open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fjörður (Suður-Þingeyjarsýslu)

**Fjörður** (kvk. ft.) eru eyðisveit á skaganum milli Eyjafjarðar og Skjálfandaflóa, sem heitir Flateyjarskagi eða Gjögraskagi. Fjörður byggðust á landnámsöld og síðustu bæir fóru í eyði 1944. Kirkjustaður Fjörðunga var á Þönglabakka við Þorgeirsfjörð. Sveitin náði yfir Þorgeirsfjörð og Hvalvatnsfjörð, eða frá Hnjáfjalli í vestri til Bjarnarfjalls í austri. Þorgeirshöfði liggur á milli fjarðanna tveggja.

Meðal bæja í Fjörðum — sem allir eru í eyði núna — má nefna Þönglabakka og Hól í Þorgeirsfirði, og Kaðalstaði, Kussungsstaði, Tindriðastaði og Arnareyri í Hvalvatnsfirði. Upp af Þorgeirsfirði liggur Hóls- og Bakkadalur en upp af Hvalvatnsfirði liggur Leirdalsheiði. Fjallið Darri skilur á milli. Sé Leirdalsheiði farin í suðurátt er komið niður í Höfðahverfi. Úr Hóls- og Bakkadal eru færir fjallvegir austur á Leirdalsheiði. Yfir Hnjáfjall er leið hjá Messukletti vestur í Keflavík. Úr Hvalvatnsfirði austur er fært um Sandskarð eða yfir Bjarnarfjallsskriður austur á Flateyjardal.

## Lesefni
**Árbók Ferðafélags Íslands 2000* - Í strandbyggðum norðan lands og vestan. Valgarður Egilsson ritaði kaflann um Fjörður.
**Í verum* - Sjálfsævisaga Theódórs Friðrikssonar (1876-1948) sem kom út árið 1941 í tveimur bindum. Greinir frá lífskjörum alþýðu manna í Fjörðum á áratugunum fyrir og eftir aldamótin 1900.
Messuklettur

**Messuklettur** er klettasnös í Hnjáfjalli, þar sem leiðin liggur milli Keflavíkur og Þorgeirsfjarðar í Suður-Þingeyjarsýslu. Þar á í fyrndinni að hafa hafst við óvættur, sem um síðir var hrakin á brott með messusöng, sem kletturinn er síðan kenndur við. Frá Messukletti eru sjóbrött hengiflug þar sem auðvelt er fyrir ókunnuga að fara sér að voða.
Chihiro og álögin

, einnig íslenskuð sem **Brottnámið** og **Á vit andanna**, er anime-kvikmynd frá árinu 2001 gerð af japanska anime myndverinu Studio Ghibli, skrifað og myndstýrt af hinum fræga teiknara Hayao Miyazaki. Hinn upprunalega japanska titil má þýða sem *Sen og öndun Chihiro* eða *Öndun Sen og Chihiro*. Myndin var fyrsta Anime teiknimyndin til að hljóta Óskarsverðlaun og var það í flokki teiknimynda af fullri lengd. Hún var flokkuð sem PG í Bandaríkjunum.
2001-2010

**2001–2010** var fyrsti áratugur 21. aldar sem stóð frá 1. janúar 2001 til 31. desember 2010. Annar áratugur aldarinnar hófst 1. janúar 2011. 

* ''Útrás'' íslenskra fjárfesta
* Davíð Oddsson
* Kárahnjúkar
* Fjölmiðlafrumvarpið
* Halldór Ásgrímsson
* Stóriðja
* Ólafur Ragnar Grímsson
* Álver
* Björk Guðmundsdóttir
* Latibær
* Nýsköpun
* Hvalveiðar
* Hátækni
* Gróðurhúsaáhrif
* Blogg
* Alþjóðlega fjármálakreppan 2007-2008
* Bankahrunið
* Snjallsími
Þvagefni

**Þvagefni**, **úrefni** eða **karbamíð** er efnasamband köfnunarefnis, vetnis, súrefnis og kolefnis með byggingarformúluna  eða . Hilaire Rouelle uppgötvaði efnið fyrst árið 1773 og það var fyrsta lífræna efnið sem tókst að búa til úr ólífrænu efni, en það gerði þýski vísindamaðurinn Friedrich Wöhler árið 1828:

:

Þvagefni er til margra hluta nytsamlegt og er meðal annars notað í tilbúinn áburð, í sígarettur, í tannhvíttunarefni og til að brúna saltkringlur. Þvagefni er mælt í mjólk og hátt gildi þess getur bent til rangrar fóðrunar (sjá PBV).
Sjimbúlak

**Sjimbúlak** (*kz: Шымбұлак*) er Ólympíuskíðasvæði sem er nálægt Almaty, stærstu borg í Kasakstan. Sjimbúlak er í Alatáfjöllum, sem eru hluti af Tían Sjan fjöllum (á landamærum Kína, Kirgistan og Kasakstan). 

Medeú skautasvæðið er í 15 mínútna ökufjarlægð frá Sjimbúlak. Margt fólk frá Sovétríkjunum hefur æft hérna fyrir Ólympiuleikana.

Í Sjimbúlak eru 3 skíðalyftur til að komast á toppinn. Kostar það 3000TГ Tenga (1.600kr.) að fara í skiðalyfturnar og 4000TГ Tenga (2.140kr.) að leigja skíði.

## Tenglar
*Vetrarólympíuleikarnir 2014 í Almaty (á rússnesku, kasöksku og ensku)
Keflavík (norður)

**Keflavík** nyrðri er eyðibýli við litla, samnefnda vík, á Flateyjarskaga (skaganum milli Eyjafjarðar og Skjálfandaflóa). Víkin liggur á milli fjallanna Gjögurs og Hnjáfjalls. Keflavík þótti löngum góð jörð til sauðfjárræktar. Upp úr 1860 rak Jón skipstjóri Loftsson frá Grenivík sjómannaskóla þar.

Sagt er að Keflavík hafi verið næst-afskekktasti bær á Íslandi, á eftir Hvanndölum á Tröllaskaga. Einangraðist fólk þar oft á snjóþungum vetrum. Snemma á 18. öld gekk pest um Ísland, og veiktist fólk í Keflavík, sem víðar. Týndi heimilisfólk tölunni, uns feðgin voru ein eftir, bóndinn og dóttir hans er Margrét hét og var 11 ára. Þegar hann fann að dauðinn nálgaðist, leysti hann garðabönd í fjárhúsinu og minnti dóttur sína á að fara með bænirnar sínar ef hún yrði hrædd. Gekk hann að því búnu fram í bæjargöng, þar sem svalast var í bænum, og gaf upp öndina. Sex vikur liðu áður en Margrét fannst; höfðu menn frá Látrum róið til fiskjar og séð að ekki rauk úr strompi í Keflavík. Fóru þeir í land og fundu Margréti eina á lífi. Hún átti eftir að lifa fram í Móðuharðindi, en gekk ekki heil til skógar eftir þetta.

Keflavík fór í eyði árið 1906, og hafði þá ýmist verið í byggð eða í eyði frá landnámsöld. Síðasti ábúandi var Geirfinnur Magnússon, sem átti hina frægu meri Keflavíkur-Jörp.
Massimo D'Alema

**Massimo D'Alema** (f. 20. apríl 1949) er ítalskur stjórnmálamaður og fyrrum forsætisráðherra Ítalíu, sá fyrsti í sögu lýðveldisins sem kemur úr röðum ítalska kommúnistaflokksins. Hann var formaður vinstri-lýðræðisflokksins og varaforseti alþjóðasamtaka sósíalista. D'Alema kemur úr fjölskyldu sem var virk í kommúnistaflokknum og hann skráði sig fjórtán ára gamall í flokkinn. Hann hefur stundum verið kallaður „barn flokksins“. Á umrótsárum 8. áratugarins reyndi hann að miðla málum milli kommúnistaflokksins og fjölmennra róttækra vinstrihreyfinga sem höfðu gefist upp á honum og þótti hann of íhaldssamur og varfærinn undir stjórn Enricos Berlinguer. D'Alema varð hægri hönd Berlinguers og fór meðal annars með honum í jarðarför Júrí Andropov 1984. Þegar Berlinguer lést úr hjartaáfalli 1988 var D'Alema ritstjóri *[[L'Unità]]*, málgagns kommúnistaflokksins 1991 átti hann þátt í stofnun nýs flokks, vinstrisinnaða lýðræðisflokksins, sem átti aðild að Ólífubandalaginu sem vann kosningarnar 1996. Í fyrstu ríkisstjórn Prodis var D'Alema forseti þingnefndar um stjórnsýsluumbætur og þegar ríkisstjórnin féll 1998 tók hann við sem forsætisráðherra og gegndi því embætti til 2000 þegar vinstri-miðjuflokkarnir töpuðu illa í sveitarstjórnarkosningum. Eftir afsögn hans tók Giuliano Amato við. Í annarri ríkisstjórn Prodis frá 2006 gegndi D'Alema stöðu utanríkisráðherra.
Ciriaco De Mita

**Ciriaco De Mita** (f. 2. febrúar 1928; d. 26. maí 2022) var ítalskur stjórnmálamaður og fyrrum forsætisráðherra Ítalíu. Hann var einn af forystumönnum á vinstri væng kristilega demókrataflokksins. Hann var kosinn á þing í fyrsta skipti 1963.
Giovanni Leone

**Giovanni Leone** (3. nóvember 1908 – 9. nóvember 2001) var ítalskur stjórnmálamaður og forsætisráðherra Ítalíu í tveimur skammlífum „sumarstjórnum“ á 7. áratugnum og forseti Ítalíu frá 1971 til 1978. Hann var frá Napólí og faðir hans var einn af stofnendum kristilega demókrataflokksins. Hann varð forsætisráðherra 1963 og 1968 í ríkisstjórnum sem höfðu það eina hlutverk að bera fram fjárlög næsta árs. 1976 var hann kosinn forseti en neyddist til að segja af sér í kjölfar Lockheed-hneykslisins sex árum síðar þar sem líklegt þótti að hann hefði þegið mútur til að taka Lockheed fram yfir keppinautana í kaupum á herflugvélum fyrir ítalska herinn. Þessar ásakanir voru þó aldrei sannaðar.
Lamberto Dini

**Lamberto Dini** (f. 1. mars 1931) er ítalskur stjórnmálamaður, fyrrum forsætisráðherra Ítalíu 1995 til 1996 og utanríkisráðherra frá 1996 til 2001. Hann lærði hagfræði og varð 1979 seðlabankastjóri hjá Banca d'Italia sem þá var seðlabanki Ítalíu. Hann gegndi því starfi til 1994 þegar hann hóf þátttöku í stjórnmálum í fyrstu ríkisstjórn Berlusconis, en eftir fall hennar 1995 fékk hann það verkefni að mynda tæknilega utanþingsstjórn. Sú stjórn naut aðeins stuðnings vinstri-miðjuflokka á þingi þá fjóra mánuði sem hún var við völd, en hægriflokkarnir undir forystu Berlusconis voru í stjórnarandstöðu. Í kosningunum 1996 bauð Dini sig fram með sér lista með Ólífubandalagi Prodis.
Ivanoe Bonomi

**Ivanoe Bonomi** (18. október 1873 – 20. apríl 1951) var ítalskur stjórnmálamaður og tvisvar sinnum forsætisráðherra Ítalíu. Hann hóf stjórnmálaferil sinn í sósíalíska verkamannaflokknum en var rekinn úr flokknum vegna stuðnings síns við Líbýustríðið sem varð til þess að hann stofnaði með öðrum sósíalíska umbótaflokkinn. Hann varð fyrst forsætisráðherra 1921 og var gagnrýndur fyrir að þægjast fasista og beita hörku gegn þeim sem börðust gegn uppgangi þeirra. Eftir að Benito Mussolini kom á flokksræði dró hann sig í hlé en tók aftur upp þráðinn 1943. 1944 tókst honum að mynda ríkisstjórn með stuðningi ýmissa fylkinga sem mynduðu Frelsunarnefnd efri Ítalíu en sú stjórn féll eftir ár vegna ósættis innan nefndarinnar.
Giuliano Amato

**Giuliano Amato** (f. 13. maí 1938) er ítalskur stjórnmálamaður sem hefur tvisvar gegnt embætti forsætisráðherra Ítalíu. Hann hóf stjórnmálaferil sinn í sósíalistaflokknum. Árið 1992 varð hann forsætisráðherra í fyrsta skiptið og var við stjórn til 1993 meðan *[[Mani pulite]]* stóð sem hæst en blandaðist aldrei sjálfur í spillingarrannsóknina. Ríkisstjórn hans reyndi að koma í gegn frumvarpi um að rannsókn spillingarmála flyttist frá dómsvaldinu til lögreglunnar. Frumvarpið olli almennum uppþotum og á endanum synjaði forsetinn, Oscar Luigi Scalfaro, að staðfesta lögin á þeirri forsendu að þau brytu í bága við stjórnarskrána. Giuliano Amato varð aftur ráðherra í fyrstu ríkisstjórn D'Alema 1998 og tók við forsætisráðherraembættinu síðustu mánuði vinstri-miðjustjórnarinnar og sat að völdum fram að þingkosningunum 2001 þegar kosningabandalag hægriflokkanna undir forystu Berlusconis fór með sigur af hólmi.
Pietro Badoglio

**Pietro Badoglio**, 1. hertogi af Addis Abeba (28. september 1871 – 1. nóvember 1956) var ítalskur hershöfðingi og stjórnmálamaður. Hann hóf feril sinn í ítalska hernum og barðist í Erítreu og Líbýu. Hann varð herforingi eftir að hafa tekið Monte Sabotino í maí 1916. Eftir stríð var hann útnefndur öldungadeildarþingmaður en hélt áfram störfum fyrir herinn. Í fyrstu var hann á móti Benito Mussolini og 1922 var honum ýtt til hliðar og hann gerður að sendiherra í Brasilíu. Afstaða hans breyttist þó fljótt og 1924 varð hann yfirmaður í hernum og landstjóri í Líbýu 1929 til 1933. 1936 tók hann við af Emilio de Bono sem yfirmaður innrásarinnar í Eþíópíu og heimilaði meðal annars notkun eiturgass. Hann náði Addis Abeba á sitt vald 5. maí og batt þannig enda á átökin. Fyrir þetta var Badoglio gerður að varakonungi í Eþíópíu og fékk titilinn „hertogi af Addis Abeba“. 

1939 gerðist Ítalía aðili að Stálbandalaginu. Badoglio var meðal þeirra sem voru andsnúnir samkomulaginu og höfðu áhyggjur af stöðu Ítalíu ef til styrjaldar kæmi. Eftir hrakfarir hersins í Grikklandi 1940 sagði hann af sér. 

Þegar bandamenn réðust inn á Sikiley kom miðstjórn ítalska fasistaflokksins saman og framkvæmdi stjórnarbyltingu. Viktor Emmanúel 3. setti þá Mussolini af og fékk Badoglio umboð til stjórnarmyndunar. Lýst var yfir að herlög væru í gildi, Mussolini tekinn höndum og viðræður teknar upp við fulltrúa bandamanna. Þýski herinn brást þá við, réðist inn í Ítalíu og frelsaði Mussolini en stjórnin hörfaði til Pescara og Brindisi. 3. september skrifaði Badoglio undir vopnahlé gagnvart bandamönnum og 13. október lýsti hann formlega yfir stríði á hendur Þjóðverjum sem þá höfðu náð Róm á sitt vald. 10. júlí 1944 sagði hann af sér embætti og konungur veitti Ivanoe Bonomi, fulltrúa andstæðinga fasista, umboð til stjórnarmyndunar. Badoglio dró sig þá í hlé og bjó í fæðingarbæ sínum, Grazzano, til dauðadags.
Ford Mustang

**Ford Mustang**, er sportbíll framleiddur af bandaríska bifreiðaframleiðandanum Ford. 
Þessi bíll kom fyrst á markað 17.apríl 1964 með 170cid 6cyl línu vél eða 260cid V8 vél.

Opinberlega er miðað við 1965, en fyrstu bílarnir (frá apríl til sept. 1964) eru allir skráðir sem árgerð 1965 og voru eingöngu fáanlegir sem "Hardtop" og "Convertible", "Fastback" bíllinn kom síðar eins og GT pakkinn. Frá og með sept. 1964 voru vélarnar 6 cyl 200cid og V8 vélin 289 cid fáanleg í þremur stærðum, 200hö. 225hö og 271hö, en 302cid vélin var framleidd út frá fyrri 289cid vélinni og kom á markað 1967 aðallega til þess að koma kúpiktommu tölunni yfir 300 cid., eini munurinn er sá að hún er slaglengri en 289cid og þar af leiðandi er hún aðeins stærri. 

Margar útgáfur af vélinni hafa verið hannaðar frá fyrri tíð. Þar má geta 351cid vélinni sem kom fram árið 1970, en 351ci var hönnuð til að eyða minna eldsneyti, þessi breyting kom rétt fyrir olíukreppuna] sem byrjaði 1973.þar er talað um að framleiðsla og útlit bílsinns hafi farið versnadi og fóru ford að framleiða bíla með litlum vélum og jafnvel bíla með svipaðari hönnun og japanskir framleiðendur, Þar var hagnýtni og kraftur í fyrirrúmi hjá Ford.

Íslenski Ford Mustang klúbburinn var stofnaður 17. apríl árið 2000 í tilefni af 36 ára afmæli Mustangsins.
Giovanni Giolitti

**Giovanni Giolitti** (27. október 1842 – 17. júlí 1928) var ítalskur stjórnmálamaður sem setti mikinn svip á ítölsk stjórnmál kringum aldamótin 1900. Hann var forsætisráðherra Ítalíu fimm sinnum milli 1892 og 1921. 

Hann hóf stjórnmálaferil sinn í hóp hófsamra frjálslyndra stjórnmálamanna umhverfis Francesco Crispi og gerðist fjármálaráðherra í annarri ríkisstjórn Crispis 1890. Hann var af nýrri kynslóð borgaralegra stjórnmálamanna sem ekki hafði tekið þátt í baráttunni fyrir sameiningu Ítalíu. 

Hann varð fyrst forsætisráðherra árið 1892 en sú stjórn fór illa vegna þess hve hann var tregur til að beita valdi gegn óeirðum sem blossuðu upp (meðal annars vegna efnahagsþrenginga og hækkandi verðs á nauðsynjavörum), orðrómur um að hann hygðist taka upp þrepaskiptan tekjuskatt og að lokum Banca Romana-hneykslið gerðu það að verkum að hann neyddist til að segja af sér í desember árið 1893 og Crispi tók við völdum. 

Crispi var fulltrúi borgaralegu aflanna en af ýmsum ástæðum lenti sú hugmyndafræði sem hann stóð fyrir í kreppu undir aldamótin og 1903 var Giolitti aftur orðinn forsætisráðherra, að þessu sinni í hópi lýðræðissinna til vinstri í þinginu sem reyndu að sætta sjónarmið borgarastéttarinnar og verkafólks. Stjórn Giolittis stóð þannig fyrir þjóðnýtingu járnbrautanna og tryggingafélaga og vildi efla efnahagslífið með því að viðhalda stöðugleika í fjármálum og standa fyrir opinberum framkvæmdum. Aðgerðir stjórnarinnar í efnahagsmálum komu einkum stórum iðnfyrirtækjum til góða og iðnaður efldist til muna, einkum á Norður-Ítalíu, en landbúnaðarhéruðum í suðurhluta landsins hnignaði að sama skapi og skipulögð glæpastarfsemi blómstraði.
Antonio Starabba

**Antonio Starabba**, markgreifi af Rudini (6. apríl 1839 – 7. ágúst 1908) var ítalskur stjórnmálamaður og aðalsmaður og tvisvar forsætisráðherra Ítalíu. Hann var af ríkri sikileyskri landeigendafjölskyldu en tók afstöðu með Garibaldi og undirbjó innrás hans 1860. Hann var kjörinn borgarstjóri Palermó og barði niður uppreisn aðskilnaðarsinna 1866. 1868 var hann gerður að fylkisstjóra í Napólí. 

1869 varð hann innanríkisráðherra í ríkisstjórn Menabrea. 1891 varð hann forsætisráðherra á eftir aðalkeppinauti sínum, Francesco Crispi, sem leiðtogi hægrimanna á þinginu. 1892 var honum velt úr sessi með atkvæðagreiðslu í þinginu og Giovanni Giolitti tók við. Ósigur Ítala í orrustunni við Adúa gerði honum kleift að mynda aftur stjórn 1896.
Sidney Sonnino

**Sidney Costantino Sonnino**, barón (11. mars 1847 – 24. nóvember 1922) var ítalskur stjórnmálamaður og forsætisráðherra Ítalíu tvö skipti. Hann var kosinn á þing 1880 sem upplýstur íhaldsmaður. 1893 varð hann fjármálaráðherra í annarri ríkisstjórn Crispis. Hann varð forsætisráðherra um stutt skeið 1906 og aftur 1909. Hann var utanríkisráðherra í ríkisstjórn Salandras sem samdi um þátttöku Ítala í fyrri heimsstyrjöldinni við hlið bandamanna í skiptum fyrir stór landsvæði. Hann var aftur utanríkisráðherra við gerð Versalasamninganna 1919 þar sem þau loforð voru svikin.
Venetian Snares

**Venetian Snares** (íslenskast sem feneyskir snerlar) er nafnið sem Kanadamaðurinn Aaron Funk gefur út tónlist sina sem. Tónlist hans flokkast nánast undartekningarlaust sem tilraunakennd raftónlist; IDM, breakcore eða glitchcore. Hann hefur gefið út hjá fjöldamörgum útgáfufyrirtækjum; History of the Future, Isolate/DySLeXiC ResPonSe, Addict, Zod, Distort, Sublight, Low-Res, Planet Mu og Hymen.

Tónlist Aarons þykir heldur tormelt borin saman við popptónlist en hún nýtur stöðugt meiri vinsælda um heim allan. Til merkis um það hefur John heitinn Peel hrósað honum. Plata hans Rossz csillag alatt született hefur selst í 15 þúsund eintökum. Loks hefur Anthony Kiedis, söngvari Red Hot Chili Peppers sagt hann vera uppáhalds nýja tónlistarmann sinn.

Í tónlist Aarons gætir ýmissa áhrifa, þar má nefna þungarokk, dauðarokk, fönk, jass og klassísk tónlist. Aaron vinnur tónlist sína mestmegnis í tölvum í svonefndum trakkerforritum.

## Tenglar
* venetiansnares.com - Heimasíða Venetian Snares: með upplýsingum um tónleika
* Venetian Snares á Discogs.com - listi yfir útgefið efni
Camillo Benso greifi af Cavour

**Camillo Benso greifi af Cavour** (10. ágúst 1810 – 6. júní 1861) var ítalskur stjórnmálamaður sem lék lykilhlutverk í sameiningu Ítalíu. Hann var af aðalsfjölskyldu frá Fjallalandi og varð bæjarstjóri í Grinzane þegar hann var 22ja ára gamall. Hann var kjörinn á þing konungsríkisins Sardiníu 1848 og varð forsætisráðherra 1852 með stuðningi vinstrimanna og hófsamra hægrimanna. Þegar Krímstríðið braust út sendi hann herlið til stuðnings stórveldunum Frakklandi og Bretlandi. 1858 átti hann leynilegan fund með Napóleon 3. þar sem þeir gerðu með sér samkomulag um stuðning Frakka við innlimun norðausturhéraða Ítalíu frá Austurríki-Ungverjalandi gegn því að Frakkar fengju franska hluta Savoja og Nice. Stríðið braust út 1859 og Sardinía innlimaði Langbarðaland en Frakkar drógu sig í hlé fyrr en ætlunin var. Hann aðstoðaði Giuseppe Garibaldi við að skipuleggja Þúsundmannaleiðangurinn en notaði síðan óttann við byltingu Garibaldis til að fá stuðning Frakka við innrás í Páfaríkið (að Róm undanskilinni). Þegar herlið Sardiníu kom til Suður-Ítalíu „gaf“ hann Viktor Emmanúel 2. þennan hluta landsins sem leiddi til sameiningar hluta þess sem nú er Ítalía. 17. mars 1861 var Viktor Emmanúel hylltur sem konungur Ítalíu. Eftir þetta hóf Cavour samningaviðræður við páfa en lést úr malaríu áður en þeim lauk.
Land Rover

**Land Rover** er bílaframleiðandi frá bænum Solihull í Bretlandi, stofnaður 1948. Fyrstu árin var fyrirtækið deild innan Rover bílaframleiðandans (sem hefur nú hætt starfsemi) en hefur verið í eigu ýmissa aðila í gegnum árin. Nú, 2010, er Land Rover í eigu Tata Motors.

## Sagan

Fyrsti bíllinn með heitinu *Land Rover* var frumsýndur 30. apríl 1948 á bílasýningunni í Amsterdam. Frumeintakið hafði þá verið tilbúið frá árinu áður og er fyrsta árgerðin oft miðuð við 1947. Var bíllinn hannaður af Maurice Wilks á búgarði hans og segir sagan að hann hafi fengið innblástur frá hinum upprunalega jeppa, *[[Jeep]]*, en fyrsti Land Roverinn var byggður á grind undan slíkum bíl. Þegar fram liðu stundir var nafnið Land Rover notað sem tegundaheiti á fleiri bíla sem á eftir komu. 

Höfuðeinkenni allra bíla frá Land Rover er að þeir eru með fjórhjóladrifi og flestar tegundir frá upphafi hafa verið með yfirbyggingu úr málmblöndu áls og magnesíum sem upphaflega réðst af skorti á stáli á árunum eftir heimsstyrjöldina og offramboði af flugvélaáli. Litavalið á fyrstu bílunum réðst einnig af því að flugvélamálning frá hernum fékkst ódýrt.

Stór hluti af sögu Land Rover er tengdur framleiðslu á bílum fyrir breska herinn sem hefur alla tíð haldið tryggð við fyrirtækið.

## Tegundir gegnum tíðina
* **Series I, II og III** - hinir ‘upprunalegu’ Land Roverar (1948-1985).
* **Range Rover** – lúxusútgáfa (1970- ).
* **Defender** (einnig þekktur sem **90**  eða **110** milli 1984 og 1990)  – endurbættur Series bíll, þægindi kynnt til sögunnar, (1984- ).
***Discovery** – enn meiri þægindi kynnt til sögunnar (1989- ).
* **Freelander** – fyrsti jepplingurinn frá Land Rover (1997- ). 

Af hverri tegund hafa svo verið kynntar til sögunnar ótal undirtegundir og gerðir auk annarra útgáfna sérstaklega framleiddra fyrir breska herinn

## Núverandi tegundir

* Land Rover Freelander
* Land Rover Defender
* Land Rover Discovery
* Range Rover Sport
* Range Rover

## Tenglar
* Land Rover bílaframleiðandinn
* Félag Land Rover eigenda á Íslandi
Sellulósi

**Sellulósi** eða **beðmi** er fjölsykra sem veitir plöntumfrumum styrk og er eitt af næringarefnum í plöntum. Ensím þarmaörvera sjá um að melta og brjóta niður beðmi, t.d. í vömb jórturdýra. Meltingavökvar manna og flestra dýra vinna hins vegar ekki á beðmi en samt er beðmi mikilvægur hluti af næringunni. Trefjar þess örva hreyfingar meltingarfæranna og koma í veg fyrir hægðatregðu. Kindur, kýr og aðrir grasbítir melta beðmi með hjálp örvera sem þrífast í meltingarfærum dýranna.
Tommaso Tittoni

**Tommaso Tittoni** (16. nóvember 1855 – 7. febrúar 1931) var ítalskur stjórnmálamaður og stjórnarerindreki sem var forsætisráðherra Ítalíu í aðeins fimmtán daga, frá 12. mars til 27. mars árið 1905. Eftir Rómargöngu Mussolinis gekk Tittoni til liðs við fasista og fékk sæti í miðstjórn ítalska fasistaflokksins.
Francesco Crispi

**Francesco Crispi** (4. október 1819 – 12. ágúst 1901) var ítalskur stjórnmálamaður sem átti þátt í sameiningu Ítalíu og varð tvisvar forsætisráðherra Ítalíu. Crispi fæddist á Sikiley og tók þar virkan þátt í Sikileyjarbyltingunni gegn Ferdinand 2. sem leiddi til þess að hann fór í útlegð til Fjallalands. Hann var bendlaður við Mazzini-samsærið 1853 og flýði þá til Möltu og síðan til Parísar. 1859 sneri hann aftur til Ítalíu og ferðaðist með leynd um Sikiley til að undirbúa uppreisn árið eftir. Í Genúa tók hann þátt í undirbúningi þúsundmannaleiðangursins sem lenti á Sikiley maí 1860. Crispi var þá lýstur „einvaldur Sikileyjar“. Eftir fall Palermó var Crispi útnefndur innanríkis- og fjármálaráðherra í bráðabirgðastjórn eyjarinnar en sagði brátt af sér vegna deilna milli fylgismanna Garibaldis og Cavour um innlimun eyjarinnar í ítalska ríkið.

Eftir sameininguna bauð Crispi sig fram til þingsetu og náði kjöri. Hann var í hópi „vinstrimanna“, þ.e. þeim hópi sem stutt hafði stofnun lýðveldis og voru andsnúnir konungsvaldinu en 1864 skipti hann um lit og gerðist konungssinni. 1867 reyndi hann að koma í veg fyrir innrás Garíbaldína í Róm sem leiddi til ósigurs þeirra í orrustunni við Mentana. Þegar fransk-prússneska stríðið hófst 1870 var hann andstæðingur hugsanlegs bandalags við Frakka.

Þegar Viktor Emmanúel 2. lést 1878 átti Crispi þátt í því sem innanríkisráðherra í þriðju ríkisstjórn Depretis að skapa konungsvaldinu traustari grundvöll, sjá til þess að konungurinn yrði grafinn í sérstöku grafhýsi í Róm, en ekki fluttur til Savoja og að eftirmaður hans tæki upp nafnið Úmbertó 1. konungur Ítalíu, en ekki Úmbertó 4. af Savoja. Hann átti einnig þátt í því, þegar Píus 9. lést, að sannfæra ráðsnefnd páfa um að halda fund sinn í Róm og samþykkja þannig í reynd lögmæti yfirtöku höfuðborgarinnar.

1887, þegar hann var orðinn forsætisráðherra fyrir vinstrimenn á þingi, stofnaði hann til persónulegra tengsla við Otto von Bismarck og mótaði utanríkisstefnu sína út frá Þríveldabandalaginu: varnarbandalagi Ítalíu, Austurríkis-Ungverjalands og Þýskalands 1882. 

Róttækir stuðningsmenn Crispis studdu hann nú ekki lengur en hægrimenn studdu stjórnina til 1891. Crispi beitti hörku gegn uppþotum og mótmælum og féll þannig í kramið hjá borgarastéttinni. Þegar fyrsta ríkisstjórn Giolittis virtist óhæf til að berjast gegn uppþotum var Crispi beðinn um að taka aftur við stjórninni. Í kosningunum 1895 fékk Crispi mikinn meirihluta en ósigurinn við Adúa í Austur-Afríkuherförinni ári síðar varð til þess að hann sagði af sér. 

Eftir þetta hélt Crispi áfram stjórnmálastarfi í þinginu.
Halamið

**Halamið** eða **Hali** eru fiskimið á brún landgrunns Íslands við enda Djúpáls sem liggur út frá Ísafjarðardjúpi norðvestur af Vestfjörðum. Þessi mið urðu mikilvæg eftir að Íslendingar hófu sjósókn á togurum eftir 1920. Laugardaginn 7. febrúar 1925 gerði þar aftakaveður svo tveir togarar fórust, *Leifur heppni* og *Robertson*, og með þeim 68 menn. Var þetta síðan kallað Halaveðrið.
Schock-verðlaunin

**Schock-verðlaunin** eða **Rolf Schock-verðlaunin**, eru verðlaun sem heimspekingurinn og listamaðurinn Rolf Schock (1933&ndash;1986) stofnaði til. Verðlaunin voru fyrst veitt í Stokkhólmi í Svíþjóð árið 1993 og hafa verið veitt annað hvert ár síðan. Hver verðlaunahafi hlýtur 400.000 sænskar krónur.

Verðlaunin eru ákveðin af þriggja manna nefndum sem eftirtaldar akademíur skipa. Þau eru veitt fyrir afrek í fjórum flokkum:

*Rökfræði og heimspeki (veitt af Konunglegu sænsku vísindaakademíunni)
*Stærðfræði (veitt af Konunglegu sænsku vísindaakademíunni)
*List (veitt af Konunglegu sænsku listakademíunni)
*Tónlist (veitt af Konunglegu sænsku tónlistarakademíunni)

## Verðlaunahafar í rökfræði og heimspeki

## Verðlaunahafar í stærðfræði

## Verðlaunahafar í listum

## Verðlaunahafar í tónlist

## Tengt efni
* Nóbelsverðlaunin
* Fields-orðan
* Nevanlinna-verðlaunin

## Tenglar
* Konunglega sænska vísindaakademían
Jönköping

**Jönköping** (*Júnakaupstaður*) er borg í Svíþjóð við vatnið Vättern. Árið 2015 bjuggu þar um 94.000 manns. Sveitarfélagið hefur um 140.000 íbúa. 

## Tilvísanir
Feneyjar

**Feneyjar** eru höfuðborg Venetó-héraðs á Norðaustur-Ítalíu. Borgin er bæði þekkt fyrir iðnað sinn sem og mikinn ferðamannastraum. Hún hefur stundum verið nefnd drottning Adríahafsins (*la Regina dell'Adriatico*) en einnig: *la Serenissima*, *la Superba* eða *la Dominante dei Mari*. Feneyjum stafar vaxandi hætta af flóðum (*acqua alta*), mengun og landsigi. Á síðustu öld varð stundum fólksflótti frá borginni vegna bágra lífskjara og á árunum 1968-1976 fluttu yfir 100.000 manns úr borginni. Íbúar Feneyja eru um 260.000 manns (2020). 

Borgin er hafnarborg og teygir sig yfir fjölda lítilla eyja í Feneyjalóninu sem er u.þ.b. 500 km² og liggur að Adríahafinu. Sunnan við Feneyjar eru óseyrar árinnar Pó og norðan borgarinnar eru óseyrar árinnar Piave. Iðnaðarsvæðið Mestre á meginlandi Ítalíu tengist Feneyjum með vegfyllingu og höfn er við Marghera. 

Feneyjar eru reistar á smáeyjum og á milli þeirra eru vatnsvegir sem nefndir eru síki á íslensku. Flestir ferðast milli borgarhluta með almenningsbátum, svonefndum vaporetti (et. *vaporetto*), en Feneyjar eru þó hvað frægastar fyrir gondólana sem er róið um síkin og hafa löngum verið ímynd rómantíkur. Byggingar Feneyja og menning hafa einnig verið seglar á ferðamenn í áranna rás.

Um 180 síki með um 400 brúm skilja að eyjarnar í Feneyjum. Helsta umferðaræðin er S-laga síki sem nefnist Canal Grande en heimamenn nefna Canalazzo. Á bökkum þess eru um 200 lystihallir (*palazzo*), tíu kirkjur og yfir það liggur Rialto-brúin ásamt þremur öðrum brúm: Ponte degli Scalzi, Ponte dell'Accademia og hin nýja og umdeilda Ponte della Costituzione. Í hjarta Feneyja er Markúsartorg með Markúsarkirkju og skammt frá er Hertogahöllin. 

*Heiti borgarinnar er leitt af heiti þjóðflokksins -Veneta sem byggði svæðið áður en rómverjar komu og var heitið (Venétia, Venésia, Venéxia) haft yfir allt þeirra land sem náði vel í allar áttir, einkum þó norður, frá blábotni Adríahafs.*

## Saga Feneyja
Feneyjar voru stofnaðar á 5. öld e.Kr. og urðu fljótlega blómlegur verslunarstaður og mikil miðstöð menningar og lista. Feneyjar urðu sjálfstætt lýðveldi á 8. öld. Borgríkið náði einokun á verslun við Austurlönd en missti hana í kjölfar þess að sjóleiðin til Austurlanda fjær fannst árið 1498. Feneyska lýðveldið sameinaðist Ítalíu ekki fyrr en undir lok 18. aldar. 

## Eitt og annað
* Margir frægir erlendir listamenn hafa dvalist í Feneyjum og sumir þeirra létust þar. Í Ca' Rezzonico dó enska skáldið Robert Browning. Richard Wagner dó í Ca' Vendramin Calergi árið 1883. 

## Tengt efni

* Burano
* Murano
* Lido (*Lido di Venezia*)
Steinunn Kristjánsdóttir

**Steinunn Jóna Kristjánsdóttir**, fornleifafræðingur, fædd 13. október 1965 á Breiðalæk í V-Barðastrandasýslu. Stúdent frá Menntaskólanum á Ísafirði 1986. Nam fornleifafræði við háskólann í Gautaborg (Fil.kand 1993, Fil.mag 1994, Fil.dr 2004). Hefur m.a. stundað rannsóknir á klausturrústum á Skriðuklaustri frá árinu 2002 (forkönnun sumarið 2000). Prófessor við Þjóðminjasafn Íslands og Háskóla Íslands. Kennslugreinar við sagnfræði- og fornleifafræðiskor HÍ: Inngangur að fornleifafræði, kynjafornleifafræði, vöruframleiðsla og -þróun, félagsleg fornleifafræði, siðfræði og fornleifafræði. Formaður Fornleifafræðingafélags Íslands frá 2002.

## Rit Steinunnar
* *The Awakening of Christianity in Iceland... (2004)* (doktorsritgerð)
* *Isländsk arkeologi: Stagnation eller utveckling?...(1993)* (BA-ritgerð) 
* *Sagan af klaustrinu á Skriðu (2012)* (fræðirit) 
* *Dauðadómurinn* (2024), um Bjarna Bjarnason, sem kenndur er við Sjöundá.

## Tenglar
*Heimasíða Steinunnar
Sjómannasamband Íslands

**Sjómannasamband Íslands** er landssamtök íslenskra sjómanna. Sambandið er aðili að Alþýðusambandi Íslands. Formaður er Valmundur Valmundsson og framkvæmdastjóri er Hólmgeir Jónsson. Hlutverk félagsins er að gæta hagsmuna sjómanna og standa að gerð kjarasamninga við íslenska ríkið.

## Saga
Sjómannasamband Íslands var stofnað 24. febrúar árið 1957. 
Stjórnendur Sjómannafélags Reykjavíkur voru aðalhvatamenn að stofnun sambandsins, sérstaklega með það fyrir augum að styrkja aðstöðu sjómannastéttarinnar við samninga um kaup og kjör, svo og til aukinna áhrifa á ríkisstjórn og löggjafavald varðandi hin ýmsu mál, er hún varð að sækja eða vera á verði um á þeim vettvangi.

Stofnfundurinn var haldinn dagana 23. og 24. febrúar 1957. Á fundinum síðari daginn var samþykkt að stofna sambandið, lög fyrir það samþykkt og bráðabirgðastjórn kosin til framhaldsstofnfundar, er haldinn skyldi um haustið. Í fyrstu stjórn voru kosnir Jón Sigurðsson og Hilmar Jónsson frá Sjómannafélagi Reykjavíkur og Magnús Guðmundsson frá Matsveinafélaginu, en þau tvö félög voru fyrstu stofnendurnir. Framhaldsstofnfundur var haldinn um haustið 19. og 20. október það sama ár. Þá voru gerðar smávægilegar breytingar á lögum sambandsins og kosin 5 manna stjórn, eins og lögin gerðu ráð fyrir. Þessir voru kosnir: Jón Sigurðsson, Reykjavík, formaður, og meðstjórnendur þeir: Magnús Guðmundsson, Garðahreppi, Hilmar Jónsson, Reykjavík, Ólafur Björnsson, Keflavík og Ragnar Magnússon, Grindavík. Svo litla trú hafði þáverandi forysta Alþýðusambands Íslands á tiltækinu, að hún sendi ekki færri en þrjú mótmælabréf gegn þessu til sjómannafélagana, þar sem forystumennirnir óttuðust mjög, að við þessa breytingu myndu sjómannafélögin ganga úr Alþýðusambandinu. Einn af stofnendum Sjómannasambandsins og fyrsti formaður, Jón Sigurðsson, var fyrrum fyrsti erindreki og framkvæmdastjóri ASÍ, sem allan sinn starfstíma hjá Alþýðusambandinu hafði unnið að því hörðum höndum að koma hverju nýstofnuðu verkalýðsfélagi þangað inn. Forysta ASÍ þekkti því þennan fyrrum starfsmann sinn ærið illa, ef þeir héldu, að hann myndi ekki gera gangskör að því, að Sjómannasambandið og aðildarfélög þess yrðu innan vébanda ASÍ, enda leið ekki langur tími, áður en hann sendi forystu ASÍ bréf þess efnis, að Sjómannasambandið æskti þess að vera aðili að ASÍ, þó að það fengi ekki upptöku í ASÍ fyrr en á þingi þess í nóvembermánuði 1960. Jón Sigurðsson gegndi formennsku í Sjómannasambandinu til 1976. Þá tók Óskar Vigfússon 1976 en hann lést árið 2006 en þá tók Sævar við af honum, og var kjörinn formaður sambandsins árið 2006, en hætti árið 2014. Í hans stað var Valmundur Valmundsson, formaður Sjómannafélagsins Jötuns í Vestmannaeyjum kosinn formaður sambandsins.

### Aðildarfélög
Í dag eiga 23 sjómanna- og verkalýðsfélög aðild að sambandinu. Um áramótin 2007 sameinuðust Sjómannafélag Reykjavíkur og Matsveinafélag Íslands undir nafninu Sjómannafélag Íslands og sögðu sig úr Sjómannasambandinu. 

## Heimild
* *Vinnan - Alþýðusamband Íslands 50 ára - 1916-1966.*

## Tengill
* Heimasíða Sjómannasambands Íslands
Endingarhyggja

**Endingarhyggja** er heimspekileg kenning um samsemd hluta (eða hvernig hlutir vara í gegnum tíma), sem felur í sér að á hverju augnabliki sé eining í samsemd hlutar, andstætt sneiðhyggju, sem felur í sér að eining samsemdar hluta sé fólgin í heild allra svonefndra tímasneiða hans (líkt og kvikmynd). Þannig hlutur samkvæmt endingarhyggjunni á sérhverju augnabliki sami hluturinn og hann var eða verður á öðru augnabliki.

Til að skýra kenninguna með dæmi má ímynda sér að einhver sjái bók einn daginn og sjái hana svo aftur næsta dag. Bókin, sem viðkomandi sér aftur næsta dag, er *sama* bókin og hann sá daginn áður en ekki einungis *sá hluti* bókarinnar sem er til seinni daginn.

Endingarhyggja fer gjarnan saman með nútíðarhyggju um tímann en gerir þó ekki ráð fyrir henni. (En nútíðarhyggjan gerir ráð fyrir eða felur í sér endingarhyggju).

Greinarmunurinn á nútíðarhyggju og eilífðarhyggju (á ensku „endurantism“ og „perdurantism“) var gerður af ástralska heimspekingnum Mark Johnston en á rætur að rekja til kenninga Davids Lewis.

## Tilvísanir

## Heimildir og frekara lesefni
*
*McKinnon, N., „The Endurance/Perdurance Distinction“, *The Australasian Journal of Philosophy* **80** (3) (2002): 288-306.
*Merricks, T., „Persistence, Parts and Presentism“, *Nous* **33** (1999): 421-38.
*Sider, T., *Four-Dimensionalism* (Oxford: Clarendon Press, 2001).
*Zimmerman, D., „Persistence and Presentism“, *Philosophical Papers* **25** (1996): 2.

## Tengt efni
* Eilífðarhyggja
* Nútíðarhyggja
* Sneiðhyggja
* Skip Þeseifs
* J.J.C. Smart
* W.V.O. Quine
* Alfred North Whitehead
Sneiðhyggja

**Sneiðhyggja** er heimspekileg kenning um samsemd hluta. Sneiðhyggja felur í sér að hlutir séu fjórvíðir og hafi svonefndar tímasneiðar. Einingin í samsemd hlutar er fólgin í heild allra tímasneiða hans. Með öðrum orðum felur kenningin í sér að hluturinn í heild sinni sé hluturinn allur á öllum augnablikum sem hann er til, eins og ormur sem teygir sig yfir tíma (engu síður en rúm).

Til dæmis má ímynda sér að einhver sjái í dag hlut, til dæmis styttu. Viðkomandi sér ekki alla styttuna, heldur einungis þann hluta hennar sem fyllir eða nær yfir það tiltekna augnablik þegar viðkomandi horfir á hana. Aftur á móti er styttan í gær og ef til vill einnig styttan í dag hlutar af styttunni allri.

Sneiðhyggja gerir ráð fyrir eða felur í sér eilífðarhyggju um tímann.

## Markverðir sneiðhyggjusinnar
* David Lewis
* J.J.C. Smart
* W.V.O. Quine
* Alfred North Whitehead

## Heimildir og frekara lesefni
*
*Johnston, M., „Is there a Problem about Persistence?“, *Proceedings of the Aristotelian Society* Supplementary Volume **61** (1987): 107-35.
*McKinnon, N., „The Endurance/Perdurance Distinction“, *The Australasian Journal of Philosophy* **80** (3) (2002): 288-306.
*Merricks, T., „Persistence, Parts and Presentism“, *Nous* **33** (1999): 421-38.
*Sider, T., *Four-Dimensionalism* (Oxford: Clarendon Press, 2001).
*Zimmerman, D., „Persistence and Presentism“, *Philosophical Papers* **25** (1996): 2.

## Tengt efni
* Endingarhyggja
* Eilífðarhyggja
* Nútíðarhyggja
* Skip Þeseifs
Skip Þeseifs

**Skip Þeseifs** er forn þverstæða um samsemd hluta. Þverstæðan lýsir skipi Þeseifs, sem á tilteknum degi er sama skipið og það var daginn áður, þótt skipt hafi verið um eina fjöl. En þá vaknar spurningin hvort enn sé um *sama* skipið að ræða þegar skipt hefur verið um *alla* hluta þess. Enn fremur vaknar spurningin hvað gerist ef smám saman er skipt um alla hluta skipsins en að því loknu eru gömlu hlutarnir síðan settir saman aftur: Hvort skipið er *sama* skipið og Þeseifur átti í upphafi?
Einar Jónsson

**Einar Jónsson** (11. maí 1874 – 18. október 1954) var íslenskur myndhöggvari, brautryðjandi á Íslandi. Einar vann mikið með þjóð- og goðsöguleg minni. Verk hans eru til sýnis í Listasafni Einars Jónssonar og mörg önnur eru þekkt kennileiti Reykjavíkurborgar þ.á m. styttan af Ingólfi Arnarsyni við Arnarhól.

Einar fæddist á Galtafelli í Hrunamannahreppi. Hann hélt til Kaupmannahafnar þar sem hann lærði við Konunglegu listaakademíuna á árum 1896-1899 hjá Vilhelm Bissen og Theobald Stein. Þar sýndi hann höggmynd sína *[[Útlagar]]* árið 1901. Einar ferðaðist til Rómar þar sem hann dvaldi í eitt ár og  þar mótuðust hugmyndir hans um hlutverk listamannsins. Einari þóttu hugmyndir sem bárust frá Þýskalandi og nefndust táknhyggja höfða til sín. Árið 1910 kynntist Einar hugmyndum sænska guðspekingsins Emanuels Swedenborg sem höfðu einnig mikil áhrif á hann. Einar sneri aftur til Íslands árið 1920 og bjó þar til dauðadags árið 1954.

## Verk
* Útlagar við Hólavallakirkjugarð, Suðurgötu.
*Ingólfur Arnarson, á Arnarhóli.
* Jón Sigurðsson á Austurvelli.
* Jónas Hallgrímsson við Hljómskálann.
* Úr Álögum á Ísafirði.
* Þorfinnur karlsefni á East River Drive í Philadelphia.
* Jón Sigurðsson í Manitoba í Winnipeg.

## Tengt efni
* Listasafn Einars Jónssonar

## Tenglar
* Listasafn Einars Jónssonar 
* Vefur um Einar Jónsson 
* „Einar Jónsson, myndhöggvari“, *Morgunblaðið* 1982.
* „Hann lifir í verkum sínum með þjóðinni“, *Tíminn* 1954.
* „Útlagar Einars Jónssonar og skrifin um heiti þeirra“, *Morgunblaðið* 1964.
* „Frú Anna Jónsson áttráð“, *Vísir* 1965.
* „Konan í kastalanum á Skólavörðuholtinu“, *Lesbók Morgunblaðsins* 1965.
Flæðirit

**Flæðirit** er notað til að lýsa flæði reiknirita eða forrits.

Þegar leysa á flókið vandamál og gefa yfirsýn þá er gott að stilla því upp gróflega og skoða hver séu helstu atriðin í vandamálinu. Flæðirit er gott verkfæri fyrir þetta. Það veitir góða yfirsýn og skýrir hvert er flæðið á milli helstu blokka vandamálsins. Síðan má taka hverja einstöku blokk, skoða nánar og jafnvel skrifa sér flæðirit sem lýsir innihaldi þeirrar blokkar.

Hægt er að nota flæðirit til að lýsa ýmiss konar öðru flæði en forritun. Til eru ýmsar aðrar tegundir flæðirita en því sem hér er lýst, svo sem: UML, samskiptarit, stöðurit og verknaðarrit svo eitthvað sé nefnt. En öll þessi rit hafa afmörkuð hlutverk innan flæðirita. Með UML er til dæmis hægt að teikna klasarit.

## Forrit
Ýmisleg forrit eru á markaðinum til að skrifa flæðirit með. Helstu forrit eru: Microsoft Office Visio, OpenOffice.org Draw, iGrafx FlowCharter & Process, EDraw Flowchart Software, Inkscape, Dia, ConceptDraw og SmartDraw. Einnig má notast við hvaða teikniforrit sem er, nú eða bara blað og blýant.

Það eru einnig til forrit sem geta búið til flæðirit sjálfkrafa, annaðhvort beint frá forritunarkóða eða sérstöku skriftarmáli fyrir flæðirit.

## Dæmi
Flæðirit sem sýnir útreikning á N hrópmerkt (N!). Þar sem N! = 1 * 2 * 3 * …. * N. Flæðiritið sýnir eina og hálfa lykkju – stöðu sem í byrjendabókum er rætt um að krefjist annað hvort að þáttur sé endurtekinn bæði innan og utan lykkjunnar eða að þátturinn sé á grein innan lykkjunnar.

Byrjað er að lesa inn gildi fyrir N sem reikna á hrópmerkt fyrir. Síðan eru byrjunarbreytur sem notaðar eru við útreikninginn frumstilltar. M er lykkjuteljari og F geymir útreikning. Síðan er lykkja ræst og F margfaldað með teljaranum þar til hann er orðin jafn upphafsgildinu N en þá endar lykkjan því M er orðið jafn N og F er skrifað út.

## Tilvísanir

## Heimildir

* Halla Björg Baldursdóttir, *Forritunarmálið Basic* (Reykjavík: Iðunn, 1981) 6. útg. 1982
Belo Horizonte

**Beló Horizonte** (portúgalska: *Fallegi sjóndeildarhringurinn*) er fylkishöfuðborgin í Minas Gerais-fylki Brasilíu. Borgin er fjölmennasta borg fylkisins þar búa 2,3 milljónir íbúa (2022) en um 6 milljónir á stórborgarsvæðinu.

Beló Horizonte er lands- og fylkismiðstöð varðandi viðskipti, iðnað, stjórnmál, samskipti, menntun og menningu.

## Íþróttir
* Clube Atlético Mineiro, knattspyrna
* Cruzeiro Esporte Clube, knattspyrna

## Tónlist
* Sepultura, þrass-þungarokkssveit.

## Myndir frá Beló Horizonte


Mynd:Bh2.jpg
Mynd:BH11.jpg
Mynd:BH16.jpg
Mynd:Bh5.jpg
Mynd:Bh9.jpg
Mynd:Praça Israel Pinheiro (Praça do Papa) Belo Horizonte.jpg
Mynd:Belve1bh.jpg
Minas Gerais

**Minas Gerais** er fylki í suðaustur-Brasilíu. Það er næstríkasta fylki landsins og næstfjölmennasta; með rúmar 21 milljónir íbúa (2024). Stærð þess er u.þ.b. 586.000 ferkílómetrar. 

Fylkishöfuðborgin er Beló Horizonte.
Klakksvík

**Klakksvík** (færeyska: *Klaksvík*) er næststærsti bær Færeyja, staðsettur á Borðey með um það bil 4700 íbúa. Mikil fiskvinnsla er stunduð í Klakksvík. Einu sinni voru 4 bóndabæir þar sem Klakksvík stendur, en byggðin jókst smám saman og varð að fjórum þorpum. Síðar fóru þorpin að stækka og uxu saman, og mynduðu bæinn Klakksvík. Póstnúmer bæjarins er FO 700.

Tónleikahátíðin Summarfestivalurin er haldin árlega í bænum.

## Íþróttir
Klaksvíkar ítróttarfelag er knattspyrnulið bæjarins. Árið 2023 komst það í riðlakeppni Sambandsdeildar Evrópu.

## Tengill
* Vefsíða bæjarins
Austurey

**Austurey** (færeyska: *Eysturoy*) er næststærsta og næstfjölmennasta eyja Færeyja og er 288 km² að stærð. Íbúar eyjarinnar voru 10.839 þann 1. janúar 2011 og hefur fjölgað lítið eitt á síðustu árum. Sunnan til er eyjan tiltölulega sléttlend á færeyskan mælikvarða en þar er einnig hæsta fjall Færeyja, Slættaratindur, 882 metrar á hæð, og tvö önnur fjöll, Gráfell og Svartbakstindur, eru yfir 800 m há.

Austurey liggur austan við Straumey og samsíða henni. Sundið á milli þeirra, Sundini, er langt og nokkuð beint, mjög mjótt víða norðan til og var það brúað fyrir allmörgum árum svo hægt er að aka milli eyjanna. Árið 2006 voru svo opnuð göng, Norðeyjagöngin, yfir til Borðeyjar.
Ný göng milli byggðanna í Skálafirði og Tórshavnar, Eysturoyargöngin eru í byggingu og stefnt er að opna þau árin 2019-2020.

## Byggðir á Austurey
Strendur Austureyjar eru mjög vogskornar, nema suðvesturströndin andspænis Straumey, og þar eru langir og mjóir firðir, þar á meðal Skálafjörður, lengsti fjörður Færeyja. Við mynni hans eru nokkur allstór þorp eða smábæir sem liggja þétt saman eða hafa nánast runnið saman. Þar á meðal er Runavík, en þar er ferjuhöfn þar sem Norræna lendir stundum ef veðurskilyrði eru óhagstæð í Þórshöfn því höfnin í Runavík er yfirleitt kyrrari. Stærsti bærinn er hins vegar Fuglafjørður á austurströndinni, en þar eru um 1500 íbúar.

Þorp og bæir með yfir 400 íbúa eru, auk Fuglafjarðar: Leirvík, Saltangará, Toftir, Strendur, Eiði, Skáli, Norðragøta, Runavík, Glyvrar og Syðrugøta. Aðrar byggðir eru: Elduvík, Funningsfjørður, Funningur, Gjógv, Gøtugjógv, Hellurnar, Innan Glyvur, Kolbanargjógv, Lambareiði, Lambi, Ljósá, Morskranes, Nes, Norðskáli, Oyndarfjørður, Oyrarbakki, Oyri, Rituvík, Saltnes, Selatrað, Skálafjørður, Skipanes, Strendur, Svínáir, Søldarfjørður, Toftir, Undir Gøtueiði og Æðuvík.

Byggðirnar Syðrugøta, Gøtugjógv og Norðragøta standa þar sem fornbýlið Gata, bústaður Þrándar í Götu, sem er ein aðalpersóna Færeyinga sögu, átti heima um árið 1000.

Sunnan Fuglafjarðar er volg uppspretta sem kallast Varmakelda og er eini staðurinn á Færeyjum þar sem jarðhita er að finna. Sagt er að vatnið úr uppsprettunni sé mikil heilsubót og við hana safnast fólk saman til að fagna sumarsólstöðum ár hvert.

## Risinn og Kellingin
Út af nyrsta odda Austureyjar standa tveir drangar, Risin (71 m) og Kellingin (68 m) upp úr sjó. Risin er mun breiðari en Kellingin mjó og gat í gegnum hana neðst og er talið að hún muni hrynja í sjó innan tíðar. Þjóðsögur segja að í fyrndinni hafi tröllin á Íslandi viljað koma höndum yfir Færeyjar og hafi sent þessi skötuhjú þangað til að sækja þær. Þau komu að Eiðiskolli, nyrst á Austurey og kerlingin klifraði upp með reipi til að binda eyjarnar saman svo að risinn gæti tekið þær á bakið, en alltaf þegar hún setti reipið utan um Eiðiskoll og herti að brotnaði úr fjallinu og reipið losnaði. Við þetta voru þau að bjástra alla nóttina án árangurs og gleymdu tímanum og þegar fyrstu sólargeislarnir skinu á þau urðu þau að steini. Þarna hafa þau staðið síðan og starað með löngunaraugum heim til Íslands.
Þreytistríð

**Þreytistríð** eru langvinn vopnuð átök þar sem annar aðilinn, oftast sá sem á í vök að verjast, reynir að lengja átökin sem mest í þeim tilgangi að þreyta óvininn þ.a. baráttuþrek hans þverri eða að gera honum væntnlegan sigur dýrkeyptan (pyrrosarsigur). Niðurstaða þreytistríðs er yfirleitt mikið mannfall á báða bóga, gífurleg eyðileggining mannvirkja og lands, pólitísk upplausn og jafnvel efnahagshrun. „Sigur“ í þreytistríði er því dýru verði keyptur og deila má um hvað hugtakið sigur merkir í þeim skilningi. Umsátur er ein tegund þreytistríðs, en þekktast er líklega umsátur rómverja um Masadavirkið í Júdeu (nú Ísrael) árið 72, sem lauk með því að um 1000 virkisverja sviptu sig lífi.

Nútímaher forðast þreytistríð því hann er illa búinn efnahagslega og politískt undir langvinn átök. Því er reynt af fremsta megni að ná skjótum hernaðarsigri á vígvelli og knýja þannig óvininn til að leggja niður vopn. Hætt er við að þegar átökum formlegra herja lýkur með uppgjöf annars hersins taki við skæruhernaður, sem getur breytt átökum í þreytistríð. 

Dæmi um stríð sem á ákveðnu tímabili má flokka sem þreytistríð: Fyrri heimsstyrjöldin, Víetnamstríðið, stríð Íraks og Írans og hugsanlega stríðið í Írak.
Vegalengd

**Vegalengd** er stysta fjarlægð milli tveggja staða á yfirborði jarðar. Stærðfræðileg skilgreining er að vegalengd sé boglengd þess hluta stórbaugs, með sama geisla og jörðin, sem liggur á milli staðanna.

## Tengt efni
*Fjarlægðarformúlan
Mannfall

**Mannfall** er það þegar menn deyja í vopnuðum átökum, stríði eða náttúruhamförum. Á einnig við fjölda þeirra sem deyja í stíðsátökum, en stundum er eingöngu átt við fallna hermenn. Tölur um mannfall eru oft ekki nákvæmar og mannfall óvinahers er stundum ýkt í áróðursskyni. Oft er gefin ein tala *fallina og særðra* hermanna á vígvelli, en slíkar tölur eru mikilvægar herforingjum sem þurfa stöðugt að hafa vitneskjum um fjölda bardagahæfra hermanna. Sagnfræðingar deila oft um mannfall í styrjöldum, en erfitt eða ómögulegt getur verið að fá nákvæmt mat á það.

## Ummæli um mannfall
* *Og konurnar stigu dansinn, hófu upp söng og mæltu: Sál felldi sín þúsund, en Davíð sín tíu þúsund*. (Fyrri Samúelsbók 18.7)
* Tommy Franks, herforingi í Bandaríkjaher sagði við upphaf Íraksstríðsins 2003 að herinn tæki ekki saman tölur um mannfall („*we don't do body counts*“), sem er varla trúlegt, en líklega sagt í þeim tilgangi að leyna mannfalli á viðkvæmu tímabili í stríðsrekstrinum.

## Áætlaðar tölur um mannfall (hermanna og óbreyttra) í heimsstyrjöldunum tveimur
* Fyrri heimsstyrjöld : 40 milljónir
* Seinni heimsstyrjöld : 62 milljónir
Vígvöllur

**Vígvöllur** er svæði á jörðinni þar sem fram fara vopnuð átök. Getur verið landspilda, land (ríki) eða heimsálfa. Afmarkast oftast af landamærum. Yfirleitt tilheyrir loftrými yfir landinu og strandlengjan vígvelli, þó að orðið vígvöllur sé venjulega ekki notað um þau.
Þjóðmál

**Þjóðmál** er íslenskt tímarit, stofnað 2005, sem fjallar fyrst og fremst um stjórnmál. Ritstjóri er Jakob F. Ásgeirsson, rithöfundur og útgefandi. Margir greinahöfundar eru núverandi eða fyrrverandi meðlimir Sjálfstæðisflokksins. Ritstjórnarstefnu tímaritsins lýsir ritstjóri með orðunum „frelsi og hæfilegt íhald“ sem gæti kallast hugmyndafræði Sjálfstæðisflokksins þótt það sé ekki einhlítt. Tímaritið kemur út fjórum sinnum á ári, í því er að finna samansafn greina frá fjölbreyttum hópi höfunda. Meðal þeirra má nefna:

*Jónas H. Haralz
*Hannes Hólmsteinn Gissurarson
*Björn Bjarnason
*Atli Harðarson
*Þór Whitehead
*Þorsteinn Pálsson

Fjölmargar umtalaðar greinar hafa birst í Þjóðmálum sem spanna allt frá sagnfræði til greiningar á fjölmiðlum. Hafa margar vakið athygli og hlotið umfjöllun víða. Oft er tekið á málum á gagnrýninn hátt og telja margir að það sé einn af helstu kostum tímaritsins hvað mörg ný sjónarhorn á dægurmálin er þar að finna, sem ekki falla að þeirri mynd sem birtist okkur í hefðbundnum fjölmiðlum.

Gagnrýnendur ritstjórnarstefnu Þjóðmála finna tímaritinu það helst til foráttu að upphefja ýmsa Sjálfstæðismenn og fjalla ómaklega um vinstrimenn á Íslandi bæði fyrr og síðar. Sérstaklega hefur Össur Skarphéðinsson lagt sig fram við að gera lítið úr efnistökum tímaritsins á  heimasíðu sinni .

## Tilvísanir

## Tenglar
* VefÞjóðviljinn - hér er hægt að panta áskrift
Engrish

**Engrish** er málfræðilega rangt afbrigði af ensku sem fyrirfinnst aðallega í austur-asískum löndum. Hún er af því tilkomin að fólk frá þeim svæðum talar oft ensku með því að nota bara kanahljóma og skiptir *l* og *r* út fyrir smelluhljóð.
Samuel Colt

**Samuel Colt** (19. júlí 1814 – 10. janúar 1862) var bandarískur uppfinningamaður og athafnamaður sem er fyrst og fremst þekktur fyrir að hafa hannað fyrstu nothæfu sexhleypuna með snúningsmagasíni sem hann fékk einkaleyfi fyrir 25. febrúar 1836. 

## Tenglar
* Colt's Manufacturing Company, Inc.: Colt history