open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Secret Solstice

**Secret Solstice** er íslensk tónlistarhátíð sem haldin hefur verið frá 2014 í Laugardal. Fjöldi íslenskra listamanna hefur komið þar fram ásamt stærri listamönnum á borð við Radiohead, Black Eyed Peas, Foo Fighters, Bonnie Tyler og Slayer. Hátíðinni var aflýst árið 2020 vegna COVID-19 og fyrrum félag sem hélt utan um hátíðina, Solstice Productions, tekið til gjaldþrotaskipta en það hafði ekki staðið við skuldbindingar sínar við fjölda fyrirtækja og hljómsveita.   Nýtt félag tók við rekstri Secret Solstice árið 2020.

## Tengill
*Heimasíða hátíðarinnar

## Tilvísanir
Skipabók

**Skipabók** er þinglýsingabók er heldur utan um þinglýst réttindi í skráningarskyldum skipum. Hins vegar er mögulegt að óskráningarskyld skip séu einnig í skipabókinni.
Söluveð

**Söluveð** eru veð sem ætluð eru til að tryggja greiðslu á seldu lausafé, til að mynda ef það er ekki staðgreitt (að fullu). Þau eru ekki talin njóta réttarverndar nema til staðar sé skriflegur samningur sé gerður í seinasta lagi við afhendingu söluhlutarins. Þinglýsing er ekki skilyrði réttarverndar nema í tilviki skráningarskylds lausafjár, svo sem loftfara og skipa.
Tilgreiningarregla veðréttarins

**Tilgreiningarregla veðréttarins** er meginregla innan veðréttar er felur í sér að upphæð veðskuldar (í tilviki veðskuldabréfa) eða hámark hennar (í tilviki tryggingarbréfa) sé tilgreint í veðkröfunni sjálfri.

Réttarverndin sem reglan veitir á einvörðungu við gagnvart þriðja aðila þegar samningsveði hefur verið þinglýst, og hefur því röng tilgreining á viðkomandi upphæðum því ekki lagaleg áhrif á réttarsamband samningsaðilanna sjálfra. Þrátt fyrir að upphæðin hafi verið tilgreind felst í því engin trygging að veðskuldin sjálf sé enn til staðar hverju sinni né að til hennar hafi verið stofnað.

## Undantekningar
Helstu undantekningar á upphæðum veðskuldanna eru svokallaðar aukagreiðslur sem geta bæst ofan á upphæðirnar og felast þær í endurheimtu veðhafans á kostnaði í tengslum við innheimtu kröfunnar, nema um annað hafi verið samið. Aðalgreiðslurnar í þessu tilviki er þá höfuðstóll kröfunnar. Í tilviki tryggingarbréfa hækkar upphæðin ekki sem nemur vöxtum og verðtryggingu nema sérstaklega hafi verið samið um slíkt.
Tryggingarbréf

**Tryggingarbréf** eru veðskjöl þar sem lagðar eru fram tryggingar fyrir efndum á safni skulda, sem gætu verið taldar upp með tæmandi hætti eða í formi allsherjarveðs. Íslensk dómaframkvæmd bendir til þess að ekki dugi að vísa óljóst til tilvist einstakrar skuldar án þess að fyrir liggi nægar upplýsingar um þau atriði sem máli skipta fyrir þriðja aðila.
Sérgreiningarregla veðréttarins

**Sérgreiningarregla veðréttarins** eru meginreglur innan veðréttar þar sem önnur þeirra kveður á um skyldu aðila til að lista þau verðmæti sem sett eru að veði þegar um sjálfsvörsluveð er að ræða, og hin felur í sér almennt bann við allsherjarveðsetningum. Fyrrnefnda reglan leiðir til þess að hverju og einu verðmæti þarf að lýsa nógu vel svo þriðji maður gæti auðkennt það, en hins vegar er enga almenna skilgreiningu að finna í íslenskum lögum um hversu nákvæm slík lýsing þyrfti að vera.
Uppfærsluréttur

**Uppfærsluréttur** er ólögfestur réttur innan veðréttar er felur í sér að við brottfall eða minnkun veðs í veðröð skuli næsta veð fyrir neðan færast ofar sem því nemur. Þessi réttur virkjast sjálfkrafa og þarfnast því ekki atbeina veðhafa, en hins vegar er hann ekki til staðar nema samið hafi verið um hann. Sé slíkur réttur ekki til staðar hefur veðsalinn almennt heimild til að setja önnur veð í stað þeirra er féllu niður, en þó ekki með hærri fjárhæðum en veðið sem var þar áður.
Veðandlag

**Veðandlag** er það verðmæti sem veðsetning á að ná yfir, og stendur til tryggingar á efndum veðkröfunnar í samræmi við verðmæti þess. Ef veðandlagið samanstendur af tveimur eða fleirum fjárverðmætum er um að ræða sameiginlegt veð.

## Afmörkun
Afmörkun veðandlagsins ákvarðar umfang þess með því að skilgreina þá hluti og/eða réttindi sem veðhafi gæti sótt fullnustu í ef á reyndi. Í íslenskum lögum er slíka afmörkun að finna hvað fasteignir varðar en þó veitt heimild fyrir aðila til að þrengja eða rýmka hana.

## Óheimil veðandlög
Óheimilt er að setja verðmæti í veðandlagið nema lagastoð sé fyrir því og að það sé gert með þeim hætti sem lög áskilja. Út frá þessu má leiða að veðsalinn þurfi því, þegar veðsetningin á sér stað, að geta yfirfært verðmætin sem veðandlagið samanstendur af til þess tiltekna veðhafa með þeim hætti sem gert er með veðsetningunni, og byggir það skilyrði á því að veðhafinn geti eignast það verðmæti hindranalaust ef á reynir. Á slíkt gæti reynt ef eignayfirfærslan sé samkvæmt lögum háð samþykki þriðja aðila sem gæti komið í veg fyrir að gengið væri að veðinu með synjun sinni, eða jafnvel sökum lagafyrirmæla sem banna yfirfærsluna blákalt.

Þá geta verið tilteknar takmarkanir er leiða til þess að sum verðmæti megi ekki vera sjálfstætt veðandlag, og má þar helst nefna aflaheimildir, greiðslumörk bújarða og veiðiréttindi, en þau geti hins vegar fylgt þeim verðmætum sem þau tilheyra.

## Veðandlag breytist
Ef veðandlag breytist, án þess að það hafi eyðilagst, fer eftir eðli breytingarinnar hver áhrifin verða. Sé eign skipt niður í fleiri hluta nær veðrétturinn til allra hlutanna nema veðhafinn samþykki annað. Ef eignin er sameinuð annarri eign mun veðandlagið vera óbreytt, og sem dæmi um þetta má nefna að ef jörð A og jörð B eru sameinaðar í jörð C, þá mun það veðandlag á jörð C eingöngu ná yfir það svæði sem jörð A náði yfir.

## Veðandlag eyðileggst
Ef veðandlag eyðileggst fyrir tilviljun er beitt svokölluðum surrogat-reglum. Í þeim felst að eigandinn ber sitt tjón og veðandlagið skerðist sem nemur virðislækkuninni. Sé háttsemin talin saknæm í skilningi bótaréttar gæti stofnast sérstök bótaskylda, og sömuleiðis gæti stofnast slík skylda ef veðsalinn vanrækir skyldu sínu til að vátryggja veðandlagið. Eftir atvikum gæti veðhafinn átt rétt á eignarnámsbótum og/eða vátryggingabótum, en hins vegar eru skiptar skoðanir milli fræðimanna um hvort hið síðarnefnda gerist sjálfkrafa eður ei. Almennt séð færist veðrétturinn ekki yfir á þau verðmæti sem koma í staðinn en það hefur hins vegar ekki verið talið útilokað.
Sjálfsvörsluveð

**Sjálfsvörsluveð** eru veð innan veðréttar er felast í því að veðsalinn fer sjálfur með vörslu þess sem hann veðsetti. Meginreglan í íslenskum rétti er að veðréttur í fasteignum feli í sér sjálfsvörsluveð en algengustu sjálfsvörsluveðin eru þó veðskuldabréf og tryggingarbréf.
Veðbandslausn

**Veðbandslausn** á sér stað þegar veðhafi afléttir veði á veðandlaginu í heild eða hluta án þess að hafa áhrif á gildi veðbréfsins sjálfs. Hún á sér jafnan stað þegar flytja á veð yfir á aðra fasteign eða veðhafinn lætur önnur veðandlög eða persónulega ábyrgð veðsala duga.
Veðhafi

**Veðhafi** er sá einstaklingur eða lögaðili sem ætti kröfu um tilteknar gjörðir (eins og aðferðargerð) ef veðsalinn stendur ekki við þá skuldbindingu sem veðið nær yfir.

## Framveðhafi
Þeir aðilar sem fá réttindi veðhafa með framsali kallast framveðhafar. Réttindi þeirra geta ekki orðið meiri en veðhafinn hafði gagnvart veðsala, nema traustfangsreglur leiði til rýmri réttar.
Veðleyfi

**Veðleyfi** er heimild sem veðhafi gefur út til handa öðrum veðhafa er veitir hinum síðarnefnda leyfi til að fara fram fyrir sig í veðröðinni. Einnig er hugtakið notað þegar eigandi eignar heimilar öðrum aðila að veðsetja eign sína til tryggingar á veðskuld þess aðila við þriðja aðila. Talið er heimilt að skilyrðisbinda þessi leyfi.
Veðréttindi

**Veðréttindi** eru óbein eignarréttindi sem fela í sér tilteknar heimildir rétthafa þeirra í eigninni sjálfri. Veðrétturinn felur að jafnaði í sér takmörkun á umráðarétti veðsalans yfir veðandlaginu. Veðsalanum er þó heimilt að stofna til réttlægri veðréttinda og leigja eignina út án samþykkis veðsalans, að því leiti sem hvorki samningar eða lög mæla fyrir um annað.
Veðkrafa

**Veðkrafa** er krafa í skilningi kröfuréttar sem leita má fullnustu fyrir í þeim verðmætum sem standa til efndar  hennar. Upphæð þeirra þarf að vera skilgreind og er heimilt að ákveðnum skilyrðum fullnægðum að binda fjárhæðir við hækkun samkvæmt vísitölu eða gengis.

Mismunandi er hvort persónuleg ábyrgð fylgi veðkröfu eða ekki, en meginreglan er að hún fylgi þegar um er að ræða eigin skuld veðsalans, og að hún fylgi ekki, nema annað komi skýrt fram, þegar veðskuldarinn og veðsalinn eru ekki sömu aðilar. Fylgi ekki persónuleg ábyrgð nær tryggingin fyrir efndunum einvörðungu til veðsins sjálfs og gæti veðhafinn, ef á reyndi, ekki gengið á aðrar eignir veðsalans né með almennri kröfu honum á hendur, og á þetta einnig við ef veðandlagið eyðileggst. Slíkt væri hins vegar hægt ef um persónulega ábyrgð veðsala eða annars aðila væri fyrir hendi. Þó um slíka væri að ræða er mögulegt að hún falli niður sökum fyrningar eða annarra aðstæðna.
Veðskuldari

**Veðskuldari** er sá aðili sem skuldar veðkröfuna sem verðmæti veðandlagsins á að tryggja efndir á. Sé veðskuldari einnig eigandi veðandlagsins er hann jafnframt veðsali.
Samningur Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks

**Samningur Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks** (Á ensku: Convention on the Rights of Persons with Disabilities) er þjóðréttarsamningur er fjallar um skyldu aðila samningsins, aðallega ríki og ríkjasambönd, um að tryggja mannréttindi fatlaðs fólks. Megináhersla samningsins er að fatlað fólk njóti jafnrar lagalegrar stöðu og mannlegrar reisnar á við ófatlað fólk. Þýðing samningsins yfir á íslensku hefur verið umdeild og er hún þessa stundina í endurskoðun.

## Tilefni og forvinnan
Sérstakar áhyggjur höfðu sprottið upp um réttindi fatlaðs fólks þar sem sá hópur fólks var jafnan afar fátækur, og jafnvel sá hópur sem væri að jafnaði fátækastur allra fátækra. Upp úr aldamótunum lagði fulltrúi Mexíkó fram tillögu að ályktun Sameinuðu þjóðanna um að saminn yrði sérstakur þjóðréttarsamningur til að bæta rétt þeirra, og var hún svo samþykkt. Fór þá vinnan af stað þar sem meðal annars aðildarríkjunum og alþjóðlegum samtökum fatlaðs fólks var boðið að taka þátt í vinnunni. Eftir nokkrar umferðir var svo skilað heildstæðum drögum.

## Gildistaka
Samningurinn var tekinn upp á vettvangi Sameinuðu þjóðanna þann 13. desember 2006 ásamt einni valfrjálsri bókun og var í kjölfarið opnað fyrir undirritanir þann 30. mars næstkomandi ár. Alls 82 undirritanir fóru fram á opnunardeginum sjálfum, fleiri en á opnunardegi Barnasáttmálans. Bæði hann og valfrjálsa bókunin komu svo til framkvæmda þann 3. maí 2008. Nú liggur fyrir 181 fullgilding á samningnum sjálfum og 96 fullgildingar á valfrjálsu bókuninni. Íslenska ríkið hefur bæði undirritað og fullgilt samninginn sjálfan en eingöngu undirritað valfrjálsu bókunina þrátt fyrir að hafa öðlast heimild til að fullgilda hana í þingsályktun.

## Tilvísanir
Bad Homburg

**Bad Homburg** vor der Höhe er héraðsbær Hessen, Þýskalandi, í suðurhlíð Taunusfjalla. Bad Homburg er hluti af þéttbýlinu í Rhein-Main í Frankfurt. Formlegt nafn bæjarins er Bad Homburg vor der Höhe (þýtt sem „Bad Homburg fyrir hæð“) til að greina það frá öðrum stöðum að nafni Homburg. Nafnið er stytt sem Bad Homburg v. D. Höhe. Það er þekktast fyrir læknisfræðilega notað steinefni, heilsulind og fyrir spilavíti.
Veðröð

**Veðröð** er sú forgangsröð sem veðhafar njóta í tiltekinni eign til að leita fullnustu í henni. Réttur veðhafanna til að beita þessum fullnusturétti er almennt ekki háður samþykki annarra veðhafa, óháð því hver staða þeirra er í veðröðinni. Þegar úthluta á verðmætinu eða tilteknum hlutum þess hefur fremsti rétturinn í forgangsröðinni forgang þar til hann hefur verið tæmdur, farið í þann næsta þar til hann er tæmdur, og svo framvegis þar til veðröðin hefur verið tæmd eða ekkert meira er til úthlutunar. Þó geta veðhafar ekki borið fram eigin kröfu í þessu ferli nema gjalddagi þeirra eigin krafna sé kominn eða þær komnar í vanskil.

Að því leyti sem ekki hefur verið samið um annað né lögákveðið er röðin sú að eldri réttur gengur fram fyrir yngri rétt eða leiði af tilteknum reglum um áskilnað um tilteknar tryggingarráðstafanir til verndar rétti. Veðhafar geta samið sín á milli um endurröðun.
Veðsali

**Veðsali** (einnig þekktur sem **veðþoli**) er eigandi þeirrar eignar sem veðsett var. Veðsali er jafnframt veðskuldari ef það eru hans eigin efndir sem hin veðsetta eign á að tryggja.
Aðmíráll (fiðrildi)

**Aðmíráll** (*Vanessa atalanta*) er meðalstórt fiðrildi með svarta vængi með rauðum röndum og hvítum blettum. Vænghafið er um 5 cm. 
Útbreiðsla þess er frá N-Afríku, Norður og Suður-Ameríku, Evrópu og Asíu. Lirfurnar hafast oft við í brenninetlu. Karlfiðrildin eigna sér svæði og heilla kvenfiðrildin með flughæfni. Aðmíráll flytur sig norður á vorin og stundum á haustin og nýta þau sér háloftavinda. Tegundin er flækingur á Íslandi og var fyrst skráður árið 1901.

## Tenglar
*Náttúrúfræðistofnun - Aðmíráll
*Úr hverju er púpa aðmírálsfiðrildis gerð? - Vísindavefurinn
*Geta aðmírálsfiðrildin sem berast hingað með heitum vindi lifað af sumarið á íslenskum blómum eða eru þau of auðveld bráð? - Vísindavefurinn
Les Ferdinand

**Leslie Ferdinand** oftast kallaður, *Les Ferdinand* (fæddur 8. desember 1966) er enskur fyrrum knattspyrnumaður. Hann lék sem framherji. Ferdinand spilaði með mörgum liðum, en er þekktastur sem leikmaður QPR, Newcastle United og Tottenham Hotspur. Hann lék 17 landsleiki fyrir enska karlalandsliðið í knattspyrnu.
Premier Liga

**Rússneska úrvalsdeildin** eða *Premier Liga* er efsta deildin í Rússlandi. Deildin var stofnuð árið 2001.

16 lið keppa í deildinni. Hvert lið spilar við hvort annað tvisvar, einu sinni með heimaleik og einu sinni með útileik, í 30 leikjum alls.

## Meistarar og markakóngar

## Heimasíða
* Premierliga (eng)
Ylrækt

**Ylrækt** er ræktun plantna í upphituðum gróðurhúsum en ekki utandyra. Auk varmans er notast við lýsingu til að hjálpa til við vöxt plantnanna. Ýmist er ræktað í mold eða vatni sem kallað er vatnsrækt.

Sögu ylræktar á Íslandi má rekja aftur til 1923 eða 1924 til Mosfellsdals. Víða um land er ræktað í gróðurhúsum í atvinnuskyni en mikið er ræktað á Suðurlandi. Helstu afurðir í ylrækt eru tómatar af ýmsum gerðum, gúrkur, paprikur og salat. 

Stærsti einstaki ræktandi salats og kryddplantna er Lambhagi í Reykjavík. 

## Heimildir
Stabæk

**Stabæk** er norskt knattspyrnulið frá Ósló. Heimavöllur félagsins heitir Nadderud Stadion. 

Stabæk hefur unnið Norsku úrvalsdeildina einu sinni, árið 2008.

Nokkrir Íslendingar hafa spilað með félaginu má þar m.a nefna Pálma Rafn Pálmason, Pétur Marteinsson, Veigar Pál Gunnarsson  og Helga Sigurðsson.
Kim Yo-jong

**Kim Yo-jong** (f. 26. september 1987) er norður-kóresk stjórnmálakona. Hún er systir Kims Jon-uns, núverandi leiðtoga Norður-Kóreu, og dóttir Kim Jong-ils, leiðtoga ríkisins frá 1994 til 2011. Kim Yo-jong er talin njóta mikilla áhrifa innan ríkisstjórnar Norður-Kóreu og hefur verið nefnd sem mögulegur eftirmaður Jong-un sem stjórnandi ríkisins.

## Æviágrip
Kim Yo-jong er fædd árið 1987 og er dóttir Kims Jong-il, leiðtoga Norður-Kóreu frá 1994 til 2011, og dansarans Ko Yong-hui. Föðurafi hennar var Kim Il-sung, stofnandi Norður-Kóreu. Kim Yo-jong ólst upp ásamt eldri bróður sínum, Kim Jong-un, og gekk með honum í skóla í Sviss á árunum 1996 til 2000. Að loknu námi í Sviss sneri hún heim til Norður-Kóreu og nam þar tölvunarfræði í Kim Il-Sung-herháskólanum í Pjongjang. Hún varð virk í starfi kóreska verkamannaflokksins árið 2007 og talið er að hún hafi starfað sem ritari föður síns síðustu æviár hans. Kim Yo-jong birtist fyrst opinberlega sem meðlimur Kim-valdaættarinnar árið 2011 við útför föður síns.

Eftir valdatöku Kims Jong-un reis Yo-jong hratt til metorða í stjórnkerfi Norður-Kóreu. Árið 2014 birtist hún við hlið bróður síns við opinberar athafnir og tók þátt í kosningum á norður-kóreska þingið. Þátttaka hennar í kosningunum þótti boða að verið væri að undirbúa Yo-jong fyrir stærra hlutverk í stjórn ríkisins. Árið 2017 var Yo-jong gerð að stjórnarmeðlimi í Verkamannaflokknum og var einungis önnur konan sem hlaut þá stöðu. Árið 2018 mætti Yo-jong fyrir hönd bróður síns á Vetrarólympíuleikana sem haldnir voru í Suður-Kóreu það ár og gaf þar Moon Jae-in, forseta Suður-Kóreu, skilaboð um að Kim Jong-un væri reiðubúinn til friðarviðræðna. Þetta var í fyrsta skipti frá skiptingu Kóreu sem meðlimur Kim-ættarinnar steig fæti inn í Suður-Kóreu.

Kim Yo-jong fylgdi bróður sínum á leiðtogafundum hans með Donald Trump Bandaríkjaforseta og Xi Jinping forseta Kína árin 2018 og 2019. Talið er að hún hafi starfað sem ráðgjafi Jong-un og hafi að nokkru leyti stýrt dagskrá og ímynd hans. Þar sem afvopnunarviðræðurnar við Suður-Kóreu og Bandaríkin skiluðu ekki beinhörðum árangri er talið að Jong-un hafi kennt systur sinni um og lækkað hana um tign í nokkurn tíma. Hún komst aftur inn í innsta hring Verkamannaflokksins árið 2020.

Í yfirlýsingum sem Kim Yo-jong gaf út í júní árið 2020 var hún titluð einn æðsti stjórnandi miðstjórnar Verkamannaflokksins. Hún lýsti meðal annars yfir að Norður-Kórea hefði ákveðið að slíta öll­um hernaðar- og stjórn­mála­tengsl­um við Suður-Kóreu þar sem afvopnunarviðræður síðustu ára hefðu farið út um þúfur.

## Tilvísanir
Haukadalur (Tungum)

**Haukadalur** er dalur í Biskupstungum í uppsveitum Suðurlands; í Bláskógabyggð. Svæðið er þekkt fyrir Geysissvæðið.
Haukadalsskógur er víðfeðmur skógur í dalnum. Við hann er Haukadalskirkja sem á sér langa sögu.

Haukdælir, valdaætt frá 9. til 13. aldar er kennd við dalinn. Ari fróði Þorgilsson, sagnaritari,  Gissur Þorvaldsson, höfðingi og ýmsir biskupar voru af ætt Haukdæla.

## Tengill
Haukadalsskógur - Skógræktin
Strokkur (verkfæri)

**Strokkur** er áhald í mjólkurvinnslu þar sem hreyfiafl er notað til að skilja smjör frá mjólk með því að slá eða hrista rjóma. Oftast voru strokkar úr eik. Í strokkum var bulla sem vanalega var hreyfð upp og niður. Þegar búið er að skaka og taka af strokknum var smjörið sett í smjörtrog og hnoðað þar.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Smjörnefni (Árnastofnun)
* Að strokka smjör (Árbæjarsafn)
Höfðaskógur

**Höfðaskógur** er skógur við Kaldárselsveg í landi Hafnarfjarðar. Er hann í kringum Hvaleyrarvatn. Landið er í umsjón Skógræktarfélags Hafnarfjarðar. 

Nokkur uppblástur var á svæðinu um miðja 20. öld en á 6 & 7. áratugnum voru flög grædd upp m.a. með lúpínu og hófst skógrækt upp frá því. Hákon Bjarnason skógræktarstjóri fór fyrir því. 

Trjásafn, rósagarður og gönguleiðir eru um svæðið. Gróðrarstöðin Þöll hefur þar starfsemi.

## Tengill
*Skógargátt - Höfðaskógur
Herfi

**Herfi** er verkfæri í landbúnaði til að brjóta upp og mylja yfirborð jarðvegs. Herfi er ólíkt plóg að því leyti að það vinnur ekki jarðveg eins djúpt. Oft er herfi notað á ökrum og túnum eftir að jarðvegur hefur verið plægður. Herfi er þá notað til að brjóta í sundur jarðvegsköggla og vinna jarðveg þannig að hann passi til sáningar. Gróf herfi eru einnig notuð til að rífa upp illgresi og  þekja fræ eftir sáningu. 

Það eru ýmsar tegundir af herfum og notuð mismunandi orð á íslensku: diskaherfi (disc harrows), gaddaherfi(tine harrows), keðjuherfi  eða hlekkjaherfi (chain-harrows) og(chain-disc harrows) og tindaherfi/kraftherfi, tréblakkarherfi, spaðaherfi, saxherfi. Mosaherfi og illgresisherfi  vísa til notkunar en slík herfi munu hafa verið gaddaherfi. Ávinnsluherfi eru herfi þar sem keðjur eða plankar eru  dregnar eru yfir land á vorin til að mylja búfjáráburð (hrossatað, kúaskít og kindatað) niður í jarðveg. Það er kallað að slóðadraga.

Tindaherfi hafa verið í notkun víða um heim í mörg hundruð á, þau voru fyrst gerð úr trétindum og beitt fyrir uxa eða hesta eða dregin með handafli. Spaðaherfi og diskaherfi eru nýrri uppfinning. Hér er frásögn af túnavinnslu í kringum aldamótin 1900, túnið var plægt og jafnað um haust en síðan: „Næsta vor var svo byrjað að herfa flögin en það reyndist lítt vinnandi ver með herfi því er keypt hafði verið. Það var tindaherfi með beinum tindum ferköntuðum, tætti ekki plógstrenginn með grasrót nema að litlu leyti og gáfust flestir upp við það. Þá voru spaðaherfi og diskaherfi ekki komin til sögunnar og fengust ekki fyrr en 10-12 árum síðar.“

Mynd:Kverneland_harrow.jpg |Fjaðraherfi
Mynd:Štirioglata brana z zgornje plati - "pr ta dolajnmo", Uzmani 1960.jpg|Gamalt tindaherfi frá Slóveníu
Mynd:Annual catalogue (1868) (18397480316).jpg |Diskaherfi frá 1868
Mynd:Spatenrollegge.jpg |Spaðaherfi
Mynd:Grada_-_Harrow_-_02.jpg|Herfi með spöðum(skóflum) sem snúast ekki
Mynd:Wiseschleef.jpg| Keðjuherfi (samanfellt)

## Tenglar
* Tækni við jarðvinnslu 
* Lúðvíksherfi eða rótarherfi (sarpur.is) 
* Diskaherfi (sarpur.is) 
* Spaðaherfi, Hankmo herfi eða bíldherfi/hnífherfi (sarpur.is) 
* Maður stendur á herfi sem tveim hestum er beitt fyrir (sarpur.is) 
* Jarðabætur, vorverk (sarpur.is)
Óli Gunnar Gunnarsson

**Óli Gunnar Gunnarsson** (f. 10. ágúst 1999) er íslenskur leikari, rithöfundur og leikstjóri. Hann er fæddur og uppalinn í Hafnarfirði. Árið 2013 skrifaði hann sitt fyrsta leikrit í fullri lengd, *Unglinginn*, ásamt Arnóri Björnssyni. Sýningin hefur verið þýdd og sett upp víðsvegar um heim. Hún var einnig tilnefnd til tveggja Grímuverðlauna árið 2014. Árið 2015 skrifaði hann skáldsöguna *Leitin Að Tilgangi Unglingsins* ásamt Arnóri Björnssyni og Bryndísi Björgvinsdóttur. Sú skáldsaga var sett á svið sem leikritið *Stefán Rís* í Gaflaraleikhúsinu. Óli Gunnar lék persónuna  Finn í kvikmyndinni *Víti í Vestmannaeyjum* árið 2018. Sama ár skrifaði hann ásamt öðrum leikritið *Fyrsta Skiptið* sem sýnt var í Gaflaraleikhúsinu og Hofi og á Sjónvarpi Símans. 

Árið 2019 skrifaði hann, lék og leikstýrði þáttaröðinni *Meikar ekki sens* ásamt Arnóri Björnssyni. Serían var frumsýnd 6. maí 2020 á Sjónvarpi Símans.

## Ritverk

* Bryndís Björgvinsdóttir, et al. Leitin Að Tilgangi Unglingsins : Stefán Rís - Unglingasmáfræðirit. 2015.

## Leikritt

* Arnór Björnsson, Óli Gunnar Gunnarsson. Unglingurinn. 2013.
* Arnór Björnsson, Óli Gunnar Gunnarsson. Stefán Rís. 2016.
* Arnór Björnsson, Óli Gunnar Gunnarsson. Fyrsta Skiptið. 2018.
* Arnór Björnsson, Óli Gunnar Gunnarsson. Tóm Hammingja 2024
* Arnór Björnsson, Óli Gunnar Gunnarsson. Ekki hugmynd 2026

## Þáttaraðir

* Arnór Björnsson, Óli Gunnar Gunnarsson. Meikar Ekki Sens. 2020.

## Tenglar
* Fullorðnir eru að fatta að unglingar eru framtíðin, Morgunblaðið - 297. tölublað (18.12.2015)

## Heimildir
Eiríkur Bergmann

**Eiríkur Bergmann Einarsson** (f. 6. febrúar 1969) er íslenskur stjórnmálafræðingur og rithöfundur. 

## Menntun og fræðistörf
Eiríkur Bergmann fæddist í Reykjavík árið 1969 og nam stjórnmálafræði við Háskóla Íslands og Kaupmannahafnarháskóla. Hann er prófessor í stjórnmálafræði og forstöðumaður Evrópufræðaseturs við Háskólann á Bifröst. Hann útskrifaðist með *Cand.scient.pol.*-gráðu frá Kaupmannahafnarháskóla árið 1998 og doktorsgráðu í stjórnmálafræði frá Háskóla Íslands árið 2009. Hann hefur verið gestakennari við ýmsar menntastofnanir, eðal annars við félagsvísindabrautina í Háskólanum í Ljubljana í Slóveníu.

Eiríkur er aðallega þekktur fyrir greiningu sína á þjóðernispopúlisma, sem hann telur að hafi orðið að sérstakri tegund nýþjóðernishyggju í kjölfar seinni heimsstyrjaldarinnar. Hann hefur einnig rannsakað samsæriskenningar, Evrópusamruna og efnahagskerfi Íslands, sér í lagi í tengslum við efnahagshrunið 2008 og eftirmála þess.

## Greinahöfundur
Eiríkur Bergmann er virkur greinahöfundur hjá ýmsum íslenskum fréttablöðum og hjá breska blaðinu *[[The Guardian]]*.

## Stjórnlagaráðið
Eiríkur var kjörinn árið 2010 á íslenska stjórnlagaþingið og var árið 2011 einn 25 meðlima stjórnlagaráðsins sem ætlað var að vinna endurbætur á stjórnarskrá Íslands.

## Tilvísanir
Koine gríska

**Koine gríska** (gríska: Ελληνιστική Κοινή *Ellenistike koine*), stundum kölluð helleníska eða biblíugríska, var stöðluð útgáfa forngrísku sem töluð var á helleníska tímanum, í Rómaveldi og á fyrstu öldum Austrómverska ríkisins í síðfornöld. Þessi mállýska þróaðist eftir landvinninga Alexanders mikla á 4. öld f.Kr. og varð viðskiptamál alls staðar á Miðjarðarhafssvæðinu næstu aldirnar. Koine gríska var að mestu byggð á attísku og jónísku með nokkrum einföldunum. Mállýskan þróaðist út í miðaldagrísku í Austrómverska ríkinu, sem síðar varð nútímagríska.

Koine gríska var bókmenntamál í Rómaveldi. Plútarkos og Pólýbíos skrifuðu sín verk á koine grísku. Nýja testamentið og Sjötíumannaþýðingin á hebresku biblíunni frá 3. öld eru ritaðar á koine grísku. Sama gildir um flest guðfræðirit kirkjufeðranna. Markús Árelíus skrifaði hugleiðingar sínar á þessu máli. Koine gríska er enn notuð sem kirkjumál í grísku rétttrúnaðarkirkjunni.
Koinemál

**Koinemál** er tungumál sem verður til við að tvær eða fleiri mállýskur sama tungumáls renna saman, eru oft einfaldaðar, og verða almennt samskiptamál. Hugtakið er fengið úr forngrísku κοινή *koine* sem merkir „almennt [mál]“. 

Koine er ólíkt pidgin-málum og kreólamálum þar sem nýtt tungumál verður til úr tveimur eða fleiri óskyldum tungumálum. Dæmi um koinemál eru koine gríska, ítalska, indónesíska og nútímahebreska.

## Tengt efni
* Mállýskusamfella
* Mállýskueinföldun
* Blendingsmál
The X-Files

***The X-Files*** eru bandarískir vísindaskáldskaparþættir sem Chris Carter bjó til. Fyrstu þáttaraðirnar voru sýndar frá 1993 til 2002 á sjónvarpsstöðinni Fox. Þetta voru níu þáttaraðir og alls 202 þættir. Tíunda þáttaröð var sýnd árið 2016 og ellefta þáttaröðin 2018. 

Aðalpersónur þáttanna eru alríkislögreglumennirnir Fox Mulder (David Duchovny) og Dana Scully (Gillian Anderson) sem glíma við dularfull mál sem geymd eru í X-skrám, og snúast oft um yfirnáttúruleg fyrirbæri.
Í ljósaskiptunum

***Í ljósaskiptunum*** (enska: *The Twilight Zone*) er vörumerki fyrir miðlunarleyfi sem nær meðal annars yfir samnefndar sjónvarpsþáttaraðir sem Rod Serling bjó til og hófu göngu sína á CBS árið 1959. Hver þáttur var sjálfstæð furðusaga sem fjallaði um dularfulla eða furðulega hluti og hafði oftast óvæntan endi. Svipaðar þáttaraðir höfðu áður verið vinsælar í útvarpi.

Upphaflega þáttaröðin gekk frá 1959 til 1964. Árið 1983 kom út kvikmynd í fullri lengd og 1994 var gerð sjónvarpsmynd. Útvarpsþættir með sama nafni voru sendir út frá 2002 til 2012. Fjöldi bóka, myndasagna og tímarita hafa komið út undir sama vörumerki. Nýjar sjónvarpsþáttaraðir voru framleiddar 1985-1989, 2002-2003 og nú síðast frá 2019.
Ursula K. Le Guin

**Ursula Kroeber Le Guin** (fædd 21. október 1929 í Berkeley, Kaliforníu, dáin 22. janúar 2018 ) var bandarískur rithöfundur, ritgerðasmiður, skáld, þýðandi og frönskukennari, þekktust fyrir fantasíur og vísindaskáldskap. Þekktustu bókaraðir hennar eru Hainish-bækurnar og Earthsea-bækurnar. Aðeins ein bóka hennar, *[[Galdramaðurinn (skáldsaga)|Galdramaðurinn]]*, hefur verið þýdd á íslensku. 
## Tilvísanir
Hoya lithophytica

***Hoya lithophytica*** er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Taílandi.

## Tilvísanir
Hoya lutea

***Hoya lutea*** er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Mólúkkaeyjum.

Einhver ágreiningur er um hvort nafnið *H. lutea* Decne. eða *H. lutea* Kostel. hafi forgang.

## Tilvísanir
Varmasmiður

**Varmasmiður** (fræðiheiti: *Carabus nemoralis*) er stór bjalla með útbreiðslu í Evrópu og Kanada sem heldur sig á þurrlendi í frjósömum jarðvegi. Hann er virkur á nóttunni og veiðir smádýr eins og maðka og snigla. 

Varmasmiður fannst fyrst á Íslandi árið 1990 og kom hann með búslóð. Hans hefur orðið vart í auknum mæli frá aldamótum 2000. Varmasmiður verður um 22 mm og er stærsta bjallan á landinu ásamt tröllasmiði.

## Tenglar
*
*Varmasmiður - Náttúrufræðistofnun 
*Vígalegur varmasmiður á ferðinni - Mbl.is
Leikfangasaga 4

***Leikfangasaga 4*** (enska: *Toy Story 4*) er bandarísk Pixar-teiknimynd frá árinu 2019 sem er framhaldsmynd kvikmyndanna *[[Leikfangasaga]]*, *[[Leikfangasaga 2]]*, og *[[Leikfangasaga 3]]*.

## Leikarar

### Lög í myndinni

## Talsetningarstarfsmenn

## Tilvísanir
Rudolf Schlechter

**Friedrich Richard Rudolf Schlechter** (16 október 1872 – 16 nóvember 1925) var þýskur flokkunarfræðingur, grasafræðingur, sem og höfundur nokkurra rita um orkídeur. Hann er talinn hafa lagt til nöfn á eitt þúsund nýjar orkídeutegundir (Orchidaceae) auk annarra. Nafn hans er oft skammstafað Schltr. á eftir fræðiheitum.

Hann fór í grasafræðileiðangra til Afríku, Indónesíu, Nýju-Gíneu, Suður og Mið-Ameríku.

Grasafræðisafn hans eyðilagðist í sprengiárásum á Berlín 1945.

## Rit
* *Die Orchideen von Deutsch-Neu-Guinea*, 1914
* *Die Orchideen, ihre Beschreibung, Kultur und Züchtung*, 1915
* *Orchideologiae sino-japonicae prodromus*, 1919
* *Orchidaceae Powellianae Panamenses*, 1922
* *Die Orchideenflora der südamerikanischen Kordillerenstaaten* (ásamt Rudolf Mansfeld), 1919–1929
* *Monographie und Iconographie der Orchideen Europas und des Mittelmeergebietes* (ásamt G. Keller), 1925–1943
* *Blütenanalysen neuer Orchideen* (útgefið af R. Mansfeld), 1930–1934

## Tilvísanir
Þráður

**Þráður** getur átt við eftirfarandi:
* Þráður, tölvunarfræði
* Þráður, hannyrðir
* Þráður, rafmagnsfræði
* Taugaþráður, líffræði
Jarðskjálftar á Íslandi

**[[Jarðskjálfti|Jarðskjálftar]] á Íslandi** verða á brotabelti á flekaskilum. Tvö slík belti eru á landinu: Á Suðurlandi, frá Ölfusi til Landssveitar og á Norðurlandi, kennt við Tjörnes. Einnig jarðskjálftasvæði á Reykjanesskaga. Öflugustu jarðskjálftar á Íslandi eru um 7 að stærð og geta valdið töluverðu tjóni. Þeir eru nokkuð tíðir undir brotabeltunum og undir megineldstöðvum.

Í sögulegu samhengi hefur orðið manntjón, en það hefur breyst með betri byggingu húsa skv. stöðlum sem eiga að standast skjálfta sem væntanlegir eru á Íslandi.

## Listi yfir stóra skjálfta
Skjálftar 5 og yfir að stærð:

## Tenglar og heimildir
*Jarðskjálftarnir miklu á Suðurlandi 17. og 21. júní, 2000. – Eftirlits- og rannsóknardeild Eðlisfræðisviðs Veðurstofu Íslands
*Vísindavefur: Hver er stærsti jarðskjálfti sem mælst hefur á Íslandi og hversu stór var hann?
*Mbl.is: Stóru skjálftarnir
*Jarðskjálftagreinar hjá Veðurstofunni
* Jarðskjálftar fyrrum - Ferlir

## Tilvísanir
Goðafoss (Bjarnarfirði)

**Goðafoss** er um 30 metra hár foss  í Hallardalsá í  Nessveit nálægt Bjarnarfirði.

## Tilvísanir
Xherdan Shaqiri

**Xherdan Shaqiri **  (fæddur  10. október 1991 í Gjilan í fyrrum Júgóslavíu er svissneskur knattspyrnumaður af albönskum og kósovóskum ættum sem spilar fyrir FC Basel. Hann spilaði fyrir svissneska A-landsliðið í 14 ár.

Shaqiri hefur spilað fyrir ýmis lið eins og Bayern München, Stoke City og Liverpool FC

Hann spilaði stórt hlutverk í liðinu þegar því tókst að ná 4. sæti í Þjóðadeildinni. Hann er þekktur fyrir kraftmikinn leik og föst skot.

Árið 2024 varð Shaqiri fyrsti leikmaðurinn til að skora á 6 stórmótum í röð. Hann lagði landsliðsskóna á hilluna eftir EM 2024.
Vålerenga Fotball

**Vålerenga Fotball** er norskt knattspyrnulið frá Ósló. Heimavöllur félagsins heitir Intility Arena. 

Vålerenga er eitt af elstu félögum Noregs og er einnig eitt af mest studdu félögum landsins. Stuðningsmenn félagsins eru oft kallaðir *Klanen*. Liðið hefur unnið norsku úrvalsdeildina 5 sinnum, síðast árið 2005 og bikarkeppnina 4 sinnum, síðast árið 2008. 

Meðal Íslendinga sem hafa spilað með liðinu eru Viðar Örn Kjartansson, Matthías Vilhjálmsson, Árni Gautur Arason og Kolbeinn Finnsson.
Ábyrgðartrygging

**Ábyrgðartrygging** er skaðatrygging sem aðili tekur ef hann hefur þann tilgang að tryggja vátryggingartaka gegn tjóni sem hann verður ábyrgur fyrir, hvort sem það er beint eða vegna samsömunar. Algengt er að slíkar tryggingar séu teknar vegna atvinnustarfsemi og í sumum tilvikum er jafnvel lögskylt að taka þær, svo sem í tilviki fasteignasala og lögmanna.
Samsömun

**Samsömun** er einn liður frumskilyrðis skaðabótaábyrgðar í bótarétti um að tjónvaldur og tjónþoli séu tveir sjálfstæðir aðilar. Þær reglur víkka út skilgreininguna með þeim hætti að ekki sé einvörðungu litið svo á að aðilarnir séu tæknilega séð sami aðilinn, líkt og að báðir aðilarnir hafi sömu kennitölu, heldur geti annars konar tengsl grafið undan sjálfstæði aðilanna gagnvart hvorum öðrum.

## Virk og óvirk samsömun
Samsömun er venjulega skipt virka og óvirka samsömun. Virk samsömun felst í því að tiltekinn aðili þurfi að bera ábyrgð á bótaskyldri háttsemi annars aðila eins og hann hefði sjálfur valdið henni, og er algengt dæmi um slíkt vinnuveitandaábyrgð. Óvirk samsömun felst í því að bótaréttur viðkomandi gagnvart hinum aðilanum glatast eða takmarkast vegna tengsla sinna við hinn, eins og ef einhver veldur tjóni á sínu eigin ökutæki eða verður fyrir tjóni sökum atvinnustarfsemi lögaðila sem viðkomandi á ráðandi hlut í.
Kærufrestur

**Kærufrestur** er í lögfræði sá frestur sem aðili máls hefur til að kæra úrlausn stjórnvalds eða dómstóls á máli til annars aðila í stjórnkerfinu. Lengd fresta getur verið mismunandi eftir aðstæðum, svo sem eftir tegund máls og/eða um hvaða stjórnvald er að ræða. Í íslenskum lögum er fresturinn venjulega fastsettur en þó með undantekningum er lítur að aðstæðum er leiddu til ómöguleika aðila til að skila inn kærunni innan viðkomandi frestar.
Lagaskil

**Lagaskil** í lögfræði eiga sér stað þegar gildistaka laga breytir þáverandi réttarástandi. Eftir atvikum gætu aðilar verið taldir eiga réttmætar væntingar til að eldra réttarástandið eigi áfram við um þau réttarsambönd sem þeir höfðu stofnað fyrir breytinguna og réttarsamböndunum veitt varanlegt frávik frá hinu nýja réttarástandi eða aðilum fenginn ákveðinn aðlögunarfrestur til að breyta því. Þá gæti þurft að kveða sérstaklega á um hvernig afgreiða skuli tiltekin mál sem höfðu byrjað á meðan eldra réttarástandið varaði en var ekki lokið áður en breytingin öðlaðist gildi, eins og meðferð óafgreiddra umsókna.
Málamyndagerningur

**Málamyndagerningur** í lögfræði er löggerningur sem er gerður með þeim hætti að framkvæmdin eða réttaráhrifin eiga að vera önnur en almennt á að vera kunnugt. Dæmi um slíkt er að aðilar geri skriflegan löggerning með það í huga að framkvæma hann alls ekki eða með öðrum hætti en á honum stendur, eins og ef fasteign væri keypt á háu verði á pappír til málamynda þegar báðir aðilar semji munnlega um að hin raunverulega upphæð sé lægri eða sett séu skilyrði í kaupsamninginn sem hvorugur aðilinn ætlast til þess að séu í raun framkvæmd. Stundum er málamyndagerningum beitt til þess að komast undan fyrirmælum í lögum eða samningi sem gætu haft neikvæð áhrif á löggerninginn að mati samningsaðila, svo sem til að letja handhafa forkaupsréttar frá því ganga inn í kaupsamning eða greiða lægri skatta vegna viðskipta.
Valdþurrð

**Valdþurrð** er í lögfræði þegar aðili beitir valdi sem honum hafði ekki verið fengið, heldur öðrum. Dæmi um slíkt er ef ráðherra tæki ákvörðun sem væri á sviði annars ráðherra eða stjórnvald færi að ógilda dómsúrlausn dómstóls. Talið er að ef valdþurrð eigi við um stjórnvaldsákvörðun geti hún ýmist verið álitin ógildanleg eða ógildistilvik eftir því hversu augljós valdþurrðin hafi verið, en í síðarnefnda tilvikinu væri hún álitin marklaus frá upphafi.
Veðskuldabréf

**Veðskuldabréf** er veðskjal þar sem útgefandinn viðurkennir skyldu sína til greiðslu tiltekinnar skuldbindingar og setur tiltekið verðmæti að veði til tryggingar á efndum hennar. Í þeim er að jafnaði lýsing á veðandlaginu, þar á meðal upphæð þess og hvers kyns skilyrði sem við gætu átt líkt og veðröð. Mögulegt er að kveðið sé á um ýmis réttindi aðilanna eins og hvort með veðinu fylgi persónuleg ábyrgð eða uppfærsluréttur.
Baðker

**Baðker,** einnig kallað **baðkar,** er stórt opið ílát ætlað til að baða manneskju eða dýr. Þau eru að jafnaði geymd í baðherbergjum, ýmist sjálfstætt eða ásamt sturtu. Algengt er að nýleg baðker hafi frárennslisop ofarlega á kerinu til að sporna gegn yfirflóði og hafi eigin krana.
Porsgrunn

**Porsgrunn** (norræna: *Skiða*) er borg og sveitarfélag í  Vestfold og Þelamörk í suður-Noregi. Porsgrunn er samvaxin Skien og myndar þéttbýlið Porsgrunn/Skien sem er 7. stærsta borg Noregs með nálægt 93.000 íbúum.

Porsgrunn á sér langa sögu um iðnað og eru þar fyrirtækin:
*Norsk Hydro (magnesíum)
*Elkem (sílíkon)
*Yara International (framleiddur áburður)
*Porsgrund Porcelænsfabrik (porselín)
*Renewable Energy Corporation (sólarorka)
*Isola (byggingarvörur, þök)
*Norcem
*Eramet

## Heimild
Hoya minutiflora

***Hoya minutiflora*** er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Borneó.

## Tilvísanir
Jöklar á Tröllaskaga

**Jöklar á [[Tröllaskagi|Tröllaskaga]]**  eru allmargir. Þeir liggja milli allt að 1500 metra hárra fjalla, í um 800-1300 metrum og eru kallaðir dal-, skálar- eða hvilftarjöklar. Flestir liggja þeir í skugga fyrir sterkustu sumarsólinni. Jöklarnir eru yfirleitt um 1 km² að stærð en nokkrir ná 3–5 km² stærð. Alls eru þetta um 150 jöklar sem þekkja um 150 km².

Jöklar tóku að myndast og stækka aftur fyrir um 5.500 árum  en áður hafði verið um 3000 ára skeið þar sem svæðið var jökullaust. Útbreiðsla þeirra náði hámarki á árunum 1750 til 1900.

## Listi yfir helstu jökla
*Gljúfurárjökull
*Tungnahryggsjökull
*Myrkárjökull
*Þverárjökull
*Teigarjökull
*Búrfellsjökull
*Deildardalsjökull
*Barkárdalsjökull
*Hjaltadalsjökull
*Bægisárjökull
*Unadalsjökull
*Vindheimajökull

## Heimild
NÍ - Jöklar á Tröllaskaga
Veðskjal

**Veðskjal** er skjal sem stofnar til veðréttar með því að tilgreina veðkröfuna sem liggur honum að baki. Veðskjöl geta verið annaðhvort veðskuldabréf eða tryggingarbréf.
Cthulhu

**Cthulhu** er goðsagnavera sem kom fyrst fram í sögum bandaríska rithöfundarins H.P. Lovecraft. Hún kom fyrst fyrir í smásögunni „The Call of Cthulhu“ sem birtist í tímaritinu *[[Weird Tales]]* árið 1928. Í söguheimi Lovecrafts, sem er oftast kenndur við Cthulhu, er Cthulhu ævaforn og öflugur guð sem kom upphaflega frá geimnum til jarðar og er dýrkaður af trúarhópum víða um heim. Í sögunum er Cthulhu lýst sem blöndu af kolkrabba, dreka og eins konar mannsmynd, en sagt er að fólk sem lítur hann augum missi vitið.
Þróttur Neskaupstað

**Þróttur Neskaupstað** er íþróttafélag á Neskaupstað stofnað 1923. Félagið á aðild að Knattspyrnufélagi Austurlands um rekstur meistaraflokka í knattspyrnu.

## Tilvísanir
G. K. Chesterton

**G. K. Chesterton**, **Gilbert Keith Chesterton**, (29. maí 1874–14. júní 1936) var enskur rithöfundur, bókmennta- og listgagnrýnandi, heimspekingur og kristinn trúvarnarmaður. Framan af ævi sinni tilheyrði hann ensku biskupakirkjunni en gerðist kaþólskur árið 1922. Síðustu ár sín var hann ötull og áhrifamikill talsmaður kristinnar trúar og kaþólsku kirkjunnar.  

Chesterton er ekki síst þekktur fyrir að hafa skapað persónuna föður Brown sem hann ritaði sakamálasögur um á árunum 1910–1935.
Trent Alexander-Arnold

**Trent John Alexander-Arnold** (fæddur 7. október 1998) er enskur knattspyrnumaður sem spilar með Real Madrid og enska landsliðinu. Trent fæddist í Liverpool og ólst upp hjá félaginu. Hann spilaði sinn fyrsta leik með aðalliðinu árið 2016, 18 ára gamall. Frá þeim tíma hefur hann tekið framförum og átt fast sæti í liðinu. Hann vann Meistaradeild Evrópu 2019 og ensku úrvalsdeildina 2019-2020 með liðinu ásamt því að fá einstaklingsviðurkenningar. Trent spilar sem bakvörður og var samspil hans og Andrew Robertson í Liverpool á öndverðum kanti eftirtektarvert. 

Alexander-Arnold er öflugur í aukaspyrnum, föstum leikatriðum, stoðsendingum og er oft á tíðum sóknarsinnaður. Hann á metið yfir stoðsendingar varnarmanns á einu tímabili; 12 talsins. Árið 2024 varð hann stoðsendingahæsti varnarmaður úrvalsdeildarinnar þegar hann náði sinni 60. stoðsendingu. 

Vorið 2025 upplýsti Trent að hann hygðist yfirgefa félagið eftir tímabilið. Hann hafði þá unnið úrvalsdeildina í annað sinn með Liverpool. 

Hann hélt svo til Real Madrid 1. júní 2025 og gerði 6 ára samning. 

## Tilvísanir
Sveinn Óskar Sigurðsson

**Sveinn Óskar Sigurðsson** (f. 27. júlí 1968) er íslenskur stjórnmálamaður, sveitastjórnarmaður og fyrrum bæjarfulltrúi Miðflokksins.

## Menntun
Sveinn fæddist 27. júlí 1968 á Selfossi. Hann lauk grunnskólaprófi frá Grunnskólanum á Hellu í Rangárvallarsýslu og síðar studentsprófi af eðlisfræðibraut frá Menntaskólanum við Hamrahlíð árið 1990. Árið 1995 útskrifaðist hann með BA gráðu frá Háskóla Íslands í hagfræði og heimspeki. Lokaverkefni hans í hagfræði fjallaði um sparnað og fjárfestingu í Asíu með áherslu á Kína og í heimspeki ritaði hann lokaverkefni um fjölskyldugildin annars vegar hjá Konfúsíus og hins vegar hjá Aristóteles og bar þau saman í fræðilegu samhengi. Leiðbeinandi hans í hagfræðiverkefninu var dr. Guðmundur Magnússon hagfræðiprófessor og í heimspekiverkefninu dr. Mikael M. Karlsson heimspekiprófessor. Árin 1996-1997 stundaði hann rannsóknir og nám við Peking University. Árið 1997 lauk hann námi í löggildingu til eignaskipta á vegum Félagsmálaráðuneytisins. Árið 2000 lauk hann námi í löggildingu sem fasteignasali á vegum Dómsmálaráðuneytisins. Árið 2004 lauk hann MBA meistaranámi í viðskiptafræði við Háskóla Íslands og árið 2011 MSc meistaranámi í fjármálum fyrirtækja frá Háskóla Íslands.

## Ferill í stjórnmálum

Sveinn var varaformaður Fjölnis FUS (félag ungra sjálfstæðismanna) í Rangárvallasýslu frá 1990 til 1991, síðar formaður félagsins frá 1991 til 1994 og kjörinn varamaður í stjórn Sambands ungra sjálfstæðismanna (SUS) 1991. Árið 1993 var hann kjörinn aðalmaður í stjórn SUS og sat í þeirri stjórn til ársins 1995.

Árið 2010 var Sveinn Óskar kjörinn sem formaður Sjálfstæðisfélags Mosfellinga, sat um tíma í umhverfisnefnd Mosfellsbæjar fyrir Sjálfstæðisflokkinn. Hann tók þátt í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Suðvesturkjördæmi árið 2016 og sat á lista flokksins fyrir Alþingiskosningarnar sem fram fóru 26. október 2016.  

Árið 2018 gekk Sveinn Óskar úr Sjálfstæðisflokknum yfir í Miðflokkinn og skipaði oddvitasæti Miðflokksins í sveitarstjórnarkosningunum það ár á lista flokksins í Mosfellsbæ. Hann hefur setið þar sem aðalmaður í bæjarráði Mosfellsbæjar og verið 1. varaforseti bæjarstjórnar um hríð. Sveinn átti sæti í svæðisskipulagsnefnd SSH (Samtök sveitarfélaga á höfuðborgarssvæðinu).

## Æfi og störf

Sveinn hefur ritað um félags- og réttindamál almennings um árabil. Gaf hann m.a. út ritið Fjölni og fjallaði um atvinnumál í Rangárvallasýslu á þeim tíma sem áform voru uppi um að höfuðstöðvar Sláturfélags Suðurlands flytti að Hvolsvelli. Einnig barðist hann gegn því að meðferðarheimilið að Gunnarsholti yrði lagt niður en það var gert í tíð Guðmundar Árna Stefánssonar þáverandi heilbrigðisráðherra, fv. sendiherra og núverandi varaformanns Samfylkingarinnar. Að Gunnarsholti var rekið vistheimili fyrir langlegusjúklinga, m.a. fólk sem átti afar erfitt og lenti síðar m.a. götum höfuðborgarinnar. Var almenn óánægja með þessi áform ráðherrans í samfélaginu.
## Heimildir
Héraætt

**Héraætt** (Fræðiheiti: Leporidae) er ætt kanína og héra og telur yfir 60 tegundir. Þær eru innlendar víða um heim en hafa til að mynda verið fluttar til Ástralíu og Íslands.

Dýr af héraætt eru lítil eða meðalstór spendýr sem eru aðlöguð að ferðast hratt yfir. Afturfætur eru stórir með 4 tær en framfætur styttri með 5 tær. Eyru og augu eru stór og eru heyrn og sjón góð, sér í lagi nætursjón. Dýrin hafa tvær stórar og sterkar framtennur sem nýtast til að naga. Tegundir af héraætt eru jurtaætur og endurnýta saur sinn (éta). 

## Tilvísanir
Hero Elementary

***Hero Elementary*** er bandarískur og kanadískur teiknaður sjónvarpsþáttur, búinn til og framleiddur af Twin Cities PBS og Portfolio Entertainment fyrir PBS Kids. Það var frumsýnt 1. júní 2020.

## Yfirlit
Í seríunni eru fjölbreyttir nemendur „Sparks’ Crew “- Lucita Sky, AJ Gadgets, Sara Snap og Benny Bubbles, sem eru þjálfaðir í ofurhetjum af fyndnum og áhugasömum kennara sínum, Mr. Sparks. Saman vinna nemendurnir sem teymi og nota sín sérstæðu stórveldi sem og „Ofurveldin vísindin“ til að hjálpa fólki, leysa vandamál og reyna að gera heiminn að betri stað. Flokkurinn er nú framleiddur fyrir 40 hálftíma þætti, sem hver þeirra inniheldur tvö hluti hver.

## Tilvísanir
Andy Carroll

**Andrew Thomas Carroll** (fæddur 6. janúar 1989) er enskur knattspyrnumaður sem spilar með Reading FC . Andrew fæddist í Gateshead sem er í nágrenni Newcastle og ólst upp hjá félaginu. Hann spilaði sinn fyrsta leik með aðalliðinu árið 2006, helsta fyrirmynd hans í æsku var Alan Shearer . Hann hefur einnig spilað fyrir Liverpool og West Ham United. Carroll hefur  spilað níu landsleiki fyrir Enska karlalandsliðið í knattspyrnu.
Hoya silvatica

***Hoya silvatica*** er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er í Suður-Tíbet til norðvesturhluta Júnnan í Kína.

## Tilvísanir
Hoya sororia

***Hoya sororia*** er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl.  Útbreiðslan er á Bismark-eyjaklasanum austan við Nýju-Gíneu.

## Tilvísanir
Ull-Kisa

**Ull-Kisa** er norskt knattspyrnulið frá Jessheim. Heimavöllur félagsins heitir Uki Arena. Teitur Þórðarson þjálfaði liðið um nokkurra ára skeið.
EM Strasbourg Business School

**EM Strasbourg Business School** er evrópskur verslunarskóli með skólalóðir í Strassborg. Hann er stofnaður 1919. Árið 2019, var meistaranám hans í stjórnun (Master in Management program) í 79. sæti á heimsvísu skv. The Financial Times. Nám hans eru þrí-faggild af hinum alþjóðlegu samtökum AMBA, EPAS, and AACSB (evrópskar og norður amerískar faggildingarnefndir (samtök) fyrir MBA gráður). Skólinn á yfir 22 000 hollvini (alumni) í verslun og stjórnmálum, svo sem: Jean-Marc Zulesi (Franskur stjórnmálamaður).

## Tilvísanir


## Ytri tenglar
* Opinber vefsíða
Haukadalur (Dýrafirði)

**Haukadalur** er dalur í Dýrafirði.

Þar gerðust sögulegir atburðir: Gísla saga Súrssonar gerist þar að hluta, verslunarstaður var þar 1892 og vélbátaútgerð, Hannes Hafstein lenti í átökum þar við breska togarasjómenn en þar drukknuðu 3 menn 1899, fyrsti íslenzki skipstjórinn, sem stjórnaði togara, Guðmundur Kristjánsson (1871-1949), fæddist í Haukadal.

## Tengill
*Nat.is
Páll Sigurðsson

**Páll Sigurðsson** (f. 16. ágúst 1944) er íslenskur lögfræðingur, fyrrum prófessor og núverandi prófessor emeritus, við Lagadeild Háskóla Íslands. 

## Menntun og starfsferill
Páll starfaði við Lagadeild Háskóla Íslands samfellt í 41 ár, fyrst sem dósent frá 1. september 1973 og prófessor frá 5. maí 1987 til 31. ágúst 2014. Hann gegndi fjölmörgum opinberum trúnaðarstörfum, m.a. í ýmsum úrskurðarnefndum. Hann er í dag prófessor emeritus við Lagadeildina. Vorið 1964 varð hann stúdent frá Menntaskólanum á Akureyri. Í maí 1969 Cand. Juris frá Háskóla Íslands. 4. nóvember 1978 Dr. Juris frá Háskóla Íslands.

### Starfsferill
1. júní til ágústloka 1969 var hann fulltrúi hjá sýslumanninum í Snæfellsness og Hnappadalssýslu. 1. júlí 1973 til haustsins var hann fulltrúi í dóms-og kirkjumálaráðuneytinu. Frá 1. september 1973 var hann settur dósent við Lagadeild Háskóla Íslands og skipaður dósent þar 12. desember 1977 frá 1. janúar 1978. 5. maí 1987 til 31. ágúst 2014 var hann skipaður prófessor við Lagadeild Háskóla Íslands. Starfaði því samfellt í fullu starfi við Lagadeild í 41 ár. 

## Heimildir
*Ragnheiður Bragadóttir. (2014). Afmæliskveðja Páll Sigurðsson sjötugur, 16. ágúst 2014. Í Afmælisrit til heiðurs Páli Sigurðssyni prófessor sjötugum. 
*Morgunblaðið. (16. ágúst 2019). Páll Sigurðsson fyrrverandi lagaprófessor 75 ára. Grúskari í samanburðarlögfræði.
Rósamálning

**Rósamálning** (eða **rósamálun**) er skreytilist sem varð til sem alþýðulist á Norðurlöndunum á 18. öld undir áhrifum frá rókokóstíl í myndlist. Rósamálning var notuð til að skreyta hluti eins og kistla og skrín og jafnvel stærri húsgögn; kommóður og skápa. Til eru dæmi um rósaskreytingar á stærri flötum eins og viðarklæðningum í kirkjum. 

Til eru margir ólíkir stílar rósamálningar og á Norðurlöndunum þróuðust ólíkir stílar eftir héruðum eins og Þelamerkurstíll og Guðbrandsdalsstíll. Í Svíþjóð er þessi skreytilist þekkt sem *kurbits* eða Dalmálning. Dalahesturinn er skreyttur með rósamálningu.
Búrfiskur

**Búrfiskur** (fræðiheiti: *Hoplostethus atlanticus*) er djúpsjávarfiskur sem verður um 70 cm langur. Hann er breiður að sjá frá hlið með stórt höfuð. Þykkt hans er um 1/3 af lengd hans og þykkastur er hann aftan við höfuð. Kjafturinn er stór, svartur innan og stendur á ská. Hann hefur þó nokkur tálkn á höfðinu. Liturinn á skrokknum er rauðgulur. Í Norður-Atlanshafi nær útbreiðslusvæði hans frá sunnanverðu Íslandi og suður til Biskajaflóa og við Asóreyjar. Ennfremur lifir hann á suðurhveli jarðar. Við Nýja-Sjáland, Ástralíu og Tasmaníu er veitt á ári hverju mikið af fiskinum. 

Á slóðunum við Ísland og Færeyjar finnst hann aðallega á yfir 600 metra dýpi.

Á suðurhvelinu vex fiskurinn mjög hægt, og í Ástralíu áætla fiskifræðingar að aðeins um 3% af heildarstofninum megi veiða árlega án þess að stofninn minnki.

## Tenglar
* stamps.fo það færeiska frímerkjasafn