open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Búmerki

**Búmerki** (eða **eignarmark**) er merki um eignarhald sem fyrr á tímum var skorið eða rist í hluti, oft samsett úr rúnum (bandrúnum). Jón Sigurðsson skrifaði  9. júlí 1868 handrit að grein  um innsigli, fangamörk og önnur merki einstaklinga til sönnunar eignaréttar.

## Heimildir
* Föng til búmarkafræði,Árbók Hins íslenzka fornleifafélags, 01.01.1975
* Þjöl með búmerki
* Handrit með grein Jóns Sigurðssonar
Súrur

**Súrur** (fræðiheiti: *Rumex*) er ættkvísl um 200 tegunda af súruætt. Súrur eru mjög algengar fjölærar plöntur sem aðalega vaxa á norðurhveli jarðar en nokkrar tegundir hafa þó verið fluttar annað og vaxa þær nú orðið nær alstaðar. Á sumar þeirra er litið sem illgresi á meðan aðrar eru ræktaðar sem matjurtir.

Á Íslandi vaxa fjórar tegundir af súrum: Túnsúra, hundasúra, njóli og hrukkunjóli.

## Dæmi um tegundir
* *[[Rumex acetosa]]* - Túnsúra
* *[[Rumex acetosella]]* - Hundasúra
* *[[Rumex alpinus]]* 
* *[[Rumex aquaticus]]* 
* *[[Rumex arcticus]]*
* *[[Rumex crispus]]* - Hrukkunjóli
* *[[Rumex longifolius]]* - Njóli
* *[[Rumex obtusifolius]]* - Borgarnjóli
Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais

**Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais** (oft nefndur **PUC-MG**) er ríkisrekinn rannsóknarháskóli í Belo Horizonte, Minas Gerais, Brasilíu.

Skólinn var stofnaður árið 1958.

## Tilvísanir


## Tenglar

*PUC-MG  – opinber vefsíða skólans
Hreinn Skjöldur

**Hreinn Skjöldur** er íslenskur grínþáttur skrifaður af Ágústi Bent Sigurbertssyni, Steinda Jr. og Magnúsi Leifssyni. Ágúst Bent Sigurbertsson leikstýrði þáttunum. Þættirnir voru sýndir á  Stöð 2 frá 30. nóvember 2014 til 11. janúar 2015. Leikarar voru Steindi Jr, Pétur Jóhann Sigfússon og Saga Garðarsdóttir. Þættirnir fjalla um daglegt líf *Hreins Skjaldars* (Steindi Jr), *Gunna* (Pétur Jóhann) og *Hörpu* (Saga Garðars). Þættirnir voru 7 talsins.

## Þættirnir
Listi yfir aðalumræðuefni í hverjum þætti:

# Hreinn Skjöldur fer á AA fundi. Maðurinn sem stjórnar fundunum er að selja drykki sem eru úr heilanum á fólki.
# Hreinn Skjöldur, Gunni og Harpa eru á leið frá þjóðhátíð í Heimaey. Hreinn Skjöldur tekur alla stjórn á skipinu og siglar til partíeyjarinnar.
# Hreinn Skjöldur og Gunni eru á skemmtistað í Reykjavík, eigandi staðarins breytist í eðlu. Gunni fer með fólki í mótmælagöngu til að mótmæla eðlunni. 
# Harpa reynir fyrir sér í frisbígolfi. Gunni skráir hana í mót. Hreinn Skjöldur fær stuðningsmannateymi með sér til að hvetja Hörpu.
# Hreinn Skjöldur lendir í slysi sem gerir það að verkum að hann getur borðað endalust. Hann tekur því þátt í kappáti í Surtsey. 
# Gunni er ráðinn sem kennari í skóla. Hann þarf hjálp við krakkanna og fær Hreinan Skjöld til að þykjast vera nemandi í bekknum til að hann gæti fengið athygli en hann er ekki mikið að hjálpa Gunna. Skólastjórinn dáleiðir krakkanna til að hlýða sér.
# Hreinn Skjöldur reynir fyrir sér sem rannsóknarlögreglumaður. Hann rannsakar þrjú morð. Harpa skráir sig í ungfrú-ísland. Gunni fær sár og er í félagsskap með ljótu fólki. Þau gefa honum verkefni að drepa Hörpu.
Grunnskólinn á Vopnafirði

**Grunnskólinn á Vopnafirði** er grunnskóli í Vopnafirði. Skólinn þjónar Vopnafjarðarhreppi. Í skólanum eru um 100 nemendur og 30 starfsmenn.
Raptr

**Raptr** er vefsetur, félagsnet og forrit sem sérstaklega er miðað við þá sem spila tölvuleiki. Notendur hlaða niður forriti og það forrit safnar upplýsingum um hvaða leikir eru á tölvu notandans, hve lengi þeir eru spilaðir og hver frammistaða notandans er í hverjum leik. Þessar upplýsingar eru sendar til vefsetursins og geta þá aðrir spilarar fylgst með slíkri tölfræði hjá vinum sínum. Vefurinn fór í loftið 3. september 2008.

## Tenglar

* Rapt vefsetur
* Raptr Blogg
League of Legends

**League of Legends** eða LOL er MOBA leikur sem hannaður er og gefinn út af  Riot Games fyrir Microsoft Windows,Nintendo og Mac OS X. Leikurinn er byggður á hugmyndum frá Defense of the Ancients (DotA) fyrir tölvuleikinn Warcraft III: The Frozen Throne*. 
Það er ókeypis að spila leikinn en hann er kostaður af örviðskiptum. Leikurinn kom á markað 27. október 2009 og hefur síðan notið sívaxandi vinsæld og var í árið 2012 samkvæmt upplýsingum í *Forbes* tímaritinu sá PC leikur sem mest var spilaður í Norður-Ameríku og Evrópu miðað við hve margar klukkustundir fóru í leikjaspilun. 

Í leiknum *League of Legends* eru spilarar í hlutverki eða "champion" og hafa sérstaka eiginleika og berjast við lið á móti öðrum leikendum eða tölvustýrðum champions. Í vinsælasta leikham er markmið hvers liðst að eyða nexus hjá liðum andstæðinga en það er bygging sem er í hjarta vígis sem er umlukið varnarvirkjum. Hver *League of Legends''-leikur byrjar á að allir champions eru veikir og eflast með að safna gulli og reynslu gegnum leikinn. 

Öflugt samfélag er kringum leikinn. Riot Games skipuleggur keppnir þar sem átta atvinnulið eru í hverri heimsálfu.

## Tenglar
* Keppni í League of Legends
* 260 keppa í League of Legends á Skjálftamótinu
Náttúruverndarráð Íslands

**Náttúruverndarráð** var ráðgefandi nefnd á vegum íslenska ríkisins sem varð til með nýjum náttúruverndarlögum árið 1956. Sams konar ráð höfðu þá starfað á hinum Norðurlöndunum um nokkurt skeið. Náttúruverndarlögin voru fyrsta löggjöfin sem fjallaði almennt um náttúruvernd á Íslandi en þar var áhersla lögð á verndun náttúruminja. Gert var ráð fyrir því að í hverri sýslu starfaði náttúruverndarnefnd sem gæti skotið málum til náttúruverndarráðs. Ráðið heyrði undir menntamálaráðuneytið. Meðal þess fyrsta sem ráðið beitti sér fyrir var friðun hraunhella í Gullborgarhrauni og Rauðhóla við Reykjavík.

Í Náttúruverndarráði voru forstöðumenn þriggja deilda Náttúrugripasafnsins (jarðfræði, grasafræði og dýrafræði), einn fulltrúi Búnaðarfélags Íslands, einn fulltrúi Skógræktarfélags Íslands og einn fulltrúi Verkfræðingafélags Íslands og loks sjöundi fulltrúinn, lögfræðingur sem gegndi formennsku í ráðinu og var valinn af menntamálaráðherra.

Árið 1971 var náttúruverndarlögunum breytt. Ráðherra valdi áfram formann ráðsins og varaformann en aðrir í Náttúruverndarráði voru kosnir á Náttúruverndarþingi. Þá var opnuð skrifstofa Náttúruverndarráðs og starfsemi þess jókst mjög mikið.

Árið 1996 var lögum um náttúruvernd enn breytt. Frá upphafi árs 1997 var fulltrúum í Náttúruverndarráði fjölgað í níu, einn tilnefndur af Náttúrufræðistofnun Íslands, Háskóla Íslands, Bændasamtökum Íslands, Ferðamálaráði og skipulagsstjóra ríkisins, þrír kosnir af Náttúruverndarþingi og formaðurinn skipaður án tilnefningar af umhverfisráðherra. Þá breyttist aftur starfsvið náttúruverndarráðs því að ný stofnun, Náttúruvernd ríkisins, tók við skrifstofu ráðsins. Árið 2001 ákvað svo Siv Friðleifsdóttir umhverfisráðherra að leggja Náttúruverndarráð niður. Eftir miklar deilur um Kárahnjúkavirkjun 2003-4 þar sem Náttúruvernd ríkisins hafði meðal annarra sett sig upp á móti framkvæmdinni, var sú stofnun lögð niður innan umhverfisráðuneytisins.
Veröld sem var

***Veröld sem var*** (þýska: *Die Welt von Gestern: Erinnerungen eines Europäers*) er sjálfsævisaga eftir Stefan Zweig, sem hann hóf að skrifa árið 1934. Zweig flúði frá Þýskalandi til Englands og loks til Brasilíu, þar sem hann lauk við söguna árið 1942 og póstlagði handritið.  Daginn eftir styttu Zweig-hjónin sér aldur.

## Tengill
* Veröld sem var (upplestur á youtube)
Daníel Á. Daníelsson

**Daníel Ágúst Daníelsson** (1902 – 1995) var íslenskur læknir og ljóðaþýðandi, fæddur að Hóli í Önundarfirði. Daníel nam læknisfræði í Bandaríkjunum en tók Cand. med. próf frá HI 1935. Hann var héraðslæknir Hesteyrarlæknishéraði 1938 – 1939 og starfandi læknir á Siglufirði 1939 – 1944, gerðist síðan héraðslæknir á Dalvík 1944 – 1972 og bjó í Árgerði. Hann lét reisa íbúðarhúsið sem nú stendur og teiknaði það að hluta sjálfur. Daníel þýddi Sonnettur William Shakespeares, 154 talsins, og Andalúsíuljóð arabískra skálda. Hann ritaði einnig merkan formála og eftirmála að bókinni. Margar ljóðaþýðingar hans birtust í tímaritum á borð við *Ganglera* og *[[Tímarit Máls og menningar]]*.

Kona Daníels var Dýrleif Friðriksdóttir. 

## Þýðingar
* Andalúsíuljóð arabískra skálda, 1994
* Nadine Gordimer, Saga sonar míns, 1991
* William Shakespeare, Sonnettur, 1989.
MOBA leikur

**MOBA leikur** (Multiplayer online battle arena) einnig þekkt sem ARTS (action real-time strategy) er ein gerð tölvuleikja sem var upprunalega undirgerð af rauntímaherkænskuleik (RTS) þar sem spilari stýrir einni persónu í einu eða tveimur liðum. Markmiðið er að eyða aðalstrúktúr andstæðinga með aðstoð tölvustýrðra eininga sem koma á tilteknum tíma fram á sviðið eftir fyrirfram gefnum farvegum. Persónur sem spilarar stýra hafa ýmsa eiginleika og styrkjast eftir því sem líður á leikinn. Þetta er tegund af  orustuspili sem byggir á herkænsku og í svona leikjum þá byggja spilarar yfirleitt ekki byggingar eða einingar. Dota sem byggir á *[[Warcraft III: The Frozen Throne|The Frozen Throne]]* var einn fyrsti útbreiddi leikur þessarar gerðar og fyrsti MOBA leikurinn sem hefur haldið stórar keppnir. Í kjölfar þess leiks komu svo *[[League of Legends]]* og *[[Heroes of Newerth]]* og síðan endurbætt útgáfa af Dota *[[Dota 2]]* auk fjölmargra annarra leikja.
Lord of the Rings Online

**Lord of the Rings Online** eða LOTRO er fjölnotendanetspunaleikur eða MMORPG leikur fyrir  Microsoft Windows and OS X. Leikurinn gerist í kynjaveröld sem byggir á sögum  J. R. R. Tolkien um Miðgarð og miðast við sama tímabil og Hringadrottinssaga. Það er ókeypis að spila leikinn en með keyptri áskrift þá aukast möguleikar spilara.
Dota 2

**Dota 2** er MOBA leikur frá  2013 en leikurinn byggir á *The Defense of the Ancients (DotA) Warcraft III: Reign of Chaos* og *Warcraft III: The Frozen Throne mod*. Framleiðandi leiksins er  Valve Corporation. Það er ókeypis að spila leikinn og til útgáfa fyrir Microsoft Windows, OS X and Linux. Eingöngu er hægt að nálgast leikinn gegnum Steam. Í Dota 2 er bardagar milli tveggja liða en fimm spilarar eru í hverju liði. Hvert lið hefur bækistöð og yfirráð yfir einu horni af leikvanginum.
Smite

**Smite** er tölvuleikur  sem er  þriðju persónu MOBA leikur. Spilarar velja sér goð eða yfirnáttúrulega veru  til að spila og leikurinn fer fram í orustum á leikvelli þar sem fimm spilarar spila á móti öðrum fimm spilurum. Hver persóna hefur sína sérstöku eiginleika og orku og markmið leiksins er að drepa óvininn Titan. Smite kom út 25. mars 2014.

## Tenglar
* Smite vefsetur 
* Smite Wiki
Ölduhryggur

**Ölduhryggur** er almennt nafnorð en einnig örnefni, nokkrir bæir bera nafnið: 
* ölduhryggur, almennt nafnorð sem haft er um efsta hlutann á öldu, hvort sem um er að ræða öldu í vökva eða í landslagi. Karlkyn, sterk beyging
* Ölduhryggur í Svarfaðardal
* Ölduhryggur við Öxnadal
* Ölduhryggur í Staðarsveit
Hululeikur

**Hululeikur** er tegund af tölvuleik þar sem spilarar fá umbun fyrir að dyljast til að forðast eða sigra andstæðinga. Í slíkum leikjum er spilari oft í felum, í dulargervi og reynir að forðast að framkalla hávaða. Í sumum leikjum getur spilari valið milli þess að læðast um og koma aftan að eða gera beina árás en stundum þannig að fleiri stig fást fyrir að dyljast. Sumir leikir blanda saman hululeik við fyrstu persónu skotleik og jafnvel pallaleiki.
The Dark Mod

**The Dark Mod** er tölvuleikur sem er frjáls hugbúnaður. Leikurinn er hululeikur og hugmynd leiksins er sprottin upp úr  Thief-leikjaflokknum frá  Looking Glass Studios. Í leiknum er grunnumhverfi og verkfæri fyrir meira en 80 leiðangra sem búnir hafa verið til af spilurum.

## Tenglar
* Vefsetur leiksins
* Moddb
* The Dark Mod Wiki
Oskíska

**Oskíska** er útdautt indóevrópskt tungumál á ítalísku greininni. Oskíska var töluð um mestan hluta Suður-Ítalíu síðustu fjórar aldirnar f.Kr. fyrir innrás latínunnar og Rómverja. Fyrir norðan oskískuna var töluð úmbríska sem líka var á sömu grein. Oskíska og úmbríska voru þó fjarlægari latínunni en falíska sem enn var töluð norðar. Mállýskumun þann sem þróaðist í latínu og ítölsku má að nokkru rekja til þessara umkomnu mála. Oskískan tórði einna lengst í Pompeii þar sem hún var enn töluð 80 árum e.Kr.
Útdautt tungumál

**Útdautt tungumál** er tungumál sem er ekki lengur talað af innfæddum málnotendum eða ekki lengur í notkun. Stundum er gerður greinarmunur á útdauðu tungumáli og dauðu tungumáli, sem er ennþá notað sem ritmál í sérstöku samhengi en ekki lengur í daglegum samskiptum. Yfirleitt deyr tungumál út þegar annað tungumál leysir það af hólmi, til dæmis þegar enska, franska, portúgalska, spænska og hollenska tóku við af sumum norðuramerískum málum undir nýlendustofnun.

Dauð tungumál, eins og latína, eru enn stundum notuð í vísindalegum, lögfræðilegum eða kirkjulegum tilgangi, ólíkt útdauðu tungumáli, sem enginn notar. Dæmi um útdauð tungumál eru fornkirkjuslavneska, biblíuhebreska, forngríska og sanskrít.

Í sumum tilfellum breytist tungumál svo mikið að það verður talið aðskilið frá málinu sem það á uppruna sinn í. Stundum er þá talað um móðurtunguna útdauða tungu, til dæmis norræna sem er upprunamál íslensku og annarra norðurgermanskra mála. Andstæðan við útdautt mál er nútímatungumál, það er tungumál með lifandi talendur, en þau eru rúmlega 7.300.

Í gegnum tíma hafa tilraunir verið gerðar til að endurvekja ýmis útdauð tungumál en þær hafa verið misfarsælar. Hebreskan er eina dæmið um mál sem var á þröskuldi útdauðans sem er nú lifandi nútímatungumál. 

## Tengt efni
* Tungumál í útrýmingarhættu
* Tungumáladauði
* Endurvakning tungumála
* Listi yfir tungumál í útrýmingarhættu
Jón Daði Böðvarsson

**Jón Daði Böðvarsson** (f. 25. maí 1992) er íslenskur atvinnumaður í knattspyrnu.

Jón hóf knattspyrnuferilinn sinn hjá uppeldisfélagi sínu UMF Selfoss þaðan hélt hann svo til norska liðsins Viking FK árið 2013. Hann var hluti af íslenska A-landsliðinu sem vann sér sæti á lokakeppni Evrópumótsins í knattspyrnu 2016 í fyrsta skipti í sögu karlalandsliðsins. Hann er barnabarn skáldsins Þorsteins frá Hamri.

## Knattspyrnuferill
### 2008-12: Selfoss
Fyrsti leikur Jóns Daða fyrir meistaraflokkslið UMF Selfoss var þann 2. júní 2008 í 4-1 bikarsigri á Skallagrími. Jón Daði, sem þá var aðeins 16 ára, kom inn á sem varamaður á 52. mínútu.

### 2017-2019: Reading FC
Sumarið 2017 fór Jón til Reading frá Wolverhampton Wanderers. Hann skoraði sína fyrstu þrennu í bikarleik í janúar 2018. Jón varð markahæstur fyrir liðið tímabilið 2017-2018.
### Millwall
Sumarið 2019 gekk Jón Daði til liðs við Millwall FC í Austur-Lundúnum. Hann var settur út úr liðinu 2021-2022 hjá nýjum þjálfara og yfirgaf félagið.
### Bolton Wanderers
Í janúar 2022 gekk Jón til liðs við Bolton Wanderers.

## Tilvísanir
Sagan af Tuma litla

***Sagan af Tuma litla*** (enska: *The Adventures of Tom Sawyer*) er skáldsaga frá árinu 1876 eftir bandaríska rithöfundinn Mark Twain. Bókin fjallar um Tuma, ungan dreng sem elst upp við Mississippifljótið. Sögusviðið er uppspunninn bær sem höfundurinn kallar St. Petersburg, en Twain sótti innblástur í sinn eigin heimabæ, Hannibal í Missouri, þegar hann skapaði sögusviðið.
Stikilberja-Finnur

***Stikilberja-Finnur*** (e. *Adventures of Huckleberry Finn*) er skáldsaga eftir bandaríska rithöfundinn Mark Twain. Bókin kom fyrst út í Bretlandi í desember árið 1884 en í Bandaríkjunum í febrúar árið 1885. Bókin er talin á meðal merkustu skáldsagna í sögu bandarískra bókmennta.

Sagan er sögð í fyrstu persónu en sögumaðurinn er Stikilberja-Finnur, vinur Tuma litla sem er sögumaður bókarinnar *[[Sagan af Tuma litla]]*, sem er annað ritverk eftir Mark Twain. Sagan gerist skömmu fyrir þrælastríðið og annar vinur Stikilberja-Finns í sögunni er þræll á flótta.

*Stikilberja-Finnur og ævintýri hans* kom út í íslenskri þýðingu Kristmundar Bjarnasonar árið 1945.
Tungumál í útrýmingarhættu

**Tungumál í útrýmingarhættu** er tungumál sem er í hættu á að deyja út þar sem málhafar deyja út eða taka upp annað tungumál. Þegar enginn talar málið lengur verður það útdautt tungumál. Þó að tungumál hafi alltaf dáið út í gegnum tíðina er talið að hlutfall tungumála sem eru að hverfa hafi hækkað töluvert undinfarin ár vegna hnattvæðingar og nútímanýlendustefnu, þar sem tungumál efnahagslega kraftmeiri landa ráða yfir þeim smærri . Tungumál sem færri tala geta með tíma dáið út vegna yfirráða stærri tungumála.

Ekki er vitað með vissu hversu mörg lifandi tungumál eru töluð í heimnum í dag, en gert er ráð fyrir að þau séu á milli 6.000–7.000. Talið er að 50–90% þessara tungumála verða útdauð fyrir árið 2100. Stærstu 20 tungumálin eru töluð af helmingi íbúa heimsins, en hin eru töluð í smærri samfélögum, oft með mannfjölda undir 10.000 manns.

UNESCO skiptir tungumálum í fimm flokka eftir líkum á útrýmingu: „öruggt“, „viðkvæmt“ (ekki talað af börnum heima fyrir), „örugglega í útrýmingarhættu“ (ekki talað af börnum), „í verulegri útrýmingarhættu“ (aðeins talað af eldri kynslóðum) og „í mikilli útrýmingarhættu“ (talað af nokkrum úr eldri kynslóðunum, oftast ekki reiprennandi). Málfræðingurinn Michael E. Krauss bjó  til annað flokkunarkerfi þar sem tungumál er talið „öruggt“ ef líkur eru á því að börn tali það eftir 100 ár, „í útrýmingarhættu“ ef líkur eru á því að börn tali það ekki eftir 100 ár (60–80% tungumála eru í þessum flokki) og „dauðvona“ ef börn tala það ekki í dag.

Margir  telja að dauði tungumála skaði menningarlega fjölbreytni heimsins. Víða hafa verkefni verið sett í gang til að koma í veg fyrir útrýmingu tungumála, t.d. með því að endurvekja mál í útrýmingarhættu og stuðla að menntun og bókmenntum á minnihlutatungumálum. Í mörgum löndum hafa reglugerðir verið leiddar í lög sem er ætlað að verja minnihlutatungumál og tryggja rétt þeirra sem tala þau.

## Tengt efni
* Endurvakning tungumála
* Málstefna
* Listi yfir tungumál í útrýmingarhættu
* Listi yfir útdauð tungumál
Æðruleysisbænin

**Æðruleysisbænin** er bæn eftir bandaríska guðfræðinginn Reinhold Niebuhr. Bænin birtist fyrst á prenti í dagblöðum í byrjun 4. áratugarins. Hún hefur verið notuð af AA-samtökunum og öðrum tólfsporasamtökum.

Bænin er þrjú erindi en fyrsta erindið er þekktast:

:Guð - gef mér æðruleysi 
:til að sætta mig við það sem ég fæ ekki breytt,
:kjark til að breyta því sem ég get breytt
:og visku til að greina þar á milli.

:Að lifa einn dag í einu,
:njóta hvers andartaks fyrir sig,
:viðurkenna mótlæti sem friðarveg,
:með því að taka syndugum heimi eins og hann er,
:eins og Jesús gerði en ekki eins og ég vil hafa hann

:og treysta því að þú munir færa allt á réttan veg
:ef ég gef mig undir vilja þinn
:svo að ég megi vera hæfilega hamingjusamur í þessu lífi
:og yfirmáta hamingjusamur með þér þegar að eilífðinni kemur.

:Amen
Ivan Zaytsev

**Ivan Zaytsev** (f. 2. Október 1988) er þýskur leikmaður í blaki af Rússneskum uppruna. Hann spilar með rússneska liðinu VC Dynamo Moscow og þýska landsliðinu í blaki.
Nguyen Van Hung

**Nguyễn Văn Hùng** (f. 21. nóvember, 1958) er víetnamsk-ástralskur rómversk-kaþólskur prestur og mannréttindaaktívisti í Taívan. Hann var viðurkenndur af Bandaríkjunum sem „hetja sem vinnur að binda enda á nútímaþrælahald“.

## Neðanmálsgreinar
AZ Alkmaar

**Alkmaar Zaanstreek**, betur þekkt sem **AZ Alkmaar**, er knattspyrnulið í hollensku deildinni Eredivisie sem er efsta deild Hollands. Liðið er frá borginni Alkmaar og Zaanstreek svæðinu. 

## Íslendingar hafa spilað með félaginu
*Aron Einar Gunnarsson
*Jóhann Berg Guðmundsson
*Kolbeinn Sigþórsson
*Albert Guðmundsson
Alfreð Finnbogason

**Alfreð Finnbogason** er íslenskur fyrrum knattspyrnumaður sem spilaði sem framherji. 

Alfreð ólst upp hjá Breiðablik og fór svo til Lokeren eftir að hafað unnið Pepsi deildina með Breiðablik. Árið 2012 fór Alfreð á lán til Helsingborg IF og var síðan seldur til SC Heerenveen á Hollandi. Á seinasta tímabili sínu hjá Heerenveen var Alfreð markahæstur í hollensku úrvalsdeildinni Eredivisie með 24 mörk í 50 leikjum. Eftir það tímabil voru mörg stórlið á borð við AS Roma og Liverpool sem sýndu Alfreð áhuga en það var Real Sociedad sem náði að krækja í hann fyrir rúmlega 7.5 milljónir evra.

Frá 2016-2022 var hann með Augsburg í Þýskalandi. Alfreð skoraði tvær þrennur tímabilið 2017-2018 fyrir liðið. Hann meiddist seinni hluta tímabils en endaði með 12 mörk alls.

Alfreð skoraði fyrsta mark Íslands í heimsmeistarakeppninni í knattspyrnu árið 2018. Alfreð skoraði 18 mörk fyrir íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu. Hann lagði landsliðsskóna á hilluna árið 2024.

## Verðlaun
### Félagslið
;Breiðablik
*Íslandsmeistari (1): 2010
*Bikarmeistari (1): 2009
**Helsingborg** 
*Svenska Supercupen (1): 2012

## Tölfræði
### Félagslið
*Tölfræði uppfærð 29. mars 2016*

### Landslið
*Tölfræði uppfærð 9. október 2016*

## Tilvísun
Kolbeinn Sigþórsson

**Kolbeinn Sigþórsson** (f. 14. mars 1990) er íslenskur knattspyrnumaður.

## Ferill
### Félagslið
Kolbeinn hóf ferilinn hjá Víkingi og spilaði einnig með HK. Síðar fór hann til Hollands og spilaði með AZ Alkmaar og Ajax. 
Árið 2015 fór hann til franska liðsins FC Nantes. Eftir meiðsli og ósætti við stjórn liðsins fór Kolbeinn frá félaginu. Hann gerði samning við AIK vorið 2019.  Tveimur árum síðar hélt hann til Gautaborgar. Hann skoraði tvennu í öðrum leik sínum fyrir IFK Gautaborg.

### Landslið
Kolbeinn er hæsti markaskorari landsliðsins frá upphafi ásamt Eiði Smára Guðjohnsen með 26 mörk. Hann skoraði 2 mörk á EM í Frakklandi árið 2016. Kolbeinn meiddist á hné í september 2016. Meiðslin voru þrálát og bati hægur. Hann spilaði með varaliði Nantes í byrjun árs 2018 og æfði með landsliði Íslands. Kolbeinn skoraði sitt fyrsta landsliðsmark í rúm 2 ár á móti Katar í nóvember 2018.

### Ofbeldismál
Í september 2021 kom upp á yfirborðið mál þar sem Kolbeinn var sakaður um ofbeldi á skemmtistað árið 2017, að hafa gripið um klof konu og tekið hana hálstaki. Fjölskylda konunnar sem varð fyrir því setti sig í samband við KSÍ og úr varð að Kolbeinn greiddi bætur. Fjórum árum síðar þegar málið komst í hámæli vildi Kolbeinn ekki kannast við að hafa beitt ofbeldi.

Hann var tekinn úr landsliðinu og úr liði IFK Gautaborgar í kjölfarið.

## Tilvísanir
Aron Einar Gunnarsson

**Aron Einar Gunnarsson** (f. 22. apríl 1989) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir Þór Akureyri og íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu. Staða hans á vellinum er varnarsinnaður miðjumaður eða miðlægur miðjumaður. Aron var 8 ár hjá Cardiff City. Aron var fyrirliði íslenska landsliðsins 2012-2021. Hann spilaði alla fimm leikina á EM 2016 og var í hópnum fyrir HM 2018. Bróðir Arons er Arnór Þór Gunnarsson sem hefur verið með íslenska handknattleikslandsliðinu. 

Aron var sakaður um nauðgun ásamt Eggerti Gunnþóri Jónssyni á hóteli í Kaupmannahöfn árið 2010, en mál sem var höfðað gegn þeim var síðar fellt niður  

## Tilvísanir
Gunnleifur Gunnleifsson

**Gunnleifur Vignir Gunnleifsson** (f. 14. júlí 1975) er íslenskur fyrrum knattspyrnumaður sem spilaði sem markmaður.

Hann spilaði fyrir ýmis lið, lengst fyrir HK og Breiðablik. Hann byrjaði árið 1995 í aðalliði HK. Gunnleikur endaði ferilinn með Breiðablik árið 2020 . Hann spilaði 26 leiki fyrir íslenska landsliðið.

## Tilvísanir
Emil Hallfreðsson

**Emil Hallfreðsson** (f. 29. júní 1984) er íslenskur fyrrum knattspyrnumaður. Hann spilaði sem miðjumaður og var m.a. í  Serie A á Ítalíu. Hann var í hópi íslenska karlalandsliðsins í knattspyrnu á EM 2016 og HM 2018.
Shahab Hosseini

**Shahab Hosseini** (persneska: ; f 4. febrúar 1974 í Teheran) er íranskur útvarpsmaður og leikari.

## Tilvísanir


## Tenglar
*
Alþýðuviðtökutækið

**Alþýðuviðtökutækið** (þýska: *Volksempfänge*)var þýskt útvarpsviðtökutæki sem var framleitt á fjórða og fimmta áratugnum. 

Við upphaf fjórða áratugarins í Þýskalandi hafði einungis fólk í vel launuðum störfum efni á að kaupa útvarpsviðtökutæki. Með alþýðuviðtökutækinu var hugmyndin sú, að nota aðferðir fjöldaframleiðslunnar til að lækka verðið á útvarpsviðtökutækjum til að meðlimir millistéttar og verkamannastéttar hefðu ráð á að kaupa slík tæki. Til að ná þessu markmiði voru aðferðir fjöldaframleiðslunnar nýttar, sem höfðu verið þróaðar í BNA af Henry Ford í bílaiðnaði.
Hinrik fuglari

**Hinrik fuglari** (876-936) var hertoginn af Saxlandi 912 til 936 og Konungur Þýskalands 919 og til dauðadags. Hinrik tilheyrði Ottóaættinni en karleggur hennar réði ríkjum í Þýskalandi 919-1024. Miðað er við að Þýskaland miðaldanna hafi verið stofnað á grunni Austurfrankaríkisins á valdatíð Hinriks fuglara. Hinrik var mikill veiðimaður og hlaut viðurnefnið *fuglari* því sagt er að hann hafi verið að gera að fuglaveiðinetum þegar sendiboðar tilkynntu honum um að hann yrði konungur.

## Heimild
*
Diego Costa

**Diego da Silva Costa** (fæddur 7. október 1988) er spænsk-brasilískur
knattspyrnumaður sem spilar fyrir brasilíska knattspyrnufélagið Botafogo.

## Félagsliðaferill
### Chelsea F.C.
Diego Costa kom til Chelsea F.C. frá Atlético Madrid um sumar 2014 fyrir 32 milljónir punda. Costa skrifaði undir 5 ára samning og fær 150.000 pund á viku. Costa skoraði sitt fyrsta mark fyrir Chelsea í fyrsta leiknum sínum á undirbúningstímabilinu þann 27.júlí 2014 gegn Olimpija eftir sendingu frá Cesc Fabregas, sem kom til Chelsea á sama tíma og Costa. Í fyrsta samkeppnishæfa leiknum hans skoraði hann jöfnunarmarkið gegn Burnley í 1-3 sigri á Turf Moor, heimavelli Burnley. Hann var valinn leikmaður mánaðarins í ensku úrvalsdeildinni og skoraði hann fyrstu þrennuna sína á móti Swansea City eftir að hafa lent 0-1 undir, en leikurinn fór 4-2 fyrir Chelsea. Fyrir tímabilið 2017-2018 var Costa ekki í náðinni hjá Antonio Conte, þjálfara Chelsea. 
### Atletico Madrid
Costa spilaði fyrir Atlético Madrid 2007-2009 og 2010-2014. Svo fór að hann sneri þangað aftur til í janúar 2018. Hann stóð ekki undir væntingum þar og komst að samkomulagi við félagið að fara frá því í desember 2020.
Lagarto (Sergipe)

**Lagarto** er lítil borg í héraðinu Sergipe, norðaustur-Brasilíu. Íbúafjöldi þar er yfir 100 þúsund manns.
Fritz Haber

**Fritz Haber** (f. 9. desember 1868 í Breslau (Prússlandi), d. 29. janúar 1934 í Basel í Sviss) var þýskur efnafræðingur. Honum voru veitt nóbelsverðlaun í efnafræði 1918 fyrir að hafa þróað, ásamt Carl Bosch, aðferð til að smíða ammoníak úr frumefnum þess. Sú aðferð er nefnd Haberferlið, sem notað er til að framleiða tilbúinn áburð.

Haber tók heimstyrjöldinni fyrri fagnandi, þegar hún braust út og hvatti til og þróaði gashernað, m.a. með klórgasi, sem hann taldi mannúðlegri hernað en hefðbundinn slíkan.

## Námsár
Haber nam efnafræði í Berlín og Heidelberg undir leiðsögn Hofmanns og Bunsens. 1891 varði hann doktorsritgerð sína við háskólann í Berlín. Hún fjallaði um afleiður Píperónals (*Über einige Derivate des Piperonals*).
Fornkirkjuslavneska

**Fornkirkjuslavneska** (*словѣ́ньскъ ѩзꙑ́къ* eða *slověnĭskŭ językŭ*) er útdautt slavneskt tungumál. Á 9. öld var fyrsta slavneska málið skrifað niður af trúboðunum heilögu Kýrillosi og Meþódíusi sem voru báðir meðlimir í grísku rétttrúnaðarkirkjunni. Í upphafi var málið ritað með glagólitíska stafrófinu sem þróaðist með tímanum yfir í kýrillíska stafrófið. 

Þar sem málið var mikið notað við biblíuþýðingar og trúboðsstarf hafði það mikil áhrif á tungumál og menningu Austur-Evrópu líkt og latínan í Vestur-Evrópu. Dæmi um þetta er viðskeytið *-grad* „staður“ sem er víða að finna í austurevrópskum örnefnum, t.d. *Leningrad* og *Stalingrad*. Nútímaútgáfa tungumálsins, kirkjuslavneska, er enn notuð sem kirkjumál í Búlgaríu, Rússlandi og Serbíu. Hún var notuð sem bókmenntamál fram á 18. öld.

Eins og önnur forn indóevrópsk tungumál er orðhlutafræði fornkirkjuslavnesku mjög flókin. Beygingarorð skiptast í tvo flokka: nafnyrði og sagnir. Nafnyrði skiptast nánar í nafnorð, lýsingarorð og fornöfn. Töluorð beygjast annað hvort sem nafnorð eða fornöfn, en tölurnar 1–4  kynbeygjast líka. Nafnyrði skiptast í þrjú kyn (karlkyn, kvenkyn og hvorugkyn), þrjár tölur (eintölu, tvítölu og fleirtölu) og sjö föll: nefnifall, ávarpsfall, þolfall, tólfall, þágufall, eignarfall og staðarfall.
Slavar

**Slavar** eru indóevrópskur hópur sem finnst í Mið-Evrópu, Austur-Evrópu, Suðaustur-Evrópu, Norður-Asíu og Mið-Asíu. Slavar tala slavnesk tungumál og eiga sameinlegan menningarlegan og sögulegan uppruna. Á 6. öld dreifðust þeir um meginhluta Mið-, Austur- og Suðaustur-Evrópu. Hópar Slava fóru alla leið til Skandinavíu og umgengust þar norræna menn, meðan aðrir Slavar settust að í Litlu Asíu og Sýrlandi og störfuðu sem málaliðar fyrir Austrómverska ríkið og Araba. Seinna námu Austur-Slavar land í Síberíu og Mið-Asíu. Allar þjóðir Slava hafa flust um allan heim. Um helmingur Evrópu er byggður slavneskumælandi íbúum. 

Nú til dags skiptast Slavar í þrjá aðalflokka: Vestur-Slava (aðallega Pólverja, Tékka og Slóvaka), Austur-Slava (aðallega Rússa, Hvíta-Rússa og Úkraínumenn) og Suður-Slava (aðallega Bosníumenn, Serba, Króata, Búlgara, Makedóníumenn, Svartfellinga og Slóvena).
Enski deildabikarinn

**Enski deildabikarinn** (**The EFL Cup**, **Carabao Cup** eða **League Cup** í daglegu tali) er útsláttarkeppni 92 liða úr ensku úrvalsdeildinni, ensku meistaradeildinni, ensku 1. deildinni og ensku 2. deild. Núverandi meistarar (2026) eru Manchester City.

Bikarinn hófst árin 1960-1961 undir nafninu **Football League Cup**. Hann er eitt af stærstu knattspyrnumótum Englands.
Burnley F.C.

**Burnley F.C.** er knattspyrnulið í ensku úrvalsdeildinni úr borginni Burnley norður af Manchester. Heimavöllur þess er Turf Moor. Félagið var stofnað árið 1882 og hefur orðið enskur meistari tvisvar, árin 1921 og 1960. Gælunafn liðsins er *The Clarets* sem vísar í vínrauða litinn á búningunum. 

Á tímabilinu 2017-2018 náði liðið evrópusæti; 7. sæti. Sean Dyche stýrði Burnley frá 2012-2022 og var með liðið í ensku úrvalsdeildinni í 6 ár. Honum var sagt upp þegar 8 leikir voru eftir af tímabilinu 2021-2022 og liðið var í fallsæti. Liðið hefur fallið í ensku meistaradeildina og komist upp í ensku úrvalsdeildina síðustu ár.

Jóhann Berg Guðmundsson, miðherji og landsliðsmaður spilaði með félaginu frá 2016 til 2024.
Swansea City

**Swansea City A.F.C.** er velskt knattspyrnulið sem spilar í ensku úrvalsdeildinni undir stjórn Garry Monk. Gylfi Þór Sigurðsson var keyptur til Swansea frá Tottenham Hotspur FC á tímabilinu 2014-15 og spilaði með því til 2017.

Félagið var stofnað árið 1912. Árið 2011 komst félagið fyrst í ensku úrvalsdeildina. Swansea vann *Football league Cup* árið 2013 og komst í *UEFA Europa league*.
Turf Moor

**Turf Moor** er knattspyrnuleikvangur og heimavöllur Burnley F.C. Turf Moor er staðsettur á Harry Potts Way í  Burnley, Lancashire á Englandi.
Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu

**Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu** er fulltrúi Spánar á alþjóðlegum mótum. 

Spænska liðið vann EM 2008, EM 2012 og vann HM 2010. Frá júlí 2008 til júlí 2014 sátu Spánverjar í 1. sæti FIFA listans en þeir féllu úr 1. sæti eftir mikil vonbrigði á HM 2014 og eftir slæmt gengi í undankeppni EM 2016.

Árið 2021 var liðið taplaust í 66 leikjum í röð í undankeppni HM, síðan 1993, en tapaði svo 1:2 fyrir Svíþjóð.

## Núverandi lið
*HM 2022*
### Markmenn
*David Raya
*Unai Simón
*Robert Sánchez

### Varnarmenn
*César Azpilicueta
*Pau Torres
*Eric García
*Jordi Alba
*Aymeric Laporte
*Alejandro Balde
*Hugo Guilamón
*Dani Carvajal

### Miðjumenn
*Sergio Busquets 
*Marcos Llorente	
*Koke
*Gavi
*Rodri
*Carlos Soler
*Pedri

### Sóknarmenn
*Ansu Fati
*Marco Asensio
*Nico Williams
*Yeremy Pino
*Álvaro Morata
*Ferran Torres
*Pablo Sarabia
*Dani Olmo

## Tölfræði
### Markahæstu menn

*Uppfært des. 2022
*Feitletraðir eru enn að spila

### Leikjahæstu menn

*Uppfært des. 2022
*Feitletraðir eru enn að spila

## Titlar
*EM 1964 **Gull**
*EM 1984 **Silfur**
*EM 2008 **Gull**
*HM 2010 **Gull**
*EM 2012 **Gull**
*Þjóðadeildin 2023 **Gull**
*EM 2024 **Gull**

## Heimildir
Jóhann G. Jóhannsson (f. 1947)

:*Fyrir aðra má sjá aðgreiningarsíðuna [[Jóhann G. Jóhannsson]].*
**Jóhann Georg Jóhannsson** (22. febrúar 1947 – 15. júlí 2013) var íslenskur tónlistarmaður, listmálari og afkastamikill laga- og textahöfundur. Eitt þekktasta lag hans er „Don't try to fool me“ frá 1973.

Jóhann fæddist í Ytri Njarðvík og stofnaði hljómsveitina Óðmenn árið 1966. Síðar var hann í hljómsveitinni Náttúru og gerði plötuna *[[Íslensk kjötsúpa (hljómplata)|Íslensk kjötsúpa]]* árið 1979.

Jóhann stofnaði og rak tónleikastaðinn Púlsinn við Vitastíg. Hann lést úr krabbameini 66 ára gamall.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Glatkistan: Jóhann G. Jóhannson
* Viðtal við Jóhann í Morgunblaðinu 2003
Frank Lampard

**Frank James Lampard** (f. 20. júní 1978) er enskur fyrrum knattspyrnumaður sem lék lengst af með Chelsea FC. Lampard er núverandi stjóri Coventry City.

Hann hóf störf sem þjálfari eftir knattspyrnuferilinn. Eftir að hafa þjálfað Derby County 2018-2019 var hann skipaður þjálfari Chelsea sumarið 2019. Lampard starfaði þar í 18 mánuði en hann var rekinn eftir slakt gengi liðsins um mitt tímabil 2020-2021. Hann þjálfaði Everton 2022-2023 en var sagt upp. Hann tók við sem bráðabirgðastjóri Chelsea vorið 2023 eftir að Graham Potter var sagt upp.

Lampard er 4. leikjahæsti, 7.  markahæsti og 5. stoðsendingahæsti leikmaður ensku úrvalsdeildarinnar.
F.C. Internazionale Milano

**F.C. Internazionale Milano**, oft kallað **Inter Mílanó** alþjóðlega, er ítalskt knattspyrnufélag frá Mílanó sem spilar í Serie A. Liðið varð meistari síðast 2023-2024.

## Titlar
* **[[Ítalska A-deildin]]: (20)**
1909/10, 1919/20, 1929/30, 1937/38, 1939/40, 1952/53, 1953/54, 1962/63, 1964/65, 1965/66  1970/71, 1979/80, 1988/89, 2005/06, 2006/07, 2007/08, 2008/09, 2009/10, 2020/2021, 2023/2024
* **[[Coppa Italia]]: (9)**
1938/39, 1977/78, 1981/82, 2004/05, 2005/06, 2009/10, 2010/11,2021/22, 2022/23
* **[[Supercoppa italiana di calcio]]: (5)**
1989, 2005, 2006, 2008, 2010
* **[[Meistaradeild Evrópu]]: (3)**
1963/64, 1964/65, 2009/10
* **[[Intercontinental Cup]]: (2)**
1964, 1965
* **HM félagsliða**: (1)
2010
* **[[Evrópukeppni félagsliða í knattspyrnu|Evrópukeppni félagsliða ]]:** (3)
1990-91, 1993-94, 1997-98
Hellas Verona

**Hellas Verona Football Club** S.p.A. er ítalskt knattspyrnufélag frá Veróna sem spilar í Ítölsku A-deildinni.

## Saga
Árið 1903 stofnaði hópur stúdenta í borginni Veróna félagið *Hellas* til að leggja stund á knattspyrnu, íþrótt sem þá var lítt þekkt meðal almennings á Ítalíu. Nafnið vísaði í hið forna heiti Grikklands og var valið eftir uppástungu frá einum af kennurum piltanna. Ítölsk knattspyrna var að mestu skipulögð á héraðsgrunni og var Hellas í hópi sterkari liða í heimaborginni og í nágrenni hennar.

Formleg knattspyrnukeppni lá niðri á árum fyrri heimsstyrjaldarinnar. Eftir að keppni hófst að nýju árið 1919 sameinaðist félagið erkifjendum sínum í *Verona* og hlaut hið sameinaða félag nafnið *Hellas Verona*. Á næstu áratugum átti það eftir að sameinast fleiri smærri félögum í borginni og tók nafnið ýmsum breytingum fram og til baka.

Árið 1929 hóf Hellas Verona þátttöku í ítölsku deildarkeppninni og varði nærri þremur áratugum í Serie B, næstefstu deild. Leiktíðina 1957-58 lék félagið í fyrsta sinn í efstu deild, en féll strax aftur niður. Betur tókst til í næstu tilraun, en árið 1968 komst liðið á ný í deild hinna bestu undir stjórn sænsku kempunnar Nils Liedholm. Hélt liðið sér í Serie A nær óslitið til ársins 1990.

### Gullaldarskeið

Leiktíðina 1975-76 komst Hellas Verona í fyrsta sinn í úrslit ítölsku bikarkeppninnar, en tapaði 4:0 fyrir SSC Napoli. Árin 1983 og 1984 fór liðið einnig í úrslitin en tapaði í bæði skiptin. Veturinn 1982-83 hafnaði Hellas Verona í fjórða sæti deildarinnar, sem var besti árangur félagsins fram að því. Það gaf einnig keppnisrétt í Evrópukeppni félagsliða árið eftir og var það í fyrsta sinn.

Fyrsti og til þessa eini meistaratitill Hellas Verona leit dagsins ljós leiktíðina 1984-85. Liðið var almennt ekki talið líklegt til stórafreka og var hálfgerður samtíningur af ungum og efnilegum leikmönnum og gömlum kempum. danski framherjinn Preben Elkjær og vestur-þýski miðjumaðurinn Hans-Peter Briegel voru fengnir til félagsins og höfðu mikilvægu hlutverki að gegna. Deildin spilaðist með afar óvenjulegum hætti þetta árið, þar sem stórliðin Juventus og A.S. Roma höfnuðu hvorugt meðal fjögurra efstu, heldur voru Torino, Inter Milan og Sampdoria í næstu sætum á eftir meisturunum óvæntu. Athygli vakti að þennan vetur var sá háttur hafður á að dómarar voru dregnir tilviljanakennt á leiki liðanna en áður hafði sérstök nefnd raðað niður dómurum. Aftur var horfið til fyrra skipulags árið eftir og reyndust hefðbundnu stórliðin þá sigursælust á nýjan leik.

## Titlar
* **[[Serie A|Ítalskir meistarar]]: 1**
** 1984–85
Oculus Rift

**Oculus Rift** er skjár fyrir sýndarveruleika sem festur er á höfuð. Skjárinn kom út á almennan markað í mars 2016.
Sýndarveruleiki

**Sýndarveruleiki** er tölvulíkan sem líkir eftir veruleika þannig að notandinn getur lifað sig svo vel inn í tölvugert umhverfi að hann hefur á tilfinningunni að hann sé staddur þar inni og það umhverfi sé raunverulegt. Í tölvuleikjum er er slíkt umhverfi oft þannig hannað að spilari getur stjórnað atburðarrás og tækjum eins og að aka bíl eða fljúga flugvél og tæknin verður sífellt raunverulegri.  Oft er reynt að skapa sýndarveruleika með sérstökum gleraugum og búnaði eins og Oculus Rift og Morpheus en þá sér skjárinn í tækjunum um að skeyta tveimur myndum saman og gera notanda kleift að sjá hlutina í þrívídd og mynda dýpt. Einnig er í tækinu  tvær linsur til að stækka sjóndeildarhringinn. Það þarf líka  hreyfiskynjarar sem skynja hreyfinguna á höfði og augum og uppfæra það sem notandinn sér í gleraugunum.

Einn stór þröskuldur varðandi sýndarveruleika er hver áhrifin eru á jafnvægiskerfi líkamans en margir sem prófa slíkt umhverfi líður illa og verður óglatt, það er eins konar sjóriða eða bílveiki sem stafar af því að augun nema annað en önnur skynfæri líkamans.

Sýndarveruleiki getur verið námsumhverfi  sem gerir nemendum kleift að fara í vettvangsferðir á staði sem þeir komast ekki ella  á eins og að kanna hafdjúpin eða framandi lönd. Einnig er hægt að nota fjölspilunarleiki eða leikheima sem sýndarveruleika í kennslu. Ýmis konar færni er þannig að mistök eru afdrifarík og geta verið lífshættuleg  og þá getur sýndarveruleiki hentað til að æfa viðbrögð. Þjálfun fyrir vandasamar skurðaðgerðir eða þjálfun flugmanna í  tölvugerðu sýndarumhverfi  er dæmi um slíkt.

## Heimildir

* 
* Hvað er sýndarveruleiki? Skýrslutæknifélagið
Lomonosovstraumurinn

**Lomonosovstraumurinn** er djúpsjávarstraumur við miðbaug í Atlantshafi. Straumurinn er 200 km breiður og 150 m djúpur og streymir til austurs frá Brasilíu við 5°N og að Gíneuflóa við 5°S. 

Straumurinn uppgötvaðist árið 1959 í rannsóknarleiðangri úkraínska rannsóknarskipsins *Mikhail Lomonosov*. Hann var nefndur eftir rússneska vísindamanninum Míkhaíl Lomonosov.
Baffinseyjarstraumurinn

**Baffinseyjarstraumurinn** er hafstraumur vestan við Baffinseyju í norðvesturhluta Atlantshafs. Hann á upptök sín í Austur-Grænlandsstraumnum og straumum úr Norður-Íshafinu.
Vestur-Svalbarðastraumurinn

**Vestur-Svalbarðastraumurinn** er hlýr, saltur hafstraumur  sem streymir norður með vesturströnd Svalbarða, austan til í Framsundi. Vestan við hann rennur Austur-Grænlandsstraumurinn til suðurs. Vestur-Svalbarðastraumurinn ber hlýjan Atlantssjó inn í Norður-Íshafið og gerir Framsund að nyrsta hafsvæði heims sem ekki leggur allt árið um kring.
Reza Kianian

**Reza Kianian** (persneska: ; f 17. febrúar 1951 í Mashhad) er íranskur leikari, málari, skúlptúristi, leikmyndahönnuður og handritahöfundur.

## Tilvísanir


## Tenglar
*
Angólastraumurinn

**Angólastraumurinn** er árstíðarbundinn yfirborðsstraumur sem streymir suður með vesturströnd Afríku og er framhald á Gíneustraumnum. Hann á til að að skapa svipað uppstreymi og El Niño í Kyrrahafi en áhrif hans eru þó veikari.
Parviz Parastui

**Parviz Parastui** einnig stafað **Parviz Parastouei** (f 25. febrúar 1955 í Hamedan) er íranskur leikari.

## Tilvísanir


## Tenglar
*
Asóreyjastraumurinn

**Asóreyjastraumurinn** er hlýr hafstraumur sem rennur í austur til suðaustur frá Nýfundnalandi til Asóreyja. Hann verður til þegar Golfstraumurinn kvíslast við Miklabanka. Suðurkvíslin verður þá Asóreyjastraumurinn en norðurhlutinn verður hluti af Atlantshafshringstraumnum.

## Heimildir
* The Azores Current
Sjómannafélag Reykjavíkur

**Sjómannafélag Reykjavíkur** er hagsmunafélag sjómanna á höfuðborgarsvæðinu og heitir í dag **Sjómannafélag Íslands**.

## Sagan
Nokkur aðdragandi var að stofnun sjómannafélags í Reykjavík. Fyrst voru Bárufélögin svokölluðu stofnuð á síðasta áratug 19. aldar, en haustið 1915 hófst undirbúningur stofnunar félags sjómanna. Jón Guðnason, þá háseti á botnvörpuskipinu Nirði, hóf það undirbúningsstarf. Hann hafði sér til ráðgjafar Ólaf Friðriksson og Jónas Jónsson frá Hriflu. Þeir voru mjög svo fylgjandi þessarri hugmynd og studdu því Jón eins og þeir gátu. Það var svo laugardaginn 16. október, að kallað var saman til fundar í Goodtemplarahúsinu til undirbúnings stofnuninni. Þar mættu um þrjátíu manns, sennilega allir sjómenn, nema þeir Ólafur og Jónas frá Hriflu. Jón Guðnason hóf fyrstur umræðurnar, sem snérust um þörfina fyrir stofnun sjómannafélags. Það var samþykkt með öllum greiddum atkvæðum. Þar var og samþykkt, að hvorki skipstjórar eða stýrimenn mættu vera í félaginu. Þá var kosið í nefnd til að semja uppkast að lögum félagsins, sem í voru: Guðleifur Hjörleifsson, Jón Guðnason, Hjörtur Guðbrandsson, Ólafur Friðriksson, Jósep Húnfjörð og Ólafur Guðmundsson.

Laugardaginn 23. október var svo stofnfundurinn haldinn. Laganefndin lagði fram frumvarp til laga fyrir félagið. Ólafur Friðriksson hafði orð fyrir henni og lagði síðan til, að stofnað yrði Hásetafélag Reykjavíkur. Sú tillaga var samþykkt. 29. október var svo haldinn einskonar framhaldsstofnfundur Hásetafélagsins, þar sem fyrri fundurinn hafði falið laganefndinni að halda áfram störfum. Á þessum fundi var kosin stjórn Hásetafélagsins. Formaður var kjörinn Jón Bach og Ólafur Friðriksson ritari. Það er ekki annað hægt að sjá á heimildum, en allir fundarmenn hafi verið hásetar, utan Ólafs og Jónasar frá Hriflu, sem var kosinn endurskoðandi félagsins. Síðan var fjallað um kaup og kjör sjómanna.

Árið 1916 hófst kjarabarátta Hásetafélagsins fyrir alvöru, þegar þeir reyndu að fá hærra kaup af hálfu Félags íslenskra botnvörpuskipaeigenda, og stofnuðu til fyrsta verkfallsins af hálfu sjómannastéttarinnar. Í lok árs 1916 var svo kosinn nýr formaður Hásetafélagsins, Guðleifur Hjörleifsson. Á eftir honum komu Sigurjón Á. Ólafsson (1916–1917 og 1920–1950), Eggert Brandsson (1918–1920), Garðar Jónsson (1951–1960), Jón Sigurðsson (1961–1971), Hilmar Jónsson(1972-1977), Guðmundur Hallvarðsson (1978–1994). Jónas Garðarsson tók við af honum, en var stuttan tíma. Núverandi formaður er Helgi Kristinsson. 

Árið 1919 var nafni félagsins svo breytt í Sjómannafélag Reykjavíkur, og svo hét félagið til 2007, þegar Matsveinafélag Íslands og Sjómannafélagið sameinuðust í eitt undir nafninu Sjómannafélag Íslands. Félagið telur um 800–900 manns í dag frá ýmsum stöðum á landinu. Stjórnarmenn Sjómannafélags Reykjavíkur voru helstu hvatamenn að stofnun Sjómannasambands Íslands á árunum 1956-1957.

## Heimild
* Skúli Þórðarson: Sjómannafélagið 50 ára. Reykjavík : Helgafell, 1965.
San Siro

**Stadio Giuseppe Meazza** betur þekktur sem **San Siro** er fótboltaleikvangur í Mílanó á Ítalíu. Leikvangurinn er heimavöllur beggja stórliðanna í Mílanó, A.C. Milan og Inter Milan.

Árið 2025 var staðfest að leikvangurinn yrði rifinn og nýr byggður. 

## Tilvísanir
Santiago Bernabeu

**Estadio Santiago Bernabéu** er fótboltaleikvangur í Madríd á Spáni sem var byggður var á árunum 1944-1947. Leikvangurinn er heimavöllur spænska liðsins Real Madrid.  Hann er nefndur eftir fyrrum formanns Real Madrid, Santiago Bernabéu Yeste, sem var einn mikilvægasti maður í sögu Real Madrid.

Völlurinn tekur rúma 81.000 í sæti en með stækkun sem mun ljúka 2023 rúmar hann 85.000. Á sínum tíma þegar stæði voru á vellinum komust yfir 120.000 áhorfendur á hann. Mesti fjöldi sem hefur sótt leik á Bernabeu eru 129.690 (Real Madrid - Milan, 19. apríl 1956)
Ángel Di María

**Ángel Di María** (f. 14. febrúar 1988) er argentískur knattspyrnumaður sem spilar fyrir Rosario Central í Argentínu. 

María hefur spilað með stórliðum í Evrópu og spilaði m.a. í 7 ár með Paris Saint-Germain.

Di María skoraði sigurmarkið í Copa America 2021 gegn Brasilíu og fyrsta markið í 3-3 í úrslitaleik HM 2022 þegar Argentína vann heimsmeistaratitillinn í vítakeppni. Hann lagði landsliðsskóna á hilluna árið 2024.
Kurt Zouma

**Kurt Zouma** er franskur knattspyrnumaður sem spilar miðvörð fyrir Chelsea. Hann er Stór og sterkur og er frábær skallamaður.
Andreas Christensen

**Andreas Bødtker Christensen** (f. 10. apríl 1996) er danskur knattspyrnumaður sem spilar sem varnarmaður fyrir F.C. Barcelona og danska landsliðinu.

Christensen hóf ferilinn með Skjold Birkerød og fór síðar til Brøndby. Hann gekk til liðs við Chelsea 15 ára árið 2012 og var þar í 10 ár.
Hann hefur spilað með danska landsliðinu frá 2015 og fór á HM 2018 og EM 2020.
Gary Cahill

**Gary James Cahill** (fæddur 19. desember 1985) er enskur fyrrum knattspyrnumaður. Hann var lengst af leikmaður Chelsea F.C.. Hann spilaði fyrir enska landsliðið og var varnarmaður.
Filipe Luís

**Filipe Luís** er brasilískur knattspyrnumaður sem spilar fyrir Flamengo í Brasilíu. Áður spilaði hann meðal annars hjá Atletico Madrid
Willian

**Willian Borges da Silva** (fæddur 8. ágúst 1988) er brasilískur knattspyrnumaður sem síðast spilaði fyrir Arsenal FC og brasilíska landsliðið sem miðju- eða vængmaður. Willian var valinn í hóp Brasilíu í heimsmeistaramóti landsliða í knattspyrnu karla 2014 og HM 2018. Hann hóf ferilinn í heimalandinu en hélt svo til Úkraínu og Rússlands. Eftir 7 ár hjá Chelsea í London hélt hann til Arsenal.
John Obi Mikel

**John Obi Mikel** (fæddur 22. apríl 1987) er nígerískur fyrrum knattspyrnumaður. Hann spilaði síðast fyrir Kuwait SC en er þekktastur fyrir að hafa spilað fyrir Chelsea F.C..
Thibaut Courtois

**Thibaut Courtois** (f. 11. maí 1992) er belgískur knattspyrnumaður sem spilar sem markmaður fyrir Real Madrid. Hann var áður hjá Chelsea F.C..
André Schürrle

**André Schürrle** (f. 6. nóvember 1990) er þýskur fyrrum knattspyrnumaður sem spilaði síðast fyrir þýska liðið Borussia Dortmund.

Hann átti þátt í því að vinna HM 2014 með þýska landsliðinu.

Hann spilað einnig með 1. FSV Mainz 05, Bayer 04 Leverkusen, VfL Wolfsburg, Fulham FC og Chelsea F.C. 

Schürrle lagði skóna á hilluna 2020, aðeins 29 ára gamall.
Nemanja Matić

**Nemanja Matić** (fæddur 1. ágúst, 1988) er serbneskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir Manchester United og landsliði Serbíu sem miðjumaður. Hann hefur áður spilað fyrir m.a. Benfica og Chelsea F.C.
César Azpilicueta

**César Azpilicueta** (fæddur árið 1989 í Zizur Mayor, Navarra,) er spænskur knattspyrnumaður og bakvörður sem spilar Atletico Madrid. Áður spilaði hann fyrir Chelsea F.C. 2012-2023. Þar áður var hann með Osasuna á Spáni og Marseille í Frakklandi.

Azpilicueta hefur spilað með spænska landsliðinu síðan 2012. Hann skoraði sitt fyrsta landsliðsmark á EM 2020 með skalla.
Hedenäset

**Hedenäset** (einnig nefnt *Koivukylä*) er þéttbýli í sveitarfélaginu Övertorneå í Svíþjóð.Þar búa 270 manns (2010).

## Neðanmálsgreinar
Hekla Records

**Hekla Records** er nýtt íslenskt útgáfufyrirtæki sem hefur þó starfað áður undir öðrum formerkjum og eiga eigendurnir ára feril að baki í kringum tónlist. Megin áherslur fyrirtækisins er útgáfa tónlistar hjá ungum og íslenskum tónlistarmönnum sem eru að feta sín fyrstu skref í heimi tónlistarinnar.

## Tenglar
* Heimasíða Hekla Records 
* Facebook síða Hekla Records