Fylkið

:*Þessi grein fjallar um kvikmyndina „*'Fylkið**“, en getur einnig átt við [[Fylki (stærðfræði)|hugtak í stærðfræði]] og [[Fylki|stjórnsýslueiningu]].''

***Fylkið*** (upphafleg þýðing: ***Draumaheimurinn***; [[enska]]: ***The Matrix**') er [[kvikmynd]] sem var fyrst sýnd í kvikmyndahúsum [[31. mars]] [[1999]]. Hún naut strax mikillar hylli og er í dag talin á meðal bestu [[Vísindaskáldskaparkvikmynd|vísindaskáldskaparkvikmynda]] sem framleiddar hafa verið. Myndin fjallar í megindráttum um efni sem lengi hefur verið kvikmyndagerðarmönnum hugleikið, þ.e. hvernig það væri ef vélarnar myndu stjórna mannkyninu. Myndina má flokka sem [[vísindaskáldskapur|vísindaskáldskap]], með tilvísunum í [[japanskar teiknimyndir]], [[myndasögur]], [[Bardagamynd|kung-fu-myndir]], trúarlegar hugmyndir og [[heimspeki]].

== Leikarar og leikstjórar ==
Aðalleikarar eru [[Keanu Reeves]], sem Neo; [[Laurence Fishburne]] sem Morpheus; [[Carrie-Ann Moss]] sem Trinity; [[Joe Pantoliano]] sem Cypher og [[Hugo Weaving]] sem Smith fulltrúi (e. *Agent Smith*). Leikstjórar myndarinnar eru systurnar [[Wachowski-systur|Lana og Lilly Wachowski]]. Áður en þær gerðu *The Matrix* voru þær nánast [[óskrifað blað]] (*tabula rasa*) í kvikmyndaheiminum en höfðu þó getið sér gott orð fyrir mynd sína [[Bound]]. Systurnar eru frá [[Chicago]] og eru margar vísanir í heimaborg þeirra í myndinni, aðallega í ýmsum götunöfnum. Wachowski-systurnar hafa mikinn áhuga á [[myndasögur|myndasögum]], [[kung-fu]] og [[japanskar teiknimyndir|japönskum teiknimyndum]] og þykir það sjást á heildaryfirbragði og útliti myndarinnar.

== Söguþráður ==
*Fylkið* fjallar um tímann þegar vélarnar hafa tekið völdin. Mennirnir hafa sprengt upp himininn og til að fá þá orkulind sem er nauðsynleg eftir tap sólarorkunnar taka vélarnar á það ráð að tengja mennina í sýndarheim, „Draumaheiminn“, og nýta sér líkamsvarma þeirra til að vinna orku. Þó lifir ekki allt mannkynið í Draumaheiminum því um 250.000 manna samfélag lifir nálægt kjarna Jarðar, í hinum raunverulega heimi. Markmið samfélagsins er að binda enda á stríðið milli vélanna og mannkyns, þ.e. að frelsa mannkynið úr viðjum Draumaheimsins.

Aðalpersóna Fylkisins er [[Tölvurefur|tölvurefurinn]] Neo, sem lifir í Draumaheiminum og hefur alltaf fundið á sér að eitthvað sé galið við heiminn. Morpheus er skipstjóri á skipinu Nebúdkadnesar, einu af skipum flota hins raunverulega heims. Hann telur að Neo sé hinn eini, frelsari mannkyns og því tekur hann Neo úr Draumaheiminum og sýnir honum sannleikann.

Inni í Draumaheiminum standa svokallaðir [[Fulltrúi (Fylkið)|fulltrúar]] (e. *agents*) vörðinn. Fulltrúarnir eru einfaldlega [[tölvuforrit]] sem geta tekið sér búsetu í líkama hvers sem er. Myndin snýst um baráttu áhafnar Nebúkadnesars og fulltrúanna. Að lokum er lokabardagi milli æðsta fulltrúans, Smith, og Neo og fer svo að Neo eyðir Smith.

== Fylkið á heimsvísu ==

*Fylkið* þénaði alls um 32 milljarða [[Íslensk króna|íslenskra króna]] á heimsvísu. Miklar vinsældir myndarinnar gátu af sér meira efni um Draumaheiminn á ýmsum formum. Tvær aðrar kvikmyndir voru framleiddar í framhaldi af þeirri fyrstu, *The Matrix Reloaded* og *The Matrix Revolutions*, sem gagnrýnendur hafa yfirleitt talið mun síðri en frumburðinn. [[Wachowski-systur]] halda því stöðugt fram að kvikmyndunum hafi alltaf verið ætlað að vera [[þríleikur]] en að kvikmyndaverið, [[Warner Brothers]], hafi aðeins samþykkt að gera eina. Hins vegar þykir mikill munur á eðli myndanna þriggja benda til þess að hún hafi aðeins átt að vera ein. 

Áður en *The Matrix Reloaded* var gefin út voru þó gerðar 9 stuttar japanskar teiknimyndir, sem áttu að gefa ítarlegri upplýsingar um eðli Draumaheimsins og hafa myndirnar níu yfirleitt saman gengið undir nafninu *The Animatrix*. Einnig hafa verið gefnar út myndasögur og tveir [[tölvuleikir]], *Enter the Matrix* og *The Matrix Online*.

== Heimspeki og trúarbrögð ==

[[Heimspeki]] og tilvísanir í [[trúarbrögð]] eru eitt helsta aðdráttarafl myndarinnar. Í Fylkinu er velt upp spurningum um ýmsa þætti í [[sálarlíf]]i manna. Tekið er á sömu spurningum og myndir eins og t.d. *The Truman Show* hafa tekið á, þ.e. hvenær eitthvað getur talist raunverulegt. Fólkið utan Draumaheimsins í myndinni reynir að frelsa íbúa Draumaheimsins úr prísundinni sem Draumaheimurinn er og sýna þeim hinn raunverulega heim. Áhorfandinn er hins vegar knúinn til að velta fyrir sér hvort Draumaheimurinn sé ekki [[raunveruleiki]] þeirra sem þar búa, hvort að hinn raunverulegri heimur sé eitthvað raunverulegri í þeirra augum.

Persónan Neo í myndinni hefur augljós samkenni með [[Jesús|Jesú]] í [[kristni]]. Neo heitir fullu nafni Thomas A. Anderson. Á [[latína|latínu]] þýðir Anderson mannssonur, Neo þýðir nýr og [[Tómas]] var sá [[postuli]] sem efaðist í [[Biblían|Biblíunni]]. Hér er komin tilvísun í líf [[Jesús|Krists]], þ.e. Neo er fyrst um sinn [[Tómas]], hann efast um eðli heimsins og veit að ekki er allt með felldu en þegar hann er færður úr Draumaheiminum verður hann hinn nýi (Neo) mannssonur (Anderson). Neo verður [[frelsari]] mannkynsins og í myndinni deyr hann meira að segja og vaknar svo aftur upp frá dauðum. Að lokum má þess geta að í myndinni segir persónan Choi beint við Neo: ,,Þú ert [[frelsari]], maður, minn eigin [[Jesús Kristur]]” (e. *„You’re my saviour, man, my own personal Jesus Christ“*).

Myndin byggir einnig mikið á bókinni *Simulacres et Simulation* eftir [[Jean Baudrillard]] sem upprunalega var gefin út [[1983]]. Í bókinni er talað um gerviheiminn sem er í kringum okkur og að raunveruleikinn sé ekki til, eða gleymdur. Hann talar mikið um Ljósrit án upprunalegs eintaks. 
Þegar Morpheus segir: „Welcome to the desert of the real“ er verið að vitna beint í bókina.
Bókin sést í myndinni, Neo notar hana til að geyma diskana sína og opnast bókinn beint á kaflann „On Nihilism“ sem reyndar er aftarlega í bókinn en ekki í miðjunni eins og sýnt er í myndinni.

== Tæknibrellur ==

*Fylkið* hefur getið sér gott orð fyrir tæknivinnu. [[Blátjald]]stæknin er mikið notuð í myndinni, ásamt [[víratækni]] til að gera leikurunum kleift að svífa um loftin eins og í heimi án þyngdarafls. Síðan hefur kvikmyndatakan notið mikillar hylli og hún þykir vera mjög frumleg. Við vinnslu myndarinnar fann yfirmaður tæknibrellna, John Gaeta, ásamt [[Wachowski-systur|Wachowski-systrunum]] upp nýja kvikmyndatökutækni sem nefnist [[skottími]].

[[Skottími]] er notaður í atriðum þar sem myndavélin er látin snúast gríðarlega hratt í um [[360°]]. Framleiðendum myndarinnar varð snemma ljóst að ekki var hægt að nota venjulega [[Panasonic]]-[[kvikmyndatökuvél]] til að ná atriðunum, því hún gat ekki farið nógu hratt. Á einum tímapunkti datt Wachowski-systrunum í hug að festa tökuvélina við eldflaug til að ná nauðsynlegum hraða, en yfirmaður kvikmyndatöku, [[Bill Pope]], samþykkti það ekki. Lausnin var að raða yfir 200 [[Stafrænar myndavélar|stafrænum myndavélum]] upp, sem voru stilltar til að smella á fyrirfram ákveðnum tíma og síðan var [[Rammar|römmunum]] sem myndavélarnar tóku raðað upp í flæðandi hreyfimynd. Hreyfimynd er ekkert annað en safn af [[Rammar|römmum]] og því er ekkert öðruvísi að taka margar ljósmyndir á sekúndu og raða þeim upp (þess má geta að hefðbundinn fjöldi [[Rammar|ramma]] á sekúndu er 24). Þessi tækni hlaut nafnið [[skottími]], eins og áður var getið.

== Verðlaun og viðurkenningar ==

Á [[Óskarsverðlaunin|Óskarsverðlaunahátíðinni]] árið [[2000]] var myndin tilnefnd til fjögurra verðlauna og hlaut hún þau öll. Zach Staenberg hlaut verðlaun fyrir framúrskarandi klippingu, Dane Davis hlaut verðlaun fyrir framúrskarandi hljóðklippingu, John Gaeta, Janek Sirrs, Steve Courtley og Jon Thum hlutu verðlaun fyrir framúrskarandi tæknibrellur og að lokum hlutu John T. Reitz, Gregg Rudloff, David E. Campbell og David Lee verðalun fyrir besta hljóð í kvikmynd. Auk þessara verðlauna hlaut myndin ýmis verðlaun víðsvegar um heiminn, m.a. verðlaun [[Akademía vísindaskáldskapar, ævintýra- og hryllingsmynda|Akademíu vísindaskáldskapar, ævintýra- og hryllingsmynda]], Saturn-verðlaunin, fyrir bestu mynd og bestu leikstjórn.

== Skemmtilegar staðreyndir ==

* Myndin var að mestu leyti tekin upp í [[Sydney]] í [[Ástralía|Ástralíu]]

* Í opnunaratriði myndarinnar eru sömu leikmyndir og notaðar voru við gerð myndarinnar *Dark City*, sem hefur mjög svipað meginþema.

* Áður en upptökur hófust, gengust aðalleikarar myndarinnar undir fjögurra vikna þjálfun í [[kung-fu]] og í myndinni framkvæma þeir sjálfir öll bardagaatriði.

* [[Jean Reno]] var beðinn um að leika Smith fulltrúa en ákvað í staðinn að leika í myndinni *Godzilla*.

* Gert hefur verið grín að hinu fræga [[skottími|skottímaatri]]ði í yfir 20 mismunandi kvikmyndum.

*  Setninguna „Þekktu sjálfa/n þig“, sem stendur fyrir ofan hurðina í eldhúsi [[Véfrétt]]arinnar var að finna í hofi [[Véfrétt]]arinnar í [[Delfí]] í [[Grikkland hið forna|Grikklandi hinu forna]].

* Í myndinni sést alltaf skýr blæbrigðamunur milli Draumaheimsins og raunverulega heimsins, Draumaheimurinn býr yfir grænum tón á meðan raunverulegri heimurinn er kaldari og býr yfir bláum tón.

* Ef stöfunum í Neo er raðað aftur upp fæst út *One*, þ.e. sá eini, sem er einmitt hlutverk Neos í myndinni.

* Neo þýðir líka nýr, og á [[latína|latínu]] er það [[fyrsta persóna]] af sögninni *nere* sem þýðir að snúast. Neo þýðir þá „ég snýst“.

* Í atriðinu þar sem Neo fer til [[Véfrétt]]arinnar er leikið [[jazz]]-lag undir sem kallst „I'm beginning to see the light“ eða „Ég er byrjaður að sjá ljósið“.

== Tenglar ==

* [http://www.thematrix.com Heimasíða Matrix-þríleiksins] 
* [http://www.imdb.com/title/tt0133093/ Matrix-síðan á imdb.com]
* [http://x-matrix.net/ Aðdáendasíða] 
* [http://www.matrix-explained.com/ Matrix skýringar og hugmyndir] 
* [http://www.integralnaked.org/talk.aspx?id=205 Viðtal við Lana Wachowski]
* 
* 
* 
* 

== Heimildir ==
* *The Matrix*
* *The Matrix Reloaded*
* *The Matrix Revolutions*
* *The Matrix Revisited*
* Ýmsar heimildamyndir um gerð myndanna
* 
* *http://en.wikipedia.org/wiki/The_matrix''