Varðskipið Baldur (1974)

**Varðskipið ''Baldur*** var [[varðskip]] sem var í notkun hjá [[Landhelgisgæsla Íslands|Landhelgisgæslu Íslands]] á árunum 1975 til 1977. Skipið var nefnt eftir [[Baldur|Baldri]], syni [[Óðinn|Óðins]] í [[norræn goðafræði|norrænu goðafræðinni]], og var annað skipið til að bera nafnið. Það þjónaði í þriðja [[Þorskastríðin|þorskastríðsátökum Íslands og Bretlands]]. Kantaður skut­ur *Baldurs* og gálgarn­ir reyndust breskum skipum skeinuhætt og með þeim sló varðskipið þrjár freigátur úr leik í átökunum.

==Saga==
*Baldur* EA 124 var smíðaður í [[Pólland|Póllandi]] sem [[skuttogari]] fyrir Aðal­stein Lofts­son, út­gerðarmann á [[Dalvík]], og kom til landsins í júní 1974. Ári síðar höfðu forsendur breyst hjá útgerðinni og keypti íslenska ríkið skipið til að nota sem hafrannsóknarskip. Hann var systurskip [[Varðskipið Ver|*Ver* AK-200]] sem var einnig notaður sem varðskip í þriðja þorskastríðinu.

===Þriðja Þorskastríðið===

Í desember 1975 var *Baldur* færður til Landhelgisgæslunnar og breytt í varðskip til að þjóna í þriðju þorskastríðsdeilunni gegn Bretlandi undir stjórn Höskuldar Skarphéðinssonar skipstjóra. Megintilgangur skipsins var að skera net breskra togara sem stunduðu veiðar innan 200 sjómílna fiskveiðilögsögunnar sem Ísland gerði tilkall til. Til að mæta því sendu Bretar nokkrar freigátur og dráttarbáta til að vernda bresku togarana. Þann 12. febrúar 1976 var *Baldur* eltur af HMS *Diomede* sem endaði með að skipin skullu saman og skemmdust bæði. Þann 28. febrúar lenti HMS *Yarmouth* í árekstri við skut *Baldurs*, sem skemmdi stefni freigátunnar mikið, og neyddi hana til að yfirgefa landhelgina með aðstoð [[Royal Maritime Auxiliary Service|RMAS]] *Rollicker*. *Yarmouth* gekkst undir viðgerðir í Chatham í Bretlandi þar sem skipið fékk nýtt stefni. Þann 10. mars, eftir að hafa komist hjá nokkrum árekstratilraunum HMS *Mermaid*, lenti *Baldur* í árekstri við *Diomede* og varð fyrir skemmdum. Þann 26. mars rakst HMS *Galatea* á skut *Baldurs* og skemmdist stefni freigátunnar. Daginn eftir mætti *​​Baldur* enn og aftur *Diomede*. Að þessu sinni skemmdist freigátan mikið eftir árekstur við skut *Baldurs*, en um 6 metra löng rifa opnaðst á bakborðshlið freygátunnar sem sló hana úr leik. Í kjölfar árekstursins kom *Galatea* á vettvang með byssur sínar mannaðar og varaði *Baldur* við frekari ágangi við breska fiskiskipaflotann. *Galatea*, ásamt HMS *Juno* og dráttarbátnum *Lloydsman* eltu síðan *Baldur* þar til hann komst inn fyrir 12 mílna lögsöguna. Þann 6. maí gerðu *Mermaid*, *Galatea* og dráttarbáturinn *Statesman* tilraun til að sigla á *Baldur*. Eftir að *Mermaid* náði höggi á *Baldur* slengdi varðskipið skutnum í freigátuna með þeim afleiðingum að 1,5 metra langt gat opnaðist á hlið hennar. Þann 22. maí lentu *Baldur* og HMS *Eastbourne* í árekstri og skemmdust bæði skipin, *Eastbourne* þó öllu meira því það varð dæmt ósjófært í kjölfarið og breytt í kennsluskip.

===Seinni ár===
Þann 24. maí 1977 var skipið flutt til sjávarútvegsráðuneytisins þar sem hann fékk nafnið *Hafþór* og breytt í hafrannsóknarskip undir Haf- og ferskvatnsrannsóknastofnun Íslands. Árið 1984 var skipinu breytt í frystitogara og leigt til rækjuvinnslu á [[Ísafjörður|Ísafirði]]. Í júlí 1988 var skipið gripið við ólöglegar veiðar innan [[Grænland|grænlensku]] fiskveiðilögsögunnar. Árið 1990 keypti útgerð á Ísafirði skipið og nefndi það *Skutull'' ÍS 180. Það þjónaði síðar ýmsum fyrirtækjum til ársins 2013. Árið 2020 var skipið selt í brotajárn.

## Í sjónvarpi
Árið 2020 þjónaði skipið sem sögusvið í íslensku sjónvarpsþáttunum Ófærð.

## Tilvísanir