open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lindarhvoll ehf

:*Ekki má rugla Lindarhvol ehf saman við bæinn [[Lindarhvoll (bær)|Lindarhvol]], Þverárhlíð í Mýrasýslu*. 
**Lindarhvoll ehf**  er eignarhaldsfélag í eigu ríkissjóðs, sem stofnað var þann 15. apríl 2016 og hefur það hlutverk að annast umsýslu og sölu þeirra eigna sem voru í eigu slitabúa viðskiptabankanna þriggja  eftir hrun  eða eins og segir á heimasíðu þeirra: *félagið hefur það hlutverk að annast umsýslu, fullnustu og sölu, eftir því sem við á, á eignum ríkissjóðs. [..] Lindarhvoll ehf. mun [einnig] annast umsýslu, fullnustu og sölu annarra eigna og hafa eftirlit með [[fjársóp]]seignum.* 

## Tilvísanir


## Tenglar
* Greinargerð setts ríkisendurskoðanda; af vef Dv.is; pdf-skjal
Straumen

**Straumen  **er þéttbýli og stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins Inderøy í Þrændalögum í Noregi. Í byggð eru 1.764 íbúar og í sveitarfélaginu 6.794 (2022). Straumen er um 22 km suður af Steinkjer, um 75 km norður af Þrándheimsflugvelli, Værnes og um 105 km norður af Þrándheimi.

Auk verslana og banka er fjöldi opinberrar þjónustu í Straumen, þar á meðal Sakshaug skóli, Inderøy framhaldsskóli, Inderøy Videregående skóli  (menntaskóla) og Sund Folkehøgskole (lýðskóli).  

Straumen hefur nokkrar menningarstofnanir, þar á meðal listaverkstæði Nils Aas og Inderøy menningarhúsið. Auk þess er Muustrøparken með fjölda skúlptúra ​​eftir Nils Aas. Bærinn er árlegur vettvangur djasshátíðarinnar SoddJazz.  

Við Straumen er einnig Sakshaug kirkja og Sakshaug gömul kirkja frá 12. öld.
Støren

**Støren** er þéttbýli og stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins Midtre Gauldal í Þrændalögum í Noregi. Í byggð eru 2.306 íbúar og í sveitarfélaginu 6.102 (2022). Vegir E6 og Fv 30 mætast við Støren. Á Støren stöðinni mætast járnbrautarlínurnar Dovrebanen og Rørosbanen. Støren er staðsett um það bil 50 kílómetra suður af Þrándheimi.

Støren er bæjar- og svæðismiðstöð með flest tilboð innan verslunar og þjónustustarfsemi. 

Støren er með sinn grunn- og framhaldsskóla, auk menntaskóla. Árið 2010 opnaði nýreist Gauldal skóla- og menningarmiðstöð (GSK) sem er samstarfsverkefni Midtre Gauldal sveitarfélagsins og Þrændalög sýslunnar og hýsir grunnskóla, framhaldsskóla, menningarhús, kvikmyndahús og íþróttahús. .  

Støren kirkjan, sem er átthyrnd kirkja frá 1817, er staðsett í miðbæ Støren.

Støren var stofnað sem sjálfstætt héraðshérað árið 1837.
Anathema

**Anathema** var ensk hljómsveit frá Liverpool sem stofnuð var árið 1990. Bræðurnir Daniel, Jamie og Vincent Cavanagh voru meðal stofnmeðlima. Hljómsveitin spilaði fyrst um sinn dómsdagsmálm og fóru þeir í sitt fyrsta tónleikaferðalag með dauðarokksbandinu Cannibal Corpse. Með tímanum þróaðist tónlistin í gotneskt þungarokk á seinni hluta 10. áratugar 20. aldar. Eftir aldamót varð tónlistin léttari og meira í átt við framsækið rokk og tilraunkennt rokk og voru áhrif frá Pink Floyd, Jeff Buckley og að einhverju leyti Radiohead.

Sveitin bætti við sig kvensöngkonu árið 2010, Lee Douglas, sem er systir John Douglas, trommara og hljómborðleikara.

Árið 2016 kom Anathema fram á sviði með Stephen Hawking á tónleikahátíð þar sem ábreiða af Pink Floyd-laginu Keep Talking var flutt en upptaka af Hawking var í upprunalega laginu.

Árið 2020 ákvað sveitin að hætta vegna erfiðleika tengdum Covid-19-faraldrinum. Daniel Cavanagh hélt  þó áfram ásamt John Douglas trommara að spila tónlist sveitarinnar í verkefninu *Weather Systems* sem er skírskotun í plötu Anathema.

## Meðlimir árið 2020
*Lee Douglas – söngur (2010–2020)
*Daniel Cavanagh – gítar (1990–2020)
*Vincent Cavanagh – gítar (1990–2020), söngur (1995–2020)
*Duncan Patterson – bassi (1991–1998, 2018–2020)
*John Douglas – trommur (1990–1997, 1998–2020), hljómborð (2011–2020)
*Daniel Cardoso – trommur, hljómborð (2011–2020)

### Fyrrum meðlimir
*Jamie Cavanagh – bassi (1990–1991, 2002–2018)
*Darren White – söngur (1990–1995)
*Shaun Steels – trommur (1997–1998)
*Dave Pybus – bassi (1998–2001)
*Les Smith – hljómborð (2000–2011)

## Breiðskífur
*Serenades (1993)
*The Silent Enigma (1995)
*Eternity (1996)
*Alternative 4 (1998)
*Judgement (1999)
*A Fine Day to Exit (2001)
*A Natural Disaster (2003)
*We're Here Because We're Here (2010)
*Weather Systems (2012)
*Distant Satellites (2014)
*The Optimist (2017)
Borgarastyrjöldin í Súdan (2023–)

Þann 15. apríl 2023 gaus upp **[[borgarastyrjöld]] í [[Súdan]]** milli súdanska stjórnarhersins (SAF) og RSF-uppreisnarhersins þegar RSF gerði tilraun til valdaráns. Einnig hafa nokkrar valdaminni vopnaðar fylkingar tekið þátt. Átökin hafa aðallega átt sér stað í kringum höfuðborgina Kartúm og í Darfúr-héraði.

Styrjöldin hefur valdið alvarlegustu mannúðarkrísu heims, þar sem áætlað er að tæplega 25 milljónir manna búi við matarskort. Frá og með þann 5. febrúar 2025 höfðu yfir 8,8 milljónir flúið heimili sín innanlands og meira en 3,5 milljónir aðrir höfðu leitað hælis í öðru landi. Alls hafa 61.000 manns beðið bana í Kartúm-héraði einu, þar af 26.000 beint af völdum ofbeldis. Áætlað er að hungursneyð ein og sér hafi svelt 522.000 börn til bana. Þó að heildarfjöldi látinna, þar á meðal af völdum ofbeldis, hungurs og sjúkdóma, sé áætlaður um 150.000 er talið að hann sé enn þá hærri.

Í apríl og júní 2023 voru umfangsmikil fjöldamorð framin á fólki sem tilheyrðu Masalit-ættbálknum af hendi RSF-uppreisnarhersins og bandamanna þeirra í borginni El Geneina, sem Sameinuðu þjóðirnar og Mannréttindavaktin hafa lýst sem þjóðernishreinsunum. Bandaríkin staðhæfðu þann 7. janúar 2025 að RSF-uppreisnarherinn og bandamenn hefðu framið þjóðarmorð. Sameinuðu þjóðirnar lýstu því yfir að þjóðarmorð hafi verið framið af RSF-hernum í borginni el-Fasher í vestur-Darfúr í lok október 2025, eftir 18 mánaða umsátur  Þar voru minnst 10.000 drepin. Stjórnarherinn rak RSF frá Kartúm í mars 2026. 

Bæði súdanski stjórnarherinn (SAF) og RSF-uppreisnarherinn hafa notfært sér samfélagsmiðla og falsað efni, oft myndað með aðstoð gervigreindar, til þess að dreifa rangfærslum. Vegna brota á mannréttindum hafa Bandaríkin, Bretland, Kanada og Evrópusambandið beitt einstaklinga og fyrirtæki tengd stríðandi fylkingunum refsiaðgerðum.

Sameinuðu arabísku furstadæmin hafa styrkt uppreisnarher RSF.

## Tilvísanir
Ljósakvistur

**Ljósakvistur** (fræðiheiti *Spiraea alba*) er skriðull hálfrunni af rósaætt. Hann er upphaflega frá mið- og norðaustur N-Ameríku.

## Tilvísanir

* Ljósakvistur (Lystigarður Akureyrar)
Gaslýsing

**Gaslýsing** er þýðing á nýyrði í ensku frá fyrsta áratug 21. aldarinnar, „gaslighting“, sem er ákveðin tegund af andlegu ofbeldi. Gaslýsing felst í því að veruleiki fórnarlambs ofbeldisins er ítrekað dreginn í efa með það að markmiði að grafa undan sjálfstrausti þess.

Hugtakið rekur uppruna sinn til ensks leikrits, *Gas Light*, frá 1938 eftir Patrick Hamilton. Það segir frá eiginmanni sem virðist tillitssamur og ástríkur, en grefur undan geðheilsu konu sinnar með því að fá hana til að efast um eigin upplifun af veruleikanum. Markmiðið er að konan „missi vitið“ og eiginmaðurinn erfi hana. Titill leikritsins er dreginn af því að gaslýsingin í húsi hjónanna virtist breytast þegar eiginkonan var ein heima. Eiginmaðurinn stundaði að breyta lýsingunni á laun, en hélt því svo fram að eiginkona hans væri að ímynda sér það. Leikritið var gert að kvikmynd eftir Thorold Dickinson árið 1940, sem var síðan endurgerð 1944 sem bandaríska kvikmyndin *[[Gasljós (kvikmynd frá 1944)|Gasljós]]* (*Gaslight*) í leikstjórn George Cukor með Ingrid Bergman og Angelu Lansbury í aðalhlutverkum. 

Orðið „gaslýsing“ (*gaslighting*) kemur hvorki fyrir í leikritinu né kvikmyndunum. Það náði fyrst vinsældum í almennri umræðu um miðjan 2. áratug 21. aldar til að lýsa samskiptamynstri þar sem annar aðilinn heldur markvisst og ítrekað fram ósannindum til að fá fórnarlambið til að efast um eigin getu til sjálfstjórnar. Það á þannig við um náin samskipti sem einkennast af valdaójafnvægi og stjórnun, en ekki um öll tilvik þar sem fólk efast um sannindi sem aðrir halda fram þótt það sé oft notað í slíkum tilvikum. Orðið er stundum notað í annars konar aðstæðum, eins og stjórnmálaumræðu og samskiptum einstaklinga og fyrirtækja, og sumir hafa lýst áhyggjum af ofnotkun þess.

## Tilvísanir
Birkikvistur

**Birkikvistur** (fræðiheiti *Spiraea betulifolia*) er skriðull hálfrunni af rósaætt. Hann er ættaður frá norðaustur Asíu (Japan, Kóreuskagi og austur Síbería.

## Tilvísanir

* Birkikvistur (Lystigarður Akureyrar)
Úlfasmári

**Úlfasmári** (fræðiheiti: *Medicago lupulina*) er einærær eða skammfjölær belgjurt af ertublómaætt sem stundum er ræktuð sem fóður fyrir hross, sauðfé og geitur. Hann er upphaflega frá Evrópu, Norður-Afríku og Vestur-Asíu en hefur breiðst út með ræktun um nær allan heim.

## Tilvísanir
Mjallarsteinsmári

**Mjallarsteinsmári** (fræðiheiti: *Melilotus albus*) er ein- eða tvíær belgjurt af ertublómaætt sem gjarnan er ræktuð sem fóður fyrir nautgripi, hross, sauðfé og geitur. Hann er einnig ræktaður sem fóðurplanta fyrir alibýflugur.

Eins og aðrar belgjurtir lifir mjallarsteinsmári í samlífi með rótarbakteríum sem binda köfnunarefni úr andrúmsloftinu og nýtist það plöntunni til vaxtar. 

## Tilvísanir
Loðflækja

**Loðflækja** (fræðiheiti: *Vicia hirsuta*) er einær klifurjurt af ertublómaætt, ættuð frá Evrasíu. Hún hefur öðru hverju fundist sem slæðingur á Íslandi.

## Tilvísanir
Dúnflækja

**Dúnflækja** (fræðiheiti: *Vicia villosa*) er ein- eða tvíær klifurjurt af ertublómaætt, ættuð frá Evrasíu. Hún hefur einu sinni fundist sem slæðingur á Íslandi.

## Tilvísanir
Kvæðabók úr Vigur

**Kvæðabók úr Vigur (AM 148 8vo)** er íslenskt pappírshandrit sem geymir safn alþýðlegra fræða frá miðöldum fram undir miðja 17. öld. Kvæðabókin er ein mikilvægasta sýnisbók íslenskra bókmennta á 17. öld og hefur að geyma kveðskap á borð við sálma, trúarleg kvæði, tóbaksvísur, vikivaka, eddukvæði, harmljóð og barnagælur svo fátt eitt sé nefnt.

## Dæmi um varðveittan kveðskap í Kvæðabókinni úr Vigur

* *[[Aldarháttur]]* eftir Hallgrím Pétursson sálmaskáld
* *Mjög var ég fagurt meybarn smátt.* Íslenskt fornkvæði, upprunalega danskt.
* *[[Sigurdrífumál]]*
* *[[Guðrúnarkviða|Guðrúnar kviða önnur]]*
* *Skalla-Gríms haugsbrot.* Tröllaslagur
* *Þessi karl á þingið reið* eftir Jón Arason Hólabiskup
* *Erfikvæði um Ara Magnússon og Kristínu Guðbrandsdóttur*
* *Sárt er sverð í nýrum*
* *Gimsteinn*
* *Grýluljóð* eftir Bjarna Gissurarson í Þingmúla
* *[[Þórnaldarþula]]*
* *Niðurstigningarvísur* eftir Jón Arason Hólabiskup
* *[[Ljómur]]* eftir Jón Arason Hólabiskup
* *Óskaferju auðs af sandi.* Vikivakakvæði.
Eric Hultén

**Oskar Eric Gunnar Hultén** (18. mars 1894 – 1. febrúar 1981) var sænskur grasafræðingur plöntu-landfræðingur og landkönnuður.

Styttingin á höfundarnafninu er **Hultén**.

Meðal tegunda nefnda honum til heiðurs eru:

* *Ligusticum hultenii*, af Merritt Lyndon Fernald
* *Salix hultenii*, af Björn Floderus

## Útgefin rit

* Hultén, Eric (1927–1930) Flora of Kamtchatka and the adjacent islands, vol. 1-4. Kungl. Svenska vetenskapsakademiens handlingar 5(1) and 8(2). Stockholm, Almqvist & Wiksell.
* Hultén, Eric (1937) Flora of the Aleutian islands and westernmost Alaska peninsula with notes on the flora of Commander islands. Stockholm, Thule. 397 pp. 2nd edn. 1960 (series: Flora et vegetatio mundi, vol. 1) Weinheim, Cramer. 376 pp.
* Hultén, Eric (1937) Outline of the history of arctic and boreal biota during the quaternary period: their evolution during and after the glacial period as indicated by the equiformal progressive areas of present plant species. Stockholm, Thule. 168 pp. Dissertation, Lund University.
* Hultén, Eric (1940) History of botanical exploration in Alaska and Yukon territories from the time of their discovery to 1940. Meddelanden från Lunds Botaniska Museum vol. 50, 346 pp. Reprint J. Cramer, 1972. 
* Hultén, Eric (1941–1950) Flora of Alaska and Yukon, vol. 1-10. Lunds Universitets Årsskrift, 2 avd Medicin samt matematiska och naturvetenskapliga ämnen ISSN 0368-8151 and Kungl. Fysiografiska sällskapets i Lund handlingar.
* Hultén, Eric (1950) Atlas över växternas utbredning i Norden : fanerogamer och ormbunksväxter = Atlas of the distribution of vascular plants in northwestern Europe. Stockholm, Generalstabens Litografiska Anstalt. 512 pp.
* Hultén, Eric (1958) The Amphi-atlantic plants and their phytogeographical connections. Kungl. Svenska vetenskapsakademiens handlingar, 4:7:1: 340 pp. Stockholm, Almqvist & Wiksell. Reprinted by Koeltz, 1973.
* Hultén, Eric (1962) The circumpolar plants. 1, Vascular cryptogams, conifers, monocotyledons. Kungl. Svenska vetenskapsakademiens handlingar, 4:8:5: 275 pp. Stockholm, Almqvist & Wiksell.
* Hultén, Eric (1968) Flora of Alaska and neighboring territories: a manual of the vascular plants. Stanford CA. 1008 pp.
* Hultén, Eric (1971) The circumpolar plants. 2, Dicotyledons. Kungl. Svenska vetenskapsakademiens handlingar, 4:13:1: 463 pp. Stockholm, Almqvist & Wiksell.
* Hultén, Eric (1971) Atlas över växternas utbredning i Norden : fanerogamer och ormbunksväxter = Atlas of the distribution of vascular plants in northwestern Europe, 2nd edn. Stockholm, Generalstabens Litografiska Anstalt. 531 pp. 
* Hultén, Eric & Fries, Magnus (1986) Atlas of North European vascular plants: north of the Tropic of Cancer, vol. 1-3. Königstein, Koeltz.
Rindal

**Rindal** er þéttbýli og stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins Rindal í Þrændalögum í Noregi. Í byggð eru 704 íbúar og í sveitarfélaginu 1.980 (2022). Rindal er staðsett í suðvesturhluta fylkisins, 145 metra hæð yfir sjávarmáli, 55 km suður af Orkanger og 95 km suðvestur af Þrándheimi.  

Auk verslunar og þjónustugreina er opinber stjórnsýsla og þjónustuveiting, málm-, timbur- og matvælaiðnaður og hótel á staðnum.  Í miðjum bænum er fjölnotahúsið Rindalshuset með íþróttahúsi, skotvelli, sundlaug, gufubaði, bíósal (Attanova), fræðasetri, söluturni, skrifstofuaðstöðu og bókasafni.  

Nálægt Rindalshuset er Rindal grunn- og framhaldsskóli, Rindal leikskólinn og Rindal þorpssafn.  

Við Kirklandet í Rindal er Rindalskirkja, krosskirkja í timbri í nýgotneskum og svissneskum stíl, byggð 1874.
Vesoul

**Vesoul** er bær í Mið-Frakklandi. Hann liggur um það bil 400 km fyrir sunnan París. Vesoul er höfuðstaður sýslunnar Haute-Saône.

Árið 2020 voru íbúar bæjarins 14,866 manns.

## Ytri tenglar
* vesoul.fr
Ljónslappi

**Ljónslappi** (fræðiheiti *Alchemilla alpina*) er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hún vex í Evrópu og S-Grænlandi, og á Íslandi vex hún upp í yfir 900m hæð yfir sjó.

## Heimildir
Maríuvöttur

**Maríuvöttur** (fræðiheiti *Alchemilla faeroensis*) er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hún vex á Færeyjum og Íslandi og er það sem kemst næst því að vera einlend tegund á þessum löndum. Á Íslandi er útbreiðslan aðallega á Austfjörðum, en finnst einnig á nokkrum stöðum á Norðurlandi. 


Alchemilla faeroensis var. pumila kz01.jpg
Alchemilla faeroensis var. pumila.JPG
Faroe stamp 046 mountain flowers (alchimella faeroensis).jpg


## Heimildir
Hlíðamaríustakkur

**Maríustakkur** eða **hlíðamaríustakkur** (fræðiheiti *Alchemilla filicaulis*) er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hún vex í Evrópu og austurhluta N-Ameríku, og á Íslandi er hún algeng um allt land.

Hann telst til svonefndrar vulgaris deildar, sem er hópur örtegunda sem erfitt getur verið að greina á milli vegna smásærra greiningaratriða.

Tvær undirtegundir teljast til maríustakks:
*Alchemilla filicaulis Buser subsp. filicaulis, mmeð gisnari hæringu á blaðstilkum og litla sem enga á stönglum og blómleggjum
*Alchemilla filicaulis subsp. vestita (Buser) Bradsh. (Syn.: Alchemilla vestita Buser), með þétta hæringu

## Heimildir
Brekkumaríustakkur

**Brekkumaríustakkur** (fræðiheiti *Alchemilla glabra*) er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hún vex í Evrasíu, og á Íslandi finnst hann í frjósömum jarðvegi hér og þar um landið.

Hann telst til svonefndrar glabra deildar, sem er hópur örtegunda sem erfitt getur verið að greina á milli vegna smásærra greiningaratriða.

## Heimildir
Hnoðamaríustakkur

**Hnoðamaríustakkur** (fræðiheiti *Alchemilla glomerulans*) er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hann vex í Evrasíu og Norður-Ameríku, og á Íslandi finnst hann í víða um landið, oft til fjalla.

Hann telst til svonefndrar vulgaris deildar, sem er hópur örtegunda sem erfitt getur verið að greina á milli vegna smásærra greiningaratriða. Hann er greindur frá hlíðamaríustakki með að hæringin liggur að stönglum.

## Heimildir
Engjamaríustakkur

**Engjamaríustakkur** (fræðiheiti *Alchemilla subcrenata*) er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hann vex í Evrópu austur til Kamtsjaka, og á Íslandi hefur hann fundist á fáeinum stöðum við byggð.

Hann telst til svonefndrar ultravulgaris deildar, sem er hópur örtegunda sem erfitt getur verið að greina á milli vegna smásærra greiningaratriða.

## Heimildir
Alphonse Matejka

**Alphonse Matejka** (9. janúar 1902 í St. Gallen, Sviss - 27. október 1999 í La Chaux-de-Fonds, Sviss) var frægur stuðningsaðili tilbúna tungumálsins Interlingue af tékkneskum uppruna.

## Tilvísanir
Midtbygda

**Midtbygda** er þéttbýli og stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins Meråker í Þrændalögum í Noregi. Í byggð eru 1.023 íbúar og í sveitarfélaginu 2.339 (2022). Midtbygda er við þjóðveginn E14, 43 km austur af Stjørdalshalsen og 20 km vestur af landamærunum að Svíþjóð. Midtbygda er stöðvarbær á Meråkerbanen járnbrautarlínunni.

Útivist og skíðaiðkun eru vinsæl afþreying. Midtbygda er verslunar- og þjónustumiðstöð sveitarfélagsins, með ráðhúsi, hóteli og verslunarmiðstöð. 

Meråkerskóli er sameiginlegur grunn- og framhaldsskóli fyrir allt sveitarfélagið og tók við af átta þorpsskólum árið 1958. Í skólanum eru u.þ.b. 300 nemendur. Í Midtbygda er einnig *Meråker Videregående skole* (menntaskóli), sem sérhæfir sig í íþróttum. Í skólanum eru u.þ.b. 200 nemendur á menntaskólastigi og 50 nemendur á háskólastigi. Við hlið skólans er fjölnotasalurinn *Meråkerhallen*. 

*Meråkerposten* er dagblað sem gefið er út vikulega í Midtbygda. Blaðið var stofnað árið 1982.

Meråker-kirkja, sem er löng timburkirkja frá 1874, er staðsett í Midtbygda. Kirkjan hefur 300 sæti.

Gamalt námusamfélag er í kringum Midtbygda eru nokkrar ónýtar koparnámur.
Ríkisforseti

**Ríkisforseti** (þýska: *Reichspräsident*) var þjóðhöfðingi Þýskalands frá 1919 til 1945.

## Listi yfir ríkisforseta
Fjórir menn gegndu embætti ríkisforseta frá 1919 til 1945.

Hitler fór með völd ríkisforsetaembættisins samhliða kanslaraembættinu frá 1934 til 1945 en var ekki kallaður forseti, heldur „foringi og ríkiskanslari“.

## Staðlar
Staðlar forsetans á mismunandi tímabilum.

Mynd:Flag of the President of Germany (1919–1921).svg|1919–1921
Mynd:Standarte Reichspräsident 1921-1926.gif|1921–1926
Mynd:Standarte Reichspräsident 1926-1933.gif|1926–1933
Mynd:Standarte Reichspräsident 1933-1935.svg|1933–1934
Mynd:Standarte Adolf Hitlers.svg|1934–1945
Mynd:Kriegsmarine OF10-Grossadmiral 1945.svg|30. apríl 1945–23. maí 1945


## Tengt efni
* Forseti Þýskalands
* Führer

## Heimildir
Arakna

**Arakna** (forngríska: Ἀράχνη; umritað *arákhnē*) er söguhetja í grískri goðsögn sem aðallega er þekkt af sögu  rómverska skáldsins Ovid  (43 fyrir Krist –17 eftir Krist) en það er elsta varðveitta gerð þessarar goðsögu. Í sjöttu bók af söguljóðinu Metamorphoses segir Ovid frá hvernig hin hæfileikaríka Arakna skorar á gyðjuna Minervu  í vefnaðarkeppni. Minerva finnur enga galla á þeim dúkum sem Arakna hefur ofið fyrir keppnina og verður þá svo reið að hún ber Aröknu með skyttu sinni. Arakna hengir sig og verður að kónguló. Goðsögnin er bæði upprunasaga til að útskýra færni kóngulóa í vefnaði og líka varnaðarsaga um ofdramb þeirra sem bera sig saman við guðina.
Garðamaríustakkur

**Garðamaríustakkur** (fræðiheiti *Alchemilla glomerulans*) er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hann er ættaður frá Austur-Evrópu (Rúmenía, suður-Rússland, norður-Tyrkland, Kákasusfjöll, Georgíu, Armeníu og norður Íran), og á Íslandi finnst hann sem slæðingur frá görðum. Hann er álitinn ágeng tegund í Færeyjum.

Hann telst til svonefndrar Alchemilla deildar, sem er hópur örtegunda sem erfitt getur verið að greina á milli vegna smásærra greiningaratriða. 

## Heimildir
Silfurmaríustakkur

**Silfurmaríustakkur** (fræðiheiti *Alchemilla wichurae*) er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hann vex á Grænlandi, Bretlandi, Skandinavíu, Finnlandi og Kólaskaga, og á Íslandi finnst hann á suður og vesturlandi, aðallega á láglendi.

## Heimildir
Maríustakkar

**Maríustakkar** (fræðiheiti *Alchemilla*) er ættkvísl fjölærra jurta af rósaætt (Rosaceae). Meirihluti 700 tegundanna vaxa í heimskautaloftslagi á norðurhveli, en nokkrar eru ættaðar frá fjöllum Afríku og Ameríku. Átta tegundir vaxa nú villtar á Íslandi eða sem slæðingar en a.m.k fimm frá fornu fari.

## Valdar tegundir

**[[Alchemilla abyssinica]]* 
**[[Alchemilla alpina]]*  — Ljónslappi
**[[Alchemilla argyrophylla]]* 
**[[Alchemilla barbatiflora]]* 
**[[Alchemilla colorata]]*  - Dvergamaríustakkur
**[[Alchemilla crinita]]*  - Hærumaríustakkur
**[[Alchemilla diademata]]*  
**[[Alchemilla epipsila]]*  - Kákasusmaríustakkur
**[[Alchemilla erythropoda]]*  
**[[Alchemilla faeroensis]]*  — Maríuvöttur
**[[Alchemilla filicaulis]]*  — Hlíðamaríustakkur
**[[Alchemilla fulgens]]*  - Glæsimaríustakkur
**[[Alchemilla glabra]]*  — Brekkumaríustakkur
**[[Alchemilla glacialis]]*  — 
**[[Alchemilla glaucescens]]*  - Engjamaríustakkur
**[[Alchemilla glomerulans]]*  — Hnoðamaríustakkur
**[[Alchemilla gorcensis]]*  - Borgarmaríustakkur
**[[Alchemilla hoppeana]]*  - Giljaljónslappi
**[[Alchemilla hungarica]]* 
**[[Alchemilla japonica]]* 
**[[Alchemilla jaroschenkoi]]* 
**[[Alchemilla minima]]*  - Álfamaríustakkur (nú undir A. filicaulis)
**[[Alchemilla mollis]]*  - Garðamaríustakkur
**[[Alchemilla monticola]]*  - Hjarðmaríustakkur
**[[Alchemilla murbeckiana]]*  - Nýrnamaríustakkur
**[[Alchemilla nivalis]]* 
**[[Alchemilla oxyodonta]]*  - Kirtilmaríustakkur
**[[Alchemilla saxatilis]]* 
**[[Alchemilla sericata]]* 
**[[Alchemilla speciosa]]* 
**[[Alchemilla splendens]]* 
**[[Alchemilla stricta]]* 
**[[Alchemilla subcrenata]]*  — Engjamaríustakkur
**[[Alchemilla subnivalis]]* 
**[[Alchemilla taernaensis]]* 
**[[Alchemilla venosa]]*  
**[[Alchemilla vestita]]*  - Hlíðamaríustakkur
**[[Alchemilla vulgaris]]* 
**[[Alchemilla wichurae]]*  — Silfurmaríustakkur
**[[Alchemilla xanthochlora]]*  - Fitjamaríustakkur

## Íslenskar tegundir
*Alchemilla alpina L. — Ljónslappi
*Alchemilla faeroensis (Lange) Buser — Maríuvöttur
*Alchemilla filicaulis Buser — Hlíðamaríustakkur
*Alchemilla glabra Neygenf. — Brekkumaríustakkur
*Alchemilla glomerulans Buser — Hnoðamaríustakkur
*Alchemilla mollis (Buser) Rothm. — Garðamaríustakkur
*Alchemilla subcrenata Buser — Engjamaríustakkur
*Alchemilla wichurae (Buser) Stefánsson — Silfurmaríustakkur

## Heimildir
Lil Nas X

**Montero Lamar Hill** (f. 9. apríl 1999), sem er betur þekktur undir listamannsnafni sínu **Lil Nas X**, er bandarískur rappari, söngvari og lagahöfundur. Hann varð frægur eftir að hann gaf út smáskífuna „Old Town Road“, sem náði fyrst vinsældum snemma árs 2019 áður en hún klifraði upp vinsældarlista um allan heim og varð viðurkennd sem demants smáskífa í nóvember sama ár, með samanlagt yfir tíu milljónir staðfestra eininga í streymi og sölu.

„Old Town Road“ var 19 vikur í efsta sæti bandaríska ''Billboard'' Hot 100 vinsældarlistans og varð það lag sem varði lengstum tíma í efsta sæti síðan listinn kom fyrst út árið 1958. Nokkrar endurhljóðblandanir af laginu voru gefnar út, en sú vinsælasta  var með kántrí söngvaranum Billy Ray Cyrus. Þegar „Old Town Road“ var í efsta sæti á Hot 100, kom Lil Nas X út sem hommi og varð eini listamaðurinn til að gera það á meðan hann var með lag í efsta sæti listans.

Í kjölfar velgengni „Old Town Road“ gaf Lil Nas X út fyrstu stuttskífu sína, sem hét *[[7 (stuttskífa)|7]].* Af henni komu út tvær smáskífur í viðbót. Sú fyrsta hét  „Panini“ og komst hæst í fimmta sæti á Hot 100. Önnur smáskífan hét „Rodeo“, og sungu Cardi B og Nas á sitthvora útgáfu af henni, og komst hún hæst í 22. sæti Hot 100. Fyrsta stúdíóplatan hans, Montero kom út 2021. Af henni komu smáskífurnar „Montero (Call Me by Your Name)“ og „Industry Baby“ (með Jack Harlow), sem komust báðar á efsta sæti Hot 100, og „Thats What I Want“, sem komst á topp tíu lista Hot 100. Breiðskífan var tilnefnd til plötu ársins á 64. Grammy-verðlaunahátíðinni.

Lil Nas X var sá karlkyns tónlistamaðurinn með flestar tilnefningar á 62. Grammy-verðlaunahátíðinni, þar sem hann vann verðlaun fyrir besta tónlistarmyndbandið og besta popp dúett/hóp-flutning. Hann vann tvö MTV Video Music-verðlaun, fyrir lagið sitt „Old Town Road“, þar á meðal lag ársins, og American Music Award fyrir uppáhalds rapp/hippopp lag. Lil Nas X er einnig fyrsti opinberlega hinsegin svarti tónlistamaðurinn til að vinna Country Music Association verðlaun. *[[Time]]* nefndi hann sem einn af 25 áhrifamestu einstaklingum á internetinu árið 2019 og hann var nefndur á lista *[[Forbes]]* 30 Under 30 árið 2020.

## Útgefið efni

### Breiðskífur
* *[[Montero]]* (2021)

### Stuttskífur
* *October 31st* (2018)
* *[[7 (stuttskífa)|7]]* (2019)

#### Smáskífur
* „Old Town Road“
* „Panini“
* „Rodeo“
* „Holiday“
* „Montero (Call Me by Your Name)“
* „Sun Goes Down“
* „Industry Baby“
* „That's What I Want“
* „Lost in the Citadel“
* „Late to da Party“
* „Star Walkin' (League of Legends Worlds Anthem)“

## Heimildir
Fyrirmynd greinarinnar var „*[[:en:Lil_Nas_X|Lil Nas X]]*“ á ensku útgáfu Wikipedia. Sótt 24. apríl 2023.

## Tilvísanir

## Tenglar
* 
*
Tony Bennett

**Anthony Dominick Benedetto** (3. ágúst 1926 – 21. júlí 2023), sem var betur þekktur undir listamannsnafni sínu **Tony Bennett**, var bandarískur söngvari. Hann vann til margra viðurkenninga og verðlauna á ferlinum, þar á meðal 20 Grammy-verðlaun, æviafreksverðlaun Grammy og tvö Primetime Emmy verðlaun. Bennett var útnefndur Jazz Master NEA og heiðurshafi Kennedy Center. Bennett stofnaði Frank Sinatra School of the Arts í Astoria, Queens, New York. 

Bennett byrjaði snemma að syngja. Hann barðist á lokastigi seinni heimsstyrjaldarinnar sem fótgönguliði í bandaríska hernum í Evrópu. Eftir það þróaði hann söngtækni sína, samdi við Columbia Records og átti fyrsta vinsæla lagið sitt með „Because of You“ árið 1951. Nokkur vinsæl lög eins og „Rags to Riches“ fylgdu í kjölfarið snemma árs 1953. Hann breytti síðan nálgun sinni í djass. Hann náði ákveðnum tindi sem listamaður seint á fimmta áratugnum með plötum eins og *The Beat of My Heart* og *Basie Swings*, *Bennett Sings*. Árið 1962 tók Bennett upp einkennislag sitt, „I Left My Heart in San Francisco“. Ferill hans og einkalíf varð fyrir langvarandi niðursveiflu á hátindi rokktónlistartímabilsins. Bennett kom aftur á svið seint á níunda og tíunda áratug síðustu aldar, gaf út gullplötur aftur og stækkaði svið sitt til MTV kynslóðarinnar á sama tíma og hann hélt tónlistarstíl sínum óbreyttum.

Bennett hélt áfram að semja vinsæla og lofaða tónlist inn á 21. öldina. Hann öðlaðist viðurkenningu á ný seint á ferlinum fyrir samstarf sitt við Lady Gaga, sem hófst með breiðskífunni *[[Cheek to Cheek]]* árið 2014. Þau fóru í sameiginlegt tónleikaferðalag til að kynna plötuna frá 2014 til 2015. Með útgáfu annarrar breiðskífu þeirra, *[[Love for Sale (Tony Bennett og Lady Gaga plata)|Love for Sale]]* árið 2021, sló Bennett einstaklingsmetið fyrir lengsta tímabil af topp 10 plötu á ''Billboard'' 200 vinsældarlistanum fyrir lifandi tónlistarmann. Fyrsta topp 10 platan hans var *I Left My Heart in San Francisco* árið 1962. Bennett sló einnig heimsmet Guinness fyrir að vera elsta manneskja til að gefa út plötu með nýju efni, 95 ára og 60 daga gamall.

Í febrúar 2021 var greint frá því að Bennett hefði greinst með Alzheimer árið 2016. Vegna hægfara veikinda hans hélt hann áfram að taka upp tónlist, fara í tónleikaferðalög og koma fram þar til hann hætti á tónleikum vegna líkamlegra erfiðleika, sem var tilkynnt eftir síðustu tónleika hans, *One Last Time: An Evening with Tony Bennett and Lady Gaga*, dagana 3. og 5. ágúst 2021, í Radio City Music Hall, New York.

## Heimildir
Fyrirmynd greinarinnar var „*[[:en:Tony_Bennett|Tony Bennett]]*“ á ensku útgáfu Wikipedia. Sótt 24. apríl 2023.
Mebond

**Mebond** er þéttbýli og stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins Selbu í Þrændalögum í Noregi.. Í byggð eru 1.038 íbúar og í sveitarfélaginu 4.090 (2022).   

Staðurinn er staðsett við suðausturenda *Selbusjøen* við mynni árinnar *Nea*. Medbond er staðsett um það bil 63 kílómetra suðaustur af Þrándheimi og 40 kílómetra suður af Stjørdalshalsen.  

Mebond er þjónustu- og verslunarmiðstöð sveitarfélagsins með ráðhúsi, verslunarmiðstöð, bókasafni og menningarskóla o.fl.  Allt frá árinu 1980 hafa raftæki verið mikilvægur þáttur í atvinnulífi Selbu. *ASTI AS Trøndelag Industrielektronikk*, dótturfyrirtæki *Norbit* samstæðunnar, er í dag einn stærsti vinnustaður í þéttbýlinu.

Í Mebond eru Bell skóli (grunnskóli), Selbu framhaldsskóli og Selbu Videregående skóli (menntaskóli). Hér er einnig leikskólinn *Kvellohaugen*, íþróttahúsið *Selbuhallen* og *B. Langseth Arena sem* er algjör fjölnotasalur,

*Selbu Bygdemuseum* (þorpssafn) er staðsett í gamla prestssetrinu í Selbu í miðbæ Mebond, skammt frá Selbu kirkju.

Selbu kirkja,  langkirkja frá 1150, er staðsett hér.
Memphis Grizzlies

**Memphis Grizzlies** er körfuboltalið frá borginni Memphis, Tennessee og keppir í NBA-deildinni. Liðið var stofnað í Vancouver, Kanada, árið 1995 en flutti árið 2001 til Memphis og breytti um nafn.

## Þekktir leikmenn
* Allen Iverson
* Dillon Brooks
* Ja Morant
* Pau Gasol
* Marc Gasol
* Rudy Gay

## Tilvísanir
Dvergamaríustakkur

**Dvergamaríustakkur** (fræðiheiti *Alchemilla colorata*) er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hann er frá mið og suður Evrópu.

## Heimildir
Kákasusmaríustakkur

**Kákasusmaríustakkur** (fræðiheiti *Alchemilla epipsila*) er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hann er frá Kákasusfjöllum (Georgíu og Aserbajan).

## Heimildir
Síli

**Síli** eru pínulitlir fiskar sem búa ýmist í ferskvatni eða í sjó. Dæmi um sílategundir eru trönusíli og sandsíli og strandsíli af sandsílaætt og hornsíli af hornsílaætt.

## Tenglar

*Hvað getið þið sagt mér um síli? - Vísindavefur
Miquel-Lluís Muntané

**Miquel-Lluís Muntané** er spænskur rithöfundur, félagsfræðingur og blaðamaður, fæddur í Barselóna árið 1956. Hann lærði heimspeki, félagsfræði og tónlist og er höfundur viðamikils verks, skrifað á katalónsku, sem nær yfir flestar bókmenntagreinar: ljóð, frásögn, ritgerð, leikhús, ævisögu og endurminningar. Hann var prófessor við menntavísindasvið Háskólans í Barselóna og hefur einnig þróað umfangsmikið starf sem samstarfsmaður í fjölmiðlum, einkum við bókmenntir, listir og menningarstjórnun. Hann hefur gegnt stöðum eins og formennsku í katalónsku samtökum samtaka fyrir UNESCO og Samtökum tónlistargagnrýnenda. Sem rithöfundur hafa gagnrýnendur sett hann í ramma "kynslóðar 80s", með hópi skálda og sögumanna sem fóru að láta vita af sér innan þess áratugar. Verk hans einkennast af fínni skynjun á smáatriðum, þar sem hann endurspeglar mótsagnir mannlegs ástands og veltir fyrir sér þeim.

## Verk
* L'esperança del jonc (ljóðlist, 1980)
* Crònica d'hores petites (frásögn, 1981)
* Llegat de coratge (ljóðlist, 1983)
* A influx del perigeu (ljóðlist, 1985)
* De portes endins (leikhús, 1987)
* Antoni Coll i Cruells, el valor d'una tasca (ævisaga, 1987)
* L'espai de la paraula (ritgerð, 1990)
* Actituds individuals per la pau (ritgerð, 1991)
* La penúltima illa (leikhús, 1992)
* L'altra distància (ljóðlist, 1994)
* Millor actriu secundària (novel, 1997)
* El foc i la frontera (ljóðlist, 1997)
* UNESCO, història d'un somni (ritgerð, 2000)
* Madrigal (frásögn, 2001)
* Migdia a l'obrador (ljóðlist, 2003)
* La fi dels dies llargs (novel, 2005)
* La seducció dels rius (minningar , 2006)
* Cultura i societat a la Barcelona del segle XVII (ritgerð, 2007)
* Encetar la poma. Escrits sobre cultura (ritgerð, 2008)
* El tomb de les batalles (ljóðlist, 2009)
* Hores tangents (ljóðlist, 2012)
* De sèver i de quars. Apunts memorialístics 1981-1999 (minningar, 2015)
* Qualitats de la fusta (ljóðlist, 2016)
* El moviment coral dins el teixit social català (ritgerð, 2016)
* Frontisses. Mirades a una primavera (minningar, 2018)
* Miquel Pujadó, el bard incombustible (ævisaga, 2019)
* Diu que diuen... (frásögn, 2019)
* Passatges (ljóðlist, 2020)

## Tenglar
* https://miquel-lluismuntane.cat
* https://www.enciclopedia.cat/gran-enciclopedia-catalana/miquel-lluis-muntane-i-sicart
* https://www.escriptors.cat/autors/muntaneml/english
Årnset

**Årnset** (einnig kallað **Rissa**)er þéttbýli og stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins Indre Fosen í Þrændalögum í Noregi.. Í byggð eru 1.208 íbúar og í sveitarfélaginu 9.899 (2022). 

Årnset er staðsett norðvestan við Botnvatnið, 115 km suðvestur af Steinkjer norðan megin Þrándheimsfjarðar.

Årnset er þjónustu- og verslunarmiðstöð í sveitarfélaginu með ráðhúsi, verslunarmiðstöð, bókasafni o.fl.  *Bergen Group Fosen* og *ITAB* eru mikilvæg iðnaðarfyrirtæki. Annars er tiltölulega fjölbreyttur iðnaður með matvæli, timburvöru og verkstæðisiðnað.

Åsly-skólinn, sem er sameinaður grunn- og framhaldsskóli, er staðsettur í miðbæ Årnes. Í skólanum eru bekkir frá 1. til 10. bekk og samtals rúmlega 400 nemendur. 

Johan Bojer Videregående skole er opinber menntaskóli.

Einnig eru tveir leikskólar í Årnseti.

Rissa kirkja er langkirkja byggð úr steini frá 1888. Kirkjan hefur 650 sæti.

3 km fyrir utan miðbæinn í Årnset er *Rein Kloster*, upphaflega Rein kongsgård, norskt höfuðból sem var gefið af Olav Kyrre konungi um 1070 til Skule Tostesson Kongsfostre, sem varð forfaðir Inge Bårdsson konungs (d. 1217) og yngri helmingur hans. bróðir, hásætisforingjann Skule Bårdsson hertogi (d. 1240). Klaustrið var stofnað á bænum af Skule Bårdsson um 1230. Í dag samanstendur bústaðurinn af nokkrum byggingum auk klausturrústanna, þar á meðal endurbyggð gömul timburkirkja, mjólkurhús frá 1868, sem reist var nálægt rústunum og Aðalbyggingin frá 1866.
Glæsimaríustakkur

**Glæsimaríustakkur** (fræðiheiti *Alchemilla fulgens*) er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hann er frá Pýreneafjöllum.

## Heimildir
Giljaljónslappi

**Giljaljónslappi** (fræðiheiti *Alchemilla hoppeana*) er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hann er frá mið Evrópu (Alpafjöllum).

## Heimildir
Hjarðmaríustakkur

**Hjarðmaríustakkur** (fræðiheiti *Alchemilla monticola*) er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hann er frá Evrópu austur í Síberíu og mið-Kína.

## Heimildir
Nýrnamaríustakkur

**Nýrnamaríustakkur** (fræðiheiti *Alchemilla murbeckiana*) er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hann er frá Skandinavíu, Finnlandi, Kasakstan, Mongolíu og Rússlandi.

## Heimildir
Alchemilla vulgaris

**Alchemilla vulgaris** er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hann er frá Evrópu til Úralfjalla.

## Heimildir
Alchemilla argyrophylla

**Alchemilla argyrophylla** er runni af rósaætt (Rosaceae). Hann er frá fjallaloftslagi í mið Afríku (Kenía, Súdan, Tansanía, Úganda, Saír).

## Heimildir
Alchemilla baltica

**Alchemilla baltica** er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hann er frá austurhluta Mið-Evrópu til Úralfjalla.

## Heimildir
Alchemilla erythropoda

**Alchemilla erythropoda** er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hún vex frá Tyrklandi til Íran.

## Heimildir
Alchemilla diademata

**Alchemilla diademata** er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hún er frá Sannine-fjalli í Líbanon.

## Heimildir
Alchemilla jaroschenkoi

**Alchemilla jaroschenkoi** er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hún er frá austurhluta Kákasusfjalla (Aserbajan).

## Heimildir
Lachemilla nivalis

**Lachemilla nivalis** er fjölær jurt eða runni af rósaætt (Rosaceae). Hún er frá Suður-Ameríku (Kólumbía, Ekvador og Perú).

## Heimildir
A Star Is Born (tónlist)

***A Star Is Born*** er hljómplatan fyrir samnefnda kvikmynd frá árinu 2018, sem leikarar myndarinnar, Lady Gaga og Bradley Cooper, sungu inn á. Platan var gefin út 5. október 2018 af Interscope. Cooper vann DJ White Shadow, sem hefur áður unnið með Gaga, og ýmsum kántrítónlistarmönnum, þar á meðal Lukas Nelson, sem einnig leikur í myndinni sem meðlimur í hljómsveit Jackson Maine, persónu Cooper. Jason Isbell, Mark Ronson, Diane Warren og Andrew Wyatt úr Miike Snow lögðu einng sitt af mörkum við gerð tónlistarinnar.

Platan er popp- og blúsrokkplata sem inniheldur lög sem fjalla um ástina og erfiðleika hennar. Platan hefur verið náð efsta sæti vinsældarlista í meira en 20 löndum og fengið gull- og platínuviðurkenningu í mörgum þeirra, en platan hefur selst í yfir sex milljónum eintaka um allan heim til og með júní 2019. Lagið „Shallow“ var gefið út sem aðalsmáskífa plötunnar þann 27. september 2018, en lögin „Always Remember Us This Way“ og „I'll Never Love Again“ voru einnig gefin út sem smáskífur í nokkrum löndum.

*A Star Is Born* var tilnefnd til sjö Grammy-verðlauna. Hún vann verðlaun fyrir Best Pop Duo/Group Performance og Best Song Written for Visual Media fyrir lagið „Shallow“ árið 2019. Ári síðar, 2020, vann hún verðlaun fyrir Best Compilation Soundtrack for Visual Media og önnur verðlaun fyrir Best Song Writed for Visual Media fyrir lagið „I'll Never Love Again (Film Version)“. Hún vann einnig verðlaun fyrir bestu kvikmyndatónlistina á 72. British Academy Film Awards. Á aðeins rúmlega ári tókst hljómplötunni að verða 33. stærsta plata áratugarins á bandaríska ''Billboard'' 200 vinsældarlistanum.

## Lagalisti

## Tilvísanir
Chromatica

***Chromatica*** er sjötta stúdíóplata bandarísku söngkonunnar Lady Gaga. Platan var gefin út 29. maí 2020 af Interscope Records og dótturfyrirtækinu Streamline. Gaga stýrði framleiðslunni með BloodPop og ýmsum öðrum framleiðendum. Gaga vék frá lágstemmdari stíl fyrri verka sinna, *[[Joanne (plata)|Joanne]]* og ''A Star Is Born'', og sneri aftur til danspoppróta sinna. *Chromatica* sækir innblástur sinn frá hústónlist frá fyrri hluta tíunda áratugarins og cyberpunk.

Platan fjallar um hugmyndir um óbilandi hamingju og leit að heilun. Lögin á *Chromatica* fjalla um þemu sem eru innblásin af misheppnuðum ástarsamböndum og baráttu Gaga við andlega heilsu sína. Tónlistin einkennist af gervihljóðfærum, slagverkum, groove og hljómsveitarútsetningum sem sameina yfirgripsmiklar laglínur. Blackpink, Ariana Grande og Elton John koma fram á plötunni. Meirihluti plötunnar var tekinn upp í Henson Recording Studios og stúdíóinu heima hjá Gaga í Hollywood Hills. Interscope auglýsti *Chromatica* meðal annars í sjónvarpi og með samstarfsverkefnum við fyrirtæki, eins og Oreo. COVID-19 heimsfaraldurinn hafði þó neikvæð áhrif á markaðsherferð plötunnar. Til að kynna plötuna fór Gaga í tónleikaferðalagið The Chromatica Ball í júlí 2022, eftir að því hafði verið frestað tvisvar sinnum vegna heimsfaraldursins.

Fjórar smáskífur voru gefnar út af plötunni. Aðalsmáskífan, „Stupid Love“, komst í fimmta sæti á ''Billboard'' Hot 100 vinsældarlistanum. Önnur smáskífan „Rain on Me“ (með Ariana Grande) komst í efsta sæti vinsældarlistans og varð fimmta smáskífa Gaga til að ná þeim árangri. Lögin „911“ og „Free Woman“ voru gefin út sem smáskífur í nokkrum löndum. 

*Chromatica* fékk góðar móttökur frá tónlistargagnrýnendum sem lofuðu meðhöndlun viðfangsefnisins, en upptökustjórn hústónlistarinnar var gagnrýnd. Á 63. Grammy-verðlaunahátíðinni var *Chromatica* tilnefnd sem besta popp-söngplatan og „Rain on Me“ vann verðlaun fyrir Best Pop Duo/Group Performance, önnur verðlaun Gaga í flokknum. Platan náði efsta sæti vinsældarlista í ýmsum löndum, þar á meðal í Bandaríkjunum, þar sem hún var sjötta plata í röð Gaga til að ná efsta sæti á ''Billboard'' 200 vinsældarlistanum. Endurhljóðblanda af *Chromatica* var gefin út 3. september 2021 undir nafninu *[[Dawn of Chromatica]]* og inniheldur fjölda yngri og nýrri listamanna. 

## Lagalisti

Aukalög á öðrum útgáfum plötunnar:
* „Love Me Right“ 2:51
* „1000 Doves“ (piano demo) 2:49

## Heimildir
*
Þórarinn Hjartarson

**Þórarinn Hjartarson** getur átt við: 

*Þórarinn Hjartarson (sagnfræðingur)
*Þórarinn Hjartarson (hlaðvarpsstjórnandi)
Klæbu

**Klæbu** er þéttbýli i Þrándheimur sveitarfélagínu i Þrændalögum í Noregi.. Í byggð eru 3.424 íbúar. Klæbu var stjórnsýslumiðstöð fyrrum Klæbu sveitarfélags, áður en sveitarfélagið var innlimað í Þrándheims sveitarfélagið 1. janúar 2020.  

Klæbu er staðsett 15 km suður af miðbæ Þrándheims. Strætótengingar við miðbæ Þrándheims eru góðar, með nokkrum brottförum á klukkustund.

Í Klæbu er gott úrval verslana, veitingastaða og annarrar þjónustu. Menningarhúsið Klæbu, sem var nýuppgert árið 2015, hýsir meðal annars veislusal, sundlaug, almenningsbókasafn og ungmennafélag.

Á staðnum er Sørborgen skole (grunnskóli)  og Klæbu ungdomskole (framhaldsskóli). 

Í miðbæ Klæbu er Klæbu kirkja, sem er átthyrnd kirkja frá 1790 úr klettatré með grunnvegg úr múrhúðuðum grásteini.
Å (Åfjord)

**Å** er þéttbýli og stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins Åfjord í Þrændalögum í Noregi. Í byggð eru 1.212 íbúar og í sveitarfélaginu 4.252 (2022). 

Å er staðsett djúpt í Åfjorden, milli úttaks Stordalselva og Norddalselva.. Frá Å er það 115 km norður til Namsos, 124 km austur til Steinkjer og 75 km suður (með ferju yfir Tronheimsfjörð) til Þrándheims. Það er strætótenging til Þrándheims tvisvar á dag og til Steinsdalen i Osen einu sinni á dag.

Ráðhúsið í Åfjord er staðsett í miðri Å. Við Å er skólamiðstöð Åfjord einnig staðsett, með Åset barna- og unglingaskólanum og Åfjord menntaskólanum. Staðurinn er einnig mikilvægasta umferðarmiðstöð Åfjord, með strætóstöð, pósthúsi og hóteli

Åfjord kirkjan stendur á lóð upprunalega bæjarins Å.   Kirkjan er stór timburkirkja frá 1879 með plássi fyrir rúmlega 400 manns.
Skogn

**Skogn  **er þéttbýli i Levanger sveitarfélaginu í Þrændalögum í Noregi. Í byggð eru 1.690 íbúar.

Skogn er við E6, 7,5 km suður af miðbæ Levanger. Skogn er stöðvarbær á Trønderbanen járnbrautarlínunni.

Stærsti vinnuveitandinn í Skogn er pappírsverksmiðja *Norske Skog*. Verksmiðjan sér aðallega um að útvega pappír á Evrópumarkað. Norske Skog Skogn er stór iðnaðarvinnustaður með u.þ.b. 450 fastráðnir starfsmenn.

Grunn- og framhaldsskólinn á Skogni er staðsettur í miðbæ Skógnar.  Skogn Folkehøgskole er frístandandi lýðháskóli á Skógnum.

Alstadhaugskirkja er steinkirkja frá 1180 í Skogn. Kirkjan er byggð á milli rómverskra og gotneskra byggingarstíla.

*Skogn var miðpunktur Intrønder smásýslu Skeynafylki, sem innihélt einnig Levanger, Frol, Ytterøy og Mosvik. Hin ríkulega skreytta Alstadhaug kirkja er fallega staðsett á hæð með víðáttumiklu útsýni yfir þorpið og Þrándheimsfjörð, var reist á milli rómverska og gotneska tímabilsins árið 1180 og þjónaði sem sýslukirkja. Samkvæmt hefð á höfðinginn Ølvir að vera jarðaður í haugi við þessa kirkju.*
Love for Sale (Tony Bennett og Lady Gaga plata)

***Love for Sale*** er önnur og síðasta samstarfsplata bandarísku söngvaranna Tony Bennett og Lady Gaga. Plata var gefin út 30. september 2021 af Columbia og Interscope Records. Þetta er sextugasta og fyrsta, og jafnframt síðasta, stúdíóplatan á ferli Bennetts og sjöunda stúdíóplatan hennar Gaga. Eftir fyrstu samstarfsplötu tvíeykisins, *[[Cheek to Cheek]],* var *Love for Sale* tekin frá 2018 til snemma árs 2020. Platan samanstendur af flutning þeirra af ýmsum klassískum djasslögum frá bandaríska tónskáldinu Cole Porter, og er platan ákveðinn virðingarvottur til hans.

Í kjölfar útgáfu fékk *Love for Sale* almennt jákvæða dóma frá tónlistargagnrýnendum, sem lögðu flestir áherslu á í dómum sínum hversu vel raddir Bennetts og Gaga hljómuðu saman. Platan komst í topp-10 á vinsældarlistum í ýmsum löndum. Á bandaríska ''Billboard'' 200 vinsældarlistanum fór hún beint í 8. sæti, og varð önnur topp-10 plata tvíeykisins. Þar með sló Bennett einstaklingsmetið fyrir lengsta tímabil af topp-10 plötu á *Billboard* 200 vinsældarlistanum fyrir lifandi tónlistarmann, en fyrsta topp-10 plata hans var *I Left My Heart í San Francisco* árið 1962. Bennett sló einnig heimsmet *[[Heimsmetabók Guinness|Guinness]]* fyrir að vera elsta manneskja til að gefa út plötu með nýju efni, 95 ára og 60 daga gamall. 

Fyrir útgáfu plötunnar voru gefnar út tvær smáskífur: „I Get a Kick Out of You“ og titillagið „Love for Sale“. Tvíeykið kom fram á tónleikum, sem voru teknir upp, í Radio City Music Hall þann 3. og 5. ágúst 2021 sem hét *One Last Time: An Evening with Tony Bennett and Lady Gaga*, og voru það síðustu tónleikarnir áður en Bennett hætti að spila á tónleikum. Tónleikarnir fékk fjórar tilnefningar á 74. Primetime Emmy-verðlaununum. Til að kynna plötuna kom tvíeykið einnig fram á *[[MTV Unplugged]]* sjónvarpsviðburðinum og Gaga flutti einnig sólóflutning af plötunni Jazz & Piano tónleikasýningu hennar og á 64. Grammy-verðlaunahátíðinni. Platan vann Grammy verðlaun fyrir Best Traditional Pop Vocal Album og Best Engineered Album, Non-Classical, og var tilnefnd til plötu ársins, en lagið „I Get a Kick Out of You“ var tilnefnt til verðlaunanna upptöku ársins og besta tónlistarmyndbandið.

## Lagalisti
Öll lög á Love for Sale eru samin af Cole Porter og Dae Bennett sá um upptökustjórn. 

Aukalög á öðrum útgáfum plötunnar:
* „I've Got You Under My Skin“
* „You're the Top“

## Heimildir
*
Top Gun: Maverick (tónlist)

***Top Gun: Maverick (Music from the Motion Picture)*** er hljómplatan fyrir kvikmyndina *[[Top Gun: Maverick]]* frá árinu 2022 eftir Lorne Balfe, Harold Faltermeyer, Lady Gaga og Hans Zimmer.  Platan samanstendur af tónlist kvikmyndarinnar auk tveggja upprunalegra laga, „Hold My Hand“ með Gaga og „I Ain't Worried“ með hljómsveitinni OneRepublic, sem voru gefin út sem smáskífur fyrir útgáfu plötunnar. Platan inniheldur lagið „Danger Zone“ eftir Kenny Loggins, sem var einnig í fyrstu myndinni. Platan var gefin út 27. maí 2022 af Interscope Records í stafræni og geisladiskaútgáfu. Vínylútgáfa plötunnar var gefin út 18. nóvember sama ár.

## Tilvísanir

## Heimildir
Heino

**Heinz Georg Kramm** (fæddur 13. desember 1938), betur þekktur sem **Heino**, er þýskur slager- og þjóðlagasöngvari. Hann hefur selt fleiri en 50 milljónir platna og er einn af fengsælustu tónlistamönnum Þýsklands.

## Heimildir
*
Grane (sveitarfélag)

**Grane** (suðursamíska: Gaaloe) er sveitarfélag í Norðurlandi í Noregi.  Í sveitarfélaginu eru 1.461 íbúar (2022).

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er þéttbýlið Trofors, sem er eina þéttbýlið í sveitarfélaginu.

Sveitarfélagið Grane á landamæri að sveitarfélaginu Vefsn í norðri, Hattfjelldal í austri, Bindal og Brønnøy í vestri og Røyrvik og Namsskogan í Þrændalögum í suðri.
Ólafur G. Einarsson

**Ólafur Garðar Einarsson** (f. 7. júlí 1932 á Siglufirði, d. 27. apríl 2023) var alþingismaður og menntamálaráðherra frá 1991 til 1995. Hann sat einnig sem forseti Alþingis árin 1995 til 1999. Ólafur lauk lögfræðiprófi frá HÍ 1960. Kona Ólafs var Ragna Bjarnadóttir, (1931-2015). Dóttir þeirra var Ásta Ragnhildur (1968-2021).

## Tengill
*Um Ólaf á vef Alþingis
Bindal (sveitarfélag)

**Bindal** er sveitarfélag í Norðurlandi í Noregi. Í sveitarfélaginu eru 1.406 íbúar (2022).   

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er þéttbýlið Terråk, sem er eina þéttbýlið í sveitarfélaginu.

Sveitarfélagið Bindal er staðsett í suðurhluta sýslunnar og á landamæri að Þrændalög. Það liggur að sveitarfélögunum Sømna og Brønnøy í norðri, Grane í austri, og   Þrændalögum  og sveitarfélögin Namsskogan, Høylandet og Nærøysund suðaustri og Leka i vestri.
Sømna (sveitarfélag)

**Sømna** er sveitarfélag í Norðurlandi í Noregi.   Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 1.981 (2022).

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er þéttbýlið  Vik i Helgeland.  Til sveitarfélagsins er einnig þéttbýlið Berg.

Sveitarfélagið Sømna á landamæri að sveitarfélögunum Brønnøy í norðri og austri og Bindal í suðri.
Brønnøy (sveitarfélag)

**Brønnøy** er sveitarfélag í Norðurlandi í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 7.777 (2022).  

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er borgin Brønnøysund. Til sveitarfélagsins teljast einnig þéttbýlið Nordhus og Toft.

Sveitarfélagið Brønnøy á landamæri að sveitarfélögunum Vega í vestri, Vevelstad í norðri, Vefsn og Grane í austri og Bindal og Sømna í suðri.
Hattfjelldal (sveitarfélag)

**Hattfjelldal** (suðursamíska: Aarborte) er sveitarfélag í Norðurlandi í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 1.273 (2022). Hattfjelldal er hluti af stjórnsýslusvæði samískra tungumála.  

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er þéttbýlið Hattfjelldal, sem er eina þéttbýlið í sveitarfélaginu.

Sveitarfélagið Hattflelldal á landamæri að sveitarfélögunum Hemnes í norðri, Grane og Vefsn í vestri og sveitarfélaginu Røyrvik í í Þrændalögum  í suðri. Í austri liggur sveitarfélagið að Svíþjóð.