Eðlisfræðin

***Eðlisfræðin*** (gjarnan þekt undir latneska titlinum *Physica*) er mikilvægt rit í átta bókum eftir forngríska heimspekinginn Aristóteles. Líkt og önnur varðveitt rit Aristótelesar er *Eðlisfræðin* handrit að fyrirlestrum eða ritgerð sem var ekki ætluð til útgáfu. Það er einskonar forspjall að ritum Aristótelesar um náttúruheimspeki og náttúruvísindi. *Eðlisfræðin* fjallar einkum um aðferðafræðileg og heimspekileg atriði, fremur en eiginlega eðlisfræði eða náttúruspekilegar rannsóknir. Í ritinu leggur Aristóteles grunn að rannsóknum náttúruvísindamanna á efnisheiminum sem er undirorpinn hreyfingu og breytingu (*kinesis*).

## Bókaskipting
*Eðlisfræðin* er í átta bókum.

### 1. bók
1. bók fjallar um grunnlögmál náttúrunnar og fjölda. Þá eru athugasemdir um aðferðafræði í náttúruheimspeki og kenningar forvera Aristótelesar.

### 2. bók
2. bók fjallar um iðkun náttúruheimspeki og um náttúruhugtakið (gr. *physis*) sem Aristóteles segir að sé „innri upptök hreyfingar“ (og breytingar, gr. *kinesis*). Þær verundir sem geta hafið eigin hreyfingu eru því „náttúrugripir“. Á hinn bóginn eru „smiðisgripir“ og dauðir hlutir svo sem grjót ófærir um að hefja eigin hreyfingu eða breytingu; auk þess fæðast þeir ekki, deyja ekki, vaxa ekki, nærast ekki og fjölga sér ekki. Aristóteles beitir einnig kenningu sinni um fjórar tegundir orsaka en leggur áherslu á *tilgangsorsök*.

### 3. bók
3. bók fjallar nánar um breytingar en breyting er skilgreind með hutökunum *megund* og *raungervingu* eða *möguleika* og *veruleika*. Seinni huti bókarinnar fjallar um óendanleikahugtakið.

### 4. bók
4. bók fjallar enn um hreyfingu með umfjöllun um rúm (gr. *topos*) og tóm og tíma (gr. *khronos*), sem Aristóteles telur að eigi sér ekki sjálfstæða tilvist óháð hlutum sem gangast undir breytingar.

### 5. bók
5. bók fjallar um breytingar almennt og fjallar um ólíkar tegundir breytingar, m.a. magnbreytingar, eiginleikabreytingar og breytingar á staðsetningu (þ.e. hreyfingu). Einnig er umfjöllun um tilurð go eyðingu verunda, sem nánar er fjallað um í ritinu *[[Um tilurð og eyðingu]]*.

### 6. bók
6. bók fjallar um samfellur og hvernig verund getur breyst ef hún þarf að fara í gegnum óendanlega mörg stig breytingar. Í 6. bók fjallar Aristóteles einnig um þverstæður Zenons frá Eleu.

### 7. bók
7. bók fjallar um tengsl þess sem hreyfist við þann sem hreyfir það.

### 8. bók
8. bók er um fjórðungur alls verksins en hugsanlega var hún upphaflega sjálfstæð ritgerð. Hún fjallar tvö meginefni: endimörk alheimsins og tilvist frumhreyfils, eilífrar og óbreytanlegrar orsakar allra breytinga.

Aristóteles fjallar um spurningar eins og: Er alhemurinn eilífur? Átti alheimurinn sér upphaf? Mun heimurinn einhvern tímann enda? Um frumhreyfilinn er einnig fjallað í 12. bók *[[Frumspekin]]nar*.

## Útgáfur og þýðingar
### Útgáfur og skýringarrit
* Aristotle, *Aristotelis Physica*. W.D. Ross (ritstj.) (Oxford: Clarendon Press, 1950).
* Aristotle, *Aristotle: Physics*. Sir David Ross (ritstj.) (Oxford: Clarendon Press, 1936).

### Þýðingar
* Aristotle, *Physics*. Robin Waterfield (þýð.) (Oxford: Oxford University Press, 1996).
* Aristotle, *Aristotle IV: Physics Books I-IV*. P.H. Wicksteed og F.M. Cornford (þýð.) (Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 1929).
* Aristotle, *Aristotle V: Physics Books V-VIII*. P.H. Wicksteed og F.M. Cornford (þýð.) (Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 1934).

## Heimild
*