Pómelóna

**Pómelóna**, **pommeló** eða **matróna** (fræðiheiti: *Citrus maxima* eða *Citrus grandis*) er náttúruleg tegund (þ.e.a.s. ekki blendingur) sítrusávaxta sem líta út eins og stórt greipaldin. Pómelónur eru upprunnar frá Suður og Suðaustur Asíu.

## Lýsing og nytjar

Ávöxturinn er yfirleitt fölgrænn eða gulur þegar hann er þroskaður, með sætt hvítt (eða sjaldnar, bleikt að rautt) hold og þykkt innra hýði. Þetta er stór sítrusávöxtur 15-25sm í ummáli, yfirleitt um 1-2 kíló. Blaðleggur er greinilega vængjaður.

Ávöxturinn bragðast sem sætt, milt greipaldin (sem er blendingur pómelónu og appelsínu), þó að dæmigerð pómelóna sé mun stærri en greipaldin. Það hefur ekkert eða mjög lítið af biturleika greipaldins, en himnurnar eru mjög bitrar og er yfirleitt hent. Hýðið er stundum notað í marmelaði auk annars. Pómelónutréð er yfirleitt ágrætt á aðra sítrusávexti, en hægt er að rækta af fræi svo lengi sem fræið nær ekki að þorna fyrir sáningu.

Ávöxturinn er sagður hafa verið fluttur til Japan af Kantonesískum skipstjóra í An'ei tímabilinu (1772–1781). Það eru tvær gerðir: sæt með hvítu holdi og súrt með bleikleitu holdi, það seinna er líklegra til að vera notað sem altarisskraut en vera étið. Pómelónur eru oft borðaðar í Asíu í tengslum við mið-haust hátíðir eða mánaköku hátíðinni.
## Millivirkun við lyf
Sum lyf geta milliverkað hættulega við pómelónuna og suma pómelónublendinga eins og greipaldin, sumar límónur og beiskar appelsínur.

## Afbrigði
### Blendingar
Pómelónan er ein fjögurra upprunalegra sítrustegunda (hinar eru sítrónur, mandarínur og  papeda), af hverjum hinar ræktuðu "tegundir" eru komnar. Einkanlega eru appelsínur og grapealdin talin hafa komið fram sem náttúrulegir blendingar milli pómelónunnar og mandarínunnar, þar sem pómelónan hefur gefið meiri stærð og þéttleika.

Afkvæmi pómelónunnar eru eftirfarandi:
* Appelsínur (Citrus × sinensis) eru pomelo × mandarínur
* Límóna (Citrus × aurantium) er annar pomelo × mandarínu blendingur
* Tangelo eru allir blendingar milli *Citrus maxima* og tangerína. Það er yfirleitt með þykkara hýði en tangerína og minna sætt.
** 'K–Early' ('Sunrise Tangelo')
* Grapealdin er náttúrulegur blendingur af pomelo × appelsínum. Grapealdinið er sjálft foreldri margra blendinga:
** 'Minneola': Bowen grapealdin × Dancy tangerína
** 'Orlando' (áður Take'): Bowen grapealdin × Dancy tangerína(frjóberi)
** 'Nova': Klementínu × Orlando tangelo blendingur
** 'Seminole': Bowen grapealdin × Dancy tangerína
** 'Thornton': tangerína × grapealdin, ótilgreint
**'Ávöxturinn Ugli': mandarínur × grapealdin, líklega sjálfsprottinn
* Oroblanco og Melogold grapealdin eru blendingar á milli *Citrus maxima* og grapealdins.
* Mandelos: pomelo × mandarína (*[[Citrus maxima]]*).
* Hyuganatsu er pomeloblendingur

## Myndir

File:South Indian Pomello.png | Þroskað pomelo frá Kerala (Suður Indlandi)
File:South Indian Pomello cut in Half.png | Suður Indverskt pomelo skorið í helminga
File:Pomelo cut one half.jpg|Niðursneitt pomelo
File:Pummelos.jpg|Pomelos
File:Pummelo_cut.jpg|
File:Pummelo_sectioned.jpg|
File:Citrus maxima0.jpg|Pomelo á tré, er með ávexti og blóm á sama tíma
File:Mid-Autumn Festival 33, Chinatown, Singapore, Sep 06.JPG|Ipoh pomelo til sölu í Chinatown, Singapore
File:Pomelo3.jpg|Ávextir á tré; Filippseyjum
File:Pomelo flower.jpg|Pomelo blóm í byrjun apríl
File:Citrus maxima (Pampelmuse) 004.jpg|Pomelo blóm
File:Citrus maxima (Pampelmuse) 001.jpg|Blómaklasi
File:Yam som-o.JPG|*Yam som-o*: kryddað Thai pomelo salat með tamarind safa
File:Tam som-o nam pu.JPG|*Tam som-o nam pu*: kryddað Thai pomelo salat með krabba extrakt
File:Xiancun - pomelo orchards - DSCF4064.JPG|Pinghe hérað í Fujian  er frægt í Kína fyrir pomelo
File:Pummelo HBuntan Pink1 Asit.jpg|Bleikt pomelo
File:Bưởi.jpg|Pomelo í suður Víetnam.
File:Limonsón.jpg|Sem eldhúsávöxtur
File:Starr 030201-0005 Citrus maxima.jpg|Í vexti
File:Starr_070313-5664_Citrus_maxima.jpg|Pomelo í vexti
File:Pomelos_02.jpg
File:Vườn bưởi.jpg|Pomelo akur
File:Pomelo seedling.jpg|Pomelo smáplanta
File:Starr 071024-0003 Citrus maxima.jpg|Tré
File:Citrus maxima 'Honey'- top.JPG|'Honey' afbrigðið að ofan
File:Citrus maxima 'Honey'- side.JPG|'Honey' afbrigðið frá hlið


## Tilvísanir

## Tenglar
* Pomelo Nutrition Information  from USDA SR 22 database
* Pomelo: The "lucky" giant citrus