Selatalningin mikla

**Selatalningin mikla** er viðburður hjá rannsóknarhluta Selaseturs Íslands á Hvammstanga.

Selasetur Íslands var fyrst í samstarfi Veiðimálastofnun og síðar við arftaka þess Hafrannsóknastofnun Íslands.  En saman hafa þessar stofnanir staðið fyrir margvíslegum selarannsóknum á Íslandi. Eitt aðalrannsóknarsvæðið er Vatnsnes og Heggstaðarnes í Húnaþingi vestra og því er mikilvægt að fylgjast með fjölda og útbreiðslu sela á þessum slóðum.

Orðspor selatalningar hefur farið víða, því árið 2009 kom m.a. fólk frá Brasilíu sem var búið að skipuleggja ferðina sína um Ísland þannig að það gæti verið með. Í talningunni 2021 komu m.a. sjálfboðaliðar frá Þýskalandi, Finnlandi, Ísrael, Bandríkjunum, Englandi, Ítalíu, Frakklandi, auk góðs hóps frá Veraldarvinum (WorldWideFriends).

## Markmiðið
Eitt af markmiðum Selaseturs Íslands er að fræða almenning um seli og um þær selarannsóknir sem selasetrið stendur fyrir.  Það er meðal annars gert með útgáfu á rannsóknum í samstarfi við Hafró og Háskólann á Hólum og með sýningunni á Selasetrinu á Hvammstanga. Markmið með selatalningunni er því að styðja við frekari rannsóknir og efla sýninguna, með því að afla þekkingar á fjölda sela á þessum slóðum og þróa áfram sjálfbæra ferðamennsku í skoðun villtra dýra.

## Framkvæmdin
Síðan 2007 hefur farið fram regluleg selatalning á Vatnsnesi og frá 2009 á Heggstaðarnesi í Húnaþingi vestra. Talningin byggir á því að vísindamenn með hjálp sjálfboðaliða telja seli á þessum tveimur svæðum þegar fjara er, sem telst vera u.þ.b. 107 km. strandlengja á einum degi.  Sjálfboðaliðarnir taka þannig þátt í rannsóknarstörfum og ásamt því að njóta nærveru sela og náttúru. **Með þátttöku gefst fólki kostur á að skoða landsel í sínu náttúrulega umhverfi.** 

Talningarnar fara þannig fram að Vatnsnesi og Heggstaðarnesi sem er skipt niður í mismunandi svæði (2-10km löng) og svo telja sjálboðaliðarnir seli, hver á sínu svæði og skila inn sínum niðurstöðum. Talið er meðfram ströndinni allt frá Hrútafirði inn að botni Sigríðastaðavatns. Gott er að hafa með sér **sjónauka**.

Sjálfboðaliðarnir eru misvanir talningarmenn og fá því kynningu og smá þjálfun áður en lagt er af stað í rannsóknarleiðangurinn.

Hér má finna dagskrá Selatalningar árið 2021.

## Um niðurstöður
Mikilvægt er að hafa í huga að þessar talningar eru aðeins vísbending um lágmarksfjölda sela sem dvelja á þessum svæðum og geta þættir eins og mismunandi veðurskilyrði þegar talið er skekkt niðurstöðurnar.  En niðurstöðurnar nýtast vísindamönnum engu að síður vel til að meta ástand selastofna á þessum tveimur svæðum og til samanburðar á milli ára.  Til þess að fá sambærilegar tölur á milli ára er miðað við að telja við sem líkastar aðstæður í hvert sinn. Alltaf er talið á sunnudegi í lok júlí, þegar sjávarstaða er sem næst háfjöru. Á þeim tíma er einnig samfélagshátíðinn Eldur (áður Unglistahátið). Byrjað er að telja um 2 tímum fyrir háfjöru og lýkur talningu um 2 tímum síðar. Áhersla er lögð á að telja öll svæði á sama tíma til að koma í veg fyrir tvítalningu.  

**Niðurstöður 2007-2012 -** Útgáfa Veiðimálastofnunar  . 

### Niðurstaða talningar (aðallega landselur)

# Árið 2007, voru taldir 727 selir við Vatnsnes í lok ágúst (72 km).
# Árið 2008, voru taldir 1.126 selir við Vatnsnes og Heggstaðanestá (78 km).
# Árið 2009, voru taldir 1.019 selir við Vatnsnes og Heggstaðanes (107 km).
# Árið 2010, voru taldir 1.054 selir við Vatnsnes og Heggstaðanes (107km).
#Árið 2011, voru taldir 843 selir við Vatnsnes og Heggstaðanes (107 km)
# Árið 2012, voru taldir 422 selir við Vatnsnes og Heggstaðanes (107 km).
# Árið 2013, voru taldir 742 selir við Vatnsnes og Heggstaðanes (107 km).
#Árið 2014, voru taldir 707 selir við Vatnsnes og Heggstaðanes (78 km).
#Árið 2015, voru taldir 446 selir við Vatnsnes og Heggstaðanes (107 km).
#Árið 2016, voru taldir 580 selir við Vatnsnes og Heggstaðanes (107 km).
#Árið 2021, voru taldir 718 selir við Vatnsnes og Heggstaðanes (107 km) og 58 sjálfboðaliðar
#Árið 2022, voru taldir 595 selir við Vatnsnes í lok júlí (72 km).
#Árið 2023, voru taldir 549 selir við Vatnsnes og Heggstaðanes (107 km) og 40 sjálfboðaliðar 
#Árið 2024, voru taldir 550 selir við Vatnsnes og Heggstaðanes (107 km) og 48 sjálfboðaliðar
#Árið 2025, voru taldir 445 selir við Vatnsnes og Heggstaðanes (107 km).

## Heimildir
*Selatalningin mikla. Selasetur
*Selatalningin mikla 2011. Selasetur
*Selatalningin mikla 2015. Visit Húnaþing
*Selatalningin mikla. Niðurstöður 2007-2012
*Rúmlega þúsund selir taldir í Selatalningunni miklu. Húnahornið