Peter Foote

**Peter Foote** – (*Peter G. Foote*, fullu nafni *Peter Godfrey Foote*) – (26. maí 1924 – 29. september 2009) var enskur textafræðingur og prófessor í norrænum fræðum við University College London. Hann var um langt skeið fremsti fræðimaður Englendinga á sviði norrænna fræða.

## Æviágrip
Peter Foote fæddist og ólst upp í Swanage í Dorset, næst yngstur fimm bræðra. Faðir hans var slátrari og tókst að koma yngstu sonum sínum til mennta. Peter hóf háskólanám 1942 við University College of the South-West í Exeter, en var kallaður í herinn 1943 og gegndi herþjónustu í Austurlöndum fjær til 1947. Hann tók þá aftur til við námið og lauk BA prófi í ensku og norrænum fræðum við University College London 1948. Fékk þá norskan styrk og var í Háskólanum í Osló 1948–1949 undir handarjaðri Anne Holtsmark. Tók síðan aftur upp þráðinn í University College London.

Árið 1950 varð hann aðstoðarkennari í forníslensku við skandinavísku deildina, sem þá var innan enskudeildarinnar. Frami hans var skjótur, hann var fyrst lektor, síðan dósent og varð loks prófessor í norrænum fræðum 1963, uns hann lét af störfum 1983. Hann varð forseti nýstofnaðrar norrænudeildar skólans 1963 og byggði hana upp af miklum dugnaði og framsýni, svo að hún varð fremst í sinni röð á Bretlandseyjum. 

Peter Foote var einn af fremstu fræðimönnum á sínu sviði og liggja eftir hann fjölmargar bækur og greinar um íslenskar fornbókmenntir. Úrval þeirra birtist í tveimur afmælisritum, sjá hér neðar. Hann sá um tvær útgáfur Jóns sögu helga, 2003, fyrir Hið íslenska fornritafélag og Árnasafn í Kaupmannahöfn. Hann annaðist þýðingu Grágásar á ensku, í félagi við Andrew Dennis og Richard Perkins. Hann vann mikið með öðrum fræðimönnum, með því að semja inngangsritgerðir, þýða texta eða semja skrár. Þekktasta verk hans mun þó vera bókin *The Viking Achievement* (1970), sem hann samdi með fornleifafræðingnum David M. Wilson. Hann hafði afburðaþekkingu á evrópskum miðaldafræðum, og taldi slíkt nauðsynlegan bakgrunn við rannsóknir á íslenskum fornbókmenntum. Hann var læs á margar tungur, bæði nútímamál og hin klassísku fornmál. Hann lagði áherslu á skýra framsetningu og var sjálfur mjög ritfær maður.

Peter Foote starfaði mikið innan Víkingafélagsins í London (Viking Society for Northern Research) frá 1952, var ritari og tvisvar forseti félagsins 1974–1976 og 1990–1992, og ritstjóri tímaritsins, Saga-Book, 1952–1976.

Hann var heiðursfélagi Hins íslenska Bókmenntafélags og var þrisvar sæmdur Fálkaorðunni. Hann var heiðursdoktor við Háskóla Íslands (28. febrúar 1987), og við Uppsalaháskóla, og var félagsmaður í mörgum vísindafélögum.

Peter Foote átti nána samleið með Stofnun Árna Magnússonar og systurstofnun hennar í Kaupmannahöfn. Hann hafði frábær tök á íslensku, átti hér marga vini og var hér stundum kallaður Pétur Fótur.  

Kona Peters Foote var **Eleanor McCaig** (d. 2006), hjúkrunarkona sem hann kynntist í herþjónustunni. Þau giftust 1951 og eignuðust þrjú börn, Alison, Judith og Davis. 

## Helstu rit
* *The Pseudo-Turpin chronicle in Iceland. A contribution to the study of the Karlamagnús saga*. London 1959, 10+59 s. — *London Medieval Studies*, Monograph 4.
* *On the Saga of the Faroe Islanders. An inaugural lecture delivered at University College, London, 12 November 1964*, London 1965, 24 s. 
* *The Viking Achievement. The Society and Culture of early medieval Scandinavia*, London 1970. — Með David M. Wilson, oft endurprentuð.

### Nokkrar greinar
* Latnesk þýðing eftir Árna Magnússon? *Árbók Landsbókasafns Íslands 1953–1954*. Rvík 1955:137–141. — Um latneska þýðingu á hluta af Jóns sögu helga, í handritinu NKS 1201 fol.
* Icelandic Sólarsteinn and the medieval background. *Arv. Journal of Scandinavian folklore* 12(1956): 26-40. — Endurprentað í *Aurvandilstá*.
* A note on the source of the Icelandic translation of the Pseudo-Turpin chronicle. *Neophilologus* 43, 1959:137–142.
* Bishop Jörundr Þorsteinsson and the relics of Guðmundr inn góði Arason. *Studia centenialia in honorem Benedikt S. Þórarinsson*, Rvík 1961:98–114.
* On the fragmentary text concerning st. Thomas Becket in Stock. perg. fol. nr. 2. *Saga-Book* 1961:403–450.

### Útgáfur
* *Gunnlaugs saga ormstungu*, London 1957. — Texti á íslensku og ensku. Peter Foote gaf út íslenska textann, samdi forspjall og skýringar, Randolph Quirk þýddi á ensku. *Nelson's Icelandic Texts*.
* *Lives of Saints. Perg. fol. No. 2 in the Royal Library, Stockholm*, Kbh. 1962. *[[Early Icelandic Manuscripts in Facsimile]]*, Vol 4. – Ljósprentun handrits.
* *The saga of St. Peter the Apostle. Perg. 4to No. 19 in the Royal Library, Stockholm*, Kbh. 1990. *[[Early Icelandic Manuscripts in Facsimile]]*, Vol 19. – Ljósprentun handrits.
* Olavus Magnus: *History of the Northern Peoples, Rome 1555*, 1–3, Hakluyt Society, London 1996–1998. — Peter Foote gaf út, Peter Fisher og Humphrey Higgens þýddu á ensku, skýringar eftir John Granlund. 
* *Biskupa sögur* 1, Hið íslenska fornritafélag, Rvík 2003. — Peter Foote gaf út Jóns sögu helga, Sigurgeir Steingrímsson og Ólafur Halldórsson önnur rit bindisins. Fræðileg útgáfa fyrir almenning. 
* *Jóns saga Hólabiskups ens helga*, Copenhagen 2003. — Editiones Arnamagnæanæ, Series A, Vol. 14. Textafræðileg útgáfa.

### Þýðingar
* *Laws of early Iceland. The Codex Regius of Grágás, with material from other manuscripts* 1–2, Winnipeg 1980 og 2000. *University of Manitoba Icelandic Studies* 3 og 5. — Með Andrew Dennis og Richard Perkins. 
* Jónas Kristjánsson: *Eddas and Sagas. Iceland's medieval Literature*, Hið íslenska bókmenntafélag, Rvík 1988. — Íslenskur texti ritsins birtist í þremur hlutum í *Sögu Íslands* 2, 3 og 5.
Meðal fornritaþýðinga sem Peter Foote endurskoðaði og gaf út fyrir *Everyman's Library*, eru Heimskringla (1961), Laxdæla saga (1964) og Grettis saga (1965). 

Einnig þýddi hann hið þekkta kynningarrit: *Facts about Iceland* á ensku, fyrst 1951.

### Afmælisrit
* *Pétursskip, búið Peter Foote sextugum 26. maí 1984*, Rvík 1984. — Greinar annarra fræðimanna. 
* *Aurvandilstá, Norse studies*, Odense University Press, Odense 1984.  — Úrval greina eftir Peter Foote, í tilefni sextugsafmælis. 
* *Fótarkefli rist Peter Foote 26.v.99*, 1–2, London 1999. — Ritstjórar: Alison Finlay, Richard North og Svanhildur Óskarsdóttir.
* *Kreddur. Select studies in early Icelandic law and literature*, Hið íslenska bókmenntafélag, Reykjavík 2004. — Úrval greina eftir Peter Foote, í tilefni áttræðisafmælis.

## Heimildir
* Minningargreinar í *Morgunblaðinu*, 18. október 2009.

## Tenglar
* Fjórir kjörnir heiðursdoktorar. — Morgunblaðið 3. mars 1987.
* Minningarorð á vef The Times