1977

Árið **1977** (**MCMLXXVII** í rómverskum tölum) var 77. ár 20. aldar sem hófst á laugardegi.

## Atburðir

### Janúar

* Janúar - Commodore PET, fyrsta tölvan sem var með öll jaðartæki í einum kassa, var kynnt á Consumer Electronics Show í Chicago í Bandaríkjunum.
* 3. janúar - Fyrirtækið Apple Computer var formlega skráð.
* 6. janúar - Tónlistarframleiðandinn EMI sagði upp samningi við hljómsveitina Sex Pistols.
* 8. janúar - Þrjár sprengjur sprungu í Moskvu með þeim afleiðingum að sjö dóu. 
* 10. janúar - Eldgos hófst í Nyiragongo í Saír. Hraunflóðið olli dauða 70 manna. 
* 11. janúar - Raforka á Íslandi; byggðalínan var tekin í notkun þegar Akureyri var tengd við raflínur að sunnan.
* 15. janúar - Flugslysið í Kälvesta: Sænsk farþegavél hrapaði á íbúðabyggð með þeim afleiðingum að 22 létust.
* 17. janúar - Gary Gilmore var tekinn af lífi í Bandaríkjunum, sá fyrsti eftir að dauðarefsing var aftur heimiluð.
* 18. janúar - Vísindamenn uppgötvuðu áður óþekkta bakteríu sem talin var ástæða hermannaveiki.
* 20. janúar - Jimmy Carter tók við embætti forseta Bandaríkjanna.
* 23. janúar - Sjónvarpsþáttaröðin *[[Rætur (sjónvarpsþættir)|Rætur]]* hóf göngu sína í ABC.
### Febrúar
* 1. febrúar - Ítalska sjónvarpsstöðin RAI hóf útsendingar í lit.
* 4. febrúar - Hljómsveitin Fleetwood Mac gaf út plötuna *[[Rumours]]*.
* 7. febrúar - Flokkur Zulfikar Ali Bhutto sigraði þingkosningar í Pakistan en var ásakaður um kosningasvindl.
* 11. febrúar - 20,2 kílóa þungur humar veiddist við Nova Scotia.
* 17. febrúar - 77-hreyfingin varð til þegar stúdentar ráku ritara Almenna ítalska verkamannasambandsins (CGIL) af fundi í Háskólanum í Róm.
* 18. febrúar - Geimskutluáætlunin: Geimskutlan *[[Enterprise (geimskutla)|Enterprise]]* flaug „jómfrúarflug“ á Boeing 747 burðarþotu.
* 18. febrúar - Fyrsta tölublað breska myndasögutímaritsins *[[2000 AD]]* kom út.
* 25. febrúar - 42 létust í bruna í Hotell Rossíja í Moskvu.
* 27. febrúar - Skákeinvígi Boris Spasskí og Vlastímíl Hort hófst í Reykjavík.

### Mars

* 4. mars - 1500 manns fórust í jarðskjálfta á Balkanskaga.
* 9. mars - Hanafiumsátrið: Um tugur meðlima Hanafihreyfingarinnar tóku 130 gísla og drápu einn í þremur byggingum í Washington DC.
* 10. mars - Vísindamenn í Kuiper Airborne Observatory uppgötvuðu hringi Úranusar.
* 10. mars - Ítalska þingið samþykkti að réttað skyldi yfir ráðherrunum Luigi Gui og Mario Tanassi vegna Lockheed-hneykslisins.
* 19. mars - Indverski kongressflokkurinn beið afhroð í þingkosningum.
* 21. mars - Neyðarlögum var aflétt á Indlandi.
* 26. mars - Samtökin Focus on the Family voru stofnuð af James Dobson.
* 27. mars - Mannskæðasta flugslys sögunnar varð þegar tvær farþegaþotur, frá KLM og Pan Am skullu saman á flugvellinum á Tenerífe með þeim afleiðingum að 583 fórust.
* 28. mars - Portúgal sótti formlega um aðild að Evrópubandalaginu.

### Apríl
* 5. apríl - Joachim Yhombi-Opango varð forseti herforingjastjórnarinnar í Vestur-Kongó.
* 8. apríl - Fyrsta hljómplata bresku hljómsveitarinnar The Clash kom út.
* 15. apríl - Jón L. Árnason varð Íslandsmeistari í skák aðeins 16 ára gamall.
* 20. apríl - Kvikmyndin *[[Annie Hall]]* var frumsýnd á Íslandi.
* 22. apríl - Olíuslys varð í olíuborpallinum Ekofisk 2/4 B í Norðursjó. Olía lak úr borholunni í átta daga stjórnlaust.
* 28. apríl - Dómstóll í Stuttgart dæmdi þrjá meðlimi Rote Armee Fraktion, Andreas Baader, Gudrun Ensslin og Jan-Carl Raspe, í lífstíðarfangelsi.

### Maí

* 1. maí - 34 létust og hundruð særðust í blóðbaðinu á Taksimtorgi í Istanbúl. 
* 7. maí - Frakkar sigruðu Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva með laginu „L'oiseau et l'enfant“ sem Marie Myriam flutti.
* 17. maí - Likudflokkurinn, undir stjórn Menachem Begin, sigraði þingkosningar í Ísrael.
* 20. maí - Austurlandahraðlestin til Istanbúl lagði upp í sína síðustu ferð kl. 23:53 frá Gare de Lyon í París. 
* 21. maí - Straumsvíkurganga gegn bandarískri hersetu haldin af Samtökum herstöðvaandstæðinga.
* 23. maí - Vísindamenn tilkynntu að tekist hefði að framleiða insúlín með erfðabreyttri bakteríu.
* 23. maí - Hryðjuverkamenn frá Mólúkkaeyjum hertóku skóla og lest í Bovensmilde í Hollandi og tóku 195 gísla.
* 25. maí - Kvikmyndin *[[Stjörnustríð]]* var frumsýnd. 
* 27. maí - Rússíbaninn „Space Mountain“ var opnaður í Disney World í Flórída.
* 28. maí - Eldur kom upp í næturklúbbnum Beverly Hills Supper Club með þeim afleiðingum að 165 létust.
* 29. maí - Hryðjuverkahópurinn Jammu Kashmir Liberation Front var stofnaður í Birmingham á Englandi.

### Júní

* 5. júní - France-Albert René varð forseti Seychelles-eyja í kjölfar hallarbyltingar.
* 6.-9. júní - Hátíðahöld í Bretlandi í tilefni af silfurkrýningarafmæli Elísabetar 2.
* 10. júní - Sala hófst á heimilistölvunni Apple II.
* 11. júní - Aðskilnaðarsinnar frá Mólúkkaeyjum sem höfðu tekið 195 gísla í Hollandi gáfust upp.
* 12. júní - The Supremes héldu sína síðustu tónleika á Drury Lane í London.
* 15. júní - Fyrstu lýðræðislegu kosningarnar á Spáni voru haldnar eftir lát Francisco Franco.
* 16. júní - Larry Ellison, Bob Miner og Ed Oates stofnuðu Oracle Corporation í Bandaríkjunum.
* 26. júní - Elvis Presley kom í síðasta sinn fram á tónleikum í Indianapolis.
* 27. júní - Djibútí fékk sjálfstæði frá Frakklandi.
* 30. júní - Suðaustur-Asíubandalagið (SEATO) var formlega lagt niður.

### Júlí
* 5. júlí - Herforinginn Muhammad Zia-ul-Haq steypti Zulfikar Ali Bhutto af stóli í Pakistan.
* 13. júlí - Sómalía sagði Eþíópíu stríð á hendur.
* 13. júlí - 25 tíma rafmagnsleysi varð í New York-borg.
* 21. júlí - Stríð Líbýu og Egyptalands hófst með árást Líbýumanna á þorpið Sallum.
* 22. júlí - Deng Xiaoping endurheimti stöðu sína í kínverska kommúnistaflokknum eftir að hafa verið hrakinn þaðan af fjórmenningagenginu árið áður.
* 28. júlí - Fyrsta olían sem dælt var um Olíuleiðsluna miklu í Alaska barst til bæjarins Valdez.
* 28. júlí - Spánn sótti um inngöngu í Evrópubandalagið.

### Ágúst
* 3. ágúst - Tandy Corporation kynnti örtölvuna TRS-80 á blaðamannafundi.
* 4. ágúst - Orkustofnun Bandaríkjanna var stofnuð.
* 4. ágúst - Sprengjumaðurinn frá Gladsaxe sprengdi sína fyrstu sprengju í símaklefa í Kaupmannahöfn.
* 10. ágúst - David Berkowitz („sonur Sams“) var handtekinn í New York.
* 12. ágúst - Geimskutlan *[[Enterprise (geimskutla)|Enterprise]]* flaug í fyrsta sinn hjálparlaust.
* 15. ágúst - Wow!-merkið var numið af útvarpsnema SETI-verkefnisins við Ohio State University Radio Observatory.
* 17. ágúst - Sovéski ísbrjóturinn *[[Arktika (ísbrjótur)|Arktika]]* komst fyrstur skipa á Norðurpólinn.
* 20. ágúst - Voyager-áætlunin: Geimfarinu *[[Voyager 2]]* var skotið á loft.

### September

* 5. september - Voyager-áætlunin: *[[Voyager 1]]* var skotið á loft.
* 6. september - Þýska haustið: Hanns Martin Schleyer, forseta samtaka þýskra atvinnurekenda, var rænt af Rote Armee Fraktion í Köln og þrír fylgdarmenn hans drepnir.
* 7. september - Bandaríkin og Panama gerðu með sér nýjan samning um Panamaskurðinn sem gerði ráð fyrir að Panama fengi smám saman full yfirráð yfir skurðinum.
* 10. september - Hamida Djandoubi varð síðasti maðurinn sem var tekinn af lífi með fallöxi í Frakklandi.
* 11. september - Atari 2600 kom út í Bandaríkjunum.
* 12. september - Steve Biko lést eftir höfuðáverka sem hann hlaut í gæsluvarðhaldi lögreglu í Suður-Afríku.
* 17. september - Jón L. Árnason varð heimsmeistari unglinga í skák.
* 18. september - Bandaríska skútan *[[Courageous (skúta)|Courageous]]* undir stjórn Ted Turner sigraði ástralska áskorandann í Ameríkubikarnum.
* 20. september - Petrosavodskfyrirbærið sást frá Sovétríkjunum og fleiri löndum í Norður-Evrópu.

### Október
* 1. október - Samtök áhugafólks um áfengisvandamálið voru stofnuð á Íslandi.
* 11. október - Fyrsta verkfall BSRB hófst og stóð yfir í 16 daga.
* 13. október - Þýska haustið: Fjórir Palestínumenn rændu flugvél frá Lufthansa á leið til Sómalíu og kröfðust lausnar ellefu meðlima Rote Armee Fraktion.
* 14. október - Lög um sakaruppgjöf voru samþykkt á Spáni. Margir Spánverjar sem hrakist höfðu í útlegð vegna alræðisstjórnar Francos gátu þá snúið aftur.
* 17. október - Þýska haustið: GSG 9 réðist inn í flugvélina í Mógadisjú. Þrír af fjórum flugræningjum voru drepnir.
* 18. október - Þýska haustið: Andreas Baader, Jan-Carl Raspe og Gudrun Ensslin frömdu sjálfsmorð í Stammheim-fangelsinu.
* 19. október - Þýska haustið: Hanns Martin Schleyer fannst myrtur í skotti bíls í Frakklandi.
* 20. október - Þrír meðlimir hljómsveitarinnar Lynyrd Skynyrd fórust í flugslysi aðeins þremur dögum eftir útgáfu hljómplötunnar *[[Street Survivors]]*.
* 21. október - Evrópska einkaleyfastofan var stofnuð.
* 26. október - Síðasta náttúrulega bólusóttartilfellið uppgötvaðist í Sómalíu. Tveimur árum síðar taldist sjúkdómnum hafa verið útrýmt.
* 28. október - Breska hljómsveitin Sex Pistols gaf út hljómplötuna *[[Nevermind the Bollocks: Here's the Sex Pistols]]*.

### Nóvember
* 1. nóvember - Íslenska óperan var stofnuð.
* 8. október - Gríski fornleifafræðingurinn Manolis Andronikos fann óopnað grafhýsi í Vergina sem hann taldi vera gröf Filippusar 2. Makedóníukonungs.
* 10. nóvember - Ástralska tríóið Bee Gees gaf út hljómplötuna *[[Saturday Night Fever (hljómplata)|Saturday Night Fever]]* með lögum úr samnefndri kvikmynd.
* 19. nóvember - Anwar Sadat varð fyrsti arabaleiðtoginn sem fór í opinbera heimsókn til Ísrael.
* 19. nóvember - Flugvél frá TAP hrapaði á flugvellinum í Madeira með þeim afleiðingum að 131 fórst. 
* 22. nóvember - British Airways hóf reglulegt flug til New York með Concorde-þotu.

### Desember
* 1. desember - Fyrsta barnasjónvarpsstöðin, The Pinwheel Network (síðar nefnd Nickelodeon), hóf útsendingar.
* 4. desember - Forseti Mið-Afríkulýðveldisins, Jean-Bédel Bokassa, lýsti sjálfan sig keisara.
* 4. desember - Flugvél frá Malaysian Airline var rænt með þeim afleiðingum að hún hrapaði við þorpið Tanjung Kupang. Allir farþegar og áhöfn létust.
* 5. desember - Suðurafríska héraðið (bantústanið) Bophuthatswana lýsti yfir stofnun sjálfstæðs lýðveldis, en alþjóðasamfélagið hunsaði það.
* 14. desember - Kvikmyndin *[[Saturday Night Fever]]* var frumsýnd í Bandaríkjunum.
* 20. desember - Djibútí og Víetnam urðu aðilar að Sameinuðu þjóðunum.
* 31. desember - Víetnam og Kambódía slitu stjórnmálasamskiptum vegna landamæradeilna.

## Fædd
* 10. janúar - Michelle O'Neill, írsk stjórnmálakona.
* 13. janúar - Orlando Bloom, enskur leikari.
* 18. janúar - Didier Dinart, franskur handknattleiksmaður.
* 22. janúar - Hidetoshi Nakata, japanskur knattspyrnumaður.
* 27. janúar - Telma Ágústsdóttir, íslensk söngkona.
* 1. febrúar - Erla Hendriksdóttir, fyrrum fyrirliði íslenska landsliðsins í fótbolta.

* 2. febrúar - Shakira, kólumbísk söngkona. 
* 6. febrúar - Josh Stewart, bandarískur leikari.
* 7. febrúar - Ívar Örn Sverrisson, íslenskur leikari.
* 8. febrúar - Sverre Andreas Jakobsson, íslenskur handknattleiksmaður.
* 7. mars - Jérôme Fernandez, franskur handknattleiksmaður.
* 10. mars - Ágúst Ólafur Ágústsson, íslenskur stjórnmálamaður.
*12. mars - Dísella Lárusdóttir, óperusöngkona
* 13. mars - Jón Þór Ólafsson, íslenskur stjórnmálamaður.
* 18. mars - Zdeno Chara, slóvakískur íshokkíleikmaður.
* 9. apríl - Gerard Way, bandarískur tónlistarmaður og myndasöguhöfundur.
* 14. apríl - Sarah Michelle Gellar, bandarísk leikkona.
* 16. apríl - Fredrik Ljungberg, sænskur knattspyrnumaður.
* 16. apríl - Alek Wek, súdönsk fyrirsæta.
* 26. apríl - Svavar Pétur Eysteinsson, þekktur sem Prins Póló, íslenskur tónlistarmaður
* 16. maí - Emilíana Torrini, íslenskur tónlistarmaður.
* 19. maí - Sólveig Guðmundsdóttir, íslensk leikkona.
* 31. maí - Eric Christian Olsen, bandarískur leikari.
* 31. maí - Katrín Jónsdóttir, íslensk knattspyrnukona.

* 1. júní - Jón Jósep Snæbjörnsson, íslenskur söngvari.
* 5. júní - Navi Rawat, bandarísk leikkona.
* 8. júní - Kanye West, bandarískur tónlistarmaður.
* 11. júní - Ryan Dunn, bandarískur áhættuleikari (d. 2011).
* 11. júlí - Edward Moss, bandarískur leikari. 
* 14. júlí - Viktoría krónprinsessa Svíþjóðar.
* 3. ágúst - Tómas Lemarquis, íslenskur leikari.
* 17. ágúst - Thierry Henry, franskur knattspyrnumaður.
* 22. ágúst - Heiðar Helguson, íslenskur knattspyrnumaður. 
* 25. ágúst - Jonathan Togo, bandarískur leikari.
* 29. ágúst - Erpur Eyvindarson, íslenskur tónlistarmaður.
* 18. september - Steinunn Þóra Árnadóttir, íslenskur stjórnmálamaður.
* 18. september - Barrett Foa, bandarískur leikari.
* 4. október - Stefán Hallur Stefánsson, íslenskur leikari.
* 5. október - Vigdís Hrefna Pálsdóttir, íslensk leikkona.
* 5. október - Hugleikur Dagsson, íslenskur myndasöguhöfundur.
* 8. október - Travis Wester, bandarískur leikari.
* 12. október - Ólafur Egill Egilsson, íslenskur leikari.
* 13. október - Paul Pierce, bandarískur körfuknattleiksmaður.
* 16. október - John Mayer, bandarískur tónlistarmaður.
* 17. október - Alimi Ballard, bandarískur leikari.
* 20. október - Sheeri Rappaport, bandarísk leikkona.
* 10. nóvember - Brittany Murphy, bandarísk leik- og söngkona (d. 2009).
* 11. nóvember - Höskuldur Ólafsson, íslenskur tónlistarmaður.
* 12. nóvember - Benni McCarthy, suðurafrískur knattspyrnumaður.
* 14. nóvember - Brian Dietzen, bandarískur leikari.
* 15. nóvember - Sean Murray, bandarískur leikari.
* 22. nóvember - Annika Norlin, sænsk söngkona. 
* 26. nóvember - Grétar Ólafur Hjartarson, íslenskur knattspyrnumaður.
* 29. nóvember - Paul Goodison, enskur siglingamaður.
* 7. desember - Dominic Howard, enskur trommuleikari.
* 9. desember - Björgvin Franz Gíslason, íslenskur leikari.
* 20. desember - Sonja Aldén, sænsk söngkona.
* 21. desember - Regína Ósk Óskarsdóttir, íslensk söngkona.
* 31. desember - Psy, kóreskur söngvari.

## Dáin
* 9. janúar - Barbara Árnason, íslensk myndlistarkona (f. 1911).
* 17. janúar - Ríkarður Jónsson, íslenskur myndhöggvari (f. 1888).
* 16. mars - Halldór Pétursson, íslenskur teiknari (f. 1916).
* 28. apríl - Sepp Herberger, þýskur knattspyrnumaður (f. 1897).
* 31. maí - Neco, brasilískur knattspyrnumaður (f. 1895).
* 2. júlí - Vladimir Nabokov, rússneskur rithöfundur (f. 1899).
* 7. júlí - Jakobína Johnson, vesturíslenskt skáld (f. 1883).
* 7. júlí - Nicolae Kovács, rúmenskur knattspyrnumaður (f. 1911).
* 26. júlí - Oskar Morgenstern, austurrískur hagfræðingur (f. 1902).
* 15. ágúst - Hafsteinn Björnsson miðill (f. 1914).

* 16. ágúst - Elvis Presley, bandarískur söngvari (f. 1935).
* 19. ágúst - Groucho Marx, bandarískur leikari (f. 1890).
* 12. september - Steve Biko, suðurafrískur aktívisti (f. 1946).
* 16. september - Maria Callas, grísk óperusöngkona (f. 1923).
* 5. nóvember - René Goscinny, franskur myndasöguhöfundur (f. 1926).
* 22. desember - Ragnheiður Jónsdóttir Ream, íslensk myndlistarkona (f. 1917).
* 25. desember - Charlie Chaplin, breskur leikari (f. 1889).

## [[Nóbelsverðlaunin]]
* Eðlisfræði - Philip Warren Anderson, Sir Nevill Francis Mott, John Hasbrouck van Vleck
* Efnafræði - Ilya Prigogine
* Læknisfræði - Roger Guillemin, Andrew V. Schally, Rosalyn Yalow
* Bókmenntir - Vicente Aleixandre
* Friðarverðlaun - Amnesty International
* Hagfræði - Bertil Ohlin, James Meade