Hnokkmosar

**Hnokkmosar** (fræðiheiti: *Bryum*) er ættkvísl baukmosa af Hnokkmosaætt . Hnokkmosar voru lengi vel stærsta ættkvísl mosa með yfir 1000 tegundir þangað til ættkvíslinni var skipt í þrennt árið 2005. Frekari breytingar urðu á flokkun ættkvíslarinnar árið 2013 vegna rannsókna á þróun hnokkmosa sem byggðust á DNA-raðgreiningu. 

## Lýsing
Hnokkmosar eru fjölættuð og formfræðilega fjölbreytt ættkvísl. Hnokkmosategundir hafa yfirleitt stutta, þykka og hringlaga stöngla. Allar hnokkmosategundir hafa mjórri frumur á blaðjaðrinum. Greina má hnokkmosa á æxlunarkerfi þeirra, litbrigðum stöngulsins og blaða og á útliti blaðjaðarsins.

## Saga
Hnokkmosum var lýst sem ættkvísl af Johann Hedwig árið 1801 en nafnið var dregið af gríska orðinu yfir mosa.

Grasafræðingurinn John R. Spence gaf út endurflokkun á ættinni árið 2005. Ættkvíslin *Ptychostomum* var aftur tekin í notkun og ættkvíslirnar *Leptostomopsis* og *Plagiobryoides* voru búnar til. Seinna var ættkvíslunum *Gemmabryum*, *Imbribryum* og *Rosulabryum* bætt við hnokkmosaætt og *Bryum-*ækkvíslinni var þannig deilt niður enn frekar. 

## Verndarstaða hnokkmosa
Verndarstaða sjö hnokkmosategunda hefur verið gefin út á Íslandi í válista plantna árið 1996 sem er enn í gildi. Ylhnokki (*B. sauteri*), jarðhitakær planta sem finnst á einum stað á Íslandi, er settur í flokk tegunda í bráðri útrýmingarhættu (CR). Dverghnokki (*B. vermigerum*) og fjóluhnokki (*B. violaceum*) eru settir í hóp tegunda í útrýmingarhættu (EN) og smáhnokki (*B. nitdulum*) flokkast sem tegund í yfirvofandi hættu (VU). Fyrir tvær tegundir, skrauthnokka (*B. muehlenbeckii*) og vætluhnokka (*B. bimum*) voru ekki til næg gögn til að meta verndarstöðu þeirra og þeir fóru því í flokkinn gögn vantar (DD). Ein tegund, fláahnokki (*B. longisetum*) var settur í hóp tegunda í nokkurri hættu (LR) án frekari skýringa, sem er flokkunarstaða sem ekki venjulega gefin á válistum nú til dags. Staða fláahnokka er því ekki fyllilega ljós á Íslandi.

## Hnokkmosar á Íslandi

# *Bryum acutiforme Limpr. — [[Roðahnokki]]
# *Bryum algovicum C.Muell. — Hagahnokki
# *Bryum archangelicum Bruch et Schimp. — [[Rindahnokki]]
# *Bryum arcticum (R.Brown) Bruch et Schimp. — Heiðahnokki
# *Bryum argenteum Hedw. — [[Silfurhnokki]]
# *Bryum axel-blyttii Philib. — Peruhnokki
# *Bryum barnesii Wood ex Shimp. — [[Eyjahnokki]]
# *Bryum bicolor Dicks. — Götuhnokki
# *Bryum bryoides (R.Brown) Aongstr. — [[Seytluhnokki]]
# *Bryum caespiticium Hedw. — Skógahnokki
# *Bryum calophyllum R.Brown — [[Sandhnokki]]
# *Bryum capillare Hedw. — Skrúfhnokki
# *Bryum creberrimum Tayl. — [[Deigluhnokki]]
# *Bryum cryophilum Maort. — Jöklahnokki
# *Bryum curvatum Kaur. et. H.Arn. — [[Giljahnokki]]
# *Bryum elegans Brid. — Holtahnokki
# *Bryum imbricatum Bruch et Schimp. — [[Barðahnokki]]
# *Bryum intermedium (Brid.) Bland. — Hjallahnokki
# *Bryum klinggraeffii Schimp. — [[Laugahnokki]]
# *Bryum knowltonii Barnes — Pollahnokki
# *Bryum laevifilum Syed — [[Þráðahnokki]]
# *Bryum longisetum Schwaegr. — Fláahnokki
# *Bryum marratii Wils. — [[Strandhnokki]]
# *Bryum muehlenbeckii Bruch. et Schimp. — Skrauthnokki
# *Bryum neodamense Itzigs. Ex Müll.Hal. — [[Fenjahnokki]]
# *Bryum nitidulum Lindb. — Smáhnokki
# *Bryum pallens (Brid.) Sw. — [[Sytruhnokki]]
# *Bryum pallescens Schwaegr. — Gljúfrahnokki
# *Bryum pseudotriquetrum (Hedw.) Gaertn.et al — [[Kelduhnokki]]
# *Bryum purpurascens (R.Brown) Bruch et Schimp. — Fjallahnokki
# *Bryum rutilans Brid. — [[Klettahnokki]]
# *Bryum salinum Limpr. — Fjöruhnokki
# *Bryum sauteri Bruch. et Schimp. — [[Ylhnokki]]
# *Bryum schleicheri Lam. et Cand. — Lækjahnokki
# *Bryum subapiculatum Hampe — [[Hverahnokki]]
# *Bryum tenuisetum Limpr. — Gullhnokki
# *Bryum vermigerum H.Arn. et C. Jens. — D[[verghnokki]]
# *Bryum violaceum Crundw. & Nyh. — Fjóluhnokki
# *Bryum warneum (Röhl.) Brid. — [[Bakkahnokki]]
# *Bryum weigelii Spreng. — Dýjahnokki

## Tilvísanir