open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Álfgeir (landnámsmaður)

**Álfgeir** var landnámsmaður í Skagafirði og nam land á Efribyggð, eða eins og segir í Landnámabók „um Álfgeirsvöllu og upp til Mælifellsár og bjó á Álfgeirsvöllum“. Austurmörk landnámsins eru þó óljós því Landnáma segir ekkert um það hver nam land á Neðribyggð og kann að vera að landnám Álfgeirs hafi einnig náð þangað. Sveitarnafnið Álfgeirsvellir er óþekkt en bær með því nafni hefur verið þarna frá fornu fari og má vel vera að Landnámuhöfundur hafi ruglast því hann virðist hafa verið ókunnugur í Skagafirði.

## Heimildir

* 
*
Vékell hamrammi

**Vékell hamrammi** var landnámsmaður í Skagafirði. Hann nam land á Fremribyggð, ofan frá Gilá (nú Gljúfurá) til Mælifellsár og bjó á Mælifelli. Raunar er Þorviður landnámsmaður einnig sagður hafa numið þetta land en það er trúlega misskilningur höfundar Landnámu. Vékell fór suður á fjöll í könnunarferð og „kom til hauga þeirra er heita Vékelshaugar; hann skaut milli hauganna og hvarf þaðan aftur“.

## Heimildir

* 
*
Sæmundur suðureyski

**Sæmundur suðureyski** var landnámsmaður í Skagafirði. Hann hafði áður verið í víkingaferðum með Ingimundi gamla og er hans getið í Vatnsdæla sögu. 

Hann kom til Íslands og lenti skipi sínu í Gönguskarðsárósi. Síðan nam hann Sæmundarhlíð alla en það nafn náði þá yfir miklu stærra svæði en nú er, allt út að Gönguskarðsá, en nú nær Sæmundarhlíð ekki nema út að Reynistað. Austurmörk landnámsins voru við Sæmundará, sem heitir Staðará neðst, og síðan Héraðsvötn og hefur Sæmundur því einnig numið þau byggðarlög sem nú kallast Staðarsveit og Borgarsveit. Óljóst er hver syðri mörk landnámsins voru því að í einu handriti Landnámabókar er Sæmundur einnig sagður hafa numið land undir Vatnsskarði. Þetta var því mjög stórt landnám og líklega hefur Sæmundur verið með allra fyrstu landnámsmönnum í Skagafirði.

Landnámsjörð Sæmundar er ýmist kölluð Sæmundarstaðir eða Geirmundarstaðir í handritum Landnámabókar en heitir nú Geirmundarstaðir. Það er þó engin stórjörð; helstu höfuðbólin í landnámi Sæmundar eru Reynistaður og Sjávarborg.

## Heimildir

* 
*
Úlfljótur (landnámsmaður í Skagafirði)

**Úlfljótur** var landnámsmaður í Skagafirði og nam Langaholt (nú Langholt) fyrir neðan Sæmundarlæk (nú Sæmundará) og líklega allt austur að Héraðsvötnum, þótt þess sé ekki getið sérstaklega. Ekki er vitað hver landnámsjörðin var en Glaumbær og Geldingaholt urðu helstu höfuðbólin í landnáminu.

## Heimildir

* 
*
Skefill (landnámsmaður)

**Skefill** var landnámsmaður í Skagafirði. Í Landnámabók segir að hann hafi lent skipi sínu í Gönguskarðsárósi í sömu viku og Sæmundur suðureyski og tekið svæðið milli Gönguskarðsár og Sauðár í óleyfi af landnámi Sæmundar en Sæmundur hafi látið kyrrt liggja. Samkvæmt því sem segir um landnám Eilífs arnar í Landnámu hefur landnám Skefils þá aðeins verið svæðið milli ánna en það stenst varla, þetta hefði þá verið minnsta landnám á Íslandi. Líkur hafa þess vegna verið leiddar að því að Skefill hafi einnig numið Gönguskörð og Reykjaströnd en allt land fyrir sunnan Gönguskarðsá hafi tilheyrt landnámi Sæmundar og þar með bæjarstæði Sauðárkróks.

## Heimildir

* 
*
Eilífur Örn Atlason

**Eilífur örn Atlason** var landnámsmaður í Skagafirði. Hann nam land á Skaga utan frá Mánaþúfu. Það örnefni er týnt og alveg óvíst hvar á austurströnd Skagans það var. Eilífur örn nam líka Laxárdal og samkvæmt Landnámabók einnig til Gönguskarðsár og þar með Gönguskörð og Reykjaströnd en líkur hafi verið leiddar að því að landnámið hafi ekki náð svo langt inn eftir, heldur aðeins yfir Skaga og Laxárdal, en Skefill hafi numið Gönguskörð og Reykjaströnd. Allt er þó óvíst um þetta.

Landnámsjörð Eilífs arnar er líka óþekkt en hún var í Laxárdal. Sonur hans, Atli hinn rammi, er sagður hafa búið á Eilífsfjalli eða Eilífsfelli en það bæjarnafn er nú óþekkt. Fjallið Tindastóll, sem gnæfir yfir landnámi Eilífs, hét áður Eilífsfjall.

Í upptalningu Landnámabókar á landnámsmönnum í Húnaþingi er eyða í röðinni frá landnámi Holta í Langadal og að landnámi Hólmgöngu-Mána úti á Skagaströnd, fyrir utan Fossá, og hefur sú kenning verið sett fram að landnám Eilífs arnar hafi náð þvert yfir Skagann, en sú tilgáta er talin ósennileg.

## Heimildir

* 
*
Debrecen

**Debrecen** er önnur stærsta borg Ungverjalands og höfuðstaður Hadju-Bihar sýslu í Austur-Ungverjalandi. Íbúar eru um 208 þúsund (2016)
Evrópumót kvenna í knattspyrnu 2009

**Evrópumót kvenna í knattspyrnu 2009** var haldið í Finnlandi dagana 23. ágúst til 10. september 2009. Gestgjafarnir Finnar fengu í heimsókn 11 önnur landslið sem unnu sér þátttökurétt þar með sigri í undanriðlum eða umspili.

Leikið var í þremur riðlum, þar sem tvö efstu lið hvers riðils komust áfram í 8-liða úrslit ásamt tveimur af þeim liðum sem urðu í 3. sæti sín riðils.

Þjóðverjar vörðu titil sinn, og hömpuðu bikarnum fimmtu keppnina í röð.

## Lið

## Riðlakeppni
### A riðill

### B riðill

### C riðill

### Röð 3ja sætis liða
Tvö stigahærri liðin sem höfnuðu í þriðja sæti komust í útsláttarkeppnina.

## Útsláttarkeppni

### Fjórðungsúrslit

### Undanúrslit

### Úrslitaleikur

## Markahæstu leikmenn
75 mörk voru skoruð í keppninni.
;6 mörk
*  Inka Grings
;3 mörk
*  Eniola Aluko
*  Kelly Smith
*  Fatmire Bajramaj
*  Sandell Svensson

## Heimildir
*
Selás

**Selás** er hverfi í Reykjavík sem tilheyrir Árbæ. Austur af Selásnum er Rauðavatn og til vesturs er Elliðaár. Í Seláshverfi er grunnskólinn Selásskóli. Þar er einnig mikið af hesthúsum og Reiðhöllin Víðidal.
Kristianstads DFF

**Kristianstads DFF** er knattspyrnufélag frá Kristianstad í Svíþjóð. Félagið var stofnað 1998 þegar Kristianstads FF sameinaðist Wä IF. Félagið leikur í Damallsvenskan, efstu deild kvenna í Svíþjóð. Þjálfari þess er Elísabet Gunnarsdóttir.

## Tenglar

* Kristianstads DFF  - Vefur Kristianstads DFF
Eyjólfur ofsi Þorsteinsson

**Eyjólfur ofsi Þorsteinsson** (d. 19. júlí 1255) var einn af foringjum Sturlunga eftir að Þórður kakali hvarf úr landi 1250. Hann var frá Hvammi í Vatnsdal og kona hans, Þuríður, var óskilgetin dóttir Sturlu Sighvatssonar og frillu hans Vigdísar Gíslsdóttur. Kolfinna Þorsteinsdóttir, systir Eyjólfs, var líka ein af frillum Þórðar kakala. 

Þegar Gissur Þorvaldsson sneri heim frá Noregi 1252, vildi hann sættast við Sturlunga, meðal annars með því að gifta Hall son sinn Ingibjörgu Sturludóttur. Eyjólfur ofsi bjó þá í Geldingaholti í Skagafirði en Gissur kvaðst ekki vilja hafa hann í héraðinu. Flutti hann þá að Möðruvöllum í Hörgárdal og virtist í fyrstu ætla að sætta sig við veru Gissurar í Skagafirði. Kona hans manaði hann þá í votta viðurvist að hefna föður síns, og safnaði Eyjólfur þá liði. Nóttina eftir að brúðkaupsveislunni lauk kom hann með flokk manna úr Eyjafirði og brenndi bæ Gissurar á Flugumýri. Kona Gissurar og synir brunnu þar inni en hann slapp sjálfur. Gissur leitaði hefnda eftir Flugumýrarbrennu en tókst ekki að ná Eyjólfi.

Eftir að Gissur hvarf til Noregs 1254, deildu Eyjólfur og Þorgils skarði um yfirráð yfir Skagafirði. Þeim lauk með Þverárfundi, bardaga á Þveráreyrum í Eyjafirði 19. júlí 1255, þar sem Eyjólfur féll.

Skáldsagan *Ofsi* eftir Einar Kárason (2008) er byggð á frásögn Sturlungu af brennunni og aðdraganda hennar, og vísar nafn bókarinnar til Eyjólfs ofsa. Þess ber þó að geta að bókin er skáldsaga en ekki sagnfræðiverk, og er t.d. persónulýsing Eyjólfs ofsa talsvert ólík frásögnum Sturlungu.
Guðbjörg Gunnarsdóttir

**Guðbjörg Gunnarsdóttir** (f. 18. maí 1985) er íslensk knattspyrnukona. Hún leikur nú með Djurgårdens IF Dam.

## Afrek
* Íslandsmeistari fjórum sinnum
* Bikarmeistari tvisvar sinnum.

## Heimildir
*
Þorgils skarði Böðvarsson

**Þorgils Böðvarsson skarði** (1226 – 22. janúar 1258) var íslenskur höfðingi á 13. öld. Hann var af ætt Sturlunga, sonur Böðvars Þórðarsonar Sturlusonar og Sigríðar Arnórsdóttur Tumasonar, systur Kolbeins unga. Viðurnefnið kom til af því að Þorgils var fæddur með skarð í vör en fyrr á öldum var ekki algengt að þeir sem þannig var ástatt um kæmust á legg.

Árið 1244 fór Þorgils til Noregs og var við hirð Hákonar konungs, sem lét lækni græða skarðið í vör Þorgils og er það fyrsta lýtaaðgerð sem vitað er til að gerð hafi verið á Íslendingi. Árið 1252 sendi konungur Þorgils til Íslands með Gissuri Þorvaldssyni og áttu þeir að reyna að koma landinu undir vald konungs. Þorgils reyndi að ná yfirráðum yfir ríki því sem Snorri Sturluson frændi hans hafði ráðið í Borgarfirði og settist að í Reykholti. Hann var óvæginn og harður, bakaði sér óvinsældir og hraktist á endanum út á Snæfellsnes á föðurleifð sína, Stað á Ölduhrygg.

Eftir að Gissur fór aftur til Noregs eftir Flugumýrarbrennu vildi Þorgils reyna að ná yfirráðum í Skagafirði, sem hann taldi sig eiga tilkall til þar sem hann var Ásbirningur í móðurætt, en Eyjólfur ofsi Þorsteinsson vildi einnig ná völdum í Skagafirði. Þeir börðust á Þveráreyrum í Eyjafirði 1255 og þar féll Eyjólfur. Nokkru síðar var Þorgils orðinn höfðingi yfir öllum Norðlendingafjórðungi. Hann lenti þó fljótt í deilum við Svínfellinginn Þorvarð Þórarinsson á Grund, tengdason Steinvarar Sighvatsdóttur á Keldum, sem gerði kröfu um arf eftir Þórð kakala bróður sinn. Deilunum lauk með því að Þorvarður tók Þorgils af lífi á Hrafnagili í Eyjafirði aðfaranótt 22. janúar 1258. Eftir víg hans hraktist Þorvarður burt úr Eyjafirði.

Þorgils skarði var ókvæntur en átti dóttur, Steinunni, með Guðrúnu Gunnarsdóttur frillu sinni, systur Ingibjargar sem var fylgikona Gissurar Þorvaldssonar síðustu ár hans.
Djurgårdens IF Dam

**Djurgårdens IF** (einnig *Djurgården Damfotboll*, áður *Djurgården/Älvsjö*) er  kvennalið knattspyrnufélagsins Djurgårdens IF frá Stokkhólmi. Félagið varð til við sameiningu kvennaliða Djurgårdens IF og Älvsjö AIK árið 2003. Félagið er í 51% eigu Djurgården og 49% eigu Älvsjö. Íslensku landsliðskonurnar Guðbjörg Gunnarsdóttir og Katrín Jónsdóttir spila með liðinu. 

## Árangur (2000–...)

## Tenglar

* Djurgårdens IF Dam - Vefur félagsins
Hólmfríður Magnúsdóttir

**Hólmfríður Magnúsdóttir** (f. 20. september 1984) er íslensk fyrrum knattspyrnukona. Árið 2010 var hún valin knattspyrnukona ársins af KSÍ. Hólmfríður spilaði fyrir hönd Íslands frá 2003 til 2017 og tók þátt í EM 2009 og 2013.

Eftir að hafa tilkynnt að hún væri hætt í mars 2021 þá snérist henni hugur mánuði seinna og hóf leik með Selfossi. Sumarið 2021 lék hún í 11 deildarleikjum og skoraði 3 mörk. Í ágúst 2021 tilkynnti Selfoss að Hólmfríður væri barnhafandi að sínu öðru barni og að skórnir væru endanlega komnir á hilluna.

## Landsliðsferill
Hólmfríður lék sinn fyrsta leik fyrir Ísland í 1–0 tapi í vináttuleik á móti Bandaríkjunum þann 16. febrúar 2003. Alls lék hún 113 landsleiki fyrir Íslands hönd og skoraði í þeim 37 mörk.

## Heimildir

## Tenglar
*Hólmfríður Magnúsdóttir á KSÍ.is
Skarð í vör

**Skarð í vör** og **skarð í góm** eru tveir náskyldir fæðingargallar sem geta orðið þegar samruni á efri vör og/eða gómi fósturs verður fyrir truflun. Vörin myndast ásamt nefinu á fimmtu til sjöundu viku og getur truflunin orðið öðru megin eða báðum megin við miðnesisgrófina og skarðið ýmist eitt eða tvö. Oftast nær skarðið í gegnum tanngarðinn en stundum er það þó eingöngu í vörinni sjálfri.

Gómurinn myndast seinna, á sjöundu til tólftu viku. Þá vaxa hliðar hans saman og mynda skil milli munnhols og nefhols en ef vöxturinn truflast verður gat þar á milli, svokallað gómskarð. Ef einstaklingur er með bæði góm- og vararskarð sem ná saman kallast það alskarð.

Þetta er tiltölulega algengur fæðingargalli og er talið að eitt af hverjum 600-800 börnum fæðist með hann.

Nú á tímum er skarð í vör og góm lagfært með skurðaðgerðum og þarf í flestum tilvikum nokkrar aðgerðir. Fyrsta aðgerð er oft gerð fljótlega eftir fæðingu til að auðvelda barninu að nærast og síðan eru fleiri aðgerðir gerðar á næstu mánuðum eða árum. Aðgerðir af þessu tagi takast yfirleitt mjög vel og örin verða lítið áberandi. Einstaklingar með skarð í vör eða góm þurfa þó í mörgum tilvikum á umfangsmiklum tannréttingum að halda. Sýking í miðeyra er líka mjög algeng meðal barna sem þannig er ástatt um og getur valdið heyrnarleysi eða heyrnar- og talgöllum sem þarf að lagfæra.

Barn með klofna vör á oftast erfitt með að sjúga brjóst eða pela og þarf því að gefa því vökva með skeið eða stútkönnu. Barni með klofinn góm er mun hættara við sýkingum en ella. Þetta varð til þess að fyrr á öldum dóu flest börn með skarð í vör á fyrstu vikum eða mánuðum og þurfti oftast mikla natni til að halda lífi í þeim. Það tókst þó stundum og þótt flestir sem komust á legg og voru með skarð í vör yrðu að sætta sig við gallann var snemma farið að gera aðgerðir til að reyna að laga hann og í *Bald's Leechbook*, enskri lækningabók frá 9. öld, er greinargóð lýsing á því hvernig sauma eigi saman skarð í vör. Slík aðgerð var gerð á Þorgils skarða Böðvarssyni af lækni við norsku hirðina 1245 og er það fyrsta lýtaskurðaðgerð sem vitað er til að gerð hafi verið á Íslendingi.

## Tenglar
* Breið bros - Samtök aðstandenda barna með skarð í vör og góm
Ásta Árnadóttir

**Ásta Árnadóttir** (f. 9. júní 1983) er íslensk fyrrum knattspyrnukona. Hún er sjúkraþjálfari Vals.

Ásta var þekkt fyrir flikk-flakk innköst og hefur gert myndband fyrir Knattspyrnusamband Evrópu þar sem hún sýndi hvernig á að gera það.

## Heimildir
*
Tyresö FF

**Tyresö Fotbollsförening** er sænskt knattspyrnufélag frá bænum Tyresö í Svíþjóð. Félagið var stofnað 1971 og er með lið bæði í karla- og kvennaflokkum. 

## Tengill

* Vefur félagsins
Fasarit

**Fasarit** eða **hamskiptarit** er rit í eðlisefnafræði, verkfræði og steindafræði sem sýnir hvernig hamur efna breytist eftir hita, þrýsting eða hlutfall íblöndunarefna.

## Dæmi
* Fasarit vatns
* Hamskiptarit járns

## Tenglar
*

## Heimildir
Sigurður Ragnar Eyjólfsson

**Sigurður Ragnar Eyjólfsson** (f. 1. desember 1973) er íslenskur knattspyrnuþjálfari og fyrrum atvinnumaður í knattspyrnu. Hann er nú þjálfari NSÍ Rúnavík í Færeyjum. Hanmd hefur þjálfað íslenska kvennalandsliðið í knattspyrnu og fleiri lið og verið fræðslustjóri KSÍ. Þann 20. desember framlengdi hann samning sinn við KSÍ til ársins 2012.

## Afrek
*Íslandsmeistari 2002, 2003

## Heimildir
Haukdælir

**Haukdælir** voru ein helsta valdaætt landsins frá því á landnámsöld og fram undir lok 13. aldar. Þeir eru kenndir við Haukadal í Biskupstungum en komnir í beinan karllegg frá Ketilbirni gamla, landnámsmanni á Mosfelli í Grímsnesi. Teitur sonur hans er sagður hafa byggt fyrstur bæ í Skálholti. Sonur hans var Gissur hvíti Teitsson, sem kom mikið við sögu kristnitökunnar og var faðir Ísleifs Gissurarsonar, fyrsta biskupsins í Skálholti. Einn þriggja sona Ísleifs var Gissur Ísleifsson biskup en annar var Teitur prestur í Haukadal, fósturfaðir Ara fróða, og hann er talinn ættfaðir Haukdæla. Hallur, sonur Teits, átti að verða biskup í Skálholti en andaðist í Hollandi á heimleið frá Róm árið 1150. Hann átti einn son, Gissur Hallsson stallara Sigurðar konungs munns og síðar lögsögumann og fræðimann í Haukadal. Gissur átti fjölda barna, þar á meðal Magnús biskup, Hall ábóta á Helgafelli, Þuríði móður Kolbeins Tumasonar og Þorvald Gissurarson í Hruna (d. 1235), föður Gissurar Þorvaldssonar sem er þekktastur allra Haukdæla og varð jarl yfir öllu Íslandi.

Ekki er fullvíst hvenær Haukdælir höfðu náð öllum völdum í Árnesþingi en það hefur verið á 11. öld eða snemma á 12. öld og samsvaraði valdasvæði þeirra nokkurn veginn Árnessýslu eins og hún er nú. Á Sturlungaöld voru þeir ein af fáum áberandi valdaættum í landinu og voru lengst af í bandalagi við Ásbirninga gegn Sturlungum.
Þorvaldur Gissurarson

**Þorvaldur Gissurarson** (d. 1. september 1235) goðorðsmaður í Hruna var íslenskur höfðingi á 12. og 13. öld. Hann var af ætt Haukdæla, sonur Gissurar Hallssonar í Haukadal og Álfheiðar Þorvaldsdóttur konu hans. Bræður hans voru Hallur ábóti á Helgafelli og í Þykkvabæ og Magnús biskup í Skálholti. Þorvaldur bjó í Hruna í Hrunamannahreppi frá 1182 og var helsti leiðtogi Haukdæla á fyrsta fjórðungi 13. aldar.

Þorvaldur var prestvígður og árið 1225 eða 1226 stofnaði hann með tilstyrk Snorra Sturlusonar Ágústínusarklaustur í Viðey. Hann varð sjálfur kanúki þar og stýrði klaustrinu til dauðadags 1235.

Þorvaldur var tvíkvæntur. Fyrri kona hans var Jóra, dóttir Klængs Þorsteinssonar biskups, og áttu þau fimm syni. Einn þeirra var Björn, fyrri maður Hallveigar Ormsdóttur, sem síðar giftist Snorra Sturlusyni. Annar var Teitur Þorvaldsson lögsögumaður í Bræðratungu. Síðari kona Þorvaldar var Þóra yngri, dóttir Guðmundar gríss Ámundasonar, allsherjargoða á Þingvöllum (d. 22. febrúar 1210). Sonur þeirra var Gissur Þorvaldsson.
Svartá (Skagafirði)

**Svartá** er bergvatnsá í vestanverðum Skagafirði, innarlega. Allmikið lindavatn er í ánni inn til hálendisins en dragáreinkennin fara vaxandi er utar dregur. Hún kemur upp á Eyvindarstaðaheiði og rennur um Svartárdal og síðan milli Neðribyggðar og Reykjatungu. Þar er foss í ánni sem heitir Reykjafoss. Nokkru neðan hans, í grennd við Vindheimamela breytir áin um nafn og heitir eftir það Húseyjarkvísl. Hún fellur neðan við Varmahlíð og til Héraðsvatna skammt fyrir innan Glaumbæ.

Í fornritum kemur fram að Jökulsá, eða hluti af Héraðsvötnum, rann þá vestur með Vindheimabrekkunum, og rann Svartá þá í jökulvatnið á þeim stað sem áin skiptir nú um nafn.

Margar ár á Íslandi bera nafnið Svartá. Flestar falla þær í jökulár og vatn þeirra, eða öllu heldur árbotninn, sýnist mjög dökkleitur, jafnvel svartur, í samanburði við hið ljósa og skollitaða jökulvatn. Þetta hefur vafalítið oftast orðið tilefni nafngiftarinnar.

## Einkennistölur
* Dragá og lindá
* Lengd: Svartá 40 km, Húseyjarkvísl 19 km
* Rennslismælir: Nr. 10, við Reykjafoss
* Mælitímabil: 1964–2007
* Vatnasvið ofan mælis: 393 km&sup2;, vatnasvið alls: 432 km&sup2;
* Meðalrennsli: 10,5 m&sup3;/s
* Hámarksrennsli: 183 m&sup3;/s (augnabliksrennsli)

## Heimildir
Svartárdalur (Skagafirði)

**Svartárdalur** er dalur innarlega í innsveitum Skagafjarðar og tilheyrði áður Lýtingsstaðahreppi en er nú hluti af Sveitarfélaginu Skagafirði. Hann er fremur stuttur og þar eru fáir bæir og sumir komnir í eyði. Landnámsjörðin Írafell er í dalnum. Um hann rennur áin Svartá. 

Annar Svartárdalur og önnur Svartá eru handan við fjallið Húnavatnssýslumegin og er þessum nöfnum stundum ruglað saman vegna nálægðar.

## Heimildir
* Hallgrímur Jónasson: *Árbók Ferðafélags Íslands*. Skagafjörður. Ferðafélag Íslands, 1946.
Vesturdalur

**Vesturdalur** er dalur sem liggur úr botni Skagafjarðar og sker sig langt inn í miðhálendið. Samhliða honum liggur Austurdalur. Þeir eru umluktir háum og bröttum fjöllum. 

Neðsti bær í Vesturdal að vestan er kirkjustaðurinn Goðdalir og skammt þar fyrir innan rennur Vestari-Jökulsá fram úr Hofsdal, sem gengur til suðurs inn í hálendið og er mjög langur. Hann er þröngur og óbyggður. Áin sem rennur eftir Vesturdal og fellur í Vestari-Jökulsá heitir aftur á móti Hofsá og er bergvatnsá að mestu. Hún er kennd við Hof, landámsjörð Eiríks Hróaldssonar, sem er þar fyrir innan og átti land allt suður að Hofsjökli.

Austan megin í dalnum eru nokkrir bæir, svo sem Bjarnastaðahlíð, Litlahlíð og Gil, og langt inni í dalnum er eyðibýlið Þorljótsstaðir, sem lengi var innsti bærinn þótt fleiri bæir væru enn innar á dalnum fyrr á öldum. Innan við Þorljótsstaði þrengist dalurinn mjög en er þó víða ágætlega gróinn, enda eru hér góð beitilönd og má víða sjá merki um búsetu. Inni í dalbotninum er svo Hraunþúfuklaustur, rústir þar sem þjóðsögur segja að eitt sinn hafi verið munkaklaustur sem lagst hafi af í Svartadauða en þar hafi síðar fundist ýmsir munir, svo sem kirkjuklukka. Engar heimildir eru þó til um klaustur eða aðra mannvist þarna og hefur þess verið getið til að rústirnar séu af gangnakofum.

## Heimildir
* Hallgrímur Jónasson: *Árbók Ferðafélags Íslands*. Skagafjörður. Ferðafélag Íslands, 1946.
* Hjalti Pálsson (ritstj.): *Byggðasaga Skagafjarðar* III. bindi. Lýtingsstaðahreppur. Sögufélag Skagfirðinga, 2004. ISBN 997-9861-134
Sandra Sigurðardóttir

**Sandra Sigurðardóttir** (f. 2. október 1986) er íslensk knattspyrnukona sem spilar í stöðu markvarðar. Hún hefur spilað fyrir Val, Stjörnuna og Þór/KA/KS í efstu deild á Íslandi.

Sandra spilaði í efstu deild 2001-2023. Þann 16. júní 2017 sló hún leikjamet Sigurlínar Jónsdóttur, fyrrum leikmanns KR og ÍA og varð þar með leikjahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu kvenna.

Sandra lagði hanskana á hilluna árið 2023 en snéri aftur í Val í ágúst sama ár.

## Viðurkenningar
*Knattspyrnumaður ársins á Siglufirði 2001.
*Íþróttamaður ársins 2002 á Siglufirði.
*Besti leikmaður Stjörnunnar 2008.
*Íslandsmeistari í knattspyrnu 2011, 2013, 2014 og 2019.
*Bikarmeistari í knattspyrnu 2012, 2013 og 2014.
*Leikjahæsti leikmaður í sögu efstu deildar. 

## Heimildir

## Ytri tenglar
*
KS

**KS** getur átt við:

* Kaupfélag Skagfirðinga
* Knattspyrnufélag Siglufjarðar, varð árið 2010 hluti af knattspyrnufélagi Fjallabyggðar

## Læknisfræði
* Kaposi sarkmein, krabbamein af völdum herpesvíruss 8.
* Klinefelter heilkenni

## Annað
* Kansas
* Kasmíríska
* Kommandittselskap, fyrirtækjafyrirkomulag í Noregi
Svartá

**Svartá** getur átt við:

* Svartá í Skagafirði
* Svartá í Austur-Húnavatnssýslu
* Svartá í Bárðardal
* Svartá hjá Vaðöldu í Ódáðahrauni
* Svartá á Holtamannaafrétti í Rangárvallasýslu
Glóðafeykir

**Glóðafeykir** er fjall í austanverðum Skagafirði, í miðjum Blönduhlíðarfjöllum beint á móti Varmahlíð, svipmikið, burstmyndað og klettótt ofan til en þó fremur auðgengt. Glóðafeykir, sem oft er kallaður **Feykir** eða **Feykirinn** er 910 m hár. 

Djúpir dalir ganga inn í Tröllaskagafjallgarðinn beggja vegna Glóðafeykis, Flugumýrardalur að norðan en Dalsdalur að sunnan. Tveir bæir standa uppi undir fjallsrótum, Flugumýri að norðan og Djúpidalur í mynni Dalsdals. Sagt er að Helga Sigurðardóttir, fylgikona Jóns Arasonar biskups, hafi sumarið 1551 falið sig í tjaldi í Húsgilsdragi á bak við Glóðafeyki fyrir hermönnum sem Danakonungur sendi til Hóla.

Ungmennafélag sem starfaði í Akrahreppi frá því snemma á 20. öld og til 1995 var nefnt eftir fjallinu, Ungmennafélagið Glóðafeykir. Héraðsfréttablaðið Feykir er einnig kennt við fjallið.

## Heimildir
* Hallgrímur Jónasson: Árbók Ferðafélags Íslands. Skagafjörður. Ferðafélag Íslands, 1946.
* Hjalti Pálsson (ritstj.): *Byggðasaga Skagafjarðar* IV. bindi. Akrahreppur. Sögufélag Skagfirðinga, 2007. ISBN 978-9979-861-15-7}
Þóra Björg Helgadóttir

**Þóra Björg Helgadóttir** (f. 5. maí 1981) er íslensk knattspyrnukona og reyndasti markmaður íslenska landsliðsins. Hún leikur nú með Kolbotn IL í Noregi. Hún er yngri systir Ásthildar Helgadóttur fyrrum landsliðskonu í knattspyrnu.

## Afrek
Áttfaldur Íslandsmeistari með Breiðabliki og KR.
Sexfaldur bikarmeistari með Breiðabliki og KR.

## Viðurkenningar
Íþróttamaður Kópavogs 2005 og 2006.

## Heimildir
*
Djúpidalur (Skagafirði)

**Djúpidalur** er bær í Blönduhlíð í Skagafirði og stendur í mynni Dalsdals, sem gengur inn til austurs sunnan við fjallið Glóðafeyki. Dalurinn greinist um Tungufjall (eitt af þremur með því nafni í Blönduhlíðarfjöllum) og ganga álmurnar langt inn í fjallgarðinn. Um dalinn fellur Djúpadalsá eða Dalsá og er í djúpu og allhrikalegu gili í dalsmynninu. Hún hefur myndað víðáttumiklar eyrar á láglendinu sem eru nú að gróa upp. Þar á eyrunum var Haugsnesbardagi háður 1246. Kirkja eða bænhús var í Djúpadal fyrr á öldum en lagðist af snemma á 18. öld.

Mera-Eiríkur Bjarnason, sem var bóndi í Djúpadal frá 1733, var frægur fyrir hrossaeign sína og átti í útistöðum við Skúla Magnússon sýslumann á Stóru-Ökrum, sem reyndi að sanna á hann tíundarsvik en tókst ekki. Frá Mera-Eiríki er Djúpadalsætt og búa afkomendur hans enn í Djúpadal.

## Heimildir
* Hjalti Pálsson (ritstj.): *Byggðasaga Skagafjarðar* IV. bindi. Akrahreppur. Sögufélag Skagfirðinga, 2007. ISBN 978-9979-861-15-7}
* Hallgrímur Jónasson: Árbók Ferðafélags Íslands. Skagafjörður. Ferðafélag Íslands, 1946.
* 
*
Vestari-Jökulsá

**Vestari-Jökulsá** eða **Jökulsá vestri** er jökulá í Skagafirði. Upptök hennar eru í norðvesturhorni Hofsjökuls í mörgum kvíslum sem sameinast svo og falla til norðurs. Áin rennur fyrst um tiltölulega hallalítið og slétt land og síðan í djúpu gljúfri, Þröngagili, og síðan eftir löngum dal uns hún fellur til norðausturs ofan í Vesturdal. Þar rennur Hofsá í ána og síðan fellur hún stuttan spöl eftir Vesturdal, sameinast Austari-Jökulsá við Tunguháls og eftir það nefnast árnar Héraðsvötn.

Rætt hefur verið um að virkja Jökulsárnar báðar og hafa ýmsir virkjunarmöguleikar verið skoðaðir þótt oftast sé rætt um virkjun við Villinganes, skammt neðan við ármótin. Aðrir vilja friðlýsa árnar.

Boðið er upp á flúðasiglingar bæði á Vestari- og Austari-Jökulsá og þykja árnar henta einkar vel til þeirra.

## Heimildir
* Hallgrímur Jónasson: *Árbók Ferðafélags Íslands*. Skagafjörður. Ferðafélag Íslands, 1946.
* Hjalti Pálsson (ritstj.): *Byggðasaga Skagafjarðar* II. bindi. Lýtingsstaðahreppur. Sögufélag Skagfirðinga, 2004. ISBN 978-9979-861-13-4
Oddur V. Gíslason

**Oddur Vigfús Gíslason** (8. apríl 1836 – 10. janúar 1911) var íslenskur guðfræðingur, sjómaður og baráttumaður. Hann barðist lengi vel fyrir því að íslenskir sjómenn lærðu að synda, einnig að sjómenn tækju með sér bárufleyg, sem var holbauja með lýsi í og lak lýsið í sjóinn og lygndi með því bárurnar, og ýmsum öðrum öryggisatriðum fyrir sjómenn. Oddur talaði fyrir því að sjómenn tækju upp að sigla á þilskipum í stað róðrarbáta. Horft hefur verið til Odds sem frumkvöðuls sjóslysavarna á Íslandi. 

Oddur var prestur, fyrst að Lundi í Borgarfirði frá 1875, svo á Stað í Grindavík var þar frá 1878 til 1894 þegar hann fluttist til Kanada og tók við preststörfum í Nýja Íslandi þangað til hann fluttist til Chicago og fór að læra til læknis á gamalsaldri og útskrifaðist kominn á áttræðisaldur.

Oddur stóði í mikilli útgáfustarfsemi, gaf meðal annars út fyrstu kennslubókina í ensku hér á Íslandi, gaf út fjölmörg rit tileinkuð sjómönnum og árið 1892 gaf hann út rit sem kallaðist *Sæbjörg* og fjallaði um ýmis mál sem honum þótti geta farið betur á Íslandi. Hann lést 10. janúar 1911, 74 ára gamall og var jarðsunginn í Brookside Cemetery í Winnipeg, Manitoba.

Björgunarskip björgunarsveitarinnar Þorbjörns í Grindavík er nefnt eftir Oddi.

Árið 2008 setti atvinnuleikhúsið GRAL upp einleikssýningu um Odd sem kallaðist *21 manns saknað* í leikstjórn Bergs Þórs Ingólfssonar. Verkið var svo aftur sett á svið á Act Alone hátíðinni á Ísafirði sumarið 2009.

## Heimildir
*Stutt grein um ævi Odds á www.ferlir.is
Stevie Ray Vaughan

**Stevie Ray Vaughan** (fæddur 3. október 1954, látinn 27. ágúst 1990) var bandarískur gítarleikari, söngvari og lagahöfundur. Gefnar hafa verið út 18 plötur með honum fram til þessa. Árið 2003 valdi *[[Rolling Stone]]-tímaritið* hann sem sjöunda mesta gítarleikara allra tíma og árið 2007 valdi tímaritið *Classic Rock* hann sem þriðju viltustu gítarhetjuna. Stærsta hluta ferilsins lék hann með hljómsveitinni Double Trouble, en með þeim öðlaðist hann frægð fyrir rafmagnaðan blúsgítarleik sinn.

## Tilvísanir
Austari-Jökulsá

**Austari-Jökulsá** eða **Jökulsá eystri** er jökulá í Skagafirði. Hún kemur upp við norðanverðan og norðaustanverðan Hofsjökul í nokkrum meginkvíslum og rennur alllanga leið til norðurs áður en komið er ofan í innstu drög Austurdals. Hún rennur svo langa leið norður dalinn og falla í hana margar þverár. Innan til í dalnum fellur áin á eyrum en þegar niður undir Skatastaði kemur er að henni djúpt og víða hrikalegt gljúfur. Við bæinn Kelduland koma Austari- og Vestari-Jökulsá saman og mynda Héraðsvötn, sem renna líka í gljúfrum fyrsta spölinn.

Áin er straumhörð, einkum þegar í gljúfrin kemur, og þykir henta sérlega vel til flúðasiglinga. Áætlanir hafa verið gerðar um að virkja ána eða árnar báðar en þau áform eru mjög umdeild og vilja sumir friðlýsa árnar.
Fuerteventura

**Fuerteventura** er hluti af Kanaríeyjum sem eru í Atlantshafinu utan við strönd Vestur-Afríku. Eyjan er í suðausturhluta klasans og um 100 km frá Afríku og er um 1660 km² að stærð, 100 km löng og 30 breið. Fuerteventura er næststærsta eyjan í klasanum á eftir Tenerife og en með lengstu hvítu sandstrendurnar. Það eru 152 aðskildar strendur og þar af eru 50 km með hvítum sandi og 25 km með svörtum.  Hæsta fjallið á Fuerteventura er Pico de la Zarza sem er rúmlega 800 m. Íbúafjöldi árið 2023 var um 124 þúsund og hefur vaxið töluvert undanfarin ár en árið 2005 voru tæplega 90 þúsund íbúar. Höfuðborgin heitir Puerto del Rosario. Árið 2009 var eyjan skráð sem náttúruverndarsvæði UNESCO.

## Tenglar
* Fuerteventura - Opinber vefsíða ferðamannaþjónustu Kanaríeyja
Heavisidefall

**Heavisidefall**, **þrepafall Heaviside** eða ***þrepafallið*** er ósamfellt fall, skigreint á mengi rauntalna þannig að það tekur gildið einn fyrir allar tölur stærri eða jafnar núlli, en núll annars.

## Stærðfræðileg skilgreining
Þrepafallið H(t) er skilgreint þannig:

H(t) = \left\{ 
\begin{matrix}
0 & t = 0
\end{matrix}
\right.


Í sumum tilfellum er notast við gildið ½ í *t* = 0.

## Tengt efni
* Deltufallið
* Formerkisfall
Auður Capital

**Auður Capital** var íslenskt fjármálafyrirtæki sem var stofnað árið 2007. Stofnendur þess voru Halla Tómasdóttir og Kristín Pétursdóttir. Fyrirtækið var í meirihlutaeigu stofnenda, starfsmanna og athafnakvenna. Auður hafði starfsleyfi sem verðbréfafyrirtæki og starfaði undir eftirliti FME.

Árið 2014 sameinuðust Auður Capital og Virðing hf undir nafni Virðingar. Árið 2017 keypti bankinn Kvika Virðingu og hefur notað vörumerkið Auði yfir tiltekna fjármálaþjónustu á netinu.

## Tenglar
* Auður - dóttir Kviku
Sleitustaðir

**Sleitustaðir** eða **Sleitu-Bjarnarstaðir** (**Sleitubjarnarstaðir**) er bær í Kolbeinsdal í austanverðum Skagafirði, eða raunar utan við mynni dalsins þótt hann teljist til hans. Bærinn er kenndur við landnámsmanninn Sleitu-Björn Hróarsson. Þar er svolítill vísir að þorpi, nokkur íbúðarhús, bílaverkstæði, bensínstöð og sjoppa. Frá Sleitustöðum var lengi töluverð rútuútgerð og höfðu Sleitustaðamenn meðal annars sérleyfi á Siglufjarðarleið.

## Sleitustaðavirkjun
Á Sleitustöðum er einkarekin virkjun í Kolku sem selur rafmagn inn á dreifikerfi RARIK. Sleitustaðavirkjun var tekin í notkun 1985. Afl virkjunarinnar er 200 kw. Eigandi hennar er einkafyrirtækið Sleitustaðavirkjun ehf.

## Tilvísanir
Kolka (á)

**Kolka** eða **Kolbeinsdalsá** (áður líka **Kolbeinsá**) er á sem á upptök í Tungnahryggsjökli og er oft nokkuð jökullituð. Næst upptökum skiptist áin í tvær kvíslar (um Tungnahrygginn); heitir sú eystri Kolka og sú vestari Tungnahryggsá. Stundum eru þær kallaðar Austurá og Vesturá. Kolka fellur eftir endilöngum Kolbeinsdal í Skagafirði og síðan norður með Óslandshlíð og til sjávar í Kolkuósi. Eftir að hafa runnið samhliða góðan spöl, koma Hjaltadalsá og Kolka saman neðan við bæinn Þúfur í Óslandshlíð, og heitir áin Kolka eftir það. Báðar árnar eru straumharðar með köflum og voru miklir farartálmar áður en þær voru brúaðar. Þær henta til flúðasiglinga þegar mikið vatn er í þeim. 

Árið 1985 var gerð einkarekin virkjun í Kolku við Sleitustaði, og selur hún rafmagn inn á dreifikerfi Rarik. Þar er stífla sem takmarkar fiskgengd upp eftir ánni.

Talsverð silungsveiði er í Kolku (sjóbleikja), meiri en í Hjaltadalsá. Neðan við stíflu safnast oft fyrir mikið af fiski, en þar fyrir ofan er staðbundinn urriði. Reynt hefur verið að rækta upp lax í ánum og hefur það borið nokkurn árangur, þó að laxveiði sé þar ekki mikil. Stangveiðifélag Reykjavíkur er með árnar og er hægt að kaupa veiðileyfi. 

## Einkennistölur
* Dragá með jökulþætti
* Lengd: 3+29 km
* Rennslismælir: Nr. 52, við Sleitustaði
* Mælitímabil: 1957–1988
* Vatnasvið ofan mælis: 161 km&sup2;, vatnasvið alls: 177 km&sup2;, með Hjaltadalsá: 483 km&sup2;
* Meðalrennsli: 7,0 m&sup3;/s
* Hámarksrennsli: 270 m&sup3;/s (augnabliksrennsli)
* Helstu þverár: Að austan: Heljará, Skíðadalsá og Ingjaldsá. Að vestan: Tungnahryggsá og Lambá. Neðan mælis: Hjaltadalsá.

## Tenglar
* Vefsíða SVFR
* Openstreetmap Kolka (Kolbeinsdalsá)
Óslandshlíð

**Óslandshlíð** er byggðarlag út með austanverðum Skagafirði og er framhald norðurhlíðar Kolbeinsdals út með ströndinni, undir Óslandshlíðarfjöllum. Innsti bærinn, næst Sleitustöðum, heitir Hlíðarendi en yst eru Miðhús og síðan tekur Deildardalur við inn til landsins en utan við Grafará er Höfðaströnd með sjónum. Sveitin er kennd við bæinn Ósland, utarlega í hlíðinni.

## Heimildir
Deildardalur

**Deildardalur** er dalur í Skagafirði austanverðum, liggur upp frá Höfðaströnd til suðausturs á bak við Óslandshlíðarfjöllin. Nokkru innan við byggðina deilist hann í Seljadal eða Austurdal og Vesturdal og á milli þeirra er Tungufjall, mjótt og hvasst eins og fleygur. Um dalinn rennur Deildará, sem heitir Grafará neðar. Í botni dalsins er Deildardalsjökull. 

Nokkrir bæir eru í dalnum. Ný rétt var tekin í notkun þann 8. september, 2007 í Deildardal en á Deildarlalsafrétt eiga allmargar jarðir í Óslandshlíð og á Höfðströnd upprekstur. 

## Tilvísanir
Grafará (Höfðaströnd)

**Grafará** er bergvatnsá í austanverðum Skagafirði og er hún kennd við bæinn Gröf á Höfðaströnd. 

Áin rennur um botn Deildardals og heitir þar *Deildará*, síðan milli Óslandshlíðar og Höfðastrandar hjá Gröf og til sjávar í Grafarósi, rétt sunnan við Hofsós. Nokkur veiði er í ánni, aðallega sjóbleikja, en þó hefur fengist þar bæði urriði og lax.

## Heimildir
* Hallgrímur Jónasson: *Árbók Ferðafélags Íslands.* Skagafjörður. Ferðafélag Íslands, 1946.
*
Grafarós

**Grafarós** á Höfðaströnd, skammt sunnan við Hofsós, er ós Grafarár og þar lentu skip stundum fyrr á öldum. Þar var komið á fót verslun árið 1835 og var þar um skeið annar helsti verslunarstaður héraðsins. Verslunin var lögð niður árið 1915. Þar sjást rústir eftir verslunar- og íbúðarhús og eru þær friðlýstar.

## Heimildir
* Hallgrímur Jónasson: *Árbók Ferðafélags Íslands*. Skagafjörður. Ferðafélag Íslands, 1946.
*
Gröf á Höfðaströnd

**Gröf** er innsti bær á Höfðaströnd við austanverðan Skagafjörð. Þar fæddist Hallgrímur Pétursson sálmaskáld árið 1614. Á 17. öld fékk Gröf það hlutverk að vera aðsetur biskupsekkna og ein þeirra sem þar bjuggu lengst var Ragnheiður Jónsdóttir, ekkja Gísla biskups Þorlákssonar. Gísli maður hennar, sem dó 1684, mun hafa látið reisa kirkjuna eða bænhúsið sem enn stendur í Gröf eða endurbyggja hana úr eldra guðshúsi, en í Gröf hafði verið bænhús í kaþólskum sið og áfram eftir siðaskipti.

Grafarkirkja er með minnstu guðshúsum og er elsta kirkja landsins að stofni til og jafnframt eina stafkirkjan. Guðmundur smiður Guðmundsson í Bjarnastaðahlíð í Vesturdal, helsti smiður Skagfirðinga á 17. öld, sem gerði skírnarfontinn í Hóladómkirkju, er talinn hafa skreytt kirkjuna og hugsanlega einnig smíðað hana. Kirkjan var lögð niður með konungsbréfi 1765 eins og margar aðrar kirkjur og síðan lengi notuð sem skemma. Hún komst í umsjá Þjóðminjasafnsins 1939 og gerð upp um 1950 en þá reyndist viðurinn svo fúinn að honum var öllum skipt út og nýjar fjalir sniðnar og útskornar nákvæmlega eftir þeim gömlu. Hún var endurvígð 1953. Kirkjugarðurinn var um sama leyti endurhlaðinn eftir veggjaleifum sem enn mótaði fyrir og er hann hringlaga. Klukknaportið er nýtt en smíðað í stíl við kirkjuna.

## Tilvísanir
Mansöngur

**Mansöngur** er ástarsöngur til konu en man þýðir kona. Mansöngur í kveðskap er ortur undir kvæðum hætti, það er rímnahætti, og er oftast formáli rímu í rímnaflokki. Þar yrkir höfundur, venjulega karlkyns, um konu sem hann hefur lagt ást á en oftast þó ekki fengið. Þess vegna eru mansöngvar oft tregafullir en þeir breyttust síðar og fjölluðu þá í auknum mæli um önnur efni, til dæmis um ættjarðarást eða leiða yfir því að fáir kunni að meta kveðskapinn.
Unadalur

**Unadalur** er dalur við austanverðan Skagafjörð og liggur til austurs upp frá Hofsósi, norðan við Deildardal. Hann er fremur breiður og þar er töluvert undirlendi og nokkrir bæir. Áin sem rennur um dalinn heitir Unadalsá ofan til en Hofsá neðar. Mjög snjóþungt er oft í dalnum á veturna. Fyrir botni Unadals er Unadalsjökull, einn af fjölmörgum daljöklum Tröllaskagans. Um hann liggur forn fjallvegur til Svarfaðardals.

Í Landnámu er ekkert sagt um hver nam norðurhluta Deildardals og suðurhluta Unadals en hins vegar er þar talað um Una í Unadal og getur verið að hann hafi verið landnámsmaður þar en fallið niður í frásögn Landnámuhöfundar.

## Heimildir
Hofsá (Höfðaströnd)

**Hofsá** er bergvatnsá á Höfðaströnd í Skagafirði. Áin kemur úr Unadal og heitir þar Unadalsá en breytir um nafn er hún kemur út úr dalsmynninu og liggja þar að henni sléttar grundir þar sem hún liðast framhjá kirkjustaðnum Hofi og til sjávar á Hofsósi.

## Heimildir

## Tenglar
* Openstreetmap Hofsá
Fergie

**Fergie** getur átt við:

* Sir Alex Ferguson (f. 1941), framkvæmdastjóra Manchester United FC
* Söruh hertogaynju af York (f. 1959), fædd Sarah Margaret Ferguson, fyrrverandi meðlimur bresku konungsfjölskyldunnar
* Stacy Ferguson (f. 1975), söngkonu
* Barry Ferguson, skoskan knattspurnuleikmann
* Fergie, plötusnúð og fyrrverandi þáttastjórnanda á BBC 1
* Fergie MacDonald, skoskan dansara
* Ferguson Jenkins, fyrrverandi hafnaboltaleikmann
Hof á Höfðaströnd

**Hof á Höfðaströnd** er bær og kirkjustaður í Skagafirði, skammt ofan við Hofsós. Þar var prestssetur áður. Hofskirkja er timburkirkja, reist á árunum 1868-1870 og er hún friðuð.

Hof var höfuðból og þar bjuggu oft höfðingjar fyrr á öldum, svo sem:

* Brandur Jónsson lögmaður (d. 1494) 
* Hrafn Brandsson yngri, sem bjó þar áður en hann náði Glaumbæ af Teiti Þorleifssyni 
* Magnús Björnsson lögréttumaður, sonarsonur Jóns Arasonar
* Skúli Magnússon, síðar landfógeti, bjó líka á Hofi fyrstu árin sem hann var sýslumaður Skagfirðinga

Pálmi Jónsson, stofnandi Hagkaupa, fæddist á Hofi 3. júní 1923 og ólst þar upp. Lilja dóttir hans keypti Hof og réðst þar í allmiklar framkvæmdir, meðal annars reist íbúðarhús sem hönnuðirnir hjá Studio Granda fengu Sjónlistarverðlaunin 2007 fyrir. Það var einnig tilnefnt til Arkitektaverðlauna Evrópusambandsins.

## Heimildir
Úlfsstaðir

**Úlfsstaðir** er bær í framanverðri Blönduhlíð í Skagafirði og hefur verið giskað á að jörðin sé landnámsjörð Hjálmólfs (eða Hjálmúlfs) sem þarna nam land og kennd við hann. 

Úlfshaugur er á milli Úlfsstaða og Kúskerpis og er sagt að þar liggi Hjálmúlfur. Hann var heiðinn og á að hafa sagt erfingjum sínum að hann vildi vera heygður þar sem minnstar líkur væru til að klukknahljóð heyrðist. Úlfshaugur er mitt á milli kirknanna á Silfrastöðum og Miklabæ en þegar þjóðsagan varð til hefur líklega verið gleymt að kirkja var á Úlfsstöðum í kaþólskri tíð en var snemma lögð af, svo að ekki hefur Úlfur sloppið við klukknahringingarnar. Þar sem kirkjugarðurinn hafði verið var kartöflugarður seinna og komu öðru hverju upp mannabein með kartöflunum.

## Heimildir
* Hjalti Pálsson (ritstj.): *Byggðasaga Skagafjarðar* IV. bindi. Akrahreppur. Sögufélag Skagfirðinga, 2007. ISBN 978-9979-861-15-7
Paolo Villaggio

**Paolo Villaggio** (30. desember 1932 – 3. júlí 2017) var ítalskur rithöfundur, leikari og leikstjóri. Hann var þekktastur fyrir hlutverk sitt sem ólánsami skrifstofumaðurinn Ugo Fantozzi sem var leiksoppur bæði valdamikilla stjórnenda og eigin metnaðar. Fantozzi var efni tíu gamanmynda frá 1975 til 1999 en kom upphaflega fram í útvarpsþætti sem Villaggio stýrði árið 1968. 1971 kom út bók með stuttum sögum af ævintýrum Fantozzi sem varð grunnur fyrir handrit fyrstu kvikmyndanna.
Deltufallið

**Deltufallið**, stundum kallað **Deltufall Diracs** til heiðurs eðlisfræðingsins Paul Diracs, er ósamfellt fall, sem er óendanlegt í einum punkti, en núll annars staðar. Fallið er táknað með gríska bókstafnum δ.

## Skilgreining

: \delta(x) = \begin{cases} +\infty, & x = 0 \\ 0, & x \ne 0 \end{cases},

sem einnig má setja fram með óendanlegu heildi:
:\int_{-\infty}^\infty \delta(x) \, dx = 1.
## Sja einnig
* Formerkisfall
* Þrepafallið
Stenka Rasín

**Stenka Rasín** (1630 – 1671) leiddi uppreisn Don-Kósakka gegn Rússakeisara á sautjándu öld en hjó einnig strandhögg við bakka Volgu og fleiri fljóta í Rússlandi. Hann hefur verið kallaður nokkurs konar Hrói höttur Rússlands. Endalok hans urðu þau að menn keisarans náðu honum og tóku af lífi. Minning hans lifir fram á þennan dag, ekki síst vegna samnefnds söguljóðs sem notið hefur vinsælda. Jón Pálsson frá Hlíð (1892 – 1938) þýddi kvæðið á íslensku.
Yfirborð

Með **yfirborði** hlutar er átt við tvívíðan flöt, sem afmarkar hlutinn frá öðrum hlutum og umhverfinu. Í grannfræði er yfirborð tvívíð grannvíðátta. Í þremur víddum má hugsa sér hlut sem mengi allra punkta hlutarins, en jaðar mengisins mundi þá samsvara yfirborði hans. Með yfirborði vökva í eðlis- og efnafræði er átt við láréttan flöt vökvans, sem er samsíða yfirborði jarðar.

Pappírsblað hefur tvö yfirborð, en kleinuhringur, Möbiusarborði og Kleinflaska aðeins eitt.
Guðný Böðvarsdóttir

**Guðný Böðvarsdóttir** (um 1147 – 7. nóvember 1221) var íslensk kona á 12. og 13. öld, dóttir Böðvars Þórðarsonar í Görðum á Akranesi. Hún giftist Hvamm-Sturlu 1160 og átti með honum fimm börn, dæturnar Helgu og Vigdísi og synina Þórð, Sighvat og Snorra Sturlusyni. Eftir lát Sturlu 1183 tók Guðný saman við Ara sterka Þorgilsson, en hann dó 1188.

Guðný bjó áfram í Hvammi um langt skeið en síðustu æviárin dvaldi hún í Reykholti og dó þar. Hún fóstraði Sturlu Þórðarson, sonarson sinn, og arfleiddi hann að eigum sínum en Snorri tók arfinn undir sig eftir lát hennar.
Ari Þorgilsson sterki

**Ari sterki Þorgilsson** (d. 18. júní 1188) var íslenskur goðorðsmaður á 12. öld. Hann bjó á Stað á Ölduhrygg á Snæfellsnesi og var sonur Þorgils prests á stað, sonar Ara fróða. Ari átti hálft Þórsnesingagoðorð. Hann var kvæntur Kolfinnu, dóttur Gissurar Hallssonar, og átti með henni eina dóttur, en eftir lát Hvamm-Sturlu 1183 tók hann saman við Guðnýju Böðvarsdóttur ekkju hans og *gerðust með þeim kærleikar miklir*, eins og segir í Sturlungu. Þau Guðný fóru síðar til Noregs en áður gekk Þórður sonur Guðnýjar að eiga Helgu dóttur Ara og fékk forræði yfir búi hans og goðorði. Ari dó í Noregi; hann var að bera langskipsrá með öðrum mönnum en þeir hlupu undan af því að þeir vissu að hann var sterkari en aðrir menn en hann sligaðist undan ránni og beið bana. Guðný kom aftur heim eftir lát hans og bjó lengi í Hvammi.
Sæmundur Jónsson

**Sæmundur Jónsson** (1154 – 7. nóvember 1222) var íslenskur goðorðsmaður á 12. og 13. öld. Hann bjó í Odda á Rangárvöllum og var af ætt Oddaverja, sonur Jóns Loftssonar í Odda og afkomandi Sæmundar fróða. Hann erfði ríki föður síns og naut mikillar virðingar. Um daga hans fór þó veldi Oddaverja heldur hnignandi, einkum eftir lát Páls biskups bróður Sæmundar 1211, og í valdabaráttu Sturlungaaldar voru þeir í aukahlutverki þótt þeir væru enn ein helsta höfðingjaættin og Sæmundur og börn hans kæmu víða við sögu.

Sæmundur var tvígiftur og átti einnig börn með frillum sínum. Á meðal barna hans má nefna Hálfdan á Keldum, mann Steinvarar Sighvatsdóttur, Helgu síðari konu Kolbeins unga, Solveigu konu Sturlu Sighvatssonar, Margréti konu Kolbeins kaldaljóss og móður Brands Kolbeinssonar, og Harald, Andrés, Vilhjálm og Filippus, sem allir voru goðorðsmenn nema Vilhjálmur, sem var prestur í Odda. Nöfn þeirra bræðra voru nýstárleg á sinni tíð og voru þeir hver um sig með allra fyrstu Íslendingum til að bera nafn sitt. Raunar hélst frumleiki í nafngjöfum áfram í ættinni því að á meðal barna bræðranna má nefna Theobaldo og Kristófórus Vilhjálmssyni og Randalín Filippusdóttur, og sonarsonur eins þeirra hét Karlamagnús.
F-4 Phantom II

**McDonnell Douglas F-4 Phantom II** er tveggja sæta, tveggja hreyfla orrustuþota og létt sprengjuflugvél sem McDonnell Aircraft þróaði fyrir bandaríska sjóherinn. Vélin reyndist fjölhæf og var tekin í notkun af bandaríska sjóhernum, landgönguliðinu og flughernum. Vélin var notuð í Víetnamstríðinu.

Vélin var fyrst tekin í notkun árið 1960 og var notuð á 7., 8. og 9. áratugnum en var svo skipt út fyrir F-15 Eagle og F-16 Fighting Falcon þoturnar í flughernum; F-14 Tomcat og F/A-18 Hornet þoturnar í sjóhernum og F/A-18 í landgönguliðinu. Hún var enn í takmarkaðri notkun í Persaflóastríðinu en notkun hennar var endanlega hætt árið 1996. Ellefu aðrar þjóðir notuðu F-4 Phantom II vélar, það á meðal Ísrael og Íran.

Alls voru 5195 F-4 Phantom II-vélar framleiddar á árunum 1958 til 1981.

## Ítarefni
* Angelucci, Enzo. *The American Fighter* (Sparkford, Somerset: Haynes Publishing Group, 1987).
* Donald, David og Jon Lake (ritstj.). *McDonnell F-4 Phantom: Spirit in the Skies* (London: AIRtime Publishing, 2002).
* Dorr, Robert F. og Jon Lake. *Fighters of the United States Air Force* (London: Temple Press, 1990).
* Lake Jon. *Phantom Spirit in the Skies* (London: Aerospace Publishing, 1992).
* Swanborough, Gordon og Peter Bowers. *United States Military Aircraft Since 1909* (Washington, D.C.: Smithsonian, 1989).
* Swanborough, Gordon og Peter Bowers. *United States Navy Aircraft since 1911* (London: Putnam, 1976).
* Thornborough, Anthony M. og Peter E. Davies. *The Phantom Story* (London: Arms and Armour Press, 1994).

## Tenglar

* Saga F-4 Phantom II á Boeing.com
* Heimasíða F-4 Phantom II Society
Northrop F-5

**Northrop F-5A/B Freedom Fighter** og **F-5E/F Tiger II** eru léttar orrustuþotur, hannaðar af Northrop í Bandaríkjunum. Framleiðsla vélanna hófst á 7. áratugnum en vélarnar eru enn í notkun í flugherjum víða um heim. 

## Ítarefni
* Crosby, Francis. *Fighter Aircraft* (London: Lorenz Books, 2002).
* Dorr, Robert F. og Donald David. *Fighters of the United States Air Force* (London: Aerospace Publishing, 1990).
* Scutts, Jerry. *Northrop F-5/F-20* (London: Ian Allan, 1986).
* Shaw, Robbie. *F-5: Warplane for the World* (St. Paul, Minnesota: Motorbooks, 1990).

## Tenglar

* F-5 síða  á vef safns bandaríska flughersins
F-8 Crusader

**F-8 Crusader** (upphaflega **F8U**) er bandarísk eins hreyfils orrustuþota sem var framleidd af Vought. Hún leysti af hólmi Vought F-7 Cutlass. Fyrstu tilraunagerðinni af F-8 var flogið í febrúar árið 1955. Hún var síðasta bandaríska orrustuþotan sem hafði vélbyssu sem meginvopn. Þotan var notuð í Víetnamstríðinu. 

## Ítarefni
* Grant, Zalin. *Over the Beach: The Air War in Vietnam* (Pocket Books, 1988). 
* Grossnick, Roy A. og William J. Armstrong. *United States Naval Aviation, 1910–1995* (Annapolis, MD: Naval Historical Center, 1997).
* Mersky, Peter. *F-8 Cusader Units of the Vietnam War* (Oxford: Osprey Publishing, 1998).

## Tenglar
F-14 Tomcat

**Grumman F-14 Tomcat** er bandarísk tveggja hreyfla, tveggja sæta orrustuþota. Hún var megin orrustuþota bandaríska sjóhersins á árunum 1974 til 2006.

Vélin leysti af hólmi F-4 Phantom II, sem verið hafði megin orrustuþota sjóhersins. Vélin var einnig seld til Írans árið 1976 og er enn í notkun þar. Bandaríski sjóherinn lét af notkun vélarinnar árið 2006 en þá tók F/A-18E/F Super Hornet við sem megin orrustuþotan.

## Ítarefni
* Crosby, Francis. *Fighter Aircraft* (London: Lorenz Books, 2002).
* Eden, Paul. *Modern Military Aircraft* (Phoenix, Arizona: Amber Books, 2004).
* Holmes, Tony. *US Navy F-14 Tomcat Units of Operation Iraqi Freedom* (London: Osprey Publishing Limited, 2005).

## Tenglar

* TomcatsForever.com , vefsíða tileinkuð F-14 vélum.
F-15 Eagle

**F-15 Eagle** er bandarísk tveggja hreyfla orrustuþota sem var hönnuð og framleidd af McDonnell Douglas (nú Boeing) til þess að ná og halda yfirráðum í lofti. Vélin var hönnuð fyrir flugher Bandaríkjanna og flaug fyrst í júlí árið 1972. Búist er við að F-15 vélar verði í notkun til ársins 2025. Smíðaðar hafa verið um tólfhundruð F-15 vélar en auk bandaríska flughersins eru þær í notkun hjá flugherjum Japans, Ísraels og Sádi-Arabíu.

## Ítarefni
* Bowman, Martin W. *US Military Aircraft* (London: Bison Books Ltd., 1980).
* Braybrook, Roy. *F-15 Eagle* (London: Osprey Aerospace, 1991).
* Crickmore, Paul. *McDonnell Douglas F-15 Eagle* (New York: Smithmark Books, 1992).
* Davies, Steve. *Combat Legend, F-15 Eagle and Strike Eagle* (London: Airlife Publishing, Ltd., 2002).
* Davies, Steve og Doug Dildy. *F-15 Eagle Engaged, The World's Most Successful Jet Fighter* (London: Osprey Publishing, 2007).
* Fitzsimons, Bernard. *Modern Fighting Aircraft, F-15 Eagle* (London: Salamander Books Ltd., 1983).
* Gething, Michael J. *F-15 Eagle* (New York: Arco, 1983).
* Gething, Michael J. og Paul Crickmore. *F-15* (New York: Crescent Books, 1992).
* Jenkins, Dennis R. *McDonnell Douglas F-15 Eagle, Supreme Heavy-Weight Fighter* (Arlington, TX: Aerofax, 1998).

## Tenglar

* Upplýsingasíða um F-15 Eagle hjá bandaríska flughernum
* Saga F-15 Eagle á Boeing.com