open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rannveig Rist

**Rannveig Rist** (f. 9. maí 1961) er íslenskur verkfræðingur og forstjóri Álversins í Straumsvík. Ráðning Rannveigar í forstjórastarfið markaði tímamót því það mun hafa verið í fyrsta skipti sem kona var ráðin í starf forstjóra hjá iðnfyrirtæki af þessari stærðargráðu á Íslandi.

Foreldrar Rannveigar voru Sigurjón Rist vatnamælingamaður og kona hans María Sigurðardóttir viðskiptafræðingur og kennari en María var fyrst kvenna á Íslandi til að ljúka námi í viðskiptafræði frá Háskóla Íslands. Eignmaður Rannveigar er Jón Heiðar Ríkharðsson vélaverkfræðingur og eiga þau þrjú börn.

## Nám
Rannveig lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum við Sund árið 1980, lauk námi frá Vélskóla Íslands árið 1983 og kláraði sveinspróf í vélvirkjun árið 1985. Hún lauk námi í vélaverkfræði frá Háskóla Íslands árið 1987 og MBA námi frá San Francisco háskóla í Bandaríkjunum árið 1989. 

## Starfsferill
Rannveig starfaði meðfram námi við vatnamælingar en einnig hjá Landsvirkjun og Hraðfrystihúsinu á Patreksfirði. Að loknu námi í vélvirkjun var hún í nokkur ár vélstjóri til sjós m.a. á togurunum Óskari Halldórssyni RE og Guðbjarti ÍS. Árið 1990 hóf Rannveig störf í Álverinu í Straumsvík og sinnti þar ýmsum störfum þangað til hún tók við starfi forstjóra. Hún var m.a. deildarstjóri öryggis- og umhverfismála, talsmaður fyrirtækisins og forstöðumaður steypuskála þar til hún var ráðin forstjóri fyrirtækisins árið 1996 en hún tók við starfinu í ársbyrjun árið 1997.

Rannveig hefur um árabil verið með áhrifamestu einstaklingum í íslensku viðskiptalífi. Hún hefur sinnt fjölda trúnaðar- og stjórnunarstarfa undanfarna tvo áratugi. Árið 1994 var hún kosin af Alþingi til að gegna formennsku í Lýðveldissjóði frá 1994-2000. Hún var um árabil stjórnarformaður Símans og Skipta hf og sat í stjórn HB Granda en sagði sig úr stjórninni vegna óánægju með brottrekstur framkvæmdastjóra fyrirtækisins frá félaginu. Hún hefur setið í stjórn Viðskiptaráðs Íslands, Samtaka atvinnulífsins og verið stjórnarformaður Samáls, samtaka álframleiðenda um árabil. Hún sat í stjórn Sparisjóðs Reykjavíkur og nágrennis (SPRON) á árunum fyrir hrun íslenska bankakerfisins árið 2008. 

### SPRON-málið
Í kjölfar hrunsins var Rannveig ásamt Guðmundi Haukssyni forstjóra SPRON og þremur öðrum stjórnarmönnum SPRON þeim Ara Bergmanni Einarssyni, Jóhanni Ásgeiri Baldurs og Margréti Guðmundsdóttur ákærð fyrir umboðssvik og að hafa misnotað stöðu sína hjá SPRON og stefnt félaginu í hættu með tveggja milljarða króna lánveitingar til Exista án tryggingar. Hæstiréttur sýknaði Rannveigu og öll hin ákærðu í málinu í janúar árið 2017.

## Viðurkenningar
1996 - Útnefnd Kona ársins hjá tímaritinu Nýtt líf.

1996 - Maður ársins hjá Stöð 2.

1998 - Heiðursmerki Verkfræðingafélags Íslands.

1999 - Riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu fyrir stjórnunarstörf í atvinnulífinu. 

2008 - Maður ársins hjá timaritunu Frjáls verslun.

2009 - Viðurkenning Félags kvenna í atvinnurekstri (FKA) fyrir lofsvert framlag til íslensks atvinnulífs.

2010 - Viðskiptaverðlaun Viðskiptablaðsins.

2018 - Iðnaðarmannafélag Íslands útnefndi Rannveigu heiðursiðnaðarmann félagsins.

## Tilvísanir
Vilhelm Vilhelmsson

**Vilhelm Vilhelmsson** (f. 17. mars 1980) er íslenskur sagnfræðingur. Hann er með doktorspróf frá Háskóla Íslands og fjallaði doktorsritgerð hans um vistarband og íslenskt samfélag á 19. öld. Bók hans, *Sjálfstætt fólk - vistarband og íslenskt samfélag á 19. öld*, byggir á doktorsritgerðinni.  

Vilhelm er annar tveggja ritstjóra *[[Saga (tímarit)|Sögu]]*, tímarits Sögufélags.
Gestur Guðfinnsson

**Gestur Guðfinnsson** (24. september 1910 – 4. maí 1984) var ljóðskáld og blaðamaður.

## Æviferill
Gestur fæddist og ólst upp í Litla-Galtardal á Fellsströnd í Dalasýslu.  Foreldrar hans voru Sigurbjörg Guðbrandsdóttir og Guðfinnur Jón Björnsson. Á árunum 1933-43 starfaði hann sem bóndi í Litla-Galtardal og á Ormsstöðum í Klofningshreppi. Á meðan hann bjó í Dölunum sinnti hann ýmsum félagsmálum samhliða bústörfum.  Hann gegndi um hríð starfi oddvita hreppsnefndar Klofningshrepps, var formaður Ungmennafélagsins Vonar í Klofningshreppi, og sat í stjórn Ungmennasambands Dalamanna og Búnaðarfélags Klofningshrepps. Árið 1943 flutti Gestur til Reykjavíkur og þar byrjaði hann tveimur árum síðar að vinna fyrir Alþýðublaðið. Þar vann hann um árabil, lengst af sem blaðamaður. Hann starfaði einnig sem fararstjóri fyrir Ferðafélag Íslands. 


## Skáldaferill
Á meðan Gestur starfaði sem blaðamaður á Alþýðublaðinu orti hann af og til í það og notaði þá dulnefnið Lómur.  Hann sendi frá sér fimm ljóðabækur um ævina og orti ávarp fjallkonunnar fyrir þjóðhátíð 1963.  Þekktasta kvæði hans er þó líklega Í grænum mó.  Sigfús Halldórsson samdi lag við kvæðið og Elly Vilhjálms söng það inn á plötu.    

### Ljóðabækur
*Þenkingar (1952)
*Lék ég mér í túni (1955)
*Undir því fjalli (1976)
*Hundrað skopkvæði (1977)
*Undir Öræfahimni (1978)

## Heimildir
Hrefna Róbertsdóttir

**Hrefna Róbertsdóttir** (f. 6. september 1961) er íslenskur sagnfræðingur. Hún var skipuð þjóðskjalavörður í mars 2019.

Hrefna lauk doktorsprófi í sagnfræði frá Háskólanum í Lundi árið 2008. Hún var formaður Sagnfræðistofnunar á árunum 1994-1996. Frá árinu 2015 hefur Hrefna verið forseti Sögufélags.

## Tilvísanir
Windows 98

**Windows 98** er stýrikerfi, sem er ekki lengur stutt, með myndrænu viðmóti sem þróað var af Microsoft. Það var næsta útgáfan af Windows á eftir Windows 95. Það var gefið út til tölvuframleiðenda 15. maí 1998 og til almennings 25. júní 1998. Það tilheyrir Windows 9x-stýrikerfafjölskyldunni. Eins og undanfari þess er Windows 98 blandað 16- og 32-bita stýrikerfi og ræsingarferlið byggir á MS-DOS. 

Windows 98 var leyst af hólmi af Windows 98 Second Edition (SE) sem kom út 5. maí 1999. Þar á eftir kom út Windows ME 14. september 2000. Vinnuheiti Windows 98 var *Memphis*.

## Heimild
*
Friðhelgi einkalífs

**Friðhelgi einkalífs** er möguleiki einstaklingsins til að einangra sjálfan sig, eða upplýsingar um sig sjálfan og þannig tjá sig á duldan hátt. Mörk og efni þess sem er skilgreint sem friðhelgt er mismunandi eftir menningarheimum og einstaklingum, en hafa sameiginleg einkenni. Þegar eitthvað er friðhelgt einstaklingi, þá þýðir það að þeim finnist eitthvað sérstakt eða viðkvæmt. Svið friðhelgis skarast á við öryggi (trúnað), sem getur innifalið hugtök um æskilega notkun ásamt vernd upplýsinga. Friðhelgi getur einnig átt við friðhelgi líkamans.

Þessi réttur er ekki tilefni til óviðurkennda innrása í friðhelgi af ríkinu, fyrirtækjum eða einstaklingum. Friðhelgi er hluti af lögum margra laga, og í sumum tilfellum stjórnarskrám. Öll lönd hafa lög sem takmarka á einhvern hátt friðhelgi. Dæmi um þetta er lög um skatta, sem skikka fólk til að deila upplýsingum um innkomu. Í sumum löndum getur friðhelgi skarast á við tjáningarfrelsislög og sum lög geta þurft upplýsingar sem myndu annars teljast til einkahags.

## Heimildir
Blanda (tímarit)

***Blanda - fróðleikur gamall og nýr*** var tímarit sem Sögufélag gaf út á árunum 1918&ndash;1953. Tímaritið innihélt ýmiss konar sögulegan fróðleik auk þess sem þar voru birtar áhugaverðar frumheimildir. Megnið af greinunum í *Blöndu* var skrifað af stjórnarmönnum í Sögufélagi.

1950 hóf Sögufélag að gefa út *[[Saga (tímarit)|Sögu]]*, tímarit sem laut strangari fræðilegri kröfum en *Blanda* og markaði sú útgáfa endalok *Blöndu*.

Árið 2020 hóf Sögufélag að halda úti hlaðvarpi sem hlaut nafnið Blanda, með vísun í tímaritið.
Inga Huld Hákonardóttir

**Inga Huld Hákonardóttir** (fædd 15. mars 1936, dáin 27. maí 2014) var íslenskur sagnfræðingur, rithöfundur og blaðamaður. 

Foreldrar Ingu Huldar voru Hákon Guðmundsson (1904-1980) lögfræðingur og yfirborgardómari í Reykjavík og Ólöf Dagmar Árnadóttir (1909-1993) íþróttakennari og rithöfundur. Inga Huld átti tvær systur, Hildi Hákonardóttur rithöfund og myndvefara og Hjördísi Björk Hákonardóttur fyrrverandi sýslumann og hæstaréttardómara. 

Fyrri maður Ingu Huldar var Leifur Þórarinsson tónskáld og eignuðust þau þrjú börn Hákon organista og tónskáld, Öldu Lóu hönnuð og ljósmyndara og Þórarinn rifhöfund og myndlistarmann. Seinni maður hennar var Kristján Árnason bókmenntafræðingur, þýðandi og háskólakennari.

## Nám og störf
Inga Huld lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1955, BA-prófi í sagnfræði og ensku frá Háskóla Íslands árið 1969 og stundaði framhaldsnám í sagnfræði við Kaupmannahafnarháskóla um skeið. Hún starfaði sem blaðamaður á Tímanum, DV og Heimsmynd frá 1965-1988. Frá árinu 1985 starfaði hún við rannsóknir og ritstörf á svið kvennasögu. Hún ritaði fjölda fræðigreina um sagnfræði og kvennasögu og var á meðal frumkvöðla í sagnfræðilegum rannsóknum á sögu kvenna. Hún sat í stjórn Félags um 18. aldar fræði og í stjórn samtaka um Maríusetur.

## Ritaskrá
1981 - *Hélstu að lífið væri svona? Viðtöl við verkakonur*

1985 - *Lífssaga baráttukona* - (Aðalheiður Bjarnfreðsdóttir viðtalsbók)

1989 - *Ég og lífið* - (Guðrún Ásmundsdóttir viðtalsbók)

1992 - *Fjarri hlýju hjónasængur - öðruvísi Íslandssaga.* 

1996 - *Konur og kristsmenn. Þættir úr kristnisögu*. 

Inga Huld var ráðgjafi um kvennasjónarhorn við Kristssögu I-IV og í ritstjórn afmælisritsins Kvennaslóðir, til heiðurs Sigríði Th. Erlendsdóttur sagnfræðingi. Auk þess þýddi hún nokkrar bækur.

## Ítarefni
Inga Huld Hákonardóttir, [„Að þegja konur í hel“](https://baekur.is/bok/000224566/0/141/Konur_Bls_141/Inga%20Huld?iabr=on#page/Bla%C3%B0s%C3%AD%C3%B0a+110++(140+/+308)/mode/2up/search/Inga+Huld), *Konur skrifa til heiðurs Önnu Sigurðardóttur*, bls. 111-114 (Reykjavík 1980)

## Tilvísanir
Mihaly Csikszentmihalyi

**Mihaly Csikszentmihalyi** (f. 29. september 1934 - 20. október 2021) var ungverskur og bandarískur sálfræðingur. Hann var þekktur fyrir kenningar sínar um flæði og jákvæða sálfræði. Hugmynd hans um flæði er að þegar fólk einbeitir sér að krefjandi viðfangsefni sem það ræður við verði til hugarástand sem hann kallar flæði, fólk verður hugfangið, ákaft og ánægt.

## Heimildir
* Kristján Kristjánsson. (2011). Jákvæða sálfræðin gengur í skóla. Hamingja, skapgerðarstyrkleikar og lífsleikni. Ráðstefnurit Netlu – Menntakvika 2011. 
* Ingrid Kuhlman, Hvað gerir þig hamingjusama(n)?, Frjáls verslun, 5. tölublað (01.05.2009), Blaðsíða 94-99 

## Tengill
* Mihaly Csikzentmihalyi og flæði
Parakeelya spergularina

***Parakeelya spergularina*** er plöntutegund sem var lýst af M.A. Hershkovitz. Hún er frá Norður-Ástralíu.

## Tilvísanir
Skrifstofustjóri Alþingis

**Skrifstofustjóri Alþingis** er æðsti embættismaður þingsins. Embættið á rætur að rekja til ársins 1593 en þá var talað um alþingisskrifara eða lögþingsskrifara sem „tilskikkaður“ var til embættisins af konungi. Um tíma var einnig notast við orðið landþingsskrifari. Guðmundur Þórðarson var sá fyrsti til að gegna starfinu en hann sinnti því frá 1593-1600. Hlutverk skrifarans var að skrá niður það sem fram fór á þinginu og láta þingmönnum og öðrum í té eftirrit af skjölum og dómum.

Eftir endurreisn Alþingis árið 1845 og fram til ársins 1914 voru starfandi skrifstofustjórar eða skrifarar forseta eins og starfið var yfirleitt nefnt. Þeir störfuðu hins vegar aðeins á meðan þingið sat, yfirleitt annað hvert ár, einn til tvo mánuði í senn. 

Til embættis skrifstofustjóra Alþingis eins og það er í dag, var fyrst stofnað með þingskaparlögum árið 1915 en í 11. og 12. grein núgildandi þingskapa er fjallað um embætti skrifstofustjóra þingsins. Forsætisnefnd þingsins ræður skrifstofustjóra og er hann skipaður til sex ára í senn. Hann stjórnar skrifstofu þingsins og framkvæmdum á vegum þingins og hefur umsjón með fjárreiðum þess og eignum í umboði forseta Alþingis og ræður annað starfsfólk þingsins.  

Skrifstofustjóri þingsins situr fundi forsætisnefndar og er forseta Alþingis og nefndinni innan handar við stjórn þingsins. Skrifstofustjóri eða fulltrúi hans situr þingfundi og er forsetum til aðstoðar jafnframt því að sjá til þess að samþykktir þingsins séu skrásettar.

## Skrifstofustjórar Alþingis frá 1915

* 1915-1920 Einar Þorkelsson
* 1921-1956 Jón Sigurðsson frá Kaldaðarnesi
* 1956-1984 Friðjón Sigurðsson
* 1984-2005 Friðrik Ólafsson
* 2005-2019 Helgi Bernódusson
* 2019-2025 Ragna Árnadóttir
* 2025-nú Sverrir Jónsson

## Tilvísanir
Will

**Willy Maltaite** (30. október 1927 – 18. febrúar 2000), betur þekktur undir pennaheitinu **Will**, var belgískur teiknari og myndasöguhöfundur. Hann var ásamt teiknurunum Franquin, Morris og Jijé einn af stofnendum teiknimyndablaðsins Svals og einn meðlima fjórmenningaklíkunnar í fransk-belgískri myndasöguhefð sem kennd var við svonefndan Marcinelle-skóla. Á löngum starfsferli samdi hann og teiknaði ýmsar vinsælar teiknimyndaseríur, en hans þekktustu verk eru myndasögurnar Tif et Tondu og Isabelle. Þá skrifaði hann handrit að myndasögum fyrir aðra teiknara, t.d. sögum um Sval og Val fyrir Franquin og Steina sterka fyrir Peyo.

## Tenglar
https://www.lambiek.net/artists/w/will.htm Sótt 27. júní 2019
Salome Þorkelsdóttir

**Salome Þorkelsdóttir** (f. 3. júlí 1927) er fyrrverandi alþingismaður og fyrrum forseti Alþingis. Salome sat á þingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Reykjaneskjördæmi frá 1979-1995.

Salome fæddist í Reykjavík og foreldrar hennar voru hjónin Þorkell Sigurðsson vélstjóri og Anna Þorbjörg Sigurðardóttir húsmóðir. Eiginmaður Salome var Jóel Kristinn Jóelsson (1921-2007) garðyrkjubóndi í Mosfellsdal. Salome og Jóel eignuðust þrjú börn. 

## Nám og störf
Salome lauk námi frá Kvennaskólanum í Reykjavík árið 1945. Hún vann skrifstofustörf frá 1945-1967 og 1967-1979 og var t.d. aðalgjaldkeri Mosfellshrepps frá 1972-1979. Hún sat í hreppsnefnd Mosfellshrepps frá 1966-1982 og var oddviti hreppsins frá 1981-1982. Hún var formaður Samtaka sveitarfélaga í Reykjaneskjördæmi frá 1975-1979, formaður fulltrúarráðs sjálfstæðisfélaganna í Kjósarsýslu frá 1972-1980 og sat í miðstjórn Sjálfstæðisflokksins frá 1973-1987. 

Salome var kosin á þing árið 1979 og sat á þingi til ársins 1995. Hún gegndi embætti forseta Alþingis frá 1991-1995. Eftir að Salóme lét af þingmennsku var hún m.a. formaður Félags eldri sjálstæðismanna. 

Árið 1993 var Salome sæmd stórriddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu fyrir störf í opinbera þágu og árið 2007 var hún útnefnd Heiðursborgari Mosfellsbæjar.

## Tilvísanir
Siggi sixpensari

**Siggi sixpensari** (e. Andy Capp) er bresk teiknimyndasaga eftir Reg Smythe. Skrýtlurnar birtust fyrst í dagblöðunum The Daily Mirror og The Sunday Mirror þann 5. ágúst 1957, þá einramma en urðu síðar fjórramma, og náðu miklum vinsældum. Þær fjalla um atvinnulausa verkamanninn Sigga sem býr í hafnarbænum Hartlepool á Norður-Englandi og gerir lítið annað en að drekka bjór, spila fótbolta og rífast við eiginkonuna Fló. Siggi sést aldrei öðruvísi en með sixpensarann á höfðinu, meira að segja þegar hann baðar sig. Teiknarinn Smythe lést árið 1998, en aðrir teiknarar tóku þá við keflinu og myndasagan hélt áfram að koma út. Stytta af Sigga var reist í Hartlepool árið 2007.

Skrýtlurnar um Sigga sixpensara birtust um árabil í dagblöðum hér á landi, fyrst í Lesbók Morgunblaðsins frá árinu 1962 og síðar í Vísi.
Filandia

**Filandia** er bær í norðurhluta sýslunnar Quindío í Kólumbíu. Filandia er í sýslunni Filandia.

## Tenglar
Mercosur

**Mercosur** er efnahagsbandalag nokkurra ríkja í Suður-Ameríku. Í bandalaginu eru núna Argentína, Brasilía, Úrúgvæ og Paragvæ. Venesúela er einnig fullgildur aðili en aðild þess hefur verið óvirk frá 1. desember 2016. Bólivía mun á næstunni verða aðili að Mercosur. Tilgangur Mercosur er að stuðla að frjálsum viðskiptum og frjálsu flæði á vörum, vinnuafli og fjármagni milli ríkjanna. Samþykktum Mercosur hefur oft verið breytt. Eins og er þá er bandalagið tollabandalag og sameiginlegur  markaður.
Opinber tungumál Mercosur eru spænska, portúgalska og frumbyggjamálið gvaraní.
## Saga Mercosur

Mercosur var stofnað árið 1991  með samningum í  Asunción og síðan með öðrum samningum árið 1994 í  Ouro Preto. Upphaf Mercosur má rekja til þess að forsetar Argentínu og Brasilíu skrifuðu árið 1988 undir viðskiptasamninga milli sinna ríkja.
Kristín Ástgeirsdóttir

**Kristín Ástgeirsdóttir** (fædd 3. maí 1951) er íslenskur sagnfræðingur, fyrrum þingkona Kvennalistans og fyrrverandi framkvæmdastýra Jafnréttisstofu. 

Kristín var kjörin á þing fyrir Samtök um kvennalista í Reykjavíkurkjördæmi árið 1991. Hún sat á þingi til ársins 1999 en var utan þingflokka frá 1997 eftir að hluti þingflokks Kvennalista gekk í sameiginlegan þingflokk jafnaðarmanna ásamt þingflokkum Alþýðuflokks og Alþýðubandalags sem varð svo undanfari Samfylkingarinnar.

Kristín fæddist í Vestmannaeyjum og voru foreldrar hennar hjónin Ástgeir Ólafsson (Ási í Bæ) rithöfundur og Friðmey Eyjólfsdóttir hjúkrunarfræðingur.

## Nám og störf
Kristín lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum við Hamrahlíð árið 1971, stundaði háskólanám í Svíþjóð frá 1971-1972 og lauk BA-prófi í sagnfræði og bókmenntum frá Háskóla Íslands árið 1977. Hún stundaði framhaldsnám í sagnfræði við Háskóla Íslands og Kaupmannahafnarháskóla um tíma en lauk síðar meistaraprófi í sagnfræði frá Háskóla Íslands eftir að þingferlinum lauk.

Frá 1980-1981 var Kristín blaðamaður á Þjóðviljanum, hún var starfskona Samtaka um kvennalista frá 1982-1985, kennari í sögu við Kvennaskólann í Reykjavík frá 1985-1991 og stundaði einnig kvennarannsóknir frá 1985-1982. Hún var alþingismaður frá 1991-1999 og starfaði fyrir Sameinuðu þjóðirnar í Kosovo frá 2000-2001, var forstöðumaður Rannsóknarstofu í kvenna- og kynjafræðum (RIKK) frá 2005-2007 og var framkvæmdastýra Jafnréttisstofu frá 2007-2017.

Kristín starfaði innan Rauðsokkahreyfingarinnar frá 1976-1981 og var meðal stofnenda Kvennaframboðsins í Reykjavík árið 1982 og Samtaka um kvennalista ári síðar. 

## Ritstörf
Kristín hefur í gegnum árin stundað rannsóknir á sviði kvenna- og kynjasögu og ritað fjölmargar fræðigreinar á því sviði. Meðal annars ritstýrði hún ásamt Arnfríði Guðmundsdóttur bókinni *Kvennabarátta og kristin trú* sem kom út árið 2009.

## Tilvísanir
Rannveig Guðmundsdóttir

**Rannveig Guðmundsdóttir** (f. 15. september 1940) er fyrrverandi alþingismaður. Rannveig var félagsmálaráðherra frá árinu 1994-1995 og forseti Norðurlandaráðs árið 2005. 

Rannveig fæddist á Ísafirði og foreldrar hennar voru hjónin Guðmundur Kristján Guðmundsson skipstjóri og Sigurjóna Guðmundína Jónasdóttir húsmóðir. Eiginmaður Rannveigar er Sverrir Jónsson tæknifræðingur og eiga þau þrjú börn, Sigurjónu, Eyjólf Orra og Jón Einar. Rannveig er tengdamóðir söngvarans Kristjáns Jóhannssonar.

## Nám og störf
Rannveig lauk landsprófi frá Gagnfræðaskóla Ísafjarðar árið 1956. Hún sótti námskeið í tölvufræðum í Ósló og Reykjavík frá 1970-1972.

Rannveig starfaði hjá Pósti og síma á Ísafirði frá 1956–1962. Hún vann við skrifstofu- og verslunarstörf 1962-1963 og 1967-1968 og hjá tölvudeild Loftleiða frá 1972-1976. Hún var bæjarfulltrúi í Kópavogi frá 1978-1988, þar af forseti bæjarstjórnar í þrjú ár og formaður bæjarráðs í eitt ár. Hún var aðstoðarmaður Jóhönnu Sigurðardóttur félagsmálaráðherra frá 1988-1989. Hún var alþingismaður frá 1989-2007, fyrst sem þingmaður Alþýðuflokksins í Reykjaneskjördæmi en síðar Samfylkingarinnar í Suðvesturkjördæmi. Rannveg gegndi embætti félagsmálaráðherra frá 1994-1995. 

Rannveig sat í félagsmálaráði Kópavogs frá 1978-1986 og var formaður ráðsins frá 1982-1986. Hún var formaður stjórnar Örva, vinnustofu fyrir fatlaða frá 1982–1986, sat í stjórn launanefndar sveitarfélaga frá 1986-1988 og í stjórn Sparisjóðs Kópavogs frá 1981–1988, var formaður húsnæðismálastjórnar frá 1987-1989. Hún var fulltrúi á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna 1989 og 1996 og sat í sóknarnefnd Digraneskirkju um tíma.

## Tilvísun
Claytonia acutifolia

***Claytonia acutifolia*** er plöntutegund sem var lýst af Pall.. Hún vex í norðvestur Norður-Ameríku til Asíu (við heimskautsbaug).

## Tilvísanir
Claytonia arenicola

***Claytonia arenicola*** er plöntutegund sem var lýst af Henderson. Hún vex í Bandaríkjunum (Idaho, Montana, Oregon og Washington).

## Tilvísanir
Claytonia cordifolia

***Claytonia arctica*** er plöntutegund sem var lýst af Sereno Watson. Hún vex í Norður-Ameríku.

Claytonia_cordifolia_1002.JPG
Claytonia_cordifolia_1005.JPG
Claytonia_cordifolia_1004.JPG
Claytonia_cordifolia_1009.JPG
Claytonia_cordifolia_1003.JPG
Claytonia_cordifolia_1006.JPG

## Tilvísanir
Gagnaver í Reykjanesbæ

*Gagnaver Verne Global í Reykjanesbæ
*Gagnaver Advania í Reykjanesbæ
*Gagnaver Borealis Data Center í Reykjanesbæ
Claytonia arkansana

***Claytonia arkansana*** er plöntutegund sem var lýst af Yatsk., R.Evans & Witsell. Hún vex í Ozark í Arkansas.

## Tilvísanir
Lensugrýta

***Lensugrýta*** (fræðiheiti; **Claytonia lanceolata**) er plöntutegund sem var lýst af Frederick Traugott Pursh. Hún vex í vesturhluta Norður-Ameríku.

Claytonia_lanceolata_3657.JPG
Claytonia_lanceolata_3662.JPG
Claytonia_lanceolata_15754.JPG
Claytonia lanceolata 3667.JPG
Olsynium douglasii Meeks Table 3.jpg
Claytonia_lanceolata_3659.JPG


## Tilvísanir
Lundagrýta

***Lundagrýta*** (fræðiheiti; **Claytonia caroliniana** er plöntutegund sem var lýst af André Michaux. Hún vex í austurhluta Norður-Ameríku.

Claytonia caroliniana (8632154697).jpg
Claytonia caroliniana, Sault Ste Marie.JPG
Claytonia caroliniana, St Joseph Island.JPG
Claytonie de Caroline au domaine naturel du lac Gale(2).JPG


## Tilvísanir
Claytonia arctica

***Claytonia arctica*** er plöntutegund sem var lýst af Adam. Hún vex í Alaska og austur Rússlandi.

## Tilvísanir
Snægrýta

***Snægrýta*** (fræðiheiti; **Claytonia megarhiza**) er plöntutegund sem var lýst af Charles Christopher Parry og S. Wats.. Hún vex í vesturhluta Norður-Ameríku.

Claytonia megarhiza var. megarhiza 1.jpg
Claytonia megarhiza var. megarhiza 2.jpg
Claytonia megarhiza var. megarhiza.jpg
Claytonia megarhiza var. megarhiza (1).jpg
Claytonia megarhiza var. megarhiza (3).jpg
Claytonia megarhiza var. megarhiza (4).jpg


## Tilvísanir
Kvennahlaup ÍSÍ

**Kvennahlaup ÍSÍ** er almenningshlaup sem haldið hefur verið í júní ár hvert frá árinu 1990. Tilgangur hlaupsins er að stuðla að heilsueflingu meðal kvenna.

Kvennahlaupið var fyrst haldið 30. júní árið 1990 í tengslum við Íþróttahátíð Íþrótta- og Ólympíusambands Íslands (ÍSÍ) og fór það þá fram á 8 stöðum á landinu. Í fyrsta hlaupinu voru um 2500 konur sem tóku þátt en árið 2019 fór hlaupið fram á um 80 stöðum á landinu og voru þátttakendur um það bil 10 þúsund sem er þó nokkuð minna en mörg undanfarin ár. Árið 2008 voru þátttkendur t.d. rúmlega tuttugu þúsund talsins.Fjölmennasti hlaupastaðurinn hefur jafnan verið í Garðabæ. 

Skipuleggjendur hlaupsins hafa lagt áherslu á mikilvægi þess að hver kona geti tekið þátt í hlaupinu á sínum eigin forsendum, valið vegalengd sem hentar og að hlaupið sé viðburður þar sem kynslóðir geti sameinast og átt góða samverustund.

## Tilvísanir
Síminn Cyclothon

**Síminn Cyclothon** (áður **WOW Cyclothon**) var lengsta götuhjólreiðakeppni á Íslandi og var haldin árlega frá 2012 til 2020. Hjólað var hringinn í kringum Ísland með boðsveitarformi þar sem liðsfélagar skiptu á milli sín kílómetrunum 1358. Einnig var í boði að hjóla í sólóflokk en þá hjólaði einn keppandi alla kílómetrana."

Keppendur kepptust ekki einungis við að verða fyrstir í mark heldur fór fram keppni í áheitasöfnun þeirra á milli þar sem liðin leituðust við að ná sem flestum áheitum til styrktar því málefni sem keppnin styrkti hvert ár."

Eftir gjaldþrot WOW Air tók Síminn við sem aðalstyrktaraðili keppninnar og hélt hana einu sinni, árið 2020. Eftir það var keppnin lögð niður.

## Flokkar
Hægt var að keppa í fjórum flokkum. Þeir eru A-flokkur, B-flokkur, Sóló og Hjólakraftur. Í A- og B-flokki var svo keppt í þremur undirflokkum: karla, kvenna og blönduðum flokki.

## Heimildir
Jafnaðarmannaflokkurinn

**Jafnaðarmannaflokkurinn** getur átt við:

*Jafnaðarmannaflokkinn (danska: *Socialdemokratiet*), stjórnmálaflokk í **Danmörku** sem stofnaður árið 1871.
*Jafnaðarmannaflokkinn (þýska: *Sozialdemokratische Partei Deutschlands*), stjórnmálaflokk í **Þýskalandi** sem var stofnaður árið 1875.
*Jafnaðarmannaflokkinn (sænska: *Sveriges socialdemokratiska arbetareparti*), stjórnmálaflokk í **Svíþjóð** sem stofnaður var árið 1889.
*Jafnaðarflokkinn, stjórnmálaflokk á **Færeyjum** sem stofnaður var árið 1925.
Rósareynir

**Rósareynir** (fræðiheiti: *Sorbus rosea*) er smávaxið tré eða runni af rósaætt. Rósareynir er mjög líkur kasmírreyni en smávaxnari og með meira af rauðu litarefni, aldinin eru fölbleik í fyrstu en dökkna með aldrinum. Blómin eru einnig bleikari en á kasmírreyni.

## Heimild
* Rósareynir (Lystigarður Akureyrar)
Ásta Magnúsdóttir

**Ásta Magnúsdóttir** (fædd 27. febrúar 1888, dáin 26. maí 1962) varð ein fyrst kvenna til að vera skipuð í opinbert embætti á Íslandi er hún var skipuð ríkisféhirðir árið 1933. Hún gegndi embættinu til ársins 1958 er hún fór á eftirlaun. 

Foreldrar hennar voru hjónin Magnús Ólafsson ljósmyndari á Akranesi og síðar í Reykjavík og Guðrún Jónsdóttir. Ásta ólst upp á Akranesi til 13 ára aldurs en þá fluttist fjölskyldan til Reykjavíkur. Ásta gekk um skeið í Landakotsskóla og stundaði einnig píanóleik „og varð svo fær í þeirri grein að hún gat leikið undir á opinberum tónleikum.“  Ásta var ógift og barnlaus.

Þegar hún var skipuð ríkisféhirðir árið 1933 hafði hún unnið í tengslum við embættið í 23 ár eða frá árinu 1910 er hún hóf störf sem skrifari hjá Valgarð Claessen landsféhirði en síðar varð hún fulltrúi við embættið. Í viðtali við Ástu sem birtist í tímaritinu 19. júní árið 1952 nefndi hún að afskipti kvennasamtaka hefðu ráðið miklu um að hún var skipuð í embættið en nokkur kvenfélög sendu ríkisstjórninni skriflega áskorun um að veita Ástu starfið.

Ásta mun hafa verið fyrsta íslenska konan sem steig um borð í flugvél árið 1919.

Árið 1946 var Ásta sæmd riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu og stórriddarakrossi sömu orðu árið 1958.

## Tengill
* Minningargrein Mogganum '62

## Tilvísanir
FranklinCovey

**FranklinCovey** er alþjóðlegt þekkingarfyrirtæki á sviði þjálfunar, ráðgjafar og rannsókna um árangur einstaklinga og vinnustaða sem hefur verið starfandi á Íslandi frá árinu 2012. FranklinCovey Co. var stofnað árið 1997 í West Valley City, Utah og er skráð í kauphöllina í New York (NYSE:FC). Guðrún Högnadóttir er eigandi og framkvæmdastjóri FranklinCovey á Íslandi.

## Saga
FranklinCovey varð til við samruna Franklin Quest, sem lagði grunninn að lausnum á sviði tímastjórnunar í anda Benjamin Franklin og Covey Leadership Center sem var stofnað af Stephen Covey. Dr. Covey er höfundur alþjóðlegu metsölubókanna *The 7 Habits of Highly Effective People,* *First Things First* og *The 8th Habit*.

## Tenglar
*FranklinCovey á Íslandi, heimasíða
*FranklinCovey Corporate, opinber vefsíða
Donna Strickland

**Donna Theo Strickland** (f. 27. maí 1959) er kanadískur ljóseðlisfræðingur og sérfræðingur í leysileiftrum. Hún hlaut Nóbelsverðlaunin í eðlisfræði árið 2018 ásamt doktorsleiðbeinanda sínum, Gérard Mourou, fyrir að uppgötva samþjappaða leifturmyndun. Strickland er kennari við Háskólann í Waterloo.

## Æviágrip
Donna Strickland útskrifaðist með meistaragráðu í eðlisverkfræði frá McMaster-háskóla árið 1981 og með doktorsgráðu í ljósfræði frá Háskólanum í Rochester árið 1989. Doktorsritgerð hennar bar titilinn „Þróun á ofurskærum leysigeisla og notkun hans við jónun margra ljóseinda“. Leiðbeinandi hennar í doktorsverkefninu var franski eðlisfræðingurinn Gérard Mourou.

Frá 1988 til 1991 vann Strickland sem aðstoðarmaður hjá kanadíska rannsóknarráðinu. Hún vann síðan við leysigeisladeild ríkisrannsóknarstofu Lawrence Livermore frá 1991 til 1992 og síðan sem tæknimaður á tæknistofu fyrir rannsóknir á ljóseindum við Princeton-háskóla. Árið 1997 var hún ráðin sem prófessor við eðlisfræði- og stjarnfræðideild Háskólans í Waterloo. Þar stýrði hún rannsóknarhópi sem fékkst við þróun á leiftursnöggum leysigeislum.

Árið 2018 vann Strickland Nóbelsverðlaunin í eðlisfræði ásamt Gérard Mourou fyrir störf sín í þróun á samþjappaðri leifturmyndun sem hófust með doktorsverkefni hennar. Strickland og Mourou deildu verðlaununum með Arthur Ashkin. Með aðferðinni sem þau þróuðu varð unnt að búa til styttri og orkumeiri leysileiftur en hafði áður verið hægt. Þetta er gert með því að nota raufargler til þess að teygja á stuttum leysileiftrum, magna þau síðan upp og loks stytta þau aftur. Aðferðin sem Strickland og Mourou þróuðu hefur skipt sköpum í mörgum eðlisfræðigreinum, meðal annars í kjarneðlisfræði og öreindafræði. Leysigeislatæknin hefur meðal annars nýst í algengum augnskurðaðgerðum og í meðferðum á dreri í auga.

Strickland er þriðja konan sem hefur hlotið Nóbelsverðlaunin í eðlisfræði, á eftir Marie Curie (1903) og Mariu Goeppert-Mayer (1963).

## Tilvísanir
Landspróf

**Landspróf** (oft nefnt landspróf miðskóla) var samræmt próf sem veitti rétt til inngöngu í mennta- og kennaraskóla á Íslandi á árunum 1946-1976. Eftir það voru samræmdu prófin tekin upp.

Landspróf hóf göngu sína árið 1946 er ný fræðslulög voru sett. Nemendur tóku prófið á 16. ári og voru landsprófsgreinarnar íslenska, danska eða annað Norðurlandamál, enska, landafræði, náttúrufræði, stærðfræði og eðlisfræði. Nemendur þurftu að fá meðaleinkunnina 6 til þess að ná landsprófi og þar með eiga möguleika á skólavist í menntaskóla.

Áður en landspróf kom til sögunnar voru haldin sérstök inntökupróf í menntaskólana tvo sem þá voru starfandi, Menntaskólann á Akureyri og Menntaskólann í Reykjavík og komust einungis 25 nemendur inn í síðarnefnda skólann. Inntökuprófið þótti strembið og fáir töldust hafa möguleika á að standast það nema eiga efnaða foreldra sem gátu greitt fyrir sérstaka aukatíma. Með nýju fræðslulögunum varð sú breyting að nemendur gagnfræða- og héraðsskóla gátu tekið landspróf í sínum heimaskólum víðsvegar um land og skyldu prófin fara fram samtímis um allt land. Auk þess voru útbúin verkefni til undirbúnings fyrir landspróf í flestum námsgreinum, svo að alls staðar yrðu gerðar sömu kröfur til nemenda. Sérstök nefnd annaðist yfirferð prófanna  hvarvetna að af landinu, svo að sama mat yrði lagt á úrlausnir allra nemenda. 

Fræðslulögin voru sett í tíð nýsköpunarstjórnarinnar, ríkisstjórnar Sjálfstæðisflokks, Sósíalistaflokks og Alþýðuflokks undir forystu Ólafs Thors og gegndi Brynjólfur Bjarnason þingmaður Sósíalistaflokksins embætti menntamálaráðherra. Ekki voru allir sáttir við breytingarnar. Framsóknarmaðurinn Jónas frá Hriflu taldi nýju lögin vera tilraun kommúnista til að leggja sveitir landsins í eyði því fjöldi þeirra ungmenna sem myndu yfirgefa heimahagana myndi aukast gríðarlega. Bjarni Benediktsson þingmaður Sjálfstæðisflokksins taldi lögin hins vegar fela í sér „góða hugsun“ og greiddi atkvæði með þeim. 

Reyndin varð sú að með tilkomu landsprófs áttu fleiri en áður tök á menntaskólanámi og því má segja að prófið hafi átt sinn þátt í að auka efnahagslegt jafnrétti til náms hér á landi og þau skiluðu fjölbreyttari flóru nemanda inn í skólanna, t.d. börnum efnalítilla foreldra sem síður höfðu tök á að senda börn sín til mennta í því kerfi sem fyrir var.
## Tilvísanir
Diem (rafmynt)

**Diem**, áður þekkt sem **Libra**, er rafmynt sem áformað var að setja í notkun árið 2020 af samskiptamiðlinum Facebook. Diem mun byggja á blockchain eins og bitcoin. Diem-kerfið er skrifað í forritunarmálinu Rust. Forritunarkóðinn bak við Diem var gefinn út sem opinn hugbúnaður undir Apache-höfundarleyfi 18. júní 2019.

## Tengill
* Vefur Diem
Ottó N. Þorláksson

**Ottó N. Þorláksson** (fæddur 4. nóvember 1871, dáinn 9. ágúst 1966) var íslenskur skipstjóri, verkalýðsfrömuður og fyrsti forseti Alþýðusambands Íslands (ASÍ)

Ottó fæddist í Biskupstungum og ólst að mestu upp hjá föðurfólki sínu fram yfir fermingu en foreldrar hans voru Þorlákur Sigurðsson bóndi á Korpúlfstöðum og Elín Sæmundsdóttir. Ottó byrjaði ungur í sjómennsku, tók skipstjórapróf úr Sjómannaskólanum og fór fljótlega að starfa að verkalýðsmálum. Hann var fyrsti forseti Alþýðusambands Íslands og var einnig fyrsti formaður Alþýðuflokksins um tíma árið 1916.

## Tilvísun
Lindarbær

**Lindarbær** er hús í miðborg Reykjavíkur og stendur við horn Lindargötu og Skuggasunds. Áður var húsið skráð sem Lindargata 9 en telst nú vera Skuggasund 1. Húsið var byggt árið 1943 fyrir starfsemi gosdrykkjaframleiðandans Sanitas en árið 1964 keyptu Verkamannafélagið Dagsbrún og Sjómannafélag Reykjavíkur húsið. Félögin nýttu húsnæðið undir skrifstofu- og félagsaðstöðu auk þess sem hluti hússins var leigður út. Meðal leigjanda má nefna Þjóðleikhúsið sem útbjó lítið leiksvið í Lindarbæ og var með sýningar þar frá 1964-1973. Húsið var einnig vinsælt til ýmis konar viðburða og algengt var að félagasamtök leigðu aðstöðu í húsinu til fundahalda. 

Dagsbrún og Sjómannafélagið seldu ríkinu húsnæðið árið 1996 og síðan þá hefur ýmis starfsemi á vegum hins opinbera verið til húsa í Lindarbæ, t.d. Leiklistarskóli Íslands, Nemendaleikhúsið, Fyrirtækjaskrá, Einkaleyfastofa, Efnahagsskrifstofa fjármálaráðuneytisins og síðast var Umhverfis- og auðlindaráðuneytið staðsett í húsnæðinu.

## Tilvísanir
Þjóðarflokkurinn (Spánn)

**Þjóðarflokkurinn** eða **Lýðflokkurinn** (spænska: **Partido Popular** eða **PP**) er spænskur stjórnmálaflokkur sem var stofnaður árið 1989 á grunni stjórnmálaflokksins Alianza Popular eða AP en sá flokkur var stofnaður af og starfaði undir forystu  Manuel Fraga Iribarne sem var  innanríkisráðherra og ferðamálaráðherra í stjórnartíð Francos. Þessi nýi flokkur sameinaði íhaldsöfl í AP og ýmsa smærri flokka kristilega demókrata  og frjálshyggjuflokka. PP er félagi í hinu miðju- og hægrisinnaða bandalagi Evrópska þjóðarflokksins (EPP) og þeir 16 evrópuþingmenn sem PP hefur sitja í  EPP-hópnum. PP er einnig félagi í the Alþjóðasambandi miðjusinnaðra lýðræðisflokka, Alþjóðasambandi lýðræðisflokka (IDU) og einn af stofnfélögum Robert Schuman-stofnunarinnar til þróunar lýðræðis í Mið- og Austur-Evrópu.

Þjóðarflokkurinn var í ríkisstjórn frá 1996 til 2004 og var forsætisráðherra þá José María Aznar. 

Þjóðarflokkurinn tapaði miklu fylgi í kosningum 2004 og Spænski sósíalíski verkamannaflokkurinn (PSOE) komst þá í forustu. Aðeins þremur dögum fyrir kjördag varð hryðjuverkaárás í Madríd þann 11. mars 2004 og sitjandi ríkisstjórn kenndi umsvifalaust sjálfstæðishreyfingu Baska ETA um árásina. Það kom svo í ljós að árásin var gerð að undirlagi al-Kaída. Því var haldið fram að ríkisstjórnin hefði kennt ETA um árásina eftir að hafa vegið og metið hvað myndi valda sem minnstu fylgistapi á kjördag. Spænska ríkisstjórnin undir forustu Þjóðarflokksins hafði tekið þátt í innrás og stríði í Írak undir forustu Bandaríkjanna og var sú þátttaka afar óvinsæl hjá spænskum almenningi. Þegar ljóst var að al-Kaída stóð bak við hryðjuverkin þá snerist almenningsálit á þann veg að talið var að ríkisstjórnin hefði blekkt almenning og er talið að það hafi haft úrslitaáhrif á hið mikla fylgistap PP í kosningunum 2004. 

Í kosningum árið 2008 vann PP mikið á en náði ekki að hrekja stjórn PSOE frá völdum. 

Í kosningum árið 2011 fékk PP 44,62% atkvæða og 186 sæti í þinginu Congreso de los Diputados en PSOE hrökklaðist frá völdum og tapaði 59 þingmönnum.  

Ríkisstjórn PP samþykkti í árslok 2011 niðurskurðaráætlun en með henni voru laun opinberrra starfsmanna fryst, vinnuvikan var færð niður í 37,5 klukkustundir og ekki leyft að ráða nýja opinbera starfsmenn nema á sviði öryggismála, heilsu- og menntamála. Felldar voru úr gildi húsaleigubætur fyrir ungt fólk og lágmarkslaun voru fryst og skattar hækkaðir. 

Í kosningum árið 2019 missti PP mikið fylgi og fékk einungis 16,7% og varð þriðji stærsti flokkurinn en stærsti flokkurinn varð PSOE og næststærsti flokkurinn Ciudadanos. Flokknum gekk nokkuð betur þegar aðrar kosningar voru haldnar í nóvember sama ár og varð næststærsti flokkurinn á eftir sósíalistum. Flokkurinn varð aftur stærstur á þinginu eftir kosningar árið 2023 en tókst þó ekki að mynda ríkisstjórn.

## Gengi í þingkosningum

## Heimild
* Greinin Partido Popular á dönsku wikipedia

## Tilvísanir
Logalauf

**Logalauf** (fræðiheiti: *Aronia melanocarpa*) er runni í rósaætt, sem er ættaður úr austurhluta Norður-Ameríku, frá Kanada til mið Bandaríkjanna. Hann hefur aðallega verið ræktaður sem skrautrunni, ekki síst vegna haustlitar, en hefur orðið vinsæll í heilsufæði.

Hann verður um 2m hár, og um 3m breiður. Egglaga blöðin eru gljáandi græn og verða rauð eða rauðgul á haustin. Blónin eru hvít (stundum bleik) í litlum klösum. Berin eru svört eða dökk mórauð, þroskast seint, en eru talin betri eftir að hafa frosið 1 til 2 sinnum.

Ræktunarafbrigðin 'Viking' og 'Nero' eru nú talin vera blendingar við reynivið og eru þá undir nafninu × Sorbaronia mitschurinii.

## Tilvísanir

## Tenglar
*Photo of herbarium specimen at Missouri Botanical Garden, collected in Missouri in 1989
Sérfræðingskápan

**Sérfræðingskápan** er kennsluaðferð  sem byggir á hlutverkaleik þar sem  nemendur eru í hlutverki sérfræðinga. Kennsluaðferðin var upphaflega þróuð af Dorothy Heathcote.

Viv Aitken (2013) setti fram tíu kjarnaþætti í kennsluaðferðinni sérfræðingskápan:
# Ímyndunarheimur
# Fyrirtækið 
# Rammi  
# Verkefni
# Skjólstæðingur
# Skipulagning náms
# Valdatilfærsla
# Leiklist 
# Spenna
# Ígrundun

## Heimildir
* Hákon Sæberg Björnsson og Ása Helga Ragnarsdóttir ,Sérfræðingskápan – nám í hlutverki: Rannsókn á notkun kennsluaðferða leiklistar í skólastarfi með ungum börnum, Netla 31. desember 2018 
* Viv Aitken (2013), Dorothy heathcote’s mantle of the expert approach to teaching and Learning:a Brief introduction kafli í bókinni  D. Fraser, V. Aitken og B. Whyte (ritstjórar), Connecting curriculum, linking learning (bls. 34–56). Wellington: NZCER Press

## Tengill
* Hegðunarvandamál nánast úr sögunni (grein í Mbl. 18. nóv 2018)
Diffurjafna

**Diffurjafna** er stærðfræðileg jafna sem tengir fall við afleiðu þess. Hún er notuð fyrir efnislegar einingar, þar sem diffrunin stendur fyrir hraða þróunarinnar og diffurjafnan skilgreinir sambandið á milli þeirra tveggja. Vegna þess að þessi tengsl eru mjög algeng, spila diffurjöfnur lykilhlutverki í nokkrum fræðigreinum, eins og verkfræði, eðlisfræði, hagfræði og líffræði.

## Hugbúnaður

* ExpressionsinBar
* Maple: dsolve
* SageMath
* Xcas: desolve(y'=k*y,y)


## Heimildir
*
Claytonia exigua

***Claytonia exigua*** er plöntutegund sem var lýst af John Torrey og Samuel Frederick Gray. Hún vex í vesturhluta Norður-Ameríku.

Claytonia exigua ssp. exigua (joedecruyenaere) 001.jpg


## Tilvísanir
Claytonia gypsophiloides

***Claytonia gypsophiloides*** er plöntutegund sem var lýst af Fischer & C. A. Meyer. Hún er einlend í Kaliforníu.

## Tilvísanir
Claytonia multiscapa

***Claytonia multiscapa*** er plöntutegund sem var lýst af Rydberg. Hún vex í vesturhluta Norður-Ameríku og austur Rússlandi.

## Tilvísanir
Claytonia nevadensis

***Claytonia nevadensis*** er plöntutegund sem var lýst af S. Wats. Hún vex í vesturhluta Bandaríkjanna.

## Tilvísanir
Knattspyrnusamband Afríku

**Knattspyrnusamband Afríku** (franska: *Confédération Africaine de Football*, skammstöfun: *CAF*) er yfirumsjónaraðili fyrir afríska knattspyrnu. Aðildarfélög sambandsins eru 56 talsins.

Sambandið er fulltrúi fótbolta aðildarfélaga Afríku og rekur álfu-, þjóðar- og félagakeppnir. Það stýrir einnig verðlaunaupphæðum, reglugerðum og útsýningarrétti þessara keppna. Sambandið er stærst aðildarsamtaka Alþjóðaknattspyrnusambandsins. Síðan að liðum var fjölgað á Heimsmeistaramóti landsliða í knattspyrnu karla 1998 í 32 lið, hefur sambandið fengið úthlutað fimm sætum, þó þeim var fjölgað í sex fyrir Heimsmeistaramótið 2010 vegna þess að þá var Knattspyrnusamband Suður-Afríku gestgjafi mótsins. Frá 1991 hefur sambandið staðið fyrir Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu kvenna.

Sambandið var stofnað 8. febrúar 1957 í Kartúm, Súdan, af Egypsku, Eþíópísku, Suður-Afrísku og Súdönsku knattspyrnusamböndunum, eftir umræður þeirra á milli á Avenida Hótelinu í Lissabon, Portúgal. Fyrstu höfuðstöðvarnar voru staðsettar í Khartoum, þangað til endsupptök gerðu það að verkum að þær fluttu til Kaíró í Egyptalandi. Youssef Mohamad var fyrsti ritarinn og Abdel Aziz Abdallah Salem fyrsti forsetinn.

Núverandi forseti er Ahmad Ahmad frá Madagaskar, sem var kosinn 16. mars 2017. Núverandi ritari er Egyptinn Amr Fahmy, sem hefur verið í embætti síðan 16. nóvember 2017.

## Tilvísanir


## Heimildir
*
Claytonia ogilviensis

***Claytonia ogilviensis*** er plöntutegund sem var lýst af McNeill. Hún vex í Youkon í Kanada.

## Tilvísanir
Claytonia ozarkensis

***Claytonia ozarkensis*** er plöntutegund sem var lýst af John M.Mill. & K.L.Chambers. Hún vex í Bandaríkjunum.

## Tilvísanir
Endurskinshæfni

**Endurskinshæfni** eða **albedo** er hlutfall milli þess ljósmagns sem er endurvarpað af hlut (t.d. himintungli) og þess magns sem á hann fellur.

## Tengill

* Endurskinshæfni (albedo) mismunandi gróðurlenda (Erindi Brynhildur Bjarnadóttir 2017)
Arthur Gook

**Arthur Gook** (11. júní 1883 – 1959) var breskur trúboði sem kom til Akureyrar árið 1905 ásamt konu sinni Florence Ethel Gook. Þau stunduðu trúboð og smáskammtalækningar. Skotinn Fredric H. Jones hafði sett á stofn trúboð á Íslandi árið 1897 og tóku Arthur og Florence við starfi hans þegar hann lést árið 1905. Söfnuður þeirra hét Sjónarhæðarsöfnuðurinn og er ennþá starfandi.

Arthur Gook byggði einkaútvarpsstöð með tveimur möstrum í Barðsgili á Akureyri og hóf útsendingar á kristilegu efni en fékk ekki leyfi til áframhaldandi reksturs.

Arthur Gook er höfundar nokkurra bóka á ensku og íslensku. Hann gaf ásamt Sæmundi G. Jóhannessyni út tímaritið Norðurljósið. Arthur Gook þýddi Passíusálmana á ensku en hafði ekki lokið við það verk þegar hann lést árið 1959.

## Tenglar
* Trúboðinn á Akureyri (höfundur Þóra G. Pálsdóttir) 
* Arthur Gook
Áramótaskaup 2013

**Áramótaskaupið 2013** var sýnt þann 31. desember 2013 á RÚV. Leikstjóri var Kristófer Dignus. Handritshöfundar þess voru Ari Eldjárn, Bragi Valdimar Skúlason, Guðmundur Pálsson, Ilmur Kristjánsdóttir, Kristófer Dignus, Pétur Jóhann Sigfússon, Saga Garðarsdóttir og Steinþór Hróar Steinþórsson en þau eru öll aðalleikarar fyrir utan Kristófer.

81% landsmanna voru ánægt með skaupið, sem að var met á þeim tíma þangað til árið 2020 þegar að 85% landsmanna voru ánægt með skaupið.

## Tenglar
*
Áramótaskaup 2014

**Áramótaskaupið 2014** var sýnt þann 31. desember 2014. Leikstjóri var Silja Hauksdóttir. Handritshöfundar voru Anna Svava Knútsdóttir, Edda Björgvinsdóttir, Katla Margrét Þorgeirsdóttir, María Reyndal, Rannveig Gagga Jónsdóttir og Silja Hauksdóttir.

35% landsmanna voru ánægt með skaupið, sem að er næst lægsta einkunn á skaupi á eftir skaupinu 2012.

## Tónlist
Lokalag
* Happí - Unnsteinn Manuel Stefánsson
Ábreiða af 'Happy' eftir Pharrell Williams
Claytonia parviflora

***Claytonia parviflora*** er plöntutegund sem var lýst af David Douglas og William Jackson Hooker. Hún vex í vesturhluta Norður-Ameríku.

Hún er með fjórar undirtegundir:
* *C. p. grandiflora*
* *C. p. parviflora*
* *C. p. utahensis*
* *C. p. viridis*


Claytonia parviflora ssp utahensis 2.jpg
Claytonia parviflora ssp utahensis 3.jpg
Claytonia parviflora ssp utahensis 4.jpg
Claytonia parviflora ssp utahensis 5.jpg


## Tilvísanir
Claytonia rosea

***Claytonia rosea*** er plöntutegund sem var lýst af Per Axel Rydberg. Hún vex í suðurhluta Norður-Ameríku.

## Tilvísanir
Claytonia sarmentosa

***Claytonia sarmentosa*** er plöntutegund sem var lýst af Carl Anton von Meyer. Hún vex í Alaska, Youkon og austur Rússlandi.

## Tilvísanir
Jóhanna Egilsdóttir

**Jóhanna Egilsdóttir** (f. 25. nóvember 1881, dáin 5. maí 1982) var íslensk verkakona og formaður Verkakvennafélagsins Framsóknar

Jóhanna gekk í Kvenréttindafélag Íslands við stofnun þess árið 1907 og hafði mikinn áhuga á að láta til sín taka í baráttunni fyrir kosningarétti kvenna, hún var varaformaður félagsins 1948 -1952. Hún gekk í Verkakvennafélagið Framsókn árið 1917 eða þremur árum eftir stofnun þess. Hún var kosin í stjórn félagsins árið 1923 og varð formaður þess árið 1935 og gegndi formennskunni í 27 ár eða til ársins 1962.

Hún sat í miðstjórn ASÍ 1928- 1942 og í miðstjórn Alþýðuflokksins um árabil frá árinu 1942  Hún var bæjarfulltrúi í Reykjavík 1934 - 1938. Jóhanna tók sæti á Alþingi sem varaþingmaður Alþýðuflokksins árið 1957.

Barnabarn Jóhönnu er Jóhanna Sigurðardóttir fyrrverandi formaður Samfylkingarinnar og fyrsta konan til gegna embætti forsætisráðherra á Íslandi. 

## Tilvísanir
Claytonia palustris

***Claytonia palustris*** er plöntutegund sem var lýst af J.R. Swanson & Kelley. Hún vex í Kaliforníu.

Claytonia palustris JEPS109817 (4495087089).jpg


## Tilvísanir
Claytonia scammaniana

***Claytonia scammaniana*** er plöntutegund sem var lýst af Hulten. Hún vex í Alaska, Yukon og austur Rússlandi.

## Tilvísanir
Claytonia tuberosa

***Claytonia tuberosa*** er plöntutegund sem var lýst af Pall. og Carl Ludwig von Willdenow. Hún vex í norðvestur Norður-Ameríku og austur Rússlandi.

## Tilvísanir
Claytonia umbellata

***Claytonia umbellata*** er plöntutegund sem var lýst af Sereno Watson. Hún vex í Kaliforníu og Oregon.

## Tilvísanir

## Tenglar
*Jepson Manual Treatment
*Photo gallery
Claytonia washingtoniana

***Claytonia washingtoniana*** er plöntutegund sem var lýst af Wilhelm Nikolaus Suksdorf. Hún vex í  Bresku Kólumbíu, Kaliforníu, Oregon og Washington.

## Tilvísanir
Diskgrýta

***Diskgrýta*** eða *vorgrýta* (fræðiheiti; **Claytonia perfoliata**) er plöntutegund sem var lýst af James Donn og Carl Ludwig von Willdenow. Hún er frá Suður-, Mið-, og Norður-Ameríku.

## Tilvísanir
Virginíugrýta

***Virginíugrýta*** (fræðiheiti; **Claytonia virginica**) er plöntutegund sem var lýst af Charles Christopher Parry og S. Wats.. Hún vex víða í Norður-Ameríku.

Claytonia virginiana 001.JPG
Claytonia virginiana 002.JPG
Claytonia virginica 1 Radnor Lake.jpg
Claytonia virginica 2 Radnor Lake.jpg
Claytonia virginica spring beauty close.jpg
Puccinia mariae-wilsoniae 204671.jpg


## Tilvísanir
Slæða

**Slæða** eða **skýluklútur** er höfuðbúnaður sem hylur að mestu leyti eða algjörlega höfuð eða háls. Slæða er vanalega borin af konum og þá yfir hárið en andlitið er ekki hulið. Slæða er úr þríhyrningslaga efni eða ferningslaga efni sem efni sem er brotið í þríhyrning.

## Heimild

* Headscarf á ensku wikipedia
Montia australasica

***Montia australasica*** er plöntutegund sem var lýst af Ferdinand Albin Pax & K. Hoffm.. 

## Tilvísanir
Montia linearis

***Montia linearis*** er plöntutegund sem var lýst af Edward Lee Greene. Hún er frá vesturhluta Norður-Ameríku

## Tilvísanir

## Tenglar
*Jepson Manual Treatment - ''Montia linearis''
*''Montia linearis'' - Photo gallery
Nykurrósaætt

**Nykurrósaætt** (fræðiheiti: **Nymphaeaceae**) er ætt jurta sem vaxa í kyrrstæðu eða hægstreymandi ferskvatni. Ræturnar eru í botni og blöð og blóm fljóta á yfirborði. Þær finnast á öllum heimsálfunum fyrir utan Suðurskautslandið. Þetta eru um 60 tegundir í þremur til fimm ættkvíslum. Erfðarannsóknir benda til að þær séu forsögulegastar allra blómstrandi plantna.

Ættkvíslin *[[Nelumbo]]*, líkist mjög nykurrósaætt, en er ekki skyld henni, heldur er í eigin ætt: Nelumbonaceae í ættbálknum Proteales.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Den virtuella floran - Näckrosväxter
Þjóðarflokkurinn (aðgreining)

**Þjóðarflokkurinn** getur átt við:
* Þjóðarflokkinn (sænska: *Första kammarens nationella parti*), stjórnmálaflokk í **Svíþjóð** sem var stofnaður árið 1912.
* Þjóðarflokkinn, stjórnmálaflokk á **Íslandi** sem var stofnaður árið 1987.
* Þjóðarflokkinn (spænska: *Partido Popular*), stjórnmálaflokk á **Spáni** sem var stofnaður árið 1989.
Lótus

**Lótus** er af ættkvísl blóma innan lótusættar. Lótusar eru vatnaplöntur með stórum flotblöðum og skrautlegum, stökum blómum. Loftaugu eru á flotblöðum lótusins og vatn tollir ekki á yfirborði þeirra vegna þess að það er vaxkennt. Flotblöðin sitja á löngum stilkum og blómin sitja á flotblöðunum. Lótusar voru vinsælt myndefni myndlistarmanna á tímum impressjónista og rómantísku stefnunnar. Lótusar hafa löngum verið ræktaðir vegna fegurðar og til matar.

## Heimildir
Tjarnalótus

**Tjarnalótus** (fræðiheiti: *Nelumbo lutea*) er tegund blóma í lótusætt. Tjarnalótusr eru vatnaplöntur með stórum flotblöðum og skrautlegum, stökum blómum.

## Heimildir