norður Ameríku, frá suður Alaska og British Columbia til Baja California, þar sem han vex í margskonar búsvæðum. 

## Lýsing
*Trifolium variegatum* er breytileg tegund, með margs konar lagi. Hann er einær eða stundum fjölær, ýmist jarðlægur eða uppréttur, þunnur eða gildur en yfirleitt hárlaus. Blöðin samanstanda yfirleitt af þremur smáblöðum af misjafnri lögun, með sagtenntum jaðri. 

Blómskipunin er ýmist eitt eða fleiri blóm í klasa yfir 2 sm breiður. Við grunninn eru samvaxnar reifar af stoðblöðum. Hvert blóm er með bikar af bikarblöðum sem mjókka í bursthár í endann. Krónublöðin eru yfirleitt rauðleit og yfirleitt hvítlei í endann. 

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
* Calflora Database: ''Trifolium variegatum'' (Variegated clover, whitetip clover)
*Jepson Manual eFlora (TJM2) treatment of ''Trifolium variegatum''
*USDA Plants Profile for ''Trifolium variegatum'' (whitetip clover) 
*Washington Burke Museum 
*UC CalPhotos gallery: ''Trifolium variegatum''
Logasmári

***Logasmári***, eða **Trifolium incarnatum** er einær smári sem var lýst af Linné. Hann er villtur í mestallri Evrópu, en upprunnin frá Miðjarðarhafssvæðinu vestanverðu. Tegundar heitið *incarnatum* þýðir "blóðrauður". Hann er kenndur við blóð á norðurlöndunum, en blóðsmári er nafn sem hefur verið notað hér á T. rubens.

Þessi upprétti, einæri smári verður 20-50 sm hár, ógreindur eða með greinar neðst. Blöðin eru þrískift með löngum smáblaðlegg, hvert smáblað hært, 8-16 mm yfir, með snubbóttum eða tvíyddum enda. Hann blómstrar allt vorið og sumarið, skærrauður, á langri blómskipan, 3 til 5 sm hárri og 1,5 sm breiðri; einstök blóm eru 10-13 mm löng og eru með 5 krónublöð. 
Hann er helst í skögarjöðrum, ökrum og vegköntum.

## Ræktun og nytjar

Logasmári er ræktaður víða sem próteinrík fóðurplanta fyrir nautgripi og annann búfénað. Hann vex hratt að vori og myndar ágæta uppskeru af grænfóðri, ágætlega lystugu búfénaði. Hann er einnighentugur í hey. Aðeins er hægt að slá hann einu sinni þar sem hann myndar ekki nýja sprota eftir slátt.

í Bretlandi er hann verðmætastur í suðurhlutanum, og þrífst verr norðar.

Hann hefur verið fluttur inn til Bandaríkjanna, upphaflega sem fóður fyrir nautgripi. Hann er oft nýttur sem vörn gegn jarðvegseyðingu í vegköntum, auk til fegrunar; honum hættir hinsvegar til að eyða þar æskilegum jurtum, innfæddum þar sem honum er plantað.

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
* Flora Europaea: ''Trifolium incarnatum''
*Ecoflora: ''Trifolium incarnatum'' 
*FAO factsheet: ''Trifolium incarnatum'' 
* Ajilvsgi, Geyata. (2003). *Wildflowers of Texas.* Shearer Publishing, Fredericksburg, Texas (USA). ISBN 0-940672-73-1.
* Robert W. Freckmann Herbarium, University of Wisconsin  Page with several photos.
*Ultrastructural details seen on the surface of a "crimson clover", Trifolium incarnatum flower petal.
Komsomólets

**Komsomólets** getur átt við um:
* Félaga í sovésku ungliðahreyfingunni Komsomol.
* Sovéska kafbátinn K-278 Komsomólets sem varð eldi að bráð og sökk við strendur Noregs.
* Sovéska tundurskeytabátinn *[[Komsomólets (tundurskeytabátur)|Komsomólets]]* frá Síðari heimsstyrjöld.
* Komsomóletseyju í Severnaja Semlja-eyjaklasanum við norðurströnd Rússlands.
* Ýmis sveitaþorp í Rússlandi sem heita Komsomólets.
* Brynvarða dráttarbílinn Komsomólets sem Sovétmenn notuðu í Vetrarstríðinu.
* Komsomóletsfjall í Kasakstan.
* Myndavélina Komsomólets frá LOMO.
Scandinavian Star

***Scandinavian Star*** (áður *Massalia*) var bíla- og farþegaferja smíðuð í Frakklandi árið 1971. Frá 1984 var skipið rekið sem ferja og spilavíti af fyrirtækinu Scandinavian World Cruises. Árið 1990 keypti fyrirtækið Vognmandsruten ferjuna og notaði í ferðir milli Oslóar í Noregi og Frederikshavn í Danmörku. Nóttina 7. apríl 1990 klukkan 2 um nóttina braust eldur út í skipinu. Skipstjóri sendi út neyðarkall og lét rýma skipið, en mörgum farþegum tókst aldrei að yfirgefa það. Skipið var dregið brennandi til Lysekil í Svíþjóð þar sem tókst að slökkva eldinn. Um þriðjungur farþega um borð, 158 manns, fórst, aðallega vegna reykeitrunar. Talið er að brennuvargur hafi komið eldinum af stað þar sem eldar komu upp á mörgum stöðum.
Júgóslavíuher

**Júgóslavíuher** getur átt við um:
* Konunglega Júgóslavíuherinn, sem var her Konungsríkisins Júgóslavíu frá 1918 til 1941.
* Júgóslavneska andspyrnuherinn sem barðist gegn hernámsliði Öxulveldanna 1941 til 1945.
* Alþýðuher Júgóslavíu sem var her Sósíalíska alþýðulýðveldisins Júgóslavíu frá 1945 til 1992.
* Her Serbíu og Svartfjallalands frá 1992 til 2006 sem var oft kallaður Júgóslavíuher til 2003.
Kósovóstríðið

**Kosóvóstríðið** voru vopnuð átök í Kosóvó milli hers Serbíu og Svartfjallands og uppreisnarmanna úr röðum Kosóvóalbana sem mynduðu Frelsisher Kosóvó. Orsök átakanna var vaxandi átök milli Frelsishersins og serbneskrar lögreglu frá 1995. Tilraun lögreglunnar til að ná Adem Jashari, leiðtoga uppreisnarmanna, 5. mars 1998 olli blóðbaði þar sem 60 albanar létu lífið, þar af 18 konur og 10 börn. Blóðbaðið var fordæmt víða um heim og er talið marka upphaf stríðsins. Þann 23. september 1998 gaf Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna út Ályktun öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna 1199 þar sem óhóflegt ofbeldi serbneskrar lögreglu og Júgóslavíuhers var fordæmt. NATO gaf leyfi til loftárása í október 1998 en 15. október var undirritað samkomulag um að Júgóslavía drægi herlið sitt til baka og friðargæsluliðar fengju aðgang að héraðinu. Þetta batt þó ekki enda á átökin og 15. janúar 1999 átti fjöldamorðið í Račak sér stað, þar sem 45 albanar voru drepnir af serbneskum öryggissveitum. Eftir það voru stjórninni í Belgrad settir úrslitakostir. Þegar viðræður sigldu í strand í lok mars hóf NATO loftárásir á Júgóslavíu. Meðal þess sem NATO skilgreindi sem skotmörk voru borgaralegir innviðir eins og brýr, vegir og fjarskiptamöstur. Sumar af þessum árásum, eins og árás á kínverska sendiráðið í Belgrad og sjónvarpsstöð í Novi Sad voru fordæmdar um allan heim. Þann 14. apríl gerðu flugvélar NATO árás á bílalest albanskra flóttamanna við Gjakova fyrir mistök með þeim afleiðingum að 73 létust.

Þann 3. júní samþykkti Slobodan Milošević friðarskilmála NATO. NATO samþykkti samkomulagið 10. júní og hætti hernaðaraðgerðum. Friðargæslulið Kosóvó tók til við friðargæslu í héraðinu 12. júní. Rússneskir friðargæsluliðar höfðu þá þegar náð flugvellinum í Pristína á sitt vald sem olli töluverðri spennu.
The Slim Shady LP

***The Slim Shady LP*** er önnur breiðskífa rapparans Eminem. Hún var gefin út 23. febrúar 1999 af Interscope Records og Aftermath Entertainment.

## Lagalisti
# „Public Service Announcement“ – 0:33
# „My Name Is“ – 4:28
# „Guilty Conscience“ (ásamt Dr. Dre) – 3:19
# „Brain Damage“ – 3:46
# „Paul“ (skit) – 0:15
# „If I Had“ – 4:05
# „'97 Bonnie & Clyde“ – 5:16
# „Bitch“ (skit) – 0:19
# „Role Model“ – 3:25
# „Lounge“ (skit) – 0:46
# „My Fault“ – 4:01
# „Ken Kaniff“ (skit) – 1:16
# „Cum on Everybody“ (ásamt Dina Rae) – 3:39
# „Rock Bottom“ – 3:34
# „Just Don't Give a Fuck“ – 4:02
# „Soap“ (skit) – 0:34
# „As the World Turns“ – 4:25
# „I'm Shady“ – 3:31
# „Bad Meets Evil“ (ásamt Royce da 5'9") – 4:13
# „Still Don't Give a Fuck“ – 4:12
Reynslunám

**Reynslunám** er námsferli þar sem nám fer fram gegnum reynslu eða nánar tiltekið með því að ígrunda það sem er verið að læra. Verklegt nám er reynslunám en þarf ekki endilega að vera að fela í sér ígrundun. Reynslunám er frábrugðið þulunámi og utanbókarnámi þar sem nemandinn er óvirkur.

Fræðimaðurinn David A. Kolb setti fram og þróaði kenningu um reynslunám sem tók mið af fræðikenningum  John Dewey, Kurt Lewin og Jean Piaget.

## Líkan Kolb um reynslunám
Reynslunám skoðar námsferli hjá einstaklingum. Dæmi um reynslunám er vettvangsferð í húsdýragarðinn eða á sveitabæ þar sem nemendur læra um dýrin með að fylgjast með dýrum og taka þátt í stað þess að lesa um dýr í bók. Á sama hátt geta  lærlingar og nemendur í vettvangsnámi lært og fræðst um raunverulegt umhverfi með því að taka þátt í því. Annað dæmi um reynslunám er að læra að hjóla. 

**Skýringarmynd  –  David Kolb's Experiential Learning Model (ELM)**

### Hlutar
Reynslunám getur átt sér stað án kennara og sný eingöngu að því hvernig nám verður merkingabært gegnum beina reynslu einstaklings.
Kolb segir að til að læra af reynslu þá verði nemandinn að hafa ferns konar færni:

* Nemandinn verður að vilja taka virkan þátt
* Nemandinn verður að geta ígrundað það sem hann reyndi
* Nemandinn verður að hafa rökfærni til að geta skoðað reynsluna í samhengi við hugtök
* Nemandinn verður að  geta dregið ályktanir og leyst vandamál til að geta notfært sér reynsluna við nýjar hugmyndir.

## Tilvísanir
Ennisblað

**Ennisblað** (latína: *lobus frontalis*) er heilablað sem myndar fremsta hluta heilans í spendýrum. Í ennisblaðinu er aðalmiðstöð hreyfifærni þaðan sem boð eru send niður mænuna til vöðva líkamans og þeim gefin fyrirmæli um ákveðnar hreyfingar. Í ennisblaðinu eru einnig sérstakar stöðvar fyrir stjórn augnhreyfinga og á vinstra heilahveli er málstöð sem stjórnar tali og samræðum.

Á ennisblaðinu neðanverðu er framennissvæði sem hefur með minni, tilfinningar og vitrænar aðgerðir að gera. Þetta svæði stjórnar hegðun út frá dómgreind og forsjálni.
Skúfsmári

***Skúfsmári*** aða **Trifolium glomeratum** er einær smári sem var lýst af Carl von Linné. Hann er upprunninn í Evrasíu og Norður Afríku, en annarsstaðar sem hann þekkist er hann innfluttur. Hann kemur sér auðveldlega fyrir á röskuðum svæðum, og verður gjarnan illgresi. Hann er jarðlægur til uppréttur, að mestu hárlaus á blöðum. Blöðin eru þrískift, smáblöðin eru egglaga, 1,2 sm löng. Blómskipunin eru í blaðöxlum, kúlulaga, 8 til 12 mm í þvermál, hvert blóm 4 til 5 mm langt, með bleik krónublöð með þríhyrndum enda. 

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
*GRIN Species Profile: ''Trifolium glomeratum'' 
*Calflora Database: ''Trifolium glomeratum'' (Clustered clover) — *introduced/invasive species.*
*UC CalPhotos gallery
Litli hundur

**Litli hundur** (latína: *Canis Minor*) er lítið stjörnumerki á norðurhveli himins, rétt fyrir ofan miðbaug. Merkið var eitt hinna 48 stjörnumerkja sem gríski stjörnufræðingurinn Ptólmæos skrásetti á 2. öld e.Kr. Litli hundur sést frá Íslandi.

Bjartasta stjarna stjörnumerkis þessa er Prókíon.

## Tenglar
* Litlihundur á Stjörnufræðivefnum
Ólafssúra

**Ólafssúra** (Oxyria digyna) er fremur algeng um allt land, einkum til fjalla.

Á sér mörg nöfn, sem dæmi má nefna bergsúra, fjallakál, hofsúra, hrútablaðka, kálsúra, lambasúra og súrkál.
Frúardagur

**Frúardagur** er annað tveggja leikfélaga Menntaskólans í Reykjavík. Leikfélagið var stofnað árið 2010 og hefur frá árinu 2014 sett upp söngleik að hausti til sem nemendur skólans koma að. Leikfélagið heyrir undir nemendafélagið Framtíðina, annað tveggja nemendafélaga skólans.

## Saga félagsins
Frúardagur var stofnað árið 2010 eftir að stofnmeðlimirnir Arnór Gunnar Gunnarsson og Birnir Jón Sigurðsson komust hvorugir í leikhóp eina leikfélags skólans, Herranætur. Nafn félagsins er hugsað sem andstæða við nafn Herranætur. Starfsemi félagsins var í fyrstu í litlum sniðum og meira í gríni gerð en alvöru. 

Eftir að Arnór og Birnir útskrifuðust úr skólanum lá starfsemi félagsins niðri þangað til að hópur nemenda endurvakti félagið árið 2014 með það að markmiði að efla leikhúslíf MR-inga og bjóða upp vettvang fyrir leiklist, tónlist, dans og myndlist. Um haustið sama ár setti Frúardagur svo upp sína fyrstu stórsýningu þegar leikfélagið setti upp söngleikinn *Leg* eftir Hugleik Dagsson. Leikstjórar voru stofnmeðlimirnir Arnór Gunnar og Birnir Jón en að sýningunni komu hátt í 70 nemendur skólans. Leg var sett upp í Gaflaraleikhúsinu í Hafnarfirði og fékk sýningin stórgóðar móttökur en uppselt var á allar fimm sýningarnar. Formaður Frúardags skólaárið 2014-15 var Jóhanna Embla O Þorsteinsdóttir.

Velgegni og vinsældir fyrstu sýningarinnar gáfu leikfélaginu byr undir báða vængi og hefur Frúardagur sett upp leiksýningu á hverju ári síðan, að 2020 undantöldu vegna heimsfaraldursins. 

## Uppsetningar

## Tenglar
* Frúardagur á Twitter

## Tengt efni

* Herranótt – Hitt leikfélag Menntaskólans í Reykjavík

## Tilvitnanir
Ararat

**Ararat** er fjall í Igdir-hérað í norðaustur-Tyrklandi, 16 km frá írönsku landamærunum og 32 km frá armensku landamærunum. Fjallið er hæsta fjall Tyrklands; 5.137 metrar að hæð og rís 3.611 metra yfir umhverfi sitt. Það hefur það myndast sem  eldkeila.Fjallið samanstendur af tveimur toppum og heitir sá minni Litla-Ararat. Ararat var sögulega á armensku svæði þar til Ottómanaveldið lagði það undir sig. Hefur það þýðingu fyrir Armena. Ararat er fjallið þar sem Nói á að hafa strandað á skipi sínu eftir syndaflóðið samkvæmt fyrstu Mósebók.
Tatrafjöll

**Tatrafjöll** (*Tatry* á pólsku og slóvösku) er fjallahryggur á mörkum Slóvakíu og Póllands. Þau eru hluti Karpatafjalla og hæsti hluti hans. Tæp 80% þeirra eru í Slóvakíu og rúm 20% í Póllandi. Gerlachovský štít er hæsti tindur þeirra, 2.655 metrar. Hæsta fjall Póllands, Rysy, er í fjöllunum. Tatra-fjöll skiptast í austur- og vesturhluta. Vesturhlutinn skiptist ennfremur í Há-Tatrafjöll og Belíönsku-Tatrafjöll. Við þetta má að bæta að sunnan Tatra-fjalla eru enn önnur fjöll sem kallast Neðri-Tatrafjöll.

Tatra-þjóðgarðurinn í Slóvakíu var stofnaður árið 1949 og Tatra-þjóðgarðurinn í Póllandi var stofnaður árið 1954.

Meðal trjáa í fjöllunum eru fjallafura, lindifura og rauðgreni. Spendýr eins og gaupa, brúnbjörn, gemsur, múrmeldýr, úlfur og ýmis hjartardýr lifa þar.

## Heimild
Tindhólmur

**Tindhólmur** er lítil óbyggð eyja í Færeyjum vestur af eyjunni Vágar og austur af eyjunni Mykines. Tindhólmur hefur fimm tinda: Ytsti, Arni, Lítli, Breiði og Bogdi. Eyjan er 0,65 ferkílómetrar að stærð og er hæsti punkturinn  262 metrar. Kindur eru settar á beit í eyjuna og eru tvö hús á henni.
Sornfelli

**Sornfelli** er 749 metra hátt fjall á Streymoy í Færeyjum um 12 kílómetra frá Tórshavn. Í 725 metra hæð er þar ratsjárstöð og veðurstöð og liggur vegur þangað upp. Almennur vegur liggur þó 200 metrum neðar en ratsjárstöðin.
Lóla

**Lóla** er hljómsveit sem var stofnuð á Seyðisfirði vorið 1978 og starfaði með hléum til ársins 1982. Lóla er sennilega kunnust fyrir lagið „Fornaldarhugmyndir“ sem kom út á samnefndri 7 tommu plötu árið 1982 og var endurútgefið  á plötunni 100 íslensk 80‘ lög árið 2007.

Sveitin starfaði í ýmsum myndum á þessu tímabili en frá stofnun voru þau Aðalheiður Borgþórsdóttir söngkona, Tómas Tómasson gítarleikari og Emil Guðmundsson trommuleikari. Þau ásamt Birni Vilhjálmssyni bassaleikara hljóðrituðu Fornaldarhugmyndir og kom platan út hjá Steinum Hf. hljómplötuútgáfu og á B-hliðinni var lagið „Sámur frændi“

Lóla hafði þá áður unnið titilinn „Hljómsveitin ´82“ á Atlavíkurhátíðinni um Verslunarmannahelgina og hlaut  langflest atkvæði bæði hátíðargesta og dómnefndar.  Verðlaunin voru m.a. stúdíótímar í Stúdíó Grettisgati þeirra Stuðmanna sem voru aðalnúmerið á hátíðinni og áttu veg og vanda af keppninni.

Lögin voru hljóðrituð seinnipart ágúst og sat Júlíus Agnarsson við takkaborðið, Jakob Frímann Magnússon stjórnaði upptökum og Gunnar Smári Helgason hljóðblandaði. Töluvert var til af efni og voru tvö önnur lög hljóðrituð þennan dag „Mannvera“ og „Ég sjálf“ og áttu að koma út á væntanlegri breiðskífu sveitarinnar síðar á árinu. Öll lög og textar voru eftir Lólu. Textinn „Sámur frændi“ var eftir Guðmund Sig. Jóhannesson.

Fornaldarhugmyndir fékk gríðarlega góðar viðtökur og kom sveitin víða fram í framhaldinu m.a. á Melarokki þeim goðsagnakenndu tónleikum. 

"Þó verður að minnast á stærstu tónleikana, en það voru Melarokkið.... . Þessir hljómleikar náðu því að verða atburður, þarna náðist upp mikil stemmning og mikil samkennd....
Lítið var um óvæntar uppákomur, það var helst hljómsveitin Lóla frá Seyðisfirði sem kom á 
óvart.“ (Ársuppgjör Vikunnar 2. tbl. 1983)

Sveitin lagði svo óvænt upp laupana seinna um haustið og meðlimir hurfu til annarra starfa.
Lóla hefur þó komið fram síðan við hátíðleg tækifæri. Aðrir meðlimir Lólu voru Auðbjörg Bára Guðmundsdóttir, Magnús Einarsson, Keith Reed, Þorsteinn Arason, Hrafnhildur Borgþórsdóttir, Björn Hallgrímsson, Bjarni Halldór Kristjánsson, Ingvar Lundberg, Harpa Þórðardóttir o.fl.

## Heimildir
Tansaníuher

**Alþýðuher Tansaníu** (enska: *Tanzania People’s Defence Force*) er her Tansaníu. Hann var stofnaður í september 1964 úr riffilsveit Tanganjika sem fyrir 1961 voru hluti af bresku hersveitinni Konunglegu afrísku riffilsveitinni (*King's African rifles*). Frá stofnun hefur verið lögð áhersla á að herinn væri undir borgaralegri stjórn. Flugher Tansaníu og Floti Tansaníu eru deildir í hernum. Herinn hefur á að skipa um 27.000 manna herliði og 80.000 manna varaliði.

Fyrsta stríðið sem Tansaníuher tók þátt í var Stríð Tansaníu og Úganda 1978-1979.
Eiði (Færeyjum)

**Eiði** (færeyska: **) er þorp á Austurey í Færeyjum. Sveitarfélagið Eiði spannar bygðirnar Eiði, Ljósá og Svínáir. Þar búa 679 manns, þar af 617 á Eiði (2015).
Á Eiði er fiskvinnsla og eru 5 fiskiskip í þorpinu og fleiri smábátar. Eiðisvatn og fjallið Eiðiskollur (343 m) eru nálægt staðnum. Drangana Risann og Kerlinguna má sjá af Eiðiskolli sem og Slættaratind, hæsta fjall eyjanna. Byggðasafn er í bænum og er kirkjan frá 1881.

## Heimildir
*
*
Leirvík (Færeyjum)

**Leirvík** er þorp á Eysturoy í Færeyjum. Íbúar voru 898 árið 2015. Leirvík er í námunda við Norðeyjagöngin en áður var ferja til Klakksvíkur. Listasafn, bátasafn og keiluhöll eru í bænum. Þorpið er hluti af sveitarfélaginu Eystur. 

## Heimildir
*
*
Kunoyarnakkur

**Kunoyarnakkur** er bratt standberg á Kunoy í Færeyjum. Það er 6. hæsta fjall eyjanna eða 819 metrar.
Miðvogur

**Miðvogur** (færeyska: ******, danska: **') er þorp á eyjunni [[Vogar (Færeyjum)|Vogum]] í Færeyjum og hluti af [[Sveitarfélagið Vogar (Færeyjum)|sveitarfélaginu Vogum]]. Íbúar eru 1.035 (2014). Fiskiðnaður er helsta atvinnugreinin. 

Í kirkjugarðinum liggja breskir hermenn sem létust í [[seinni heimsstyrjöld]]. Stríðssafn er í bænum. Fornt torfhús, **', er í Miðvogi og er það sennilega frá miðöldum. Í dag er það safn.

Sumarhátíðin **, sem svipar til Ólafsvöku, er haldin af Miðvogi, Sandavogi og Saurvogi í júlí.
Knattspyrnufélagið MB (Miðvágs Bóltfelag) og róðrarfélagið Miðvágs Róðrarfelag eru helstu íþróttafélögin.

## Heimild
Argir

**Argir** er þéttbýlisstaður á Straumey í Færeyjum, sunnan við Þórshöfn. Argir sameinaðist Þórshöfn árið 1997 en Sandá skilur byggðirnar að. Íbúar árið 2015 voru 2006 manns. Sjávarsafn Færeyja er meðal annars þar (**). Íþróttafélög eru fótboltafélagið Argja Bóltfelag (AB) og róðrarfélagið Argja Róðrarfelag. Argir er líklega skylt írska orðinu *airge* sem þýðir sumarbithagi.
Þvereyri

**Þvereyri** (færeyska: *Tvøroyri*) er þorp á Suðurey í Færeyjum með um 850 íbúa. Fiskvinnsla er ein mikilvægasta atvinnugreinin þar. Í bænum eru söfnin Tvøroyrar Bygda og Sjósavn og Gallarí Oyggin. Árlega í lok júní fer fram hátíðin Jóansøka sem svipar til Ólafsvöku. Elsta knattspyrnufélag Færeyja var stofnað í bænum árið 1892; TB Tvøroyri. Daglega eru ferjusiglingar milli Þórshafnar og Þvereyrar. Trongisvágur er þorp sem er samvaxið Þvereyri.

Stjórnmálamaðurinn Jóannes Eidesgaard er fæddur í bænum.

## Heimild
Smákollasmári

***Smákollasmári*** eða **Trifolium microcephalum**. 

Hann er upprunninn frá vesturhluta Norður Ameríku, frá suður Alaska og British Columbia til Kalíforníu, Montana, Arizona, og Kaliforníuflóa, .þar sem henn vex í margs konar búsvæðum, jafnvel algengur á sumum svæðum. Hann þrífst vel á röskuðum svæðum og getur orðið illgresi við vegkanta. 

## Lýsing
*Trifolium microcephalum* er einær, jarðlægur til uppréttur (20 til 40 sm hár). Hann er hærður. Blöðin eru skift, smáblöðin eru að 2 sm löng og með sýlda enda, og burst-ydd axlablöð (stipule). 

Blómskipunin er ekki meir en sentimeters breitt. Blómkrónan er bleikleit eða fjóluleit og er 4 til 7 mm að lengd. 

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
* Calflora Database: ''Trifolium microcephalum'' (Hairy clover,  Maiden clover, Small headed clover)
*Jepson Manual eFlora (TJM2) treatment of ''Trifolium microcephalum''
*Burke Museum, University of Washington 
* UC CalPhotos gallery: ''Trifolium microcephalum''
Trifolium brandegei

***Trifolium brandegei*** er jarðlægur smári sem var lýst af Sereno Watson. *Trifolium brandegei* er í ertublómaætt. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life..

Hann vex í Norður Ameríku. 

**Trifolium brandegei** líkist mjög Trifolium dasyphyllum.

## Tilvísun
Strandsmári

***Strandsmári***, eða **Trifolium fragiferum**, er fjölær smári upprunninn í Evrópu, Asíu og hluta Afríku. Hann finnst annarsstaðar, svo sem hlutum Norður Ameríku sem innflutt tegund. 

## Lýsing
Þetta er jarðlæg jurt sem breiðist út með jarðrenglum og myndar þétta breiðu. Blöðin eru samsett, hvert með þremur tenntum smáblöðum að 2 til 2,5 sm löng. Blómskipunin er kúla af blómum um sentimeters löngum fyrst eftir blómgun. Blómskipunin stækkar í tvo sentimetra eftir því sem fræbelgurinn þroskast, krónublöðin verða þunn og uppblásin, loðin og bleikleit að lit svo þau líkjast jarðarberjum eða hindberjum, sem er ástæða nafns hans á erlendum málum, sem og fræðiheiti.

## Nytjar
Hann er einnig ræktaður sem þekjujurt (cover crop) og fyrir hey og sem grænn áburður, og sem býflugnaplanta. Hann er góður sem þekjujjurt á svæðum sem flæðir gjarnan yfir og með jarðvegsseltu. Hann er þekktur sem illgresi á sumum svæðum.


Image:TrifoliumFragiferum1.jpg
Image:Trifolium fragiferum Taub113d.png
Image:Trifolium_fragiferum.jpg


## Tilvísanir

## Ytri tenglar
*Jepson Manual Treatment
*Washington Burke Museum 
*Photo gallery
*Den virtuella floran - smultronklöver
Saurvogur

**Saurvogur** (færeyska: ******, einnig **', [[danska]]: **') er þorp á eyjunni Vogum í Færeyjum og hluti af sveitarfélaginu Saurvogi. Íbúar voru tæp 1000 árið 2013. Fyrsta fiskiverksmiðja eyjanna var byggð þar árið 1952. Nálægt bænum er millilandaflugvöllur Færeyja, Vogaflugvöllur.

Sumarhátíðin ** er haldin af bæjunum Miðvogi og Sandavogi ásamt Saurvogi í júlí. Henni svipar til Ólafsvöku.
 
## Heimild
Þóroddur Guðmundsson

Þóroddur Guðmundsson frá Sandi (18. ágúst 1904 – 13. mars 1983) var ljóðskáld, ljóðaþýðandi og smásagnahöfundur.

## Æviágrip
Þóroddur fæddist á Sandi í Aðaldal í Suður-Þingeyjarsýslu. Hann var sonur Guðmundar Friðjónssonar, skálds, og konu hans, Guðrúnar Lilju Oddsdóttur. Þóroddur lauk prófi frá héraðsskólanum á Laugum vorið 1926. Búfræðingur frá Kalnesi í Noregi varð hann 1929. Í Kennaraháskólanum í Kaupmannahöfn stundaði hann síðan nám í landafræði, dýrafræði, grasafræði og jarðfræði, og lauk íslensku kennaraprófi árið 1935. Þóroddur stundaði nám við Trinity College í Dublin í enskum bókmenntum 1948–1949. Hann var kennari við ýmsa framhaldsskóla og einnig skólastjóri Héraðsskólans á Reykjanesi við Ísafjarðardjúp. Sigurður Einarsson í Holti sagði að Þóroddur hafi verið: „… þjálfaður í háskóla tungunnar hjá föður sínum, sem einhver var orðsnjallastur í máli allra sinna samtíðarmanna …“

Þóroddur Guðmundsson ritaði ljóð og smásögur, ferðasögur auk margra ritgerða og greina. Hann stundaði einnig ritstjórn og útgáfu og tók þátt í félagsstörfum á vegum Félags íslenskra rithöfunda. Fyrsta bók Þórodds kom út árið 1943, smásagnasafnið *Skýjadans*. Síðan komu ljóðabækur, ferðasaga, þýðingar auk fleiri smásagna. Sigurður Einarsson segir ennfremur um þýðingar Þórodds: „Þær einkennast af næmri innlifun, hagleik og öruggu valdi á tungunni …“ Þóroddur Guðmundsson starfaði ásamt ritstörfum við kennslu mest af sinni ævi og kenndi hann til ársins 1972.

## Verk

### Bækur
* Skýjadans (1943)
* Villiflug: ljóð (1946)
* Guðmundur Friðjónsson : ævi og störf (1950)
* Anganþeyr: ljóð (1952)
* Úr vesturvegi: ferðasaga frá Bretlandi og Írlandi (1953)
* Sefafjöll: frumort og þýdd ljóð (1954)
* Í Skálholti (1957)
* Söngvar sakleysisins og Ljóð lífsreynslunnar: tveir ljóðaflokkar / William Blake (1959)
* Sólmánuður: ljóð (1962)
* Þýdd ljóð frá tólf löndum (1965)
* Að heiman og heim: endurminningar Vestur-Íslendings / Friðgeir H. Berg (1968)
* Leikið á langspil: ljóð (1973)
* Gotlensk ljóð / Gustaf Larsson (1975)
* Húsfreyjan á Sandi: Guðrún Oddsdóttir (1976)
* Ljóðaþýðingar frá Norðurlöndum (1980)

## Tilvísanir
Paul Scholes

**Paul Scholes** (fæddur 16. nóvember 1974) eru enskur fyrrum atvinnumaður í knattspyrnu og álitsgjafi. Scholes lagði skóna á hilluna árið 2013 og hafði þá leikið með félaginu Manchester United allan sinn atvinnumannaferil. Hann er einn sigursælast knattspyrnumaður í sögunni með samtals 25 titla að baki, þar af 11 Englandsmeistaratitla og tvo meistaradeildartitla.
David de Gea

**David de Gea Quintana** (fæddur 7. nóvember 1990) er spænskur atvinnumaður í knattspyrnu sem spilar sem markmaður með ítalska liðinu Fiorentina. Hann var með enska knattspyrnufélaginu Manchester United 2011-2023.

## Ferill
### Atletico Madrid
De Gea fæddist í Madrid og hóf feril sinn með Atlético Madrid aðeins 13 ára gamall. Hann lék sinn fyrsta leik fyrir félagið árið 2009 og hjálpaði liði sínu að vinna bæði Evrópubikarinn og Ofurbikarinn árið 2010. Frammistaða hans vakti athygli Manchester United og var hann keyptur þangað í júní 2011 fyrir 17,8 milljónir punda.

### Manchester United
De Gea spilaði 545 leiki fyrir United . Hann vann ensku úrvalsdeildina, enska bikarinn, enska deildabikarinn og þrisvar sinnum enska samfélagsskjöldinn með United. Hann hlaut gullhanskann tímabilið 2022-2023. Hann yfirgaf félagið eftir tímabilið.

De Gea náði 5. sæti yfir að halda hreinu marki í úrvalsdeildinni.

## Landslið
De Gea var fyrirliði spænska U-21 landsliðsins sem sigraði evrópukeppnina árið 2011 og 2013 og keppti einnig á sumarólympíuleikunum 2012. Hann lék sinn fyrsta leik fyrir aðallið Spánar árið 2014 og var valinn í leikmannahóp fyrir heimsmeistaramótið 2014.

De Gea sagði skilið við landsliðið 2020.
Gunnar G. Schram

**Gunnar G. Schram** (20. febrúar 1931- 29. ágúst 2004) var lagaprófessor við Háskóla Íslands og fyrrverandi alþingismaður.

Gunnar fæddist á Akureyri og lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1950 og lögfræðiprófi frá Háskóla Íslands árið 1956. Hann stundaði framhaldsnám í þjóðarétti við Max Planck-stofnunina í Heidelberg í Þýskalandi 1957–1958 og við Cambridge-háskóla í Englandi, Sidney Sussex College 1958-1960. Hann lauk doktorsprófi í þjóðarétti við Cambridge árið 1961.

Gunnar varð lektor við lagadeild Háskóla Íslands árið 1970 og var skipaður prófessor árið 1974, starfi sem hann gegndi til ársins 2001. Gunnar var einnig blaðamaður á Morgunblaðinu á háskólaárunum og frá 1956-1957. Hann var ritstjóri Vísis 1961-1966. Gunnar réðst til starfa í utanríkisráðuneytinu1966 þar sem hann var deildarstjóri ásamt því að vera ráðunautur í þjóðarétti. Hann var ráðunautur stjórnarskrárnefndar 1975-1983. Gunnar var kjörinn alþingismaður fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Reykjaneskjördæmi 1983-1987 og varaþingmaður 1987-1991.

## Helstu rit

* 1969 *Lögfræðihandbókin: meginatriði persónu-, sifja- og erfðaréttar, með skýringum fyrir almenning*
* 1970 *Læknar segja frá : úr lífi og starfi átta þjóðkunnra lækna*
* 1971 *Tryggingahandbókin : meginatriði löggjafarinnar um almannatryggingar og hinar frjálsu tryggingar*
* 1975 *Auðlindalögsagan, landgrunnið og mengun hafsins : þrír fyrirlestrar um hafréttarmálin á vettvangi Sameinuðu þjóðanna*
* 1977 *Um endurskoðun stjórnarskrárinnar*
* 1985 *Umhverfisréttur : um verndun náttúru Íslands*
* 1988 *Verndun hafsins : hafréttarsáttmálinn og íslensk lög*
* 1994 *Starfshættir Alþingis: handrit til kennslu við lagadeild Háskóla Íslands*
* 1997 *Stjórnskipunarréttur*
* 2001 *Hafréttur*

## Tengill
* Æviágrip á heimasíðu Alþingis
Borgarfógeti

**Borgarfógeti** er niðurlagt stjórnsýsluæmbætti í Reykjavík. Þau störf sem undir hann heyrðu falla nú undir Héraðsdóm Reykjavíkur.

1 júlí 1992 tóku gildi ný réttarfarslög þar sem borgarfógetaembættið var lagt niður og mál þess færð undir héraðsdóm. Það sama var gert við embætti borgardómara og sakadómara.
Trifolium cyathiferum

***Sytrusmári*** eða *Trifolium cyathiferum* er tegund af smára frá Norður Ameríku. 

## Útbreiðsla
Sytrusmári vex í vesturhluta Norður Ameríku, og er útbreiðslan frá Alaska og Yukon, um Pacific Northwest til Kaliforníu, Utah, og Montana.  Sem dæmigerða staðsetningu, er hann á strandfjallgörðum Kaliforníu [(California Coast Ranges) svo sem á Ring Mountain, California, þar sem hann finnst með Trifolium willdenovii.

Hann er yfirleitt vor-rökum dölum, "chaparral", og skógar búsvæðum, neðan 2500 metra hæð yfir sjávarmáli.

## Lýsing
*Trifolium cyathiferum* er lágvaxin, 10 til 35 sm, einær jurt. 

Blómskipunin er margblóma og skálarlaga. Blómin eru hvít til gul með bleikum enda. Blómgunartímabilið er frá maí til ágúst. 

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
*Calflora Database: ''Trifolium cyathiferum'' (Bowl clover, Cup clover)
* Jepson Manual eFlora (TJM2) treatment of ''Trifolium cyathiferum''
*USDA Plants Profile for ''Trifolium cyathiferum'' (cup clover) 
*University of Washington Burke Museum 
*UC CalPhotos gallery: ''Trifolium cyathiferum''
Palaíska

**Palaíska** er útdautt indóevrópskt tungumál af grein anatólískra tungumála. Nafn tungumálsins kemur úr hittísku *palaumnili* og þýðir "af fólkinu frá Pala". Pala var mjög líklega í norðvestan við aðalsvæði Hittíta. Talið er að hætt hafi verið að nota tungumálið í daglegu tali á 15. öld f.Kr. Palaíska var frekar dæmigert indóevrópskt tungumál.
Kasjkaí

**Kasjkaí** eða **Qashqai** er tyrkískt mál af grein ógúsmála. Tungumálið er talað af Kasjkaífólkinu, sem býr á Fars-svæðinu í suður Íran. Talið er að um 950.000 manns hafi tungumálið að móðurmáli. Kasjkaí er skrifað með arabísku letri.
Steinsmárar

***Melilotus***, eða **steinsmárar** er ættkvísl í í ertublómaætt (ásamt *Trifolium* (smárar)). Upphaflega frá Evrópu og Asíu, finnast þeir nú um mestallann heiminn.

Erlendis er hann oft nefndur eftir sætum ilmi hans, sem kemur vegna coumarins í honum. Coumarin, þrátt fyrir að hafa sætan ilm af heyi og nýslegnu grasi, er með bitru bragði, og sem slíkt, ver steinsmárann að einhverju leyti fyrir að að vera étinn. Sveppir (meðtaldir *Penicillium, Aspergillus, Fusarium*, og *Mucor*) geta umbreytt coumarini í dicoumarol, eitruðu "anticoagulant". Einnig, að  dicoumarol finnst í rotnandi steinsmára. og var orsök svonefnds **"sweet-clover disease"**, þekktum í nautgripum síðan um 1920.  Nokkur afbrigði af steinsmára hafa verið þróuð með lágu coumarin magni sem eru öruggari til beitar og fóðurs..

## Nytjar
*Melilotus*, eru oft notaðir sem grænn áburður, og eru þá plægðir ofan í jarðveginn til að auka nitur og lífrænt magn í homum. Hann er sérstaklega verðmætur í þungum jarðvegi vegna djúpstæðra róta.  Hinsvegar getur hann brugðist ef jarðvegurinn er of súr.

*Melilotus* tegundir eru étnar af lirfum sumra Lepidoptera tegunda, svo sem af ættkvíslinni *[[Coleophora]]*, til dæmis *[[Coleophora frischella|C. frischella]]* og *[[Coleophora trifolii|C. trifolii]]*.

## Tegundir
Ættkvíslin *Melilotus* hefur nú nítján viðurkenndar tegundir:

* *[[Melilotus albus]]* Medik. 
* *[[Melilotus altissimus]]* Thuill. 
* *[[Melilotus dentatus]]* (Waldst. & Kit.) Pers.
* *[[Melilotus elegans]]* Salzm. ex Ser.
* *[[Melilotus hirsutus]]* Lipsky
* *[[Melilotus indicus]]* (L.) All. 
* *[[Melilotus infestus]]* Guss.
* *[[Melilotus italicus]]* (L.) Lam.
* *[[Melilotus macrocarpus]]* Coss. & Durieu
* *[[Melilotus officinalis]]* (L.) Lam. 
* *[[Melilotus polonicus]]* (L.) Desr.
* *[[Melilotus segetalis]]* (Brot.) Ser.
* *[[Melilotus siculus]]* (Turra) B. D. Jacks.
* *[[Melilotus speciosus]]* Durieu
* *[[Melilotus spicatus]]* (Sm.) Breistr.
* *[[Melilotus suaveolens]]* Ledeb.
* *[[Melilotus sulcatus]]* Desf. 
* *[[Melilotus tauricus]]* (M. Bieb.) Ser.
* *[[Melilotus wolgicus]]* Poir. 

## Tilvísanir
Larix potaninii

***Larix potaninii***

 er tegund sem var lýst af Alexander Feodorowicz Batalin. *Larix potaninii* er tegund af berfrævingum í ættkvíslinni Larix. IUCN skráir tegundina sem kröftuga á heimsvísu.

## Undirtegundir

Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:

* *L. p. chinensis*
* *L. p. himalaica*
* *L. p. macrocarpa*
* *L. p. potaninii*

## Myndir


Larix potaninii trees Huluhai.jpg
Larix potaninii forest Huluhai.jpg
Larix potaninii - Picea balfouriana.jpg
Larix potaninii youngtree Huluhai.jpg
Larix potaninii tree Huluhai.jpg
Larix potaninii streamside Huluhai.jpg


## Tilvísanir
Niturbinding

**Niturbinding** er ferli þar sem tiltölulega óvirkt nitur er tekið úr lofti og umbreytt í líffræðilega nytsöm efnasambönd eins og ammoníum, nítrat og nituroxíð (NOx).

Í náttúrunni er niturbinding framkvæmd af nokkrum mismunandi örverum, svo sem Actinobacteria og blágerlum. Plöntur geta ekki bundið nitur sjálfar, en margar plöntutegundir eru í samlífi með niturbindandi örverum. Þær þekktustu eru smárar (*Trifolium*), sem mynda hnýði á rótunum, þar sem þeir hýsa bakteríur, sem mynda nothæf nitursambönd. Á þennan hátt eru belgjurtir sjálfbærar með nitur, en þar sem þær tapa allmiklu vegna óþéttleika í rótarkerfinu, auðga þær einnig nágrenni sitt. Það eru einnig jurtir í öðrum ættum, sem hafa samsvarandi samlífi (sjá hér fyrir neðan). Einnig eru nokkrar fléttur með samlífi við niturbindandi cyanobakteríur.

Síðan Justus von Liebig fann upp tilbúinn áburð (sjá urea) hafa menn þekkt til niturframleiðslu. Framleiðsla á nituráburður er í dag svo mikil, að það er mesta uppspretta köfnunarefnis upptöku í öllu lífríkinu.

## Niturbindandi örverur
* Blágerlar (Cyanobakteríur)
* Rhizobium
* Chlorobiaceae
* Frankia

## Plöntur með samlífi við niturbindandi örverur, sem eru ekki belgjurtir

Það eru einnig nokkur niturbindandi samlífi sem eru með cyanobacteríur (svo sem *[[Nostoc]]*):
* Sumar fléttur,svo sem *[[Lobaria]]* og *[[Peltigera]]*
* *[[Azolla]]* tegundir
* Cycas (Köngulpálmar)
* *[[Gunnera]]*

## Tilvísanir

## Heimildir
* Dieter Heinrich, Manfred Hergt (1992). Munksgaards atlas – økologi. København: Munksgaard. ISBN 87-16-10775-6.
* The Microbial World: The Nitrogen cycle and Nitrogen fixation 

## Ytri tenglar
* David Dalton (Reed College): ''Kvælstoffiksering'' 
* Vânia C. S. Pankievicz, Fernanda P. do Amaral, Karina F. D. N. Santos, Beverly Agtuca, Youwen Xu, Michael J. Schueller, Ana Carolina M. Arisi, Maria. B.R. Steffens, Emanuel M. de Souza, Fábio O. Pedrosa, Gary Stacey og Richard A. Ferrieri: *Robust biological nitrogen fixation in a model grass-bacterial association*, i *The Plant Journal*, 2015, 81, 6 side 907 (Kvælstoffiksering sporet ved hjælp af N13)
Orralauf

**Orralauf** (fræðiheiti: *Dryas drummondii*) er holtasóleyjartegund sem var lýst af Richards og Hooker. Hún er í rósaætt. Hún vex í norðarlega í Norður Ameríku; frá Alaska til Nýfundnalands, suður til Montana.
Hún getur myndað sambýli með niturbindandi örverum.

## Lýsing
Hún líkist Holtasóley, nema að hún er hávaxnari og með gul blóm.

## Undirtegundir
Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:
* *D. d. eglandulosa*
* *D. d. tomentosa*

Hún myndar blendinginn "Dryas × lewinii" með Dryas integrifolia, og "Dryas × suendermannii" með rjúpnalaufi.
## Myndir


Dryas drummondii (7833507778).jpg
Dryas drummondii kz01.jpg
Dryas drummondii kz02.jpg
Dryas drummondii 001.JPG


## Tilvísanir
Naflagras

**Naflagras** (*Koenigia islandica*) er einær jurt sem var lýst af Carl von Linné. Naflagras er í Polygonaceae. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

## Útbreiðsla og búsvæði
Búsvæði tegundarinnar er í votlendi á fjöllum (mýrar, strendur, snjódældir). Hún er í Norður Evrópu (Ísland, Noregi, Svíþjóð, Finnlandi og norðurhluta Bretlands), Norður Ameríku ( Alta., B.C., Man., Nfld. and Labr. (Labr.), N.W.T., Nunavut, Ont., Que., Yukon; Alaska, Colo., Mont., Utah, Wyo), Grænlandi, Suður Ameríku (Argentínu og Chile), og austur Asíu.

Samkvæmt finnska "rödlistan" er tegundin í útrýmingarhættu Finnlandi. Tegundin er ekki í útrýmingarhættu í Svíþjóð, eða Noregi. 

Naflagras er algengt á Íslandi.

## Ytri tenglar
*Dvärgsyra Den virtuella floran

## Tilvísanir
Labrador hundar

**Labrador hundur**, **labrador retriever** eða bara **labrador** (stundum kallaður „labbi“) er afrigði af hundi. Labrador er vinsælasta hundakynið bæði í Bandaríkjunum og Bretlandi (miðað við fjölda skráðra eigenda) en nýtur einnig mikilla vinsælda víða annars staðar. Labrador hundar eru vingjarnlegir, greindir, leiknir og geðgóðir. Þeir eru bæði prýðilegir fjölskylduhundar og vinnuhundar. Labrador hundar eru meðal þeirra hunda sem eru hvað fljótastir að læra. Þeir eru einnig þekktir fyrir að vera sundelskir, enda upphaflega ræktaðir til þess að sækja bráð skotveiðimanna í vatn og til brúks á andaveiðum. Þeir voru fyrst ræktaðir á 19. öld

## Stærð
Labrador hundar eru stórir hundar. Rakkar vega yfirleitt um 27-36 kg en tíkur um 23-32 kg.

## Tengill
*