open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gæludýrin

**Gæludýrin** (e. *The Pets*, þ. *Die Haustiere*, d. *Kæledyrene*) er skáldsaga eftir íslenska rithöfundinn Braga Ólafsson sem kom út árið 2001. Gæludýrin var tilnefnd til Íslensku bókmenntaverðlaunanna 2001 og Menningarverðlauna DV 2002. Hún hefur verið gefin út í Danmörku í danskri þýðingu, Þýskalandi í þýskri þýðingu og Bandaríkjunum í enskri þýðingu. Bókin fékk víða góða dóma bæði á Íslandi og erlendis. Bókin er 248 blaðsíður og er önnur skáldsaga Braga.

## Tenglar
* Um Gæludýrin á vef Bjarts
* ''Kafka light'', bókmenntagagnrýni í DV 21. nóvember 2001
Helgi Styrsson

**Helgi Styrsson** (d. eftir 1430) var íslenskur sýslumaður og hirðstjóri á 15. öld. Hann bjó á Krossi í Landeyjum. Ætt hans er óþekkt.

Helgi var einn af þeim sem skrifuðu undir hyllingarbréf Eiríks konungs af Pommern á Alþingi 1419 og hefur því verið í hópi helstu höfðingja landsins. Í bréfi frá 11. apríl 1420, um óleyfilega vetursetu sex enskra kaupmanna í Vestmannaeyjum, er hann sagður sýslumaður þar. Í bréfi til Eiríks konungs sem skrifað er á Alþingi sama sumar virðist hann vera orðinn hirðstjóri eða umboðsmaður hirðstjóra ásamt Þorsteini Helmingssyni (Ólafssyni). Í öðru bréfi sem skrifað er seinna um sumarið kallar hann sig hirðstjóra sunnan og austan.

Sonur Helga var Teitur bóndi í Stóradal undir Eyjafjöllum.

## Heimildir
* *[[Íslenskt fornbréfasafn]]*, 9. bindi, Reykjavík 1909-1913.
Skýjaskógur

**Skýjaskógur** (eða **þokuskógur**) er sígrænn skógur í hitabelti eða heittempraða beltinu og er aðeins að finna í röku fjalllendi. Fimm skýjaskógar í heiminum eru verndaðir. Í Monteverde á Kosta Ríka er að finna einn slíkan og er hann talinn einn best varðveitti skýjaskógur í heimi og vera aðgengilegastur af þeim öllum. Í einu tölublaði
*[[Nature]]* skrifaði hópur vísindamanna frá Bandaríkjunum og Japan um tilraunir þeirra til að gera líkan af framtíð skýjaskóga. Þeir spá því að eftir því sem koltvíildismagn í andrúmslofti jarðar haldi áfram að aukast muni skýjahulan yfir Monteverde og öðrum skýjaskógum í hitabeltinu halda áfram að hækka. Þetta töldu þeir að myndi leiða til þess að fleiri tegundir, sem lifa hátt yfir sjávarmáli deyi út.
NORDUnet

**NORDUnet** er samstarf milli rannsóknarneta Norðurlandanna fimm. Aðilar að NORDUnet eru:
* Forskningsnettet í Danmörku
* FUNET í Finnlandi
* RHnet á Íslandi
* SUNET í Svíþjóð
* UNINETT í Noregi

Þessi net tengjast sín á milli um NORDUnet sem líka tengir þau við GÉANT-netið í Evrópu og einkarekna netþjónustuaðila. 

NORDUnet varð til upp úr NORDUNET-áætluninni hjá Norrænu ráðherranefndinni 1980-1992. 

## Tenglar
* Vefur NORDUnet
Norræna varnarbandalagið

**Norræna varnarbandalagið** var hugsanlegt samstarf milli Danmerkur, Svíþjóðar, Noregs og Finnlands á sviði utanríkis-, öryggis- og varnarmála sem rætt var um að stofna eftir Síðari heimsstyrjöld. Kalda stríðið, Samstarfssamningur Finnlands og Sovétríkjanna 1948 og innganga Noregs og Danmerkur í NATO 1949 urðu til þess að bandalagið varð aldrei að veruleika.
Norræna orrustufylkið

**Norræna orrustufylkið** er eitt af átján orrustufylkjum Evrópubandalagsins myndað af hermönnum frá Svíþjóð, Noregi, Finnlandi, Írlandi, Eistlandi, Lettlandi og Litáen. Fylkið var fyrst virkt fyrri helming ársins 2008 og kom aftur saman 2011 og 2015. Kjarninn í hersveitum fylkisins er vélvætt fótgöngulið. Stórfylkisforingi 2025 var sænski herforinginn Stefan Andersson.

Norræna orrustufylkið telur um 2400 hermenn sem langflestir eru sænskir.

Danmörk er ekki með þar sem landið kaus að taka ekki þátt í Sameiginlegu utanríkis- og öryggismálastefnunni en Noregur aftur á móti kaus að taka þátt í herfylkinu þrátt fyrir að vera ekki í Evrópubandalaginu.

## Tilvísanir
Norræni menningarsjóðurinn

**Norræni menningarsjóðurinn** er norrænn styrktarsjóður sem styrkir norræn samstarfsverkefni á sviði lista (myndlistar, leiklistar, dans, tónlistar og bókmennta). Í gegnum tíðina hefur sjóðurinn aðallega styrkt listviðburði. Hann var stofnaður af Norðurlandaráði 1. september 1966. Höfuðstöðvar sjóðsins eru í Kaupmannahöfn. Stjórn sjóðsins skipa tveir fulltrúar frá hverju Norðurlandanna auk eins fulltrúa frá heimastjórnarsvæðunum Grænlandi, Færeyjum og Álandseyjum.

## Tenglar
* Vefur Norræna menningarsjóðsins
Arnfinnur Þorsteinsson

**Arnfinnur Þorsteinsson** (f. um 1350, d. eftir 1430) var íslenskur hirðstjóri, riddari og sýslumaður á 15. öld. Hann bjó á Urðum í Svarfaðardal.

Arnfinnur var sonur Þorsteins Eyjólfssonar hirðstjóra frá Urðum, sem dó um 1402. Af máldögum Urða virðist hann hafa tekið við búi þar um 1370 og búið þar í um eða yfir 60 ár. Arnfinnur var auðugur og einn helsti höfðingi landsins á fyrstu áratugum 15. aldar. Hann mun hafa haft sýsluvöld nyrðra en ekki er víst hvar.

Árni Ólafsson biskup, sem verið hafði hirðstjóri um skeið, fór utan 1419 og mun Arnfinnur hafa farið með hirðstjórn í umboði hans það ár. Á Alþingi þetta sumar skrifaði hann fyrstur manna undir hyllingarbréf Eiríks konungs af Pommern og kallaði sig þar „yðar foreldra hirðmann“. Rétt eftir Alþingi, þann 13. júlí 1419, gaf hann út bréf í Hafnarfirði þar sem hann veitti tveimur erlendum (líklega þýskum) kaupmönnum leyfi til verslunar og fiskveiða við Ísland. Þar kallar hann sig hirðstjóra yfir öllu Íslandi. Hann hefur þó ekki haft hirðstjórn nema til næsta árs því á Alþingi 1420 eru Helgi Styrsson og Þorsteinn Ólafsson hirðstjórar.

Ekki er vitað hver kona Arnfinns var en á meðal barna hans var Eyjólfur bóndi á Urðum og víðar, tengdafaðir Hrafns Brandssonar lögmanns.

## Heimildir
* *[[Safn til sögu Íslands]]*. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.
* *[[Íslenskt fornbréfasafn]]*, 9. bindi, Reykjavík 1909-1913.
* Einar Bjarnason *Íslenskir ættstuðlar III*, Reykjavík 1972.
Skandinavismi

**Skandinavismi** (stundum kallaður **Norðurlandahyggja** sem ætti ekki að rugla saman við norrænuhyggju sem var vinsæl í Þýskalandi á fyrri hluta 20. aldar) var stjórnmálahreyfing á Norðurlöndunum sem boðaði sameiningu eða stóraukið samstarf landanna byggt á sameiginlegri menningu þeirra og sögu. Hreyfingin kom upp meðal stúdenta á Skáni um 1840 og boðaði sameiningu Norðurlandanna í eitt ríki líkt og þær hreyfingar sem börðust fyrir sameiningu Þýskalands og Ítalíu. Upphaflega var hreyfingin litin hornauga af stjórnvöldum en þegar Óskar 1. varð konungur Svíþjóðar 1844 batnaði samband Svíþjóðar og Danmerkur og hreyfingin fékk aukið svigrúm í dagblöðum. Bandalag Svía og Dana gegn Prússum í fyrra Slésvíkurstríðinu gaf henni svo byr undir báða vængi. Á sama hátt varð hreyfingin fyrir miklu áfalli þegar Svíar neituðu að styðja Dani í seinna Slésvíkurstríðinu 1864.

Hugmyndir um Skandinavisma eiga rætur sínar að rekja til Kalmarsambandsins, sem var ekki beint sameinað ríki en er stundum talið það nálægasta sem Skandinavar hafa átt. Kalmarsambandið féll í sundur vegna yfirráð Dana og uppreisn frá Svíium. Þó þær hugmyndir eru ekki albundnar Kalmarsambandinu, og er oftar sett áherslu á sameinaða arf þeirra þjóðflokka frá forn-norrænum. Þá er talað um hversu lík tungumálin eru, sameinaða menningararfin. Á 19. öld mynduðust nokkur nemandafélög sem vildu sameina Norðurlöndin. Árið 1856 hittust margir Norðmenn, Svíar og Danir í Uppsölu í Svíþjóð og voru þar hugmyndir um Skandinavisma ræddar, nær allur hópurinn sem mætti var kominn frá nemandafélögum sem ræddu Skandinavíska hugmyndafræði.

## Skandinavismi á Íslandi
Einn helsti stuðningsmaður Skandinavisma á Íslandi var Gunnar Gunnarsson. Hann var mikill stuðningsmaður þess og flutti mörg ljóð um sameiningu við hin Norðurlöndin. Talið er að hann hafi smitast af þessari hugmyndafræði með dvöl sinni í Danmörku, frá Askóvskólanum.

## Tenglar
* Saga norræns samstarfs á Norden.org  (á íslensku)
* RÁÐGÁTAN GUNNAR GUNNARSSON
* Málþing á Skriðuklaustri og í Norræna húsinu: Skandinavismi og fullveldi
Norræna velferðarkerfið

**Norræna velferðarkerfið** eða **norræna módelið** er hugtak sem er stundum notað til að vísa til svipaðrar nálgunar Norðurlandanna til skatta, samtryggingar og ríkisafskipta á sviði velferðarmála, menntunar og heilbrigðisþjónustu. Norrænu velferðarkerfin byggja á ríkisborgararétti og löndin eiga samstarf sín á milli hvað varðar flutning réttinda við flutning ríkisborgara eins ríkis til annars (Norðurlandasamningur um almannatryggingar). Í raun er það ekki svo að til sé eitt kerfi eða módel sem gildir á öllum Norðurlöndunum heldur er um að ræða mikla skörun og hliðstæða löggjöf á ákveðnum sviðum. Það sem sögulega hefur verið talið einkenni á norræna velferðarkerfinu er stór skattafleygur, hátt atvinnuhlutfall og mikill jöfnuður (lágur Gini-stuðull).
El Greco

**El Greco** (1541 – 7. apríl 1614) var listmálari, myndhöggvari og arkitekt í spænsku endurreisninni. „El Greco“ (*Grikkinn*) var gælunafn sem vísar til grísks uppruna hans en hann merkti verk sín vanalega með fullu nafni með grísku letri **Δομήνικος Θεοτοκόπουλος** (Doménikos Theotokópoulos).

El Greco fæddist á Krít sem á þeim tíma tilheyrði Feneyjum. Hann fór 26 ára til Feneyja og árið 1570 fór hann til Rómar og opnaði þar vinnustofu. Árið 1577 flutti hann til Toledo á Spáni og bjó þar til dauðadags.

## Tenglar
* ''Grikkinn í Toledo''; grein í Þjóðviljanum 1986
* ''El Greco''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1986
**erlendir**


* El Greco - The Complete Works  í El Greco Foundation
* El Greco
* Tour: El Greco (Spanish, 1541–1614)  í National Gallery of Art
* El Greco (c.1541 - 1614)  at Olga's Gallery
Manierismi

**Manierismi** (**síðendurreisn** eða **tilgerðarstefna**) er myndlistarstíll sem kom fram um 1520. Eitt af sérkennum hans eru útskornar eða steyptar myndir sem gjarnan byggðu á hugmyndaflugi og er að mestu sótt í listhefðir Araba, Mára og Forn-Grikkja. Mannamyndir gerðar í þessum stíl einkennast af litlu höfði og löngum útlimum og flóknum stellingum. Meðal þekktra listamanna manierismans eru Pontormo, Parmigianino og El Greco.

Manierisminn hélst til um 1580 á Ítalíu og vék þá fyrir barokkstíl en norðar í Evrópu var manierismi ríkjandi listastefna þangað til í byrjun 18. aldar. Í dönskum húsgögnum frá þessum tíma má sjá merki um að fyrirmyndir voru sóttar í norræna sögu.
Ragnheiður Pétursdóttir á rauðum sokkum

**Ragnheiður Pétursdóttir** (um 1494 – fyrir 1540) eða **Ragnheiður á rauðum sokkum** var húsfreyja á Svalbarði á Svalbarðsströnd á 16. öld og ættmóðir Svalbarðsættar síðari.

Ragnheiður var dóttir Péturs Loftssonar bónda í Stóradal í Eyjafirði, eins ríkasta manns landsins á sinni tíð og sonar Lofts Íslendings Ormssonar riddara, og konu Péturs, Sigríðar Þorsteinsdóttur, sem var sonardóttir Helga Guðnasonar lögmanns og Akra-Kristínar. Ekki er vitað um ástæðuna fyrir viðurnefninu en til er þessi kviðlingur um Ragnheiði, væntanlega ortur meðan hún var ógift í föðugarði:

:Ragnheiður á rauðum sokkum rekur hesta,
:enga vill hún utan presta
:auðnarlín sig láta festa.

Ragnheiður gerðist þó ekki fylgikona prests, heldur giftist hún Jóni Magnússyni ríka, lögréttumanni og bónda á Svalbarði, einum helsta höfðingja norðanlands. Þau eignuðust sjö börn sem upp komust og urðu flest nafnkunn en Ragnheiður náði aðeins að sjá þau elstu vaxa úr grasi því hún var dáin fyrir 1540. Börnin voru: Steinunn, sem fyrst var fylgikona séra Björns Jónssonar á Melstað, giftist svo Ólafi Jónssyni í Snóksdal og seinast Eggert Hannessyni; Sólveig kona Filippusar Brandssonar á Svínavatni á Ásum, sem vó Hrafn Brandsson lögmann; Þórdís kona Þorgríms Þorleifssonar í Lögmannshlíð; og synirnir, Svalbarðsbræður: Magnús prúði, Staðarhóls-Páll, Jón lögmaður á Vindheimum og Sigurður sýslumaður á Reynistað.

## Heimildir
* Jón Þorkelsson: *Saga Magnúsar prúða*. Sigurður Kristjánsson, Kaupmannahöfn, 1895.
NORDEK

**NORDEK** (úr sænsku: *Nordiskt ekonomiskt gemenskap*) eða **NORDØK** (úr dönsku/norsku: *Nordisk økonomisk samarbeid*) var uppástunga að tollabandalagi milli Norðurlandanna sem reynt var að semja um 1968-1970. Danski forsætisráðherrann Hilmar Baunsgaard stakk upp á bandalaginu sem valkosti við Evrópska efnahagssvæðið. Andstaða Sovétríkjanna og tregða innan Íslands, Færeyja og Noregs varð til þess að illa gekk að koma saman samningi. Samkomulagið varð að engu þegar Danir og Norðmenn sóttu um aðild að Evrópusambandinu 1970 (fellt með þjóðaratkvæðagreiðslu í Noregi 1972 en samþykkt í Danmörku) sem varð til þess að Finnar sögðu sig frá viðræðunum. Samkomulagið var nefnt sem dæmi um „veisluskandinavisma“ þ.e. gerð samkomulaga á norrænum ráðstefnum og fundum sem löndin síðan hunsa eftir að heim er komið.

## Tenglar
* Saga norræns samstarfs á Norden.org  (á íslensku)
Norrænu sendiráðin í Berlín

**Norrænu sendiráðin í Berlín** eru sendiráð Íslands, Finnlands, Danmerkur, Noregs og Svíþjóðar sem eru öll staðsett í *Samnorrænu byggingunni* í suðurenda Tiergarten í Berlín. Húsið var hannað af arkitektunum Alfred Berger og Tiina Parkkinen. Það var vígt 20. október 1999. Húsið skiptist í fimm byggingar og tengibyggingu.

## Tenglar
* Vefur sendiráðanna
Mark Schwarzer

**Mark Schwarzer** (fæddur 6. október 1972 í Sydney) er ástralskur fyrrum landsliðsmaður í knattspyrnu. Hann spilaði sem markvörður hjá ýmsum liðum í ensku úrvalsdeildinni, aðallega Fulham og Middlesbrough F.C.. 

## Afrek
;Middlesbrough
* UEFA CUP: Annað sæti 2006
* Enski deildarbikarinn Sigurvergari 2004, annað sæti (1997, 1998)

;Fulham
* Leikmaður tímabilsins 2008/2009
Damien Duff

**Damien Anthony Duff** (fæddur 2. mars 1979 í Ballyboden),er írskur fyrrum knattspyrnumaður. Hann spilaði m.a. hjá enska úrvalsdeildarliðinu Chelsea F.C.. 

## Verðlaun
;Blackburn Rovers:
* Enski deildarbikarinn: 2001–02
* UEFA - Lið ársins: 2002

;Chelsea:
* Enska Úrvaldsdeildin: 2004-05 & 2005-06 
* Enski deildarbikarinn: 2004–05
* Samfélagsskjöldurinn: 2005
Pressan (vefrit)

**Pressan** (eða **Pressan.is**) er íslenskt vefrit á íslensku. Á vef Pressunnar kemur fram að það sé frétta- og þjóðmálamiðill. Pressan lýsir sér sem óháðum vefmiðli sem stundi vandaða frétta- og upplýsingaöflun. Ritstjóri Pressunnar er Björn Ingi Hrafnsson, fyrrverandi borgarfulltrúi Framsóknarflokksins. Pressan er í eigu Björn Inga, Arnars Ægissonar og Salt Investments sem er fjárfestingarfélag í eigu auðmannsins Róberts Wessmanns.

## Eigendur Pressunnar
Stærsti eiganndi Pressunnar er Vátryggingafélag Íslands (VÍS) sem er stærsti eigandi Vefpressunar ehf með um 33% eignarhlut, en Vefpressan rekur vefmiðilinn Pressan.is. Aðrir eigendur eru Björn Ingi Hrafnsson (26,37%), Salt Investment (23,08%) og Arnar Ægisson (17,58%). 

## Tengt efni
*Vefpressan

## Tilvísanir


## Tengill
* Vefur pressunnar: pressan.is
Maximinus Thrax

**Gaius Julius Verus Maximinus** (um 173 – 238), þekktur sem **Maximinus Thrax** eða **Maximinus 1.**, var Rómverskur keisari frá 235 til 238. Viðurnefnið *thrax* vísar til þess að hann var frá Þrakíu (eða nágrenni). Maximinus var fyrstur af hinum svokölluðu herkeisurum og með valdatöku hans er álitið að krepputímabil 3. aldarinnar hafi hafist í Rómaveldi.

Maximinus Thrax var hermaður af lágri stétt, hann var ómenntaður og sumar heimildir segja að hann hafi verið ólæs. Maximinus varð keisari árið 235, eftir að Alexander Severus hafði verið myrtur af hermönnum sínum. Severus hafði orðið óvinsæll eftir að hafa samið um frið við Germani við landamæri ríkisins við Rín. Maximinus gerði það að fyrsta verki sínu sem keisari að ráðast gegn Germönunum handan Rínar. Tvö samsæri um að drepa Maximinus áttu sér stað strax á árinu 235 en upp um þau komst og keisarinn hefndi grimmilega fyrir.

Maximinus eyddi öllum sínum kröftum í hernað á valdatíma sínum og heimsótti aldrei Rómaborg. Eftir herferðina við Rín hélt hann til Dónár og eyddi næstu tveimur árum í hernað gegn Daciumönnum og Sarmatium. Þessar hernaðaraðgerðir voru mjög kostnaðarsamar og auðmenn snerust fljótlega gegn honum vegna fjárkúganna sem hann beitti. Árið 238 var gerð uppreisn í Afríku gegn Maximinusi og tveir menn lýstir keisarar, Gordianus 1. og sonur hans, Gordianus 2.. Maximinus hugðist þá fara til Rómar til að styrkja stöðu sína og hélt af stað með herafla. Uppreisnin stóð hins vegar ekki lengi og Gordianus 1. og Gordianus 2. voru fallnir innan nokkurra vikna. Öldungaráðið í Róm tók þá til sinna ráða og skipaði öldungaráðsmennina Pupienus og Balbinus sem keisara. Maximinus hélt áfram áleiðis til höfuðborgarinnar en þegar hann kom til borgarinnar Aquileia, á Norður-Ítalíu, voru hermenn hans þreyttir og hungraðir. Keisarinn hugðist því fara inn í borgina til að ná í vistir en borgarbúar lokuðu hliðum borgarinnar og neituðu að hleypa honum inn. Maximinus hóf þá umsátur um borgina en eftir um það bil mánuð höfðu hermenn hans fengið nóg og drápu Maximinus, í apríl 238.

## Heimildir
* Scarre, Chris, *Chronicle of the Roman Emperors, the Reign–by–Reign Record of the Rulers of Imperial Rome* (London: Thames & Hudson, 1995).
* Meckler, Michael L., „Maximinus Thrax (235-238 A.D.) .“ *De Imperatoribus Romanis* (1997).
Hannes Pálsson

**Hannes Pálsson** var fógeti eða hirðstjóri á Íslandi á 15. öld og umboðsmaður Danakonungs. Hann var norskur eða danskur að ætt.

Hannes kom fyrst til landsins 1419 með Íslandsfari frá Björgvin ásamt Jóni Tófasyni, nývígðum Hólabiskupi, og fleiri erlendum mönnum, og átti að gefa Eiríki konungi af Pommern skýrslu. Hann er kallaður „kóngsins þénari og kapellán“ og titlaður herra. Hannes virðist hafa verið á Hólum með biskupi um veturinn því á gamlársdag er hann nefndur þar í dóm ásamt öðrum mönnum. Hann er svo nefndur ásamt Helga Styrssyni í bréfi frá 11. apríl 1420, um óleyfilega vetursetu sex enskra kaupmanna í Vestmannaeyjum. 

Á Alþingi um sumarið eru þeir Helgi Styrsson og Þorsteinn Ólafsson kallaðir hirðstjórar og skrifa ásamt öðrum undir bréf þar sem sagt er að Hannes hafi rækt erindi þau sem konungur fól honum og muni hann og Þorleifur Árnason geta frætt konunginn um landsins nauð, nauðþurft og gagn. Hannes fékk líka meðmælabréf hjá Jóni biskupi Tófasyni enda mun hann hafa haft illt orð á sér í Björgvin og talið þess þörf. Hann er sagður hafa ferðast víða um land og kannað ástandið, ekki síst yfirgang Englendinga, og segir hann sjálfur í bréfi síðar að þeir hafi meðal annars drepið þjón hans en tekið hann höndum og haldið í skipi sínu í níu daga. Þorleifur Árnason sigldi utan þetta sumar á konungsfund en við Færeyjar réðust Englendigar á skipið, sem þó náði naumlega landi í eyjunum.

Sjálfur mun Hannes hafa farið utan seint um sumarið en kom aftur 1422 ásamt Balthazar van Damme. Fóru þeir í land í Vestmannaeyjum en skipið hélt áfram og ætlaði í Þerneyjarsund en fórst á leiðinni og með því Jón Hallfreðarson ábóti í Þykkvabæjarklaustri. 

Næstu ár voru Hannes og Balthazar helstu valdsmenn á landinu. Balthazar hefur líklega verið hinn eiginlegi hirðstjóri en Hannes fógeti og umboðsmaður konungs en þeir eru þó oft taldir báðir hirðstjórar. Miklar erjur voru milli Englendinga og fulltrúa Danakonungs þessi ár og rændu Englendingar konungsgarðinn á Bessastöðum að minnsta kosti tvisvar. Þeir Hannes og Balthazar voru hins vegar óvinsælir meðal landsmanna, einkum Hannes, sem þótti yfirgangssamur og illur, einkum eftir að sveinar hans saurguðu Helgafellsklaustur 1425, brutu upp klaustur og kirkju og skutu mann í kirkjugarðinum.

Sumarið 1425 fóru þeir Hannes og Balthazar að Englendingum í Vestmannaeyjum og ætluðu að taka þá fasta en Englendingar brutu báta þeirra, handtóku þá, rændu fé þeirra og fluttu þá síðan  til Englands og „hörmuðu það fáir“, segir í *[[Lögmannsannál]]*. Þegar út kom skrifaði Hannes Englandsstjórn langt og ítarlegt kvörtunarbréf og kærði meðferðina á þeim og skaða sem þeir höfðu hlotið. Sennilega hafa þeir þó þurft að borga ríflegt lausnargjald til að sleppa en úr þessu varð milliríkjamál.

Hannes kom ekki til landsins aftur en Balthazar kom með ensku skipi sumarið 1426.

## Heimildir
* *[[Safn til sögu Íslands]]*. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.
* *[[Íslenskt fornbréfasafn]]*, 9. bindi, Reykjavík 1909-1913.
Léttöl

**Léttöl**, **óáfengt öl** eða **óáfengur bjór** (oftast kallaður „pilsner“ á Íslandi) er bjór með lítið sem ekkert áfengisinnihald. Oftast er um að ræða lagerbjór. Í mörgum löndum þar sem annars eru takmarkanir á sölu áfengis (t.d. einkaréttur ríkisins á sölunni og bann við sölu til barna og unglinga) er léttöl undanþegið þeim takmörkunum. Misjafnt er við hvaða áfengisprósentu er miðað þegar talað er um léttöl. Sums staðar eru mörkin mjög lág (t.d. 0,5% í Wisconsin) en annars staðar mjög há (t.d. 3,2% í Utah). Á Íslandi eru mörkin dregin við 2,25% sem er sama viðmiðunin og gilti fyrir fyrsta ölskattinn í Danmörku 1891. Í Danmörku voru mörkin hins vegar hækkuð í 2,8% árið 1993. 

Á Íslandi er löng hefð fyrir framleiðslu á léttöli þar sem framleiðsla og sala á áfengu öli var bönnuð frá 1915 til 1989. Egils Pilsner (ljós lager), Egils maltöl (dökkt öl) og jólaöl (dökkt öl) eru vinsælir drykkir. Vegna banns við áfengisauglýsingum á Íslandi hafa sum brugghús farið á svig við lögin með því að framleiða og auglýsa léttöl sem er í nákvæmlega eins umbúðum og einhver áfeng tegund til þess eins að auglýsa þessa síðarnefndu.
Listi yfir CSI: Crime Scene Investigation (3. þáttaröð)

Þriðja þáttaröðin af  var frumsýnd 26. september 2002 og sýndir voru 23 þættir.

## Leikaraskipti
Leikaranir Eric Szmanda og Robert David Hall voru gerðir að aðalleikurum.

## Aðalleikarar
* William Petersen sem Gil Grissom
* Marg Helgenberger sem Catherine Willows
* Gary Dourdan sem Warrick Brown
* George Eads sem Nick Stokes
* Jorja Fox sem Sara Sidle
* Eric Szmanda sem Greg Sanders
* Robert David Hall sem Al Robbins
* Paul Guilfoyle sem Jim Brass

## Listi yfir þætti

## Heimildir

* DVD Release Dates  at TVShowsOnDVD.com.

## Tenglar
http://www.cbs.com/primetime/csi/
Coca-Cola European Partners Ísland

**Coca-Cola European Partners Ísland** (skammstafað **CCEP**; áður Vífilfell) er íslenskur drykkjaframleiðandi og matvæladreifingaraðili. Fyrirtækið var stofnað af Birni Ólafssyni kaupmanni 1. júní 1942 til að framleiða drykkjarvörur undir sérleyfi frá Coca Cola fyrir íslenskan markað. Árið 2001 sameinaðist fyrirtækið fyrirtækinu Sól-Víking undir merkjum Vífilfells. Eftir það fór framleiðsla ávaxtadrykkja á borð við Svala og ölgerð Viking, Thule og Einstök fram innan vébanda fyrirtækisins. Fyrirtækið breytti um nafn árið 2016 í kjölfar stofnunar alþjóðlegu samsteypunnar Coca-Cola European Partners. Ölgerð CCEP fer fram í verksmiðju Víking að Furuvöllum á Akureyri. Árið 2022 tilkynnti fyrirtækið að framleiðslu á Svala yrði hætt.

## Tilvísanir

## Tengt efni
* Bjór á Íslandi

## Tenglar
* Vefur CCEP á Íslandi
Bruggsmiðjan

**Bruggsmiðjan** er bruggverksmiðja á Árskógssandi í Eyjafirði sem hefur sérhæft sig í framleiðslu á pilsner að tékkneskri fyrirmynd. Verksmiðjan var stofnuð árið 2006 að frumkvæði Agnesar Sigurðardóttur og Ólafs Þrastar Ólafssonar. Flaggskip brugghússins eru bjórarnir Kaldi (ljós pilsner) og Kaldi Dökkur (bæverskur dunkel). Bruggsmiðjan framleiddi um skeið einnig bjórinn Gullfoss fyrir fyrirtækið Brugghús Reykjavíkur.

Þekktasti bjór Bruggsmiðjunnar, Kaldi, er bruggaður eftir tékkneskri hefð. Áfengismagn Kalda er 5%.

## Neðanmálsgreinar

## Tengt efni
* Bjór á Íslandi

## Tenglar

* Vefur Bruggsmiðjunnar
Brúnöl

**Brúnöl** (enska: *brown ale*) er léttur rauðgullinn eða brúnn bjór sem er upprunninn á Englandi. Heitið er núna notað yfir ólíkar tegundir bjóra sem eiga það sameiginlegt að vera fremur léttir (með litla fyllingu) og hæfilega maltaðir með hnetukeim, en geta annars verið af ýmsum styrkleika, missætir og misbeiskir. Brúnt öl á sér langa sögu en það vék fyrir ljósari tegundum þegar ljóst malt kom fram á sjónarsviðið um 1800. Við lok 19. aldar var stíllinn endurvakinn og farið var að nota heitið *brown ale* í upphafi 20. aldar. Brúnöl skiptist í norðurensk afbrigði á borð við Newcastle Brown Ale sem eru sterkari og ljósari en suðurensk afbrigði á borð við Manns Original Brown Ale. Bandarískt brúnöl er oft bæði sterkara og beiskara en breskt brúnöl. Milt öl er skyldur stíll með minna áfengisinnihald sem oft er kallað *brown ale* þegar það er selt á flöskum.
Jómsborg

**Jómsborg** var borg þar sem norrænir víkingar áttu sér vígi. Ekki er vitað hvar borgin var nákvæmlega, en hún á að hafa verið einhvers staðar á suðurströnd Eystrasalts (á Vindlandi miðalda). Íbúar borgarinnar voru nefndir *[[Jómsvíkingar]]* og heitir Jómsvíkinga saga eftir þeim.

Flestir fræðimenn telja að Jómsborg hafi verið einhvers staðar á eyjunni Wolin, við norðvesturhorn Póllands. Hefur borgin Wolin einkum verið tilgreind í því sambandi, því að þar hafa fundist miklar minjar frá víkingaöld. 

## Tenglar
* ''Leitin að Jómsborg''; grein í Morgunblaðinu 1991
* ''Jómsvíkingabardagi''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1986
* ''Jómsvíkingar''; grein í Morgunblaðinu 1992
Göróttur drykkur

**Göróttur drykkur** getur átt við
* eitraðan drykk eða drykk sem er skaðvænn á einhvern hátt. 
* áfengan drykk almennt eða áfengan drykk sem er annaðhvort undarlegur á bragðið eða að einhverju öðru leyti mengaður. Sögnin göróttur er þó oft notuð í háði eða í hálfkæringi um áfengi, t.d. *görótt vín*, *görótt öl*.
Ölgerðin Þór

**Ölgerðin Þór** var íslensk bruggverksmiðja sem var stofnuð í upphafi kreppuáranna 1930 í húsi við Rauðarárstíg. Framkvæmdastjóri var Arnþór Þorsteinsson. Þór keppti við Ölgerðina Egil Skallagrímsson í framleiðslu á léttöli og gosdrykkjum til 1932 þegar Egill yfirtók Þór og var um leið breytt í hlutafélag. Húsnæði Þórs var þá breytt í geymsluhúsnæði fyrir Egil. 

Aðalframleiðsluvörur Þórs voru Þórsbjór og Þórspilsner.

## Tengt efni
* Bjór á Íslandi
DAX

**DAX** er þýsk hlutabréfavísitala yfir 30 stærstu fyrirtækin í kauphöllinni í Frankfurt. Mælingar á vísitölunni hófust 1. júlí 1988 og var upphafsgildi hennar 1000.

## Fyrirtæki
Það eru 30 fyrirtæki í vísitölunni, en eru þau í stafrófsröð:
Mungát

**Mungát** getur átt við 
* Bjór einkum heimabruggað öl. 
* Áfengan drykk og þá svo nefndur í hátíðlegu máli eða fornu.
Listi yfir CSI: Crime Scene Investigation (4. þáttaröð)

Fjórða þáttaröðin af  var frumsýnd 25. september 2003 og sýndir voru 23 þættir. 

## Aðalleikarar
* William Petersen sem Gil Grissom
* Marg Helgenberger sem Catherine Willows
* Gary Dourdan sem Warrick Brown
* George Eads sem Nick Stokes
* Jorja Fox sem Sara Sidle
* Eric Szmanda sem Greg Sanders
* Robert David Hall sem Al Robbins
* Paul Guilfoyle sem Jim Brass

## Listi yfir þætti

## Heimildir
* 
* DVD Release Dates  at TVShowsOnDVD.com.

## Tenglar
http://www.cbs.com/primetime/csi/
Gordianus 3.

**Marcus Antonius Gordianus** (20. janúar 225 – 11. febrúar 244), þekktur sem **Gordianus 3.** var keisari Rómaveldis á árunum 238 – 244. Gordianus var dóttursonur Gordianusar 1. og systursonur Gordianusar 2..

Snemma á árinu 238 gerðu íbúar skattlandsins Africu uppreisn gegn Maximinusi Thrax, keisara, og hylltu feðgana Gordianus 1. og Gordianus 2. sem keisara. Öldungaráðið í Róm viðurkenndi feðgana sem keisara en uppreisnin var engu að síður kveðin niður eftir nokkrar vikur. Öldungaráðið bjóst í kjölfarið ekki við neinni miskunn frá Maximinusi Thrax, sem var þá á leiðinni til Rómar, og skipuðu tvo menn úr sínum röðum sem keisara, þá Pupienus og Balbinus, til þess að undirbúa vörn gegn Maximinusi. Almenningur í Róm var ekki ánægður með valið á keisurunum tveimur og krafðist þess að fá keisara úr Gordiönsku ættinni. Keisararnir sendu því eftir Gordianusi 3., sem þá var 13 ára gamall, og útnefndu hann undirkeisara (*caesar*). Maximinus Thrax var myrtur af eigin hermönnum áður en hann komst til Rómar og stuttu síðar voru Pupienus og Balbinus myrtir af lífvarðasveitinni í Róm. Í kjölfarið var Gordianus 3. hylltur sem keisari.

Vegna þess hve ungur Gordianus var þegar hann tók við keisaratitlinum var stjórn ríkisins að miklu leyti í höndum Timesitheusar, yfirmanni lífvarðasveitarinnar. Tilraun til valdaráns átti sér stað í Karþagó á árinu 240 þegar maður að nafni Sabinianus, landstjóri í Africu, var lýstur keisari. Fljótlega var þessi uppreisn þó kveðin niður af landstjóranum í Mauretaniu. Árið 241 þurfti Gordianus að grípa til hernaðaraðgerða gegn Gotum sem höfðu ráðist inn í Rómaveldi við Dóná. Gotarnir voru reknir aftur norður yfir Dóná, en þá þurfti keisarinn að bregðast við mun alvarlegri ógn frá Persíu. Sassanídar höfðu þá ráðist inn í Rómaveldi og Gordianus mætti þeim með herafla sinn árið 243. Upphaflega gekk Gordianusi vel að hrekja Sassanídana til baka en þá varð Timesitheus veikur og lést. Gordianus skipaði þá Philippus araba sem yfirmann lífvarðasveitarinnar en án aðstoðar Timesitheusar virðist Gordianus hafa misst stjórn á hernaðaraðgerðunum og Philippus gróf undan trausti hans á meðal hermannanna. Gordianus lést svo árið 244 en ekki er ljóst hverjar kringumstæðurnar voru. Heimildir segja ýmist að hann hafi fallið í bardaga eða að hann hafi verið drepinn af eigin hermönnum. Philippus var svo hylltur sem keisari að Gordianusi látnum.

## Heimildir
* Meckler, Michael L., „Gordian III (238-244  A.D.) .“ *De Imperatoribus Romanis* (2001).
* Scarre, Chris, *Chronicle of the Roman Emperors, the Reign–by–Reign Record of the Rulers of Imperial Rome* (London: Thames & Hudson, 1995).
Arnarstapi

**Arnarstapi** eða **Stapi** er lítið þorp eða þéttbýli á sunnanverðu Snæfellsnesi. Það er undir Stapafelli, á milli Hellna og Breiðuvíkur.

Frá árinu 1565 sátu umboðsmenn konungs, sem höfðu á leigu jarðir þær sem Helgafellsklaustur hafði átt, á Arnarstapa og kallaðist umboðið Stapaumboð. Þeir voru oft jafnframt sýslumenn eða lögmenn og á 19. öld sátu amtmenn Vesturamtsins einnig á Stapa. Þar hafa ýmsir þekktir menn verið um lengri eða skemmri tíma. Fatlaða skáldið Guðmundur Bergþórsson átti þar heima á 17. og 18. öld. Bjarni Thorsteinsson amtmaður var þar 1821-1849 og þar ólst sonur hans, þjóðskáldið Steingrímur Thorsteinsson, upp.
Gamla Amtmannshúsið á Arnarstapa (Stapahúsið) var reist þar á árunum 1774-1787 og er því eitt af elstu húsum á Íslandi. Árið 1849 var það tekið niður og flutt að Vogi á Mýrum, þar sem það var til 1983. Það var reist aftur á Arnarstapa 1985-1986 og friðað árið 1990.

Lendingin á Arnarstapa var talin ein sú besta undir Jökli og var þar fyrrum kaupstaður, á tíma einokunarverslunarinnar og allt til ársins 1821, og mikið útræði frá því snemma á öldum. Þar er smábátahöfn sem var endurbætt 2002. Hún er nú eina höfnin á sunnanverðu Snæfellsnesi og þaðan eru gerðir út allmargir dagróðrabátar á sumrin. Á Arnarstapa er einnig nokkur sumarhúsabyggð og mikið er þar um ferðamenn, einkum á sumrin. Þar er veitingahús og ýmiss konar ferðaþjónusta.

Mikil náttúrufegurð er í grennd við Arnarstapa. Ströndin milli Stapa og Hellna var gerð að friðlandi 1979, en hún þykir sérkennileg og fögur á að líta. Vestur með henni er Gatklettur og þrjár gjár, Hundagjá, Miðgjá og Músagjá, sem sjávarföll hafa holað inn í bergið. Op eru í þaki þeirra nokkuð frá bjargbrún, hvar sjór gýs upp og brimsúlur þeytast hátt í loft upp og talið ólendandi í Arnarstapa þegar Músagjá gýs sjó. Vinsæl gönguleið á milli Arnarstapa og Hellna er að hluta gömul reiðgata á milli þessara staða.

Á Arnarstapa er steinkarl mikill, sem Ragnar Kjartansson myndhöggvari hlóð, og heitir hann Bárður Snæfellsás. Margir hafa einmitt trú á því að Bárður vaki yfir svæðinu undir Jökli.

## Nálægir staðir
* Ölkelda
* Djúpalónssandur
* Snæfellsjökull
* Lóndrangar
* Saxhóll
* Staðarstaður
* Bárðarlaug
* Hellnar
* Stapafell
* Sönghellir.

## Heimild

* Arnarstapi 
* 
*
Ottómantyrkneska

**Ottómantyrkneska** (لسان عثمانی‎, *lisân-ı Osmânî*) er tilbrigði tyrknesku og var aðalmál Ottómanveldisins. Ottómantyrneska sættu miklu áhrifum frá arabísku og persnesku en var rituð með arabísku letri. Því var óttomantyrkneska illskiljanleg ómenntuðum og lægri stéttum Tyrkja, sem héldu áfram að nota *kaba Türkçe* eða „alþýðutyrknesku“ sem var með mun færri tökuorð en hún er grunnurinn að nútímatyrknesku. Talið er að hlutfall tökuorða af arabískum og persneskum uppruna hafi verið 88% á hápunkti Tyrkjaveldis.

## Tenglar
* Ottoman Turkish Language: Resources - University of Michigan
Höfði (dvalarheimili)

**Höfði** er dvalarheimili aldraðra á Akranesi sem var stofnað árið 1978 og var þá fyrsti áfangi tekinn í gagnið en annar áfangi á árunum 1990-1992 og svo þriðji áfangi 2012-2013. Á heimilinu er nú rúm fyrir 78 íbúa í sólarhringsvistun, ýmist í einstaklingsíbúðum, hjónaíbúðum eða tvískiptum hjúkrunaríbúðum.

Höfði er sjálfseignarstofnun í eigu Akraneskaupstaðar og sveitarfélaganna sunnan Skarðsheiðar.

## Tenglar
*
Kirkja sjöunda dags aðventista

**Kirkja sjöunda dags aðventista** er kristinn söfnuður sem aðgreinir sig helst frá öðrum kristnum söfnuðum að því leyti að laugardagur er haldinn heilagur sem hvíldardagur. 

Söfnuður aðventista á rætur sínar að rekja til bæjarins Washington í New Hampshire-fylki Bandaríkjanna, þar sem hann kom fyrst til sögunar 1844. Söfnuður Sjöunda dags aðventista eins og hann þekkist í dag var formlega stofnaður 21. maí 1863. Á þeim tíma þá hafði söfnuðurinn 125 kirkjur og 3.500 meðlimi. Síðan þá hefur söfnuðurinn vaxið gífurlega. Samkvæmt tölum frá 31. desember 2008 þá eru kirkjurnar orðnar 65.961 og meðlimirnir orðnir 15.921.408 á heimsvísu.

## Ágrip um söfnuð aðventista á Íslandi
Sjöunda dags aðventismi kom fyrst fram til sögunnar á Íslandi árið 1897, söfnuðurinn var þó formlega stofnaður 1914. Söfnuðurinn hefur stækkað og árið 2009 var söfnuðurinn með sex kirkjur, bókaútgáfu sem heitir Frækornið, bókaforlag aðventista og grunnskóla sem heitir Suðurhlíðarskóli. Samkvæmt upplýsingum frá Þjóðskrá þá voru 603 meðlimir í söfnuðinum árið 2022.

## Aðventista guðþjónustuhús á Íslandi
Á Íslandi eru 6 guðsþjónustuhús, þau eru:
* Aðventkirkjan Ingólfsstræti 19, 101 Reykjavík.
* Loftsalurinn Hólshrauni 3, 220 Hafnarfirði.
* Aðventkirkjan Blikabraut 2, 230 Keflavík.
* Safnaðarheimilið Eyravegi 67, 800 Selfossi.
* Aðventkirkjan Brekastíg 17, 900 Vestmannaeyjum.
* Gamli Lundur Eiðsvallagötu 14, 600 Akureyri.

## Nú starfandi aðventistaprestar á Íslandi
* Eric Guðmundsson, prestur í Árnessöfnuði, Vestmannaeyjasöfnuði og Reykjavíkursöfnuði.
* Gavin Anthony, prestur/formaður
* Þóra Sigríður Jónsdóttir, prestur/aðalritari.

## Tilvísanir


## Tenglar
* http://www.sda.is/
* http://www.adventistar.is/
Hagnýtt stærðfræði

**Hagnýtt stærðfræði** er stærðfræðigrein sem nýtir þekkingu stærðfræðinnar við að leysa raunveruleg verkefni.

## Tengt efni
* Aflfræði
* Leikjafræði
* Líkindafræði
* Hagfræði
* Hrein stærðfræði
* Stærðfræðileg eðlisfræði
* Tölfræði
* Úrtaksfræði

## Neðanmálsgreinar

## Heimildir
Halldór Halldórsson (stærðfræðingur)

**Halldór Halldórsson** (fæddur 19. nóvember 1948) er stærðfræðingur og dósent við Háskólann í Reykjavík

## Ævi og störf
Halldór lauk stúdentsprófi af náttúrufræðibraut frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1968. Sama ár hóf hann nám í hreinni stærðfræði við University of St.Andrews í Skotlandi . Hann útskrifaðist árið 1972 með B.Sc Honours gráðu.

Hann starfaði við Menntaskólann við Hamrahlíð árin 1975-1980. Þar kenndi hann stærðfræði, eðlisfræði og stjörnufræði. Árið 1977 tók hann við starfi deildarstjóra við stærðfræði. Á þessum árum var hann einnig stundakennari við ýmis stærðfræði- og eðlisfræðinámskeið í Háskóli Íslands.

1982 hefur Halldór masters nám í nytjastærðfræði við Rensselaer Polytechnic Institude í New York. Hann hlaut þaðan M.Sc. gráðu við stærðfræðileg líkön árið 1983. Sama ár hóf hann masters nám við tölvunarfræði við University of Wisconsin. Hann hlýtur M.Sc. gráður í tölvunarfræðum þaðan árið 1984.

Hann hóf störf við Háskólann í Reykjavík (þáverandi Tækniskóla Íslands) við tölvunarfræðikennslu þar sem hann vann að þróun á tölvunarfræðideild HR. Halldór hefur síðan starfað við kennslu á tölvunarfræðideild Háskólans í Reykjavík. 

Halldór sat í stjórn Íslenska Stærðfræðafélagsins árið 2006.

## Heimildir
Ríkisborgararéttur

**Ríkisborgararéttur** kallast það að hafa rétt til að búa í sérstöku landi. Borgurum eru gefnir réttir og skyldur, sem bæði ríkisstjórn landsins og borgarar verða að standa við. Ríkisborgararéttur er í raun samningur á milli einstaklings og ríkis. Hugtakið ríkisborgararéttur varð fyrst til í Grikklandi hinu forna þar sem einstaklingar voru borgarar í ýmsum borgríkunum. Á síðustu fimm hundruð árum og við framkömu þjóðríkisins hefur skilgreining ríkisborgararétts breyst smám saman í eitthvað sem líkist því að vera meðlimur sérstakrar þjóðar.

Ríkisborgararéttur má líka kallast það að vera borgari í alþjóðasamtökum. Alþjóðaríkisborgararéttur og þjóðríkisborgararéttur eru gefnir slíkum borgurum. Til dæmis gefur ESB einstaklingum aðildarríkjanna alþjóðaríkisborgarétt. Maður má hafa nokkra ríkisborgarétti frá ólíkum löndum, samkvæmt lögum téðu landanna.

## Tengt efni
* Borgari
* Þjóðerni
* Vegabréf

## Heimildir
*
Vegabréf

**Vegabréf** (eða **passi**) er skjal sem ríkisstjórn lætur borgurum í té og er þeim kennimark og sönnun á þjóðerni og auðveldar þeim þannig ferðalög milli landa. Upplýsingar sem fram koma í vegabréfi eru meðal annars: nafn, fæðingardagur, kyn og fæðingarstaður. Vegabréf þarf að sýna við vegabréfaskoðun landamæravarða.

Vegabréf eitt og sér veitir ekki eiganda þess rétt til að fara inn í annað land, þiggja hjálp frá ræðismannsskrifstofu eða annan rétt erlendis. Hins vegar veitir það eiganda þess rétt til að fara aftur inn í land það sem gaf út vegabréfið. Verndunarréttir og aðrir slíkir réttir stafa af alþjóðasamningum milli sérstrakra landa. Rétturinn til að koma aftur heim stafar af lögum landsins sem gaf út vegabréfið. 

Til eru vegabréfasambönd milli landa sem leyfa borgurum aðildarríkjanna að ferðast yfir landamærin án vegabréfs, eins og Norræna vegabréfasambandið. Á svipaðan hátt mega borgarar frá löndum á Schengen-svæðinu ferðast án vegabréfs.

Þegar maður heimsækir sum lönd er stundum nauðsynlegt að fá vegabréfsáritun til þess að fara inn í landið og dveljast þar. 

## Tengt efni

* Vegabréfsáritun
* Ríkisborgararéttur
* Þjóðerni
* Listi yfir vegabréfasambönd

## Heimildir
*
Listi yfir CSI: Crime Scene Investigation (7. þáttaröð)

Sjöunda sería **** var frumsýnd 21. September 2006 og sýndir voru 24 þættir.

## Framleiðsla
Þáttur nr. 150 er sýndur með Robert Daltrey úr The Who sem gestaleikara.

## Leikaraskipti
Louise Lombard var gerð einn af aðalleikurunum í nýju seríunni, ásamt því að margir af sömu aukaleikurum héldu áfram að koma fram.

## Aðalleikarar
*William Petersen sem Gil Grissom
*Marg Helgenberger sem Catherine Willows
*Gary Dourdan sem Warrick Brown
*George Eads sem Nick Stokes
*Jorja Fox sem Sara Sidle
*Eric Szmanda sem Greg Sanders
*Robert David Hall sem Al Robbins
*Louise Lombard sem Sofia Curtis
*Paul Guilfoyle sem Jim Brass

## Aukaleikarar
*David Berman sem David Phillips (Öll sería)
*Archie Kao sem Archie Johnson (Öll sería)
*Wallace Langham sem David Hodges (Öll sería)
*Gerald McCullouch sem Bobby Dawson (Öll sería)
*Kay Panabaker sem Lindsay Willows (Öll sería)
*Sheeri Rappaport sem Mandy Webster (Öll sería)
*Marc Vann sem Conrad Ecklie (Öll sería)
*Liz Vassey sem Wendy Simms (Öll sería)
*Jon Wellner sem Henry Andrews (Öll sería)

## Sérstakir Gestaleikarar
*Jessica Collins sem The Miniature Killer (Þáttur 24)
*Melinda Clarke sem Lady Heather (Þáttur 23)
*Method Man sem Drops (Þáttur 17)
*Liev Schreiber sem Mike Keppler (Þáttur 12-15)

## Þættir

## Heimildir
*
* DVD Release Dates  at TVShowsOnDVD.com.

## Tenglar
http://www.cbs.com/primetime/csi/
Listi yfir CSI: Crime Scene Investigation (8. þáttaröð)

Áttunda þáttaröðin af  var frumsýnd 27. september 2007 og sýndir voru 17 þættir. 

## Framleiðsla
Aðeins 11 þættir voru gerðir og sýndir áður en verkfall handritshöfunda skall á. Sex meiri þættir voru gerðir og sýndir. Vegna verkfallsins þá er sería átta styðsta serían í CSI samsteypunni. Nokkrar sjónvarpsstöðvar fyrir utan Bandaríkin sýndu aðeins fyrsta hlutan í söguþráðsskiptunum á milli CSI og Without a Trace, þar sem Without a Trace var ekki sýnt (eða eldri sería) var sýnd á sama tíma.

## Leikaraskipti
Jorja Fox hætti í byrjun seríunnar og Wallace Langham var gerður að aðalleikara, ásamt því að Louise Lombard hætti eftir seríu sjö.

## Aðalleikarar
* William Petersen sem Gil Grissom
* Marg Helgenberger sem Catherine Willows
* Gary Dourdan sem Warrick Brown
* George Eads sem Nick Stokes
* Jorja Fox sem Sara Sidle (Þættir 1-7)
* Eric Szmanda sem Greg Sanders
* Robert David Hall sem Al Robbins
* Wallace Langham sem David Hodges
* Paul Guilfoyle sem Jim Brass

## Aukaleikarar
* David Berman sem David Phillips (Öll serían)
* Archie Kao sem Archie Johnson (Öll serían)
* Gerald McCullouch sem Bobby Dawson (Öll serían)
* Sheeri Rappaport sem Mandy Webster (Öll serían)
* Jon Wellner sem Henry Andrews (Öll serían)
* Marc Vann sem Conrad Ecklie (Öll serían)
* Liz Vassey sem Wendy Simms (Öll serían)

## Sérstakir gestaleikarar
*Method Man sem Drops (Þáttur 14)
*Jessica Lucas sem Ronnie Lake (Þættir 3-7)
*Jessica Collins sem The Miniature Killer (Þáttur 1)
*Louise Lombard sem Sofia Curtis (Þáttur 1)

## Þættir

## Heimildir
*
* DVD Release Dates  at TVShowsOnDVD.com.

## Tenglar
http://www.cbs.com/primetime/csi/
Umberto D.

**Umberto D** er ítölsk kvikmynd frá árinu 1952 í leikstjórn Vittorio De Sica, gerð í anda nýraunsæisstefnunar (*neorealismans*). Umberto D. er ásamt *Reiðhjólaþjófunum* (Ladri di biciclette), *Kraftaverk í Mílanó* (Miracolo a Milano) og *Skóáburði* (Sciuscià) taldar vera merkilegustu kvikmyndir leikstjórans og ein af þeim sem heldur nafni hans hvað mest á lofti. 

## Tenglar
* ''Umberto D''; grein í Alþýðublaðinu 1966
Listi yfir CSI: Crime Scene Investigation (9. þáttaröð)

Níunda sería **** var frumsýnd 9. október 2008 og sýndir voru 24 þættir.

## Leikaraskipti
Nokkrar breytingar urðu á leikaraskipaninu í þessari seríu: William Petersen og Gary Dourdan hættu en í staðinn komu Laurence Fishburne og Lauren Lee Smith inn sem hluti af aðalleikurunum.

## Aðalleikarar
* Laurence Fishburne sem Raymond Langston (Þættir 11-24)
* Marg Helgenberger sem Catherine Willows
* George Eads sem Nick Stokes
* Eric Szmanda sem Greg Sanders
* Robert David Hall sem Dr. Al Robbins
* Wallace Langham sem David Hodges
* Lauren Lee Smith sem Riley Adams (Þættir 3-24)
* Paul Guilfoyle sem Jim Brass
* William Petersen sem Gil Grissom (Þættir 1-10)
* Gary Dourdan sem Warrick Brown (Þáttur 1)

## Aukaleikarar
* Archie Kao sem Archie Johnson (Öll serían)
* Gerald McCullouch as Bobby Dawson (Þáttur 1)  
* Sheeri Rappaport sem Mandy Webster (Öll serían)
* Marc Vann sem Conrad Ecklie (Öll serían)
* Jon Wellner  sem Henry Andrews (Öll serían)

## Sérstakir gestaleikarar
*David Berman sem David Phillips (Öll serían)
*Melinda Clarke sem Lady Heather (Þáttur 5)
*Jessica Collins sem The Miniature Killer (Þáttur 7)
*Laurence Fishburne sem Raymond Langston (Þættir 9-10)
*Jorja Fox sem Sara Sidle (Þættir 1, 2, 5 og 10)
*William Petersen sem Gil Grissom (Þáttur 16, talaði inn á, *óskráð*)
*Ronald D. Moore sem hann sjálfur (Þáttur 20)
*Kay Panabaker sem Lindsey Willows (Þáttur 4)
*Grace Park sem hún sjálf (Þáttur 20)
*Taylor Swift sem Haley Jones (Þáttur 16)
*Liz Vassey sem Wendy Simms (Öll serían)
*Kate Vernon sem Dr. Penelope Russell (Þáttur 20)

## Þættir

## Heimildir
* 

## Tenglar
* http://www.cbs.com/primetime/csi/
Theophilus Carter

**Theophilus Carter** (fæðingardagur óviss - dó eftir 1894) var breskur uppfinningamaður og húsgagnasali. Hann er frægur fyrir að hafa fundið upp einhverskonar sambreysking vekjaraklukku og rúms, og er talinn fyrirmynd teikninga Johns Tenniel af *Hattaranum* sem kemur fyrir í *[[Ævintýri Lísu í Undralandi|Ævintýri Lísu í Undralandi]]* eftir Lewis Carroll. Uppfinning hans, *Vekjaraklukku-rúmið*, virkaði þannig að það hrinti notandanum á settum tíma ofan í kar af köldu vatni. Það var haft til sýnis í Lundúnum árið 1851. Carter var einnig skápasmiður og átti húsgagnabúð í Oxford frá 1875 til 1894.

## Tilvísanir
John McEnroe

**John McEnroe** jr. (16. febrúar 1959 í Wiesbaden) er bandarískur tennisleikari. Hann var á toppi heimslista tennisleikara í 170 vikur, en aðeins fjórir aðrir tennisleikarar hafa verið á toppnum lengur en hann. McEnroe er þekktur í íþróttaheiminum fyrir hin alræmdu reiðiköst sín.

## Leikferill

McEnroe fæddist í þýsku borginni Wiesbaden, en faðir hans var bandarískur hermaður. Strax á unga aldri flutti fjölskyldan til Bandaríkjanna (New York svæðið). McEnroe hóf að leika tennis aðeins átta ára gamall ásamt bræðrum sínum. Ári seinna tók hann þátt í tenniskeppnum víða í Bandaríkjunum. McEnroe gerðist atvinnumaður 19 ára gamall 1978. Hann sigraði í fyrsta stórmóti sínu árið eftir á Opna bandaríska mótinu, en við það tækifæri varð hann yngsti sigurvegari í því móti. Jafnframt einliðaleik keppti McEnroe einnig í tvíliðaleik. Á Wimbledon-mótinu 1979 sigraði hann í tviliðaleik í fyrsta sinn, en alls sigraði hann átta sinnum á stórmótum í tviliðaleik. 1980 náði hann þeim áfanga að komast í fyrsta sinn í efsta sæti heimslistans. Alls var hann í 170 vikur í efsta sætinu, en það er fimmti besti árangur sögunnar á karlalistanum. McEnroe sigraði alls á sjö stórmótum, en eingöngu á Opna bandaríska mótinu og Wimbledon. Sökum leiktækni sinnar var McEnroe mjög fær á hörðum velli (gras og gerviefni) en stóð höllum fæti á sandi. Þess vegna tókst honum ekki vel upp á Opna ástralska mótinu eða á Opna franska mótinu. Leiktæknin fólst í því að uppgjöfin var ekki sérlega föst, heldur nákvæm. Oftar en ekki stóð hann með netið sér við hlið í uppgjöfinni, en þannig tókst homum að leika hratt og komast upp að neti. McEnroe var auk þess flinkasti tennisleikari síns tíma í að svara uppgjöf. Allt í allt sigraði McEnroe í 77 keppnum í einliðaleik meðan hann var atvinnumaður. Í dag leikur hann enn tennis í skipulögðum mótum fyrir öldunga.

## Titlar
### Stórmót í einliðaleik

### Stórmót í tvíliðaleik

### Vikur í efsta sæti á heimslista

## Annað markvert
* 1984 kvæntist McEnroe bandarísku leikkonunni Tatum O’Neil og eiga þau þrjú börn. Þau skildu 1992.
* 1997 kvæntist hann bandarísku söngkonunni Patty Smyth. Þau eiga tvö börn.
* Í reiðikasti í leik einum hellti McEnroe úr skálum reiði sinnar yfir vallarpilt nokkurn sem hafði tekið að sér að sækja boltana. Pilturinn hét Hayden Christensen og lék seinna Svarthöfða í Stjörnustríðsmyndunum.
* McEnroe hefur komið fram í nokkrum kvikmyndum, svo sem **Anger Management** með Adam Sandler og Jack Nicholson.

## Heimildir
* 
*
Emily Procter

**Emily Mallory Procter** (fædd 8. október 1968) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í  og The West Wing.

## Einkalíf
Procter er fædd og uppalin í Raleigh, Norður Karólínu. Útskrifaðist hún frá Ravenscroft School í Raleigh. Á meðan hún var við nám við East Carolina háskólann þá var hún meðlimur Alpha Delta Pi. Eftir að hún fékk gráðu sína í blaðamennsku og dansi, þá fékk hún vinnu sem sjónvarpsveðurfréttamaður á WNCT-TV sjónvarpsstöðinni í Greenville, Norður-Karólínu.

Kom hún fram í Live Earth árið 2007, þar sem hún las (ásamt öðrum leikkonum) ritgerð skrifuð af Michelle Gardner-Quin þegar Gardner-Quinn var nemi við Vermont háskólann.

Procter hefur haldið einkalífi sínu vel frá fjölmiðlum. Henni finnst gaman að ferðast með systur sinni, sem er atvinnukokkur, þá finnst henni gaman að hlaupa tvo tíma á dag, fimm sinnum í viku og hefur hún tekið þátt í mörgum hlaupum og maraþonum. Hún er mikill pókerspilari og lærði hún að gera það frá unga aldri og hefur hún tekið þátt í pókermótum. 

## Ferill
Eftir að hafa fluttst til Los Angeles, þá útvegaði faðir hennar peninga til þess að stunda leikaranám í tvö ár. Áður en hún útskrifaðist, þá hafðu hún fengið smáhlutverk í myndum á borð við *[[Jerry Maguire]]* og  *Breast Men*, þar sem hún lék á móti David Schwimmer og Chris Cooper.  Kom hún einnig fram í þriðju seríu af *Lois & Clark: The New Adventures of Superman*, þar sem hún lék Lana Lang, þá fyrsta ljóshærða leikkonan til þessa. Einnig kom hún stuttlega fram í sjónvarpsmyndinni  *The Dukes of Hazzard: Reunion!* sem Mavis. Lék hún líka í *Body Shots* sem Whitney.

Þá lék aukahlutverk sem aðstoðar Hvíta Húss lögfræðingurinn Ainsley Hayes í *[[The West Wing]]*. Þá kom hún fram sem ástarhugarefni fyrir Joey í *[[Friends]]*.

Hún er góð vinkona **' leikkonunnar [[Jorja Fox]], sem ýtti henni út í það að taka hlutverkið sem Calleigh Duquesne í **', sem hún lék frá 2002-2012.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Tilvísanir

## Heimildir
* 

## Tenglar
*