open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stefán A. Pálsson

**Stefán A. Pálsson** (2. febrúar 1901 – 21. desember 1989) var stórkaupmaður  og formaður Knattspyrnufélagsins Fram.

## Ævi og störf
Stefán var kaupmannssonur og lagði snemma fyrir sig verslun og viðskipti. Hann rak eigin heildverslun frá 1921-60 en varð síðar skrifstofumaður hjá Bæjarútgerð Reykjavíkur. Árið 1932 kvæntist hann eiginkonu sinni, Hildi E. Pálsson. Þau eignuðust átta börn, en fimm komust á legg.

Stefán var kunnur maður í bæjarlífi Reykjavíkur, ekki hvað síst vegna starfa sinna fyrir Sjálfstæðisflokkinn. Um langt árabil var hann aðalkosningastjóri Sjálfstæðismanna í Reykjavík. Fyrir forsetakosningarnar 1952 gerðist Stefán einn af kosningastjórum Ásgeirs Ásgeirssonar, en flestir Sjálfstæðismenn studdu mótframbjóðanda hans, sr. Bjarna Jónsson.

Aðalfundur Knattspyrnufélagsins Fram árið 1928 var afdrifaríkur. Félagið var við það að lognast út af og rætt var í fullri alvöru um að sameina það Knattspyrnufélaginu Víkingi, sem einnig átti erfitt uppdráttar. Það varð Fram til lífs að á fundinum var kjörin ný stjórn sem var staðráðin í að rífa upp starfsemina.

Stefán A. Pálsson var kjörinn formaður vegna reynslu sinnar af félagsmálum. Hann hafði aldrei leikið knattspyrnu, en tók að sér verkefnið fyrir atbeina vinar sína Guðmundar Halldórssonar. Hann var formaður frá 1928-29, en sat svo lengi í stjórn eftir það. Á 35 ára afmæli Fram, var Stefáni veittur silfurkross félagsins.

Árin 1938-46 var Stefán varabæjarfulltrúi í Reykjavík fyrir hönd Sjálfstæðisflokksins. Frá 1934-54 veitti hann Vetrarhjálpinni  forstöðu, en sá félagsskapur hafði það markmið að aðstoða fátækt fólk í kringum jólin.

## Heimildir
* Morgunblaðið 3. jan. 1990, Stefán A. Pálsson fv. stórkaupmaður
Stig

**Stig** getur átt við:
* Áfanga
* Stöðu
* Gráðu, mælieining notuð til mælingar á hitastigi
* Tónstig
* Stigbreytingu í málfræði, skiptist í frumstig, miðstig og efsta stig
* Stig notað í keppnum og leikjum til að halda utan um stöðuna
* Kynferðisleg stig
* Stig í netafræði
Pétur J.H. Magnússon

**Pétur Jón Hoffmann Magnússon** (14. nóvember 1893 – 28. maí 1963) var bankagjaldkeri, knattspyrnumaður og formaður Knattspyrnufélagsins Fram.

## Ævi og störf
Pétur fæddist á Akranesi, sonur Guðrúnar Jónsdóttur og Magnúsar Ólafssonar ljósmyndara. Hann fluttist ungur til Reykjavíkur og starfaði lengst af sem bankagjaldkeri. Tryggvi Magnússon, sem einnig varð formaður Fram, var bróðir Péturs.

Snemma árs 1908 festi Pétur kaup á fótbolta sem hann rakst á í Breiðfjörðsverslun í Aðalstræti. Knötturinn kostaði 95 aura, sem var talsvert fé fyrir pilt á fermingaraldri. Í kjölfarið fóru Pétur og vinir hans, sem flestir bjuggu í og við Tjarnargötuna að spila fótbolta öllum stundum.

Upp út þessum æfingum ákváðu piltarnir að stofna knattspyrnufélag. Miðuðu þeir stofndag félagsins við 1. maí 1908, en það var þó fyrst í mars 1909 sem félagið samþykkti lög, kaus sér stjórn og ákvað nafn. Pétur varð fyrsti formaður félagsins og gegndi embættinu frá 1909-11 (með stuttu hléi) og aftur 1913-14 og 1915-17. Árið 1943 var hann útnefndur heiðursfélagi í Fram.

Pétur var í fyrsta keppnisliði Fram og lék með meistaraflokki til ársins 1922. Hann skoraði fyrsta markið í sögu Íslandsmótsins í knattspyrnu í 1:1 jafnteflisleik gegn Fótboltafélagi Reykjavíkur árið 1912.

Auk knattspyrnunnar sinnti Pétur öðrum íþróttagreinum og útivist. Hann sat í fyrstu stjórn Skíðafélags Reykjavíkur og var í hópi fyrstu félaga skátahreyfingarinnar hér á landi.

## Heimildir
*
*

## Tilvísanir
Draugabanar

***Draugabanar*** (enska: *Ghostbusters*) er bandarísk gamanmynd frá árinu 1984. Myndin fjallar um þrjá dulsálarfræðinga sem stofna fyrirtæki sem fæst við að fanga drauga í New York-borg. Leikstjóri var Ivan Reitman og handritið skrifuðu Dan Aykroyd og Harold Ramis sem léku aðalhlutverk í myndinni ásamt Bill Murray, Ernie Hudson, Sigourney Weaver, Rick Moranis og Annie Potts. 

## Söguþráður
Dularsálfræðingarnir Peter Venkman (Murray), Ray Stantz (Aykroyd) og Egon Spengler (Ramis), sem starfa hjá Colombiu-háskólanum í New York, tekst að finna gögn um hvernig á að fanga drauga með útbúnaði sem hleypir út róteindastraumi. Þegar þeir eru reknir sannfærir Venkman hina að þeir ættu stofna sitt eigið fyrirtæki Draugabanar sem fæst við að fanga drauga. Þrátt fyrir auglýsingar fá þeir nánast enga viðskiptavini nema Dönu Barrett (Sigourney Weaver) sem segir þeim að einhver vera að nafni Zuul sé að hrella hana. Peter verður ásfanginn af henni og ákveður að hjálpa henni. Seinna ræður virt hótel þjónustu Draugabanana við að ná gráðugu vofunni Slimer og eftir það verða Draugabanar frægir og allir borgarbúar heimta þjónustu þeirra. Til að ráða við vinnumagnið ráða þeir nýjan meðlm Winston Zeddemore (Ernie Hudson). Eftir að hafa rannsakað Zuul segir Peter Dönu að Zuul hafi verið þjónn súmerska guðsins Gozer og heimtar að þau fari á stefnumót sem hún samþykkir. Seinna kemur Walter Peck (William Atherton) frá umhverfiseftirlitinu og heimtar að kanna hvort starf Draugabana mengi umhverfið en Peter gerir gis að honum og sendir hann burt. Egon kemst að því að hugmeginsorka borgarinnar er sífellt að aukast sem veldur því að fleiri draugar komi fram og Ray finnur að það er eitthvað undarlegt við uppbyggigu þaksins á íbúð Dönu. Dana er skyndilega andsetin af Zuul sem kallar sig Hliðvörðinn og nágranni hennar Luis Tully (Rick Moranis) er andsettur af öðrum þjóni Gozers, Vinz Clortho - Lyklameistarinn. Peck snýr aftur til Draugabanana með heimild um að slökkva á geymslukerfi þeirra sem sleppur öllum draugunum sem þeir fönguðu og Draugabönunum er stungið í fangelsi. Í fangelsinu útskýra Ray og Egon að arkitektinn sem hannaði byggingu Dönu var meðlimur af sértrúarsöfnuði sem tilbað Gozer fyrir að koma af stað heimsenda. Þeir segja að hann hafi komið fyrir tæki sem gat tekið til sín hugmeginsorku drauga og mun svo kalla Gozer til þessarar víddar. Borgarstjórinn sleppur Draugabönunum og biður þá að stöðva allan urslan sem sloppnu draugarnir eru að valda. Þeir halda til íbúðar Dönu þar sem Zuul og Vinz Clortho hafa kallað fram Gozer. Hann segir Draugabönunum að velja form Eyðileggjandans og Ray velur óvart formið - Sykurpúðakarlinn. Egon segir þeim að þeir geti umbreytt eindarflæði víddarhliðsins með því að láta róteindastraumana skerast sem gæti kostað þá lífið. Það virkar og Sykurpúðakarlinum er eytt og Dana og Luis losna úr andsetningunni og borgarbúar fagna Draugabönum fyrir að hafa bjargað heiminum.

## Tengill
Sandeyri

**Sandeyri** er eyðibýli á Snæfjallaströnd við Ísafjarðardjúp. Bærinn varð eitt helsta sögusvið Spánverjavíganna 14. október 1615. Þá réðist Ari Magnússon sýslumaður í Ögri með fimmtíu manna flokk að baskneskum hvalveiðimönnum sem voru við hvalskurð á Sandeyri og myrti þá.

Árið 1703 bjuggu 26 manns á Sandeyri en árið voru þar 19 manns á þremur bæjum. Árið 1930 bjuggu þar hjónin Tómas Sigurðsson og Elísabet Kolbeinsdóttir. Þau fluttu þaðan árið 1943 en síðasti ábúandi þar var Jóhann Kristjánsson. Sandeyri fór svo í eyði árið 1953 en steinhús sem byggt var þar 1908 stendur enn og er haldið við. Við húsið stendur neyðarskýli fyrir sjómenn sem er í eigu Slysavarnafélagsins Landsbjargar.
Bíldskeri

**Bíldskeri** var maður sem tók blóð úr mönnum í lækningaskyni. Blóðtökur voru algengar á Íslandi fram undir 1870. 

## Tenglar
* Blóðtökur fram að 1870
Friðþjófur Thorsteinsson

**Friðþjófur Thorsteinsson** (28. ágúst 1895 – 13. apríl 1967) var íslenskur knattspyrnumaður, þjálfari og formaður Knattspyrnufélagsins Fram.

## Ævi og störf
Friðþjófur var sonur athafnamannsins Péturs J. Thorsteinssonar og Ásthildar Guðmundsdóttur. Hann ólst upp í Kaupmannahöfn og Reykjavík. Á fyrrnefnda staðnum hóf hann að æfa knattspyrnu og náði þegar töluverðri færni. Meðal systkina Friðþjófs voru Gunnar sem gegndi um tíma formennsku í Fram og Samúel, einn fremsti knattspyrnumaður sem Ísland hefur alið. Þeir voru allir bræður listamannsins Guðmundar „Muggs“ Thorsteinssonar.

Í Reykjavík gekk hann til liðs við hið nýstofnaða knattspyrnufélag Fram og lét þegar til sín taka. Hann skoraði bæði mörk Framara í frægum sigri á Fótboltafélagi Reykjavíkur á landsmóti UMFÍ á Melavellinum, 17. júní 1911. Sú viðureign hefur oft verið talin fyrsti opinberi knattspyrnuleikurinn á Íslandi.

Friðþjófur hélt til verslunarnáms í Edinborg í Skotlandi árið 1914 og dvaldi ytra í fjögur ár. Á þeim tíma mun hann hafa leikið knattspyrnu með áhugamannaflokki skoska stórliðsins Hibernian FC.

Sumarið 1918 sneri Friðþjófur aftur í herbúðir Framara og lék andstæðinga sína grátt. Í leikjunum þremur skoraði hann tólf af fjórtán mörkum Fram, þar af sex á móti KR-ingum, sem er met í efstu deild Íslandsmóts karla. Árið eftir endurtók hann afrekið og skoraði sex mörk í leik gegn Val. Engu að síður var hann gagnrýndur í Vísi fyrir að hafa verið latur í leiknum.

Friðþjófur var lykilmaður í íslenska úrvalsliðinu sem atti kappi við danska stórliðið Akademisk boldklub í fyrstu heimsókn erlends knattspyrnuliðs til Íslands sumarið 1919. Hann skoraði tvö af fjórum mörkum Íslendinganna í frægum sigurleik (sem sumir hafa þó viljað skýra að hluta til sem afleiðingar af reiðtúr dönsku leikmannanna).

Ekki naut Friðþjófs þó lengi við að þessu sinni. Hann fluttist fljótlega til Kanada og bjó þar um árabil, þar sem hann mun m.a. hafa leikið og þjálfað knattspyrnu.

Árið 1934 voru Framarar í þjálfaravandræðum og kviknaði þá sú hugmynd að leita til Friðþjófs og kanna hvort hann væri til í að snúa aftur heim. Þetta varð að ráði og þjálfaði Friðþjófur Framliðið sumrin 1934-37 og aftur 1940. Þá sá hann um þjálfun íslenska úrvalsliðsins sem hélt í keppnisför til Þýskalands sumarið 1935. Framliðið tók miklum framförum undir stjórn Friðþjófs, enda kynnti hann Íslendingum ýmsar nýjungar í knattspyrnunni, s.s. stuttan samleik.

Friðþjófur Thorsteinsson gegndi formennsku í Fram 1919-20 og um nokkurt skeið árið 1935. Á þrjátíu ára afmæli félagsins var hann útnefndur heiðursfélagi.
Harald Krabbe

**Harald Krabbe** (1831 – 1917) var danskur læknir og dýrafræðingur. Hann er þekktur fyrir rannsóknir sínar á sníkjudýrum og þá sérstaklega fyrir rannsóknir á sullaveiki.

Krabbe lauk læknaprófi frá Kaupmannahafnarháskóla 1855 og doktorsprófi 1857 og fjallaði ritgerð hans um læknisfræðilegt efni. Námsdvöl í Þýskalandi 1856–1858.

Hann réðst síðan til starfa við dýralækna- og landbúnaðarháskólann á Frederiksbergi. Árið 1863 sendi danska stjórnin hann til Íslands til að rannsaka útbreiðslu á sullaveiki. Honum tókst að greina hvernig smit berst á milli hunda og annarra spendýra, og lýsa faraldursfræði sjúkdómsins og varð hann heimsþekktur fyrir þessar rannsóknir.

Hann varð kennari í líffærafræði 1880 og prófessor í sömu grein 1892 og prófessor í lífeðlisfræði 1893. Fór á eftirlaun 1902. Hann var félagsmaður í Konunglega danska vísindafélaginu.

Kona Haralds (g. 21. júlí 1871) var **Kristín Jónsdóttir Krabbe** (1841–1910), dóttir Jóns Guðmundssonar alþingismanns og ritstjóra. Synir þeirra voru:
* Oluf H. Krabbe (1872–1951), prófessor í lögfræði við Kaupmannahafnarháskóla og dómari við Eystri-Landsrétt. 
* Jón Krabbe (1874–1964), skrifstofustjóri í íslenska sendiráðinu í Kaupmannahöfn 1920–1953. 
* Thorvald Krabbe (1876–1953), landsverkfræðingur á Íslandi 1906–1937. 
* Knud H. Krabbe (1885–1961), læknir, doktor í taugasjúkdómum 1915. Stofnaði tímaritið *Acta psychiatrica et neurologica Scandinavica*, 1926. 

## Heimildir
* Harald Krabbe: *Dagbog fra Island. Ferðasaga (1863, 1870, 1871)*. Kbh. 2000, 112 s.
* Harald Krabbe (í ''Systematic parasitology'', með mynd.)
* Barátta við Sullaveiki – Ritdómur um ''Dagbog fra Island'' – (Ágúst H. Bjarnason).
* Harald Krabbe: ''Athugasemdir handa Íslendingum um sullaveikina og varnir móti henni'', Kaupmannahöfn 1864.
Lónseyri

**Lónseyri** er eyðibýli í utanverðu Kaldalóni á Snæfjallaströnd. Býlið var í byggð fram yfir 1950 en þótti lítil jörð. Árið 1930 byggði Jens Guðmundsson steinhús á jörðinni en hann var síðasti ábúandi þar. Árið 1950 keypti hann ásamt konu sinni Hærri-Bæ á Snæfjallaströnd og bjó þar til 1989. Húsið á Lónseyri stendur enn úti á eyrinni og hefur síðustu ár verið gert upp af barnabarni Jens. Á eyrinni standa tvö önnur hús í eigu tveggja dætra Jens.
Alexander Rybak

**Alexander Rybak** (rússneska: Александр Игоревич Рыбак) (fæddur 13. maí 1986 í Minsk) er norskur tónlistarmaður og lagahöfundur. Hann sigraði með lagið *Fairytale* í Eurovision árið 2009. Rybak gerði svo annað lag fyrir Noreg í Eurovision 2018 sem heitir "Thats how you write a song".
Fljótavík

**Fljótavík** er djúp vík á Hornströndum. Hún liggur milli Aðalvíkur og Kjaransvíkur. Í víkinni er allstórt vatn er nefnist Fljótavatn og er sex kílómetra langt.

Undir fjallinu Kögri er neyðarskýli Slysavarnafélagsins Landsbjargar.
Otto Rehhagel

**Otto Rehhagel** (9. ágúst 1938 í Essen) er einn árangursríkasti knattspyrnuþjálfari Þýskalands. Hann er margfaldur þýskur meistari og bikarmeistari sem þjálfari, Evrópumeistari bikarhafa og Evrópumeistari landsliða með gríska landsliðinu.

## Leikmaður
Rehhagel hóf knattspyrnuiðkun hjá áhugamannaliði í heimaborg sinni Essen. Einnig spilaði hann með Rot-Weiss Essen í neðri deildum. Þegar Bundesligan var stofnuð 1966, lék hann með Hertha BSC og 1. FC Kaierslautern til 1972. Rehhagel lék oftast sem varnarmaður og miðherji og skoraði á ferli sínum 23 mörk í Bundesligunni. Eftir að hann lagði skóna á hilluna sneri hann sér að knattspyrnuþjálfun.

## Þjálfari
Strax og ferli hans hjá Kaiserslautern lauk 1972 hóf Otto Rehhagel að þjálfa knattspyrnulið í neðri deildum. Fyrsta lið hans var 1. FC Saarbrücken í eitt keppnistímabil og Kickers Offenbach í eitt keppnistímabil. Þá varð Rehhagel í fyrsta sinn þjálfari í Bundesligunni, er hann tók við Werder Bremen í nokkra mánuði og síðan Borussia Dortmund. Með seinna liðinu þurfti hann að þola mesta tap liðs í efstu deild í Þýskalandi, er liðið hans (Dortmund) tapaði fyrir Borussia Mönchengladbach 0-12. Í kjölfarið þjálfaði Rehhagel Arminia Bielefeld og Fortuna Düsseldorf, en 1981 tók hann í annað sinn við Werder Bremen. Að þessu sinni tókst honum vel upp með liðið og gerði það að meisturum í tvö skipti á þeim 14 árum sem hann var þjálfari þess (1988 og 1993). Einnig varð hann þrisvar bikarmeistari með liðinu og 1992 gerði hann liðið að Evrópumeisturum bikarhafa (sigraði þá gegn AS Monaco). 1996 skipti Rehhagel yfir til Bayern München og var þar í tvö ár. Síðustu tvö árin sín í Bundesligunni þjálfaði hann Kaiserslautern. Hann tók við liðinu þegar það féll í 2. deild. Á fyrra árinu náði hann að komast í 1. deild á ný og á seinna árinu varð hann meistari með liðinu. Þetta var í fyrsta og eina sinn sem nýliði í 1. deild varð þýskur meistari. Otto Rehhagel er þaulsetnasti þjálfari Bundesligunnar með 820 leiki. Hann er eini maðurinn sem hefur tekið þátt í meira en 1.000 deildarleikjum í Þýskalandi, sem leikmaður og þjálfari. 2001 tók Rehhagel við gríska landsliðinu. Í Evrópumótinu 2004 í Portúgal gerði hann Grikki að Evrópumeisturum og varð hann fyrir vikið þjóðhetja í Grikklandi og heiðursborgari í Aþenu. Rehhagel þjálfar sem stendur enn gríska landsliðið og hefur hafnað ýmsum góðum boðum, m.a. að þjálfa þýska landsliðið. Næsta verkefnið er lokakeppni HM í Suður-Afríku 2010.

## Titlar sem þjálfari

Auk þess komst Werder Bremen undir stjórn Ottos Rehhagel fjórum sinnum í 2. sæti Bundesligunnar og tvisvar í úrslit bikarkeppninnar (fyrir utan sigrana). 

## Annað markvert
* 2004 fékk Otto Rehhagel þann heiður að hlaupa með ólympíska eldinn í Grikklandi í 2 ½ km.
* 2004 var Rehhagel kosin besti þjálfari heims.
* 2004 var hann kjörin maður ársins í Grikklandi, fyrstur útlendinga yfirleitt.

## Heimildir
*
Saurbær (Rauðasandi)

**Saurbær** eða **Bær á Rauðasandi** er bær og kirkjustaður í Vesturbyggð. Saurbær er fornt höfuðból og hlunnindajörð og þar bjuggu löngum ýmsir helstu höfðingjar Vestfirðinga og landsins alls.

Bærinn stendur austarlega á Rauðasandi, vestan við sjávarlónið Bæjarvaðal. Á meðal hlunninda jarðarinnar sem talin eru í *[[Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns]]* má nefna reka, selveiði, silungsveiði, sölvafjöru, grasatekju, hrísrif og útræði.

Á fyrri hluta 15. aldar bjó Guðmundur ríki Arason, auðugasti maður landsins, í Saurbæ, en þegar hann missti eigur sínar náði Björn Þorleifsson jörðinni. Í Bæ bjuggu á 16. og 17.öld sýslumenn Vestur-Barðastrandarsýslu og aðrir höfðingjar, þar á meðal Eggert Hannesson hirðstjóri og lögmaður. Tengdasonur hans, Magnús Jónsson prúði, var sýslumaður í Bæ og þótti glæsilegastur höfðingi á Íslandi á sinni tíð. Eftir lát hans bjó ekkja hans, Ragnheiður Eggertsdóttir, lengi í Bæ. Sonur hennar, Björn Magnússon sýslumaður, bjó svo í Bæ og þar fæddist sonur hans, Páll Björnsson, sem þekktastur er fyrir galdraofsóknir. Bróðir hans, Eggert Björnsson sýslumaður, bjó í Bæ og dæmdi þar í ýmsum galdramálum sem Páll hóf. Elsta dóttir hans, Guðrún Eggertsdóttir, tók við búi í Bæ ásamt manni sínum en hann dó skömmu síðar og bjó hún þar ekkja áratugum saman. Hún var þekkt fyrir hörku við leiguliða sína en hún átti flestar jarðirnar í sveitinni.

Kirkja hefur verið í Saurbæ mjög lengi. Núverandi kirkja var áður á Reykhólum, smíðuð þar 1856 en tekin niður þegar ný kirkja var reist þar  1963 og flutt í Saurbæ, endurreist og vígð 1982. Eldri kirkja sem var í Saurbæ hafði fokið í ofviðri 1966. Altaristaflan er máluð af séra Hjalta Þorsteinssyni í Vatnsfirði. Hún er gjöf frá Guðrúnu Eggertsdóttur í Bæ og sýnir hana og mann hennar, krjúpandi við kross Krists.
 
Núverandi eigendur Saurbæjar eru þau Kjartan Gunnarsson framkvæmdastjóri og Sigríður Snævarr sendiherra.
Innherjaviðskipti

**Innherjaviðskipti** er orð sem haft um viðskipti með verðbréf, einkum hlutabréf, sem skráð eru í kauphöll þegar annaðhvort kaupandi eða seljandi, eða þeir báðir, hafa aðgang að upplýsingum sem ekki hafa verið gerðar opinberar en væru líklegar til að hafa áhrif á markaðsverð ef svo væri.

## Tenglar
* 
* ''Nauðsyn á lögum um innherjaviðskipti''; grein í Morgunblaðinu 1990
Hackerspace

**Hackerspace** (**Hakkarými** eða **Hakksmiðja** ) er athvarf þar sem fólk með sameiginleg áhugamál — oftast tengdum vísindum, tækni, stafrænni og rafrænni list — getur komið saman og unnið í sameiningu að hinum ýmsu verkefnum.  Líta má á hackerspace sem opna samfélagslega vinnustofu, tilraunastofu og eða verkstæði þar sem einstaklingar með mismunandi þekkingu og hæfileika geta samnýtt, búið til og skiptst á hlutum, þekkingu og hugmyndum.

## Tenglar
* Hackerspaces.org , upplýsinga og félagaskrá fyrir Hackerspace
* The Hackspace Foundation
* Hakkavélin , Íslenskt hakkarými í Háskóla Reykjavíkur

## Tilvísanir
Ljótólfur goði

**Ljótólfur goði Alreksson** var fyrsti landnámsmaður í Svarfaðardal og bjó að Hofi. Heimildir um hann eru fyrst og fremst í Svarfdælu en Landnáma getur hans þó sem goða í Svarfaðardal. Alrekur faðir Ljótólfs var bróðir Hróðgeirs hvíta Hrappssonar sem nam land að Skeggjastöðum á Langanesströnd. Þeir bræður komu saman til Íslands en ekki er greint frá því hvaðan þeir komu. Ætla má að Ljótólfur hafi komið samskipa föður sínum til landsins. Ekki er vitað hver var kona Ljótólfs en börn hans voru Þorgeir inn óði og Æsa. Hún giftist Þórði knappi og bjó á Knappsstöðum í Stíflu. Samkvæmt Svarfdælu var Valla-Ljótur, einn helsti höfðingi Svarfdæla um siðaskiptin, sonur Ljótólfs. Yngveldur fagurkinn var ástkona Ljótólfs. Ljótólfur og Þorsteinn svörfuður á Grund voru andstæðingar og valdabarátta þeirra er uppistaðan í Svarfdælu.
Sveinn Andri Sveinsson

**Sveinn Andri Sveinsson** (12. ágúst 1963) er íslenskur lögfræðingur. Hann var borgarfulltrúi á síðasta áratug 20. aldar og er fyrrverandi formaður Knattspyrnufélagsins Fram.

## Ævi og störf
Sveinn Andri er stúdent frá Menntaskólanum í Reykjavík og lögfræðingur frá Háskóla Íslands. Hann var blaðamaður á  Morgunblaðinu samhliða háskólanámi en hefur starfað sem lögfræðingur frá útskrift. Í lögmannsstörfum sínum hefur Sveinn Andri tekið að sér mörg mál, einkum sakamál, sem hlotið hafa mikla fjölmiðlaathygli.

## Stjórnmál
Sveinn Andri gegndi ýmsum trúnaðarstörfum fyrir  Vöku, félag lýðræðissinnaðra stúdenta í Háskólanum, Heimdall og  Samband ungra sjálfstæðismanna.

Hann tók sæti í borgastjórn Reykjavíkur sem fulltrúi Sjálfstæðisflokksins eftir stórsigur flokksins í borgarstjórnarkosningunum 1990. Það kjörtímabil var hann stjórnarformaður Strætisvagna Reykjavíkur og stýrði þar umdeildum breytingum á rekstrarformi.

Deilurnar um strætó urðu eitt helsta átakaefnið í borgarstjórnarkosningunum 1994 og varð eitt fyrsta verk Reykjavíkurlistans að taka breytingarnar til baka. Sveinn Andri tók þátt í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins fyrir kosningarnar 1994 en fékk ekki brautargengi.

Sveinn Andri var um árabil í hópi þeirra forystumanna Sjálfstæðisflokksins sem hvað helst hafa talað fyrir aðild Íslands að Evrópusambandinu. Á árinu 2014 sagði hann skilið við flokkinn vegna ágreinings um Evrópumál.

## Íþróttamál
Sveinn Andri tók sæti í stjórn Knattspyrnufélagsins Fram árið 1991 og var formaður félagsins frá 1994 til 2000.  Í formannstíð hans var stofnað hlutafélag um rekstur meistaraflokks karla í knattspyrnu. Hlutafélagið tók til starfa með talsvert eigið fé, en steypti sér í skuldir á mettíma.

Sveinn Andri setti til hliðar hugmyndir forvera síns á formannsstóli, Alfreðs Þorsteinssonar um flytja Fram úr Safamýrinni í austari byggðir borgarinnar eða í Laugardalinn. Þess í stað vildi hann byggja upp það svæði sem fyrir væri. Meðal annars setti hann fram metnaðarfullar hugmyndir um að selja hluta svæðisins undir verslunarmiðstöð með knattspyrnuleikvangi á þakinu.
Gígjökull

**Gígjökull** (eða **Falljökull** ) er annar tveggja skriðjökla sem renna úr Eyjafjallajökli, en hin er Steinsholtsjökull. Þeir skríða báðir til norðurs í Þórsmörk. Gígjökull er niður undir gömlum gíg sem er í jöklinum. Vatnið sem jökullinn skreið fram í hét Lónið en það hvarf í eldgosinu 2010.

## Eitt og annað
* Árið 1964 fundust mannsleifar á Gígsjökli, þ.e. lærleggur úr manni ásamt hælbeini og einum leðurskó. Um 50 metra frá beinunum fundu menn svo giftingarhring sem sýndi að viðkomandi hafði gift sig þann 29. ágúst 1928. Líkið reyndist vera af manni úr áhöfn bandarískrar flugvélar sem fórst í flugslysinu á Eyjafjallajökli 1952 og fundust lík þriggja annarra úr áhöfninni á jöklinum í 20. ágúst 1966.

## Tilvísanir


## Tenglar
* ''Gígjökull Eyjafjallajökuls''; grein í Morgunblaðinu 1983
Vogur (meðferðarheimili)

**Vogur** er meðferðarheimili sem SÁÁ (Samtök áhugafólks um áfengis- og vímuefnavandann) reka fyrir fíkla og áfengissjúka, staðsett í Árbæ í Reykjavík. Það tók til starfa árið 1983.

## Tenglar

* Heimasíða
Hilmar Guðlaugsson

**Hilmar Guðlaugsson** (2. desember 1930) er íslenskur stjórnmálamaður. Hann var borgarfulltrúi í  Reykjavík og er fyrrverand formaður Knattspyrnufélagsins Fram.

## Ævi og störf
Hilmar er menntaður múrsmiður og starfaði sem slíkur um árabil. Hann var formaður Múrarafélags Reykjavíkur og síðar Múrarasambands Íslands, auk þess að gegna öðrum trúnaðarstörfum á vettvangi verkalýðshreyfingarinnar.

## Stjórnmál
Hilmar gekk ungur til liðs við  Sjálfstæðisflokkinn og tilheyrði verkalýðsarmi hans. Kjörtímabilin 1974-82 var hann varaborgarfulltrúi í Reykjavík og náði kjöri sem aðalmaður árið 1986. Hann sat í borgarstjórn samfleytt í tólf ár, en dró sig í hlé fyrir borgarstjórnarkosningarnar 1998.

## Íþróttamál
Árið 1978 var Hilmar kjörinn formaður Knattspyrnufélagsins Fram og gegndi því embætti um átta ára skeið, til ársins 1986. Hann er einn örfárra formanna Fram sem ekki á að baki keppnisferil með félaginu, en hann hóf afskipti sín af Fram fyrst á fullorðinsárum í gegnum íþróttaiðkun barna sinna.

Sonur Hilmars er  Atli Hilmarsson, einn kunnasti handboltamaður Íslands.
Stofnbrot

**Stofnbrot** er ræð tala skrifuð sem almennt brot þar sem teljarinn er einn og nefnarinn er jákvæð heiltala. Stofnbrotið \tfrac{1}{n} (þar sem teljarinn er einn og nefnarinn n) er því margföldunarumhverfa jákvæðu heiltölunnar n\,. Dæmi um stofnbrot væru til dæmis \tfrac{1}{1}, \tfrac{1}{2}, \tfrac{1}{3} eða \tfrac{1}{15}.

Margföldun tveggja stofnbrota gefur annað stofnbrot :
:\frac1x \times \frac1y = \frac1{xy}.

á meðan samlagning, frádráttur eða deiling tveggja stofnbrota gefur sjaldan annað stofnbrot:
:\frac1x + \frac1y = \frac{x+y}{xy}

:\frac1x - \frac1y = \frac{y-x}{xy}

:\frac1x \div \frac1y = \frac{y}{x}.
Gunnar Thorsteinsson

**Gunnar Thorsteinsson** (1894 – 4. mars 1921) var íslenskur knattspyrnumaður og formaður Knattspyrnufélagsins Fram.

## Ævi og störf
Gunnar var sonur athafnamannsins Péturs J. Thorsteinssonar og Ásthildar Guðmundsdóttur. Meðal systkina Gunnars voru Friðþjófur sem gegndi um tíma formennsku í Fram og Samúel, einn fremsti knattspyrnumaður Íslands. Þeir voru allir bræður listamannsins Guðmundar „Muggs“ Thorsteinssonar.

Í Danmörku lærði Gunnar verslunarstörf og bjó sig undir að feta í fótspor föður síns. Heilsubrestur kom í veg fyrir þau áform. Gunnar veiktist af spænsku veikinni og náði aldrei aftur fullri heilsu. Þau veikindi drógu hann að lokum til dauða árið 1921.

Þegar Gunnar lést var hann trúlofaður myndlistarkonunni Nínu Sæmundsson

## Íþróttir
Gunnar fluttist til Reykjavíkur árið 1914 og gekk til liðs við Knattspyrnufélagið Fram. Hann var þegar gerður að fyrirliða og gegndi stöðu formanns félagsins 1914-15.

Friðþjófur Thorsteinsson, aðalmarkaskorari Framara, var nýfluttur til Skotlands þegar Gunnar gekk í raðir Framara. Gunnar tók við hlutverki bróður síns sem aðalmarkvarðahrellirinn í sigursælu Framliði.
Krónos

**Krónos** var í grískri goðafræði títani og sonur Úranosar og Gaju. Hann var meðal annars faðir guðanna Seifs, Póseidons og Hadesar.
Ragnar Lárusson

**Ragnar Lárusson** (8. maí 1907 – 11. júní 1971) var íslenskur stjórnmálamaður, embættismaður Reykjavíkurborgar og formaður Knattspyrnufélagsins Fram.

## Ævi og störf
Ragnar vann hjá Reykjavíkurbæ nær alla sína starfsævi. Fyrst sem framfærslufulltrúi bæjarins og síðar sem forstöðumaður ráðningarskrifstofu borgarinnar til dauðadags.

Hann var í forystusveit Sjálfstæðisflokksins um langt skeið, m.a. sem formaður Varðar 1946-52. Ragnar var frambjóðandi Sjálfstæðismanna í Strandasýslu þrennar kosningar í röð: 1953, 1956 og 1959, en tapaði í öll skiptin fyrir Hermanni Jónassyni.

## Íþróttamál
Ragnar var kjörinn formaður Fram árið 1939 og gegndi því embætti til 1942. Hann varð síðar fulltrúi Framara á vettvangi Knattspyrnusambands Íslands og sat í stjórn þess í tvo áratugi.
Upptyppingar

**Upptyppingar** eru móbergsfjöll  í Ódáðahrauni vestan Krepputungu. Þeir mynda fjallaþyrpingu með nokkrum tindum og eru áberandi kennileiti þar á öræfunum. Jökulsá á Fjöllum rennur í sveig niður með þeim að austan. Upptyppingar eru myndaðir við gos undir jökli nálægt lokum síðasta jökulskeiðs. Þeir eru hluti af eldstöðvakerfi Kverkfjalla.

Tveir hæstu tindarnir eru 1084 og 987 metra háir.

## Tenglar
* ''Fólk búi sig undir gos í Grímsvötnum og Upptyppingum''; grein af Dv.is 14. apríl 2010
Lífmassi

**Lífmassi** er í grunninn lífrænt efni sem gengur af í líffræðilegum ferlum og gefur möguleika á vinnslu endurnýjanlegrar orku. „Þegar rætt er um lífmassa sem orkulind er yfirleitt átt við afurðir eða aukaafurðir úr skógrækt og landbúnaði, en etanól, metan og lífdísill eru helstu lífmassa-orkumiðlarnir. Því kemur ekki á óvart að þau lönd sem komin eru einna lengst í þróun á lífmassa sem eldsneyti í stað jarðefnaeldsneytis eru Brasilía, þar sem sykurreyr er hráefnið, og Svíþjóð og Finnland, þar sem skóglendi er mikið, þó fleiri lönd standi einnig framarlega í þessum efnum.“

*„Lífmassi er meðal þeirra orkugjafa sem munu koma í stað jarðefnaeldsneytis til að draga úr aukningu gróður- 
húsaáhrifa. Með því að vinna gas úr sorpi og búfjáráburði er einnig dregið úr losun metans, sem er mjög virk [[gróðurhúsalofttegund]], og afgangar úr grisjun skóga og timburvinnslu eru mikilvægt hráefni. [[Úrgangur]], sem til fellur, dugir 
þó skammt. Hér á landi kemur til greina að hirða lífmassa af túnum eða rækta [[tún]] sérstaklega með tegundum eins og 
[[strandreyr]], og [[bygg]] og [[alaskalúpína]] koma til greina. Víði ætti að mega rækta með góðum árangri. Minni líkur eru á 
að rækta megi olíujurtir til að fá [[dísilolía|dísileldsneyti]].“*
Orkan sem fæst úr lífmassa er ekki jafn þétt og sú úr jarðefnaeldsneyti og því þarf aukna tækni til þess að lífmassaorka sé samkeppnisfær. Því er ljóst að landbúnaðurinn og iðnaður þarf meiri gróður og hagkvæmari vinnslu til þess að unnt sé að auka notkun lífmassa. Mögulegar afurðir úr lífmassa er eldsneyti í vökva- og gasformi auk fleiri gagnlegra efnasambanda sem nú eru framleidd úr jarðefnum.

## Nýting lífmassa á Íslandi
Árið 1997 var Íslenska lífmassafélagið stofnað með það fyrir augum að styðja verkefni um etanól framleiðslu sem og annarra efna með nýtingu jarðgufu. Í grunninn var hugmyndin að nýta háhitasvæðin og lífmassa. Meginhráefnin áttu að vera úrgangspappír, alaskalúpína, bygg, hey og mysa og afurðirnar m.a. etanól. *„Gróft séð virðist vera möguleikar á framleiðslu allt að 50.000 tonnum af etanóli úr innlendum gerjunarmassa og hugsanlega um 700.000 tonn með fáanlegri jarðgufu. Þar með er ekki sagt að þessar leiðir væru þær hagkvæmustu í úrvinnslu lífmassa á Íslandi. Hugsanlegt er að etanólið nýtist með hagkvæmari hætti í ýmiskonar efnaframleiðslu en athuganir á þessum þáttum liggja ekki fyrir. Því er varlegt að áætla um lífmassa sem 
orkugjafa þangað til frekari rannsóknir og hagkvæmniathuganir liggja fyrir.“*

Árið 2009 var opnuð á kurlkyndistöð á Hallormsstað sem Skógarorka ehf. rekur. Þar er viður sem fellur til við grisjun á svæðinu nýttur sem orkugjafi. Kyndistöðin er sú fyrsta sinnar tegundar hér á landi og kemur til með að þjóna bæði opinberum byggingum og heimilum á svæðinu þegar fram líða stundir. Kurlkyndistöð sem þessi er kolefnishlutlaus enda losar tré sem hefur verið kurlað og brennt einungis kolefnið sem bundið var í því. Fengi tréð að standa, deyja og fúna myndi sama magn kolefnis losna út í andrúmsloftið.

## Tilvísanir
Gerhard Mercator

**Gerhard Mercator** (5. mars 1512 í Rupelmonde – 2. desember 1594 í Duisburg) var fremsti kortagerðamaður síns tíma og var orðin þjóðsögn í lifanda lífi. Hann umbylti kortagerð (Mercator-vörpun) og var auk þess mikilshæfur stærðfræðingur, guðfræðingur og heimspekingur.

## Æviferill

Gerhard Mercator fæddist í belgíska bænum Rupelmonde og hét þá Gerard De Kremer. Eftir andlát föður síns ólst hann upp í Hertogenbosch á Niðurlöndum. Frá og með 1530 nam hann heimspeki, guðfræði og stærðfræði við háskólann í Leuven og lagði einnig stund á kortagerð. 1537 bjó hann til fyrsta kortið sitt og ári síðar heimskort. Fleiri kort fylgdu í kjölfarið, svo sem kort af Flæmingjalandi (*Flanderen*). Einnig bjó Mercator til hnattlíkön sem seldust víða í stóru upplagi. Á þessum tíma var kaþólska kirkjan enn með sterk ítök í suðurhluta Niðurlanda (Belgíu í dag). Kirkjunni mislíkaði nýja heimsmyndin og var Mercator handtekinn og ákærður fyrir trúvillu. Í dýflissu mátti hann dúsa í fleiri mánuði. Þegar hann var látinn laus hélt hann áfram að búa til kort og hnattlíkön. Einnig bjó hann til stjörnukort. 1551 þáði hann boð um að koma til þýsku borgarinnar Duisburg. Þar kenndi hann við háskólann, sem þá var nýstofnaður. Mercator lifði í Duisburg til æviloka. 1569 hafði hann þróað með sér nýja aðferð til kortagerðar. Með nýju aðferðinni fékkst kort sem var áttarétt að öllu leyti. Aðeins fjarlægðirnar brengluðust. Vörpun þessi heitir í dag Mercator-vörpun og er enn mikið notuð. Með þessari nýju tækni bjó Mercator til heimskort sem veitti honum heimsfrægð. Síðasta verk hans var landakortabók, en honum entist ekki aldur til að ljúka henni. Mercator lést í Duisburg og var lagður til hvíldar í Salvatorkirkjunni þar í borg. Grafreitur hans er týndur, en grafarplatti hans hangir í kirkjunni. Sonur hans Rumold lauk landakortabókinni og gaf hana út. Í bókinni voru mýmörg kort af Frakklandi, Þýskalandi, Niðurlöndum og Evrópu. Í henni var einnig eitt Íslandskort.

## Heimildir
Áslákur Ingvarsson

**Áslákur Ingvarsson** (fæddur 22. nóvember 1990 í Reykjavík) er íslenskur leikari og söngvari. Hann er sonur leikarahjónanna Ingvars Eggerts Sigurðssonar og Eddu Arnljótsdóttur.

Áslákur er þekktastur fyrir leik sinn í kvikmyndinni Kaldaljós þar sem hann lék á móti föður sínum Ingvari og yngri systur sinni Snæfríði en hann var tilnefndur til Eddu verðlaunanna fyrir leik sinn. Áslákur hefur einnig tekið þátt í uppsetningum Þjóðleikhússins á sýningum á borð við Oliver Twist.

Í apríl 2010 söng hann fyrir hönd Menntaskólans við Hamrahlíð í söngkeppni framhaldsskólanna á Akureyri. Hann flutti lagið *Sofð þú mér hjá* eftir Baggalút.

## Tilvísanir

## Aðrar heimildir
*Prófíll á Operabase.com
*
Jón Magnússon (formaður Fram)

**Jón Magnússon** (17. janúar 1911 – 26. desember 1997) var verslunarmaður í  Hafnarfirði, knattspyrnumaður og formaður Knattspyrnufélagsins Fram og Fimleikafélags Hafnarfjarðar.
## Ævi og störf
Jón fæddist á Álftanesi og ólst upp þar og í Hafnarfirði. Sem ungur maður kom hann að stofnun Knattspyrnufélagsins Þjálfa í Hafnarfirði árið 1928 og var formaður þess uns félagið var lagt niður árið 1932.

Á sama tíma var Jón meðlimur í Knattspyrnufélaginu Fram, sem var að rífa sig upp úr miklum öldudal. Árið 1928 sendi Fram ekki lið til þátttöku á Íslandsmóti karla í fyrsta og eina sinn í sögunni. Árið eftir keppti Fram að nýju með nánast alveg nýtt lið, þar sem Jón Magnússon var meðal keppenda. Hann lék með meistaraflokki til ársins 1941 og varð Íslandsmeistari með liðinu sumarið 1939.

Það mæddi mikið á Jóni Íslandsmeistaraárið, því auk þess að leika með liðinu gegndi hann formennsku í Fram 1938-39. Þetta sama sumar héldu Framarar í keppnisferð til Danmerkur í boði danska knattspyrnusambandsins, sem hélt upp á fimmtíu ára afmæli sitt. Í tilefni af afmælinu efndu Danirnir til óopinbers Norðurlandamóts, þar sem landslið Svía, Norðmanna og Finna kepptu auk heimamanna. Framliðið var kynnt til sögunnar sem nokkurs konar áheyrnarfulltrúi og fastlega gefið í skyn að þar færi íslenska landsliðið.

Upp úr 1940 hóf Jón verslunarrekstur í Hafnarfirði og gerðist þá virkur félagi í Fimleikafélagi Hafnarfjarðar, lék með meistaraflokki og gegndi m.a. formannsembættinu 1943-45.

Jón fluttist aftur til Reykjavíkur 1950 og fór upp úr því að einbeita sér að störfum fyrir Knattspyrnusamband Íslands, þar sem hann sat í stjórn í tæpan aldarfjórðung. Árið 1960 tók hann aftur við formennskunni í Fram og gegndi því starfi í eitt ár. Hann var útnefndur heiðursfélagi árið 1978, á 70 ára afmæli félagsins.
Leikfangasaga

***Leikfangasaga*** (enska: *Toy Story*) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 1995. Myndin segir frá lífi ungs drengs og leikfanga hans sem lifna við um leið og drengurinn lætur sig hverfa úr herberginu. Toy Story er meðal annars fyrsta kvikmyndin sem var gerð sem er 100% tölvugerð.

## Söguþráður
Addi er ungur drengur sem hefur gaman af leikföngum. Samtals á hann tugi leikfanga og þykir afar vænt um þau öll. Eins og gengur og gerist hjá ungum krökkum er það alltaf eitt leikfang sem stendur upp úr. 

Uppáhalds leikfang Adda er kúrekabrúðan Viddi, heiðarlegur fógeti úr villta vestrinu. Hin leikföngin líta upp til hans og er hann einhverskonar foringi hópsins og hlýða allir því sem hann segir.

## Leikarar

### Lög í myndinni

## Talsetningarstarfsmenn

## Tenglar
* *[[Leikfangasaga 2]]*
* *[[Leikfangasaga 3]]*
* *[[Leikfangasaga 4]]*

## Tilvísanir
Nasjonal Samling

**Nasjonal Samling** – NS (*Þjóðleg eining*, hefur einnig verið þýtt sem *Þjóðfylkingin*) var norskur stjórnmálaflokkur, stofnaður 1933 og lagður niður eftir ósigur þýska hersins í Noregi 1945. Foringi flokksins og helsti hugmyndafræðingur var Vidkun Quisling. Hugmyndafræði NS einkenndist af kenningum fasismans og seinna einnig nazismans, þar sem þjóðernishyggja og dásemd á yfirburðum „norræna kynþáttarins“ var þungamiðja auk andstöðu gegn lýðræði og þingræði. Flokkurinn var byggður í samræmi við skipulag annarra fasistaflokka með „leiðtogaskipulagi“, með Quisling sem öllu ráðandi foringja – fürer. Fyrir utan kvenna og ungliðadeildir hafði flokkurinn að þýskri og ítalskri fyrirmynd einnig vopnaða sveit sem nefnd var Hirden – Hirðin.

Nasjonal Samling bauð fram í þingkosningunum 1933 og 1936 en hafði ekki það fylgi sem flokksmenn höfðu vonað, í kosningunum 1933 fékk flokkurinn 27 850 atkvæði eða 2.23 % og 1936 26 577 atkvæði eða 1.83 % og komu engum manni á þing.
Þessi úrslit ollu miklum deilum innan flokksins og endaði með klofningi þar sem sá hluti sem var borgarlega hægrisinnaður sagði skilið við Quisling. Á næstu árum var flokkurinn smár í sniðum og einangraður og snérist að mestu í kringum Quisling sjálfan.

Hugmyndafræðilega færðist NS á þessum árum allt nær þýska nazistaflokknum og á fundi Quislings með Hitler 14. desember 1939 var NS lofað aðstoð við uppbyggingu flokksins. Eftir innrás þýska hersins í Noreg 9. apríl 1940 greip Quisling tækifærið og lýsti því yfir að norsku ríkisstjórninni hefði verið steypt af stóli og að hann tæki sjálfur við völdum. Viku seinna tóku Þjóðverjar völdin af Quisling og við tók stjórn sem skipuð var af hæstarétti Noregs. Á næstu mánuðum fóru fram viðræður um mögulega samstarfsstjórn en þær viðræður runnu út í sandinn. Josef Terboven, sem var ríkisstjóri Þjóðverja í Noregi, lýsti því yfir 25. september 1940 að stjórn hæstaréttar væri þar með uppleyst og að útlagastjórnin, sem sat í London, og norski konungurinn væru sett af. Í hinni nýju framkvæmdastjórn sem Þjóðverjar settu á laggirnar voru flesti flokksmenn í NS. Samtímis voru allir flokkar aðrir en NS bannaðir. Hinn 1. febrúar 1942 var Quisling síðan gerður að forsætisráðherra sem átti að stjórna Noregi í umboði Þýskalands þar til að stríðinu væri lokið. 

Fljótlega fór Nasjonal Samling að vaxa, frá því að hafa verið hópur nokkur hundruð manna í apríl 1940 hafði hann vaxið í september sama ár í 22 000 félaga og í nóvember 1943 43 400. 

Norska útlagastjórnin í London gerði það ólöglegt að vera flokksfélagi í Nasjonal Samling. Flokksfélagar voru þess vegna allir kærðir fyrir landráð og stríðsglæpi. Handtökur hófust þegar hinn 8. maí 1945 þegar þýski herinn gafst upp, samanlagt voru 92 000 handteknir og um 55 000 dæmdir, 45 voru dæmdir til dauða, um 17 000 í fangelsi og hinir misháar sektir.

## Heimildir
* Brevig, Hans Olaf & Ivo de Figueiredo: *Den norske fascismen : Nasjonal samling 1933-1940*, 2002, ISBN 8253024347
* Dahl, Hans Fredrik m.fl.: *Den norske nasjonalsosialismen : Nasjonal Samling 1933-1945 i tekst og bilder*, [3. utg.], 1995, ISBN 9788253032467

## Neðanmálsgreinar
Salma Hayek

**Salma "del Carmen" Hayek Jiménez**, þekkt sem **Salma Hayek** (fædd 2. september 1966) er mexíkósk leikkona.

## Heimildir
Blakdeild Fram

**Blakdeild Fram** var íþróttadeild sem stofnuð var innan í Knattspyrnufélagsins Fram árið 1978. Hún starfaði af krafti um nokkurra ára skeið, en tók í síðasta sinn þátt í Íslandsmóti árið 1991.

## Sagan
Fyrstu hugmyndir um að hefja æfingar í blaki á vettvangi Knattspyrnufélagsins Fram voru kynntar til sögunnar árið 1974. Þá um vorið hampaði Ungmennafélag Biskupstungna Íslandsmeistarartitlinum í blaki. Liðsmenn þess voru allir útskriftarnemar við Íþróttakennaraskólann, sem ákváðu að halda hópinn í höfuðborginni.

Í hópnum voru Framararnir Pálmi Pálmason og Ásgeir Elíasson og lá því beint við að knýja að dyrum hjá Fram. Svörin voru hins vegar á þá leið að Fram ætti nóg með að sjá öðrum boltagreinum fyrir æfingatímum. Niðurstaða hópsins varð því sú að stofna deildina innan Þróttar, sem varð í kjölfarið sigursælasta blakfélag landsins.

Undirtektirnar urðu aðrar og betri árið 1978 þegar hópur unglinga á menntaskólaaldri bönkuðu upp á og báðu um að fá að stofna blakdeild. Um var að ræða vinahóp úr Menntaskólanum við Hamrahlíð sem verið hafði saman í Álftamýrarskóla. Flestir í hópnum voru virkir félagar í Fram og æfðu aðrar greinar innan félagsins. Meðal stofnfélaga voru fréttamaðurinn Kristján Már Unnarsson og handknattleiksmaðurinn  Atli Hilmarsson.

Framarar skráðu sig til leiks á Íslandsmóti meistaraflokks haustið 1978. Næstu árin rokkaði liðið á milli þess að berjast við topp annarrar deildar og botn fyrstu deildar.

Veturinn 1986-87 var sá besti í sögu blakdeildarinnar. Leikmenn voru á besta aldri og með mikla reynslu. Fram komst í úrslitaeinvígi um Íslandsmeistaratitilinn gegn Þrótti. Báðar viðureignir einvígisins töpuðust 3:1 eftir harða baráttu og silfurverðlaunin voru Framara. Sama vetur bar það til tíðinda að leikmönnum Fram tókst að vinna hrinu gegn Íþróttafélagi stúdenta 15:0.

Þessi góði árangur reyndist hins vegar svanasöngur frekar en fyrirboði frekari afreka. Næstu fjögur árin höfnuðu Framarar í neðsta sæti Íslandsmótsins og náðu sjaldnast að vinna hrinu í keppni við sterkari liðin. Smátt og smátt varð rekstur blakdeildarinnar þyngri. Upphaflegu stofnendurnir sneru sér að öðrum verkefnum, en erfiðlega gekk að fá nýja menn í staðinn.

Kvennaflokkur og yngri flokka starf deildarinnar lognaðist sömuleiðis útaf, ekki hvað síst vegna aðstöðuleysis. Fram átti ekki eigið þróttahús og íþróttahús Álftamýrarskóla var ásetið. Fyrir vikið voru æfingar haldnar út um allar trissur og yngri flokkarnir þurftu til að mynda að sækja æfingar vestur í Melaskóla þótt iðkendurnir væru flestir úr  Breiðholtinu.

Fram tók í síðasta sinn þátt í Íslandsmóti í blaki vorið 1991. Deildin var þó aldrei formlega lögð niður og hafa Framarar keppt undir eigin merkjum á öldungamótum til þessa dags. Ekki er því útilokað að Framarar eigi síðar eftir að láta til sín taka í blakinu á ný.
Lúðvík Þorgeirsson

**Lúðvík Thorberg Þorgeirsson** (2. nóvember 1910 – 27. desember 1996) var íslenskur kaupmaður, knattspyrnumaður og formaður Knattspyrnufélagsins Fram.

## Ævi og störf
Lúðvík var þjóðkunnur verslunarmaður, en hann rak nýlenduvöruverslunina Lúllabúð við Hverfisgötu frá árinu 1939 til 1982, þegar sonur hans tók við rekstinum.

Árið 1928 var Knattspyrnufélagið Fram komið að fótum fram. Sjóðurinn tómur, félagatalið týnt og gömlu forystumennirnir horfnir á braut. Til greina kom að leggja félagið niður eða sameina það Víkingi.

Þá kom að stjórn félagsins vaskur hópur ungra manna, sem segja má að hafi komið því til bjargar. Lúðvík var einn þeirra fimm manna sem skipuðu endurreisnarstjórnina 1928. Næsta áratuginn skipti hópur þessi á milli sín formennskunni í félaginu og kom hún í hlut Lúðvíks árin 1935-37.

Lúðvík lagði skóna á hilluna þegar hann stofnaði verslun sína árið 1939 og missti því naumlega af því að verða Íslandsmeistari með Fram. Hann tók hins vegar virkan þátt í starfi félagsins og gegndi Lúllabúð lengi hlutverki óopinbers félagsheimili Fram, þar sem m.a. mátti kaupa miða á kappleiki og skemmtanir, nálgast blöð félagsins og skrá sig í skíðaferðir.

Á fimmtíu ára afmæli Fram var Lúðvík útnefndur heiðursfélagi Fram, en við sama tilefni afhenti hann félaginu sjóð sem gamlir félagsmenn höfðu safnað til uppbyggingar á nýju félagssvæði.

Sonur Þorgeirs, Birgir var formaður Fram 1986-89.
Guðmundur Halldórsson

**Guðmundur Halldórsson** (9. ágúst 1900 – 13. febrúar 1986) var útsölustjóri hjá  ÁTVR, knattspyrnumaður og formaður Knattspyrnufélagsins Fram.

## Ævi og störf

Guðmundur ólst upp við Njálsgötuna í Reykjavík, sem þá var helsta vígi og uppeldisstöð knattspyrnufélagsins Fram. Aðalkeppnisvöllur piltanna í hverfinu var á gömlu öskuhaugunum þar sem Heilsuverndarstöðin stendur nú.

Árið 1919 gekk Guðmundur til liðs við Fram og varð þá þegar fastamaður í meistaraflokksliði félagsins og margoft Íslandsmeistari. Hann var þá meðal yngstu leikmanna liðsins.

Um 1927 stóð Fram höllum fæti. Nær allir lykilmenn og stjórnendur félagsins hættu um svipað leyti og litu mátti muna að félagið lognaðist út af. Guðmundur hafði þá forgöngu um að blása nýju lífi í félagið. Hann safnaði piltum af Njálsgötusvæðinu til æfinga, sem hann stýrði sjálfur og smalaði í nýja stjórn fyrir aðalfundinn 1928, sem reif félagið upp úr öskustónni. Hann gerðist jafnframt fyrsti þjálfari meistaraflokks í nútímaskilningi þess orðs.

Þáttur Guðmundar í að bjarga Knattspyrnufélaginu Fram frá bráðum dauða var staðfest árið 1933, á 25 ára afmæli félagsins þegar hann og Kjartan Þorvarðsson, félagi hans úr endurreisnarstjórninni, voru útnefndir annar og þriðji heiðursfélagi Fram, en sá heiður hafði þá ekki enn hlotnast neinum stofnfélaga Fram.

Þótt Guðmundur hefði haft frumkvæðið að myndun endurreisnarstjórnarinnar tók hann ekki við formannsembættinu fyrr en árið 1937 og gegndi því til 1939 og svo aftur 1946-47.  Á seinna formannstímabili Guðmundar réðst Fram í byggingu félagsheimilis, fyrst íslenskra íþróttafélaga,

Guðmundur var bróðir Sigurðar og Ólafs Halldórssona sem einnig voru formenn í Fram.
Orrustan við Waterloo

**Orrustan við Waterloo** var orrusta sem var háð sunnudaginn 18. júní árið 1815 í núverandi Belgíu. Her undir stjórn Napóleons keisara var borinn ofurliði af sameinuðum herjum sjöunda bandalagsins, bandalagshers Breta undir stjórns Wellingtons og prússnesks hers undir stjórn Gebhard von Blücher. 

## Tenglar
* 

## Heimildir
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Tilvísanir


## Neðanmálsgreinar
Ragnhildur Geirsdóttir

**Ragnhildur Geirsdóttir** (fædd 9. október 1971) er íslenskur verkfræðingur og núverandi forstjóri Reiknistofu bankanna. Áður hefur hún m.a. starfað sem aðstoðarforstjóri Wow air, forstjóri Promens hf og forstjóri FL Group.  

Ragn­hildur lauk CS-prófi í véla- og iðn­að­ar­verk­fræði frá Háskóla Íslands árið 1995, MS-prófi í iðn­að­ar­verk­fræði frá Háskól­anum í Wisconsin árið 1996 og MS-prófi í við­skipta­fræði frá sama skóla árið 1998. Hún hóf störf hjá Flug­leiðum árið 1999 en árið 2002 var hún ráðin for­stöðumaður rekstr­ar­stýr­ing­ar­deild­ar fyrirtækisins og tók við sem fram­kvæmda­stjóri rekstr­ar­stýr­ing­ar­sviðs Icelanda­ir í janú­ar 2003. Árið 2005 var hún ráðin forstjóri Flugleiða (síðar FL Group) og gegndi hún stöðunni um nokkra mánaða skeið. Frá 2006 til 2011 var Ragnhildur forstjóri Promens. Hún var framkvæmdastjóri rekstrar og upplýsingatækni hjá Landsbankanum frá 2012-2017, aðstoðarforstjóri Wow air frá 2017-2019 og hefur verið forstjóri Reiknistofu bankanna frá janúar 2019.   

## Tenglar
* ''Ragnhildur Geirsdóttir ráðin forstjóri Flugleiða''; grein af mbl.is 17. febrúar, 2005
*''Fullyrt að Ragnhildur hætti hjá FL Group''; af Mbl.is 19.10.2005
* ''Laun þögguðu niður í forstjóra''; grein af Dv.is 16. apríl 2010 
* ''Inga Jóna: Ragnhildur hótaði að leita til lögreglunnar út af FL''; af Dv.is 12. apríl 2010 
* ''Segir dylgjur um starfslok hennar ósannar''; grein af Rúv.is 20. apríl 2010
* ''Úr einum forstjórastóli í annan''; grein af Vb.is 14. ágúst 2011 

## Tilvísanir
Mikhail Tal

**Mikhail Tal** (rússneska: Михаил Нехемьевич Таль; 9. nóvember 1936 – 28. júní 1992) var lettneskur stórmeistari og áttundi heimsmeistarinn í skák. Hann fæddist í Riga í Lettlandi.

Tal er einnig þekktur undir nafninu „töframaðurinn frá Riga“ fyrir afar flókinn, taktískan skákstíl og leikfléttur, sem margir líktu við töfrabrögð.

Tal var afar vel liðinn í skákheiminum. Til að mynda er minningarmót, Tal Memorial, haldið honum til heiðurs á hverju ári í Moskvu, þar sem margir af sterkustu stórmeisturum heims taka jafnan þátt. 

Árið 1960 háði Mikhail Tal, einungis 23 ára gamall, einvígi við þáverandi heimsmeistara, Mikhail Botvinnik um heimsmeistaratitilinn. Tal vann einvígið 12.5-8.5 og varð heimsmeistari í skák í kjölfarið, sá yngsti frá upphafi (Garry Kasparov sló þetta met árið 1985 þegar hann vann titilinn 22 ára gamall). Tal hélt titlinum aðeins í eitt ár þar sem hann tapaði fyrir Botvinnik í einvígi um heimsmeistaratitilinn árið 1961. Tal tefldi aldrei aftur einvígi um heimsmeistaratitilinn, en var í hópi fremstu skákmanna heims allt til dauðadags. Hann tefldi m.a. á fjölmörgum millisvæða- og áskorendamótum og varð margoft skákmeistari Sovétríkjanna sálugu. Hann tefldi margoft á Íslandi, fyrst árið 1957 á heimsmeistaramóti stúdenta.

Tal ritaði bók um fyrra einvígi sitt við Botvinnik sem kom út á vegum Skákprents í íslenskri þýðingu Braga Halldórssonar árið 1975.
## Heilsa
Tal var alla tíð við slæma heilsu og þurfti m.a. að hætta þátttöku í áskorendamóti í Curaçao á Kúbu vegna veikinda á árinu 1962. Hann glímdi m.a. við nýrnasjúkdóm sem að lokum dró hann til dauða. Almennt er heilsuástand Tals talið hafa átt sinn þátt í slælegri frammistöðu hans á móti Botvinnik í einvíginu árið 1961. Ekki bætti svo úr skák að Tal bæði reykti og drakk.

Tal var einnig bæklaður á hægri hönd, þannig að fingur hans voru *vafnir* og mynduðu tvo stærri fingur (sjá mynd).

## Heimildir

* Alfræðibókin um skák. Dr. Ingimar Jónsson. Iðunn 1988.
Aurar (landslagsþáttur)

**Aurar** (orðið *aur* í fleirtölu) eru ógróið flatlendi úr hnullungum, möl og sandi sem auravatn hleður undir sig. Gott dæmi um aura eru sandar og ósar Markarfljóts.
Liðagigt

**Liðagigt** (eða **iktsýki**) er sjálfsofnæmissjúkdómur sem veldur því að ónæmiskerfi líkamans ræðst gegn sjálfu sér og leiðir til þess að liðir líkamans bólgna upp. Bólgan getur svo orðið til að liðbrjóskið eyðist.

## Tilvísanir


## Heimildir
* Hvað er liðagikt? (Doktor.is)
* Liðagigt 
*