open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lahti

**Lahti** (sænska: *Lahtis*) er borg og sveitarfélag í suður-Finnlandi í héraðinu Päijät-Häme. Það er 104 kílómetrum norðan við höfuðborgina Helsinki. Íbúafjöldi borgarinnar er um það bil 120.000 (2019), og stærðin er 154,6 km².

## Tenglar
* Lahti.fi – Lahti 
* Lahti info  – Lahti info
Rovaniemi

**Rovaniemi** er borg og sveitarfélag í norður-Finnlandi, staðsett í Lapplandi. Íbúarnir eru um það bil 63.000 (2018), dreifðir yfir 8016 km² svæði, en flestir búa í borginni sjálfri. Hún er stærsta borg Lapplands. Rovaniemi er staðsett rétt fyrir norðan norðurheimskautsbauginn.

Nyrsti háskóli Finnlands er staðsettur í Rovaniemi og eru 16.6%, eða 10.000 íbúar af heildaríbúafjölda Rovaniemi, nemendur .
Afró-Evrasía

**Afró-Evrasía**, sjaldnar nefnd **Afrasía** eða **Evrafrasía** eru orð sem eru notuð til að lýsa landmassa Evrasíu og Afríku sem einu meginlandi. Á þessu landsvæði búa um 85% af jarðarbúum (um 5,7 milljarðar manns).

Venjulega er landmassinn talinn skiptast í tvennt við Súesskurðinn í Evrasíu annars vegar og Afríku hins vegar, en fyrrnefndi landmassinn skiptist í Evrópu annars vegar og Asíu hins vegar. Einnig er hægt að skipta Afró-Evrasíu í Evrasíu-Norður-Afríku og Afríku sunnan Sahara af menningarlegum ástæðum.

Jarðfræðingar telja að Afró-Evrasía verði að risameginlandi þegar Afríka sameinast Evrópu. Talið er að þetta muni gerast á næstu 600.000 árum en þá mun syðsti tangi Spánar snerta Afríku. Þegar það gerist lokast Miðjarðarhafið af frá Atlantshafi og verður að stærsta stöðuvatni heims. Þá er talið að meginlönd Afríku og Evrópu nái alveg saman á næstu 50 milljónum ára þannig að Miðjarðarhafi hverfi en í staðinn myndist nýir fjallgarðar á mótum meginlandann, líkt og Himalajafjöllin í Asíu.
Lahti L-35

**Lahti L-35** er finnsk hálfsjálfvirk skammbyssa, framleidd af skotvopnafyrirtækinu Aimo Lahti. Hún var hönnuð árið 1935 og var notuð af finnska hernum í Seinni heimsstyrjöldinni og í Vetrarstríðinu. Hún var hliðarvopn finnska hersins þangað til árið 1980 þegar hann skipti niður í Browning BDA. Lahti L-35 var gerð í 9000 eintökum.

Lengd skammbyssunar er 245 mm, þyngdin er 1.2 kíló og hún notar 9 x 19 mm skot.

## Husqvarna m/40

Svíar bjuggu til sína eigin gerð af Lahti L-35, undir nafninu *Husqvarna m/40*, með leyfi frá Finnum. Hún var gerð fyrir sænska herinn og var búinn til í 100.000 eintökum á árunum 1940 - 1946, á meðan Finnar bjuggu aðeins til sínar í 9000 eintökum. Husqvarna m/40 var hliðarvopn sænska hersins þangað til árið 1988 þegar hann skipti í sína eigin gerð af Glock 17, með sitt nafn; *Pistol 88*. Þeir gerðu líka sína eigin gerð af Glock 19 fyrir sænska flugherinn, sem heitir *Pistol 88B*.

## Ýtarefni
* The Lahti pistol explained (downloadable ebook) by Gerard HENROTIN (H&L Publishing & HLebooks.com 2006)
C-moll

**C-moll** er molltóntegund með frumtóninn C. Í hreinum c-moll eru þrjár lækkaðar nótur, B, Es og As, svo að föst formerki hans eru þrjú lækkunarmerki (♭).
C-dúr

**C-dúr** er dúrtóntegund byggð á grunntóninum C. C-dúr hefur engin föst formerki og er tónstiginn spilaður á hvítu nótunum á píanói á milli C og C áttund ofar.

C-dúrtónstiginn inniheldur sömu nótur og jóníska kirkjutóntegundin í sömu röð.
Germanir

**Germanir** voru germönskumælandi þjóðir sem komu frá Norður-Evrópu. Tungumál þeirra þróuðust út frá frumgermönsku á tímum Jarstorfmenningarinnar á síðustu fimm öldunum fyrir Krist. Arftakar þeirra voru norðurevrópsku þjóðirnar Danir, Norðmenn, Íslendingar, Svíar, Hollendingar og Flæmingjar, Þjóðverjar og Englendingar. Á þjóðflutningatímanum milli síðfornaldar og ármiðalda breiddust þessar þjóðir út um Evrópu og germönsk mál urðu ríkjandi meðfram landamærum Rómaveldis þar sem nú eru Austurríki, Þýskaland, Holland og England, en annars staðar í rómversku skattlöndunum tóku Germanir upp rómönsk mál. Allar germönsku þjóðirnar tóku upp kristni með einum eða öðrum hætti á fyrsta árþúsundinu eftir Krist. Þær áttu stóran þátt í falli Rómaveldis og upphafi miðalda.
Stanley (Falklandseyjum)

**Stanley** áður **Port Stanley** er höfuðborg Falklandseyja. Hún er á eynni Austur-Falklandi. Íbúar borgarinnar eru 2.121 (2012).
37

Árið **37** (**XXXVII** í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á þriðjudegi.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
* Tíberíus keisari Rómarveldis (f. 42 f.Kr.)
Sextugakerfi

**Sextugakerfi** er talnakerfi, með grunntöluna sextíu (*60*), fundið upp af Súmerum kringum 2000 f.Kr. og síðar einnig notað af Babýlóníumönnum. Kostir talnakerfisins er að talan *60* hefur 12 heiltöluþætti (1, 2, 3, 4, 5, 6, 10, 12, 15, 20, 30, 60) sem aðveldar brotareikning. 

Sextugakerfi er enn í notkun í bogamáli, en heill hringur er t.d. 360°. Klukka byggir á sextugakerfi, þar sem klukkustund er 60 mínútur, en mínútan er 60 sekúndur.
Talnakerfi

**Talnakerfi** er stærðfræðileg aðferð til að tákna tölur með endanlegum fjölda tölustafa. Í staðsetningatáknakerfi er notast við grunntölu, allar náttúrlegar tölur minni en grunntalan auk tölunnar núll. Aðrar tölur er síðan táknaðar sem summa af margfeldum grunntölunnar í heiltöluveldum. Algengast er tugakerfi með grunntölu tíu. Rómverskar tölur er ekki staðsetningatáknakerfi, enda var talan núll ekki notuð í því. 
## Listi yfir algeng talnakerfi
* Áttundakerfi
* Sextánundakerfi
* Sextugakerfi
* Tugakerfi
* Tvíundakerfi
* Tylftakerfi
Johnny Preston

**Johnny Preston** (fæddur **John Preston Courville** 18. ágúst 1939 í Port Arthur, Texas - látinn 4. mars 2011 í Beaumont, Texas) var bandarískur söngvari. Hann stofnaði rokksveitina *The Shades* og er þekktastur fyrir að hafa flutt lagið „Running Bear“ sem komst í efsta sæti vinsældalistanna í byrjum árs 1960. The Big Bopper samdi lagið en hann lést í flugslysi, ásamt Buddy Holly og Ritchie Valens, árið áður.  Hann fór í hjartaaðgerð í desember 2010 en náði sér aldrei að fullu og lést á Baptistasjúkrahúsinu í Beaumont, Texas, 4. mars 2011.

## Tilvísanir
Jimmy Young

**Jimmy Young** getur átt við eftirfarandi:
* Jimmy Young, bandarískan hnefaleikakappa
* Jimmy Young, breskan söngvara og útvarpsmann
Kill 'Em All

***Kill 'Em All*** er fyrsta breiðskífa þungarokkshljómsveitarinnar Metallica og var hún gefin út í september árið 1983. 

## Lagalisti

## Meðlimir
* James Hetfield (gítar/söngur) 
* Kirk Hammett (gítar)
* Cliff Burton (bassi) 
* Lars Ulrich (trommur)

## Tenglar
* [Kill 'Em All á [Allmusic].]

## Tilvísanir
Persónuleg sögn

**Persónuleg sögn** er sögn sem lagar sig að því fallorði sem hún stendur með. Persónuleg sögn greinist í allar þrjár persónurnar, bæði í eintölu og fleirtölu.

## Dæmi
Persónulega sögnin að *minna á* eitthvað:
*Ég *minni á* fréttirnar. (1. persóna eintala)
*Þú *minnir á* fréttirnar. (2. persóna eintala)
*Hann *minnir á* fréttirnar. (3. persóna eintala)
*Við *minnum á* fréttirnar. (1. persóna fleirtala)
*Þið *minnið á* fréttirnar. (2. persóna fleirtala)
*Þeir *minna á* fréttirnar. (3. persóna fleirtala)

## Tengt efni
*Ópersónuleg sögn
Mödling

**Mödling** er borg í fylkinu Neðra Austurríki í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2016 var 21 þúsund.
Ópersónuleg sögn

**Ópersónuleg sögn** (stundum einnig nefnt **einpersónuleg sögn**) er tegund sagnorða sem lagar sig ekki að því fallorði sem hún stendur með (þ.e.a.s. breytir aldrei um form). Ópersónuleg sögn er alltaf greind í þriðju persónu eintölu, frumlagsígildi sagnarinnar er ætíð í þolfalli (og kallast þá þolfallsfrumlag), þágufalli (og kallast þá þágufallsfrumlag) eða örsjaldan í eignarfalli (og kallast þá eignarfallsfrumlag).

Ópersónulegar sagnir búa yfir vissri rökfræði. Segjum sem svo að ísjaka reki vestur með landinu. Sögnin að **reka** er í þessu tilfelli ópersónuleg. Ekki er sagt: *ísjaki rak* o.s.frv. af þeirri einföldu ástæðu, að ísjakinn rak ekki nokkurn skapaðan hlut, hvorki aftur á bak né áfram. Hann var ekki gerandi þess verknaðar sem sögnin að reka felur í sér. Hann var þolandi verknaðarins, enda er ísjakinn í þolfalli. Það er m.ö.o. einhver ópersónulegur kraftur sem rak ísjakann (í þessu tilfelli líklega hafstraumur og/eða vindur) vestur með landinu. Af sömu ástæðu segjum við: *bátinn rak* (**ekki** báturinn) *að landi*, *skýin bar* (**ekki** báru) *yfir bæinn*, *mig* (**ekki** ég) *bar af réttri leið*. Ópersónulegar sagnir sem taka ekki með sér frumlag kallast oft **veðursagnir** þar sem þær eru oft notaðar til að lýsa veðri (dæmi *nú *'birtir** til'', ''í dag **snjóar** en í gær **rigndi***, ''það '''frystir***).

## Dæmi
Sögnin að *minna* eitthvað (frumlagsígildi sagnarinnar að "minna" er í þolfalli):
* Mig *minnir* þetta. (3. persóna eintala)
* Þig *minnir* þetta. (3. persóna eintala)
* Hann *minnir* þetta. (3. persóna eintala)
* Okkur *minnir* þetta. (3. persóna eintala)
* Ykkur *minnir* þetta. (3. persóna eintala)
* Þá *minnir* þetta. (3. persóna eintala)

**Aðrar ópersónulegar sagnir með þolfalli**: 
* Mig **grunar** eitthvað. Dæmi: Fljótlega **fór** menn að gruna... (rangt er að segja: Fljótlega *fóru* menn...eða: Fljótlega *fóru mönnum*...)
* Mig **lengir** eftir einhverju. Dæmi: **Menn** lengdi eftir honum... (rangt er að segja: *Mönnum* lengdi...)
* Mig dreymir, mig langar, mig vantar, mig klæjar, mig svíður (ekki *mér svíður*) eru fáein dæmi til viðbótar.

**Nokkrar ópersónulegar sagnir með þágufalli**: 
* Mér finnst, mér líkar, mér þykir, þér ferst, mér sýnist, mér heyrist ...

## Tengt efni
* Listi yfir íslenskar stafsetningar– og málfræðivillur
* Persónuleg sögn
* Þágufallssýki

## Tilvísanir
Fokker

**Fokker** var nafnið á hollenskum flugvélaframleiðanda, nefnt eftir stofnanda fyrirtækisins, Anthony Fokker. Fyrirtækið var upprunalega stofnað 12. febrúar 1912 í Þýskalandi áður en það fluttist um set árið 1919 til Hollands. Á þriðja og fjórða áratugnum blómstruðu viðskipti fyrirtækisins og var það leiðandi flugvélaframleiðandi á heimsvísu. Seinna tók að fjara undan og var það lýst gjaldþrota árið 1996.
Seborgín

**Seborgín**, einnig nefnt **seaborgín**, er frumefni með efnatáknið **Sg** og er númer 106 í lotukerfinu.
Sprenging

**Sprenging** er skyndileg aukning á rúmmáli gass, þ.e. að gasið þenst út hraðar en hljóðhraði þess og höggbylgja myndast.

## Sprengiefni
Þegar sprengiefni eru sprengd brenna þau hratt upp til agna og gas myndast, þrýstingur og hiti þess hækkar mikið og það þenst hratt út. Byssupúður var fyrsta sprengiefni sem var fundið upp, en nú eru einkum notuð hásprengifim efni eins og dýnamít. Sprenging getur einnig orðið þegar háþrýstur gaskútur eða gufuketill rofnar, sambærilegt og þegar blaðra springur. Sprengingar eru t.d. notaðar til að fella mannvirki eða brjóta niður berg. 

## Sprengjur
*Sprengja* er tæki sem inniheldur sprengiefni ásamt sprengibúnaði, sem er m.a. notað er í hernaði sem vopn til að granda óvinum, mannvirkjum hans eða vopnum eða til hryðjuverka. 

Kjarnorkusprengjur eru öflugustu sprengjur, sem völ er á, en þeim hefur aðeins tvisvar verið beitt sem vopnum í hernaði, nánar tiltekið í seinni heimsstyrjöldinni á japönsku borgirnar Híróshíma og Nagasakí. Með þeim er nýtt orka, sem fæst við kjarnaklofnun (*klofnunarsprengja*) eða kjarnasamruna (*vetnissprengja*).

*Reyksprengja* er ekki sprengja, heldur tæki sem myndar þykkan reykjarmökk, sem notaður er í árás eða vörn til byrgja andstæðingi sýn. 

Flugeldar innihalda smáar sprengur sem notaðar eru til hátíðarbrigða.
Nýrómantík

**Nýrómantík** er bókmenntastefna.

Áhrif nýrómantísku stefnunnar koma fram á Íslandi um aldamótin 1900.

Helstu einkenni hennar eru:
# Listformið er ljóð-leikrit
# Áhersla á formið
# Dýrkun á ofurmenninu
# Texti er torræður, tákn og vísanir
# Veruleiki handan hins sýnilega
# Höfundur upphefur sjálfan sig og tilfinningar sínar
# Höfundur er innhverfur, bölsýnn, lífsþreyttur og hefur engan áhuga á félagslegu umhverfi
# Listin fyrir listina
# Ríkt myndmál
# Dagdraumar og tákn

Upphaf og undirrót nýrómantíkur má rekja til symbólisma sem fram kom í Evrópu í myndlist og bókmenntum seinni hluta 19. aldar. Er sú stefna ein áhrifamesta stefna í ljóðlist 20. aldar og áhrif hennar á Íslandi mjög mikil.

Oft má rekja mikil áhrif frá þýska heimspekingnum Friedrich Nietzsche (1844-1900)
Agent Fresco

**Agent Fresco** er íslensk hljómsveit sem spilar polyrythmískt oddtime-rokk með djass ívafi. Þeir tóku þátt í Músíktilraunum árið 2008 og báru sigur úr bítum, en einnig fengu hljóðfæraleikararnir verðlaun fyrir gítarleik, trommuleik og bassaleik. Á Íslensku tónlistarverðlaununum 2008 hlaut hljómsveitin verðlaun sem Bjartasta vonin.
Árið 2015 fékk Ag­ent Fresco verðlaun fyr­ir plöt­una Destrier sem val­in var rokkplata árs­ins og söngv­ari sveit­ar­inn­ar, Arn­ór Dan, var út­nefnd­ur söngv­ari árs­ins í flokki popp og rokk tón­list­ar.

Haustið 2016 fór Agent Fresco í tónleikaferðalag um Evrópu með sænsku hljómsveitinni Katatonia sem upphitunarband.

## Meðlimir
Hljómsveitina skipa:
* Hrafnkell Örn Guðjónsson, trommur
* Þórarinn Guðnason, gítar, píanó
* Arnór Dan Arnarson, söngur
* Vignir Rafn Hilmarsson, rafmagnskontrabassi,bassi
Fyrrverandi meðlimir:
* Borgþór Jónsson, rafmagnskontrabassi

## Útgefið efni
* A (EP í takmörkuðu upplagi, júní 2012)
* A Long Time Listening (LP, 22. nóvember 2010)
* Lightbulb Universe (EP, 2. desember 2008)
* A Long Time Listening 2010
* Destrier 2015

## Tilvísanir
Facon

**Facon** var íslensk hljómsveit sem var stofnuð á Bíldudal árið 1962. Stofnandi hennar var Hjörtur Guðbjartsson, en aðrir meðlimir hennar voru þeir Jón Kr. Ólafsson, Ástvaldur Jónsson og Jón Ingimarsson. Árið 1969 lauk ferli hljómsveitarinnar með útgáfu fjögurra laga hljómplötu hjá SG - hljómplötum en hún hafði að geyma hið geysivinsæla lag "Ég er frjáls". Þá skipuðu hljómsveitina þeir Pétur Bjarnason á bassa, Ástvaldur Jónsson gítar og píanó, Grétar Ingimarsson trommur og Jón Kr. Ólafsson söngvari.

## Útgefið efni
* *[[Facon - Vísitölufjölskyldan|Vísitölufjölskyldan]] - *Lag - texti: Syd Barrett - Pétur Bjarnason* (1969)
* *Ljúfþýtt lag - *Lag - texti: Jón Ástvaldur Jónsson - Hafliði Magnússon* (1969)
* *[[Facon - Ég er frjáls|Ég er frjáls]] - *Lag - texti: Pétur Bjarnason* (1969)
* *Unaðsbjarta æskutíð - *Lag - texti: Jón Ástvaldur Jónsson - Hafliði Magnússon* (1969)

## Tenglar
* ''Hljómplötur''; grein í Morgunblaðinu 1969
* *[https://glatkistan.com/2015/01/19/facon/ Glatkistan]*
Kobe

er höfuðborg Hyogo héraðs í Japan og mikilvæg hafnarborg með 1,5 milljón íbúa.

## Saga
Þann 17. janúar árið 1995 var jarðskjálfti í Kobe þar sem um 4600 manns fórust og yfir 240 þúsund misstu heimilin sín.
Yoko Ono

**Yoko Ono Lennon** (j.  Ono Yōko; oftast ritað í katakana ; f. 18. febrúar 1933) er japönsk mynd- og tónlistarkona. Hún var gift Bítlinum John Lennon og stóð að því að reisa friðarsúluna í Viðey.

## Útgefið efni
### Sólóplötur
**Yoko Ono/Plastic Ono Band* (1970)
**Fly* (1971)
**Approximately Infinite Universe* (1973)
**Feeling the Space* (1973)
**Season of Glass* (1981)
**It's Alright (I See Rainbows)* (1982)
**Starpeace* (1985)
**Rising* (1995)
**A Story* (1997)
**Blueprint for a Sunrise* (2001)
**Between My Head and the Sky* (2009)
**Yokokimthurston* (2012)
**Take Me to the Land of Hell* (2013)
**Warzone* (2018)

### Með John Lennon
**Unfinished Music No. 1: Two Virgins* (1968)
**Unfinished Music No. 2: Life with the Lions* (1969)
**Wedding Album* (1969)
**Live Peace in Toronto 1969* (1969)
**Some Time in New York City* (1972)
**Double Fantasy* (1980)
**Heart Play: Unfinished Dialogue* (1983)
**[[Milk and Honey]]* (1984)

## Tilvísanir

## Tenglar
*
Eneas

**Eneas** (forngrísku: Αἰνείας, *Æneias*) var í grísk-rómverskri goðafræði tróversk hetja, sonur Ankísesar og gyðjunnar Afródítu (Venusar í rómverskum bókmenntum). Faðir hans var frændi Príamosar, konungs í Tróju.

Eneas kemur fyrir í *[[Ilíonskviða|Ilíonskviðu]]* Hómers, þar sem Póseidon bjargar honum úr einvígi við Akkilles vegna þess að honum voru ætluð önnur örlög en að deyja í Tróju. Í rómverskum bókmenntum var snemma farið að líta á Eneas sem stofnföður rómversku þjóðarinnar og forföður Rómúlusar. Hann er aðalpersóna *[[Eneasarkviða|Eneasarkviðu]]* rómverska skáldsins Virgils en kviðan lýsir m.a. hrakningum Eneasar frá Tróju, komu hans til Ítalíu og baráttu hans þar fyrir því að stofna eigið ríki.
Stefán Eiríksson

**Stefán Eiríksson** (f. 6. júní 1970 á Akureyri) er íslenskur lögfræðingur og útvarpsstjóri RÚV. Áður hefur hann verið lögreglustjóri á höfuðborgarsvæðinu og borgarritari Reykjavíkurborgar.

## Námsferill
Stefán lauk grunnskólaprófi frá Hagaskóla í maí 1986 og stúdentsprófi frá Menntaskólanum við Hamrahlíð í desember 1990. Hann keppti í Morfís og Gettu betur fyrir hönd MH og var m.a. valinn ræðumaður Íslands í úrslitakeppni Morfís 1989. Stefán útskrifaðist frá lagadeild Háskóla Íslands í febrúar 1996. Hann var formaður Orators, félags laganema, árin 1993-1994 og sat í Stúdentaráði Háskóla Íslands fyrir Vöku árin 1992-1994.

## Starfsferill

Stefán var blaðamaður á Tímanum 1990-1991 og á Morgunblaðinu 1991-1996 samhliða laganámi. Hann var ráðinn lögfræðingur í dóms- og kirkjumálaráðuneytinu frá ársbyrjun 1996, starfaði í sendiráði Íslands í Brussel frá 1999-2001 og sinnti þar verkefnum á sviði dóms- og innanríkismála, þar á meðal á vettvangi Schengen samstarfsins. Hann var skipaður skrifstofustjóri dómsmála- og löggæsluskrifstofu dóms- og kirkjumálaráðuneytisins 1. janúar 2002 og síðar sama ár staðgengill ráðuneytisstjóra. Hann var í stjórn Neyðarlínunnar frá árinu 2002 og stjórnarformaður til ársins 2007. Stefán var skipaður lögreglustjóri á höfuðborgarsvæðinu frá 15. júlí 2006. Hann var sviðsstjóri velferðarsviðs Reykjavíkurborgar frá 1. september 2014. Hann hefur sinnt stundakennslu í Háskóla Íslands og við Háskólann í Reykjavík og kenndi lögfræði í Menntaskólanum við Hamrahlíð samhliða laganámi. Í desember 2016 réð borgarráð Reykjavíkurborgar Stefán í starf borgarritara.  

Stefán var ráðinn útvarpsstjóri RÚV í janúar 2020. 

## Tilvísanir
Hektor

**Hektor** (Ἕκτωρ, *sá sem heldur*) er í grískri goðafræði prins í Tróju og helsta hetja og leiðtogi Trójumanna í Trójustríðinu. Hann er sonur Príamosar konungs og Hekúbu drottningar og afkomandi Dardanosar, konungs á Idafjalli, og Tróss, stofnanda Trójuborgar.
Sólon

:*Þessi grein fjallar um forngríska löggjafann. Um nafnið, sjá [[Sólon (nafn)]]*.

**Sólon** (á forngrísku **, um 638 f.Kr. – 558 f.Kr.) var aþenskur stjórnmálamaður, löggjafi og lýrískt skáld og þekktur sem einn helsti stofnfaðir aþenska borgríkisins og honum er gjarnan eignaður heiðurinn af því að hafa lagt hornsteininn að aþenska lýðræðinu. Pásanías taldi Sólon einn af vitringunum sjö. 

## Neðanmálsgreinar


## Tenglar
*
Jón H.B. Snorrason

**Jón H. B. Snorrason** aðstoðarlögreglustjóri og saksóknari hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu fæddist 14. nóvember 1954. Hann lauk landsprófi frá héraðsskólanum að Skógum 1971, verslunarprófi frá Verslunarskóla Íslands 1973, stúdentsprófi frá Menntaskólanum við Tjörnina 1977, embættisprófi í lögfræði frá Háskóla Íslands 1984 og prófi frá Politihögskolen í Oslo í Noregi í rannsókn og saksókn efnahagsbrota 1993.

Jón starfaði sem lögreglumaður hjá embætti lögreglustjórans í Reykjavík 1976-1979, sem rannsóknarlögreglumaður hjá rannsóknarlögreglu ríkisins samhliða laganámi 1979-1984, var löglærður fulltrúi hjá rannsóknarlögreglu ríkisins frá 1984-1987, deildarstjóri og síðar yfirlögfræðingur hjá sama embætti frá 1987-1996 og settur vararannsóknarlögreglustjóri ríkisins 1996-1997. Hann var skipaður saksóknari og yfirmaður efnahagsbrotadeildar ríkislögreglustjóra frá 1997-2006 og aðstoðarlögreglustjóri og saksóknari hjá embætti lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu frá 1. janúar 2007. 

Jón hefur starfað í fjölmörgum nefndum á vegum hins opinbera, einkum á sviði lögreglumála og refsiréttar. Hann hefur verið prófdómari við lagadeild Háskóla Íslands frá árinu 1995 og stundakennari við lagadeild Háskólans í Reykjavík og Lögregluskóla ríkisins. Þá hefur hann verið settur sýslumaður og dómari tímabundið og vegna einstakra verkefna.  Er varafulltrúi í GRECO, ríkjanefnd gegn spillingu og hefur tekið þátt í sérfræðinganefnd á vegum þess.
Lustenau

**Lustenau** er borg í fylkinu Vorarlberg í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2016 var 22 þúsund.

## Tenglar
* Lustenau
Rodrigíska

**Rodrigíska** (rodrigíska: **Kreol rodriguais**) er kreólískt tungumál sem er talað í Máritíus og er opinbert tungumál í Rodrigueseyjum. Rodrigíska er talað af 40.000 manns, flestir sem búa í Rodrigueseyjum. Tungumálið er mjög svipuð frönsku, og er eiginlega stundum kallað mállýska frönsku. 

## Nokkrar setningar og orð

## Tenglar
* Ethnolouge Álitsgerðin (á ensku)
Mineral-sýsla (Vestur-Virginíu)

**Mineral** er sýsla í austurhluta Vestur-Virginíu í Bandaríkjunum. Íbúafjöldi sýslunnar var 27.078 árið 2000. Sýslan er 852 km² að flatarmáli. Sýslan dregur nafn sitt af steinefni.

## Aðliggjandi svæði
*Allegany-sýsla (Maryland) (norðri)
*Hampshire-sýsla (austri)
*Grant-sýsla (suðri)
*Garrett-sýsla (Maryland) (vestri)

## Borgir og bæir

## Sveitarfélög
Prolog

**Prolog** (franska: *PROgramation et LOGique*) er forritunarmál sem á rætur að rekja til hóps í kringum franska tölvunarfræðinginn Alain Colmerauer við háskólans í Marseille-Aix og kom fram árið 1972. Þróun þess er nátengd rannsóknum í gervigreind og tungutækni, einkum málgreiningu, en það hefur líka verið notað meðal annars við þróun sérfræðikerfa, hugbúnaðar fyrir sjálfvirkar sannanir, leiki og símsvörunarkerfi.

Prolog tilheyrir flokki rökforritunarmála. Það eru einungis þrjár „byggingareiningar“ í Prolog: staðreyndir, reglur og fyrirspurnir. Safn af staðreyndum og reglum er kallað þekkingargrunnur og lýsir venslum í því viðfangsefni sem þekkingargrunnurinn snýst um. Forritun í Prolog snýst um það að skrifa slíka þekkingargrunna. Notkun Prolog-forrita felst í því að spyrja þekkingargrunninn um þær upplýsingar sem í honum eru.

## Staðreyndir
Staðreyndir eru notaðar til þess að setja fram fullyrðingar sem við göngum út frá að séu sannar, t.d.:

:`nemandi(Helga).`
:`kennirNamskeid(Guðrún,TÖL203).`
:`tekurNamskeid(Helga,TÖL203).`

Hér erum við komin með lítinn þekkingargrunn sem segir okkur að Helga sé nemi, Guðrún kenni námskeiðið TÖL203 og Helga sé nemandi í námskeiðinu TÖL203. Nú er hægt að skrifa fyrirspurn og spyrja þekkingargrunninn, t.d.:

:`nemandi(Helga).`

og Prolog-túlkurinn svarar: `yes`

Ef við sendum fyrirspurnina `nemandi(Sigga).` á þekkingargrunninn, myndi túlkurinn svara `no`, vegna þess að Sigga er ekki skilgreind sem nemandi í þekkingargrunninum okkar.

## Reglur
Reglur lýsa upplýsingum sem eru sannar að gefnum ákveðnum skilyrðum. Reglur eru skilgreindar á forminu *haus :- stofn* og hausinn er ekki sannur nema stofninn sé sannur, t.d.:

:`kennirNemanda(X,Y) :- kennirNamskeid(X,M), tekurNamskeid(Y,M).`

Þessi regla tilgreinir að X sé kennari Y, en aðeins ef þær staðreyndir eru líka sannar að annars vegar X kenni námskeið M og hins vegar að Y taki námskeið M.

Ef við sendum nú fyrirspurn á þekkingargrunninn um það hvort Guðrún sé kennari Helgu:

:`kennirNemanda(Guðrún,Helga).`

svarar Prolog-túlkurinn *yes*, þar sem stofninn er þegar skilgreindur í þekkingargrunninum sem sannar fullyrðingar, þ.e. að Guðrún kennir TÖL203 og Helga tekur námskeiðið TÖL203.

## Heimildir
* http://kti.mff.cuni.cz/~bartak/prolog/
* http://www.coli.uni-saarland.de/~kris/learn-prolog-now/ 
* http://www.engin.umd.umich.edu/CIS/course.des/cis400/prolog/prolog.html
Vetrarbrautarhnit

**Vetrarbrautarhnit** eru hnit himinfyrirbæris miðað við Vetrarbrautina í himinhvolfshnitakerfi. Hnit eru gefin með *breidd miðað við Vetrarbrautarsléttuna*, táknuð með ***b*** og *lengd miðað við miðju Vetrarbrutarinnar*, táknuð með ***l*** .

## Tengt efni
* Miðbaugshnit
* Sjónbaugshnit 
* Sólbaugshnit
Friðrik 2.

**Friðrik 2.** getur átt við um:
* Friðrik 2. Danakonung (1533-1588)
* Friðrik 2. Prússakonung (1712-1786)
Ada Lovelace

**Augusta Ada King**, greifynja af Lovelace (fædd **Byron**, 10. desember 1815 – 27. nóvember 1852) var breskur stærðfræðingur og rithöfundur sem er einkum þekkt fyrir vinnu sína við greiningarvél Charles Babbage. Hún varð fyrst til að sjá að slíkar vélar hefðu notkunarmöguleika umfram reikniaðgerðir og í riti sinu skrifaði hún fyrsta reikniritið sem ætlað var slíkri vél. Því er oft talað um að Ada hafi verið fyrsti forritarinn. 

Reikniritið sem Ada skrifaði átti að reikna út röð Bernoulli-talna en vél Babbages var aldrei gerð.

Ada var eina skilgetna barn skáldsins Byrons lávarðar og eiginkonu hans Anne Isabella "Annabella" Milbanke, lafði Wentworth. Byron lávarður skildi við konu sína mánuði eftir að Ada fæddist og fluttist frá Englandi fjórum mánuðum síðan. Hann lést af veikindum sínum í Gríska sjálfstæðisstríðinu þegar Ada var aðeins átta ára gömul. Annabella, móðir Ödu, var hæfileikaríkur stærðfræðingur og kenndi Ödu stærðfræði og rökfræði til að varna því að hún þróaði með sér geðveiki sem hún taldi föður Ödu þjást af.

Ada lýsti sinni nálgun sem skáldvísindum og sjálfri sér sem greinanda og frumspekingi. Á unglingsárunum varð hún vinur Charles Babbage en þau tengdust í gegnum áhuga hennar á stærðfræði. Á árunum 1842 og 1843 þýddi hún grein eftir ítalskan hernaðarsérfræðing, Luigi Menabrea, um greiningarvél Babbages og bætti við ítarlegum athugasemdum frá sjálfri sér. Ada Lovelace og Charles Babbage unnu saman og hittust einnig á opinberum vettvangi en ekki var um ástarsamband að ræða, eins og stundum hefur verið talið. 

Forritunarmálið Ada er nefnt eftir henni.

## Tilvísanir

## Heimildir
* 

## Tenglar
* Ada Lovelace: Milestones
Ketildalir

**Ketildalir** er röð af stuttum dölum á suðurströnd Arnarfjarðar, frá Kópsnesi inn að Bíldudalsvogi. Þverhníptir fjallgarðar mynda dalina sem eru umkringdir klettabeltum efst, og niður af þeim falla snarbrattar skriður og víða teygja fjöllin sig þverbrotin í sjó fram. Fjöllin ná flest 500 til 600 metra hæð en hæst þeirra er Hringdalsnúpur 625 metrar. 

Víða má finna surtarbrand og plöntusteingervinga í fjöllunum í Ketildölum, inn á milli blágrýtishraunlaganna. Hér hafa fundist leifar af beyki, vínviði, rauðviði, álmi og fleiri tegundum. Sandsteinslagið er meðal elstu minja um gróðurfar hérlendis á tertíertímabilinu. 

Ystir Ketildala eru *Verdalir*, en þar var lengi mikil verstöð, en aldrei byggð. Þar á eftir kemur Selárdalur, og svo: *Fífustaðadalur*, *Austmannsdalur*, *Bakkadalur*, *Hringsdalur*, *Hvestudalur* og *Auðihringsdalur*. Lengi var fjölmenn byggð í Ketildölum en nú eru nær allir bæir komnir í eyði. 

Kirkja og prestssetur var í Selárdal, en árið 1907 var Selárdalsprestakall lagt niður og Selárdalssókn lögð til Bíldudalsprestakalls. 
Ketildalir voru sérstakt sveitarfélag, Ketildalahreppur, en var lagt niður 1987 þegar það sameinaðist Suðurfjarðahreppi og hrepparnir mynduðu í sameiningu Bíldudalshrepp.  Árið 1994 sameinaðist hann Barðastrandarhreppi, Rauðasandshreppi og Patrekshreppi í sveitarfélagið Vesturbyggð. 

Ketildalir eru sagðir heita eftir *Katli Þorbjarnarsyni ilbreið* en í  Landnámu segir að hann hafi numið Arnarfjarðardali frá Kópanesi til Dufansdals.
## Bæir
### Auðihrísdalur
*Auðihrísdalur (í eyði)
### Hvestudalur
*Fremri-Hvesta
*Neðri-Hvesta (í eyði)
### Hringsdalur
*Hringsdalur (í eyði - sumarhús)
### Bakkadalur
*Grænahlíð
*Feigsdalur
*Grandi (í eyði)
*Bakki (í eyði)
*Hóll (í eyði)

### Austmannsdalur
*Austmannsdalur (í eyði)
### Fífustaðadalur
*Fífustaðir (óvíst)
*Kirkjuból (í eyði)

### Selárdalur
*Neðribær - Fór í eyði 2010
*Selárdalur (í eyði)
*Uppsalir (safn - í eyði)
*Grund (í eyði)
*Krókur (í eyði)
*Kolbeinsskeið (í eyði)
*Brautarholt (í eyði)

## Tengt efni
* Gísli á Uppsölum
* Samúel Jónsson

## Tenglar
* Vestfjarðavefurinn
* Vefsvæði Bílddælinga 
* http://wayback.vefsafn.is/wayback/20101123092252/www.ruv.is/frett/sidasti-baerinn-i-dalnum
Commodus

**Lucius Aurelius Commodus Antoninus** (31. ágúst, 161 – 31. desember, 192) var keisari Rómaveldis á árunum 177 til 192.

Commodus var sonur Markúsar Árelíusar keisara og Faustinu yngri. Commodus fékk titilinn augustus árið 177 og var lýstur keisari ásamt föður sínum. Þegar Markús Árelíus lést svo árið 180 varð Commodus einn keisari.

Allar götur síðan Nerva kaus Trajanus sem kjörson sinn og eftirmann, höfðu keisarar farið að hans fordæmi og valið þann eftimann sem þeim þótti hæfastur til að gegna stöðu keisara. Commodus var því fyrsti keisarinn síðan á tíma flavísku ættarinnar sem erfði keisaratitilinn. Tími kjörkeisaranna (96 - 180) hafði verið með friðsælustu og blómlegustu tímabilum í sögu Rómaveldis og hafa þeir verið kallaðir góðu keisararnir fimm. Síðari tíma sagnfræðingar hafa margir álitið að með Commodusi hafi hnignun Rómaveldis hafist og að Rómarfriði hafi lokið á hans valdatíma. Ríkinu var þó ekki ógnað af utanaðkomandi óvinum heldur var það pólitískur óstöðugleiki sem jókst á þessum tíma.

## Ævi
Commodus tók þátt í herför Markúsar Árelíusar gegn germönskum þjóðflokkum við Dóná á árunum 178 – 180. Markús ætlaði sér að halda stríðinu til streitu og ætlaði hugsanlega að innlima ný svæði, norðan Dónár, inn í Rómaveldi. Þegar Markús lést, samdi Commodus hins vegar fljótlega um frið við germanina og hélt til Rómar, þar sem hann fagnaði sigri í stríðinu. Commodus virðist hafa haft lítinn áhuga á hernaði eða á stjórn ríkisins. Snemma á valdaferli sínum fól hann embættismanni að nafni Saoterus að stjórna í flestum málum. Saoterus varð hins vegar mjög óvinsæll og var drepinn árið 182 af manni sem hét Cleander. Cleander tók þá við af Saoterusi sem sá embættismaður Commodusar sem stjórnaði mestu. Hann varð mjög valdamikill og stundaði m.a. það að selja mönnum ýmis embætti, t.d. sæti í öldungaráðinu, stöður í hernum, landsstjórastöður eða ræðismannastöður. Cleander féll í ónáð almennings í Róm árið 190 þegar kornskortur varð í borginni og lét Commodus þá taka hann af lífi.

Samsæri um að koma Commodusi frá völdum átti sér stað árið 182. Á meðal þeirra sem tóku þátt í samsærinu var Lucilla, systir Commodusar, og fólst samsærið í því að drepa Commodus og gera eiginmann Lucillu að keisara. Það tókst hins vegar ekki og Lucilla, ásamt öðrum samsærismönnum, var tekin af lífi.

Commodus hafði mikinn áhuga á bardögum skylmingaþræla og tók sjálfur þátt í fjölmörgum slíkum bardögum, bæði við aðra skylmingaþræla og við villt dýr. Þetta var mjög óvenjulegt af keisara og var litið hornauga af mörgum öldungaráðsmönnum og öðrum valdamönnum í Rómaveldi.

31. desember 192 reyndi Marcia, hjákona Commodusar, að eitra fyrir honum til þess að ráða hann af dögum. Tilraunin tókst hins vegar ekki þar sem Commodus ældi upp eitraða matnum. Glímukappi að nafni Narcissus var þá fenginn þess til að kyrkja Commodus. Eftir dauða Commodusar tók Pertinax, fyrrum öldungaráðsmaður, við keisaratigninni. Hann er talinn hafa átt þátt í samsærinu um að drepa Commodus.
Kjarf

**Kjarf** er knippi af hveitistöngum með axinu á. Kornstengurnar eru teknar saman á uppskerutímum og bundnar saman um miðju. Kjörf eru víða tákn góðrar uppskeru, gnægtar og velsældar. 

## Tengt efni
* gnægtarhorn
Þýðandi (tölvunarfræði)

**Þýðandi** (afar sjaldan kallað **vistþýðandi**) er forrit (eða mengi forrita) sem **þýðir** eða **vistþýðir** frumkóða úr einu forritunarmáli á annað. 

Algengasta ástæðan fyrir því að kóði er þýddur til að búa til keyrsluforrit. Nær alltaf er um að ræða að þýðingu úr æðra forritunarmáli (s.s. C++, C#, Java, Swift eða Fortran) á lágmál (s.s. vélamál). Einnig er hægt að snúa ferlinu við og búa til kóða úr keyrsluforriti, en sá kóði er alla jafna ekki mjög læsilegur.

## Vinnuferli þýðanda
Þýðandi fer í gegnum nokkur skref við að þýða kóða yfir í keyrsluforrit, og er eftirfarandi algengast:
# Finnur hvar lína byrjar og endar í kóðanum.
# Greinir einstök orð hverrar línu og af hvaða tegund þau orð eru (breytur, tölur, aðgerðir, tákn, o.s.frv.)
# Skiptir út styttingum fyrir fullar skilgreiningar og innbyrða skrár.
# Fer yfir málfræði kóðans, greina setningarlegar villur og búa til setningafræðilegt tré úr kóðanum samkvæmt málfræði forritunarmálsins.
# Kannar hvort breytutegundir passi við gildi, tengja vísanir í föll og breytur við skilgreiningar þeirra, og skoða frumstillingar á breytum.
# Skoðar hvernig best sé að meðhöndla minni, hvaða vélamálsskipanir skili bestum árangri og búa svo til vélamálstextann.
# Beitir bestun á vélamálstextanum með ýmsum leiðum.

## Saga þýðenda
Á upphafsárum tölva var hugbúnaður eingöngu skrifaður í vélamáli. Þegar ávinningur varð af því að endurnýta hugbúnað á milli mismunandi tegunda örgjörva myndaðist forsenda fyrir að skrifa þýðendur. Lítið minni fyrstu tölvanna hamlaði útfærslu þýðenda.

Í enda sjötta áratugarins var fyrst varið að leggja til forritunarmál sem voru óháð tilteknum tölvum. Í beinu framhaldi voru þróaðir nokkrar tilraunaútgáfur af þýðendum. Fyrsti þýðandinn var skrifaður árið 1952, af Grace Hopper, fyrir A-0 forritunarmálið. Sá sem jafnan hlýtur heiðurinn af að hafa smíðað fyrsta fullbúna þýðandann er FORTRAN hópurinn, undir stjórn John Backus hjá IBM, árið 1957.

Sum forritunarmál, t.d. Julia eru með innbyggðan þýðanda, sem þýðir forritskóða (e. source code) á vélamál, en þarf ekki sér skref. Þ.e. virkar álíka og ef túlkur væri notaður, líkt og með JavaScript (sem upphaflega var eingöngu túlkað, en í nýrri vöfrum, er þýtt með JIT þýðanda), sem þýðir þá að notendur forrita þurfa að fá óþýdd forrit í hendurnar. Julia leyfir líka að þýða yfir á vélamál (með PackageCompiler.jl), og fá það í hendurnar út í forritaskrár líkt og í hefðbundum þýddum forritunuarmálum eins og með C++ og Fortran.

## Tilvísanir


## Heimild
* 

## Tengill
*
Magnúss saga lagabætis

**Magnúss saga lagabætis** er konungasaga, sem fjallar um ævi og stjórnarár Magnúsar lagabætis Noregskonungs. Varðveitt eru tvö brot úr sögunni, sem segja frá atburðum 1264 og 1274. 

Höfundur *Magnúss sögu lagabætis* var Sturla Þórðarson sagnaritari. Sturla var í Noregi 1278, og er talið að hann hafi þá ritað fyrri hluta sögunnar, að beiðni Magnúsar konungs, sem hafði áður falið Sturlu að rita sögu föður síns, Hákonar gamla, (*[[Hákonar saga Hákonarsonar|Hákonar sögu Hákonarsonar]]*). Vísbendingar eru um að sögunni hafi verið fram haldið allt til dauða Magnúsar, 1280, og hlýtur Sturla þá að hafa lokið henni á Íslandi skömmu síðar, því að Sturla dó 1284.

Varðveitt eru tvö blöð úr sögunni, úr skinnhandriti frá 14. öld, AM 325 X 4to. Alls eru varðveitt 14 blöð eða blaðhlutar úr þessari bók, og virðast eftirtaldar sögur hafa verið í henni:
* *[[Sverris saga]]*. 
* *[[Hákonar saga Sverrissonar]]* eða *[[Böglunga sögur]]*. 
* *[[Hákonar saga Hákonarsonar]]*. 
* *Magnúss saga lagabætis*. 
Árni Magnússon fékk flest þessi blöð á Íslandi. Sá sem skrifaði þetta handrit hefur verið atvinnuskrifari, og er rithönd hans einnig á blaði úr Heimskringluhandritinu Jöfraskinnu.
Um 1600 var meira varðveitt af Magnúss sögu, og notaði Arngrímur lærði þá söguna við samningu rita sinna, einkum *[[Crymogæa|Crymogæu]]* og *Specimen Islandiæ Historicum*. Einnig voru nokkrar fróðleiksgreinar úr sögunni teknar upp í íslenska annála um svipað leyti. Af einhverjum ástæðum virðist enginn hafa skrifað söguna upp á 17. öld.

Ef dæma skal af brotunum, sem varðveitt eru, hefur Sturla byggt frásögnina að talsverðu leyti á skjalasafni konungs, og er frásögnin fremur þurr og í strangri tímaröð, jafnvel smásmuguleg. Hefur sagan eflaust verið merk sagnfræðileg heimild, og er því mikill skaði hve lítið er eftir af henni. Upphaf sögunnar er glatað, og er því ekki vitað hvort sagan hefur verið beint framhald af Hákonar sögu, og frásögnin því hafist 1263, þegar Magnús tók að fullu við völdum eftir fráfall föður síns, eða  hvort einnig hefur verið sagt frá fæðingu Magnúsar (1238) og uppvexti. Ekki er heldur vitað hvort Sturla hefur prýtt söguna með kveðskap sínum um Magnús konung. 

Magnús lagabætir var síðasti Noregskonungur sem rituð var saga um, svo að fullvíst sé. Jafnframt er Magnúss saga lagabætis einhver síðasta konungasagan sem íslenskir höfundar rituðu. Litlu yngri eru tvö samsteypurit frá því um 1300.

## Íslenskar útgáfur
Af því að Magnúss saga er óheil, hefur hún sjaldan verið gefin út, nema þá sem viðauki með Hákonar sögu. Íslenskar útgáfur sögunnar eru þessar:
* Guðni Jónsson (útg.): *Konunga sögur* 3, Rvík 1957: 465-475. Íslendingasagnaútgáfan. 
* Þorleifur Hauksson og Sverrir Jakobsson (útg.): *Hákonar saga* 2, Reykjavík 2013. *[[Hið íslenska fornritafélag|Íslensk fornrit]]* 32. — Fræðileg útgáfa fyrir almenning. Með fylgja klausur úr annálum, sem taldar eru úr sögunni. 

## Tenglar
* Magnúss saga lagabætis (brot) , úr Fornmanna sögum 10. bindi, 1835.

## Heimildir
* Enska Wikipedian, 24. mars 2008.
* Skrá um handritasafn Árna Magnússonar.
Raquel Zimmermann

**Raquel Zimmermann** (fædd 6. maí 1983 í Bom Retiro do Sul í Rio Grande do Sul) er brasilísk fyrirsæta.
Fagurfífill

**Fagurfífill** (fræðiheiti: *Bellis perennis*) er blóm af körfublómaætt (*Asteraceae*). Hann er uprunninn frá Evrópu, en hefur slæðst út með mönnum víða um heim. Á Íslandi er hann orðinn ílendur á nokkrum þéttbýlisstöðum.

## Tenglar
Um endimörk góðs og ills

***Um endimörk góðs og ills*** (latína: ***De finibus bonorum et malorum*** oft nefnt ***De finibus***) er rit um siðfræði í fimm bókum eftir rómverska stjórnmálamanninn, heimspekinginn og rithöfundinn Marcus Tullius Cicero. Ritið var samið í júní 45 f.Kr. og fjallar um hin æðstu siðferðilegu gæði. Fyrstu tvær bækurnar fjalla um kenningar epikúringa, bækur þrjú til fjögur fjalla um kenningar stóuspekinnar og fimmta bókin fjallar um kenningar akademískra heimspekinga, einkum Antíokkosar frá Askalon.

## Þýðingar
* Cicero, *On Ends*. H. Rackham (þýð.) (Cambridge, MA.: Harvard University Press, 1914, 2. útg. 1931).
* Cicero, *On Moral Ends*. Raphael Woolf (þýð.) (Cambridge: Cambridge University Press, 2001).

## Tenglar

* ''Um endimörk góðs og ills'' (á latínu)
Um eðli guðanna

***Um eðli guðanna*** (latína: ***De Natura Deorum***) er rit um trúarheimspeki í þremur bókum eftir rómverska stjórnmálamanninn, heimspekinginn og rithöfundinn Marcus Tullius Cicero. Ritið var samið árið 45 f.Kr. og fjallar einkum um kenningar epikúringa og stóuspekinnar

Í ritinu er meðal annars fjallað um líkindi og er sú umræða uppsprettan að kenningunni um apann og ritvélina, sem kveður á um að ef api slær á lykklana á ritvél í óendanlega langan tíma muni hann á endanum skrifa hvaða texta sem er (til dæmis Njálu). Í *Um eðli guðanna* er því haldið fram að ef fjöldi handahófskenndra atburða er nægilega mikill sé hægt að finna mikla reglu í óreiðunni. Hugmyndina má rekja aftur til *[[Frumspekin]]nar* eftir gríska heimspekinginn Aristóteles.

## Tenglar

* ''Um eðli guðanna'' (á latínu)
Philosophical Topics

***Philosophical Topics*** er tímarit um heimspeki sem er rekið af heimspekideild Arkansas-háskóla. Tímaritið kemur út tvisvar á ári og birtir einungis greinar sem leitað hefur verið eftir. Hvert hefti er tileinkað spurningu innan einhverrar af undirgreinum heimspekinnar. Ritstjóri tímaritsins er Edward Minar.

## Tenglar
* Opinber heimasíða
Analysis

***Analysis*** er alþjóðlegt tímarit um heimspeki. Það var stofnað árið 1933 og er gefið út af Blackwell Publishing.

## Mikilvægar greinar
Ýmsar mikilvægar greinar hafa birst í tímaritinu en meðal þeirra má nefna:
* Gettier, Edmund. „Is Justified True Belief Knowledge?“ **23** (6) (1963): 121-123.
Bilbao

**Bilbao** (baskneska: **Bilbo**) er borg í Baskalandi á Norður-Spáni. Borgin er tíunda stærsta borg landsins með rúmlega 345 þúsund íbúa (2015) en á stórborgarsvæðinu býr tæplega milljón manns.
Editiones Arnamagnæanæ

***Editiones Arnamagnæanæ*** (latína: *Útgáfur Árna Magnússonar*) er heiti á tveimur ritröðum, sem Árnasafn í Kaupmannahöfn, eða Den Arnamagnæanske Samling, gefur út. 

Fyrsta bókin kom út 1958. Bækurnar eru í tvenns konar broti:
* Series A: (stærra brot), komin eru út um 20 bindi. 
* Series B: (minna brot), komin eru út um 30 bindi. 
Í þessum ritröðum eru vísindalegar textaútgáfur af fornum íslenskum (eða norsk-íslenskum) ritum, og fylgja þeim ítarlegir formálar eða inngangsritgerðir um handritin og varðveislu textanna. Útgáfurnar eru fyrst og fremst ætlaðar fræðimönnum, og er miðað við að þær verði grundvöllur að öðrum útgáfum handa almennum lesendum.

## Tengill
* Editiones Arnamagnæanæ

## Heimildir
* Vefsíða Den Arnamagnæanske Samling.
Kembiforrit

**Kembiforrit** (Enska debugger) er forrit sem kembir eða leitar að villum í öðrum forritum. Það keyrir kóða skref fyrir skref ef forritarinn vill til að finna nákvæma staðsetningu villu. Það leyfir einnig forritaranum að stöðva keyrsluna, eiga við kóðann og hefja keyrslu á ný.
]
Kembiforrit er ekki samþætt þróunarumhverfi hugbúnaðarins, heldur sjálfstæð eining. Það hleðst inn í þýdda keyrsluhæfa skrá (e. compiled executable) eða í túlkaðan kóða (e. interpreted source code) og leyfir forritaranum að rekja ferlið.

Kembiforrit eru í raun ómissandi þáttur í hugbúnaðarþróun, oft fara fleiri klukkutímar í villuleit í kembiforritinu heldur en í gerð kóða. Forritarar geta föndrað saman kóða án þess að þurfa sífellt að hugsa um hvaða villur gætu mögulega komið fram.

## Aðgerðir
**Taka í sundur** (e. disassembly). Það er undirstöðuþáttur kembiforrita þar sem kóðinn er þýddur af vélamáli (e. machine code) yfir á assembly forritunarmálið (e. assembly language), sem er auðskiljanlegra fyrir forritarann.
**Rakning keyrslu** (e. Execution Tracing). Þar er farið í gegnum keyrslu forritsins skref fyrir skref. Leyfir vöktun á registerum (e.registers), minnishólfum (e. memory locations) og táknum (e. symbols). Getur skoðað keyrsluvillur (e. runtime errors) aftur í tímann (e. back traces). Leyfir forritaranum að rekja afleiðingar af óvæntri hegðun aftur í tímann og laga það.

## Ýmis kembiforrit
* CA/EZTEST
* CodeView
* DAEDALUS
* DBG - PHP kembiforrit
* Xdebug - PHP kembiforrit, http://xdebug.org/
* dbx
* DDD
* Eclipse
* Etnus TotalView
* Frysk Villuleit, Vöktun, og tól til að rekja villur.
* gDEBugger er OpenGL kembiforrit og OpenGL ES kembiforrit. Fyrir Windows og Linux
* GoBug kembiforrit fyrir Windows
* GNU Debugger (GDB)
* JSwat, "open-source" Java kembiforrit
* MacsBug
* OllyDbg
* IBM Rational Purify
* RubyDebug
* sdb
* SoftICE
* Turbo Debugger
* WinDbg
* Valgrind
* VB Watch kembiforrit fyrir Visual Basic 6.0
* Visual Studio kembiforrit

## Bækur um kembiforrit
* How Debuggers Work: Algorithms, Data Structures, and Architecture
* Debugging with GDB: The GNU Source-Level Debugger

## Heimild
Greinin "" á ensku útgáfu Wikipedia. Sótt 25. mars 2008.
Wuppertal

**Wuppertal** er borg í Þýskalandi við Wupper-ána í suðurhluta Ruhr-héraðs. Íbúar borgarinnar eru um 354 þúsund (2018). Hún myndaðist með samruna borganna Elberfeld og Barmen 1929. Í Wuppertal er elsta hangandi sporvagnakerfi heims.
Hún er hluti af Rín-Ruhr-stórborgarsvæðinu.
Málfræðivilla

: *Þessi grein fjallar um villur í tölvunarfræði. Sjá einnig [[Listi yfir íslenskar stafsetningar– og málfræðivillur|lista yfir íslenskar málfræðivillur]].*
**Málfræðivilla** vísar til villu í málskipan forritunarmáls.
Venslagagnagrunnur

**Venslagagnagrunnur** er safn gagna sem lúta reglum um vensl gagnanna. Hugtakið vísar til gagna og skema (rökræn framsetning gagnanna). Grunnurinn er safn af venslum (töflum) og býður upp á aðferðir til að nálgast innihaldið eftir fyrirfram skilgreindum leiðum. Innihald grunnsins býr í skemum, sem innihalda töflur. Tafla (enska *Relation*) er skilgreind sem safn (*Set*) af röðum (*Tuples*) sem hafa sömu dálka (*Attributes* eða *Columns*). Venslalíkanið gerir ráð fyrir að hvorki raðir né dálkar í venslum hafi sérstaka röðun.

Hugtakið venslaðir gagnagrunnar var upphaflega skilgreint og sett fram af E.F. Codd.

Codd setti fram átta leiðir til að nálgast gögn úr vensluðum gagnagrunnum. Fyrstu fjórar voru ættaðar úr hefðbundinni mengjafræði:

* **[[Sammengi]]svirkinn** (*Union*) spyrðir saman raðir úr tvennum venslum og fjarlægir allar endurteknar raðir úr niðurstöðinni (*Result set*). Sammengi virkinn er jafngildur SQL UNION virkjanum.
* **[[Sniðmengi]]virkinn** (*Intersection*) býr til safn raða (set) sem tvenn vensl eiga sameiginlega. Sniðmengi er sett fram í SQL með INTERSECT virkjanum.
* **[[Mismunamengi]]virkinn** (*Compliment*) vinnur á tvennum venslum og skilar safni raða úr fyrri venslunum sem ekki eru til staðar í seinni venslunum. Mismunamengi er útfært í SQL  með EXCEPT eða MINUS aðgerðum.
* **[[Mengjamargfeldi]]** af tvennum venslumm er ekki takmarkað á neinn hátt, það er allar raðir úr fyrri venslunum búa til raðir með öllum röðum úr seinni venslunum. Mengjamargfeldi er útfært í SQL sem CROSS JOIN samsteypuaðgerðin.

Aðgerðirnar sem Dr. Codd lagði til og ótaldar eru innihalda:

* **Úrval**, takmarkanir og aðgerðir á röðum úr venslum, sem takmarka úttakssettið við þær raðir sem uppfylla ákveiðin skilyrði, þ.e. hlutmengi. SQL jafngildi úrvals er SELECT skipunin ásamt WHERE virkjanum.
* **Úrval án endurtekninga ** er val úr venslum án þess að endurtekningar séu í úttakssettinu. SQL GROUP BY setningin eða DISTINCT hlutinn í sumum SQL málískum má nota til að fjarlægja endurtekningar úr úttakssettinu.
* **Samsteypa** virkinn sem skilgreindur er í vensluðum gagnagrunnum er oftast nefndur náttúruleg samsteypa. Í þeirri tegund samsteypu eru tvenn vensl tengd saman á þeim dálkum sem þau eiga sameiginlega. SQL nálgun á náttúrulegri samsteypu er INNER JOIN samsteypu aðgerðin.
* **Vensladeiling** virkinn er heldur flóknari aðgerð, sem innifelur að nota raðir úr einum venslum til að hluta niður raðir í öðrum venslum. Vensladeiling er andstæða mengjamargfeldis.

Aðrar aðgerið hafa verið kynntar eða lagðar til síðan Dr. Codd setti fram sínar upphaflegu átta.

## Normalisering
Normalisering var upphaflega tilgreind af Dr. Codd sem órofa hluti af venslalíkaninu. Normalisering inniheldur aðferðir til að losna við endurtekningar gagna. Að losna við endurtekningar hjálpar við meðhöndlun gagna og hjálpar við heilindi gagna. Notkun normaliseringar leiðir gögn á normalform.

## Tengt efni
* Venslaalgebra
* Töflugagnagrunnur

## Heimildir
Palma de Mallorca

**Palma** er stærsta borgin á spænsku eyjunni Mallorca með rúmlega 430 þúsund íbúa en á stórborgarsvæðinu búa rúmlega 517 þúsund manns. 

**Dómkirkjan í Palma**

Dómkirkjan í Palma er kaþólsk og var reist á árunum 1306-1852. Hæsti turninn er 44 metrar á hæð og kirkjan er 121 metri á lengd og 55 metrar á breidd. Hún er táknmynd borgarinnar í Palma. Kirkjan er í gotneskum stíl og í henni gætir norður-evrópskra áhrifa.
Bari

**Bari** (einnig stundum nefnd **Bár** á íslensku) er borg í héraðinu Apúlía á sunnanverðri Ítalíu við Adríahafið. Íbúar Bari eru um 327 þúsund (2015) en á stórborgarsvæðinu búa um 750 þúsund manns.
## Hverfi

## Svipmyndir

File:Castello normanno-svevo (Bari) 2017.jpg
File:Izlošci zbirke u Bariju.jpg
File:Bari u rujnu.jpg
File:Palazzo del Governo (Bari).jpg
File:Spomenik u talijanskom gradu Bariju.jpg
File:Palazzo delle Finanze (Bari).jpg
File:Katedrala sv. Sabina.jpg
File:Katedrala sv. Sabina, Bari, Apulija.jpg
File:U Bazilici svetog Nikole u Bariju 2017.jpg
File:Nadvratnik crkve u Bariju.jpg
File:U Bariju u crkvi 2017.jpg
File:Crkva, Bari 2017.jpg
File:Muzej sv. Nikole.jpg
File:U Bariju gradu.jpg


## Tilvísanir
Catania

**Catania** er borg á Sikiley með um 306 þúsund íbúa en á stórborgarsvæðinu búa um 750 þúsund manns. Borgin, sem var upphaflega forngrísk nýlenda (Κατάνη), er á austurhluta eyjunnar, mmiðja vegu milli Messínu og Sýrakúsu, við rætur eldfjallsins Etnu.


Image:Catania BW 2012-10-06 11-32-08 2 fj.JPG|*Duomo di Sant'Agata*
Image:Catania BW 2012-10-06 11-23-47.JPG|*Collegiata di Santa Maria dell'Elemosina*
Image:Catane San Nicolo.jpg|*Basilica di San Nicola l'Arena* 
Image:Chiesa di San Placido (Catania).JPG|*San Placido* 
Image:2893 - Catania - Giov. Batt. Vaccarini - Chiesa della Badia di S. Agata (1767) - Foto Giovanni Dall'Orto, 4-July-2008.jpg|*Badìa di Sant'Agata*
Image:ChiesaSFrancescoImmacolataCT.JPG|*San Francesco d'Assisi all'Immacolata* 
Image:SAgataFornaceEst.JPG|*Sant'Agata alla Fornace* - *San Biagio* 
Image:Chiesa di Santa Maria dell'aiuto (Catania, XVIII sec.).jpg|*Santa Maria dell'Aiuto* 
Image:Catania Chiesa San Benedetto234232.jpg|*San Benedetto da Norcia* 
Image:Chiesa di San Francesco Borgia a Catania.jpg|*San Francesco Borgia* 
Image:Catane Fontana Dell elefante.jpg|*Fontana dell'Elefante*
Image:MonumentoBelliniCT.jpg|*Monumento a Vincenzo Bellini*
Las Palmas de Gran Canaria

**Las Palmas de Gran Canaria**, einnig nefnd **Las Palmas**, er borg á spænsku eyjunni Gran Canaria sem er ein af Kanaríeyjum. Íbúar borgarinnar eru um 377 þúsund. Þegar borgin var stofnuð var þar einfaldlega sérstaklega mikið af pálmatrjám og skýrist nafnið af því.