open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Siglufjörður (fjörður)

**Siglufjörður** er fjörður norðan við Tröllaskaga. Í firðinum er kaupsstaðurinn Siglufjörður. Fjörðurinn er um 3.5 km breiður og 6.5 km djúpur. Í firðinum eru Héðinsfjarðargöng, en það er stysta leiðin til Ólafsfjarðar.

## Tenglar
*Siglufjörður á OpenStreetMap
Seyðisfjörður (fjörður)

**Seyðisfjörður** er fjörður á Austfjörðum og liggur á milli Loðmundafjarðar til norðurs og Mjóafirði til suðurs. Kaupsstaðurinn Seyðisfjörður liggur innst í firðinum. Fjörðurinn er allt að 4 kílómetra breiður og um 16 kílómetra djúpur. Inn í fjörðinn var lagður fyrsti símastrengur til landsins frá meginlandi Evrópu. 

## Tilvísanir

## Tenglar
* Seyðisfjörður á OpenStreetMap
Patreksfjörður (fjörður)

**Patreksfjörður** er syðstur sunnanverðra Vestfjarða. Í austanverðum firðinum er kaupstaðurinn Patreksfjörður. Fjörðurinn markast við fjöllin Blakkur og Tálkni en Tálknafjörður og Patreksfjörður hafa sameiginlegan flóa sem þó er kenndur við Patreksfjörð, sem er stærri. 

Sauðlauksdalur er við sunnanverðan Patreksfjörð, þar er eða var talið að séra Björn Halldórsson hafi fyrstur til að rækta kartöflur á Íslandi, en Börn Halldórsson var áhugamaður um margskonar ræktun og gaf út rit til leiðbeingar um ræktun. Sauðlaukar sem dalurinn er kenndur við er grastegund sem sauðfé forðast.

## Tilvísanir
Tálknafjörður (fjörður)

**Tálknafjörður** er fjörður á vestanverðum Vestfjörðum og einn af suðurfjörðum Vestfjarða. Í firðinum er samnefnt þorp, Tálknafjörður. Fjörðurinn er kenndur við Þorbjörn tálkna úr Suðureyjum við Skotland, sem fyrstur manna nam þar land.

## Tengill
*Tálknafjörður á OpenStreetMap
Guðmundur Vigfússon

**Guðmundur Björgvin Vigfússon** (14. september 1915 – 12. janúar 1983) var borgarfulltrúi í Reykjavík og forystumaður í verkalýðshreyfingunni

## Ævi og störf
Guðmundur fæddist í Hrísnesi í Barðarstrandarhreppi í Vestur-Barðastrandarsýslu. Hann flutti ungur til Reykjavíkur þar sem hann stundaði verslunarstörf og verkamannavinnu. Frá 1943-48 var hann erindreki Alþýðusambands Íslands og síðar skrifstofustjóri Fulltrúaráðs verkalýðsfélaganna í Reykjavík 1948-50. Hann var blaðamaður á Þjóðviljanum 1950-52. Kjörinn í bæjarstjórn fyrir Sósíalistaflokkinn árið 1950 og sat þar fyrst fyrir þann flokk og síðar Alþýðubandalagið til ársins 1970.

Hann var meðal þeirra sem kærðir voru fyrir hlut sinn í mótmælunum við inngönguna í Nató árið 1949 en var sýknaður.

## Heimild
*
Rússalind

**Rússalind** (fræðiheiti: *Tilia cordata subsp. sibirica*) er tré af stokkrósaætt. Útbreiðsla er í Síberíu (Altay, Krasnoyarsk, vestur Síbería). Hún er ýmist talin undirtegund hjartalindar eða drekalindar  eða sem sjálfstæð tegund.

Smávægileg reynsla er af tegundinni hérlendis.

## Tenglar
Reyðarfjörður (fjörður)

**Reyðarfjörður** er djúpur fjörður sem er hluti Austfjarða á Íslandi. Við fjarðarbotninn norðanverðan stendur þorp sem hét upphaflega *Búðareyri*, en bærinn er nú kallaður Reyðarfjörður. Reyðarfjörður er lengsti fjörður Austfjarða, 30km langur og 7km breiður. Hafnaraðstaða er mjög góð frá náttúrunnar hendi. Álver Alcoa-Fjarðaráls er í firðinum.

Í firðinum eru Fáskrúðsfjarðargöng, sem voru tekin í notkun árið 2005 og tengja fjörðinn við Fáskrúðsfjörð
Svartlind

**Svartlind** (fræðiheiti: *Tilia americana*) er trjátegund af stokkrósaætt, ættkvísl linditrjáa, ættuð frá austurhluta Norður-Ameríku. Ágreiningur er um hvort að T. caroliniana sé undirtegund hennar. Ef svo er, þá er hún eina tegund ættkvíslarinnar í Ameríku.
 
Tegundin er ræktuð víða, t.d. norður til Alaska. Lítil reynsla er af tegundinni hérlendis. Spírun fræja er einstaklega lítil, yfirleitt um 30%, en er tiltölulega auðveld af græðlingum.

## Tilvísanir
UK Albums Chart

**UK Albums Chart** er listi yfir hljómplötur sem fer eftir sölum í smásölu og á stafrænu formi, og eftir streymum í Bretlandi. Hann var fyrst birtur 22. júlí 1956 og er tekinn saman í hverri viku af Official Charts Company (OCC) á föstudögum. Listinn er birtur á BBC Radio 1 (efstu 5) og má finna á OCC vefsíðunni (efstu 100) eða UKChartsPlus (efstu 200). Til að hljómplata komist á listann þarf hún að vera í réttri lengd og á réttu verði. Hún þarf að innihalda fleiri en þrjú lög og lengdin skal vera a.m.k. 20 mínútur. Verðið á henni má ekki vera undir £3,75.

## Sjá einnig
* UK Singles Chart

## Tilvísanir

## Tenglar
* Opinber vefsíða - Topp 100
* Music Week - Topp 75
Strengjasveit

**Strengjasveit** er hljómsveit sem er skipuð sömu strengjahljóðfærum og leika á strengi í fullskipaðri sinfóníuhljómsveit. Dæmigerð strengjasveit inniheldur þannig milli 12 og 21 hljóðfæraleikara sem leika á fiðlur (skipt í fyrstu og aðra fiðlu), víólur, selló og oftast (en ekki alltaf) kontrabassa.
Gunnlaugur Blöndal

**Gunnlaugur Blöndal** (27. ágúst 1893 – 28. júlí 1962) var íslenskur myndlistarmaður, þekktastur fyrir litríkar myndir með mjúkum formum undir áhrifum frá expressjónisma og kúbisma. Hann lærði meðal annars hjá Fernand Léger í París og starfaði lengi í Kaupmannahöfn, en flutti til Íslands í Petsamóförinni í upphafi síðari heimsstyrjaldar. Meðal þekktustu verka hans er málverk af þjóðfundinum 1851 sem hangir í anddyri Alþingishússins og nektarmyndir af ungum konum.
Karen Þórarinsson

**Karen Agnete Þórarinsson** (28. desember 1903 – 1. október 1992) var dönsk-íslensk myndlistarkona sem er þekkt fyrir expressjónískar mannamyndir, kyrralífsmyndir og skógarmyndir. Hún kynntist íslenska listamanninum Sveini Þórarinssyni í myndlistarnámi í Kaupmannahöfn og flutti með honum til Íslands 1929. Þau reistu steinhús í Ásbyrgi þar sem Sveinn var skógarvörður. Árið 1938 fluttu þau til Reykjavíkur.
Sigfús Einarsson

**Sigfús Einarsson** (30. janúar 1877 – 10. maí 1939) var íslenskt tónskáld sem er þekktastur fyrir lög við ættjarðarljóð margra af íslensku þjóðskáldunum. Sigfús var söngmálastjóri á Alþingishátíðinni 1930 og einn af stofnendum Hljómsveitar Reykjavíkur 1925.
Finnur Jónsson (myndlistarmaður)

**Finnur Jónsson** (15. nóvember 1892 – 20. júlí 1993) var íslenskur myndlistarmaður sem fékkst bæði við fígúratív og abstrakt málverk, súrrealisma og fantasíur. Hann málaði nokkrar myndir af sjómönnum á árabátum. Hann var fyrsti myndlistarmaðurinn sem sýndi abstraktverk á Íslandi, eftir að hann kom heim frá námi í Danmörku og Þýskalandi 1925. Hann var einn af stofnendum Myndlistarfélags Íslands 1961 og var fyrsti formaður þess. Hann og kona hans, Guðný Elíasdóttir, gáfu Listasafni Íslands 800 verk hans árið 1985.
Tilia dasystyla

***Tilia dasystyla*** er trjátegund af stokkrósaætt sem var lýst af Christian von Steven. Hún vex í Íran, Krím, Kákasus, og Tyrklandi.

## Tilvísanir
Heimsmetabók Guinness

***Heimsmetabók Guinness*** (e. ***Guinness World Records***) er uppsláttarrit um heimsmet sem er gefið út árlega. Í því má finna met sem eru sett af afrekum fólks og af umhverfinu. Bókin var stofnuð af bræðrunum Norris og Ross McWhirter í London árið 1955. Hún var upphaflega gefin út í Bretlandi, svo alþjóðlega árið eftir. Síðan þá hefur hún verið seld í yfir 100 löndum og þýdd á yfir 40 tungumál. Gagnagrunnurinn fyrir bókina inniheldur yfir 57.000 met.

## Íslenskar útgáfur

## Tilvísanir

## Tenglar
* Opinber vefsíða
Heimsmet

**Heimsmet** er besta frammistaða í heimi í ákveðinni færni á gefnum tíma, yfirleitt íþróttum eða annarri athafnasemi. Bókin *[[Heimsmetabók Guinness]]* og aðrar stofnanir safna saman og birta markverð met. Mismunandi reglur gilda um hvað þarf til að heimsmet teljist gilt.

## Tenglar
* Heimsmetabók Guinness
Tilia chingiana

***Tilia chingiana*** er trjátegund af stokkrósaætt sem var lýst af Hsen Hsu Hu og Wan Chun Cheng. Hún vex í suðaustur Kína (Anhui, Jiangsu, Jiangxi, og Zhejiang).

## Tilvísanir
Eyjólfur J. Eyfells

**Eyjólfur J. Eyfells** (6. júní 1886 – 3. ágúst 1979) var íslenskur myndlistarmaður sem er þekktastur fyrir fínlegar og raunsæjar landslagsmyndir frá Íslandi. Hann lærði teikningu hjá Stefáni Eiríkssyni myndskera í Reykjavík og síðar listmálun hjá þýska listmálaranum Ernst Oskar Simonson-Castelli. Hann bjó við Skólavörðustíg í Reykjavík þar sem kona hans, Ingibjörg Einarsdóttir, rak hannyrðaverslunina Baldursbrá. Eyjólfur var lengi með vinnustofu á háalofti Austurbæjarskóla.
Jón Þorleifsson

**Jón Þorleifsson** (26. desember 1891 – 14. júlí 1961) var íslenskur myndlistarmaður sem er meðal annars þekktur fyrir landslagsmyndir, expressjónískar mannlífsmyndir, og myndir af skipum og hafnarmannvirkjum. Eitt þekktasta verk hans er málverkið *Fiskikonur* sem var sýnt í sýningarbás Íslands á Heimssýningunni í New York 1939 og er nú staðsett í Alþingishúsinu. Hann lærði við listaskóla í Kaupmannahöfn og París. Hann var einn aðalhvatamaðurinn að byggingu Listamannaskálans við Austurvöll og fyrsti forstöðumaður hans. Hann var frumkvöðull í ritun myndlistargagnrýni í dagblöðum.

Faðir Jóns var Þorleifur Jónsson í Hólum, alþingismaður og formaður Framsóknarflokksins. Dóttir Jóns, Kolbrún Jónsdóttir, lærði höggmyndalist í Bandaríkjunum.
Haldor Halderson

**Haldor Halderson** (fæddur Halldór Halldórsson; 6. janúar 1899 – 1. ágúst 1965) var vestur-íslenskur íshokkíleikari sem keppti á Sumarólympíuleikunum árið 1920.

Halderson spilaði sem hægri vængmaður fyrir Winnipeg Falcons, kanadíska liðsins sem samanstóð að mestu að vestur-Íslendingum og vann til gullverðlauna fyrir íshokkí á Ólympíuleikunum árið 1920. Halderson lék seinna með Victoria Aristocrats/Victoria Cougars og hjálpaði þeim að vinna Stanley-bikarinn árið 1925. Í báðum tilvikum var hann liðsfélagi vestur-Íslendingsins Frank Fredrickson, og urðu þeir fyrstu leikmennirnir til að vinna gullverðlaun á Ólympíuleikunum og Stanley-bikarinn.

## Ferill
Halderson fæddist sem Halldór Halldórsson í Winnipeg, Manitoba, sonur íslensku innflytjendanna Halldórs Kristinns Halldórssonar og Jórunnar Kristólínu Jónsdóttur.

Hann spilaði aldrei í skipulögðu yngri flokka starfi í íshokkí en skapaði sér nafn í íþróttinni eftir að hafa gengið til liðs við Winnipeg Ypres í herdeild Manitoba Hockey Association veturinn 1917 til 1918. Halderson var kallaður "Slim" sökum granns líkama á fyrstu árum sínum í íshokkí. Í upphafi 1921–1922 tímabilsins, sem var fyrsta tímabilið hjá Halderson í Pacific Coast Hockey Association (PCHA) með Victoria Aristocrats, var hann einungis um 75 kg þrátt fyrir að vera um 188 cm á hæð. Eftir því sem leið á leikferill hans tók hann þó að þyngjast.

Tímabilið 1920–21 réð H. J. Sterling, forseti Canadian Amateur Hockey Association, rannsóknarmann sem uppgötvaði að Halderson og liðsfélagi hans Robert Benson höfðu fengið borgaða 6.500 dollara fyrir að spila með áhugamannaliðum. Í kjölfarið ógilti  áhugamannasamband Kanada, Amateur Athletic Union of Canada, leikheimild Halderson og hann var honum meinuð þáttaka í Allan-bikarnum árið 1921, þó að Saskatchewan Amateur Hockey Association hafi leyft honum og Saskatoon liðinu hans að halda áfram í sinni úrslitakeppni.

## Verðlaun og afrek
* Allan-bikarinn (1920)
* Ólympíumeistari (1920)
* Fyrsta úrvalslið PCHA (1923)
* Annað úrvalslið PCHA (1922)
* Stanley-bikarinn (1925)
* Fyrsta Úrvalslið AHA (1930-1936, og 1937)
* Meðlimur í Íshokkíheiðurshöll Manitoba

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
* Winnipeg Falcons
*
Hyldýpið (Ísfólkið)

**Hyldýpið** er þriðja bókin í bókaseríunni Sagan um Ísfólkið eftir norska skáldsagnahöfundinn Margit Sandemo, bókin kom út árið 1982.

## Söguþráður
Sunna Angelíka af ætt Ísfólksins er orðin tvítug og heldur út í hinn stóra heim. Hún er nú loks frjáls og getur leitað uppi nornirnar sem halda til við Brösarps hæðir í Svíþjóð. Þar getur hún lært fordæðu, tilbeðið myrkrahöfðingjann og uppfyllt allar sínar langanir or þrár. Sunna er þó ekki með allan hugann við það illa. Hún er reiðubúin að leggja allt í sölurnar fyrir sína nánustu, jafnvel fórna lífi sínu.
Sunna Angelíka

**Sunna Angelíka** er persóna í norsku bókaseríunni Sagan um Ísfólkið eftir Margit Sandemo. Sunna birtist fyrst sem aukapersóna í bókinni Álagafjötrar árið 1982. Hún birtist síðar sem aðalpersóna í bókinni Hyldýpið sem kom út sama ár.

Sunna er einn af þeim sem verða fyrir áhrifum af bölvun hins illa forföður fjölskyldunnar, Þengli hinum illa. Þengill seldi sál sína til myrkaflana fyrir gríðarlegan mátt, skiptin fólu í sér að einn einstaklingur af hverri kynslóð afkomenda hans skyldi fæddur til að þjóna hinu illa. Auðkenni þeirra væru gul augu sem minntu á kött og einstakt illt innræti. 

Sunna Angelíka fannst munaðarlaus þegar hún var aðeins 2 ára, þar sem hún grét yfir líki móður sinnar, Sunnevu eldri af ætt Íslfólksins. Fundarmaður hennar og seinna uppalandi var Silja Arngrímsdóttir. Sunna var ein af þeim þjáðust illa af fjölskyldubölvun forföðusins, en finnur samt góðmennsku í hjarta sínu þegar hún stendur frammi fyrir því að þurfa að hjálpa ættingjum sínum.
Meðalland

**Meðalland** er landsvæði á Suðurlandi. Það er staðsett í Skaftárhreppi, vestan við Eldvatn, austan við Skaftá, og norðan við Skaftárdjúp.
Iðrun

***Iðrun*** (danska: *Undskyldningen*) er skáldsaga eftir danska rithöfundinn Hanne-Vibeke Holst. Hún var gefin út árið 2011 í Danmörku af norska forlaginu Gyldendal. Bókin var gefin út árið 2012 á Íslandi af Vaka-Helgafell. Hún var þýdd af Halldóru Jónsdóttur.

## Heimildir
Starlink

**Starlink** er gervihnattaþyrping í eigu SpaceX sem ætlað er að veita netþjónustu um gervihnött frá 102 löndum á jörðu niðri. Árið 2019 voru fyrstu gervihnettirnir sendir út í geim á vegum fyrirtækisins. Gervihnettir Starlink eru litlir og á lágbraut um jörðu og skiptast á boðum við sendiviðtæki á jörðu niðri. Gervihnettir á braut um jörðu árið 2024 voru 6000. Alls er ætlunin að gervihnattanetið verði með 12.000 gervihnetti, sem síðar gæti fjölgað í 34.400. Í júní 2022 voru áskrifendur að netþjónustu Starlink um hálf milljón, en tveimur árum síðar voru þeir þrjár milljónir.

Starlink hefur leikið stórt hlutverk í stríði Rússlands og Úkraínu.

## Tilvísanir
Miðeind ehf.

**Miðeind ehf.** er íslenskt hugbúnaðarfyrirtæki sem þróar máltækni og gervigreindartækni fyrir íslensku. Fyrirtækið var stofnað þann 19. desember 2013 af Vilhjálmi Þorsteinssyni. Fyrirtækið er þekkt fyrir að skapa radd-appið Emblu, krossgátu-appið Explo, vefleikinn Netskrafl og máltæknivettvanginn Málstað. 

## Saga
Fyrirtækið var upphaflega stofnað þann 19. desember 2013 af Vilhjálmi Þorsteinssyni sem fjárfestingafélag. En árið 2015, eftir útgáfu Netskrafls, hafði það formlega orðið hugbúnaðarfyrirtæki. Síðla árs 2019 gerðist fyrirtækið aðili að SÍM, Samstarfi um íslenska máltækni, og þróaði radd-appið Emblu og málgreiningarvélina Greyni. Fyrirtækið gaf út radd-appið Emblu þann 12. nóvember 2020 og máltæknivettvanginn Málstað 9. september 2024.

Árið 2022 hóf fyrirtækið samstarf við tæknifyrirtækið OpenAI um að sérþjálfa nýjasta gervigreindarlíkan fyrirtækisins, GPT-4, í íslensku. Það var í fyrsta skipti sem OpenAI þjálfaði mállíkan á sínum vegum með viðgjafarnámi með mannlegri endurgjöf (*[[:en:Reinforcement_learning_from_human_feedback|Reinforcement Learning from Human Feedback]]*, RLHF) á öðru tungumáli en ensku.

## Heimildir

* Um Miðeind - Miðeind
* Sagan - Miðeind

## Tilvísanir
Tilia hupehensis

***Tilia hupehensis*** er trjátegund af stokkrósaætt sem var lýst af Hung T. Chang. Hún vex í Kína.

## Tilvísanir
Tilia kiusiana

***Tilia kiusiana*** er trjátegund af stokkrósaætt sem var lýst af Tomitaro Makino & Yasuyoshi Shirasawa. Hún er upprunnin í suður- og mið-Japan og ílend á Kóreuskaga.

## Tilvísanir
Åboland

**Åboland** (finnska: Turunmaa) er landsvæði við suðvesturströnd Finnlands. Það er kennt við borgina Åbo á sænsku, þó borgin sjálf sé ekki á landsvæðinu.

Íbúar voru um 21.700 árið 2020. Við ströndina eru flestir sænskumælandi og teljast í hópi Finnlandssvía, en innanlands er meirihluti íbúa Finnar.

Þetta landsvæði er að mestu myndað úr fyrrum sveitarfélögum: Dragsfjärd, Houtskär, Iniö, Kimito, Korpo, Nagu, Pargas og Västanfjärd, sem eru öll í eyjaklasunum í kringum Turku. Þessi eyjaklasasveitarfélög voru sameinuð í Väståboland og Kimitoön þann 1. janúar, 2009. Åboland er meðal þéttbýlustu Finnlandssvíasvæða, með Austurbotni, suður Nýlandi og Álandseyjum.

Eina borgin er Pargas, þar sem meira en helmingur fólksfjöldans býr. Það eru meira en 20.000 eyjur í Åbolandi.
Tilia maximowicziana

***Tilia maximowicziana*** er trjátegund af stokkrósaætt sem var lýst af Yasuyoshi Shirasawa. Hún vex á Japan og Kúrileyjum.

## Tilvísanir
Tilia miqueliana

***Tilia miqueliana*** er trjátegund af stokkrósaætt sem var lýst af Karl Maximovich. Hún er frá Suðaustur Kína og hefur verið flutt inn til Japan og Kóreu.

## Tilvísanir
Tilia caroliniana

***Tilia caroliniana*** er trjátegund af stokkrósaætt sem var lýst af Philip Miller. Hún vex í suðurhluta Norður-Ameríku. Ágreiningur er um hvort hún sé í raun sjálfstæð tegund eða hvort hún sé afbrigði eða undirtegund af svartlind (T. americana).

## Tilvísanir
Tilia nasczokinii

***Tilia nasczokinii*** er trjátegund af stokkrósaætt sem var lýst af Nikolay Vitalievich Stepanov. Hún vex í mið-Síberíu. Hún er oft talin undirtegund af Hjartalind: Tilia cordata subsp. nasczokinii (Stepanov) Shekhovts. & Kosterin.

## Tilvísanir
Tilia nobilis

***Tilia nobilis*** er trjátegund af stokkrósaætt sem var lýst af Alfred Rehder & Ernest Henry Wilson. Hún vex í Kína (Sichuan, Yunnan og hugsanlega Henan.).

## Tilvísanir
Tilia oliveri

***Tilia oliveri*** er trjátegund af stokkrósaætt sem var lýst af Ignaz von Szyszyłowicz. Hún vex í Kína (Gansu, Hubei, Hunan, Shaanxi og Sichuan.).

## Tilvísanir
Tilia × euchlora

***Tilia × euchlora*** er trjátegund af stokkrósaætt sem var lýst af Karl Heinrich Emil Koch. Hún vex í Krím og í Íran. Hún er blendingur tegundanna T. cordata og T. dasystyla. 

## Tilvísanir
Tilia × noziricola

***Tilia × noziricola*** er trjátegund af stokkrósaætt sem var lýst af Kiyotaka Hisauti. Hún vex í Japan. Hún er blendingur tegundanna T. japonica og T. maximowicziana.

## Tilvísanir
Labrador

**Labrador** er landsvæði á norðausturströnd Kanada og meginlandshluti kanadíska héraðsins Nýfundnaland og Labrador. Labrador er 71% af landsvæði héraðsins, en aðeins 6% íbúa búa þar. Labrador nær yfir austurhluta Labradorskaga. Norðaustan við strönd Labrador er Labradorhaf, en Grænland liggur norðan við það. Að sunnan skilur Belle Isle-sund milli Labrador og Nýfundnalands. Labrador og Nunavut mætast á Killiniq-eyju í Gray-sundi milli Labradorhafs og Ungava-flóa. Annars liggur Labrador að héraðinu Quebec í vestri og suðri.

Meðal frumbyggja Labrador eru Inúítar, Métisar og Innúar.

Landsvæðið heitir eftir Joao Fernandes Lavrador (1453 - 1505) sem skoðaði þetta svæði 1498.
Silfurlind

**Silfurlind** (fræðiheiti: *Tilia tomentosa*) er tré af stokkrósaætt. Útbreiðslan er í suðaustur Evrópu og fyrir botni Miðjarðarhafs. 

## Tenglar
Dúnlind

**Dúnlind** (fræðiheiti: *Tilia tuan*) er tré af stokkrósaætt. Útbreiðsla er í Kína og Víetnam.

## Tenglar
Garðalind

**Garðalind** (fræðiheiti: *Tilia × europaea*) er tré af stokkrósaætt. Útbreiðsla er í Evrópu til Kákasus og V-Asíu. Tréð verður 15-50 metra hátt.  Garðalind er náttúrulegur blendingur tegundanna fagurlindar og hjartalindar (*Tilia × europaea),* og er algengasta gerð linditrjáa í bæjum og borgum Evrópu. Lítil reynsla er af tegundinni hérlendis og gefur ekki miklar vonir.

## Tenglar
Eriophyes tiliae

*Eriophyes tiliae*  er sníkill sem sýgur safa blaða linditrjáa. Sem viðbragð við efnum frá mítlinum mynda blöðin gall utan um hann. Vera mítlanna virðist að öðru leyti ekki hafa áhrif á vöxt trésins. Tegundin er útbreidd í Evrópu.

## Annað
*Gall

## Tenglar
Eriophyes

*Eriophyes* er ættkvísl mítla sem valda galli á plöntum, ekki síst trjám af rósaætt. Gallið er viðbragð við efnum frá mítlunum. Lirfa fiðrildategundarinnar *[[Celastrina serotina]]* hefur sést nærast á göllunum og þá á mítlunum í leiðinni.

## Tegundir
meðal tegunda eru:

* *[[Eriophyes alniincanae]]* Nalepa, 1919
* *[[Eriophyes amelancheus]]* Nalepa, 1926
* *[[Eriophyes arianus]]* (Canestrini 1890)
* *[[Eriophyes betulae]]* 
* *[[Eriophyes betulinus]]* 
* *[[Eriophyes calcercis]]*  
* *[[Eriophyes cerasicrumena]]*  
* *[[Eriophyes chondrillae]]* 
* *[[Eriophyes condrillae]]*  
* *[[Eriophyes crataegi]]* 
* *[[Eriophyes dimocarpi]]*  
* *[[Eriophyes gossypii]]*  
* *[[Eriophyes guerreronis]]* 
* *[[Eriophyes inangulis]]* 
* *[[Eriophyes kuko]]* 
* *[[Eriophyes laevis]]* 
* *[[Eriophyes litchii]]*  
* *[[Eriophyes macrorhynchus]]* (Nalepa, 1889) 
* *[[Eriophyes mali]]*  
* *[[Eriophyes melaleucae]]* 
* *[[Eriophyes menthae]]* 
* *[[Eriophyes neoessegi]]*  
* *[[Eriophyes oxycedri]]* 
* *[[Eriophyes padi]]* 
* *[[Eriophyes parapopuli]]*  
* *[[Eriophyes parulmi]]*  
* *[[Eriophyes populi]]*  
* *[[Eriophyes prunispinosae]]* 
* *[[Eriophyes pseudoinsidiosus]]* 
* *[[Eriophyes pyri]]*  
* *[[Eriophyes sorbi]]* 
* *[[Eriophyes tiliae]]* (Pagenstecher 1857) 
* *[[Eriophyes triradiatus]]* 
* *[[Eriophyes tristriatus]]* 
* *[[Eriophyes tulipae]]* 
* *[[Eriophyes viburni]]* 
* *[[Eriophyes vitis]]* 

## Annað
*Gall

## Tenglar
Phyllocoptes eupadi

*Phyllocoptes eupadi*  er sníkill sem sýgur safa blaða Prunus serotina og annarra tegunda heggættkvíslar. Útlit gallsins getur verið breytilegt.

## Annað
*Gall

## Tenglar
Haraldur Bilson

**Haraldur M. Bilson**, oftast ritað Harry Bilson (f. 21. janúar 1948) er íslensk/enskur listmálari.
Haraldur fæddist í Reykjavík árið 1948 í húsi ömmu sinnar á horni Barónsstígs og Laugavegar. Móðir hans, Kristjana Jónsdóttir starfaði þá á kaffistofu ömmu hans, Jónu Helgu Valdimarsdóttur. Faðir Haraldar var breskur hermaður sem vandi komur sínar á veitingastofuna, Jack William Bilson að nafni.

## Menntun
Haraldur er að mestu sjálfmenntaður en hann stundaði um tíma myndlistarnám í St. Martin í London. Þar líkaði Haraldi ekki dvölin og hætti fljótlega. Haraldur málar aðallega með akríl, vatnslitum og olíu en hann er einnig fær teiknari. Þegar hann flutti ásamt móður sinni til London talaði Haraldur ekki ensku en kennararnir í barnaskólanum áttuðu sig á hæfileikum drengsins í teikningu og málaralist. Þeir miðlar urðu hans samskiptamáti. Á þessum árum var mynd eftir hann send í myndlistarkeppni og hlaut hann verðlaun fyrir. Fyrstu myndina sem hann man eftir að hafa teiknað var fiskibátur og maður með veiðarfæri. Þá mynd teiknaði hann í Landakotsskóla.

Haraldur bjó og starfaði lengst af í Bretlandi en hann hefur einnig búið í Frakklandi, Írlandi, Kanada, Bandaríkjunum, Ástralíu og Hong Kong.

## Listsköpun
Um listsköpun sína segir Haraldur:

“My paintings are all something about no thing.”

## Í fjölmiðlum
Margir þekktir einstaklingar hafa átt myndir eftir Harald, Bob Hawke, fyrrum forsætisráðherra Ástralíu var meðal vina Haraldar og átti hann að minnsta kosti 10 verk eftir Bilson. Málverkin urðu miðpunktur deilu erfingja Hawke við ekkju hans um skiptingu eigna við andlát hans 2020. Verkin voru boðin upp í Ástralíu án samþykkis barna hans og fóru fyrir metverð.

Clint Eastwood keypti verk eftir Harald í galleríi í Carmel þar sem hann var bæjarstjóri. Einnig eiga leikkonan Zsa Zsa Gabor, leikarinn Jack Palance, sjónvarpskonan Ann Robinson og fyrrum liðsmaður og fyrirliði Chelsea, David Webb verk eftir Harald.

## Fjölskylda
Haraldur var lengi í sambandi með Barböru Bilson og eiga þau saman tvö börn. Árið 1992 greindist Haraldur með heilaæxli sem var fjarlægt. Aðgerðin varð til þess að Haraldur mátti ekki fljúga í 6 mánuði og var hann búsettur í Perth í Ástralíu á meðan. Síðustu árin hefur Haraldur búið og málað víðs vegar um heiminn.

## Tilvísanir
Eriophyes tulipae

*Eriophyes tulipae* er sníkill sem sýgur safa blaða tegunda af liljuætt og veldur allnokkrum skaða í laukrækt. Sem viðbragð við efnum frá mítlinum myndar plantan gall utan um hann. Áður var talið að hann legðist á grastegundir einnig, en það mun vera lík tegund: *[[Aceria tosichella]]*.

## Annað
*Gall

## Tenglar
ASCII

**ASCII** (borið fram „askí“), skammstöfun fyrir *American Standard Code for Information Interchange*, er stafalykill fyrir rafræn samskipti. Fyrsta útgáfa staðalsins var gefin út af Bandaríska staðlaráðinu 1963 með 7 bita lykla fyrir 26 bókstafi enska stafrófsins, bæði hástafi og lágstafi, og önnur rittákn. Lykillinn byggðist á ritsímalykli og var upphaflega notaður í símrita en síðan tekinn upp í tölvur. Hann var endurskoðaður nokkrum sinnum til 1987 þegar nýr 8-bita stafalykill, ISO 8859-1, var gefinn út. ASCII var samt algengasti stafalykillinn á Internetinu til 2007 þegar UTF-8 varð algengari. UTF-lyklarnir eru samhæfðir við ASCII og ISO 8859-1.

## Heimildir
Lonicera

**Toppar** eða **geitatoppar**, (fræðiheiti *Lonicera*) er ættkvísl runna eða klifurrunna af geitblaðsætt. Þeir vaxa flestar á norðurhluta á norðurhvels, bæði í Norður-Ameríku og Evrasíu. Margar af 180 viðurkenndum tegundunum eru ræktaðar til skrauts, en einstaka vegna berjanna (ath. að flestar aðrar eru vægt eitraðar).
Margar tegundir hafa verið reyndar hérlendis og reynst vel.

* Fjallatoppur (*[[Lonicera alpigena]]*)
* Túrkestantoppur (*[[Lonicera altmannii]]*)
* Blátoppur (*[[Lonicera caerulea]]*)
* Vaftoppur (*[[Lonicera caprifolium]]*)
* Kákasustoppur (*[[Lonicera caucasica]]*)
* Sóltoppur (*[[Lonicera chrysantha]]*)
* Gultoppur (*[[Lonicera deflexicalyx]]*) 
* Grátoppur (*[[Lonicera glaucescens]]*) eða (*[[Lonicera dioica]] var. glaucescens*)
* Fölvatoppur (*[[Lonicera glehnii]]*)
* Greifatoppur (*[[Lonicera heckrottii]]*)
* Kínatoppur (*[[Lonicera henryi]]*) eða (*[[Lonicera acuminata]]*)
* Klukkutoppur (*[[Lonicera hispida]]*)
* Glótoppur (*[[Lonicera involucrata]]*)
* Hirðingjatoppur (*[[Lonicera korolkowii]]*)
* Glæsitoppur (*[[Lonicera ledebourii]]*)
* Vindtoppur (*[[Lonicera morrowii]]*)
* Surtartoppur (*[[Lonicera nigra]]*)
* Skógartoppur (*[[Lonicera periclymenum]]*)
* Vetrartoppur (*[[Lonicera pileata]]*)
* Heiðatoppur (*[[Lonicera ruprechtiana]]*)
* Rauðtoppur (*[[Lonicera tatarica]]*)
* Dúntoppur (*[[Lonicera xylosteum]]*)

## Heimild
Calvin Harris

**Adam Richard Wiles** (f. 17. janúar 1984), betur þekktur sem **Calvin Harris**, er skoskur plötusnúður, plötuframleiðandi, söngvari, og lagahöfundur. Hann gaf út fyrstu breiðskífuna sína árið 2007 nefnd *I Created Disco*. Árið 2012 hlaut hann mikilla vinsælda með þriðju plötunni, *18 Months*, sem komst efst á breska hljómplötulistann. Hún komst einnig á bandaríska ''Billboard'' 200 vinsældalistann þar sem hún náði hámarki í 19. sæti. Hann varð fyrsti breski einstaklings tónlistarmaðurinn til að ná milljarði streyma á Spotify og hefur hlotið verðlaun á borð við Brit-verðlaun, ''Billboard'' Music-verðlaun, og Grammy-verðlaun.

## Útgefið efni
### Breiðskífur
* *I Created Disco* (2007)
* *Ready for the Weekend* (2009)
* *18 Months* (2012)
* *Motion* (2014)
* *Funk Wav Bounces Vol. 1* (2017)
* *Funk Wav Bounces Vol. 2* (2022)

### Stuttskífur
* *Napster Live Session* (2007)
* *iTunes Live: Berlin Festival* (2008)
* *iTunes Live: London Festival '09* (2009)
* *Normani x Calvin Harris* (2018, með Normani)
* *I'm Not Alone 2019* (2019)
* *Love Regenerator 1* (2020, sem Love Regenerator)
* *Love Regenerator 2* (2020, sem Love Regenerator)
* *Love Regenerator 3* (2020, sem Love Regenerator)
* *Moving* (2020, sem Love Regenerator, með Eli Brown)
* *Rollercoaster* (2021, sem Love Regenerator, með Solardo)

## Tilvísanir

## Tenglar
* 
*
Fjallatoppur

**Fjallatoppur** (fræðiheiti *Lonicera alpigena*) er runni af geitblaðsætt ættaður úr fjallaskógum suður og mið Evrópu.  Hann verður um 1-2 m hár og álíka breiður. Blómin eru smá, gulleit til rauð og berin skærrauð, óæt. Stundum er fölvatoppur (Lonicera glehnii) frá norðaustur Asíu talinn undirtegund hans: Lonicera alpigena ssp. glehnii (F. Schmidt) H. Hara.  
Hann hefur reynst harðgerður á Íslandi.

## Heimild
Vaftoppur

**Vaftoppur** (fræðiheiti *Lonicera caprifolium*) er vafningsrunni af geitblaðsætt sem vex í mið og suðaustur Evrópu yfir til Kákasus.  Hann getur orðið að 8m hár. Blómin eru stór, hvítleit til bleik og ilmandi og berin rauð, óæt.  
Hann er lítið eitt reyndur á Íslandi, en nær oft ekki að blómstra vegna kals. Nauðalík tegund en harðgerðari er skógartoppur (L. periclymeneum).

## Heimild
Gerðistangaviti

**Gerðistangaviti** er viti á Atlagerðistanga á Vatnsleysuströnd á Suðurnesjum. Upphaflega var þar reist varða með ljóskeri á 1886, en núverandi viti var reistur 1918. Ljóseinkenni vitans er Fl(2) WRG 10s (2 blikkljós í þrílitum geisla á 10 sekúndna fresti).
Hvalnesviti

**Hvalnesviti** er 12 metra hár steinsteyptur brúarlaga viti sem stendur á Hvalnesi undir Eystrahorni austast í Austur-Skaftafellssýslu. Vitinn var reistur árið 1954. Ljóseinkenni hans er Fl(2)W 20s (2 hvít blikkljós á 20 sekúndna fresti).
Sóltoppur

**Sóltoppur** (fræðiheiti *Lonicera chrysantha*) er runni af geitblaðsætt ættaður frámið-Síberíu austur til Japan.  Hann verður um 4 m hár og álíka breiður.  Blómin eru gulleit, tvö saman. Berin eru rauð og æt.
Hann þrífst ágætlega á Íslandi.

## Heimild
Klukkutoppur

**Klukkutoppur** (fræðiheiti *Lonicera hispida*) er runni af geitblaðsætt ættaður úr mið Asíu til suðvestur Síberíu og Kína.  Hann verður um 1-2 m hár og álíka breiður. Blómin eru smá, gulleit til rauð og berin skærrauð, óæt. Skyld tegund og lík, er Lonicera setifera) frá Tíbet, Sichuan og Yunnan. 

Klukkutoppur hefur reynst harðgerður og vindþolinn á Íslandi.

## Heimild
79 af stöðinni (aðgreining)

**79 af stöðinni** getur átt við um:
*Kvikmyndina 79 af stöðinni
*Plötuna 79 af Stöðinni frá 1963
*Aðra plötu sem heitir 79 af stöðinni og kom líka út árið 1963
Reykjavíkurvitar

**Reykjavíkurvitar** eru nokkrir vitar við innsiglinguna í Reykjavíkurhöfn og Sundahöfn. Þetta á þó ekki við um Gróttuvita og Engeyjarvita sem eru oftast taldir sérstaklega. Reykjavíkurvitar eru því: tveir vitar við mynni Reykjavíkurhafnar, einn á Ingólfsgarði og einn á Norðurgarði (báðir reistir upphaflega 1917, en núverandi hús frá 1993), ljóseinkenni Fl R 2s og Fl G 2s; Höfðaviti við Sæbraut við Höfða (reistur 2017), ljóseinkenni Iso WRG 4s; og viti á Skarfakletti (reistur 2014), ljóseinkenni Fl G 2s. Allt eru þetta stálgrindarvitar.

Áður höfðu verið vitar við enda Vitastígs frá 1897 (rifinn 1927), á endanum á Faxagarði í innri höfninni (frá 1927 þar til hann féll í sjóinn í óveðri 1945), og viti í turni Sjómannaskólans (frá 1945 til 2014), en árið 2008 varð ljóst að nýbyggð háhýsi við Höfðatorg byrgðu sýn á hann. Höfðaviti tók við af honum.

Auk vitanna eru nokkrar ljósbaujur sem vísa leiðina til Reykjavíkurhafnar og Sundahafnar, eins og við enda Engeyjarrifs, við Skarfasker og Viðey, við Akurey og fleiri. Auk þeirra eru leiðarljós í landi á ýmsum stöðum, eins og á enda Eyjargarðs og Ingólfsgarðs, Gufuneshöfða, Ártúnshöfða og fleiri stöðum.
Svartsengi

**Svartsengi** er hlíð undir Sýlingarfelli. Svartsengiskerfið og Svartsengisvirkjun er nefnt eftir hlíðinni.

## Tengt efni
* Eldgosin við Sundhnúksgíga 2023–2024
Vindtoppur

**Vindtoppur** (fræðiheiti *Lonicera morrowii*) er runni af geitblaðsætt ættaður frá norðaustur Kína, suður Kóreu og Japan.  Hann verður um 2 m hár og álíka breiður. Blómin eru hvít og gulna með aldri og berin skærrauð, óæt. 

Hann hefur reynst harðgerður á Íslandi.

## Heimild
Surtartoppur

**Surtartoppur** (fræðiheiti *Lonicera nigra*) er runni af geitblaðsætt ættaður úr fjöllum suður og mið Evrópu.  Hann verður um 1-2 m hár og álíka breiður. Blómin eru smá, bleik og berin svört. 

Hann hefur reynst harðgerður á Íslandi.

## Heimild
Rauðtoppur

**Rauðtoppur** (fræðiheiti *Lonicera tatarica*) er runni af geitblaðsætt ættaður frá austur Evrópu, mið Síberíu og norður Kína.  Hann verður um 2-3 m hár og álíka breiður. Dauft ilmandi blómin eru bleik til rauð og berin rauð. Myndar gjarnan blendinga með vindtoppi.

Hann hefur reynst harðgerður á Íslandi.

## Heimild
Harry Styles

**Harry Edward Styles** (f. 1. febrúar 1994) er enskur söngvari, lagahöfundur, og leikari. Hann hóf ferilinn sinn sem þátttakandi í bresku sjónvarpsþáttunum *[[The X Factor (Bretland)|The X Factor]]*. Eftir að hafa dottið úr keppni, var hann fenginn til baka til að stofna hljómsveitina One Direction. Hún varð ein söluhæsta strákahljómsveit heims þar til hún tók sér hlé árið 2016.

Styles gaf út fyrstu plötuna sína í gegnum Columbia Records árið 2017. Hún hafnaði á toppi vinsældalista í Bretlandi og Bandaríkjunum, og var ein af mest seldu plötum heims það ár. Lagið „Sign of Times“ náði fyrsta sæti á UK Singles Chart. Önnur plata Styles, *Fine Line* (2019), komst einnig á topp ''Billboard'' 200 listans í útgáfuviku og var nefnd ein af „500 bestu plötum allra tíma“ af *[[Rolling Stone]]* árið 2020. Fjórða smáskífan af henni, „Watermelon Sugar“, komst efst á ''Billboard'' Hot 100. Árið 2022 gaf hann út þriðju plötuna *Harry's House* sem hlaut mikið lof og setti ýmis met. Fyrsta smáskífan, „As It Was“, var mest spilaða lag ársins 2022 á Íslandi. Breiðskífan vann Grammy-verðlaun fyrir plötu ársins árið 2023.

Styles hefur fengið margar viðurkenningar og verðlaun, þar með talið Brit-verðlaun, Grammy-verðlaun, Ivor Novello-verðlaun, og American Music-verðlaun. Hann hefur leikið í kvikmyndunum *Dunkirk* (2017), *Don't Worry Darling* (2022), og *My Policeman* (2022). Styles er þekktur fyrir áberandi tískustíl og var fyrsti karlmaðurinn til að sitja einn fyrir á forsíðu tímaritsins *[[Vogue]]*.

## Útgefið efni
### Breiðskífur
* *Harry Styles* (2017)
* *Fine Line* (2019)
* *Harry's House* (2022)
* *Kiss All the Time. Disco, Occasionally.* (2026)

## Tilvísanir

## Tenglar
* 
*
Dina Boluarte

**Dina Ercilia Boluarte Zegarra** (f. 31. maí 1962) er perúskur lögfræðingur og stjórnmálamaður sem var forseti Perú frá 7. desember 2022 til 10. október 2025. Hún var áður varaforseti landsins frá árinu 2021 til 2022 og hefur verið embættismaður hjá þjóðskrá Perú frá árinu 2007. Hún er fyrsti kvenforseti Perú.

## Uppvöxtur og menntun
Boluarte er fædd þann 31. maí 1962 í Chalhuanca í Apurímac-héraði. Hún útskrifaðist sem lögfræðingur frá Háskólanum í San Martín de Porres og stundaði framhaldsnám við háskólann.

## Stjórnmálaferill
Boluarte er forseti Apurímac-klúbbsins í Líma. Hún hefur unnið sem lögfræðingur og skrifstofustjóri hjá perúsku þjóðskránni (sp. *Registro Nacional de Identificación y Estado Civil*, RENIEC) frá árinu 2007. 

Hún bauð sig fram án árangurs í borgarstjórakosningum Surquillo-umdæmisins í Líma árið 2018 fyrir stjórnmálaflokkinn Frjálst Perú. Hún gaf einnig kost á sér í þingkosningum Perú árið 2020 fyrir Frjálst Perú en náði ekki kjöri.

## Varaforseti (2021–2022)
Boluarte var frambjóðandi til embættis varaforseta Perú í forsetaframboði Pedro Castillo árið 2021. Boluarte og Castillo unnu seinni umferð kosninganna og tóku við embætti í júlí sama ár 2021.

Þann 29. júlí 2021 var Boluarte einnig útnefnd ráðherra í þróunarmálum og félagslegri aðlögun.

Í janúar 2022 staðhæfði Boluarte í viðtali við *[[La República]]* að hún hefði aldrei trúað á hugmyndafræði Frjáls Perú. Boluarte kvaðst alltaf hafa verið vinstrisinnuð, en væri það á lýðræðislegum grunni en ekki alræðislegum. Aðalritari flokksins, Vladimir Cerrón, rak hana í kjölfarið úr flokknum og skrifaði í færslu á Twitter: „Alltaf trygg, aldrei svikarar.“ Cerrón sagði jafnframt að yfirlýsing Boluarte stofnaði samheldni flokksins í hættu.

Þann 5. desember 2022 samþykkti þingnefnd um stjórnarskrárásakanir kvörtun um Boluarte vegna þess að hún hefði rekið einkaklúbb á meðan hún vann sem þróunarmálaráðherra.

## Forseti (2022–2025)
Í desember 2022 reyndi Pedro Castillo að leysa upp perúska þingið á meðan vantrauststillaga gegn honum var til umfjöllunar. Boluarte fordæmdi tilraun Castillo og kallaði útspil hans „valdarán sem gerir bara illt verra í þeirri stjórnarkreppu sem er við lýði“. Þingið leysti Castillo í kjölfarið úr embætti og Boluarte sór embættiseið sem nýr forseti. Hún er fyrsti kvenforseti í sögu landsins.

Eftir að Castillo var vikið úr embætti brutust út mótmæli í hlutum landsins sem leiddu til tveggja dauðsfalla. Í kjölfarið tilkynnti Boluarte að hún hefði náð samkomulagi um að láta flýkka þingkosningum um tvö ár og að þær yrðu haldnar árið 2024. Mótmælin hafa engu að síður haldið áfram og stuðningsmenn Castillos hafa krafist þess að Boluarte segi af sér. Þann 16. janúar 2023 höfðu 43 mótmælendur fallið í valinn í átökum við yfirvöld.

Boluarte var mjög óvinsæl meðal Perúmanna sem forseti. Árið 2025 mældist hún aðeins með tveggja prósenta fylgi í skoðanakönnunum, sem formaður könnunarfyrirtækisins Ipsos í landinu sagði heimsmet í óvinsældum.

Perúska þingið svipti Boluarte embætti þann 10. október 2025 vegna glæpaöldu í landinu.

## Tilvísanir
Combat 18

**Combat 18** (C18) voru bresk hryðjuverkasamtök, stofnuð árið 1992 í kjölfar funda breska þjóðarflokksins (BNP) með Chelsea Headhunters og Blood & Honour. Talið er að Combat 18 hafi verið notað af MI5 (Military Intelligence, kafli 5) til að síast inn í hernaðarhópa á Norður-Írlandi.

Í Bretlandi er meðlimum British National Party (BNP), Combat 18 og British National Front bannað með lögum að ganga til liðs við lögreglu og fangelsisþjónustu.

Lagið Terrormachine, frá 2006, með hljómsveitinni Oidoxie, er sálmur við Combat 18 (C18).

## Þýskalandi

Hægri öfgasamtökin Combat 18 Deutschland hafa verið bönnuð frá Þýskalandi. Meira en 200 lögreglumenn gerðu húsleitir á heimilum meðlima hópsins í sex ríkjum landsins (Brandenburg, Hesse, Mecklenburg-Vorpommern, Nordrhein-Westfalen, Rheinland-Pfalz og Thüringen). Lagt var hald á farsíma, fartölvur, gagnageymslubúnað, föt, hluti sem helgaðir eru nasisma og áróðursefni.
Oidoxie

**Oidoxie** var stofnuð í Dortmund árið 1995 og er þekkt fyrir tengsl sín við nýnasista og tónlistarstefnuna „Rock Against Communism“ (Rokk gegn kommúnisma), einnig kölluð Rechtsrock (hægrisinnað rokk) í Þýskalandi.

Hljómsveitin var viðfangsefni rannsókna Bundesamt für Verfassungsschutz (BfV) (sambandsskrifstofu til verndar stjórnarskrárinnar), sem hefur það hlutverk að fylgjast með ólýðræðislegri starfsemi í Þýskalandi.

Lagið Terrormachine, frá 2006, með hljómsveitinni Oidoxie, er þjóðsöngur við Combat 18 (C18), samtök sem stofnuð voru árið 1992 eftir fundi breska þjóðarflokksins (BNP) með Chelsea Headhunters og Blood & Honour.
Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026

**Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026** eða **HM 2026** verður haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada í júní og júlí 2026. Þetta verður heimsmeistarakeppni númer 23 og sú fyrsta sem haldin verður sameiginlega af fleiri en tveimur löndum. Þátttökuliðum á mótinu verður fjölgað í 48 sem er umtalsverð aukning.

## Val á gestgjöfum
Alþjóðaknattspyrnusambandið hefur í gegnum tíðina breytt fram og til baka reglum um með hvaða hætti tryggja skyldi að HM dreifðist milli heimsálfa. Snemma árs 2017 var staðfest að þar sem HM 2018 og 2022 hefðu farið fram í Rússlandi og Katar kæmu boð frá Evrópu og Asíu ekki til álita fyrir keppnina 2026. Að lokum fór svo að einungis tvö boð bárust. Annað frá Norður-Ameríkulöndunum þremur en hitt frá Marokkó í Afríku.

Kosið var á allsherjarþingi FIFA þann 13. júní 2018. Norður-ameríska tilboðið hlaut 134 atkvæði en Marokkó 65. Þrjú lönd sátu hjá en Íranir kusu gegn báðum valkostum. Íslendingar fylgdu öðrum Norðurlandaþjóðum í stuðningi við þriggja ríkja framboðið.

## Staðfest lið

*  Bandaríkin (gestgjafar)
*  Kanada (gestgjafar)
*  Mexíkó (gestgjafar)
*  Argentína
*  Brasilía
*  Ekvador
*  Úrúgvæ
*  Paragvæ
*  Kólumbía
*  Japan
*  Íran
*  Írak
*  Úsbekistan
*  Jórdanía
*  Suður-Kórea
*  Katar
*  Sádi Arabía
*  Ástralía

*  Nýja-Sjáland
*  England
*  Frakkland
*  Króatía
*  Portúgal
*  Noregur
*  Þýskaland
*  Holland
*  Belgía
*  Spánn
*  Sviss
*  Austurríki
*  Skotland
*  Svíþjóð
*  Tyrkland
*  Tékkland
*  Bosnía og Hersegóvína

*  Panama
*  Haítí
*  Curaçao
*  Marokkó
*  Túnis
*  Egyptaland
*  Alsír
*  Gana
*  Grænhöfðaeyjar
*  Suður-Afríka
*  Senegal
*  Fílabeinsströndin
*  Lýðstjórnarlýðveldið Kongó

## Keppnin
### Riðlakeppnin
Keppt verður í tólf riðlum, hverjum með fjórum keppnisliðum. Tvö efstu liðin fara í 32-liða úrslit sem og átta stigahæstu liðin í þriðja sæti.
#### Riðill A

#### Riðill B

#### Riðill C

#### Riðill D

#### Riðill E

#### Riðill F

#### Riðill G

#### Riðill H

#### Riðill I

#### Riðill J

#### Riðill K

#### Riðill L
Dúntoppur

**Dúntoppur** (fræðiheiti *Lonicera alpigena*) er runni af geitblaðsætt ættaður meginlandi Evrópu austur til mið Síberíu.  Hann verður um 3 m hár og álíka breiður. Blómin eru ilmandi, gulleit og berin rauð (einstaka sinnum gul), vægt eitruð. 

Hann þrífst vel á Íslandi.

## Heimild
Heiðatoppur

**Heiðatoppur** eða gresjutoppur (fræðiheiti *Lonicera ruprechtiana*) er runni af geitblaðsætt ættaður frá Kóreuskaga og austast í Rússlandi.  Hann verður um 2-3 m hár og álíka breiður. Blómin eru gulleit og berin skærrauð.   

Hann hefur reynst harðgerður á Íslandi.

## Heimild
Þríveldabandalagið

**Þríveldabandalagið** var hernaðarbandalag á milli Þýskalands, Austurríki-Ungverjalands og Ítalíu.

## Heimildir
Georgstímabilið

**Georgstímabilið** er tímabil í sögu Bretlands sem er kennt við fyrstu konungana af Hannóverætt, Georg 1., Georg 2., Georg 3. og Georg 4., frá 1714 til 1830. Oft er það líka látið ná yfir stutta valdatíð Vilhjálms 4 1830 til 1837 og endar þannig við upphaf Viktoríutímabilsins. Ríkisstjóratímabilið er stutt tímabil innan Georgstímabilsins, frá 1811 til 1820, þegar Georg prins af Wales var ríkisstjóri vegna geðveiki föður síns, Georgs 3.

Georgstímabilið einkenndist af miklum samfélagsbreytingum vegna iðnbyltingarinnar, aukinni stéttaskiptingu og átökum tveggja stjórnmálaflokka, Toría og Vigga, sem seinna urðu frjálslyndir og íhaldsmenn. Á þessum tíma uxu borgir á Bretlandi og fólksflutningar til nýlendna breska heimsveldisins jukust mikið. Skynsemishyggja einkenndi bókmenntir þessa tímabils, miðað við rómantík og dulhyggju Viktoríutímabilsins. Hugtakið er oftast notað í tengslum við félagssögu, stjórnmálasögu og sögu arkitektúrs frá þessum tíma.

Valdatíð Georgs 5. og Georgs 6. á 20. öld er ekki kennd við þá á sama hátt.
Vetrartoppur

**Vetrartoppur** (fræðiheiti *Lonicera pileata*) er runni af geitblaðsætt ættaður frá Kína.  Hann verður um 1m hár og breiður, jarðlægur og sígrænn. Blómin eru gulleit og lítil áberandi og berin fjólublá. 

Hann hefur lítið eitt verið reyndur á Íslandi.

## Heimild
Skógartoppur

**Skógartoppur** (fræðiheiti *Lonicera periclymenum*) er klifurrunni af geitblaðsætt ættaður úr Evrópu og Norður Afríku.  Hann verður að 7 m hár. Blómin eru ilmandi, stór, hvítleit til rauð og berin skærrauð, óæt. Hann líkist vaftoppi (Lonicera caprifolium) og er notaður eins.

Hann hefur reynst ágætlega á Íslandi.

## Heimild
Kínatoppur

**Kínatoppur** (fræðiheiti *Lonicera acuminata*) er klifurrunni af geitblaðsætt ættaður úr suðaustur Asíu (Assam, Kína, austur Himalaja, Java, Minni Sundaeyjar, Myanmar, Nepal, Filippseyjar, Súmatra, Tíbet, Víetnam ).  Hann er sígrænn og klifrandi eða jarðlægur runni. Blómin eru ilmandi, gulleit til rauð og berin svört til blá. Mjög breytileg tegund og ekki alveg komið á hreint með greiningu.

Hann lítið verið reyndur á Íslandi.

## Heimild
Greifatoppur

**Greifatoppur** (fræðiheiti *Lonicera × heckrottii*) er runni af geitblaðsætt.
Hann er talinn blendingur *[[Lonicera sempervirens]]* og *Lonicera x americana*.

Hann er klifurrunni, að 8m.. Blómin eru stór og marglit og berin rauð.  

## Heimild
Grátoppur

**Grátoppur** (fræðiheiti *Lonicera dioica*) er runni af geitblaðsætt ættaður frá Norður-Ameríku. Runni eða vafningsrunni, að 1,5m hár. Blómin eru gulleit til rauð og berin rauð. 

Hann hefur verið reyndur lítið eitt á Íslandi.

## Heimild
Túrkestantoppur

**Túrkestantoppur** (fræðiheiti *Lonicera altmannii*) er runni af geitblaðsætt ættaður frá hálendi Mið-Asíu.  Hann verður um 2 m hár. Blómin eru hvít til gul og berin rauð. 

Hann hefur verið reyndur á Íslandi.

## Heimild
Guðrún Bjerring Parker

**Guðrún Bjerring Parker** (fædd 16. mars, 1920 í Winnipeg, látin 9. desember 2022) var kanadísk og vestur-íslensk kvikmyndargerðarkona. Hún hlaut heiðursorðu Kanada fyrir framlag sitt til kvikmyndagerðar.

Foreldrar Guðrúnar voru þingeysk, frá Húsavík og Mývatnsssveit. Guðrún starfaði sem blaðamaður og gerði heimildarmyndir samhliða því, meðal annars um vinnandi mæður og kynjahlutverkin.

Parker skrifaði handritið fyrir myndina The Stratford Adventure (1954) sem tilnefnd var til óskarsverðlauna og hlaut verðlaun sem besta myndin í Kanada. Hún leikstýrði myndinni Royal Journey (1951) sem hlaut BAFTA-verðlaun.

Guðrún Parker giftist kvikmyndagerðarmanninum Morten Parker. Þau stofnuðu framleiðslufyrirtækið Parker Film Associates.

## Tilvísanir
Home Sweet Home Alone

**Home Sweet Home Alone** er bandarísk kvikmynd frá 2021. Myndin er sjötta myndin í Home Alone seríunni. Hún var frumsýnd 13. nóvember 2021 á streymisveitunni Disney+. Með aðalhlutverk myndirnnar fer Archie Yates. Leikstjóri myndarinnar var Dan Mazer og handritshöfundar voru Mikey Day og Streeter Seidell. Framleiðendur voru Hutch Parker og Dan Wilson.
Ástríkur og Gotarnir

**Ástríkur og Gotarnir** (franska: *Astérix chez les Goths *) er frönsk teiknimyndasaga og þriðja bókin í bókaflokknum um Ástrík gallvaska. Hún kom út árið 1963, en birtist áður sem framhaldssaga í teiknimyndablaðinu Pilote frá 1961-62. Höfundur hennar var René Goscinny en Albert Uderzo teiknaði. Bókin var gefin út á íslensku árið 1977.
## Söguþráður
Ástríkur og Steinríkur fylgja Sjóðríki á seiðkarlaráðstefnu þar sem hann vinnur til verðlauna fyrir kjarnadrykkinn. Hópur Gota mætir á svæðið staðráðinn í að ræna sigurvegara keppninnar til að nýta krafta hans til að gera Gota að stórveldi. Þeim tekst að handsama Sjóðrík og halda með hann til Germaníu, ekki hvað síst vegna þess að rómverski herinn er upptekinn við að elta Ástrík og Steinrík í misgripum fyrir gotneska herflokkinn.

Gotahöfðinginn *Vondurr* hefur Sjóðrík í haldi og reynir að fá hann til brugga töfraseyðið. Á meðan slást Ástríkur og Steinríkur í herlið Gota í von um að hafa upp á vini sínum. Þeir enda í dýflissu og deila klefa með *Vonlausum*, undirförlum túlki Vondurrs sem getur bent þeim á hvar Sjóðríkur sé niðurkominn. Þeir eru handteknir á nýjan leik og Vondurr hyggst láta ótemjur slíta fangana í sundur. Þeir aumka sig yfir Vonlausan og gefa honum töfradrykk sem veldur því að hann getur slitið sig lausan, steypt Vondum af sessi og krýnt sjálfan sig keisara. Í kjölfarið gera þeir sér það að gefa hinum og þessum Gotum sopa af kjarnadrykknum með þeim afleiðingum að hver um sig hyggst verða keisari og kemur sér upp herliði. Í kjölfarið brýst út algjör ringulreið og borgarastyrjöld í landinu þar sem smákóngar keppast við að berja hver á öðrum. Gallversku félagarnir halda aftur heim á leið þar sem þeim er vel fangað.

## Fróðleiksmolar

* Andþýsk viðhorf eru áberandi í sögunni og þar er dregin upp mynd af Gotunum eða Þjóðverjunum sem heimskum og árásargjörnum. Höfundarnir áttu síðar eftir að iðrast þessa og í seinni bókum í sagnaflokknum eru Gotar sýndir í jákvæðara ljósi.

* Einn seiðkarlanna í samkeppninni er sýndur steikja Franskar kartöflur berhentur í sjóðandi feiti. Síðar í sagnaflokknum, í bókinni *Ástríkur í Belgíu* eru franskar kartöflur hins vegar fundnar upp, auk þess sem kartöflur voru enn ekki komnar til Evrópu frá Nýja heiminum.

* Hakakrossar koma fyrir á stöku stað í bókinni, m.a. í talblöðrum sem sýna blótsyrði Gotanna.

## Íslensk útgáfa
Ástríkur og Gotarnir hafa tvívegis komið út á íslensku. Fyrst hjá Fjölvaútgáfunni árið 1977 í íslenskri þýðingu Þorbjarnar Magnússonar og aftur árið 2017 hjá Froski útgáfu í nýrri þýðingu Hildar Bjarnason og Anítu K. Jónsson.