open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1892

Árið **1892** (**MDCCCXCII** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi
* Ráðherrabústaðurinn var byggður á Flateyri.
* September - Alþingiskosningar fóru fram. 
* Skúla Thoroddsen,sýslumanni Ísfirðinga, var vikið úr starfi fyrir vanrækslu.
* Eldgos varð í Grímsvötnum.
* Holtahreppur í  Rangárvallasýslu var stofnaður.

### Fædd
* 19. janúar - Ólafur Thors, stjórnmálamaður (d. 1964)
* 26. maí - Héðinn Valdimarsson, stjórnmálamaður og verkalýðsleiðtogi (d. 1948).
* 18. ágúst - Loftur Guðmundsson, ljósmyndari og kvikmyndagerðarmaður (d. 1952).
*22. ágúst - Nína Sæmundsson, myndhöggvari (d. 1965)

### Dáin
* 8. september - Sigurður Vigfússon, forngripavörður (f. 1828).
* 18. nóvember - Hannes Finsen, landfógeti (f. 1828).

## Erlendis
* 1. janúar - Byrjað var að afgreiða innflytjendur til Bandaríkjanna á Ellis-eyju við New York borg.
* 15. mars - Knattspyrnufélagið Liverpool var stofnað.
* 8. júlí - Eldsvoði olli mikilli eyðileggingu í St. John's, Nýfundnalandi.
* 9. ágúst - Thomas Edison hlaut einkaleyfi á símskeytinu.
* 14. ágúst - Ítalski sósíalistaflokkurinn var stofnaður.
* 31. október - Fyrstu smásögurnar af Sherlock Holmes komu út.
* 22. desember - Newcastle United var stofnað.

### Ódagsett
* Viking Society for Northern Research var stofnað í London.
* Knattspyrnufélagið Hertha BSC var stofnað í Berlín.

### Fædd
* 3. janúar - J. R. R. Tolkien, enskur málvísindamaður og rithöfundur (d. 1973).
* 8. febrúar - Ralph Chubb, breskt skáld og listamaður (d. 1960).
* 22. febrúar - Edna St. Vincent Milay, bandarískt skáld (d. 1950).
* 13. mars - Pedro Calomino, argentínskur knattspyrnumaður (d. 1950).
* 23. júlí - Haile Selassie, keisari Eþíópíu (d. 1975).
* 9. október - Ivo Andrić, júgóslavneskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (d. 1975).
* 4. desember - Francisco Franco, spænskur hershöfðingi og einræðisherra (d. 1975).

### Dáin
* 2. janúar - Arthur Edmund Denis Dillon lávarður, breskur aðalsmaður sem dvaldi í Reykjavík um tíma (f. 1812).
* 26. mars - Walt Whitman, bandarískt skáld (f. 1819).
* 28. apríl - Ludvig Holstein-Holsteinborg, danskur forsætisráðherra (f. 1815).

## Tilvísanir
1801

Árið **1801** (**MDCCCI** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi

* Landsyfirréttur stofnaður í stað Alþingis, sem lagt hafði verið niður árið áður. Dómstig verða þá þrjú í stað fjögurra áður.
* Skálholtsbiskupsdæmi og Hólabiskupsdæmi voru sameinuð í eitt og biskupsstóllinn fluttur til Reykjavíkur.
* Manntal tekið á Íslandi, sem og í öðrum hlutum Danaveldis. Landsmenn reyndust vera tæplega 48 þúsund.
* Magnús Stephensen gaf út sálmabók sem hét *Evangelísk - kristileg Messusöngs- og Sálma Bók* en er oftast nefnd Leirgerður.
* Bæjarhreppur var stofnaður í Austur-Skaftafellssýslu.

### Fædd
* 2. ágúst: Baldvin Einarsson, stjórnmálamaður og þjóðfrelsisfrömuður (d. 1833)

### Dáin

## Erlendis
* 1. janúar - Hið sameinaða konungsríki Stóra-Bretlands og Írlands tók við af konungsríkinu Stóra-Bretlandi.
* 4. febrúar - William Pitt yngri forsætisráðherra Bretlands léta af embætti.
* 4. mars - Thomas Jefferson  varð 3. forseti Bandaríkjanna.
* 10. mars - Fyrsta manntal var í Bretlandi. Mannfjöldi Englands og Wales var talinn 8,9 milljónir. Um 860.000 bjuggu í London.
* 23. mars - Páll 1. Rússakeisari var myrtur. Sonur hans Alexander 1. tók við.
* 2. apríl - Frönsku byltingarstríðin:  Breski herinn neyddi dansk-norska flotann til að samþykkja vopnahlé í Kaupmannahöfn.
* 20. maí – 9. júní - Appelsínustríðið: Spánn réðst inn í Portúgal.
* 7. júlí - Uppreisnarhöfðinginn Toussaint Louverture lýsti sig keisara yfir eyjunni Hispaníóla og lýsti yfir afnámi  þrælahalds.
* 30. desember - Kauphöllin í London hóf starfsemi.
* Barbarístríðin: Fyrsta Barbarístríðið átti sér stað.
* Johann Wilhelm Ritter uppgötvaði útfjólublátt ljós.
* Manntal tekið í Danaveldi og Frakklandi.

### Fædd

### Dáin
* 21. mars - Andrea Luchesi, ítalskt tónskáld (f. 1741).
1800

Árið **1800** (**MDCCC** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi

* Alþingi formlega lagt niður. Árið eftir er Landsyfirréttur stofnaður í þess stað.
* Fyrsta íslenska matreiðslubókin, *[[Einfalt matreiðsluvasakver fyrir heldri manna húsfreyjur]]*, kom út.

### Fædd

### Dáin
* 14. janúar - Magnús Ólafsson, lögmaður sunnan og austan (f. 1728).

## Erlendis
* 11. febrúar - Innrautt ljós var uppgötvað af stjörnufræðingnum Sir William Herschel.
* 17. mars - Skip breska flotans,  *HMS Queen Charlotte*, brann og létust 673.
* 20. mars - Alessandro Volta hannaði fyrstu rafhlöðuna.
* 2. júní - Fyrsta bólusetning gegn bólusótt var gefin í Norður-Ameríku.
* 3. desember - Forsetakosningar í Bandaríkjunum: Thomas Jefferson og Aaron Burr urðu jafnir en Jefferson sigraði í annarri umferð.
* Frönsku byltingarstríðin - Frakkar unnu sigra á Austurríkismönnum og Habsborgurum.
* Hollenska Austur-Indíafélagið lagðist af og nýlendan Hollensku Austur-Indíur var stofnuð.
* Rijksmuseum ríkissafn Hollands var stofnað í borginni Haag.

### Fædd
* 7. janúar - Millard Fillmore, 13. forseti Bandaríkjanna (d. 1874). 
* 31. júlí - Friedrich Wöhler, þýskur efnafræðingur (d. 1882).

### Dáin
1796

Árið **1796** (**MDCCXCVI** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi

* 6. nóvember - Dómkirkjan í Reykjavík var vígð.
* 5. desember - Skólapiltar í Hólavallarskóla settu á svið leikritið *[[Hrólfur (leikrit)|Hrólf]]* eða *Slaður og trúgirni* eftir Sigurð Pétursson og er það yfirleitt talin fyrsta íslenska leiksýningin.
* Magnús Stephensen hóf að gefa út fréttatímaritið *[[Minnisverð tíðindi]]*.
* Nýtt hús var reist fyrir holdsveikraspítalann á Hallbjarnareyri.

### Fædd
* 29. september - Hjálmar Jónsson (Bólu-Hjálmar), íslenskt skáld (d. 1875).

### Dáin
* 4. ágúst - Hannes Finnsson, biskup í Skálholti (f. 1739)
* 19. nóvember - Þorkell Fjeldsted, íslenskur lögmaður í Færeyjum og síðar amtmaður og stiftamtmaður í Noregi (f. 1740)
* Margrét Finnsdóttir, biskupsfrú á Hólum, kona Jóns Teitssonar (f. 1734).

## Erlendis
* 16. febrúar - Bretar tóku við stjórn Ceylon (Sri Lanka) af Hollendingum.
* 9. mars - Napóleon Bónaparte giftist fyrri konu sinni, Josephine de Beauharnis, síðar Jósefínu keisaraynju.
* 14. maí - Edward Jenner bólusetti átta ára dreng, James Phipps, við kúabólu og var það fyrsta bólusetningin.
* 15. maí - Her Napóleons Bónaparte náði Mílanó á sitt vald. Hertogadæmið Mílanó leið undir lok.
* 1. júní - Tennessee varð 16. fylki Bandaríkjanna.
* 6.-7. júní - Ragundavatn, 25 kílómetra langt stöðuvatn í Jamtalandi í Svíþjóð, tæmdist á fjórum klukkutímum þegar tilraun til að gera rennu til að fleyta timbri framhjá 35 metra háum fossi sem féll út vatninu mistókst. Flóðbylgja sem talin hafa verið um 300 milljónir rúmmetra af vatni olli mikilli eyðileggingu en þó fórst enginn.
* 4.- 5. ágúst - Frönsku byltingarstríðin: Franski herinn sigraði Austurríkismenn við orrustuna við Lonato. Degi síðar sigraði hann 25.000 manna her Habsborgara við Castiglione.
* Október - Jane Austen skrifaði fyrsta uppkastið að skáldsögu sinni *[[Hroki og hleypidómar|Hroka og hleypidómum]]*. Hún kom þó ekki út fyrr en 1813.
* 3. nóvember - Forsetakosningar í Bandaríkjunum. John Adams sigraði Thomas Jefferson.
* 6. nóvember (gamli stíll, 17. nóvember samkvæmt gregorísku tímatali) - Katrín mikla Rússakeisaraynja dó og Páll 1. sonur hennar varð keisari.
* 12. nóvember - Napóleon beið sinn fyrsta ósigur í orrustu fyrir Austurríkismönnum í Caldiero, Ítalíu. Herinn hörfaði til Verona.
* Spánn leyfði hlutlausum ríkjum að versla við nýlendur sínar.
* Borgin Cleveland í Ohio var stofnuð.

### Fædd
* 28. júní - Karólína Amalía af Augustenborg, drottning Danmerkur, kona Kristjáns 8. (d. 1881).
* 6. júlí - Nikulás 1. Rússakeisari (d. 1855).
* 16. júlí - Camille Corot, franskur listmálari (d. 1875).

### Dáin
* 21. júlí - Robert Burns, skoskt skáld (f. 1759).
* 7. október - Thomas Reid, skoskur heimspekingur (f. 1710).
* 10. október - Júlíana María, dönsk ekkjudrottning, kona Friðriks 5. (f. 
* 6. nóvember/17. nóvember - Katrín mikla, keisaraynja Rússlands (f. 1729).
1785

Árið **1785** (**MDCCLXXXV** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi
* Hans Christoph Diederich Victor von Levetzow var skipaður stiftamtmaður.
* Móðuharðindum lýkur um sumarið.
* Bólusótt barst til landsins síðla árs og leggur um 1500 manns í gröfina næsta árið.
* Íslendingum fækkaði um 5 þúsund á árinu.
* Finnur Jónsson Skálholtsbiskup lét af embætti um vorið. Hannes Finnsson aðstoðarbiskup tók við af honum.
* Ákveðið var að flytja Skálholtsskóla til Reykjavíkur og hófst kennsla í Hólavallaskóla ári síðar.

### Fædd
* 12. október - Grímur Jónsson, amtmaður norðan og vestan (d. 1849).

### Dáin
* 1. febrúar - Hálfdan Einarsson, skólameistari Hólaskóla (f. 1732).

## Erlendis
* 7. janúar - Frakkinn Jean-Pierre Blanchard og Bandaríkjamaðurinn John Jeffries ferðuðust fyrst loftleiðis yfir Ermasund á loftbelgi.
* 10. maí - Loftfar fórst við Írland og brunnu um hundrað hús. Þetta er talið fyrsta flugslysið. Rúmum mánuði síðar varð slys í belg í Frakklandi þar sem tveir fórust og er það talið fyrsta mannfallið í flugi.
* 6. júlí - Bandaríkjadalur var valinn gjaldmiðill Bandaríkjanna.
* 17. október - Virginía bannað innflutning á nýjum þrælum.
* Kolagas var fyrst notað til lýsingar.
* Búkarakanatið ríki í Mið-Asíu var lagt niður.
* Queen Mary-háskólinn var stofnaður í London.

### Fædd
* 25. ágúst - Adam Wilhelm Moltke, fyrsti forsætisráðherra Danmerkur (d. 1864).

### Dáin
1784

Árið **1784** (**MDCCLXXXIV** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi

* febrúar - Skaftáreldum lýkur.
* Móðuharðindi í algleymingi. Íslendingum fækkar um nálega 4300 á árinu.
* ágúst - Jarðskjálftar á Suðurlandi leggja 93 bæi í rúst, þ.á m. flest hús í Skálholti. Þetta voru einhverjir hinir mestu landskjálftar, sem komið hafa á Íslandi. Voru þeir harðastir í Árnessýslu, en einnig mjög skæðir í Rangárvallasýslu. Þeirra gætti og mjög við Faxaflóa. Margir urðu undir húsum í Árnessýslu og varð að grafa þá uppúr rústunum. Hlutu ýmsir meiðsl, en aðeins þrír týndu lífi, tveir í Árnessýslu og einn í Rangárvallasýslu. Í Árnessýslu féllu 69 bæir til grunna, 64 gjörspilltust, og alls urðu 372 bæir fyrir stórskaða. 1459 hús féllu algerlega. Hrundu eða skemmdust öll hús í Skálholti, önnur en kirkjan.
* Hreindýr voru flutt til Norðurlands.

;Fædd

;Dáin

## Erlendis
* 6. janúar - Ottónmanveldið lét af hendi Krímskaga til Rússlands. 
* 20. maí - Stríði Englands og Hollands lauk með friðarsamningum.
* 16. ágúst - Bretland stofnaði nýlenduna Nýju-Brúnsvík í Kanada.
* 19. september - Í Frakklandi var loftbelg flogið fyrst lengra en 100 kílómetra, alls 186 km.
* 22. september - Rússland stofnaði nýlendu á Kodiak í Alaska.
* Um 300.000 létust úr hungursneyð í Japan.
* Kólesteról var einangrað.

;Fædd
* 17. nóvember - Ebenezer Henderson, skoskur prestur og Íslandsvinur (d. 1858).

;Dáin
1783

Árið **1783** (**MDCCLXXXIII** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi
* 1. maí: Eldgos hófst við Reykjaneshrygg og Nýey myndaðist. Hún var horfin sumarið eftir.
* 8. júní: Upphaf Skaftárelda, eldgoss í Lakagígum. Í kjölfar þeirra verða Móðuharðindi.
* 20. júlí: Eldmessa séra Jóns Steingrímssonar á Kirkjubæjarklaustri.
* Búnaðarbálkur, kvæðasafn eftir Eggert Ólafsson, kom út. 
### Fædd
*Tómas Tómasson, skáld, hreppstjóri og handritaskrifari.

### Dáin

## Erlendis
* 20. janúar: Spánn og Frakkland rituðu undir friðarsamninga í Versölum.
* 3. febrúar: Bandaríska frelsisstríðið: Bretland viðurkenndi sjálfstæði Bandaríkjanna og skrifaði undir friðarsamninga daginn eftir.
* 5. febrúar: Jarðskjálftahrina hófst á Kalabría-skaga á Ítalíu, yfir 50.000 létust.
*8. apríl: Krímkanatið lagðist af, ríki Tatara á Krímskaga. Að var innlimað í Rússneska keisaradæmið.
* 4. ágúst: Asama-eldfjallið í Japan gaus. Yfir 1.400 létust og ýtti gosið undir hungursneyð þar sem 20.000 létust.
* 27. ágúst: Fyrsti vetnisloftbelgurinn fór á loft í París.
* 31. desember: Fyrsta fallhlífarstökkið fór fram úr turni í Frakklandi.

### Fædd
* 24. júlí - Símon Bólívar, frelsishetja.

### Dáin
* 18. september - Leonhard Euler, stærðfræðingur (f. 1707)
* 29. október - Jean le Rond d'Alembert, franskur stærðfræðingur, eðlisfræðingur og heimspekingur (f. 1713).
Skálholt

**Skálholt** er bær og kirkjustaður í Biskupstungum í Árnessýslu. Þar var biskupssetur frá upphafi 1056 og fram á 19. öld og má segja höfuðstaður Íslands í margar aldir. Þar var löngum rekinn skóli. Í Skálholti var stærsta kirkja sem reist hefur verið á Íslandi, kirkja Klængs Þorsteinssonar biskups, og var hún miklu stærri en núverandi kirkja þar, sem reist var 1963.

## Fornleifarannsóknir
:*aðalgrein: [[Fornleifarannsóknir að Skálholti]]*
Skálholt er einn merkasti sögustaður landsins, samtvinnaður sögu kristni á Íslandi. Kirkja var reist í Skálholti stuttu eftir kristnitöku og sat þar fyrsti biskup Íslands. Skálholt var höfuðstaður landsins í um 750 ár, miðstöð kirkjustjórnar og mikið fræðasetur. Vitað er að í kringum 1200 bjuggu um 120 manns í Skálholti. Þar hefur því staðið þorp húsa af ýmsum stærðum og gerðum sem mynduðu fyrsta þéttbýlið á Íslandi.

Óvíða er mögulegt að rannsaka með uppgreftri húsakynni af jafnfjölbreyttu tagi og frá jafnmörgum tímabilum, enda er í Skálholti að finna minjar frá öllum öldum Íslandssögunnar. Hér gefst því einstakt tækifæri til að afla upplýsinga um þau tímabil sem lítið er fjallað um í rituðum heimildum.

Þar sem biskupssetrið í Skálholti hefur staðið um aldir fer ekki hjá því að vænta megi mikilla fornleifa í jörðu. Lengi hefur verið vitað að merkilegar minjar væru undir sverði á þessum forna höfuðstað landsins.

Þó að raunverulegar fornleifarannsóknir hæfust ekki í Skálholti fyrr en eftir miðja 20. öld komu þar ýmsir fornfræðingar á 19. öld sem skráðu upplýsingar um fornleifar í Skálholti.

## Tilvísanir


## Tengt efni
* Skálholtsbiskupar
* Skálholtskirkjur
* Skólavarðan í Skálholti
* Fornleifarannsóknir að Skálholti

## Tenglar

* Skálholt.is
* ''Hér var og er Skálholtsstaður''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1973
Hólar í Hjaltadal

**Hólar** (oft kallaður **Hólar í Hjaltadal**) eru bær, kirkjustaður og skólasetur í Hjaltadal í Skagafjarðarsýslu. Þar var settur biskupsstóll árið 1106 þegar Norðlendingar kröfðust þess að fá sinn eigin biskup til mótvægis við biskupinn í Skálholti. Fyrsti biskup á Hólum var Jón Ögmundarson. Hólabiskupsdæmi náði yfir stjórnsýslueininguna Norðlendingafjórðung eða frá Hrútafjarðará að Helkunduheiði og að Skoruvíkurbjargi á Langanesi.  

## Biskupssetur
Hólar voru í raun höfuðstaður og helsta menningarsetur Norðurlands frá því í upphafi tólftu aldar til upphafs nítjándu aldar og frá fornu fari hafa Norðlendingar og þó einkum Skagfirðingar talað um að fara „heim að Hólum“. Biskupsstóllinn átti geysimiklar eignir og um siðaskipti var um fjórðungur af öllum jörðum í Norðlendingafjórðungi í eigu stólsins. Á Hólum var löngum rekinn skóli, þó líklega ekki óslitið nema frá því um siðaskipti, og prentsmiðja var starfrækt þar lengi.  Aðalhöfn fyrir Hóla fram að siðaskiptum var Kolbeinsárós (Kolkuós). Þar komu að landi þau skip sem biskupsstóllinn átti í förum á miðöldum. 

Hólabiskupar voru 23 í kaþólskum sið og 13 í lútherskum sið. Margir biskupanna á 14. og 15. öld voru þó erlendir og stóðu stutt við á Hólum eða komu jafnvel aldrei til landsins en dvöldust erlendis og létu fulltrúa sína sinna málefnum biskupsdæmisins. Af atkvæðamestu biskupum í kaþólskum sið má auk Jóns Ögmundssonar nefna Guðmund góða Arason (biskup 1203-1237), Norðmanninn Auðun rauða Þorbergsson (biskup 1313-1322), sem meðal annars reisti Auðunarstofu hina fyrri, og Jón Arason (1524-1550), síðasta biskup á Hólum í kaþólskum sið.

Fyrsti lúterski biskupinn á Hólum var Ólafur Hjaltason en atkvæðamestur lútherskra biskupa þar var Guðbrandur Þorláksson, sem sat staðinn í meira en hálfa öld, eða frá 1571 til 1627 og lét meðal annars þýða og prenta biblíuna sem við hann er kennd og kölluð Guðbrandsbiblía. Gísli Magnússon (biskup 1755-1779) lét reisa steinkirkjuna sem enn stendur á Hólum. Síðasti biskup á Hólum var Sigurður Stefánsson (biskup 1789-1798) en eftir lát hans voru biskupsdæmin tvö sameinuð og Hólastóll lagður niður en skólinn fluttur suður og sameinaður Hólavallaskóla. Eftir að biskupsstóllinn var lagður af og eignir hans seldar voru Hólar prestssetur til 1868 en þá var prestssetrið flutt í Viðvík. Hólar urðu aftur prestssetur 1952 og frá Hólum hefur þar verið vigslubiskupssetur.

## Skólasetur
Skagafjarðarsýsla keypti jörðina 1881 og árið eftir var bændaskóli stofnaður á Hólum, frá 2003 hefur nám þar verið á háskólastigi og kallast skólinn nú Háskólinn á Hólum. Ýmsar stofnanir eru einnig á Hólum, þar á meðal Sögusetur íslenska hestsins, Guðbrandsstofnun, sem er rannsókna- og fræðastofnun í tengslum við skólann, og fiskeldisstöðin Hólalax. Á Hólum er grunnskóli og leikskóli. Þar er umfangsmikil ferðaþjónusta og á sumrin er rekið þar gistihús og veitingahús. Þar er einnig sundlaug. 

Íbúar á Hólum voru 85 þann 1. janúar 2024.

## Tengt efni

* Auðunarstofa
* Guðbrandsbiblía
* Heljardalsheiði
* Hólabiskupar
* Hóladómkirkja
* Kolkuós
* Siðaskiptin á Íslandi
* Hólarannsókn

## Tilvísanir

## Tenglar
* ''Hólar í Hjaltadal''; grein í Tímanum 1956
29. febrúar

**29. febrúar** er hlaupársdagur samkvæmt gregoríska tímatalinu og ber því aðeins upp á hlaupári. Hann er þá 60. dagur ársins og eru 306 dagar eftir af árinu.

## Atburðir
* 1720 - Úlrika Leonóra Svíadrottning sagði af sér eftir rúmt ár á hásætinu og maður hennar, Friðrik 1., varð konungur Svíþjóðar.
* 1884 - Blaðið *[[Fjallkonan (blað)|Fjallkonan]]* hóf göngu sína og kom út tvisvar eða þrisvar í mánuði til vors 1911.
* 1952 - Eyjan Helgoland komst aftur undir stjórn Þjóðverja.
* 1960 - Jarðskjálfti reið yfir Agadir í Marokkó.
* 1968 - Mikil flóð urðu í Ölfusá með jakaburði, sem olli miklum skemmdum á Selfossi.
* 1992 - Reykjavíkurborg hélt upp á það að íbúafjöldinn hefði náð eitt hundrað þúsund manns. Í tilefni af því var öllum 100 ára Reykvíkingum og eldri boðið til veislu í Höfða.

* 1996 - Ríkisstjórn Bosníu og Hersegóvínu lýsti því yfir að umsátrinu um Sarajevó væri lokið.
* 1996 - Faucett flug 251 hrapaði í Andesfjöllum. Allir 123 um borð fórust.
* 2000 - Hlaupársdag bar upp á aldarári í fyrsta sinn frá árinu 1600.
* 2004 - Jean-Bertrand Aristide hætti sem forseti Haítí eftir uppþot á eyjunum.
* 2004 - Milljónir kjúklinga voru drepnir í Asíu til að hefta útbreiðslu fuglaflensu.
* 2007 - Hið íslenska töframannagildi var stofnað.
* 2008 - Íbúar Hafnarfjarðar urðu 25.000 talsins í fyrsta sinn.
* 2020 – Bandaríkjamenn undirrituðu friðarsamkomulag við Talíbana í von um að binda enda á stríðið í Afganistan.


## Fædd
* 1792 - Gioachino Rossini, ítalskt tónskáld (d. 1868).
* 1908 - Balthus, pólsk-franskur listmálari (d. 2001).
* 1912 - Manuel Rosas, mexíkóskur knattspyrnumaður (d. 1989).
* 1928 - Joss Ackland, breskur leikari.
* 1940 - Bartólólemus 1., patríarki í Konstantínópel.
* 1956 - Aileen Wuornos, bandarískur raðmorðingi (d. 2002).
* 1972 - Pedro Sánchez, forsætisráðherra Spánar.
* 1976 - Ja Rule, bandarískur rappari og leikari.
* 1984 - Darren Ambrose, enskur knattspyrnumaður.

## Dáin
* 468 - Hilarus páfi.
* 1868 - Lúðvík 1., konungur Bæjaralands (f. 1819).
* 1944 - Pehr Evind Svinhufvud, forseti Finnlands (f. 1861).
* 1956 - Elpidio Quirino, forseti Filippseyja (f. 1890).
* 1968 - Tore Ørjasæter, norskt ljóðskáld (f. 1886).
1787

Árið **1787** (**MDCCLXXXVII** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi
* Um vorið - Vegna ónógra fjárveitinga hætti Hannes Finnsson biskup við að reisa sér hús í Reykjavík og sat áfram í Skálholti. 
* 23. júní - Eftir rannsókn á embættisfærslu Skúla Magnússonar landfógeta úrskurðaði kansellíð í Kaupmannahöfn að Skúli mætti halda embættinu.
* Um haustið - Skip kom frá Kaupmannahöfn með efnivið til dómkirkju í Reykjavík og sex iðnaðarmenn til að vinna að smíðinni.
* 31. desember - Einokunartímabilinu lauk og 1. janúar 1788 varð verslun frjáls öllum þegnum Danakonungs.
* Kaupmaðurinn Einar Þórólfsson varð fyrsti borgari Reykjavíkurkaupstaðar.
* Lög voru sett um friðun hreindýra, sem flutt höfðu verið inn á árunum 1784 og 1787.
* Kaupskipið Fortuna strandaði í Eyvindarfirði á Ströndum og fórst öll áhöfnin. Halldór Jakobsson sýslumaður Strandamanna stóð sig svo illa við umsjón með björgun og meðferð strandgóssins að hann var síðar settur úr embætti.
* Suður- og Vesturamti var skipt í tvennt, í Suðuramt og Vesturamt.
* Ólafur Stefánsson varð amtmaður í Vesturamti en Lewetsow, sem verið hafði amtmaður í Suður- og Vesturamti, hélt Suðuramti.
* Ákveðið var með tilskipun Danakonungs að biskupar á Íslandi skyldu vígja hvorn annan en þyrftu ekki lengur að sækja sér vígslu til Danmerkur. Geir Vídalín varð þó eini biskupinn sem hlaut vígslu samkvæmt þessari tilskipun.

### Fædd
* 18. júní - Gísli Konráðsson fræðimaður.
* 20. september - Jón Snorrason, bæjarfulltrúi í Reykjavík (d. 1856).

### Dáin
* 29. mars - Jón Eiríksson, lögfræðingur og konferensráð í Kaupmannahöfn (f. 1728).
* 5. júlí - Árni Þórarinsson, Hólabiskup (f. 1741).

## Erlendis
* 11. janúar - William Herschel uppgötvaði Títaníu og Oberon, tvö fyrstu tungl reikistjörnunnar Úranusar.
* 13. maí - Skip með um 700 fanga hélt frá Bretlandi til Ástralíu til að stofna fanganýlendu þar.
* 13. september -Prússland réðst inn í Holland.
* 17. september - Stjórnarskrá Bandaríkjanna var samþykkt á stjórnarskrárþinginu í Fíladelfíu.
* 29. október - Óperan *[[Don Giovanni]]* eftir Wolfgang Amadeus Mozart var frumflutt í Prag.
* 7. desember - Delaware samþykkti hina nýju stjórnarskrá Bandaríkjanna og varð þar með fyrsta ríkið í sambandinu. Þann 12. og 18. sama mánaðar urðu Pennsylvania og New Jersey það annað og þriðja.

### Fædd
* 14. júní - Johan Carl Thuerecht von Castenschiold, stiftamtmaður á Íslandi (d. 1844).
* 22. nóvember - Rasmus Kristján Rask eða Rasmus Christian Rask, danskur málfræðingur (d. 1832).
 
### Dáin
* 28. maí - Leopold Mozart, austurrískt tónskáld (f. 1719).
* 15. nóvember - Christoph Willibald Gluck, þýskt tónskáld (f. 1714).
1788

Árið **1788** (**MDCCLXXXVIII** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi
* 1. janúar - Við afnám einokunarverslunar um áramót varð verslun á Íslandi frjáls öllum þegnum Danakonungs.
* Séra Jón Steingrímsson samdi yfirlitsritið *Fullkomið skrif um Síðueld*, sem yfirleitt er kallað *Eldritið*.
* Páll Hjálmarsson varð síðasti skólameistari Hólaskóla.
* Faktorshúsið í Hæstakaupstað, Ísafirði, var byggt af norskum kaupmönnum.

### Fædd
* Björn Gunnlaugsson, landmælingamaður og höfundur stjörnufræðirita (d. 1876). 

### Dáin

## Erlendis
* 2. janúar og 9. janúar -  Georgía varð 4. fylki Bandaríkjanna og Connecticut það 5.
* 26. janúar: Fyrsta nýlenda Evrópumanna í Ástralíu stofnuð, fanganýlendan sem síðar hlaut nafnið Sydney. Í dag er haldið upp á þjóðhátíðardag Ástralíu á þessum degi.
* 6. febrúar - Massachusetts varð 6. fylki Bandaríkjanna.
* 21. mars - Bruninn mikli í New Orleans: 856 hús brann til grunna og 25% íbúa létust.
* 28. apríl - Maryland varð 7. fylki Bandaríkjanna.
* 23. maí - Suður-Karólína varð 8. fylki Bandaríkjanna.
* 21. júní - New Hampshire varð 9. fylki Bandaríkjanna.
* 25. júní - Virginía varð 10. fylki Bandaríkjanna.
* 27. júní - Sænsk-rússneska stríðið (1788-1790) hófst.
* 26. júlí - New York-fylki varð 11. fylki Bandaríkjanna.
* 10. ágúst - Wolfgang Amadeus Mozart lauk sinni síðustu sinfóníu.
* Október - Georg 3. Bretakonungur varð geðveikur og gat ekki sinnt starfi sínu.
* Desember - Robert Burns samdi lagið Auld Lang Syne.
* Breska dagblaðið The Times kom fyrst út.
* Bærinn Ullapool var stofnaður í Skotlandi.

### Fædd
* 22. janúar - Byron lávarður, enskt skáld (d. 1824).
* 22. febrúar - Arthur Schopenhauer, þýskur heimspekingur (d. 1860).
* 9. október - József Kossics, slóvensku rithöfundur, kaþólsku prestur (d. 26. desember, 1867).

### Dáin
* 2. ágúst - Thomas Gainsborough, enskur listmálari (f. 1727).
* 13. ágúst - Bolle Willum Luxdorph, danskur sagnfræðingur, skáld og embættismaður (f. 1716).
* 14. desember - Carl Philipp Emanuel Bach, þýskt tónskáld (fæddur 8. mars, 1714).
1790

Árið **1790** (**MDCCXC** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi

* 14. apríl - Ólafur Stefánsson var skipaður stiftamtmaður, fyrstur Íslendinga.
* Magnús Stephensen varð lögmaður norðan lands og vestan.
* Ólafur Thorlacius hóf verslunarrekstur á Bíldudal.
* Langabúð, elsta hús Djúpavogs var byggt.

## Erlendis
* 15. janúar - Fletcher Christian og átta aðrir uppreisnarmenn af skipinu Bounty settust að á Pitcairn-eyju ásamt sex körlum og tólf konum frá Tahíti.
* 1. febrúar - Hæstiréttur Bandaríkjanna kom saman í fyrsta sinn í New York-borg.
* Júlí - Loðvík 16. Frakkakonungur samþykkti þingbundna konungsstjórn.
* 9. júlí - 300 sænsk og rússnesk skip börðust í mikilli sjóorrustu við Svensksund (við Kotka í Finnlandi). Svíar höfðu betur og hertóku þriðjung rússneska flotans og 6.000 Rússa, en 3.500 féllu. Aðeins 304 Svíar létu lífið.
* 14. ágúst - Friðarsamningurinn, Värälä var gerður í sænsk-rússneska stríðinu.
* 10. október - Jarðskjálfti í Alsír, um 3.000 létust.
* 22. desember - Rússar réðust inn í Izmail-virki Ottómanveldisins við vestur Svartahaf og létust 26.000 hermenn Ottómana.

### Fædd
* 29. mars - John Tyler, tíundi forseti Bandaríkjanna (d. 1862).
* 18. júní - Ehrenreich Christopher Ludvig Moltke, stiftamtmaður á Íslandi og sendiherra Dana í Svíþjóð og Frakklandi (d. 1864).
* 17. nóvember - August Ferdinand Möbius, þýskur stærðfræðingur og stjörnufræðingur (d. 1868).
* 16. desember - Leópold 1. Belgíukonungur (d. 1865).

### Dáin
* 20. febrúar - Jósep 2., keisari (f. 1741).
* 17. apríl - Benjamin Franklin, bandarískur stjórnmálamaður (f. 1706).
* 17. júlí - Adam Smith, skoskur heimspekingur og hagfræðingur.
1791

Árið **1791** (**MDCCXCI** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi
* Sveinn Pálsson fékk þriggja ára ferðastyrk frá danska náttúruvísindafélaginu til að fara til Íslands og stunda rannsóknir. Hann gaf út fyrsta bindi ferðabókar sinnar um landið. Þar var t.a.m. Vatnajökull fyrst nefndur á nafn.
* Næturvörður var skipaður í Reykjavík.
* Magnús Ólafsson varð lögmaður sunnan og austan.
* Ólafur Stephensen varð amtmaður í Suðuramti.
* Stefán Þórarinsson amtmaður stofnaði *Hið norðlenska lestrarfélag*, undanfara Amtsbókasafnsins á Akureyri.
* 31. desember - Skólapiltar í Hólavallarskóla héldu fyrstu áramótabrennu sem vitað er um með vissu á Íslandi. 

### Fædd
* 24. febrúar - Sveinbjörn Egilsson, rektor, skáld og þýðandi (d. 1852).
* 31. mars - Páll Melsteð, amtmaður, sýslumaður og alþingismaður (d. 1861). 

### Dáin
* 9. mars - Björn Markússon, lögmaður sunnan og austan (f. 1716).
* 2. ágúst - Gunnar Pálsson, prestur, fræðimaður og skáld (f. 1714).
* 11. september - Jón Steingrímsson eldklerkur á Prestbakka (f. 1728)

## Erlendis
* 4. mars - Vermont varð 14. fylki Bandaríkjanna.
* 20. júní - Loðvík 16. Frakkakonungur reyndi að flýja með fjölskyldu sína frá París. Þau náðust í Varennes.
* 21. ágúst – Haítíska byltingin braust út.
* 29. ágúst - *HMS Endeavor*, skip James Cook, strandaði á Kóralrifinu mikla undan strönd Ástralíu.
* 5. september - Fyrstu heimildir um hafnabolta í Massachusetts.
* 9. september - Washington, D.C. fékk nafn sitt eftir George Washington, fyrsta forseta Bandaríkjanna.
* 13. september - Loðvík 16. samþykkir lokagerð stjórnarskrár Frakklands.
* 30. september - *[[Töfraflautan]]* eftir Wolfgang Amadeus Mozart var frumsýnd í Vínarborg.
* 4. nóvember - Bandaríkjamenn biðu sinn versta ósigur í stríði við frumbyggja landsins í Ohio; 630 hermenn létust og hundruðir borgara.
* 4. desember - Fyrsta tölublað *[[The Observer]]*, fyrsta sunnudagsblaðs í heimi, kom út.
* Metrakerfið var tekið upp í Frakklandi.
* Hollenska Vestur-Indíafélagið aflagðist.

### Fædd
* 10. febrúar - Francesco Hayez, ítalskur listmálari (d. 1882).
* 23. apríl - James Buchanan, 15. forseti Bandaríkjanna (d. 1868).
* 27. apríl - Samuel Morse, bandarískur uppfinningamaður (d. 1872).
* 26. desember - Charles Babbage, enskur stærðfræðingur (d. 1871).
* 14. desember - Johan Ludvig Heiberg, danskt skáld og leikskáld (d. 1860).

### Dáin
* 2. mars - John Wesley, enskur stofnandi meþódistakirkjunnar (f. 1703).
* 5. desember - Wolfgang Amadeus Mozart, austurrískt tónskáld (f. 1756).
1792

Árið **1792** (**MDCCXCII** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi

### Fædd
* Natan Ketilsson, skottulæknir, sem var myrtur á Illugastöðum á Vatnsnesi 1828.

### Dáin
* Þorsteinn Hallgrímsson, prestur í Stærra-Árskógi (f. 1752).

### Opinberar [[aftaka|aftökur]]
* Ingibjörg Jónsdóttir, 32 ára gömul vinnukona, hálshoggin fyrir dulsmál.

## Erlendis
* 9. janúar - Rússland gerði friðarsamning við Ottómanveldið um yfirráð yfir Krímskaga.
* 1. mars - Frans 2. keisari, síðasti leiðtogi hins Heilaga rómverska ríkis tók við krúnunni.
* 7. mars - Land var numið í Sierra Leone fyrir frelsaða þræla
* 16. mars - Gústaf 3. Svíakonungur var skotinn til bana.
* 22. mars -  Haítíska byltingin: Þrælar unnu sigur í bardaga.
* 20. apríl - Frönsku byltingarstríðin hófust þegar Frakkland lýsti stríði á hendur Austurríki.
* 25. apríl - Fyrsta aftakan með fallöxi í Frakklandi.
* 18. maí - Rússland réðst inn í Pólland.
* 21. maí - Unzen-eldfjallið gaus í Japan með hruni þess og meðfylgjandi flóðbylgju. Yfir 14.000 létust.
* 1. júní - Kentucky varð 15. fylki Bandaríkjanna.
* 4. júní - George Vancouver lýsti yfir að Puget-sund væri breskt landsvæði.
* 21. september - Fyrsta franska lýðveldið var stofnað. Konungsríkið Frakkland leið undir lok. Yfir 1.000 voru drepin í múgæsingu fyrr í mánuðinum.
* 13. október - Borgin Washington, D.C. var stofnuð.
* 29. október - Eldfjallið Mount Hood í Oregon fékk nafn sitt eftir Lord Hood, breskum aðmíráli.
* 3. desember - George Washington var kosinn forseti Bandaríkjanna í annað sinn.

### Fædd

### Dáin
1793

Árið **1793** (**MDCCXCIII** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi
* Skólavarðan, ferhyrndur steinturn, var reistur á Skólvörðuholti, þar sem styttan af Leifi Eiríkssyni er nú.
* Magnús Stephensen varð landfógeti.
* Bjarni Sívertsen hóf verslun í Hafnarfirði.

;Fædd

;Dáin

## Erlendis
* 21. janúar - Franska byltingin: Loðvík 16. Frakklandskonungur var hálshöggvinn.
* 1. febrúar - Frönsku byltingarstríðin: Frakkland lýsti stríð á hendur Englandi og Hollandi. Upphafið að fyrra bandalagsstríðinu.
* 1. mars - Orrustan við Aldenhoven. Austurríkismenn sigra Frakka og frelsa borgina Aachen úr þeirra höndum.
* 4. mars - George Washington varð forseti Bandaríkjanna í annað sinn.
* 18. mars - Borgin Mainz lýsti yfir sjálfstætt lýðveldi, það fyrsta á þýskri grundu. Það leystist þó upp eftir aðeins fjóra mánuði.
* 18. mars - Orrustan við Neerwinden. Austurríkismenn hrökktu Frakka burt úr Niðurlöndum.
* 13. júlí - Ógnarstjórnin í Frakklandi: Andbyltingarsinninn Marat var myrtur í baðkari.
* 10. ágúst - Listasafnið í Louvre var opnað í París.
* 16. október - Marie Antoinette, eiginkona Loðvíks 16. var hálshöggvin.

;Fædd
* 2. mars - Sam Houston, bandarískur stjórnmálamaður og forseti fríríkisins Texas.
* 19. apríl - Ferdinand 1., keisari Austurríkis

;Dáin
* 21. janúar - Loðvík 16. Frakklandskonungur
* 13. júlí - Jean Paul Marat
* 16. október - Marie Antoinette, eiginkona Loðvíks 16.
1794

Árið **1794** (**MDCCXCIV** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi
* Hið íslenska landsuppfræðingarfélag stofnað að frumkvæði Magnúsar Stephensen.
* 11. ágúst - Sveinn Pálsson og tveir félagar hans klífa Öræfajökul í fyrsta sinn. Þeir fóru þó ekki á Hvannadalshnjúk, heldur að öllum líkindum á þann tind sem nú heitir Sveinstindur.
* Hrappseyjarprentsmiðja hætti starfsemi.

### Fædd

### Dáin
* 24. ágúst - Björn Halldórsson, íslenskur prestur, skáld og frumkvöðull í garðyrkju (f. 1724).
* 9. nóvember - Skúli Magnússon, landfógeti (f. 1711).

## Erlendis
* 23. mars - Bretar náðu yfirráðum yfir eyjunni Martinique sem Frakkar stjórnuðu.
* 26. mars - Bandaríkin bönnuðu verslun til og frá Bretlandi til Bandaríkjanna.
* 17. - 19. apríl - Pólverjar gerðu uppreisn gegn rússneskum yfirráðum í Varsjá. 
* 19. apríl - Bretland, Prússland og Holland mynduðu bandalag gegn Frakklandi.
* 30. maí - 4. júní - Bretar náðu yfirráðum yfir Port-au-Prince á Haítí.
* Júní-júlí: Vesúvíus gaus á Ítalíu. Bærinn Torre del Greco eyðilagðist.
* 27. júlí - Ógnarstjórnin endaði í Frakklandi með aftökum. Meðal þeirra sem teknir voru af lífi var byltingarmaðurinn Maximilien Robespierre.
* 16. nóvember - Rússar bældu niður uppreisnina í Varsjá.
* Trésmíðasveinaverkfallið í Kaupmannahöfn, fyrsta allsherjarverkfallið í Danmörku, átti sér stað.

### Fædd

### Dáin
* 28. júlí - Maximilien Robespierre (f. 1758) , franskur stjórnmálamaður.
1795

Árið **1795** (**MDCCXCV** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi
* Almenna bænaskáin, undirrituð af flestum sýslumönnum og próföstum landsins, lögð fram á Alþingi til að mótmæla ófremdarástandi í verslunarmálum. 
* Bændur í Hafnarfirði kærðu danska kaupmenn fyrir of hátt verð á innfluttum vörum.

### Fædd
* 23. desember - Rósa Guðmundsdóttir (Vatnsenda-Rósa), skáld (d. 1855).

### Dáin

## Erlendis
* 14. janúar - Norður-Karólínuháskóli í Chapel Hill tók til starfa, elsti ríkisháskóli Bandaríkjanna.
* 19. janúar - Hollenska lýðveldið leið undir lok þegar bylting var gerð í Amsterdam. 
* 5. apríl - Frönsku byltingarstríðin: Frakkland og Prússland skrifuðu undir friðarsamning.
* 7. apríl - Metrakerfið var tekið upp í Frakklandi.
* 1. maí - Konungsdæmi Havaí var stofnað .
* 5. - 7. júní: Bruni í Kaupmannahöfn; 941 hús eyðilagðist.
* 8. júní - Loðvík 17. erfingi frönsku krúnunnar lést í haldi byltingarmanna, 10 ára gamall.
* 22. júlí - Spánn og Frakkland skrifuðu undir friðarsamning. Spánn lét af hendi helming eyjunnar Hispaníóla.
* 21. september - Óraníureglan, trúarbræðralag, var stofnuð á Írlandi.
* 24. október - Pólsk-litáíska samveldið var lagt niður. Póllandi var skipt niður á milli Habrborgara, Prússlands og Rússneska keisaradæmisins.
* Borgin Edmonton var stofnuð í Kanada sem virki fyrir Hudsonflóa-félagið.
* Breski flotinn hóf að nota sítrónusafa gegn skyrbjúgi.

### Fædd
* 2. nóvember - James K. Polk, Bandaríkjaforseti (d. 1849).

### Dáin
* 8. júní - Loðvík 17., Frakkakonungur (f. 1785).
1789

Árið **1789** (**MDCCLXXXIX** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi
* 8. júní - Jarðskjálfti á Suðurlandi. Skjálftahrinan stóð í viku. Sprungumyndun og grjóthrun varð á Þingvöllum.  
* 23. júlí - Hannes Finnsson varð einn biskup í Skálholti þegar faðir hans lést.
* 14. ágúst - Danakonungur gaf út tilskipun um að eftirleiðis skyldu íslenskir biskupar vígðir á Íslandi og var það gert í sparnaðarskyni.
* Sigurður Stefánsson varð síðasti biskup á Hólum.
* John Thomas Stanley ferðaðist um Ísland.
* Síðasta aftaka í Skagafirði fór fram á Víðivöllum í Blönduhlíð.
* Magnús Stephensen varð lögmaður norðan lands og vestan.

### Fædd

### Dáin
* 16. janúar - Egill Þórhallason, trúboðsprestur á Grænlandi (f. 1734).
* 10. mars - Jón Skúlason varalandfógeti, sonur Skúla Magnússonar landfógeta (f. 1736).
* 23. júlí - Finnur Jónsson, biskup í Skálholti (f. 1704).

## Erlendis
* 7. janúar - Fyrstu forsetakosningum í Bandaríkjunum lauk en þær höfðu staðið yfir frá 15. desember 1788. George Washington var í raun einn í framboði.
* Febrúar - Gústaf 3. svíakonungur tók sér alræði og lagði niður sænska þingið sem hafði starfað í 70 ár. 
* 4. mars - Stjórnarskrá Bandaríkjanna tók formlega gildi.
* 28. apríl - Skipverjar á HMS Bounty gerðu uppreisn gegn yfirmönnum sínum.
* 30. apríl - George Washington var settur í embætti forseta Bandaríkjanna.
* 5. maí - Stéttaþing kom saman í Frakklandi í fyrsta skipti í 175 ár.
* 14. júlí - Franska byltingin hófst með árásinni á Bastilluna.
* 24. ágúst - Svíar börðust við Rússa í fyrstu sjóorrustunni við Svensksund (Kotka).
* 2. september og 26. september - Alexander Hamilton var skipaður fyrsti fjármálaráðherra Bandaríkjanna. Thomas Jefferson var skipaður varnarmálaráðherra og fyrsti bandaríski herinn var stofnaður.
* 5. október - 7000 konur gengu frá París til Versala, 19 kílómetra leið, til að krefjast aðgerða vegna hækkandi brauðverðs.
* 27. október - Brabant-byltingin: Byltingarmenn sigruðu austurríska herinn í Austurrísku-Niðurlöndum.
* 21. nóvember - Norður-Karólína varð 12. fylki Bandaríkjanna.
* Martin Heinrich Klaproth, þýskur efnafræðingur, uppgötvaði úraníum.
* 11. desember - Norður-Karólínuháskóli í Chapel Hill var stofnaður.

### Ódagsett
* Englischer Garten, gríðarstór almenningsgarður, var stofnaður í München.
* Reiðhjól með fótstigum var búið til í Frakklandi.

### Fædd
* 16. mars - Georg Simon Ohm, þýskur eðlisfræðingur (d. 1854).
* 21. ágúst - Augustin Louis Cauchy, franskur stærðfræðingur (d. 1857).
* 15. september - James Fenimore Cooper, bandarískur rithöfundur (d. 1851).

### Dáin
* 25. maí - Anders Dahl, sænskur grasafræðingur (f. 1751).
* 6. júní - Poul Egede, norsk-danskur trúboði og málvísindamaður (f. 1708).
1798

Árið **1798** (**MDCCXCVIII** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi
* Alþingi kom saman á Þingvöllum í síðasta sinn. Þann 20. júlí fóru þeir fáu sem sótt höfðu þingið heim frá Þingvöllum vegna slæms aðbúnaðar og þar með með lauk þinghaldi þar, sem staðið hafði frá 930.
* Biskupsstóllinn á Hólum var lagður niður við andlát Sigurðar Stefánssonar og biskupsdæmin voru sameinuð síðar (1801).
* Danska verslunarfyrirtækið Örum og Wulff reisti verslunarhús í Útkaupstað, Eskifirði.

### Fædd
* 4. mars - Sigurður Breiðfjörð rímnaskáld (d. 1846).

### Dáin
* 24. maí - Sigurður Stefánsson, síðasti biskup á Hólum (f. 1744).
* 19. september - Björn Jónsson, lyfjafræðingur og fyrsti lyfsali á Íslandi.
* 15. október - Stefán Björnsson reiknimeistari (f. 1721).

## Erlendis
* 22. janúar - Valdarán var framið í Hollandi.
* 19. febrúar - Páfinn var tekinn höndum og steypt af stóli af franska hernum.
* Mars - Bylting á Írlandi hófst gegn bresku krúnunni. Írar voru studdir af Frökkum.
* 12. júní - Frönsku byltingarstríðin: Frakkar náðu yfirráðum yfir Möltu.
* 21. júlí - Napóleon vann sigur á Ottómönum við pýramídana í Egyptalandi og náðum völdum stuttu síðar yfir Kaíró.
* 1. ágúst - Horatio Nelson vann sigur á franska flotanum í orrustunni við Níl.
* 18. september - Samuel Taylor Coleridge og William Wordsworth gáfu út ljóðasafn sem hleypti af stað rómantísku hreyfingunni á Englandi.
* 12. október - Írska byltingin endaði: Frönsk skip voru hindruð að koma liðsstyrk til Írlands og Wolfe Tone, leiðtogi byltingarinnar, var handtekinn.
* 5. desember - Bændauppreisn var bæld niður í Hollandi, 5.000-10.000 létust.
* Thomas Malthus gaf út ritið, *Ritgerð um lögmál sem stýra mannfjölda* ( *An Essay on the Principle of Population*).
* Breiðnefur var uppgötvaður af Evrópubúum.

### Fædd

### Dáin
* 10. maí - George Vancouver, breskur landkönnuður (f. 1757).
1797

Árið **1797** (**MDCCXCVII** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi
* Apríl - Eldgos  varð í Grímsvötnum.
* 30. júlí - Geir Vídalín vígður Skálholtsbiskup á Hólum í Hjaltadal af Sigurði Stefánssyni Hólabiskupi.
* 21. ágúst - Sveinn Pálsson gekk á Heklu í annað sinn.
* Árni Magnússon frá Geitastekk kom heim til Íslands eftir 44 ára flakk um heiminn.
* Reyniviðartré var gróðursett við hús á Akureyri og stóð það allt til 1930.

### Fædd
* 13. janúar - Magnús Stephensen, sýslumaður (d. 1866).
* Þorsteinn Daníelsson bóndi og smiður á Skipalóni (d. 1882).

### Dáin

## Erlendis
* 3. janúar - Barbarístríðin: Bandaríkin og Ottómanstjórnin í Trípólí skrifuðu undir friðarsamninga.
* 13. janúar - Frönsku byltingarstríðin: Bretar sökktu frönsku herskipi með þeim afleiðingum að um 900 létust.
* 3. febrúar - Franski herinn sigraði her Páfaríkisins á Norður-Ítalíu.
* 4. febrúar - Jarðskjálfti varð í Ekvador af stærð 8,3; um 40.000 létust.
* 18. febrúar - Bretar lögðu undir sig eyjarnar Trínidad og Tóbagó.
* 17. apríl - Bretar reyndu að hertaka San Juan í Púertó Ríkó en fóru halloka gegn Spánverjum.
* 18. apríl - Napóleon Bónaparte skrifaði undir friðarsamning við Heilaga rómverska ríkið.
* 12. maí - Napóleon Bónaparte hertók Lýðveldið Feneyjar. Þar með leið meira en þúsund ára sjálfstætt borgríki undir lok.
* 24. júlí - Horatio Nelson, flotaforingi Breta, særðist og missti handlegg í orrustu við Santa Cruz de Tenerife.
* 22. október - Frakkinn André-Jacques Garnerin stökk fyrst úr fallhlíf úr 900 metrum við París.
* 16. nóvember - Friðrik Vilhjálmur 3. Prússakonungur varð konungur Prússlands.
* William Herschel uppgötvaði hringi reikistjörnunnar Úranusar.
* Bertel Thorvaldsen fór til Rómar, þar sem hann starfaði að höggmyndalist til 1838.
* Franski stærðfræðingurinn Joseph-Louis Lagrange birti ritgerð um deildun.
* Fyrsta franska lýðveldið varð gjaldþrota og allir pappírspeningar sem byltingarstjórnin hafði gefið út urðu verðlausir.
* Austurrísku Niðurlöndin voru lögð niður.

### Fædd
* 31. janúar - Franz Schubert, austurrískt tónskáld (d. 1828).
* 22. mars - Vilhjálmur 1. Þýskalandskeisari (d. 1888).
* 18. maí - Friðrik Ágúst 2., konungur Saxlands (d. 1854).
* 30. ágúst - Mary Shelley, enskur rithöfundur (d. 1851).
* 7. október - Peter Georg Bang, danskur forsætisráðherra (d. 1861).
* 13. desember - Heinrich Heine, þýskt ljóðskáld (d. 1856).

### Dáin
* 13. janúar - Elísabet Christine, drottning Prússlands, kona Friðriks 2. Prússakonungs (f. 1715). 
* 22. febrúar - Münchhausen barón, þýskur herforingi og ævintýramaður (f. 1720).
* 2. mars - Horace Walpole, enskur stjórnmálamaður og rithöfundur (f. 1717).
* 9. júlí - Edmund Burke, írskur stjórnmálamaður (f. 1729).
* 10. september - Mary Wollstonecraft, breskur rithofundur og feministi (f. 1759).
* 16. nóvember - Friðrik Vilhjálmur 2., konungur Prússlands (f. 1744).
1799

Árið **1799** (**MDCCXCIX** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi

* 9. janúar - Básendaflóðið olli stórtjóni um öll Suðurnes. Básenda á Miðnesi tók af.
* 28. janúar - Leikritið *[[Narfi (leikrit)|Narfi]]* eða *Sá narraktugi biðill* eftir Sigurð Pétursson var frumflutt í Hólavallarskóla.
* Alþingi háð í fyrsta skipti í Reykjavík. Fór þinghald fram í Hólavallarskóla.
* Herranótt skólapilta í Hólavallarskóla bönnuð af pólitískum ástæðum.
* Konungur skipaði nefnd til að gera tillögur um úrbætur í málefnum Hólaskóla.

### Fædd
* 12. október - Hannes Stephensen, prestur og alþingismaður (d. 1856).
* Sire Ottesen, veitingakona og ástkona Dillons lávarðar (d. 1878).

### Dáin

## Erlendis
* 9. janúar - Breski forsætisráðherrann William Pitt yngri lagði á tekjuskatt, tvo skildinga fyrir hvert sterlingspund, til að afla fjár vegna þátttöku Breta í frönsku byltingarstríðin.
* 15. júlí - Franskur skipstjóri fann Rósettusteininn í egypska hafnarbænum Rosetta.
* 29. mars - New York-fylki samþykkti lög sem bönnuðu þrælahald í fylkinu.
* 25. júlí - Napóleon Bonaparte vann sigur á 10.000 manna liði Mamlúka undir forystu Mustafa Pasha við Aboukir í Egyptalandi.
* 12. október - Jeanne Geneviève Labrosse varð fyrsta konan til að stökkva úr loftbelg í fallhlíf úr 900 metrum.
* 9. nóvember - Napóleon náði völdum í Frakklandi og útnefndi sjálfan sig fyrsta konsúl. Franska byltingin endaði.
* 10. desember - Frakkland tók upp metra sem mælieiningu.
* Rússneskt verslunarfélag tók sér verslunarrétt í Alaska.

### Fædd
* 17. apríl - Eliza Acton, enskt ljóðskáld og brautryðjandi í matreiðslubókaskrifum (d. 1859)
* 21. maí - Mary Anning, breskur steingervingasafnari og steingervingafræðingur (d. 1847).
* 6. júní - Alexandr Púshkín, rússneskt skáld (d. 1837). 
* 18. júní - Prosper Ménière, franskur læknir (d. 1862).
* 4. júlí - Oscar Bernadotte, síðar Óskar 1., konungur Svíþjóðar og Noregs (d. 1859).

### Dáin
* 7. febrúar - Qianlong, keisari í Kína (f. 1711 ).
* 2. ágúst - Jacques-Étienne Montgolfier, franskur uppfinningamaður (f. 1745). 
* 29. ágúst - Píus VI páfi (f. 1717).
* 14. desember - George Washington, fyrsti forseti Bandaríkjanna (f. 1732)
1804

Árið **1804** (**MDCCCIV** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi

* Bjarni Bjarnason frá Sjöundá strauk úr fangelsinu í Reykjavík. Hann náðist aftur tveimur vikum síðar.
* Frederik Christopher Trampe varð amtmaður í Vesturamti.
* Tómas Klog var skipaður landlæknir.
* Ákveðið var að flytja Hólavallarskóla til Bessastaða. 

### Fædd

* 9. október - Ingibjörg Einarsdóttir, eiginkona Jóns Sigurðssonar (d. 1879).

### Dáin

## Erlendis
* 1. janúar - Haítí fékk sjálfstæði frá Frakklandi. Haítíska byltingin tók enda.
* 15. febrúar - Þrælahald var afnumið í New Jersey. Þá höfðu öll Norðurríkin bannað þrælahald.
* 10. mars - Bandaríkin keyptu Louisiana-svæðið, yfir tvær milljónir ferkílómetra, af Frökkum fyrir samtals 15 milljónir dollara.
* 26. apríl - Henry Addington sagði af sér sem forsætisráðherra Bretlands.
* 10. maí - William Pitt yngri varð forsætisráðherra Bretlands.
* 18. maí - Fyrra franska keisaraveldið var stofnað.
* 21. júní - Frumefnin iridín, osmín og stuttu síðar palladín voru uppgötvuð.
* 11. júlí Aaron Burr, varaforseti Bandaríkjanna, skaut fyrrum fjármálaráðherra Bandaríkjanna, Alexander Hamilton, til bana í einvígi.
* 11. ágúst - Austurríska keisaradæmið stofnað upp úr einveldi Habsborgara.
* 2. desember - Napóleon Bónaparte krýndi sjálfan sig keisara Frakklands.
* 3. desember - Thomas Jefferson var kjörinn forseti Bandaríkjanna.
* 12. desember - Spánverjar sögðu Bretum stríð á hendur.
* Morfín var einangrað úr valmúa af þýska lyfjafræðingnum Friedrich Sertürner.
* Mannsfjöldi heimsins varð 1 milljarður.

### Fædd
* 5. febrúar - Johan Ludvig Runeberg, finnskt ljóðskáld (d. 1877).
* 14. mars - Johann Strauss eldri, austurrískt tónskáld (d. 1849).
* 1. júní - Mikhail Glinka, rússneskt tónskáld (d. 1857).
* 1. júní - George Sand (Aurore Lucile Dupin), franskur rithöfundur (d. 1876).
* 4. júlí - Nathaniel Hawthorne, bandarískur rithöfundur (d. 1864).
* 28. júlí - Ludwig Andreas Feuerbach, þýskur heimspekingur (d. 1872).
* 7. ágúst - Johan Nicolai Madvig, danskur fornfræðingur (d. 1886).
* 23. nóvember - Franklin Pierce, forseti Bandaríkjanna (d. 1869).
* 10. desember - Carl Gustav Jacob Jacobi, þýskur stærðfræðingur (d. 1851).
* 21. desember - Benjamin Disraeli, forsætisráðherra Bretlands (d. 1881).

### Dáin
* 12. febrúar - Immanuel Kant, þýskur heimspekingur (f. 1724).
* 12. júlí - Alexander Hamilton, bandarískur stjórnmálamaður, féll í einvígi (f. 1755 eða 1757).
1805

Árið **1805** (**MDCCCV** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi
* Latínuskólinn var fluttur frá Hólavelli að Bessastöðum.
* Hrossafaraldur gekk víða um land og fjöldi hesta drapst.
* Embættisbústaður fyrir sýslumann Gullbringu- og Kjósarsýslu var reistur við Austurstræti í Reykjavík. Þar var síðar Hressingarskálinn (Hressó).
* Bjarni Sívertsen reisti skipasmíðastöð í Hafnarfirði.
* Stjörnuskoðunarstöðin í Lambhúsum á Álftanesi lagðist niður við brottför Rasmus Lievog stjörnuskoðara.

### Fædd

### Dáin
* 7. september - Arnes Pálsson, útilegumaður og tugthúslimur (f. 1719).

### Opinberar [[aftaka|aftökur]]
* 31. ágúst - Steinunn Sveinsdóttir frá Sjöundá (f. 1767).
* 4. október - Bjarni Bjarnason frá Sjöundá (f. 1761) tekinn af lífi í Kristiansand í Noregi.

## Erlendis
* 4. mars - Thomas Jefferson tók við embætti forseta Bandaríkjanna.
* 26. maí - Napóleon Bónaparte var krýndur konungur Ítalíu.
* 4. júní - Barbarístríðin: Fyrsta stríðinu milli Trípolí og Bandaríkjanna lauk.
* 11. júní - Borgin Detroit í Bandaríkjunum brann nær öll til grunna.
* 26. júlí - Campania-jarðskjálftinn skók Ítalíu. Nær 5.600 létust.
* 21. október - Orrustan við Trafalgar. Breskur floti undir stjórn Horatio Nelson vann sigur á sameinuðum flota Frakka og Spánverja, en Nelson féll sjálfur.
* 31. október - Svíar sögðu Frökkum stríð á hendur.
* 2. desember - Orrustan við Austerlitz. Lið Frakka vann sigur á liði Rússa og Austurríkismanna.

### Fædd
* 13. febrúar - Johann Peter Gustav Lejeune Dirichlet, þýskur stærðfræðingur (d. 1859).
* 2. apríl - Hans Christian Andersen, danskur rithöfundur (d. 1875).
* 4. ágúst - William Rowan Hamilton, írskur stærðfræðingur (d. 1865).
* 14. nóvember - Fanny Mendelssohn, þýskt tónskáld og píanóleikari. (d. 1847).
* 23. desember - Joseph Smith, stofnandi mormónasafnaðarins (d. 1844).

### Dáin
* 21. október - Horatio Nelson, breskur flotaforingi (f. 1758).
* 10. nóvember - Friedrich Schiller, þýskur rithöfundur (f. 1759).
1806

Árið **1806** (**MDCCCVI** í rómverskum tölum)

## Ísland
* Frederik Christopher Trampe varð stiftamtmaður.

### Fædd

### Dáin

## Erlendis
* 23. janúar - Joseph Bonaparte réðst inn í Napólí.
* 3. mars - Leduc-leiðangurinn herferð franska flotans á Norður-Íshafi hófst. 
* 5. júní - Louis Bonaparte var gerður konungur Hollands af Napóleon.
* 12. júlí - Rínarsambandið, fylgiríki Napóleons mynduðu bandalag.
* 23. júlí - Breskur her kom til Río de la Plata og undirbjó innrás í Buenos Aires.
* 6. ágúst - Hið Heilaga rómverska ríki var formlega leyst upp þegar síðasti keisarinn, Frans 2. keisari, sagði af sér. Austurríska keisaradæmið og Þýska ríkjasambandið tóku við.
* 8. október - Napóleon Bónaparte réðst á Prússland. 

### Fædd

### Dáin