open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nirvana

**Nirvana** er mikilvægur þættur í heimssýn í trúarbrögðunum búddisma og jaínisma. Það er einnig notað í hindúisma þó hugtakið moksa yfir sama fyrirbæri sé mun algengara. Hugtakið nirvana er ekki notað á nákvæmlega sama hátt í þessum trúarbrögðum en þýðir að losna úr samsara, keðju endurfæðinga og þjáninga. Á sanskrít er orðið nirvāņa ( निर्वाण), og á palí nibbāna ( निब्बान).

Orðið nirvana/nibbana er samsett úr ni[r]- (ni, nis, nih) sem þýðir „út, burtu, fjarverandi“, og rótinni vâ[na] (á palí vâti) sem má þýða sem „blása“. Þýðingin verður því blása burtu, slökkva, langanir, hatur, öfundsýki og blekkingar. Búddisminn skilgreinir lífið sem þjáningu og frá henni verður ekki komist vegna þess að allar lífverur eru fastar í hinni eilífu hringrás endurfæðingar. Orsök þjáningarinnar er löngun eða binding og það sem nefnt er „hugareitrið“ (hatur, græðgi, blekking og öfundsýki). Að uppná nirvana ber því með sér að losna úr fjötrum endurfæðingarinnar. Leiðin þangað er að fylgja hinni áttföldu leið sem Búdda kenndi. 

Nirvana er ekki samsvarandi kristnum eða múslímskum hugmyndum um „himnaríkið“, það er persónulegt eilíft líf eftir hinn holdlega dauða. Nirvana er hins vegar jafnvægi og innsæi þess sem hefur séð í gegnum blekkingar bindinga og „hugareitursins“, það er því hugsanlegt að uppná nirvana í lifandi lífi. Búdda talaði um þetta sem „það óskapaða“, „hið óbundna“, „hið ódauðlega“. 

## Neðanmálsgreinar

## Heimildir
* Coogan, Michael D. (ritstj.), *The Illustrated Guide to World Religions* (Oxford: Oxford University Press, 2003). ISBN 1-84483-125-6.
* Schumann, Hans W., *Handbuch Buddhismus: Die zentralen Lehren – Ursprung und Gegenwart* (München: Diederichs, 2000). ISBN 3-7205-2153-2.
* Stee Hagen, *Buddhism Plain and Simple* (Broadway, 1998). ISBN 100767903323

## Tenglar
* Salvation Versus Liberation - útskýring á sýn mahayana-búddista á himnaríki og nirvana (á ensku)
Kjörnir alþingismenn 2009

Þetta er listi yfir kjörna Alþingismenn eftir Alþingiskosningarnar 2009.
## [[Reykjavíkurkjördæmi norður|Reykjavík Norður]]

* Árið 2009 gekk Þráinn Bertelsson úr Borgarahreyfingunni
* Árið 2009 varð Álfheiður Ingadóttir heilbrigðisráðherra
* Árið 2010 kom Mörður Árnason inn fyrir Steinunni Valdísi Óskarsdóttur
* Árið 2010 varð Árni Þór Sigurðsson 5. varaforseti Alþingis
* Árið 2010 varð Árni Þór Sigurðsson varaformaður þingflokks Vinstri Grænna

## [[Reykjavíkurkjördæmi suður|Reykjavík Suður]]

* Árið 2009 gekk Birgitta Jónsdóttir til liðs við Hreyfinguna
* Árið 2010 varð Sigríður Ingibjörg Ingadóttir 3. varaforseti Alþingis
* Árið 2010 varð Skúli Helgason varaformaður þingflokks Samfylkingarinnar
* Árið 2010 varð Ólöf Nordal varaformaður Sjálfstæðisflokksins

## [[Suðvesturkjördæmi]]

* Árið 2009 gekk Þór Saari til liðs við Hreyfinguna
* Árið 2010 varð Þórunn Sveinbjarnardóttir þingflokksformaður Samfylkingarinnar
* Árið 2010 varð Ögmundur Jónasson dómsmálaráðherra
* Árið 2010 varð Ögmundur Jónasson samgönguráðherra
* Árið 2010 varð Árni Páll Árnason viðskiptaráðherra

## [[Suðurkjördæmi]]

* Árið 2009 gekk Margrét Tryggvadóttir til liðs við Hreyfinguna
* Árið 2010 varð Ragnheiður Elín Árnadóttir þingflokksformaður Sjálfstæðisflokksins

## [[Norðausturkjördæmi]]

## [[Norðvesturkjördæmi]]

* Árið 2010 varð Einar K. Guðfinnsson varaformaður þingflokks Sjálfstæðisflokksins
* Árið 2010 varð Guðbjartur Hannesson heilbrigðisráðherra
* Árið 2010 varð Guðbjartur Hannesson félagsmálaráðherra

## Samantekt
Listi yfir tegundir húsgagna

Þessi **listi yfir tegundir húsgagna** inniheldur hluti eins og borð, stóla, rúm, skrifborð, skápa, og svo framvegis:

## Geymsla, hirsla
* Borðstofuskápur
* Bókaskápur
* Hilla
* Kista
* Klæðaskápur
* Kommóða
* Skápur
* Skenkur
* Skúffa
* Skjalaskápur

## Sæti
* Bekkur
* Dívan
* Grjónapoki
* Hægindastóll
* Kollur
* Skammel
* Sófi
* Stóll

## Borð
* Borðstofuborð
* Eldhúsborð
* Innskotsborð
* Kaffiborð
* Sófaborð
* Skrifborð

## Svefn
* Beddi
* Dívan
* Hjónarúm
* Rúm

## Tengt efni
* Húsgagn
* Svefnherbergi
Svefnherbergi

**Svefnherbergi** er herbergi þar sem fólk hvílist eða sefur. Svefnherbergi innihalda t.d. rúm (eða bedda) og húsgögn eins og t.d. fataskáp og kommóðu. Í flestum húsum eru tvö eða fleiri svefnherbergi. Stærsta svefnherbegi hússins er yfirleitt svefnstaður foreldra. Minni svefnherbergi eru oftast fyrir börn eða gesti. Stundum eru svefnherbergi með eigin baðherbergi. 

Rúmföt eins og tíðkast á Norðurlöndum eru frábrugðin rúmfötum annars staðar.
Trölladeig

**Trölladeig** er leikfangaleir sem búinn er til úr hveiti, salti, vatni og stundum smá matarolíu. Í því eru engin eiturefni en á hinn bóginn er gjarnan settur matarlitur í deigið til að gera það litríkara. Það er notað í leikskólum og heimahúsum og hentar jafnt fyrir lítil og stór börn. Mótaða hluti er hægt að þurrka í ofni við 80°C.
Herbergi

**Herbergi** er hugtak í byggingarlist og haft um vissa einingu í húsi sem er aðgreint frá öðru rými. Herbergi eru yfirleitt með dyr(um) (og í dyrunum oftast hurð) og á útvegg(jum) er oftast gluggi eða gluggar. Í húsi eru ýmsar tegundir herbergja með mismunandi hlutverk, eins og t.d. baðherbergi, eldhús og svefnherbergi.

## Tengt efni
* Herbergisnúmer
* Kennslustofa
Eldhús

**Eldhús** er herbergi sem notað er til að elda og undirbúa mat. Í mörgum eldhúsum er einnig framreiddur matur og hann snæddur við borð. Ef eldhúsið er hluti af stærra herbergi, sem notað er í annað, þá nefnist það **eldhúskrókur**. 

Á Vesturlöndum er yfirleitt ofn, t.d örbylgjuofn í eldhúsum sem og ísskápur (og stundum einnig frystir). Þar er líka vaskur með heitu og köldu vatni til að nota við eldamennskuna og til að vaska upp, þó oft sé uppþvottavél í nútímaeldhúsi. Í eldhúsum eru oft skáparaðir til að geyma mat og leirtau. Eldhús eru oft samkomustaður fjölskyldunnar og vina, jafnvel þó ekki sé verið að matbúa sérstaklega. 

## Tengt efni
* Búr
* Borðstofa
Ölvisholt brugghús

**Ölvisholt brugghús**  er bjórframleiðandi í Flóahreppi í Árnessýslu með framleiðslugetu um 300 tonn af bjór á ári. Helstu bjórtegundir Ölvisholts eru: Freyja, Skjálfti, Móri og Lava. 

## Tilvísanir


## Tenglar
* Heimasíða Ölvisholts brugghúss 
* ''Brugga bjór á gömlum bóndabæ''; af Vísi.is
Mölln

**Mölln** er um 19 þúsund manna bær í Slésvík-Holtsetalandi í Þýskalandi. Bærinn var stofnaður á 12. öld í hertogadæminu Lauenburg og varð áfangastaður á Gömlu saltleiðinni. Á 14. öld komst bærinn undir stjórn Hansaborgarinnar Lýbiku. 

Mölln er þekktur sem ætlaður dánarstaður Till Ugluspegils sem er sagður hafa látist þar 1350. Ýmis minnismerki eru tileinkuð honum í bænum.
Baðherbergi

**Baðherbergi** er herbergi þar sem maður þvær sér. Þar er yfirleitt baðker eða sturta fyrir þvott. Það getur verið einungis bað eða sturta eða samsetning beggja. Til viðbótar er það yfirleitt klósett og vaskur en stundum eru þau í aðgreindu herbergi.
Financial Times

***Financial Times*** (***FT***) er breskt dagblað um alþjóðleg viðskipti. Það kemur út í London á hverjum morgni og er prentað á 24 stöðum. Aðalkeppinautur dagblaðsins er *[[Wall Street Journal]]*, bandarískt dagblað með höfuðstöðvar í New York.

James Sheridan stofnaði *Financial Times* ásamt bróður sínum árið 1888. Það keppti við fjögur önnur viðskiptadagblöð og keypti síðasta keppinaut sinn, *Financial News*, (stofnað árið 1884) árið 1945. *FT* sérhæfir sig í viðskipta- og fjármálafréttum með sjálfstæðu ritstjórnarviðhorfi. Blaðið er prentað á stórum bleikum pappír. Það er eina dagblaðið á Bretlandi sem segir daglega frá Kauphöllinni í London og heimsmarkaði.

## Tenglar
* FT.com
* FT.com Þýskaland — Þýsk útgáfa
* FT.com Kína — Kínversk útgáfa
Listi yfir bresk dagblöð

Þetta er **listi yfir bresk dagblöð**; það er að segja dagblöð sem koma út á Bretlandi.

## Bresk dagleg blöð
### Gæðablöð
* *[[Financial Times]]* (s. 1888) — viðskiptablað
* *[[The Daily Telegraph]]* (s. 1855) / *[[The Sunday Telegraph]]* (s. 1961) — íhaldssamt blað
* *[[The Guardian]]* (s. 1821) / *[[The Observer]]* (s. 1791) — vinstriblað
* *[[The Independent]]* (s. 1986) / *[[The Independent|Independent on Sunday]]* (s. 1990) — vinstriblað
* *[[The Times]]* (s. 1785) / *[[The Sunday Times]]* (s. 1822) — hægriblað

### Æsifréttablöð
* *[[Daily Mail]]* (s. 1896) / *[[The Mail on Sunday]]* (s. 1982) — íhaldssamt blað
* *[[The Daily Mirror]]* (s. 1903) / *[[Sunday Mirror]]* (s. 1915) — verkamannavinnublað
* *[[Daily Star]]* (s. 1978) / *[[Daily Star|Daily Star Sunday]]*
* *[[The Sun]]* (s. 1964) / *[[News of the World]]* (s. 1843) — hægriblað 
* *[[The Morning Star]]* (s. 1930) — jafnaðarstefnublað

## Skosk dagleg blöð
### Skosk gæðablöð
* *[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]* (s. 1783) / *[[Sunday Herald]]* (s. 1999)
* *[[Scotland on Sunday]]* (s. 1988)
* *[[Press and Journal (Skotland)|The Press and Journal]]* (s. 1748)
* *[[The Daily Telegraph]]* er með skoskri útgáfu
* *[[The Courier|The Courier & Advertiser]]* (s. 1801)
* *[[The Scotsman]]* (s. 1817)
* *[[The Times]]* er með skoskri útgáfu

### Skosk æsifréttablöð
* *[[Daily Record (Skotland)|Daily Record]]* (s. 1842) / *[[Sunday Mail (Skotland)|Sunday Mail]]*
* *[[The Sunday Post]]*
* *The Sun*, *Daily Mail* og *Daily Express* eru öll er með skoskrum útgáfum

## Velsk blöð
* *[[Western Mail (Wales)|The Western Mail]]* (s. 1869)
* *[[Y Cymro]]* (s. 1932) — skrifað á velsku
Vetrarblóm

**Vetrarblóm** (fræðiheiti: *Saxifraga oppositifolia*) er jurt af steinbrjótsætt sem ber rauð eða rauðfjólublá blóm. Vetrarblóm vex víða á norðurslóðum og til fjalla sunnar, t.d. í norðurhluta Bretlands, Ölpunum og í Klettafjöllunum. 

Vetrarblóm vex í klettum, á melum og rindum. Það er algengt um allt Ísland.

## Greiningareinkenni
Sprotar vetrarblóms eru jarðlægir og oft um 5 til 20 cm á lengd. Laufblöðin eru 3-4 mm og öfugegglaga. Blómin eru 10 til 15 mm í þvermál. Þau eru rauð eða rauðfjólublá.

## Undirtegundir
**Saxifraga oppositifolia* ssp. *glandulisepala* Hultén - upprunin í Alaska.
**Saxifraga oppositifolia* ssp. *oppositifolia* L. - upprunin á meginlandi Bandaríkjanna.
**Saxifraga oppositifolia* ssp. *smalliana* (Engl. & Irmsch.) Hultén - upprunin í Alaska.

## Samlífi
Á Íslandi vex sveppurinn grasmúrgróungur (*Pleospora herbarum*) á dauðum vefjum ýmissa plöntutegunda, meðal annars á vetrarblómi.

Vetrarblóm getur verið millihýsill fyrir víðiryðsvepp (*Melampsora epitea*).

## Tilvísanir
Jöklasóley

**Jöklasóley** (fræðiheiti: *Ranunculus glacialis*) er blóm af sóleyjaætt. Jöklasóley vex víða til fjalla í Evrópu (í Ölpunum, Karpatafjöllum, Pýreneafjöllum og víðar), á Skandinavíuskaga, Íslandi, Færeyjum, Jan Mayen, Svalbarða og austurhluta Grænlands.

Jöklasóley velur sér vaxtarstað í grjótskriðum, grýttum melum eða í klettum hátt til fjalla.

## Greiningareinkenni
Blöð jöklasóleyjar eru stilklöng og handflipótt eða handskipt. Þau eru hárlaus og gljáandi. Blómin eru hins vegar hvít í fyrstu og verða svo dumbrauð. Þau eru 2-2,5 cm í þvermál.

## Tilvísanir
* Isranunkel (Den virtuella floran)
David Thomas

**David Arthur Thomas** er enskur skútuhönnuður sem er þekktastur fyrir hönnun lítilla og stórra kjölbáta sem hafa notið mikilla vinsælda. Hann er sjálfur þekktur kappsiglingamaður. Meðal þekktra skútutegunda sem hann hefur hannað eru Hunter-bátarnir og Sigma 33 og Sigma 38, sem eru allir þægilegir skemmtibátar sem hafa jafnframt reynst góðir keppnisbátar. Hann átti líka þátt í hönnun stórrar stálskútu fyrir BT Global Challenge, Challenge 67.

Bátar David Thomas hafa notið mikilla vinsælda og verið algengir á Íslandi. Hann hefur tvisvar verið fenginn til að hanna skútur sérstaklega fyrir íslenska siglingamenn. Secret 26-bátarnir hans, smíðaðir á Íslandi frá 1987, hafa átt mikilli velgengni að fagna í siglingakeppnum við Ísland.
Norðurdalur (Breiðdal)

**Norðurdalur** er dalur í Suður-Múlasýslu og er annar tveggja dala sem liggja inn af Breiðdal þar sem hann klofnar um fjallið Kleifarháls. Norðurdalur er þrengri en Suðurdalur. Þar eru nokkrir bæir.

## Bæir
*Þorvaldsstaðir
*Tungufell (í eyði)
*Tóarsel
*Engihlíð
*Skarð
*Hlíðarendi
*Dísastaðir (í eyði)
*Gilsá
*Gilsárstekkur
Suðurdalur (Breiðdal)

**Suðurdalur** er syðri dalur Breiðdals. Um hann liggur Þjóðvegur 95 sem svo liggur upp á Breiðdalsheiði. Samhliða dalnum er Norðurdalur en Tóarfjall skilur dalina að.
 	
## Bæir
*Ánastaðir (í eyði)
*Þorgrímsstaðir
*Höskuldsstaðasel
*Höskuldsstaðir
*Jórvík (í eyði)
*Borgará (í eyði)
*Flaga (í eyði)
Persónugerving

**Persónugerving** er líkingarmál í skáldskaparfræðum þar sem fyrirbrigði sem ekki eru mennsk eru gædd mannlegum eiginleikum. 
***Dæmi**: 
:*Himinninn grætur um langar nætur*.
:*Lækurinn hvíslar leyndarmálum fjallsins um allar sveitir*. 
:*Sólin vefur skýin um fingur sér*.  

Persónugerving er að hluta til andstæða hlutgervingar, en hlutgerving er þegar lifandi vera fær eiginleika dauðra hluta. 

## Tengt efni
* Hlutgerving
* Myndhverfing
* Viðlíking

## Tenglar
* ''Persónugerving''; af Fa.is 
* ''Persónugervingar Bjarna Thorarensens''; af heimasíðu Arnar Ólafssonar
Heimsljós

**Heimsljós** er skáldsaga eftir Halldór Laxness sem kom út í fjórum hlutum á árunum 1937-1940, en heildarútgáfa skáldverksins kom fyrst út árið 1955. Bókin skiptist í: *1.* Ljós heimsins *2.* Höll sumarlandssins *3.* Hús skáldsins *4.* Fegurð himinsins. Halldór notaði dagbækur Magnúsar Hj. Magnússonar (1873-1916) skálds við samningu bókarinnar auk ýmissa annarra aðfanga. Nafnið Heimsljós er sótt í síðustu ljóðlínur kvæðisins *Söknuður* eftir Jónas Hallgrímsson: *Hnigið er heimsljós,/himinstjörnur tindra./Eina þreyi eg þig*. 

Bókin fjallar um ævi Ólafs Kárasonar Ljósvíkings, baráttu hans við raunveruleikann og hvernig hann samræmir hann skáldsýn sinni. 

## Tenglar
* ''Kraftbirtingarhljómur guðdómsins''; grein í Morgunblaðinu 1998
* ''Og blómin vaxa á þakinu''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1995
* ''Hús skáldsins''; grein í Þjóðviljanum 1939
Kjörnir alþingismenn 1999

Þetta er listi yfir kjörna Alþingismenn eftir Alþingiskosningarnar 1999.
## Kjördæmi
### Reykjavíkurkjördæmi

*Árið 2000 kom Jónína Bjartmarz inn fyrir Finn Ingólfsson.
*Árið 2000 varð Össur Skarphéðinsson formaður Samfylkingarinnar.

### Reykjaneskjördæmi

*Árið 2003 sagði Kristján Pálsson sig úr Sjálfstæðisflokknum.

### Suðurlandskjördæmi

*Árið 2000 varð Margrét Frímannsdóttir varaformaður Samfylkingarinnar.
*Árið 2001 kom Kjartan Ólafsson inn fyrir Árna Johnsen.
*Árið 2001 varð Guðni Ágústsson varaformaður Framsóknarflokksins.

### Austurlandskjördæmi

## Norðurlandskjördæmi eystra

## Norðurlandskjördæmi vestra

*Árið 2001 kom Sigríður Ingvarsdóttir inn fyrir Hjálmar Jónsson.
*Árið 2003 kom Adolf H. Berndsen inn fyrir Vilhjálm Egilsson.

### Vestfjarðakjördæmi

*Árið 2001 kom Karl V. Matthíasson inn fyrir Sighvat Björgvinsson.

### Vesturlandskjördæmi

*Árið 2001 kom Magnús Stefánsson inn fyrir Ingibjörgu Pálmadóttur.

## Samantekt

## Ráðherrar

## Forsetar Alþingis

## Formenn þingflokka
Stóriburkni

**Stóriburkni** (Fræðiheiti: *Dryopteris filix-mas*) er burknategund af þrílaufungsætt. Stóriburkni er stærstur íslenskra burkna, og vex í gjám og kjarri. Hann verður allt að 80-100 sm hár og er með tvífjaðurskipt blöð.
John o’ Groats

**John o’ Groats** (gelíska *Taigh Iain Ghròt*) er þorp á skoskum hálöndunum. Það er þekkt sem nyrsti punktur á Bretlandi en raunar er það Dunnet Head. 

Þorpið er eftirtektarvert því það er oft notað til að mæla lengd Bretlands frá norðri til suðurs. Framsetningin „frá Land’s End til John o’ Groats“ vísar til fjarlægðar frá John o’ Groats til höfðans Land’s End á Cornwall.

Það er vinsælt hjá ferðamönnum hvaðanæva að. Mannfjöldi þorpsins er um það bil 300 (2007).
Land’s End

**Land’s End** (kornbreska: *Penn an Wlas*) er höfði við Penwith-nes nálægt Penzance í Cornwall á Bretlandi. Hann er vestasti punktur Bretlands.

Hið goðsagnakennda land Lyonesse, sem minnst er á í þjóðsögunni um Arthur konung, er sagt hafa verið úti fyrir ströndum Land’s End.

Staðurinn er oft notaður til að mæla lengd Bretlands frá suðri til norðurs. Framsetningin „frá Land’s End til John o’ Groats“ vísar til fjarlægðar frá Land’s End til þorpsins John o’ Groats í Skotlandi.
Frílisti

**Frílisti** er hugtak í hagfræði og haft um lista eða skrá yfir vörur, sem ekki þarf innflutningsleyfi fyrir, þó svo innflutningshöftum sé beitt, þ.e. vörulisti sem á tímum haftastefnu stjórnvalda inniheldur vörur (oftast nauðsynjavörur) sem má flytja inn án tilskilina leyfa.

Frílistinn tíðkaðist á Íslandi frá gengisfellingunni árið 1939 og í árslok 1940 mátti kalla að 40-45% innflutningsins væru á frílista. En heimsstyrjöldin setti strik í reikninginn og frílistinn var afnuminn að kröfu Breta og margvísleg höft og skömmtun fylgdu í kjölfarið. Byrjað var að afnema skömmtunina í júní mánuði árið 1950, og skömmtunarskrifstofan var lögð niður í september 1950. Eftir það var skömmtun aðeins miðuð við niðurgreiðslu á verðlagi vara, eins og smjörlíki og fleiri vörutegunda. Hinn 1. júní 1960 voru 60% innflutnings til landisins gefin frjáls, það er frílistinn var færður upp í 60% innflutnings. 

Ríkisstjórnin ákvað í byrjun hvers árs að höfðu samráði við Seðlabanka heildarupphæð leyfaúthlutunar í frjálsum gjaldeyri. Upphæðinni var skipt milli vöruflokka og nefndist upphæð hvers vöruflokkskvóti hans. Leyfaveitingar fyrir innflutningi frá vöruskiptalöndum voru í samræmi við viðskiptasamninga, sem voru í gildi við hvert einstakt land, en þeim fylgdu vörulistar. Vöruskiptalöndin á 7. áratugum voru Austur-Þýskaland, Brasilía, Pólland, Rúmenía, Rússland, Tékkóslóvakía og Ungverjaland. Rússland (Sovétríkin) var langmikilvægasta vöruskiptalandið og kom um 51% innflutnings frá þessum löndum frá því 1965. Vörutegundum á frílista fjölgaði ár frá ári á 7. áratugnum. Haustið 1965 voru gólfteppi, skyrtur og nærföt sett á frílista svo að dæmi sé nefnt. Fyrir kom þó, að vörur væru teknar af frílista og mun þetta stundum hafa verið gert með hag innlends iðnaðar fyrir augum. Einnig kom fyrir í þrengingunum 1967-1968 og um miðbik 8. áratugsins, að vörur væru teknar af frílista til að draga úr innflutningi og gjaldeyriseyðslu.

## Eitt og annað
* Hugtakið frílisti tengist því ekkert þegar talað er um það á íslensku að frílysta sig , þ.e. skemmta sér, einkum með einhvers konar ferðalagi.

## Tengt efni
* Fjárhagsráð

## Tenglar
* ''Frílistinn''; birtist í Morgunblaðinu 1940
* ''Verslunarhöft eftir viðreisn''; grein í Morgunblaðinu 1998
* ''Frílistinn - spor í áttina''; grein í Frjáls verslun 1939
Akureyri.net

**Akureyri.net** er íslenskur vefmiðill í eigu Pedromynda á Akureyri. Vefurinn hóf göngu sína 26. júlí árið 2005. Vefurinn flytur fréttir frá Akureyri og nágrannasveitarfélögum auk þess að fjalla um íþróttir og menningarlíf. Þá er á síðunni atburðadagatal bæjarins. Ritstjóri Akureyri.net er Skapti Hallgrímsson.

## Heimildir

## Tengill
* Akureyri.net
Genaflökt

**Genaflökt** (einnig **genarek**) er hugtak í stofnerfðafræði sem á við þau áhrif sem tilviljun hefur á þróun erfðaefnis lífvera, en genaflökt er mest áberandi í litlum stofni. Nánar til tekið er genaflökt áhrif á samsætutíðni í stofni lífvera sem verða af völdum handahófs við mökun og æxlun. Orsök genaflökts er tölfræðileg og liggur í úrtaksskekkju: Það, að þeir einstaklingar sem skila afkvæmum til næstu kynslóðar séu slembiúrtak úr stofninum, auk þess að hending ræður meðal tvílitna lífvera hvaða samsætur komast milli kynslóða, veldur því að samsætutíðnin breytist með tíma og ákveðnar samsætur geta horfið úr genasjóði stofnsins. Áhrif genaflökts eru því ávallt til aukinnar einsleitni og eru því minni sem stofnstærðin er meiri. 

Genaflökt er eitt af undirstöðuatriðum þróunar, ásamt náttúruvali, stökkbreytingum og búferlaflutningum. Ólíkt náttúruvali er genaflökt handahófskennt, en ræðst ekki af hæfni lífveranna til að þrífast í umhverfi sínu.

Stofnerfðafræðingar áttuðu sig snemma á því að genaflökt getur átt sér stað, en nokkur ágreiningur hefur verið um mikilvægi þess í þróun lífvera. Ronald Fisher taldi það í besta falli smávægilegt, en síðan Motoo Kimura setti fram hlutleysiskenningu sína hefur genaflökt fengið aukið vægi í stofnerfðafræðilegum reiknilíkönum.

## Tengt efni
* Náttúruval
* Stofnerfðafræði

## Heimildir
Jóhann G. Jóhannsson

**Jóhann G. Jóhannsson** getur átt við:

* Jóhann G. Jóhannsson, tónlistarmann (1947–2013), þekktan fyrir slagarann „Don't try to fool me“
* Jóhann G. Jóhannsson, tónlistarmann (f. 1955), þekktan m.a. fyrir Skilaboðaskjóðuna
* Jóhann Jóhannson, tónskáld (1969–2018), sem hlaut Golden Globe-verðlaunin fyrir tónlist sína við *The Theory of Everything*
* Jóhann G. Jóhannsson, leikara (f. 1971)
* Jóhann Garðar Jóhannsson, kvæðamann (1897–1965)
Kjörnir alþingismenn 2007

Þetta er listi yfir kjörna Alþingismenn eftir Alþingiskosningarnar 2007.
## [[Reykjavíkurkjördæmi norður|Reykjavík Norður]]

* Árið 2009 varð Jóhanna Sigurðardóttir formaður Samfylkingarinnar.

## [[Reykjavíkurkjördæmi suður|Reykjavík Suður]]

* Árið 2009 gekk Jón Magnússon til liðs við Sjálfstæðisflokkinn.

## [[Suðvesturkjördæmi]]

* Árið 2009 varð Bjarni Benediktsson formaður Sjálfstæðisflokksins.

## [[Suðurkjördæmi]]

* Árið 2008 kom Helga Sigrún Harðardóttir inn fyrir Bjarna Harðarson.
* Árið 2008 kom Eygló Harðardóttir inn fyrir Guðna Ágústsson.

## [[Norðausturkjördæmi]]

* Árið 2008 varð Valgerður Sverrisdóttir formaður Framsóknarflokksins.
* Árið 2009 varð Birkir Jón Jónsson varaformaður Framsóknarflokksins.

## [[Norðvesturkjördæmi]]

* Árið 2007 kom Herdís Þórðardóttir inn fyrir Einar Odd Kristjánsson.
* Árið 2009 gekk Karl V. Matthíasson til liðs við Frjálslynda flokkinn.
* Árið 2009 gerðist Kristinn H. Gunnarsson utan flokka.

## Samantekt

## Ráðherrar

## Forsetar Alþingis

## Formenn þingflokka
Suðurdalur (Héraði)

**Suðurdalur** er dalur í Fljótsdalshreppi. Um hann rennur Kelduá og vegur númer 934 liggur um dalinn. Innarlega skiptist hann í Þorgerðarstaðadal og Villingadal. Fyrir mynni dalsins rennur Jökulsá á Dal.

## Bæir
*Sturluflöt
*Víðivallagerði
*Víðivellir fremri
*Þorgerðarstaðir (í eyði)
*Arnaldsstaðir (í eyði)
Græn orka

**Græn** eða **umhverfisvæn orka** er hugtak sem notað er yfir umhverfisvæna orku eins og sólarorku, vindorku, vatnsorku og jarðvarma. Kjarnorka er stundum talin með. Græn orka hefur þann meginkost að fela ekki í sér losun koltvísýrings og mengun. Græn orka er ekki endilega endurnýjanleg orka.

Oftast er talað um græna orku í tengslum við orkunotkun heimila og fyrirtækja þar sem orkuframleiðendur eru í samkeppni sín á milli. 

## Tengt efni
* Endurnýjanleg orka
Suðurdalur

**Suðurdalur** getur átt við eftirfarandi:
* Suðurdal á Héraði
* Suðurdal í Breiðdal
* Suðurdal í Skriðdal
* Suðurdal upp af Húsavík í Víkum

## Tengt efni
* Suðurdalir í Dalasýslu
Klein-flaska

**Klein-flaska** er hugtak í stærðfræði sem á við óáttanlegt yfirborð sem líkist flösku með teygðan stút. Stúturinn er sveigður og stingst í gegnum hliðarflöt flöskunnar án þess að rjúfa hann og tengist síðan við botn hennar innan frá, þannig að þar er opið inn í stútinn. Þetta fyrirbæri hefur enga brún og aðeins einn flöt. Þýski stæfræðingurinn Felix Klein lýsti Klein-flöskunni fyrstur árið 1882, og er flaskan kennd við hann.

## Tengt efni
*Möbiusarræma
*Grannfræði

## Heimildir
Aðalstræti 10

**Aðalstræti 10** er íslenskt hús sem stendur við Aðalstræti í Reykjavík. Það var reist árið 1762 og er elsta hús í miðbæ Reykjavíkur. Húsið var byggt sem hluti af Innréttingum Skúla Magnússonar.  

## Saga hússins fram á 20. öld
Tveir skildir í húsinu vísa til uppbyggingar 8 húsa Innréttingana sem voru reist við mikinn fjárstuðning danska ríkisins. Húsið var byggt árið 1762 fyrir bókhaldara Innréttinganna, klæðageymslu og lóskurð. Þar var íbúð undirforstjóra Innréttinganna en húsið var nefnt „Kontor- og Magazinhus“.

Þegar innréttingarnar voru seldar um aldamótin 1800 keypti kaupmaðurinn Westy Petreus húsið. Árið 1807 fékk biskup Íslands það til íbúðar og var það þá nefnt Biskupsstofan. Biskup og kona hans hans bjuggu í húsinu til 1849. Jens Sigurðsson síðar rektor Lærða skólans bjó í húsinu 1855-1868 og hjá honum mun bróðir hans Jón Sigurðsson hafa búið þegar hann kom til Alþingis frá Kaupmannahöfn. Á eftir Jens bjuggu í húsinu landlæknir, Matthías Johannessen kaupmaður og fleiri.

## Húsið á 20. öld
Árið 1926 keyptu hinir þjóðkunnu kaupmenn, Silli og Valdi, húsið og ráku þar verslun í um hálfa öld. Frá árinu 1984 voru ýmsir veitingastaðir starfræktir þar, meðal annars „Fógetinn“.

## Endurgerð og hönnun
Reykjavíkurborg keypti húsið árið 2001 og hóf að færa það til upprunalegs horfs. Á neðri hæð gamla hússins er Reykjavíkurborg með aðstöðu til sýningarhalds. Að baki hússins var byggt nýtt hús og ný tengibygging úr gleri sem tengir gamla húsið við það nýja. Í nýbyggingunni var starfrækt verslunin Kraum sem seldi íslenska hönnunarvöru.

## Heimildir
* Páll Líndal. (1987). *Reykjavík Sögustaður við Sund.* Reykjavík: Örn og Örlygur. 

## Tengt efni
* Innréttingarnar
* Viðeyjarstofa, elsta hús í allri Reykjavík

## Tenglar

* Frétt um húsið á mbl.is frá í mars 2007
* Efni um endurgerð hússins 
* Heimasíða hönnunarverslunarinnar Kraum 
* Borgin kaupir Aðalstræti 10(vefur Reykjavíkurborgar 14. sept 2017)

## Heimildir
Kjörnir alþingismenn 2003

Þetta er listi yfir kjörna Alþingismenn eftir Alþingiskosningarnar 2003.
## [[Reykjavíkurkjördæmi norður|Reykjavík Norður]]

*Árið 2005 kom Ingibjörg Sólrún Gísladóttir inn fyrir Bryndísi Hlöðversdóttur.
*Árið 2005 varð Ingibjörg Sólrún Gísladóttir formaður Samfylkingarinnar.
*Árið 2006 kom Ásta Möller inn fyrir Davíð Oddsson.
*Árið 2006 kom Guðjón Ólafur Jónsson inn fyrir Halldór Ásgrímsson.
*Árið 2006 kom Sæunn Stefánsdóttir inn fyrir Árna Magnússon.

## [[Reykjavíkurkjördæmi suður|Reykjavík Suður]]

*Árið 2005 varð Geir H. Haarde formaður Sjálfstæðisflokksins.
*Árið 2005 varð Ágúst Ólafur Ágústsson varaformaður Samfylkingarinnar.

## [[Suðvesturkjördæmi]]

*Árið 2005 gekk Gunnar Örn Örlygsson til liðs við Sjálfstæðisflokkinn.
*Árið 2005 kom Valdimar Leó Friðriksson inn fyrir Guðmund Árna Stefánsson.
*Árið 2005 varð Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir varaformaður Sjálfstæðisflokksins.
*Árið 2006 kom Sigurrós Þorgrímsdóttir inn fyrir Gunnar Inga Birgisson.
*Árið 2007 gekk Valdimar Leó Friðriksson til liðs við Frjálslynda flokkinn.

## [[Suðurkjördæmi]]

*Árið 2004 kom Kjartan Ólafsson inn fyrir Árna Ragnar Árnason.

## [[Norðausturkjördæmi]]

*Árið 2004 kom Arnbjörg Sveinsdóttir inn fyrir Tómas Inga Olrich.

## [[Norðvesturkjördæmi]]

*Árið 2007 gekk Kristinn H. Gunnarsson til liðs við Frjálslynda flokkinn.

## Samantekt

## Ráðherrar

## Forsetar Alþingis

## Formenn þingflokka
Norðurdalur (Héraði)

**Norðurdalur** er dalur á Fljótsdal. Hann liggur samsíða Suðurdal og um hann rennur Jökulsá í Fljótsdal. Í dalnum er stöðvarhús Kárahnjúkavirkjunar við Teigsbjarg.

## Bæir
*Glúmsstaðir
*Glúmsstaðasel (fór í eyði 2009)
*Egilsstaðir I - II
*Þuríðarstaðir (í eyði)
*Kleif (í eyði)
*Hóll (í eyði)
Ratsjá

**Ratsjá** eða **radar** er tækni sem notar rafsegulbylgjur til að reikna út fjarlægð, hæð, átt og hraða hluta (hvort sem þeir hreyfast eður ei), til dæmis flugvéla, skipa, ökutækja, veðurfars og svo framvegis. Orðið radar varð til úr enskri skammstöfun *RADAR* sem stendur fyrir *radio detection and ranging*. Þessi skammstöfun var fyrst notuð árið 1941.

Ratsjárkerfi eru með sendi sem sendir út örbylgjur eða útvarpsbylgjur. Bylgjurnar endurspeglast í viðtakanda sem er yfirleitt á sama stað og sendandi. Enda þótt merkið sem sent er til baka sé veikt getur það verið magnað og sýnt á skjá. Þess vegna getur ratsjá fundið það sem hljóð eða ljós væri of veikt til að finna.

## Tilvísanir
Vísnabók Guðbrands

**Vísnabók Guðbrands** er vísnabók sem Guðbrandur Þorláksson gaf út árið 1612. Í henni er mikið safn andlegra ljóða, allt í allt ein tvö hundruð og fimmtíu kvæði, en auk þess nokkur sem kalla mætti veraldleg kvæði. Vísnabók Guðbrands kom út í nýrri útgáfu árið 2000.

## Tilvísanir


## Tenglar
* Vísnabók Guðbrands (útg. 1612) á Bækur.is
* ''Úr vísnabók Guðbrands biskups''; grein í Þjóðviljanum 1965
Skessujurt

**Skessujurt** (fræðiheiti *Levisticum officinale*) er stórvaxin jurt sem venjulega er 1 -1½ metri á hæð en getur þó orðið yfir 2 metrar. Hún er skyld sellerí og eru bæði laufblöð og fræ notuð sem krydd. Skessujurt blómgast í júlí og eru blómin gulgræn að lit.

Skessujurt getur bæði verið notuð til lækninga og matargerðar og eru laufin notuð sem krydd en jarðstöngull og rót til lækninga. Á miðöldum var skessujurt gjarnan ræktuð við klaustur.

## Heimild
*
Kjörnir alþingismenn 1995

Þetta er listi yfir kjörna Alþingismenn eftir Alþingiskosningarnar 1995.
## Kjördæmi
### Reykjavíkurkjördæmi

* Árið 1997 gengu Jón Baldvin Hannibalsson, Össur Skarphéðinsson, Jóhanna Sigurðardóttir og Ásta R. Jóhannesdóttir til liðs við Þingflokk Jafnaðarmanna.
* Árið 1998 kom Ásta B. Þorsteinsdóttir inn fyrir Jón Baldvin Hannibalsson.
* Árið 1998 gekk Kristín Ástgeirsdóttir úr Kvennalistanum.
* Árið 1998 varð Finnur Ingólfsson varaformaður Framsóknarflokksins.
* Árið 1999 kom Katrín Fjeldsted inn fyrir Friðrik Sophusson.
* Árið 1999 kom Guðrún Helgadóttir inn fyrir Svavar Gestsson.
* Árið 1999 kom Magnús Á. Magnússon inn fyrir Ástu B. Þorsteinsdóttur.
* Árið 1999 gengu Össur Skarphéðinsson, Jóhanna Sigurðardóttir, Ásta R. Jóhannesdóttir, Magnús Á. Magnússon, Bryndís Hlöðversdóttir og Guðný Guðbjörnsdóttir til liðs við Samfylkinguna.
* Árið 1999 gengu Ögmundur Jónasson, Guðrún Helgadóttir og Kristín Ástgeirsdóttir til liðs við Óháða.

### Reykjaneskjördæmi

* Árið 1996 kom Sigríður Jóhannesdóttir fyrir Ólaf Ragnar Grímsson.
* Árið 1997 gengu Rannveig Guðmundsdóttir, Guðmundur Árni Stefánsson og Ágúst Einarsson til liðs við Þingflokk Jafnaðarmanna.
* Árið 1999 gengu Rannveig Guðmundsdóttir, Guðmundur Árni Stefánsson, Ágúst Einarsson og Sigríður Jóhannesdóttir til liðs við Samfylkinguna.
* Árið 1999 gekk Kristín Halldórsdóttir til liðs við Óháða.

### Suðurlandskjördæmi

* Árið 1995 varð Margrét Frímannsdóttir formaður Alþýðubandalagsins.
* Árið 1997 gekk Lúðvík Bergvinsson til liðs við Þingflokk Jafnaðarmanna.
* Árið 1999 gengu Lúðvík Bergvinsson og Margrét Frímannsdóttir til liðs við Samfylkinguna.

### Austurlandskjördæmi

* Árið 1999 gekk Hjörleifur Guttormsson til liðs við Óháða.

## Norðurlandskjördæmi eystra

* Árið 1997 gekk Svanfríður Jónasdóttir til liðs við Þingflokk Jafnaðarmanna.
* Árið 1999 gekk Svanfríður Jónasdóttir til liðs við Samfylkinguna.
* Árið 1999 gekk Steingrímur J. Sigfússon til liðs við Óháða.

## Norðurlandskjördæmi vestra

* Árið 1999 gekk Ragnar Arnalds til liðs við Samfylkinguna.

### Vestfjarðakjördæmi

* Árið 1996 varð Sighvatur Björgvinsson formaður Alþýðuflokksins.
* Árið 1997 gekk Sighvatur Björgvinsson til liðs við Þingflokk Jafnaðarmanna.
* Árið 1999 gekk Kristinn H. Gunnarsson til liðs við Framsóknarflokkinn.
* Árið 1999 gekk Sighvatur Björgvinsson til liðs við Samfylkinguna.

### Vesturlandskjördæmi

* Árið 1997 gekk Gísli S. Einarsson til liðs við Þingflokk Jafnaðarmanna.
* Árið 1999 gekk Gísli S. Einarsson til liðs við Samfylkinguna.

## Samantekt

## Ráðherrar

## Forsetar Alþingis

## Formenn þingflokka
Malena Ernman

**Malena Ernman** (fædd í Uppsala 4. nóvember 1970) er sænsk óperusöngkona, sem keppti í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2009 með lagið „La voix“.

Ernman er móðir Gretu Thunberg.
Indíánahnúður

**Indíánahnúður**  (fræðiheiti *Ipomoea tricolor*) er  vafningsjurt sem verður  2-4 metra há. Laufblöðin eru spírallöguð, 3-7 sm löng. Blómin eru blá 4-9 sm í þvermál og er algengast að þau séu blá með hvítri til gulri miðju.

Jurtin er af sumum talið illgresi þar sem hún vex hratt og myndar mikið magn af fræum
Fræ jurtarinnar innihalda  beiskjuefni (lýting) og hafa frá fornu fari verið notuð til að kalla fram ofskynjun. Astekar kölluðu fræ jurtarinnar *tlitliltzin* sem þýðir svart og í Suður-Ameríku eru fræin einnig kölluð *badoh negro*.

## Tenglar

*Germplasm Resources Information Network: ''Ipomoea tricolor'' 
*Erowid Morning Glory vault
*
Kjörnir alþingismenn 1991

Þetta er listi yfir kjörna Alþingismenn eftir Alþingiskosningarnar 1991.
## Kjördæmi
### Reykjavíkurkjördæmi

* Árið 1994 kom Guðrún J. Halldórsdóttir inn fyrir Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur.
* Árið 1995 gekk Jóhanna Sigurðardóttir úr Alþýðuflokknum.

### Reykjaneskjördæmi

* Árið 1993 kom Guðmundur Árni Stefánsson inn fyrir Jón Sigurðsson.
* Árið 1993 kom Petrína Baldursdóttir inn fyri Karl Steinar Guðnason.
* Árið 1993 varð Rannveig Guðmundsdóttir varaformaður Alþýðuflokksins.
* Árið 1994 kom Jóhann Einvarðsson inn fyrir Steingrím Hermannsson.

### Suðurlandskjördæmi

### Austurlandskjördæmi

* Árið 1994 varð Halldór Ásgrímsson formaður Framsóknarflokksins.

## Norðurlandskjördæmi eystra

* Árið 1994 varð Guðmundur Bjarnason varaformaður Framsóknarflokksins.

## Norðurlandskjördæmi vestra

### Vestfjarðakjördæmi

### Vesturlandskjördæmi

* Árið 1993 kom Gísli S. Einarsson inn fyrir Eið Guðnason.

## Samantekt

## Ráðherrar

## Forsetar Alþingis

## Formenn þingflokka
Centerpartiets Ungdomsförbund

**Centerpartiets Ungdomsförbund CUF** er ungliðahreyfing sænska Miðflokksins (Centerpartiet). Hreyfingin er stofnuð árið 1917 og á m.a. aðild að Nordiska Centerungdomens Förbund.

## Tengill
* Centerpartiets Ungdomsförbund
Nordiska Centerungdomens Förbund

**Nordiska Centerungdomens Förbund** (skammstafað **NCF**) eru samtök norrænna ungliðahreyfinga stofnuð árið 1965. Samtökin eru samstarfsvettvangur ungliðahreyfinga norrænna miðjuflokka. 

Fimm Íslendingar hafa gengt forsæti í samtökunum, þau G. Valdimar Valdemarsson 1993-1994, Finnur Þór Birgisson 2000-2001, Fanný Guðbjörg Jónsdóttir 2008-2009, Hildur Guðbjörg Benediktsdóttir 2019-2020 og Urður Björg Gísladóttir 2024-2025. 

## Aðildarfélög
*Centerpartiets Ungdomsförbund (CUF), Svíþjóð
*Keskustan Opiskelijaliitto (KOL), Finnland
*Suomen Keskustanuoret, Finnland
*Svensk Ungdom (SU), Finnland
*Samband ungra framsóknarmanna (SUF), Ísland
*Senterungdommen, Noregur
*Ålandsk Ungcenter (ÅUC), Álandseyjar

## Fyrrum aðildarfélög
Á aðalfundi NCF 2023 var úrsögn Radikal Ungdom, frá Danmörku, úr sambandinu samþykkt.

Á aðalfundi NCF 2025 var úrsögn Centerstudenter (CS), frá Svíþjóð, úr sambandinu samþykkt.

## Tengill
* Nordiska Centerungdomens Förbund
Svensk Ungdom

**Svensk Ungdom** er ungliðahreyfing Sænska þjóðarflokksins (Svenska folkpartiet) í Finnlandi. Hreyfingin er stofnuð árið 1943 og á m.a. aðild að Nordiska Centerungdomens Förbund.

## Tengill
* Svensk Ungdom
Ålandsk Ungcenter

**Ålandsk Ungcenter** er ungliðahreyfing Álandseyska miðjuflokksins (s. *Åländsk Center*). Hreyfingin á m.a. aðild að Nordiska Centerungdomens Förbund.

## Tengill
* Centerpartiets Ungdomsförbund
Suomen Keskustanuoret

**Suomen Keskustanuoret** er ungliðahreyfing Finnska miðjuflokksins (Suomen Keskusta). Hreyfingin á m.a. aðild að Nordiska Centerungdomens Förbund.

## Tengill
* Suomen Keskustanuoret
Keskustan Opiskelijaliitto

**Keskustan Opiskelijaliitto** eru samtök námsmanna í Finnska miðjuflokknum (Suomen Keskusta). Hreyfingin á m.a. aðild að Nordiska Centerungdomens Förbund.

## Tengill
* Keskustan Opiskelijaliitto
Blaðlaukur

**Blaðlaukur** eða **púrra** (fræðiheiti: *Allium ampeloprasum* var. *porrum* eða *Allium porrum*) er grænmeti sem tilheyrir laukætt eins og laukur og hvítlaukur. 

Blaðlaukur er ræktaður til átu. Æti hluti blaðlauksins er ljós á lit, en afgangurinn er grænn stilkur. Blaðlaukur er vanalega skorinn í þunnar sneiðar. Hann er matreiddur soðinn, steiktur eða hrár. Ef borðað er mikið af blaðlauk getur það valdið andfýlu.

## Tenglar
* ''Laukur til matar''; grein í Morgunblaðinu 1995

## Tilvísanir
Kynjafræði

**Kynjafræði** er þverfagleg fræðigrein sem telst til félagsvísinda. Aðaláhersla er lögð á að skoða og greina hlutverk kyns og kyngervis í samfélaginu. Einnig er stétt og þjóðerni skoðað út frá sjónarhóli kynjafræðinnar, sem og aðrar birtingarmyndir valdatogstreitu í samfélaginu. Kyngervissjónarhornið er alltaf sameiginlegi nefnarinn. 
 
Út frá sjónarhorni kyngervis er litið svo á að samfélagið sé í stöðugri mótun af samskiptum kynjanna. Hugmyndir um kyn og kyngervi má finna í allri mannlegri reynslu og gjörðum, en kynjafræðin lítur svo á að þar sé að finna  myndunarstað félagslegra strúktúra. Kynjafræði getur því snúist um yfirgripsmiklar efnislegar greiningar á deilingu valdsins yfir í að kortleggja óformlegan valdastrúktúr í afmörkuðu samhengi. Sjónarhorn kynjafræðinnar er notað í fjölda annarra faga. 

Kynjafræðin á uppruna sinn að rekja til kvennafræði, fag sem varð til á áttunda áratugnum. Kynjafræði telst í dag regnhlífarfag og undir hana flokkast m.a. kvennafræði, karlafræði og hinsegin fræði.

## Tenglar
* Grein á Hugsandi um Kynjafræði.
Kjörnir alþingismenn 1987

Þetta er listi yfir kjörna Alþingismenn eftir Alþingiskosningarnar 1987.

## Kjördæmi
### Reykjavíkurkjördæmi

* Árið 1989 kom Benedikt Bogason inn fyrir Albert Guðmundsson.
* Árið 1989 kom Ásgeir Hannes Eiríksson inn fyrir Benedikt Bogason.
* Árið 1991 kom Sólveig Pétursdóttir inn fyrir Birgi Ísleif Gunnarsson.
* Árið 1991 kom Guðrún J. Halldórsdóttir inn fyrir Guðrúnu Agnarsdóttur.

### Reykjaneskjördæmi

* 
* Árið 1989 varð Júlíus Sólnes formaður Borgaraflokksins.
* Árið 1989 gekk Hreggviður Jónsson í Frjálslynda hægri flokkinn.
* Árið 1989 gekk Hreggviður Jónsson í Sjálfstæðisflokkinn.
* Árið 1989 kom Anna Ólafsdóttir Björnsson inn fyrir Kristínu Halldórsdóttur.
* Árið 1991 kom Rannveig Guðmundsdóttir inn fyrir Kjartan Jóhannsson.

### Suðurlandskjördæmi

### Austurlandskjördæmi

* Árið 1988 kom Kristinn Pétursson inn fyrir Sverri Hermannsson.

## Norðurlandskjördæmi eystra

* Árið 1989 varð Steingrímur J. Sigfússon varaformaður Alþýðubandalagsins.

## Norðurlandskjördæmi vestra

### Vestfjarðakjördæmi

### Vesturlandskjördæmi

* Árið 1989 gekk Ingi Björn Albertsson í Frjálslynda hægri flokkinn.
* Árið 1989 gekk Ingi Björn Albertsson í Sjálfstæðisflokkinn.

## Samantekt

## Ráðherrar

## Forsetar Alþingis

## Formenn þingflokka
Alfred Schütz

**Alfred Schütz** (13. apríl 1899 – 20. maí 1959) var austurrískur lögfræðingur, heimspekingur og félagsfræðingur af gyðingaættum. Hann er einkum þekktur sem upphafsmaður fyrirbærafræðilegrar nálgunar á kenningar Max Webers í félagsvísindum. Hann tók þátt í Vínarhringnum. Hann flutti til Bandaríkjanna árið 1939 þar sem hann fékk stöðu við New School of Social Research í New York-borg. Í Bandaríkjunum varð hann fyrir áhrifum frá gagnhyggju og rökfræðilegri raunhyggju.
Gangspil

**Gangspil** er spil sem notað er til þess að draga þunga hluti upp, t.d. akkeri í skeið eða minni báta á land og létta þar með undir setningu. Gangspil á Íslandi, sem voru algeng í fjörum, voru einnig nefnd *bátsspil*, *vinduspil* eða *gangvinda*. Fyrst er þeirra getið hér á landi 1762.
Stefán Jónsson (1923-1990)

**Stefán Jónsson** (9. maí 1923 – 17. september 1990) var íslenskur rithöfundur, alþingismaður og útvarpsmaður. 

Hann starfaði sem fréttamaður fyrir Ríkisútvarpið frá 1946 til 1965 og dagskrárgerðarmaður þar frá 1965 til 1973. Stefán var varaþingmaður fyrir Alþýðubandalagið frá 1971 til 1974 og alþingismaður Norðurlandskjördæmis eystra 1974 til 1983. Hann er faðir Kára Stefánssonar, forstjóra Íslenskrar erfðagreiningar. 

## Verk Stefáns
* Krossfiskar og hrúðurkarlar (1961)
* Mínir menn (1962)
* Þér að segja (1963)
* Jóhannes á Borg (1964)
* Gaddaskata (1966)
* Líklega verður róið í dag (1967)
* Ljós í róunni (1968)
* Roðskinna (1969)
* Nú, Nú, - bókin sem aldrei var skrifuð (1970)
* Með flugu í höfðinu (1971)
* Að breyta fjalli (1987)

## Tenglar
* ''Stefán Jónsson rithöfundur látinn''; frétt í Morgunblaðinu 1990
* ''Minningar''; greinar í Morgunblaðinu 1990
Fjallahlynur

**Fjallahlynur** (fræðiheiti *Acer spicatum*) er hlyntegund sem upprunnin er í norðausturhluta Norður-Ameríku frá Saskatchewan til Nýfundnalands og suður til Pennsylvaníu. Hann vex einnig hátt til fjalla í suður Appalachiafjöllum norður að Georgíu.

Fjallahlynur er runni eða lítið lauftré og verður 3 - 8 metra hár með umfangsmikilli krónu og stuttum bol og mjóum greinum. Laufin eru 6-10 sm löng.

## Tilvísanir
Bringubein

**Bringubein** (eða **brjóstbein**) (fræðiheiti: *sternum*) er mjótt og flatt bein þar sem rifbeinin koma saman; bringubeinið heldur því brjóstkassanum saman og verndar hjartað. Í manninum eru sjö efstu rifin tengd við bringubeinið og í skyndihjálp er stutt bilkvæmt á það með báðum höndum þegar notast er við hjartahnoð. 

Bringubeinið í fuglum nefnist *skip*. Enginn fiskur hefur bringubein nema síldin.
Kjörnir alþingismenn 1983

Þetta er **listi yfir kjörna Alþingismenn** eftir Alþingiskosningarnar 1983.

## Reykjavíkurkjördæmi

* Árið 1984 kom Haraldur Ólafsson inn fyrir Ólaf Jóhannesson.
* Árið 1984 varð Jón Baldvin Hannibalsson formaður Alþýðuflokksins.
* Árið 1987 gekk Stefán Benediktsson í Alþýðuflokkinn.

## Reykjaneskjördæmi

## Suðurlandskjördæmi

* Árið 1983 varð Þorsteinn Pálsson formaður Sjálfstæðisflokksins

## Austurlandskjördæmi

* Árið 1985 kom Jón Kristjánsson inn fyrir Tómas Árnason.

## Norðurlandskjördæmi eystra

* Árið 1985 kom Björn Dagbjartsson inn fyrir Lárus Jónsson.

## Norðurlandskjördæmi vestra

## Vestfjarðakjördæmi

## Vesturlandskjördæmi

* Árið 1986 kom Sturla Böðvarsson inn fyrir Valdimar Indriðason.

## Landskjörnir

* Árið 1984 varð Jóhanna Sigurðardóttir varaformaður Alþýðuflokksins.
* Árið 1987 gekk Kristín S. Kvaran í Sjálfstæðisflokkinn.
* Árið 1987 gengu Guðmundur Einarsson og Kolbrún Jónsdóttir í Alþýðuflokkinn.

## Samantekt

## Ráðherrar

## Forsetar Alþingis

## Formenn þingflokka
Ricardo Carvalho

**Ricardo Alberto Silveira Carvalho** (fæddur 1978 í Portúgal) er portúgalskur knattspyrnumaður sem spilar með Real Madrid. Áður spilaði hann með Chelsea. Carvalho er varnarmaður.
Alacarte

**Alacarte** er forrit fyrir GNOME-skjáborðsumhverfið sem auðveldar notandanum að ráða því hvað birtist í aðalvalmynd umhverfisins.
Karl 2. Spánarkonungur

**Karl 2. Spánarkonungur** (6. nóvember 1661 – 1. nóvember 1700) var síðasti konungur Spánar af ætt Habsborgara. Auk Spánar ríkti hann yfir nær allri Ítalíu (nema Fjallalandi, Páfaríkinu og Feneyjum), Spænsku Niðurlöndum og Spænska heimsveldinu sem náði frá Mexíkó til Filippseyja. Þessu gríðarstóra ríki var þó tekið að hnigna hratt, bæði efnahagslega og stjórnarfarslega, löngu áður en Karl tók við völdum.

Karl 2. var óvenjuilla haldinn af erfðagöllum sem stöfuðu af innræktun meðal hinna spænsku Habsborgara kynslóð fram af kynslóð. Hann var með svo áberandi trjónumunn að hann gat varla tuggið og tunga hans var svo stór að hann drafaði þegar hann talaði. Vegna þessara veikinda ólst hann upp í mjög vernduðu umhverfi og hlaut enga menntun. Vegna veikinda hans bjuggust flestir við því að ríkisár hans yrðu skammvinn en hann lifði lengur en búist var við, þótt honum tækist ekki að eignast ríkisarfa. 

Karl gerði Filippus af Anjou, barnabarn Loðvíks 14., að erfingja sínum. Þetta þýddi að við lát hans fékk Loðvík í reynd yfirráð yfir hinu gríðarmikla Spánarveldi. Þetta varð til þess að hin stórveldin brugðust við og Spænska erfðastríðið braust út.
Selena Gomez

**Selena Marie Gomez** (f. 22. júlí 1992) er bandarísk leik- og söngkona og góðgerðarsendiherra fyrir UNICEF. Hún varð fræg fyrir að leika Alex Russo í Disney þáttunum *Wizards of Waverly Place*. Hún fór síðar að leika í kvikmyndum og hefur leikið í sjónvarpskvikmyndunum *Another Cinderella Story*, *Wizards og Waverly Place: Kvikmyndin* og *Princess Protection Program*. Hún lék í fyrsta skipti í leikhúsi í verkinu *Ramona og Beezus*.

Gomez var einnig aðalsöngkona og stofnandi popphljómsveitarinnar Selena Gomez & The Scene sem hefur gefið út tvær gullplötur, *Kiss & Tell* og *A Year Without Rain*. Gomez hefur einnig sungið lög fyrir kvikmyndirnar *Tinker Bell*, *Another Cinderella Story* og *Wizards of Waverly Place* eftir að hafa skrifað undir samning við Hollywood Records.

## Útgefið efni
### Breiðskífur
* *Stars Dance* (2013)
* *Revival* (2015)
* *Rare* (2020)

**Með Selena Gomez & the Scene**
* *Kiss & Tell* (2009)
* *A Year Without Rain* (2010)
* *When the Sun Goes Down* (2011)

### Stuttskífur
* *Another Cinderella Story* (2009)
* *For You* (2015)
* *Selena × Votes* (2020)
* *Revelación* (2021)

## Tenglar
* 
*
Skosku hálöndin

**Skosku hálöndin** eru fjöllótt svæði í Skotlandi. Svæðið nær yfir norðvestur helming landsins, en mörkin eru ekki skýr í suðri og austri. Hálöndin eru strjálbýl sökum fjölmargra fjallgarða sem gnæfa yfir svæðinu. Hæstu fjöll Bretlands eru í skosku hálöndunum, eins og Ben Nevis sem er hæst. Náttúrufegurð er þar víða mikil. 

Á 18. öld fór fólki að fækka mikið í hálöndunum. Hefðbundnir lifnaðarhættir voru bannaðir eftir jakobísku uppreisnina 1745, og olli það fyrstu bylgju mannfækkunar. Nauðungarflutningar fólks af svæðinu (Highland Clearances) og flutningur í þéttbýli með iðnbyltingunni leiddu líka til mannfækkunar. Þéttleiki byggðar í hálöndunum er minni en í Svíþjóð, Noregi, Papúa Nýju-Gíneu og Argentínu.

Á fyrri öldum voru Hálöndin nær algelískt svæði, en markvisst var unnið að því að berja gelískuna niður. Hún lifir þó enn norðvestan til á svæðinu og á Suðureyjum, og hefur fengið ákveðna viðurkenningu á síðari árum.

Höfuðborg svæðisins er Inverness. 

## Tengt efni
*Hálöndin (sveitarfélag)
*Skosku láglöndin
Netþjónabú

**Netþjónabú**, **gagnamiðstöð** eða **gagnaver** er bygging notuð til að hýsa tölvukerfi í því augnamiði að flytja og geyma gögn. Það inniheldur útbúnað eins og netþjóna, aðstöðu fyrir gagnageymslu, fjarskiptakerfi og raftengingar. Netþjónabú þurfa víðtæka loftkælingu sökum þess að þjónarnir gefa frá sér mikinn hita.

Netþjónabú getur verið eitt herbergi eða nokkrar hæðir í byggingu eða heil bygging.
Sókn

**Sókn** er grunneining stjórnskipulags kirkjunnar. 

## Sóknir á Íslandi

Innan íslensku þjóðkirkjunnar eru á þriðja hundrað sóknir. Ein eða fleiri sóknir sem þjónað er af sama sóknarpresti mynda saman prestakall.

## Tenglar
*Listi yfir sóknir íslensku Þjóðkirkjunnar
Erfðatækni

**Erfðatækni** (**genatækni** eða **erfðaverkfræði**) er líftækni þar sem erfðafræðileg og sameindalíffræðileg þekking er hagnýtt til að framkalla breytingar á erfðamengi lífvera, og þar með á lífefnafræðilegum stjórnunarferlum þeirra og hvarfarásum. Tæknin felst í því að aðferðum sameindaklónunar er beitt til að eyða, bæta við eða breyta einu eða fleiri genum í erfðamengi viðfangslífverunnar, sem þá er sögð erfðabreytt.
Notagildi erfðatækni er mikið í grunnrannsóknum á starfsemi einstakra gena og genaafurða í lífverum, en tæknin hefur einnig verið hagnýtt utan rannsóknastofunnar, svo sem til framleiðslu lyfja í erfðabreyttum smiðjum, erfðabreyttra matvæla og jafnvel gæludýra.
## Heimildir
Swansea

**Swansea** (velska: *Abertawe*, fornnorræna: *Sveinsey*) er borg og sýsla í Wales. Hún er önnur stærsta borg í Wales eftir Cardiff og er fjölmennasta sýsla í Wales eftir Cardiff og Rhondda Cynon Taff. Swansea er við sendna strönd í Suður-Wales. Á 19. öld var Swansea aðalmiðstöð kopariðnaðarins.

Árið 2016 var íbúafjöldi borgarinnar um það bil 245.500 manns.
Konungsríkið Stóra-Bretland

**Konungsríkið Stóra-Bretland** (enska: *Kingdom of Great Britain*) var ríki í Norðvestur-Evrópu sem var til frá 1707 til 1801. Það varð til þegar konungsríkið Skotland og konungsríkið England sameinuðust, með Sambandslögunum 1707, í eitt konungsríki sem náði yfir alla eyjuna Stóra-Bretland. Sameiginlegt þing, ásamt ríkisstjórn, sem sátu í Westminster, stjórnuðu hinu nýja konungsríki. Konungsríkin tvö höfðu einu sinni áður lotið sama einvaldi, Jakob 6., sem varð konungur Englands þegar Elísabet 1. dó árið 1603.

Hið sameinaða konungsríki Stóra-Bretlands og Írlands tók við af konungsríkinu Stóra-Bretlandi árið 1801 þegar konungsríkið Írland sameinaðist því með Sambandslögunum 1800.