open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1. deild karla í knattspyrnu 1967

Árið 1967 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 56. skipti. Valur vann sinn 14. titil. Sex lið tóku þátt; KR, Fram, ÍBA, ÍA, Valur og Keflavík.

## Lokastaða deildarinnar

 *Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur* 

### Úrslitaleikur

Þar sem Valur og Fram voru efst og jöfn að stigum eftir 10 umferðir og spiluðu þau til úrslita um Íslandsmeistaratitilinn.

 Valur 2 - 0 Fram 

### Töfluyfirlit

|}

## Markahæstu menn

Skoruð voru 89 mörk, eða 2,967 mörk að meðaltali í leik.

## Félagabreytingar
### Félagabreytingar í upphafi tímabils
#### Upp í Úrvalsdeild karla
*  Fram
#### Niður í 2. deild karla
*  Þróttur
### Félagabreytingar í lok tímabils
#### Upp í Úrvalsdeild karla
*  ÍBV
#### Niður í 2. deild karla
*  ÍA

## Úrslit [[VISA-bikar karla|deildarbikarsins]]
Frá 1960 til 1972 var úrslitaleikurinn leikinn á Melavellinum, sem var malarvöllur.
*  KR 3 - 0 Víkingur 
* Markaskorarar: Ellert B. Schram, Sigmundur Sigurðsson og Gunnar Felixson

## Heimild
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijstops.html
Herbert Fandel

**Herbert Fandel** (f. 9. mars 1964 í Kyllburg) er þýskur knattspyrnudómari. Hann dæmdi meðal annars úrslitaleikinn í Evrópubikarnum árið 2006 þegar Middlesbrough mætti Sevilla. Síðasti leikurinn sem hann dæmdi á ferli sínum var leikurinn milli Danmerkur og Svíþjóðar í undankeppni EM 2008 þann 2. júní 2007. Á 89. mínútu leiksins fljótaði hann leikinn af og dæmdi Svíþjóð sigurinn, 3-0, eftir að stuðningsmaður Danmerkur réðst á hann. Staðan í leiknum var jöfn 3-3 áður en Fandel dæmdi hann af. Áhorfandi hljóp inn á leikvöllinn eftir að Fandel hafði gefið leikmanni Danmerkur, Christian Poulsen, rautt spjalld og vítuspyrnu vegna brot hans.

## Úrslitaleikur meistaradeildar Evrópu 2007
Herbert Fandel dæmdi í úrslitaleik meistaradeildar Evrópu 2007, sem var haldinn á Ólympíuleikvanginum í Aþenu.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Prófíll
Lucius Aemilius Paullus Macedonicus

**Lucius Aemilius Paullus Macedonicus** (229 f.Kr. – 160 f.Kr.) var rómverskur herforingi og stjórnmálamaður. Faðir hans var was Lucius Aemilius Paullus, ræðismaðurinn sem beið ósigur og lét lífið í orrustunni við Cannae. Lucius Aemilius var höfuð Paullusar-greinar aemilísku ættarinnar, fornrar yfirstéttarættar. Hún var gífurlega valdamikil, ekki síst vegna ættarauðsins og bandalags ættarinnar við Scipio-grein cornelísku ættarinnar. 

Paullus var kosinn edíll árið 193 f.Kr. og praetor árið 191 f.Kr. Hann var fyrst kjörinn ræðismaður árið 182 f.Kr., ásamt Gnaeusi Baebiusi Tamphilusi. 

Þriðja makedónska stríðið braust út árið 171 f.Kr., þegar Perseifur Makedóníukóngur sigraði rómverskan her undir stjórn ræðismannsins Publiusar Liciniusar Crassusar í orrustunni við Callicinus. Paullus var kosinn ræðisamður á ný árið 168 f.Kr. (ásamt Gaiusi Liciniusi Crassusi). Öldungaráð Rómar fól honum umsjón með stríðsrekstrinum í Makedóníu. Skömmu síðar, 22. júní sama ár, vann hann yfirburðarsigur í orrustunni við Pydna. Perseifur Makedóníukóngur var tekinn höndum og stríðinu lauk. 

Paullus fyrirskipaði aftöku 500 Makedóníumanna vegna mótspyrnu þeirra gegn Rómverjum, öðrum víti til varnaðar. Hann sendi mikinn fjölda fólks í útlegð og gerði upptækar eigur þeirra í nafni Rómar en hélt of miklu eftir fyrir sjálfan sig samkvæmt Plútarkosi. Hersveitir hans voru óánægðar með sinn skerf af herfanginu og til þess að halda þeim ánægðum ákvað Paullus að kom við í Epírus á leiðinni heim til Rómar. Enda þótt Epírus lyti þá þegar rómverskum yfrráðum ákvað Paulus samt að láta hersveitir sínar fara ránshendi um 70 þorp í landinu. Um 150.000 voru hneppt í þrældóm og landið var skilið eftir í sárri fátækt.

Heimkoma Paullusar þótti afar glæsileg. Hann hélt gæsta sigurgöngu inn í borgina og skartaði sjálfum konungi Makedóníu. Öldungaráðið viðurkenndi afrek Paullusar með því að veita honum viðurnefnið **Macedonicus**. Meðal herfangsins sem Paullus færði heim til Rómar var mikið safn grískra bóka en frá miðri 2. öld f.Kr. jukust mjög áhrif grískrar menningar á rómverska menningu, meðal annars vegna aukinna kynna Rómverja af grískum bókmenntum og fræðum.

Paullus var kosinn censor árið 164 f.Kr. en lést á kjörtímabili sínu árið 160 f.Kr.

Gæfa Paullusar-greinar aemilísku ættarinnar fór sígandi eftir andlát Paullusar Macedonicusar. Paulus hafði verið kvæntur Papiriu Masonis en skildi við hana. Með henni átti hann fjögur börn, tvo syni og tvær dætur. Önnur dætra hans giftist syni Marcusar Porciusar Catos en hin giftist Aeliusi Tubero, auðugum manni af almúgaættum. Paullus Macedonicus kvæntist öðru sinni og eignaðist tvo syni. Hann hafði ekki efni á að styðja fjóra drengi á framabraut og kom því eldri drengjunum tveimur í fóstur. Quintus Fabius Maximus tók annan þeirra að sér, sem síðan nefndist Quintus Fabius Maximus Aemilianus. Publius Cornelius Scipio, sonur Scipios Africanusar, tók að sér hinn drenginn sem síðan nefndist Publius Cornelius Scipio Aemilianus. Paullus treysti á að yngri synir hans tveir myndu halda nafni hans áfram en þeir létust báðir ungir að árum og með stuttu millibili.
Dátar - Leyndarmál

**Leyndarmál** er 45 snúninga (45 r.p.m.) hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1966. Á henni flytja Dátar fjögur lög. Hljómsveitina skipa Hilmar Kristjánsson sem leikur á sóló-gítar, Rúnar Gunnarsson leikur á rhytma-gítar og syngur, Jón Pétur Jónsson leikur á bassa-gítar og syngur og Stefán Jóhannsson á trommur.

## Lagalisti
# Leyndarmál - *Lag - texti: Þórir Baldursson - Þorsteinn Eggertsson* 
# Alveg ær - *Lag - texti: Þórir Baldursson - Ólafur Gaukur*
# Kling - Klang - *Lag - texti: Þórir Baldursson - Ólafur Gaukur*
# Cadillac - *Lag - texti: Brown, Gibson, Johnson, Mallet*
Ríkissaksóknari

Í embætti ríkissaksóknara felst æðsta stig ákæruvalds sem ráðherra skipar í með þeim forsendum að viðkomandi uppfylli lagaleg skilyrði til úthlutunar í embætti dómara við Hæstarétt. Ríkissaksóknari vinnur með vararíkissaksóknara og saksóknurum. Hann er til húsa að Hverfisgötu 6 í Reykjavík.

Ríkissaksóknari er Sigríður J. Friðjónsdóttir, skipuð 4. apríl 2011 af Ögmundi Jónassyni innanríkisráðherra. Hún tók við embættinu af Valtý Sigurðssyni.

Vararíkissaksóknari er Helgi Magnús Gunnarsson.

## Heimild
* Um embættið
Aemilius

**Aemilius** (kvk. **Aemilia**) var ættarnafn ***aemilísku ættarinnar*** (*gens Aemilia*), einnar af fimm mikilvægustu yfirstéttarætta (*gentes maiores*) í Rómaveldi.

Aemilíska ættin var forn ætt. Hún var talin verea komin af Mamercusi, syni Pýþagórasar sem var kallaður „Aemýlos“ eða „Aimilios“ vegna fágunar sinnar og mælsku. Önnur saga, sem Plútarkos segir, kvað Mamercus hafa verið son Numa Pompiliusar, konungs, en Numa mun hafa verið aðdáandi Pýþagórasar og því hafi hann nefnt son sinn eftir syni Pýþagórasar. (Aftur á móti eru líkindin milli nafnsins „Aemilius“ og forngríska orðsins *aimilios* líklega bara tilviljun.)

Greinar aemilísku ættarinnar voru: Barbula, Buca, Lepidus, Mamercus, Papus, Paullus, Regilus og Scaurus. Lepidusar-greinin reis til mestra metorða einkum undr lok lýðveldistímans.

## Markverðir menn af aemilísku ættinni á lýðveldistímanum
### Aemilii Barbulae
* Quintus Aemilius Q.f. Barbula, ræðismaður 317 f.Kr.
* Lucius Aemilius Q.f. Barbula, ræðismaður 281 f.Kr., sigurvegari við Tarentum

### Aemilii Mamercini
* Lucius Aemilius Mam.f. Mamercinus (Mamercus), ræðismaður 484 f.Kr., 478 f.Kr., 473 f.Kr.
* Tiberius Aemilius L.f. Mamercinus (Mamercus), ræðismaður 467 f.Kr.
* Manius Aemilius Mam.f. Mamercinus, ræðismaður 410 f.Kr.
* Lucius/Marcus Aemilius L.f. Mamercinus (Mamercus), ræðismaður 366 f.Kr., 363 f.Kr.
* Lucius Aemilius Mamercinus Privernas, ræðismaður 341 f.Kr., 329 f.Kr.
* Tiberius Aemilius Mamercinus, ræðismaður 339 f.Kr.

### Aemilii Pauli
* Lucius Aemilius Paullus, ræðismaður 219 f.Kr., 216 f.Kr. (faðir Macedonicusar)
* Lucius Aemilius Paullus Macedonicus,  (229 f.Kr. - 160 f.Kr.), ræðismaður 182 f.Kr., 168 f.Kr.

### Aemilii Lepidi
* Marcus Aemilius Lepidus, ræðismaður 187 f.Kr.
* Marcus Aemilius Lepidus, (120-77 f.Kr.)
* Marcus Aemilius Lepidus, þríveldismaður 49 f.Kr.
* Marcus Aemilius Lepidus yngri, sonur Lepidusar 
* Manius Aemilius Lepidus, ræðismaður, sonur Lepidusar yngra
* Aemilius Lepidus Paullus, ræðismaður 34 f.Kr.
* Marcus Aemilius Lepidus, ræðismaður 6

### Aemilii Papi
* Quintus Aemilius Papus, ræðismaður 282 f.Kr. og 278 f.Kr.
* Lucius Aemilius Papus, ræðismaður 225 f.Kr.

## Markverðir menn af aemilísku ættinni á keisaratímanum
* Marcus Aemilius Aemilianus, Aemilianus keisari (253)
* Blossius Aemilius Dracontius (5. öld)
* Aemilius Papinianus, lögfræðingur (141-212)
* Aemilius Asper, fræðimaður (2. öld)
* Aemilius Macer, skáld (d. 16 f.Kr.)
Ludo sextett - Laus og liðugur

**Lúdó Sextett - Laus og liðugur** er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1966. Á henni flytja söngvararnir Stefán Jónsson og Þuríður Sigurðardóttir ásamt Lúdó Sextett fjögur lög.

## Lagalisti
# „Er nokkuð eðlilegra“ - *Lag - texti: Mills, Reed - Ómar Ragnarsson*
# „Ég bíð einn“ - *Lag - texti: Smith, Mc Carthy - Ómar Ragnarsson*
# „Laus og liðugur“ - *Lag - texti: Jónatan Ólafsson - Númi Þorbergsson*
# „Elskaðu mig“ - *Lag - texti: Bono - Ómar Ragnarsson*
Lepidus

**Marcus Aemilius Lepidus** var algengt nafn í aemilísku ættinni í Rómaveldi. Það getur átt við:

* Marcus Aemilius Lepidus, ræðismaður 187 f.Kr.
* Marcus Aemilius Lepidus, (120-77 f.Kr.)
* Marcus Aemilius Lepidus, þríveldismaður 49 f.Kr.
* Marcus Aemilius Lepidus yngri, sonur Lepidusar 
* Marcus Aemilius Lepidus, ræðismaður 6
* Marcus Aemilius Lepidus (d. 40), mágur Caligulu keisara.

**Lepidus** getur einnig átt við:

* Manius Aemilius Lepidus, ræðismaður, sonur Lepidusar yngra
* Aemilius Lepidus Paullus, ræðismaður 34 f.Kr.
Hljómsveit Ingimars Eydal - Vor í Vaglaskógi

**Vor í Vaglaskógi** er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1966. Á henni syngja Vilhjálmur Vilhjálmsson og Þorvaldur Halldórsson fjögur lög ásamt hljómsveit Ingimars Eydal.

## Lagalisti
# Raunasaga - *Lag - texti: M. Vilhjálmsson* 
# Vor í Vaglaskógi - *Lag - texti: [[Jónas Jónasson]] - [[Kristján frá Djúpalæk]]*
# Hún er svo sæt - *Lag - texti: Þorvaldur Halldórsson - [[Ómar Ragnarsson]]*
# Lánið er valt - *Lag - texti: Howard - Valgeir Sigurðsson*
Úrslitaleikur meistaradeildar Evrópu 2005

**Úrslitaleikur meistaradeildar Evrópu 2005** fór fram á Atatürk ólympíuleikvanginum í Istanbúl, Tyrkland, þann 25. maí 2005. Þar áttust við AC Milan og Liverpool. Milan komst yfir 3-0 í hálfleik en á 6 mínútna kafla í seinni hálfleik náði Liverpool að jafna í 3-3. Liðin skildu jöfn eftir venjulega leiktíma og framlengingu en Liverpool sigraði í vítaspyrnukeppni 3-2. Þetta var fimmti sigur Liverpool í keppninni í sínum sjötta úrslitaleik en Milan hafði áður unnið keppnina sex sinnum og var að leika í sínum tíunda úrslitaleik í keppninni. 

Liðin mættust aftur í úrslitaleik meistaradeildar Evrópu 2007 þar sem AC Milan hefndi fyrir tapið með því að vinna 2-1. Leiknum hefur oft verið lýst sem frægustu endurkomu í sögu Meistaradeildar Evrópu.  

### Nánar um leikinn.

## Tengt efni
* Meistaradeild Evrópu 2004-05
* Meistaradeild Evrópu
Þórunn Sveinbjarnardóttir

**Þórunn Sveinbjarnardóttir** (f. 22. nóvember 1965 í Reykjavík) er alþingismaður Samfylkingarinnar í Suðvesturkjördæmi og núverandi forseti Alþingis. Hún er jafnframt fyrrverandi umhverfisráðherra.  

Þórunn var fyrst kosin á þing fyrir Samfylkinguna árið 1999 og sat á þingi til ársins 2011. Árið 2021 snéri hún aftur í pólitíkina og var kosin á þing í alþingiskosningunum sama ár.  

## Nám og störf
Þórunn lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1984 og BA-gráðu í stjórnmálafræði frá Háskóla Íslands árið 1989. Hún stundaði framhaldsnám við Johns Hopkins University, Paul H. Nitze School of Advanced International Studies og lauk námi í alþjóðastjórnmálafræði árið 1990. Þórunn var framkvæmdastjóri Samtaka um kvennalista á árunum 1992-1995. Hún hefur einnig gegnt ýmsum störfum fyrir Rauða krossinn, bæði á Íslandi og á alþjóðavettvangi. Hún var annar tveggja kosningastjóra Reykjavíkurlistans fyrir borgarstjórnarkosningarnar árið 1998 og starfaði sem blaðamaður á Morgunblaðinu frá 1998-1999. Hún var kosin á þing fyrir Samfylkinguna árið 1999 og var þingmaður til ársins 2011. Hún var umhverfisráðherra í ríkisstjórn Geirs H. Haarde frá 2007-2009. Eftir að hún lét af þingmennsku starfaði hún m.a. sem aðstoðarmaður Árna Páls Árnasonar formanns Samfylkingarinnar og síðar sem framkvæmdastjóri flokksins. Frá árinu 2015-2021 var hún formaður Bandalags háskólamanna.

## Tilvísanir
Paullus

**Paullus**, einnig ritað **Paulus** er nafn (cognomen) fornra Rómverja, einkum af aemilísku ættinni, en einnig  fornafn (praenomen) nokkurra manna. Það getur átt við:

* Marcus Aemilius L.f. Paullus, ræðismaður 302 f.Kr.
* Marcus Aemilius M.f. Paullus, ræðismaður 255 f.Kr.
* Lucius Aemilius Paullus, ræðismaður 219 f.Kr., 216 f.Kr., lét lífið í orrustunni við Cannae
* Lucius Aemilius Paullus Macedonicus, ræðismaður 168 f.Kr. og sigurvegari í orrustunni við Pydna
* Lucius Paullus, ræðismaður 50 f.Kr.
* Aemilius Lepidus Paullus, ræðismaður 34 f.Kr.
* Paullus Fabius Maximus, ræðismaður 11 f.Kr.
* Lucius Aemilius Paullus, ræðismaður 1 e.Kr. 
* Paullus Fabius Persicus, ræðismaður 34 e.Kr.
* Lucius Sergius Paullus, ræðismaður 168 e.Kr.
Stóra brosma

**Stóra brosma** (fræðiheiti: *Urophycis tenuis*) er þorskfiskur af brosmuætt sem lifir í Norðvestur-Atlantshafi á um þúsund metra dýpi. Hún verður allt að 1,2 metrar að lengd. 

## Tenglar
Göran Kropp

**Göran Kropp** (11. desember 1966 – 30. september 2002) var sænskur fjallgöngumaður og ævintýramaður frá Eskilstuna í suðurhluta Svíþjóðar. Hann er frægastur fyrir að hafa náð tindi Everestfjalls 23. maí 1996 einn og án súrefniskúta. Hann lést vegna höfuðáverka sem hann hlaut við að falla 60 metra þar sem hann var að klífa í Washingtonfylki.
Vestur-Þýskaland

**Vestur-Þýskaland** er algengt heiti á þeim hluta Þýskalands sem nefndist **[[Þýskaland|Sambandslýðveldið Þýskaland]]** eða *Bundesrepublik Deutschland* eftir *de facto* skiptingu hins hernumda Þýskalands í tvo hluta sem voru annars vegar hernámssvæði Frakka, Bandaríkjanna og Bretlands og hins vegar Sovétríkjanna árið 1949 við upphaf Kalda stríðsins. Sá hluti sem var á áhrifasvæði Sovétríkjanna var þá nefndur Austur-Þýskaland. Höfuðborg Vestur-Þýskalands var Bonn. Berlín var öll innan Austur-Þýskalands en var skipt í tvennt með Berlínarmúrnum og annar helmingurinn var hluti Vestur-Þýskalands en hinn höfuðborg Austur-Þýskalands.

Árið 1990 voru ríkin tvö sameinuð í eitt Þýskaland með því að Austur-Þýskaland varð hluti af sambandslýðveldinu. 

## Stofnun Vestur-Þýskalands
Vestur-Þýskaland var formlega stofnað þann 23. maí 1949, en aðeins nokkrum mánuðum síðar var alþýðulýðveldið Þýskaland stofnað. 

Stofnun Vestur-Þýskalands var einnig umdeild innanlands því margir Þjóðverjar héldu enn í þá von að Þýskaland myndi sameinast á ný. Í þingnefndinni sem kom að stofnun Vestur-Þýskalands sátu tveir kommúnistar og neituðu þeir að skrifa undir samninginn, vegna þess að þeir vonuðust eftir sameiningu við austurhluta landsins.

## Tilvísanir
Úrslitaleikur meistaradeildar Evrópu 2008

**Úrslitaleikur meistaradeildar Evrópu 2008** fór fram á Luzhniki-leikvanginum í Moskvu þann 21. maí 2008. Ensku liðin Manchester United og Chelsea börðust um Meistaradeildartitilinn að þessu sinni. Þetta var í fyrsta sinn í sögunni sem tvö ensk lið mætast í úrslitum í Meistaradeildinn eða annari Evrópukeppni. Tvisvar áður í sögu Meistaradeildarinnar hafa lið frá sama þjóðerni spilað úrslitaleik en það gerðist árið 2000, þegar spænsku liðin Real Madrid og Valencia mættust, og árið 2003, þegar ítölsku liðin Juventus og A.C. Milan mættust.

Eftir framlengingu var staðan 1-1 og því þurfti vítaspyrnukeppni til að knýja fram úrslit. Manchester United vann þá 6-5. John Terry var hársbreidd frá því að tryggja Chelsea sigurinn en klúðraði víti sínu og því var vítaspyrnukeppnin framlengd og Manchester United vann eftir að Edwin Van Der Saar varði síðasta vítið.

## Smáatriði um leikinn

## Sjá einnig
* Meistaradeild Evrópu 2007-08

## Tilvísanir
Hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar - Það er bara þú

**Það er bara þú** er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967. Á henni flytur hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar ásamt Vilhjálmi Vilhjálmssyni og Önnu Vilhjálms fjögur lög.
 
## Lagalisti
# „Það er bara þú“ - *Lag - texti: Arland, Ravi - Loftur Guðmundsson*
# „Bara fara heim“ - *Lag - texti: Bjarni Guðmundsson - Guðmundur Sigurðsson*
# „Elsku Stína“ - *Lag - texti: R. Wallebom - Ómar Ragnarsson*
# „Ég bíð við bláan sæ“ - *Lag - texti: Spector - Jón Sigurðsson*

## Elsku Stína
:Í strengjadyn og dansi ég dvaldi vorbjart kvöld
:í fögrum meyjarfansi þar sem fjörið hafði völd
:Ég hitti hasar skvísu og henni ég bauð í twist
:og síðan ráð og rósemd og rænu hef ég misst 

:Elsku Stína, með ástúð þína, ég þrái kinn þín’ að kjassa
:og kyssa þinn rósrauða munn
:Elsku Stína, þín augu skína, ég veit ei hvernig það fer 
:ef þú kemur með mér út í kyrrlátan runn
:Elsku Stína, ó elsku Stína, viltu mig, ég vitlaus er í þig. 

:Við lögðum vanga að vanga í vímu og ástarrús
:og ég fann hárið anga og ilma eins og gróðurhús 
:Þar horfðu á mig óræð, augun stór og brún
:ég kyssti meyjarmunninn, mjúkan eins og dún.

:Elsku Stína.......... 
:......Endir........

:Ó, Stína, taktu ákvörðun Stína, viltu mig, ég vitlaus er í þig.
.cs

**.cs** var þjóðarlén sambandsríkisins Tékkóslóvakíu en eftir aðskilnað þess í Tékkland og Slóvakíu var það lagt af.

Sambandsríki Serbíu og Svartfjallalands hefði getað notað það sem þjóðarlén sökum ISO 3166-1 en gerðu það ekki, notuðu þess í stað áfram .yu.

## Tenglar
* Whois upplýsingar  hjá IANA
RBB

**RBB** getur átt við:

* Rundfunk Berlin-Brandenburg, þýsk útvarpsstöð.
* Ríða búið bless , er internetslangurs skammstöfun sem er notuð yfir einnar nætur gaman.
* RBB getur átt við íslenska hljómsveit
Edwin van der Sar

**Edwin van der Sar** (fæddur 29. október 1970 í Voorhout, Hollandi) er fyrrum atvinnumaður í fótbolta. Hann var markmaður og var fyrirliði hollenska landsliðsins. Hann spilaði með ýmsum liðum eins og Ajax, Juventus og Manchester United. Hann var hluti af liði ársins í ensku úrvalsdeildinni 2006/2007.
Díana prinsessa

**Lafði Diana Spencer** (fædd *Diana Frances Spencer)* betur þekkt sem **Díana prinsessa** (1. júlí 1961 - 31. ágúst 1997) var fyrsta eiginkona Karls Bretaprins og móðir prinsanna Vilhjálms og Harry. 

Hún var yngsta dóttir Edward John Spencers sem seinna hlaut nafnbótina John Spencer, 8. jarl af Spencer og fyrri eiginkonu hans Frances Spencer, greifynju af Althrop. Þau skildu þegar Díana var 6 ára og hafði skilnaðurinn mikil áhrif á hana. Hugur Díönu hneigðist ekki til langskólanáms en hún var hæfileikarík í dansi, tónlist og íþróttum. Árið 1978 fluttist hún til London þar sem hún deildi íbúð með nokkrum öðrum og vann ýmis störf t.d. á leikskóla. 

Díana og Karl trúlofuðu sig árið 1981 eftir stutt tilhugalíf og þann 29. júlí sama ár fór brúðkaup þeirra fór fram og í kjölfarið hlaut hún titilinn Prinsessa af Wales. Hjónin eignuðust tvo syni, prinsana Vilhjálm (1982) og Harry (1984). Hjónaband Karls og Díönu var stormasamt og litaðist af erfiðleikum og framhjáhaldi. Þau héldu hvort í sína áttina árið 1992 en hjónabandið endaði formlega með lögskilnaði árið 1996. 

Díana tók að sér ýmsar konunglegar skyldur sem prinsessa af Wales og var fulltrúi Elísabetar drottningar í störfum víðs vegar um ríki Breska samveldisins og vakti óhefðbundin nálgun hennar á góðgerðarstörf athygli. Störf hennar beindust upphaflega einkum að börnum og unglingum en hún varð síðar þekkt fyrir stuðning sinn við alnæmissjúka og baráttu gegn jarðsprengjum. 

Í upphafi frægðar sinnar var feimni Díönu umtöluð en útgeislun hennar og vinsemd átti sinn þátt í að Díana varð fljótt afar vinsæl meðal almennings. Díana var löngum eitt helsta viðfangsefni blaðaljósmyndara og var jafnframt talin leiðandi í tísku á níunda og tíunda áratugnum. Díana lést í bílslysi í París þann 31. ágúst 1997.

## Heimild

* Fyrirmynd greinarinnar var „*Diana, Princess of Wales*“ á ensku útgáfu Wikipedia. Skoðað 5. desember 2020.
Ríkisvald

**Ríkisvald** er yfirheiti yfir þær stofnanir sem fást við stjórn ríkis. Ríkisvaldið skiptist oftast í löggjafarvald, framkvæmdavald og dómsvald. Í mörgum löndum byggist ríkisvaldið á stjórnarskrá þar sem er kveðið á um stjórnarfar og fyrirkomulag stjórnsýslu.

Helstu tegundir stjórnarfars eru lýðræði, alræði, valdboðsstjórn, og ýmis konar blandað stjórnarfar. Í *[[Ríkið (Platon)|Ríkinu]]* nefnir Platon eftirfarandi tegundir stjórnarfars: auðræði, fámennisstjórn, aðalsstjórn, lýðræði og harðstjórn. Við þetta mætti bæta konungsstjórn og klerkaveldi sem algengum tegundum stjórnarfars í mannkynsssögunni.

## Tilvísanir
Sextett Ólafs Gauks - Segðu ekki nei

**Sextett Ólafs Gauks og Svanhildur - Segðu ekki nei** er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967. Á henni flytja Sextett Ólafs Gauks og söngkonan Svanhildur fjögur lög.
 
## Lagalisti
# Segðu ekki nei - *Lag - texti: I. Hallberg - Ólafur Gaukur*
# Bara þig - *Lag - texti: Ólafur Gaukur*
# Ef þú vilt vera mín - *Lag - texti: Anderson - Ólafur Gaukur*
# Því ertu svona uppstökk? - *Lag - texti: Ólafur Gaukur*

## Segðu ekki nei
:Út við gluggan stendur stúlkan og hún starir veginn á
:og hún bíður og hún vonar að hún vininn fái að sjá.
:En um síðir hringir síminn og hún svarar í hann fljótt,
:halló halló segir herrann viltu koma að dansa í nótt.

:Segðu ekki nei segðu kannski kannski kannski
:segðu að þú elskir engan nema mig.
:segðu ekki nei segðu kannski kannski kannski
:þá aldrei aldrei ég skilja mun við þig.
 
:Unga stúlkan hún er stórhrifin og strax hún segir já,
:arm í arm þau leiðast ungu hjúin ætla ballið á.
:Þegar hljóma ljúfu lögin lágt hún hvíslar heyrðu mig,
:viltu dansa þennan dans ég gjarnan dansa vil við þig.
 
:Segðu ekki nei osfrv..........
 
:Og í ljúfum draumi líður kvöldið loks er komin nótt,
:við trúum stundum tæplega hve tíminn líður fljótt.
:Og er vangi stríkur vanga blítt af vörum hvíslað er
:elsku litla sæta ljúfan má ég labba heim með þér.
                    
:Segðu ekki nei osfrv....
Pípuhattur

**Pípuhattar** eru svartir hattar með háum, strokklaga kolli sem er flatur að ofan, þeir eru stundum fernisbornir til að gera þá gljáandi. Pípuhattar voru almennur á 19. og byrjun 20. aldar. Pípuhatturinn féll úr tísku þegar hraði samfélagsins jókst, og við það varð hann sparihattur og síðan aðeins borinn af sóturum og af syrgjendum við jarðarfarir. Grár pípuhattur er stundum notaður sem giftingarhattur. Pípuhattur var hér áður fyrr stundum kallaður **stromphattur** í hálfkæringi.
Spaðahúfa

**Spaðahúfa** var djúp, svört húfa úr flaueli sem var notuð við íslenskan búning á 18. og 19. öld. Spaðahúfan var mjög lík skarðhúfunni, en bryggja var yfir um þvera húfuna og lítill spaði upp úr henni miðri. 

Spaðahúfur voru mjög tíðkaðar á stúlkubörnum á síðara hluta átjándu aldar. Áður báru stúlkubörn skarðhúfur, sem voru eins en höfðu oft stóran silfurknapp í kollinum.

## Tenglar
* Spaðahúfa saumuð með marglitu silki  (sarpur.is) 
* Spaðahúfa frá Fellsströnd (sarpur.is) 
* Skarðhúfa á barn (sarpur.is)
Motur

**Motur** var einhverskonar höfuðdúkur (kvenna).  Um motur er fátt vitað enda er hann ekki nefndur í íslenskum sögum öðrum en Laxdælu og er honum því stundum lýst sem höfuðbúnaði kvenna úr hvítu lérefti: 
:*Hún (Ingibjörg) tekur þar úr motur hvítan, gullofinn, og gefur Kjartani og kvað Guðrúnu Ósvífursdóttir helst gott að vefja honum að höfði sér „og muntu henni gefa moturinn að bekkjargjöf. Vil ég að þær Íslendinga konur sjái það að sú kona er eigi þrælaættar er þú hefur tal átt við í Noregi“.*
Empólí

**Empólí** er 47.904  manna (31. des 2013) bær í Toskana á Ítalíu (31. esember 2012). Hann stendur á flóðsléttu fljótsins Arnó um 30 km suðvestan við Flórens. Bærinn er þekkt fyrir landbúnað sem stundaður er á frjósamri sléttunni umhverfis hann. Empólí varð hluti af sveitarfélaginu Flórens árið 1189. 

Knattspyrnulið bæjarins, Empoli F.C., leikur nú í ítölsku A-deildinni.
Mugello

**Mugello** er dalverpi í Appennínafjöllunum í Toskana um 20 km norðan við Flórens. Sunnan við dalinn eru hæðirnar Monte Giovi, Vetta le Croci, Monte Senario og Croci di Calenzano sem greina hann frá Valdarno og sveitinni umhverfis Flórens þar sem Arnó rennur. Við vesturmörk dalsins liggur Sólarhraðbrautin sem tengir Napólí og Mílanó. Eftir dalnum rennur áin Sieve í austurátt, en hún kemur upp í fjöllunum norðaustan við Barberino di Mugello. Héraðið er mikið landbúnaðarhérað þar sem er stunduð meðal annars ólífurækt, vínrækt, kornrækt og kvikfjárrækt.

Mugello varð smám saman hluti af ríki Flórens á miðöldum og meðal þeirra aðalsætta sem eiga uppruna sinn þar er Medici-ættin sem varð síðar einráð í Flórens og Toskana.

Í Mugello er fræg kappakstursbraut, Circuito del Mugello, í eigu Ferrari þar sem þeir prófa meðal annars þá kappakstursbíla sem keppa í Formúlu 1-kappakstrinum.

## Sveitarfélög
Dalurinn skiptist milli tíu sveitarfélaga: Barberino di Mugello, Borgo San Lorenzo, Dicomano, Firenzuola, Marradi,     Palazzuolo sul Senio, San Piero a Sieve, Scarperia, Vaglia og Vicchio.
Maremma

**Maremma** er gríðarstórt svæði sem myndar suðvesturhluta Toskanahéraðs á Ítalíu. Mörk svæðisins liggja nánast saman við mörk sýslunnar Grosseto en lítill hluti þess er í héraðinu Latíum. Maremma er láglent svæði og var fram til upphafs 20. aldar mýrlent. Sjúkdómar eins og malaría voru algengir vegna votlendisins og nafn héraðsins varð að blótsyrði í máli Toskanabúa. Einkenni svæðisins var kvikfjárrækt þar sem hjarðir nautgripa og sauðfjár voru reknar um svæðið á hestum. Á 19. öld voru mýrarnar ræstar fram og íbúafjöldi á svæðinu jókst mjög í kjölfarið, en vegna þess hversu seint það byggðist eru þar enn stór ósnortin svæði sem að hluta eru friðuð. Það nýtur nú síaukinna vinsælda sem ferðamannastaður. Skotveiði er stunduð þar (til dæmis villisvínaveiðar) og bændagisting hefur aukist mikið á síðustu áratugum.
Skólaár

**Skólaár** er hugtak sem notað er yfir eitt starfstímabil skóla.

## Notkun
* Nám í íslenskum grunnskólum er um 9-10 skólaár.
* Nám í íslenskum framhaldsskólum er um 3-4 skólaár að lengd, nema í Menntaskólanum Hraðbraut þar sem námið er 2 skólaár að lengd.

## Heimild
*
Konfúsíusismi

**Konfúsíusismi** er kínverskt siðfræði- og heimspekikerfi kennt við Konfúsíus sem var einn af upphafsmönnum þessa heimspeki kerfis á sínum tíma, þ.e. fimmtu til fjórðu öld f.Kr. Helstu einkenni konfúsíusisma er sú að taka skal hefðbundin gildi og aðlaga þau að nútímanum. Margir gagnrýnendur konfúsíusisma telja einmitt að hann boði einungis hefðbundin gildi og að fylgja skuli þeim í hvívetna.

## Saga
Upphaf konfúsíusisma er erfitt að segja til um því Kína hefur ávallt verið land hefða og fylgt þeim sterklega. En segja má að upphaf hans hafi átt rætur sínar í Zhou keisaraveldinu sem er kennt við tímabilið 772-221 f. Kr. því heimspekingar þess tíma töldu að upphaf þess tímabils hefði verið tímabil grósku og vildu viðhalda þeim siðgæðum sem hefðu fylgt þeim tímum. Þegar Konfúsíus var uppi, var þetta keisaraveldi aðeins til að nafninu til og hertogar og furstar höfðu tekið sér völdin og voru að kljást sína á milli sem leiddi landið í upplausn. Konfúsíus og samstarfsmenn hans fóru að predika sína heimspeki til að fá fólk til að sameinast aftur undir einni þjóð. Þessar predikanir voru skráðar niður af fylgismönnum Konfúsíusar sem voru í tugatali. Það eru þó einna helst Mensíus og Xunzi sem voru hvað áhrifamestir í áframhaldandi þróun á konfúsíusisma. Talið er að Mensíus hafi fylgt kenningum Konfúsíusar meira heldur en Xunzi þar sem sá síðarnefndi þróaði heimspeki sem var frekar einræðisleg og leiddi til þess að Qin Shi Huang komst til valda og Qin veldið varð ráðandi í 15 ár frá 221 f.Kr. til 206 f.Kr. þegar Hanveldið tók við.

Undir Han veldinu varð konfúsíusismi að opinberri stefnu og var hún leiðandi alveg til loka kínverska keisaraveldisins árið 1911.

## Tengt efni
* Taóismi
Rafbassi

**Rafbassi** eða **bassagítar** er rafmagnsstrengjahljóðfæri. Rafbassi hefur oftast fjóra strengi en rafbassar með fleiri strengjum eru þó til. Oftast eru strengir á rafmagnsbassa stilltir í E, A, D og G (áttund neðar en fjórir dýpstu strengir gítars) en margir bassaleikarar nota aðrar stillingar. Rafbassar eru yfirleitt með þverböndum þótt bandalausir rafbassar séu einnig til.

Á búki rafbassa eru hljóðnemar sem gerðir eru úr seglum og nema þeir titring strengjanna þegar slegið er á þá. Utan um seglana er vafin spóla sem umbreytir hreyfiorku seglanna í rafstraum. Snúra er tengd frá rafbassa yfir í magnara sem magnar upp rafmerkið.

Fyrsti fjöldaframleiddi rafbassinn var Fender Precision, sem var hannaður af Leo Fender, en hann var kynntur til sögunnar árið 1951.
 
## Strengir og stillingar

* **4 strengir**: Hefðbundin stilling rafbassa með fjóra strengi er E-A-D-G þar sem E er lægsti strengurinn og G er hæsti. 
* **5 strengir**: Rafbassar með fimm strengi eru almennt með stillinguna B-E-A-D-G þar sem B er bætt við sem lægsta strengnum. 
* **6 strengir**: Sex strengja rafbassar eru með viðbættum C streng sem er hæstur. 
* Að auki má finna **sjö til tólf strengja** rafbassa með ýmsum stillingum. Þá eru átta og tólf strengja bassar oft stilltir eins og fjögurra og sex strengja bassar en með áttundum, líkt og tólf strengja gítarar. 

## Tilvísanir
Andlát (aðgreining)

**Andlát** getur átt við:
* *[[Andlát (hljómsveit)|Andlát]]* - Íslensk rokkhljómsveit sem stofnuð var árið 2000.
* *Andlát* - samheiti fyrir dauði.
Valdarno

**Valdarno** er langur dalur í Toskana á Ítalíu þar sem Arnó rennur frá Arezzo til Flórens og lengra, allt vestur að Písa. Dalurinn var á miðöldum bitbein borganna tveggja og síðar vettvangur fyrstu bylgju iðnvæðingar á svæðinu. Hann skiptist í efri Valdarno (ofan Flórens) og neðri Valdarno (neðan Flórens). 

## Sveitarfélög
*Efri Valdarno: Montevarchi, San Giovanni Valdarno, Figline Valdarno, Terranuova Bracciolini, Incisa in Val d'Arno. 
*Neðri Valdarno: Empólí, Santa Croce sull'Arno, Montopoli in Val d'Arno, San Miniato, Pontedera, Cascina, Písa.
Húnavatnsprófastsdæmi

**Húnavatnsprófastsdæmi** er prófastsdæmi á norðurlandi vestra. Núverandi prófastur er Guðni Þór Ólafsson. Í Húnavatnsprófastsdæmi eru fimm prestaköll sem eru:

* Hólmavíkurprestakall
* Melstaðarprestakall
* Breiðabólsstaðarprestakall
* Þingeyraklaustursprestakall
* Skagastrandarprestakall

## Heimildir
Upplýsingar um Húnavatnsprófastsdæmi  á kirkjan.is
Prófastsdæmi

**Prófastsdæmi** er stjórnsýslueining innan kristinnar kirkju. Hver prófastur hefur umsjón með þjónustu presta og kirkjulegri starfsemi á ákveðnu svæði sem nefnist prófastsdæmi. Prófastdæmi skiptast svo í prestaköll. 

## Á Íslandi
Þjóðkirkja Íslands skiptist í níu **prófastsdæmi** sem hvert hefur sinn prófast. Þau lúta svo aftur annað hvort til vígslubiskups í Skálholti eða á Hólum.

## Prófastsdæmi á Íslandi
* Austurlandsprófastsdæmi
* Eyjafjarðar- og Þingeyjarprófastsdæmi
* Húnavatns- og Skagafjarðarprófastsdæmi
* Kjalarnesprófastsdæmi
* Reykjavíkurprófastsdæmi eystra
* Reykjavíkurprófastsdæmi vestra
* Suðurprófastsdæmi
* Vestfjarðaprófastsdæmi
* Vesturlandsprófastsdæmi

## Heimildir
Upplýsingar um prófastsdæmi  á kirkjan.is

## Tenglar
* ''Fækkum prestaköllum og um leið prestum''; grein af Mbl.is 1997
1. leikur í Landsbankadeild karla 2007

**1. leikur í Landsbankadeild karla 2007** var leikur milli knattspyrnuliðanna ÍA og FH. FH sigraði með þrem mörkum gegn tveim.

## Smáátriði um leikinn

## Myndir

Mynd:Arnar Gunnlaugsson.jpg|Arnar Gunnlaugsson


## Tengt efni
* Landsbankadeild karla 2007
2. leikur í Landsbankadeild karla 2007

**2. leikur í Landsbankadeild karla 2007** var leikur milli knattspyrnuliðanna Valur og Fram. Leiknum lauk með jafntefli, 1-1.

## Smáatriði um leikinn

	

## Myndir

Mynd:Valur-fram.jpeg


## Tengt efni
* Landsbankadeild karla 2007
3. leikur í Landsbankadeild karla 2007

**3. leikur í Landsbankadeild karla 2007** var leikur milli knattspyrnuliðanna Breiðablik og Fylkir. Fylkir sigraði leikinn með einu marki gegn engu.

## Smáatriði um leikinn

	

## Myndir

Mynd:Christian_christiansen.jpeg|Christian Christiansen, markaskorari Fylkismanna


## Tengt efni
* Landsbankadeild karla 2007
4. leikur í Landsbankadeild karla 2007

**4. leikur í Landsbankadeild karla 2007** var leikur milli Víkings R. og HK. Leiknum lauk með markalausu jafntefli.

## Smáatriði um leikinn

	

## Myndir

Mynd:Haukur úlfarsson.jpeg|Haukur Úlfarsson að spyrna knettinum fyrir Víking


## Tengt efni
* Landsbankadeild karla 2007
Ragnar Bjarnason - Föðurbæn sjómannsins

**Ragnar Bjarnason - Föðurbæn sjómannsins** er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967. Á henni flytur Ragnar Bjarnason og hljómsveit hans fjögur lög eftir Þórunni Franz.

## Lagalisti
# Mamma - *Texti: Ólafur Gaukur*
# Ég sakna þín - *Texti: Valgerður Ólafsdóttir*
# Föðurbæn sjómannsins - *Texti: Árelíus Níelsson*
# Ísland - *Texti: Árelíus Níelsson*
LOL

**LOL** getur átt við eftirfarandi: 

## Á internetinu

* LOL (netslangur), er skammstöfun fyrir „laughing out loud“ (skellandi upp úr), „laugh out loud“ (að skella upp úr), „lots of laughs“ (mikill hlátur).

## Tölvuleikir
* *[[League of Legends]]* (*LoL*)

## Tónlist
* *[[LOL (^^,)|LOL <(^^,)>]]*, plata söngvarans Basshunter

## Fólk
* Lol Creme, meðlimur í ensku rokkhljómsveitinni 10cc.
* Lol Mason, söngvari í ensku rokkhljómsveitinni City Boy.
* Laurence „Lol“ Tolhurst, fyrrum meðlimur The Cure.
* Lol Mohamed Shawa.
* Lawrence „Lol“ Solman (1863 – 24. mars 1931), viðskiptamaður í Toronto, Canada.
Einnar nætur gaman

**Einnar nætur gaman** kallast það þegar tveir eða fleiri einstaklingar stunda saman kynlíf í eitt skipti án þess að nokkur ásetningur sé uppi um að stofna til langtímasambands.

Önnur orð sem höfð eru um slíka pörun eru: *[[Skyndikynni]]* (þ.e.a.s. holdleg kynni sem vara stutt), *typpatrúlofun* (mest notað af karlmönnum) og stundum er talað um að eitthvert samband hafi verið:  (ríða, búið, bless). Sé farið lengra aftur í tímann var talað um að *gera skyndibrúðkaup til einhverjar konu*, og þá átt við að maður sængaði hjá einhverri konu án þess að brúðkaup færi á undan. Oft var þá aðeins um holdlegt samræði að ræða. 

## Heimildir
Kjarnorkuleyndarmálið

***Kjarnorkuleyndarmálið*** er unglingasaga eftir Henri Vernes.

## Söguþráður
Í þessari Bob Moran-bók er það Balkanbandalagið, sem athyglin beinist að. Þar hefur verið fundin upp ný aðferð til að eyða kjarnorkuúrgangi — en í hverju hún er fólgin, veit umheimurinn ekki. Og auðvitað er það Bob, sem fenginn er til að athuga þetta svolítið nánar. Hann dulbýr sig sem kjarnorkufræðing, með þykk gleraugu og allt tilheyrandi andliti vísindamannsins. Svo er lagt upp í þessa háskaför. Það er óvíst um endurkomuna — það eru harðvítugir bófar umhverfis hann, hvar sem litið er — og skæðastur þeirra er „maðurinn með gulltennurnar“. Hann þekkir Bob strax, þrátt fyrir ágætt dulargerfi, en hann ljóstrar ekki upp um hann. Þá ánægju ætlar hann að geyma sér þar til síðar, og við aðrar og heppilegri aðstæður. Þeir eru nefnilega gamlir kunningjar Bob og „Maðurinn með gulltennurnar“, en það er eins konar gælunafn á höfðingjanum og er hans nánar getið í sérstakri bók með sama nafni. En Bob kemst að leyndarmálinu eitt kvöldið, svona af einskærri tilviljun. Síðan hefst baráttan, eftirförin, eltingaleikurinn alla leið heim til Parísar, þar sem úrslitaátökin eiga sér stað.

## Aðalpersónur
Bob Moran, Jouvert ofursti, Roman Orgonetz (Artúr Greenstreet)

## Sögusvið
La Panne, Frakkland - Varna, Balkan - Mikligarður, Tyrkland - París, Frakkland.

## Bókfræði
* Titill: Kjarnorkuleyndarmálið
* Undirtitill: Æsispennandi drengjasaga um afreksverk hetjunnar Bob Moran
* Á frummáli: Les mangeurs d'atomes
* Upprunalegur útgefandi: Gérard & Co.
* Fyrst útgefið: 1961
* Höfundur: Henri Vernes
* Þýðandi: Magnús Jochumsson
* Útgefandi: Prentsmiðjan Leiftur Hf.
* Útgáfuár: 1964
Ungfrú Ísland

**Ungfrú Ísland** er fegurðarsamkeppni sem haldin hefur verið á Íslandi nánast árlega síðan 1950. Keppnin er að sögn skipuleggjenda „fyrir ungar konur sem vilja læra og fá þjálfun að ná markmiðum sínum“. Sigurvegari keppninnar fær tækifæri til að ferðast um heiminn og láta gott af sér leiða í þágu líknarmála og góðgerðastarfsemi. Sigurvegari keppninnar fær einnig þátttökurétt í  Miss World.

## Sigurvegarar

## Tilvísanir

## Heimildir

## Tenglar
* www.ungfruisland.is
Páfaríkið

**Páfaríkið** eða **Kirkjuríkið** var eitt af stærstu ríkjunum á Appennínaskaganum fram að sameiningu Ítalíu 1861-1870. Ríkið var þau svæði sem páfinn í Róm ríkti yfir jafnt sem veraldlegur valdsmaður og andlegur leiðtogi en á miðöldum átti hugtakið einungis við það land sem var *arfur heilags Péturs* (latína: *Patrimonium Petri*) þ.e. það land sem var í einkaeigu kirkjunnar. Á hátindi sínum náði ríkið yfir hluta Rómanja, Marke, hluta Úmbríu og Latíum þar á meðal borgirnar Bologna, Ravenna og Ferrara, auk Rómar. Það eina sem nú er eftir af því er Vatíkanið í Róm.
Jói Rokkafellir

**Jói Rokkafellir** (eða **John D. Rockerduck**, eins og hann heitir á frummálinu) er persóna í veröld Andrésar andar. Hann birtist fyrst í sögunni *Boat Buster* eftir Carl Barks árið 1961. Þetta var eina sagan með Rokkafelli sem Barks gerði, en Ítalskir höfundar byrjuðu af einhverjum ástæðum að nota hann í miklum mæli í staðinn fyrir Gull-Ívan Grjótharða sem keppinaut Jóakims Aðalandar, raunar svo mikið að Gull-Ívan virðist ekki einu sinni vera til hjá þeim höfundum sem nota Rokkafelli. Hann er venjulega notaður á svipaðan hátt og Gull-Ívan, nema að sögurnar með honum snúast of um viðskiptadeilur milli hans og Jóakims.

Í sögunni *The Raider of the Copper Hill*, eftir Don Rosa, er sýnt að Jóakim hitti Jóa fyrst árið 1885, í Anaconda í Montana, þegar Jóakim var 18 ára og Jói var barn. Sama sagan sýndi að faðir Jóa, **Hávarður Rokkafellir** var auðugur og Jói hefur þ.a.l. erft öll auðæfi sín, ólíkt Jóakim sem stritaði fyrir sínum (og Gull Ívani sem varð ekki ríkur heiðarlega).

Nafn Jóa er augljóst grín að auðjöfrinum John D. Rockefeller.
Samsemdarvörpun

**Samsemdarvörpun** er stærðfræðilegt fall sem skilar alltaf sama gildi og óháða breytan sem fallinu er gefið. Fallið er skilgreint sem *f*(*x*)&nbsp;=&nbsp;*x*.

## Tilvísanir


## Tengt efni
* Ívarp
* Jafnaðarmerki (einnig samsemdarmerki)
* Samsemd
* Samsemdarmótun
* Samsemdarsetning
* Samsemdarvensl

## Tenglar
* Samsemdarvörpun
Myndmengi

**Myndmengi** (einnig **gildismengi** eða **varpmengi**, sjá samheiti innan stærðfræðinnar) falls *f*, er mengi frálags fallsins fyrir gefið formengi *X* og hlutmengi í bakmengi þess *Y*, táknað með: 
:  \{ y \in Y : y = f(x) \mbox{ og } x \in X \}.

Myndmengi raungilds falls getur verið allur rauntalnaásinn eða hluti hans, t.d. fallið *f*, sem skilgreint er sem *f*(*x*) = 2*x* + 1 með talnabilið [0,1] sem formengi hefur talnabilið [1,3] sem myndmengi. Myndmengi fallsins g(*x*) = 1, þar sem formengið er allur rauntalnaásinn, hefur aðeins eitt stak, þ.e. töluna 1. Ef bakmengi og myndmengi falls er sama mengið er fallið sagt átækt. 

Myndmengið er oft sett fram myndrænt með línuriti.
Bakmengi

**Bakmengi** falls *f* er mengi *Y*, sem inniheldur frálag fallsins, táknað *f*:*X*→*Y*, þar sem *X* er formengið. Myndmengi falls er hlutmengi í bakmenginu, en ef bakmengi og myndmengi eru sama mengið er fallið sagt átækt.
Einhalla fall

**Einhalla fall** á við fall *f*, sem uppfyllir eitt eftirfarandi skilyrða:

*Vaxandi*:
:\forall x_1,x_2 \isin A: x_1 \le x_2 \Rightarrow f(x_1) \le f(x_2)

*Minnkandi*:
:\forall x_1,x_2 \isin A: x_1 \le x_2 \Rightarrow f(x_1) \geq f(x_2)

*Sívaxandi*:
:\forall x_1,x_2 \isin A: x_1 

*Síminnkandi*:
:\forall x_1,x_2 \isin A: x_1  f(x_2)

Gagntæk föll eru alltaf annað hvort sívaxandi eða síminnkandi.
Bjarni Harðarson

**Bjarni Harðarson** (fæddur í Hveragerði 25. desember, 1961) er bóksali og fyrrum þingmaður Framsóknarflokksins. Hann var kjörinn á þing 2007 sem áttundi þingmaður Suðurkjördæmis. 

## Bréfið
Þann 10. nóvember 2008 kom upp hneykslismál þegar Bjarna urðu á þau mistök að senda skeyti ætlað aðstoðarmanni hans til allra fjölmiðla Íslands, þar sem hann vildi láta áframsenda nafnlaust bréf þriðja aðila þar sem kom fram sterk gagnrýni á Valgerði Sverrisdóttur varaformann Framsóknarflokksins. Daginn eftir sagði Bjarni af sér þingmennsku.

## Tilvísanir


## Tenglar
* Bloggsíða Bjarna
* Kosningabaráttusíða Bjarna 
* Tölvupóstar frá Bjarna Harðarsyni frétt RÚV 10. nóvember 2008
Jón Magnússon (f. 1946)

**Jón Magnússon** (f. 23. mars 1946 á Akranesi) er hæstaréttarlögmaður og fyrrverandi Alþingismaður fyrir Sjálfstæðisflokkinn og Frjálslynda flokkinn í Reykjavíkurkjördæmi suður.

Jónas Fr. Jónsson, fyrrverandi forstjóri Fjármálaeftirlitsins, er sonur Jóns og fyrrverandi eiginkonu hans Halldóru Rafnar.

## Nám og störf
* Stúdentspróf frá Menntaskólanum í Reykjavík 1967.
* Lögfræðipróf frá Háskóla Íslands 1974.
* Löggiltur héraðsdómslögmaður 1975.
* Löggiltur hæstaréttarlögmaður 1989.

### Seta í stjórnum og nefndum
* Formaður Stúdentaráðs Háskóla Íslands 1970-1971. 
* Formaður Neytendasamtakanna 1982-1984. 
* Formaður stjórnar Iðnlánasjóðs 1983-1991. 
* Formaður Neytendafélags höfuðborgarsvæðisins 1991-1996.

### Stjórnmálaferill
* Sat í miðstjórn Sjálfstæðisflokksins 1973-1981. 
* Formaður Heimdallar, félags ungra sjálfstæðismanna Reykjavík, 1975-1977. 
* Formaður Sambands ungra Sjálfstæðismanna 1977-1981.
* Varaþingmaður Sjálfstæðisflokksins í Reykjavíkurkjördæmi 1984-1988.
* Gekk úr Sjálfstæðisflokknum árið 1992 eftir sigur Davíðs Oddssonar í formannskjöri 1991.
* Forystumaður í stjórnmálahreyfingunni Nýtt Afl sem stofnuð var 2002.
* Gekk ásamt Nýju Afli til samstarfs við Frjálslynda flokkinn árið 2006.
* Þingmaður Frjálslyndra í Reykjavíkurkjördæmi suður 2007-2009.
* Formaður þingflokks Frjálslynda flokksins 2008-2009.
* Skráði sig úr Frjálslynda flokknum 9. febrúar 2009, en hélt áfram þingsetu utan flokka.
* Gekk í þingflokk Sjálfstæðismanna 18. febrúar 2009.

## Heimildir
* 
* Heimasíða Jóns
Jón Magnússon

**Jón Magnússon** getur átt við eftirfarandi, í aldursröð:
*Jón Magnússon (1601-1675), prestur og skáld í Laufási
*Jón Magnússon (1610-1696), kallaður *Jón þumlungur*, prestur á Eyri og bróðir Jóns Magnússonar í Laufási
*Jón Magnússon (1859-1926), forsætisráðherra Íslands 1917-22 og 1924-26.
*Jón Magnússon (1896-1944), skáld 
*Jón Magnússon (1911-1997), knattspyrnumaður og formaður Knattspyrnufélagsins Fram
*Jón Magnússon (1946-), lögmaður og alþingismaður 2007-2009.
Bjarni Benediktsson

**Bjarni Benediktsson** getur átt við:

* Bjarna Benediktsson (fæddan 1908), forsætisráðherra Íslands 1963-1970
* Bjarna Benediktsson (fæddan 1970), forsætisráðherra Íslands árið 2017 og frá 2024, formaður Sjálfstæðisflokksins og þingmaður
Hexía de Trix

**Hexía de Trix** er persóna í veröld Andrésar andar. Hún birtist fyrst árið 1961 í sögunni *The Midas Touch* eftir Carl Barks. Hexía er norn sem býr á Vesúvíusarfjalli á Ítalíu. Hún er svarinn óvinur Jóakims Aðalandar vegna þess að hún vill stela fyrstu krónunni sem hann vann sér inn (sem er honum mjög kær). Hún ætlar sér að bræða hana í hálsmen sem gefur henni hæfileika til að breyta öllu sem hún snertir við í gull. Tilgangur hennar með því að stela skildingnum hefur breyst eftir því hvaða höfundar skrifa; í sumum sögum vill hún einungis búa til öflugan töfragrip með honum; í öðrum heldur hún einasta að gæfa fylgi honum.

Hexía á hrafn sem heitir Rottufés/Pjakkur (nafnið breyttist með þýðendunum).
5. leikur í Landsbankadeild karla 2007

**5. leikur í Landsbankadeild karla 2007** var leikur milli KR og Keflavíkur. Keflavík sigraði leikinn með tveimur mörkum gegn einu.

## Smáatriði um leikinn

	

## Tengt efni
* Landsbankadeild karla 2007
Kambur hf.

**Kambur hf.** er íslenskt fiskvinnslufyrirtæki staðsett á Flateyri á Vestfjörðum. Kambur er stærsta atvinnufyrirtækið á Flateyri en þar starfa um 120 manns, liðlega 50 sjómenn og hinir í landi.

## Sala á kvóta
Þann 17. maí 2007 var tilkynnt að Kambur væri nú í samningaviðræðum um að selja frá sér stóran hluta kvóta sinn og fiskveiðiskip en Kambur gerði þá út samtals 5 báta.

Daginn eftir, þann 18. maí 2007, var haldinn starfsmannafundur fyrir starfsmenn Kambs. Miklar áhyggjur voru fyrir Flateyri ef kvótinn væri seldur. Á fundinum var starfsmönnum félagsins greint frá því að eigendur Kambs hafi ákveðið að hætta allri starfsemi og selja allar eignir félagsins.

## Tilvísanir
Grim

**Grim** er persóna sem rithöfundurinn og listamaðurinn Hallgrímur Helgason bjó til. Grim var hálfgert aukasjálf Hallgríms sem hann skapaði árið 1995 í París í Frakklandi. Grim birtist á hinum ýmsu formum; á teikningum, skissum og málverkum; í myndasögum og einnig í bókinni *Best of Grim* sem kom út árið 2004. Grim er grár að hörund og hárlaus með langt mjótt nef og hvítar rostungstennur. Grim hefur verið lýst sem kverúlant og kvartsárum nöldursegg og sem blöndu af höfundinum sjálfum, Drakúla og Gosa.

Árið 2015 sagði Hallgrímur að Grim væri dauður fyrir sér þegar hann kom út úr skápnum með kynferðisofbeldi sem hann varð fyrir ungur. Hallgrímur sagðist hafa notað Grim sem einhverskonar tjáningu þolanda, grímu sem hann setti upp, en þó alltaf ómeðvitað.

## Tilvísanir
Útvegsbanki Íslands

**Útvegsbanki Íslands** var íslenskur banki sem var stofnaður 12. apríl 1930. Eins og nafnið gefur til kynna var honum ætlað að styðja við íslenskan sjávarútveg og aðrar atvinnugreinar. 

Útvegsbanki Íslands varð til í blábyrjun heimskreppunnar. Hann kom í stað Íslandsbanka sem hafði verið stofnaður árið 1904 en var síðan lokað sökum gjaldþrots þann 3. febrúar 1930. Við gjaldþrot Íslandsbanka var hafin undirbúningur að stofnun Útvegsbankans og innistæðueigendur fengnir til að leggja fé sitt í nýstofnaðan Útvegsbanka. 

Árið 1957 var bankanum breytt úr hlutafélagi í ríkisbanka. Á miðjum níunda áratugnum varð Útvegsbankinn gjaldþrota vegna vangoldinna skulda eins stærsta viðskiptavinar síns, Hafskips. Árið 1990 voru Útvegsbankinn, Iðnaðarbankinn, Verslunarbankinn og Alþýðubankinn sameinaðir í Íslandsbanka, síðar Glitni h.f. sem eftir fjármálahrunið 2008 tók aftur upp nafnið Íslandsbanki.

## Heimildir
* 
* 

## Tenglar
* ''Útvegsbanki Íslands hf.''; grein í Morgunblaðinu 1930
* Helga Bragadóttir, Íslandsbanki, aðdragandi og undirbúningurBankablaðið, 1. tölublað (01.12.1989), Blaðsíða 9
Orrustan við Cannae

**Orrustan við Cannae** var mikilvæg orrusta í öðru púnverska stríðinu. Orrustan átti sér stað 2. ágúst 216 f.Kr. skammt frá bænum Cannae á suðaustur Ítalíu. Her Karþagómanna undir stjórn Hannibals gjörsigraði fjölmennari her rómverska hersins undir stjórn ræðismannanna Luciusar Aemiliusar Paullusar og Gaiusar Terentiusar Varros. Í kjölfar orrustunnar hlupust Capua og aðrar ítalskar borgir undan merkjum og sögðu sig úr rómverska lýðveldinu. Karþagómönnum tókst ekki að binda endi á stríðið en þó er orrustan talin vera einn glæsilegasti hernaðarsigur styrjaldarsögunnar.
 
Rómverjar, sem höfðu jafnað sig á ósigrum sínum í orrustunni við Trebia (218 f.Kr.) og Trasimene (217 f.Kr.), ákváðu að mæta Hannibal við Cannae, með um 87.000 manna herlið rómverskra hermanna og bandamana. Hægri vængur rómverska hersins sneri að ánni Aufidus en riddaralið þeirra gætti hliðanna og í miðjunni var þungvopnað fótgöngulið í fleiri röðum en venjulega. Ef til vill vonuðust Rómverjar til að ná að rjúfa fylkingu Karþagómanna fyrr í orrustunni en þeir höfðu gert í orrustunni við Trebia. Hannibal brást við með tangarsókn. Hann skipaði óáreiðanlegasta fótgönguliði sínu í miðjuna en til hliðanna var riddaralið Karþagómanna. Áður en til átaka kom raðaði karþagóski herinn sér upp í oddafylkingu, þannig að miðjan sótti fyrr fram. Þegar orrustan hófst hörfaði miðja Karþagómanna. Rómverjar sóttu fram inn í töng Karþagómanna án þess að átta sig á því og vængir karþagóska hersins og riddaralið náðu að umkringja rómverska herinn. Rómverjar voru nú umkringdir og sótt var að þeim úr öllum áttum. Þeir áttu sér enga undankomuleið og voru brytjaðir niður. Talið er að um 60.000–70.000 Rómverjar hafi verið drepnir eða handsamaðir við Cannae (þ.á m. ræðismaðurinn Lucius Aemilius Paullus og áttatíu rómverskir öldungaráðsmenn).

Talið er að orrustan við Cannae sé ein mannskæðasta orrusta sögunnar miðað við fjölda látinna á einum degi og mannskæðasta orrusta Evrópusögunnar.

## Tilvísanir

## Heimildir
* Kelly, Cristopher, *The Roman Empire: A Short Introduction* (Oxford: Oxford University Press, 2006).