Mandy Patinkin

**Mandy Patinkin** (fæddur **Mandel Bruce Patinkin**, 30. nóvember, 1952) er bandarískur leikari og söngvari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í *[[Criminal Minds]]*, *[[Chicago Hope]]*, *[[Dead Like Me]]*, *[[The Princess Bride]]*, og *[[The Adventures of Elmo in Grouchland]]*.

## Einkalíf
Patinkin er fæddur og uppalinn í Chicago í Illinois og er af rússneskum og pólskum uppruna. Patinkin stundaði nám við Kansas-háskóla og Julliard skólann. 
Patinkin giftist leikonunni og rithöfundnum Kathryn Grody árið 1980 og saman eiga þau tvö börn.
Patinkin hefur haldið tónleika fyrir Doctors Without Borders og *PAX* sem er stuðningshópur fyrir sterkari byssulögum í Bandaríkjunum.

## Ferill
### Leikhús
Patinkin byrjaði leiklistarferil sinn ungur og kom fram í söngleikjum á borð við *West Side Story* og *Carousel*. Þegar Patinkin var við nám í Kansas kom hann fram í fjölmörgum söngleikjum og leikritum áður en hann fluttist til New York til að stunda nám við Julliard þar sem hann var í eitt og hálft ár. Stuttu eftir að hann yfirgaf *Julliard* kom Patinkin fram hjá *Baltimore Theatre Group* í barnaleikritum. Árið 1979 var Patinkin boðið hlutverk Che Guevara í söngleiknum Evita á Broadway. Patinkin vann *Tony verðlaunin* sem besti leikari í söngleik árið 1980 fyrir hlutverk sitt í *Evitu*. Síðan þá hefur Patinkin komið fram í leikritum á borð við *Follies in Concert*, *The Winter´s Tale*, *The Secret Garden* og *Mamaloshen*.

### Tónlist
Patinkin er mikill tónlistarmaður og hefur gefið út geisladiska byggt á verkum bæði eftir hann sjálfan og aðra. Árið 1989 gaf Patinkin út fyrstu plötuna *Mandy Patinkin* sem innihélt fræg lög á borð við *Over the Rainbow*, *Pretty Lady*, *Me and My Shadow* og *Sonny Boy*. Síðan þá hefur hann gefið plötur á borð við *Mamaloshen* og *Kidults*. Patinkin hefur einnig sungið inn á plötur tengdar söngleikjum sem hann hefur leikið í *Evita*, *Secret Garden* og *The Wild Party*. Patinkin hefur ásamt Patti Lupone ferðast um Bandaríkin og haldið tónleika síðan í byrjun ársins 2010.

### Sjónvarp
Patinkin byrjaði sjónvarpsferil sinn í auglýsingu fyrir *7-Up* árið 1970 þar sem hann lék draug. Kom hann einnig fram í fyrstu auglýsingunni fyrir Kellogg´s *Frosted Mini-Wheats*. Fyrsta hlutverk hans í sjónvarpsþætti var árið 1978 í Taxi og kom hann síðan fram í *Picket Fences*, Simpsonfjölskyldan og . Árið 1994 var Patinkin boðið hlutverk Dr. Jeffrey Geiger í Chicago Hope sem hann lék til ársins 2000. Síðan árið 2003 var honum boðið hlutverk Rube Sofer í Dead Like Me sem hann lék til ársins 2004. Patinkin lék atferlisfræðinginn Jason Gideon í Criminal Minds frá 2005-2007. Árið 2011 var Patinkin boðið hlutverk Saul Berenson í nýjum sálfræði-drama þætti Homeland sem fjallar um starfsmenn bandarísku leyniþjónustunnar og yfirvofandi hryðjuverkaárásir.

### Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Patinkins var árið 1978 í *The Big Fix* og kom hann síðan fram í kvikmyndum á borð við *French Postcards*, *Ragtime*, The Princess Bride sem Inigo Montoya og *Alien Nation*. Árið 1990 þá lék Patinkin í Dick Tracy á móti Warren Beatty og Madonnu. Síðan árið 1991 lék Patinkin í True Colors á móti John Cusack og James Spader. Hefur hann síðan þá komið fram í  kvikmyndum á borð við *The Music of Chance*, *Men with Guns*, *The Adventurs of Elmo in Grouchland* og *Everyone´s Hero*.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Leikhús

* *Royal Gambit* (1974) – Julliard School 
* *The Doctor in Spite of Himself* – Baltimore Center Theatre Group
* *My Father´s Failing* – Baltimore Center Theatre Group
* *Joan of Lorraine* (1974) – Durant Laxart
* *Gogol* (197?) – Dr. Tarr
* *Trelawney Of The Wells* (1975) – Arthur Gower
* *Hamlet* (1975-1976) – Fortinbras 
* *Rebel Women* (1976) – Maj. Robert Steele Strong
* *Split* (1977) – Paul 
* *Savages* (1977) – Carlos 
* *The Shadow Box* (1977) – Mark 
* *Leave It To Beaver Is Dead* (1979) – Saverin 
* *Evita* (1979-1983) – Che Guevara 
* *Henry IV* (1981) – Henry Percy
* *Henry IV: Hluti I* (1981) - Hotspur
* *Sunday In The Park With George* (1983-1984) – George (Partur I og II)
* *Follies in Concert* (1985) – Buddy Plummer 

* *The Knife* (1987) – Peter 
* *The Winter´s Tale* (1989) – King Leontes 
* *Mandy Patinkin In Concert: Dress Casual* (1989) – ásamt Paul Ford (á píanói)
* *Born Again* (1990) – Chichester, England
* *The Secret Garden* (1991-1993) – Archibald Craven
* *Falsettos* (1992-1993) – Marvin (íhlaupaleikari)
* *Sunday in the Park with George* (1994) – George (Partur I og II)
* *Mandy Patinkin in Concert* (1997) með Paul Ford (á píanói)
* *Mamaloshen* (1998) með Eric Stern og Paul Ford (á píanói)
* *The Wild Party* (2000) – Burrs 
* *Mandy Patinkin in Concert* (2001)
* *Enemy of the People* (2003) – Dr. Stockman
* *Celebrating Sondheim* (2002-2003) 
* *Mandy Patinkin in Concert* (2004) – New World Stages III
* *The Tempest* (2008) – Prospero
* *Compulsion* (2010-2011) – Sid Silver
* *A Evening with Patti LuPone and Mandy Patinkin* (2011-2012)

## Verðlaun og tilnefningar
### Academy of Science Fiction, Fantasy & Horro Films, USA
* 1990: Tilnefndur sem besti aukaleikari fyrir *Alien Nation*.

### Audie-verðlaunin
*2000: Verðlaun fyrir *Multi-Voiced Narration* fyrir *The Diaries of Adam and Eve*, ásamt Betty Buckley og Walter Cronkite.

### CableACE-verðlaunin
* 1987: Verðlaun sem besti leikari í sérstökum leikhús-drama sjónvarpsmynd/kvikmynd fyrir *Sunday in the Park with George*.

### Drama Desk-verðlaunin
* 2000: Tilnefndur sem besti leikari í söngleik fyrir *The Wild Party*.
* 1991: Tilnefndur sem besti leikari í söngleik fyrir *The Secret Garden*.
* 1990: Tilnefndur fyrir besta einleik fyrir *Mandy Patinkin in Concert: Dress Casual*.
* 1987: Tilnefndur sem besti leikari í söngleik fyrir *The Knife*.
* 1984: Tilnefndur sem besti leikari í söngleik fyrir *Sunday in the Park with George*.
* 1982: Tilnefndur sem besti leikari í leikriti fyrir *Henry IV*.
* 1980: Tilnefndur sem besti leikari í söngleik fyrir Evita.

### Drama League-verðlaunin
* 1989: Distinguished Achievement í söngleikhúsi.

### DVD Exclusive-verðlaunin
* 2003: Tilnefndur fyrir besta lagið á DVD frumsýningarmynd *Run Ronnie Run*.

### Emmy-verðlaunin
* 1999: Tilnefndur sem besti gestaleikari í dramaseríu fyrir Chicago Hope.
* 1996: Tilnefndur sem besti gestaleikari í grínseríu fyrir *The Larry Sanders Show*.
* 1995: Verðlaun sem besti leikari í dramaseríu fyrir Chicago Hope. 

### Friends of the New England Holocaus Memorial
* 1998: *Remembrance verðlaunin* fyrir starf sitt fyrir hönd *Holocaust Remembrance*.

### Golden Globe
* 1995: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir Chicago Hope.
* 1984: Tilnefndur sem besti leikari í grín/söngleikja kvikmynd fyrir *Yentl*.

### Grammy-verðlaunin
* 1999: Tilnefndur í flokknum *Spoken Word* fyrir *The Diaries of Adam & Eve: Þýtt af Mark Twain* ásamt Betty Buckley og Walter Cronkite.

### Joseph Papp New York Shakespeare Festival
* 2000: Verðlaun fyrir starf sitt í leikhúsum. 

### Los Angeles Drama Critics Circle-verðlaunin
* 1980: Verðlaun sem besti leikari í söngleik fyrir Evita.

### Screen Actors Guild-verðlaunin
* 1996: Tilnefndur sem besta leikaralið fyrir Chicago Hope.
* 1995: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu Chicago Hope.
* 1995: Tilnefndur sem besta leikaralið í dramaseríu fyrir Chicago Hope.

### Shalom-verðlaunin
* 2000: Shalom verðlaunin fyrir starf sitt fyrir friði í á vegum *Americans for Peace Now*.

### Tony-verðlaunin
* 2000: Tilnefndur sem besti leikari í söngleik fyrir *The Wild Party*.
* 1984: Tilnefndur sem besti leikari í söngleik fyrir *Sunday in the Park with George*.
* 1980: Verðlaun sem besti leikari í söngleik fyrir Evita.

## Plötuúgáfa

* *Evita* (1979) sem Che Guevara – MCA Records
* *Mandy Patinkin* (1989) – CBS Records 
* *Sunday In The Park With George* (1984) sem George – RCA Records
* *Follies In Concert* (1985) sem Buddy – RCA/Ariola International
* *South Pacific* (1986) sem Lt. Joseph Cable – CBS
* *Dick Tracy* (1990) sem 88 Keys – Sire/Warner Bros.
* *Dress Casual* (1990) – CBS Records
* *Kismet* (1991) sem hjónabandsmiðlari – Sony Classical
* *Secret Garden* (1991) sem Archibald Craven - Columbia

* *Experiment* (1994) – Elektra Nonesuch
* *Man of La Mancha* (1996) sem Sancho Panza – Sony Classical
* *Oscar & Steve* (1996) – Nonesuch
* *Mandy Patinkin – Over The Rainbow* (1996) – Sony Music
* *Leonard Bernstein´s New York* (1997) – Nonesuch
* *Chicago Hope Soundtrack* (1997) – Sonic Images 
* *Myths & Hymns* (1999) – Nonesuch
* *The Diaries of Adam & Eve: Translated by Mark Twain* (1999) sem  Adam – Fair Oaks Audio

## Tilvísanir

## Heimildir
* 
* 
* Heimasíða Mandy Patinkin 
* Mandy Patinkin á Internet Broadway Database síðunni
* Mandy Patinkin á The Internet Off-Broadway Database síðunni 

## Tenglar
* 
* Heimasíða Mandy Patinkin 
* Tónleikasíða Mandy Patinkins
* Mandy Patinkin á Internet Broadway Database síðunni
* Mandy Patinkin á The Internet Off-Broadway Database síðunni 
* Mandy Patinkin á Criminal Minds wikiasíðunni