Nýhlutlægni

Ný-hlutlægni eða Neue Sachlichkeit eins og það heitir á þýsku er hugtak sem er tengt við sýningu Gustav Hartlaub að nafninu *Neue Sachlichkeit: Deutsche Malerei seit dem Expressionismus* sem haldin var í Mannheim árið 1925. Erfitt er að skilgreina hugtakið vegna þess að þeir listamenn sem falla undir hugtakið skilgreindu sig ekki sjálfir innan sameiginlegrar listahreyfingar heldur var það skilgreint eftir á út frá sýningu Hartlaub. Listastefnan gegnir hvorki stefnuskrá né sérstökum reglum. 

Ný-hlutlægni leggur áherslu á hlutlægni, nákvæmni og smáatriði, hún endurspeglar nýjan heim sem er á miklum breytingum. Það sem listamenn sem falla undir Neue Sachlichkeit eiga sameiginlegt er að sýna heimsmynd sem einkennist af efahyggju, kaldhæðni og svartsýni, einstaklingurinn stendur gegn nútímavæðingu og vélvæðingu. Verk þeirra sýna oft einangrun og valdaleysi þar sem einstaklingurinn birtist oft smár gagnvart umhverfi sínu. Listamenn eins og Grosz beina athyglinni að því hvar samfélagið er á villugötum og um ábyrgð. 

Það sem einkennist í myndlist ný-hlutlægni og er jafnvel eitt af því mikilvægasta er hluturinn. Hann er oft settur í samhengi þar sem hluturinn passar kannski ekki inn í. Þessi þáttur getur verið mismunandi, stundum er það manneskjan sjálf. Einbeiting að hlutnum var vegna þess að á þessum tíma voru til staðar miklar breytingar í heiminum, jafnvel venjulegir hlutir virtust vera óstöðugir og þess vegna var einbeitingin á hlutnum. Þeir einblíndu á eitthvað sem var öruggt og áþreifanlegt en oft var hluturinn settur í óvenjulegt samhengi og gaf því þá tilfinningu að eitthvað væri rangt og það endurspeglaði samfélagið sem listamennirnir bjuggu í. 

Stefnan skiptist í tvo hópa, vinstri vængurinn endurspeglar, hraða og spennu í samfélaginu. Hún birtist í ákafa nútíma samfélagsins og er mjög lifandi. Sú seinni er klassíska nálgunin, þar er einblínt á að tjá hluti á tímalausan hátt, varanlegu hluti tilverunnar í listrænu formi. Hartlaub sá sem festi þetta hugtak í sessi var gagnrýnin á þessa skiptingu og vildi meina að þetta væri einföldun á listforminu og líti framhjá hve fjölbreytt þessi listastefna er.

Ný-hlutlægni hefur beina tengingu við expressjónisma, listastefnan leggur áherslu á ytri veruleika en expressjónismi leggur áherslu á innri sýn. Báðar stefnur innihalda sterka tjáningu. Hún byggir á expressjónisma. Grosch nefnir að stefnan hafi mótast í andstöðu við síð-expressjónisma. 

Ný-hlutlægni var ekki einungis tengt við þýskaland heldur þekktist stefnan utan þess þótt hún sé aðallega tengd við þýskaland, stefnan var í sjálfu sér tengd tíðaranda í Evrópu sem var á millistríðsárunum. Ný-hlutlægni sést einnig í tónlist og var lýst af Ernst Krenek árið 1927 sem mið-evrópsku fyrirbæri. Listastefnan barst til Katalóníu í gegnum skrif og tónlistargerð af Roberto Gerhard og Otto Mayer-Serra eftir að hafa orðið fyrir áhrifum af tónlist sem spiluð var á fjórða áratugnum í Berlín. Einnig barst ný-hlutlægni til Slóvakíu í gegnum túlkun Alexander Albrecht og Alexander Moyzes. Í Svíþjóð voru verk eftir Gunnars de Frumerie og Erland von Koch. Stefnan var því útbreidd í Evrópu. 

Neue Sachlichkeit lauk eftir 1933 vegna þjóðernissósíalismans, sum stílbrigði héldu áfram en listastefnan sem sjálfstætt fyrirbæri lauk 1933.