Skógarlilja

***Erythronium*** (**skógarlilja**, **hundatönn**) er ættkvísl jurta í Evrasía og Norður Ameríka í liljuætt.  Skógarliljur eru nefndar Jöklaliljur (en. Glacier lily) í Bandaríkjunum, enda vaxa sumar tegundir ofan skógarmarka.

## Tegundir
*Erythronium* inniheldur um 20–30 tegundir harðgerðra vorblómstrandi fjölæringa með löngum tannarlaga laukum. Grannir stönglar halda uppi lútandi blómunum með aftursveigðum krónublöðum í ýmsum litum (aðallega hvít, gul, bleik og rauðleit). Tegundirnar vaxa í skógum og engjum á Norðurhveli.

* *[[Erythronium albidum]]* Nutt. Perluskógarlilja - Ontario, austur til mið USA (MN til CT suður til TX + AL)
* *[[Erythronium americanum]]* Ker-Gawl. Sólarskógarlilja - austur Kanada (Ontario til Labrador), austur USA (ME til GA, vestur til Mississippi River)
* *[[Erythronium californicum]]* Purdy Brúnskógarlilja - norður Kalifornía
* *[[Erythronium caucasicum]]* Woronow   - Kákasus + Íran
* *[[Erythronium citrinum]]* S. Wats. Mánaskógarlilja - Oregon og norður Kalifornía
* *[[Erythronium dens-canis]]* L. Hundaskógarlilja - suður og mið Evrópa frá Portúgal til Úkraína
* *[[Erythronium elegans]]* Hammond & Chambers   - Oregon
* *[[Erythronium grandiflorum]]* Pursh Fagurskógarlilja - vestur Kanada, vestur USA
* *[[Erythronium helenae]]* Applegate   - Kalifornía (Sonoma, Napa, Lake Cos.)
* *[[Erythronium hendersonii]]* S. Wats. Blæskógarlilja - Oregon og norður Kalifornía
* *[[Erythronium howellii]]* S. Wats.   - Oregon og norður Kalifornía
**[[Erythronium idahoense]]* H.St.John & G.N.Jones - USA (MT ID WA)
* *[[Erythronium japonicum]]* Decne. Katakuri - Japan, Kórea, Rússland (Kúrileyjar, Sakhalin), Kína (Jilin, Liaoning)
* *[[Erythronium klamathense]]* Applegate   - Oregon og norður Kalifornía
* *[[Erythronium krylovii]]* Stepanov   - Rússland (Tuva, Krasnoyarsk)
* *[[Erythronium mesochoreum]]* Knerr   - central USA (TX to NE + IN)
* *[[Erythronium montanum]]* S. Wats. Snæskógarlilja - BC, WA, OR
* *[[Erythronium multiscapideum]]* (Kellogg) A. Nels. & Kennedy   - Kalifornía
* *[[Erythronium oregonum]]* Applegate Roðaskógarlilja - BC, WA, Kalifornía, Oregon
* *[[Erythronium pluriflorum]]* Shevock, Bartel & Allen >  - Madera Co í Kaliforníu
* *[[Erythronium propullans]]* Gray   - Minnesota
* *[[Erythronium purpurascens]]* S. Wats.   - Kalifornía
* *[[Erythronium pusaterii]]* (Munz & J.T. Howell) Shevock, Bartel & Allen   - Tulare Co í Kaliforníu
* *[[Erythronium quinaultense]]* G A Allen   - Olympic Peninsula í WA
* *[[Erythronium revolutum]]* Sm. Rósaskógarlilja - BC, WA, Oregon, Kalifornía
* *[[Erythronium rostratum]]* W. Wolf   - suður og mið USA
* *[[Erythronium sajanense]]* Stepanov & Stassova - Krasnoyarsk í Rússlandi 
* *[[Erythronium sibiricum]]* (Fisch. & C.A.Mey.) Krylov Fjallskógarlilja- Síbería, Kazakhstan, Xinjiang, Mongólía
* *[[Erythronium sulevii]]* (Rukšans) Stepanov - Altay Krai í Rússlandi 
* *[[Erythronium taylorii]]* Shevock & G A Allen   - Tuolumne Co Kalifornía
* *[[Erythronium tuolumnense]]* Applegate Gullskógarlilja - Tuolumne Co in Kalifornía
* *[[Erythronium umbilicatum]]* Parks & Hardin   - suðaustur USA (FL til KY + WV + MD)


File:Erythronium albidum NRCS-1.jpg |*Erythronium albidum*
File:Erythronium americanum_002.JPG|*Erythronium americanum*
File:Erythronium californicum_2.jpg|*Erythronium californicum*
File:Erythronium citrinum.jpg|*Erythronium citrinum*
File:Medvednica_0803.JPG|*Erythronium dens-canis*
File:Erythronium_grandiflorum_6031.JPG|*Erythronium grandiflorum*
File:Erythronium helenae 1.jpg|*Erythronium helenae*
File:Erythronium hendersonii 001.jpg|*Erythronium hendersonii*
File:Erythronium japonicum_2006_010.jpg|*Erythronium japonicum*
File:Erythronium_montanum_5926.JPG|*Erythronium montanum*
File:Erythronium oregonum 5504.JPG|*Erythronium oregonum*
File:Erythronium propullans.jpg|*Erythronium propullans*
File:Erythronium purpurascens 01.jpg|*Erythronium purpurascens*
File:Erythronium purpurascens 02.jpg|*Erythronium purpurascens*, lok blómgunar
File:Erythronium revolutum 2156.JPG|*Erythronium revolutum*
File:Erythronium sibiricum.JPG|*Erythronium sibiricum*


### Áður meðtaldar
Tvær tegundir voru áður nefndar *Erythronium* en eru nú taldar til annarra ættkvísla;
* *Erythronium carolinianum*, nú nefnd *[[Uvularia perfoliata]]*
* *Erythronium hyacinthoides*, nú nefnd *[[Drimia indica]]*

## Nytjar
Laukurinn er ætur sem rótargrænmeti, eldaður eða þurrkaður, og er hægt að mala í mjöl.  Laufin er einnig hægt að elda. Í Japan er *Erythronium japonicum* nefnd *katakuri*, og laukurinn notaður fyrir sterkjuna, sem er notuð í mat og annað.

Skógarliljurnar eru einnig víða ræktaðar til skrauts, með fjölda blendinga. Vinsæl yrki eru ''Erythronium'' 'Pagoda', *E.* 'Sundisc', *E.* 'Joanna', *E.* 'Kondo', *E.* 'Citronella', *E. californicum* 'White Beauty', og *E.* 'Rosalind'. Fjölgun er best með fræi að hausti eða skifting lauka, fer eftir tegundum. Plönturnar eru yfirleitt góðar sem þekjuplöntur.

## Tilvísanir

## Heimildir
*
*