open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stórabóla

**Stórabóla** var afar mannskæð bólusótt sem gekk um Ísland á árunum 1707-1709 og er talið að fjórðungur til þriðjungur landsmanna hafi látist úr veikinni.

## Gangur faraldursins
Bólusóttin barst til landsins í júní 1707. Í *[[Árbækur Espólíns|Árbókum Espólíns]]* segir að hún hafi borist til landsins með fatnaði af Gísla Bjarnasyni, sem dáið hafði úr bólu í Kaupmannahöfn; systir hans hafi tekið upp úr fatakistu sem send var heim skyrtu og annan fatnað og veikst skömmu síðar. Svipaðar sögur hafa raunar verið sagðar um upphaf annarra faraldra. Bólusóttin geisaði næsta ár í flestum þéttbýlustu sveitum landsins en síðan barst hún til Austurlands og um ýmsar afskekktari sveitir og varð vart til vors 1709. Manndauðinn var þó langmestur fyrra árið, einkum síðari hluta ársins 1707. 

Raunar virðist einhvers konar inflúensupest hafa verið samfara bólusóttinni og í Fitjaannál er talað um landfarsótt með þungu kvefi. Víða lögðust allir íbúar bæja og jafnvel heilla sveita svo að enginn stóð uppi til að hjúkra þeim sjúku en um það segir Páll Vídalín: „Þá var svo margur maður bólusjúkur í Snæfellsnessýslu, að þeir heilbrigðu unnust ekki til að þjóna þeim sjúku, og ætla ég víst, að fyrir þjónustuleysi muni margur dáið hafa, sem ella hefði kunnað að lifa“

## Mannfall
Þótt kirkjubækur væru ekki komnar til sögunnar þegar Stórabóla gekk eru til allmiklar tölulegar upplýsingar, einkum í annálum, sem hægt er að bera saman við manntalið 1703. Til dæmis kemur fram í Setbergsannál að í Álftaneshreppi létust 195 úr bólu og með samanburði við manntalið má finna aldur langflestra. Í Mosfellssóknum létust frá 23. júlí til 26 nóvember 116 úr bólu. 

Þegar talin eru saman öll byggðarlög þar sem manndauði úr bólu er tilgreindur kemur í ljós að dauðsföllin eru 7847 en á þessum sömu svæðum bjuggu 29.722 íbúar árið 1703 samkvæmt manntalinu og þýðir það að mannfallið hefur verið 26%.

Um þetta segir Jón Espólín: „Valdi veikin helzt úr yngisfólk roskið, alt það, sem var röskvast og mannvænlegast og meir karla en konur, en sízt ungbörn ... Mistu þá margir öll börn sín og öll systkin ok voru hryggvir eftir ... en það eitt gerði bóla sú hagligt, að hún tók á brott alla þá menn, er líkþrársýki var í en þeir voru mjög margir.“ Það er þó ofsagt að bólusóttin hafi útrýmt öllum holdsveikisjúklingum á landinu en þeir kunna að hafa verið enn næmari fyrir sjúkdómnum en aðrir.

## Þjóðfélagsáhrif
Stórabóla hafði vitaskuld mjög mikil áhrif á íslenskt þjóðfélag. Sem fyrr segir varð mannfallið einna mest hjá ungu og fullfrísku fólki og því varð mikill skortur á vinnuafli, auk þess sem fólki á barneignaraldri fækkaði mikið og fjölgunin varð því hæg næstu áratugina. Hjáleigur og kotbýli lögðust víða í eyði og skortur varð á vinnufólki. Á árunum fyrir bóluna höfðu sprottið upp hjáleigur og þurrabúðir við sjóinn þar sem fólk byggði afkomu sína að miklu leyti á sjósókn en mikill afturkippur kom í þessa þróun við bóluna. 

Jafnframt urðu breytingar á landbúnaði, nautgripum fækkaði þar sem kúabúskapur var vinnuaflsfrekari en sauðfjárbúskapur og mikilvægi sauðfjárafurða í útflutningi jókst.

## Heimildir
* 
*
Pedro de Valdivia

**Pedro de Valdivia** (17. apríl 1497 – 25. desember 1553) var spænskur landvinningamaður sem lagði undir sig Chile og stofnandi borgarinnar Santíagó, Concepción og Valdivia í Chile. Hann var handsamaður og tekinn af lífi árið 1553 í stríði gegn Mapuche-mönnum.
Panguipullivatn

**Panguipullivatn** (spænska: *Lago Panguipulli*) er stöðuvatn í Los Ríos-héraði í Suður-Síle og er eitt af Vötnunum sjö sem svo eru nefnd. Vatnið er 116 ferkílómetrar að stærð og yfirborð þess er í um 130 metra hæð yfir sjávarmáli.

Úr vatninu rennur áin Río Enco suður til Riñihue-vatns. Stærsti bærinn, Panguipulli, er við vestanvert vatnið.
Concepción

**Concepción** er næst stærsta borg Síle og miðpunktur efnahags í landinu. Borgin er höfuðborg Biobío-héraðs. Íbúar stórborgarsvæðisins voru tæp milljón árið 2017, en innan borgarmarkanna eru íbúarnir 220.000. Borgin var stofnsett af Pedro de Valdivia 5. október 1550.

## Tengt efni
*Bío-Bío-háskóli

## Myndasafn

File:Comuna de Concepción.svg|Kortið sýnir staðsetningu Concepción
File:Arco de Medicina UdeC.jpg|Háskóli.


## Tenglar

* **(sp)** Opinber vefsíða Concepción
*
Corral

**Corral** er bær og sveitarfélag í Suður-Síle. Corral liggur við Corral-flóa í Kyrrahafi. Í Corral var virki sem spænska heimsveldið reisti árið 1645 til að verja nálæga borg, Valdivia.
Lorentzkraftur

**Lorentzkraftur** eða **segulkraftur** er kraftur, sem verkar á hlaðna ögn, sem hreyfist í rafsegulsviði. Krafturinn er kenndur við Hendrik Antoon Lorentz.

## Skilgreining
Lorentzkraftur **F** er oftast skilgreindur þannig:
: \mathbf{F} = q (\mathbf{E} + \mathbf{v} \times \mathbf{B}),

þar sem
:**E** er rafsviðsstyrkur (V/m)
:**B** er segulsviðsstyrkur (T)
:*q* er styrkur rafhleðslu (C)
:**v** er hraðavigur agnarinnar (m/s)
:**<Big>×</Big>** táknar krossfeldi.

Stundum er Lorentszkraftur aðeins talinn vera seinni liðurinn í jöfnunni hér að ofan, þ.e. *q* ***v*** × **B**, en fyrri liðurinn, *q* **E**, er þá s.k. rafsviðskraftur.

Hlaðin ögn, sem ferðast með jöfnum hraða í föstu segulsviði, fer eftir hringferli og gefur frá sér s.k. *[[hringhraðlageislun]]*.
Rafsviðskraftur

**Rafsviðskraftur** er kraftur sá, sem verkar á kyrrstæða, rafhlaðna ögn í rafsviði.

## Skilgreining
Rafsviðskraftur **F**, sem verkar á ögn með hleðslu *q* í rafsviðinu **E** er:

:
\mathbf{F} = q {\mathbf{E}}


Nota má rafsviðskraft til að skilgreina rafsvið, þ.a. **E** = **F**/q.

Kúlombskraftur lýsir rafsviðskrafti milli tveggja punkthleðsla, en Lorentzkraftur lýsir krafti sem verkar á hlaðna ögn á hreyfingu í segulsviði.
Kölnarbjór

**Kölnarbjór** (þýska: *Kölsch*) er ljóst öl sem er framleitt í Köln í Þýskalandi. Kölnarbjór er ljósgullinn á lit með afgerandi humlabragði. Hann er yfirgerjaður hratt við um 20&nbsp;°C hita en síðan látinn þroskast í kaldri geymslu við 14-16&nbsp;°C. Hann er að jafnaði um 4,8% að styrkleika. Venjan er að drekka Kölnarbjór úr háum mjóum og beinum glösum sem eru kölluð „stangir“ (þýska: *Stangen*).
Ellingsen

**Ellingsen** er verslun með sportveiði-, útivistar-, ferða- og sumarhúsavörur, tjaldvagna, fellihýsi og hjólhýsi. Verslunin var stofnuð árið 1916 af Othar Ellingsen sem verslun með útgerðarvörur. Verslunin var lengi á Grandagarði.

1999 keypti Olís Ellingsen og 2001 var rekstur félaganna sameinaður þannig að þjónusta við útgerðina fluttist inn á sölusvið Olís. 2006 flutti verslunin í nýtt húsnæði á Fiskislóð á Granda.

## Tenglar
* Vefur fyrirtækisins
Leiðarþing

**Leiðarþing** eða **leiðir** voru héraðsþing sem haldin voru á miðöldum að loknu alþingi, oftast á sama stað og vorþingið hafði verið haldið, og var tilgangurinn sá að gefa íbúum hvers héraðs nokkurs konar skýrslu um það sem fram hafði farið á Öxarárþingi.

Á þjóðveldisöld voru það goðar sem héldu leiðarþingin en síðar féll það í hlut sýslumanna og sögðu þeir þar frá dómum, lagabreytingum og öðrum nýmælum. Leiðarþingin hafa líklega lagst af að mestu á 15. öld.
Sæstrengur

**Sæstrengur** er fjarskiptastrengur sem lagður er neðansjávar fyrir símasamskipti og gagnaflutninga milli landa.
Tvinnslétta

**Tvinnsléttan** er hnitakerfi tvinntalna, og má hugsa sem Kartesíska hnitakerfið þar sem *lóðásinn* (*y-ás*) er notaður til að tákna þverhlutann.
Kjörnir alþingismenn 1979

Þetta er **listi yfir kjörna Alþingismenn** eftir Alþingiskosningarnar 1979.

## Reykjavíkurkjördæmi

* Árið 1980 varð Svavar Gestsson formaður Alþýðubandalagsins
* Árið 1981 varð Friðrik Sophusson varaformaður Sjálfstæðisflokksins
* Árið 1982 kom Jón Baldvin Hannibalsson inn fyrir Benedikt Gröndal

## Reykjaneskjördæmi

* Árið 1980 varð Kjartan Jóhannsson formaður Alþýðuflokksins

## Suðurlandskjördæmi

* Árið 1980 varð Magnús H. Magnússon varaformaður Alþýðuflokksins

## Austurlandskjördæmi

* Árið 1980 varð Halldór Ásgrímsson varaformaður Framsóknarflokksins

## Norðurlandskjördæmi eystra

## Norðurlandskjördæmi vestra

## Vestfjarðakjördæmi

## Vesturlandskjördæmi

## Landskjörnir

## Samantekt

## Ráðherrar

## Forsetar Alþingis

## Formenn þingflokka
Gogogic

**Gogogic** er íslenskt hugbúnaðarfyrirtæki og tölvuleikjaframleiðandi sem framleiðir m.a. leiki fyrir facebook og IPhone.

## Tenglar

* Heimasíða Gogogic
* Vikings Of Thule tölvuleikur fyrir facebook
Dexoris

**Dexoris** er íslenskur tölvuleikjaframleiðandi sem framleiðir leiki fyrir iPhone. Fyrirtækið hefur framleitt tvo leiki, *Peter und Vlad* og *Audio Puzzle* fyrir iPhone.

*Audio Puzzle* var tilnefndur sem besti tónlistarleikur ársins 2009 fyrir iPhone af vefsíðunni 148Apps. Tilkynnt var um sigurvegara á Macworld sýningunni 11. febrúar 2010 og lenti leikurinn í öðru sæti.

Í apríl 2010 setti Dexoris  á laggirnar tónlistarsíðuna AudioPuzzle.com þar sem hægt er að finna upplýsingar um hljómsveitir og tónlistarmenn. Þar má meðal annars finna æviágrip, útgáfusögu, vinsælustu lög, spila lög frá YouTube, búa til spilunarlista (e. playlist), fylgjast með nýjasta tvíti frá twitter og fundið áþekka tónlistarmenn og tónlist. Einnig er boðið upp á að deila upplýsingunum á helstu félagsnetum (e. social networks), svo sem eins og Facebook, Twitter, MySpace og Digg.

## Tilvísanir


## Tenglar

* Heimasíða Dexoris 
* Peter und Vlad leikur fyrir IPhone 
* Audio Puzzle leikur fyrir IPhone 
* Tónlistarvefsvæði
On the Rocks Productions

**On the Rocks Productions** er íslenskur tölvuleikjaframleiðandi sem framleiðir leiki fyrir IPhone.

## Tenglar

* Heimasíða On the Rocks Productions 
* Thor leikur fyrir IPhone
Ymir Mobile

**Ymir Mobile** er íslenskt hugbúnaðarfyrirtæki sem sérhæfir sig í hugbúnaði fyrir farsíma.

## Tenglar

* Heimasíða Ymir Mobile
Skúli Jón Friðgeirsson

**Skúli Jón Friðgeirsson** (fæddur 1988) er fyrrum knattspyrnumaður sem lék síðast með Knattspyrnufélagi Reykjavíkur 2019. Skúli leikur stöðu hægri bakvarðar, en er upprunalega miðjumaður. Skúli spilaði landsleiki fyrir yngri landsliðin. Hann spilaði með sænska liðinu Elfsborg og varð sænskur meistari með liðinu haustið 2012.

## Heimildir
Þorvarður Loftsson

**Þorvarður Loftsson ríki** (um 1410 - 1446) var íslenskur höfðingi á 15. öld og er þekktastur fyrir að hafa verið einn leiðtogi þeirra sem fóru að Jóni Gerrekssyni Skálholtsbiskupi og drekktu honum 1433.

Þorvarður var sonur Lofts ríka Guttormssonar og Ingibjargar Pálsdóttur konu hans og var albróðir Ólafar ríku. Hann erfði mikinn auð eftir föður sinn. Hann bjó á Möðruvöllum í Eyjafirði en átti bú víðar á landinu, til dæmis á Eiðum, Hlíðarenda og Strönd í Selvogi.

Litlar og ótryggar heimildir eru um aðdraganda atburðanna en sagnir herma að biskup hafi látið handtaka Þorvarð og annan höfðingja, Teit ríka Gunnlaugsson í Bjarnanesi í Hornafirði sumarið 1432 og flytja þá í Skálholt. Þar voru þeir að sögn hafðir í myrkrastofu og látnir berja fisk og vinna ýmis verk sem þeim þótti lítil virðing að. Sagan segir að Þorvarður hafi sloppið úr varðhaldinu haustið 1432 en Teitur ekki fyrr en um vorið. 

Þeir söfnuðu svo liði ásamt Árna Einarssyni Dalskeggi, höfðingja úr Eyjafirði, fóru í Skálholt 20. júlí 1433, drógu biskup út úr kirkjunni, drápu sveina hans sem í náðist, settu Jón í poka og drekktu honum í Brúará. Þess hefur verið getið til að þessir atburðir hafi í rauninni verið þáttur í baráttu enskra og þýskra kaupmanna um Íslandsverslunina og jafnvel orðið að undirlagi Jóns Vilhjálmssonar Craxton Hólabiskups, en hann og Loftur faðir Þorvarðar, sem þá var látinn, höfðu verið miklir bandamenn.

Sagan segir einnig að Margrét Vigfúsdóttir, sem varð kona Þorvarðar, hafi sloppið naumlega þegar sveinar Jóns Gerrekssonar drápu Ívar bróður hennar á Kirkjubóli á Miðnesi, flúið norður í land og heitið því að giftast þeim sem hefndi bróður hennar. Sú saga er að vísu nokkuð þjóðsagnakennd og þau Margrét og Þorvarður giftust ekki fyrr en þremur árum síðar, 14. október 1436. Margrét (f. um 1406, d. 1486) var dóttir Vigfúsar Ívarssonar hirðstjóra og Guðríðar Ingimundardóttur (um 1374 - d. eftir 1436) sem var af auðugum norskum höfðingjaættum.

Þorvarður varð ekki gamall og Margrét bjó lengi ekkja á Möðruvöllum. Þau áttu þrjár dætur: Ingibjörgu konu Páls Brandssonar sýslumanns á Möðruvöllum, en þau og synir þeirra dóu öll í plágunni síðari 1494; Guðríði, konu Erlendar Erlendssonar sýslumanns á Hlíðarenda og móður Vigfúsar Erlendssonar hirðstjóra; og Ragnhildi, sem giftist Hákarla-Bjarna Marteinssyni á Ketilsstöðum á Völlum og síðar á Eiðum. 

## Heimildir
*
Stout

**Stout** eða **stát** (enska: „sterkur“) er dökkt öl gert með ristuðu byggi eða malti, auk hefðbundins malts og humla. Áður var nafnið notað í Englandi um allan sterkan bjór. Þekktasti státinn er án efa Guinness.

Upphaflega var hugtakið *stout* notað yfir sterkasta bjórinn sem það og það brugghús framleiddi, þ.e. bjór sem var 7-8% að styrkleika. Porter er fremur dökkt öl upprunnið á Englandi á 18. öld en á 19. öld var farið að nota orðið *stout* yfir sterkan porter. Nú er algengara að skilgreina porter sem fremur dökkan bjór gerðan án þess að nota ristað bygg. Vinsældir stout dalaði nokkuð í Bretlandi á síðari hluta 20. aldar en með auknum áhuga á yfirgerjuðu öli eftir 1970 hefur hann aftur orðið vinsæll. 

Þekktasti státinn er eflaust Guinness sem er dæmi um írskan stout, en til eru ýmis afbrigði eins og t.d. imperial stout, sterkur stout kenndur við Rússland, mjólkurstout með laktósa og hafrastout sem er bruggaður með hafraflögum. Einnig eru til súkkulaðistout, gerður með súkkulaðimalti, kaffistout, gerður með dökkristuðu byggi, og jafnvel ostrustout, gerður með ostrum. 

## Tilvísanir
Ágústínusarregla

**Ágústínusarregla** er klausturregla, kennd við heilagan Ágústínus frá Hippó (354 – 430), sem var einn kirkjufeðranna. Bréfið sem reglan sækir fyrirmynd sína í er mjög almennt og gefur færi á miklum sveigjanleika í túlkun svo að í rauninni er um margar tengdar munka- og nunnureglur að ræða.

Á Íslandi voru nokkur Ágústínusarklaustur fyrr á öldum. Þau voru af þeirri grein reglunnar, sem kallast *Canonici Regulares Ordinis Sancti Augustini Congregationis*. Bræðurnir kölluðust *kanokar* eða *kanúkar*. Elst þeirra var Þykkvabæjarklaustur í Álftaveri, stofnað 1168. Fjórum árum síðar, 1172, var stofnað Ágústínusarklaustur í Flatey á Breiðafirði en það var flutt til Helgafells 1184. Viðeyjarklaustur var stofnað 1226, Möðruvallaklaustur í Eyjafirði 1296 og Skriðuklaustur á Héraði 1493. Hin íslensku munkaklaustrin og bæði nunnuklaustrin voru af Benediktsreglu.

## Tengt efni
* Benediktsregla
* Sistersíanaregla
Húnaþing

**Húnaþing** er eldra heiti yfir Húnavatnssýslu(r) og hefur haldið sér og alltaf verið notað jafnhliða, öfugt við til dæmis Hegranesþing (Skagafjarðarsýslu), þar sem þing-nafnið hefur alveg vikið fyrir sýsluheitinu. Húnaþing hefur alltaf verið notað yfir bæði Austur- og Vestur-Húnavatnssýslu og staður sem sagður er „í Húnaþingi“ getur verið í hvorri sýslunni sem er. Þetta gæti þó breyst því þegar Vestur-Húnavatnssýsla varð eitt sveitarfélag 1998 fékk það nafnið Húnaþing vestra en Austur-Húnavatnssýsla hefur ekki farið sömu leið.

Hið forna þing Húnvetninga var á Þingeyrum en þess er ekki getið eftir að klaustur var stofnað þar 1133.
Annáll

**Annáll** er heimild þar sem tíðindi eru rakin frá ári til árs (eða degi til dags, eða viðburðir eru raktir í tímaröð á annan hátt). Annálar eiga rætur að rekja til rómverskrar sagnaritunar.

Íslendingar byrjuðu að rita annála mjög snemma, líklega um leið og ritöld hófst. Íslenskum annálum má skipta í tvo flokka, annars vegar eru fornannálarnir, sem rekja atburði frá upphafi Íslandsbyggðar og fram á 15. öld, eða þar til ritun Nýja annáls lýkur 1430. Við það er oft bætt Gottskálksannál, sem nær til 1578, en fyrri hluti hans er byggður á eldri annálum sem eru glataðir en síðari hlutinn er samtímaheimild. Þeir annálar sem varðveittir eru munu raunar margir vera byggðir á eldri annálum sem ekki eru lengur til.

Fremst í elstu íslensku annálunum er oft langur bálkur um erlenda atburði frá því fyrir landnámsöld, sem er útdráttur úr erlendum annálum. Einnig er oft getið um erlend tíðindi á síðari tímum. 

Hlé varð á annálaritun að mestu þar til Björn Jónsson á Skarðsá hóf að skrifa Skarðsárannál, sem ætlað var að brúa bilið frá því um 1430 fram á daga höfundarins. Fyrri hluta annálsins byggði Björn á munnlegum og skriflegum heimildum, en annállinn er samtímaheimild um atburði frá því um 1600 til 1640. 

Annálaritun fór mjög í vöxt á 17. og 18. öld og er til fjöldi annála frá þeim tíma, sem flestir eru kenndir við ritunarstað sinn en aðrir við höfunda. Sumir ná aðeins yfir fáein ár, aðrir spanna marga áratugi. Annálarnir eru mismunandi traustir en eru oft helsta eða eina heimildin um ýmsa atburði, einkum á fyrri annálatímanum.

## Útgáfur
* Gustav Storm (útg.): *Islandske Annaler indtil 1578*. Christiania 1888. — Ljósprentað 1977. Netútgáfa
* *Annálar 1400–1800* 1-6, Reykjavík 1922–1987. Lykilbók 1–2, Reykjavík 1998 og 2002.
Siðrof

**Siðrof** er hugtak sem vísar til upplausnar samfélags þar sem samheldni og hefðbundið skipulag, sérstaklega það sem tengist viðmiðum og gildum hefur veikst og við tekur lögleysa. Émile Durkheim, sem er upphafsmaður kenninga um siðrof, taldi að siðrof væri venjulega fylgifiskur snöggra félagslegra breytinga, svo sem efnahagsþrenginga eða góðæra í samfélaginu. Hefðbundin viðmið veikjast án þess að ný myndist og það leiðir til þess að einstaklingar vita ekki almennilega hvernig þeir eiga að umgangast og hegða sér í samskiptum hverjir við aðra.

## Tenglar
*
Araucanía-hérað

**Araucanía-hérað** (spænska: *Región de la Araucanía*) er hérað í Suður-Síle, um miðbik landsins. Íbúar eru rúm 1 milljón og er flatarmál rúmlega 31.800 ferkílómetrar. Höfuðborgin er Temuco sem er 70 km frá Kyrrahafi. Aðrar mikilvægar borgir eru Angol og Villarrica. Héraðið skiptist í  tvær sýslur: Malleco og Cautín og ennfremur 38 sveitarfélög. Það liggur að Biobío-héraði í norðri, Argentínu í austri, Los Ríos-héraði í suðri og Kyrrahaf í vestri. Mapuche-frumbyggjar eru fjölmennasti frumbyggjahópurinn.

Ýmis vernduð svæði eru í Araucanía þar af 5 þjóðgarðar. Apahrellir er sérstætt barrtré sem vex í fylkinu.  Llaima, Villarrica og Lanín eru eldfjöll eða eldkeilur. Það síðarnefnda er hæsta fjall fylkisins (3.776 m.).
Los Lagos-hérað

**Los Lagos-hérað** (spænska: *Región de Los Lagos*, eða *X. Región*) er hérað í Suður-Síle, um miðbik landsins. Íbúar eru 890.000 (2024) og er flatarmál rúmlega 48.600 ferkílómetrar. Höfuðborg Los Lagos  er Puerto Montt, við Kyrrahafi. Los Lagos liggur að Los Ríos-héraði í norðri, Argentínu í austri, Aysén-héraði í suðri og Kyrrahafinu í vestri. Næststærsta eyja landsins Chiloé-eyja er í héraðinu og næststærsta stöðuvatnið Llanquihuevatn.

Los Lagos er skipt í sýslurnar:
*Chiloé
*Llanquihue
*Osorno
*Palena
Temuco

**Temuco** er borg í Síle um 620 km sunnan við Santíagó. Borgin er höfuðborg Araucanía-héraðs, íbúar eru um 262.000 (2012). Borgin var stofnsett af sílenskum her 1883. Temuco er 70 km frá Kyrrahafi og 70 km frá eldkeilunni Llaima.
Casiokids

**Casiokids** er norsk indie/popp-hljómsveit sem var stofnuð árið 2004. Þau hafa hlotið nokkra alþjóðlega umfjöllun þrátt fyrir að syngja á norsku. Sveitin var meðal annars á hljómleikaferðalagi um Bandaríkin og England 2009. Einnig spilaði hún á Iceland Airwaves um haustið.

Meðlimir sveitarinnar eru Einar Olsson, Fredrik Øgreid Vogsborg, Ketil Kinden Endresen, Kjetil Bjøreid Aabø og Matias Monsen. Þekkt lög eru meðal annarra „Fot i hose“ og „Finn bikkjen“.

## Útgefið efni
### Breiðskífur
* *[[Fück Midi]]* (2006)

### Smáskífur
* *Grønt Lys I Alle Ledd* (7")
* *Finn Bikkjen! / Gomurmamma* (7")
* *Verdens Störste Land / Fot I Hose* (7")

## Tilvísanir


## Tenglar
* Casiokids á Discogs.com
Flæmskt rauðöl

**Flæmskt rauðöl** er fremur súrt öl frá Belgíu. Það er fremur létt, 5-6% rautt til brúnt að lit og með einkennandi súrum ávaxtakeim sem verður til við gerjun með öðru geri en ölgeri, oftast mjólkursýrugerlum, og með löngum geymslutíma (ár eða meira) á eikartunnum. Rauði liturinn kemur úr sérstöku malti. Fullþroskað öl er oft blandað með yngra öli til að jafna bragðið.
Kjörnir alþingismenn 1978

Þetta er **listi yfir kjörna Alþingismenn** eftir Alþingiskosningarnar 1978.

## Reykjavíkurkjördæmi

## Reykjaneskjördæmi

## Suðurlandskjördæmi

## Austurlandskjördæmi

## Norðurlandskjördæmi eystra

## Norðurlandskjördæmi vestra

## Vestfjarðakjördæmi

## Vesturlandskjördæmi

## Landskjörnir

## Samantekt

## Ráðherrar

## Forsetar Alþingis

## Formenn þingflokka
Pýþeas

**Pýþeas frá Massalíu** var landkönnuður sem uppi var á 4. öld f.Kr. Hann var af grískum ættum, frá grísku nýlendunni Massalíu (Marseille í Frakklandi). Á árunum 330-320 f.Kr., að því er talið er, ferðaðist hann til Norður-Evrópu og fór meðal annars víða um Bretlandseyjar. 

Rit Pýþeasar sjálfs hafa ekki varðveist en kaflar úr þeim voru teknir upp í önnur rit. Þar segir að frá Bretlandseyjum hafi hann siglt í sex daga í norður og komið að landi sem hann kallaði *Thule*. Sumir telja að þarna hafi hann fundið Ísland og svo mikið er víst að hann hefur farið nokkuð norðarlega því hann var fyrstur til að lýsa í riti fyrirbærum eins og miðnætursól og hafís. Aðrir telja að Thule sé vesturströnd Norður-Noregs. Grænland og fleiri lönd hafa einnig verið nefnd.

## Tenglar
* ''Pýþeas og gátan um Tule''; grein í Sögu 1983
Þórsnesþing

**Þórsnesþing** á Þórsnesi var héraðsþing sem stofnað var á landnámsöld og var annað tveggja þinga sem sögur herma að hafi starfað fyrir stofnun Alþingis, en hitt var Kjalarnesþing.

Heimildir um stofnun Þórsnesþings er að finna í Eyrbyggju og Landnámabók. Þar er sagt að landnámsmaðurinn Þórólfur Mostrarskegg hafi sett þingið þar sem Þórslíkneski hans rak á land. 

Í Eyrbyggju segir frá því að barist hafi verið á Þórsnesþingi, líklega á árunum 932–934, og eftir það hafi þingstaðurinn verið færður innar á nesið. Ástæðan fyrir bardaganum var deilur um hvar þingmenn skyldu ganga örna sinna, en samkvæmt reglum þingsins áttu þeir að fara út í svokallað Dritsker til þess að saurga ekki þingstaðinn.

Eftir að fjórðungaþingum var komið á var fjórðungsþing Vestfirðinga á Þórsnesi. Fjórðungsþingin hafa líklega lagst af á 12. öld en héraðsþing (vorþing) var áfram haldið á Þórsnesi.
Allsherjargoði

**Allsherjargoði** var virðingarheiti sem borið var á þjóðveldisöld af þeim sem hverju sinni fór með goðorð afkomenda Ingólfs Arnarsonar og var hlutverk allsherjargoðans fyrst og fremst að helga alþingi þegar það var sett.

Þorsteinn Ingólfsson Arnarsonar var goði þegar Alþingi var stofnað 930 og varð hann fyrsti allsherjargoðinn. Sonur hans, Þorkell máni Þorsteinsson, tók við um 945 og var jafnframt lögsögumaður. Þormóður Þorkelsson tók við af honum 984 og var til 1020. Hamall sonur hans var svo allsherjargoði til 1055. Ekki er víst hver þriggja sona hans tók við eða hverjir voru allsherjargoðar næstu 100 árin en á síðari hluta 12. aldar varð Guðmundur gríss Ámundason allsherjargoði og hefur hann vafalaust verið afkomandi Hamals. Hann hafði allsherjargoðorðið til dauðadags 1210 og síðan Magnús góði sonur hans til 1234. Magnús var barnlaus og sumir telja að Árni óreiða Magnússon, bróðursonur Guðmundar gríss og tengdasonur Snorra Sturlusonar, hafi erft goðorðið og verið síðasti allsherjargoðinn (hann dó 1250) en það er þó alveg óvíst.

Ásatrúarfélagið hefur endurvakið titilinn og kallast æðsti leiðtogi þess allsherjargoði. Núverandi allsherjargoði er Hilmar Örn Hilmarsson.

## Heimild
*
Villarrica (borg)

**Villarrica** er borg og sveitarfélag í Araucanía-héraði í Suður-Síle. Villarrica liggur við Villarricavatn. Borgina stofnsetti Jerónimo de Alderete árið 1552. Íbúar eru 49.000 (2012)
Svið

**Svið** getur átt við eftirfarandi:

* Íslenska þorramatinn svið
* Svið í eðlisfræði
* Svið í stærðfræði
* Svið í leikhúsi eða á tónleikum
Llaima

**Llaima** er virk eldkeila í Andesfjöllum í Suður-Chile. Síðast gaus Llaima Apríl árið 2009. Llaima er 70 km frá borgin Temuco og 140 km frá Kyrrahafi.
Grytviken

**Grytviken** (íslenska *Grýtuvík* ) er þorp á Suður-Georgíu og Suður-Sandvíkureyjum. Þar búa að jafnaði um 20 manns.

## Tilvísanir
Segulmagn

**Segulmagn** eða **seglun** er sá eiginleiki sumra efna að mynda segulsvið. Hlutir úr slíku efni kallast seglar.

## Stærðfræðileg skilgreinig
Segulmagn **M** hlutar er vigurstærð og á við fjölda segultvískauta ***m*** á rúmmálseiningu:

**M** = *N* ***m***/*V*, 

þar sem *N* táknar fjölda segultvískauta í rúmmálseiningunni *V*. Síseglar hafa fast segulmagn, en sumir hlutir mynda segulmagn þegar á þá verkar ytra segulsvið. 

Tengsl eru milli vigra segulsviðsstyrks **B** og **H** og segulmagns þannig að

:{\mathbf B} = \mu_0 ({\mathbf H} + {\mathbf M}), 

þar sem μ0 er segulsvörunarstuðull lofttæmis.

Vigrarnir **M** og **H** eru innbyrðist háðir:

:{\mathbf M} = \chi_m {\mathbf H}, 

þar sem χ er einingarlaus stærð, s.n. *segulviðtak* og lýsir hvernig hlutur bregst við ytra segulsviði. Segulviðtak getur ýmist verið jákvætt (*samseglun*), eða neikvætt(*mótseglun*).

Því má einnig rita:

:{\mathbf B} = \mu_0 (1 + {\chi_m}){\mathbf H}, 

eða

:{\mathbf B} = \mu {\mathbf H}, 
þar sem {\mu} = \mu_0 ({1 + {\chi_m}})  er segulsvörunarstuðull.

## Sjá einnig
* Járnseglun
* Mótseglun
* Samseglun
Quetrupillán

**Quetrupillán** (spænska: *Volcán Quetrupillán*) er virk eldkeila í Andesfjöllum í Suður-Chile. Quetrupillán er í norð-vestur línu frá Andesfjöllum með eldkeilurnar Villarrica og Lanín. Síðast gaus Villarrica árið 1872.
Pilot (How I Met Your Mother)

*Pilot* er fyrsti þátturinn í 1. þáttaröðinni af sjónvarpsþættinum How I Met Your Mother. Hann var frumsýndur 19. september 2005. Næsti þáttur er **"[[Purple Giraffe]]"**.

## Söguþráður
Þátturinn (og þáttaröðin) byrjar þegar eldri Ted byrjar að útskýra fyrir börnunum sínum söguna af því hvernig hann hitti móður þeirra. Sagan byrjar árið 2005, með því að Marshall biður Lily um að giftast sér, sem hvetur Ted til þess að byrja að leita að sálufélaga sínum. Á MacLaren's, ásamt Barney, hittir Ted sjónvarpsfréttakonuna Robin, og verður hann strax hrifinn af henni. Eftir að hafa talað við hana og eftir gott stefnumót með henni, sem inniheldur m.a. það að Robin er kölluð út fyrir sérstakan fréttatíma, ákveður Ted að kýla á það. Hann stelur bláu frönsku horni af veitingastaðnum sem þau höfðu farið á stefnumótið á, og heldur í áttina að íbúð Robin. Allt gengur að óskum þangað til hann segir Robin að hann elski hana, sem eyðileggur allan þann séns sem hann hafði. Eftir að hafa kvatt hana og eftir að hafa hugsað um það hvort hann hafi misskilið *merkið* (missir af því í annað skipti að geta kysst hana), og þegar við snúum aftur til eldri Ted segir hann börnunum sínum að þetta sé hvernig hann hitti ... Robin frænku þeirra.

Á meðan eru Marshall og Lily hamingjusamlega trúlofuð, þrátt fyrir að trúlofunin byrji illa þegar Marshall skýtur óvart korktappanum úr kampavínsflöskunni í augað á henni.

## Framhald
* Vinkona Robin sem hafði nýlega verið sagt upp birtist aftur í þættinum "Zip, Zip, Zip", aftur nýlega sagt upp.
* Ted talar um að þurfa að taka stökkið (e. *the leap*).

## Blogg Barneys
* Barney segir Ted að það að hann hafi farið í jakkaföt fari í bloggið hans; það er í fyrsta skipti sem minnst er á bloggið. Í sömu færslu talar hann um nýja ást sína á líbönskum stelpum.

### Áframhaldandi hlutir kynntir til sögunnar í þessum þætti
* Bláa franska hornið, sem kemur aftur til sögunnar þegar Ted kemur óvænt með heila bláa strengjahljómsveit í íbúð Robin í "Come On".
* Ranjit, leigubílstjórinn, sem seinna keyrir glæsivagn á gamlárskvöld. Ranjit er einn af nokkrum leigubílstjórum sem Barney les nafnið hjá á skírteininu þeirra.
* Marshall að leika vélmennið.
* Setning Barneys, *Suit Up!*, sem hefur oft verið notuð í seinni þáttum.
* Leikurinn, *Hefurðu hitt Ted?* sem er oft notaður af Barney til þess að kynna Ted fyrir konum, og seinna notað fyrir aðrar persónur (Robin, Marshall og Barney).
* Barney að krefjast þess að hann sé besti vinur Teds.
* Dibs-Marshall, þar sem Marhall pantar kex og seinna búðing og hann, Lily og Barney hrópa *no dibs* (e. engar pantanir) þegar það á að þrífa upp eftir að Ted hefur ælt.
* Barney að brjóta upp orð með því að segja *bíddu eftir því* (e. *wait for it*) á milli atkvæða.
* Frasi Barneys, "What Up".
* Ást Barneys á laser-tag
* Ted að halda um hjartað eins og honum líði illa.
Hringhraðlageislun

**Hringhraðlageislun** er rafsegulgeislun, sem myndast þegar hlaðnar agnir fara um segulsvið.  
Lorentzkraftur, sem er hornréttur á hraðavigur agnar og segulsvið, verkar á ögnina og sveigir braut hennar þannig að að hún tekur að hreyfast eftir hringferli í sléttu þvert á segulsviðslínurnar.

Hlaðin eind, með massa *m* og hleðslu *q*, sem fer með jöfnum hraða *v* um segulsvið af styrk *B*, fer eftir hringferli með brautargeislann

:r_g = \frac{m v_{\perp}}{|q| B}
þar sem
:v_{\perp} er brautarhraði eindarinnar, hornrétt á segulsviðið.

Tíðni hringhreyfingarinnar fæst með:
:\nu = \frac{q B}{2 \pi m}

Sambandið hér að ofan fæst með því að gera ráð fyrir að hraðinn sé fjarri ljóshraða og að Lorentzkraftur sé jafn miðsókarkrafti hringhreyfingarinnar. Þannig má einangra geislann *r* út úr jöfnunni.

Ef ögnin er rafeind fæst
:\nu_e = 2,80\times10^{10}B \mathrm{..Hz}
og ef um róteind er að ræða gildir
:\nu_p = 1,50\times10^{7}B \mathrm{..Hz},
þar sem segulsviðsstyrkurinn er gefinn í einigunni tesla.

Ef hraði eindanna nálgast ljóshraða þarf að reikna með jöfnum afstæðiskenningarinnar og er þá talað um *[[samhraðlageislun]]*.
Lögmaður (íslenskt embætti)

**Lögmaður** var embætti í íslensku stjórnsýslunni frá lokum þjóðveldis 1262 og voru lögmenn æðstu menn dómskerfisins innanlands. 

Þegar Íslendingar gengu Noregskonungi á hönd var embætti lögsögumanns lagt niður og í staðinn kom embætti lögmanns. Fyrst var lögmaðurinn aðeins einn yfir allt landið en innan fárra ára var ákveðið að þeir skyldu vera tveir, annar norðanlands og vestan en hinn var lögmaður sunnan og austan. Lögmenn settu Alþingi og slitu því. Þeir sátu í lögréttu, stýrðu fundum hennar og nefndu lögréttumenn í dóma. Þeir völdu líka lögréttumenn ásamt sýslumönnum. Lögmenn voru nær alltaf íslenskir, öfugt við hirðstjóra og fógeta, sem oftar en ekki voru erlendir þegar kom fram yfir miðja 15. öld. Lögmenn voru kosnir af lögréttu en konungur staðfesti kjör þeirra.

## Eitt og annað
* Varast skyldi að kalla lögmann í ofangreindri merkingu lögfræðinga, þó lögfræðingar séu oft kallaðir lögmenn. 
* Lögmaður er einnig titill forsætisráðherrans í ríkisstjórn Færeyja.

## Tengt efni
* Listi yfir lögmenn norðan og vestan
* Listi yfir lögmenn sunnan og austan
Silfurhesturinn

**Silfurhesturinn** (stundum uppnefndur **Sokki**) voru bókmenntaverðlaun dagblaðanna í Reykjavík og voru veitt af bókmenntagagnrýnendum. Verðlaunin voru ekki bundin við skáldverk eingöngu heldur líka rit sem voru talin hafa bókmenntalegt gildi. Silfurhesturinn var veittur fyrst árið 1967 og á hverju ári til ársins 1974. Jóhannes Jóhannesson smíðaði gripinn. 

Um tíma var Silfurhesturinn kallaður „Sokki“. Það var vegna rifrildis sem hófst um Silfurhestinn árið 1968 þegar Guðbergur Bergsson, þá enn umdeildur höfundur, hlaut verðlaunin. Ragnar í Smára lét þá svo um mælt við afhendingu verðlaunanna að þetta væri djarfasta verðlaunaveiting sem sögur færu af. 

## Verðlaunahafar
* 1967 - Snorri Hjartarson - *[[Lauf og stjörnur]]*
* 1968 - Guðbergur Bergsson - *[[Ástir samlyndra hjóna]]* 
* 1969 - Halldór Laxness - *[[Kristnihald undir Jökli (bók)|Kristnihald undir Jökli]]*
* 1970 - Helgi Hálfdanarson - (...fyrir Shakespeare-þýðingar sínar. Helgi tók ekki við verðlaununum því hann hafði þá reglu að þiggja ekki viðurkenningu af neinu tagi). 
* 1971 - Jóhannes úr Kötlum - *[[Ný og nið]]*
* 1972 - Indriði G. Þorsteinsson - *[[Norðan við stríð]]*
* 1973 - Ólafur Jóhann Sigurðsson -  *[[Hreiðrið]]*
* 1974 - Hannes Pétursson - *[[Ljóðabréf]]*
* 1975 - Enginn silfurhestur veittur. 

## Tengt efni
* Silfurlampinn

## Tilvísanir
Dietrich Bonhoeffer

**Dietrich Bonhoeffer** (4. febrúar 1906 í Breslau – 9. apríl 1945, útrýmingabúðunum í Flossenbürg) var einhver þekktasti þýski guðfræðingur 20. aldar. Hann barðist ötullega gegn nasistum bæði í orði og verki og var einhver fyrsti þýski guðfræðingurinn til að gera sér grein fyrir hvílík hætta stafaði af hinni nýju stjórn Hitlers í Þýskalandi árið 1933.

Bonhoeffer var frá upphafi liðsmaður Játningarkirkjunnar þýsku sem sá að stuðningur við Hitler og nasismann fékk engan veginn samrýmst kristinni trú.

## Heimildir
* 

## Tenglar
*Dietrich Bonhoeffer home page.
* Grein eftir Ólaf Odd Jónsson á vef Keflavíkurkirkju
Vígslóði

**Vígslóði** er sá hluti hinna fornu þjóðveldislaga Íslendinga sem fjallar um manndráp og áverka. Hann var með því allra fyrsta sem fært var í letur á Íslandi, á Breiðabólstað í Vesturhópi veturinn 1117-1118 sem hluti af Hafliðaskrá. Síðar varð hann hluti af lögbókinni Grágás.

Yfirskrift Vígslóða er: „Hér hefr upp víg slóða“ og textinn hefst á orðunum: „Þat er mælt þar er menn finnast á förnum vegi ok hleypr maðr til manns lögmætu frumhlaupi ok varðar þat fjörbaugsgarð“.
Jónshús

**Jónshús** (eða **Hús Jóns Sigurðssonar**) (danska: *Islands Kulturhus*) er hús Jóns Sigurðssonar sjálfstæðishetju og konu hans Ingibjargar Einarsdóttur á Øster Voldgade 12 (áður númer 8) í Kaupmannahöfn. Götuna nefna Íslendingar oft *Austurvegg*. Jón og Ingibjörg bjuggu á þriðju hæð í húsinu frá 1852 til dauðadags 1879. Húsið myndar hornið á Øster Voldgade og Stokhusgade.

Carl Sæmundsen kaupmaður afhenti Alþingi húsið til eignar 17. júní 1966.  

Í Jónshúsi er starfsemi sem tekur bæði til menningar og félagsstarfs. Á fyrstu hæð í Jónshúsi er samkomusalur þar sem oft eru samkomur og sýningar íslenskra listamanna. Á annarri hæð er fræðimannsíbúð. Á þriðju hæð hússins er sýning um líf og starf Jóns forseta, auk bókasafns. Á fjórðu hæð er önnur fræðimannsíbúð. Í húsinu er aðstaða fyrir félagsstarfsemi Íslendinga sem búsettir eru á Kaupmannahafnarsvæðinu

Á skilti utan á Jónshúsi stendur: 
:Jón Sigurðsson átti hér heimili frá haustinu 1852 og dó hér 1879. „Óskabarn Íslands, sómi þess, sverð og skjöldur“.

## Tenglar
* Jónshús.dk
* ''Þrjár fínar piparmeyjar og afturgenginn greifi''; grein á Mbl.is
* ''Bústaður Jóns forseta afhentur Alþingi Íslendinga''; grein í Þjóðviljanum 1966
* ''Jónshús miðstöð menningar- og félagslífs Íslendinganna í Höfn''; grein í Vísi 1979
Cesc Fabregas

**Francesc „Cesc“ Fabregas i Soler** (fæddur 4. maí 1987) er spænskur fyrrum fótboltamaður sem spilaði m.a. fyrir Arsenal, Chelsea FC og F.C. Barcelona. Hann spilaði fyrir spænska landsliðið.

## Ferill
Hann fæddist í Vilassar de Mar, Barselóna, Katalóníu. Hann byrjaði fótboltaferil sinn með CE Mataró, áður en hann var keyptur af FC Barcelona í uppeldistarf félagsins, 10 ára að aldri árið 1997..
Hann gerði samning við Arsenal þann 11. september 2003. Hann átti erfitt uppdráttar en vinskapur hans við Philippe Senderos hjálpaði honum að koma sér fyrir Hann fór ekki beint inn í aðaliðið en leit upp til leikmanna eins og Patrik Vieira og Gilberto Silva. Fyrsti leikur hans fyrir Arsenal var þann 23. október 2003, gegn Rotherham United.

## Heimildir
Record Records

**Record Records** er plötuútgáfa sem gefur út plötur eingöngu á Íslandi. Eigandi og framkvæmdastjóri fyrirtækisins er Haraldur Leví Gunnarsson. Hann stofnaði útgáfuna í lok árs 2007. Meðal þeirra sveita sem Record Records gefur út eru:

## Hljómsveitir gefnar út hjá Record Records
* Agent Fresco
* Bloodgroup
* Botnleðja
* Ensími
* Foreign Monkeys
* Kiriyama Family
* Lada Sport
* Lára Rúnarsdóttir
* Lockerbie
* Mammút
* Moses Hightower
* Of Monsters and Men
* Ojba Rasta
* Orphic Oxtra
* Pollapönk
* Retro Stefson
* Sykur
* Tilbury

## Útgáfur
* Pollapönk - Aðeins Meira Pollapönk (2. nóvember 2011)
* Sykur - Mesópótamía (25. október 2011)
* Orphic Oxtra - Kebab diskó (14. október 2011)
* Of Monsters and Men - My Head Is an Animal (20. september 2011)
* Lockerbie - Ólgusjór (7. júlí 2011)
* Agent Fresco - A Long Time Listening (22. nóvember 2010)
* Ensími - Gæludýr (10. nóvember 2010)
* Bloodgroup - Dry Land (12 tommu vínyll) (13. október 2010)
* Sing For Me Sandra - Apollo's Parade (28. september 2010)
* Lada Sport - Love Is Something I Believe In (7 tommu vínyll) (16. júní 2010)
* Pollapönk - Meira Pollapönk (31. maí 2010)
* Bloodgroup - Dry Land (2. desember 2009)
* Sykur - Frábært eða frábært (14. október 2009)
* Lára - Surprise (12. október 2009)
* Foreign Monkeys - Pí (29. apríl 2009)
* Mammút - Karkari (27. ágúst 2008)

## Tenglar
* Heimasíða Record Records
Haraldur Leví Gunnarsson

**Haraldur Leví Gunnarsson** (fæddur 18. ágúst 1987) er trommuleikari og hljómplötuútgefandi. Hann er eigandi hljómplötuútgáfunnar Record Records og hefur spilað á trommur með hljómsveitum á borð við Lada Sport og Lifun. Einnig hefur hann verið einn af stjórnendum 90's þáttarins Sonic frá fyrsta þætti.
Samsemd

**Samsemd** getur átt við 

* samsemd í félagsvísindum
* samsemd í heimspeki
* samsemd (stærðfræði) í stærðfræði, það að hafa sama gildi: \{(x, x)\;|\;x\in X\}.

## Tengt efni
* Aljafna
* Jafnaðarmerki (einnig samsemdarmerki)
* Samsemdarmótun
* Samsemdarsetning
* Samsemdarvensl
Björgunarsveitin Húnar

**Björgunarsveitin Húnar** er íslensk björgunarsveit á Hvammstanga. Hún var stofnuð 27. febrúar 2007 með sameiningu Flugbjörgunarsveitar Vestur-Húnavatnssýslu og Björgunarsveitarinnar Káraborgar á Hvammstanga. Starfssemi björgunarsveitarinnar miðast við að geta leyst þau verkefni við leit og björgun sem til hennar er leitað með jafnt á sjó sem landi. Björgunarsveitin starfar innan Slysavarnafélagssins Landsbjargar. Starfssvæði sveitarinnar nær yfir Húnaþing vestra, Bæjarhrepp og Strandabyggð inn í Bitrubotn.

Á Hvammstanga eru höfuðstöðavar björgunarsveitarinnar í björgunarstöðinni Húnabúð, einnig á björgunarsveitin aðra björgunarstöð að Reykjaborg á Laugarbakka í Miðfirði. Á Borðeyri við Hrútafjörð er líka staðsett ein af björgunarbifreiðum sveitarinnar.

Öll starfsemi björgunarsveitarinnar er unnin í sjálboðavinnu hvort við á um leit, björgun, æfingar eða fjáröflun til starfseminnar. Einnig er mikið samstarf við Slysavarnadeildina Káraborg og Rauðakrossdeildina á Hvammstanga.

## Unglingadeildin Skjöldur

Innan björgunarsveitarinnar starfar líka líka Unglingadeildin Skjöldur og er starfsemin miðuð við að börn í 9. bekk og eldri, það er að segja þar til þau geta gengið til liðs við björgunarsveitina á átjánda ári. Deildin var stofnuð 2008 en starfsemi hennar byggist á að gera félagana undirbúna fyrir störf í björgunarsveit er þau ná átján ára aldri.

Starfsemin er mjög samofin starfssemi björgunarsveitinni og vinna unglingarnir saman með björgunarsveitinni að hinum ýmsu málum m.a. fjáröflun, æfingum o.fl.

### Myndir úr starfi Unglingadeildarinnar

Mynd:skjoldur5.jpg|Á tindi Tröllakirkju
Mynd:skjoldur4.jpg|Sigið í Vesturárgili
Mynd:skjoldur2.jpg|Kafað í sundlauginni á Hvammstanga
Mynd:skjoldur3.jpg|Við vörðuna á toppi Þrælsfelli


## Tenglar
* Björgunarsveitin Húnar
Levin og Munksgaard

**Levin og Munksgaard** – (eða **Levin & Munksgaard**) – var bókaforlag sem var stofnað árið 1917 af Einari Munksgaard og Otto Levin, og var það fyrst til húsa á Åboulevarden í Kaupmannahöfn. 

Ejnar Munksgaard var driffjöðrin í starfseminni, og eftir að Otto Levin dó (1933) varð Munksgaard einn eigandi forlagsins, sem þó hélt nafninu „Levin & Munksgaard“ til um 1940, að nafnið breyttist í „Ejnar Munksgaard“. 
Forlagið fluttist á Nørregade í Kaupmannahöfn árið 1925, og haslaði sér þar völl sem vísindalegt forlag og bókaverslun fast við Háskólann og dómkirkjuna. Seinna fluttist útgáfustarfsemin að Nørre Søgade 35. 

Ejnar Munksgaard gerði forlagið með tímanum að stórfyrirtæki, sem gaf út fjölda alþjóðlegra tímarita, einkum á sviði læknisfræði og tannlækninga. 

Árið 1964 var Munksgaards-forlagið selt enska útgáfurisanum Blackwell Science í Oxford. Eftir 1970 var forlagið með umtalsverða starfsemi í Danmörku, var t.d. kunnur útgefandi námsbóka, og eftir 1980 beindist starfsemin einnig að fræðiritum og fagurbókmenntum. Árið 1999 var sá hluti starfseminnar seldur. 

Munksgaard er í dag eingöngu vísindalegt útgáfufyrirtæki, sem gefur út alþjóðleg vísindaleg tímarit, og er hluti af Wiley-útgáfusamsteypunni.

## Tenglar
*Vefsíðan munksgaard.dk
Konstantinopolsky byrjun

**Konstantinopolsky byrjun** er mjög sjaldséð skákbyrjun sem kemur upp eftir leikina 1.e4 e5 2.Rf3 Rc6 3.g3. Byrjunin var fyrst tefld í skákinni Konstantinopolsky – Ragozin, Moskvu 1956 og þaðan dregur hún naf sitt. Samkvæmt ChessBase þann 1. nóvember 2009 hefur byrjunin verið tefld 346 sinnum og meðal annars af skákmeisturum eins og: Rozentalis, Kovchan og Nevostrujev.
Gustav Holst

**Gustav Theodore Holst** (21. september 1874 – 25. maí 1934) var breskt tónskáld, þekktastur fyrir hljómsveitarverkið *[[Pláneturnar]]*.
Dímítrís Krístofías

**Dímítrís Krístofías** (gríska: Δημήτρης Χριστόφιας; 29. ágúst 1946 – 21. júní 2019) var sjötti forseti Kýpur. Krístofías var formaður kommúnistaflokksins AKEL og er fyrsti og hingað til eini þjóðarleiðtogi innan Evrópusambandsins sem er kommúnisti. 

## Yngri ár
Krístofías fæddist í Dikomo í Kýreníuhéraði í tyrkneska hluta Kýpur. Hann byrjaði snemma í pólitík og gegndi nokkrum embættum í ungliðahreyfingu AKEL (Framsóknarflokkur verkamanna á Kýpur). Faðir hans, sem dó árið 1987, var meðlimur í PEO (Sameinaða Kýpverska alþýðubandalagið). Hann lauk efri-skóla menntun árið 1964. 
Þegar hann var 14 ára gerðist hann meðlimur í Framsæknu samtökum efri-skólanemenda og þegar hann var 18 ára gekk hann í EDON (ungliðahreyfing AKEL), PEO og AKEL.
Krístofías stundaði nám við Félagsvísindastofnunina og Félagsvísindaakademíuna í Moskvu þar sem hann lauk námi og útskrifaðist með doktorspróf í heimspeki í sögu.

## Tenglar
* [Opinber heimasíða Dimitris Kristófías ([gríska])]
Geirfuglsmálið

***Geirfuglsmálið*** var landssöfnun sem fór fram snemma árs 1971 til að safna fyrir kaupum á uppstoppuðum geirfugli, sem boðinn yrði upp hjá Sotheby's uppboðsfyrirtækinu í London. Valdimar Jóhannesson, þá blaðamaður og síðar lögmaður, var forgöngumaður söfnunarinnar. Um tvær milljónir króna söfnuðust. Fuglinn var boðinn upp rétt fyrir kl. 13, fimmtudaginn 4. mars 1971, og féll hann Íslendingum í skaut fyrir 9.000 sterlingspund eftir snarpa sennu við fulltrúa DuPont ættarinnar. Þetta var gríðarlegt verð fyrir slíkan grip, líklega heimsmet á þeim tíma. Fyrri eigandi fuglsins var *Raben-Levetzau* barón.

Náttúrugripasafn Íslands fékk geirfuglinn til varðveislu og er hann þar til sýnis, sá eini á landinu.

## Heimildir
* ''„Andrúmsloftið var nánast rafmagnað“''; Morgunblaðið, föstudag 5. mars 1971
Skákbyrjun

**Skákbyrjun** kallast nokkrir fyrstu leikir í skák. Skákmeistarar tefla oftast þekktar skábyrjanir og teflist þá skákin gjarnan samkvæmt ákveðinni leikjaröð í 10 til 20 leiki. Skákbyrjanair hafa marga undirflokka.

## Algengustu skákbyrjanir

* Aljekínsvörn
* Caro-Kann vörn
* Drottningarbragð
* Enskur leikur
* Fjögurra riddara tafl
* Franskur leikur (Frönsk vörn)
* Hollensk vörn
* Indversk vörn
* Ítalskur leikur
* Kóngsbragð
* Norræn vörn 
* Philidor-vörn
* Pirc-vörn 
* Réti byrjun
* Rússnesk vörn (Petrovsvörn) 
* Sikileyjarvörn
* Skoski leikurinn
* Spænskur leikur
* Tveggja riddara tafl

Byrjanir kallast *varnir*, þegar svartur leikur þeim.
## Sjá einnig
* Miðtafl
* Endatafl
* Listi yfir skákbyrjanir
Kjörnir alþingismenn 1974

Þetta er **listi yfir kjörna Alþingismenn** eftir Alþingiskosningarnar 1974.

## Reykjavíkurkjördæmi

## Reykjaneskjördæmi

## Suðurlandskjördæmi

## Austurlandskjördæmi

* Árið 1977 varð Lúðvík Jósepsson formaður Alþýðubandalagsins

## Norðurlandskjördæmi eystra

## Norðurlandskjördæmi vestra

## Vestfjarðakjördæmi

## Vesturlandskjördæmi

* Árið 1977 kom Ingiberg Jónas Hannesson inn fyrir Jón Árnason

## Landskjörnir

## Samantekt

## Ráðherrar

## Forsetar Alþingis

## Formenn þingflokka
LIBOR

**LIBOR** eða „*London Interbank Offered Rate*“ eru millibankavextir í London en það er sú vaxtaprósenta sem stærstu alþjóðlegu bankarnir í London nota þegar þeir veita lán sín á milli. 

Þeir vextir sem almennt gilda á markaði fyrir lánsfé á milli bankastofnana kallast millibankavextir. Millibankavextir eru breytilegir og fara eftir kjörum á markaði hverju sinni. Á millibankamarkaði miðla fjármálastofnanir inn- og útlánum sín á milli til ákveðins tíma, yfirleitt frá einum degi til eins árs. Ef stöðugt er hægt að ganga að því vísu að fyrir hendi séu tilboð í skammtímalán til mismunandi tíma í nægilega stórum fjárhæðum á ákveðnum kjörum er talað um formlegan millibankamarkað. Með slíkum markaði verða til sýnilegir vextir og markaðskjör eru uppfærð jafnt og þétt í takt við breyttar markaðsaðstæður. Sé fjárþörf mikil á markaðinum hækka vextir, en lækka við mikið framboð.

LIBOR-vextir eru þau kjör sem bjóðast á lánum í tilteknum gjaldmiðli á millibankamarkaði í London á þeim tíma sem vextirnir eru ákvarðaðir. Þessi vextirnir eru skráðir einu sinni á dag af Samtökum breskra banka (e. The British Bankers’ Association) með því að haft er samband við 8, 12 eða 16 fyrirfram ákveðnar alþjóðlegar fjármálastofnanir sem starfa í London og tekið meðaltal vaxtatilboða þeirra eftir að ákveðinn fjöldi lægstu og hæstu tilboða hefur verið tekin út. 

LIBOR- vextir eru til fyrir 10 gjaldmiðla. LIBOR-vextir eru síðan notaðir sem viðmiðunarvextir í fjármálaviðskiptum um allan heim, hvort sem um er að ræða hefðbundin lán, gjaldmiðlasamninga eða afleiðuviðskipti.

Millibankavextir eru til á öllum millibankamörkuðum og bera gjarnan svipaðar skammstafanir. Þannig heita vextir á millibankamarkaði í Evruríkjunum EURIBOR en í Reykjavík REIBOR.

## Heimildir
* Upplýsingar um London Interbank Offered Rate (LIBOR) á Wikipedia á ensku.
* Sérstakur LIBOR vefur Samtaka breskra banka (e. The British Bankers’ Association)

## Tenglar
* ''Libor-hneykslið''; fréttir þar um samkvæmt Huffingtonpost 2012
Þýska öldin

**Þýska öldin** er það tímabil í Íslandssögunni þar sem þýskir kaupmenn voru ráðandi í utanríkisverslun Íslendinga og stunduðu einnig veiðar við Íslandsstrendur og útgerð frá íslenskum verstöðvum.

Elsta heimild um siglingu þýskra kaupmanna til Íslands er frá 1432 en frá því um 1470 voru komur þeirra árvissar og er þýska öldin talin hefjast um það leyti. Hún stóð svo alla 16. öldina, eða þar til einokunarverslun var komið á í upphafi 17. aldar. Þýsku kaupmennirnir tilheyrðu miklu verslunarsambandi sem kallaðist Hansasambandið og réði nær allri verslun í Norður-Evrópu og við Eystrasalt. Þeir Hansakaupmenn sem hingað sigldu voru flestir frá Lübeck (Lýbiku), Hamborg og Bremen (Brimum). Voru tengsl Íslendinga við Þýskaland töluvert mikil á þessum tíma og ýmsir ungir Íslendingar fóru t.d. til Þýskalands til náms.

Englendingar höfðu verið allsráðandi í Íslandsverslun frá því um 1415 og kallast það tímabil enska öldin. Þegar þýsku kaupmennirnir komu á vettvang urðu víða átök á milli þeirra og Englendinga um verslunarhafnir og verstöðvar og kom stundum til bardaga. Þjóðverjar náðu smátt og smátt undirtökum í versluninni en Englendingar voru þó áfram við landið í einhverjum mæli, versluðu við Íslendinga og veiddu fisk.

Höfðuðstöðvar Hansakaupmanna voru í Hafnarfirði og má segja að þar hafi helsta höfn og útflutningsmiðstöð landsins verið á þeim tíma. Þar var fyrsta lútherska kirkjan á Íslandi reist, líklega 1533, og stóð hún þar til þýsku öldinni lauk. Þjóðverjar létu sér ekki nægja að versla hér, heldur hófu þeir útgerð, settust að á útvegsjörðum og réðu Íslendinga til að róa til fiskjar fyrir sig, og varð sumstaðar til svolítill vísir að sjávarþorpum. Þetta féll íslenskum bændum og höfðingjum illa því þeir áttu þá erfiðara með að fá vinnufólk. 

## Píningsdómur
Árið 1490 gerðu þeir Hans Danakonungur og Hinrik 7. Englandskonungur samning um að Englendingum væri heimilt að versla og fiska við Ísland. Þessum samningi var lýst á Alþingi og um leið að þýskir kaupmenn, þeir sem konungsbréf hefðu, mættu einnig versla hér. En lögmenn og lögréttumenn samþykktu á móti að engir útlendir menn mættu hafa hér vetursetu að nauðsynjalausu, hafa Íslendinga í vinnu eða gera út skip, og engir búðsetumenn mættu vera í landinu sem ekki ættu fénað sér til framfæris, heldu skyldu eignalitlir menn vera vinnumenn hjá bændum. Þessi dómur kallast Píningsdómur, kenndur við Diðrik Píning hirðstjóra, og má leiða að því líkur að þar með hafi verið komið í veg fyrir þéttbýlismyndun á Íslandi í margar aldir.

Þýsku öldinni lauk sem fyrr segir þegar einokunarverslun var komið á 1602 og Danir einir máttu versla á Íslandi en fyrst í stað voru sumir dönsku kaupmannanna raunar leppar fyrir Hansakaupmenn.

## Heimildir
* 
* 

## Tenglar
* ''Samskipti Íslendinga og Þjóðverja á miðöldum''; grein í Morgunblaðinu 1977
REIBOR

**REIBOR** er skammstöfun fyrir Reykjavík Interbank Offered Rate og á við um vexti á millibankamarkaði í Reykjavík, þar sem bankar lána fé sín á milli.  

## Tengt efni
LIBOR