open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Límeind

**Límeind** er krafteind (bóseind/bósóna) sterka kjarnakraftsins. Hún verkar á milli kvarka, það er að segja í þungeindum (þá þrjár límeindir á milli þriggja kvarka) og miðeindum (þá ein límeind á milli kvarka og andkvarka hans). Hún heldur kvörkum saman. Kvörkum, í þungeindum, er gefinn litur til aðgreiningar en ekki er verið að tala um raunverulegan, sjáanlegan lit þeirra. Talið er að sá „litur“ sé í límeindum sem dreifa honum um alla kvarkana en séu ekki í kvörkunum sjálfum.
Ljósmóðir

**Ljósmóðir** (**ljósa**, **léttakona**, **yfirsetukona** eða **nærkona**) er heilbrigðisstarfsmaður sem sérhæfir sig í að aðstoða mæður í meðgöngu, fæðingu, brjóstagjöf og umönnun nýbura. Karlkynsorðið **ljósi** er stundum haft um karlmann sem hefur veitt aðstoð við fæðingu. 

Ljósmæður eru ævaforn starfsgrein og minnst er á þær í rituðum heimildum frá fornöld.
Rithöfundafélag Íslands

**Rithöfundafélag Íslands** var stofnað sem sérsamband innan Bandalags íslenskra listamanna á aðalfundi BÍL vorið 1942 þegar ákveðið var að breyta félaginu í félagasamband. Fyrsti formaður félagsins var Magnús Ásgeirsson en Friðrik Á. Brekkan tók við árið 1944. Á fundi félagsins 1945 stakk hann upp á Guðmundi G. Hagalín sem eftirmanni sínum en kosning fór þannig að Halldór Stefánsson var kjörinn formaður. Við það tækifæri klofnaði félagið og margir rithöfundar tóku sig saman og stofnuðu Félag íslenskra rithöfunda sem einnig gerðist aðili að BÍL. Félögin tvö áttu þó samstarf um ýmis hagsmunamál og árið 1957 var Rithöfundasamband Íslands stofnað og gerðist aðili að BÍL fyrir hönd beggja félaganna. Árið 1975 var ákveðið að félögin skyldu sameinast í Rithöfundasambandinu og félagar þeirra gerast félagar í sambandinu beint. Þá var Rithöfundafélagið lagt niður en Félag íslenskra rithöfunda starfaði áfram sem bókmenntafélag.
Félag byltingarsinnaðra rithöfunda

**Félag byltingarsinnaðra rithöfunda** var íslenskt bókmenntafélag stofnað á Hótel Borg 3. október 1933. Helsti hvatamaður að stofnun félagsins var Kristinn E. Andrésson en aðrir stofnendur voru meðal annars Halldór Stefánsson, Steinn Steinarr, Gunnar Benediktsson, Jóhannes úr Kötlum, Stefán Jónsson og Ásgeir Jónsson. Síðar gengu Halldór Laxness, Vilhjálmur frá Skáholti og Guðmundur Daníelsson í félagið. Félagið gaf út tímaritið *[[Rauðir pennar|Rauða penna]]* frá 1935. Sú bókmenntastefna sem félagið hélt á lofti framan af var félagslegt raunsæi og það var andsnúið módernismanum sem fram kom í ljóðlist stuttu síðar. Félagið var aðili að Alþjóðasambandi byltingarsinnaðra rithöfunda, en þegar sambandið hvatti aðildarfélög sín árið 1935 til að leggja sig sjálf niður og taka þátt í samfylkingu með borgaralegu öflunum skirrðist íslenska félagið við því. Kristinn tók þátt í stofnun bókaútgáfunnar Heimskringlu og félagið var stofnaðili að Máli og menningu 1937. Mál og menning óx hratt fyrstu árin en aftur á móti dró úr áhuga á félagslega raunsæinu. Árið 1943, ári eftir stofnun Rithöfundafélags Íslands, ákvað Félag byltingarsinnaðra rithöfunda að leggja sjálft sig niður. Segja má að félagið hafi náð yfirhöndinni í Rithöfundafélaginu þegar Halldór Stefánsson var kjörinn formaður þess árið 1945. Það leiddi til klofnings innan félagsins og stofnunar Félags íslenskra rithöfunda.
Tricia Helfer

**Tricia Helfer** (fædd Tricia Janine Helfer, 11. apríl 1974) er kanadísk  leikkona og fyrrverandi fyrirsæta sem er þekktust fyrir hlutverk sín í Battlestar Galactica, Burn Notice, Dark Blue og *The Firm*.

## Einkalíf
Helfer er fædd og uppalin í Donalda, Alberta í Kanada og er af þýskum, enskum, sænskum og norskum uppruna.

Þegar Helfer var sautján ára var uppgötvaði fyrirsætuútsendari hana fyrir utan kvikmyndahús.

Helfer hefur verið gift lögfræðingnum Jonathan Marshall síðan 2003.

Helfer og samleikkona hennar Katee Sackhoff úr Battlestar Galactica stofnuðu vefsíðuna Acting Outlaws, sem opin er fyrir framlögum til mismunandi styrktarverkefna og málstaða.

## Ferill
### Fyrirsæta
Árið 1992 vann Helfer *Ford Models Supermodel of the World* keppnina og skrifaði síðan undir samning við Elite Model Management og seinna meir við Trump Model Management. Helfer hætti sem tískufyrirsæta árið 2002. Hefur hún komið fram í auglýsingum fyrir Ralph Lauren, Versace, Chanel  og Giorgio Armani. Hefur hún einnig komið fram í tískusýningum fyrir Carolina Herrera, Christian Dior, Claude Montana, Givenchy, John Galliano og  Dolce & Gabbana. Helfer hefur verið framan á tískutímaritum á borð við *Flare*, *Amica*, *ELLE*, *Cosmopolitan*, *Marie Claire* og *Vogue*.

### Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Helfer var árið 2002 í *Jeremiah*. Hefur hún komið fram sem gestaleikkona í þáttum á borð við Supernatural,  ,  Chuck (sjónvarpsþáttur), Lie to Me og Criminal Minds. Árið 2004 þá var henni boðið hlutverk í Battlestar Galactica sem Númer Sex, sem hún lék til ársins 2009. Hún lék stór gestahlutverk í Burn Notice sem Carla og í Dark Blue sem Alex Rice. Hefur síðan 2012 verið sérstakur gestaleikari í *The Firm* sem Alex Clark.

### Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Helfer var árið 2000 í *Eventual Wife*. Hefur hún síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við *The Genius Club*, *The Green Chain*, *Open House* og *Bloodwork*.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Verðlaun og tilnefningar
**Leo-verðlaunin**
* 2008: Tilnefnd sem besta leikkona í dramamynd fyrir *Walk All Over Me*.
* 2006: Verðlaun sem besta leikkona í dramaseríu fyrir Battlestar Galactica.
* 2006: Tilnefnd sem besta leikkona í gestahlutverki í dramaseríu fyrir *The Collector*.

## Tilvísanir

## Heimildir
* 
* 
* Heimasíða Tricia Helfer 

## Tenglar
* 
* Heimasíða Tricia Helfer 
* Tricia Helfer á síðunni Fashion Model Directory
Sæskjaldbökur

**Sæskjaldbökur** (fræðiheiti: *Cheloniidae*) eru ætt skjaldbaka sem telur sex af þeim sjö tegundum skjaldbaka sem hafast við í sjó. Sjöunda tegundin er leðurskjaldbaka sem tilheyrir annarri ætt. Þær finnast einkum í hitabeltinu en líka í heittempruðum og tempruðum sjó. 

## Ættkvíslir og tegundir
Sæskjaldbökur telja sex tegundir sem deilast í fimm ættkvíslir:
* *Caretta*
:: Risasæskjaldbaka (*Caretta caretta*)
* *Chelonia*
:: Græn skjaldbaka (*Chelonia mydas*)
* *Eretmochelys*
:: *[[Eretmochelys imbricata]]*
* *Lepidochelys*
:: *[[Lepidochelys kempii]]*
:: *[[Lepidochelys olivacea]]*
* *Natator*
:: *[[Natator depressus]]*
VSÍ

**VSÍ** getur átt við:
* Vinnuveitendasamband Íslands, áður Vinnuveitendafélag Íslands (stofnað 1934)
* Verkamannasamband Íslands (1964-2000)
Dag

**Dag** getur átt við:

* Dag Hammarskjöld, sænskan hagfræðing og aðalritara Sameinuðu þjóðanna 1953 – 1961.
* Dąg, þorp í Póllandi.
* Dag, þ.e. sólarhring eða þann hluta sólarhhrings þegar bjart er úti.
Spássían

**Spássían** var menningartímarit sem starfrækt var frá 2010–2015. hóf göngu sína í júlí 2010. Megináhersla var lögð á bókmenntaumfjöllun en einnig er fjallað um leikhús, kvikmyndir, myndlist og fleiri svið listarinnar. Í hverju tölublaði mátti finna viðtöl, greinar og gagnrýni um bækur. Tímaritið kom út fjórum sinnum á ári.

Ritstjórar voru Auður Aðalsteinsdóttir og Ásta Gísladóttir.
Gvaraní (tungumál)

**Gvaraní** er amerískt frumbyggjamál sem telst til andes-miðbaugsmála. Það er talað af þrem milljónum í Paragvæ þar sem það er opinbert mál ásamt spænsku. Einnig talað í nálægum héruðum í Brasilíu. Gvaraní er nú meirihlutamál í Paragvæ og er eina frumbyggjamálið sem hefur náð þeirri stöðu. Það er þegar töluvert notað sem ritmál. Eitt af sérkennum ritmálsins er gé með tildu eða bogstriki yfir: G̃/g̃. Málið er svonefnt viðskeytamál eða aglútínatíft mál. Engin málfræðileg kyn eru og engin tiltekin greinir, að minsta kosti ekki í hreinu formi túngumálsins, nema í vissum mállýskum þar sem fyrir spænsk áhrif er la (et.) og lo (flt.) notað.
Tvær gerðir af persónufornafni fyrstu persónu fleirtölu eftir því hvort viðmælandinn er þar innifalinn. Persónufornafn fyrstu persónu eintölu: Che (væntanlega borið fram tje)

Persónufornafn fyrstu persónu fleirtölu inklúderandi viðmælandann: ñande

Persónufornafn fyrstu persónu fleirtölu útilokandi viðmælandann: ore

Í ensku er að finna örfá orð upprunin í gvaraní (eða hugsanlega hinu skilda og útdauða túpí-máli) og hafa þau komist í málið gegnum portúgölsku: jaguar, piranha, tapir, agouti. Enn fremur eru landanöfnin 'Paragvæ' og 'Úrúgvæ' upprunin í gvaraní.
Predikunarstóllinn

**Predikunarstóllinn** (norska: *Preikestolen*) er stór klettur í Noregi á norðurhlið Lysefjords í sveitarfélaginu Forsand. Kletturinn er um 25 x 25 m og um 640 m yfir fjarðarbotninum. Ekki er skráð nein tilvik um að menn hafi hrapað til dauðs af predikunarstólnum en þó nokkrir hafa framið sjálfsvíg með því að stökkva fram af brúninni.
Tim Matheson

**Tim Matheson** (fæddur Timothy Lewis Matthieson, 31. desember 1947) er bandarískur leikari, leikstjóri og framleiðandi sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í National Lampoon's Animal House, The West Wing og Jonny Quest. 

## Einkalíf
Matheson er fæddur og uppalinn í Glendale, Kaliforníu. Hefur hann verið giftur tvisvar sinnum, Jennifer Leak frá 1969 – 1971 og Megan Murphy Matheson frá 1985 – 2010 en saman eiga þau þrjú börn.

## Ferill
### Leikstjóri
Fyrsta leikstjóraverk Matheson var árið 1984 í *St. Elsewhere*. Hefur hann síðan þá leikstýrt þáttum á borð við *The Twilight Zone*, Without a Trace, *Threshold*, The West Wing, Criminal Minds, *White Collar*, Burn Notice og *Hart of Dixie*.

### Sjónvarp
Matheson byrjaði sjónvarpsferil sinn árið 1961 þá aðeins þrettán ára gamall í *Window on Main Street*. Á árunum 1965 – 1968 þá talaði hann inn fyrir aðalpersónurnar í teiknimyndaseríunum *Sinbad Jr. *, * Jonny Quest*, *Space Ghost* og *Young Samson & Goliath*.

Hefur hann komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við *My Three Sons*, *Here´s Lucy*,  *The Virginian*, *Bonanza*, *Rhoda*, *Insight*, *Just in Time*, *Wolf Lake*, *Breaking News*,The King of Queens, *Ed* og Entourage. 

Lék stór gestahlutverk í The West Wing sem varaforsetinn John Hoynes og í Burn Notice sem Larry Sizemore. Hefur síðan 2011 verið sérstakur gestaleikari í Hart of Dixie sem læknirinn Brick Breeland.

### Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Mathseson var árið 1967 í *Divorce American Style*. Lék elsta soninn í *Yours, Mine and Ours* á móti Lucille Ball og Henry Fonda. Árið 1978 þá lék hann í Animal House á móti John Belushi. Hefur hann síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við *1941*, *The House of God*, *Solar Crisis*, *A Very Unlucky Leprechaun*, *Van Vilder* og *No Strings Attached*.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Leikstjórn

## Verðlaun og tilnefningar
**Emmy-verðlaunin**
* 2003: Tilnefndur sem besti leikari í gestahlutverki í dramaseríu fyrir The West Wing.
* 2002: Tilnefndur sem besti leikari í gestahlutverki í dramaseríu fyrir The West Wing.

## Tilvísanir

## Heimildir
* 
* 
* Ferill Tim Matheson á heimasíðu hans 

## Tenglar
* 
* Heimasíða Tim Matheson
Krov za krov

**Krov za krov** (rússneska: *Кровь за кровь*) er 5. breiðskífa Aria.

## Lagalisti
# Прощай, Норфолк! (5:20)
# Зомби (4:30)
# Антихрист (5:04)
# Не хочешь — не верь мне (4:02)
# Кровь за кровь (7:43)
# Бесы (3:21)
# Всё, что было (5:14)
# Следуй за мной! (4:42)
Noch koroche dnya

**Noch koroche dnya** (rússneska: *Ночь короче дня*) er 6. breiðskífa Aria.

## Lagalisti
# Рабство иллюзий (5:51)
# Паранойя (4:59)
# Ангельская пыль (6:00)
# Уходи и не возвращайся (3:51)
# Король дороги (4:17)
# Возьми моё сердце (4:06)
# Зверь (3:44)
# Дух войны (4:58)
# Ночь короче дня (7:14)
Generator zla

**Generator zla** (rússneska: *Генератор зла*) er 7. breiðskífa Aria.

## Lagalisti
# Смотри! (4:28)
# Грязь (4:43)
# Дезертир (6:29)
# Пытка тишиной (5:52)
# Беги за солнцем (6:11)
# Обман (5:17)
# Отшельник (5:37)
# Закат (4:50)
# Дьявольский зной (4:53)
# Замкнутый круг (6:48)
Chris Vance

**Chris Vance** (fæddur, 30. desember 1971) er enskur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Prison Break, All Saints og Mental. 

## Einkalíf
Vance er fæddur og uppalinn í London, Englandi en ólst einnig upp á Írlandi. Stundaði hann nám við háskólann í Newcastle og útskrifaðist þaðan með gráðu í byggingaverkfræði. 

## Ferill
### Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Vance var árið 1998 í *Kavanagh QC*. Hefur hann komið fram í þáttum á borð við *Stingers*, Rizzoli & Isles, *Fairly Legal*  og *The Bill*. Á árunum 2005 – 2007 þá lék hann í All Saints sem Sean Everleigh. Lék hann stór gestahlutverk í Prison Break sem James Whistler, í Burn Notice sem Mason Gilroy og í Dexter sem Cole Harmon. 

### Kvikmyndir
Vance hefur leikið í tveimur kvikmyndum  *Macbeth* og *Sexy Thing*.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Tilvísanir

## Heimildir
* 
* 

## Tenglar
*
Ben Shenkman

**Ben Shenkman** (fæddur 26. september 1968) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Burn Notice, Damages og Law & Order. 

## Einkalíf
Shenkman er fæddur og uppalinn í New York-borg og stundaði nám við Brown-háskólann. Útskrifaðist hann með MFA-gráðu frá *Tisch School of the Arts* við New York-háskólann.

Hefur hann verið giftur Lauren Greilsheimer síðan 2005.

## Ferill
### Leikhús
Shenkman byrjaði leikhúsferil sinn árið 1994 í *Angels of America*. Hefur hann síðan þá komið fram í leikritum á borð við *Versus*, *Proof*, *Anthony and Cleopatra* og *Knickerbocker*.

### Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Shenkman var árið 1996 í *New York Undercover*. Hefur hann síðan þá komið fram í þáttum á borð við *Ed*,  *Love Monkey, [[Private Practice]] og [[Grey's Anatomy]].  

Shenkman hefur leikið stór gestahlutverk í *Canterbury´s Law* sem Russell Kraus, í [[Burn Notice]] sem Tom Strickler, í [[Damages]] sem Curtis Gates og *The Paul Reiser Show* sem Jonathan.

=== Kvikmyndir ===
Fyrsta kvikmyndahlutverk Shenkman var árið 1994 í *Quis Show*. Hefur hann síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við *The Siege*, *Table One*, *People I Know*, *Just Like Heaven* og *Blue Valentine*.

== Kvikmyndir og sjónvarp ==



== Leikhús ==


* *Angels in America* 1994) – Roy Cohn (San Francisco American Conservatory Theatre)
* *Venus* (Apríl – Júní 1996) –  Maður með þrjár fætur (Joseph Papp Public Theater/New York Shakespeare Festival)
* *Three in the Back, Two in the Head* (Maí – Júní 1996) –  Paul Jackson (Manhattan Class Company)
* *Baby Anger* (Apríl – Júní 1996) –  Jeremy Dodge (Playwrights Horizons)
* *Antony and Cleopatra* (Febrúar – Apríl 1997) –  Menas (Joseph Papp Public Theater/New York Shakespeare Festival)
* *The Deep Blue Sea* (Mars – Maí 1998) – Philip Welch (Criterion Center Stage Right)



* *Proof* (Maí – Júlí 2000) –  Hal (Manhattan Theatre Club / New York Center-Stage II)
* *Proof* (Október 2000 – September 2001) – Hal (Walter Kerr Theatre)
* *Carson McCullers (Historically Inaccurate)* (Janúar – Febúrar 2002 ) – ónefnt hlutverk (Playwrights Horizons)
* *Sight Unseen* (Maí – Júlí 2004)  –Jonathan Waxman (Biltmore Theatre)
* *Knickerbocker* (Maí 2011) – Melvin (Public LAB)


== Verðlaun og tilnefningar ==
===Emmy-verðlaunin===
* 2004: Tilnefndur sem besti leikari í aukahlutverk í míniseríu eða kvikmynd fyrir *Angels in America*.

===Golden Globe-verðlaunin===
* 2004: Tilnefndur sem besti leikari í aukahlutverki fyrir seríu/míní-seríu eða sjónvarpsmynd fyrir *Angels in America*.

===Tony-verðlaunin===
* 2001: Tilnefndur sem besti leikari í leikriti fyrir *Proof''.

## Tilvísanir

## Heimildir
* 
* 
* Leikhúsferill Ben Shenkman á Internet Broadway Database
* Leikhúsferill Ben Shenkman á The Internet Off-Broadway Database 

## Tenglar
* 
* Leikhúsferill Ben Shenkman á Internet Broadway Database
* Leikhúsferill Ben Shenkman á The Internet Off-Broadway Database
Moon Bloodgood

**Moon Bloodgood** (fædd Korinna Moon Bloodgood, 20. september 1975) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í Terminator Salvation, Day Break og Falling Skies. 

## Einkalíf
Bloodgood er fædd og uppalinn í Anaheim, Kaliforníu og er af hollenskum, írskum og suður-kóreskum uppruna.

Moon er fyrrverandi *Laker Girls* klappstýra.

## Ferill
### Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Bloodgood var árið 2002 í *Just Shoot Me*. Hefur hún síðan þá komið fram í þáttum á borð við , Monk, Burn Notice og Human Target.  

Árin 2006 – 2007 þá lék hún í *Day Break* sem Rita Shelten. Einnig lék hún *Journeyman* sem Livia Beale árið 2007. Lék hún síðan í *Falling Skies* sem Anne Glass árið 2011.

### Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Bloodgood var árið 2004 í *Win a Date with Tad Hamilton*. Hefur hún síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við *Pathfinder*, *Street Fighter: The Legend of Chun-Li*, *Beautiful Boy* og *Conception*. Árið 2009 þá var henni boðið hlutverk í myndinni Terminator Salvation þar sem hún lék Blair Williams.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Verðlaun og tilnefningar
;Sundance Film Festival verðlaunin
* 2012: Tilnefnd sem besti leikhópur í dramamynd fyrir *Surrogate*.

## Tilvísanir

## Heimildir
* 
* 

## Tenglar
*
Jay Karnes

**Jay Karnes** (fæddur 27. júní 1963) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í The Shield, Sons of Anarchy og Burn Notice. 

## Einkalíf
Karnes fæddist í Omaha, Nebraska og stundaði nám í leiklist, sögu og stjórnmálafræði við Háskólann í Kansas. 

Jay er giftur leikkonunni Juliu Campbell og saman eiga þau tvö börn.

## Ferill
### Leikhús
Karnes hefur komið fram í leikritum á borð við *The Tempest*, Richard II, Macbeth og *Arcadia*. Hann var meðlimur *The Oregon Shakespeare Festival* þar sem hann kom fram í *The Seagull*, *Dangerous Corner* og *The Tavern*. Karnes lék einnig með *Matrix Theater Company* í Los Angesles, *California Shakespeare Festival*, *South Coast Repertory Theater* og *Missouri Repertory Theatre*.

### Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Karnes var árið 1998 í *The Pretender*. Hefur hann síðan þá komið fram í þáttum á borð við Chicago Hope, *The Strip*, Ally McBeal, Frasier, Numb3rs, House og .  

Karnes hefur leikið stór gestahlutverk í Sons of Anarchy sem Joshua Kohn, í Burn Notice sem Tyler Brennen og í *V* sem Chris Bolling. 

Á árunum 2002 – 2008 lék hann rannsóknarfulltrúann Holland Wagenbach í The Shield.

### Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Karnes var árið 1999 í *The Joyriders*. Hefur hann síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við *Broken Angels*, *Chasing 3000* og *Setup*.   

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Tilvísanir

## Heimildir
* 
* 

## Tenglar
* 
* Jay Karnes á The Shield Wikia-síðunni
Björn Jörundur Friðbjörnsson

**Björn Jörundur Friðbjörnsson** (fæddur 11. október 1970) er íslenskur tónlistarmaður og leikari. Björn er stofnmeðlimur og söngvari hljómsveitarinnar Ný dönsk. Sem leikari er Björn Jörundur þekktastur fyrir hlutverk sín í Sódóma Reykjavík og Englum alheimsins.

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
*
Gújarat

**Gújarat** er fylki á Indlandi. Höfuðstaður fylkisins er Gandhinagar. Íbúafjöldi var 60.383.628 árið 2011.
Gandhinagar

**Gandhinagar** er borg á Indlandi og höfuðstaður fylkisins Gujarat. Þar búa 208.299 manns (2011).
Með kveðju frá Z

**Með kveðju frá Zorglúbb** (franska: *L'ombre du Z*) er 16. Svals og Vals-bókin. Hún er eftir listamanninn Franquin og kom út á frönsku árið 1962, en sagan birtist fyrst í *[[Teiknimyndablaðið Svalur|teiknimyndablaðinu Sval]]* árið 1960. Sagan er seinni hluti af tveimur. Fyrri hlutinn birtist í bókinni *[[Z fyrir Zorglúbb]]*.
## Söguþráður
Svalur, Valur og Sveppagreifinn snúa áhyggjulausir til Sveppaborgar, þar sem þeir uppgötva að síðasti Zor-maðurinn leikur lausum hala og hefur lamað velflesta íbúana með lömunargeislatæki sínu. Þeir stöðva hann og ná að vekja bæjarbúa til lífsins.

Zorglúbb kemur í heimsókn á setrið, en beitir geislum sem gerir það að verkum að félagarnir bera ekki kennsl á hann. Gormdýrið brýtur geislatækið og Zorglúbb er afhjúpaður. Í ljós kemur að þrátt fyrir gefin loforð, hefur hann á nýjan leik komið sér upp her Zor-manna. Svalur, Valur og Sveppagreifinn uppgötva að hinar nýju, leynilegu höfuðstöðvar Zorglúbbs hljóti að vera í Palombíu og halda þangað til að hafa hendur í hári hans.

Í höfuðborg Palombíu ríkir undarlegt ástand, þar sem annar hver maður virðist selja sápu eða tannkrem. Zorglúbb beitir dáleiðandi hljóðbylgjum til að sannfæra almenning um að kaupa ógrynnin öll af þessum snyrtivörum. Fyrirtæki hans græðir á tá og fingri meðan alþýðan sveltur.

Félagarnir finna hinar leynilegu höfuðstöðvar, þar sem í ljós kemur að Sammi frændi er orðinn næstráðandi Zorglúbbs. Sammi upplýsir að hann ætli sjálfur að gerast leiðtogi Zor-hersins og ráða yfir veröldinni. Á sama tíma iðrast Zorglúbb gerða sinna þegar hann heyrir af eymd Palómbíubúa. Þeir reyna að stöðva Samma sem skýtur Zorglúbb með nýju öflugu geislavopni. Zorglúbb verður meðvitundarlaus en tækið springur og þeir ná að yfirbuga Samma. Að lokum eyðileggur Sveppagreifinn höfuðstöðvarnar með hraðvaxandi sveppagróðri og frelsar Zor-mennina á ný.

## Fróðleiksmolar
* Líkt og í fyrri hluta sögunnar, samdi Greg handritið ásamt Franquin, en Jidéhem kom að teiknivinnunni.
* Nýr eiginleiki Gormdýrsins kemur í ljós í sögunni, þegar það reynist ónæmt fyrir geislatækjum Zorglúbbs.

## Íslensk útgáfa
Bókin kom út á vegum Bókaútgáfunnar Iðunnar árið 1982 í íslenskri þýðingu Bjarna Fr. Karlssonar. Hún var númer sextán í íslensku ritröðinni.
## Heimildir

*
* De Blieck Jr., Augie „Spirou and Fantasio v15: “Shadow of the Z”“, *Pipelinecomics*, 28. janúar 2019.
Kreshchenie ognyom

**Kreshchenie ognyom** (rússneska: *Крещение огнём*) er 9. breiðskífa Aria.

## Lagalisti
# Патриот (4:19)
# Крещение огнём (6:06)
# Колизей (6:29)
# Палач (8:38)
# Твой новый мир (4:04)
# Там высоко (5:37)
# Белый флаг (4:40)
# Битва (5:01)
# Бал у Князя Тьмы (5:01)
Khimera

**Khimera** (rússneska: *Химера*) er 8. breiðskífa Aria.

## Lagalisti
# Химера (4:37)
# Небо тебя найдёт (5:32)
# Я не сошёл с ума (6:32)
# Вампир (5:28)
# Горящая стрела (4:09)
# Штиль (5:33)
# Путь в никуда (5:27)
# Ворон (5:42)
# Осколок льда (5:24)
# Тебе дадут знак (8:52)
Form

**Form** eða **lögun** er í stærðfræði íðorð sem á við um rúmfræðilega skýringu á ákveðnum hlut og rúmið sem hann tekur upp. Til eru ýmiss konar form en þeim er oftast lýst eftir hversu margar hliðar þau hafa.

## Tvívíð Form
**Tvívíð form** eru rúmfræðileg form, sem hafa tværvíddir
### Þríhyrningur
Þríhyrningur er hyrningur með þrjú horn. Það eru til sex gerðir af þríhyrningum:

* Jafnhliða þríhyrningur, hefur allar hliðar jafn langar, og þar sem hornasumma (finnst með því að leggja saman gráður allra horna þríhyrningsins) þríhyrninga er alltaf 180 gráður eru horn jafnhliða þríhyrninga alltaf 60 gráður, hvað sem hliðarnar eru langar.
* Jafnarma þríhyrningur, hefur bara tvær hliðar jafn langar. Þriðja hliðin er annað hvort lengri eða styttri.
* Ójafnarma þríhyrningur, hefur enga hlið jafn langa. Þess vegna eru hornin líka öll misstór.
* Rétthyrntur þríhyrningur, hefur eitt rétthyrnt horn (90 gráður). Hin hornin geta ekki verið neitt annað en hvöss.
* Gleiðhyrntur þríhyrningur, hefur eitt gleitt horn.
* Hvasshyrntur þríhyrningur, hefur stærsta hornið hvasst.

### Ferhyrningur
Ferhyrningar hafa fjögur horn og fjórar hliðar, en ferhyrningur er ekki með allar hliðar jafn langar.

* **Ferningur** er rétthyrningur með allar fjórar hliðar jafnlangar og öll horn jafnstór (þ.e. 90°). Hliðarlengd fernings er oft táknuð með a. Flatarmál ferningsins er fundið með því að hefja hliðarlengdina upp í annað veldi: F = a2 og ummálið er summa allra hliðanna: U = 4a.

* **Rétthyrningur** er ferhyrningur með öll fjögur horn 90°. Allir rétthyrningar eru jafnframt samsíðungar. Ferningur er rétthyrningur með jafnar hliðar.

* **Samsíðungur** er ferhyrningur með hvorar tveggja mótlægra hliða samsíða og jafnstórar.

* **Tígull** er ferhyrningur sem er með allar hliðar jafn langar. Allir tíglar eru jafnframt samsíðungar og allir ferningar eru jafnframt tíglar. Í tígli eru mótlæg horn jafn stór. Hornalínur tíguls eru hornréttar hvor á aðra og helminga jafnframt hvor aðra.

* **Trapisa** (**hálfsamsíðungur** eða **skakkur ferhyrningur**) er ferhyrningur sem hefur tvær mótlægar hliðar samsíða. Samsíða hliðarnar eru oft táknaðar með a og b, en fjarlægðin á milli þeirra með og kallast hæð trapisunnar. 

### Sexhyrningur
Sexhyrningur hefur sex horn og þess vegna sex hliðar. Horn hans eru öll gleið.

## Þrívíð Form
**Þrívíð form** eru rúmfræðileg form, sem hafa þrjár víddir: lengd, breidd og hæð

### Kúla

Kúla er einfaldasta þrívíða formið, og einkennist af því að allir punktar á yfirborði hennar eru í sömu fjarlægð frá miðju hennar.

### Sívalningur

Sívalningur hefur hringlaga grunnflöt, og hliðar hans standa beint upp af grunnfletinum.

### Keila

Keila hefur hringlaga grunnflöt, en hliðar hans stefna inn að miðju eftir því sem ofar dregur og enda í punkti.

### Píramídi
Píramídi svipar til keilu, en hann er margflötungur. Hver hlið sem tengist toppinum er þríhyrningur.

### Teningur

Teningur hefur ferningslaga grunnflöt og ferningslaga hliðar sem standa upp af grunnfletinum

### Stúfur
Það er þrívíð trapisa, keila eða píramíti sem búið er að skera toppinn af.
Skjárinn

**Skjárinn** er íslenskt fjölmiðlafyrirtæki og dótturfyrirtæki Símans. Fyrirtækið rekur tvær sjónvarpsstöðvar og eina útvarpstöð.

## Miðlar
### Sjónvarpstöðvar
*Sjónvarp Símans
*Síminn Sport

### Útvarpstöðvar
*K100
*Retro 895
Kaninn

**Kaninn** getur átt við
* Keflavíkurútvarpið sem sendi út frá Keflavíkurflugvelli 1951 til 2006.
* Kanann (nú K100), útvarpsstöð í eigu Skjásins sem var stofnuð 2007
* Kaninn, heimildarþáttaröð í fjórum hlutum sem fjallar um sögu bandarískra körfuboltamanna sem leikið hafa á Íslandi
Vinnuhjúaskildagi

**Vinnuhjúaskildagi**, einnig kallaður *hjúaskildagi, hjúafardagi* eða *hjúadagur* var sá dagur ársins sem ráðning eða árvist vinnufólks miðaðist við frá fornu fari. Hann var upphaflega 3. maí, á krossmessu á vor, en þegar tímatalsbreytingin var gerð árið 1700 og teknir voru 11 dagar úr árinu, svo að 28. nóvember kom í stað 17. nóvember, þá færðist vinnuhjúaskildaginn frá 3. til 14. maí, annars hefðu húsbændur átt inni 11 daga hjá vinnuhjúum. Tilflutningurinn virðist líka hafa hentað betur sem vistaskiptadagur, þar sem sjósókn og fiskverkun voru farin að skipta æ meira máli á þessum tíma og 14. maí passaði betur upp á vertíðir.

Sú kvöð var að allt jarðnæðislaust fólk skyldi vera í vinnumennsku. Ef karl og kona réðu ekki eigin búi urðu þau að vera vinnuhjú á heimili bónda og eiga þar grið. Venjan var sú að fólk réði sig í ársvist í senn og mátti eingöngu skipta um vinnuveitanda á vinnuhjúaskildaga samkvæmt lögum um vistarband. Við því voru viðurlög ef því var ekki fylgt. Lausamennska og flakk var talið lögbrot en einstaka efnaðir einstaklingar úr hópi vinnufólks gátu keypt sér lausamennskubréf sem þýddi það að það réði sér sjálft og þurfti ekki að vera fastráðið á einhverjum bæ.

Elstu heimildir þess að vinnuhjúaskildagi væri miðaður við krossmessu á vor, eða 3. maí, er í samþykkt um vinnufólk og fiskimenn á alþingi frá því um 1400. Þar segir meðal annars: *„Skulu allir vinnumenn vera komnir til sumarvistar sinnar að krossmessu forfallalaust, ellegar sé þeir sóttir að ósekju.“*

## Fardagar
Fyrir þann tíma miðuðust vistaskipti vinnandi fólks við fardaga, eða þá daga sem fólk skildi flytjast búferlum. En fardagar voru frá fimmtudagi í sjöundu viku sumars, frá 31. maí til 6. júní í nýja stíl og lauk með sunnudegi. Fardagar voru ennfremur viðmiðun í ýmsum viðskiptum og réttarathöfnum, einkum innheimtu, og var fardagaárið almennt reikningsár í landbúnaði fram á 20.öld. Eins var með vinnuhjúaskildag eftir að hann var fluttur af fardögum yfir á krossmessu að mikið var við hann miðað í ýmsum viðskiptum og almennum samningum.

## Heimildir
* 

## Tenglar
*  (Skoðað 14. maí 2012).
Grant Show

**Grant Show** (fæddur Grant Alan Show, 27. febrúar 1962) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Melrose Place, Point Pleasant og Swingtown. 

## Einkalíf
Show fæddist í Detroit, Michigan en ólst upp í San Jose, Kaliforníu. Hann stundaði nám í leiklist við Kaliforníuháskólann í Los Angeles, ásamt því að stunda nám við *London Academy of Music and Dramatic Art*. 

Var hann giftur Pollyanna McIntosh frá 2004-2011.

## Ferill
### Leikhús
Show hefur komið fram í leikritum á borð við *On The Waterfront*, *The Boys of Winter* og *The Glass Menagerie*. 

### Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Show var árið 1985 í *ABC Afterschool Specials*. Lék hann í sápuóperunni *Ryan´s Hope* sem Ricky Hyde, frá 1984-1987. Hefur hann síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við Saturday Night Live, *Ed*, Six Feet Under, Grey's Anatomy,  og Burn Notice.

Árið 1992 var honum boðið eitt af aðahlutverkunum í Melrose Place sem Jake Hanson, sem hann lék til ársins 1997. Lék hann einnig persónuna í Beverly Hills 90210 og í *Models, Inc*. Síðan árið 2008 lék hann Tom Decker í Swingtown en aðeins ein sería var framleidd.

Show hefur leikið stór gestahlutverk í Strong Medicine sem Bend Sanderson, í Point Pleasant sem Lucas Boyd, í *Accidentally on Purpose* sem James, og  í Private Practice sem Archer Montgomery.

### Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Show var árið 1992 í *A Woman, Her Men, and Her Futon*. Hefur hann síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við *Raw Footage*, *The Girl Next Door* og *Fucken' Americans*. 

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Verðlaun og tilnefningar
### Daytime Emmy-verðlaunin
* 1987: Tilnefndur sem besti ungi leikari í dramaseríu fyrir *Ryan's Hope*.

### Soap Opera Digest-verðlaunin
* 1986: Tilnefndur sem besti ungi leikari í dagseríu fyrir *Ryan's Hope*.

## Tilvísanir

## Heimildir
* 
* 
* Leikhúsferill Gran Show á Internet Broadway Database

## Tenglar
* 
* Leikhúsferill Gran Show á Internet Broadway Database
Ondarroa

**Ondarroa** (spænska: *Ondárroa*) er sveitarfélag í Baskalandi í Norður-Spáni með tæplega níu þúsund íbúa.
Lauren Stamile

**Lauren Stamile** (fædd 12. september 1976) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í Open Circle, Grey's Anatomy og Burn Notice. 

## Einkalíf
Stamile er fædd og uppalin í Tulsa, Oklahoma. Stundaði hún nám við Northwestern-háskólann í leiklist og fluttist síðan til New York-borgar til þess að stunda leiklistina.

Hefur hún verið gift Randall Zamcheck síðan 2009.

## Ferill
### Auglýsingar
Stamile hefur komið fram í auglýsingum fyrir *Old Spice*, *GM Holiday Spot*, *Tassimo* og Volkswagen. 

### Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Stamile var árið 1999 í Law & Order: Special Victims Unit. Lék hún í *Off Centre* sem Liz Lombardi, frá 2001-2002. Hefur hún komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við , *Tru Calling*, Boston Legal, Numb3rs,  og Scrubs.

Stamile hefur leikið stór gestahlutverk í Grey's Anatomy sem hjúkrunarkonan Rose og í Burn Notice sem CIA fulltrúinn Kim Pearce.

### Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Stamile var árið 2000 í *Something Sweet*. Hefur hún síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við *The Last Letter*, *The Blue Tooth Virgin* og *Overnight*.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Tilvísanir

## Heimildir
* 
* 

## Tenglar
*
Grísk drakma

**Grísk drakma** (gríska: *drachmē*, fleirtala *drachmés*) var gjaldmiðill notaður í Grikklandi áður en evran var tekin upp árið 2002. Ein drakma skiptist í 100 *lepton* (fleirtala *lepta*). Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 340,750 GRD.
Franskur franki

**Franskur franki** (franska: *franc français*) var gjaldmiðill notaður í Frakklandi og Andorra áður en evran var tekin upp árið 2002. Einn franki skiptist í 100 hundraðshluta (*centimes*). Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 6,55957 FRF.
Þýskt mark

**Þýskt mark** (þýska: *Deutsche Mark*) var gjaldmiðill notaður í Þýskalandi áður en evran var tekin upp árið 2002. Eitt mark skiptist í 100 *pfennig*. Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 1,95583 DEM.

* Þýskt mark (þýska)
Spænskur peseti

**Spænskur peseti** (spænska: *peseta española*) var gjaldmiðill notaður á Spáni áður en evran var tekin upp árið 2002. Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 166,386 ESP.
Peseti

**Peseti** (spænska: *peseta*) getur átt við um:
* Spænskan peseta, fyrrverandi gjaldmiðil Spánar
* Katalónskan peseta, fyrrverandi gjaldmiðil Katalóníu
* Miðbaugs-Gíneupeseta, fyrrverandi gjaldmiðil Miðbaugs-Gíneu
Franki

**Franki** (₣) er heiti á nokkrum gjaldmiðlum. Helsti gjaldmiðillinn notaður í dag sem ber nafnið „franki“ er svissneski frankinn. Frankinn var líka notaður í Frakklandi þangað til evran tók við af honum árið 2002. Heitið er talið eiga rætur að rekja til latneskrar áletrunar á gömlum frönskum myntu, *francorum rex* (Frankakonungur), eða franska orðsins *franc* sem merki „frjáls“.

Meðal þeirra landa sem nota frankann í dag eru Sviss, Liechtenstein og mörg frönskumælandi lönd í Afríku. Áður en evran var tekin upp var frankinn líka notaður í Frakklandi, Belgíu og Lúxemborg. Hann var einnig notaður óopinberlega í Andorra og Mónakó. Frankinn var líka víða notaður í nýlendum Franska heimsveldisins, þar á meðal Alsír og Kambódíu.

Í flestum tilfellum skiptist frankinn í 100 hundraðshluta (*centimes*). Franska táknið fyrir frankann var tvístrikað F (₣) en oftar bara venjulegt F.

## Tengt efni
* CFA-franki
Hollenskt gyllini

**Hollenskt gyllini** (hollenska: *Nederlandse gulden*) var gjaldmiðill notaður í Hollandi áður en evran var tekin upp árið 2002. Eitt gyllini skiptist í 100 sent (hollenska: *centen*). Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 0,453780 NLG.
Belgískur franki

**Belgískur franki** (hollenska: *Belgische frank*, franska: *franc belge*, þýska: *Belgischer Franken*) var gjaldmiðill notaður í Belgíu og Lúxemborg áður en evran var tekin upp árið 2002. Einn franki skiptist í 100 hundraðshluta (hollenska: *centiem*, franska: *centime*, þýska: *Centime*). Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 40,3399 BEF.

## Tenglar
* Belgískur franki - sögulegir seðlar Belgíu (þýska) (enska) (franska)
Írskt pund

**Írskt pund** (enska: *Irish pound*, írska: *Punt Éireannach*) var gjaldmiðill notaður á Írlandi áður en evran var tekin upp árið 2002. Einn franki skiptist í 100 penní (enska: *penny*, írska: *pingin*). Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 0,787564 FRF.
Austurrískur skildingur

**Austurrískur skildingur** (þýska: *Österreichischer Schilling*) var gjaldmiðill notaður í Austurríki áður en evran var tekin upp árið 2002. Einn skildingur skiptist í 100 *groschen*. Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 13,7603 ATS.
Portúgalskur skúti

**Portúgalskur skúti** (portúgalska: *escudo português*) var gjaldmiðill notaður í Portúgal áður en evran var tekin upp árið 2002. Einn skúti skiptist í 100 hundraðshluta (*centavo*). Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 200,482 PTE.
Skúti

**Skúti** getur átt við um:
* Lítinn helli, hellisskúta.
* Portúgalskan skúta, fyrrverandi gjaldmiðil Portúgals.
* Ítalskan skúta, myntir sem voru slegnar á Ítalíu á 19. öld.
Finnskt mark

**Finnskt mark** (finnska: *Suomen markka*, sænska: *finsk mark*) var gjaldmiðill notaður í Finnlandi áður en evran var tekin upp árið 2002. Eitt mark skiptist í 100 penní (*penni*). Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 5,94573 FIM.
Eistnesk króna

**Eistnesk króna** (eistneska: *Eesti kroon*) var gjaldmiðill notaður í Eistlandi á tveimur tímabilum, frá 1928 til 1940, og svo aftur frá 1992 til 2011, þegar evran var tekin upp. Ein króna skiptist í 100 sent (*senti*). Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 15,6466 EEK.
Slóvakísk króna

**Slóvakísk króna** (slóvakíska: *slovenská koruna*) var gjaldmiðill notaður í Slóvakíu áður en evran var tekin upp árið 2008. Ein króna skiptist í 100 *halier*. Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 30,1260 SKK.
Slóvenskur dalur

**Slóvenskur dalur** (slóvenska: *slovenski tolar*) var gjaldmiðill notaður í Slóveníu áður en evran var tekin upp árið 2007. Ein króna skiptist í 100 sent (*stotinov*). Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 239,640 SIT.
Kýpverskt pund

**Kýpverskt pund** (einnig kölluð **kýpversk líra**; gríska: *Λίρα Κύπρου*, tyrkneska: *Kıbrıs lirası*) var gjaldmiðill notaður á Kýpur áður en evran var tekin upp árið 2007. Eitt pund skiptist í 100 sent og 1000 *mil*. Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 0,585274 CYP.
Lúxemborgarfranki

**Lúxemborgarfranki** (franska: *franc Luxembourgeois*, þýska: *Luxemburger Franken*, lúxemborgíska: *Lëtzebuerger Frang*) var gjaldmiðill notaður í Lúxemborg áður en evran var tekin upp árið 2002. Einn franki skiptist í 100 hundraðshluta (franska: *centimes*, þýska: *Cent*). Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 40,3399 LUF.
Mónakóskur franki

**Mónakóskur franki** (franska: *franc monegasque*) var gjaldmiðill notaður í Mónakó áður en evran var tekin upp árið 2002. Einn franki skiptist í 100 hundraðshluta (*centimes*). Mónakóskur franki jafngildi frönskum franka. Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 6,55957 MCF.


Mynd:Monaco, 5 centimes 1837, Honore V.jpg|5 centimes 1837, Honore 5.
Mynd:Monaco, 1 desim 1838, Honore V.jpg|10 centimes (desim) 1838, Honore 5.
Sanmarínósk líra

**Sanmarínósk líra** (ítalska: *lira sanmarinese*) var gjaldmiðill notaður í San Marínó áður en evran var tekin upp árið 2002. Ein líra skiptist í 100 hundraðshluta (*centesimo*). Sanmarínósk líra jafngildi ítalskri líru. Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 1936,27 SML.
Bermúdeyskur dalur

**Bermúdeyskur dalur** er núverandi gjaldmiðill Bermúda og hefur verið notaður þar síðan árið 1970. Hann er tengdur við Bandaríkjadal á genginu 1. Einn dalur skiptist í 100 sent. Algengasta táknið fyrir bermúdeyskan dal er $ en jafnframt er notað BD$ til þess að forðast rugling við aðra dali. Dalurinn er ekki notaður í alþjóðaviðskiptum.
José Luís Peixoto

**Jose Luis Peixoto** (fæddur 4. september 1974 í Galveias og Portalegre, Portúgal) er portúgalskur rithöfundur. Fyrsta skáldsaga hans vann hin virtu Jose Saramago-bókmenntaverðlaun. Skáldsögur hans hafa verið þýddar á tuttugu tungumál.
Jere Burns

**Jere Burns** (fæddur Jerald Eugene Burns, 15. október 1954) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Dear John, Something So Right og Justified. 

## Einkalíf
Burns er fæddur og uppalin í Cambridge, Massachusetts. Útskrifaðist hann með BA-gráðu í bókmenntum frá Massachusetts-háskóla í Amherst og stundaði síðan nám við *Tisch School of Arts* við New York-háskólann

Burns hefur verið giftur þrisvar sinnum:
* Melissa Burns frá 1982-199; þrjú börn.
* Kathleen Kinmont frá 1998-1999.
* Leslie Cohen frá 2008; eitt barn.

## Ferill
### Leikhús
Burns hefur komið fram í leikritum á borð við *Hairspray*, *After the Night and the Music*, *Diva* og Don Juan.

### Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Burns var árið 1970 í *The Psychiatrist*.  Hefur hann síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við *Crime Story*, *Down the Shore*, *Just Shoot Me*, *The Outer Limits*, *Las Vegas*, The King of Queens, Psych, , *Off the Map*.

Árið 1988 þá var honum boðið hlutverk í Dear John sem Kirk Morris, sem hann lék til ársins 1992. Lék hann síðan í Something So Right sem Jack Farrell frá 1996-1998.

Burns hefur leikið stór gestahlutverk í þáttum á borð við *Good Morning, Miami*, *Help Me Help You*, *Surviving Suburbia*, Breaking Bad og Burn Notice. 

Burn hefur síðan 2010 leikið Wynn Duffy í Justified.

### Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Stamile var árið 1986 í *Touch and Go*. Hefur han síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við *Hit List*, *Greedy*, *Crocodile Dundee in Los Angeles* og *Otis*.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Leikhús

**Don Juan* (25. júní 1982 – 24. júlí 1982) –  Leikhópur (Joseph Papp Public Theater/New York Shakespeare Festival)
**Diva* (2001) –  Isaac Brooks (La Jolla Playhouse) 
**The Exonerated* (10. október 2002 – 7. mars 2004) –  ónefnt hlutverk (Theatres at 45 Bleecker/Bleecker Street Theatre)
**After the Night and the Music* (1. júní 2005 – 3. júlí 2005) –  Darryl Grade/Sherman/Barþjónn (Biltmore Theatre)
**Hairspray* (30. janúar 2007 - ?) – Wilbur Turnblad (Neil Simon Theatre)

## Tilvísanir

## Verðlaun og tilnefningar
**Gemini verðlaunin**
*2000: Tilnefndur sem besti leikari í gestahlutverki í dramaseríu fyrir *Twice in a Lifetime*.

## Heimildir
* 
* 
* Leikhúsferill Jere Burns á Internet Broadway Database
* Leikhúsferill Jere Burns á The Internet Off-Broadway Database

## Tenglar
* 
* Leikhúsferill Jere Burns á Internet Broadway Database
* Leikhúsferill Jere Burns á The Internet Off-Broadway Database
Pólskt slot

**Pólskt slot** (pólska: *polski złoty*) er gjaldmiðill Póllands. Eitt slot skiptist í 100 *groszy* (eintala: *grosz*). Orðið *złoty* merkir „gullinn“ á pólsku. 

Pólland er skuldbundið því að taka upp evruna á einhverjum tímapunkti, samkvæmt skilyrðum aðildar að Evrópusambandinu. Pólland varð aðildaríki Evrópusambandsins árið 2004 og síðan þá tíma hefur verið rætt um að Pólland yrði meðlimur evrusvæðisins.

Vegna verðbólgu á tíunda áratugnum varð slotið endurmetið og frá og með 1. janúar 1995 jafngildu 10.000 gömul slot (PLZ) einu nýju sloti (PLN).

## Heimild
Slot

**Slot** getur átt við um:
* Slotið, könungshöllina í Kaupmannahöfn
* Pólskt slot, gjaldmiðil Póllands
Norsk króna

**Norsk króna** (norska: *norsk krone*, nýnorska: *norsk krona*) er gjaldmiðill Noregs. Ein norsk króna skiptist í 100 aura (*øre*).
Sænsk króna

**Sænsk króna** (sænska: *svensk krona*, fleirtala: *kronor*) er gjaldmiðill Svíþjóðar. Ein sænsk króna skiptist í 100 aura (*öre*) en allar auramyntir voru teknar úr notkun 30. september 2010. Krónan hefur verið gjaldmiðill Svíþjóðar síðan árið 1873 þegar hún leysti ríkisdalinn af hólmi.
Ungversk fórinta

**Ungversk fórinta** (ungverska: *Magyar forint*) er gjaldmiðill Ungverjalands. Ein fórinta skiptist í 100 *fillér* en þessi skipting er ekki lengur notuð.
Lettneskt lat

**Lettneskt lat** (lettneska: *Latvijas lat*) er fyrrverandi gjaldmiðill Lettlands. Eitt lat skiptist í 100 hundraðshluta (*santīms*, fleirtala: *santīmu*). Evran var tekin upp 1. janúar 2014.
Tóshíro Mífúne

**Toshiro Mifune** (三船 敏郎 Mifune Toshirō, 1. apríl 1920 – 24. desember 1997) var japanskur leikari sem lék í mörgum af frægustu kvikmyndum Akira Kurosawa. 

## Tenglar
* imdb.com
Strobilurus esculentus

***Strobilurus esculentus*** er eitursveppur.

Hatturinn nær allt að 3 cm í þvermál; oftast brúnn eða hvítur. Stilkurinn er grár.
Biberach an der Riss

**Biberach an der Riss** (*...Riß*) er bær í Baden-Württemberg í Þýskalandi. Þar búa 31.157 manns (2012).
Ducati

**Ducati Motor Holding** er ítalskt fyrirtæki sem framleiðir mótorhjól. Fyrirtækið var stofnað var árið 1926.
Armageddon (breiðskífa Aria)

**Armageddon** (rússneska: *Армагеддон*) er 10. breiðskífa Aria.

## Lagalisti
# Последний закат (5:01)
# Меченый злом (6:08)
# Страж империи (4:43)
# Новый крестовый поход (4:53)
# Мессия (4:38)
# Кровь королей (9:00)
# Викинг (5:48)
# Чужой (5:03)
# Свет былой любви (4:18)
# Твой день (5:19)
Feniks

**Feniks** (rússneska: *Феникс*) er 11. breiðskífa Aria.

## Lagalisti
# Чёрный квадрат (5:20)
# Равновесие сил (4:13)
# История одного убийцы (6:23)
# Чёрная легенда (8:03)
# Бои без правил (6:54)
# Феникс (6:35)
# Симфония огня (5:30)
# Аттила (7:56)
# Дальний свет (4:57)
# Реквием (4:25
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1995

**Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1995** var 40. söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva og var haldin í Dyflinni í Írlandi.
Kolybel'naya dlya vulkana

**Kolybel'naya dlya vulkana** (rússneska: *Колыбельная для вулкана*) var framlag Rússlands til Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 1995. Þýðing á titli lagins er "Vögguvísa fyrir eldfjallið". Í lok atkvæðagreiðslunar hafði lagið náð 17 stigum og lenti í sama sæti, 17. sæti, sem er versti árangur fyrir Rússlands í sögu þeirra í keppnini.
Lost and Forgotten

**Lost and Forgotten** er framlag Rússlands til Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 2010.
Minn hinsti dans

„**Minn hinsti dans**“ var framlag s til Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1997 og var flutt af Páli Óskari.
Coming Home

„**Coming Home**“ (eða „**Aftur heim**“) var framlag s til Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2011 og var flutt af Vinum Sjonna. Það endaði í 20. sæti með 61 stig.
1056

Árið **1056** (**MLVI** í rómverskum tölum)

## Atburðir

## Fædd
* Nestor sagnaritari, slavneskur krónikuhöfundur (d. 1114).

## Dáin
Indónesíska

**Indónesíska** (*Bahasa indonesia*) er opinbert tungumál í Indónesíu. Indónesíska er staðlað málsnið fengið úr malajísku. Í raun er málið einfölduð malajíska sem áður var algengt að nota sem verslunarmál víða í indónesíska eyjaklasanum en var gert að opinberu almennu samskiptamáli í Indónesíu þegar landið fékk sjálfstæði árið 1945. Meirihluti Indónesa eiga sér annað móðurmál og er javaíska algengust. Talið er að um 23 milljónir tali indónesísku sem móðurmál en um 140 milljónir sem annað mál. Ein ástæða þess að ákveðið var að nota malajísku sem opinbert tungumál var að allir íbúar landsins stæðu jafnir gagnvart málinu. Síðan þá hefur málið þróast sjálfstætt sem þjóðtunga Indónesíu og orðið fyrir áhrifum frá hinum ýmsu tungumálum sem töluð eru í landinu. Þannig hefur málið smám saman orðið ólíkara þeirri malajísku sem töluð er í Malasíu og Brúnei.
Þýróxín

**Þýróxín** er hormón sem myndast í skjaldkirtli. Þýróxín örvar efnaskipti, bruna, hjartslátt og öndun.
Örsaga

**Örsaga** er listform og tegund af smásögu sem inniheldur nákvæmlega fimmtíu orð, að titilinum undanskildum. Örsögur voru fyrst hugmynd blaðamanninsins Brian Aldis í dagblaðinu *[[The Daily Telegraph]]*.
Christopher Lee

Sir **Christopher Frank Carandini Lee** (f. 27. maí 1922; d. 7. júní 2015) var enskur leikari sem er einkum þekktur fyrir að hafa leikið illmenni í kvikmyndum. Hann varð fyrst frægur í hlutverki Drakúla greifa í nokkrum kvikmyndum frá Hammer Film Productions. Síðar lék hann meðal annars Francisco Scaramanga í Bond-myndinni *[[Maðurinn með gylltu byssuna]]*, Sarúman í *[[Hringadróttinssaga (kvikmyndaröð)|Hringadróttinssögu]]* og Dooku greifa í Stjörnustríðsmyndum II og III.
Forseti Rússlands

**Forseti rússneska sambandsríkisins** (rússneska: *Президент Российской Федерации*), eða **forseti Rússlands** (rússneska: *Президент России*) er þjóðhöfðingi Rússlands. Forsetinn hefur verið Vladímír Pútín síðan 7. maí 2012.

Þeir sem gegnt hafa embættinu eru:
# Borís Jeltsín (1991 – 1999)
# Vladímír Pútín (1999 – 2008)
# Dmítríj Medvedev (2008 – 2012)
# Vladímír Pútín (2012 – )

## Tilvísanir
Forsætisráðherra Rússlands

**Forsætisráðherra Rússlands** (rússneska: *Председатель Правительства Российской Федерации* eða *Премьер-министр России*) er leiðtogi ríkisstjórnar Rússlands og hefur það hlutverk með höndum að stýra og samræma vinnu annarra ráðherra ríkisstjórnarinnar. Núverandi forsætisráðherra Rússlands er Míkhaíl Míshústín.

## Tengt efni
* Listi yfir forsætisráðherra Rússlands
* Stjórnarskrá Rússlands
* Forseti Rússlands
Rúmenskt lei

**Rúmenskt lei** (rúmenska: *leu românesc*) er gjaldmiðill Rúmeníu. Eitt lei skiptist í 100 *bani*. Orðið *lei* þýðir „ljón“ á rúmensku.

Rúmenía er skuldbundin því að taka upp evruna á einhverjum tímapunkti, samkvæmt skilyrðum aðildar að Evrópusambandinu. Rúmenía varð aðildaríki Evrópusambandsins árið 2007 og gert er ráð fyrir að landið verði meðlimur evrusvæðisins fyrir árið 2015.

## Heimild
Stjórnarskrá Rússlands

**Stjórnarskrá Rússlands** (rússneska: *Конституция России*) eru æðstu lög Rússlands sem voru samþykkt af stjórnlagaþinginu 12. desember 1993. Stjórnarskrá Rússlands er nánast óbreytanleg en til þess að breyta henni þarf mikinn meirihluta á þingi og auk þess í mörgum tilfellum, þjóðaratkvæðagreiðslu. Henni hefur þó verið breytt nokkrum sinnum.

Síðast voru gerðar breytingar á stjórnarskránni með stórtækri endurskoðun sem staðfest var í þjóðaratkvæðagreiðslu þann 1. júlí árið 2020. Með breytingunum var hjónaband formlega skilgreint sem samband milli karls og konu og þannig loku skotið fyrir að hjónaband samkynhneigðra verði leyft í Rússlandi með almennum lögum. Jafnframt var embættistíð Vladímírs Pútín Rússlandsforseta núllstillt með breytingunum og möguleikinn því opnaður á að hann bjóði sig fram til endurkjörs í fimmta sinn. Með stjórnarskrárbreytingunum var einnig fært inn ákvæði sem felur í sér viðurkenningu á „forfeðrum sem létu [Rússum] eftir hugsjónir sínar og trú á guði“, bannað var að gera lítið úr framlagi Sovétríkjanna í seinni heimsstyrjöldinni og bannað að leggja til að Rússar láti nokkurn tímann af hendi landsvæði sem þeir ráða yfir (til að mynda umdeild landsvæði eins og Kúrileyjar og Krímskaga).

## Tilvísanir
Búlgarskt lef

**Búlgarskt lef** (búlgarska: *български лев*) var gjaldmiðill Búlgaríu. Eitt lef skiptist í 100 *stotinka*. Orðið *lef* á uppruna sinn í gömlu búlgarsku orði yfir „ljón“. Lefið er tengt við evruna á genginu 1 EUR = 1,95583 BGN.

Búlgaría var skuldbundin því að taka upp evruna á einhverjum tímapunkti, samkvæmt skilyrðum aðildar að Evrópusambandinu. Búlgaría varð aðildaríki Evrópusambandsins árið 2007 og þá var gert ráð fyrir að landið yrði meðlimur evrusvæðisins fyrir árið 2015. Síðar var horfið frá þeim hugmyndum og ákveðið að viðhalda lefinu.

Búlgaría tók upp evruna þann 1. janúar 2026.

## Heimild