open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1980

**Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1980** fóru fram þriðjudaginn 4. nóvember 1980. Ronald Reagan fylkisstjóri Kaliforníu og George H. W. Bush unnu sigur á Jimmy Carter sitjandi forseta og Walter Mondale sitjandi varaforseta.

## Niðurstöður

## Sjá einnig
* Kosningar í Bandaríkjunum 1980

## Tilvísanir
Retrophyllum vitiense

***Retrophyllum vitiense*** er stórt sígrænt tré frá Nýju-Gíneu, Fídjíeyjum, Vanúatú og Salómonseyjum.

## Tilvísanir
Retrophyllum rospigliosii

***Retrophyllum piresii*** er stórt sígrænt tré frá norðvesturhluta S-Ameríku.


Retrophyllum rospigliosii (8207303022).jpg
Retrophyllum rospigliosii (Decussocarpus rospigliosii) - Lyman Plant House, Smith College - DSC04249.JPG


## Tilvísanir
Afrocarpus usambarensis

***Afrocarpus usambarensis*** er sígrænt tré (að 30m hátt) frá Tansaníu og nærliggjandi svæðum.

## Tilvísanir
Afrocarpus falcatus

***Afrocarpus falcatus*** er sígrænt tré (að 60m hátt) frá Suður-Afríku og Mósambík.


Southafrica430yellowwood.jpg
Afrocarpus falcatus (Jardin des Plantes de Paris).jpg
Afrocarpus falcatus (Serres de la Madone).jpg
Afrocarpus falcatus, bas, Nieuw Muckleneuk, a.jpg
Afrocarpus falcatus, bas, Nieuw Muckleneuk, b.jpg
Afrocarpus falcatus, loof en bas, LC de Villiers-sportsentrum.jpg


## Tilvísanir
Aage Lauritz Petersen

**Aage Lauritz Petersen** (14. desember 1879 – 2. mars 1959) var danskur verkfræðingur, símstöðvarstjóri í Vestmannaeyjum og lengst af fulltrúi á Skattstofunni í Reykjavík.

## Ævi og starfsferill
Aage Lauritz Petersen var sonur dansks málafærslumanns, August Ferdinand Petersen og konu hans Alvilda Laurine Petersen. Í Kaupmannahöfn kynntist hann íslenskri stúlku, Guðbjörgu Jónínu Gísladóttur. Þau eignuðust saman dóttur árið 1902, fluttust árið eftir til Vestmannaeyja og gengu þar í hjónaband.

Við komuna til Íslands var Petersen sagður verkfræðingur og notaði hann þann titil alla tíð. Engin sérstök ástæða er til að draga þann menntunartitil í efa, en notkun verkfræðingsheitisins var þó stundum lausari í reipunum í byrjun tuttugustu aldar en síðar varð. Petersen varð t.d. ekki félagi í Verkfræðingafélagi Íslands, en slíkt var raunar ekki óalgengt fyrir menn sem horfið höfðu til annarra starfa en heyrðu beinlínis til verkfræði. Í grein í Tímariti Verkfræðingafélagsins árið 1946 um hafnarframkvæmdir í Vestmannaeyjum, þar sem Petersen kom nokkuð við sögu, er komist svo að orði að hann „hafi um tíma stundað verkfræðinám“.

Í ársbyrjun 1905 var fyrsta heilbrigðissamþykktin sett í Reykjavík og þar með stofnað embætti heilbrigðisfulltrúa. Petersen var ráðinn til starfsins og bar fyrstur manna þann titil hér á landi. Snerust störf hans að miklu leyti um skólp- og fráveitumál sem voru í miklum ólestri í bænum á þeim tíma. Petersen var jafnframt ráðinn til að vinna nákvæman uppdrátt að bæjarlandinu en um mitt ár 1908 sagði hann sig frá því verki. Um svipað leyti fluttust Petersen og Guðbjörg aftur til Vestmannaeyja. Þar létu þau til sín taka og voru í hópi stofnenda *Leikfélags Vestmannaeyja* árið 1910, þar sem Petersen var formaður. Þau slitu samvistum árið 1915 og áttu þá fjögur börn.

Vestmannaeyjar komust í símsamband við fastalandið sumarið 1911. Um leið var reist símstöð í Vestmannaeyjum og var Petersen gerður að stjórnanda hennar. Árið 1915 eignuðust Eyjamenn sína fyrstu rafveitu og sinnt Petersen stjórn hennar meðan á dvölinni í Vestmannaeyjum stóð. Hann kvæntist á nýjan leik árið 1917, Guðnýju Magnúsdóttur úr Reykjavík, sem komið hafði til Vestmannaeyja sem símstöðvarstúlka eða *símþjónn*, eins og það var kallað. Þau eignuðust alls fjögur börn.

Árið 1919 fluttust Petersen og Guðný til Reykjavíkur. Hann var ráðinn til starfa á Skattstofunni og var í fyrstu eini starfsmaður hennar auk Skattstofustjóra. Þar vann hann út starfsævina. Aage Lauritz Petersen fékk íslenskan ríkisborgararétt og náði fullkomnu valdi á tungumálinu, svo mjög að hann tókst á við að smíða íslensk orð yfir ýmis hugtök tengd störfum hans að skattamálum. Hann lést árið 1959.

## Tilvísanir
Mývatnseldar

**Mývatnseldar** voru eldsumbrot við Kröflu sem geisuðu frá árunum 1724-1729. Hraun rann m.a. út í Mývatn og sprengigígurinn Víti við Kröflu myndaðist.

## Tengt efni
*Kröflueldar
Skottlingur

**Skottlingur** (fræðiheiti: *Stemonitis fusca*) er tegund slímsvepps. Skottlingur vex meðal annars á Íslandi á birki og víðitegundum en er hér fátíður. Hann finnst í Vaglaskógi.

## Tilvísanir
Lugano-vatn

**Lugano-vatn** (ítalska: *Lago di Lugano* eða *Ceresio*) er stöðuvatn milli Ítalíu (33% vatnsins) og Sviss (63% vatnsins). Það er nefnt eftir borginni Lugano og er á milli Maggiore-vatns og Como-vatns. Mengun hefur verið vandamál í vatninu.
Sumartryffill

**Sumartryffill** er heiti á tegund ætisveppa af ættkvíslinni *Tuber*. Sumartryffill myndar samlífi með rótum trjáa, einkum eikartrjáa. Hann er vex aðallega í suðurhluta Evrópu. Ekki er á hreinu hvort hann sé afbrigði eða sjálfstæð tegund, en er náskyldur Tuber uncinatum.

**Sumartryffill** (*Tuber aestivum*) er á válista yfir tegundir í útrýmingarhættu í Danmörku. Á Norðurlöndunum er mælst til þess að hann sé aðeins seldur ef hann kemur frá landi þar sem hann er ekki á válista.

## Tenglar
* ''Trufflur'' - gimsteinn eldhússins; grein í Morgunblaðinu 1996

## Tilvísanir
Afrocarpus gracilior

***Afrocarpus gracilior*** er sígrænt tré (að 40m hátt) frá Tansaníu, Eþíópíu, Kenía og Úganda.

## Tilvísanir
Afrocarpus mannii

***Afrocarpus mannii*** er sígrænt tré (að 15m hátt) frá São Tomé og Príncipe.


DecussocarpusManniiFoliage Trunk.JPG
DecussocarpusManniiFoliage.JPG
DecussocarpusManniiSign.JPG


## Tilvísanir
Nageia nagi

***Nageia nagi*** er sígrænt tré (um 20 - 30m hátt) frá S-Kína, Japan og Víetnam. Innflutt í Tævan.


Podocarpus nagi nagi01.jpg
Nageia pollen cones.jpg
Nageia nagi1.jpg
Nageia nagi2.jpg


## Tilvísanir
Nageia wallichiana

***Nageia wallichiana*** er sígrænt tré sem vex víða í suðaustur Asíu.


Gardenology.org-IMG 8125 qsbg11mar.jpg
Gardenology.org-IMG 8127 qsbg11mar.jpg
Gardenology.org-IMG 8264 qsbg11mar.jpg
Gardenology.org-IMG 8265 qsbg11mar.jpg
Gardenology.org-IMG 8266 qsbg11mar.jpg


## Tilvísanir
Podocarpus neriifolius

***Podocarpus neriifolius*** er sígrænt tré sem vex víða í suður Asíu.


Podocarpus neriifolius in Koishikawa gardens.jpg
Podocarpus neriifolius - feuilles.JPG
Podocarpus nerifolius M1.jpg
Podocarpus nerifolius M2.jpg
Podocarpus neriifolius 5733.jpg
Podocarpus neriifolius.JPG


## Tilvísanir
Gateskja diskeskingar

**Gateskja diskeskingar** (fræðiheiti: Leotiomycetes) eru flokkur sveppa sem tilheyra askveppum. Undir gateskja diskeskingum eru um 15 ættir, 370 ættkvíslir og um 2000 tegundir.  Þar af hafa um 174 tegundir verið skráðar á Íslandi.

Annað íslenskt heiti er: Hnátuflokkur.

## Ættbálkar og ættir á Íslandi

*Erysiphales - Mélubálkur
** Erysiphaceae - Méluætt
*Helotiales - Bikarlingsbálkur
** Cudoniaceae - Kúðaætt
** Dermateaceae - Doppuætt
** Geoglossaceae - Tunguætt
** Helotiaceae - Bikarlingsætt
** Hyaloscyphaceae - Hnyðlingsætt
** Orbiliaceae - Rósörðuætt
** Phacidiaceae - Barrátuætt
** Rutstroemiaceae - Staupsveppaætt(?)
** Sclerotiniaceae - Drjólaætt
** Vibresseaceae
*Rhytismatales - Tjörvabálkur
** Ascodichaeniaceae
** Cryptomycetaceae - Víðikoluætt
** Rhytismataceae - Tjörvaætt
*Thelebolales - Taðagnarbálkur
** Theleboletaceae - Taðagnarætt

## Tilvísanir
Hnoðeskingar

**Hnoðeskingar** (fræðiheiti: Eurotiomycetes) er nýlegur flokkur sveppa sem tilheyra askveppum. Áður fyrr voru margir hnoðeskingar flokkaðir undir Plectomycetes. Sá flokkur hefur nú verið felldur niður. Undir hnoðeskingum eru vanalega taldar fimm ættir sem innihalda 52 ættkvíslir og um 230 tegundir.

Innan hnoðeskinga finnast bæði fléttumyndandi sveppir og frílifandi sveppir. Fjöldi fléttumyndandi hnoðeskinga finnst hér á landi innan svertubálks (Verrucariales). Aðeins sex tegundir frílifandi hnoðeskinga hafa verið greindar á Íslandi en fleiri ógreindra tegunda hefur verið getið.

## Hnoðeskingar á Íslandi
: Eurotiales - Fruggubálkur
:: Trichocomaceae - Sóplóarætt
::: *[[Emericella nidulans]]*
::: *[[Emericellopsis]]* sp.
::: *[[Eurotium herbariorum]]* - Ilmfrugga
::: *[[Eurotium repens]]*
: Onygenales - Hyrnubálkur
:: Gymnoascaceae - Bereskingsætt
::: *[[Arachniotus]]* sp.
::: *[[Gymnoascus]]* sp.
::: *[[Gymnoascus myriosporus]]*
:: Onygenaceae - Hyrnuætt
::: *[[Onygena corvina]]* - Fjaðurhyrna
::: *[[Onygena equina]]* - Hornhyrna
: Verrucariales - Svertubálkur
:: Verrucariaceae - Svertuætt
::: *[[Endocarpon pulvinatum]]* -  Strimlaflaga
::: *[[Dermatocarpon]]* - Sjö tegundir
::: *[[Catapyrenium]]* - Tvær tegundir
::: *[[Henrica theleodes]]* - Hrímstrympa
::: *[[Hydropunctaria maura]]* - Fjörusverta
::: *[[Placidium lachneum]]* - Stallapíra
::: *[[Polyblastia]]* - Tíu tegundir
::: *[[Sporodictyon terrestris]]* - Kragastrympa
::: *[[Staurothele]]* - Fimm tegundir
::: *[[Verrucaria]]* - um 21 tegund
::: *[[Wahlenbergiella]]* - Að minnsta kosti tvær tegundir, grænsverta og dílsverta

## Tilvísanir
Pípugerð Reykjavíkur

**Pípugerð Reykjavíkur** eða **Pípugerð Reykjavíkurbæjar** var borgarfyrirtæki sem stofnað var árið 1946 en einkavætt á árinu 1996. Tilgangur þess var að framleiða steinsteyptar pípur fyrir veitufyrirtæki Reykjavíkur, einkum klóaklagnir, sem og gangstéttarhellur. Fyrirtækinu má ekki rugla saman við einkafyrirtækið *[[Pípuverksmiðja Reykjavíkur|Pípuverksmiðju Reykjavíkur]]* sem stofnað var árið 1907.

## Saga
Á árum seinni heimsstyrjaldarinnar var oft skortur á holræsapípum og gagnstéttarhellum í Reykjavík. Til að bregðast við þessu festu bæjaryfirvöld kaup á pípugerðarvél frá Keflavíkurflugvelli og hóf framleiðslu á eigin vegum. Hið nýja fyrirtæki, sem stofnað var í maí 1946, fékk nafnið *Rörsteypa Reykjavíkurbæjar* en því var síðar breytt.

Í fyrstu starfaði fyrirtækið í gömlum herbröggum við Langholtsveg. Miðaðist framleiðslan til að byrja með við pípur frá fjórum og upp í fimmtán tommur að innanmáli, en fljótlega voru keyptar stærri og öflugri vélar sem réðu við allt að 140 sm víðar pípur.

Á árunum 1965-66 var starfsemin aukin og flutt í gamla grjótnámu í Ártúnshöfða. Þar starfaði fyrirtækið upp frá því.

Um 1990 hófu borgaryfirvöld í Reykjavík stórfellda einkavæðingu fyrirtækja sinna og tveimur árum síðar var samþykkt í borgarráði að stefna að sölu Pípugerðarinnar. Það gekk þó ekki að fullu í gegn fyrr en á hálfrar aldar afmæli fyrirtækisins árið 1996. Hið nýja fyrirtæki starfaði fyrst um sinn undir nafninu Pípugerðin hf.

## Tilvísanir og heimildir

*
Podocarpus lawrencei

***Podocarpus lawrencei*** er lágvaxið sígrænt tré sem vex í fjalllendi suður Ástralíu.


Podocarpus neriifolius in Koishikawa gardens.jpg
Podocarpus neriifolius - feuilles.JPG
Podocarpus nerifolius M1.jpg
Podocarpus nerifolius M2.jpg
Podocarpus neriifolius 5733.jpg
Podocarpus neriifolius.JPG


## Tilvísanir

*Farjon, A. 2001. World Checklist and Bibliography of Conifers. 2nd edition. The Royal Botanic Gardens, Kew.
Cephalotaxus hainanensis

***Cephalotaxus hainanensis*** er sígrænt tré sem er einlent á Hainaneyju í suður-Kína.
Það er hugsanlega samnefni við *[[Cephalotaxus mannii]]*.

## Tilvísanir
Páskalilja

**Páskalilja** (*Narcissus pseudonarcissus*) er tegund með uppruna í Evrópu sem vex náttúrlega víða um Miðjarðarhaf og svo langt norður sem til Englands og Þýskalands. Eins og búast má við af stóru og fjölbreyttu útbreiðslusvæði er henni skift í fjölda undirtegunda og afbrigða sem sum hver hafa verið talin sjálfstæðar tegundir. Ættkvíslinni Narcissus var gefið nafn af Linné, leitt af narco, sem merkir að deyfa og vísar til ilmsins frá plöntunni. Hún blómgast í mars - apríl og tekur af því nafn. Mun blómið vera nokkuð eitrað og safinn frá henni húðertandi . Laukurinn inniheldur oxalsýraoxalsýrusölt, sem geta kallað fram sár þegar laukurinn er handleikinn. Allir hlutar plöntunar innihalda eitruð lektín (lycorine), einkum laukurinn.

## Tenglar
Mbl.is - Páskaliljur
## Tilvísanir
Kragastrympa

**Kragastrympa** (fræðiheiti: *Sporodictyon terrestre*, stundum misritað *terrestris*) er tegund fléttna af fjörusvertuætt. Kragastrympa hefur pólhverfa útbreiðslu og finnst í norðurheimskautabeltinu, barrskógabeltinu og í tempraða beltinu.

Kragastrympa finnst víða á Íslandi á móbergi og jarðvegi, sérstaklega á sunnanverðu miðhálendinu, til dæmis í Esjufjöllum. Kragastrympa á Íslandi sýnir mestan erfðafræðilegan skyldleika við norska og sænska stofna.

## Útlit og einkenni
Kragastrympa er reitaskipt hrúðurflétta með grábrúnt eða gráleitt þal. Askhirslurnar eru svartar og útstæðar með átta gró í hverjum aski. Gróin eru ljósbrún eða glær, múrhólfa, sporbaugótt með fjórum til sex langveggjum.

## Tilvísanir
Cephalotaxus lanceolata

***Cephalotaxus lanceolata*** er sígrænt tré frá suður Kína og norður Myanmar. Það er oft talið afbrigði af *[[Cephalotaxus fortunei|C. fortunei]]*.

## Tilvísanir
Cephalotaxus harringtonii

***Cephalotaxus harringtonii*** er sígrænt tré frá Japan.


Cephalotaxus harringtonia 'Fastigiata'.jpg
Cephalotaxus-harringtonia-needles.jpg
Cephalotaxus harringtonia var. nana 1.JPG
Cephalotaxus harringtonia.jpg
Cephalotaxus-harringtonia.JPG
Cephalotaxus-harringtonia-green-fruits.jpg


## Tilvísanir
Cephalotaxus fortunei

***Cephalotaxus fortunei*** er sígrænt tré frá Kína og norður Myanmar.


Cephalotaxus fortunei MHNT.BOT.2007.52.41.jpg
Cephalotaxus fortunei.jpg


## Tilvísanir
Cephalotaxus griffithii

***Cephalotaxus griffithii*** er sígrænt tré frá suður-Kína, norður-Indlandi og norður-Myanmar.

## Tilvísanir
Cephalotaxus koreana

***Cephalotaxus koreana*** er sígrænt tré frá Kína, Kóreu og Japan.
Sumir grasafræðingar telja hana til *[[Cephalotaxus harringtonii|C. harringtonii]]*.
## Tilvísanir
Ronald Dworkin

**Ronald Dworkin** (11. desember 1931 - 14. febrúar 2013) var bandarískur réttarheimspekingur. Hann stundaði nám í réttarheimspeki við Oxford háskóla í Englandi undir handleiðslu H.L.A. Harts. Dworkin gagnrýndi einkum kenningu H.L.A. Hart um lögin, en Dworkin var einn áhrifamesti gagnrýnandi „endurskoðaðs vildarréttar“.

Dworkin setti fram kenningu um lög sem túlkun. Samkvæmt henni þarf að beita túlkun, bæði þegar lögum er almennt lýst sem fyrirbæri og einnig þegar leyst er úr lagalegum ágreiningi í einstökum tilfellum. Kenning hans var ekki eiginleg náttúruréttarkenning en í henni felst sú afstaða að hafna fullyrðingum vildarréttarmanna þess efnis að hægt sé að draga skil á milli laga og siðferðis og komast að siðferðilega hlutlausum niðurstöðum í krefjandi málum.
Christian Pulisic

**
**Christian Mate Pulisic'''  er bandarískur knattspyrnumaður sem spilar fyrir AC Milan og bandaríska karlalandsliðið í knattspyrnu.
Pulisic hóf atvinnumannaferilinn hjá Borussia Dortmund 17 ára gamall árið 2016. Hann varð dýrasti bandaríski leikmaður allra tíma þegar hann hélt til Chelsea árið 2019. Pulisic er króatískur í föðurætt.
Olympiastadion

**Olympiastadion** getur átt við:
***[[Ólympíuleikvangurinn í München]]**
***[[Ólympíuleikvangurinn í Berlín]]**
Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1976

**Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1976** fóru fram þriðjudaginn 2. nóvember 1976. Jimmy Carter, fyrrverandi fylkisstjóri Georgíu, og Walter Mondale, öldungadeildarþingmaður fyrir Minnesota, unnu sigur á Gerald Ford sitjandi forseta og Bob Dole öldungadeildarþingmanni fyrir Kansas.

## Niðurstöður

## Sjá einnig
* Kosningar í Bandaríkjunum 1976

## Tilvísanir
Kosningar í Bandaríkjunum 1976

**Kosningar í Bandaríkjunum** fóru fram þann 2. nóvember árið 1976.
* Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1976
* Öldungadeildarkosningar í Bandaríkjunum 1976
* Fulltrúadeildarkosningar í Bandaríkjunum 1976
* Fylkisstjórakosningar í Bandaríkjunum 1976
Kvæðakver

***Kvæðakver*** er ljóðabók eftir Halldór Laxness. Bókin var það fyrsta sem hann gaf út eftir heimkomu frá Bandaríkjunum 1930. Bókin inniheldur ástarljóð, kvæði um Íslendinga, söngkvæði, menningarljóð, sorgarkvæði og svo lengi má telja. Dæmi um þekkt kvæði úr bókinni eru „Í túninu heima“, „Við Öxará“, „Bráðum kemur betri tíð“, „Maríukvæði“ og „Únglíngurinn í skóginum“. Mörg ljóðin einkennast af formtilraunum og þóttu nýstárleg. Alþingi ákvað að svipta Laxness skáldalaunum út af „Únglíngnum í skóginum“ sem telst vera fyrsta súrrealíska ljóðið á Íslensku.

Árið 1949 kom út aukin útgáfa þar sem bætt var við ljóðum sem höfðu birst í öðrum verkum Laxness. Mörg þessara ljóða hafa öðlast sjálfstætt líf og eru þekkt, til dæmis „Maístjarnan“ úr *[[Heimsljós]]i*. 

Ljóðagerð var alla tíð aukabúgrein hjá Halldóri Laxness, þar sem hann einbeitti sér að ritun skáldsagna en kryddaði þær gjarnan með ljóðum og kvæðum sem seinna var bætt inn í *Kvæðakver*. *Kvæðakver* er eina ljóðabókin sem Halldór gaf út sjálfur á ferli sínum, en ýmsar sérútgáfur með kvæðum hans hafa komið út síðan.
Gullborinn

**Gullborinn** er þýskur höggbor sem upphaflega var fluttur til Íslands  til að grafa eftir gulli í Vatnsmýrinni í Reykjavík og síðar eftir gufu til rafmagnsframleiðslu inn í Þvottalaugum. Ekki fannst gull og ekki fannst nothæf gufa en það fannst heitt vatn sem hentaði til að hita upp hús og var það upphaf að hitaveitu í Reykjavík. 
Forsaga þessa er að fyrri hluta í september 1904 var borað eftir vatni í Reykjavík. Var fenginn til landsins danskur höggbor og með honum boraðar einhverjar holur. Fyrsta holan náði niður á 40 metra dýpi en lokadýpi hennar var 55 metrar. Það fannst vatn í fyrstu holunni en meiri athygli vakti að frásagnir bárust af gullfundi á 40 metra dýpi.  Dreift var fregnmiða um gullfundinn í Reykjavík 1. apríl 1905. Mikil greinaskrif voru í blöðum um meintan gullfund. Bletturinn þar sem leitað var eftir vatni í Vatnsmýrinni var endurnefndur og kallaður Gullmýri. Bæjarstjórn Reykjavíkur stofnaði sérstaka námunefnd til að gæta hagsmuna bæjarins og veita rannsóknarleyfi. Athafnamenn í Reykjavík stofnuðu félagið Mámur hf. til að leita að gulli og kanna aðstæður til námurekstrar. Útvegaður var danskur höggbor og byrjað að bora í Vatnsmýrinni í júlí  og hætt í nóvember en þá var holan orðin yfir 70 metra djúp. Um 300 sýni voru tekin til greiningar. Tvennum sögum fer af því hvort og hve mikil gull fannst. 

Í maí 1921 sóttu tveir reykvískir járnsmiðir um einkaleyfi til málmleitar í Vatnsmýrinni og var það samþykkt. Í framhaldi var stofnað hlutafélagið Málmleit árið 1922 og voru hluthafar 49. Fenginn var til landsins þýskur haglabor sem var nefndur Gullborinn. Borinn var fluttur í Gullmýri niður undir Suðurpól, reistur skúr yfir borinn og lagður rafstrengur frá honum að Kennaraskólahúsinu við Laufásveg. Boraðar voru tvær holur með handafli. Staðsetning annarar holunnar mun vera á þeim stað þar sem nú eru undirgöng undir nýju Hringbraut í Gullmýrinni. Hlutafélagið Málmleit fór í greiðsluþrot og borunum var hætt.

Gullborinn stóð ónotaður í Gullmýrinni í nokkur ár. Þá vaknaði áhugi á að nýta jarðhitann í Þvottalaugunum ekki aðeins til þvotta heldur einnig til rafmagnsframleiðslu. Rafmagnsveita Reykjavíkur keypti Gullborinn vorið 1928 og flutti í Þvottalaugar. Þar voru boraðar 14 holur næstu árin og fékkst vatn sem var 92 gráðu heitt og 23 lítrar á sekúndu. Vatnið var ekki nógu heitt  til rafmagnsframleiðslu en  nógu heitt til að hita upp hús. Lögð var veita sem flutti vatn til Reykjavíkur og var fyrsta húsið sem tengt var við veitunna  árið 1930 Austurbæjarskólinn sem þá var nýreistur. Hitaveitan úr Þvottalaugunum sem oft er nefnd Laugaveitan varð upphaf að Hitaveitu Reykjavíkur en Hitaveita Reykjavíkur og Rafmagnsveita Reykjavíkur sameinuðust í Orkuveitu Reykjavíkur 1999. Með Gullbornum voru alls boraðar 76 holur, bæði til leitar á heitu og köldu vatni. Gullborinn þ.e. þýski höggborinn er varðveittur á Árbæjarsafni. Ljósmyndir eru til af fyrirrennara hans danska höggbornum.

## Tengt efni
* Gullæðið í Reykjavík

## Tilvísanir
Garðabæjarlistinn

**Garðabæjarlistinn** (G) er stjórnmálafl í Garðabæ sem bauð fyrst fram í sveitastjórnarkosningunum árið 2018. Að honum standa meðal annars aðilar úr Viðreisn, Samfylkingu, Vinstri-Grænum og Bjartri framtíð. Framboðið fékk 28.1% atkvæða og þrjá fulltrúa í kosningunum, en það voru: Sara Dögg Svanhildardóttir, Ingvar Arnarson og Harpa Þorsteinsdóttir.
Ponteskingar

**Ponteskingar** (fræðiheiti: Sordariomycetes), **pontusveppir** eða **skjóðusveppir** er flokkur sveppa sem tilheyra askveppum. Til pontusveppa teljast 28 ættbálkar, 90 ættir og 1344 ættkvíslir. Fjöldi pontusveppa finnst á Íslandi.

## Ponteskingar á Íslandi
Hypocreomycetidae - Trjábeðjuundirflokkur
: Halosphaeriales - Saltagnarbálkur
:: Halosphaeriaceae - Saltagnarætt, fimm ættkvíslir með 15 tegundum
: Hypocreales - Trjábeðjubálkur
:: Bionectriaceae - Tvær ættkvíslir með fjórum tegundum
:: Clavicipitaceae - Grasdrjólaætt, þrjár ættkvíslir með fjórum tegundum
:: Hypocreaceae - Trjábeðjuætt, tvær ættkvíslir með fjórum tegundum
:: Nectriaceae - Vörtuætt, tvær ættkvíslir með 15 tegundum
: Microascales - Smáeskingsbálkur
:: Microascaceae - Smáeskingsætt, tvær ættkvíslir með tveimur tegundum
Sordariomycetidae - Taðnebbuundirflokkur
: Diaporthales - Skufsubálkur
:: Melanconidaceae - þrjár ættkvíslir með þremur tegundum
:: Valsaceae - 16 ættkvíslir með 26 tegundum
: Sordariales - Taðnebbubálkur
:: Chaetomiaceae - Strýnebbuætt, átta tegundir
:: Chaetosphaeriaceae - ein ættkvísl með þremur tegundum
:: Coniochaetaceae - Hárnebbuætt - ein ættkvísl með sjö tegundum
:: Lasisphaeriaceae - Gránebbuætt - fimm ættkvíslir með 13 tegundum
:: Nitschkiaceae - fimm ættkvíslir með fimm tegundum
:: Sordariaceae - tvær ættkvíslir með sjö tegundir
Xylariomycetidae - Trjákylfuundirflokkur
: Xylariales - Trjákylfubálkur
:: Amphisphaeriaceae - tvær ættkvíslir með tveimur tegundum
:: Clypeosphaeriaceae - þrjár ættkvíslir með fjórum tegundum
:: Diatrypaceae - Barkhrúguætt, þrjár ættkvíslir með sex tegundum
:: Hyponectriaceae - fjórar ættkvíslir með sex tegundum
:: Xylariaceae - Trjákylfuætt, fjórar ættkvíslir með fimm tegundum
Ættbálkar með óljósa flokkun (*[[Incertae sedis]]*)
: Calosphaeriales - Fagurtrýnubálkur
:: Calosphaeriacae - Fagurtrýnuætt, ein ættkvísl með tveimur tegundum
: Lulworthiales
:: Lulworthiaceae - ein ættkvísl með einni tegund
: Phyllachorales - Blaðklessubálkur
:: Phyllachoraceae - Blaðklessuætt, sjö ættkvíslir með níu tegundum
Ættir með óljósa flokkun (*Incertae sedis*)
:: Apiosporaceae - ein ættkvísl með einni tegund
Ættkvíslir með óljósa flokkun (*Incertae sedis*)
::: Fjórar ættkvíslir með fjórum tegundum

## Tenglar
Kleyfgerar

**Kleyfgerar** (eintala: kleyfgeri, latína: *Schizosaccharomycetes)* eru flokkur af asksveppa. Kleyfgerar starfa sem ger en eru frábrugðnir eiginlegum gersveppum að því leyti að frumuskipting kleyfgerla gerist með sérkennilegri klofnun, sem ekki finnst meðal gersveppa. Kleyfgerlar eru lítill flokkur sem inniheldur aðeins eina ætt, tvær ættkvíslir og fimm tegundir. Þekktust tegunda innan kleyfgerla er *[[Schizosaccharomyces pombe]]* sem notuð er sem módellífvera í erfðafræði. 

Ekki er vitað til þess að kleyfgerar lifi villtir á Íslandi.

## Tilvísanir
Hjartafífill

**Hjartafífill** (fræðiheiti: *Crepis paludosa*) er jurt af körfublómaætt sem finnst meðal annars á Íslandi. Hann ber gul blóm og minnir nokkuð á undafífla. Á Íslandi er útbreiðsla hans bundin við útsveitir Eyjafjarðar.

## Samlífi
Kytrusveppategund nokkur, *[[Physoderma crepidis]]*, lifir á hjartafífli á Íslandi. Tegundin uppgötvaðist á Íslandi og var lýst héðan í fyrsta skiptið árið 1903.

## Heimildir
Gullæðið í Reykjavík

**Gullæðið í Reykjavík** er  fréttir og umræða um gullfund í Reykjavík sem byrjaði með fregnmiða sem sendur var út 1. apríl 1905. Bæjarstjórn Reykjavíkur lét bora eftir heitu vatni í tagli Öskjuhlíðar, niður undir Vatnsmýri og annaðist verkið danskur bormaður. Síðasta dag marsmánaðar tók hann eftir að borinn kom við glóandi málm á 40 metra dýpi. Hannes H. Hansson gullnemi frá Ameríku sem vanur var námagrefti frá Klondike fullyrti að það væri gull. Mikið var látið með hinn meinta gullfund í blöðum, rannsóknir héldu áfram en það er á reiki hvort nokkuð gull fannst. Sett var á stofn námunefnd á vegum bæjarins og félag stofnað til að rannsaka frekar. Aðalhvatamaður að því félagi var Sturla Jónsson kaupmaður.  Árið 1907  samþykkti Alþingi námulög og síðan breytingar á þeim 1909 og munu þau lög tengjast hinum meinta gullfundi í Vatnsmýrinni. Stofnað var hlutafélagið Málmur. Málmbræðslumaður Arnór Árnason að nafni búsettur í  Chicago  fékk sýnishorn af sandi úr einni holu af litlu dýpi  og staðhæfði að þar væri vinnanlegt gull  ef um stóriðju væri að ræða. Staðhæfingum Arnórs var mótmælt í blöðum af Birni Kristjánssyni kaupmanni. Hlutafélagið Málmur keypti bor og boraði árið 1907. Á 45 m dýpi fannst bæði gull og silfur. Árið 1910 varð hlutafélagið Málmur gjaldþrota. Gullæðið hafði  áhrif á lóðaverð í Reykjavík og spákaupmennsku með lóðir. Margar lóðir fóru úr 1.500 í 15.000 kr.  Árið 1922 var stofnað félagið Málmleit sem leitaði að gulli á svipuðum  slóðum og notaði til þess Gullborinn en það félag lognaðist út af árið 1929.

## Tengt efni
* Gullborinn
## Tilvísanir
Cephalotaxus mannii

***Cephalotaxus mannii*** er sígrænt tré frá suður-Kína, norðaustur Indlandi, Laos, norður Tælandi, norður Myanmar og norður Víetnam. Stundum eru tegundirnar  *[[Cephalotaxus griffithii]]* og *[[Cephalotaxus hainanensis]]* til hennar.

## Tilvísanir
Cephalotaxus wilsoniana

***Cephalotaxus wilsoniana*** er sígrænt tré frá Tævan. Tegundin er stundum talin afbrigði af *[[Cephalotaxus harringtonii]]*.

## Tilvísanir
Cephalotaxus sinensis

***Cephalotaxus sinensis*** er sígrænt tré frá Kína.


Cephalotaxus sinensis 1.jpg
Cephalotaxus sinensis - Longwood Gardens - DSC00777.JPG
Cephalotaxus sinensis - Longwood Gardens - DSC00779.JPG
Cephalotaxus sinensis - Longwood Gardens - DSC00781.JPG
Cephalotaxus sinensis 2.jpg
Cephalotaxus sinensis kz.jpg


## Tilvísanir
Guillermo Lasso

**Guillermo Alberto Santiago Lasso Mendoza** (fæddur 16. nóvember 1955) er fyrrverandi forseti Ekvador. Hann tók við embætti 24. maí 2021. Lasso bauð sig fram í forsetakosningum Ekvadors árið 2021 og vann sigur gegn Andrés Arauz, þvert á væntingar margra stjórnmálaskýrenda. Hann hafði áður boðið sig fram til forseta í kosningum árin 2013 og 2017. Árið 2013 tapaði hann með miklum mun gegn sitjandi forsetanum Rafael Correa. Í kosningunum 2017 komst hann í aðra umferð á móti fyrrum varaforsetanum Lenín Moreno en tapaði naumlega fyrir honum.

Lasso var efnahagsráðherra í forsetatíð Jamil Mahuad í stuttan tíma árið 1999. Hann hafði áður verið héraðsstjóri Guayas frá 1998 til 1999. Lasso er jafnframt bankamaður og hafði áður verið framkvæmdastjóri Banco Guayaquil. Á forsetatíð Rafaels Correa var Lasso kunnur gagnrýnandi stjórnarinnar.

Lasso er talinn frjálslyndur og hefur talað fyrir stefnumálum í anda klassískrar frjálshyggju, meðal annars skiptingu ríkisvaldsins til að hafa taumhald á ríkisstjórninni. Hann hefur jafnframt talað fyrir skattalækkunum og fyrir markaðsfrelsi.

Í lok apríl 2022 lýsti Lasso yfir tveggja mánaða neyðarástandi í þremur héruðum Ekvador vegna ofbeldis- og morðöldu. Í júní sama ár brutust út fjöldamótmæli gegn stjórn Lassos sem voru upphaflega leidd af frumbyggjaþjóðum Ekvador en hlutu síðan einnig stuðning verkamanna og námsmanna sem kröfðust lækkunar á eldsneytisverði og frekari aðgerða til að bæta efnahag landsins. Lasso lýsti aftur yfir neyðarástandi til að gera ekvadorska hernum auðveldara fyrir að bæla niður mótmælin. Vegna mótmælanna lögðu þingmenn stjórnarandstöðunnar fram vantrauststillögu til að víkja Lasso úr embætti þann 29. júní en náðu ekki tilskildum fjölda atkvæða. Ríkisstjórn Lassos undirritaði samkomulag við fulltrúa frumbyggjaþjóða Ekvador til að binda enda á mótmælin þann 30. júní.

Þann 15. maí 2023 leysti Lasso upp ekvadorska þjóðþingið vegna stjórnmálakreppu og þjóðaruppþots og boðaði til kosninga. Þetta var degi eftir að þingið hafði hafið réttarhöld gegn Lasso vegna meintrar spillingar innan ríkisfyrirtækja. Lasso er fyrsti forseti Ekvador sem beitir þessari þingrofsheimild, sem gefur honum heimild til að stýra landinu með tilskipunum þar til nýtt þing kemur saman. Lasso gaf ekki kost á sér til endurkjörs í forsetakosningum sem voru tímasettar í ágúst og október þetta ár. 

## Tilvísanir
Podocarpus latifolius

***Podocarpus latifolius*** er sígrænt tré frá S-Afríku.


Podocarpus latifolius - Cape Town - 1.JPG
Podocarpus latifolius - Cape Town - 2.JPG
Podocarpus latifolius - young Yellowwood - Table Mountain - 9.JPG
Podocarpus latifolius Real yellowwood tree South Africa 3.JPG
Podocarpus latifolius Real yellowwood tree South Africa 4.JPG
Podocarpus latifolius.jpg


## Tilvísanir
Podocarpus nivalis

***Podocarpus nivalis*** er sígrænt tré frá Nýja-Sjálandi. 

Þetta er ein harðgerðasta tegundin af gagnviðarætt, hefur þolað mínus 25°C í Bretlandseyjum. Hún þarf mikla úrkomu til að þrífast.


Podocarpus nivalis - Copenhagen Botanical Garden - DSC07448.JPG
Podocarpus nivalis - Copenhagen Botanical Garden - DSC07635.JPG
Podocarpus nivalis01.jpg
Podocarpus nivalis02.jpg


## Tilvísanir
Podocarpus nubigenus

***Podocarpus nubigenus*** er sígrænt tré frá suðurhluta S-Ameríku.

Þetta er ein suðlægasta tegund ættkvíslinnar.


Ramas de mañío hembra (Podocarpus nubigenus).jpg
Podocarpus nubigena-hojas.JPG
Podocarpus nubigenus - árbol joven.jpg


## Tilvísanir
Podocarpus lambertii

***Podocarpus lambertii*** er sígrænt tré frá Argentínu og Brasilíu.


Gardenology.org-IMG 1384 rbgs10dec.jpg


## Tilvísanir
Podocarpus parlatorei

***Podocarpus parlatorei*** er sígrænt tré frá Argentínu og Bólivíu.


Bosque de Podocarpus parlatorei en las Yungas de Catamarca, Argentina.JPG


## Tilvísanir
Podocarpus salignus

***Podocarpus salignus*** er sígrænt tré frá Síle. Þar vex það frá 35 til 42° suður. Það hefur þolað niður í - 25°C, en almennt er frostþolið er yfirleitt á milli -12° til -6,7°C.


Podocarpus saligna-follaje-2.JPG
Podocarpus saligna-hojas.JPG


## Tilvísanir

*Donoso, C. 2005. Árboles nativos de Chile. Guía de reconocimiento. Edición 4. Marisa Cuneo Ediciones, Valdivia, Chile. 136p.
*Hechenleitner, P., M. Gardner, P. Thomas, C. Echeverría, B. Escobar, P. Brownless y C. Martínez. 2005. Plantas Amenazadas del Centro-Sur de Chile. Distribución, Conservación y Propagación. Universidad Austral de Chile y Real Jardín Botánico de Edimburgo, Valdivia. 188p.
*Hoffman, Adriana 1982. Flora silvestre de Chile, Zona Araucana. Edición 4. Fundación Claudio Gay, Santiago. 258p.
*Rodríguez, R. y M. Quezada. 1995. Gymnospermae. En C. Marticorena y R. Rodríguez [eds.], Flora de Chile Vol. 1, p 310–337. Universidad de Concepción, Concepción.
*Usher. G. A Dictionary of Plants Used by Man. Constable 1974 .
*F. Chittendon. RHS Dictionary of Plants plus Supplement. 1956 Oxford University Press 1951.
*Huxley. A. The New RHS Dictionary of Gardening. 1992. MacMillan Press 1992 
* Conifer Specialist Group 1998.  Podocarpus salignus.   2006 IUCN Red List of Threatened Species.   Downloaded on 10 July 2007.
*
*
* Conifers Around the World: Podocarpus salignus - Willow-Leaf Podocarp
Podocarpus totara

***Podocarpus totara*** er sígrænt tré sem vex á Nýja-Sjálandi.

Það hefur verið ræktað á Bretlandseyjum norður til Inverewe í Skotlandi.


PodocarpusTotara.jpg
PodocarpusTotaraBark.jpg
Totarabark large.jpg
Golden Totara foliage.jpg


## Tilvísanir
Podocarpus oleifolius

***Podocarpus oleifolius*** er sígrænt tré sem vex frá norðurhluta Perú, norður til Mexíkó.


Podocarpus oleifolius-IMG 8771.JPG
Podocarpus oleifolius-IMG 8772.JPG


## Tilvísanir
Podocarpus macrophyllus

***Podocarpus macrophyllus*** er sígrænt tré frá Japan og Kína.


Podocarpus macrophyllus flower.jpg
Podocarpus macrophyllus (flower female s2).jpg
Podocarpus macrophyllus (seed s5).jpg
Podocarpus K3.jpg
Atago-jinja Inumaki.jpg
Podocarpus K2.JPG


## Tilvísanir
Naleraq

**Naleraq** (áður *Partii Naleraq*) er grænlenskur stjórnmálaflokkur sem stofnaður var árið 2014. Stofnandi og helsti forystumaður flokksins var Hans Enoksen fyrrum formaður grænlensku landsstjórnarinnar.

## Saga og stefnumál
Hans Enoksen tók fyrir forystu í jafnaðarmannaflokknum Siumut árið 2001. Árið eftir var gengið til kosninga og þrátt fyrir að Siumut tapaði talsverðu fylgi varð Enoksen formaður landsstjórnarinnar, sem er ígildi forsætisráðherra. Hann gegndi embættinu til ársins 2009 en þá beið flokkurinn afhroð í kosningum þar sem Inuit Ataqatigiit fékk 43% atkvæða. Enoksen steig í kjölfarið til hliðar sem formaður Siumut.

Enoksen var endurkjörinn árið 2013 en sagði sig skömmu síðar úr Siumut vegna óánægju með stefnu flokksins. Hann stofnaði í kjölfarið nýjan flokk, *Partii Naleraq*, sem síðar var stytt í *Naleraq*. Naleraq er skilgreindur sem þjóðlegur miðjuflokkur.

Fylgi flokksins hefur verið á bilinu 11-13% í kosningum. Í þingkosningunum í apríl 2021 fékk flokkurinn 12,3% og fjóra þingmenn kjörna. Eftir kosningarnar var tilkynnt um myndun ríkisstjórnar Inuit Ataqatigiit og Naleraq.

## Tenglar
* Vefur Naleraq
Kvennahreyfing Alþýðubandalagsins

**Kvennahreyfing Alþýðubandalagskvenna** og annarrra róttækra jafnaðarkvenna var stofnuð 4. mars 1994. Nefnd hafði þá verið að störfum til að undírbúa þetta skref frá því nóvember árið áður. Kvennahreyfingin hlaut nafnið Sellurnar en var það nafn komið frá Guðrúnu Helgadóttur alþingiskonu. Markmið Sellana var að efla stjórnmálaþáttöku kvenna og auka áhrif þeirra á alla stefnumótun í samfélaginu.  Fyrsti formaður var kjörin Elsa S. Þorkelsdóttir Kvennahreyfingin var mjög áfram um sameiningu vinstri flokkanna. Fljótlega fór hreyfingin að kalla sig Kvennafylkingu AB og var hún mjög virk og hafði áhrif innan raða Alþýðubandalags og utan. Gáfu þær út málgagnið Kvennabréfið frá miðstöð Kvennafylkingar sem stofnuð var til að halda utanum starf  kvennafylkingarinnar. 

## Tilvísanir
Podocarpus steyermarkii

***Podocarpus steyermarkii*** er sígrænt tré frá Venesúela (við landamærin að Gvæjana).

## Tilvísanir
Podocarpus angustifolius

***Podocarpus angustifolius*** er sígrænt tré frá Kúbu.


Podocarpus angustifolius 01.JPG
Podocarpus angustifolius 02.JPG
Podocarpus angustifolius 03.JPG
Podocarpus angustifolius 04.JPG
Podocarpus angustifolius 05.JPG
Podocarpus angustifolius 06.JPG


## Tilvísanir
Podocarpus matudae

***Podocarpus matudae*** er sígrænt tré frá mið-Ameríku og Mexíkó.


Podocarpus matudae reichii 2.jpg
Podocarpus matudae - Talcott Greenhouse - Mount Holyoke College - DSC04518.JPG


## Tilvísanir
Naalakkersuisut

**Naalakkersuisut**, **grænlenska ríkisstjórnin** (áður **grænlenska landsstjórnin**) er handhafi framkvæmdarvaldsins í stjórnkerfi grænlensku heimastjórnarinnar. Hún er ríkisstjórn í innanlandsmálum Grænlands og er formaður ríkisstjórnarinnar, *Naalakkersuisut siulittaasuat*, ígildi forsætisráðherra. Stjórnin situr í skjóli meirihluta grænlenska þingsins, *[[Inatsisartut]]*, þar sem á sæti 31 fulltrúi. Frá 1979 til 2009 var ríkisstjórn Grænlands kölluð grænlenska landsstjórnin og formaður hennar landsstjórnarformaður. Saman mynda ríkisstjórn og þing Heimastjórn Grænlands.

Fyrstu landsþingskosningarnar á Grænlandi voru haldnar árið 1979 og eru þær að jafnaði á fjögurra ára fresti. Jonathan Motzfeldt úr Siumut, flokki jafnaðarmanna, varð fyrsti formaður landsstjórnarinnar. Núverandi formaður (2021) er Jens-Frederik Nielsen úr Demókrötum.

## Núverandi ríkisstjórn (2025-)
* Jens-Frederik Nielsen, formaður
* Múte B. Egede, fjármál og skattamál
* Vivian Motzfeldt, utanríkismál og rannsóknir
* Nivi Olsen, menntamál, íþróttir og kirkjumál
* Naaja H. Nathanielsen, iðnaður, námavinnsla, löggæsla og jafnréttismál
* Anna Wangenheim, heilsugæsla og fötlunarmál
* Maasi Pedersen, börn, æskulýðsmál og fjölskyldumál
* Peter Borg, sjávarútvegsmál, landbúnaður og umhverfismál
* Bentiaraq Ottosen, félagsmál, atvinnumál og innanríkismál
* Aqqaluaq B. Egede, húsnæðismál, innviðir og ystu byggðir

## Tilvísanir
Rindur

**Rindur** er móðir Vála, sonar Óðins í norrænni goðafræði. Hún var ýmist sögð ásynja, jötunn eða mannleg konungsdóttir.

## Tilvísanir
Podocarpus magnifolius

***Podocarpus magnifolius*** er sígrænt tré frá Kólumbíu, Perú, Panama, Venesúela, og Bólivíu.

## Tilvísanir
Podocarpus celatus

***Podocarpus celatus*** er sígrænt tré frá frumskógum Amasón (Brasilíu, Kólumbíu, Perú, Ekvador, Venesúela, og Bólivíu).

## Tilvísanir
Podocarpus guatemalensis

***Podocarpus guatemalensis*** er sígrænt tré frá suðurhluta Mexíkó, Mið-Ameríku, suður til Venesúela og Kólumbíu.

## Tilvísanir
Podocarpus borneensis

***Podocarpus borneensis*** er sígrænt tré frá eynni Borneó (Malasíu- og Indónesíu-hluta).

## Tilvísanir
Podocarpus insularis

***Podocarpus insularis*** er sígrænt tré frá Indónesíu, Nýju-Gíneu, Vanúatú og Salómonseyjum.

## Tilvísanir
New England Revolution

**New England Revolution** er knattspyrnulið frá  Boston-svæðinu í Bandaríkjunum og er í Major League Soccer-deildinni. Liðið er eitt af stofnliðum deildarinnar frá 1994. Það hefur komist í úrslit deildarinnar 2002, 2005, 2006, 2007 og 2014 en aldrei unnið. Íslendingurinn Arnór Ingvi Traustason lék með liðinu 2021-2022.
Evrópska ofurdeildin

**Evrópska ofurdeildin** (enska: *European Super League*) var (fyrirhuguð) knattspyrnudeild með úrvalsliðum í Evrópu. Henni var ætlað að keppa við eða koma í stað Meistaradeild Evrópu. UEFA, FIFA, Enska knattspyrnusambandið og fleiri sambönd voru mótfallin stofnun deildarinnar. En 18. apríl 2021 riðu 12 félögin (eða eigendur) á vaðið og tilkynntu að þau ætluðu sér að taka þátt í deildinni.  Ætlunin var að hafa 20 lið og tvo 10 liða riðla. Spilað yrði í miðri viku. 

Florentino Pérez stjórnarformaður Real Madrid var fyrsti stjórnarformaður deildarinnar. 

Viðbrögð við ofurdeildinni voru sterk og græðgi og skilningsleysi forkólfa deildarinnar á knattspyrnu voru nefnd. Forseti UEFA og stjórnarformenn þess tjáðu að lið sem kepptu í deildinni yrðu rekin úr meistaradeildinni og deildinni í sínu landi. Leikmönnum liðanna hefði verið meinað að taka þátt í EM og HM.    Þýsk lið úr Bundesliga tilkynntu ekki um þátttöku en þar sem lögbundin var 51% eignarhluti stuðningsmanna á félögunum var ólíklegt að kosið hefði verið með deildinni. Boris Johnson sagði stofnun hennar *skaðlega fyrir fótboltann*. Paris Saint-Germain topplið Frakklands vildi ekki taka þátt.

Þann 20. apríl eða tveimur dögum eftir stofnun deildarinnar voru mótmæli fyrir utan Stamford Bridge þegar Chelsea átti heimaleik við Brighton og fólk hindraði liðin að komast á völlinn. Í kjölfarið ákvað Chelsea FC að segja sig úr ofurdeildinni. Manchester City fylgdi sama fordæmi skömmu síðar. Hin fjögur ensku félögin tilkynntu úrsögn sína síðar um kvöldið. 
Ítölsk og spænsk lið drógu sig út daginn eftir.

## Fyrirhuguð lið
### Ítalía
*Juventus
*AC Milan
*Inter Milan
### Spánn
*Barcelona FC
*Real Madrid
*Atlético Madrid
### England
*Liverpool FC
*Manchester City
*Manchester United
*Arsenal 
*Chelsea FC
*Tottenham Hotspur 

## Tilvísanir
Podocarpus levis

***Podocarpus levis*** er sígrænt tré frá Indónesíu, Nýju-Gíneu, Brúnei og Malasíu.

## Tilvísanir
Podocarpus epiphyticus

***Podocarpus epiphyticus*** er sígrænt tré frá Myanmar. Það er stundum talið til tegundarinnar P. neriifolius.

## Tilvísanir
Nýi annáll

**Nýi annáll** er annáll nefndur varðveittur í nokkrum handritum, því elsta, frá síðari hluta 16. aldar, merkt -*AM 420 4to*.

Nýi annáll er ásamt Gottskálksannál talinn vera traustasta heimildin um Svarta dauða á Íslandi. Um höfund Nýja annáls er ekki vitað nákvæmlega en norski sagnfræðingurinn Gustav Storm (1845-1903) taldi að hann hefði verið skrifaður í Skálholti seint á 15. öld. Hannes Þorsteinsson (1860-1935) ritstjóri og þjóðskjalavörður taldi hins vegar að annállinn væri ritaður nær samtímis atburðunum af manni sem líklega hefði verið búsettur á Suðurlandi, hugsanlega í Skálholti, en fór ekki í nákvæmari getgátur um það.

Björn Þorsteinsson (1918-1986) sagnfræðingur taldi höfund Nýja annáls líklega vera Jón Egilsson, notarius publicus hjá Jóni biskupi Vilhjálmssyni á Hólum 1429-34. Jón Egilsson var talinn lærður maður, líklega norskur og var í þjónustu biskupa hérlendis. Björn telur að hann hafi komið til landsins um 1412 og dvalist í Skálholti til um 1423 en þá hugsanlega farið til Hóla eða til Skagafjarðar og dvalist þar til dauðadags. Björn taldi að Jón hefði sennilega skrifað annálinn um 1435 þótt annállinn sjálfur endi 1430 en talið er fullvíst að Jón Egilsson hafi verið enn á lífi árið 1439.

Ljóst er að annállinn byggðist á skrifuðum gögnum frá Skálholti, sem tilheyrðu staðnum sjálfum og öðrum stofnunum biskupsdæmisins og spanna þann tíma sem annállinn fjallar um. Líklega eru þar einnig gögn úr Hólabiskupsdæmi eftir 1420, t.d. varðandi embætti officialis 1420 og deilur þar um 1423 og einnig um brunann á Munkaþverá 1429, auk ýmissa skjala og minnisgreina. Í annálnum hattar einnig fyrir hinni glötuðu reisubók Björns Einarssonar Jórsalafara og ýmislegt fleira sem tengdist honum og hans niðjum.

Annállinn telst ekki samtímaheimild þótt hann sé að nokkru byggður á heimildum sem orðið hafa til samtímis atburðum.

Dæmi: 
 1401. Vtan ferd hustru Solueigar Þorsteins dottur j Uatzfirdi er atti Biorn Einar son. j þeire feriu
 uar hann sialfur. liett byggia at helminge vid
 kirkiuna j Skalholte. kom hon fram med heilu oc
 holdnu.
 1402. Braut Kana batinn austur fyrir Sidv. topudust margir menn. oc mesti hlutur goz. Vtkuoma
 herra Vilchinns j Austfiordum. med heilu oc holdnu.
Podocarpus atjehensis

***Podocarpus atjehensis*** er sígrænt tré frá Nýju-Gíneu og Súmötru.

## Tilvísanir

* Podocarpus atjehensis on the Missouri Botanical Garden
* Podocarpus atjehensis  on The Plant List
Virgil Davies

**Virgil E.B. Davies** (fæddur í Vancouver í Bresku Kólumbíu) er kanadískur kvikmynd- og sjónvarpsleikari.

## Kvikmyndir
* *Bei Jing yu shang Xi Ya Tu* (2013)
* *The Trap* (stuttmynd, 2015)
* *Love in Paradise* (2016)
* *The Morning After the Night Before* (2018)

## Tilvísanir
22q11-heilkenni

**22q11-heilkenni** er litningagalli sem er afar lítil úrfelling úr litningi 22. Úrfellingin er á litlu svæði (e. microdeletion), svæði 11Q á lengri armi litnings 22. Heilkennið hefur verið kallað ýmsum nöfnum svo sem DiGeorge heilkenni eða CATCH 22. 


Mynd:DiGeorge syndrome1.jpg|Barn með 22q11 heilkenni
Mynd:DiGeorge syndrome2.jpg|Barn með 22q11 heilkenni

Heilkenninu er fyrst lýst árið 1829 en þá  lýsti læknir ungbarni sem virðist vanta hóstarkirtil. Árið 1965 lýsti barnalæknirinn Angelo DiGeorge þremur ungbörum sem vantaði bæði hóstarkirtil og kalkkirtla. Heilkennið var þá  kallað DiGeorge heilkennni. Kalkkirtla vantaði í suma einstaklinga með heilkennið og því mældist hjá þeim lækkað kalk í blóði.  Börn með heilkennið gátu verið með hjartagalla og ákveðin sérkenni í andlitsfalli og stundum með klofinn góm.

Árið 1993 var lagt til að kalla heilkennið **CATCH 22** sem er skammstöfun á nokkrum einkennum en það þótti ekki henta vel vegna þess að þessi orð hafa þegar ákveðna merkingu í ensku, merkingu sem er ekkert tengd heilkenninu. Nú er því oftast notað á ensku heitið 22q11 deletion syndrome  eða 22qDS eða 
22q11DS yfir heilkennið  sem þýða mætti á íslensku sem  22q11 úrfellinga-heilkenni.
Skammstöfunin CATCH 22 er svona uppbyggð:
:Cardial anomaly (hjartagalli)
:Abnormal facies (sérkenni í andlitsfalli)
:T-frumuskortur vegna þess að hóstarkirtil vantar
:Cleft palate (klofinn gómur)
:Hypocalcaemia (lækkun á kalki í blóði vegna þess að starfsemi kalkkirtils er skertur)
:22 litningur 22

## Heimild
* Fræðsluefni um 22q11-heilkenni (Greiningar og ráðgjafastöð ríkisins)
Demokraatit

**Demokraatit** (íslenska: ***Demókratarnir***) eru grænlenskur stjórnmálaflokkur sem hefur þrjá fulltrúa á landsþinginu (2021). Flokkurinn telst á hægri væng grænlenskra stjórnmála og hefur í seinni tíð tekið við af Atassut sem leiðandi afl þeirra sem vilja ekki stefna að auknu stjórnmálalegu sjálfstæði landsins, en einnig leggur flokkurinn sérstaka áherslu á menntamál og húsnæðismál. Systurflokkur hans í dönskum stjórnmálum er Radikale venstre og núverandi formaður er Jens-Frederik Nielsen.

## Saga og stefna
Demokraatit var stofnað síðla árs 2002, fáeinum dögum fyrir landsþingskosningar, af Per Berthelsen sem skömmu áður hafði verið vikið úr jafnaðarmannaflokknum Siumut vegna andstöðu sinnar við auknar fjárveitingar til byggingar háskólans í Nuuk. Flokkurinn fékk fimm þingmenn í þessum fyrstu kosningum sínum, þar sem sérstök áhersla var lögð á ábyrgð í fjárútgjöldum. Demokraatit gekk enn betur í kosningunum 2005 og bætti við sig tveimur mönnum. Engu að síður var Berthelsen settur af sem formaður árið 2007. Hann freistaði þá inngöngu í Inuit Ataqatigiit án árangurs, en gekk á ný liðs við Siumut fyrir kosningarnar 2009 og náði kjöri á þing.

Árið 2007 tók flokkurinn upp samband við danska Íhaldsflokkinn en því var slitið eftir fáein misseri og frá 2012 hefur Demokraatit verið í samvinnu við Radikale venstre.

Eftir kosningarnar 2009 stóð flokkurinn að myndun meirihlutastjórnar undir stjórn Inuit Ataqatigiit og var það í fyrsta sinn sem Siumut, hinn hefðbundni valdaflokkur á Grænlandi, lenti utan stjórnar. Samstarfið var ekki árekstralaust enda um andstæða póla að ræða í stjórnmálum þar sem Inuit Ataqatigiit er sjálfstæðissinnaður og lengst til vinstri en Demokraatit er hægra megin við miðju og vill halda í sambandið við Dani. Stjórnarsetan lék Demokraatit grátt og fékk flokkurinn sína verstu útkomu, 6,2% atkvæða og tvo þingmenn.

Demokraatit kom aftur að myndun ríkisstjórnar eftir kosningarnar 2018 undir forystu Kim Kielsen leiðtoga Siumut. Deilur um námuvinnslu í landinu urðu til þess að Demokraatit dró sig út úr stjórninni í febrúar 2021. Í kosningunum í kjölfarið missti flokkurinn helming þingmanna sinna, fékk 9,3% og þrjá fulltrúa.

Flokkurinn hlaut flest sæti á grænlenska þinginu eftir kosningar árið 2025.

## Tenglar

* **[https://demokraatit.gl/ Vefsíða Demokraatit]**

## Tilvísanir
Podocarpus brevifolius

***Podocarpus brevifolius*** er sígrænt tré frá Filippseyjum, Indónesíu, Kína (Guangxi og Guangdong) og Víetnam.

## Tilvísanir
Podocarpus costalis

***Podocarpus costalis*** er sígrænn runni frá Filippseyjum og Tævan.


蘭嶼羅漢松(Podocarpus costalis)-1.jpg
蘭嶼羅漢松(Podocarpus costalis)-2.jpg


## Tilvísanir
Podocarpus grayae

***Podocarpus grayae*** er sígrænt tré frá Ástralíu.
*Podocarpus grayae* var fyrst lýst 1985 af David John de Laubenfels, sem gaf því nafnið, *grayii*, til heiðurs Nettu E. Gray (1913 - 1970). En vegna þess að hún var kona, þá er nafnið réttara sem grayae.

## Tilvísanir
Podocarpus elatus

***Podocarpus elatus*** er sígrænt tré frá Ástralíu.


Podocarpus elatus foliage & cones.JPG
Podocarpus elatus two seed cones.JPG
Podocarpus elatus foliage and bark.JPG
Podocarpus elatus bark & foliage.JPG
Podocarpus elatus bark2.JPG
Podocarpus elatus germinating.JPG


## Tilvísanir
Podocarpus chinensis

***Podocarpus chinensis*** er sígrænt tré frá Japan, Kína og Myanmar. Oft er það talið til P. macrophyllus.

## Tilvísanir
Cheirolepidiaceae

***Cheirolepidiaceae*** er ætt steingerfðra barrtrjáa. Þau voru með einkennandi frjókornagerð.

## Tilvísanir
Callitris

***Callitris*** er ættkvísl barrtrjáa í Cupressaceae (Grátviðarætt). Viðurinn er léttur, mjúkur og ilmandi. Hann er einnig þolinn gegn termítum.

Þetta eru átján tegundir sígrænna runna eða trjáa, þrjár frá Nýju-Kaledóníu, hinar allar ættaðar frá Ástralíu.

## Tegundir

Ættkvíslin inniheldur eftirfarandi tegundir:

* *[[Callitris baileyi]]* – SA- QLD, NA- NSW
* *[[Callitris canescens]]* – S- WA, S- SA
* *[[Callitris columellaris]]* – suðaustur QLD
* *[[Callitris drummondii]]* – S- WA
* *[[Callitris endlicheri]]* – NSW, QLD, VIC (á hæðum)
* *[[Callitris glaucophylla]]* - NSW, Qld, SA, NT, WA 
* *[[Callitris intratropica]]* - NT 
* *[[Callitris macleayana]]* – QLD, NSW
* *[[Callitris monticola]]* – QLD, NSW
* *[[Callitris muelleri]]* – NSW
* *[[Callitris neocaledonica]]* – Nýja-Kaledónía
* *[[Callitris oblonga]]* – NSW, TAS
* *[[Callitris pancheri]]* – Nýja-Kaledónía
* *[[Callitris preissii]]* – SA, VIC, WA, NSW
* *[[Callitris rhomboidea]]* – NSW, QLD, VIC
* *[[Callitris roei]]* – S- WA
* *[[Callitris sulcata]]* – Nýja-Kaledónía
* *[[Callitris verrucosa]]* – SA, VIC, WA, NSW, QLD

## Tilvísanir og tenglar

* Gymnosperm Database - ''Callitris''
* Arboretum de Villardebelle - Photos of cones
Callitris pancheri

***Callitris pancheri*** er barrtré af einisætt (*Cupressaceae*). Það var áður haft í eigin ættkvísl (Neocallitropsis pancheri), en nýlegar rannsóknir benda til að það eigi heima í ættkvíslinni Callitris.

Það finnst einvörðungu í Nýju-Kaledóníu. 

## Myndir

Neocallitropsis pancheri.jpg
Chutes de la madeleine.JPG
Neocallitropsis pancheri 2a.jpg
Neocallitropsis pancheri 2.jpg


## Tilvísanir
Andri Fannar Baldursson

**Andri Fannar Baldursson** (fæddur 10. janúar 2002) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir Bologna F.C. 1909 á Ítalíu og íslenska landsliðið. 

Andri spilaði sinn fyrsta leik fyrir Bologna þegar hann kom inn á sem varamaður í febrúar 2020 gegn Udinese.