5. janúar

**5. janúar** er 5. dagur ársins samkvæmt gregoríska tímatalinu. 360 dagar (361 á hlaupári) eru eftir af árinu.

## Atburðir
* 269 - Felix 1. varð páfi.
* 1387 - Jóhann 1. varð konungur Aragóníu og Valensíu eftir að faðir hans, Pétur 4., lést.
* 1435 - Jón Vilhjálmsson Craxton Hólabiskup var í Flórens og veitti Eugenius 4. páfi honum lausn frá biskupsstörfum á Hólum og lét hann fá Skálholt í staðinn, þar sem hafði verið biskupslaust. Þó bentir allt til þess að Gozewijn Comhaer hafi verið vígður Skálholtsbiskup sama ár. Hann fór til Íslands 1437.
* 1477 - Karl djarfi hertogi af Búrgund féll í orrustunni um Nancy.
* 1665 - Vísindatímaritið *[[Journal des sçavans]]* hóf göngu sína í Frakklandi.
* 1762 - Pétur 3. varð Rússakeisari. Honum var steypt af stóli nokkrum mánuðum síðar og hann síðan myrtur. Talið er að kona hans, Katrín mikla, hafi staðið að baki tilræðinu.
* 1848 - Franskir skipbrotsmenn komu að landi í Breiðdal eftir mikla hrakninga í hafi. Þeir fóru frá Noregi í október og ætluðu til Frakklands.
* 1874 - Fyrsta stjórnarskrá Íslands var staðfest af konungi og gekk í gildi 1. ágúst. 
* 1905 - Fótboltafélagið Central Español stofnað í Úrúgvæ.
* 1931 - Fyrsta barnið fæddist á Landspítalanum, tveimur vikum eftir að hann var tekinn í notkun.
* 1935 - Ungmennafélag Hveragerðis og Ölfuss stofnað.
* 1941 - Dreifibréfsmálið: Fjölrituðu bréfi var dreift til breskra hermanna í Reykjavík og þeir hvattir til þess að ganga ekki í störf Íslendinga sem voru í verkfalli.
* 1946 - Frumsýnd fyrsta kvikmynd sem tekin var á Íslandi með tónum og tali. Myndin var um lýðveldishátíðina 17. júní 1944.
* 1957 - Leikfélag Kópavogs var stofnað.
* 1968 - Vorið í Prag hófst þegar Alexander Dubček tók við sem forseti Tékklands.
* 1970 - Yfir 15.000 manns létust í jarðskjálfta í Júnnanhéraði í Kína.
* 1972 - Richard Nixon gaf skipun um að Geimskutluáætlunin skyldi hafin.
* 1975 - Málmflutningaskipið *Lake Illawarra* rakst á Tasmanbrúna í Tasmaníu með þeim afleiðingum að sjö skipverjar og fimm ökumenn létust.
* 1978 - Nýlistasafnið var stofnað í Reykjavík.
* 1978 - Bülent Ecevit varð forsætisráðherra Tyrklands.
* 1979 - Breska hljómsveitin Queen gaf út lagið „Don't Stop Me Now“.
* 1981 - Pauli Ellefsen varð lögmaður Færeyja.
* 1983 - Ein dýpsta lægð sem vitað er um gekk yfir landið, en olli ekki teljandi tjóni. Loftþrýstingur í miðju lægðarinnar var 932 hektópasköl (millibör).
* 1984 - Ítalski leikstjórinn Giuseppe Fava var myrtur af mafínunni í Catania.
* 1985 - Richard Stallman sagði starfi sínu hjá MIT lausu og hóf á fullu vinnu við GNU-verkefnið.
* 1991 - Fyrsta Suður-Ossetíustríðið hófst á því að georgískar hersveitir réðust inn í Tskinvali.
* 1993 - Olíuflutningaskipið *[[Braer]]* strandaði við Hjaltlandseyjar.
* 1996 - Hamasliðinn Yahya Ayyash var myrtur með farsímasprengju sem ísraelska öryggisstofnunin Shin Bet hafði komið fyrir.
* 1997 - Rússar drógu herlið sitt frá Téténíu.
* 2000 - Ráðstefna Al-Kaída í Kúala Lúmpúr hófst í Malasíu.
* 2002 - Enska fyrirtækið Arriva tók við rekstri járnbrauta DSB á Mið- og Vestur-Jótlandi.
* 2003 - 20 létust þegar tveir palestínskir sjálfsmorðssprengjumenn réðust á strætisvagnastöð í Tel Avív.
* 2004 - Sala á erfðabreyttum skrautfiskum hófst í bandarískum gæludýrabúðum.

* 2005 - Hópur vísindamanna í Palomar-stjörnuathugunarstöðinni uppgötvaði dvergreikistjörnuna Eris.
* 2006 - Intel Core-örgjörvinn kom fyrst á markað.
* 2007 - Orkufyrirtækið Geysir Green Energy var stofnað í Reykjanesbæ.
* 2007 - Frelsisverðlaun Kjartans Gunnarssonar voru veitt í fyrsta sinn.
* 2010 - Ólafur Ragnar Grímsson forseti undirritaði ekki lög um ríkisábyrgð vegna Icesave og vísaði þeim í þjóðaratkvæðagreiðslu.
* 2019 – Bartólómeus 1. af Konstantínópel heimilaði sjálfstæði Úkraínsku rétttrúnaðarkirkjunnar frá þeirri rússnesku.
* 2020 – Seinni umferð forsetakosninga fór fram í Króatíu. Sitjandi forseti landsins, Kolinda Grabar-Kitarović, beið ósigur gegn mótframbjóðanda sínum, fyrrum forsætisráðherranum Zoran Milanović.
* 2021 – Aukakosningar fóru fram um tvö sæti á öldungadeild Bandaríkjaþings í Georgíufylki. Frambjóðendur Demókrataflokksins unnu bæði sætin og skiluðu flokknum þannig naumum þingmeirihluta á öldungadeildinni.

## Fædd
* 1592 - Shah Jahan Mógúlkeisari (d. 1666).
* 1614 - Leópold Vilhelm erkihertogi af Austurríki (d. 1662).
* 1696 - Giuseppe Galli-Bibiena, ítalskur arkitekt (d. 1757).
* 1767 - Jean-Baptiste Say, franskur kaupmaður (d. 1832).
* 1833 - Sophus Bugge, norskur málvísindamaður (d. 1907).
* 1842 - Þorsteinn Sveinbjörnsson Egilson, íslenskur kaupmaður (d. 1911).
* 1846 - Rudolf Eucken, þýskur heimspekingur og Nóbelsverðlaunahafi (d. 1926).
* 1876 - Konrad Adenauer, Þýskalandskanslari (d. 1967).
* 1891 - Bill Cody, kanadískur leikari (d. 1948).
* 1902 - Adolfo Zumelzú, argentínskur knattspyrnumaður (d. 1973).
* 1921 - Jóhann af Lúxemborg, stórhertogi (d. 2019).
* 1925 - Hulda Jensdóttir, íslensk ljósmóðir.
* 1928 - Zulfikar Ali Bhutto, forseti Pakistans (d. 1979).
* 1928 - Walter Mondale, bandarískur stjórnmálamaður (d. 2021).
* 1931 - Robert Duvall, bandarískur leikari (d. 2026).
* 1932 - Umberto Eco, ítalskur rithöfundur. (d. 2016)
* 1938 - Jóhann Karl 1. Spánarkonungur.
* 1940 - Iðunn Steinsdóttir, íslenskur rithöfundur.
* 1952 - Uli Hoeneß, þýskur knattspyrnumaður.
* 1956 - Frank-Walter Steinmeier, forseti Þýskalands.
* 1962 - Shinobu Ikeda, japanskur knattspyrnumaður.
* 1965 - Davíð Þór Jónsson, íslenskur prestur.
* 1967 - Markus Söder, þýskur stjórnmálamaður.
* 1969 - Marilyn Manson, bandarískur söngvari.
* 1972 - Sakis Rouvas, grískur söngvari.
* 1975 - Émerson Carvalho da Silva, brasilískur knattspyrnumaður.
* 1975 - Bradley Cooper, bandarískur leikari.
* 1978 - Emilia Rydberg, sænsk söngkona.
* 1980 - Sebastian Deisler, þýskur knattspyrnumaður.
* 1991 - Fellipe Bertoldo, brasilískur knattspyrnumaður.
* 1994 - Daði Ólafsson, íslenskur knattspyrnumaður.

## Dáin
* 1066 - Játvarður góði Englandskonungur (f. um 1003).
* 1465 - Karl hertogi af Orléans (f. 1394).
* 1477 - Karl djarfi hertogi af Búrgund (f. 1433).
* 1589 - Katrín af Medici, drottning Hinriks 2. Frakkakonungs (f. 1519).
* 1656 - Þorlákur Skúlason, biskup á Hólum (f. 1597).
* 1762 - Elísabet Rússakeisaraynja (f. 1709).
* 1922 - Sir Ernest Shackleton, breskur pólfari (f. 1874)
* 1933 - Calvin Coolidge, Bandaríkjaforseti (f. 1872).
* 1939 (tilkynnt) - Amelia Earhart, bandarískur flugmaður (f. 1897).
* 1969 - Samúel Jónsson, íslenskur alþýðulistamaður (f. 1884).
* 1979 - Halldór Stefánsson, íslenskur rithöfundur (f. 1892).
* 1981 - Harold Urey, bandarískur efnafræðingur (f. 1893).
* 1997 - André Franquin, belgískur myndasöguhöfundur (f. 1924).
* 2001 - G.E.M. Anscombe, enskur heimspekingur (f. 1919).
* 2014 - Eusébio, portúgalskur knattspyrnumaður (f. 1942).