Einar Bragi Sigurðsson

**Einar Bragi Sigurðsson** (fæddur 7. apríl 1921 á Eskifirði, dáinn 26. mars 2005 í Reykjavík) var íslenskt skáld (tilheyrði hópi atómskálda) og þýðandi. 

## Ævi og störf
Einar varð stúdent frá Menntaskólanum á Akureyri 1944. Sumarið 1945 kvæntist hann Kristínu Jónsdóttur frá Ærlækjarseli í Öxarfirði. Hann nam listasögu og leikhússögu við Háskólann í Lundi (1945-1946) og Stokkhólmi (1950-1953). Hann stofnaði tímaritið *Birting* eldra 1953 og gaf það út í tvö ár. Þá var hann ábyrgðarmaður *Birtings* yngra 1955-1968 og ritstjóri ásamt Jóni Óskari, Thor Vilhjálmssyni og Herði Ágústssyni. Birtingur var barátturit fyrir nýjum stefnum í bókmenntum og listum og hafði meðal annars víðtæk áhrif á viðhorf manna til ljóðlistar. 
Bókmenntastörf Einars Braga eru mikil að vöxtum og margvísleg. Hann skrifaði í fimm bindum *Eskju* (Eskifirði 1971-1986), sögu heimabyggðar sinnar, sem byggir á mjög umfangsmikilli heimildaleit. Önnur þrjú bindi með sögulegum fróðleik heita *Þá var öldin önnur* (Reykjavík 1973-1975), efnið úr Austur-Skaftafellssýslu og Austfjörðum, að mestu leyti heimildarannsókn höfundar.  Efnislega dálítið skyld er bókin *Heyrt og munað* (Reykjavík 1978), sem Guðmundur Eyjólfsson frá Þvottá ritaði en Einar Bragi bjó til prentunar. Eitt sögulegt rit enn heitir *Hrakfallabálkurinn - Viðtöl við Plum kaupmann í Ólafsvík* (Reykjavík 1982), og er að vísu ekki ritað í fræðilegum stíl en samt reist á skjalarannsóknum í Kaupmannahöfn, eins og kemur fram í eftirmála. Einnig gaf Einar Bragi út bernskuminningar sínar, *Af mönnum ertu kominn* (Reykjavík 1985). Þá þýddi hann nokkrar skáldsögur og fjölda leikrita. Ber þar hæst *Hús Bernhörðu Alba* eftir Federico Garcia Lorca og leikrit Augusts Strindbergs og leikrit Henriks Ibsens, hvors um sig í tveim bindum. Einna snarastur þáttur í ritmennsku Einars Braga er þó ljóðagerð. Hann var skeleggur baráttumaður fyrir endurnýjun formsins á 20. öld og má segja að hann hafi farið fyrir atómskáldunum svonefndu. 

Einar Bragi var stöðugt að fága ljóð sín og eru síðari ljóðabækur hans strangt endurskoðað úrval þeirra fyrri. Í eftirmála við *Í ljósmálinu* segist hann ánægður „ef takast mætti að ljúka einu boðlegu ljóði fyrir hvert ár ævinnar. Segja má, ég hafi alltaf verið að yrkja sömu bókina…“ Og bætir síðan við í lokin: „Ég hlýt því að biðja grandvara lesendur að taka aldrei mark á öðrum ljóðabókum mínum en þeirri seinustu og reyna að týna hinum, séu þeir ekki búnir að því.“ Í ljósi þessa er eftirtektarvert að sjá að í seinustu bók hans með frumsömdum ljóðum, *Ljós í augum dagsins*, eru aðeins fjörutíu ljóð. Hún kom út þegar fimmtíu ár voru liðin frá útkomu þeirrar fyrstu. 
Einar Bragi fékkst mikið við ljóðaþýðingar, einkum á síðari árum. Er ekki síst fengur að þýðingum hans á ljóðum eftir grænlensk samtímaskáld í bókinni *Sumar í fjörðum* (1978) og þýðingum hans á ljóðum Sama. Hefur hann gefið út sjö bækur með þýðingum samískra bókmennta og kynnt skáldin og samíska menningu fyrir Íslendingum.

## Helstu rit
### Ljóðabækur
**Eitt kvöld í júní* (1950), 
**Svanur á báru* (1952)
**Gestaboð um nótt* (1953)
**Regn í maí* (1957)
**Hreintjarnir* (1960) (2. útgáfa 1962)
**Í ljósmálinu* (1970) 
**Ljóð* (1983) (úrval)
**Ljós í augum dagsins* (2000) (úrval). 

### Þýðingar
**Hvísla að klettinum* (1981) (ljóð og laust mál)
**Bjartir frostdagar* eftir Rauni Magga Lukkari (2001)
**Móðir hafsins* eftir Synnøve Persen (2001)
**Kaldrifjaður félagi* eftir Rose-Marie Huuva (2002)
**Handan snæfjalla* eftir Paulus Utsi (2002)
**Víðernin í brjósti mér* eftir Nils-Aslak Valkeapää (2003)
**Undir norðurljósum – samísk ljóð* (2003). Í henni eru þýðingar á ljóðum fjórtán samískra samtíðarskálda og í eftirmála hennar kemur fram að hann hafi nú þýtt ljóð þrjátíu samískra skálda auk sýnishorna „af jojktextum, þjóðsögum og ævintýrum frá fyrri öldum.“

## Heimildir
* Kristján Eiríksson, „Til lesenda.“ *[[Són]]*, 3. hefti.
* *Morgunblaðið*, 4., 10. og 11. apríl 2005 (minningarorð).