Ariana Grande

**Ariana Grande-Butera** (f. 26. júní 1993) er bandarísk söngkona og leikkona. Hún fæddist í Boca Raton, Flórída og er af ítölskum ættum. Hún varð fyrst fræg fyrir hlutverkið sitt sem Cat Valentine í sjónvarpsþáttunum *[[Victorious]]* og *[[Sam & Cat]]* á Nickelodeon. Þegar Grande var fimmtán ára lék hún Charlotte í Broadway söngleiknum *13*. Einnig lék hún í kvikmyndinni *Swindle* þar sem hún fór með hlutverkið Amanda Benson, eða Mandy the Mutant.

Fyrsta breiðskífa Grande var *[[Yours Truly (Ariana Grande plata)|Yours Truly]]* (2013) sem náði góðum vinsældum þar sem lagið „The Way“ komst í topp tíu á ''Billboard'' Hot 100. *[[My Everything]]* (2014) var önnur platan hennar og inniheldur hún lög í EDM stíl. Á plötunni má finna lögin „Problem“, „Bang Bang“ og „Break Free“ sem hlutu mikilla vinsælda. Þriðja platan, *[[Dangerous Woman]]* (2016), var fyrsta breiðskífa Grande til að lenda í fyrsta sæti í Bretlandi. Persónulegir erfiðleikar höfðu áhrif á fjórðu og fimmtu plötu hennar, *[[Sweetener]]* (2018) og *[[Thank U, Next]]* (2019), og eru lögin í stíl við trapp tónlistarstefnuna. Platan *Thank U, Next* sló ýmis met og varð hún mest streymda popp plata í útgáfuviku í sögu Bandaríkjanna. Einnig var hún tilnefnd sem *breiðskífa ársins* af Grammy-verðlaununum. Grande varð fyrsti einstaklings tónlistarmaðurinn til að eiga þrjú efstu lögin samtímis á *Billboard* Hot 100; „7 Rings“, „Break Up with Your Girlfriend, I'm Bored“ og „Thank U, Next“. Sjötta og sjöunda platan hennar, *[[Positions]]* (2020) og *[[Eternal Sunshine]]* (2024), náðu fyrsta sæti í Bandaríkjunum og Bretlandi.

## Æska
Ariana Grande-Butera var fædd þann 26. júní 1993 í Boca Raton, Flórída. Móðir hennar, Joan Grande, er framkvæmdastjóri House-McCann Communications sem sér um framleiðslu á boðskiptakerfum og öryggisbúnaði. Faðir hennar, Edward Butera, er grafískur hönnuður og á sitt eigið fyrirtæki í Boca Raton. Grande er af ítölskum ættum og hefur lýst sjálfri sér sem ítölsk-bandarískri með rætur að rekja til Sikileyjar og Abrútsi. Hún á eldri hálfbróður, Frankie Grande, og eru þau sammæðra. Hann er leikari, dansari og framleiðandi. Hún viðheldur góðu sambandi við ömmu sína í móðurætt, Marjorie Grande, sem hún kallar „Nonna“. Fjölskylda Grande flutti frá New York til Flórída fyrir fæðingu hennar, og skildu foreldrar hennar þegar hún var átta ára gömul.

Þegar hún var yngri, kom hún fram í Fort Lauderdale Children's Theater þar sem hún lék í ýmsum leikritum. Fyrsta hlutverkið hennar var í söngleiknum *Annie* og lék hún einnig í *The Wizard of Oz* og *Beauty and the Beast*. Á þessum tíma gekk Grande í Pine Crest School og North Broward Preparatory School. Þegar Grande var átta ára, söng hún þjóðsöng Bandaríkjanna, „The Star-Spangled Banner“, á heimaleik Panthers.

## Ferill
### 2008–2012: Byrjun ferilsins og Nickelodeon

Árið 2008 fékk Grande hlutverk í Broadway söngleiknum *13* sem klappstýran Charlotte. Á sama tíma hætti hún að mæta í skólann en var þó ennþá skráð og fékk einkakennslu. Fyrsta hlutverkið hennar í sjónvarpi var í Nickelodeon þáttunum *[[Victorious]]* þar sem hún lék persónuna Cat Valentine. Þættirnir voru fyrst sýndir í mars 2010 og hlaut fyrsti þátturinn 5,7 milljón áhorf. Þeir gengu yfir fjórar þáttaraðir og var seinasti þátturinn sýndur þann 17. júlí 2014. Eftir fyrstu seríuna byrjaði Grande að vinna í sinni fyrstu breiðskífu. Það var þó ekki fyrr en í desember 2011 þegar hún gaf út fyrsta lagið sitt, „Put Your Hearts Up“.

### 2013–2015: ''Yours Truly'' og ''My Everything''
Fyrsta breiðskífa Grande var *[[Yours Truly (Ariana Grande plata)|Yours Truly]]* en gekk upprunalega undir nafninu *Daydreamin*'. Platan var gefin út 30. ágúst 2013 og náði fyrsta sæti á bandaríska plötulistanum ''Billboard'' 200. Í fyrstu vikunni seldust 138.000 eintök. Á plötunni má finna „The Way“ sem var flutt ásamt rapparanum Mac Miller. Fyrir auglýsingu plötunnar tók hún m.a. upp lag með Nathan Sykes úr The Wanted og kom fram á tónleikum hjá Justin Bieber. Hún hóf einnig stutta tónleikaför undir nafninu The Listening Sessions. Undir lok árs gaf hún út stuttskífuna *[[Christmas Kisses (plata)|Christmas Kisses]]*.

*[[My Everything]]* var önnur plata Grande sem var gefin út 25. ágúst 2014 og komst hún efst á *Billboard* 200. Á henni má finna lög ásamt Iggy Azalea, Zedd og The Weeknd. Sama ár kom Grande fram á laginu „Bang Bang“ ásamt Nicki Minaj og Jessie J. Hún hóf fyrsta stóra tónleikaferðalagið sitt árið 2015 og kallaði það The Honeymoon Tour. Haldnir voru tónleikar í Norður-Ameríku, Evrópu, Asíu og Suður-Ameríku. Önnur stuttskífan, *[[Christmas & Chill]]* kom út sama ár.

### 2015–2017: ''Dangerous Woman''
Grande byrjaði upptökur við þriðju plötuna *[[Dangerous Woman]]*, upprunalega undir nafninu *Moonlight*, árið 2015. Árið eftir gaf hún út lagið undir sama nafni sem náði tíunda sæti á ''Billboard'' Hot 100. Önnur vinsæl lög af plötunni eru „Focus“, „Into You“ og „Side to Side“ með Nicki Minaj. Platan var gefin út 20. maí 2016 og náði hún öðru sæti á *Billboard* 200.

Í febrúar 2017 hóf hún tónleikaferðina Dangerous Woman Tour. Þann 22. maí 2017 var gerð sjálfsmorðsárás á einum tónleikum Grande þar sem 22 manns létust og hundruðir særðust. Ferðalaginu var tímabundið aflýst og voru góðgerðartónleikarnir One Love Manchester haldnir þann 4. júní. Á þeim söfnuðust 23 milljónir dollara sem var gefið til þeirra sem urðu fyrir áhrifum árásarinnar. Á tónleikunum komu nokkrir þekktir söngvarar fram; Liam Gallagher, Robbie Williams, Justin Bieber, Katy Perry, Miley Cyrus ásamt öðrum.

### 2018–2019: ''Sweetener'' og ''Thank U, Next''

Grande byrjaði að vinna í fjórðu plötunni, *[[Sweetener]]*, ásamt Pharrell Williams árið 2016 en vegna árásarinnar í Manchester var verkefnið sett á pásu. Það var ekki fyrr en 17. ágúst 2018 sem að platan var gefið út. Á henni má finna lögin „No Tears Left to Cry“ og „God is a Woman“. Fjórir tónleikar voru haldnir fyrir plötuna undir nafninu The Sweetener Sessions.

Í nóvember 2018 gaf Grande út lagið „Thank U, Next“ og þar af leiðandi tilkynnti fimmtu plötuna undir sama nafni. Mörg met voru slegin, þar á meðal var það mest horfða tónlistarmyndbandið á YouTube á einum degi, og var það mest streymda lagið eftir söngkonu á Spotify innan sólarhrings. Það met stóð ekki lengi þar sem lagið „7 Rings“ var gefið út stuttu eftir sem varð eitt vinsælasta lag Grande frá upphafi. Þriðja laginu af plötunni, „Break Up with Your Girlfriend, I'm Bored“, var svo gefið út og varð Grande fyrsti einstaklings tónlistarmaðurinn til að eiga þrjú efstu lögin samtímis á *Billboard* Hot 100. Því afreki var seinast náð af Bítlunum árið 1964. Platan *[[Thank U, Next]]* var síðan gefin út þann 8. febrúar 2019.

Grande var tilnefnd til ýmissa verðlauna, m.a. Grammy Awards, Brit Award, ''Billboard'' Music Awards og MTV Video Music Awards. Í mars 2019 hóf hún fjórða tónlistarferðalagið sitt, Sweetener World Tour, sem var kynning fyrir báðar plöturnar.

### 2020–2023: ''Positions''
Í byrjun árs 2020 var Grande tilnefnd til margra verðlauna á iHeartRadio Music Awards. Í maí gaf hún út lagið „Stuck with U“ með Justin Bieber í góðgerðarskyni vegna COVID-19 faraldursins. Sama mánuð gaf hún út „Rain on Me“ með Lady Gaga sem seinna vann verðlaunin *lag ársins* á MTV Video Music-verðlaununum og Grammy-verðlaun.

*[[Positions]]* var sjötta plata Grande sem var gefin út 30. október 2020. Hún náði fyrsta sæti á *Billboard* 200 og var fimmta platan hennar til að gera svo. Á plötunni má finna lög með Doja Cat og The Weeknd. Þann 14. október 2020 var tilkynnt að Grande myndi koma fram í Netflix kvikmyndinni *Don't Look Up* ásamt Leonardo DiCaprio, Jennifer Lawrence og Meryl Streep. Myndin var gefin út á veitunni þann 24. desember 2021. Í mars 2021 undirritaði hún samning að hún myndi verða dómari í tuttugasta og fyrstu seríu af *[[The Voice]]*.

### 2024–í dag: ''Wicked'' og ''Eternal Sunshine''
Í nóvember 2021 var tilkynnt að Grande myndi leika Glinda í kvikmyndum byggðar á söngleiknum *[[Wicked]]*. Fyrsti hlutinn, *Wicked: Part One*, var frumsýndur 22. nóvember 2024 og sá seinni, *Wicked: For Good*, þann 21. nóvember 2025.

Þann 17. janúar 2024 tilkynnti Grande að sjöunda breiðskífan hennar myndi heita *[[Eternal Sunshine]]*. Smáskífan „Yes, And?“ var gefin út 12. janúar 2024 ásamt tónlistarmyndbandi. Lagið náði fyrsta sæti á *Billboard* Hot 100. *Eternal Sunshine* var gefin út 8. mars 2024 ásamt annarri smáskífunni „We Can't Be Friends (Wait for Your Love)“. Bæði platan og smáskífan komust í fyrsta sæti á *Billboard* 200 og Hot 100 í útgáfuviku. Þriðja smáskífan, „The Boy Is Mine“, var síðan gefin út 11. júní 2024.

## Einkalíf
### Heilsa og einkatrú
Grande hefur glímt við blóðsykursfall (e. *hypoglycemia*), sem hún telur að sé vegna léglegs mataræðis. Hún þjáist af áfallastreituröskun (PTSD) og kvíða eftir hryðjuverkaárásina í Manchester árið 2017. Hún hefur einnig sagt að hún hefur verið hjá sálfræðingi í meira en áratug, eftir að hún byrjaði að fá hjálp stuttu eftir skilnað foreldra hennar.

Hún var alin upp sem rómversk-kaþólsk en hætti í trúnni þar sem hún stendur gegn afstöðu kirkjunnar gagnvart samkynhneigð, þar sem hálfbróðir hennar Frankie er samkynhneigður. Nokkur lög frá henni, eins og „Break Your Heart Right Back“, styðja réttindi hinsegin fólks. Hún hefur einnig staðið fyrir jákvæðu viðhorfi á tjáningu kynvitunds og kynhneigðar.

### Samband
Grande byrjaði í sambandi með fasteignasalanum Dalton Gomez í janúar 2020. Ekki var vitað mikið um samband þeirra fyrr en það var opinberað í tónlistarmyndbandinu hennar og Justin Bieber fyrir lagið „Stuck with U“. Grande tilkynnti trúlofun þeirra þann 20. desember 2020, og héldu þau athöfnina þann 15. maí 2021 þar sem þau giftu sig heima hjá sér í Montecito, Kaliforníu. Þau skildu í mars árið 2024.

## Útgefið efni

### Breiðskífur
* *[[Yours Truly (Ariana Grande plata)|Yours Truly]]* (2013)
* *[[My Everything]]* (2014)
* *[[Dangerous Woman]]* (2016)
* *[[Sweetener]]* (2018)
* *[[Thank U, Next]]* (2019)
* *[[Positions]]* (2020)
* *[[Eternal Sunshine]]* (2024)

### Stuttskífur
* *[[Christmas Kisses (plata)|Christmas Kisses]]* (2013)
* *[[Christmas & Chill]]* (2015)

### Safnplötur
* *The Remix* (2015)
* *The Best* (2017)

### Tónleikaplötur
* *[[K Bye for Now (SWT Live)]]* (2019)

## Tónleikaför
### Ferðalög
* The Listening Sessions (2013)
* The Honeymoon Tour (2015)
* Dangerous Woman Tour (2017)
* Sweetener World Tour (2019)
* The Eternal Sunshine Tour (2026)

### Kynning
* The Sweetener Sessions (2018)

### Opnunaratriði
* Justin Bieber – Believe Tour (2013)

## Kvikmyndir og sjónvarp
* *Snowflake, the White Gorilla* (2011)
* *Underdogs* (2016)
* *Zoolander 2* (2016)
* *Mariah Carey's Magical Christmas Special* (2020)
* *Ariana Grande: Excuse Me, I Love You* (2020)
* *Billie Eilish: The World's a Little Blurry* (2021)
* *Don't Look Up* (2021)

## Leiklist

## Tilvísanir

## Tenglar
* 
*