Rosalynn Carter

**Eleanor Rosalynn Carter** (f. Smith; 18. ágúst 1927 – 19. nóvember 2023) var Bandaríkjakona sem var forsetafrú Bandaríkjanna frá 1977 til 1981 sem eiginkona Jimmy Carter forseta. Hún var talskona fjölmargra málefna í gegnum áratugina, sér í lagi geðheilbrigðismálefna. Carter var virk í stjórnmálum á forsetatíð eiginmanns síns og var vön að mæta á ríkisstjórnarfundi í Hvíta húsinu, auk þess sem hún var einn nánasti ráðgjafi forsetans. Líkt og Jimmy Carter var Rosalynn ein af lykilmeðlimum góðgerðasamtakanna Habitat for Humanity.

## Æviágrip
Rosalynn Carter var komin af bændafólki frá Georgíu. Faðir hennar lést þegar hún var þrettán ára og Rosalynn tók sér störf í saumaskap til að hjálpa móður sinni að sjá fyrir fjölskyldunni. Hún útskrifaðist frá menntaskólanum Americus, skammt frá heimabæ hennar í Plains í Georgíu. Hún var góður námsmaður sem hlaut hæstu einkunn í skóla og var valin til að lesa kveðjuræðu við útskrift árgangsins.

Þann 7. júlí árið 1946 giftist Rosalynn Jimmy Carter, sem gegndi þá þjónustu í bandaríska sjóhernum. Hjónin fluttu í kjölfarið til Norfolk í Virginíu, þar sem Jimmy var staðsettur. Þau sneru aftur til Georgíu árið 1953 eftir að faðir Jimmys lést til þess að taka við rekstri jarðhnetubús Carter-fjölskyldunnar. Rosalynn fór á bókhaldsnámskeið til að geta aðstoðað við rekstur búsins.

Rosalynn Carter kom fyrst fram opinberlega þegar eiginmaður hennar bauð sig fram í annað skipti til fylkisstjóra Georgíu. Í stað þess að fylgja eiginmanni sínum fór hún ein á atkvæðaveiðar og flutti kosningaræður víðs vegar um fylkið. Rosalynn fékk áhuga á málefnum aldraðra, þroskahamlaðra og fatlaðra á meðan hún tók þátt í kosningabaráttunni þegar kjósendur greindu henni frá vandamálum sínum. Þessi málefni áttu eftir að vera henni hugleikin síðar á ferli hennar.

Jimmy Carter bauð sig fram til forseta Bandaríkjanna fyrir Demókrataflokkinn í forsetakosningunum 1976. Aftur tók Rosalynn fullan þátt í kosningabaráttu manns síns og fór í kosningaherferðir til 34 fylkja landsins. Jimmy Carter var kjörinn forseti í kosningunum og Rosalynn varð því forsetatrú Bandaríkjanna við embættistöku eiginmanns síns í janúar 1977.

Rosalynn Carter hafði veruleg áhrif sem forsetafrú. Hún barðist fyrir réttindum fatlaðra og varð önnur forsetafrúa Bandaríkjanna á eftir Eleanor Roosevelt til að flytja ræðu til stuðnings eigin málefnis á Bandaríkjaþingi. Hún var fulltrúi Bandaríkjanna á alþjóðavettvangi, sat ríkisstjórnarfundi til að fylgjast með gangi mála og tók þátt í friðarviðræðum í Camp David. Vinsældir Jimmys biðu hnekki þegar leið á forsetatíð hans en Rosalynn var áfram vinsæl meðal almennings allan þann tíma sem hjónin sátu í Hvíta húsinu. 

Jimmy Carter náði ekki endurkjöri í forsetakosningunum 1980 og því yfirgáfu þau Rosalynn Hvíta húsið í janúar 1981. Eftir að stjórnartíð Carters lauk voru hjónin virk í velferðarmálum og friðarstarfsemi. Jimmy og Rosalynn stofnuðu Carter-stofnunina svokölluðu árið 1982, sem vinnur að rannsóknum á sviði mannréttinda og aðferðum við að draga úr mannlegri þjáningu á alþjóðavísu. Árið 1984 gaf Rosalynn út æviminningarnar *First Lady of Plains*, sem varð metsölubók.

Rosalynn Carter lést þann 19. nóvember 2023 á heimili sínu í Georgíu, 96 ára að aldri.

## Einkahagir
Rosalynn eignaðist fjögur börn með eiginmanni sínum. Líkt og Jimmy Carter var hún baptisti og á árum þeirra í Hvíta húsinu kenndu þau bæði í sunnudagaskóla í Washington.

## Tilvísanir