Stjórnsýsluskipting Suður-Kóreu

Suður-Kórea samanstendur af 17 fyrsta stigs stjórnsýslum: 6 stórborgum (gwangyeoksi 광역시/廣域市), 1 sérstakri borg (teukbyeolsi 특별시/特別市), 1 sérstakri sjálfsstjórnarborg (teukbyeol-jachisi 특별자치시/特別自治市), og 9 héruðum (do 도/道), þar á meðal þrjú sérstök sjálfsstjórnarhéruð (teukbyeol jachido 특별자치도/特別自治道) og sex sem suðurkóreska ríkisstjórnin krefst yfirráða á. Þessum svæðum er frekar skipt niður í ýmsar minni einingar, þar á meðal borgir (si 시/市), héruð (gun 군/郡), sýslur (gu 구/區), bæi (eup 읍/邑), hreppi (myeon 면/面), hverfi (dong 동/洞) og þorp (ri 리/里).

## Skipan

## Fyrsta stigs skipting
Fyrsta stigs skipting stjórnsýslu eru stjórnsýslur sem eru á héraðsstigi (provincial-level divisions), og til þeirra teljast nokkrar tegundir: héruð (þar á meðal sérstök sjálfstjórnarheruð), stórborgir (metropolitan cities), sérstök borg (special cities) og sjálfstjórnarsborgir (special self-governing cities). Héraðsstjórar eða borgarstjórar þessara stjórnsýslueininga eru kosnir á fjögurra ára fresti.

## Önnur stigs skipting

### ''Si'' (borg)

*Si* (시; 市) er eitt af stjórnsýslueiningum innan héraðs (*do*) ásamt *gun* (sýsla). Borg (*시*) verður að hafa að minnsta kosti eitt sveitarfélag (*dong*) og getur einnig haft bæ (*eup*) og hrepp (*myeon*) ef borgarsvæðið nær bæði yfir þéttbýli og dreifbýli. Þegar *eup* í sýslu (*gun*) nær 50.000 íbúum getur sýslan verið gerð að borg (*si*).

Borg með yfir 500.000 íbúa (til dæmis Suwon, Cheongju, Cheonan og Jeonju) telst sérstök borg (*specific city*) og getur stofnað ósjálfstæð hverfi (*gu*). Þegar borg fer yfir 1.000.000 íbúa getur hún verið uppfærð í stórborg (*metropolitan city*). Þetta er ekki nákvæmlega skilgreint í lögum heldur hefð sem varðar borgir eins og Seúl (1946), Busan (1963), Incheon (1981), Daegu (1981), Gwangju (1986), Daejeon (1989) og Ulsan (1997).

Stjórnsýsluborg (*administrative city*) hefur ekki borgarstjórn, og borgarstjóri er skipaður af héraðsstjóra viðkomandi héraðs.

### ''Gun'' (sýsla)
*Gun* (군; 郡) er eitt af stjórnsýslueiningum héraðs (*do*) ásamt *si*, og einnig eitt af stjórnsýslueiningum stórborganna Busan, Daegu, Incheon og Ulsan ásamt *gu*. *Gun* hefur yfirleitt innan við 150.000 íbúa (meira en það myndi gera eininguna að borg, *si*), er með lægri byggðaþéttleika en *gu* og er dreifbýlislegra að eðlisfari en hin tvö stjórnsýslustigin. *Gun* er að nokkru leyti sambærilegt bresku sveitahverfi (*non-metropolitan district*).

Sýslur (*gun*) skiptast í þorp (*eup*) og hrepp (*myeon*). Sérstaklega má nefna að stærð *gun* er minni en „county“ í Bandaríkjunum.

### ''Gu'' (hverfi)
*Gu* (구; 區) samsvarar hverfi eða *district* á Vesturlöndum. Stórborgirnar Busan, Daegu, Incheon og Ulsan innihalda einnig *gun*. *Gu* líkist að nokkru leyti borgarhverfum (*boroughs*) í sumum vestrænum ríkjum, og skrifstofa *gu* sinnir mörgum þeirra verkefna sem borgaryfirvöld myndu annars sjá um. *Gu* eru skipt í hverfi (*dong*).

## Þriðja stigs skipting

### ''Eup'' (bær)
*Eup* (읍; 邑) er sambærilegt við einingu sem svarar til bæjar. Ásamt *myeon* er *eup* eitt af stjórnsýslueiningum sýslu (*gun*) og einnig hluti af sumum borgum (*si*) með færri en 500.000 íbúa. Aðalbærir sýslu eða aukabæir innan borgarsvæðis (*si*) eru skilgreindir sem *eup*. Bæir (*eup*) skiptast í þorp (*ri*). Til að stofna *eup* þarf íbúafjöldinn að vera að minnsta kosti 20.000.

### ''Myeon'' (hreppur)
*Myeon* (면; 面) er eitt af stjórnsýslueiningum sýslu (*gun*) ásamt *eup*, og einnig hluti af sumum borgum (*si*) með færri en 500.000 íbúa. *Myeon* hefur minni íbúafjölda en *eup* og táknar dreifbýlissvæði héraðs eða borgar. *Myeon* er skipt niður í þorp (*ei*). Lágmarksíbúafjöldi til að mynda *myeon* er 6.000.

### ''Dong'' (sveitarfélag)
*Dong* (동; 洞) er aðalstjórnsýslueining hverfa (gu) og einnig í þeim borgum (si) sem ekki eru skipt í hverfi. Dong er minnsta borgarstjórnsýslustigið sem hefur eigið skrifstofu og starfsfólk. Í sumum tilfellum er ein lögleiðrétt dong skipt í nokkur stjórnsýsludong. Slík stjórnsýsludong eru venjulega greind með númeri (eins og Myeongjang 1-dong og Myeongjang 2-dong). Í slíkum tilfellum hefur hver stjórnsýsludong eigið skrifstofu og starfsfólk.

Aðalstjórnsýslueining innan dong er tong (통; 統), en skiptingar á þessu stigi og neðar eru sjaldan notaðar í daglegu lífi. Sum fjölmenn dong eru einnig skipt í ga (가; 街), sem eru ekki sérstakt stjórnsýslustig, heldur einungis notað til heimilisfanga. Margar helstu götur í Seoul, Suwon og öðrum borgum eru einnig skiptar í ga.

### ''Ri'' (þorp)
*Ri* (리; 里) er eina stjórnsýslueiningin innan bæja (*eup*) og sveitarhéraða (*myeon*). *Ri* er minnsta dreifbýliseiningin sem hefur verulegan fjölda íbúa.

## Saga
Þó að smáatriði í stjórnsýslu hafi breyst með tímanum, var grunnuppbygging núverandi þriggja stiga kerfis tekin upp undir stjórn Gojong árið 1895. Svipað kerfi er enn í notkun í Norður-Kóreu.

## Tilvísanir