open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jonathan Togo

**Jonathan Frederick Togo** (fæddur 25. ágúst 1977) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Ryan Wolfe í **'. 

== Einkalíf ==
Jonathan Togo er fæddur og uppalinn í Rockland í Massachusetts. Móðir hans er af ítölskum og írskum ættum og faðir hans er gyðingur, þar sem upprunalega fjölskyldunafnið er „Tonkaviev“, en það var stytt af forföður hans sem vantaði eitthvað nýtískulegra fyrir teppafyrirtæki sitt.

Stundaði nám við gyðingaskóla þegar hann var yngri og útskrifaðist frá Rockland High School árið 1995, þar sem hann stundaði glímu. 

Jonathan stundaði nám við „Project Contemporary Competitiveness, Advanced Study Program“ (þ.e. PCC ASP) frá 1991 og 1992, og vann síðan sem fulltrúi árið 1996. Lærði við Vassar háskólann og útskrifaðist þaðan með B.A. gráðu í leiklist og stundaði síðan framhaldsnám við National Theater Institute of the Eugene O’Neill Theater. Meðan hann var í Vassar þá spilaði hann í hljómsveit sem kallaðist The El Conquistadors með Sam Endicott og John Conway,  sem báðir eru meðlimir í hljómsveitinni The Bravery.

== Ferill ==
Togo hefur leikið og komið fram í mörgum leikritum. Þó að hann sé þekktastur fyrir að leika Ryan Wolfe í **', þá hefur hann komið fram í nokkrum sjónvarpsþættum á borð við *Special Unit 2* og *Judging Amy*. Lék hann verslunarstarfsmann í *Mystic River*. Árið 2008, skrifaði Togo og leikstýrði í fyrsta skipti netseríu, *My Best Friend Is My Penis* fyrir Atom.com.

## Höfundur

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Tilvísanir

## Heimildir
*
*

## Tenglar
* 
*  Jonathan Togo Bio at CBS - ''CSI: Miami''
Samlínuleiki

**Samlínuleiki** eða **línulega** merkir að þrír eða fleiri punktar eru á beinni línu, þessi punktar kallast þá **samlína** þar sem þeir eru **á sömu línu**. Þetta getur átt við punkta á:

* Línu í rúmfræði

## Heimildir


## Tengt efni

* Ássamlínumótun
* Nykruð samlínumótun
* Samlínumótun, samlínuvörpun
* Sjónhorfsmótun, sjónhorfsfærsla
* Vild samlínumótun
* Ósamlína
Rex Linn

**Rex Maynard Linn** (fæddur 13. nóvember 1956) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Frank Tripp í 

## Einkalíf
Linn fæddist í Hansford County í Texas, Bandaríkjunum. Árið 1969 fluttist fjölskylda hans til Oklahoma borgar og stundaði hann nám við Heritage Hall og seinna meir við Casady School, sem er einkarekinn skóli tengdur Episcopal kirkjunni. Eftir að hafa séð Jack Nicholson leika í *One Flew Over the Cuckoo's Nest* árið 1975, tilkynnti hann að hann ætlaði sér að verða leikari. Því miður þá minnkaði líkur hans á leikaraferli strax í menntaskóla, þegar við eina færsluna á *Fiddler On The Roof*, eyðilagði hann næstum því sviðsmyndina í einu af dansatriðunum, Linn var beðinn um að hætta í leikritinum af leikstjóranum. Honum var sagt að nota orkuna sína einhversstaðar annarsstaðar. Lauk hann námi við Oklahoma-ríkisháskólann árið 1980 með gráðu í Útvarpi/Sjónvarpi/Kvikmyndum.

Linn býr í Sherman Oaks, Kaliforníu, með hundunum sínum, Jack and Choctaw, ásamt því að vera harður aðdáandi University of Texas Longhorns og hefur m.a. tekið sér frí frá **' til þess að mæta á 2005 Rose Bowl leikinn þar sem lið hans var að spila gegn University of Southern California.

Linn er ákafur stuðningsmaður barnahjálparstarfa og hefur keppt í stjörnu gólfmótum fyrir barnarhjálpir, liðgigtarsamtök og fyrir blindrasamtök.

== Ferill ==
Fyrsta hlutverk hans fékk hann í myndinni, ''Dark Before Dawn'', sem var framleidd af vini hans Edward K. Gaylord II.  Það sem mestu skipti máli var að hann varð meðframleiðandi að myndinni. Þetta gaf honum tækifæri á að kynnast hinni hliðinni á kvikmyndum sem átti eftir að hjálpa honum í heimi leikara. 

Árið 1989, þá var hann ráðinn í fyrsta stóra hlutverkið sem raðmorðinginn Floyd Epps, í ''Night Game'', ásamt Roy Scheider. Eftir myndina og hlutverk sem fógeti í ''Young Riders'' ákvað hann að flytjast vestur til [[Los Angeles]]. Fyrstu þrjú árin stundaði hann leiklist hjá Silvana Gallardo við Studio City og vann mikið með vini sínum Robert Knott sem einnig var leikari, við ýmsa byggingarvinnu. 

En smátt og smátt þá byrjaði hann að fá hlutverk þar á meðal í ''My Heroes Have Always Been Cowboys'' (1991), ''Thunderheart'' (1992), og ''Sniper'' (1993), ásamt gestahlutverkum í sjónvarpsþáttum í ''Northern Exposure'', ''Raven'', og ''The Adventures of Brisco County Jr.'' Í apríl 1992 þá fékk hann stórahlutverkið sem fulltrúi fjármálaráðuneytisins, Richard Travers, í myndinni ''Cliffhanger''. Myndin kom Rex á kortið. 

Síðan ''Cliffhanger'', þá hefur Rex komið fram í yfir 35 kvikmyndum sem eykst með hverju ári. Frá 2002-2012 lék hann rannsóknarfulltrúanns Sgt. Frank Tripp í **'.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Tilvísanir

## Heimildir
*
*
* Rex Linn ferill á CBS - CSI: Miami 

## Tenglar
* 
* Rex Linn Bio at CBS - CSI: Miami 
* Interview with TheStarScoop.com, November 2006
Kristin vísindi

**Vísindakirkjan** einnig **Kristilega vísindakirkjan** (e. *Christian Science*) var trúarhreyfingin sem fór af stað seinni hluta 19. aldar. Forsprakki hennar Mary Baker Eddy var sannfærð um að máttur bænarinnar gæti læknað allt sem að hrjáð hefur mannkynið.

## Mary Baker Eddy
Mary Baker Eddy var fædd árið 1821 í Bow, New Hampshire í Bandaríkjunum. Hún þjáðist af ýmis konar heilsukvillum alla sína ævi og var því fastagestur hjá læknum og læknastofnunum. Hún setti af stað hreyfinguna Christian Science með kristna trú sem grunn en með það í forgrunni að máttur bænarinnar væri hafinn yfir öll vísindi. Hún vildi að trú þessi yrði bæði andleg leiðsögn fyrir fólk sem og líkamleg lausn til líkamlegra og andlegra vandamála.

Hún gaf út bókina *Science and Health* árið 1875 en sú bók ásamt Biblíunni eru grunn bókmenntir þeirra sem iðka Christian Science trúna. Eddy féll illa sem barn á ís og hélt því fram að hún hefði algerlega náð að jafna sig án læknisaðstoðar. Hún hefði trúað því að andleg líðan skipti öllu máli hvað varðaði líðan hennar líkamlega og hún sagði að um leið og hún áttaði sig á því þá hefði hún náð fullum bata.

## Iðkendur
Þeir sem iðka Christian Science kjósa að trúa ekki á vísindi. Þeir fara þó í mikla mótsögn við sjálfa sig því þó þeir segjast ekki trúa á vísindi og læknavísindi sér í lagi þá er algengast að iðkendur fari þó til tannlækna og gangi með gleraugu þurfi þau þess. Í lok 20. aldar voru skráðir 2.500 iðkendur í 70 löndum. Þeirri tölu hefur farið hnignandi því hreyfingin hefur átt erfitt með að fá nýja iðkendur og þau börn sem alast upp við trúna yfirgefa hana mörg hver þegar þau komast á aldur.

## Kirkjan
Fyrsta kirkja krists eða móðurkirkjan (e. *the Mother Church*) var sett á fót árið 1894. Hún er staðsett í Boston, Massachusetts í Bandaríkjunum. Kirkjan var reist í rómverskum endurreisnarstíl og þykir hin glæsilegasta.

## Umdeild trú
Christian Science er mjög umdeild trú. Þeir sem trúa á læknavísindi telja þá sem iðka Christian Science trú leggja sjálfa sig í hættu með því að neita sér um læknishjálp og þau leggja ekki bara sjálf sig í hættu heldur einnig (og kannski sérstaklega) börnin sín. Iðkendur Christian Science trúnnar segja að það séu engin haldbær sönnunargögn sem sína fram á nokkurn hátt að börn þessarar trúar þjáist eitthvað meira heldur en önnur börn. Þeir sem trúa á læknavísindi færa þá jafnvel rök fyrir því að ástæðan fyrir að engin haldbær sönnunargögn séu til sé sú að skráning barna hvað varðar veikindi eða dauðsföll eru yfirleitt ekki tengd trú. Þeir segja að ef þær upplýsingar væru fyrir hendi væru sönnunargögn vafalaust fyrir hendi. 

Það er samt sem áður staðreynd að iðkendur þessarar trúar hefur verið látast úr veikindum sem að vísindin hafa fundið lækningu á í mörgum tilfellum. Fólk er að deyja úr sykursýki, sprungnum botnlanga, mislingum, barnaveiki, blóðeitrun, krabbameini eða öðrum sjúkdómum sem hægt er að lækna eða að minnsta kosti sinna að einhverju leyti með nútíma læknavísindum.

## Heimildir

## Tenglar
* Myndir af „móðurkirkjunni“
Bóndadagur

Fyrsti dagur Þorra er nefndur bóndadagur en sá síðasti *þorraþræll*. Um fyrsta dag Þorra segir í bréfi Jóns Halldórssonar í Hítardal (f. 1665) til Árna Magnússonar frá árinu 1728, að sú hefð sé meðal almennings að húsmóðirin færi út kvöldið áður og bjóði þorrann velkomin, og inn í bæ, eins og um tignan gest væri að ræða.  

## Hefðir á bóndadag
Eins segir í Þjóðsögum Jóns Árnasonar að bóndi skyldi bjóða þorra velkomin með eftirfarandi hætti:

## Hefðir á bóndadag í dag
Núna hefur sú hefð komist á að gefa bónda sínum blóm á þessum degi. Líkt og að gefa konu sinni blóm á konudaginn, fyrsta dag Góu.

## Bóndadagur á næstu árum
* 2025 - 24. janúar
* 2026 - 23. janúar
* 2027 - 22. janúar

## Þorri
:*Aðalgrein: [[Þorri]]*
Þorri hefst alltaf á föstudegi í 13. viku vetrar. Nú á bilinu 19. til 25. janúar en 9. til 15. janúar í gamla stíl fyrir 1700.  Hann er fjórði mánuður vetrar í gamla norræna tímatalinu og upphaflega mun upphaf hans hafa miðast við fyrsta nýtt tungl eftir vetrarsólhvörf. Ef árið á undan er rímspillisár (t.d. 2023) þá ber fyrsta dag þorra upp á 26. janúar.

## Tengt efni
* Konudagur, fyrsti dagur Góu
* Kváradagur, ýmist fyrsti eða síðasti dagur Einmánaðar
* Yngismeyjardagur, fyrsti dagur *[[Harpa (mánuður)|Hörpu]]* og jafnframt Sumardagurinn fyrsti.
* Yngissveinadagur, fyrsti dagur *[[Einmánuður|Einmánaðar]]*.

## Heimildir
* 
*
Alice in Chains

**Alice in Chains** er bandarísk rokkhljómsveit stofnuð í Seattle í Washington árið 1987 af gítarleikaranum Jerry Cantrell og söngvaranum Layne Staley. Sveitin er þekkt fyrir einstakan söngstíl sem oftar en ekki samanstóð af raddsettum söng þeirra Staley og Cantrell.

Alice in Chains öðlaðist heimsfrægð sem hluti af grugghreyfingunni í byrjun tíunda áratugar tuttugustu aldar líkt og hljómsveitir á borð við Nirvana, Pearl Jam og Soundgarden. Hljómsveitin daðraði í upphafi við glysrokk undir nafninu Alice N' Chains en breytti um stefnu m.a. undir áhrifum gítarleikara Soundgarden, Kim Thayil. 

Hljómsveitin var ein sú vinsælasta á tíunda áratugnum með yfir 17 milljónir seldar plötur um heim allan. Tvær plötur hljómsveitarinnar lentu í fyrsta sæti á *[[Billboard 200]]*-listanum (*Jar of Flies* og *Alice in Chains*), 14 lög í topp tíu á Mainstream Rock Tracks-listanum. hljómsveitin hefur hlotið ellefu tilnefningar til Grammy-verðlaunanna.

Þrátt fyrir að hafa aldrei lagt upp laupana formlega, var Alice in Chains óvirk um langt skeið vegna fíkniefnanotkunar meðlima sem náði hámarki við dauða Layne Staley árið 2002. Alice in Chains tóku aftur upp þráðinn árið 2005 með nýjan söngvara að nafni William DuVall og gáfu út plötuna *Black Gives Way to Blue*, fyrstu breiðskífu sveitarinnar í 14 ár, árið 2009. 

## Hljómsveitarmeðlimir
* Jerry Cantrell – aðalsöngvari og bakraddasöngvari, aðal gítarleikari (1987–2002, 2005–nú)
* William DuVall – aðalsöngvari og bakraddasöngvari, ryþmagítarleikari (2006–nú)
* Mike Inez – bassaleikari, bakraddasöngvari (1993–2002, 2005–nú)
* Sean Kinney – trommari, ásláttarhljóðfæraleikari (1987–2002, 2005–nú)

### Fyrrum meðlimir
* Mike Starr – bassaleikari, bakraddasöngvari (1987–1993)
* Layne Staley – aðalsöngvari, ryþmagítarleikari (1987–2002)

## Útgáfur
### Breiðskífur
* *[[Facelift]]* (1990)
* *[[Dirt (hljómplata)|Dirt]]* (1992)
* *[[Alice in Chains (hljómplata)|Alice in Chains]]* (1995)
* *[[Black Gives Way to Blue]]* (2009)
* *[[The Devil Put Dinosaur Bones Here]]* (2013)
* *[[Rainier Fog]]* (2018)

### Stuttskífur
**[[We Die Young]]* (1990)
**[[Sap]]* (1992)
**[[Jar of flies]]* (1994)

### Tónleikaplötur
* *MTV Unplugged* (1996)

## Tenglar
* Opinber heimasíða (á ensku)

## Tilvísanir
Peter Eriksson

**Lars-Johan Peter Eriksson** (fæddur 3. ágúst 1958) er sænskur stjórnmálamaður (Miljöpartiet de Gröna). Hann var fyrst kjörinn á þing árin 1994-1998 og var aftur kjörinn árið 2002.
Páll Melsteð

**Páll Melsteð** er íslenskt mannanafn sem getur átt við:

* Pál Melsteð amtmann (1791-1861).
* Pál Melsteð sagnfræðing og alþingismann (1812-1910).
Páll Melsteð (amtmaður)

**Páll Melsteð** (31. mars 1791 – 9. maí 1861) var íslenskur amtmaður, sýslumaður og alþingismaður.

Páll var fæddur á Völlum í Svarfaðardal, sonur séra Þórðar Jónssonar prests þar og seinni konu hans Ingibjargar Jónsdóttur. Hann lauk stúdentsprófi frá Bessastaðaskóla 1809, var skrifari Stefáns Þórarinssonar amtmanns á Möðruvöllum 1809-1813 en sigldi síðan til náms við Kaupmannahafnarháskóla og lauk lögfræðiprófi þaðan 1815.

Hann varð þá sýslumaður í Suður-Múlasýslu til 1817 og síðan í Norður-Múlasýslu til 1835 og sat á Ketilsstöðum á Völlum. 1835-1849 var hann sýslumaður í Árnessýslu og bjó þá í Hjálmholti. Árið 1849 var hann skipaður amtmaður í vesturamtinu og gegndi því embætti til æviloka. Hann var konungkjörinn alþingismaður 1847-1849, þjóðfundarfulltrúi 1851 og var þá forseti þjóðfunarins. Hann var konungsfulltrúi á Alþingi 1849-1859.

Páli er svo lýst að hann hafi verið fríður sýnum og manna gjörvilegastur, bráðgáfaður, hygginn og gætinn, manna stilltastur, fámáll og nokkuð dulur í skapi.

Fyrri kona hans (2. nóvember 1815) var Anna Sigríður Stefánsdóttir (20. maí 1790 – 8. júní 1844), dóttir Stefáns Þórarinssonar amtmanns og konu hans, Ragnheiðar Vigfúsdóttur Scheving. Á meðal fjölmargra barna þeirra voru Páll Melsteð sagnfræðingur, sem fæddist árið 1812, áður en faðir hans fór til náms í Kaupmannahöfn, og Sigurður Melsteð alþingismaður. Síðari kona Páls (5. september 1846) var Ingileif Jónsdóttir Bachmann (6. maí 1812 – 13. mars 1894). Þau áttu einn son, Hallgrím landsbókavörð.

Á yngri árum var Páll í kunningsskap við Skáld-Rósu Guðmundsdóttur og talið er að hinar frægu ástavísur hennar "Augað mitt og augað þitt, og þá fögru steina!... " o.s.frv. séu ortar til hans.  Það er þó ekki vitað fyrir víst. 

## Tilvísanir


## Heimildir
*
Tvívetni

**Tvívetni** (tákn **<sup>2</sup>H** eða **D**) einnig kallað **þungt vetni** eða **þungavetni** er stöðug samsæta af vetni (**H**) sem hefur eina rafeind og eina róteind og eina nifteind í kjarnanum og hefur massatöluna 2 þar sem massatala er samanlagður fjöldi róteinda og nifteinda í kjarnanum og er nær tvöfalt þyngra en venjulegt vetni.

Tvívetni er næstalgengasta samsæta vetnis en um 0,022% af öllu vetni er tvívetni, algegnasta gerð vetnis er hins vegar einvetni (**<sup>1</sup>H**) sem hefur enga nifteind- aðeins eina rafeind og eina róteind. Þriðja algengasta tegund vetnis er svo geislavirka samsætan þrívetni (**<sup>3</sup>H** eða **T**) sem hefur eina rafeind, eina róteind og tvær nifteindir.

## Tengt efni

* Einvetni, prótín
* Kjarnaklofnun
* Vetnissamsætur, samsætur vetnis
* Þrívetni
* Þungt vatn

## Heimildir


## Ytri tenglar
* 
* 
* 
* 
* 
* Orkulind framtíðarinnar? , inniheldur mynd af einvetni, tvívetni og þrívetni
Herkúlesstyttan í Kassel

**Herkúles** er heiti á styttu og gríðmiklum stalli sem er einkennisbygging þýsku borgarinnar Kassel. Niður af stallinum eru manngerðir fossar, þeir lengstu (250 m) í Þýskalandi.

## Styttan
Herkúles er bronsstytta og á hæð einni í borginni. Það var landgreifinn Karl sem lét reisa styttuna 1701-1717 með aðstoð ítalska byggingameistarans Giovanni Francesco Guerniero. Báðir létu þeir breyta upphaflega teikningunum af og til og því varð stallurinn að styttunni svolítið einkennilegur. Neðri stallurinn er átthyrndur og er 32 metra hár. Efri stallurinn (oft kallaður pýramídinn) er allt öðruvísi í formi og efni. Hann er 29 metra hár. Efst trónir svo bronsstytta af Heraklesi (Herkúles) hinum gríska en hún ein er 8,25 m há. Alls er mannvirkið því 70 metra hátt. Herakles heldur á epli Hesperíðanna en það var 11. verkefni hans (af 12) áður en hann var tekinn í guðatölu. Hægt er að ganga upp á neðri stallinn og njóta fagurs útsýnis.

## Fossarnir

Við neðri stallinn er stjörn sem geymir 350 þús lítra af vatni. Á vissum tímum er vatnið látið renna niður manngerðan farveg, niður tröppur eða stalla. Vatnið rennur í þremur rennum. Aðalrennan er 5,50 metra breið en til sitthvorrar hliðar eru tvær hliðarrennur, 1,75 metra breiðar. Alls eru fossarnir því 9 metra breiðir. Þrjá minni tjarnir eru inn á milli stallanna. Þegar stöllunum sleppir lendir vatnið í Neptúntjörninni og hverfur þaðan sem lækur. Fossarnir eru 250 metra langir en með tjörnunum er rennslið 320 metrar langt (105 metra hæðarmunur). Það tekur vatnið 30 mínútur að komast frá tjörninni við neðri stallinn og niður í Neptúntjörnina. Á kvöldin eru fossarnir lýstir upp með flóðljósi. Bæði fossarnir og útsýnispallurinn við styttuna eru aðgengilegir fyrir almenning.

## Rof
Eitt helsta vandamál við styttustallinn er sá að hann er gerður úr gosbergi. Svæðið umhverfis Kassel var eldvirkt þar til fyrir 7 milljónum árum. Því er efnið í stallinum ekki eins sterkt og annað betra efni, eins og granít eða marmari, en hafði þó þann kost að auðvelt var að höggva það. Gosbergið er með aragrúa lítilla loftbóla sem sjúga í sig vatn en vatnið frýs á veturna og sprengir ysta lagið af sér. Eftir 300 ár er stallurinn því orðinn mjög viðkvæmur og lélegur. Annað vandamál er þyngdin. Sökum þess að undirlagið er frekar mjúkt, sígur stallurinn hægt og rólega og rennur til. Stallurinn og styttan hafa verið í viðgerð síðan 2007.

## Heimildir
Makríll

**Makríll** (fræðiheiti: *Scomber scombrus*) er hraðsyntur uppsjávarfiskur af makrílaætt, sem finnst í Norður-Atlantshafi. Makríll er algengur í svölum sjó og heldur sig í stórum torfum nálægt yfirborði. Makríllinn kemur að ströndum í fæðuleit að sumarlagi þar sem vatnshiti er milli 11° og 14&nbsp;°C. Á veturna heldur hann sig á meira dýpi og fjær landi. Markríll er svifæta og heldur sig þar sem áta og hitastig er hagstætt. Í ætisleit fer hann í miklar göngur norður um Noregshaf, norður með Noregi og síðustu ár til Íslands. Rauðáta er mikilvæg fæða hans en hann étur einnig svif og fiska. Makríll er sundmagalaus og sekkur því ef hann er ekki á stöðugri hreyfingu. Magn af makríl í Norðursjó minnkaði mikið upp úr 1960 vegna ofveiði.

Hann er langlífur og hefur hámarksaldur makríls greinst 25 ár og þekkt er að fiskar geta orðið meira en 66 sm langir. Fiskurinn verður kynþroska við 2-3 ára aldur. Í lok fyrsta árs er makríll um 27-28 sm og er þyngdin þá 160-179 gr. Við níu ára aldur er meðallengd makríls um 40 sm og þyngdin um og yfir 600 gr. 

Þrír stofnar makríls eru í NA-Atlantshafi en þeir eru Vesturstofn sem er lang stærstur, Suðurstofn og Norðursjávarstofn.

Makrílgöngur hafa tekið miklum breytingum undanfarin ár og er breytt göngumynstur talið orsakast af hlýnun sjávar. 

## Makríll við Ísland

Makríll fannst svo vitað sé í fyrsta skipti við Ísland árið 1895. Þekkt er að Makríll var áberandi 1944. Árið 2005 bárust margar tilkynningar til Hafrannsóknarstofu um makríl. Makrílafli var fyrst skráður af Fiskistofu árið 1996 en fram til 2005 var þessi afli oftast veiddur utan íslenskrar lögsögu.  
Makrílveiðar Íslendinga eftir árum
* 2006 4.200 tonn
* 2007 36.500 tonn
* 2008 112.353 tonn
* 2009 116.142 tonn
* 2010 121.993 tonn
* 2011 158.895 tonn
* 2012 152.347 tonn
* 2013 153.883 tonn
* 2014 171.230 tonn
* 2015 169.336 tonn
* 2016 172.480 tonn
* 2017 167.368 tonn
* 2018 (136.551) tonn

Íslendingar ákvörðuðu einhliða í desember 2010 að auka kvótann fyrir makrílveiði. Þessi ákvörðun leiddi til að ESB undirbjó löndunarbann fyrir íslensk makrílskip (staða 21.12.2010).

Makríll er vinsæll matfiskur og þykir ljúffengur. Hann er annað 

hvort eldaður eða notaður sem sashimi. Makríll inniheldur mikið magn af vítamíninu B12 og  omega 3 fitusýrum.

Í  Skandinavíu og á Bretlandseyjum er dósamakríll í tómatsósulegi algeng fylling í brauðsamlokum.

### Makrílstofninn
Hrygningarstofn Makríls í NA-Atlantshafinu árið 2009 er af Alþjóðahafrannsóknarráðinu metinn 2,6 milljón tonn.

## Heimildir

* Skýrsla vinnuhóps um makrílveiðar, greinargerð í desember 2009
* gma.org - atlantic mackerel information
* Blue Ocean Institute  - Atlantic Mackerel fishing and conservation report
*  Aflayfirlit Fiskistofu
Nagasaki

**Nagasaki** er japönsk borg í Nagasaki-héraði á eyjunni Kyushu. Borgin á um 406 ferkílómetralandsvæði og í henni búa um 434 þúsund manns (2014). Borgin var upphaflega byggð af portúgölskum sjófarendum á seinnihluta 16. aldar. Borgin var einn fjögurra staða í Japan þar sem heimilt var fyrir útlendinga að stunda viðskipti á Tokugawa-tímabilinu.

9. ágúst 1945 var kjarnorkusprengju varpað á borgina, með gríðarlegri eyðileggingu. Hermt er að 39 þúsund manns hafi látist af völdum sprengjunnar og 60 þúsund manns til viðbótar hafi særst og mikill fjöldi hafi veikst vegna geislunar.
Sashimi

**Sashimi** (japanska: 刺身; IPA: /saɕimi/) er japanskur réttur úr hráu fersku sjávarfangi eða kjötmeti sem sneitt er í þunnar sneiðar og borið fram með sojasósu. Orðið kemur fyrst fram í heimildum á Muromachi-tímabilinu. Sashimi er stundum ruglað saman við sushi, en þetta eru tveir ólíkir réttir þótt hrár fiskur sé notaður í þá báða. Sushi á við um alla rétti sem notast við soðin hrísgrjón með ediki, óháð því hvort þeir innihaldi hráan fisk eða annað (til dæmis eggjaköku eða grænmeti), meðan sashimi á alltaf við um hráan fisk eða kjöt í þunnum sneiðum. Yfirleitt er sashimi borið fram með meðlæti úr rifnu rótargrænmeti eins og kínahreðku, gulrót eða radísu, eða laufi af blaðmintu. Fyrir utan sojasósu er oft borið fram súrsað eða maukað engifer, súrsaður hvítlaukur eða ponzu, með réttinum.

Sashimi er yfirleitt borið fram snemma í formlegri japanskri máltíð, en getur líka verið sérstök máltíð, borið fram með mísósúpu og hrísgrjónum.

## Tilvísanir
Strandsíli

**Strandsíli** (fræðiheiti: *Ammodytes tobianus*) er fiskur sem getur orðið allt að 20 sm langur.. Síli svo sem strandsíli, sandsíli og trönusíli eru afar mikilvæg fæða fyrir margar fiska-og fuglategundir. Sandsíli og strandsíli eru mjög lík en trönusíli eru stærri. 

## Tilvísanir


## Heimildir
* Rannsóknir á Sandsíli (Hafrannsóknastofnun, Hafrannsóknir nr. 145, 2009) 
*
Sandsílaætt

**Sandsílaætt** (fræðiheiti *Ammodytidae*) eru ætt mjósleginna fiska eða síla. Latneska nafnið Ammodytes  vísar til þess að sílin leita í sand til að forðast sjávarföll.

Við Ísland finnast þrjár tegundir fiska af sandsílaætt, það eru sandsíli, strandsíli og trönusíli.
Sandsíli

**Sandsíli** eða **marsíli** (fræðiheiti: *Ammodytes marinus*) er fiskur af sandsílaætt. Það er afar líkt marsíli. Sandsíli byrjar að hrygna eins árs gamalt. Sandsíli er mikilvæg fæða margra nytjafiska, sjávarspendýra og sjófugla. Mikilvirkustu afræningjar sandsílis eru makríll og þorskfiskar en veiðar sela og sjófugla skipa minna máli. Framboð af sandsíli hefur áhrif á fuglastofna, sérstaklega eru  kría og rita viðkvæmar fyrir skorti á sandsílum. 

## Sandsílastofn við Ísland

Árið 2005 áttu margar fuglategundir við Ísland erfitt með að koma ungum á legg og var orsökin m.a. talin skortur á sandsílum. Rannsóknir við Íslandsstrendur benda til að nýliðun sandsílis 2005 og 2006 hafi brugðist og virðist sandsílastofn við Ísland fara minnkandi. Stofn sandsílis við Vestmannaeyjar virðist hafa orðið fyrir áfalli sem nánast þurrkaði hann út. Tilgátur um hvað valdi hnignun á stofni sandsíla við Ísland og lítilli nýliðun 2005 og 2006 eru m.a. að ákveðin veiðarfæri(dragnót) hafi áhrif, aukið afrán á eggjum, seiði eða fullorðnum sandsílum t.d. af völdum stærri árganga af ýsu og lýsu, skötusel og síld. Einnig er talið mögulegt að aukið afrán á sandsíli stafi af því að helstu afræningja skorti aðra fæðu svo sem loðnu. Talið er að breytingar á sjávarhita og seltu séu aðalorsakavaldar nýliðunarbrests sandsílis 2005 og 2006 en rannsóknir fara nú fram á því. Á veturna liggja hrogn sandsíla í dvala og ræðst þroski þeirra á samspili hita, seltu og birtu og þar með hvenær klak verður. Seiðin sem klekjast út þurfa strax að finna fæðu og ef hlýnun sjávar hefur valdið því að klak verður fyrr án þess að hafa haft eins áhrif á fæðuhóp seiðanna þá er hætta á að seiðin svelti. Straumar og veðurfar geta líka haft áhrif á hvernig seiðin reka um hafið og hvernig þau komast af. 

## Heimildir

* 
* Rannsóknir á sílum á Íslandsmiðum
Trönusíli

**Trönusíli** (fræðiheiti:  *Hyperoplus lanceolatus*) er fiskur af sandsílaætt. Fiskurinn getur orðið allt að 35 sm langur.

Rannsókn á flundru í Borgarfirði bendir til þess að trönusíli séu meðal algengustu fæðutegunda flundru. Lýsa étur einnig trönusíli.

## Tilvísanir
Norrænar orkurannsóknir

**Norrænar orkurannsóknir** (Nordisk Energiforskning) er norræn stofnun sem fjármagnar orkurannsóknir á Norðurlöndunum og nálægum svæðum. Stofnunin er fjármögnuð af Norrænu ráðherranefndinni.

**Norrænar orkurannsóknir** eiga sinn uppruna í verkefnum á sviði orkurannsókna innan Norræna rannsóknarráðsins (nú NordForsk) sem hófust um miðjan níunda áratuginn. Stofnunin sjálf var sett á fót 1999 og aðsetur hennar eru í Osló.

## Tenglar
* Vefsíða Norrænna orkurannsókna  (á norsku)
* Um Norrænar orkurannsóknir á Norden.org (á íslensku)
Sushi

**Sushi** (einnig nefnt **súshí** eða **sússí**) er litríkur fiskréttur sem er upprunninn í Japan. Meginuppistaðan í sushi eru smágerð hrísgrjón, soðin og blönduð ediki og sykri, og hrátt sjávarfang (fiskur, rækjur, hrogn o.s.frv.). Sushi er oftar en ekki mikið augnayndi, og samanstendur af allavega litlum bitum, sem eru upprúllaðir eða hlaðnir, og nefnast þeir t.d.: nigri, maki og temaki. Sushi er borðað með sojasósu, wasabi og hráu engiferi, en það er notað til að hreinsa munninn milli bita. Hrár fiskurinn, sem notaður er í sushi, og sem stundum er borðaður sér, nefnist sashimi.
Þorkell Fjeldsted

**Þorkell Fjeldsted** (1740 – 19. nóvember 1796) var íslenskur lögfræðingur sem var lögmaður í Færeyjum og Noregi og amtmaður og stiftamtmaður í Noregi.

Þorkell var fæddur á Felli í Sléttuhlíð, sonur séra Jóns Sigurðssonar og konu hans Þorbjargar Jónsdóttur, og tók sér ættarnafnið Fjeldsted eftir fæðingarstað sínum. Hann útskrifaðist úr Frúarskóla í Kaupmannahöfn 1758 og lauk lögfræðiprófi frá Kaupmannahafnarháskóla 1762. Árið eftir varð hann málflutningsmaður í hæstarétti og 1769 lögmaður í Færeyjum. 

Árið 1772 var hann skipaður amtmaður í Finnmörku og síðan á Borgundarhólmi og frá 1780 í Kristjánssandsumdæmi í Suður-Noregi. Þegar hann var þar hafði Magnús Stephensen vetursetu hjá honum 1783-1784, þegar skip sem hann hafði ætlað með til Íslands hraktist til baka vegna veðurs og mun þá hafa skrifað upp eftir konu hans hluta þeirra uppskrifta sem urðu uppistaðan í fyrstu íslensku matreiðslubókinni.

Stiftamtmaður í Þrándheimsstifti og amtmaður í Þrándheimsamti varð Þorkell 1786. Hann var einn nefndarmanna í Landsnefndinni fyrri 1770-1771. Hann lést í Kaupmannahöfn og hafði þá skömmu áður verið skipaður í dönsku aðalpóststjórnina. Kona Þorkels var dönsk. Dóttursynir þeirra voru stiftamtmennirnir Peter Fjeldsted Hoppe (1824-1829) og Torkil Abraham Hoppe (1841-1847).

## Heimildir
*
Freyja (aðgreining)

**Freyja** getur átt við eftirfarandi:

* Freyju, gyðju ástar og frjósemis í norrænni goðafræði.
* Kvenmannsnafnið Freyju.
* Freyju, íslenskan hveitibjór.
* Freyju, íslenskan sælgætisframleiðanda.
Myndvinnsluforrit

**Myndvinnsluforrit** er hugbúnaður til að vinna með og breyta myndum með tölvu. Myndir sem unnið er með á tölvu skiptast í rastamyndir, vigurmyndir og þrívíddarmyndir. Forritin eru venjulega sérhæfð fyrir eina tegund mynda. Sum forrit eru sérhæfð fyrir kvikmyndavinnslu og teiknimyndagerð og önnur innihalda aðgerðir til að búa til gagnvirkt margmiðlunarefni. Umbrotsforrit eru sérhæfð til að setja saman myndir og texta. Eins eru til alls konar sértæk myndvinnsluforrit til að búa til póstkort, ættartré, flæðirit o.s.frv. Myndvinnslupakkar á borð við ImageMagick og Ghostscript innihalda alls kyns skipanaviðmótsaðgerðir til að vinna með myndir en eru yfirleitt settir upp sem miðbúnaður, þ.e. hjálparforrit sem önnur forrit nýta sér.
Læmingjar

**Læmingjar** (fræðiheiti: *Lemmus*) er ættkvísl nagdýra af ætt stúfmúsa. Þeir eru kallaðir „sannir læmingjar“ á sumum málum, en til eru nokkrar aðrar ættkvíslir læmingja. Útbreiðsla þeirra er á norðurheimskautssvæðinu, aðallega í freðmýrum. Lengd læmingja er frá 10-13,5 cm og þyngd er á bilinu 40-112 grömm. Litur þeirra er brúnn eða grár. Ólíkt læmingjum af ættkvíslinni *[[Dicrostonyx]]* fá ekta læmingjar ekki vetrarlit.

## Tegundir
* Amúrlæmingi (*Lemmus amurensis*)
* Fjallalæmingi (*Lemmus lemmus*)
* *[[Lemmus nigripes]]*
* *[[Lemmus paulus]]*
* Síberíulæmingi (*Lemmus sibiricus*)
* Brúnlæmingi (*Lemmus trimucronatus*)
Karl Steingrímsson

**Karl Steingrímsson** (oftast nefndur **Kalli í Pelsinum**) er íslenskur athafnamaður og hefur um árabil verið meðal umsvifamestu manna í fasteignabransanum á Íslandi. Hann er þekktastur meðal almennings sem eigandi *[[Pelsinn (verslun)|Pelsins]]* í Reykjavík. Hann á líka fasteignafélagið *[[Kirkjuhvoll (fasteignafélag)|Kirkjuhvol]]* og *[[Sundafasteign]].* Skuldir og ábyrgðir félaga í eigu Karls og fjölskyldu hans vegna hina ýmsu fasteigna á þeirra snærum nema á bilinu 3 til 4 milljörðum króna samkvæmt nýjustu opinberu gögnum.  Í byrjun árs 2010 seldu Karl og Aron sonur hans kínverska sendiráðinu Skúlagötu 51 fyrir 870 milljónir króna. Þetta gerðu þeir á sama tíma og bönkum, sem eiga veð í húseigninni, var kynnt 575 milljóna króna tilboð frá indversku félagi. Húseignin er yfirveðsett Íslandsbanka, Arion banka og þrotabúi Glitnis og íhuga bankarnir málshöfðun gegn feðgunum. 

## Tilvísanir


## Tenglar
* Fasteignafélagið Kirkjuhvoll - Heimasíða 
* Tryggvagötu 18 - Heimasíða 
* ''Talinn hafa blekkt þrjá banka við sölu Skúlagötu 51 til kínverska sendiráðsins. Íhuga riftun''; af Eyjunni.is 15.1 2010 
* ''Kalli í Pelsinum grunaður um fjársvik og skuldar þrjá milljarða''; af Vísi.is 20. jan. 2010
* Efnahagsbrotadeild leggur hald á tæplega 100 milljónir króna: Kalli í Pelsinum og sonur yfirheyrðir''; af Pressunni.is 19. jan. 2010 
* ''Kalli í Pelsinum og sonur yfirheyrðir''; af Vísi.is 19. jan. 2010
* ''Kalli í Pelsinum yfirheyrður''; af DV.is 19. janúar 2010 
* ''Kalli í Pelsinum kaupir eyju'';af Vísi.is 02. okt. 2007
* ''Lúxusíbúðir Kalla í Pelsinum seldar ríkum útlendingum''; grein í Fréttablaðinu 3. des. 2008
* ''26 íbúðir í nýbyggingu við Tryggvagötu''; af Mbl.is 22. nóvember, 2005
* ''Fasteignir Kirkjuhvoll sf. kaupir Naustið''; af Mbl.is  29. júlí, 1994
Myntkörfulán

**Myntkörfulán** er bankalán í íslenskum krónum, þar sem höfuðstóll og afborganir eru miðað við gengi ýmissa gjaldmiðla, mismikið eftir því hvernig samið er um við lánasamning. Á árunum fyrir bankahrunið voru myntkörfulán mjög vinsæl á Íslandi, en eftir hrunið létu margir frysta lánin. Í kjölfar hrunsins leituðu menn til dómsstóla. Dómar hafa fallið á báða vegu, þar sem dæmt hefur verið um ólögmæti þess að gengisbinda lánið við myntkörfu þar sem lög um vexti og verðtryggingu mæli fyrir um að einungis sé heimilt að verðtryggja lánsfé með hliðsjón af vísitölu neysluverðs.

Myntkörfulán komust fyrst í umræðuna á Íslandi árið 1998, en þau urðu fyrst vinsæl á veltiárunum, eftir sölu bankanna um aldamótin. En ekki voru allir sem mæltu með þeim án þess að nefna fyrirvarana. Í viðtali við Fréttablaðið árið 2004 sagði Guðjón Rúnarsson, framkvæmdastjóri samtaka banka og verðbréfafyrirtækja, „að þó svo að myntkörfulán kunni við fyrstu sýn að virðast mun hagstæðari en lán í krónum þá væri vert að hafa í huga að þau feli í sér áhættu. Það sýnir ekki rétta mynd að reikna slíkt lán út frá óbreyttum forsendum miðað við daginn í dag. Gengið hreyfist til og frá og svo geta vextir líka breyst erlendis, rétt eins og hér heima“.

Þann 3. desember 2009 féll dómur um lögmæti myntkörfuláns en þann 12. febrúar 2010 dæmdi Héraðsdómur Reykjavíkur myntkörfulán í bilalánssamningum ólögmætt og varð til þess að óskað var eftir fundi í viðskiptanefnd Alþingis sem og að málið verði rætt í utandagskrárumræðu á þingi.

Gjaldeyrislán eru lán veitt af banka í öðrum gjaldeyri en þeim, sem notaður er í landinu, sem bankinn starfar í.

## Tilvísanir

## Tenglar
* ''Fréttaskýring: Tveir ólíkir dómar um myntkörfulán''; af Vb.is 2. mars 2010
* ''Héraðsdómur: Myntkörfulánið var löglegt''; af Dv.is 3. desember 2009
* ''Myntkörfulán lögleg fyrir héraðsdómi en málið skal alla leið til Hæstaréttar''; af Eyjunni.is 9.12 2009
* ''Nokkur orð um ,,myntkörfulán“''; af heimasíðu Lögmenn Laugardal 
* ''Myntkörfuláni bankastjóra Íslandsbanka skuldbreytt. Betri kjör en öðrum eru boðin?''; af Eyjunni.is 6.7 2009 
* ''Miðað við gengi Seðlabanka í myntkörfuláni''; af Mbl.is 17.10. 2008
* ''Húsnæðislán með erlendum vöxtum''; grein í Fréttablaðið 2003
* ''Ráðdeild borgar sig''; grein í Vísbending 2004
Brugghús

**Brugghús** (stundum kallað **ölgerð** sem getur þó einnig átt við gosdrykkjaverksmiðju) er verksmiðja sem bruggar (og markaðssetur) bjór. Árið 1908 kom til tals að íslenska ríkið myndi stofnsetja brugghús, en ekkert varð úr því. 

Orðið **hituhús** er gamalt orð og er í orðabókum útskýrt sem hús sem bruggað var í og þá aðallega á stórbýlum. Á söguöldinni höfðu líklega örfáir sérstök ölhituhús á Íslandi. Ölið var því víða hitað í eldahúsum og jafnvel úti á víðavangi eins og t.d. átti sér stað á Sturlungaöld í Stafholti, þegar Þorgils Skarði var handtekinn. Í Sturlungu stendur: 
:Þat höfðusk menn at í Stafaholti um nóttina, at húsfreyja var at ölgerð, ok með henni Björn Sigurðarson ræðismaður, ok höfðu úti hitueldinn, því at þau vildu eigi gera reyk at mönnum: ok voru því dyr allar opnar, er þau fóru jafnan út ok inn. 

## Íslensk brugghús
* Bruggsmiðjan (stofnuð 2005)
* Mjöður ehf. (stofnaður 2007)
* Víking hf (stofnað 1939 sem Efnagerð Siglufjarðar, varð Efnagerð Akureyrar 1962 og hóf ölframleiðslu sem Sana hf 1966, sameinaðist Sanitas undir merkjum þess 1978, varð Víking hf árið 1994, sameinaðist Sól hf 1997 og varð Sól-Víking, sameinaðist Vífilfelli undir merkjum þess 2001)
* Sanitas (stofnað í Reykjavík 1905, sameinaðist Sana og flutti til Akureyrar 1978 og hóf þá fyrst ölframleiðslu)
* Vífilfell (stofnað 1942, sameinaðist Sól-Víking undir merkjum Vífilfells og hóf þá fyrst ölframleiðslu)
* Ölgerðarhúsið Reykjavík, starfaði 1912-1915
* Ölgerðin Egill Skallagrímsson (stofnuð 1913)
* Ölgerðin Óðinn (stofnuð 1944)
* Ölgerðin Þór (stofnuð 1930, sameinaðist Agli 1932)
* Ölvisholt brugghús (stofnað 2007)
* Gæðingur Öl (stofnað 2011)

## Tilvísanir


## Tenglar
* ''Bitte ein Bit!''; grein í Tímanum 1983
Magnús Hj. Magnússon

**Magnús Jörundur Hjaltason Magnússon**, jafnan skrifaður **Magnús Hj. Magnússon** (6. ágúst 1873 -  30. desember 1916) var skáld og fræðimaður. Magnús var fæddur og uppalinn á Vestfjörðum, og dvaldi þar lengstum.  Hann stundaði alla ævi skáldskap og vísnagjörð, síðar fleiri ritstörf, og hélt dagbók í mörg ár sem síðar varð Halldóri Laxness uppspretta að Heimsljósi. 

Magnús var fæddur að Tröð í Súðavíkurhreppi, en uppalinn í Önundarfirði. Hann var þreklítill og heilsuveill í æsku, en bráðgjör að gáfum, húslestrarfær 6 vetra og byrjaður að búa til vísur. Hann las hverja bók, sem hann náði í og safnaði sér þannig ýmsum fróðleik. Rímum og alþýðukveðskap varð hann snemma handgenginn og tók jafnframt að stunda skáldskap og vísnagjörð, síðar fleiri ritstörf, og hélt dagbók í mörg ár. 

Magnús unni ritstörfum og lagði kapp á þau, að hætti fræðimanna fyrri tíma. Þau voru honum hvíld frá erfiði, skemmtun í tómstundum, fróun í sjúkdómi og armæðu. Hann ritaði því og las þegar hann komst höndunum undir „sér til hugarhægðar en hvorki sér til lofs né frægðar". Hann hélt sér lítt á lofti; bældi örbirgð og lasleiki hann niður, enda var honum allt yfirlæti fjarri skapi. 

Magnús bjó með Guðrúnu Önnu Magnúsdóttur en gat ekki gifst henni þar sem hann hafði þegið sveitarstyrk og þurfti að greiða hann upp til að mega ganga í hjónaband. Það tókst honum aldrei og voru þau í óvígðri sambúð til æviloka og áttu saman sex börn en aðeins tvö komust á legg. Magnús stundaði barnakennslu öðru hverju. Árið 1911 var hann dæmdur í eins árs fangelsi fyrir nauðgun, en hann hafði misnotað stúlkubarn sem var nemandi hans, og sat hann dóminn af sér í fangelsinu í Reykjavík.

Magnús var helsta fyrirmyndin að Ólafi Kárasyni Ljósvíkingi í *[[Heimsljós]]i* eftir Halldór Laxness, sem nýtti sér dagbækur Magnúsar. Árið 1956 gaf Gunnar M. Magnúss út ævisögu Magnúsar og kallaði hana *Skáldið á Þröm*. Og árið 1998 komu dagbækur Magnúsar út undir heitinu *Kraftbirtingarhljómur guðdómsins*.

## Tenglar
* ''Magnús Hj. Magnússon''; grein í Vestra 1917
* ''Magnús Hj. Magnússon''; grein í Nirði 1917
* ''Skósmíðanemar og skáld''; grein í Þjóðviljanum 1953
Omar Benson Miller

**Omar Miller** (fæddur Omar Benson Miller; 7. október 1978) er bandarískur leikari. Hefur hann leikið í mörgum smáhlutverkum í sjónvarpi og kvikmyndum.

## Einkalíf
Omar ólst upp í Anaheim Hills í Kaliforníu og útskrifaðist hann frá Canyon High School. Stundaði hann síðan nám við San Jose-ríkisháskólann í San Jose, Kaliforníu.

## Ferill
Omar kom first fram fyrir sjónir áhorfenda í kvikmyndinni The Bald Witch Project frá árinu 1999.
Síðan þá hefur hann komið fram í sjónvarpsþáttum og kvikmyndum á borð við: *Sex, Love & Secrets*, *American Pie Presents: Band Camp*, *Get Rich or Die Tryin*, *The Express* og *8 Mile*. 

Miller lék myndlistarsérfræðinginn Walter Simmons í  frá 2009-2012.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Tilvísanir

## Heimildir
* 
* 
* http://www.cbs.com/primetime/csi_miami/bio/omar_miller/bio.php 

## Tenglar
*
Bessastaðakirkja

**Bessastaðakirkja** er kirkja á Álftanesi og stendur nokkra tugi metra frá forsetasetrinu á Bessastöðum. Bygging núverandi kirkju hófst 1773 en hún var fullbyggð 1823. Þá lauk turnsmíðinni og hafði kirkjan þá verið hálfa öld í byggingu. Hún var þó vígð árið 1796. Kirkjan var reist úr grjóti sem tekið var úr Gálgahrauni.

Kirkja hefur staðið á Bessastöðum frá því um árið 1200 svo víst sé, en jafnvel allt frá kristnitöku um árið 1000. Steinkirkjan sem nú stendur var byggð utan um eldri piotr er bestur sem síðan var rifin.

## Tenglar
*Bessastaðakirkja á kirkjukort.net 
* Bessastaðakirkja; af Forseta.is 
* ''Bessastaðakirkja''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1953
* Kirkjur konunga á Bessastöðum. Vigfús Guðmundsson, Kirkjuritið 1. janúar 1941, bls 30&ndash;37.
LoveStar

**LoveStar** er skáldsaga eftir Andra Snæ Magnason sem kom út árið 2002. Bókin fjallar um þau Sigríði og Indriða sem eru ástfangin hvort af öðru og efast um sannindi LoveStar sem er íslenskt stórfyrirtæki sem hefur á nokkrum árum náð að sölsa undir sig heiminn með því að finna leið til að beisla og nota ratvísi dýra. 

LoveStar fyrirtækið hefur markaðssett dauðann og komið skipulagi á ástina og reist risastóran skemmtigarð  í Öxnadal þar sem LoveStar blikkar yfir hraundranga. Höfuðstöðvar fyrirtækisins voru grafnar í fjöll og dranga í skemmtigarðinum. Blikkið yfir hraundranga kemur frá knippi  af gervihnöttum sem fyrirtækið lét kínverska geimfara binda saman.

## Heimildir
* LoveStar (bokmenntaborgin.is) 
* LoveStar by Andri Snær Magnason,Worldliteraturetoday, July 2013 Book Reviews
Kalíumpermanganat

**Kalíumpermananganat** er salt úr kalín, mangan og súrefni með formúlunni KMnO4. Það hefur verið notað til að sótthreinsa vatn.
Rel8

**Rel8** er íslenskur gagnagrunnur frá árinu 2009 sem sýnir tengsl manna í stjórnmála- og viðskiptaheiminum. Eigandinn og hönnuður hans er Jón Jósef Bjarnason, en hann hóf gerð hans árið 2006. Vefurinn auðveldar mönnum að sjá tengsl manna við menn í sama flokki eða sömu viðskiptablokk og sömuleiðis fyrirtæki í þeirra eigu og/eða maka og ættingja. Um leið og Jón Jósef opnaði fyrir vefinn lokaði persónuvernd aðgang hans að fyrirtækjaskrá, en það gekk síðar til baka.  

## Tilvísanir


## Tenglar
* Heimasíða 
* ''Tengslavefurinn Rel8 í loftið á ný á laugardaginn. Bitastæðar viðbætur og nýjungar''; af Eyjunni.is 15.12 2009 
* ''Skrúfað fyrir upplýsingar: Ríkisskattstjóri kannar persónuvernd vegna forrits um viðskiptatengsl''; af Eyjunni.is 14.9 2009
* ''Ríkisskattstjóri heimilar Jóni aðgang að gagnagrunni''; af Vísi.is 19. sep. 2009
* ''Ríkisskattstjóri biðst afsökunar''; af Mbl.is 20.9. 2009
Eddie Cibrian

**Edward Bryant „Eddie“ Cibrian** (fæddur 16. júní 1973) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í *Invasion*, *Third Watch* og .

## Einkalíf
Cibrian er einkabarn og er af kúbönskum-amerískum uppruna. 
Byrjaði leikferil sinn 12 ára gamall, þegar hann lék í Coca-Cola auglýsingu. Eftir vinsældir auglýsingarinnar, kom Cibrian fram í nokkrum auglýsingum. Þegar hann byrjaði í menntaskóla þá ákvað hann að setja leiklistarferil sinn á hilluna til þess að elta uppi hina ástríðu sína – íþróttir, og meðan hann var við nám við UCLA fótboltaprógrammið, meiðsli á fyrsta ári hans setti hann til hliðar og því ákvað hann að snúa sér að leiklistarferli sínum aftur. 

Í maí 2001 giftist Cibrian, Brandi Glanville en með henni á hann tvö börn. Skildu þau í júlí-ágúst 2009, eftir að uppkomst að Cibrian hafði átt ástarsamband við hina giftu samleikonu sína úr Northern Lights myndinni, LeAnn Rimes.  

Í apríl 2011 þá giftist Cibrian, LeAnn Rimes í Kaliforníu.

## Ferill
Cibrian kom fljótlega fram í nokkrum auglýsingum og stuttu á eftir, kom hann fram í, Kids Killing Kids. Þetta leiddi til þess að hann fékk hlutverk í The Young and the Restless og eftir það í þáttum á borð við: The Bold and the Beautiful, Baywatch Nights, Beverly Hills, 90210, Sabrina the Teenage Witch, Saved by the Bell: The College Years og Sunset Beach.

Cibrian lék einnig í sjónvarpsmyndum á borð við: Logan's War: Bound by Honor, Jackie's Back og í sjónvarps míníseríunni In the Beginning. Helstu kvikmyndirnar sem hann hefur leikið í eru: Living Out Loud, Say It Isn't So, But I'm a Cheerleader, The Cave og Not Easily Broken.

Árið 2006, þá varð Cibrian hluti af sjónvarpsseríunni *Vanished* um miðja seríuna. Seríunni var hætt við eftir aðeins níu þætti. Næsta ár eftir, var hann ráðinn til þess að leika Jason Austin í ósýndum þætti af *Football Wives*, bandaríska útgáfan af breska þættinum .

Cibrian hefur átt gestahlutverk í *Samantha Who?*, *Dirty Sexy Money* og *Ugly Betty*. Lék Jesse Cardoza í ** frá 2009-2010.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Verðlaun og tilnefningar
### ALMA verðlaunin
*2002: Tilnefndur sem besti leikari í sjónvarpsseríu fyrir Third Watch.
*2000: Tilnefndur sem nýjasti leikarinn í dramaseríu fyrir Third Watch.

### Soap Opera Digest verðlaunin
*1999: Tilnefndur sem heitasta karlstjarnan fyrir Sunset Beach.
*1998: Tilnefndur sem besti ungi leikari fyrir Sunset Beach.

## Tlvísanir

## Heimildir
* 
* http://www.cbs.com/primetime/csi_miami/bio/eddie_cibrian/bio.php 
* 

## Tenglar

*
Guido Westerwelle

**Guido Westerwelle** (27. desember 1961 í Bad Honnef, Nordrhein-Westfalen, Þýskalandi - 18. mars 2016 í Köln, Nordrhein-Westfalen, Þýskalandi) var þýskur stjórnmálamaður og fyrrum utanríkisráðherra Þýskalands.

Westerwelle var frá 1994 til 2001 aðalritari Freie Demokratische Partei (FDP), sem þykir frjálshyggjusinnaður stjórnmálaflokkur. Frá 2001 til 2011 gegndi hann formennsku innan flokksins. Þá var Westerwelle einnig þingflokksformaður FDP flokksins á þýska sambandsþinginu frá 2006 til 2009 og á sama tíma var hann leiðtogi stjórnarandstöðunnar. Frá 28. október 2009 til 17. desember 2013 gegndi hann stöðu utanríkisráðherra í ríkisstjórn Angelu Merkel auk þess sem hann var varakanslari Þýskalands.

Westerwelle var lögfræðingur að mennt, en hann lauk doktorsprófi í lögum árið 1991. Hann var einnig þekktur sem fyrsti þýski stjórnmálamaðurinn á landsvettvangi, sem viðurkenndi samkynhneigð sína opinberlega.

Westerwelle lést árið 2016 úr hvítblæði, aðeins 54 ára gamall.

## Tilvísanir
Aldeyjarfoss

**Aldeyjarfoss** er foss í Skjálfandafljóti í Bárðardal. Fossinn er umkringdur stuðlabergi en það er hluti af Bárðardalshrauni. Fossinn fellur fram af hrauninu þar sem það leggst upp að eldra bergi. Hvíti litur jökulfljótsins þykir mynda skemmtilega andstæðu við dökkt stuðlabergið. Fallið er um 20 metrar.

Í og við björg fossins verpa fálkar, smyrlar, heiðagæsir, grágæsir og gulendur.

## Heimildir
* 
* 

## Tenglar
Adam Rodríguez

**Adam Michael Rodríguez** (fæddur 2. apríl 1975) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Eric Delko í **.

## Einkalíf
Rodríguez fæddist í New York og er af kúbönskum og púertó rískum uppruna.   Hann stundaði nám við Clarkstown High School North í New York-borg, ásamt NFL leikmanninum Keith Bulluck, þaðan sem hann útskrifaðist árið 1993. Rodríguez ætlaði sér að verða atvinnumaður í körfubolta en eftir meiðsli í menntaskóla sneri hann sér að leiklistinni og kom fram í barnaleikhúsi í New York. Áður en hann gerðist leikari vann hann sem verðbréfamiðlari.

Rodríguez skiptir tímanum sínum á milli NY og LA, ásamt því að eiga hús í Púertó Ríkó.

Kom hann fram í tímaritinu *People* „Sexiest Man Alive“ og í spænska *People*-tímaritinu „25 Most Beautiful People“. 

## Ferill
### Tónlistamyndbönd
Rodríguez hefur komið fram í tónlistarmyndbandi Jennifer Lopez frá 1999 *If You Had My Love*, Busta Rhymes *Respect My Conglomerate*, Lionel Richie *I Call it Love*, á móti Nicole Richie, Melanie Fiona *It Kills Me* og 50 Cent *Many Men*, með Rory Cochrane. Einnig kom hann fram í Obama-myndbandinu, *Yes We Can*. 

### Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk hans var árið 1997 í *NYPD Blue*. Hefur hann komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við *Brooklyn South*, *Law & Order*, *Felicity*, *Roswell* og Psych.Lék hann Bobby Talercio í Ugly Betty frá 2009-2010.

Árið 2002 var honum boðið hlutverk Eric Delko í  sem hann lék til ársins 2009.

### Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Rodríguez var árið 2000 í kvikmyndinni *Details*. Hefur hann síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við *Keeper of the Past*, *Unknown*, *15 minutes of Fame*, *Let the Game Begin* og Magic Mike.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Verðlaun og tilnefningar
### ALMA verðlaunin
*2008: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríur fyrir .

### Image verðlaunin
*2010: Verðlaun sem besti leikari í aukahlutverki fyrir I Can Do Bad All by Myself.

### Image Foundation verðlaunin
*2005: Tilnefndur sem besti leikari í aukahlutverki fyrir .

## Tilvísanir

## Heimildir
* 
* Ferilskrá Adam Rodriguez á CBS-CSI: Miami 

## Tenglar
*  Adam Rodriguez Bio at CBS - CSI: Miami 
*
Þorbjörn loki Böðmóðsson

**Þorbjörn loki Böðmóðsson** var landnámsmaður í Austur-Barðastrandarsýslu og nam Djúpafjörð vestanverðan og Grónes til Gufufjarðar.

Samkvæmt Landnámabók var Þorbjörn sonur Böðmóðs úr Skut. Sonur Þorbjarnar var Þorgils, sem bjó á Þorgilsstöðum í Djúpafirði. Kollur sonur Þorgils giftist Þuríði Þórisdóttur Hallaðarsonar jarls í Orkneyjum, Rögnvaldssonar Mærajarls. Sonur þeirra var Þorgils, sem kvæntist Otkötlu Jörundardóttur, Atlasonar rauða, Úlfssonar skjálga, og Jörundur sonur þeirra átti Hallveigu Oddadóttur Ketilssonar gufu. Hvamm-Sturla var afkomandi þeirra.
Stjörnugægjar

**Stjörnugægjar** eru fiskar sem  og eru með augun mjög ofarlega á höfðinu og því nefndir svo. Stjörnugægjar eru eitraðir, en eitrið er í broddum sem eru á bakvið tálknlokin og fyrir ofan eyruggana. Þeir geta líka gefið frá sér lamandi rafmagnsstraum. Orðið stjörnugægir beygist eins og gluggagægir. 

Stjörnugægjar lifa venjulega grunnt á sandbotni sjávar og hafa stóra og sterka eyrugga, en með þeim og kviðuggunum grafa þeir sig niður í botnsandinn í allt að 50 sm djúpar holur. Það er því erfitt að koma auga á þá. Ef stjörnugægir verður var við kvikindi í námunda við sig þá sendir hann frá sér rafstraumshögg. Stjörnugægjar lifa á smáum fiskum, sem þeir lama þannig með raflostinu og við það fatast bráðinni sundið. Hendist hann þá eins og skot upp úr sandholunni og gleypir bráðina. 

Rafgeymar stjörnugægja eru ofan á hausnum, rétt aftan við augun; eru þar 2 holur niður í höfuðbeinið, og eru holur þessar fullar af gráleitu hlaupi. Þarna er aðal-rafstöðin, og hefur hún ekki minna en 4000 straumvaka. Lirfur fisksins eru órafmagnaðar. Myndun rafgeymanna hefst ekki fyrr en seiðin eru orðin um 1 sm. á lengd.

## Tilvísanir