open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Beach Boys

**The Beach Boys** er bandarísk rokkhljómsveit sem stofnuð var í Los Angeles árið 1961. Hópurinn öðlaðist upphaflega vinsældir sem söngelskir talsmenn brimbretta, stelpna og bíla, en með sívaxandi metnaði aðallagahöfundarins Brian Wilson varð tónlist þeirra nýstárlegri með tímanum og hafði áhrif á hljómsveitir sem komu á eftir þeim. Ein áhrifamesta plata sveitarinnar er *Pet Sounds* (1966).

## Meðlimir

* Brian Wilson – söngur, bassi, hljómborð (1961–2025, dó 2025)
* Mike Love – söngur, slagverk, saxófónn (1961–)
* Al Jardine – söngur, gítar, bassi (1961–1962, 1963–)
* Bruce Johnston – söngur, hljómborð, bassi (1965–1972, 1978–)
* Carl Wilson – söngur, gítar, hljómborð, bassi (1961–1998; dó 1998)
* Dennis Wilson – söngur, trommur, hljómborð, slagverk (1961–1983; dó 1983)
* David Marks – söngur, gítar (1962–1963, 1997–1999, 2011–2012)
* Blondie Chaplin – söngur, bassi, gítar (1972–1973)
* Ricky Fataar – söngur, trommur, gítar, slagverk (1972–1974)

## Plötur

* *Surfin' Safari* (1962)
* *Surfin' U.S.A.* (1963)
* *Surfer Girl* (1963)
* *Little Deuce Coupe* (1963)
* *Shut Down Volume 2* (1964)
* *All Summer Long* (1964)
* *The Beach Boys' Christmas Album* (1964)
* *The Beach Boys Today!* (1965)
* *Summer Days (And Summer Nights!!)* (1965)
* *Beach Boys' Party!* (1965)
* *Pet Sounds* (1966)
* *Smiley Smile* (1967)
* *Wild Honey* (1967)
* *Friends* (1968)
* *20/20* (1969)
* *Sunflower* (1970)
* *Surf's Up* (1971)
* *Carl and the Passions – "So Tough"* (1972)
* *Holland* (1973)
* *15 Big Ones* (1976)
* *The Beach Boys Love You* (1977)
* *M.I.U. Album* (1978)
* *L.A. (Light Album)* (1979)
* *Keepin' the Summer Alive* (1980)
* *The Beach Boys* (1985)
* *Still Cruisin*' (1989)
* *Summer in Paradise* (1992)
* *Stars and Stripes Vol. 1* (1996)
* *That's Why God Made the Radio* (2012)

## Tilvísanir


## Tengt efni
Brimbrettarokk
## Tenglar

* thebeachboys.com
* AllMusic
Stirling (sveitarfélag)

**Stirling** ( gelíska: Sruighlea) er eitt 32 sveitarfélaga Skotlands. Íbúar eru um 95.000 (2021) og er flatarmál þess um 2.200 ferkílómetrar. Höfuðstaðurinn er bærinn Stirling. Í kringum Stirling er sléttlendi en í norðri er fjalllendi; Trossachs-fjöll.
Perth og Kinross

**Perth og Kinross** (gelíska: Peairt agus Ceann Rois) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Það er í miðhluta landsins og þekur um 5.300 ferkílómetra. Íbúar eru um 150.000 (2021). Perth er stærsta borgin og höfuðstaðurinn. Í suðurhlutanum er landbúnaður mikilvægur en frá norðaustri til suðvesturs liggja Grampian-fjöll.
Argyll og Bute

**Argyll og Bute** (gelíska: Earra-Ghàidheal agus Bòd) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Það er í vesturhluta landsins. Íbúar eru um 86.000 (2021) og er flatarmálið um 2.700 ferkílómetrar. Höfuðstaðurinn er Lochgilphead.
Aberdeenshire

**Aberdeenshire** (skosk gelíska: Siorrachd Obar Dheathain) er eitt af  32 sveitarfélögum Skotlands. Það er um 6.300 ferkílómetrar og eru íbúar um 260.000 (2021).

Borgin Aberdeen er utan sveitarfélagsins og myndar sitt eigið sveitarfélag.

Olía og gasvinnsla er mikilvægur iðnaður í Aberdeenshire.
Angus

**Angus** (skosk gelíska: Aonghas) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Íbúar eru 116.000 (2021) og flatarmál þess er tæplega 2.200 ferkílómetrar. Fjallendi er í norðvesturhluta Angus, þar á meðal Grampian-fjöll.
Abroath er stærsti bærinn en Forfar er höfuðstaðurinn.
Moray

**Moray** (skosk gelíska: Moireibh or Moireabh) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Það er um 2.200 ferkílómetrar að flatarmáli og eru íbúar tæplega 100.000 (2021). Langstærsta þéttbýlið er í Elgin.
Austur-Ayrshire

**Austur Ayrshire** (skosk gelíska: Siorrachd Àir an Ear) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Það var stofnað árið 1996 og er 1.262 ferkílómetrar að flatarmáli og eru íbúar tæplega 122.000 (2021). Höfuðstaðurinn er í Kilmarnock sem er stærsti bærinn.
Norður-Ayrshire

**Norður Ayrshire** (skosk gelíska: Siorrachd Àir a Tuath) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Það var stofnað árið 1996 og er 885 ferkílómetrar að flatarmáli og eru íbúar 135.000 (2021). Stærstu bæirnir eru Irvine sem er höfuðstaðurinn og Kilwinning.

Eyjan Isle of Arran þekur um helming sveitarfélagsins en er með 4% íbúanna.
Fagurhjálmur

**Fagurhjálmur** (fræðiheiti: *Aconitum x cammarum*) er fjölært blóm af sóleyjaætt sem er upprunnið frá mið-Evrópu. Hann er ófrjór blendingur venusvagns (A. napellus) og snoðhjálms (A. variegatum).

Á Íslandi finnst hann sem slæðingur í yfirgefnum görðum eða þar sem garðaúrgangi hefur verið hent. 

Fagurhjálmur er mjög eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur og stöngla.

## Tilvísanir
Falkirk (sveitarfélag)

**Falkirk** (skosk gelíska: An Eaglais Bhreac) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Það var stofnað árið 1996 og er um 300 ferkílómetrar að flatarmáli. Íbúar eru um 160.000 (2021). Stærsti bærinn er Falkirk.
Clackmannanshire

**Clackmannanshire** (skosk gelíska: Siorrachd Chlach Mhannai) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Flatarmál er um 160 ferkílómetrar og er íbúafjöldi 51.000 (2021). Alloa er höfuðstaðurinn.
Týshjálmur

**Týshjálmur**  (fræðiheiti: *Aconitum lycoctonum*) er fjölært blóm af sóleyjaætt sem er upprunnið frá Evrópu. Hann og undirtegundir hans er lítið eitt ræktaður á Íslandi.

Týshjálmur er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur og stöngla.

## Undirtegundir
Eftirfarandi undirtegundir eru viðurkenndar:

* *A. l. lasiostomum*
* *A. l. lycoctonum* - Týshjálmur
* *A. l. moldavicum* - Purpurahjálmur
* *A. l. neapolitanum* - Gulhjálmur
* *A. l. vulparia* - Þórshjálmur

## Tilvísanir
Vestur-Lothian

**Vestur-Lothian** (skosk gelíska: Lodainn an Iar) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Íbúar eru um 180.000 (2021) og er flatarmál um 130 ferkílómetrar. Stærsti bærinn og höfuðstaðurinn er Livingston.
Sólhjálmur

**Sólhjálmur**  (fræðiheiti: *Aconitum anthora*) er fjölær jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá fjöllum mið-Evrópu.

Hann er ræktaður á Íslandi og þrífst vel.

Sólhjálmur er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur og stöngla. Hefur hann verið notaður í áburð gegn gikt.

Nafnið *anthora* eða "gegn "thora"" kemur vegna sögusagnar um að rótarhnýði plöntunnar væru gott mótefni við eitri úr "'thora'" eða *[[Eitursóley|eitursóley]]* (Ranunculus thora).

## Tilvísanir
Snoðhjálmur

**Snoðhjálmur**  (fræðiheiti: *Aconitum variegatum*) er fjölært blóm af sóleyjaætt sem er upprunnið frá mið-Evrópu austur til Úkraínu. 

Hann er ræktaður á Íslandi og þrífst vel.

## Undirtegundir
Eftirfarandi undirtegundir eru viðurkenndar:

* *A. v. variegatum*
* *A. v. nasutum*
* *A. v. podobnikianum*

Snoðhjálmur er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur og stöngla. 

## Tilvísanir
Renfrewshire

**Renfrewshire** (skosk gelíska: Siorrachd Rinn Friù) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Það er um 260 ferkílómetrar að stærð og eru íbúar tæplega 180.000 (2021). Höfuðstaðurinn er Paisley.
Inverclyde

**Inverclyde** (skosk gelíska: Inbhir Chluaidh) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Það er vestarlega á mið-láglendinu og þekur um 160 ferkílómetra. Íbúar
eru um 80.000 (2021). Hluti af byggð þar telst til stórborgarsvæði Glasgow. 

Höfuðstaðurinn er Greenock.
Brúsar (ætt)

**Brúsar** (fræðiheiti: *Gavidae*) er ætt brúsa. Til ætt brúsa telst aðeins ein ætt, **brúsar** (*Gavia*).

## Tegundir

* Lómur (*Gavia stellata*)
* Glitbrúsi (*Gavia arctica*)
* Kyrrahafsbrúsi (*Gavia pacifica*)
* Himbrimi (*Gavia immer*)
* Svalbrúsi (*Gavia adamsii*)
Glanshjálmur

**Glanshjálmur**  (fræðiheiti: *Aconitum carmichaelii*) er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá Austur-Asíu (Kína, Mongólíu og Víetnam).

Hann er ræktaður á Íslandi.

Glanshjálmur er mjög eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur og stöngla.

## Tilvísanir
Mið-Lothian

**Mið-Lothian** (enska: Midlothian, skosk gelíska: Meadhan Lodainn) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands.

Flatarmál er um 354 ferkílómetrar og eru íbúar um 91.000 (2021). Höfuðstaðurinn er Dalkeith.
Yours Truly

**Yours Truly** getur átt við:
* ''Yours Truly'', plata eftir Air Supply, 2001
* ''Yours Truly'', plata eftir Ariana Grande, 2013
* ''Yours Truly'', plata eftir Sick of It All, 2000
Austur-Dunbartonshire

**Austur-Dunbartonshire** (skosk gelíska: Siorrachd Dhùn Bhreatainn an Ear) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Flatarmál þess er 174.5 km2 og er íbúafjöldi 108.000 (2021). Það var stofnað árið 1996 og er rétt norðan Glasgow. Höfuðstaðurinn er Kirkintilloch.
Austur-Lothian

**Austur-Lothian** (skosk gelíska: Lodainn an Ear) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Flatarmál er 680 ferkílómetrar og eru íbúar um 106.000 (2021).

Höfuðstaðurinn er Haddington en stærsti bærinn Musselburgh.
Austur-Renfrewshire

**Austur-Renfrewshire** (skosk gelíska: Siorrachd Rinn Friù an Ear) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Það var stofnað árið 1996. Flatarmál þess er 174 ferkílómetrar og eru íbúar 95.000 (2021). Sveitarfélagið er suður og suðvestur af Glasgow og eru sumar byggðir taldar til stórborgarsvæði borgarinnar. Höfuðstaðurinn heitir Giffnock.
Suður-Ayrshire

**Suður-Ayrshire** (skosk gelíska: Siorrachd Àir a Deas) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Íbúar eru um 112.000 og er flatarmál 1.222 ferkílómetrar.
Höfuðstaðurinn er Ayr.
Vestur-Dunbartonshire

**Vestur-Dunbartonshire** (skosk gelíska: Siorrachd Dhùn Breatann an Iar) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Íbúar eru um 89.000 (2021) og er flatarmál sveitarfélagsins 159 ferkílómetrar. Höfuðstaðurinn er í Dumbarton.

Lega þess er norðvestur af Glasgow og nær það að vesturbakka Loch Lomond.
East Kilbride

**East Kilbride** er stærsti bærinn í Suður-Lanarkshire í Skotlandi. Íbúar eru um 75.000 (2020) sem gerir hann að 6. stærsta þéttbýli landsins. Bærinn er 13 km suðaustur af Glasgow.
Óraddað tannbergsmælt önghljóð

**Óraddað tannbergsmælt önghljóð** eða óraddaða blísturhljóðið er einfaldlega óraddað /z/.
Ægishjálmur (planta)

**Ægishjálmur**  (fræðiheiti: *Aconitum ferox*) er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er ættuð frá Austur-Himalajafjöllum (frá Nepal og Bútan, austur í Assam og Arunachal Pradesh í Indlandi). Hann er ræktaður hérlendis sem skrautplanta.

Ægishjálmur er mjög eitraður og skal gæta varúðar við alla meðhöndlun hans.

## Tilvísanir
Gljáhjálmur

**Gljáhjálmur**  (fræðiheiti: *Aconitum fischeri*) er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá Austur-Síberíu og norðaustur Kína.

Hann er ræktaður á Íslandi og þrífst vel.

Gljáhjálmur er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur og stöngla. 

## Tilvísanir
Hinrikshjálmur

**Hinrikshjálmur**  (fræðiheiti: *Aconitum henryi*) er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá Kína (Gansu, Henan, Hubei, Hunan, Shaanxi, Shanxi, Sichuan og Zhejiang).

Hinrikshjálmur er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur og stöngla. 

## Tilvísanir
Vafurhjálmur

**Vafurhjálmur**  (fræðiheiti: *Aconitum hemsleyanum*) er fjölært klifurjurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá Kína. Þetta er ein fárra tegunda ættkvíslarinnar með rauðleit blóm.

Vafurhjálmur er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur og stöngla. 

## Tilvísanir
Eyjahjálmur

**Eyjahjálmur**  (fræðiheiti: *Aconitum sachalinense*) er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá Japan og Sakalíneyjum.

## Undirtegundir

* *A. s. nemurense*
* *A. s. neokurilense*
* *A. s. sachalinense*
* *A. s. yezoense - Lensuhjálmur*

Eyjahjálmur er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur og stöngla. 

## Tilvísanir
Teitur Magnússon (leikstjóri)

**Teitur Magnússon** (f. 5. maí 1989) er íslenskur leikstjóri og handritshöfundur og tónlistarmaður. Teitur útskrifaðist af leikstjórnar og handritabraut Kvikmyndaskóla Íslands árið 2016. Teitur er aðalframleiðandi, handritshöfundur og leikstjóri af sinni fyrstu kvikmynd í fullri lengd, *Uglur*, sem kom út árið 2021. Teitur var í hljómsveitinni *The Wicked Strangers* frá Eyrarbakka.

## Kvikmyndir

* *Vaka* (2017) (Stuttmynd)
* *Impressions* (2017) (Stuttmynd)
* *Uglur* (2021)

## Tilvísanir


## Tenglar
*
Ruben Östlund

**Ruben Östlund** (f. 13. apríl 1974) er sænskur kvikmyndagerðarmaður. Meðal þekktustu kvikmynda hans eru *Turist* (2014), *The Square* (2017) og *Triangle of Sadness* (2022), sem allar fengu jákvæða dóma og unnu til verðlauna á Cannes kvikmyndahátíðinni.

## Kvikmyndaskrá

## Tilvísanir


## Tenglar
*
Getúlio (kvikmynd)

***Getúlio*** er brasilísk kvikmynd frá árinu 2014. Leikstjóri var João Jardim. Hún var framleidd í tilefni af því að sextíu ár voru liðin frá andláti Getúlio Vargas forseta.

## Persónur

* Tony Ramos: Getúlio Vargas
* Drica Moraes: Alzira Vargas
* Alexandre Borges: Carlos Lacerda
* Fernando Luís: Benjamim Vargas
* Murilo Elbas: Diener João Zaratimi
* Jackson Antunes: João Café Filho
* Michel Bercovitch: Tancredo Neves
* José Raposo: Nero Moura
* Thiago Justino: Gregório Fortunato
* Clarisse Abujamra: Darcy Vargas

## Heimildir

*  Getúlio IMDB
Tony Ramos

**Tony Ramos** (25. ágúst 1948 í Arapomgas í Brasilíu) er brasilískur leikari og sjónvarpsmaður.

## Sjónvarp
* 1968 - *[[O Pequeno Mundo de Marcos]]*... Tony
* 1971 - *[[Diabólicos Herdeiros]]*
* 1976 - *[[Ninguém Segura Essas Mulheres]]*... Gugu
* 1984 - *[[Noites do Sertão]]*... Miguel
* 1987 - *[[Leila Diniz]]*... sr. Diniz
* 1989 - *[[Minas-Texas]]*
* 1997 - *[[O Noviço Rebelde]]*... Dr. Filipe
* 1997 - *[[Pequeno Dicionário Amoroso]]*... Barata
* 2001 - *[[A Partilha]]*
* 2001 - *[[Bufo & Spallanzani (filme)|Bufo & Spallanzani]]*... Guedes
* 2002 - *[[Era Uma Vez... no Brasil]]*
* 2006 - *[[Se Eu Fosse Você|If I Were You]]*... Cláudio/Helena
* 2008 - *[[If I Were You 2]]*... Cláudio/Helena
* 2009 - *[[Tempos de Paz]]*... Segismundo
* 2010 - *[[Chico Xavier (film)|Chico Xavier]]* ... Orlando
* 2012 - *[[Se eu fosse Você 3]] ... Cláudio/Helena
* 2014 - *Getúlio'' ... Getúlio Vargas

## Tilvísanir

## Tenglar
*
Kilmarnock

**Kilmarnock** ( skosk gelíska: Cill Mheàrnaig) er bær og höfuðstaður Austur-Ayrshire í Skotlandi. Íbúar eru um 47.000 (2020).

Knattspyrnulið bæjarins er Kilmarnock F.C..
Motherwell

**Motherwell** (skosk gelíska: Tobar na Màthar) er bær og höfustaður Norður-Lanarkshire í Skotlandi, suðaustur af Glasgow. Íbúar eru um 33.000 (2020). Áin Clyde skilur Motherwell frá bænum Hamilton. Á 20. öld var stálframleiðsla þar sú mesta í Skotlandi. Ravenscraig-stálverksmiðjan lokaði árið 1992 og markaði enda á 400 ára stálframleiðslu í Skotlandi.

Motherwell F.C. er knattspyrnulið bæjarins.
Dunfermline

**Dunfermline** (skosk gelíska: Dùn Phàrlain) er borg í Fife, Skotlandi. Íbúar eru um 59.000 (2020) en á stórborgarsvæðinu eru 76.000. Borgin var eitt sinn höfuðstaður Skotlands og var þar aðsetur skosku konungsfjölskyldunnar.

Dunfermline Athletic er knattspyrnulið borgarinnar.

## Þekktir íbúar
*Davíð 2. Skotakonungur
*Jakob 6. Skotakonungur
*Andrew Carnegie, bandarískur iðnjöfur af skoskum ættum
*Ian Anderson, tónlistarmaður úr Jethro Tull
*Stuart Adamson, söngvari Big Country
Skriðhjálmur

**Skriðhjálmur**  (fræðiheiti: *Aconitum reclinatum*) er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá Austur Bandaríkjunum (Norður-Karólína, Pennsylvanía, Tennessee, Virginía, Vestur-Virginía).

Skriðhjálmur er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur. 

## Tilvísanir
Japanshjálmur

**Japanshjálmur**  (fræðiheiti: *Aconitum japonicum*) er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá Japan, Kóreuskaga og NA-Kína.

Japanshjálmur er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur og stöngla. 

## Tilvísanir
Aconitum firmum

**Aconitum firmum** er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá austur-Evrópu (Búlgaría, Evrópuhluta Rússlands, Tékkóslóvakía, Pólland, Rúmenía, Úkraína, Júgoslavía).

## Undirtegundir
Eftirfarandi undirtegundir eru viðurkenndar:

* *A. f. bucovinense*
* *A. f. firmum*
* *A. f. maninense*
* *A. f. moravicum*
* *A. f. paxii*
* *A. f. zapalowiczii*
* *A. f. portae-ferratae*

Hann er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur. 

## Tilvísanir
Hamilton (Skotlandi)

**Hamilton**  (skosk gelíska: Baile Hamaltan) er höfuðstaður Suður-Lanarkshire í Skotlandi.
Bærinn er 16 km suðaustur af Glasgow og eru íbúar um 55.000 (2020)

knattspyrnulið borgarinnar er Hamilton Academical F.C..
Dumfries

**Dumfries** (skosk gelíska: Dùn Phrìs) er höfuðstaður Dumfries og Galloway í Skotlandi. Hann er 40km frá landamærum Englands. Íbúar eru um 47.000 (2020)

Knattspyrnulið bæjarins er Queen of the South F.C. og er nefnt eftir gælunafni bæjarins.
Dádýr

**Dádýr** (fræðiheiti: *Dama dama*) er tegund hjartardýra. Tegundin er upprunin úr Tyrklandi og líklega Ítalíu- og Balkanskaga. Fyrir ísöld var tegundin útbreidd í Evrópu. Dádýr hafa verið flutt inn víða um heim.
Aconitum jaluense

**Aconitum jaluense** er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá austur-Asíu (Kína, Mongólíu, Kóreu og Austur-Síberíu ).

## Undirtegundir
Eftirfarandi undirtegundir eru viðurkenndar:

* *A. j. iwatekense*
* *A. j. jaluense*
* *A. j. taigicola*
* *A. j. glabrescens*

Hann er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur. 

## Tilvísanir
Livingston

**Livingston** (skosk gelíska: Baile Dhunlèibhe) er stærsti bær og höfuðstaður Vestur-Lothian, Skotlandi. Hann var stofnaður árið 1962 og er 25 km vestur af Edinborg. Íbúar eru 57.000 (2020)

Knattspyrnulið bæjarins er Livingston F.C..

Íslenska fyrirtækið Össur hf er með skrifstofur og þróunarmiðstöð í Livingston.
Alþjóðlega kvikmyndahátíðin í Torontó

**Alþjóðlega kvikmyndahátíðin í Torontó** (**TIFF**) er alþjóðleg kvikmyndahátíð haldin í Torontó í Kanada. Hátíðin var stofnuð árið 1976 og er ein sú stærsta í heimi. Aðalverðlaun hátíðarinnar eru áhorfendaverðlaun og kallast *People's Choice Award*. 

## Sigurvegarar áhorfendaverðlaunanna
Eftirfarandi myndir hafa hlotið áhorfendaverðlaun Alþjóðlegu kvikmyndahátíðarinnar í Torontó:
Býbjörn

**Býbjörn** (fræðiheiti: *Potos flavus*), einnig kallaður **rófubjörn** eða **skottlangur**, er tegund hálfbjarna.

## Heimildaskrá
Alþjóðlega kvikmyndahátíðin í San Sebastián

**Alþjóðlega kvikmyndahátíðin í San Sebastián** (spænska: *Festival Internacional de San Sebastián*; Baskneska: *Donostia Zinemaldia*) er árleg kvikmyndahátíð haldin í spænsku borginni San Sebastián í Baskalandi á Spáni. Hátíðin, sem var stofnuð árið 1953, sýnir jafnan þverskurð af nýjum alþjóðlegum kvikmyndum, með sérstaka áherslu á fyrstu og aðrar myndir leikstjóra. Myndir í aðalkeppni keppa um Gullnu skelina.

## Tilvísanir
Aconitum tauricum

**Aconitum tauricum** er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá austur- og suðaustur Ölpunum (Þýskaland, Austurríki og Júgóslavía).

## Undirtegundir
Eftirfarandi undirtegundir eru viðurkenndar:

* *A. t. latemarense*
* *A. t. tauricum*
* *A. t. eustachyum*

Hann er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur. 

## Tilvísanir
Aconitum degenii

**Aconitum degenii** er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá mið-Evrópu.

## Undirtegundir
Eftirfarandi undirtegundir eru viðurkenndar:
* *A. d. degenii*
* *A. d. gandogeri*
* *A. d. lippertianum*
* *A. d. rhaeticum*
* *A. d. valesiacum*

Hann er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur. 

## Tilvísanir
Ostkaka

**Ostkaka** er sænskur ábætir (dessert) sem upphaflega kemur frá Helsingjalandi og Smálöndum. Vanalega er rétturinn borinn fram volgur með  sultu eða ávaxtasósu úr múltuberjum, kirsuberjum, hindberjum, jarðarberjum en einnig oft með týtuberjum og ávöxtum, rjóma og stundum með ís.
Aconitum uncinatum

**Aconitum uncinatum** er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá austur Bandaríkjunum (Alabama, Georgía, Illinois, Indíana, Kentucky, Maryland, Norður Karólína, Ohio, Pennsylvania, Suður Karólína, Tennessee, Virginia, Vestur Virginía).

Hann er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur. 

## Tilvísanir
Aconitum heterophyllum

**Aconitum heterophyllum** er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá Himalajafjöllum (Pakistan til Nepal).

Hann er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur. Á heimaslóðum er hún notuð til lækninga samkvæmt Ayurveda.

## Tilvísanir
Baldur Már Arngrímsson

**Baldur Már Arngrímsson** (fæddur 30. nóv. 1943) er íslenskur gítarleikari sem er þekktastur fyrir að spila með hljómsveitinni Mannakorn. Hann söng í laginu “Lilla Jóns”.
Ida Pfeiffer

**Ida Laura Pfeiffer** (14. október 1797 – 27. október 1858) var austurrískur landkönnuður, ferðabókahöfundur og mannfræðingur. Hún var ein af fyrstu kvenkyns ferðabókahöfundum og bækur hennar urðu afar vinsælar og voru þýddar á sjö tungumál. Ida ferðaðist um 32.000 km á landi og 240.000 km á sjó gegnum Suðaustur-Asíu, Suður-Ameríku, Austurlönd nær og Afríku og fór tvisvar sinnum umhverfis jörðina frá 1846 til 1855. Hún var félagsmaður í landafræðifélögum í bæði Berlín og París, en beiðni hennar um inngöngu í Royal Geographical Society í London  var hafnað, því þar var bann við að kjósa konur inn í félagið allt til ársins 1913.

Ida Pfeiffer kom til Íslands árið 1845 og skrifaði um ferð sína til landsins.  Talið er að hún hafi tekið eina af fyrstu ljósmyndum sem teknar voru á Íslandi. Bókin *Íslandsferð Idu Pfeiffer 1845* kom út á Íslandi árið 2022 hjá Forlaginu. Guðmundur J. Guðmundsson þýddi.

## Tilvísanir

## Heimildir
* Greinin Ida Laura Pfeiffer á ensku wikipedia
* Ísland í dag (sjónvarpsþáttur) Guðmundur J. Guðmundsson
Aconitum lasiostomum

**Aconitum lasiostomum** er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin í Austur-Evrópu. Stundum er hann talinn undirtegund týshjálms, og fær þá heitið *Aconitum lycoctonum* subsp. *lasiostomum*.

Hann er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur. 

## Tilvísanir
SK Super Nova

*Sportaa klubs Super Nova* er  Lettneskt knattspyrnufélag. Þeir eru með aðsetur í Salaspils sem er nálægt Riga. 

Það spilar í Úrvalsdeildin Lettlands sem heitir *Virslīga*.

## Árangur í Deild

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða félagsins
*Nova på Soccerway
FS Jelgava

**Futbola skola Jelgava** er  Lettneskt knattspyrnufélag. Þeir eru með aðsetur í Jelgava. Það spilar í lettnesku úrvalsdeildinni sem heitir **Virslīga**.

## Árangur í deild

## Tilvísanir

## Tenglar
* Facebook síða félagsins 
* Transfermarkt
Aconitum lethale

**Aconitum lethale** er fjölær jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá Himalajafjöllum (Myanmar, Nepal, Tíbet og Norður-Indland).

Jurtin er eitruð og skal gæta varúðar við meðhöndlun, sérstaklega róta hennar.

## Tilvísanir
Aconitum lamarckii

**Aconitum lamarckii** er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá fjöllum mið- og suður Evrópu og Marokkó.

Tegundin heitir eftir Jean-Baptiste Lamarck. 

Hún er eitruð og skal gæta varúðar við meðhöndlun hennar, sérstaklega rætur. 

## Tilvísanir
Toddaharðstjóri

**Toddaharðstjóri** (fræðiheiti: *Tachuris rubrigastra*) er eina tegund sem tilheyrir ættkvísli toddaharðstjóra (*Tachuris*).

## Heimildaskrá
Sóleyjaætt

**Sóleyjaætt** (fræðiheiti: *Ranunculaceae*) er ætt plantna af sóleyjabálki með yfir 2000 tegundir í 43 til 57 ættkvíslum. Flestar eru ein eða tvíærar jurtir, en einstaka eru viðarkenndar klifurplöntur eða runnar. Þær eru með heimsútbreiðslu.

Fræðiheitið rānunculus er úr latínu og þýðir litli froskur (rāna "froskur" með smækkunarendingunan culus).

Fjöldi tegundanna er ræktaður til skrauts eða sem lækningaplöntur, en fáeinar til matar.

## Ættkvíslir

* *[[Aconitum]]*
* *[[Actaea]]*
* *[[Adonis]]*
* *[[Anemoclema]]*
* *[[Anemonastrum]]*
* *[[Anemone]]*
* *[[Anemonopsis]]*
* *[[Aphanostemma]]*
* *[[Aquilegia]]*
* *[[Asteropyrum]]*
* *[[Beesia]]*
* *[[Calathodes]]*
* *[[Callianthemoides]]*
* *[[Callianthemum]]*
* *[[Caltha]]*
* *[[Ceratocephala]]*
* *[[Clematis]]*
* *[[Consolida]]*
* *[[Coptis]]*
* *[[Delphinium]]*
* *[[Dichocarpum]]*
* *[[Enemion]]*
* *[[Eranthis]]*
* *[[Eriocapitella]]*
* *[[Ficaria]]*
* *[[Garidella]]*
* *[[Glaucidium]]*
* *[[Halerpestes]]*
* *[[Hamadryas]]*
* *[[Helleborus]]*
* *[[Hepatica]]*
* *[[Hydrastis]]*
* *[[Isopyrum]]*
* *[[Knowltonia]]*
* *[[Komaroffia]]*
* *[[Laccopetalum]]*
* *[[Leptopyrum]]*
* *[[Metanemone]]*
* *[[Myosurus]]*
* *[[Nigella]]*
* *[[Oxygraphis]]*
* *[[Paraquilegia]]*
* *[[Paroxygraphis]]*
* *[[Peltocalathos]]*
* *[[Pseudodelphinium]]*
* *[[Pulsatilla]]*
* *[[Ranunculus]]*
* *[[Semiaquilegia]]*
* *[[Thalictrum]]*
* *[[Trautvetteria]]*
* *[[Trollius]]*
* *[[Urophysa]]*
* *[[Xanthorhiza]]*

## Heimildir
Reykjurtaundirætt

**Reykjurtaundirætt** (fræðiheiti: *Fumarioideae*) sem undirætt plantna var færð sem undirætt af draumsóleyjaætt. Hét hún áður Fumariaceae.

## Ættkvíslir
Hún inniheldur um 20 ættkvíslir.

## Heimildir
Mælginn

**Viktor Steinar Þorvaldsson** (f. 19. desember 1987), betur þekktur sem **Mælginn**, er íslenskur tónlistarmaður og rappari.

## Hljóðritasafn
### Smáskífur
* *Gullkistan* (2007)

### Stökur
* „Sat um kvöld“ (2005)
* „Hvar x Hvenær“ (2012)
* „Jón Gnarr“ (2012)
* „Rúlla um“ (2017) ásamt 24/7
* „Dalai Lama“ (2018)
* „Bara þú“ (2018) ásamt GKR
* „Hvernig fer“ (2019)
* „Náttúruperlur“ (2019) ásamt Fonetik Simbol
* „Flippa út“ (2019)
* „Efstaleiti“ (2021)
* „Einum of“ (2022)
* „Tónahöll“ (2022)
* „Sykursæt“ (2023)
* „Vilt“ (2024) ásamt 24/7
* „Kalt“ (2025)
* „Góðu róli“ (2025)
* „Sést á mér“ (2025)
* „Úlpa“ (2026)
* „Kalt stál“ (2026) ásamt Flyguy

## Tilvísanir


## Tenglar
* Mælginn á Instagram
Hevi reissu

***Hevi reissu*** er finnsk kvikmynd frá 2018 eftir Juuso Laatio, Aleksi Puranen, Jari Olavi Rantala, og Jukka Vidgren. Hún fjallar um vandræði æskuvinanna og hljómsveitarmeðlimanna í þungarokkssveitinni Impaled Rectum  með fordóma á heimaslóðum og vegferð sveitarinnar og markmið að komast á tónleikahátið í Noregi.

Myndin hefur fengið 7 í einkunn á IMDb og 94 á Rotten tomatoes.

Árið 2024 kom út framhaldsmyndin Hevimpi reissu.

## Leikarar
* Johannes Holopainen sem Turo Moilanen
* Antti Tuomas Heikkinen sem Jyrki Kalevi 'Jynkky' Pätsi
* Minka Kuustonen sem Miia
* Max Ovaska sem Pasi, Xytrax
* Samuli Jaskio sem Lotvonen
* Ville Tiihonen sem Jouni Tulkku
* Chike Ohanwe sem Oula
* Pirjo Lonka sem Pirjo
* Sinikka Mokkila sem mamma Lotvonens, Merja
* Martti Syrjä sem pabbi Lotvonens
* Pertti Sveholm sem bæjarstjórinn
* Rune Temte sem Frank Massegrav, "promoter"
* Joel Hirvonen sem Rankinen
* Anssi Niemi sem Rankinen
* Ville Hilska sem Rankinen
* Torstein Bjørklund sem Christensen
* Helén Vikstvedt sem Anette Dokken

## Heimildir


## Tenglar
Reykjurt

**Reykjurt**  (fræðiheiti: *Fumaria officinalis*) er einær jurt af sóleyjaætt sem er ættuð frá Vestur- og Mið- Evrópu.

Hún hefur fundist á Íslandi sem slæðingur.

## Tilvísanir
Rare Exports: A Christmas Tale

***Rare Exports: A Christmas Tale*** er kvikmynd frá 2010 um fólk sem á heima í nágrenni fjallsins Korvatunturi sem uppgötvar leyndarmálið um jólasveininn. Myndin er byggð á stuttmynd frá 2003: *Rare Exports Inc.* og framhaldi hennar *Rare Exports: The Official Safety Instructions* (2005) eftir Jalmari Helander og Juuso Helander, en báðar fjalla um fyrirtæki sem veiðir villta jólasveina og þjálfar til útflutnings um heiminn.

Myndin hefur fengið 6,6 í einkunn á IMDb og 89 á Rotten tomatoes.

Hin virta leikkona Cate Blanchett hefur nefnt myndina sem eina af uppáhaldsmyndum sínum.

## Leikarar
* Onni Tommila sem Pietari Kontio 
* Jorma Tommila sem Rauno Kontio
* Tommi Korpela sem Aimo
* Rauno Juvonen sem Piiparinen
* Per Christian Ellefsen sem Riley 
* Ilmari Järvenpää sem Juuso 
* Peeter Jakobi sem álfur Pietari 
* Jonathan Hutchings sem Brian Greene 
* Risto Salmi sem lögreglustjóri

## Heimildir
Grávorblóm

**Grávorblóm** (fræðiheiti: *Draba incana*) er lítil fjölær blómplanta sem finnst í kaldtempraða beltinu á norðurhveli jarðar (NA-Norður Ameríku, Grænlandi, Íslandi og Evrópu til Úralfjalla).
Á Íslandi er grávorblóm algengt á láglendi.

## Tilvísanir
Friggjargras

**Friggjargras** (fræðiheiti: *Platanthera hyperborea*) er fjölær planta af ættkvísl Platanthera af brönugrasaætt. Hún finnst einvörðungu á Grænlandi, Íslandi, og Akimiski-eyju í Kanada. Fjöldi höfunda segja að útbreiðslan sé mun víðari, t.d. annarsstaðar í Kanada og Bandaríkjunum, en það mun vera skyld tegund: *[[Platanthera aquilonis]]*.

Friggjargras er algengt á láglendi um allt Ísland.

## Tilvísanir

## Tenglar
*Flora of Iceland elements: ''Platanthera hyperborea'', Northern Green Orchid
*Canadian Native Orchids, ''Platanthera aquilonis'' Sheviak
*Flickr, photo of Northern green orchid ''(Platanthera hyperborea)'' in Haukadalur, south Iceland. 

## Tilvísanir
Íslensku tónlistarverðlaunin 2023

**Íslensku tónlistarverðlaunin 2023** voru afhending Íslensku tónlistarverðlaunanna fyrir árið 2022. Verðlaunin voru veitt 22. mars 2023 í Silfurbergi í Hörpu. Kynnar á verðlaunahátíðinni voru Selma Björnsdóttir og Kristinn Óli Haraldsson (Króli).

## Tilnefningar og vinningshafar

### Tónlistarflytjendur ársins - Djasstónlist

### Tónlistarflytjendur ársins - Sígild og samtímatónlist

### Tónlistarflytjendur ársins - Popp-, rokk-, hipp hopp- og raftónlist

### Tónlistarflytjendur ársins - Önnur tónlist

### Söngur ársins - Djasstónlist

### Söngur ársins - Popp-, rokk-, hipp hopp- og raftónlist

### Söngur ársins - Sígild og samtímatónlist

### Lög/tónverk ársins - Djasstónlist

### Lög/tónverk ársins - Sígild og samtímatónlist

### Lög/tónverk ársins - Popp-, rokk-, hipp hopp- og raftónlist

### Lög/tónverk ársins - Önnur tónlist

### Hljómplata ársins - Sígild og samtímatónlist

### Hljómplata ársins - Kvikmynda- og leikhústónlist

### Hljómplata ársins - Djasstónlist

### Hljómplata ársins - Popp-, rokk-, hipp hopp- og raftónlist

### Hljómplata ársins - Önnur tónlist

### Upptökustjórn ársins

### Tónlistarviðburður ársins

### Tónlistarmyndband ársins

### Plötuumslag ársins

### Bjartasta vonin

### Heiðursverðlaun Íslensku tónlistarverðlaunanna 2023
Skarphéðinstindur

**Skarphéðinstindur** er hæsti tindurinn í Kverkfjöllum. Hann er 1936 metrar á hæð.

## Tengill
Um Kverkfjöll á vef Vatnajökulsþjóðgarðs.
Skriðuhnoðri

**Skriðuhnoðri** (fræðiheiti: *Sedum annuum*) er einær planta af helluhnoðraætt (Crassulaceae). Hann er upprunninn frá Evrópu (til Íran)

Hann vex í klettum og skriðum víða um Ísland upp að 700m hæð yfir sjó.

## Tilvísanir
Ljósahnoðri

**Ljósahnoðri** (fræðiheiti: *Sedum album*) er fjölær planta af helluhnoðraætt (Crassulaceae). Hann er upprunninn frá fjöllum Evrópu, N-Afríku og Litlu-Asíu.

Hann er ræktaður í görðum á Íslandi og hefur slæðst þaðan út.

## Tilvísanir
Völvuhnoðri

**Völvuhnoðri** (fræðiheiti: *Hylotelephium maximum*) er fjölær planta af helluhnoðraætt (Crassulaceae). Hann er upprunninn frá Evrasíu.

Hann er ræktaður í görðum og getur borist þaðan með garðaúrgangi.

## Tilvísanir
John Entwistle

**John Alec Entwistle** (9. október 1944- 27. júní 2002) var enskur bassaleikari í hljómsveitinni The Who (1964-1983). Hann var sá eini í hljómsveitinni sem hlaut formlega tónlistarkennslu. Þegar hann var yngri var hann í lúðrasveit og spilaði þar á horn áður enn hann fékk bassa.

Viðurnefni Entwistle voru m.a. “The Ox”  (uxinn) vegna matarlystar hans og “Thunderfingers”  vegna hraðs spils á bassann.
Þýska Austur-Afríka

**Þýska Austur-Afríka** var þýsk nýlenda í Austur-Afríku þar sem síðar varð ríkið Tanganjika sem enn síðar varð meginlandshluti Tansaníu, Rúanda-Úrúndí sem síðar urðu ríkin Rúanda og Búrúndí, og Kionga-þríhyrningurinn sem varð hluti af Mósambík. Nýlendan var upphaflega stofnuð af Þýska Austur-Afríkufélaginu 1885 eftir að þýski ævintýramaðurinn Carl Peters hafði gert samninga við höfðingja innfæddra. Barghash bin Said soldán Sansibar mótmælti nýlendustofnun, en Otto von Bismarck sendi þá fimm herskip þangað sem skutu á soldánshöllina þar til soldáninn gafst upp og samþykkti tilkall Þjóðverja til meginlandsins fyrir utan ræmu við ströndina. Árið 1891 seldi félagið nýlenduna til þýska ríkisins.

Eftir ósigur í fyrri heimsstyrjöld samþykkti Þjóðabandalagið að Þýska Austur-Afríka yrði breskt verndarsvæði. Breskar og belgískar hersveitir frá Suður-Afríku og Belgísku Kongó höfðu þá lagt svæðið undir sig, auk portúgalskra hersveita frá Mósambík. Árið 1919 samþykktu Bretar að láta Belgum Rúanda-Úrúndí eftir og lítið landsvæði gekk til Mósambík.
Djöflaeyja

**Djöflaeyja** (franska: *Île du Diable*) er eyja við Frönsku Gvæjönu. Hún er ein svonefndra Hjálpræðiseyja.
Rifsberjarunni

**Garðarifs** (fræðiheiti: *Ribes x pallidum*) eru berjarunni af garðaberjaætt, upprunnin í Vestur-Evrópu og einkum ræktuð í norðanverðri álfunni. Þau eru blendingur Ribes petraeum og R. spicatum/R. rubrum.

Að flestu er það sama að segja um það og rauðberjarifs.

## Heimildir
* 
* 
*
Holtsfjara

**Holtsfjara** í Önundarfirði er ein af stærri hvítasandsfjörum á Íslandi.  Hún teygir sig frá innanverðum Önundarfirði út á Holtsodda, mikið sandnes innst í firðinum. Í Holtsfjöru stendur Holtsbryggja, þar sem gott er að stunda sjóböð og byggja sandkastala . Mikið fuglalíf er í nágrenni Holtsfjöru og þarf að fara varlega á varptíma.
François Walthéry

**François Walthéry** (fæddur 17.janúar 1946) er belgískur myndasöguteiknari og -höfundur. Hann starfaði lengi á myndasögublaðinu Sval (f. Spirou), m.a. sem aðstoðarmaður Peyo, höfundar Strumpanna. Hann teiknaði að hluta nokkrar bækur um Strumpana, Steina sterka og Hinrik og Hagbarð sem komið hafa út á íslensku. Walthéry er þó líklega þekktastur fyrir myndasögur sínar um flugfreyjuna Natösju (f. Natacha) sem hófu göngu sína árið 1970, en þær hafa ekki verið þýddar á íslensku. Natasja er ein fyrsta kvenhetjan sem birtist á síðum myndasögublaðsins Svals.

## Heimildir
* ''François Walthéry''; grein á myndasöguvefnum Lambiek.net
Erwin Helmchen

**Erwin Helmchen** (f. 10. maí 1907 – 8. júní 1981) var þýskur knattspyrnumaður sem spilaði sem framherji. Hann er markahæsti knattspyrnumaður sögunnar samkvæmt RSSSF með að minnsta kosti 989 mörk skorað í 582 leikjum.

## Tilvísanir
Skotfæri

**Skotfæri** eru skot eða skeyti skotin úr skotvopnum. Skotfæri geta einnig verið sprengjur af ýmsum gerðum og stærðum. Þau eru notuð til að fá á skotmark, yfirleitt á skaðvænlegan hátt en ekki alltaf. 

## Tilvísanir
Þúfusteinbrjótur

**Þúfusteinbrjótur** (fræðiheiti: Saxifraga cespitosa) er blómplanta sem finnst á norðurslóðum N-Ameríku og Evrasíu.
Á Íslandi finnst hann um land allt.

Þúfusteinbrjótur vex á melum, áreyrum, skriðum og klettum. Er lágvaxin planta (4–15 sm) með loðnum blöðum í þéttum hvirfingum og hvítum blómum sem deilast í 5 blöð. Hann blómgast í maí - júní.

Þúfusteinbrjótur getur verið millihýsill fyrir víðiryðsvepp (*Melampsora epitea*).

## Tilvísanir
Humza Yousaf

**Humza Haroon Yousaf** (f. 7. apríl 1985) er skoskur stjórnmálamaður og fyrrverandi leiðtogi Skoska þjóðarflokksins og æðsti ráðherra Skotlands. Yousaf var kjörinn flokksleiðtogi eftir afsögn Nicolu Sturgeon í mars árið 2023. Hann var áður heilbrigðisráðherra Skotlands í ríkisstjórn Sturgeons.

## Æviágrip
Yousaf bauð sig fram til embættis leiðtoga Skoska þjóðarflokksins (SNP) eftir að Nicola Sturgeon tilkynnti afsögn sína í febrúar árið 2023. Kosningar um nýjan flokksleiðtoga fóru fram þann 27. mars og Yousaf bar sigur úr býtum með 52 prósent atkvæða gegn 48 prósentum sem fjármálaráðherra Skotlands, Kate Forbes, hlaut.

Eftir kjör sitt á leiðtogastól hét Yousaf því að fylgja í fótspor Sturgeon og jafnaðarstefnu hennar. Skoska þingið staðfesti Yousaf sem nýjan æðsta ráðherra Skotlands þann 29. mars. Hann er 37 ára og er þar með yngsti einstaklingurinn sem hefur gegnt embættinu síðan það var stofnað árið 1999. Í sigurræðu sinni eftir leiðtogakjörið hét Yousaf því að kynslóð hans yrði sú sem myndi færa Skotlandi sjálfstæði.

Yousaf tilkynnti afsögn sína sem æðsti ráðherra og leiðtogi SNP þann 29. apríl 2024 þegar lagðar höfðu verið fram tvær vantrauststillögur gegn honum á skoska þinginu. Hann hafði áður tekið ákvörðun um að rjúfa samstarf SNP við skoska Græningja, sem höfðu í kjölfarið hætt stuðningi við Yousaf.

## Tilvísanir
Mýrasóleyjaætt

Mýrasóleyjarætt (fræðiheiti: Parnassiaceae) mun nú vera aflögð og vera nú hluti af beinviðarætt (Celastraceae), en var í millitíðinni stundum talin undirættin Parnassioideae í steinbrjótsætt. 

Einungis tvær ættkvíslir töldust til hennar: Lepuropetalon (1 tegund) og Parnassia (70 tegundir).

## Tilvísanir
Laukasteinbrjótur

**Laukasteinbrjótur** (fræðiheiti: Saxifraga cernua) er blómplanta sem finnst á norðurslóðum norðurhvels.

Á Íslandi finnst hann um nær allt land.

Laukasteinbrjótur vex á rökum sandi og mosavöxnu landi. Er lágvaxin planta (10–20 sm) með nýrnalaga blöð blöðum með þremur skerðingum og hvítum blómum 5 - 7 þrístrendum sepum. Hann blómgast í júní - júlí. Þekkist allajafna á æxlilaukum við blaðaxlir. Slæðingurinn kornasteinbrjótur (Saxifraga granulata) er þó með svipuð einkenni.

## Tilvísanir
Verkbann

**Verkbann** er að mati atvinnurekenda "neyðarúrræði atvinnurekenda til að bregðast við skæruverkföllum með það að markmiði að lágmarka tjón atvinnulífsins og samfélagsins af verkföllum." Verkbönn eiga við á almennum markaði, en ekki hjá ríki og sveitarfélögum (alla vega ekki á Íslandi).

Verkbann (og verkföll) er samkvæmt lögum landsins, en hugtakið verkbann (líkt og með verkfall) er ekki skilgreint í lögunum. "Verkföll eru margfalt tíðari en verkbönn" (á Íslandi, og erlendis, sjaldgæft í mörgum löndum). Hugtakið verkbann sé ekki skilgreint í lögunum, en "samkvæmt skilgreiningu Björns Þ. Guðmundssonar er verkbann það þegar einn eða fleiri atvinnurekendur stöðva vinnu að einhverju leyti eða öllu hjá launþegum sem eiga aðild að einu eða fleiri stéttarfélögum í þeim tilgangi að vinna að framgangi krafna sinna í vinnudeilum [..] Venjulega er verkbanni beitt sem mótleik gegn verkfalli af hálfu stéttarfélags."

Dæmi um verkbann er er (fyrirhugað) verkbann frá kl. 16:00 mánudaginn 6. mars 2023 (sem samþykkt var með yfirgnævandi meirihluta atkvæða) sem "nær til félaga í Eflingu, sem starfa á félagssvæði Eflingar og sinna störfum sem falla undir almennan kjarasamning eða veitinga- og gistihúsasamning SA og Eflingar. Það þýðir að fyrirtæki hafa ekki val um þátttöku í verkbanni heldur ber öllum framangreindum hópum að leggja niður störf."

Samkvæmt Samtökum atvinnulífsins er (það) verkbann "algjört neyðarúrræði aðila í kjaradeilum sem felur í sér vinnustöðvun. [með þann tilgang] að þrýsta á að kjarasamningar náist."

## Heimildir
Kornasteinbrjótur

**Kornasteinbrjótur** (fræðiheiti: Saxifraga granulata) er blómplanta ættuð frá Evrópu og Marokkó.
Á Íslandi er hann sjaldgæfur slæðingur.

Hann líkist nokkuð laukasteinbrjóti.

## Tilvísanir
The Wanted

**The Wanted** er breskírsk strákahljómsveit stofnuð árið 2009. Upphaflega samanstóð hún af Max George, Siva Kaneswaran, Jay McGuiness, Nathan Sykes, og Tom Parker. Fyrsta breiðskífan þeirra var gefin út árið 2010 og náði hún fjórða sæti á UK Albums Chart. Í byrjun 2012 komst hópurinn á vinsældalista í Bandaríkjunum og Kanada með smáskífunni „Glad You Came“. Eftir að hópurinn tók sér hlé árið 2014, snéri hann aftur árið 2021 til að flytja góðgerðatónleika fyrir hljómsveitarmeðliminn Tom Parker sem að hafði greinst heilaæxli árið 2020. Parker lést þann 30. mars 2022.

## Útgefið efni
### Breiðskífur
* *The Wanted* (2010)
* *Battleground* (2011)
* *Word of Mouth* (2013)

## Tilvísanir

## Tenglar
* 
*
Mosasteinbrjótur

**Mosasteinbrjótur** (fræðiheiti: Saxifraga hypnoides) er blómplanta frá Norðvestur Evrópu.
Á Íslandi finnst hann um land allt.

Mosasteinbrjótur vex í vel grónum bröttum hlíðum eða mosavöxnum skriðum og klettum. Er lágvaxin planta (10–15 sm) með loðnum blöðum í gisnum hvirfingum og hvítum blómum sem deilast í 5 blöð. Hann blómgast í júní.

Mosasteinbrjótur getur verið millihýsill fyrir víðiryðsvepp (*Melampsora epitea*).

## Tilvísanir
Screaming Trees

**Screaming Trees** var bandarísk hljómsveit sem stofnuð var í smábænum Ellensburg, Washington-fylki, árið  1984. Sveitin er ein af þeim sem kennd er við gruggbylgjuna (grunge). Hljómsveitin hóf ferilinn sem táningar en gáfu út plötuna *Uncle Anesthesia* á stórri útgáfu árið 1991 (Chris Cornell var einn framleiðenda plötunnar). Ári síðar kom út vinsælasta plata þeirra, *Sweet Oblivion*. Lagið *Nearly Lost You* naut nokkurra vinsælda.  Screaming Trees naut ekki sömu vinsælda og stærstu gruggböndin og deilur hljómsveitameðlima urðu til þess að sveitin lagði upp laupana árið 2000. Söngvarinn Mark Lanegan var farinn að einbeita sér æ meir að sólóferli. Afrakstur síðustu upptaka sveitarinnar komu út árið 2011.

Síðar vann Lanegan líka með Queens of the Stone Age en Josh Homme gítarleikari sveitarinnar var stuttan tíma með Screaming Trees. Trommarinn Barrett Martin vann m.a. með R.E.M.. Connor-bræðurnir voru í smærri böndum og sólóverkefnum.

## Meðlimir
*Mark Lanegan – Söngur (1984–2000; dó 2022)
*Gary Lee Conner – Gítar, bakraddir (1984–2000)
*Van Conner – Bass, bakraddir (1984–2000; dó 2023)
*Mark Pickerel – Trommur (1984–1991)
*Barrett Martin – Trommur, bakraddir (1991–2000)
*Josh Homme – Gítar (1996–1998)

## Tónleikameðlimir
*Donna Dresch – bass (1988, 1991)
*Sean Hollister – drums (1991)
*Dan Peters – drums (1991)

## Breiðskífur
*Other Worlds (1985)
*Clairvoyance (1986)
*Even If and Especially When (1987)
*Invisible Lantern (1988)
*Buzz Factory (1989)
*Change Has Come (1989)
*Uncle Anesthesia (1991)
*Sweet Oblivion (1992)
*Dust (1996)
*Last Words: The Final Recordings (2011)

## Tilvísanir
Austafjord

**Austafjord** er gamall verslunarstaður í Nærøysund sveitarfélaginu í Þrændalögum í Noregi. Staðurinn er staðsettur við Langsundet í Ytter-Vikna, um 30 km frá Rørvik. Langsundet skilur að eyjarnar Ytter-Vikna og Mið-Vikna. Rétt sunnan Austafjarðar er Langsundsbrúin sem tengir Ytter-Viknu við Mið-Viknu (Fv 770). Austafjörður er endapunktur Fv. 770 frá meginlandinu yfir Innri-Vikna og Mið-Vikna. 

Á Austafjörðum eru m.a. verslunarmiðstöð, pósthús og bensínstöð. Hér er einnig barnagæsla Austafjarðar, sem samanstendur af Austafjörðsskóla og Austafjarðarleikskóla. 

Á Austafirði er íþróttafélagið Ytre Vikna (YVil). YVil fótbolta leikur heimaleiki sína á Austafjarðarvellinum. Við hlið vallarins og barnagæslunnar er íþróttahúsið þar sem YViL handbolti leikur sína leiki.

Bátafélag Austafjarðar og nágrennis er með sína eigin gestahöfn, *Austafjord gjestehavn*, á staðnum.

Á Austafirði búa 61 íbúa (2021) og er staðurinn verslunar- og skólamiðstöð nærliggjandi svæðis með 417 íbúa.
Lækjasteinbrjótur

**Lækjasteinbrjótur** (fræðiheiti: Saxifraga rivularis) er blómplanta sem finnst á norðurslóðum norðurhvels og háfjöllum.
Á Íslandi finnst hann um land allt.

Lækjasteinbrjótur vex rökum jarðvegi. Er lágvaxin planta (3–12 sm) með gljáandi blöðum sem skiftast oft í 3 hluta eða eru sepótt og hvítum blómum sem deilast í 5 blöð. Hann blómgast í júní - júlí.

Lækjasteinbrjótur getur verið millihýsill fyrir víðiryðsvepp (*Melampsora epitea*).

## Tilvísanir
Bergsteinbrjótur

**Bergsteinbrjótur** (fræðiheiti: Saxifraga paniculata) er blómplanta sem finnst á tempruðu belti norðurhvels.
Á Íslandi finnst hann á blágrýtissvæðum austur- og vesturlands.

Bergsteinbrjótur vex á melum, áreyrum, skriðum og klettum. Er lágvaxin planta með blöð í þéttum hvirfingum og hvítum blómum sem deilast í 5 blöð á stöngli sem verður 10–18 sm. Hann blómgast í júlí.

## Tilvísanir
Toppasteinbrjótur

**Toppasteinbrjótur** (fræðiheiti: Saxifraga rosacea) er blómplanta sem finnst á vesturhluta Bretlandseyja og á Íslandi.
Á Íslandi finnst hann víða um landið, þó ekki eins hátt og þúfusteinbrjótur. 

Toppasteinbrjótur vex á brekkum, klettahjöllumum og mólendi. Hann líkist mjög þúfusteinbrjóti; en er stærri og gisnari og var stundum talinn undirtegund hans. Hann blómgast í júní - júlí.

## Tilvísanir
Fjölþáttahernaður

**Fjölþáttahernaður** og **fjölþáttaógnir** eru hugtök í hernaðar- og öryggismálum sem vísa til blöndu af hefðbundnum og óhefðbundnum hernaði við pólitískan hernað, stafrænan hernað
 og aðrar aðgerðir eins og dreifingu falsfrétta, erindrekstur og afskipti af kosningum erlendra ríkja. Með því að beita slíkum undirróðursaðgerðum samhliða virkum hernaði vonast árásarríkið jafnan til þess að komast hjá því að gripið sé til viðbragðs- eða refsiaðgerða. Hugtakið hefur verið gagnrýnt af ýmsum fræðimönnum og leikmönnum vegna ásakana um að það sé óljóst og feli í sér sögulega brenglun.

Hugtakið fjölþáttaógnir er skilgreint á eftirfarandi máta af utanríkisráðuneyti Íslands:

Hugtakið fjölþáttaógnir vísar til samhæfðra og samstilltra aðgerða óvinveittra ríkja eða aðila tengdum ríkjum sem beita fjölbreyttum aðferðum, á skipulagðan hátt, til að nýta sér kerfislæga veikleika lýðræðisríkja og/eða stofnana þeirra. Til þeirra teljast t.d. netárásir, efnahagsþvinganir og fjárfestingar í lykilinnviðum- og tæknifyrirtækjum, falsfréttir og íhlutun í lýðræðislega ferla og stofnanir. Tilgangurinn er að hafa áhrif á ákvarðanatöku yfirvalda með aðgerðum sem grafa undan eða skaða viðkomandi ríki og/eða stofnanir þess.

Aðferðir fjölþáttahernaðar eru ekki nýjar af nálinni en margar þeirra hafa öðlast aukið vægi eftir tilkomu internetsins.
## Tilvísanir
Superserious

**Superserious** er íslensk indie-hljómsveit frá Garðabæ. Hljómsveitin samanstendur af söngvaranum, lagasmiðnum og gítarleikaranum Danna Baróns, gítarleikaranum Hauki Jóhannessyni, bassaleikaranum Kristni Þór Óskarssyni og trommaranum Helga Einarssyni. 

Hljómsveitin var stofnuð snemma árið 2021, en strákarnir kynntust í Garðaskóla.

Danni bjó í London, Englandi frá 2016-2019, þar sem flest fyrstu laganna voru samin. Stuttu eftir heimkomu til Íslands, var hljómsveitin stofnuð af þeim Danna, Kristinni og Hauki. Innan við ári seinna hafði hljómsveitin skrifað undir samning við Alda Music (Universal Music Group). Árið 2022 bættist við trommuleikarinn Helgi.

Fyrsta EP plata sveitarinnar, ,,Let's Get Serious", kom út í október 2021 og innihélt smáskífur sem náðu fyrsta sæti á vinsældarlistum útvarpsstöðva landsins.

Í október 2022 gaf hljómsveitin út fyrstu smáskífu væntanlegrar LP plötu sinnar, en það er lagið ,,Bye Bye Honey". Sú plata var að mestu tekin upp í Malmö, Svíþjóð af Arnari Guðjónssyni og Kristni Þór Óskarssyni, sumarið 2022. Systir Danna, Heiða Dóra Jónsdóttir, söng bakraddir á þeirri plötu ásamt því að semja texta. Hún kom fram með sveitinni árið 2022 og 2023.

Superserious kom fram á Iceland Airwaves hátíðinni 2022 og fengu lof frá David Fricke, sem starfaði sem ritstjóri Rolling Stone tímaritsins til fjölda ára. Það sama ár vann hljomsveitin verðlaun sem besti nýliði Airwaves hátíðarinnar.

Hljómsveitin hefur fengið þrjár tilnefningar til Hlustandaverðlaunanna á Íslandi árin 2022 og 2023 og komu fram á SPOT tónlistarhátíðinni í maí 2023 sem og á Iceland Airwaves sama ár.

Fyrsta breiðskífa sveitarinnar er væntanleg þann 26. apríl 2024 og mun heita ,,Seriously?".

## Útgefið efni

### EP plötur:

*Let's get serious (2021)

## Heimildir
Hreistursteinbrjótur

**Hreistursteinbrjótur** (fræðiheiti: Micranthes foliolosa) er blómplanta sem finnst á norðurslóðum norðurhvels. Gamla heitið Saxifraga foliolosa er enn notað í blómabókum enda er ættkvíslin Micranthes nokkuð nýlega aðskilin steinbrjótum.

Á Íslandi finnst hann hátt til fjalla á mið-Norðurlandi.

Hreistursteinbrjótur vex á rökum mosa eða flögum. Er lágvaxin planta (2–12 sm) með blöðin í hvirfingu neðst. Blómstöngullin er beinn með greiningu efst. Hann blómgast sjaldan, hefur yfirleitt æxlikorn í stað blóma.

## Tilvísanir
Dvergsteinbrjótur

**Dvergsteinbrjótur** (fræðiheiti: Micranthes tenuis) er blómplanta sem finnst á norðurslóðum norðurhvels. Gamla heitið Saxifraga tenuis er enn notað í blómabókum enda er ættkvíslin Micranthes nokkuð nýlega aðskilin steinbrjótum.

Á Íslandi finnst hann til fjalla víða um landið.

Dvergsteinbrjótur vex á rökum klettum eða urðum. Er lágvaxin planta (2–8 sm) með blöðin í hvirfingu neðst. Blómstöngullinn er beinn með fáum blómum efst. Hann blómgast í júlí.

## Tilvísanir
Joseph Rosenbaum

Joseph Don Rosenbaum (1984 - 25. ágúst 2020) var bandarískur maður sem var skotinn til bana í Kenosha í Wiscounsin 25. ágúst 2020 við óeirðir. Sama dag og hann var skotinn hafði honum verið sleppt af geðspítala sem hann hafði verið settur á vegna sjálfsmorðstilraunar og mætti hann í óeirðinar þar sem hann ögraði vopnuðum sjálfboðaliðum sem voru að verja fyrirtæki og einnig hjálpaði hann til við að ýta gámi sem hafði verið kveikt í. Einn vopnuðu mannana sem hann ögraði var 17 ára unglingurinn Kyle Rittenhouse, hótaði hann því að drepa hann. Seinna um kvöldið mætti hann Rittenhouse, kastaði að honum plastpoka og elti hann uppi. Eftir að hafa reynt að flýja sneri Rittenhouse sér við og skaut Rosenbaum til bana.

Eftir andlát hans fundu fjölmiðlar sakaskrá hans. Hafði hann setið í fangelsi í 10 ár fyrir að nauðga 5 börnum á aldrinum 9 til 11 ára.