open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nýja alþýðufylkingin

**Nýja alþýðufylkingin** (franska: *Nouveau Front populaire*) er kosningabandalag vinstriflokka í Frakklandi sem var stofnað 10. júní 2024 vegna ótta við kosningasigur öfgaflokka til hægri í þingkosningum. Nýja alþýðufylkingin er andsnúin bæði Ensemble-bandalagi Macrons forseta og Þjóðfylkingunni, bandalagi flokka yst á hægri vængnum.

Nafn Nýju alþýðufylkingarinnar er vísun til Alþýðufylkingarinnar, kosningabandalags vinstriflokka sem myndað var á fjórða áratugnum til að berjast gegn uppgangi fasisma í Frakklandi. 

Flokkarnir sem standa að Nýju alþýðufylkingunni eru Óbugað Frakkland, Franski sósíalistaflokkurinn, Les Écologistes, Franski kommúnistaflokkurinn, Géneration.s, Place Publique, Lýðveldissinnaði sósíalíski vinstriflokkurinn, Nýi andkapítalistaflokkurinn og fleiri smáflokkar á vinstri vængnum.

Nýja alþýðufylkingin fékk flest þingsæti í kosningunum, eða 193 þingmenn af 577.

## Tilvísanir
Al-Shabaab (skæruliðasamtök)

**Harakat al-Shabaab al-Mujahideen** (arabíska: حركة الشباب المجاهدين) er súnní íslamskur hryðjuverkahópur í Sómalíu. Hópurinn er þátttakandi í borgarastyrjöldinni í Sómalíu og aðhyllist blöndu af sómalskri þjóðernishyggju og íslamisma. Frá 2012 hefur hópurinn svarið Al-Kaída hollustu og er grunaður um tengsl við Al-Kaída í Magreb og Al-Kaída á Arabíuskaga.

Hópurinn varð til árið 2000 sem herská æskulýðsfylking á vegum Íslömsku dómstólanna og vakti fyrst athygli fyrir vopnaða andspyrnu gegn innrás og hersetu Eþíópíumanna frá 2006 til 2009. Á milli 2011 og 2013 hröktu herir ýmissa Austur-Afríkuríkja sveitir Al-Shabaab frá Mógadisjú og öðrum borgum landsins. Eftir það hefur hópurinn stundað skæruhernað og hryðjuverk frá suðurhluta Sómalíu. Alræmdustu aðgerðirnar voru árásin á Westgate-verslunarmiðstöðina í Keníu 2013 og sprengjuárásirnar á Mógadisjú 14. október 2017.
Lífeyrismál á Íslandi

Á Íslandi eru allir skyldugir að greiða í lífeyrissjóð frá aldrinum 16-70 ára. Lágmarkshlutfall sem greitt er í lífeyrissjóð er 15,5% af launum. Þessar greiðslur eru stundum [ranglega] kallaðar **skyldusparnaður** í daglegu tali. 

"Skyldusparnaður" var sérstök tegund husnæðissparnar þar sem ungt fólk var látið leggja til hliðar hluta af launum sínum (sjá Sparimerkjagifting). Hann var aflagður árið 1993. 

Skylduaðildin gildir fyrir alla, ekki aðeins launafólk heldur einnig stjórnendur, einyrkja og aðra sjálfstæða atvinnurekendur. Þeir sem eru í sjálfstæðum rekstri er gert að standa bæði skil á opinberum gjöldum og greiðslum í lífeyrissjóð. Skylduaðildin er eitt af þeim atriðum sem talin eru gera það að verkum að íslenska lífeyriskerfið er hátt skrifað á alþjóðlegum samanburði. Algengast er að 4% séu dregin af launþega en launagreiðandi greiði 11,5%. 

Íslenska lífeyriskerfið er að stærstum hluta samtryggingarkerfi sem þýðir að sjóðfélagar sameinast um að tryggja hver öðrum ellilífeyri til æviloka og verja sjóðfélaga og fjölskyldur þeirra fyrir tekjumissi og vegna örorku eða andláts. Út úr íslenska lífeyriskerfinu fá sjóðfélagar **ellilífeyri** frá starfslokum til æviloka, **örorkulífeyri** ef fólk missir starfsorkuna vegna slysa eða veikinda og **maka**- og **barnalífeyri** ef sjóðfélagar falla frá. 

Flestir íslensku lífeyrissjóðanna eru eingöngu með samtryggingarsjóð sem þýðir að sjóðfélagar  safna lífeyrisréttindum (elli-, örorku-, maka- og barnalífeyrisréttindum) í lífeyrissjóðina. Þau réttindi er ekki hægt að flytja á milli sjóða og eru ekki erfanleg eign. Þessi réttindi eru eftir sem áður mjög verðmæt og í flestum tilfellum verðmætasta eign fólks starfslok. 

Sumir lífeyrissjóðir eru með blandað fyrirkomulag á skyldusparnaðinum sem þýðir að hluti af skyldusparnaði fer í réttindi en hluti í séreignarsjóð. Hámarkshluti sem greiða má í séreignarsjóð af skyldusparnaði er 7% en dæmi um undantekningu er Almenni lífeyrissjóðurinn en þar fer tæpur helmingur eða 7% af 15,5% skylduiðgjaldinu í erfanlegan séreignarsjóð.

Allar greiðslur úr skyldusparnaðarhluta lífeyrissjóðanna, bæði úr samtryggingar og séreignarhluta þeirra hafa áhrif á greiðslur TR til lífeyrisþega. Áhrif lífeyrisgreiðslna á greiðslur frá TR er ákvörðun stjórnvalda hverju sinni.

Tæpur helmingur fólks getur valið í hvaða lífeyrissjóð það greiðir en rúmleg helmingur er bundinn kjara- eða ráðningarsamningi.
Kismajó

**Kismajó** (sómalska: *Kismaayo*) er hafnarborg í norðurhluta Neðra-Júba og höfuðborg fylkisins Júbalands í suðurhluta Sómalíu. Borgin stendur nálægt mynni Júbafljóts. Íbúar á stórborgarsvæðinu eru um hálf milljón. Um 170.000 flóttamenn hafast við hjá borginni.

## Tilvísun
Reykjadalur (sumarbúðir)

**Reykjadalur** eru sumarbúðir fyrir börn og ungmenni með fötlun og eru reknar af Gló Stuðningsfélagi. Sumarbúðirnar hófu fyrst starfsemi á Reykjum í Hrútafirði árið 1959 en fluttust í Mosfellsdal árið 1963 og hafa verið þar síðan þá.   

Árið 2020 opnaði Reykjadalur aðrar sumarbúðir í Háholti í Skagafirði.

## Heimildir
Hnattræna gervihnattasímkerfið

**Hnattræna gervihnattasímkerfið** eða **GMSS** (enska: *Global Mobile Satellite System*) er almennt heiti yfir kerfi landsnúmera fyrir gervihnattasíma frá ýmsum þjónustuaðilum, líkt og almenna farsímakerfið (PMLN) fyrir farsíma og almenna símkerfið (PSTN) fyrir fasttengda síma. GMSS-númer byrja á +881. 

Árið 2023 voru aðeins tveir þjónustuaðilar sem höfðu fengið úthlutað númerum í kerfinu: Iridium Communications (+881-6/7) og Globalstar (+881-8/9). Áður hafði gervihnattasímþjónustan Inmarsat, sem er að mestu ætluð skipum, fengið landsnúmerið +870. Báðar þjónusturnar nota önnur landsnúmer líka, þar sem það getur verið mjög dýrt að hringja í +881. Iridium notar þannig Arisónanúmer til að ná í síma og Globalstar notar landsnúmer þar sem síminn er skráður. Gervihnattasímþjónustan Thuraya notar 882-16 sem er fyrir alþjóðleg símkerfi.
Flóðin í Kína 2020

**Flóðin í Kína 2020** stóðu yfir allt regntímabilið í Kína, frá byrjun júní fram í september árið 2020. Flóðin höfðu áhrif á héruðin Guangxi, Guizhou, Sichuan, Hubei og Chongqing. Alls létust 219 og yfir 50.000 hús eyðlögðust. Flóðin voru talin þau verstu í Kína síðan 1998.

Samkvæmt Veðurstofu Kína stöfuðu auknar rigningar af óvenju mikilli uppgufun úr Indlandshafi og Kyrrahafi, sem margir telja að hafi tengst loftslagsbreytingum.

## Tilvísanir
EBITDA

Tekjur fyrirtækis fyrir vexti, skatta, og afskriftir (oftast skammstafað **EBITDA**, er mælikvarði á arðsemi reksturs, án þess að litið sé til áhrifa vaxtaberandi skulda, lögbundinna skattgreiðslna og annars fjármagnskostnaðar. Hægt er að reikna EBITDA með því að draga frá tekjum fyrirtækis allan beinan rekstarkostnað (s.s. laun, hráefniskostnað, keypta þjónustu, o.s.frv.) en ekki lækkun á eignarverðmæti (afskriftir), vaxtakostnað, leigukostnað og lögbundnar skattgreiðslur. Kennitala þessi er oft notuð þegar kemur að því að verðmeta fyrirtæki.

## Notkun og gagnrýni
EBITDA er mikið notuð þegar kemur að því að meta fjárhagslega frammistöðu fyrirtækis. EBITDA er gagnleg til að meta undirliggjandi arðsemi á bak við reksturinn sjálfan, þ.e. hve mikinn hagnað fyrirtæki getur myndað á tilteknu tímabili með því að veita þjónustu, selja vörur o.s.frv. Aðferðin er gagnleg þegar kemur að því að meta "einangraða" arðsemi rekstursins, þar sem EBITDA tekur ekki tillit til kostnaðarþátta sem eru (í flestum tilfellum) að mestu leyti óháðir rekstrinum. Þ.e.a.s. vaxtakostnaður (eða -tekjur) velta á því hvernig fjármögnun fyrirtækisins er háttað.

Neikvæð EBITDA getur gefið til kynna að vandamál séu til staðar þegar kemur að arðsemi í rekstri. Mikilvægt er þó að hafa í huga að jákvæð EBITDA þýðir ekki endilega að fyrirtæki skili hagnaði. Þetta er vegna þess að tekjumyndun veltur einnig á þeim þáttum sem EBITDA tekur ekki til, s.s. fjárfestingarútgjöldum (kostnaður við fjárfestingu í eignum til að framleiðsla geti átt sér stað), sköttum og vöxtum.

## EBITDA Framlegð
Þegar EBITDA er deilt með heildartekjum er oft talað um EBITDA-framlegð.

## Aðrar Aðferðir

### EBITA
**Tekjur fyrir vöxt, skatta og afskriftir** (**EBITA**) eru reiknaðar með því að draga afskriftir frá EBITDA.

EBITA er notuð þegar líta þarf til áhrifa eigna fyrirtækis hafa á arðsemi þess. Því er hægt að segja að EBITA sé betri  en EBITDA, en hún er þó ekki notuð að ráði. 

## Tilvísanir
Hálfur Álfur

***Hálfur Álfur*** er íslensk kvikmynd eftir Jón Bjarka Magnússon. Hún er heimildarmynd og var frumsýnd þann 8. september 2020 á Astra kvikmyndahátíðinni en þann 19. september 2020 í Bíó Paradís á Íslandi.

Kvikmyndin fjallar um hjónin Hulda Jónsdóttir og Trausti Breiðfjörð Magnússon. Hann er að undirbúa bæði hundrað ára afmælið og eigin jarðarför. Trausti er 99 ára gammall en Hulda er 96 ára gömul. Þau hafa verið saman í 70 ár. 

*Hálfur Álfur* er sagt vera kvikmynd „sem hrífur mann með sér frá fyrstu mínútu og fær mann til að hlæja og gráta á víxl“ og gæti varla talist heimildarmynd.

*Hálfur Álfur* var tilnefnd til fleiri verðlauna og hlaut dómnefndarverðlaunin Ljóskastarann Skjaldborgarhátíðarinnar árið 2020, dómnefndarverðlaunin í flokknum bestra heimildarmynda nemenda á alþjóðlegri þjóðfræðilegu kvikmyndahátíðinni og nemendaverðlaun til minningar um Manfred Krüger (1942–2018) á alþjóðlegri kvikmyndahátíðinni í Göttingen árið 2022.

## Ytri tenglar
* 
* SKAK bíófilm

## Tilvísanir
Aulinn ég 4

***Aulinn ég 4*** er bandarísk þrívíddar teiknimynd (áætluð frumsýning 3. júlí 2024). Hún er framhald myndarinnar Aulinn ég 3, sem frumsýnd var árið 2017.
## Tenglar
*
Evrópukeppni kvenna í knattspyrnu

**Evrópukeppni kvenna í knattspyrnu** (enska: *UEFA European Women's Football Championship* stytt í *Euros*) er knattspyrnumót evrópulanda sem haldið hefur verið frá árinu 1984, framan af annað hvert ár en í seinni tíð á fjögurra ára fresti. Þýskaland er sigursælasta liðið með átta meistaratitla.

## Óopinber mót 1957-79
Áður en Knattspyrnusamband Evrópu hóf skipulagningu Evrópukeppna kvenna voru gerðar tilraunir til að halda úti óopinberum mótum, jafnvel í hreinni óþökk yfirvalda knattspyrnumála. Árið 1957 stóðu Evrópusamtök knattspyrnukvenna fyrir fjögurra leikja móti í Vestur-Berlín með þátttöku Vestur-Þjóðverja, Hollendinga, Austurríkiskvenna og Englendinga, sem fóru með sigur af hólmi. Kvennaknattspyrna var bönnuð í Vestur-Þýskalandi á þessum árum, en bannið var lítt í heiðri haft.

Næsta óopinbera Evrópumót fór fram á Ítalíu árið 1969. Aftur voru þáttökuliðin fjögur talsins og fóru heimakonur með sigur af hólmi. Tíu árum síðar, sumarið 1979, var tólf liða Evrópumót haldið á Ítalíu. Danir urðu meistarar og varð keppnin til að þrýsta á knattspyrnusambönd álfunnar að taka greinina almennilega upp á sína arma.
## Sigurvegarar

## Tilvísanir
Trausti Breiðfjörð Magnússon (f. 1918)

**Trausti „Álfur“ Breiðfjörð Magnússon** var íslenskur sjómaður, vitavörður og ljóðskáld sem varð 100 ára gamall.

Trausti fæddist í Kúvíkum í Reykjarfirði þann 13. ágúst 1918. Foreldrar hans voru Guðfinna Guðmundsdóttir frá Felli í Árneshreppi (1895–1973) og Magnús Hannibalsson, skipstjóri (1874–1963). Hann átti þrjár alsystur: Ester Lára (1917–2002), Vilborg (1920–1931) og Emma (f. 1921), en einnig sex hálfsystkini samfeðra: Klara, Guðrún, Vilma, Helga, (Agnes) Lára (1915–2009) og Magnús Hannibal. Um 1925 flutti fjölskyldan að Gjögri svo að Trausti ólst upp þar en hann flutti til Djúpavíkur árið 1936. Hann stundaði sjómennsku eins og faðir hans. Árið 1948 bjargaði hann tveimur bátum í sjávarháska sem skipstjóri á vélbátnum Hörpu ST-105.

Þann 11. janúar 1951 kvæntist hann Huldu Jónsdóttir frá Seljanesi í Árneshreppi (fædd 10. mars 1921). Hún átti son Bragi (f. 1946) en hjónin eignuðust fimm börn: Sólveig (f. 1951), Hulda Margrét (f. 1952), Magnús Hannibal (f. 1954), Vilborg (f. 1957) og Jón Trausti (f. 1965). Árið 1959 fluttu þau að Sauðanesvita við Siglufjörð og Trausti varð vitavörður. Árið 1998 fluttu Trausti og Hulda til Reykjavíkur.

Trausti og Hulda voru elstu hjón Íslands árið 2018.

Jón Bjarki Magnússon, barnabarn Trausta, gerði kvikmynd um Trausta og Huldu sem heitir *[[Hálfur Álfur]]* og var frumsýnd árið 2020. En Trausti og Hulda létust bæði áður en kvikmyndin var frumsýnd. Trausti lést þann 7. mars 2019 á Hrafnistuheimilinu í Reykjavík.

## Verk
Trausti gaf út þrjár ljóðabækur:

* *Í morgunsárið*, 1987.
* *Hugleiðingar*, 1992.
* *Endalok*, 2010.

## Tilvísanir
Jigme Khesar Namgyel Wangchuck

**Jigme Khesar Namgyel Wangchuck** (dsongka: འཇིགས་མེད་གེ་སར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག་; f. 21. febrúar 1980) er konungur Bútans og fimmti konungurinn af Wangchuck-ættinni. Hann var krýndur konungur þann 6. nóvember árið 2008. Hann var þá yngsti konungur í heimi. 

Titill hans í heimalandinu er *Druk Gyalpo*, sem merkir „drekakonungurinn“.

## Æviágrip
Jigme Khesar Namgyel Wangchuck er elsti sonur gamla konungsins Jigme Singye Wangchuck, sem sagði af sér árið 2006, og þriðju eiginkonu hans, Tshering Yangdon drottningar. Hann á eina alsystur og einn albróður, auk fjögurra hálfsystra og þriggja hálfbræðra sem faðir hans átti með öðrum eiginkonum sínum.

Eftir að hafa lokið grunnskólanámi í Bútan nam Jigme Khesar Namgyel Wangchuck í Bandaríkjunum og síðan í Oxford og útskrifaðist þaðan með gráðu í alþjóðasamskiptum og stjórnmálafræði. Hann hefur mikið ferðast erlendis í opinberum erindagjörðum fyrir Bútan og hefur gegnt virkum hlutverkum í ýmsum menningar-, efnahags- og menntasamtökum.

Í desember árið 2005 tilkynnti konungurinn Jigme Singye að hann hygðist segja af sér svo sonur hans gæti orðið konungur árið 2008 og hóf strax að fela Jigme Khesar Namgyel opinberar skyldur sínar. Afsögn konungsins fór fram þann 14. desember 2006 og Jigme Khesar tók við krúnunni.

### Vinsældir erlendis
Þegar Jigme Khesar Namgyel Wangchuck var krónprins Bútans hjálpaði hann við skipulagningu 60 ára krýningarafmælis Bhumibol Adulyadej Taílandskonungs þann 13. júní 2006 ásamt meðlimum konungsfjölskyldna 25 ríkja. Jigme prins, sem var yngsti konunglegi gesturinn, vakti mikla athygli í taílenskum fjölmiðlum. Taílenskir fjölmiðlar gáfu honum viðurnefnið „draumaprinsinn“ og birtu myndir og fréttir af honum á hverjum degi, jafnvel í nokkrar vikur eftir að hann sneri heim til Bútans.

Í skoðanakönnun sem stofnunin ABAC hjá Assumption-háskólanum í Taílandi lét gera mældist Jigme Khesar Namgyel Wangchuck sem vinsælasti konunglegi gesturinn í landinu. Sumum þótti þessi könnun draga úr alvarleika viðburðarins og nokkrum klukkustundum eftir birtingu hennar lét framkvæmdastjóri ABAC, Nophadol Kanika, taka hana úr birtingu.

Taílenska vefsíðan Pantip fjallaði mikið um heimsókn krónprinsins og birti meðal annars mynd af honum í fylgd með óþekktri konu. Taílensk slúðurblöð birtu síðan myndina. Taílenska rannsóknarlögreglan hleypti í kjölfarið af stokkunum rannsókn á uppruna ljósmyndarinnar, sem var álitin brot á friðhelgi einkalífs prinsins.

## Fjölskylda
Þann 13. október 2011 kvæntist konungurinn Jetsun Pema, sem var þá stúdent og 21 árs. Hún er ekki af konungaættum og hjónaband þeirra vakti því nokkra athygli. Þau eiga tvo syni og eina dóttur:
* Jigme Namgyel Wangchuck krónprins, f. 5. febrúar 2016;
* Jigme Ugyen Wangchuck prins, f. 19. mars 2020;
* Sonam Yangden Wangchuck prinsessu, f. 9. september 2023.

## Tilvísanir
Svartgæsir

**Svartgæsir** (fræðiheiti: *Branta*) eru ættkvísl gæsa sem lifir á palearktíska svæðinu og í Norður-Ameríku, en flýgur suður á bóginn á veturna. Þær hafa fasta búsetu á Hawaii. Ein tegund svartgæsa, kanadagæs, lifir villt á Nýja-Sjálandi eftir að hafa verið flutt þangað. 

Svartgæsir draga nafn sitt af því að vera allar með áberandi svört svæði á fjaðurhamnum. Fætur þeirra eru líka svartir eða dökkgráir og goggurinn er svartur. Svartgæsir eru að meðaltali minni en aðrar gæsir þótt sumar þeirra séu mun stærri. 

Í Evrasíu halda svartgæsir sig frekar við strendur miðað við grágæsir (*Anser*) sem deila sama svæði. Þetta á ekki við um svartgæsir í Norður-Ameríku þar sem grágæsir finnast síður.
Náttúruferðamennska

**Náttúruferðamennska** er ferðamennska þar sem markmiðið er náttúruskoðun eða náttúruupplifun af einhverju tagi. Náttúruferðamennska getur líka tengst lýðvísindum, ævintýraferðamennsku, og verið visthæf eða sjálfbær ferðamennska (þótt hún sé það alls ekki alltaf). Náttúruferðamennska er þannig samheiti yfir ýmsar greinar ferðamennsku sem gera út á náttúruvætti, þjóðgarða, fuglaskoðun, hvalaskoðun eða aðra afþreyingu og áfangastaði í náttúrulegu umhverfi.

## Tilvísanir
Dyraat

**Dyraat** er leikur eða hrekkur þar sem einstaklingur bankar á dyr eða ýtir á dyrabjöllu og hleypur síðan í burtu áður en einstaklingur nær að koma til dyra. Algengast er að dyraat sé gert í heimahúsum en þó eru dæmi um að gerð séu dyraöt á öðrum stöðum.
Dýraat

**Dýraat** eða **dýravíg** er keppni þar sem tveimur dýrum er att saman eða dýr látin berjast gegn mönnum fyrir framan áhorfendur til skemmtunar. Oft eru veðmál hluti af dýraati. Dæmi um slíkar keppnir eru hanaat, hestaat, nautaat og hundaat. Ýmsar skemmtanir þar sem sérstaklega ræktuðum hundum er att gegn öðrum rándýrum (eins og í refaveiði) hafa tíðkast víða um heim. Nú til dags er dýraat víðast hvar skilgreint sem dýraníð og bannað.
Hessen-Kassel

**Hessen-Kassel** var landgreifadæmi sem var hluti af Heilaga rómverska ríkinu frá 1567 til 1803. Landgreifadæmið varð til þegar Filippus 1. af Hessen, landgreifi af Hessen, lést og löndum hans var skipt milli sona hans. Elsti sonurinn, Vilhjálmur 4. af Hessen-Kassel fékk þann hluta sem innihélt borgina Kassel, auk helmings greifadæmisins, en hinir synirnir fengu hvor um sig Hessen-Marburg, Hessen-Rheinfels og Hessen-Darmstadt. Við þetta varð Kassel höfuðborg, en fram að því hafði Marburg verið höfuðstaður greifadæmisins Hessen.

Þegar Napóleon endurskipulagði keisaradæmið árið 1803 var landgreifinn af Hessen-Kassel gerður að kjörfursta. Kjörfurstadæmið Hessen var um skeið innlimað í Konungsríkið Vestfalíu, en var endurreist eftir Napóleonsstyrjaldirnar og varð hérað í Prússlandi eftir 1868. Greifafjölskyldan í Hessen-Kassel var lengi nátengd dönsku konungsfjölskyldunni.
Gleiwitz-atvikið

**Gleiwitz-atvikið** (þýska: *Überfall auf den Sender Gleiwitz*) átti sér stað þann 31. ágúst 1939 þegar þýskar SS-sveitir fölsuðu árás á útvarpsstöðina í Gleiwitz. Þetta var eitt af mörgum fölsuðum atvikum á vegum SS-sveitanna sem áttu sér stað fyrir seinni heimsstyrjöldina. 

Gleiwitz-atvikið var hluti af Unternehmen Tannenberg sem hyggðist réttlæta innrás í Pólland. Einum degi eftir atvikið, þann 1. september 1939, réðust Þjóðverjar inn í Pólland.
Alberto Zorrilla

**Victoriano Alberto Zorrilla** (6. apríl 1906 – 23. apríl 1986) var argentínskur sundmaður sem vann til gullverðlauna á Ólympíuleikum. Hann hvílir í Hólavallakirkjugarði.

## Lífshlaup
Zorilla var af efnafólki kominn og varð snemma afburðaíþróttamaður í heimalandi sínu og keppti í fjölda greina. Aðeins átján ára að aldri keppti hann á Ólympíuleikunum 1924 sem haldnir voru í París. Þar tók hann þátt í þremur sundgreinum. Bestur var árangurinn í 100 metra sundi með frjálsri aðferð, þar sem hann hafnaði í sjötta sæti í milliriðli, nærri sjö sekúndum á eftir Johnny Weissmuller sem sló heimsmet og öðlaðist mikla frægð á leikunum.

Fjórum árum síðar mætti Zorilla aftur til leiks á leikunum 1928 í Amsterdam, reynslunni ríkari. Að þessu sinni skráði hann sig til leiks í fjórum greinum. Í 400 metra sundi með frjálsri aðgerð kom hann öllum að óvörum og vann til gullverðlauna á nýju Ólympíumeti þrátt fyrir að keppa á ystu braut í úrslitasundinu. Þar með varð hann fyrstu gullverðlaunahafi Suður-Ameríku í sundkeppni ÓL. 

Á Ólympíuleikunum 1932 í Los Angeles var Zorilla fánaberi argentínska íþróttaflokksins við setningarathöfnina en vegna veikinda gat hann ekki keppt á leikunum.

Síðar keppti Zorilla fyrir sundlið í New York-borg og gerðist í kjölfarið bandarískur ríkisborgari. Hann kvæntist íslenskri konu, Sonju Wendel Benjamínsson de Zorilla og auðguðust þau mjög á verðbréfaviðskiptum. Hann lést í Miami skömmu eftir 80 ára afmæli sitt árið 1986.

Í hlaðvarpsþætti RÚV 15. júlí 2024 var upplýst að Alberto Zorrilla hefði að lokum verið jarðsettur í Hólavallagarði við hlið eiginkonu sinnar og sé því eini Ólympíumeistarinn sem hvílir í íslenskri moldu.

## Heimildir
*
Günther Anders

**Günther Anders** (fæddur **Günther Siegmund Stern**, 12. júlí 1902 – 17. desember 1992) var austurrískur heimspekingur og blaðamaður.

## Tenglar
Forsetakosningar í Bandaríkjunum 2028

**Forsetakosningarnar í Bandaríkjunum 2028** munu fara fram þriðjudaginn 7. nóvember 2028. Ekki er vitað hverjir munu bjóða sig fram í þeim kosningum.

Sitjandi forseti Bandaríkjanna, Donald Trump verður ókjörgengur í þessum kosningum þar sem að tímamörk forsetaembættisins miðast við tvö kjörtímabil. Sigurvegari kosninganna verður 48. forseti Bandaríkjanna.

## Mögulegir frambjóðendur

### Repúblikaflokkurinn

* JD Vance, varaforseti Bandaríkjanna
* Ron DeSantis, ríkisstjóri Flórída
* Tucker Carlson, fréttamaður
* Tim Scott, öldungardeildarþingmaður frá Suður Karólínu
* Nikki Haley, frambjóðandi í forvali flokksins árið 2024
* Vivek Ramaswamy, frumkvöðull
* Tulsi Gabbard, ráðherra
* Kristi Noem, varnarmálaráðherra
* Glenn Youngkin, ríkisstjóri Virginíu

### Demókrataflokkurinn

* Gavin Newsom, fylkisstjóri Kaliforníu
* Gretchen Whitmer, fylkisstjóri Michigan
* Pete Buttigieg, fyrrum samgönguráðherra Bandaríkjanna
* Alexandria Ocasio-Cortez, fulltrúardeildingarþingmaður fyrir New York
* Josh Shapiro, fylkisstjóri Pennsylvaníu
* Andy Beshear, fylkisstjóri Kentucky
* Wes Moore, ríkisstjóri Marylands
* J. B. Pritzker, ríkisstjóri Illinois
* Tim Walz, ríkisstjóri Minnesota og varaforsetaefni í kosningunum 2024
* Roy Cooper, fyrrum ríkisstjóri Norður-Karólínu

## Tilvísanir
Evrópumót kvenna í knattspyrnu 2005

**Evrópumót kvenna í knattspyrnu 2005** var haldið í Englandi dagana 5. til 19. júní 2005. 8 lið kepptu og sigraði Þýskaland keppnina í sjötta skiptið.

## Keppnin
### A-riðill
Finnland og Danmörk enduðu jöfn á stigum og markatölu en Finnar komust áfram vegna sigurs í innbyrðisviðureign.

### B-riðill

### Undanúrslit

### Úrslitaleikur
Evrópumót kvenna í knattspyrnu 2001

**Evrópumót kvenna í knattspyrnu 2001** var haldið í Englandi dagana 23. júní til 7. júlí 2001. 8 lið kepptu og sigraði Þýskaland keppnina í fimmta skiptið.

## Keppnin
### A-riðill

### B-riðill

### Undanúrslit

### Úrslitaleikur
Evrópumót kvenna í knattspyrnu 1997

**Evrópumót kvenna í knattspyrnu 1997** var haldið í Noregi og Svíþjóð dagana 29. júní til 12. júlí 1997. 8 lið kepptu og sigraði Þýskaland keppnina í fjórða skiptið.

## Keppnin
### A-riðill

### B-riðill

### Undanúrslit

### Úrslitaleikur
Charli XCX

**Charlotte Emma Aitchison** (f. 2. ágúst 1992), þekkt sem **Charli XCX**, er ensk söngkona og lagahöfundur. Hún er fædd í Cambridge og ólst upp í Essex. Hún byrjaði að gefa út lög á Myspace árið 2008. Árið 2010 skrifaði hún undir hjá Asylum Records og gaf út nokkrar smáskífur og blandspólur árin 2011 og 2012.

Árið 2012 gaf hún út lagið „I Love It“ með sænska tvíeykinu Icona Pop. Fyrsta breiðskífan hennar, *True Romance*, var gefin út árið 2013. Ári seinna vann hún með ástralska rapparanum Iggy Azalea á laginu „Fancy“ sem náði fyrsta sæti á ''Billboard'' Hot 100 vinsældalistanum. Sama ár gaf hún út lagið „Boom Clap“ sem var fyrsta sóló lagið hennar að ná topp-10 á Hot 100.

## Útgefið efni
### Breiðskífur
* *True Romance* (2013)
* *Sucker* (2014)
* *Charli* (2019)
* *How I'm Feeling Now* (2020)
* *Crash* (2022)
* *Brat* (2024)

## Tenglar
*
Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1984

**Afríkukeppni karla í knattspyrnu 1984** fór fram í Fílabeinsströndinni 4. til 18. mars. Það var 14. Afríkukeppnin og lauk með því að Kamerún varð meistari í fyrsta sinn.
## Leikvangarnir

## Keppnin
### A-riðill

### B-riðill

## Útsláttarkeppni
### Undanúrslit

### Bronsleikur

### Úrslitaleikur

### Markahæstu menn
;4 mörk
*  Taher Abouzaid
;3 mörk
*  Théophile Abéga
## Heimildir
* RSSSF, Afríkukeppnin 1984 úrslitagrunnur
Daníelslundur

**Daníelslundur** er ræktaður skógur á Vesturlandi, miðja vegu milli Borgarness og Bifrastar. Skógrækt hófst þar árið 1961. Nafni skógarins var breytt í Daníelslund árið 1978 til að heiðra Daníel Kristjánsson skógarvörð Vesturlands á 70 ára afmæli hans.

Í skóginum er m.a. rauðgreni, sitkagreni og stafafura.

## Tengill
*Daníelslundur - Skógargátt
Lýðvísindi

**Lýðvísindi** eru vísindarannsóknir sem gerðar eru af áhugafólki með eða án þátttöku menntaðra vísindamanna. Tilgangurinn getur verið að bæta stöðu þekkingar, upplifa náttúrufyrirbæri, afþreying, ferðaþjónusta eða allt þetta í bland. Lýðvísindi leika mikilvægt hlutverk á mörgum rannsóknarsviðum, eins og í vistfræði, líffræði, verndunarlíffræði, heilbrigðisvísindum, upplýsingafræði og stjörnufræði. Stundum eru lýðvísindi umgjörð utan um vinnu sjálfboðaliða í rannsóknum sem krefjast mikils mannafla, og stundum eru þau hluti af námskrá í skólum.

Selatalningin mikla er dæmi um lýðvísindaverkefni á Íslandi.
Formúla 1 2025

**2025 FIA Formúla 1 Heimsmeistarakeppnin** var 76 tímabilið af Formúlu 1 heimsmeistarakeppninni. Það er samkvæmt Fédération Internationale de l'Automobile (FIA), stjórn alþjóðlegra akstursíþrótta, hæsti flokkur í keppni bíla án yfirbyggingar yfir hjóla. Heimsmeistarakeppnin spannaði 24 kappakstra víðsvegar um heiminn. Tímabilið byrjaði í mars og lauk í desember.

Keppt var um tvo heimsmeistaratitla, heimsmeistaratitill ökumanna og heimsmeistaratitill bílasmiða. Max Verstappen hjá Red Bull var ríkjandi heimsmeistari ökumanna. McLaren-Mercedes voru ríkjandi heimsmeistarar bílasmiða og vörðu titil sinn í Singapúr kappakstrinum þegar enn voru 6 keppnir eftir. Oscar Piastri hjá McLaren hafði leitt ökumannsmótið mest allt tímabilið en missti forystuna til liðsfélaga síns Lando Norris þegar 6 keppnir voru eftir. Í seinustu keppni tímabilsins í Abú-Dabí voru þrír sem gátu unnið titilinn, báðir McLaren ökumennirnir og Max Verstappen. Lando Norris tryggði sér fyrsta heimsmeistaratitil ökumanna eftir að lenda í þriðja sæti í Abú-Dabí kappakstrinum.

2025 Tímabilið var loka tímabil fyrir reglur um vélar sem höfðu verið í gildi síðan 2014 og reglur um yfirbyggingu bíla sem höfðu verið í gildi síðan 2022. 2025 var jafnramt seinasta árið sem svokallað DRS kerfi (e. drag reduction system) var notað sem hjálpartæki við framúrakstur en DRS hafði verið í Formúlu 1 bílum síðan 2011.

2025 var seinasta tímabil Renault sem vélaframleiðandi fyrir liðið sitt Alpine, en framleiðandi ákvað að hætta framleiðslu sinni á vélum eftir 2025.

## Lið og ökumenn

### Ökumanns breytingar
Eftir lélega frammistöðu í fyrstu tveimur keppnum tímabilsins var Liam Lawson færður frá Red Bull til Racing Bulls. Yuki Tsunoda var þá færður frá Racing Bulls til Red Bull og verður fyrsta keppni hans á heimavelli í japanska kappakstrinum. Eftir Miami kappaksturinn skipti Alpine út Jack Doohan fyrir varaökumanninn Franco Colapinto.

## Umferðir

## Heimildir
Conrad Schumann

**Hans Conrad Schumann** (28. mars 1942 – 20. júní 1998) var austur-þýskur landamæravörður á meðan Berlínarmúrinn var reistur. Hann flúði til Vestur-Þýskalands með því að stökkva yfir gaddavír sem var stilltur upp áður en múrinn var reistur.

## Tenglar
Fimm þrep sorgar

**Fimm þrep sorgar** er líkan sem bandaríski geðlæknirinn Elisabeth Kübler-Ross skilgreindi fyrst árið 1969 sem lýsir því hvernig fólk gengur í gegnum sorg. Fimm þrep sorgar eru eftirfarandi: Afneitun, Reiði, samningaumleitanir, depurð og samþykki. 

*Afneitun* er þegar fólk afneitar því sem hefur gerst og neitar að trúa því að það sem gerðist sé raunverulegt. *Reiði* er þegar fólk upplifir reiði yfir því sem gerðist. *Samningaumleitanir* er þegar fólk reynir að finna leið til að losna við erfiðar tilfinningar tengdar sorginni. *Depurð* er þegar fólk upplifir mikla depurð yfir því sem gerðist. *Samþykki* er þegar fólk nær að sættast við sorgina, sorgin er oft enn þá sár en er ekki að hamla einstaklingnum lengur.
Jack Trout

**John Francis Trout** (31. janúar 1935 – 4. júní 2017), almennt þekktur sem **Jack Trout**, var bandarískur frumkvöðull og eigandi auglýsingaskrifstofunnar Trout & Partners.

## Tenglar
Al Ries

**Alfred Paul Ries** (14. nóvember 1926 – 7. október 2022) var bandarískur höfundur og atvinnumaður í markaðssetningu.

## Tenglar
Robert Kiyosaki

**Robert Toru Kiyosaki** (8. apríl 1947) er bandarískur viðskiptamaður og rithöfundur. Hann er þekktastur fyrir bókaseríuna *Rich Dad, Poor Dad*.

## Tenglar
Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1982

**Afríkukeppni karla í knattspyrnu 1982** fór fram í Líbíu 5. til 19. mars. Það var 13. Afríkukeppnin og lauk með því að Gana varð meistari í fjórða sinn.
## Leikvangarnir

## Keppnin
### A-riðill

### B-riðill

## Útsláttarkeppni
### Undanúrslit

### Bronsleikur

### Úrslitaleikur

## Markahæstu leikmenn
;4 mörk
*  George Alhassan
;3 mörk
*  Ali Al-Beshari
*  Peter Kaumba
## Heimildir
* RSSSF, Afríkukeppnin 1982 úrslitagrunnur
Metro (veitingastaður)

**Metro** er Íslenskur skyndibitastaður. Hann kom í stað McDonald's eftir að McDonald's yfirgaf Ísland 30. október 2009, vegna  fjármálakreppunnar 2008-2011 og mikils innflutningsgjalds á innfluttum innihaldsefnum. Eigandi einkaleyfisins, Lyst ehf neitaði að hækka verð á vörum sínum, til að halda áfram samkeppni. Lyst ákvað að loka allri starfsemi McDonalds og hóf rekstur undir nafninu Metro.

Fyrirtækið hefur nú tvö útibú frá og með 2024.
KFC

**KFC Corporation** eða **Kentucky Fried Chicken** er bandarískur skyndibitastaður sem að sérhæfir sig í steiktum kjúklingaréttum. Keðjan er fimmta stærsta skyndibitakeðja heims og rekur yfir 30 þúsund útibú í yfir 150 löndum. Fyrirtækið var stofnað árið 1952 af Colonel Sanders og var fyrsti veitingastaður keðjunnar opnaður í Salt Lake City í Utahríki. Höfuðsstöðvar keðjunnar eru í Louisville í Kentucky.

## KFC á Íslandi
Fyrsta útibú KFC á Íslandi opnaði 9. október 1980 að Reykjavíkurvegi 72 í Hafnarfirði. Árið 2024 rekur KFC átta veitingastaði á landinu. Þrjá veitingastaði í Reykjavík og einn í Kópavogi, Hafnarfirði, Mosfellsbæ, Selfossi og Reykjanesbæ. Árið 2021 voru viðræður um opnun KFC á Akureyri, en ekkert gerðist í þeim efnum. Helgi Vilhjálmsson rekur KFC á Íslandi. KFC er elsta starfandi erlenda keðja á Íslandi. Rétt eins og Domino's notar KFC Íslensk hráefni í matinn.

## Tilvísanir
Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1980

**Afríkukeppni karla í knattspyrnu 1980** fór fram í Nígeríu 8. til 22. mars. Það var 12. Afríkukeppnin og lauk með því að heimamenn urðu meistarar í fjórða sinn eftir 3:0 sigur á Alsír í úrslitum.
## Leikvangarnir

## Keppnin
### A-riðill

### B-riðill

## Útsláttarkeppni
### Undanúrslit

### Bronsleikur

### Úrslitaleikur

## Markahæstu leikmenn
;3 mörk
*  Khalid Labied
*  Segun Odegbami
## Heimildir
* RSSSF, Afríkukeppnin 1980 úrslitagrunnur
John Boorman

**Sir John Boorman** CBE (f. 18. janúar 1933) er breskur kvikmyndagerðarmaður. 

## Kvikmyndaskrá
**Kvikmyndir**
Steggjun

**Steggjun eða gæsun** er athöfn sem oft er gerð stuttu fyrir brúðkaup þar sem vinir eða ættingjar tilvonandi brúðhjóna koma þeim sem eru að fara að gifta sig á óvart og fara í alls konar leiki eða gera eitthvað sambærilegt því. Almennt er talað um að karlmenn séu steggjaðir en konur séu gæsaðar. Þeir karlmenn sem taka þátt í steggjun eru kallaðir steggir en það er heiti yfir karlkyns endur, konur sem taka þátt í gæsun eru kallaðar gæsir eftir samnefndri fuglategund.
Bleðilkráka

**Bleðilkráka** (fræðiheiti: *Callaeas cinereus*) eða **kókakóa** er tegund vörtukráka.

## Heimildaskrá
Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1978

**Afríkukeppni karla í knattspyrnu 1978** fór fram í Gana 5. til 16. mars. Það var 11. Afríkukeppnin og lauk með því að heimamenn urðu meistarar í þriðja sinn eftir 2:0 sigur á Úganda í úrslitum.

Efri-Volta komst í fyrsta sinn í úrslitakeppnina, án þess að vinna leik. Liðið tapaði í fyrstu umferð fyrir Fílabeinsströndinni sem mætti Malí í næstu umferð. Báðum liðum var vikið úr keppni í kjölfarið, Fílabeinsströndinni fyrir að nota ólöglegan leikmann og Malí eftir að öryggisverðir landsliðsins veittust að dómaratríói í leikslok. Efri-Voltu var því boðið sætið í úrslitakeppninni.
## Leikvangarnir

## Keppnin
### A-riðill

### B-riðill

## Útsláttarkeppni
### Undanúrslit

### Bronsleikur
Leik var hætt í stöðunni 1:1 þegar leikmenn Túnis gengu af velli í mótmælaskyni. Nígeríu var dæmdur 2:0 sigur og Túnis sett í keppnisbann á næsta móti.

### Úrslitaleikur

## Markahæstu leikmenn
;3 mörk
*  Opoku Afriyie
*  Segun Odegbami
*  Phillip Omondi
## Heimildir
* RSSSF, Afríkukeppnin 1978 úrslitagrunnur
Bjarni Jónsson (stjórnmálamaður)

**Bjarni Jónsson** (fæddur 6. júní 1966) er alþingismaður sem sat á þingi fyrir Vinstrihreyfinguna – grænt framboð í Norðvesturkjördæmi frá 2021 til 2024 og fyrir Græningja frá 2024. Hann var fyrst kjörinn á þing í alþingiskosningunum 2021 en hafði áður nokkrum sinnum tekið sæti á þingi sem varaþingmaður frá 2017.

Bjarni er þróunarvistfræðingur og fiskifræðingur að mennt og var forstöðumaður Náttúrustofu Norðurlands vestra áður en hann var kjörinn á þing. Hann er sonur Jóns Bjarnasonar sem var einnig þingmaður Vinstri grænna frá 1999 til 2013 og ráðherra 2009 til 2013. 

Bjarni sagði sig úr VG í október 2024 og tíu dögum seinna gekk hann til liðs við hinn nýstofnaða flokk, Græningja. Með því varð hann að fyrsta og eina þingmanni flokksins. Græningjar ætluðu að bjóða fram í þremur kjördæmum í alþingiskosningunum 2024 en þann 30. október var ákveðið að hætta við framboð flokksins vegna skort á meðmælum. Því hætti Bjarni á þingi í lok árs 2024.

## Tilvísanir
Lewis Hamilton

**Sir Lewis Carl Davidson Hamilton** (f. 7. janúar, 1985) er breskur ökuþór sem keppir í Formúlu 1 fyrir Ferrari. Hamilton hefur unnið heimsmeistaratitill ökumanna í Formúlu 1 sjö sinnum sem er met sem hann deilir með Michael Schumacher. Hamilton á metin í að vinna flestar keppnir (105), flestir ráspólar (104), og verðlaunapallar (202), ásamt öðru.

Hamilton er fæddur og uppalinn í Stevenage og byrjaði í go-kart 6 ára. Eftir að hafa unnið nokkra breska titla í go-kart náði hann athygli Ron Dennis, þáverandi liðsstjóri McLaren, sem fékk hann í McLaren akademíuna. Hann sigraði Formula 3 Euro seríuna og GP2 mótaröðina (Formúla 2) og skrifaði í kjölfarið undir sem ökumaður fyrir McLaren í Formúla 1 fyrir 2007 tímabilið með Fernando Alonso sem liðsfélaga. Á fyrsta tímabilinu sínu vann Hamilton 4 keppnir og endaði í öðru sæti í ökumannsmótinu, einu stigi á eftir Kimi Räikkönen. Hamilton vann fyrsta titil sinn 2008 og varð þá yngsti ökumaðurinn til að vinna titil ökumanna á þeim tíma. Árið 2013 fór Hamilton frá McLaren og skrifaði undir hjá Mercedes og varð liðsfélagi Nico Rosberg sem hafði áður verið liðsfélagi hans í go-kart. Hamilton vann ökumannstitilinn 2014 og 2015. Rosberg tók ökumannstitilinn 2016 og hætti þá í Formúlu 1. Valtteri Bottas kom þá í stað Rosberg. Hamilton hélt áfram sigurgöngu sinni og vann ökumannstitilinn frá 2017 til 2020. Hörð barátta var á milli Hamilton og Max Verstappen árið 2021 sem fór að Verstappen vann titill eftir umdeilda niðurstöðu í seinustu keppni tímabilsins. Hamilton fór sigurlaus í gegnum 2022 og 2023 tímabilið en vann tvær keppnir 2024 tímabilið. Hann skrifaði undir hjá Ferrari fyrir 2025 tímabilið og er samningsbundinn þeim út 2026 tímabilið.

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
*Lewis Hamilton á formula1.com
Listi yfir forsætisráðherra Kanada

Eftirfarandi er **listi yfir [[forsætisráðherra Kanada]]** sem að er kosinn í þingskosningum sem að fara fram á fjagra ára fresti. Tuttugu og fjórir hafa gengt embættinu, þar af tuttugu og tveir karlmenn og ein kona. Fyrsti forsætisráðherra Kanada var John A. Macdonald sem að tók við embætti þann 1. júlí 1867, á fullveldisdegi Kanada. Sitjandi forsætisráðherra Kanada er Mark Carney, sem að hefur verið í embættinu síðan árið 2025.

## Listi

## Tímalína
Hideaki Ōmura

**Hideaki Ōmura** (大村 秀章, *Ōmura Hideaki*, fæddur 9. mars 1960) er japanskur stjórnmálamaður og núverandi héraðsstjóri Aichi.

## Tenglar
Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1976

**Afríkukeppni karla í knattspyrnu 1976** fór fram í Eþíópíu 29. febrúar til 14. mars. Það var 10. Afríkukeppnin og lauk með því að Marokkómenn urðu meistarar í fyrsta sinn.
## Leikvangarnir

## Keppnin
### A-riðill

### B-riðill

### Úrslitariðill

## Markahæstu leikmenn
;4 mörk
*  Mamadou Aliou Keïta
;3 mörk
*  Ahmed Faras
*  Baba Otu Mohammed
*  Ali Gagarin
## Heimildir
* RSSSF, Afríkukeppnin 1976 úrslitagrunnur
Stórhertogadæmið Varsjá

**Stórhertogadæmið Varsjá** (áður **Varsjava**, pólska: *Księstwo Warszawskie*, franska: *Duché de Varsovie*, þýska: *Herzogtum Warschau*) var fylgiríki Napóleons sem stofnað var við friðinn í Tilsit árið 1807. Ríkið var gert úr fyrrum pólskum löndum sem tilheyrðu Prússlandi.

## Tenglar
Rínarsambandið

**Rínarsambandið** (þýska: *Rheinbund*, franska: *Confédération du Rhin*) var fylgiríki Napóleons sem samanstóð af þýskum konungsríkjum og furstadæmum. Sambandið var stofnað í París þann 12. júlí 1806.

Aðilaríki voru um það bil 39.

## Tenglar
Frelsið leiðir fólkið

**Frelsið leiðir fólkið** (franska: *La Liberté guidant le peuple*) er málverk eftir Eugène Delacroix. Verkið var málað í tilefni júlíbyltingarinnar 1830 sem steypti Karl 10. Frakkakonung af stóli.

## Tilvísanir
Eva Dögg Davíðsdóttir

**Eva Dögg Davíðsdóttir** (fædd 4. desember 1988) er íslensk stjórnmálakona sem sat á Alþingi fyrir Vinstrihreyfinguna – grænt framboð í Reykjavíkurkjördæmi norður frá apríl til nóvember 2024. Eftir alþingiskosningarnar 2021 var hún fyrsti varamaður vinstri grænna í kjördæminu og kom nokkrum sinnum inn á þing sem slíkur en með afsögn Katrínar Jakobsdóttur vegna forsetaframboðs hennar í apríl 2024 kom Eva inn á þing. Eva Dögg datt af þingi í alþingiskosningunum 2024 en hún var í öðru sæti í kraganum.

Eva er með BA-próf í mannfræði frá Háskóla Íslands, diplómu í alþjóðasamskiptum frá VID Specialized University og meistaragráðu í breytingastjórnun frá Háskólanum í Stafangri. Hún hefur stundað doktorsnám í umhverfis- og þróunarfræðum við Landbúnaðarháskólann að Ási í Noregi.
Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 2006

**Afríkukeppni karla í knattspyrnu 2006** fór fram í Egyptalandi 29. janúar til 10. febrúar 2006. Þetta var 25. Afríkukeppnin og lauk með því að heimamenn urðu meistarar í fimmta sinn eftir sigur á Fílabeinsströndinni í vítaspyrnukeppni.
## Val á gestgjöfum
Valið stóð á milli fjögurra landa: Alsír, Egyptalands, Fílabeinsstrandarinnar og Líbíu. Ákvörðunin var tekin árið 2002, þar sem Egyptar fengu 7 af 11 atkvæðum þegar í fyrstu umferð.
## Keppnin
### A-riðill

### B-riðill

### C-riðill

### D-riðill

## Útsláttarkeppni
### Fjórðungsúrslit
Maraþonvítaspyrnukeppnin í viðureign Kamerún og Fílabeinsstrandarinnar vakti mikla athygli, þar sem leikmenn beggja liða skoruðu úr 22 fyrstu spyrnunum áður en Samuel Eto'o misnotaði aðra spyrnu sína.

### Undanúrslit

### Bronsleikur

### Úrslitaleikur

## Markahæstu leikmenn
;5 mörk
*  Samuel Eto'o
;4 mörk
*  Ahmed Hassan
*  Pascal Feindouno
## Heimildir
* RSSSF, Afríkukeppnin 2006 úrslitagrunnur
Eyjólfur Ármannsson

**Eyjólfur Ármannsson** (fæddur 23. júlí 1969 í Vestmannaeyjum) er íslenskur stjórnmálamaður og núverandi innviðaráðherra Íslands. Hann situr á Alþingi fyrir Flokk fólksins í Norðvesturkjördæmi. Hann náði fyrst kjöri í alþingiskosningunum 2021.

Eyjólfur lauk embættisprófi í lögfræði við Háskóla Íslands, námi í Evrópurétti við KU Leuven og LLM-prófi við Pennsylvaníuháskóla. Hann hefur lögmannsréttindi og próf í verðbréfamiðlun.

Eyjólfur tók við embætti samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra í ráðuneyti Kristrúnar Frostadóttur þann 21. desember 2024.
Ári síðar fór hann í fæðingarorlof og tók Inga Sæland við embættinu tímabundið.
.

## Tilvísanir
Austur-Rúmelía

**Austur-Rúmelía** (búlgarska: Източна Румелия, *Iztochna Rumeliya*, ottómantyrkneska: روم الی شرقى‎, *Rumeli-i Şarkî*, gríska: Ανατολική Ρωμυλία, *Anatoliki Romylia*) var sjálfsstjórnarsvæði í Tyrkjaveldi.

Svæðið var stofnað eftir Berlínarfundinn 1878 og var sameinað við Búlgaríu 1885.

## Tenglar
Charles Leclerc

**Charles Marc Hervé Perceval Leclerc** (f. 16. október, 1997) er mónakóskur ökumaður sem keppir í Formúlu 1 fyrir Scuderia Ferrari. Hann byrjaði að keppa í Formúlu 1 árið 2018 með Sauber Formúlu-liðinu en hafði tekið æfingu fyrir Scuderia Ferrari árið 2017, sama ár og hann vann Formúlu 2. Charles Leclerc hefur aldrei unnið heimsmeistaratitillinn í Formúlu 1. Besti árangur hans á heilu tímabili í Formúlu 1 var árið 2022 þegar hann lenti í öðru sæti með 308 stig.

## Tilvísanir

## Heimildir
*Charles Leclerc á formula1.com
Lando Norris

**Lando Norris** (f. 13. nóvember, 1999) er breskur ökuþór sem keppir í Formúlu 1 fyrir McLaren. Norris vann heimsmeistaratitil ökumanna í Formúlu 1 2025 tímabilið með McLaren.

Norris fæddist í Bristol en ólst upp í Glastonbury með enskum föður og belgískri móður. Hann byrjaði að keppa á go-kart 7 ára. Hann keppti með Carlin frá 2015 til 2018, hann vann Formúlu 3 mótaröðina árið 2017 og var í öðru sæti í Formúlu 2 árið 2018, á eftir George Russell.

Norris var í McLaren akademíunni frá 2017 og byrjaði í Formúlu 1 með McLaren árið 2019 og varð liðsfélagi Carlos Sainz Jr. Fyrsta keppnin hans í Formúlu 1 var í Ástralíu 2019. Hann komst í fyrsta skiptið á verðlaunapall og náði fyrsta hraðasta hringnum sínum í Austurríki 2020. Hann náði fyrsta ráspól sínum í rússneska kappakstrinum 2021. Fyrsti sigurinn kom í Miami árið 2024 og vann hann þrjár aðrar keppnir á tímabilinu og endaði í öðru sæti á eftir Max Verstappen í heimsmeistaramóti ökumanna.

Frá og með Abú-Dabí kappakstrinum 2025 hefur Norris unnið 11 keppnir, náð 16 ráspólum, 18 hröðustu hringjum og 44 verðlaunapöllum í Formúlu 1. Hann er samningsbundinn McLaren út 2027 tímabilið.

## Tilvísanir

## Punktar

## Ytri tenglar
*Lando Norris á formula1.com
Miklidragi

**Miklidragi** er þyrping af stjörnuþokum og hulduefni í stjörnumerkinu Hornmátinu sem býr yfir miklu aðdráttarafli sem togar að sér Vetrarbrautina og margar aðrar stjörnþokur.
3. deild karla í knattspyrnu 1967

**3. deild karla í knattspyrnu** var haldin í annað sinn árið **1967**. Leikið var í tveimur riðlum og kepptu sigurvegararnir sín á milli um eitt laust sæti í næstefstu deild að ári. Fimleikafélag Hafnarfjarðar fór með sigur af hólmi.

## A riðill

## B riðill

### Oddaleikur B-riðils
* 18. ágúst, Völsungur  5:0  Mývetningur 0

### Úrslitaleikur 3. deildar
* 27. ágúst, FH  3:0   Völsungur
Guðbrandur Einarsson

**Guðbrandur Einarsson** (fæddur 29. október 1958 í Keflavík) er fyrrum alþingismaður sem sat á þingi fyrir Viðreisn í Suðurkjördæmi. Hann náði fyrst kjöri í alþingiskosningunum 2021.

Guðbrandur sagði af sér þingmennsku 16. janúar 2026 vegna tilraunar til að kaupa vændi árið 2012. Hann var yfirheyrður af lögreglu á sínum tíma en var ekki ákærður. Hann tók ákvörðun um afsögn þegar Vísir ætlaði að fjalla um málið.

Guðbrandur sat í bæjarstjórn Reykjanesbæjar frá 2002 til 2010 og aftur frá 2014 til 2022 og var forseti bæjarstjórnar 2015 til 2018 og aftur 2020 til 2022. Hann var formaður Verslunarmannafélags Suðurnesja frá 1998 til 2019 og Landsambands íslenskra verslunarmanna frá 2014 til 2019. Þá hefur Guðbrandur setið í ýmsum stjórnum og ráðum innan verkalýðshreyfingarinnar og einnig í stjórnum margra fyrirtækja og stofnananna í eigu sveitarfélaga á Suðurnesjum.

## Tilvísanir
Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1988

**Afríkukeppni karla í knattspyrnu 1988** fór fram í Marokkó 13. til 27. mars. Það var 16. Afríkukeppnin og lauk með því að Kamerún varð meistari í annað sinn, eftir sigur á Nígeríu.
## Val á gestgjöfum
Upphaflega hafði Sambíu verið úthlutað keppninni en í desember 1986 tilkynnti knattspyrnusamband landsins að það gæti ekki staðið undir verkefninu af fjárhagsástæðum. Í ársbyrjun 1987 fór Knattspyrnusamband Afríku þess á leit við Alsír að halda keppnina, en í kjölfar deilna vegna kærumála þar sem Alsíringar voru sakaðir um að hafa teflt fram ólöglegum leikmönnum í keppni var ákveðið að taka mótshaldið frá þeim og fela Marokkómönnum
## Leikvangarnir

## Keppnin
### A-riðill

### B-riðill

## Útsláttarkeppni
### Undanúrslit

### Bronsleikur

### Úrslitaleikur

### Markahæstu menn
;2 mörk
*  Lakhdar Belloumi
*  Roger Milla
*  Abdoulaye Traoré
*  Gamal Abdelhamid
## Heimildir
* RSSSF, Afríkukeppnin 1988 úrslitagrunnur
Hafdís Hrönn Hafsteinsdóttir

**Hafdís Hrönn Hafsteinsdóttir** (fædd 20. maí 1991 á Ísafirði) er íslensk stjórnmálakona sem að var alþingismaður fyrir Framsóknarflokkinn í Suðurkjördæmi frá 2021 til 2024. Hún náði fyrst kjöri í alþingiskosningunum 2021 og datt út af þingi í alþingiskosningunum 2024.
Rúmelía

**Rúmelía** (ottómantyrkneska: روم ايلى, *Rum İli*, sem þýðir *Rómverjalandið*, gríska: Ρωμυλία) er heiti sem notað var um evrópska hluta Tyrkjaveldis, þ.e.a.s. Balkanskaga. Á 11. og 12. öld var orðið „Rúmelía“ mun víðtækara og var einnig notað um Anatólíu en þá höfðu Tyrkir nýlega lagt hana undir sig.

## Tenglar
Pierre Gasly

**Pierre Jean-Jacques Gasly** (f. 7. febrúar, 1996) er franskur ökumaður sem keyrir fyrir Alpine-liðið í Formúlu 1. Gasly keyrði sína fyrstu keppni í Formúlu 1 árið 2017. Hann hefur keyrt fyrir 4 lið í Formúlu 1; Scuderia Toro Rosso, Red Bull Racing,  Alpha Tauri og Alpine F1 Lið. Gasly hefur aldrei unnið heimsmeistaratitill í Formúlu 1 en hefur þegar unnið 1 sigur á tímabili sem var í ítalska kappakstrinum árið 2020.

## Heimild
*Pierre Gasly á formula1.com
Jasper (bær)

**Jasper** er bær í Alberta-fylki í Kanada. Bærinn er í Athabasca árdalnum í Jasper-þjóðgarðinum í Klettafjöllum og eru íbúar um 5.000. Hann var stofnaður árið 1813.
Ferðaþjónusta er mikilvæg atvinnugrein.

Sumarið 2024 urðu miklir skógareldar við bæinn og eyðilagðist um helmingur hans.

## Tilvísanir
Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 2004

**Afríkukeppni karla í knattspyrnu 2004** fór fram í Túnis 24. janúar til 14. febrúar 2004. Þetta var 24. Afríkukeppnin og lauk með því að heimamenn urðu meistarar í fyrsta sinn eftir sigur á Marokkó.
## Val á gestgjöfum
Fulltrúar í Knattspyrnusambandi Afríku stóðu frammi fyrir vali á milli fjögurra keppnisstaða á fundi sínum þann 4. september 2000. Áður en til kosninga kom drógu knattspyrnusambönd Benín og Tógó þó sameiginlega umsókn sína til baka og því var einungis kosið á milli Túnis, Simbabve og sameiginlegs boðs Malaví og Sambíu. Túnis fékk níu atkvæði af þrettán þegar í fyrstu umferð. Keppnin var því haldin í landinu í þriðja sinn, en það hafði áður gerst árin 1965 og 1994.
## Keppnin
### A-riðill

### B-riðill

### C-riðill

### D-riðill

## Útsláttarkeppni
### Fjórðungsúrslit

### Undanúrslit

### Bronsleikur

### Úrslitaleikur

## Markahæstu leikmenn
;4 mörk
*  Patrick M'Boma
*  Frédéric Kanouté
*  Jay-Jay Okocha
*  Francileudo Santos
Guðspjall

**Guðspjall** (úr fornensku *godspell*; þýðing á gríska orðinu εὐαγγέλιον *evangelion* „góð frétt“, „fagnaðarerindi“) er heiti á ritum sem fjalla um ævi Jesú Krists, orð hans og athafnir, réttarhöldin yfir honum, aftöku og endurkomur eftir upprisuna. Þótt flestir biblíufræðingar telji guðspjöllin ekki nákvæmar heimildir um ævi Krists, eru þau þó álitin mikilvæg til að greina elstu hugmyndir manna um Jesús frá síðari guðfræðiritum.

Í kanónu Nýja testamentisins eru aðeins fjögur guðspjöll. Þau eru talin vera samin á milli 66 og 110 e.Kr. Flestir álíta að höfundar þeirra hafi verið nafnlausir í upphafi, en á 2. öld var tekið að nefna þá Markús, Matteus, Lúkas og Jóhannes („guðspjallamennirnir fjórir“). Nær öruggt er að ekkert þeirra er vitnisburður um ævi Krists frá fyrstu hendi, heldur byggjast þau á eldri munnlegri og ritaðri sagnahefð. Flestir telja að Markúsarguðspjall sé elst af þessum fjórum og byggist á nokkrum heimildum. Þar á eftir koma Matteusarguðspjall og Lúkasarguðspjall, sem bæði nýta sér Markúsarguðspjall, en bæta við safni orðskviða og fleiri atriðum. Jóhannesarguðspjall er talið byggt á svokallaðri Semeion-heimild („jarteinaguðspjallinu“) sem gæti hafa verið í umferð hjá Jóhannesarsöfnuði í frumkristni.

Mörg apókrýf guðspjöll eru til, en þau eru öll yngri en kanónísku guðspjöllin fjögur. Líkt og þau eldri, ganga þessi guðspjöll út á að færa rök fyrir tiltekinni guðfræðilegri afstöðu. Fræg apókrýf guðspjöll eru meðal annars Tómasarguðspjall, Pétursguðspjall, Júdasarguðspjall og Maríuguðspjall; frumguðspjöll eins og Jakobsguðspjall (það fyrsta sem minnist á skírlífi Maríu) og samræmisguðspjöll eins og *[[Diatessaron]]*.