open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ungmennasamband Skagafjarðar

**Ungmennasamband Skagafjarðar** er samband íþróttafélaga í Skagafirði og var stofnað 17. apríl 1910.

Fyrstu stjórn sambandsins skipuðu Brynleifur Tobíasson sem var formaður, Árni J. Hafstað sem var ritari og Jón Sigurðsson sem var gjaldkeri.

Innan UMSS eru stundaðar eftirfarandi íþróttagreinar: akstursíþróttir, frjálsar íþróttir, golf, hestaíþróttir, knattspyrna, körfuknattleikur, vetraríþróttir og sund

Núverandi formaður er Jón Daníel Jónsson

## Aðildarfélög
* Bílaklúbbur Skagafjarðar
* Golfklúbbur Sauðárkróks
* Íþróttafélagið Gróska
* Hestamannafélagið Svaði
* Hestamannafélagið Stígandi
* Hestamannafélagið Léttfeti
* Ungmenna- og íþróttafélagið Smári
* Ungmennafélagið Hjalti
* Ungmennafélagið Neisti
* Ungmennafélagið Tindastóll
* Vélhjólaklúbbur Skagafjarðar

## Íþróttamenn ársins
* 1967: Gestur Þorsteinsson, Höfðstrendingi , frjálsar íþróttir
* 1968: Guðmundur Guðmundsson
* 1972: Edda Lúðvíksdóttir, Tindastóli, frjálsar íþróttir
* 1973: Sigurlína Gísladóttir, Glóðafeyki, frjálsar íþróttir
* 1975: Sigurlína Gísladóttir, Glóðafeyki, frjálsar íþróttir
* 1979: Jón Eiríksson, Fram, frjálsar íþróttir
* 1980: Gísli Sigurðsson, Glóðafeyki, frjálsar íþróttir
* 1981: María Sævarsdóttir, Tindastóli, sund
* 1982: Gísli Sigurðsson, Glóðafeyki, frjálsar íþróttir
* 1983. Ragna Hjartardóttir, Tindastóli, sund
* 1984: Gunnar Sigurðsson, Glóðafeyki, frjálsar íþróttir
* 1985: Friðrik Steinsson, Tindastóli, frjálsar íþróttir
* 1986: Berglind Bjarnadóttir, Tindastóli, frjálsar íþróttir
* 1987: Berglind Bjarnadóttir, Tindastóli, frjálsar íþróttir
* 1988: Lilja María Snorradóttir, Tindastóli, sund
* 1989: Eyjólfur Sverrisson, Tindastóli, knattspyrna
* 1990: Helgi Sigurðsson, Glóðafeyki, frjálsar íþróttir
* 1991: Valur Ingimundarson, Tindastóli, körfubolti
* 1992: Sveinn Margeirsson, Smára, frjálsar íþróttir
* 1993: Inga Dóra Magnúsdóttir, Tindastóli, knattspyrna
* 1994: Jón Arnar Magnússon Tindastóli, frjálsar íþróttir
* 1995: Jón Arnar Magnússon Tindastóli, frjálsar íþróttir
* 1996: Jón Arnar Magnússon Tindastóli, frjálsar íþróttir
* 1997: Jón Arnar Magnússon Tindastóli, frjálsar íþróttir
* 1998: Jón Arnar Magnússon Tindastóli, frjálsar íþróttir
* 1999: Jón Arnar Magnússon Tindastóli, frjálsar íþróttir
* 2000: Jón Arnar Magnússon Tindastóli, frjálsar íþróttir
* 2001: Sunna Gestsdóttir, Tindastóli, frjálsar íþróttir
* 2002: Sveinn Margeirsson, Tindastóli, frjálsar íþróttir
* 2003: Sunna Gestsdóttir, Tindastóli, frjálsar íþróttir
* 2004: Björn Jónsson, Stíganda, hestaíþróttir
* 2005: Svavar Atli Birgisson, Tindastóli, körfubolti
* 2006: Þórarinn Eymundsson, Stíganda,hestaíþróttir
* 2007: Þórarinn Eymundsson, Stíganda, hestaíþróttir
* 2008: Bjarki Már Árnason, Tindastóli, knattspyrna
* 2009: Bjarni Jónasson, Léttfeta, hestaíþróttir
* 2010: Gauti Ásbjörnsson, Tindastóli, frjálsar íþróttir
* 2011: Elvar Einarsson, Stíganda, hestaíþróttir
* 2012: Metta Mannseth, Léttfeta, hestaíþróttir
* 2013: Jóhann Björn Sigurbjörnsson, Tindastóli, frjálsar íþróttir

## Tenglar
* Vefsíða UMSS
Ungmenna og íþróttasamband Ólafsfjarðar

**Ungmenna- og íþróttasamband Ólafsfjarðar** var stofnað 29. júní 1951.

25. maí 2009 sameinaðist UÍÓ svo Íþróttabandalagi Siglufjarðar undir nafninu Ungmenna- og íþróttasamband Fjallabyggðar.
Ungmennasamband Austur-Húnvetninga

**Ungmennasamband Austur-Húnvetninga** eða **USAH** var stofnað 30. mars 1912.

## Aðildarfélög
* Umf. Hvöt
* Golfklúbbur Skagastrandar
* Golfklúbburinn Ós
* Hestamannafélagið Neisti
* Skotfélagið Markviss
* Umf. Bólstaðahlíðarhrepps
* Umf. Fram
* Umf. Geislar
* Umf. Vorboðinn

## Tenglar

* USAH
Héraðssamband Þingeyinga

**Héraðssamband Þingeyinga** eða **HSÞ** varð til við sameiningu Héraðssambands Suður Þingeyinga og Ungmennasambands Norður Þingeyinga 9. júní 2007. Héraðssamband Suður Þingeyinga var upphaflega stofnað 31. október 1914.

## Tenglar

* HSÞ
Ungmenna- og íþróttafélagið Smári

**Ungmenna- og íþróttafélagið Smári** var stofnað 1995 þegar fjögur félög í framanverðum Skagafirði sameinuðst um íþróttastarfsemi. Þessi félög voru Glóðafeykir, Fram, Framför og Æskan.

## Tengt efni
*Ungmennasamband Skagafjarðar (UMSS)
Fráleiðsla

**Fráleiðsla** er tegund röksemdafærslu þar sem skýring er leidd út frá reglu og dæmi á þennan hátt:

: Allar baunir í þessum poka eru hvítar
: Þessar baunir eru hvítar
: Þessar baunir koma úr þessum poka

Fráleiðsla er stundum skilgreind sem sérstök útgáfa af tilleiðslu. Líkt og í tilleiðslu leiðir niðurstöðurnar ekki sjálfkrafa af forsendunum heldur er reynt að finna líklegustu tilgátuna til að skýra eitthvað tilvik. Bandaríski heimspekingurinn Charles Sanders Peirce leit á fráleiðslu sem einu aðferðina til að skapa nýja þekkingu. 

## Tengt efni
* Gagnhyggja
Samsara

**Samsara** (komið úr palí og sanskrít संसार|संसार) er hringferli endurholdgunar kallað í hindúisma, búddisma, jaínisma og meðal síka. Sá sem er fastur í hringferli endurholdgunar er nefndur *samsari*.

Orðið samsara þýðir að fljóta eða streyma fram en er oftast þýtt sem endurholdgun, endurfæðing. Hugtakið lýsir þeim skilningi á tilverunni að allt lifandi fæðist, deyi og fæðist að nýju. Í trúarbrögðum af indverskum uppruna er mikilvægt að reyna að losna út úr þessari hringrás endurholdgunar og er það nefnt moksha í hindúisma og nirvana/nibbana í búddisma. Eins og alheimurinn hefur þetta hringferli hvorki uppruna né endi og er óendanlegt. 

Hindúar trúa því að eftir andlátið endurholdist andinn (atman) sem ný lífvera. Atman deyr ekki heldur lifir áfram í endalausri hringrás endurholdunar. 

Búddistar trúa ekki á tilveru einstaklingsbundnar sálar, þeir trúa að ópersónubundin meðvitund sé kjarni lífs og það sé þessi meðvitund sem endurholdgist í nýju formi. Það er að segja að einstaklingurinn sem slíkur endurholdgast ekki. Bodhisattva-kenningin innan mahayana-búddisma eru þó undantekning frá þessari hugmynd.

## Heimildir
* Coogan, Michael D. (ritstj.), *The Illustrated Guide to World Religions* (Oxford: Oxford University Press, 2003). ISBN 1-84483-125-6.
Stæða (stærðfræði)

**Stæða** (kallast einnig **stærðtákn** og sjaldan **algebruleg stæða**) er hugtak í stærðfræði sem á við réttsköpuð segð sem samanstendur af tölum og breytum sem eru tengd með reikniaðgerðum (eins og samlagningu (+), frádrætti (-), margföldun (*), deilingu (/) o.s.frv.), dæmi um stæðu væri til dæmis
:x^3+x-15.

## Tengt efni
* Réttsköpuð stæða

## Heimldir
Lars Løkke Rasmussen

**Lars Løkke Rasmussen** (fæddur 15. maí 1964 í Vejle) er danskur stjórnmálamaður og núverandi utanríkisráðherra Danmerkur. Hann er jafnframt fyrrverandi forsætisráðherra Danmerkur (á tímabilunum 2009–2011 og 2015–2019) og fyrrum formaður stjórnmálaflokksins Venstre. Hann er núverandi leiðtogi danska stjórnmálaflokksins Moderaterne, Hófsemdarflokksins, sem hann stofnaði árið 2021.

Á árunum 2001 til 2007 var hann innanríkis- og heilbrigðisráðherra í þremur ríkisstjórnum Anders Fogh Rasmussen og hinn 23. nóvember 2007 tók hann við stöðu fjármálaráðherra, einnig í ríkisstjórn Anders Fogh Rasmussen.

5. apríl 2009 tók Anders Fogh Rasmussen við stöðu aðalritara NATO og tók Lars Løkke Rasmussen þá við embætti forsætisráðherra Danmerkur.

Lars Løkke Rasmussen er lögfræðingur að mennt og hefur verið þingmaður á löggjafarþingi Danmerkur, Folketinget, frá árinu 1994. Þá var hann einnig borgarstjóri í Frederiksberg frá 1998 til 2001.

Hann er ekki skyldur Anders Fogh Rasmussen þótt báðir beri þeir sama ættarnafn. 3. oktober 2011, Helle Thorning-Schmidt tók þá við embætti forsætisráðherra. Eftir sigur kosningabandalags hægri- og miðflokka í júní 2015 varð hann aftur forsætisráðherra. Hann gegndi embættinu þar til danska hægriblokkin bað ósigur í þingkosningum árið 2019. Þann 31. ágúst eftir þingkosningarnar lýsti Løkke því yfir að hann hygðist segja af sér sem formaður Venstre vegna eigin óánægju með störf flokksins.

Løkke sagði sig úr Venstre í byrjun ársins 2021 vegna innanflokksdeilna en sat áfram sem óháður þingmaður á danska þjóðþinginu. Ágreiningur Løkke við Venstre snerist meðal annars um tillögur hans um að endurhugsa dönsk stjórnmál til að gera út af við blokkaskiptinguna á danska þinginu og opna þess í stað á mögulegt samstarf yfir miðju. Løkke tilkynnti í apríl 2021 að hann hygðist stofna nýjan stjórnmálaflokk, Moderaterne.

Eftir þingkosningar í Danmörku í nóvember 2022 leiddi Løkke hinn nýja flokk sinn í stjórnarsamstarf ásamt Venstre og Jafnaðarmönnum. Løkke varð utanríkisráðherra í nýju stjórninni.

## Tilvísanir
Fimm í fimm

**Fimm í fimm** er hugtak í körfubolta og á við um það þegar leikmaður nær að minnsta kosti fimm öllum eftirfarandi fimm flokkum: stigum, fráköstum, stoðsendingum, vörðum skotum og stolnum boltum.

Hakeem Olajuwon (sex sinnum) og Andrei Kirilenko (þrisvar sinnum) eru einu leikmenn NBA-deildarinnar í Bandaríkjunum sem hafa náð þessu afreki oftar en einu sinni.

## Tengt efni
* Tvöföld tvenna
* Þreföld tvenna
* Fjórföld tvenna
* Fimmföld tvenna
Ungmenna- og íþróttasamband Fjallabyggðar

**Ungmenna- og íþróttasamband Fjallabyggðar** var stofnað 25. maí 2009 þegar Íþróttabandalag Siglufjarðar og Ungmenna- og íþróttasamband Ólafsfjarðar voru sameinuð.

Fyrsti og núverandi formaður þess er Guðný Helgadóttir.
Íþróttabandalag Siglufjarðar

**Íþróttabandalag Siglufjarðar** var stofnað 9. desember 1945.

25. maí 2009 sameinaðist ÍBS svo Ungmenna- og íþróttsambandi Ólafsfjarðar undir nafninu Ungmenna- og íþróttasamband Fjallabyggðar.
Pípulögn

**Pípulögn** nefnist það kerfi af pípum (rörum) sem leiðir heitt og kalt vatn og inn og út úr byggingum og skolp út. Við hvers kyns pípulagnir þarf að beygja fjölda af rörum, saga þau, snitta og pakka með hampi og skrúfa þau svo saman með píputengjum („fittings“) sem eru tengistykki milli röra. Við pípulagnir er t.d. notast við vatnsleiðslurör úr málmi svo sem úr stáli, járni eða kopari og skolprör sem oftast eru steypt eða úr plasti. Pípulagningar, þ.e. að leggja pípulagnir, er löggilt iðngrein sem snýr að því að leggja pípulögn í byggingar, viðhalda henni og breyta. Maður sem hefur lært pípulagnir nefnist *pípulagningamaður* eða *pípari*. 

## Mót í pípulögnum
Keppt er í pípulögnum víða um heim. Til er *Norðurlandakeppni í pípulögnum*. Í þeirri keppni keppa fimm ungir menn sem mega ekki vera eldri en 22 ára. Þeir sem keppa leggja á sig mikla þjálfun hjá sér reyndari mönnum. Keppnin er oftast háð fyrir opnum tjöldum inni á miðri lagnasýningu, þar sem fjölmörg fyrirtæki sýna rör, tengi og tæki sem tengjast pípulögnum. Í þrjá daga leggja þeir leiðslur t.d. úr svörtum stálrörum, sem þeir hita og beygja, logsjóða síðan, leggja eirlagnir og fosfórslaglóða og leggja ryðfrí stálrör með þrýstitengjum. Allt unnið eftir teikningum þar sem frávikin eru knöpp og undir árvökulum
augum fimm dómara. Efstu menn fara síðan á heimsmeistaramótið í pípulögnum. 

## Orðalisti
* *pakka* er það þegar hampur er vafinn saman við skrúfgang á röri og smitaður með feiti. Er þetta gert til að síður leki meðfram tengjum. 
* *snitta* er það þegar skorinn er skrúfgangur í eða á eitthvað svo hægt sé að tengja t.d. rör saman með píputengjum. 

## Tengt efni
* Raflögn
* Skolpræsi

## Tenglar
* ''Geysileg þróun á fimmtíu árum''; grein í Morgunblaðinu 1999
* ''Verktæknifræði fyrir pípulagningamenn''; af Iðnskólanum.is 
* ''Lagnafréttir og leið sjálfvirðingarinnar''; grein í Morgunblaðinu 2004
* ''Saga af Vellinum'' (Lagnafréttir); grein í Morgunblaðinu 1993
* ''Vilja konur læra pípulagnir''; grein í Morgunblaðinu 1997
* ''Plast er gott lagnaefni en hefur sín takmörk''; grein í Morgunblaðinu 1994
Memfis (Egyptalandi)

**Memfis** (úr grísku: *Μέμφις*; fornegypska: *inb hD* „hvítur veggur“) var höfuðborg Gamla ríkisins í Egyptalandi hinu forna frá um 2700 f.Kr. til um 2200 f.Kr. Á tíma Miðríkisins var hún höfuðstaður 1. umdæmis Neðra Egyptalands. Borgarrústirnar eru um 20km sunnan við núverandi höfuðborg Egyptalands, Kaíró.

Gríska nafnið Memfis (Μέμφις) er dregið af heiti pýramída Pepis 1. Menefer (*mn nfr*) sem farið var að nota um borgina frá átjándu konungsættinni. 

Höfuðguð borgarinnar var Ptah og sagnkonungurinn Menes var sagður hafa reist hof þar honum til heiðurs. Egypski sagnaritarinn Maneþon notaði heitið *ḥw.t-k3-Ptḥ* („hús lífsanda (*ka*) Ptah“) yfir borgina sem á grísku varð Aί γυ πτoς (Ai-gy-ptos), en þaðan er heiti Egyptalands fengið.
Þrettánda konungsættin

**Þrettánda konungsættin** er í sögu Egyptalands konungsætt sem ríkti á tímum Miðríkisins. Valdatíð hennar náði frá um 1790 f.Kr. til um 1649 f.Kr. Höfuðborg ríkisins var í Memfis. 

Þessari konungsætt tilheyrir mikill fjöldi konunga. Konungsættin skarast að hluta við fjórtándu konungsættina sem ríkti frá Xóis.
Avaris

**Avaris** (úr grísku: *αυαρις*; fornegypska: *ḥw.t-wˁr.t*, „hús umdæmisins“) var hafnarborg austast í Nílarósum og höfuðborg Egyptalands hins forna á tímum fimmtándu konungsættarinnar. Borgin var eyðilögð þegar Kamósis hélt í herför gegn hyksoskonungunum um 1550 f.Kr.. Síðar reisti Tútmósis 3. þar höll sem var skreytt með mínóískum freskum. Ramses 1. reisti sér höfuðborgina Per-Ramses rétt norðan við Avaris sem á endanum varð hluti af þeirri borg.
Sextánda konungsættin

**Sextánda konungsættin** er í sögu Egyptalands konungsætt sem telst til annars millitímabilsins. Konungar þessarar konungsættar voru „útlendingar“ (hyksos) sem báru sumir semísk nöfn en aðrir egypsk. Þeir ríktu yfir ýmsum hlutum Neðra Egyptalands á tímabilinu frá um 1620 f.Kr. til um 1540 f.Kr. Nöfn þeirra eru eingöngu þekkt af fornleifum en Maneþon talar um 32 útlenda konunga sem ríktu í 518 ár. Ekki er vitað um ríkisár þessara konunga.
Sautjánda konungsættin

**Sautjánda konungsættin** er í sögu Egyptalands konungsætt sem telst til annars millitímabilsins. Þessi konungsætt telur egypska konunga sem ríktu aðeins yfir Efra Egyptalandi frá Þebu samhliða fimmtándu og sextándu konungsættunum sem ríktu yfir hlutum Neðra Egyptalands. Síðustu tveir konungar þessarar ættar hófu stríð gegn hyksoskonungunum í Neðra Egyptalandi sem lyktaði með því að löndin tvö voru aftur sameinuð og átjánda konungsættin tók við völdum.
Tuttugasta og áttunda konungsættin

**Tuttugasta og áttunda konungsættin** í sögu Egyptalands er hluti af Síðtímabilinu. Hún telur aðeins einn konung, Amyrtaios frá Saís, sem gerði uppreisn gegn Artaxerxesi 2. og ríkti frá 404 f.Kr. til 399 f.Kr. Hann var síðan sigraður og drepinn af Neferítesi 1. frá Mendes, stofnanda tuttugustu og níundu konungsættarinnar.
Tuttugasta og níunda konungsættin

**Tuttugasta og níunda konungsættin** í sögu Egyptalands er hluti af Síðtímabilinu. Hún nær frá 398 til 380 f.Kr. og telur fjóra konunga. Þessi konungsætt tók við völdum eftir að Neferítes 1. sigraði Amyrtaios í orrustu og lét síðan taka hann af lífi í Memfis. Neferítes gerði Mendes í austurhluta Nílarósa að höfuðborg sinni. Eftir lát hans tókust tvær fylkingar á um völdin, sonur hans, Hernebka, og valdaræninginn Psammútis, sem sigraði. Honum var síðan steypt af stóli sama ár af Hakor sem sagðist vera barnabarn Neferítesar. Sonur hans, Neferítes 2., tók við eftir lát hans 380 f.Kr. en ríkti aðeins í fjóra mánuði og var steypt af stóli af Nektanebosi 1., stofnanda þrítugustu konungsættarinnar.
Fjórtánda konungsættin

**Fjórtánda konungsættin** er í sögu Egyptalands konungsætt sem oftast er talin til Miðríkisins. Hún skarast við bæði þrettándu konungsættina og fimmtándu konungsættina sem telst til annars millitímabilsins. Valdatíð hennar nær frá um 1790 f.Kr. til um 1630 f.Kr.. Þessi konungsætt ríkti aðallega yfir Nílarósum og var sögð hafa stjórnað frá borginni Xóis á eyju í ósunum. Nú er talið að fyrsta höfuðborg þessarar ættar hafi verið Avaris en að hún hafi flutt til Xóis eftir að fimmtánda konungsættin lagði Avaris undir sig.

Um 76 konungar eru nefndir á Tórínópapýrusnum. Margir af þeim konungum koma hvergi fyrir í öðrum heimildum og sum nöfnin eru talin nær örugglega skálduð. Maneþon segir ekki annað um þessa konungsætt en að hún hafi talið sjötíu konunga sem ríktu frá Xóis.
Fimmtánda konungsættin

**Fimmtánda konungsættin** er í sögu Egyptalands konungsætt sem oftast er talin til annars millitímabilsins. Valdatíð hennar nær frá um 1674 f.Kr. til um 1530 f.Kr.. Konungar þessarar konungsættar voru „útlendingar“ (hyksos) sem báru semísk nöfn. Þeir ríktu frá Avaris í Nílarósum.
Þrítugasta konungsættin

**Þrítugasta konungsættin** í sögu Egyptalands er hluti af Síðtímabilinu. Hún nær frá 380 f.Kr. til 343 f.Kr. og telur fjóra konunga. Þessi konungsætt barðist gegn Persaveldi undir stjórn Artaxerxesar 3. sem á endanum tókst að leggja landið aftur undir sig. Síðasti konungur Egypta, Nektanebos 2. flúði til Núbíu.
Aegyptus

**Aegyptus** var rómverskt skattland stofnað árið 30 f.Kr. eftir sigur Octavíanusar (sem síðar var þekktur sem Ágústus keisari) á Kleópötru, drottningu Egyptalands, og Markúsi Antoníusi. Octavíanus innlimaði Egyptaland í Rómaveldi og skipaði Gaius Cornelius Gallus fyrsta landstjóra þar. Skattlandið náði yfir mest af því sem í dag telst til Egyptalands fyrir utan Sínaískaga en Rauðahafsströndin varð ekki hluti af því fyrr en í valdatíð Cládíusar. Aegyptus átti landamæri að skattlöndunum Creta et Cyrenaica (Krít og Kyrenaiku) í vestri og Iudaea (Júdeu) í austri. Aegyptus var mikilvægt kornræktarsvæði. 

Gríska var stjórnsýslumál í skattlandinu og latína náði þar aldrei góðri fótfestu. Kristni var boðuð þar af Markúsi guðspjallamanni sem stofnaði patríarkadæmi í Alexandríu árið 33 e.Kr. Þegar Rómaveldi skiptist í tvennt varð Egyptaland hluti af Austrómverska ríkinu og hnignaði hægt. Árið 415 voru gyðingar reknir frá Alexandríu og heimspekingurinn Hýpatía myrt af kristnum múgi sem markar endalok hellenískrar menningar. 

Persaveldi Sassanída reyndu að vinna landið af Býsantíum um 620. Arabíski herforinginn 'Amr ibn al-'As lagði svo landið undir Ómar mikla kalífa 640-641. Egyptar, sem þá voru lítt hallir undir keisaradæmið, veittu ekki mikla mótspyrnu.
Genaflæði

**Genaflæði** og **genastreymi** eru hugtök í stofnerfðafræði sem eiga við flutning genasamsætna frá einum stofns lífvera til annars; t.d. þegar einstaklingur flyst búferlum.

## Heimildir
Kvóti

**Kvóti** getur átt við:
*Kvóta, hugtak í fiskiðnaðinum sem úthlutar útgerðarmönnum leyfi til að veiða fisk
*Kvóta, hugtak í stærðfræði sem á við útkomu úr deilingu

## Sjá einnig
*Innflutningskvóti
*Íslenska kvótakerfið
Kvóti (stærðfræði)

**Kvóti** er hugtak í stærðfræði sem á við útkomu úr deilingu. Þegar deilt er í rauntöluna 6 með 3 eins og í dæminu að neðan kallast 6 deilistofninn (talan sem deilt er í), 3 kallast deilirinn (tala sem deilt er í aðra tölu) og 2 er kvótinn:
:\frac 63 = 2

Kvóti getur einnig átt við heiltöluhluta útkomunnar, þar sem það sem er eftir kallast afgangur. Ef tekið er fyrir dæmi \frac{13}{5} = 2,6 þar sem 5 deilt upp í 13 er kvótinn þar 2 og afgangurinn 3 vegna þess að:
:\frac{13}{5} = \frac{10+3}{5} = \frac{10}{5} + \frac{3}{5} = 2 + \frac{3}{5} = 2,6

## Heimildir


## Tengt efni
* Almennt brot
* Deiling
* Diffurkvóti
* Hlutfall
* Mismunakvóti
* Deildaalgebra
* Brotasvið
* Deildagrúpa
* Deildamótull
* Deildavensl
* Deildabaugur
* Brotabaugur
* Brotaregla
* Deildamengi
* Deildarúm
* Deildamynstur
* Deildagrannmynstur
Fornkonungar Egyptalands

**Fornkonungar Egyptalands** eru fyrstu konungarnir sem nefndir eru í áletrunum frá því áður en löndin tvö voru sameinuð og fyrsta konungsættin varð til. Þetta tímabil nær frá upphafi helgirúna um 3100 f.Kr. til um 3000 f.Kr. Það er stundum kallað núllkonungsættin. Á þessum tíma komu upp nokkrir voldugir konungar í Efra Egyptalandi sem skiptist í þrjú ríki kringum borgirnar Þinis, Nagada og Hierakonpólis. Í Þinis og Hierakonpólis var átrúnaður á Hórus ríkjandi en Set í Nagada. Brátt féll Nagada fyrir innrás frá Þinis sem lagði Neðra Egyptaland undir sig í framhaldinu. 

Fyrstu áletranirnar með helgirúnum eru frá þessum tíma. Einnig hafa fundist merki um egypskar nýlendur í Suður-Ísrael frá þessum tíma. Fornleifafræðilega er þetta tímabil síðasti hluti Nagada III-menningarinnar sem er síðasti hluti nýsteinaldar/upphaf bronsaldar í sögu Egyptalands.

Lítið er vitað með vissu um konunga þessa tímabils. Nefndir eru tveir Sporðdrekakonungar, Ka, Iry-Hor og Narmer (stofnandi fyrstu konungsættarinnar), en þetta gætu eins verið nöfn á sama konungi eða sagnkonungar.
Forsaga Egyptalands

**Forsaga Egyptalands** nær frá upphafi fastrar búsetu manna í Nílardal á nýsteinöld og koparöld frá um 6000 f.Kr. þar til merki fara að sjást um ritmál um 3100 f.Kr.. Stuttu síðar eru Efra Egyptaland og Neðra Egyptaland fyrst sameinuð í eitt ríki undir fyrstu konungsættinni. Föst búseta var drifin áfram af vaxandi þurrki sem skapaði hina gríðarstóru eyðimörk Sahara. 

Á þessum tíma hófu Egyptar landbúnað, gerð stórra bygginga úr steini og leirhleðslum og notkun málma. Fornleifarannsóknir hafa leitt í ljós nokkur þróunarstig menningar í Nílardal.
Nernst-jafnan

:
E = E^{0} - \frac{0,059}{n} \ln Q


þar sem E° er staðalspenna, n er fjöldi þeirra rafeinda sem flytjast og Q jónamargfeldi.
Safn (aðgreining)

**Safn** getur átt við:

* safn, sem stofnun
* safn, sem hugtak í safneðlisfræði
* safn, sem stærðfræðilegt hugtak
* safn, sem fjöldi hluta af ákveðinni gerð
* Mengjasafn.
Bjarnarkló

**Bjarnarkló** eða **tröllahvönn** (fræðiheiti: *Heracleum mantegazzianum*) er stórvaxin sveipjurt sem upprunnin er í Kákasus og Mið-Asíu. Jurtin getur orðið 2-5 m há og stundum allt að 7 m. Bjarnarkló líkist venjulegri hvönn nema er miklu stórvaxnari.

Bjarnarkló er fjölær og fjölgar sér með fræjum. Blómin eru hvít og eru blómsveipirnir allt að 80 sm í þvermál. 

Bjarnarkló er talin til ágengra tegunda. Hún hefur verið flutt inn til Evrópu sem skrautplanta en breiðst út í náttúrunni og myndað þéttar breiður þar sem skilyrði eru góð. Bjarnarkló er algeng meðfram árbökkum í Bretlandi. Hún var kynnt í Frakklandi á 18. öld og var þá vel tekið af býræktendum.

Bjarnarkló myndar eiturefni þannig að safi af bjarnarkló getur valdið bruna á hörundi í sólarljósi eða í UV-geislum. Húðin verður rauð og klæjar undir, en í alvarlegri tilfellum getur hún valdið 2 stigs brunasár. Börn ættu ekki að vera á svæðum þar sem bjarnarkló vex og nota ætti hlífðarfatnað (líka hlífðargleraugu) ef þarf að grafa upp eða flytja slíkar plöntur. Ef húð kemst í snertingu við safa bjarnarklóar þá á að þvo húðsvæðið vel með sápu og vatni og forðast sólarljós í nokkra daga og leita til læknis.

## Tilvísanir


## Tenglar
* Tröllahvönn (Flóra Íslands)
* Risahvannir í íslenskri náttúru (Náttúrufræðistofnun) 
* Identifying and removing Giant hogweed  on NetRegs.gov.uk
* InvadingSpecies.com - advice from Ontario, Canada 
* Contact-Poisonous Plants of the World 
* Photos of Giant Hogweed 
* Manual for eradication of Giant Hogweed - available for download as pdf 
* Environment Agency of Finland: Photo of the blisters caused by the plant (Graphic)
Ágeng tegund

**Ágeng tegund** er plöntu- eða dýrategund sem flutt hefur verið í ný heimkynni til ræktunar eða annarra nota en hefur breiðst út og valdið tjóni á villtri náttúru eða ræktarlandi. Slík útbreiðsla er talin ógn við líffræðilega fjölbreytni.  

Nokkrar tegundir sem taldar hafa verið ágengar á Íslandi af Náttúrufræðistofnun Íslands:

* Skógarkerfill
* Alaskalúpína
* Bjarnarkló (Tröllahvönn)

## Heimildir

* Ágengar framandi lífverur (Umhverfisstofnun)
* Ágengar plöntur (Náttúrufræðistofnun Íslands)
Enon

**Enon** er rokk-hljómsveit frá New York-borg í New York-fylki í Bandaríkjunum. Enon byrjaði að spila árið 1999.

## Meðlimir
* John Schmersal - Gítar og Söngur
* Toko Yasuda - Bassi og Söngur

### Fyrrum meðlimir
* Steve Calhoon - Trommur
* Rick Lee - Gítar
* Matt Schultz - Trommur

## Útgefið efni
### Breiðskífur
* 1998 *[[Long Play]]*
* 1999 *[[Believo!]]*
* 2002 *[[High Society (Enon album)|High Society]]*
* 2003 *[[Hocus Pocus (album)|Hocus Pocus]]*
* 2004 *[[Onhold]]*
* 2005 *[[Lost Marbles and Exploded Evidence]]* (compilatie album + DVD set)
* 2007 *[[Grass Geysers...Carbon Clouds]]*

### Smáskífur
* 1998 „Fly South“
* 1999 „Motor Cross“
* 2001 „Listen (While You Talk)“
* 2001 „Marbles Explode“
* 2001 „The Nightmare Of Atomic Men“
* 2002 „Enon [Self-Titled]“
* 2002 „Drowning Appointment“
* 2003 „In This City“
* 2003 „Evidence“
* 2003 „Because Of You“
* 2003 „Starcastic“

## Tenglar
* Allmusic.com Enon Bio
Maal og Minne

**Maal og Minne** er norskt tímarit, sem kemur út tvisvar á ári og „birtir fræðilegar greinar sem varpa m.a. ljósi á norskt mál, mállýskur og málheimildir af öllu tagi, miðaldabókmenntir, norsk örnefni og þjóðfræði.“ Tímaritið var stofnað árið 1909 af Magnúsi Olsen, og er gefið út á vegum Bymålslaget af forlaginu Det Norske Samlaget. 

Í *Maal og minne* eru birtar ritrýndar greinar og ritdómar á norsku, en einnig er heimilt að birta þar efni á dönsku, sænsku, ensku og þýsku. Þar hafa birst greinar eftir íslenska fræðimenn.

## Ritstjórar
* 1909–1950 Magnus Olsen
* 1951–1967 Trygve Knudsen og Ludvig Holm-Olsen
* 1968–1984 Ludvig Holm-Olsen og Einar Lundeby
* 1985–1993 Einar Lundeby og Bjarne Fidjestøl
* 1994 Einar Lundeby
* 1995 Einar Lundeby og Odd Einar Haugen
* 1996–2005 Kjell Ivar Vanebo og Odd Einar Haugen
* 2006– Lars S. Vikør og Jon Gunnar Jørgensen

## Tenglar
* Maal og Minne – Vefsíða 

## Heimildir
*
Steinselja

**Steinselja** (fræðiheiti: **Petroselinum crispum**) er græn tvíær jurt sem notuð sem  krydd og stundum líka sem grænmeti. Blöð steinselju eru notaðu á svipaðan hátt og kóríander.

Tvö afbrigði af steinselju eru notuð sem græmeti: steinselja með hrokkin blöð eða slétt blöð (*P. neapolitanum*). Steinselja með hrokkin blöð er oft notuð til skrauts t.d. með smurbrauði. Rótarsteinselja  (*Petroselinum crispum* var. *tuberosum*) er með miklu þykkari rót en afbrigðin sem ræktuð eru vegna blaðanna. 

Steinselja vex vel í djúpum pottum sem henta vel fyrir stólparót. Steinselja sem vex innandyra þarf minnst fimm klukkustunda sól á dag.  Steinselja er oft notuð í garðlöndum með öðrum gróðri m.a. vegna þess að hún dregur að sér ránskordýr eins og geitunga. Þannig er steinselja notuð með tómatarækt.

## Steinselja skv. náttúrulækningum
Í Búnaðarbálki , sem er titlaður: *eymdaróður eður óvættadvöl og ógeðsæfi*, sem birtist í tímaritinu Fjallkonunni segir: 
:Steinselja leysir þvagsins þunga, 
:þá miltisteppu´og kviðarstein;
:spínakkan mýkir líf og lungu,
:laukurinn kveisu og ormamein;
:eins hvert meðal það eykur kraft
:áborið, sem til matar haft. 

## Myndir

Mynd:Krause Petersilie dichtwachsend.JPG|Steinselja með hrokkin blöð
Mynd:Parsley Flat.jpg|Steinselja með slétt blöð
Mynd:Wurzelpetersilie Wurzel.jpg|Rótarsteinselja
Mynd:Parsley bush.jpg|Steinseljubrúskur
Mynd:Parsley Curled.jpg|Steinselja með hrokkin blöð
Mynd:Petroselinum neapolitanum flower.jpg|Blóm á steinselju með flöt blöð
Mynd:Parsley white flower.jpg|Hvít blóm á steinselju með flöt blöð
Mynd:Parsley2.jpg|Steinseljubrúskur


## Tilvísanir


## Tenglar

* ''Steinselja''; grein í Morgunblaðinu 1991
* ''Enginn dagur án steinselju''; grein í 24 stundir 2008
Skrápflúra

**Skrápflúra** einnig nefnd **stórkjafta** (fræðiheiti: *Hippoglossoides platessoides*) er þunnur flatfiskur af flyðruætt. Hún hefur snarpari viðkomu en ættingjar sínir vegna hreistursins sem er mun grófara, en þaðan fær hún nafn sitt. Flúran lifir helst á sand- eða leirbotni eins og flestir flatfiskar og nærist þar á ýmsum smádýrum til að byrja með en stækkar svo við sig. Skrápflúran er einn af þeim fiskum sem hefur nýlega uppgötvast sem verðmæt tegund og hefur hún orðið mikilvægari á síðustu árum. 

Fiskveiðiárið 2018/2019 voru veidd rúmlega 29 tonn af skrápflúru , en afli hefur farið minnkandi. Fiskveiðiárið 2010/2011 var til að mynda heildarafli 193 tonn, og 148 tonn árið eftir 

## Lýsing

Skrápflúran er frekar langvaxin, þunn og breið. Haus er miðlungsstór, kjaftur frekar stór og ná skoltar aftur móts við mitt hægra auga. Augu eru stór og er vinstra augað nokkuð aftar en það hægra. Uggar eru venjulegir flatfiskuggar og smáyddir í miðjuna. Hægri hliðin er rauðgrá, stundum dökkgrá, vinstri hliðin er hvít eins og á öðrum flatfiskum. Hreistur er hrjúft og stórgert eins og nafn hennar bendir til.

## Lífshættir
Skrápflúran er botnfiskur sem heldur sig helst á leir- og leðjubotni á 5-250 m dýpi. Hrygning skrápflúru við Ísland er í júní-júlí aðallega á 50-100 m dýpi allt í kringum landið. Eggin eru nokkuð stór, 2,6-3,3 mm í þvermál. Fyrst eru þau sviflæg en sökkva síðan. Klak tekur um 11-14 daga við 4&nbsp;°C heitan sjó. Lirfan er á bilinu 4-6 mm við klak. Þegar seiðin eru 2-4 cm löng leita þau til botns og hafa fengið útlit foreldra sinna. Lengsta skrápflúran sem veiðst hefur við Ísland var 56 cm og veiddist hún suðaustur af Glettinganesi árið 1992.

## Fæða
Fæða er aðallega allskonar botndýr, skeldýr, bustaormar og krabbadýr. Einnig eitthvað af sniglum, fiskseiðum og öðrum smáfiskum. Stærri skrápflúran étur aðallega loðnu og litla fiska.

## Nytsemi
Skrápflúran er einn algengasti fiskurinn hér við land í fjölda talið, en þar sem hún er svo smá þá er lífmassi stofnsins ekki stór. Hér áður fyrr var henni hent frá borði þar sem ekki var markaður fyrir hana, en nú er hún seld á markaði erlendis. Kvóti fyrir fiskveiðiárið 2008/2009 er 1.072 tonn en þó er mjög lítið búið að veiða af þeim kvóta ennþá eða rétt um 17%. Á síðasta kvótaári var kvótinn 1.000 tonn eða 267 þorskígildi, þar sem að þorskígildisstuðull skrápflúru var 0,29 það árið. Mest var veitt af skrápflúru árið 1996 eða um 6.500 tonn.

Kvóti fyrir fiskveiðiárið 2019/2020 er rúm 13 tonn og þorskígildisstuðull skrápflúru 0,37  

## Tilvísanir
Langlúra

**Langlúra** (fræðiheiti: *Glyptocephalus cynoglossus*)  er flatfiskur af flyðruætt, fremur langvaxinn og þunnur. Hún er stóreyg og ljós-rauðgrá að ofan, en hefur svartar flykrur á neðra borði. Langlúran finnst beggja vegna Atlantshafs, allt í kringum Ísland en langmest sunnan og vestan við landið. Hún er botnfiskur líkt og aðrir flatfiskar og lifir helst á ýmiskonar smádýrum og smáfiskum. Langlúran þykir afbragðs matfiskur og hefur afli á Íslandsmiðum verið á bilinu eitt til tvö þúsund tonn undanfarin ár.

## Lýsing
Langlúran er beinfiskur, langur og flatur. Hún hefur lítinn haus, smáan kjaft og tennur hennar eru litlar og þéttstæðar. Hægri hlið hennar er dökk á meðan vinstri hlið hennar er ljós með þéttum svörtum dílum á. Augu langlúrunnar eru stór. Bakuggi hennar byrjar til hliðar við vinstra auga hennar og nær hann aftur að styrlu, en styrtlan er bogadregin í endann, frekar löng og mjó. Vinstra auga langlúrunnar er einnig aftar en það hægra. Hreistur hennar er smátt, og rák hennar er bein nema að hún beygir ofan við eyruggann. Langlúra getur orðið allt að 78 cm. Á Íslandsmiðum hefur þó ekki mælst stærri langlúra en 66 cm. Litur langlúrunnar á hægri hlið er dökkur, rauðgrár eða brúnn.

## Heimkynni
Heimkynni langlúrunnar eru í Norður-Atlantshafi. Í NA-Atlantshafi lifir hún frá Múrmansk til Noregs, og niður með Noregi inn til Danmerkur. Í Norðursjó lifir hún við Bretland, Færeyjar og Ísland. Í NV-Atlantshafi er hana að finna við Norður-Ameríku og við nýja Skotland. Á Íslandsmiðum er langlúran útbreidd, mest er hún sunnan- og vestanlands, en minna er um hana fyrir austan og norðan.

## Lífshættir
Langlúran er botnfiskur og vill hún helst halda sig á leir- eða sandbotni. Mesta dýpi sem langlúran hefur fundist á eru 1400 m. Við Ísland er hún þó mest veidd á 25-500 m dýpi. Langlúran þolir breitt hitastig, eða frá -1°C og upp í 10°C. Hrygning langlúrunnar á sér stað í mars og varir fram í júní. Hrygningin fer fram við suður- og vesturströnd Íslands. Egg hennar eru smá og klekjast út á 8 dögum. Lirfurnar eru þá um 5 mm. Þegar seiðin hafa náð 4-5 cm á lengdina hverfa þau til botns. Vöxturinn er hægur og fer eftir aðstæðum, þ.e. hita og fæðu. Hrygnan stækkar hraðar en hængurinn, og er aldur hennar talinn vera allt að 14-16 ára.

## Fæða og óvinir
Fæða langlúrunnar eru mest burstaormar, smákrabbar, skeldýr og slöngustjörnur. Hún étur þó einnig aðra fiska og þá helst litla fiska á borð við sandsíli og mjóna. Óvinir langlúrunnar er ýmsir ránfiskar á borð við þorsk og ufsa. Ýmis sníkjudýr herja einnig á hana eins og aðra fiska, þá bæði inn og útvortis.

## Nytsemi
Langlúran hefur verið nýtt hér frá 1986 að einhverju marki, en þá fóru menn að sækja beint í hana og varð aflinn 4600 tonn, en minnkaði strax eftir það. Undanfarin ár hefur hann aukist aftur og er nú um 2200 tonn, en Hafrannsóknarstofnun hefur lagt til að kvótinn verði ekki meiri en 1600 tonn vegna lélegrar nýliðunar. Langmest af aflanum kemur í net og mest af honum frystur í landi.

## Tilvísanir
Paul Engemann

**Paul Engemann** (fæddur 2. júní 1953) er bandarískur tónlistarmaður sem þekktastur er fyrir lag sitt „Push It to the Limit“ sem notað var í kvikmyndinni *[[Scarface (kvikmynd frá 1983)|Scarface]]* árið 1983.

Með Giorgio Moroder átti Engemann eitt lag á þýska vinsældalistanum; „Reach Out“. Lagið komst hæst í 81. sæti bandaríska vinsældalistans en varð jafnframt opinbert lag 33. sumarólympíuleikanna sem haldnir voru í Los Angeles árið 1984. Þá gaf hann einnig út lögin „American Dream“ árið 1984 (ásamt Giorgio Moroder), „Face To Face“ (1985), „Shannon's Eyes“ (1985, 1986), „Brain Power“ (var notað í kvikmyndinni *[[Summer School]]* árið 1987), „To Be Number One“ (1990) og „NeverEnding Story“ (2000).

Paul Engemann var aðalsöngvari hljómsveitarinnar Device sem gaf einungis út eina breiðskífu sem sveitin kallaði *22B3*. Hún kom út árið 1986 og á henni var smáskífan „Hanging on a Heart Attack“ sem komst í 35. sæti bandaríska smáskífulistans.

Engemann tók sér einnig sæti í hljómsveitinni Animotion árið 1988, þá aðalsöngvari ásamt leikkonunni Cynthia Rhodes. Lagið „Room to Move“ var notað í kvikmyndinni *[[My Stepmother Is an Alien]]*. Animotion leystist upp 1990.
Nágranninn minn Totoro

er anime-kvikmynd frá árinu 1988 gerð af japanska anime myndverinu Studio Ghibli, skrifað og myndstýrt af hinum fræga teiknara Hayao Miyazaki.
Ósérplægni

**Ósérplægni** kallast meðvituð og óeigingjörn umhyggja fyrir velferð annarra, sem kemur oft fram með því að veita aðstoð og greiða eða með því að sýna hjálpsemi og samvinnu.
Börn þroska með sér ósérplægni er þau þroskast og eldast, en 2 ára krakkar reyna að sýna ósérplægni.

## Tengt efni
* Mannkærleikur
* Ósérhlífni, 

## Heimildir
Daddi Cool

**Daddi Cool** (fæddur í Makeni í Síerra Leóne) er gíneskur reggítónlistarmaður fæddur í Síerra Leóne. Daddi Cool var sendur í herþjónustu fyrir Síerra Leóne en flúði land snemma í borgarastríðinu í landinu og settist að í Kónakrí, höfuðborg Gíneu.

Árið 1998 gaf hann út þekktustu breiðskífu sína hingað til; *Daddi Cool*. Fyrsta smáskífan hans var *Waloo* sem þýðir „stopp“ á susu-máli. Lagið mótmælir því að íbúar Afríku afliti hörund sína en það var vinsælt um alla Vestur-Afríku — sérstaklega í Gíneu og Sierra Leone.

## Tengill
* ''Battle to be reggae's Mr Cool''; grein frá BBC News
Athlete

**Athlete** getur átt við:

* Athlete (hljómsveit), enska rokkhljómsveit
* ''ATHLETE'' (kvikmynd), heimildamynd frá árinu 2009 um íþróttir
* ATHLETE (vélmenni), tunglferju í framleiðslu af Geimferðastofnun Bandaríkjanna
Stórfiskaleikur

**Stórfiskaleikur** er leikur þar sem einn þátttakandi stendur á miðjum vellinum og hann kallast „hákarlinn“. Hinir þátttakendur leiksins nefnast „ litlu fiskarnir“ og þeir standa á öðrum enda vallarins. Þegar hákarlinn klappar eiga litlu fiskarnir að hlaupa yfir á hinn enda vallarins og hákarlinn á að reyna að klukka þá. Sá sem er klukkaður gengur í lið með hákarlinum og sá sem stendur einn eftir vinnur en engu að síður þarf hann að vera klukkaður.
Athlete (hljómsveit)

**Athlete** er ensk sjálfstætt rokkhljómsveit sem kom saman í Deptford í London. Hún samanstendur af Joel Pott (söngvari og gítar), Carey Willetts (bassagítar og bakraddir), Stephen Roberts (trommur og bakraddir) og Tim Wanstall (hljómborð og bakraddir). Í seinni tíð hefur Jonny Pilcher af Weevil verið að spila með hljómsveitinni.

Athlete hefur gefið út fjórar hljómplötur, fyrsta var gefin út árið 2003:

# *[[Vehicles and Animals]]* – (7. apríl, 2003)  **#19** Bretlandi
# *[[Tourist (hljómplata Athlete)|Tourist]]* – (31. janúar, 2005) **#1** Bretlandi
# *[[Beyond the Neighbourhood]]* – (3. september, 2007) **#5** Bretlandi
# *[[Black Swan]]* – (júlí 2009) **#?** Bretlandi
Stórsameind

**Stórsameind** (einnig **risasameind**) er hutak í lífefnafræði sem á við fjölliðu, en stórsameindir skiptast aðallega í fjóra flokka; kjarnasýrur, prótein, fjölsykrur og lípíð.
Tómnefsheilkenni

**Tómnefsheilkenni** er heilkenni sem fylgir köfnunartilfinning þótt ekkert stífli öndunarveginn.  Heilkennið er stundum kallað annars stigs rýrnunarnefbólga og getur verið fylgifiskur aðgerðar á nefskel. Fólk sem fær þetta heilkenni hefur oftast undirgengist neföðunám eða aðra aðgerð á neföðum.

## Einkenni
### Líkamleg einkenni
* Tómleikatilfinning í nefi
* Stíflað nef, blóðnasir og ólykt.
* Mikil þurrkur í nefi.
* Minnkað lyktar og bragðskyn.
* Erfiðleikar við tal. Röddin hljómar veik.
* Þreyta
* Slæmur svefn. Hausverkur og svimi.
* Þurr húð og augu. 

### Andleg einkenni
* Erfiðleikar við einbeitingu ('aprosexia nasalis').
* Almennir erfiðleikar við að framkvæma andleg verkefni. 

### Tilfinningaleg einkenni
* Almenn vanlíðan.
* Pirringur og þunglyndi.
* Taugaveiklun.
* Félagsfælni.

## Tilvísanir
Verpa eggjum

**Verpa eggjum** er leikur þar sem þarf einn bolta, einn eða fleiri leikmenn og húsvegg. 

## Hvernig er leikið
Leikmenn standa í röð fyrir framan vegginn og sá sem er fyrstur tekur boltann og kastar honum í vegginn. Um leið og boltinn skoppar til baka hoppar leikmaðurinn yfir boltann með fæturna í sundur, þannig að hann fari á milli fótanna, líkt og hann sé að verpa eggi. Sá sem er næstur í röðinni grípur og gerir það sama. Leikmaðurinn fer svo aftast í röðina og þannig gengur leikurinn eins lengi og leikmenn hafa þrek og þol til.
Rafha

**Rafha** (**Raftækjaverksmiðjan í Hafnarfirði**) er fyrirtæki í Hafnarfirði sem í um það bil hálfa öld framleiddi raftæki, en hefur nú hætt framleiðslu þeirra og sérhæfir sig í innflutningi á raftækjum og innréttingum. Fyrirtækið var stofnað þann 29. október 1936  og sérhæfði sig fyrst í framleiðslu rafmagnseldavéla en síðar allra helstu heimilistækja. Framleiðsla Rafha var talin vera til ómetanlegs hagræðis á styrjaldarárunum, auk þess sem hún sparaði ríkinu drjúgan gjaldeyri. Í árslok 1960 hafði verksmiðja fyrirtækisins framleitt 86.000 raftæki af meira en þrjátíu gerðum, fyrir utan 11.000 ljósatæki. Árið 1986 opnaði Rafha 700 fermetra verslunarhúsnæði í gömlu verksmiðjunni í Hafnarfirði.  

Nikulás Friðriksson var einn af aðalhvatamönnum þess, að verksmiðjan Rafha var stofnuð, en hann útvegaði í öndverðu sambönd við norska verksmiðju, sem tryggðu það að Rafha gat þegar í byrjun haft fullkomnustu framleiðslu á boðstólum. Nikulás vildi að sem flest raftæki og áhöld væru búin til í landinu sjálfu, sem dæmi má nefna öll hitunartæki, straujárn, potta og pönnur, þvottavélar, kæliskápa og margt  fleira. Hann  vildi efla iðnaðinn á allan máta, því að máltæki hans var í þeim efnum  hið  fornkveðna, að sjálfs er höndin hollust. 

## Tilvísanir


## Tenglar
* Heimasíða Rafha 
* ''Íslensk heimlistæki auðvelduðu daglegt líf''; grein í Fréttablaðinu 2007
* ''Sala á hlutabréfum í Rafha''; grein í Morgunblaðinu 1985
* ''Rafha fimmtíu ára''; grein í Morgunblaðinu 1986
Avenged Sevenfold

**Avenged Sevenfold** er bandarísk þungarokkshljómsveit frá Huntington Beach í Kaliforníu sem var stofnuð árið 1999. Fyrsta platan þeirra kom út árið 2001 og nefnist Sounding the Seventh Trumpet. Hljómsveitin hefur „mýkst“ frá fyrstu plötunni, nú syngja þeir nánast eingöngu fremur en að öskra.

Hljómsveitin var stofnuð árið 1999 og upphafsmeðlimirnir voru: M. Shadows, Zacky Vengeance, The Rev og Matt Wendt.

Platan Nightmare var tileinkuð trommaranum The Rev sem lést 28.desember 2009.

## Meðlimir Avenged Sevenfold
Núverandi meðlimir:

* M. Shadows - Aðalsöngvari, píanó, gítar, og orgel (1999-)
* Zacky Vengeance - gítar, baksöngur, píanó (1999-)
* Synyster Gates - aðalgítar, baksöngur, píanó, orgel (2000-)
* Johnny Christ - Bassi, baksöngur (2002-)
* Brooks Wackerman - Trommur (2015-)

Fyrrum meðlimir:
* Dameon Ash - Bassi (2001-2002)
* Justin Sane - Bassi, píanó (2000-2001)
* Matt Wendt - Bassi (1999-2000)
* The Rev - Trommur, baksöngur, píanó (1999 - 2009) látinn
* Arin Ilejay - Trommur (2011-2015)
Fernando de Noronha

**Fernando de Noronha** er brasilískur eyjaklasi í sunnanverðu Atlantshafi í um það bil 354 km fjarlægð frá meginlandi Brasilíu. Í eyjaklasanum, sem tilheyrir Pernambucofylki, eru 21 eyjar.
Kerfi

**Kerfi** er hópur af aðilum sem standa saman til að mynda samofna heild. Kerfi getur verið manngert eða náttúrulegt, enda getur það verið algerlega óhlutbundið. Ýmis vísindi fjalla um kerfi, til dæmis kerfisverkfræði og kerfiskenning.
Subsonica

**Subsonica** er ítölsk rokk- og elektrófönkhljómsveit frá Tórínó. Hún var stofnuð árið 1996 af Samuel Umberto Romano (söngur), Max Casacci (söngur og gítar) og Enrico Matta (trommur), Davide Dileo (hljómborð) og Pierpaolo Peretti Griva (bassi). Griva hætti árið 1999 og Luca Vicini tók þá við. Fyrsta smáskífa þerra, *Istantanee*, náði strax töluverðum vinsældum sumarið 1997. Vinsældir hljómsveitarinnar hafa haldist nær óslitið síðan.
Einar Magnússon

**Einar Magnússon** (17. mars 1900 – 12. ágúst 1986) var rektor Menntaskólans í Reykjavík frá 1965 til 1970. Hann hóf störf við skólann aðeins 22 ára gamall, og starfaði við skólann til sjötugs, þar af síðustu 5 árin sem rektor. 

## Tenglar
* ''Minningar''; greinar í Morgunblaðinu 1986
Flúðir Nílar

**Flúðir Nílar** eru sex staðir milli Asvan og Kartúm þar sem áin Níl grynnist og hindrar siglingar upp og niður eftir fljótinu. Áður fyrr voru þessar flúðir helstu hindranir á samgöngum eftir ánni. Flúðirnar eru númeraðar upp eftir ánni (frá norðri til suðurs). Fyrstu flúðirnar eru í Egyptalandi en hinar fimm eru í Súdan. 
* Fyrstu flúðirnar eru við Asvan
* Aðrar flúðirnar voru í Núbíu og eru núna á kafi undir Nasservatni
* Þriðju flúðirnar eru við Tombos
* Fjórðu flúðirnar eru í Dar al-Manasir
* Fimmtu flúðirnar eru nálægt ármótum Nílar og Atbarafljóts við borgina Atbara
* Sjöttu flúðirnar eru við hina fornu borg Meróe nálægt Sjandi 150km norðaustan við Kartúm
Gaudeamus igitur

**Gaudeamus igitur** er söngtexti á latínu og lag sem oft er sungið í tengslum við útskrift stúdenta og háskólanema. Söngurinn er þekktur frá árinu 1287 og er þekkt drykkjuvísa við marga forna háskóla og sem skólasöngur margra háskóla og stúdentafélaga. Söngtextinn fjallar um lífsgleði og hve lífið sé stutt.

Söngtextinn á latínu, ensku og íslensku:

## Tenglar
* Upruni lagsins og ensk þýðing 
* De Brevitate Vitae flutt af Roosevelt Academy Choir
* Gaudeamus Igitur, texti á latínu, ensku, þýsku, finnsku og esperanto, midi og mp3 upptökur
Mensévíkar

**Mensévíkar** (rússneska: меньшевики, umritað *menshevíkí*) voru rússneskir kommúnistar sem voru flokksbrot innan Sósíaldemókratíska verkalýðsflokksins. Sá flokkur klofnaði árið 1903 í tvær fylkingar: mensévíka og bolsévíka. Bolsévíkar unnu meirihluta atkvæða á flokksþinginu, þaðan kemur nafnið fyrir *mensévíkar* („minnihluti“).

Flokkur mensévíka var starfandi frá 1903 til 1921.
Bolsévíkar

**Bolsévikar** var flokkur rússneskra kommúnista sem komst til valda í októberbyltingunni 1917 og stofnaði Sovétríkin.

Þeir voru áður flokksbrot innan Sósíaldemókratíska verkalýðsflokksins, Marxísks byltingarsinnaðs flokks sem klofnaði árið 1903 í tvær fylkingar: bolsévika og mensjevika. Bolsévikar unnu meirihluta atkvæða á flokksþinginu, þaðan kemur nafnið *bolsévikar* sem þýðir „stuðningsmenn meirihlutans“. Her bolsévika var kallaður *rauðliðar*.

Bolsévikar komust til valda í októberbyltingunni 1917, þeir sigruðu hvítliða í rússnesku borgarastyrjöldinni 1917–1922, og urðu að lokum hinn ráðandi Kommúnistaflokkur Sovétríkjanna.

Stofnendur bolsévíkaflokksins voru þeir Vladímír Lenín og Alexander Bogdanov.
Gúmmístígvél

**Gúmmístígvél** eru stígvél, oftast gerð úr gúmmíi eða PVC. Þau eru notuð þegar unnið er í bleytu, slabbi og óhreinindum eins og jarðvegi eða mykju, til að halda fótunum þurrum. Oftast eru þau hnéhá eða tæplega það. Hærri stígvél eru oft kölluð *bússur* eða *klofstígvél*.

Upphaflega voru stígvél yfirleitt gerð úr leðri. Á 18. öld notuðu hermenn, þó einkum yfirmenn, hnéhá leðurstígvél með tá sem mjókkaði fram í odd og hentuðu því vel þegar setið var á hestbaki. Slík stígvél, sem kennd voru við Hessen í Þýskalandi, urðu einnig vinsæl meðal óbreyttra borgara. Um aldamótin 1800 lét Arthur Wellesley, fyrsti hertoginn af Wellington, skósmiðinn sinn breyta slíkum stígvélum þannig að þau voru þrengri en áður og náðu aðeins upp á miðjan kálfa. Nýju stígvélin voru gerð úr mjúku kálfskinni og þóttu nógu fín til að hægt var að klæðast þeim í samkvæmislífinu. Þau urðu fljótt mjög vinsæl og voru nefnd eftir hertoganum og kölluð *Wellington boots* eða *Wellingtons* á ensku.

Árið 1852 fann Charles Goodyear upp aðferð til gúmmísuðu. Hiram Hutchinson keypti af honum einkaleyfi á framleiðslu skófatnaðar með þessari nýju tækni. Hann hóf fjöldaframleiðslu á stígvélunum í Frakklandi og þau urðu brátt geysivinsæl meðal almennings, sem þurfti sannarlega á vatnsheldum skófatnaði að halda við vinnu sína á ökrum, í námum, á sjó og annars staðar og hafði áður aðallega notast við tréskó. Í Englandi voru hin nýju gúmmístígvél þó áfram kennd við Wellington hertoga þótt þau ættu fátt sameiginlegt við stígvélin sem hann hafði látið skósmiðinn sinn gera.

Vinsældir gúmmístígvélanna jukust enn í fyrri heimsstyrjöldinni, þar sem þau komu sér mjög vel í bleytuslabbinu í skotgröfunum. Þau breiddust svo út um heiminn og eru sérstaklega vinsæl í norðlægum löndum, svo sem Kanada og á Norðurlöndum. Nefna má að áður en finnska fyrirtækið Nokia ruddi sér rúms á farsímamarkaði var það einna þekktast fyrir framleiðslu á gúmmístígvélum. Nú eru stígvélin einnig úr PVC og öðrum gerviefnum en eru þó oft kölluð gúmmístígvél. Græn og svört gúmmístígvél hafa löngum verið algengust en PVC-stígvél eru oft mjög litskrúðug og mynstruð, einkum þau sem ætluð eru börnum.

Á Íslandi fóru gúmmístígvél fyrst að sjást um eða rétt eftir aldamótin 1900 og voru orðin algeng um 1920. Þau hafa einnig verið nefnd *vatnsstígvél* og *vaðstígvél*.
Tengistafur

**Tengistafur** (eða **bandstafur**) er sérhljóð (eða **s**) á milli orðliða sem er ekki hluti af orðstofni né fallendingu. Helstu tengistafir eru **i** (eins og í eld**i**viður), **u** (eins og í ráð**u**nautur) og **s** (eins og í leikifimi**s**hús).  Venjulega eru samsetningar orða í íslensku með þrennum hætti: *Stofnsamsetningar* (ráðhús) (fast samsett), *eignarfallssamsetningar* (ráð**s**maður) (laust samsett) og *tengistafasamsetningar* (ráð**u**nautur).

U-ið í orðunum bekkj**u**nautur og sök**u**nautur er til dæmis tengistafur. Önnur dæmi um tengistafi eru: Ök**u**maður, lind**i**tré, fell**i**bylur, skip**u**lag og hopp**u**kastali. 

## Tenglar
Lófalestur

**Lófalestur** (eða **handlínaspá** ) er það þegar lesið er í lófa til að spá fyrir um framtíðina. Lesið er í línur lófans (*söxin*), en í lófanum teljast vera þrjár grunnlínur: Hjarta-, höfuð- og ævilínan. 

## Tengt efni
* Spilaspá

## Tilvísanir


## Tenglar
* ''Lófalestur''; grein í Alþýðublaðinu 1961
* ''Rýnt í lófa meistaranna''; grein í Morgunblaðinu 1977
* ''Lófi, lófi segðu mér''; grein í Vísi 1981
* ''Ég get sagt fólki hverjir möguleikar þess eru''; grein í Morgunblaðið 1978
* ''Lófalínurnar mótast hjá fóstrinu samtímis heilafrumunum''; grein í Alþýðublaðinu 1972
Hljóðavíxl

**Hljóðavíxl** er hljóðbreyting sem breytir því í hvaða röð fónem birtast í orði. Dæmi um hljóðavíxl er til dæmis *corcodilus* í staðinn fyrir *crocodilus* í latínu og hljóðbreytinging í orðinu „viðra“ þegar spurt er hvernig virði í staðinn fyrir að spyrja hvernig viðri í íslensku.

## Tengt efni
* Mismæli
* Kristmennska

## Heimildir
29er

**29er** er hraðskreið flatbotna kæna hönnuð af ástralska skútuhönnuðinum Julian Bethwaite og hugsuð sem undirbúningskæna fyrir 49er. Fyrsta eintakið var smíðað árið 1998. 29er er 4,45 metra löng tvímenningskæna með hátt mastur, eina masturstaug og stutt bugspjót fyrir gennaker.

29erXX er ný útgáfa af þessari kænu með sama skrokk en enn stærri seglaflöt og tvöfalda masturstaug.

## Tenglar

* 29er.org
Snipe

**Snipe** eða **snípa** er 15,5 feta (4,7 metra) löng tvímenningskæna hönnuð af bandaríska skútuhönnuðinum William F. Crosby árið 1931. Snipe er með einfaldan seglabúnað, eitt framsegl og stórsegl. Báturinn hefur þróast hægt í gegnum tíðina þannig að eldri bátar úreldast síður.
420 (kæna)

**420** er 4,2 metra löng tvímenningskæna hönnuð af franska skútuhönnuðinum Christian Maury árið 1958. Báturinn er hannaður fyrir tvo unga siglingamenn samtals 110-130 kg að þyngd. Þessi kæna er notuð sem þjálfunarbátur fyrir 470. Báturinn er stöðugur og þolir siglingu í miklum vindi og öldugangi. 

Árið 2007 tók 29er við af þessari gerð sem tvímenningskæna fyrir ungt fólk á ISAF Youth Worlds-móti Alþjóða siglingasambandsins.