open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Þríhyrnuburkni

**Þríhyrnuburkni** (fræðiheiti: *Phegopteris connectilis*) er tegund af burkna sem vex í tempruðum skógum norðurhvels, þó ekki í meginlandsloftslagi eins og í Kanada og Síberíu.

Ólíkt ættingja hans, *[[Phegopteris hexagonoptera]]*, sem vex á jörðu niðri, er þessi tegund líka áseti jafnframt því að vaxa á jörðu niðri.

Þessi tegund er yfirleitt apogamous (myndar afkvæmi án frjóvgunar, með litningatöluna margfeldi af 90 (triploid; "3n"=90).

## Efnafræði
Hægt er að einangra fenólana 2,4,6-trihydroxybenzoic acid-4-O-2′,3′,4′,6′-tetraacetylglucoside, 2,4,6-trihydroxybenzoic acid-4-O-2′,3′,6′-triacetylglucoside, 2,4,6-trihydroxybenzoic acid-4-O-3′,4′,6′-triacetylglucoside, 3-O-p-coumaroylshikimic acid, 2-(trans-1,4-dihydroxy-2-cyclohexenyl)-5-hydroxy-7-methoxychromone, kaempferol og kaempferol-3-O-β-d-glucoside úr methanolic þykkni úr blöðum þríhyrnuburkna.

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
* USDA PLANTS Profile 
* Phegopteris connectilis in *[[Flora of North America]]*
* Den virtuella floran - Hultbräken

## Viðbótar lesning
* *Den nya nordiska floran*. Bo Mossberg och Lennart Stenberg. Wahlström & Widstrand 2003. ISBN 91-46-17584-9.
* *Svensk flora: Fanerogamer och ormbunksväxter* (28 upplagan). Th. O. B. N. Krok och S. Almquist. Liber 2001. ISBN 91-47-04992-8.
* Signe Frederiksen et al., *Dansk flora*, 2. udgave, Gyldendal 2012. ISBN 8702112191.
Gljávíðir

**Gljávíðir** (fræðiheiti: *Salix pentandra*) er tré eða runni af víðisætt ættaður úr norður-Evrópu og norður-Asíu. Hann er yfirleitt 3-7 metrar að hæð á Íslandi.

Vísindaheitið vísar til þess að karlreklarnir eru með fimm stíla. Íslenska heitið vísar til gljáandi laufblaðanna, sem eru einkennandi fyrir tegundina.

Gljávíðiryðsveppur er sjúkdómur sem leggst á tegundina.

## Viðbótarlesning
* Gljávíðir - Skógræktarfélag Eyfirðinga
*Den Virtuella Floran
*Jolster i Carl Lindman, Bilder ur Nordens flora (andra upplagan, Wahlström och Widstrand, Stockholm 1917–1926)
* Signe Frederiksen et al., *Dansk flora*, 2. udgave, Gyldendal 2012. ISBN 8702112191.
* Træer og buske til skovbryn, læhegn og vildtplantninger 
* Stenberg, Lennart & Bo Mossberg, Steinar Moen (norsk red.), *Gyldendals store nordiske flora*, Gyldendal, Oslo 2007. ISBN 978-82-05-32563-0.

## Tilvísanir
Fjallaskarfakál

**Fjallaskarfakál** (fræðiheiti: *Cochlearia groenlandica*) er planta af krossblómaætt.

Fjallaskarfakál er með útbreiðslu í kring um norður heimskautið. Í Norður Ameríku er útbreiðsla þess frá Kanada og Alaska til Oregon og hefur fundist alveg suður til Kaliforníu.

## Myndir


Choclearia groenladica a Barents.JPG
Cochlearia groenlandica IMG 6954 polarskjörbuksurt longyearbyen.JPG
Cochlearia groenlandica IMG 6955 polarskjörbuksurt longyearbyen.JPG
Cochlearia groenlandica var IMG 4531 skjörbuksurt barentsburg.JPG


## Tilvísanir
Eyfellingaslagur

**Eyfellingaslagur** voru átök sem áttu sér stað árið 1858 vegna fjárkláða. Þá neituðu Eyfellingar (bændur undir Eyjafjöllum) að baða sauðfé sitt og kom til átaka milli þeirra og sýslumanns. 

Austanhalt við Holtsós eru sveitamörk milli Út- og Austur-Eyjafjalla. Fast við veginn er Steinahellir. Þetta er manngerður hellir. Þar var um tíma þingstaður og hellirinn hafður sem þinghús. Eiríkur á Brúnum hefur gert staðinn frægan með frásögn sinni af Eyfellingaslag. 

Sýslumaður hafði boðið bændum að baða sauðfé vegna fjárkláðahættu. Bændur höfðu daufheyrst við þvi þar sem einskis fjárkláða hafði orðið vart og töldu Markarfljót næga vörn gegn sýktu fé. Sýslumaður lét sér þetta ekki nægja. Bændur voru boðaðir á aukafund í sláttubyrjun. Sjálfur Trampe greifi, stiftamtmaður, var sýslumanni til fulltingis á þinginu. Er þingið stóð sem hæst, tókst bændum að króa sýslumann af og hrökktu hann með svipur sínar reiddar til höggs niður að Hellisvatni. Fóru nú að berast sáttarboð frá stiftamtmanni. Stóð það á endum, að lokauppgjöf barst, þegar sýslumaður stóð á vatnsbakkanum. Var sýslumanni þá sleppt úr herkvínni sem þó tókst rétt með naumindum því að móðir var komin í bændaliðið. Um kvöldið var drukkið siguröl ómælt undir Fjöllum.
Mannskaðahóll

**Mannskaðahóll** er hóll á Höfðaströnd við austanverðan Skagafjörð. Við Mannskaðahól er talið, að Skagfirðingar hafi ráðið niðurlögum Englendinga (enskra víkinga) árið 1431, sem þar eiga að hafa komið á land. Lengi vel var talið, að Bretarnir væru heygðir í nokkrum hólum sem eru rétt við þjóðveginn hjá Mannskaðahóli, en Kristján Eldjárn mun hafa kannað hólana og ekki fundið neitt sem gæti bent til þess.

Björn Jónsson segir í Skarðsárannál sínum (ritað 1639 eða þar um bil), og kallar hólinn þar Mannslagshól, að Skagfirðingar hafi felt 80 enska ribbalda við hólinn; 

 Um þessa engelsku menn er líkast til, að þeir hafi komizt úr því slagi og bardaga, er varð á Höfðaströnd í Skagafirði, fyrir utan Mannslagshól, 
 sem merki sér til, að dysjar eru af mönnum, og Magnús bóndi Jónsson hefur sagt, að nærri 80 engelskra manna hafi þar verið til dauðs slegnir af 
 Skagfirðingum, ráðsmönnum Hólastaðar, sem fyrirmenn voru, fyrir þeirra óráðvendnis glettingar ...

Seinni tíðar grúskarar og sagnfræðingar draga þó mjög í efa að svo margir hafi verið drepnir við hólinn og reyndist jarðvegur óhreyfður við Ræningjadysjar þegar að var kannað.
Jidéhem

**Jidéhem** (21. desember 1935 – 30. apríl 2017) var listamannsheiti **Jean De Mesmaeker** sem var belgískur myndasöguhöfundur. Hann starfaði lengst af ferils síns fyrir Tímaritið Sval, ýmist sem höfundur eigin sagna og í samvinnu við aðra. Hans kunnustu sögur fjölluðu um unglingsstelpuna *Sophie* og ævintýri hennar. Hann skapaði hina vinsælu persónu Viggó viðutan ásamt þeim André Franquin og Yvan Delporte. Jafnframt kom hann að gerð nokkurra bóka í sagnaflokkinum um Sval og Val.

## Ferill

Jidéhem hóf að rita og teikna myndasögur á táningsaldri en tók upp listamannsnafn sitt árið 1954, var það dregið af upphafsstöfum hans JDM. Hann réðst til starfa hjá *Héroïc-Albums*, útgáfufyrirtæki sem sérhæfði sig í sögum í anda bandarískra hasarblaða. Þar samdi hann vinsælar sögur um leynilögreglumanninn *Ginger*. Í þeim sögum tók strax að bera á þeirri ástríðu listamannsins að teikna bíla, en á ferli sínum átti hann eftir að teikna gríðarlegan fjölda bifreiða, einkum sportbíla.

Útgáfu Héroïc-Albums var hætt á árinu 1956 vegna fjárhagserfiðleika og réðst Jidéhem þá til útgáfufélagsins Dupuis og myndasögublaðsins Svals þar sem hann starfaði nær alla tíð. Stjórnendiur Dupuis álitu sögurnar um Ginger vera of ofbeldisfullar fyrir hinn unga lesendahóp blaðs síns og var teiknararnum þess í stað falið að aðstoða Franquin, sem var vinsælasti höfundur forlagsins en að sligast vegna vinnu. Jidehém teiknaði bakgrunnsmyndir í nokkrum seinni bóka Franquins um Sval og Val. Hann kom einnig að teiknivinnu fjölda sagna um Viggó viðutan. EIn af aukapersónum þeirra sagna er kaupsýslumaðurinn *Hr. Seðlan* eða *Monsieur De Mesmaeker* á frummálinu. Er nafn persónunnar dregið af því að Jidéhem taldi hana minna sig á föður sinn í útliti. Franquin mun hafa óskað eftir því að Jidéhem tæki við af sér með ritun sagnanna um Viggó en hann netiað þar sem hann vildi fremur semja eigin efni.

Árið 1964 skapaði Jidéhem ungingsstúlkuna Sophie, sem hóf göngu sína sem aukapersóna en varð þó skjótt aðalpersóna í sínum eigin sögum. Ákvörðunin var talin djörf og hlaut blendin viðbrögð útgefendanna, enda var þetta fyrsta kvenaðalpersóna í sögu blaðsins, sem fyrst og fremst var ætlað drengjum. Tuttugu bækur komu út um ævintýri Sophie, sem telst meðal ástsælli persóna fransk-begísku myndasöguhefðarinnar. Á efri árum hóf Jidéhem á ný ritun sagna um Ginger, sem birtust í myndasögublaðinu Sval.
Eastbourne

**Eastbourne** er hafnarborg í Austur-Sussex á Suðaustur-Englandi. Bærinn byggðist upp á seinni hluta 19. aldar og eru þar byggingar frá viktoríutímabilinu. Nú er hann vinsæll ferðamannastaður og dregur að sér yngra fólk. Eastbourne varð fyrir verulegum loftárásum í síðari heimsstyrjöld og héldu þúsundir kanadískra hermanna þar til. Íbúar borgarinnar voru rúmlega 102.000 árið 2015.

Rétt vestur af Eastbourne er Beachy Head, þar sem má finna hæstu kalksteinakletta Bretlands.
Pungó og Daisy

**Pungó og Daisy** var framsækin pönkhljómsveit sem starfaði í Reykjavík á árunum 1982-83. Liðsmenn hennar voru Skúli Gautason (söngur og bassi), Veturliði Óskarsson (gítar og söngur) og Kjartan Kjartansson (trommur). Hljómsveitin kom m.a. fram á Melarokki 1982 og á útihátíðinni í Atlavík sama ár.
Brautryðjandinn

**Brautryðjandinn** er lágmynd eftir Einar Jónsson sem felld er inn í framhlið fótstallsins sem stytta Jóns Sigurðssonar stendur á Austurvelli.
Úlfljótslög

**Úlfljótslög** voru fyrstu lög Íslendinga og voru sett á Alþingi 930 (927—930). Þau kölluðust Úlfljótslög eftir fyrsta lögsögumanninum, Úlfljóti. Hin norsku Gulaþingslög voru fyrirmynd Úlfljótslaga. Lögin líkjast þeim enda hafði Úlfljótur búið þrjú ár í Noregi, auk þess sem flestir landnámsmennirnir komu þaðan. Lögin voru í munnlegri geymd enda ekki tekið að nota ritmál árið 930.
Hugo Pratt

**Hugo Pratt** (Ugo Eugenio Prat, 15. júní 1927 – 20. ágúst 1995) var ítalskur myndasöguhöfundur sem var einkum þekktur fyrir ítarlegar bakgrunnsrannsóknir fyrir sögulegar skáldsögur eins og *[[Corto Maltese]]*. Hann er hluti af „Feneyjahópnum“ svokallaða, ásamt myndasöguhöfundunum Fernando Carcupino og Dino Battaglia og leikstjóranum Damiano Damiani.

Pratt fæddist í Rimini en eyddi æskuárunum í Feneyjum. Faðir hans var atvinnuhermaður og þegar Pratt var 10 ára fluttist fjölskyldan til Eþíópíu. Faðir hans var tekinn fanga 1941 og lést ári síðar. Pratt og móður hans var haldið í fangabúðum í Dire Dawa. Eftir stríðið flutti Pratt til Feneyja.

Í Feneyjum hóf hann útgáfu myndasögutímaritsins *[[Asso di Picche]]* ásamt fleirum. Sögur hans slógu í gegn í Argentínu og þangað flutti hann 1949 ásamt fleiri ítölskum myndasöguhöfundum. Árið 1962 flutti hann aftur til Ítalíu og hóf að semja myndasöguútgáfur af klassískum ævintýrabókum fyrir tímaritið *[[Il Corriere dei Piccoli]]*. Árið 1967 hóf hann útgáfu á þekktustu sögu sinni, *[[Una ballata in mare salato]]*, í tímaritinu *[[Il Sergente Kirk]]*. Tveimur árum síðar hóf hann að þróa röðina *[[Gli scorpioni del deserto]]* þar sem sögusviðið er Austur-Afríka. Milli 1970 og 1984 bjó Pratt í Frakklandi þar sem hann skrifaði sögur um þekktustu persónu sína, feneyska ævintýramanninn Corto Maltese, fyrir tímaritið *[[Pif Gadget]]*. Hann skrifaði einnig tvær sögur fyrir lærisvein sinn, Milo Manara.

Frá 1984 til dauðadags bjó Pratt í Sviss.
Paolo Magnani

**Paolo Magnani**, (31. desember 1926 - 5. november 2023) var biskup emeritus rómversk-kaþólsku kirkjunnar í Treviso frá árinu 1988 til 2003, er Andrea Bruno Mazzocato tók við.

## Myndir

Image: BISHOP paolo magnani in 1982.jpg|Biskup Paolo Magnani, 1982.


## Tilvísanir


## Tenglar
* Catholic-Hierarchy
* Biskupsdæmi á Lodi
* Biskupsdæmi á Treviso
Seattle höfðingi

**Seattle höfðingi** eða **Noah Sealth** (fæddur um 1780; dáinn 7. júní 1866) var leiðtogi frumbyggjaættbálkanna Suquamish og Duwamish á svæði sem nú er við Puget-sund í Washington-fylki Bandaríkjanna. Borgin Seattle heitir eftir honum. Hann var þekktur stríðsmaður og ræðumaður og hélt þekkta ræðu um umhverfisvernd árið 1854 sem oft er vitnað í, þótt hún hafi aðeins varðveist sem endurgerð út frá skrifuðum nótum landnemans Henry A. Smith yfir 30 árum síðar. Franskir trúboðar voru sagðir hafa snúið Seattle til kaþólskrar trúar og skírðu hann Noah. Seattle myndaði samband við bandaríska lækninn og frumkvöðulinn Doc Maynard og vegna þess komust á friðsamleg tengsl milli frumbyggjaættbálkanna og hvítra landnema.

## Í dægurmenningu
Gruggsveitin Soundgarden frá Seattle setti inn texta úr ræðu Seattle höfðingja í ábreiðu sinni á Black Sabbath-laginu „Into the Void“.

## Heimild
Dagur hafsins

**Dagur hafsins** er haldinn hátíðlegur 8. júní ár hvert. Upphaflega stungu tvær kanadískar stofnanir upp á þessum degi á Heimsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna um umhverfi og þróun í Rio de Janeiro árið 1992. Áður hafði skýrsla Brundtland-nefndarinnar frá 1987 nefnt að höfin ættu sér enga sterka talsmenn miðað við önnur svið umhverfismála. 

Dagur hafsins var síðan formlega tekinn upp af Sameinuðu þjóðunum árið 2008. Stofnanir á borð við The Ocean Project og World Ocean Network ásamt mörgum sædýrasöfnum hafa haldið deginum á lofti frá 2002 og börðust fyrir því að Sameinuðu þjóðirnar tækju daginn upp. Dagurinn er haldinn hátíðlegur 8. júní, næstu helgina, sömu vikuna og allan júnímánuð. Árið 2017 fer dagur hafsins saman við Hafráðstefnu Sameinuðu þjóðanna.

## Tengt efni
* Sjómannadagurinn (Ísland - fyrsti sunnudagur í júní)
* Hátíð hafsins (Ísland - fyrsti laugardagur í júní)
* Día del Mar (Bólivía - 23. mars)
* Japanski sjávardagurinn (Japan - þriðji mánudagur í júlí)
* Kínverski sjávardagurinn (Kína - 11. júlí)
* Evrópski sjávardagurinn (Evrópusambandið - 20. maí)
Hafráðstefna Sameinuðu þjóðanna

**Hafráðstefna Sameinuðu þjóðanna** er ráðstefna Sameinuðu þjóðanna um málefni hafsins sem fer fram í New York-borg 5.-9. júní 2017. Tilgangur ráðstefnunnar er að vekja athygli á verndun og sjálfbærri nýtingu hafsins. 

Talið er að höf jarðar séu í meiri hættu en nokkru sinni fyrr vegna mengunar, ofveiði og áhrifa hnattrænnar hlýnunar. Súrnun sjávar, minnkandi líffjölbreytni og plastmengun í hringstraumum úthafanna er meðal þess sem ógnar heilsu hafsvæða. 

Í upphafi ráðstefnunnar sagði António Guterres aðalritari Sameinuðu þjóðanna að hægt væri að leysa þau vandamál sem mannkynið hefði skapað með samhæfðum alþjóðlegum aðgerðum. Til þess þyrfti að horfa framhjá skammtímahagsmunum

## Tenglar
* Vefur ráðstefnunnar
Loftslagsráðstefna Sameinuðu þjóðanna

**Loftslagsráðstefna Sameinuðu þjóðanna** er árleg ráðstefna sem Sameinuðu þjóðirnar standa fyrir í tengslum við Rammasamning Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar frá 1992. Fyrsta loftslagsráðstefnan var haldin í Berlín árið 1995. Kýótóbókunin var tekin upp á loftslagsráðstefnunni í Kýótó árið 1997. Frá 2005 hefur ráðstefnan einnig verið ráðstefna aðila að bókuninni. Parísarsamkomulagið var samþykkt á loftslagsráðstefnunni í París árið 2015.
Rede Integrada de Transporte

**Rede Integrada de Transporte** (portúgalska: samhæft flutningsnet) er hraðvagnakerfi í Curitiba í Brasilíu. Það hóf starfsemi árið 1974 og er talið elsta slíka kerfið í heimi. Kerfið rekur 157 tvískipta og 29 einskipta liðvagna sem ganga á sérakreinum eftir 6 leiðum. Fjöldi biðstöðva er 21 og útgangur frá biðstöð í vagn er um lítinn ramp þannig að ekkert bil er á milli. Fargjöld eru greidd fyrirfram. Kerfið flytur 2,3 milljónir farþega á dag. 

Höfundur kerfisins er arkitektinn Jaime Lerner sem stakk upp á því á síðari hluta 7. áratugarins. Kerfið gerði ráð fyrir nýrri tegund af gatnahönnun með tvær einstefnugötur sitt hvoru megin við tvær sérakreinar fyrir hraðvagnakerfið. Kerfið þótti afar vel heppnað og varð fyrirmynd að hraðvagnakerfum sem byggð voru um alla Suður-Ameríku næstu ár. Nú eru hundruð slíkra samgöngukerfa í notkun um allan heim.
Sérakrein

**Sérakrein**, **forgangsakrein** eða **strætórein** er akrein sem er eingöngu ætluð strætisvögnum. Slíkar akreinar eru notaðar til að auka hraða og áreiðanleika almenningssamgangna með því að koma í veg fyrir að vagnarnir sitji fastir í umferðarteppum. Sérakreinar eru lykiatriði í hraðvagnakerfum. Sérakreinar geta verið ein af mörgum akreinum á vegi fyrir almenna umferð eða akrein sem er alveg aðskilin frá veginum, til dæmis með grindum eða köntum. Sérakreinar á vegum með blandaða umferð geta verið alveg fráteknar fyrir almenningsvagna eða opnar leigubílum, sjúkrabílum og áætlunarbifreiðum.

Fyrsta sérakreinin sem getið er um var sett upp í Chicago árið 1940. Í Evrópu voru sérakreinar teknar upp í Hamborg árið 1963 þegar sporvagnakerfið var lagt niður. Fyrsta aðskilda sérakreinin í Bandaríkjunum var El Monte-leiðin í Los Angeles sem var opnuð 1974.
Liðvagn

**Liðvagn** er liðskipt farartæki fyrir almenningssamgöngur. Slíkir vagnar eru yfirleitt einnar hæðar, en skipt í tvo eða þrjá fasta hluta sem eru tengdir saman með snúningshlekk (lið). Hlekkurinn er umlukinn harmónikubelgjum bæði innan og utan farartækisins og með snúningsplötu á gólfi. Með þessum hætti er hægt að lengja vagnana meira en hægt væri með stífum vagni og þannig auka afkastagetu þeirra. 

Hefðbundnir einskiptir liðvagnar eru yfirleitt 18 metrar á lengd (samanborið við 11-14 metra óskipta vagna) og bera yfir 120 farþega miðað við 80-90 í hefðbundnum vögnum. Tvískiptir liðvagnar eru allt að 25 metra langir og geta borið 200 farþega. 

Til er fjöldi tegunda af liðvögnum. Dæmi eru Mercedes-Benz Citaro, New Flyer Xcelsior, Van Hool AGG300 og Ikarus 280.

Strætó tók liðvagna í notkun um miðjan 10. áratug 20. aldar.
Ragnheiður Jónasdóttir

**Ragnheiður Kristín Jónasdóttir**  (22. apríl 1940) (öðru nafni **Christina Sveinsson**) er íslensk fegurðardrottning, fyrirsæta og leikkona. Ragnheiður var fyrst íslenskra kvenna að leika í erlendum kvikmyndum. 

Foreldrar hennar voru *Jónas Sveinsson* læknir og síðari kona hans *Ragnheiðar Hafstein*, sem var dóttir Júliusar Havsteens, sýslumanns á Húsavík. Eignuðust þau tvö börn: Ragnheiði og Þórarin.  Ragnheiður stundaði leiklistarnám í Bretlandi á táningsaldri og lék í nokkrum kynningar- og kvikmyndum. Hún var kjörinn „Miss Adria“ árið 1958 á Ítalíu og kölluð „Lollo norðursins“ í þarlendum blöðum í höfuðið á Ginu Lollibridge.
Álftalaukur

***Álftalaukur*** (fræðiheiti: **Isoetes echinospora**) er tegund ferskvatnsplantna í ættkvísl álftalauka og af ættinni Isoetaceae. Álftalaukur finnst víða á láglendi Íslands.

Álftalaukur er ein algengasta tegund plantna í Kanada. Hann finnst í grunnum tjörnum og vötnum frá Labrador og Nýfundnalandi til Alaska, og suður til Pennsylvaníu, Wisconsin, Kolorado, og Kaliforníu. Í Þýskalandi finnst hann aðeins á tvemur stöðum: Feldsee og Titisee, hvortveggja í Svartaskógi.  Evrópskir stofnar eru án loftaugna, en þau eru til staðar í Norður Amerískum stofnum. *Isoetes muricata* og *Isoetes echinospora* var. *braunii* vísa til Norður Amerískra plantna þegar þær eru taldar aðgreindar frá Evrópskum plöntum.

## Tilvísun

* Arne og Anna-Lena Anderberg: ''Den virtuella floran'', Naturhistoriska riksmuseet
Vatnalaukur

***Vatnalaukur***, fræðiheiti **Isoetes lacustris** er boreal álftalaukur sem vex beggja vegna norður Atlantshafs. Í Evrópu vex hann frá Póllandi vestur til norðvestur Frakklands, um alla Skandinavíu, vestur- og norður hluta Bretlandseyja, Færeyjum og Íslandi.  Í Norður Ameríku er hann í New England ríkjunum Maine, Vermont, New Hampshire Rhode Island og Massachusetts, og í Kanada í ríkjunum New Brunswick og Nova Scotia. Hann var uppgötvaður af Johannes Reinke.

Þessi tegund er ein af fáum ræktuðum tegundum af álftalaukum, ýmist sem búrgróður eða til kennslu.

## Tilvísanir

* Signe Frederiksen et al., *Dansk flora*, 2. udgave, Gyldendal 2012. ISBN 8702112191.
* Christiansen, M. Skytte. *Flora i farver 2. Sporeplanter*, 1978, Politikens Forlag, ISBN 87-567-2967-7.

## Ytri tenglar
*Flora Europaea: ''Isoetes lacustris''
*NCRS: USDA Plants Profile and map: ''Isoetes lacustris'' 
* Arne og Anna-Lena Anderberg: ''Den virtuella floran'', Naturhistoriska riksmuseet
Göltur (fjall)

**Göltur** er um 450 metra fjall sem stendur við utanverðan Súgandafjörð til móts við byggðina á Suðureyri. Talið er  að neðstu hraunlögin í Gelti séu eitt elsta berg sem finna megi ofansjávar á Íslandi eða 15 - 16 milljón ára gamalt. Elsta bergsýni sem greint hefur verið á Íslandi með því að mæla magn geislavirkra frumefna í bergi er úr fjallinu Spilli sem er hinum megin Súgandafjarðar ofan við Suðureyri.

## Heimildir
*
Staður í Súgandafirði

**Staður í Súgandafirði** er fyrrum bújörð og prestsetur í Staðardal. Þar er Staðarkirkja en núverandi kirkja var byggð árið 1886. Talið er að  kirkja hafi verið í Staðardal frá árinu 1100. 

## Heimildir
*  Staður í Staðardal, Firðir og fólk, Lesbók Morgunblaðsins, 22. maí (22.05.1999), Blaðsíða 4
* Staðarkirkja (kirkjukort.is) 
* Saga Staðarkirkju í Súgandafirði, Kjartan Ólafsson (ritstj.), Vestur-Ísafjarðarsýsla: Firðir og Fólk II, Búnaðarfélag Vestfjarða, Reykjavík,1996.
Beiskjusveipur

***Cicuta virosa*** (**beiskjusveipur** eða **beiskjujurt**) er tegund af ættkvíslinni *[[Cicuta]]*, ættuð úr norður og mið Evrópu, norður Asíu og norðvestur Norður Ameríku. Þetta er fjölær jurt sem verður 0,5 til 1,5 metrar að hæð. Stönglarnir eru sléttir, greindir, gildari við grunninn, með purpurlitum rákum, og holir að innan nema þar sem þeir greinast. Blöðin eru stakstæð, þrískift, nokkuð gróftennt, ólíkt fíngreindari laufum margra annarra tegunda sveipjurtaættar (*[[Apiaceae]]*). Blómin eru smá, hvít og og nokkuð dæmigerð fyrir ættina. Olíukenndur gulur vökvi lekur úr stönglum og rótum ef þeir eru skornir. Þessi vökvi hefur megna lykt sem minnir á nípur (parsnips) eða gulrætur. Jurtinni hefur verið ruglað við nípur vegna rótanna og lyktarinnar.

Hann vex á rökjum engjum, meðfram  árbökkum og öðrum rökum og mýrkenndum svæðum. Hann er í nær öllu Finnlandi og Svíþjóð nema á fjallendi, allri Danmörku og fáeinum stöðum í Noregi á láglendi.

## Eitrun

Jurtin inniheldur cicutoxin, sem truflar virkni miðtaugakerfisins. Í mönnum veldur cicutoxin fyrst velgja, uppköstum og kviðverkjum, yfirleitt innan klukkutíma eftir inntöku. Eitrunin getur leitt til skjálfta og krampa. Einn munnbiti af rót (sem hefur mest magn cicutoxíns) getur verið nægilegt til að valda dauða. Í dýrum er eitrunarskammtur  og banvænn skammtur nær sami. Eitt gramm af beiskjusveip á kíló mun drepa kind og 230 grömm eru nægileg til að drepa hest. Vegna þess hve hratt eitrunaráhrif verða er læknismeðaferð yfirleitt árangurslaus.

## Ytri tenglar
* Ancient Poisons 
* Den virtuella floran - Sprängört
* Statens veterinärmedicinska anstalt (SVA): Sprängört . Läst 2014-12-19
* Kasviatlas: Myrkkykeison levinneisyys Suomessa
* Pinkka, Lajituntemuksen oppimisympäristö: Myrkkykeiso (''Cicuta virosa'')
* Luontoportti: Myrkkykeiso (''Cicuta virosa'')
* Nettikasvio: Myrkkykeiso (''Cicuta virosa'')
* United States Department of Agriculture (USDA): Cicuta virosa  
* Flora of China: Cicuta virosa 

## Tilvísanir
Gauksstaðaskipið

**Gauksstaðaskipið** er stærsta víkingaskip (langskip) sem varðveist hefur frá víkingatímanum. Gaukstaðaskipið fannst í haugi við Óslóarfjörð árið 1880 og er talið frá því um 850. Lengd milli stafna er 23 metrar rúmir en þar sem skipið er breiðast er það rúmir fimm metrar. Þar sem Gaukstaðaskipið fannst í haugnum voru þrjátíu skildir festir á hvort borð og voru málaðir gulum og svörtum litum. Skipið er til sýnis á Víkingaskipasafninu á Bygdö í Ósló ásamt Ásubergskipinu.

## Tengt efni
* Ásubergsskipið
Broddhlynur

**Broddhlynur** (fræðiheiti: *Acer platanoides*) er krónumikið einstofna lauftré af ættkvísl hlyna (acer). Útbreiðsla þess er í Evrópu (allt norður til Tromsö) og suðaustur til Tyrklands og Írans. Hæð broddhlyns nær 20-30 metrum og aldur hans allt að 250 ár. Börkurinn verður grófur og skorinn með aldri og rætur eru grunnlægar. Haustlitur er yfirleitt gulur.

Broddhlynur hefur verið notaður sem götutré í Norður-Ameríku og hefur verið notaður þar frá 18. öld. Hann er í sumum ríkjum flokkaður sem ágeng tegund.

Lítið hefur verið gróðursett af trénu á Íslandi en því hættir við haustkali. Fimmtugur broddhlynur í Hveragerði var valinn tré ársins árið 2003 

## Tenglar
*Lystigarður Akureyrar - Broddhlynur 
*Skógrækt Ríkisins - Hlyntegundir 

## Tilvísanir
Töfrateningur Rubiks

**Töfrateningur Rubiks** (eða **Rubiksteningur**) (ungverska: *Rubik-kocka*) er teningslaga gestaþraut sem ungverski arkitektinn og prófessórinn Ernö Rubik fann upp á árunum 1975-1977. Töfrateningur Rubiks er til í mismunandi stærðum en sá algengasti er 3×3×3 með 6 litum og hver litur með 9 samlitar einingar, allt í allt eru einingarnar því 54. Töfrateningur Rubiks hefur selst í meira en 300 miljónum eintaka.
Höfuðlausn

**Höfuðlausn** er nafn á kvæði sem hin ýmsu skáld fornaldar sömdu til að bjarga lífi sínu og heiðri. Frægast þeirra er Höfuðlausn eftir Egil Skallagrímsson sem hann flutti Eiríki blóðöxi. Kvæði hans er tvítug stefjadrápa í runhendum hætti og er fyrsta kvæði á íslensku sem sameinar suðrænt endarím. Egill notar alrím og hálfrím samtímis, þannig að t. d. fyrsta vísan í Höfuðlausn er rímuð: ver — ber — mar — far, og síðan: flot — brot — hlut — skut. Önnur fornskáld sem ortu höfuðlausnir voru: Gísli Illugason, Óttar svarti og Þórarinn loftunga.
Bolungarvíkurhöfn

**Bolungarvíkurhöfn** er höfn í þorpinu Bolungarvík á Vestfjörðum. Þrjár meginbryggur mynda höfnina. Nyrst og austast er Brimbrjóturinn en þar fer fiskilöndun fram. Grundargarður lokar höfninni til suðausturs og þar leggjast stærri bátar að. Fyrir miðri höfn er Lækjarbryggja en þar leggjast að strandveiðibátar og ferðamannabátar. Einnig eru þar tvær minni flotbryggjur fyrir smábáta.

Bryggjukantar eru alls 560 m og mesta dýpt við kant er 8,7 m.

## Heimild
* Bolungarvíkurhöfn
Þrílaufungur

***Þrílaufungur*** (fræðiheiti **Gymnocarpium dryopteris** er burkni af ættinni Cystopteridaceae. Hann er algengur um mesta Norður Ameríku og Evrasíu. Hann hefur fundist í Kanada, Bandaríkjunum, Grænlandi, Kína, Japan, Kóreu, Rússlandi og mestallri Evrópu.

## Lýsing
*Gymnocarpium dryopteris* er með smáum, fíngerðum blaðstilkum að 40 sm löngum, með tví- eða þrí- fjöðruð. Blöðin koma stök upp. Neðan á þroskuðum blöðkunum sjást kringlóttir gróblettirnir, án gróhulu. Tegundin vex í barrskógum og í skriðum.

Litningatalan er 2n = 160.
*Gymnocarpium dryopteris*, er undirgróður í skógum, þó ekki með eik (*[[Quercus]]*).

## Sýkingar
Á Íslandi hafa fundist tvær tegundir ryðsveppa sem sýkja þrílaufung. Þær eru *[[Hyalopsora aspidiotus]]* og *[[Herpobasidium filicinum]]*.

## Tilvísanir

## Viðbótar lesning
* *Den nya nordiska floran*. Bo Mossberg och Lennart Stenberg. Wahlström & Widstrand 2003. ISBN 91-46-17584-9.
* *Svensk flora: Fanerogamer och ormbunksväxter* (28 upplagan). Th. O. B. N. Krok och S. Almquist. Liber 2001. ISBN 91-47-04992-8.
* Den virtuella floran: Ekbräken
* Thomas Meyer:  Datenblatt mit Bestimmungsschlüssel und Fotos bei ''Flora-de: Flora von Deutschland'' (alter Name der Webseite: ''Blumen in Schwaben'')
Nobuyuki Kojima

**Nobuyuki Kojima** (fæddur 17. janúar 1966) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 4 leiki með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Skjaldburkni

***Skjaldburkni***  (fræðiheiti **Polystichum lonchitis**) er tegund af burkna, sem vex á Norðurhveli; frá Evrasíu til Alaska til Grænlands og suður í fjallendi í miðri Norður Ameríku. Hann vex í rökum, skuggsælum, grýttum fjallendu búsvæði. Þessi burkni er með nokkur upprétt og beinvaxin blöð að 60 sm löng. Hvert blað er myndað úr mörgum lensulaga til aflöngum smáblöðum að 3 til 4 sm löngum, þau lengstu nokkurnveginn við miðju og þau neðstu minnst og þríhyrningslaga. Blöðkurnar eru tenntar og oft stingandi enda.

Litningatalan er 2n = 82. 

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
*Jepson Manual Treatment
*Flora of North America 
*Photo gallery
* ''Flora of North America'' - ''Polystichum lonchitis'' 

## Viðbótar lesning
* Henning Haeupler & Thomas Muer: *Bildatlas der Farn- und Blütenpflanzen Deutschlands.* Herausgegeben vom Bundesamt für Naturschutz Deutschland. Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart, 2000. ISBN 3-8001-3364-4
* Werner Rothmaler: *Exkursionsflora für die Gebiete der DDR und der BRD*. Band 2: Gefäßpflanzen, 14. Auflage. Volk und Wissen, Berlin, 1988. ISBN 3-060-12539-2
Masashi Nakayama

**Masashi Nakayama** (fæddur 23. september 1967) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 53 leiki og skoraði 21 mark með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Shinji Ono

**Shinji Ono** (fæddur 27. september 1979) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 56 leiki og skoraði 6 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Naoki Matsuda

**Naoki Matsuda** (14. mars 1977 - 4. ágúst 2011) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 40 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Sperðill (leikrit)

**Sperðill** er leikrit (í einum þætti) eftir Snorra Björnsson á Húsafelli. Þetta mun vera fyrsta leikritið sem samið var á íslensku.
Þjóðaröryggisráð Íslands

**Þjóðaröryggisráð Íslands** er sérstakt ráð sem sér um framkvæmd þjóðaröryggisstefnu á hverjum tíma. Ráðið var stofnað haustið 2016 eftir að frumvarp utanríkisráðherra þar að lútandi var samþykkt sem lög. 

Forsætisráðherra hverju sinni er formaður ráðsins og auk hans sitja í ráðinu ráðherra utanríkis og varnarmála, ráðherra almannavarna og ráðuneytisstjórar þessara ráðuneyta, ásamt ríkislögreglustjóra, forstjóra Landhelgisgæslunnar og fulltrúa Landsbjargar. Auk þeirra sitja tveir þingmenn í ráðinu, einn frá meirihluta og einn frá minnihluta. Ráðið endurskoðar stefnu sína reglulega. 

Ráðið fundaði fyrst 22. maí en síðar þann 12. júní árið 2017 á öryggissvæðinu á Keflavíkurflugvelli. Lagt var mat á stöðu og horfur í öryggismálum og rætt var um þau mál í samhengi við nýleg hryðjuverk í Evrópu. 

## Tilvísanir
Naoemon Shimizu

**Naoemon Shimizu** (? - 6. ágúst 1945) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki og skoraði 1 mark með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Shojiro Sugimura

**Shojiro Sugimura** (4. apríl 1905 - 15. janúar 1975) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Hideo Sakai

**Hideo Sakai** (10. júní 1909 - 3. júní 1996) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Teizo Takeuchi

**Teizo Takeuchi** (6. nóvember 1908 - 12. apríl 1946) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 4 leiki með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Taizo Kawamoto

**Taizo Kawamoto** (17. janúar 1914 - 20. september 1985) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 9 leiki og skoraði 4 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Takashi Kano

**Takashi Kano** (31. október 1920 - 4. júní 2000) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 7 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Koji Miyata

**Koji Miyata** (fæddur 15. janúar 1923) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 6 leiki með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Taro Kagawa

**Taro Kagawa** (9. ágúst 1922 - 6. mars 1990) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 5 leiki með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Hiroaki Sato

**Hiroaki Sato** (5. febrúar 1932 - 1. janúar 1988) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 15 leiki með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Ryuzo Hiraki

**Ryuzo Hiraki** (7. október 1931 - 2. janúar 2009) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 30 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Masao Uchino

**Masao Uchino** (21. apríl 1934 - ?) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 18 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Masahiro Hamazaki

**Masahiro Hamazaki** (14. mars 1940 - 10. október 2011) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Shigeo Yaegashi

**Shigeo Yaegashi** (24. mars 1933 - 2. maí 2011) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 45 leiki og skoraði 11 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Fischersund

**Fischersund** er stutt og þröng gata niður úr Grjótaþorpinu og kemur niður að Aðalstræti í miðbæ Reykjavík.
Fischersund hét áður Götuhúsastígur og lá frá Aðalstræti vestur að Götuhúsum. Nafni stígsins var breytt í Fischersund til heiðurs Waldemar Fischer kaupmanni sem stofnaði styrktarsjóð handa fátækjum ekkjum, föðurlausum börnum og efnalitlum ungum mönnum í Reykjavík og Keflavík árið 1888. Þetta er eina gatan í Reykjavík sem er kennd við danskan kaupmann.
Masashi Watanabe

**Masashi Watanabe** (11. janúar 1936 - 7. desember 1995) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 39 leiki og skoraði 12 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Tadao Onishi

**Tadao Onishi** (18. apríl 1943 - 29. júní 2006) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Takeo Takahashi

**Takeo Takahashi** (fæddur 31. maí 1947) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 14 leiki og skoraði 4 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Yasuyuki Kuwahara

**Yasuyuki Kuwahara** (fæddur 22. desember 1942; d. 1. mars 2017) var japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 12 leiki með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Eizo Yuguchi

**Eizo Yuguchi** (4. júlí 1945 - 2. febrúar 2003) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 5 leiki og skoraði 1 mark með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Teruki Miyamoto

**Teruki Miyamoto** (26. desember 1940 - 2. febrúar 2000) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 58 leiki og skoraði 19 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Tadahiko Ueda

**Tadahiko Ueda** (3. ágúst 1947 - 15. apríl 2015) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 13 leiki og skoraði 7 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Kazumi Takada

**Kazumi Takada** (28. júní 1951 - 1. október 2009) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 16 leiki með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Takaji Mori

**Takaji Mori** (24. nóvember 1943 - 17. júlí 2011) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 56 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Akira Nishino

**Akira Nishino** (fæddur 7. apríl 1955) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 12 leiki og skoraði 1 mark með landsliðinu. Hann er nú landsliðsþjálfari Tælenska landsliðsins.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Masaru Uchiyama

**Masaru Uchiyama** (fæddur 14. apríl 1957) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*Japan National Football Team Database
Kazushi Kimura

**Kazushi Kimura** (fæddur 19. júlí 1958) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 54 leiki og skoraði 26 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Ozark-fjöll

**Ozark-fjöll** er hálendissvæði í miðríkjum Bandaríkjanna, aðallega Arkansas, Missouri og Oklahóma. Ozark-fjöll eru í raun mjög dalskorin háslétta sem mynda hvel umhverfis St. Francois-fjöll. Svæðið nær yfir 122.000 km² og er langstærsta fjalllendið milli Appalasíufjalla og Klettafjalla. Ásamt Ouachita-fjöllum mynda Ozark-fjöll Innra hálendi Bandaríkjanna. 

Talið er að heiti fjallanna komi úr frönsku *aux Arcs* (frá Arkansas) sem vísar til verslunarstöðvarinnar Arkansas Post.
Tomoyasu Asaoka

**Tomoyasu Asaoka** (fæddur 6. apríl 1962; d. 6. oktober 2021) var japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 8 leiki með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Hajime Moriyasu

**Hajime Moriyasu** (fæddur 23. ágúst 1968) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður og núverandi landsliðsþjálfari japanska karlalandsliðsins í knattspyrnu Hann spilaði 35 leiki og skoraði 1 mark með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Ryuji Michiki

**Ryuji Michiki** (fæddur 25. ágúst 1973) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 4 leiki með japanska landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Kazuyoshi Miura

**Kazuyoshi Miura** (fæddur 26. febrúar 1967) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 89 leiki og skoraði 55 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Daisuke Oku

**Daisuke Oku** (7. febrúar 1976 - 17. október 2014) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 26 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Dnjestr

**Dnjestr** eða **Dnjester** er fljót í Austur-Evrópu sem rennur um Úkraínu og Moldóvu út í Svartahaf. Fljótið myndar landamæri Moldóvu og hins umdeilda héraðs Transnistríu, sem lýst hefur yfir sjálfstæði sínu. Heiti árinnar kemur úr sarmatísku *dānu nazdya* sem merkir „nálæga áin“ (fljótið Dnjepr er „fjarlæga áin“). Fljótið er eitt af meiri fljótum Evrópu, tæplega 1400 km langt.
Vélstjóri

**Vélstjóri** er starfsheiti og iðngrein. Vélstjórar starfa á vélknúnum skipum og í hafa umsjón með vélum í verksmiðjum og ýmis konar iðjuverum.

Upphaf vélstjórnar á Íslandi má rekja til að á  síðustu áratugum 19. aldar voru gufuknúnir vélbátar í flóasiglingum frá Reykjavík og Akureyri og þegar norskir hvalveiðimenn settu upp verksmiðjur á Vestfjörðum og Austfjörðum þurfti að stýra gufukötlum og öðrum vélum til rekstursins. 

## Heimild
* Saga vélstjórastéttarinnar á Íslandi
Toshiya Fujita

**Toshiya Fujita** (fæddur 4. október 1971) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 24 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Hisato Sato

**Hisato Sato** (fæddur 12. mars 1982) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 31 leik og skoraði 4 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Masahiko Inoha

**Masahiko Inoha** (fæddur 25. ágúst 1985) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 21 leik og skoraði 1 mark með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
*Japan National Football Team Database
Shinzo Koroki

**Shinzo Koroki** (fæddur 31. júlí 1986) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 16 leiki með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
Gaku Shibasaki

**Gaku Shibasaki** (fæddur 28. maí 1992) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 13 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
Yuki Muto

**Yuki Muto** (fæddur 7. nóvember 1988) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
Takumi Minamino

**Takumi Minamino** (fæddur 16. janúar 1995) er japanskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir AS Monaco FC í Frakklandi. Áður var hann hjá Red Bull Salzburg í Austurríki og Cerezo Osaka í Japan. Einnig reyndi hann fyrir sér á Englandi með Liverpool FC og Southampton FC.

## Tenglar
*National Football Teams
Wataru Endo

**Wataru Endo** (fæddur 9. febrúar 1993) er japanskur knattspyrnumaður sem spilar með Liverpool FC.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
Shinji Okazaki

**Shinji Okazaki** (fæddur 16. apríl 1986) er japanskur knattspyrnumaður. Hann hefur spilað 106 leiki og skoraði 49 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
Shinji Kagawa

**Shinji Kagawa** (fæddur 17. mars 1989) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 84 leiki og skoraði 27 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
Maya Yoshida

**Maya Yoshida** (fæddur 24. ágúst 1988) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 71 leik og skoraði 9 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
Hiroshi Kiyotake

**Hiroshi Kiyotake** (fæddur 12. nóvember 1989) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 42 leiki og skoraði 5 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
Genki Haraguchi

**Genki Haraguchi** (fæddur 9. maí 1991) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 20 leiki og skoraði 6 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
Takashi Usami

**Takashi Usami** (fæddur 6. maí 1992) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 18 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
Takuma Asano

**Takuma Asano** (fæddur 10. nóvember 1994) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 10 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.

## Tölfræði

## Tenglar
*National Football Teams
Grunnstingull

**Grunnstingull** er eins konar frauðkennt íshröngl eða ullarkenndir ísbólstrar sem myndast í vötnum og árbotnum í miklu frosti. Grunnstingull á það til að stífla ár og það kalla menn *ágang* af því grunnstingullinn hefur fyllt botninn og stöðvað rennslið. 
 
Sigurjón Rist, vatnamælingamaður lýsti myndun grunnstinguls þannig í texta sem hann skrifað um Mývatn: 

:Þegar mývatn er autt verður vatnið fyrir mikilli kælingu...Það kólnar niður í 0 stig. Kælingin heldur enn áfram, ísnálar myndast í vatninu. Þær berast í kaf, og á efstu brotunum færir straumiðan þær allt til botns. Þar festast þær á hraunsteina og svo hver við aðra, og vex þá upp svonefndur grunnstingull, frauðkenndur ís, sem leggst á botninn líkt og ullarþel. Grunnstingullinn vex til yfirborðsins, og getur honum skotið upp úr vatninu. Þá myndast skjótt íshattur, svonefnd *grunnstingulseyja*, sem er glær ís -- lagnaðarís. 

## Tenglar
*
Nýjungamaður (markaðsfræði)

**Nýjungamaður** (**nýjungagjarn neytandi** eða **snemmbúinn neytendi**) (enska: *early adopter*) er hugtak í markaðsfræði sem haft er um viðskiptavin sem er fyrstur til að kaupa vöru eða tileinka sér tækni eða hugbúnað. Í heimi tískunnar og í pólitík væri notað hugtakið **forvígismaður** (liðsoddur) eða **tískuviti** (enska: *trendsetter*). Enska hugtakið *early adopter* á uppruna sinn í verki Everett M. Rogers ‚Diffusion of Innovations‘ (1962).
Suður-Karpatafjöll

**Suður-Karpatafjöll** (eða **Transylvaníualpar**) eru fjallaklasi sem aðgreina mið- og suðurhluta Rúmeníu og austurhluta Serbíu. Til suðurs renna þau saman við Balkan-fjöll. Moldoveanu-tindur er hæsti punkturinn eða 2544 metrar og er einnig hæsti punktur Rúmeníu. Suður-Karpatafjöll eru næsthæsti fjallahryggur Karpatafjalla á eftir Tatra-fjöllum.

Fjögur fjallakerfi þeirra eru aðskilin milli árdala, frá austri til vesturs:
*Bucegi-fjöll
*Făgăraş-fjöll
*Parâng-fjöll
*Retezat-Godeanu-fjöll
Skógarsalat

***Lactuca muralis*** eða ***Mycelis muralis***, er fjölær blómstrandi planta af ættkvíslinni *[[Lactuca]]* í körfublómaætt.

*Lactuca muralis* verður 25 til 150 sm há. Hún er oft með rauðlitaða stöngla, og er með hvítan mjólkursafa. 

Öll blöðin eru rauðmenguð að lit.

Blómin eru gul og smá í gisinni blómskipun. Jurtin blómstrar frá júní til september.

## Útbreiðala
*Lactuca muralis* er upprunnin í Evrópu, en er að breiðast út á skyggðum vegköntum, stígum og skógarhöggssvæðum á norðvestursvæðum Bandaríkjanna. *Lactuca muralis* vex í skógum, sérstaklega í beykiskógum. Hún þrífst einnig í kalkríkum jarðvegi og á veggjum.

## Tilvísanir
Philippe Pétain

**Henri Philippe Benoni Omer Joseph Pétain** (24. apríl 1856 – 23. júlí 1951), yfirleitt kallaður **Philippe Pétain** eða **Pétain marskálkur**, var franskur herforingi og stjórnmálamaður. 

## Æviágrip

Pétain var einn helsti hernaðarleiðtogi Frakka í fyrri heimsstyrjöldinni og er honum yfirleitt eignaður sigur Frakka í orrustunni við Verdun. Ásamt Georges Clemenceau var hann einn ástsælasti leiðtogi Frakka í stríðinu og tókst einna best að stappa stálinu í hermennina eftir uppreisn franska hersins árið 1917. Það ár var Pétain gerður að yfirhershöfðingja franska heraflans og gegndi þeirri stöðu til stríðsloka, en þurfti þó að hlýða stefnu yfirstjórnar bandamannahersins, sem var undir stjórn keppinautar hans, Ferdinands Foch. Pétain var gerður marskálkur Frakklands árið 1918.

Árið 1925 varð Pétain herforingi Frakka í stríðinu við Rif í Marokkó ásamt Spánverjum. Eftir fyrri heimsstyrjöldina var Pétain einn virtasti stjórnmálamaður í Frakklandi og gegndi embætti hermálaráðherra frá árinu 1934 auk þess sem hann var gerður sendiherra til Spánar eftir valdatöku Francisco Franco árið 1939.

Pétain var kallaður til stjórnarstarfa á ný þann 17. maí 1940 við innrás Þjóðverja í Frakkland. Hann mótmælti því að Frakkar berðust áfram þar sem hann taldi stríðinu tapað, og kenndi lýðræðisstjórn Frakklands um ósigurinn. Þann 16. júní varð Pétain forsætisráðherra og gaf út skipun strax næsta dag um að láta af bardaganum við Þjóðverja. Þann 22. júní skrifaði Pétain undir friðarsamninga ásamt Adolf Hitler í Rethondes, í sama lestarvagni og 
Þjóðverjar höfðu undirritað samninga um vopnahlé í lok fyrri heimsstyrjaldarinnar.

Franska þingið veitti Pétain í kjölfarið titilinn „þjóðhöfðingja franska ríkisins“ sem hann bar í þau fjögur ár sem Frakkland var hernumið af Þjóðverjum. Pétain settist á valdastól í bænum Vichy og stofnaði þjóðernissinnaða alræðisstjórn sem nam úr gildi franskar lýðræðisstofnanir og almenn mannréttindi. Vichy-stjórnin  vann með þýska innrásarhernum við að uppræta franska gyðinga og setti ýmis lög sem beindust gegn gyðingum í Frakklandi. Vichy-stjórnin entist til ársins 1944 en var steypt af stóli við innrás Bandamanna í Frakkland. Charles de Gaulle lýsti því yfir að Vichy-stjórnin hefði verið ólögmæt leppstjórn Þjóðverja og hefði aldrei haft neitt umboð til að tala fyrir frönsku þjóðina.

Við frelsun Frakklands var Pétain og öðrum ráðamönnum Vichy-stjórnarinnar forðað til Sigmaringen í  Þýskalandi. Pétain flúði hins vegar úr haldi til Sviss til þess að gefa sig fram til hinna nýju frönsku stjórnvalda. Árið 1945 var Pétain dæmdur til dauða af hæstarétti Frakklands fyrir landráð. Dómurinn var mildaður í ævilangt fangelsi að áeggjan de Gaulle vegna hás aldurs Pétain og þjónustu hans í fyrri heimsstyrjöldinni. Pétain dó í fangavist á eyjunni Île d'Yeu árið 1951 og er grafinn þar.

## Heimild
*
Esóp

**Esóp** (eða **Æsóp**) (forngríska *Αἴσωπος*; u.þ.b. 620 - 564 f. Kr.) var grískur dæmisagnahöfundur sem eignaðar eru fjölmargar sögur sem þekktar eru sem *[[Dæmisögur Esóps]]*. Óljóst er hvort Esóp var til í raun og veru þar sem engin frumrit eftir hann eru til en honum eru ætlaðar ótal sögur sem safnað hefur verið í gegn um aldirnar á ýmsum tungumálum samkvæmt sagnahefð sem heldur áfram til okkar daga. Í mörgum sögunum eru persónurnar talandi dýr eða dauðir hlutir sem hugsa, leysa vandamál og haga sér eins og mannfólk.

Margar fornar heimildir gefa vísbendingar um ævi Esóps, þar á meðal verk Aristótelesar, Heródótosar og Plútarkosar. Í forngrískum skáldskap er Esóp talinn hafa verið forljótur þræll sem vann sér inn frelsi með gáfum sínum og varð ráðgjafi konunga og borgríkja. Líklega á þessi ímynd af Esóp ekki við neinn raunveruleika að styðjast.

## Tilvísanir


## Tenglar

* „Esóp og samtíð hans“, ''Fálkinn'' 1954
Tryggvi Hlinason

**Tryggvi Snær Hlinason** (fæddur 28. október, 1997) er íslenskur atvinnumaður í körfuknattleik og meðlimur íslenska landsliðsins. Í júní 2017 samdi Tryggvi við þáverandi Spánarmeistara Valencia BC og byrjaði atvinnumanna feril sinn.

Tryggvi leikur fyrir Surne Bilbao í spænsku A-deildinni.

## Íslenska landsliðið
Tryggvi var fyrst valinn í landslið karla árið 2016 og tók þátt í FIBA EuroBasket 2017. Hann lék einnig með U-20 landsliðinu sem tók þátt í Evrópumóti U-20 liða árið 2017.

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
* Úrvalsdeild
* Eurobasket 2017