19. desember

**19. desember** er 353. dagur ársins (354. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 12 dagar eru eftir af árinu.

## Atburðir
* 1187 - Klemens 3. varð páfi.
* 1610 - Pieter Both kom til Batam þar sem hann reisti höfuðstöðvar fyrir hollensk yfirráð í Indónesíu.
* 1666 - Háskólinn í Lundi var stofnaður í Svíþjóð.
* 1745 - Her jakobíta undir stjórn Karls Stúart (Bonnie Prince Charlie) beið ósigur fyrir her undir stjórn hertogans af Cumberland í orrustunni við Clifton Moor. Það er síðasti bardagi sem háður hefur verið á enskri grund.
* 1821 - Eldgos hófst í Eyjafjallajökli.
* 1843 - Skáldsagan *[[Jóladraumur]]* eftir Charles Dickens kom út.
* 1901 - Stórbruni varð á Akureyri og urðu 50 manns heimilislausir er tólf hús brunnu.
* 1909 - Knattspyrnufélagið Borussia Dortmund var stofnað í Dortmund.
* 1920 - Konstantín 1. tók aftur við grísku krúnunni.
* 1930 - Eldfjallið Merapi í Indónesíu gaus með þeim afleiðingum að 1.300 manns létust.
* 1943 - B-25-sprengjuflugvél lenti á hvolfi skammt sunnan við Grandaveginn í Reykjavík í aðflugi að flugvellinum í Vatnsmýrinni. Þrír hermenn létust.
* 1946 - Fyrri Indókínastyrjöldin hófst.
* 1961 - Portúgalar samþykktu að láta Goa af hendi til Indverja.
* 1961 - Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna var stofnuð.
* 1966 - Þróunarbanki Asíu var stofnaður.
* 1967 - Lögræðisaldur á Íslandi var lækkaður úr 21 ári í 20 ár. Síðar var hann svo lækkaður aftur í 18 ár.
* 1967 - Bandaríski eðlisfræðiprófessorinn John Archibald Wheeler lagði til heitið „svarthol“.
* 1969 - Alþingi samþykkti að Ísland gengi í EFTA frá og með 1. mars 1970.
* 1983 - Sigurður Magnússon og Ingibjörg Daðadóttir, hjón í Stykkishólmi, áttu 75 ára hjúskapararafmæli. Eftir það lifði Sigurður í fimm mánuði en Ingibjörg í fjögur ár.
* 1984 - Alþýðulýðveldið Kína og Bretland undirrituðu sameiginlega yfirlýsingu um framtíð Hong Kong.
* 1986 - Andrei Sakarov fékk að snúa aftur til Moskvu eftir sex ára útlegð innan Sovétríkjanna.
* 1989 - Húsnæðisstofnun ríkisins gaf út fyrstu húsbréfin.
* 1992 - Frumsýnd var kvikmyndin *[[Karlakórinn Hekla]]* í leikstjórn Guðnýjar Halldórsdóttur.
* 1994 - Rannsókn hófst á Whitewater-hneykslinu í Bandaríkjunum.
* 1994 - Svíar heimiluðu borgaralega giftingu samkynhneigðra.
* 1996 - Ísland og Noregur undirrituðu Schengensamninginn.
* 1996 - Ruben Kun varð forseti Nárú.
* 1997 - Kvikmyndin *[[Titanic (kvikmynd frá 1997)|Titanic]]* var frumsýnd í Bandaríkjunum.
* 1998 - Vantraust á Bill Clinton Bandaríkjaforseta kom fram á Bandaríkjaþingi vegna meinsæris í Lewinsky-málinu.
* 2001 - Metloftþrýstingur, 1085,6 hektópasköl, mældist í Mongólíu.
* 2006 - Rússneska flutningaskipið *[[Wilson Muuga]]* strandaði á Hvalsnesi í Sandgerðisbæ. Allir í áhöfn þess björguðust en einn danskur sjóliði fórst við björgunarstörf.
* 2012 - Serbneski stríðsglæpamaðurinn Milic Martinovic var dæmdur í lífstíðarfangelsi fyrir morð á almennum borgurunum í bænum Čuska í Kosóvó 1999.
* 2013 - Loftið í Apollo-leikhúsinu í London hrundi í miðri sýningu á *[[Furðulegt háttalag hunds um nótt]]* með þeim afleiðingum að 700 meiddust.

* 2013 - Íslenska hugbúnaðarfyrirtækið Miðeind ehf. var stofnað.
* 2015 - Tíu hús eyðilögðust og tveir létust þegar snjóflóð féll á Longyearbyen á Svalbarða.
* 2016 - Hryðjuverkaárásin í Berlín 2016: Vörubíl var ekið inn á jólamarkað í Berlín með þeim afleiðingum að 12 létust.
* 2016 - Rússneski sendiherrann í Tyrklandi, Andrej Karlov, var skotinn til bana á myndlistarsýningu í Ankara.
* 2020 – Eysturoyargöngin, neðansjávargöng milli Straumeyjar og Austureyjar í Færeyjum, voru opnuð.
* 2021 – Gabriel Boric var kjörinn forseti Chile.
* 2022 - Á þingi Sameinuðu þjóðanna um líffjölbreytni 2022 var samþykkt að yfir þriðjungur yfirborðs jarðar yrði náttúruverndarsvæði fyrir árið 2030.
* 2024 – Dómstóll í Avignon dæmdi Dominique Pelicot og 50 aðra karlmenn í fangelsi fyrir hópnauðganir gegn Gisèle Pelicot.

## Fædd
* 1554 - Filippus Vilhjálmur Óraníufursti (d. 1618).
* 1683 - Filippus 5. Spánarkonungur (d. 1746).
* 1861 - Italo Svevo, ítalskur rithöfundur (d. 1928).
* 1868 - Ágúst Jónsson, íslenskt skáld (d. 1945).
* 1875 - Mileva Marić, serbneskur stærðfræðingur (d. 1948).
* 1906 - Leoníd Bresnjev, sovéskur stjórnmálamaður (d. 1982).
* 1915 - Édith Piaf, frönsk söngkona (d. 1963).
* 1925 - Robert B. Sherman, bandarískur lagahöfundur (d. 2012).
* 1934 - Pratibha Patil, forseti Indlands.
* 1936 - Kristín Gústavsdóttir, íslenskur félagsráðgjafi.
* 1937 - Jónatan Þórmundsson, íslenskur lögfræðingur.
* 1938 - Alfreð Flóki, íslenskur myndlistarmaður (d. 1987).
* 1942 - Jón Júlíusson, íslenskur leikari.
* 1951 - Árni Stefán Jónsson, íslenskur stjórnmálamaður.
* 1956 - Jens Fink-Jensen, danskur rithöfundur og ljóðskáld.
* 1957 - Kevin McHale, bandarískur körfuboltamaður.
* 1959 - Yasuhito Suzuki, japanskur knattspyrnumaður.
* 1962 - Frosti Sigurjónsson, íslenskur athafnamaður.
* 1965 - Jessica Steen, kanadísk leikkona.
* 1967 - Guðlaugur Þór Þórðarson, íslenskur stjórnmálamaður.
* 1969 - Richard Hammond, enskur sjónvarpsmaður úr Top Gear.
* 1970 - Todd Philips, bandarískur kvikmyndagerðarmaður.
* 1972 - Kolbeinn Óttarsson Proppé, íslenskur stjórnmálamaður.
* 1972 - Alyssa Milano, bandarísk leikkona.
* 1978 - Brynjar Már Valdimarsson, íslenskur útvarpsmaður.
* 1980 - Jake Gyllenhaal, bandarískur leikari.
* 1985 - Gary Cahill, enskur knattspyrnumaður.
* 1985 - Tadanari Lee, japanskur knattspyrnumaður.
* 1986 - Ryan Babel, hollenskur knattspyrnumaður.
* 1987 - Mælginn, íslenskur rappari.
* 1988 - Alexis Sánchez, knattspyrnumaður hjá Barcelona.
* 1989 - Valdimar Bergstað, íslenskur hestamaður.
* 1990 - Elías Karl Guðmundsson, íslenskur keppandi í Útsvari og Gettu betur.
* 1992 - Fríða Ísberg, íslenskt skáld.
* 1993 - Leonardo Bittencourt, þýskur knattspyrnumaður.
* 1996 - Jake Wesley Rogers, bandarískur söngvari.

## Dáin
* 401 - Anastasíus páfi.
* 1327 - Agnes af Frakklandi, hertogaynja af Búrgund.
* 1370 - Úrbanus 5. páfi (f. 1310)
* 1741 - Vitus Bering, danskur landkönnuður, dó úr skyrbjúg í Alaska (f. 1681).
* 1848 - Emily Brontë, enskur rithöfundur (f. 1818).
* 1851 - William Turner, breskur listmálari (f. 1775).
* 1930 - J.C. Christensen, danskur forsætisráðherra (f. 1856).
* 1940 - Kyösti Kallio, finnskur stjórnmálamaður (f. 1873).
* 1987 - Guðmundur Í. Guðmundsson, íslenskur stjórnmálamaður (f. 1909).
* 1996 - Marcello Mastroianni, ítalskur leikari (f. 1924).
* 2000 - Son Sann, kambódískur stjórnmálamaður (f. 1911).
* 2017 - Ólafía Einarsdóttir, íslenskur fornleifafræðingur (f. 1924).

## 
* Samkvæmt kvæði Jóhannesar úr Kötlum, „Jólin koma“ kemur jólasveinninn Skyrjarmur, almennt nefndur Skyrgámur, til byggða þennan dag.

## Tilvísanir