open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Creedence Clearwater Revival

**Creedence Clearwater Revival** var bandarísk hljómsveit sem stofnuð var árið 1967 í El Cerrito, Kaliforníu. Sveitin samanstóð af bræðrunum John og Tom Fogerty, ásamt bassaleikaranum Stu Cook og trommaranum Doug Clifford. Meðlimirnir höfðu raunar spilað saman frá 1959, fyrst sem The Blue Velvets og síðar sem The Golliwogs. 

Stíll CCR er rokk sem m.a. er íblandað blús, ryþmablús og kántrí. Með þekktari lögum þeirra er *Proud Mary* (sem Tina Turner gerði enn þekktara), *Have You Ever Seen the Rain?* og *Bad Moon Rising*.

Creedence Clearwater Revival átti 14 topp-10 smáskífur í röð frá 1969 til 1971. Árið 1972 leystist sveitin upp eftir ágreining meðlima um samninga og tónlistarstefnu.

Eftir upplausnina spiluðu Cook og Clifford sem Creedence Clearwater Revisited frá 1995 til 2020 og John Fogerty spilar CCR lög með sólóhljómsveit sinni. Tom lést árið 1990. 

## Meðlimir
*Doug Clifford –  Trommur, raddir (1959–1972, 1974, 1980, 1983)
*Stu Cook – bassi gítar og raddir (1959–1972, 1974, 1980, 1983)
*John Fogerty – söngur, gítar, hljómborð, munnharpa, saxófónn (1959–1972, 1974, 1980, 1983)
*Tom Fogerty – gítar, raddir (1959–1971, 1974, 1980)

## Breiðskífur
*Creedence Clearwater Revival (1968)
*Bayou Country (1969)
*Green River (1969)
*Willy and the Poor Boys (1969)
*Cosmo's Factory (1970)
*Pendulum (1970)
*Mardi Gras (1972)

## Tilvísanir
Ray Mentzer

**Ray Mentzer** (3. ágúst 1953 – 12. júní 2001) var bandarískur atvinnumaður í vaxtarrækt. Hann var bróðir vaxtarræktarmannsins Mike Mentzer.

Ray Mentzer lést af nýrnabilun sem hlaust af IgA-nýrakvilli (einnig þekkt sem Bergersveiki). Hann lést í sömu íbúð og bróðir sinn, Mike Mentzer, aðeins tveimur dögum eftir að hafa fundið lík hans.

## Tenglar
Jódís Skúladóttir

**Jódís Skúladóttir** (f. 6. nóvember 1977) var alþingismaður Vinstrihreyfingarinnar – græns framboðs í Norðausturkjördæmi frá 2021 til 2024. Hún var kjörin í Alþingiskosningunum 2021. Henni var ekki boðið sæti á lista í Alþingiskosningunum 2024.

Jódís útskrifaðist með stúdentspróf frá Menntaskólanum á Egilsstöðum árið 2001. Hún tók BS-próf í viðskiptalögfræði frá Háskólanum á Bifröst árið 2011 og ML-próf í lögfræði frá Háskólanum í Reykjavík 2013. Jódís starfaði sem lögfræðingur hjá Umhverfisstofnun 2013 til 2014 og sem verkefnastjóri og persónuverndarfulltrúi hjá Austurbrú ses. 2018-2021. Hún var oddviti Vinstri grænna í sveitarstjórnarkosningum í Múlaþingi 2020 og sat í sveitarstjórn þar til hún var kjörin til þingmennsku. Jódís sagði sig úr flokknum árið 2025. 

## Tilvísanir
Jóhann Friðrik Friðriksson

**Jóhann Friðrik Friðriksson** (f. 26. mars 1979) er alþingismaður Framsóknarflokksins í Suðurkjördæmi. Hann náði fyrst kjöri í Alþingiskosningunum 2021 og datt út í alþingiskosningunum 2024.

Jóhann útskrifaðist með BA-próf í heilbrigðisvísindum frá Arnold School of Public Health við Suður-Karólínuháskóla 2011 og  með meistarapróf í lýðheilsuvísindum frá sama skóla 2013. Hann var framkvæmdastjóri Keilis – miðstöðvar vísinda, fræða og atvinnulífs 2019–2021.

Jóhann var oddviti Framsóknarflokksins í Reykjanesbæ í sveitarstjórnarkosningunum 2018. Hann sat í bæjarstjórn 2018 til 2022 og var forseti bæjarstjórnar 2018 til 2020.
3. deild karla í knattspyrnu 1966

**3. deild karla í knattspyrnu** var haldin í fyrsta sinn árið **1966**. Fjögur lið léku tvöfalda umferð og fóru sigurvegararnir upp um deild. Selfyssingar urðu fyrstu meistarar 3. deildar.
Nipah-veira

**Nipah-veira** (*NiV*), er RNA-veira sem flokkast í ætt Henípavírusa og í yfirættina *Paramyxoviridae*. Hún getur borist frá dýrum til manna með menguðum matvælum eða frá manni til manns. Sumir verða einkennalausir við sýkingu en í öðrum tilfellum getur orsakast lífshættuleg lungnasýking og bannvæn heilabólga. Dán­ar­tíðni smit­aðra er 40-75%. Veiran hefur ekki greinst á Norðurlöndum. Einungis hafa komið upp tilfelli í Asíu, Ástralíu og Afríku.

Veiran tekur heiti af smábænum Nipah í Malasíu þar sem hún var fyrst einangruð.

## Saga
Fyrstu tilfellin greindust árið 1998 á svínabúi í vestanverðri Malasíu sem olli 265 tilföllum í mönnum og 108 dauðsföllum. Veiran var einangruð árið eftir.

Síðari tilfelli komu upp í Bangladess og Indlandi og eru talin hafa orsakast af menguðum ávöxtum, svo sem döðlupálmasafa þar sem úrgangsvökvi leðurblakna komst í matvælin.

## Tilvísanir
100 metra hlaup

**100 metra hlaup** er keppnisgrein í spretthlaupi og hluti af frjálsum íþróttum. Hlaupið fer fram á sérstakri hlaupabraut. Núverandi heimsmet kvenna, 10,49 sekúndur, setti bandaríski spretthlauparinn Florence Griffith-Joyner árið 1988. Núverandi heimsmet karla, 9,58, setti jamaíski spretthlauparinn Usain Bolt árið 2009. Íslandsmet kvenna er 11, 57 sekúndur og Íslandsmet karla er 10,51 sekúndur.

Talað er um 10 sekúndna múrinn í 100 metra hlaupi.
Southport

**Southport** er strandbær í sýslunni Merseyside á Englandi. Íbúar voru um 94.000 árið 2021. Bærinn er því ellefti stærsti bærinn á Norðvestur-Englandi. Hann var áður hluti af sýslunni Lancashire.
Coachwhips

**Coachwhips** var bandarísk bílskúrsrokkhljómsveit frá San Francisco í Kaliforníu. Hún var stofnuð árið 2001 at John Dwyer.

Upphaflega samanstóð hljómsveitin af söngvaranum og gítarleikaranum John Dwyer, John Harlow á trommur og Mary Ann McNamara á hljómborð.

Árið 2003 yfirgáfu Harlow og McNamara hljómsveitina; þeir tóku við af Matt Hartman og Val-Tronic.

Hljómsveitin var þekkt fyrir mjög stutt, hröð lög, með óskiljanlegum textum. Stíll þeirra er oft borinn saman við The Gories, Oblivians eða The Mummies.
Ecce homo

***Ecce homo*** (á íslensku „*sjáið manninn*“) eru fræg orð úr Biblíunni sem rómverski landstjórinn Pontíus Pílatus mælti í Jóhannesarguðspjalli.

Eftir að Jesú var dæmdur til dauða var hann pyntaður, klæddur í purpurakápu og þyrnikóróna sett á höfuð hans. Pontíus Pílatus fann enga sök hjá honum og þegar hann leiddi Jesú út til æðstu presta Gyðinga sagði hann „*Ecce homo*“ („*Sjáið manninn!*“)*.* Pontíus vildi sýna að hann sá enga ástæðu til að dæma Jesú til dauða. Prestarnir kröfðust þess að hann yrði krossfestur og að lokum lét Pontíus undan.

## Menningarleg áhrif

Í gegn um söguna hefur „ecce homo“ verið túlkað í ýmis konar lista- og ritverkum. Meðal frægustu listamanna heims, þ.á.m. Caravaggio, Antonio da Coreggio, Andrea Mantegna og Honoré Draumier, hafa túlkað „ecce homo“ í list sinni. Heimspekingurinn Friedrich Nietzsche skrifaði bók sem heitir Ecce homo (en er oft kölluð „sjá manninn“ á íslensku). Þar að auki er mikill fjöldi hljómplatna sem heita Ecce homo.

## Heimildaskrá
Demolition Doll Rods

**The Demolition Doll Rods** var bandarísk glysrokkhljómsveit frá Detroit, Michigan. Hljómsveitin samanstóð af Danny Kroha eða Danny Doll Rod úr The Gories (aðalgítar, bakraddir), Margaret Doll Rod (söngur, gítar) og Christine Doll Rod (trommur), einnig þekktur sem Thump/Thumper/Thumpurr. Sá síðarnefndi yfirgaf hljómsveitina árið 2006; arftaki hennar var Tia Baby T Doll Rod.
Indó

**Indó sparisjóður** **hf.** (stílsett sem *indó*) er íslenskur sparisjóður sem býður upp á  bankaþjónustu fyrir einstaklinga. Þjónusta sparisjóðsins fer að mestu leyti í gegnum smáforrit, þar sem einstaklingar geta stofnað til viðskipta. Meðal þjónustu sem sparisjóðurinn býður upp á eru debetreikningar, VISA-debetkort, sparnaðarreikningar („sparibaukar“) og lán.

Sparisjóðurinn er sá fyrsti og eini sem stofnaður er frá grunni á Íslandi frá árinu 1991, en stofnendur sjóðsins eru Haukur Skúlason og Tryggvi Björn Davíðsson. Sjóðurinn hefur verið nefndur sem „áskorendabanki“, en yfirlýst markmið hans er að veita hefðbundnu viðskiptabönkunum samkeppni með því að rukka ekki gengisálag eða færslugjöld á debetkortum, ásamt því að bjóða hagstæða innlánsvexti.

## Saga
Sparisjóðurinn var stofnaður þann 19. september 2018, og opnaði fyrir lokuðum hópi prófara í ágúst 2022. Þann 30. janúar 2023 var opnað fyrir þjónustu til almennings, og gátu þá einstaklingar á íslandi stofnað til viðskipta og opnað debetreikninga og debetkort hjá sjóðnum.

Í lok maí 2023 hóf indó að bjóða upp á óbundna sparnaðarreikninga sem markaðsettir eru sem „sparibaukar“. Fyrrihluta árs 2024 bættust útlan við þjónustuframboð sparisjóðsins í formi yfirdráttar og svokallaðra „fyrirframgreiddra launa“. Yifrdráttarvextir sparisjóðsins eru sambærilegir þeim sem bjóðast hjá viðskiptabönkunum.

## Tilvísanir
Dodongreynir

**Dodongreynir** , einnig kallaður **ulleungreynir** og **pálmareynir** (Sorbus ulleungensis) er reynitegund sem uppruninn er úr Kóreu, nánar tiltekið af Ulleungdo-eyju. Hann er skyldur fjallareyni og verður um 6-10 metrar í fullri hæð. Blöð Dodong eru stærri en á flestum reynitegundum og eru haustlitir eru eldrauðir. Tegundin hefur verið gróðursett á Íslandi og er reynsla góð.

## Tenglar
*  Umfjöllun um Dodong á Kjarnaskogur.is
* Umfjöllun hjá Skógræktarfélagi Hafnarfjarðar
Tyrkir

**Tyrkir** (tyrkneska: *Türkler*), eða einfaldlega **tyrkneskt fólk**, er þjóðarbrot sem býr einkum á Anatólíuskaga, Norður-Kýpur og litlum hluta af Balkanskaga. Í mörgum löndum heims er meiriháttar tvístrun (þ.e. svokölluð díaspora) Tyrkja, einkum í Evrópu og sérstaklega í Þýskalandi. Meirihluti Tyrkja búa í Lýðveldinu Tyrklandi sem var stofnað árið 1923. Landið er nefnt í höfuðið á Tyrkjum, þó önnur þjóðarbrot eigi að vísu heima þar.

## Tenglar
Aristóteles Onassis

**Aristóteles Onassis** (fæddur 20. janúar 1906, látinn 15. mars 1975) var grískur viðskiptamaður. Hann var síðari eiginmaður Jacqueline Kennedy ekkju John F. Kennedy Bandaríkjaforseta en hann giftist Jacqueline Kennedy rétt tæpur fimm árum eftir morðið á John F. Kennedy.
Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 2002

**Afríkukeppni karla í knattspyrnu 2002** fór fram í Malí 19. janúar til 10. febrúar 2002. Þetta var 23. Afríkukeppnin og lauk með því að Kamerúnar urðu meistarar í fjórða sinn eftir sigur á Senegal í vítaspyrnukeppni í úrslitum.
## Val á gestgjöfum
Ákvörðunin um staðsetningu mótsins var tekin þann 5. febrúar 1998 á fundi í Búrkína Fasó. Valið stóð milli fimm landa: Alsír, Botsvana, Egyptalands, Eþíópíu og Malí sem að lokum hreppti hnossið í fyrsta sinn.
## Keppnin
### A-riðill

### B-riðill

### C-riðill

### D-riðill

## Útsláttarkeppni
### Fjórðungsúrslit

### Undanúrslit

### Bronsleikur

### Úrslitaleikur

## Markahæstu leikmenn
;3 mörk
*  Julius Aghahowa
*  Patrick Mboma
*  Salomon Olembé
Leirgaukur

**Leirgaukur** (fræðiheiti: *Grallina cyanoleuca*) er tegund eðalgrípa sem er landlæg í Ástralíu.

## Tenglar
Lilja Rannveig Sigurgeirsdóttir

**Lilja Rannveig Sigurgeirsdóttir** (fædd 14. september 1996 á Akranesi) er íslensk stjórnmálakona sem að var alþingismaður fyrir Framsóknarflokkinn í Norðvesturkjördæmi frá 2021 til 2024. Hún náði fyrst kjöri í  alþingiskosningunum 2021 og var yngsti þingmaðurinn sem kjörinn var í þeim kosningum. Lilja hafði áður verið varaþingmaður Framsóknarflokks 2018 og 2019. Hún datt út af þingi í alþingiskosningunum 2024.

Lilja er dóttir Sigurgeirs Sindra Sigurgeirssonar sem er fyrrum formaður Bændasamtaka Íslands og varaþingmaður Framsóknarflokksins 2010-2012.
Spindilkúla

Spindilkúla er hjöruliður sem festir spyrnurna við spindilinn í fjöðrunarkerfi bíls.

Í nútímamáli er spindill öxullinn sem gengur út í hjól bíls.   Orðið spindill var áður notað um öxul sem ull var spunnin upp á.
Geir Borgan Paulsen

**Geir Borgan Paulsen** (9. apríl 1957) er norskur atvinnumaður í vaxtarrækt. Hann tók þátt í Mr. Olympia 1991 og lenti í 16. sæti.

Hann fæddist á Krákarey í Þelamörk í Noregi. Hann rekur ræktarstöð í Ósló og starfar sem einkaþjálfari.

## Tenglar
Hjöruliður

**Hjöruliður** er kúla sem sett inn í tóft.  Dæmi um hjörulð er hvernig lærleggur gengur inn í mjaðmagrind.
Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 2023

**Afríkukeppni karla í knattspyrnu 2023** fór fram á Fílabeinsströndinni 13. janúar til 11. febrúar. Það var 34. Afríkukeppnin og lauk með því að heimamenn urðu meistarar í þriðja sinn eftir sigur á Nígeríu í úrslitum.
## Keppnin
### A-riðill

### B-riðill

### C-riðill

### D-riðill

### E-riðill

### F-riðill

## Röð 3ja sætis liða
Fjögur stigahæstu liðin sem höfnuðu í þriðja sæti komust í útsláttarkeppnina.

## Útsláttarkeppni
### 16-liða úrslit

### Fjórðungsúrslit

### Undanúrslit

### Bronsleikur

### Úrslitaleikur

## Markahæstu leikmenn
;5 mörk
*  Emilio Nsue
;4 mörk
*  Gelson Dala
*  Mostafa Mohamed
## Heimildir
* RSSSF, Afríkukeppnin 2023 úrslitagrunnur
Lee Haney

**Lee Haney** (11. nóvember 1959) er bandarískur fyrrverandi atvinnumaður í vaxtarrækt. Hann braut blað í sögu Mr. Olympia vaxtarræktarkeppninnar með því að vinna hana átta sinnum í röð. Einungis Ronnie Coleman hefur tekist að jafna met hans.

## Tenglar
Tveir á toppnum (kvikmyndaröð)

***Tveir á toppnum*** (enska: *Lethan Weapon*) er röð bandarískra hasarmynda í framleiðslu af Warner Bros.-samsteypunni.

Fyrsta myndin kom út 1987. Í henni eltast lögreglumennirnir Riggs & Murtaugh við stórtæka fíkniefnasmyglara- og sala með bakgrunn úr hernum. *[[Tveir á toppnum 2]]* kom út 1989, *[[Tveir á toppnum 3]]* 1992 og sú fjórða 1998.

Í *Tveir á toppnum 2* eiga Riggs og Murtaugh í höggi við afríska glæpamenn en í þriðju myndinni ræningja undir stjórn Jack Travis, sem leikinn er af enska leikaranum Stuart Wilson sem einnmitt lék enn fremur illmennið í *[[Nonni og Manni|Nonna og Manna]]*.

Í fjórðu myndinni eiga Riggs og Murtaugh í höggi við kínverska mafíu og Chris Rock leikur þar lítið hlutverk.

Fimmta myndin er í framleiðslu og er búist við henni 2024 eða 25. Fátt er vitað um fimmtu myndina en þó það að Gibson leikstýrir og persóna Gibsons er látin líta út fyrir að hafa framið glæp og verður eftirlýst af FBI.

Richard Donner sem leikstýrði fyrstu fjórum myndunum hafði oft tjáð sig um í viðtölum að sig langaði að gera fimmtu mynd, en hann lést í júlí 2021. Í júní 2024 gaf Gibson út að handritið væri tilbúið og að hann myndi leikstýra myndinni.
Bróðir minn Ljónshjarta

***Bróðir minn Ljónshjarta*** (sænska: *Bröderna Lejonhjärta*) er sænsk ævintýra-skáldsaga eftir Astrid Lindgren. Hún var upphaflega gefin út haustið 1973 og hefur síðan verið þýdd á 46 tungumál.

Bókin segir frá bræðrunum Jónatani og Kalla sem er dauðvona. Hinn hugrakki Jónatan hugreystir yngri bróður sinn og segir honum frá Nangijala þar sem ævintýri bíða þeirra sem deyja.

## Tilvísanir
Bettina Heinen-Ayech

**Bettina Heinen-Ayech** (3. september 1937 – 7. júní 2020) var þýskur málari. Hún varð þekkt fyrir litríku landslagsmyndir sínar frá Alsír.

## Tenglar
Ísland er land þitt

**"Ísland er land þitt"** er kvæði samið af Margréti Jónsdóttur. Síðar samdi Magnús Þór Sigmundsson lag við texta Margrétar sem kom út á plötunni *[[Draumur aldamótabarnsins]]* árið 1982.

## Heimildir

## Ytri tenglar
''Ísland er land þitt'''<nowiki/>' í flutningi Egils Ólafssonar á YouTube
Evrópukeppnin í knattspyrnu 2028

**Evrópukeppnin í knattspyrnu 2028** verður 18da Evrópukeppni karla í knattspyrnu. Hún mun fara fram í fimm aðildarlöndum UEFA: Englandi, Skotlandi, Wales, Írlandi og Norður-Írlandi dagana 9. júní til 9. júlí.
Landbúnaðarráðuneyti Bandaríkjanna

**Landbúnaðarráðuneyti Bandaríkjanna** (enska: United States Department of Agriculture, skammstafað **USDA**) er bandarískt alríkisráðuneyti sem sér um að styðja við búskap og matvælaframleiðslu, tryggja matvælaöryggi og vernda náttúruauðlindir.

Ráðuneytið var stofnað þann 15. maí 1862. Þetta var á kjörtímabili Abraham Lincolns en hann kom ráðuneytinu á fót.

## Tenglar
Morðtilræðið gegn Donald Trump í Pennsylvaníu

**Morðtilræðið gegn Donald Trump í Pennsylvaníu** átti sér stað þann 13. júlí 2024 í Butler, Pennsylvaníu í Bandaríkjunum þegar Thomas Matthew Crooks skaut að Donald Trump, fyrrverandi forseta og frambjóðanda Repúblikana. 

## Tilræðið
Nokkrir sjónarvottar og gæslumenn sáu grunsamlegan mann á sveimi rétt áður en Donald Trump byrjaði ræðu sína. Þrátt fyrir það komst maðurinn upp á þak og hóf skothríð í áttina að Trump. Trump hlaut sár á hægra eyrað en var annars óskaddaður. Lífverðir Trumps þustu að honum og leyniskytta frá bandarísku leyniþjónustunni tók manninn af lífi örfáum sekúndum seinna. Þegar verið var að flytja Trump í skjól rak hann hnefanum í loftið og kallaði „Fight“ („Berjast“) við mikinn fögnuð áhorfenda.

## Eftirmál
Alríkislögreglan lét uppi að tilræðismaðurinn væri tvítugur karlmaður frá Pennsylvaníu að nafni Thomas Matthew Crooks og væri formlega skráður Repúblikani. Þegar Crooks var 17 ára gaf hann 15 dollara framlag til frjálslyndu pólitísku samtakanna Progressive Turnout Project, í gegnum ActBlue, kosningaframtak Demókrataflokksins.

Hann átti þann kost að kjósa í nóvember. Engin virkni á samfélagsmiðlum Crooks fannst, en Discord kunngerði reikning hjá honum sem var sjaldan notaður.

Eftir að hann var tekinn af lífi uppgötvaðist AR-15 hálfsjálfvirkur riffill, sem faðir hans hafði löglega keypt. Hann átti engin tengsl við herinn.

Fyrir utan Donald Trump slösuðust tveir einstaklingar og einn lést sökum skothríðar tilræðismannsins sem skaut úr 120-150 metra fjarlægð frá Trump. Í kjölfarið var Trump færður á spítala og stuttu síðar útskrifaður.

## Tilvísanir
George Russell

**George William Russell** (f.15. febrúar, 1998)  er breskur ökuþór sem keppir í Formúlu 1 fyrir Mercedes. Russell hefur unnið fjórar keppnir í Formúlu 1 yfir 7 tímabil.

Russell var hluti af Mercedes Akademíunni frá 2017. Eftir að vinna GP3 mótaröðina (Formúla 3) árið 2017 og Formúlu 2 mótaröðina 2018 skrifaði hann undir hjá Williams í Formúlu 1 og varð liðsfélagi Robert Kubica. Fyrsta keppnin hans í Formúlu 1 var í Ástralíu 2019. Sem varaökumaður Mercedes, steig Russell inn fyrir Lewis Hamilton í Sakhir kappakstrinum 2020, eftir að hafa leitt nánast alla keppnina missti hann forystuna vegna mistaka liðsins og sprungnu dekki á bíl sínum. Russell komst í fyrsta skipti á verðlaunapall í Belgíu árið 2021 með Williams. Árið 2022 tók Russell við af Valtteri Bottas sem liðsfélagi Hamilton hjá Mercedes. Fyrsti ráspóllinn hans Russell var í Ungverjalandi 2022 og seinna sama tímabil náði hann fyrsta sigrinum í Brasilíu og endaði fjórði í heimsmeistaramóti ökumanna eftir tímabilið. Eftir að fara sigurlaus í gegnum 2023 tímabilið, sigraði hann tvær keppnir 2024 tímabilið í Austurríki og Las Vegas og varð fyrsti ökumaðurinn í 30 ár til að vera dæmdur úr leik eftir að hafa unnið keppni í belgíska kappakstrinum.

Frá og með Kanadíska kappakstrinum 2025 hefur Russell unnið fjórar keppnir, náð sex ráspólum, níu hröðustu hringjum og 19 verðlaunapöllum. Russell er samningsbundinn Mercedes út 2025 tímabilið.

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
*George Russell á formula1.com
Oscar Piastri

**Oscar Jack Piastri** (f. 6. apríl, 2001) er ástralskur ökumaður sem keppir í Formúlu 1 með McLaren. Piastri vann Formúlu 3 mótið 2020 og Formúlu 2 mótið 2021 og varð þá 6 ökumaðurinn til að vinna GP2/Formúlu 2 mótið á fyrsta tímabilinu sínu. Piastri var hluti af Alpine akademíunni frá 2020 þar til hann varð varaökumaðurinn þeirra fyrir 2022 tímabilið. Fyrir 2023 tímabilið skrifað hann undir hjá McLaren og varð liðsfélagi Lando Norris. Piastri komst fyrst á verðlaunapall í japanska kappakstrinum 2023 og náði fyrsta sigrinum í Ungverjalandi 2024. Hann náði fyrsta ráspólnum sínum fyrir kínverska kappaksturinn 2025.

Frá og með hollenska kappakstrinum 2025, hefur Piastri unnið níu keppnir, náð fimm ráspólum, átta hröðustu hringjum og 23 verðlaunapöllum í Formúlu 1. Piastri er samningsbundinn McLaren að minnsta kosti út 2028 tímabilið.

## Tilvísanir
*Oscar Piastri á formula1.com
Starbucks

**Starbucks** er bandarísk skyndibita og kaffihúsakeðja sem hefur verið starfandi frá árinu 1971 og er með höfuðsstöðvar í Seattle í Washingtonríki. Starbucks er með kaffihús í 80 löndum heimsins og hefur yfir 35 þúsund útibú starfrækt. Starbucks selur alls konar kaffidrykki, kalda drykki, bakkelsi og annan mat. 

## Starbucks á Íslandi
Í desember árið 2012 tilkynnti Starbucks fyrst um opnun á Íslandi og skráði vörumerki sitt. Ekkert fleira fréttist um þessi áform. Árið 2018 byrjaði Starbucks að selja kaffi sitt í ýmsum matvöruverslunum og bensínsstöðum, án þess þó að opna opinber útibú. Í ágúst 2024 var það tilkynnt að *Berjaya Food In­ternati­onal* hyggðist ætla opna og reka Starbucks á Íslandi.

## Tilvitnanir
Hofin í Abú Simbel

**Hofin í Abú Simbel** eru tvö hof höggvinn úr steini nálægt bænum Abú Simbel í sunnanverðu Egyptalandi. Þau hafa verið á heimsminjaskrá UNESCO frá árinu 1979.

Hofin voru byggð á valdatíma Ramsesar 2. Egyptafaraós (um 1260 f.kr.). Á 6. öld f.kr. urðu þau hulinn sandi og féllu í gleymsku að mestu. Hofin fundust í mars 1813 þegar Svisslendingurinn Johann Ludwig Burckhardt var að ferðast um Egyptaland.

## Tenglar
Enska önnur deildin

**Enska önnur deildin** (League Two) er fjórða efsta deildin í knattspyrnudeildarkerfinu í Englandi. Þátttökuliðin eru 24 talsins, þau þrjú efstu og sigurvegarar í umspilskeppni færast upp í Ensku fyrsta deildina en botnliðin tvö falla niður í utandeild (National League). Það er launaþak í deildinni sem takmarkar útgjöld vegna launa leikmanna sem skal ekki vera meira en 55% af veltu félagsins

## Þáttökulið tímabilið 2024-2025
Lotta í Skarkalagötu

**Lotta í Skarkalagötu** er sögupersóna eftir sænska barnabókahöfundinn Astrid Lindgren. Fyrsta bókin um Lottu kom út árið 1956 og sú síðasta árið 1993.

Lotta er á aldrinum þriggja til fimm ára og er nokkuð viss um að hún viti flest. Lotta á tvö eldri systkin, Jónas og Míu-Maríu.

## Bækur

## Kvikmyndir
Roberto Benigni

**Roberto Remigio Benigni** (f. 27. október 1952) er ítalskur leikari, grínisti, handritshöfundur og leikstjóri.  Hann hlaut alþjóðlega frægð og viðurkenningu fyrir að skrifa, leikstýra og leika í gamanmyndinni *[[Lífið er fallegt]]* (1997). En fyrir þá mynd hlaut hann einnig tvenn Óskarsverðlaun; sem besti leikari og bestu alþjóðlegu kvikmyndina. Benigni var fyrsti leikarinn til að vinna Óskarsverðlaun sem besti leikari fyrir frammistöðu ekki á ensku.
Mr. Olympia 1965

**[[Mr. Olympia]] 1965** var sú fyrsta haldin eftir stofnun keppninnar. Keppnin var stofnuð af Joe Welder til að gera sigurvegurum Mr. Universe kleift að keppa á móti hvor öðrum. Hún var haldin þann 18. september 1965 í tónlistarháskólanum í Brooklyn (Brooklyn Academy of Music).

Sigurvegari kepninnar var Larry Scott. Í verðlaun fékk hann 1.000 USD og litla bronsstyttu af Eugen Sandow (svokölluðum „föður nútímavaxtarræktar“). Í öðru sæti var Harold Pool, sem var aðeins 21 árs gamall. Hann er enn í dag sá yngsti sem tekið hefur þátt í Mr. Olympia.

## Niðurstöður

## Heimildir
Dairy Queen

**Dairy Queen** er bandarísk ísbúða og skyndibitakeðja sem að hefur verið starfandi frá árinu 1940. Höfuðsstöðvar fyrirtækisins eru í Bloomington í Minnesota en fyrsta útibú keðjunnar var í Illinois. Árið 2024 eru yfir 6 þúsund útibú starfandi í 19 löndum. Dairy Queen var starfandi á Íslandi frá 1954 til 2001.

## Dairy Queen á Íslandi
Dairy Queen opnaði í Reykjavík þann 3. júní árið 1954 af Þorvarði Árnasyni sem að var svo hrifinn af Dairy Queen er hann fór í ferð til Bandaríkjanna að hann ákvað að opna keðjuna á Íslandi. Ísland varð þar með fyrsta landið í Evrópu til þess að fá Dairy Queen. Opnaðar voru tvær Dairy Queen ísbúðir á Íslandi, ein á Ingólfstorgi og hin á Hjarðarhaga 47. Ísbúðin á Hjarðarhaga lokaði um haustið 2000 og ísbúðin á Ingólfstorgi lokaði í janúar 2001. Ástæðan var vegna þess að eigandi Dairy Queen, Sigurður Garðarsson vildi frekar snúa sér að pylsusölu. Þá sagði hann að Dairy Queen myndi snúa aftur á Íslandi um sumarið með öðrum eigendum, en svo gerðist ekki.

Í apríl 2015 tilkynnti Dairy Queen að þau ætluðu að opna aftur keðjuna á Íslandi. Ekkert frekar fréttist um það.

## Tilvitnanir
Allsnægtahagkerfi

**Allsnægtahagkerfi** er hagkerfi þar sem hægt er að framleiða flest gæði í miklu magni án mikillar aðkomu vinnuafls þannig að þau verði aðgengileg öllum fyrir lítið eða ekkert fé. Hugmyndir um möguleika og afleiðingar allsnægtahagkerfa koma fyrir í ritum framtíðarfræðinga, hagfræðinga, stjórnmálafræðinga og í vísindaskáldskap.

Hugmyndir um allsnægtahagkerfi gera ekki ráð fyrir að enginn skortur verði á öllum vörum og þjónustu í slíku hagkerfi, heldur að allir geti uppfyllt þörf sína fyrir lífsnauðsynjar og auk þess töluvert af óskum um vörur og þjónustu án mikillar fyrirhafnar. Margir rithöfundar sem skrifað hafa um þessar hugmyndir leggja áherslu á að áfram verði hörgull á sumum gæðum í allsnægtahagkerfi.

## Neðanmálsgreinar


## Tilvísanir
Bolabás

**Bolabás** er hellir í bjargi Tindastóls í Skagafirði fyrir norðan Glerhallavík. Áður fyrr héldu menn að hann lægi í gegnum Tindastól og að í honum byggju sæskrattar. Nú er honum lokað af sjávarmöl sem þangað hefur borist með brimróti.
Austurtími

**Austurtími** (**Eastern Time Zone**; skammstafað **ET**) er tímabelti sem nær yfir 22 fylki í austurhluta Bandaríkjanna, hluta af Kanada, og fylkið Quintana Roo í Mexíkó.

Staðir sem nota:
* Staðartíma (Eastern Standard Time; skammstafað **EST**) eru fimm tímum á eftir UTC, eða UTC−05:00 (haust/vetur).
* Sumartíma (Eastern Daylight Time; skammstafað **EDT**) eru fjórum tímum á eftir UTC, eða UTC−04:00 (vor/sumar).

Annan sunnudag í mars, klukkan 02:00 EST, eru klukkurnar færðar til 03:00 EDT og þar með sleppir einum klukkutíma í sólarhring. Fyrsta sunnudag í nóvember, klukkan 02:00 EDT, eru klukkurnar færðar til 01:00 EST og þar með endurtekur einn klukkutíma í sólarhring.

## Bandaríkin
Washington, D.C., og 17 önnur fylki eru staðsett að öllu leyti í Austurtíma. Þau eru:

* Connecticut
* Delaware
* Georgía
* Maine
* Maryland
* Massachusetts
* New Hampshire
* New Jersey
* New York
* Norður-Karólína
* Ohio
* Pennsylvanía
* Rhode Island
* Suður-Karólína
* Vermont
* Vestur-Virginía
* Virginía

Fimm fylki skiptast á milli Austurtíma og Miðtíma. Þau eru:

* Flórída
* Indiana
* Kentucky
* Michigan
* Tennessee
Miðtími

**Miðtími** (**Central Time Zone**; skammstafað **CT**) er tímabelti sem nær yfir hluta af Kanada, Bandaríkjunum, Mexíkó, Mið-Ameríku og nokkrar eyjar í Karíbahafinu.

Staðir sem nota:
* Staðartíma (Central Standard Time; skammstafað **CST**) eru sex tímum á eftir UTC, eða UTC−06:00 (haust/vetur).
* Sumartíma (Central Daylight Time; skammstafað **CDT**) eru fimm tímum á eftir UTC, eða UTC−05:00 (vor/sumar).

Annan sunnudag í mars eru klukkurnar færðar áfram um einn klukkutíma, og fyrsta sunnudag í nóvember eru klukkurnar færðar aftur um klukkutíma.

## Bandaríkin
Tíu fylki eru staðsett að öllu leyti í Miðtíma. Þau eru:

* Alabama
* Arkansas
* Illinois
* Iowa
* Louisiana
* Minnesota
* Mississippi
* Missouri
* Oklahoma
* Wisconsin

Fimm fylki skiptast á milli Miðtíma og Fjallatíma. Þau eru:

* Kansas
* Nebraska
* Norður-Dakóta
* Suður-Dakóta
* Texas

Fimm fylki skiptast á milli Miðtíma og Austurtíma. Þau eru:

* Flórída
* Indiana
* Kentucky
* Michigan
* Tennessee
Fjallatími

**Fjallatími** (**Mountain Time Zone**; skammstafað **MT**) er tímabelti sem nær yfir hluta af Kanada, Bandaríkjunum, og Mexíkó.

Staðir sem nota:
* Staðartíma (Mountain Standard Time; skammstafað **MST**) eru sjö tímum á eftir UTC, eða UTC−07:00 (haust/vetur).
* Sumartíma (Mountain Daylight Time; skammstafað **MDT**) eru sex tímum á eftir UTC, eða UTC−06:00 (vor/sumar).

Annan sunnudag í mars eru klukkurnar færðar áfram um einn klukkutíma, og fyrsta sunnudag í nóvember eru klukkurnar færðar aftur um klukkutíma.

## Bandaríkin
Sex fylki eru staðsett að öllu leyti í Fjallatíma. Þau eru:
* Arizona (einungis Navahóaþjóðin notar sumartíma)
* Colorado
* Montana
* Nýja-Mexíkó
* Utah
* Wyoming

Þrjú fylki skiptast á milli Fjallatíma og Kyrrahafstíma. Þau eru:

* Idaho
* Oregon
* Nevada

Fimm fylki skiptast á milli Fjallatíma og Miðtíma. Þau eru:

* Kansas
* Nebraska
* Norður-Dakóta
* Suður-Dakóta
* Texas
Guðbjörg ÍS-46

**''Guðbjörg'' ÍS-46**, betur þekkt sem **Guggan**, var íslenskur frystitogari sem var þekkt fyrir gulan lit og oft kallað flaggskip íslenska fiskveiðiflotans. Þegar skipið var tekið í notkun þá var það stærsta og fullkomnasta fiskiskip landsins. Örlög skipsins og innihaldslaus loforð í kjölfar sölu þess eru oft notuð sem dæmi um þær afleiðingar sem íslenska kvótakerfið hafði á landsbyggðina þar sem skip og kvótar voru keypt og flutt annað sem leiddi til efnahagskreppu sveitarfélaganna sem þau áður tilheyrðu.

## Saga
*Guðbjörgin* var byggð í Flekkefjord í Noregi og afhend Hrönn ehf. á Ísafirði árið 1994 en skipið kom í stað eldri togara með sama nafni. Í janúar 1997 seldi Hrönn fyrirtækið og *Guðbjörgina* til Samherja á Akureyri. Þrátt fyrir loforð forstjóra Samherja, Þorsteins Má Baldvinssonar um að "Guggan verður áfram gul og gerð út frá Ísafirði", landaði skipið aldrei aftur á Ísafirði. Tilvitnunin hefur síðar orðið að ímynd innantómra loforða á Íslandi.
 
Í febrúar 1999 var skipið selt til Deutsche Fischfang Union í Þýskaland, fyrirtækis sem var 99% í eigu Samherja, og endurnefnt Hannover NC-100.

Í ágúst 2022 eignaðist Samherji skipið aftur og endurnefndi sem *Snæfell* EA.

Togarinn *Þorbjörg* og örlög hans í sjónvarpsþáttaröðinni Verbúðin byggir á *Guðbjörginni*.

## Heimildir
Kyrrahafstími

**Kyrrahafstími** (**Pacific Time Zone**; skammstafað **PT**) er tímabelti sem nær yfir vesturhluta Kanada, vesturhluta Bandaríkjanna, og vesturhluta Mexíkó.

Staðir sem nota:
* Staðartíma (Pacific Standard Time; skammstafað **PST**) eru átta tímum á eftir UTC, eða UTC−08:00 (haust/vetur).
* Sumartíma (Pacific Daylight Time; skammstafað **PDT**) eru sjö tímum á eftir UTC, eða UTC−07:00 (vor/sumar).

Annan sunnudag í mars eru klukkurnar færðar áfram um einn klukkutíma, og fyrsta sunnudag í nóvember eru klukkurnar færðar aftur um klukkutíma.

## Bandaríkin
Tvö fylki eru staðsett að öllu leyti í Kyrrahafstíma. Þau eru:

* Kalifornía
* Washington

Þrjú fylki skiptast á milli Kyrrahafstíma og Fjallatíma. Þau eru:

* Idaho
* Oregon
* Nevada
Saint John's

**Saint John's** getur átt við:
* Saint John's (Antígva og Barbúda)
* St. John's (Nýfundnaland og Labrador)
Tim Walz

**Timothy James Walz** (f. 6. apríl 1964) er bandarískur stjórnmálamaður, fyrrum kennari og fyrrum hermaður sem að hefur gegnt embætti fylkisstjóra Minnesota frá árinu 2019 fyrir Demókrataflokkinn. Tim var varaforsetaefni Kamölu Harris í forsetakosningunum í Bandaríkjunum 2024, þar sem að þau lutu í lægra haldi fyrir Donald Trump og JD Vance.

Tim var hermaður fyrir Bandaríkjaher á árunum 1981 til 2005 áður en að hann sneri sér að stjórnmálum. Hann bauð sig fram sem fulltrúardeildarþingmaður fyrir Minnesota í þingkosningunum 2006 þar sem að hann náði hann kjöri og tók við embætti 3. janúar 2007. Árið 2018 tilkynnti Tim að hann myndi ekki gefa kost á sér á ný í þingkosningunum 2018 og að hann myndi frekar bjóða sig fram í embætti fylkisstjóra Minnesota. Tim vann sigur í fylkistjórakosningunum árið 2018 og náði endurkjöri í kosningum 2022. Hann lét af embætti sem fulltrúardeildarþingmaður þann 3. janúar 2019 og tók við embætti fylkisstjóra Minnesota 7. janúar 2019. Þann 6. ágúst 2024 tilkynnti Kamala Harris að hann myndi vera varaforsetaefni hennar í forsetakosningunum sama ár.

Walz hafði hug á að bjóða sig fram í þriðja sinn til fylkisstjóra Minnesota árið 2026 en hætti við framboð sitt 6. janúar það ár. Hann vísaði til þess að hann gæti ekki sinnt starfi sínu og unnið að endurframboði á sama tíma á meðan alríkisstjórn Trumps stæði í „árásum“ gegn Minnesota. Stjórnin hafði sent fjölda fulltrúa innflytjendaeftirlitsins ICE til fylkisins til að sinna stórtækum brottvísunaraðgerðum, auk þess sem Trump hafði ítrekað sakað Walz um spillingu í tengslum við greiðslur sem tugir manna, margir hverjir innflytjendur frá Sómalíu, höfðu svikið sér úr hjálparsjóðum á vegum fylkisins.

## Tilvísanir
Orri Páll Jóhannsson

**Orri Páll Jóhannsson** (fæddur 19. maí 1978) var alþingismaður fyrir Vinstrihreyfinguna – grænt framboð í Reykjavíkurkjördæmi suður frá 2021 til 2024. Hann var fyrst kjörinn á þing í alþingiskosningunum 2021 en hafði áður nokkrum sinnum tekið sæti á þingi sem varamaður frá 2017. Hann gengdi embætti þingflokksformanns Vinstri grænna frá 2021 til 2024. Hann datt út af þingi í alþingiskosningunum 2024.

Orri er búfræðingur frá Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri og með BS-próf í vistfræði og umhverfisvernd frá Landbúnaðarháskólanum að Ási í  Noregi. Hann hefur starfað hjá Landvernd, Vatnajökulsþjóðgarði og sem aðstoðarmaður Guðmundar Inga Guðbrandssonar þegar hann gegndi embætti umhverfis- og auðlindaráðherra.
Huntsville (Alabama)

**Huntsville** er stærsta borg Alabama-fylkis í Bandaríkjunum. Árið 2020 var íbúafjöldinn 215.006. Borgin er staðsett í norðurhluta fylkisins. Hún er höfuðstaður Madison-sýslu og nær inn í Marshall, Limestone og Morgan-sýslu.

## Tilvísanir

## Tenglar
*
Fáni Antígva og Barbúda

**Fáni Antígva og Barbúda** er þjóðfáni ríkisins Antígva og Barbúda sem var tekinn í notkun 27. febrúar 1967. Fánann hannaði Reginald Samuel árið 1966. Gul sjö geisla sólin táknar nýja tíma. Rauður táknar blóð þrælana og kraft íbúanna. Blár táknar von. Svartur táknar jarðveg og vísar til Afríku. Gult, blátt og hvítt vísar líka í jarðveg, sól, sjó og sand. Bókstafurinn V sem sjá má út úr fánanum stendur fyrir sigur (enska: *victory*).
Skjaldarmerki Antígva og Barbúda

**Skjaldarmerki Antígva og Barbúda** er skjaldarmerki ríkisins Antígva og Barbúda sem var tekið í notkun 16. febrúar 1967. Skjaldarmerkið hannaði Gordon Christopher. Táknmál þess er allt annað en fánans.
* Ananas: hinn frægi svarti ananas frá Antígva.
* Hibiscus: táknar náttúruna (blómin).
* Gult, sól og haföldur- haf, sól og strönd.
* Sykurmylla: sykurframleiðsla ( áður grunnur að hagkerfi Antígvu ).
* Hnífur með gulum blómum: fyrrum skjaldarmerki Antígva og Hléborðseyja.
* Tvö hjartardýr: einu stóru dýrin sem til eru á eyjunum.
Neðarlega á skjaldarmerkinu er borði með einkunnarorði Antígva *Each Endeavouring, All Achieving* („Hver og einn reynir, allir ná“).
Viðskiptaþvinganir

**Viðskiptaþvinganir** eru aðferðir sem ríki eða stofnanir beita til að þvinga einhvern aðila til að gera eitthvað eða hætta einhverju með því að trufla viðskipti og flæði fjármagns til viðkomandi. Viðskiptaþvinganir geta beinst að einstaklingum, samtökum eða heilum ríkjum. Dæmi um aðferðir til að beita einhvern viðskiptaþvingunum eru innflutningshöft, eignafrysting, ferðabann, vopnasölubann og takmörkun fjármálaviðskipta.
Eugen Sandow

**Eugen Sandow** (2. apríl 1867 – 14. október 1925), fæddur *Friedrich Wilhelm Müller*, var þýskur vaxtarræktarmaður. Hann er þekktur sem „faðir nútímavaxtarræktar“.

## Tenglar
Glacier National Park

**Glacier National Park** getur átt við:

*Glacier-þjóðgarðurinn (Bandaríkin)
*Glacier-þjóðgarðurinn (Kanada)
Olga Desmond

**Olga Desmond** (2. nóvember 1890 – 2. ágúst 1964), fædd **Olga Antonie Sellin**, var þýsk leikkona, dansari og fyrirsæta.

## Tenglar
Eyja Margrét Jóhönnu Brynjarsdóttir

**Eyja Margrét Jóhönnu Brynjarsdóttir** (f. 5. desember 1969 í Reykjavík á Íslandi) er íslenskur heimspekingur og prófessor í heimspeki við Háskóla Íslands. 

Eyja Margrét lauk stúdentsprófi af eðlisfræðibraut Menntaskólans við Hamrahlíð árið 1988. Hún lauk B.A. gráðu í heimspeki við Háskóla Íslands árið 1993, M.A. prófi í heimspeki frá Cornell University 1997 og doktorsgráðu frá sama skóla 2007. Doktorsritgerð Eyju er á sviði frumspeki og hugspeki og ber heitið *Instances of Instantiation: Distinguishing Between Subjective and Objective Properties*. Í henni er fjallað um flokkun eiginleika hluta sem annars vegar hlutlæga (sbr. lögun á teningi) og hins vegar huglæga (sbr. fyndni), og rök færð fyrir því að eiginleikar sem slíkir geti verið á rófi þar á milli, allt frá því að vera alfarið hlutlægir eiginleikar yfir í að vera alfarið huglægir eiginleikar. 

Eyja Margrét fæst einkum við félagslega frumspeki, félagslega þekkingarfræði og femíníska heimspeki. Í starfi sínu hefur hún sinnt kennslu við heimspekideild, félagsvísindasvið og kennslusvið Háskóla Íslands. Hún hefur einnig starfað í ýmsum ritstjórnum, þar á meðal heimspekitímaritsins Hugur, tímarits Hugvísindastofnunar Ritið og Lærdómsrita Bókmenntafélagsins. 

## Helstu rit
### Bækur
* *The Reality of Money: The Metaphysics of Financial Value* (London: Rowman & Littlefield International, 2018). 
* *Frumgerðir og eftirmyndir* (Reykjavík: Heimspekistofnun, 2019). 

### Greinar
* „Tvær ráðgátur um eiginleika“, *Hugur* (2004).
* „Skilið á milli: huglægni án afstæðis“, *Hugur* (2008). 
* „Að skoða náttúru til að skoða náttúru“, *Hugur* (2011).
* „Er heimspekin kvenfjandsamleg?“, *Ritið* (2013). 
* „Einstefna í báðar áttir: Eiginleikar Evþýfrons“, *Hugsað með Platoni* (2013).
* „Peningar sem samfélagsfyrirbæri“, *Hugsað með Vilhjálmi* (2015).
* „Manneðli, kveneðli, óeðli“, *Hugur* (2020).
* „Hin ósnertanlegu : slaufunarmenning, forréttindi og útskúfun“, *Tímarit Máls og menningar* (2021). 
* „The COVID-19 Guidebook for Living in an Alternate Universe“, *Responses to a Pandemic. Philosophical and Political Reflections* (2022).
* „Marriage, Money, and Women‘s Independence in the Modern Era“, *The Palgrave Handbook of Philosophy and Money, vol. 2: Modern Thought* (2024). 

### Ritstjórn
* Thomas S. Kuhn, „Vísindabyltingar“, þýð. Kristján Arngrímsson (Reykjavík: Hið íslenska bókmenntafélag, 2015)
* Mary Wollstonecraft, „Til varnar réttindum konunnar“, þýð. Gísli Magnússon (Reykjavík: Hið íslenska bókmenntafélag, 2016)
* Lucius Annaeus Seneca, „Um mildina“, þýð. Haukur Sigurðsson (Reykjavík: Hið íslenska bókmenntafélag, 2017)
* Elísabet af Bæheimi, Damaris Cudworth Masham og Mary Astell, „Konur í heimspeki nýaldar. Bréfaskipti og brot úr verkum“, þýð. Þóra Björg Sigurðardóttir (Reykjavík: Hið íslenska bókmenntafélag, 2017)
* Simone de Beauvoir, „Pyrrhos og Kíneas“, þýð. Móheiður Hlíf Geirlaugsdóttir (Reykjavík: Hið íslenska bókmenntafélag, 2018)

### Ritstjórn fagtímarita
* „Hugur“ (2009–2010)
* „Ritið“ (2013–2015)
* „NORA - Nordic Journal of Feminist and Gender Research“ (ásamt Brynju E. Halldórsdóttur og Irmu Erlingsdóttur) (2022–)
São Paulo FC

**São Paulo Futebol Clube** er brasilískt knattspyrnufélag frá São Paulo. Liðið var stofnað árið 1930 og er annað einungis tveggja félaga sem aldrei hefur fallið úr efstu deild í Brasilíu.

## Titlar
* **[[Brasilíska úrvalsdeildin|Brasilískir meistarar]]**: 6
1977, 1986, 1991, 2006, 2007, 2008
* **Brasilíska bikarkeppnin**: 1
2023
* **São Paulo meistarar**: 22
1931, 1943, 1945, 1946, 1948, 1949, 1953, 1957, 1970, 1971, 1975, 1980, 1981, 1985, 1987, 1989, 1991, 1992, 1998, 2000, 2005, 2021
* **[[Copa Libertadores]]**: 3
1992, 1993, 2005
* **[[Litla heimsmeistarakeppnin í knattspyrnu|Pequeña Copa del Mundo]]**: 2
1955, 1963
SC Internacional

**Sport Club Internacional** er brasilískt knattspyrnufélag frá Porto Alegre. Liðið var stofnað árið 1909.

## Titlar
* **[[Brasilíska úrvalsdeildin|Brasilískir meistarar]]**: 3
1975, 1976, 1979
* **Brasilíska bikarkeppnin**: 1
1992
* **Campeonato Gaúcho**: 45
1927, 1934, 1940, 1941, 1942, 1943, 1944, 1945, 1947, 1948, 1950, 1951, 1952, 1953, 1955, 1961, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1976, 1978, 1981, 1982, 1983, 1984, 1991, 1992, 1994, 1997, 2002, 2003, 2004, 2005, 2008, 2009, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016
* **[[Copa Libertadores]]**: 2
2006, 2010
Cruzeiro Esporte Clube

**Cruzeiro Esporte Clube** er brasilískt knattspyrnufélag frá Belo Horizonte. Liðið var stofnað árið 1921.

## Titlar
* **[[Brasilíska úrvalsdeildin|Brasilískir meistarar]]**: 4
1966, 2003, 2013, 2014
* **Brasilíska bikarkeppnin**: 6
1993, 1996, 2000, 2003, 2017, 2018
* **Minas Gerais meistarar**: 38
1928, 1929, 1930, 1940, 1943, 1944, 1945, 1956, 1959,1960, 1961, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1972, 1973, 1974, 1975, 1977, 1984, 1987, 1990, 1992, 1994, 1996, 1997, 1998, 2003, 2004, 2006, 2008, 2009, 2011, 2014, 2018, 2019
* **[[Copa Libertadores]]**: 2
1976, 1997
Clube Atlético Mineiro

**Atlético Mineiro** er brasilískt knattspyrnufélag frá Belo Horizonte. Liðið var stofnað árið 1908.

## Titlar
* **[[Brasilíska úrvalsdeildin|Brasilískir meistarar]]**: 3
1937, 1971, 2021
* **Brasilíska bikarkeppnin**: 2
2014, 2021
* **Minas Gerais meistarar**: 49
1915, 1926, 1927, 1931, 1932, 1936, 1938, 1939, 1941, 1942, 1946, 1947, 1949, 1950, 1952, 1953, 1954, 1955, 1956, 1958, 1962, 1963, 1970, 1976, 1978, 1979, 1980, 1981, 1982, 1983, 1985, 1986, 1988, 1989, 1991, 1995, 1999, 2000, 2007, 2010, 2012, 2013, 2015, 2017, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024
* **[[Copa Libertadores]]**: 1
2013
SE Palmeiras

**Sociedade Esportiva Palmeiras** er brasilískt knattspyrnufélag frá São Paulo. Liðið var stofnað árið 1914 undir nafninu *Palestra Itália*.

## Titlar
* **[[Brasilíska úrvalsdeildin|Brasilískir meistarar]]**: 12
1960, 1967 (1), 1967 (2), 1969, 1972, 1973, 1993, 1994, 2016, 2018, 2022, 2023
* **Brasilíska bikarkeppnin**: 4
1998, 2012, 2015, 2020
* **São Paulo meistarar**: 26
1920, 1926, 1927, 1932, 1933, 1934, 1936, 1940, 1942, 1944, 1947, 1950, 1959, 1963, 1966, 1972, 1974, 1976, 1993, 1994, 1996, 2008, 2020, 2022, 2023, 2024
* **[[Copa Libertadores]]**: 3
1999, 2020, 2021
Atlético Nacional

**Atlético Nacional S. A.** er kólumbískt knattspyrnufélag með aðsetur í Medellín. Það er eitt þriggja kólumbískra liða sem alltaf hafa leikið í efstu deild og hefur tvívegis orðið álfumeistari.
## Titlar
### Deildarmeistarar 17
* 1954, 1973, 1976, 1981, 1991, 1994, 1999, 2005–I, 2007–I, 2007–II, 2011–I, 2013–I, 2013–II, 2014–I, 2015–II, 2017–I, 2022–I
### Bikarmeistarar 6
* 2012, 2013, 2016, 2018, 2021, 2023
### [[Copa Libertadores]] 2
* 1989, 2016
Once Caldas

**Once Caldas S.A.** er kólumbísk knattspyrnufélag með aðsetur í Manizales. Það telst stofnað árið 1961 við samruna félaganna *Deportes Caldas* og *Deportivo Manizales*, sem einnig nefndist *Once Deportivo*. Þrátt fyrir að vera ekki í hópi allra sigursælustu liða í Kólumbíu er það eitt tveggja kóllumbískra félaga sem orðið hefur álfumeistari.
## Titlar
### Deildarmeistarar 4
* 1950, 2003–I, 2009–I, 2010–II
### [[Copa Libertadores]] 1
* 2004
From the Start

„**From the Start**“ er smáskífa með íslensku söng og tónlistarkonunni Laufeyju. Lagið kom út eftir tónleika Laufeyjar með Sinfóníuhljómsveit Íslands, A Night at the Symphony árið 2022. Lagið náði 1 milljón streymum á innan við 24 klukkutíma eftir útgáfu.

## Vinsældalistar

## Viðurkenningar

## Tilvísanir
A Night at the Symphony

***A Night at the Symphony*** er tónleikaplata með Laufeyju og Sinfóníuhljómsveit Íslands, gefin út 2. mars 2023. Platan fór í 4. sæti íslenska vinsældalistans.

## Lagalisti

## Vinsældalistar
### Vikulegir listar

## Tilvísanir
Datatech

**Datatech** er íslensk gagnabjörgunar og afritunarþjónusta með aðsetur í Reykjavík, Íslandi.  Það var stofnað árið 2012 af Andra Steini Jóhannssyni.  

Datatech er fyrsta gagnabjörgunarfyrirtækið á Íslandi og hefur markað sér sess í afritunar- og gagnaöryggisþjónustu. Fyrirtækið sérhæfir sig í gagnabjörgun af öllum gerðum af geymslumiðlum, þar á meðal hörðum diskum, SSD diskum, myndavélakortum, afritunarstæðum, snjallsímum ofl. Árið 2024 hóf Datatech að bjóða upp á nýja afritunarþjónustu sem kallast Datatech Backup.
Þórarinn Ingi Pétursson

**Þórarinn Ingi Pétursson** (fæddur 22. ágúst 1972) er alþingismaður fyrir Framsóknarflokkinn í Norðausturkjördæmi. Hann var fyrsti varamaður Framsóknarflokksins í Norðausturkjördæmi eftir alþingiskosningarnar 2017 og kom nokkrum sinnum inn sem varamaður, en varð 9. þingmaður kjördæmisins við andlát Þórunnar Egilsdóttur 9. júlí 2021. Hann náði svo kjöri á þing í kosningunum 2021.

Þórarinn hefur verið sauðfjárbóndi frá 1994 en hann útskrifaðist sem búfræðingar frá Hólaskóla sama ár. Hann var formaður Landssamtaka sauðfjárbænda 2012–2016.
Pete Buttigieg

**Peter Paul Montgomery Buttigieg** einnig þekktur sem **Mayor Pete** (f. 19. janúar 1982) er bandarískur stjórnmálamaður sem var samgönguráðherra Bandaríkjanna frá 2021 til 2025 undir Joe Biden fyrir Demókrataflokkinn. Áður var Pete borgarstjóri borgarinnar South Bend í Indiana frá 2012 til 2020. Pete er fyrsti samkynhneigði ráðherra í Bandaríkjunum.

Pete sóttist eftir tilnefningu Demókrataflokksins fyrir forsetakosningarnar 2020. Hann vann fyrsta forval flokksins í Iowa og í febrúar lenti í öðru sæti í New Hampshire forvalinu og var því í fyrsta sæti forvalsins í átta daga. Hann átti ekki eftir að vinna nein fleiri fylki og dróg framboð sitt til baka 1. mars. Hann lenti því í fimmta sæti með 2.5% atkvæða. Joe Biden sem að vann tilnefningu flokksins og vann kosningarnar gerði Pete að samgönguráðherra í ríkisstjórn sinni árið 2021. Pete kom til greina sem eitt af sex mögulegum varaforsetaefnum Kamölu Harris í forsetakosningunum 2024.

## Tilvísanir
Ismail Haniyeh

**Ismail Haniyeh** (f. 1962 eða 1963, d. 31. júlí 2024) var palestínskur stjórnmálamaður sem var hátt settur innan Hamas-samtakanna. Hann var forsætisráðherra Palestínsku heimastjórnarinnar á Gasa frá 2007 til 2014 og leiðtogi Hamas frá 2007 til 2017. Mahmoud Abbas, forseti Palestínu vék Haniyeh frá völdum forsætisráðherra yfir allri Palestínu í átökum flokkanna Fatah og Hamas árið 2007 sem varð til þess að Haniyeh varð einungis forsætisráðherra yfir Gasa.

Í maí 2024 fór Karim Ahmad Khan, aðalsaksóknari Alþjóðlega sakamáladómstólsins, fram á að alþjóðleg handtökuskipun yrði gefin út á hendur Haniyeh ásamt öðrum palestínskum og ísraelskum leiðtogum vegna ætlaðra stríðsglæpa sem framdir hefðu verið í stríði Ísraels og Hamas frá því í október 2023.

Sumarið 2024 var Haniyeh ráðinn af dögum í opinerri heimsókn í Íran. Sprengju var komið fyrir, líklega af ísraelsku leyniþjónustunni Mossad, í vistarverum hans.

## Tilvísanir
Haukadalskirkja

**Haukadalskirkja** er kirkja í Skálholtsprestakalli. Hún er staðsett í Bláskógabyggð í Árnessýslu og er rúmlega tveimur kílómetrum frá Geysi og við Haukadalsskóg.

Upphaflega var Haukadalskirkja byggð árið 1843. Árið 1939 var hún endurbyggð og var vígð sunnudaginn 9. september 1940.
Mikael Åkerfeldt

**Lars Mikael Åkerfeldt** (f. 17. apríl 1974) er sænskur tónlistarmaður sem er þekktastur fyrir að vera aðalsöngvari, gítarleikari og lagahöfundur sænsku framúrstefnuþungarokkssveitarinnar Opeth. Hann er fjölhæfur og notar dauðarokks og hreinan söng í verkum sínum.

Åkerfeldt hefur unnið með ýmsum hljómsveitum, aðallega sænskum, eins og dauðarokksgrúppunum Bloodbath, Edge of Sanity og Katatonia. Hann er vinur Steven Wilson úr ensku hljómsveitinni Porcupine Tree og saman voru þeir með verkefnið  *Storm Corrosion*. Árið 2025 var hann með gestasöng á plötunni *Portals* hjá íslensku sveitinni The Vintage Caravan.

Árið 2022 gerði hann tónlistina við Netflix-seríuna *Clark* sem fjallaði um sænska glæpamanninn Clark Olofsson.

Åkerfeldt er ákafur vínylsafnari og áhugamaður um framsækið rokk frá 8. áratugnum. 

## Plötur
### Með Opeth
* Sjá Opeth

### Með [[Katatonia]]
* Brave Murder Day (1996) – Dauðarokksraddir
*Sounds of Decay (1997) – Dauðarokksraddir
*Discouraged Ones (1998) – bakraddir, upptökur á söng
*Tonight's Decision (1999) – Upptökustjórnun á söng
*Brave Yester Days (2004) – Dauðarokksraddir og upptökur
*The Black Sessions (2005) – bakraddir og upptökustjórn

### Með [[Bloodbath]]
*Breeding Death (2000, EP)
*Resurrection Through Carnage (2002)
*The Wacken Carnage (2008, tónleikar CD/DVD)
*Unblessing the Purity (2008)
*The Fathomless Mastery (2008)
*Bloodbath over Bloodstock (2011, tónleikar DVD)

### Með [[Edge of Sanity]]
*Crimson (1996)

### Með Storm Corrosion
Storm Corrosion (2012)

### Sóló
Tónlist fyrir Netflix-þáttaröðina *Clark*. (2022)

## Tilvísanir
Đinh Bộ Lĩnh

**Đinh Bộ Lĩnh** (丁部領; 924–979; r. 968–979), réttu nafni að sögn **Đinh Hoàn** (丁環) eða **Đinh Hoàng** (丁璜) eða **Đinh Bái Đính** (丁沛嵿), var stofnkeisari hinnar skammlífu Đinh-ættar í Víetnam, eftir að hafa lýst yfir sjálfstæði sínu frá Kínverjum. Hann var mikilvæg persóna í að koma á sjálfstæði og pólitískri einingu Víetnams á 10. öld. Đinh Bộ Lĩnh var einnig þekktur sem **Đinh Tiên Hoàng** (丁先皇; bókstaflega „fyrrum Đinh keisari“).

## Tilvísanir
Carlos Sainz Jr.

**Carlos Sainz Vázquez de Castro** (f. 1. september, 1994) er spænskur ökuþór sem keppir fyrir Williams í Formúlu 1. Sainz hefur unnið 4 keppnir yfir 11 tímabil í Formúlu 1.

Sainz keppti í mótaröðum eins og Formúlu BMW, Formúlu 3, GP3 og Formúlu 3.5 Renault áður en hann fékk samning hjá Toro Rosso í Formúlu 1 árið 2015. Árið 2018 fór hann yfir til Renault í eitt tímabil. Sainz fór til Mclaren fyrir 2019 tímabilið og síðan Ferrari árið 2021. Sainz vann 4 keppnir fyrir Ferrari. Lewis Hamilton tók sæti hans hjá Ferrari fyrir 2025 tímabilið og skrifaði Sainz þá undir hjá Williams.

Carlos Sainz Jr. er sonur Carlos Sainz Sr. sem var tvisvar sinnum heimsmeistari í rally árin 1990 og 1992.

## Tilvísanir

## Heimild
*Carlos Sainz á formula1.com
Hoàng Cơ Minh

**Hoàng Cơ Minh** (黃機明; 20. júní 1935 – 28. ágúst 1987) var fyrsti formaður Việt Tân. Hann var kjörinn 10. september 1982, þegar Việt Tân var stofnað. Margir útlendingar í Víetnam telja hann hafa verið leiðtoga andkommúnista andspyrnu gegn víetnömskum stjórnvöldum.

## Neðanmálsgreinar