open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Drýsill

**Drýsill** var íslensk þungarokkshljómsveit sem starfrækt var frá árinu 1984 til ársins 1986. Upphaflegir meðlimir hljómsveitarinnar voru Eiríkur Hauksson, Sigurgeir Sigmundsson, Sigurður Reynisson, Jón Ólafsson og Einar Jónsson. Hljómsveitin er aðallega þekkt fyrir framsækna rokktónlist og þungarokk. Hljómsveitin gaf aðeins út eina plötu, *Welcome To the Show* árið 1985, en hún var aðeins gefin út í 1000 eintökum.

Hljómsveitin kom aftur saman til þess að hita upp á tónleikum á Nasa, árið 2005, fyrir bandarísku þungarokkshljómsveitina Megadeth.

## Tenglar

* Glatkistan
Peter Máté

**Peter Máté** (f. 1962) er píanóleikari frá Slóvaíku. Hann hefur meðal annars verið hluti af Tríói Reykjavíkur ásamt Gunnari Kvaran og  Guðnýju Guðmundsdóttur.
ICIUM

**ICIUM Wonderworld of Ice** er vetrargarður  í Levi, Finnlandi úr snjó og ís. Garðurinn opnaði fyrst 18. desember 2010. ICIUM sýnir bæði íshöggmyndir og snjólistaverk á svæði sem þekur um einn hektara.

## Framkvæmdir

ICIUM er byggt af kínverskum íshögglistamönnum  frá Harbin borg, þar sem Alþjóðlega ís- og snjóhöggmyndahátíðin hefur verið haldin árlega frá því 1963.
Yfir 10.000 rúmmetrar af snjó voru notaðir í framkvæmdirnar árið 2010. Ennfremur var yfir 600 rúmmetum af ís lyft úr Ounasjoki ánni fyrir gerð höggmyndanna.

## Höggmyndir í ICIUM

Helstu ICIUM íslistaverkin veturinn 2010-2011 voru:
* **Kínamúrs-rennibrautin. ** Stærsta verkið, 15 metra á hæð og 80 metrar á lengd. Yfir 5.000 rúmmetrar af snjó fóru í verkið.
* **Dómkirkjan í Helsinki. ** Hæsta snjóverkið í ICIUM ásamt Kínamúrs-rennibrautinni, 15 metrar á hæð.
* ** Aðaljárnbrautarstöðin í Helsinki.**
* ** Pagóða.** Græna pagóðan var hæsta íshöggmyndin í ICIUM, yfir 15 metrar á hæð.
* ** Himnahofið.**
* ** Leikvangurinn í Beijing.**
* ** Terracotta herinn.** Íshöggmyndir af terracotta hermönnum.

## Kínverskir alþýðulistamenn
Alþýðulistamenn frá Beijing voru einnig í ICIUM til að kynna hefðbundna kínverska alþýðulist, líkt og strávefnað, málun tóbaksflaskna og höggmyndagerð úr deigi.

## ICIUM lukkudýrið
Pandahúnninn Mingming er lukkudýr ICIUM. Í sínu fyrsta ævintýri reynir Mingming að bjarga heimili sínu frá vondum dreka með hjálp afans og hreindýrsins Niila, hreindýrakálfinum Nina og jólasveininum.

## Heimildir

## Tenglar
* Heimasíða ICIUM
* 360° panorama mynd af ICIUM
Brennisteinstvíoxíð

**Brennisteinstvíoxíð** er sameind úr einni brennisteinsfrumeind og tveimur súrefnisfrumeindum og hefur efnaformúluna . Það verður fljótandi við -72&nbsp;°C og suðumark þess er -10 &nbsp;°C  við 100 kPa þrýsting. Eldfjöll og iðnaður losa brennisteinstvíoxíð.
Pálmi Haraldsson (athafnamaður)

**Pálmi Haraldsson** (22. janúar 1960), oft kallaður **Pálmi í [[Fons]]**, er íslenskur athafnamaður, sem komst til efna á veltiárum Íslands eftir aldamótin 2000 - 2001, en hefur verið mjög umdeildur eftir bankahrunið þegar viðskiptafléttur hans komust í fréttirnar. Hann er helst þekktur fyrir að vera eigandi lágflugfargjaldafélagsins Iceland Express og hafa átt í viðskiptum með Sterling-flugfélagið. Pálmi hefur verið náinn viðskiptasamherji Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og hafa fjárfestingar þeirra skarast víða.  

## Ævi
Pálmi er sonur Haraldar Guðmundssonar rafvirkja og Auðar Stefánsdóttur starfsmanns á gæsluvöllum Reykjavíkur. Pálmi nam rekstrarhagfræði við Háskólann í Gautaborg og lauk meistaranámi við Verslunarháskólann í Gautaborg 1991. Hann hvarf frá fyrirætlunum um doktorsnám til þess að geta tekið við starfi framkvæmdastjóra Sölufélags garðyrkjumanna. Pálmi á barn úr fyrri sambúð og tvo syni og stjúpson með fyrrverandi eiginkonu, auk einnar dóttur með núverandi konu sinni.

## Viðskipti
Pálmi starfaði upphaflega hjá Sölufélagi garðyrkjumanna þar sem hann gætti hagsmuna þeirra bænda og framleiðenda sem lögðu inn í Sölufélagið. Árið 2001 komst Samkeppniseftirlitið (þá Samkeppnisstofnun) að þeirri niðurstöðu að „á árinu 1995 hafi Sölufélag garðyrkjumanna (og tengd fyrirtæki), ásamt Ágæti og Mata tekið upp víðtækt ólögmætt verðsamráð og markaðsskiptingu varðandi viðskipti með grænmeti.” Hann rak seinna einkahlutafélagið Fons sem á m.a. fjórðungshlut í 365 miðlum, stærsta fjölmiðlafyrirtækinu á Íslandi en Pálmi á sjálfur rúmlega 40% hlut. Pálmi hefur einnig komið að rekstri lágflugfargjaldafélaginu Sterling. Pálmi á einnig eignarhaldsfélögin Feng og Nupur Holding S.A.

### Málsókn Glitnis banka
Þann 11. maí 2010 var málsókn Glitnis banka á hendur Jóni Ásgeiri Jóhannessyni, Þorsteini Jónssyni, Jóni Sigurðssyni, Lárusi Welding, Pálma Haraldssyni, Hannesi Smárasyni og Ingibjörgu Stefaníu Pálmadóttur þingfest fyrir rétti í New York-fylki, þar sem þau eru ákærð fyrir það að „...hafa með sviksamlegum og ólöglegum hætti haft fé af bankanum sem nemur meira en tveimur milljörðum dala...“. Endurskoðendafyrirtækið PricewaterhouseCoopers er einnig ákært fyrir að „...greiða fyrir og taka þátt í að dylja þau sviksamlegu viðskipti sem Jón Ásgeir og félagar komu í kring og sem að endingu leiddu til falls bankans í október 2008.“

## Neðanmálsgreinar

## Tenglar
* Vefsíða Fons ehf. 
* Rannsaka hvað varð um 3 milljarða, RÚV 24. maí 2010
* ''Fjárfestirinn með járnkarlinn'', viðtal í Fréttablaðinu 26. október 2005
* Ólögmætt samráð og samkeppnishömlur Sölufélags garðyrkjumanna, Ágætis og Mata á grænmetis–, kartöflu– og ávaxtamarkaði.
* „Óttast einokunarstimpilinn”, viðtal við Pálma í Alþýðublaðinu 22. maí 1992
* Pálmi Haralds: Markmið Svavars virðist að sverta æru mína, 26. október 2010
Formleg veldaröð

**Formleg veldaröð** er algebrísk lýsing eða almenn útfærsla á margliðum, þar sem litið er á þær sem *formlegt stærðtákn*, það er breytistærðir hennar eru almenn tákn en ekki takmarkaðar við ákveðið svið og liðir hennar geta verið óendanlega margir.  Formleg veldaröð er þannig ólík hefðbundnum veldaröðum sem geta skilgreint ákveðið fall eða tölu ef veldaröðin er samleitin.  Formlegar veldaraðir hafa mikið notagildi í algebrískri fléttufræði, þær eru notaðar til þess að finna lokaða yrðingu útfrá gefnum rakningarvenslum eða runum (svo sem fyrir Fibonacci tölurnar) eða sambönd milli rakningarvensla eða runa, þetta kallast að finna framleiðandi fall útfrá runu eða rakningarvenslum.

## Formleg lýsing
**Formleg veldaröð** *S* af almennri breytistærð X er formlega stærðtáknið:
:S := \sum_{n \in \N} a_n X^n 
Mengi allra formlegra veldraraða af breytistærð X með stuðlum úr víxlbaugnum *R* er táknað *R*.  Við getum litið á formlegu veldaröðina sem runu af stuðlum í *R* og getum þannig skilgreint summu sem: (a_n)_{n\in\N} + (b_n)_{n\in\N} = \left( a_n + b_n \right)_{n\in\N}, margfeldi með staki *c* úr *R* með: c (a_n)_{n\in\N} = (c a_n)_{n\in\N} og margfeldi sem:
:(a_n)_{n\in\N} \times (b_n)_{n\in\N} = \left( \sum_{k=0}^n a_k b_{n-k} \right)_{n\in\N}.

Stig formlegrar veldaraðar er skilgreint líkt og stig margliðu:  stig S := sup \{ n \in \Z: a_n \neq 0 \} og stærðin \omega(S) := inf \{ n \in \Z : a_n \neq 0 \} nefnist raðstig *S*.
Radíanar

**Radíanar** eru hornmælieining skilgreint sem það hlutfall sem geisli hrings þekur af ummáli hans. Þ.e. einn hringur er 2π sem svarar til 360° í hefðbundnum gráðum. Í stærðfræði eru radíanar meira notaðir en gráður. Notkun radíana hefur ýmsa kosti í för með sér í stærðfræði sökum tengsla hrings við töluna π.

## Umreikningur
2π = 360°
π = 180° 
π/2 = 90°
π/4 = 45°
π/256 = .703°

Dæmi:  í gráðum: 65 + n * 360°

í radíönum: 65 + n * 2π
Vikan mín með Marilyn

***Vikan mín með Marilyn*** (enska: ***My Week with Marilyn***) er bresk kvikmynd sem leikstýrð er af Simon Curtis og skrifuð af Adrian Hodges. Michelle Williams, Kenneth Branagh, Eddie Redmayne, Dougray Scott, Emma Watson og Judi Dench fara með aðalhlutverkin í myndinni sem er byggð á tveimur bókum eftir Colin Clark. Myndin fjallar um gerð kvikmyndarinnar *[[The Prince and the Showgirl]]* þar sem Marilyn Monroe og Laurence Olivier fóru með aðalhlutverkin og vikuna sem hún eyddi með Colin Clark í Bretlandi eftir að eiginmaður hennar Arthur Miller fór úr landi. Forsýning myndarinnar átti sér stað á kvikmyndahátíðinni í New York þann 9. október 2011 og var frumsýnd í Bandaríkjunum þann 4. nóvember 2011 og 30. desember á Íslandi. 
## Söguþráður
Sumarið 1953 fylgist hinn 23. ára gamli Colin Clark með og skrásetur spennuna sem ríkir á milli Laurence Olivier og Marilyn Monroe á meðan að framleiðslu myndarinnar *The Prince and the Showgirl* stendur á. Sagan er byggð á tveimur dagbókum Colin Clarks sem þá var nýskriðinn úr Oxfordháskólanum og hafði tekist að fá vinnu sem aðstoðarmaður við gerð myndarinnar eftir mikla þrautsegju. Það upphófst mikið fjölmiðlafár í Bretlandi þegar Marilyn kom til London til að leika í myndinni í leikstjórn sjálfs Sir Laurence Olivier, konungs enskra leikara á þeim tíma. Með í för var eiginmaður Marilyn, rithöfundurinn frægi Arthur Miller, en þau voru þá nýgift og í raun var ferðin til Englands hluti af brúðkaupsferð þeirra.

Þegar Arthur ákveður að fara heim til Bandaríkjanna til að hitta börnin sín á undan Marilyn varð hún bæði óörugg og einmana og leitaði til Colins sem var að sjálfsögðu meira en fús til að gera hvað sem er fyrir þessa fegurstu og frægustu kvikmyndastjörnu heims. Á meðan varð Sir Laurence Olivier sífellt stirðari í skapi yfir óstundvísi og sérlundi Marilyn sem tafði tökur og ljóst að eitthvað varð að láta undan.

## Leikendur
* Michelle Williams sem Marilyn Monroe
* Kenneth Branagh sem Sir Laurence Olivier
* Eddie Redmayne sem Colin Clark
* Judi Dench sem Dame Sybil Thorndike
* Emma Watson sem Lucy
* Dougray Scott sem Arthur Miller
* Dominic Cooper sem Milton H. Greene
* Julia Ormond sem Vivien Leigh
* Derek Jacobi sem Sir Owen Morshead
* Zoë Wanamaker sem Paula Strasberg
* Richard Clifford sem Richard Wattis
Hafstraumurinn við norðurhluta Íslands

**Hafstraumurinn við norðurhluta Íslands** er djúpur hafstraumur sem flæðir um Grænlandssund, milli Íslands og Grænlands. Straumurinn er á um 600 metra dýpi og er kaldur. 

Hafstraumurinn fannst árið 2004.
Borgakeppni Evrópu (handknattleikur)

**Borgakeppni Evrópu** (EHF City Cup) var Evrópukeppni fyrir félagslið karla og kvenna sem haldin var um nokkurra ára skeið á tíunda áratug tuttugustu aldar. áskorendakeppni Evrópu var stofnuð á grunni hennar árið 2000.

Borgakeppnin var fjórða Evrópukeppnin fyrir félagslið ásamt Evrópukeppni meistaraliða, Evrópukeppni bikarhafa og Evrópukeppni félagsliða og jafnframt sú sem lægst var skrifuð. Mótið var fyrst haldið veturinn 1993-94 og síðast veturinn 1999-2000. Eftir að öflugri handknattleiksþjóðir álfunnar fengu að senda fleiri en eitt lið í Evrópukeppni meistaraliða (Meistaradeildina) var Borgakeppnin lögð niður. Áskorendakeppni Evrópu tók við hlutverki hennar, en stekari lönd á borð við Þýskaland og Spán taka ekki þátt í henni.

Þjóðverjar áttu lið í úrslitum Borgakeppninnar í karlaflokki öll sjö skiptin sem hún var haldin og sigurðu sex sinnum. Norska liðið Drammen sigraði veturinn 1995-96.Í kvennaflokki var dreifingin jafnari, þar sem lið frá fimm þjóðum skiptu með sér titlunum sjö.

## Íslensk lið í borgakeppni Evrópu
### Karlar
* 1993-94, FH, 16-liða úrslit
* 1994-95, Haukar, 8-liða úrslit
* 1995-96, Afturelding, 8-liða úrslit
* 1996-97, Haukar, 16-liða úrslit
* 1997-98, Afturelding, 8-liða úrslit
* 1998-99, ekkert þátttökulið
* 1999-00, ekkert þátttökulið

### Konur
* 1993-94, Stjarnan, 1. umferð
* 1994-95, Stjarnan, 1. umferð
* 1995-96, ekkert þátttökulið
* 1996-97, ekkert þátttökulið
* 1997-98, ekkert þátttökulið
* 1998-99, ekkert þátttökulið
* 1999-00, ekkert þátttökulið
Erlendur Sveinsson (sögupersóna)

**Erlendur Sveinsson** er aðalpersónan í flestum (14 af 21) bóka Arnaldar Indriðasonar. Í bókunum er Erlendur fæddur 1948 og er að austan, nánar tiltekið Eskifirði en flutti til Reykjavíkur um 10 ára gamall. Ingvar E. Sigurðsson leikur Erlend í kvikmyndinni Mýrin sem kom út árið 2006.
Drenthe

**Drenthe** er fylki í Hollandi. Þar er mikill landbúnaður stundaður og er fylkið mjög fámennt.

## Lega og lýsing
Drenthe er nær austast í Hollandi og liggur að þýsku landamærunum. Fyrir norðan er Groningen, fyrir vestan er Frísland og fyrir sunnan er Overijssel. Í Drenthe búa aðeins 491 þús manns og er fylkið því það þriðja fámennasta í Hollandi á eftir Sjálandi og Flevoland. Það er hins vegar strjálbýlast allra fylkja. Höfuðborgin er Assen en stærsta borgin er Emmen.

## Fáni og skjaldarmerki
Skjaldarmerki Drenthe sýnir Maríu mey með Jesúbarnið sitjandi vinstra megin á kjöltunni. Bakgrunnurinn er gullin. Merkið er upprunnið úr klaustrinu í Assen, en var fyrst notað 1830, áður en Drenthe var formlega gert að fylki. Þó var merkið ekki formlega tekið upp fyrr en 19. ágúst 1972.
Fáninn er með fimm láréttar rendur, hvítar og rauðar. Litirnir eru teknir úr merkjum biskupsins í Utrecht. Í miðröndinni eru sex rauðar stjörnur en þær merkja hreppana sex sem fylkið er samsett úr. Svarta virkið fyrir miðju er Coevorden-virkið, en þar bjó fulltrúi biskupanna í Utrecht. Fáninn var opinberlega tekinn í notkun 19. febrúar 1947 og er þar með elsti fylkisfáni Hollands.

## Orðsifjar
Á 9. öld hét fylkið Pago Treanth, sem merkir *land hinna þriggja svæða*. Hér er átt við landsvæðin Noordenveld, Westenveld og Zuidenveld (Norður-, Vestur- og Suðurmörk). Treanth umbreyttist með tímanum í Drenthe.

## Söguágrip
820 kemur nafnið Drenthe fyrst við skjöl og kallast þá Pago Treanth. Fylkið var greifadæmi í þýska ríkinu, en 1046 gaf Hinrik III keisari biskupunum í Utrecht yfirráð yfir svæðinu. Þegar Hollendingar hófu uppreisn og sjálfstæðisstríð gegn Spáni var Drenthe og Overijssel eitt svæði. Það var ekki fyrr en 1839 sem fylkin voru splittuð og Drenthe myndaðist sem eigið fylki.

## Borgir

Í Drenthe eru aðeins tvær teljandi borgir.

## Heimildir
*
Illumina-raðgreining

**Illumina-raðgreining** var upphaflega nefnt Solexa-raðgreining eftir fyrirtækinu Solexa sem fann aðferðina upp. Um er að ræða DNA-raðgreiningaraðferð sem tilheyrir þriðju kynslóð (next generation) raðgreiningaraðferða. Fyrst eru stuttar raðir, viðhengi, (adaptors) festar við DNA-bútanna sem skal raðgreina. Þeim er síðan komið fyrir á flögu sem hefur raðir sem geta basaparast við viðhengin, bútarnir festast því á báðum endum og mynda einskonar brú. PCR-hvarf er sett af stað og þar sem DNA-bútarnir komast ekki langt án þess að festast aftur við flöguna myndar hver bútur einskonar kóloníu af samsvarandi bútum (polonies). Raðgreiningin sjálf hefst með því að dNTP með flúrmerki og verndarhóp skellt á flöguna. Siðan er flúrmerkið mælt áður en verndarhópurinn er tekinn af og næsta basi getur bundist. Fyrir hverja poloníu er raðgreint frá báðum endum þar sem búturinn er til staðar í báðum stefnum eftir PCR-hvarfið. Samkvæmt heimasíðu Illumina er þannig hægt að raðgreina allt að 150 bp frá hvorum enda á hverjum DNA bút og fá allt að 640 milljón raðir í einni keyrslu. Hámarkslengd raða og fjöldi í hverri keyrslu er eykst samt stöðugt með framförum í tækni.
454 raðgreining

**454 raðgreining** er aðferð sem tilheyrir háafkasta DNA-raðgreiningar aðferðum. Með þessari aðferð eru límdar stuttar raðir, viðhengi, (e. *adaptors*) á DNA-búta svo þeir bindist með basapörun við örsmáar kúlur. Styrkur kúlanna og DNAsins er hafður þannig að sirka ein DNA-sameind bindist á hverja kúlu. Kúlurnar eru síðan settar í olíudropa og PCR-hvarf sett af stað til að auka magn einstakra DNA-búta.

Kúlunum er síðan komið fyrir á plötu með örsmáum holum sem taka einungis eina kúlu stærðar sinnar vegna. Síðan er notast við pyroraðgreiningu (pyro sequencing) til að raðgreina samtímist allar DNA-sameindirnar á plötunni, sem eru fjöldamargar. Pyro-raðgreining byggir á því að við DNA-fjölliðun losnar pyrofosfat (PPi), sulfurylasi umbreytir því svo í ATP sem lúsíferasi notar svo til að framleiða ljós. Aðeins einni gerð af dNTP er hleypt á plötuna í einu og því berst einungis ljós frá þeim holum þar sem tilsvarandi dNTP er bætt við röðina. Styrkur ljósins ræðst svo af fjölda eins núkleotíða í röð. Meðallengd reada er um 400 bp með þessari aðferð en hægt er að raðgreina tæpa milljón reada samtímis samkvæmt heimasíðu framleiðands.
Þeyr (hljómsveit)

**Þeyr** (oft nefndir **Þeysarar**) var íslensk hljómsveit sem kom fyrst saman árið 1980. Sveitin spilaði framsækið rokk og pönk og er talin hafa sett strik í íslenska tónlistarsögu. Þeyr gaf út fjórar breiðskífur og fjórar smáskífur en mestann ferilinn samanstóð hún af Magnúsi Guðmundssyni (söngur), Guðlaugi Kristni Óttarssyni (gítar), Þorsteini Magnússyni, Hilmari Erni Agnarssyni (bassi) og Sigtryggi Baldurssyni (trommur), þó fleiri hafi komið fram með sveitinni. Eftir að platan *The Fourth Reich* kom út dvínuðu vinsældir sveitarinnar sem lagði í kjölfarið upp laupanna vorið 1983.

Sveitin virtist hafða mikinn áhuga á fornspeki, norrænni goðafræði, dulspeki og öðru því tengdu. Vakti hún oft á tíðum mikið umtal og jafnvel deilur fyrir verk sín og framsetningu, þá sérstaklega fyrir notkun þeirra á hakakrossum, tengsl við nasisma og fasisma. Sjálf hélt sveitin því fram að notkun þeirra á hinum ýmsu merkjum og táknum væri túlkun þeirra á and-fasisma.

## Tenglar

* Glatkistan
Tölvuskrá

**Tölvuskrá** eða einfaldlega **skrá** (sjaldnar tökuorðið **fæll** frá enska orðinu **) er gagnaeining í tölvu sem ber ákveðið heiti (skráarheiti) sem tölvuforrit geta notað til að nálgast og vinna með skránna. Skrár geta verið staðsettar í möppum sem geta innihaldið margar skrár eða skráartengi sem vísa á skrár.

Algengt er að skrár hafi skráarendingu, t.d. .jpeg fyrir ljósmyndir og .exe fyrir forrit. Í Windows er þó farið að fela endingar í viðmóti (sem er þó stillanlegt), þ.e. allt eftir síðasta punkt, en þær eru samt til staðar og stjórna hvað gert er við skrána (ef t.d. smellt á) t.d. ef við á að túlka sem forrit.

Í sumum stýrikerfum, t.d. Linux, en ekki Windows eða macOS, skiptir máli hvort notaðir sé stórir stafir í skráarnöfum, t.d. hvort um er að ræða mynd eða MYND þ.e. báðar skrárnar geta verið til og eru sitt hvor skráin, jafnvel þó muni aðeins um einn staf, Mynd væri því þriðja skráin. En í Windows og macOS er bara hægt að búa til eina af þessum, en vísa í með öllum möguleikum.

Í mörgum stýrikerfum stjórna endingar engu og því hvorki notast við .exe eða .EXE fyrir keyrsluskrár, t.d. í macOS og Linux, ólíkt og með Windows. Þó er algengt að nota endingar fyrir sumar skrár í flestum stýrikerfum t.d. fyndir myndir, og endingar almennt ekki faldar (í Linux), sem sýna þá tegund myndar, PNG mynd ef .png, og ljósmynd/JPEG ef þjpeg eða .jpg og endingar notaðar í vissum öðrum tilvikum t.d. .tar.gz en annað en endingin stjórnar í raun samt ekki um hvernig skrá eru um að ræða, eða öllu heldur hvað gert er við viðkomandi skrár).
Skrá

**Skrá** getur átt við:

* Tölvuskrá, gagnaeining í tölvu
* Upptalning eða listi, formlegt samansafn upplýsinga
* Lás, læsing á hurð
* Skinnbók, bókfell sem ritað hefur verið á
* Skorpið skinn, gömul merking

## Tengt efni
* Nafnaskrá
* Kjörskrá
* Símaskrá, skrá yfir símanúmer
* Skráargat, gat á skrá
* Skráarfjöður
Assen

**Assen** er höfuðborgin í hollenska héraðinu Drenthe. Þar búa 67 þúsund manns og er hún þó ekki nema næststærsta borgin í héraðinu (á eftir Emmen).

## Lega og lýsing
Assen liggur norðaustarlega í Hollandi. Næstu borgir eru Groningen til norðurs (25 km), Emmen til suðausturs (35 km), Leeuwarden til norðvesturs (65 km) og Zwolle til suðvesturs (75 km). Assen liggur á sandhrygg og því er lítið um vatn þar. Aðeins nokkur síki eru í borginni. Skipaskurður tengir Assen við aðalskipaleiðir í Hollandi.

## Fáni og skjaldarmerki
Skjaldarmerki borgarinnar sýnir mynd af Maríu mey með Jesúbarnið á bláum grunni. Það er fengið að láni úr merki klaustursins Maria de Campe, nema hvað Jesús situr á hægra hné Maríu (öfugt í klaustrinu). Merkið var formlega tekið upp 19. september 1821. Fáninn var tekinn upp 1959 og myndar bláa og hvíta láréttar rendur. Litirnir voru teknir úr skjaldarmerkinu.

## Söguágrip

1285 var klaustrið Sancta Maria de Campe reist á staðnum þar sem í dag er Assen. Klaustrið var varið með síkjum og múrum, en umhverfis það myndaðist byggð. 1602 hurfu Spánverjar úr héraðinu og var klaustrinu þá lokað og breytt í skóla. Bærinn Assen myndaðist þó ekki fyrr en seinna á 17. öld. Bærinn var lítill í fyrstu og náði ekki að vaxa utan klausturmúrana fyrr en á 18. öld. Árið 1807 ákvað konungurinn Loðvík Bonaparte að sameina Assen og nokkra bæi í nærsveitum. Sameiningin tókst svo vel og varð svæðinu svo mikil lyftistöng, að hann veitti Assen borgarréttindi tveimur árum síðar. 1814 hurfu Frakkar úr héraðinu og varð Assen þá að höfuðstað svæðisins Drenthe. Assen varð síðan að höfuðborg héraðsins þegar það var splittað frá Overjissel 1839. Þann 13. mars 1978 ruddist flokkur manna frá Molúkkaeyjum (Indónesíu) inn í stjórnarbyggingu í Assen og tóku 70 manns í gíslingu. Sérsveit lögreglunnar ruddist inn í bygginguna daginn eftir og náði að frelsa gíslana. Aðeins einn þeirra lét lífið.

## Íþróttir
Við Assen er hin kunna mótórhjólabraut TT Circuit Assen, en þar er keppt í Grand Prix Nederlande. 2009 var stærsta hjólreiðakeppni Spánar með rásmark í Assen. Hjólaður var einn hringur á kappakstursbrautinni áður en öll hersingin hjólaði í suðurátt.

## Frægustu börn borgarinnar
* (1904) Anne de Vries rithöfundur (hann er karlmaður þrátt fyrir nafnið)  
* (1973) Peter Hoekstra knattspyrnumaður

## Gallerí

Mynd:Witte Huis-Assen.jpg|Hvíta húsið (Witte Huis) er í einkaeigu
Mynd:Assen, torentje in het centrum 2008-04-27 17.39.JPG|Torentje
Mynd:Drents Museum.jpg|Drenths Museum er sögu- og listasafn
Mynd:Assen-Kloosterkerk.jpg|Gamla klausturkirkjan


## Heimildir
Groningen (fylki)

**Groningen** er nyrsta fylki Hollands. 

## Lega og lýsing
Groningen nær yfir norðvestasta svæði meginlands Hollands. Nokkrar af austustu eyjum Vesturfrísnesku eyjanna tilheyra fylkinu. Ein þeirra, Rottumerplaat, er nyrsti oddi Hollands. Önnur fylki sem að Groningen liggja eru Drenthe fyrir sunnan og Frísland fyrir vestan. Auk þess liggur Groningen að Þýskalandi fyrir austan. Fyrir norðan er Vaðhafið, sem er hluti Norðursjávar. Fylkið er mjög láglent og eru sum svæðin fyrir neðan sjávarmál. Hæsta hæðin nær aðeins 30 metra hæð. Íbúarnir eru 583 þúsund talsins. Höfuðborgin heitir sömuleiðis Groningen.

## Fáni og skjaldarmerki
Skjaldarmerki Groningen er fjórskipt. Uppi til vinstri og niðri til hægri er svartur tvíhöfða örn. Örninn er bæði tákn þýska ríkisins, sem og borgarinnar Groningen. Innan í örnunum er hvít/grænt merki en það er borgarmerki Groningen. Uppi til hægri og niðri til vinstri er gamalt merki Ommelanden en þannig hét áður fyrr meginsvæði þess sem Groningen er í dag. Þetta er enn í dag fáni Fríslands. Ljónin sem skjaldberar og kórónan efst eru síðari tíma viðbætur. Skjaldarmerkið í núverandi mynd var tekið upp 1947.

Fáninn er líkur að formi og íslenski fáninn. Grænn kross innan um hvítan kross. Hornin eru ýmist blá eða rauð. Litirnir voru teknir úr fána borgarinnar Groningen og Ommelanden. Fáni þessi var opinberlega tekinn upp 1913.

## Orðsifjar
Fylkið heitir eftir borginni Groningen. Gamli rithátturinn er Groeningen. Merkingin er óljós, en talið er að liturinn grænn sé stofn heitisins (groen eða gruen = grænn). Á mállýsku innfæddra er heitið Grunn, sem einnig merkir *grænn*. Nokkrar þjóðsögur eru til um heitið borgarinnar og eru þær allar í þá áttina að persóna að nafni Gruno hafi stofnað hana.

## Söguágrip
Groningen var í margar aldir hluti af þýska ríkinu. Þegar Niðurlönd hófu uppreisn gegn Spáni, stóð Groningen í fyrstu utan við. Árið 1594 gengu íbúar þó til liðs við Vilhjálm af Óraníu og börðust með honum gegn Spánverjum. Þegar Frakkar yfirgáfu Niðurlönd 1814 kom til tals að sameina Groningen Þýskalandi á ný. En íbúar vildu halda tengsl við Holland. Vínarfundurinn úrskurðaði því 1815 að Groningen skyldi tilheyra sameinuðum Niðurlöndum og varð það því að fullgildu fylki.

## Borgir
Groningen er eina teljandi borgin í fylkinu. 

## Heimildir
*
Eric Christian Olsen

**Eric Christian Olsen** (fæddur 31. maí 1977) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í , Not Another Teen Movie og Dumb and Dumberer: When Harry Met Lloyd . 

## Einkalíf
Olsen fæddist í Eugene í Oregon en ólst upp í Bettendorf í Iowa. Olsen fékk áhuga á leiklist í grunnskóla og kom fram í leikritum og söngleikjum í menntaskóla. Olsen lærði hjá *ComedySportz Quad Citie*s og varð síðan meir einn af meðlimum hópsins. 

## Ferill
### Sjónvarp
Fyrsta hlutverk Olsen var í sjónvarpsauglýsingu fyrir Whitey ísfyrirtækið. Árið 1997 þá kom Olsen fram í sjónvarpsþættinum *Beyond Belief: Fact or Fiction* sem var fyrsta hlutverk hans í sjónvarpi. Síðan þá hefur hann komið fram í þáttum á borð við: ER, Smallville, 24, Tru Calling og Brothers & Sisters. Árið 1999 þá var honum boðið hlutverk í *Get Real* sem Cameron Green sem hann lék til ársins 2002. Lék hann síðan gestahlutverk í Community og Hero Factory. Hefur hann síðan 2010 leikið eitt af aðalhlutverkunum í  sem LAPD lögreglumaðurinn Marty Deeks.

### Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Olsen var árið 2001 í *Mean People Suck*. Kom hann síðan fram í kvikmyndum á borð við Pearl Harbor, Not Another Teen Movie og Local Boys. Árið 2003 þá var honum boðið eitt af aðalhlutverkunum í Dumb and Dumberer: When Harry Met Lloyd sem Lloyd Christmas. Síðan þá hefur hann komið fram í kvikmyndum á borð við: Beerfest, License to Wed, Eagle Eye, The Back-up Plan og The Thing.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Verðlaun og tilnefningar
### Razzie-verðlaunin
* 2004: Tilnefndur sem versta parið fyrir Dumb and Dumberer: When Harry Met Lloyd með Derek Richardson.

### Teen Choice-verðlaunin
* 2003: Tilnefndur fyrir kvikmyndaneista fyrir Dumb and Dumberer: When Harry Met Lloyd með Derek Richardson.

### Young Artist-verðlaunin
* 2000: Tilnefndur fyrir besta unga leikaraliðið fyrir Get Real.

## Tilvísanir

## Heimildir
* 
* 
* http://ericchristianolsen.net/eric.php  Eric Christian Olsen aðdáendasíða

## Tenglar
* 
* http://www.cbs.com/shows/ncis_los_angeles/cast/48794/?pg=1 Eric Christan Olsen á  heimasíðunni á CBS sjónvarpsstöðinni
* http://ericchristianolsen.net/eric.php  Eric Christian Olsen aðdáendasíða
DNA samfella

**DNA samfella** (eða samfella) er basaröð litingabúts og röðin fæst þegar stökum DNAröðum, til dæmis úr bútaraðgreiningu á erfðamengi er raðað saman í lengri raðir. Þessar raðir brúa til dæmis heilt gen eða genasvæði. Í sýninu er fjöldi eintaka er af hverjum litning eða litningahluta þannig að einstakir bútar eru raðgreindir oftar en einu sinni. DNA-ið er einnig brotið niður handahófskennt. Þetta tvennt veldur því að einstakar DNA raðir hafa samsvörun sín á milli, og saman þekja þær erfðamengið (eða svæðið sem verið er að raðgreina).

## DNA grind (scaffold)
Þegar samfellum úr bútaraðgreiningu er raðað saman út frá öðrum upplýsingum en basaröð myndast grind (e. scaffold eða supercontig). Notast er við genakort, raðgreind mRNA og aðrar tiltækar upplýsingar til að raða samfellum í rétta röð og í réttri stefnu í stærri grind sem samsvarar oft heilum litningum eða litningsörmum. Í grindinni eru göt milli samfella sem hægt er að reyna að fylla upp í ef vilji og fjármagn er fyrir hendi. Hægt að staðsetja grindur á litninga til dæmis með litningalitun. Þegar erfðamengi telst raðgreint að fullu á ein genagrind að mynda einn litning eða litningsarm. Slíkt er sjaldgæft.
Ljósbrot

**Ljósbrot** er hugtak í eðlisfræði sem er haft um það þegar hvítt ljós fer í gegnum vatn eða gler og brotnar.

Hvítt sólarljós sem fer í gegnum glæran þrístrending eða prisma brotnar niður í litróf ljóssins sem er rauður, gulur og blár, eftir réttri röð. Aðrir litir eru bara samsetning eða blanda af grunnlitunum, svo sem grænn, fjólublár, appelsínugulur og fleiri sérstæðari litir.

Regnbogi sem dæmi myndast við ljósbrot. Regnbogi myndast þegar staðbundið skúraveður og sólskin fara saman. Ljósgeislarnir frá sólinni fara í regndropana sem endurkastar eða speglar þeim síðan aftur úr dropunum. Rautt og blátt ljós endurkastast, rautt 42° en blátt 40°, og mynda boga. Regnbogi sést ekki nema sólin sé í bakinu á okkur og stendur bara á meðan regnið er eða fossúðinn.
Inngangur að skammtafræði

: *Þessi grein er aðgengilegur inngangur að skammtafræði, greinin [[Skammtafræði]] býður upp á fræðilegri umfjöllun.*

**Skammtafræði** er lýsing á hegðun smæstu hluta sem þekkjast: frum- og öreinda. Fyrir aldamótin 1900 var ljóst að hin sígilda eðlisfræði var ófær um að útskýra ákveðna hluti sem varð til þróunar skammtafræði. 

## Tilvísanir


## Tenglar
* 
* 
* 
* Inngangur að skammtafræði
Áhættusamfélag

**Áhættusamfélag** er hugtak sem varð til upp úr 1990 til að lýsa hvernig nútímasamfélag er skipulagt miðað við áhættu, hugtakið er tengt verkum félagsfræðinganna Anthony Giddens og Ulrich Beck. Samkvæmt félagsfræðingnum Anthony Giddens er áhættusamfélag samfélag sem er sífellt meira upptekið af framtíðinni og öryggi sem býr til áhættu en  Ulrich Beck skilgreinir áhættusamfélag sem kerfisbundna leið til að kljást við hættur og óöryggi sem tengist nútíma. Þessir höfundar benda á að mannkyn hafi alltaf búið við áhættu t.d. vegna náttúruhamfara en venjulega hafi verið litið á slíka áhættu þannig að hún stafaði ekki af manna völdum. Nútímasamfélögum sé hins vegar hætta búin vegna  mengunaer, nýuppgötvaða sjúkdóma og glæpa sem stafi af nútímavæðingunni sjálfri. Giddens skilgreinir tvenns konar áhættu, ytri áhættu og tilbúna áhættu (manufacted risks) sem stafar af breytni manna sem framleiða og dreifa slíkri áhættu.

Þar sem tilbúin áhætta er manngerð þá halda Giddens og Beck því fram að það sé mögulegt fyrir samfélog að meta þá áhættu sem er búin til eða sem er að verða til. Þessi tegund af afturbliki geti svo breytt hinni áætluðu starfsemi. Þannig hafi t.d. í Chernobyl slysinu minnkað  traust almennings og leitt til aukins regluverks um kjarnorkuver og orðið til að hætt var við sumar áætlanir um ný kjarnorkuver og þannig breytt nútímavæðingunni. Þessi aukna gagnrýni á iðnvæðingu nútímans hafi valdið afturbliki nútímavæðingar  (reflexive modernization) skýrt með hugtökum eins og sjálfbærni og varfærni með því að leggja áherslu á fyrirbyggjandi mælingar í því augnamiði að minnka áhættu. 

Ólík viðhorf eru til þess á hvern hátt áhættusamfélag tengist félagslegri lagskiptingu og stéttaskiptingu en flestir telja að félagsleg tengsl breytist við tilkomu tilbúinnar áhættu og afturbliks nútímavæðingar. Áhætta sé eins og auður dreift ójafnt um samfélagið og hafi áhrif á lífsgæði.  Ulrich Beck bendir á að eldri form stéttaskiptingar sem hafi byggst að mestu á samsöfnun auðs þar sem fólk skipast í valdastöður sem fengust með því að forðast áhættu. Hann bendir á að útbreidd áhætta hafi boomerang áhrif og að einstaklingar sem búa til áhættu muni einnig verða fyrir þeirri sömu áhættu. Þannig muni auðugir einstaklingar sem eiga fjármagn í rekstri  sem býr til mengun einnig verða fyrir henni t.d. ef grunnvatn mengast.  

## Tengt efni
* Afturblik
* Afturblik nútímavæðingar

## Tenglar
* Leiss, W. Ulrich Beck, Risk Society, Towards a New Modernity. Featured Book Reviews. *Canadian Journal of Sociology,* Online edition.
Mie-dreifing

**Mie-dreifing** eða **Mie-sundrun** er dreifing rafsegulgeislunar í ótilgreindu hvolfi (*hveli*), t.d. himinhvolfinu. Hún heitir eftir þýska eðlisfræðingnum Gustav Mie.
Aleksandr Vasíljev

**Aleksandr Vasíljev** (rúss.: *Александр Васильев*; fæddur 15. júlí 1969) er söngvari Splean.
Gagnamálfræði

**Gagnamálfræði** er aðferð til að rannsaka tungumál sem byggist á athugun gagnasafna eða textaheilda. Gagnamálfræði byrjar ólíkt fræðilegum málvísindum á því að skoða texta vandlega til dæmis tíðni orða og orðasambanda og setja fram lýsingu á þeim. Í dag er texti oft greindur á sjálfvirkan hátt.
Eyjólfur Kristjánsson

**Eyjólfur Kristjánsson** (eða *Eyfi*) (fæddur 17. apríl 1961) er íslenskur söngvari. 

Hann tók þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1991 sem annar helmingur dúettsins Stefán & Eyfi. Dúettinn keppti fyrir hönd Íslands með laginu „Draumur um Nínu“. Þau lentu í 15. sæti af 22 með 26 stig.

## Íþróttaferill
Eyjólfur lagði stund á ýmsar íþróttir á yngri árum. Vorið 1984 hóf hann að æfa veggtennis (raquet), en byrjað var að æfa þá grein hérlendis tæpum tveimur árum fyrr. Hann náði skjótt góðu valdi á greininni og fór með sigur af hólmi á Íslandsmeistaramótinu sama haust.

## Útgefið efni
* *[[Dagar]]* (1988)
* *[[Satt og logið]]* (1991)
* *[[Eyfi mm]]* (2000)
* *[[Engan jazz hér!]]* (2002)
* *[[Stjörnur]]* (2003)
* *[[Eyfi 50 ...ykkur syng ég mina söngva]]* (2011)

## Tengt efni
* Stefán & Eyfi

## Tilvísanir
Kómódódreki

**Kómódódreki** eða **eyjafrýna** (fræðiheiti: *Varanus komodoensis*) er tegund í eðluættinni frýnur. Hann er til á eyjunum Kómódó, Rinca, Flores, Gili Motang og Gili Dasami í Mið-Indónesíu og er núlifandi stærsta eðla heims.

## Heimildir
Limburg (Holland)

**Limburg** er fylki í Hollandi. Það er næstyngsta fylki landsins (aðeins Flevoland er yngra) og myndar syðsta hluta Hollands. Sökum þess að Limburg kom svo seint til Hollands og sökum þess að íbúar svæðisins tala eigið tungumál (limburgísku), líta margir Hollendingar á svæðið sem ekki-hollenskt. Auk þess eru flestir íbúarnir kaþólskir, ólíkt langflestum Hollendingum. Stjórnmálaflokkurinn Limburg Belang hefur það á stefnuskrá sinni að lýsa yfir sjálfstæði fyrir Limburg og kljúfa sig frá Hollandi (ásamt belgíska Limburg).

## Lega og lýsing
Limburg er langsyðsti hluti Hollands og á löng landamæri að Þýskalandi og Belgíu. Auk þess á fylkið landamæri að Norður-Brabant og nyrsti hlutinn nemur við Gelderland. Limburg er aðeins 2.167 km2 að stærð og er því fjórða minnsta fylki Hollands. Áin Maas rennur í gegnum allt fylkið frá suðri til norðurs og myndar mesta náttúrulega einkenni fylkisins. Íbúar eru 1,1 milljón talsins. Höfuðborgin heitir Maastricht.

## Fáni og skjaldarmerki
Skjaldarmerki Limburg er með fimm minni skildi. Allir sýna þeir ljón, tvö rauð, eitt gult og eitt svart. Fimmti skjöldurinn sýnir þrjú pósthorn. Uppi til vinstri er merki Valkenburg (nálægt Maastricht). Uppi til hægri er merki Gulik-ættarinnar. Hornin eru tákn greifadæmisins Horn (fyrir norðan Maastricht). Niðri til hægri er merki hertogadæmisins Gelre (Gelderland). Fyrir miðju er merki hertogadæmisins Limburg. Allt voru þetta helstu yfirráðasvæði Limburg þar til Frakkar hertóku landið 1794.
Fáninn samanstendur af þremur láréttum röndum, hvítri, blárri (mjórri en hinar) og gulri. Til vinstri er rautt ljón, sem er tákn Limburg. Bláa röndin táknar fljótið Maas sem rennur gegnum endilangt fylkið. Fáninn var formlega tekinn í notkun 27. desember 1886.

## Orðsifjar
Fylkið Limburg heitir eftir kastalavirkið Limbourgh, sem áður fyrr var aðsetur greifanna á þessu svæði. Limbourgh er í Belgíu í dag, en fylkið Limburg var bæði í Hollandi og Belgíu allt til 1830 er Belgía splittaði sig frá Hollandi. Talið er að orðið Lim- merkir lind eða lindardreka, samkvæmt þjóðsögum.

## Söguágrip
Limburg var öldum saman greifadæmi og miklu stærra en í dag. Eftir að Frakkar yfirgáfu Niðurlönd 1814 myndaðist Limburg sem fylki sameinaðra Niðurlanda. Talað var um að nefna fylkið Maastricht eða Maasdal eða Opper Gelder. En Vilhjálmur I konungur ákvað að kalla fylkið Limburg. 1830 klauf Belgía sig hins vegar frá Hollandi og stofnaði eigið konungsríki. Því voru héruð eins og Brabant og Limburg skipt. Meginhlutinn tilheyrði þýska sambandinu sem greifadæmið Limburg (reyndar undir hollenskri konungsstjórn) en suðurhlutinn tilheyrði Belgíu (og gerir enn í dag). Þegar Bismarck hóf kröfu þess efnis 1867 að innlima Limburg algjörlega í prússneska ríkið, mótmæltu íbúarnir kröftuglega. Úr varð að Limburg sagði sig úr þýska sambandinu og fékk fullgilda inngöngu í konungsríkið Holland. Það er þar með yngsta fylkið í landinu (fyrir utan Flevoland). Þrátt fyrir það eru íbúar Limburg nokkuð frábrugðnir öðrum íbúum Hollands. Flestir eru til dæmis kaþólskir og flestir tala eigið tungumál, limburgísku (skylt flæmsku eða hollensku).

## Borgir

## Heimildir
*
Norskur svartmálmur

**Norskur svartmálmur** er tónlistarstefna og undirtegund svartmálms. Stefnan hófst í byrjun tíunda áratugarins. Einkenni stefnunar voru gítargripin sem voru þróuð af Blacktorn (Snorre Ruch) í hljómsveitinni Thorns/Stigma Diabolcum og Euronymous (Øystein Aarseth) í hljómsveitinni Mayhem auk svart-hvítrar líkmálingar sem aðgreindu hjómsveitirnar frá öðrum hljómsveitum þungarokks. Norski svartmámurinn steig út úr leikrænni sviðsetningu þungarokksins og tók ofbeldisfullt skref inn í veruleikann, tónlistin varð listræn málpípa fyrir hóp ungra manna sem gerðu uppreisn gegn samfélaginu, aðhylltust tilvistarlega heimspeki, róttæka heiðni og sýndu öfgafulla andspyrnu gegn ítökum gyðing-kristninar á norðurlöndum. Mayhem ásamt fleiri hljómsveitum (og þar má helst nefna hljómsveitina Burzum) áttu þátt í því að skapa hið alræmda orðspor sem fer af svartmálmsstefnunni, tónlistarstefnu sem almenningur tengir oftast við „djöfladýrkun“, kirkjubrennur og manndráp.

## Tilvísanir
Vildarréttur

**Vildarréttur** eða **settur réttur** er vinsæl stefna í réttarheimspeki sem var meðal annars þróuð af nítjándu-aldar lögspekingunum Jeremy Bentham og John Austin. Engu að síður er það H.L.A. Hart sem að er mest áberandi í sögu vildarréttarins en rit hans, *[[The Concept of Law]]*, varð til mikillar endurskoðunar á stefnunni og sambandi hennar við aðrar grundvallarstefnur lögfræðinnar. Síðastliðna öld hefur vildarstefnan verið afar vinsæl en á seinni árum hefur hún þó meðal annars sætt mikilli gagnrýni frá Ronald Dworkin

Erfitt er að taka hugtakið saman en í *[[The Concept of Law]]* taldi H.L.A. Hart að í engilsaxneskum skrifum væri það notað yfir eina eða fleiri eftirfarandi kennisetninga:
# Að lögin séu skipanir gefnar af mönnum til manna.
# Að ekkert nauðsynlegt samband sé á milli laga og siðferðis, þ.e. laganna eins og þau eru og laganna eins æskilegt væri að þau væru.
# Að greining á lagahugtökum sé fræðigrein, sem þurfi að greina frá félagsfræði og gagnrýni á lögin á grundvelli siðferðis, félagslegra markmiða, hlutverks og svo framvegis.
# Að réttarkerfi sé lokað rökfræðilegt kerfi, þar sem réttar ákvarðanir er hægt að taka á grundvelli fyrirfram ákveðinna reglna með rökfræðilegum ályktunum.
# Að siðferðilegum gildum verði ekki slegið föstum eins og staðreyndum með því að sanna tilvist þeirra með rökum eða sönnun.

Þessar fullyrðingar hafa þó ekki allar komið fram frá upphafi notkunar á hugtakinu. John Austin hélt til dæmis einungis fram fullyrðingum 1., 2. og 3. en ekki fullyrðingum 4. og 5. 

## Tilvísanir


## Heimildir
* Hart, H.L.A. *The Concept of Law* (Oxford: Clarendon Press. 1997).
Fríða og dýrið

***Fríða og dýrið*** (franska: *La Belle et la Bête*), einnig þýtt sem *Yndisfríð og ófreskjan* eða *Skrímslissagan*, er ævintýri eftir franska 18. aldar rithöfundinn Gabrielle-Suzanne Barbot de Villeneuve frá 1740 en er þekktust í styttri endursögn Jeanne Marie Le Prince de Beaumont frá 1756 og síðar Andrew Lang frá 1889. Þekktasta rússneska endursögnin er „Rauða blómið“ eftir Sergej Aksakov frá 1858. Meðal forvera sögunnar eru goðsagan um Eros og Psýkke úr *[[Gullasninn|Gullasnanum]]* eftir Apuleius og sagan „Svínakóngurinn“ sem kom út í þjóðsagnasafni Giovanni Francesco Straparola 1550.

Hannes Finnsson þýddi „La Belle et la Bête“ sem *Sagan af skrímslinu góða* og gaf hana út árið 1797.

Leikritið *Amour pour amour* eftir Pierre-Claude Nivelle de La Chaussée var skrifað aðeins tveimur árum eftir útgáfu bókar Villeneuve og árið 1771 samdi André Grétry óperuna *Zémire et Azor* sem naut mikilla vinsælda. Nýjasta útfærsla sögunnar er kvikmyndin *[[Fríða og dýrið (kvikmynd frá 2017)|Fríða og dýrið]]* frá 2017.

## Tengt efni
* Austan við sól og vestan við mána
* Fríða og dýrið (kvikmynd frá 1991)

## Tilvísanir
Mosjtsjena

**Mosjtsjena** (úkraínska: Мощена; pólska: *Moszczana*) er þorp í Volynskfylki í Vestur-Úkraínu. Íbúar voru 581 árið 2010. Þorpið er fyrst nefnt í heimildum frá 1543.

## Tilvísanir
Sólvindur

**Sólvindur** er straumur hlaðinna agna frá sólu. Samanstendur að mestu leyti af rafeindum og róteindum með orku á milli 1,5 og 10 keV. Vegna mikils hita lithvolfs sólar fá agnirnar það mikla hreyfiorku að þær komast yfir lausnarhraða sólar. 

Sólvindurinn myndar segulljós þegar hann skellur á andrúmslofti jarðar og hann myndar einnig rykhala halastjarna.

## Tengt efni
* Norðurljós
Hlaðin ögn

**Hlaðin ögn** kallast ögn sem hefur rafhleðslu. Hún getur annað hvort verið ögn sem setur saman kjarneindar og frumeindar, eða jón. Hópur hlaðinna agna, eða gas sem inniheldur hlaðnar agnir, heitir rafgas eða plasmi.

## Tengt efni
* Öreind
Zen-búddismi

**Zen-búddismi** er afbrigði búddisma sem leggur megináherslu á hugleiðslu umfram dýrkun guðdóms, helgirita og regluverks.  Allt er háð breytingum og það sem við höldum að sé veruleikinn er í raun okkar eigin túlkun samkvæmt hugmyndum trúarinnar. Trúin varð til í Kína á 7. öld en breiddist þaðan til Víetnam, Kóreu og Japans. Japanski rithátturinn er „*zen*“ en sá kínverski er „*chan“* (禪), en hið síðarnefnda er komið af orðinu *„dhyāna“* („hugleiðsla“) í sanskrít. 

Iðkun zen-búddista, kölluð zazen (*sitjandi hugleiðsla*), gengur í stuttu máli út á að leyfa hugsunum að koma og fara og ekki dæma það sem kemur upp, heldur einungis leyfa því að vera og taka eftir því. Þannig er ætlunin að hafa hugann í nútíð og draga úr egóisma með því að gera ekki tilkall til neinnar útkomu.

## Heimildir
### Tenglar
* 
### Tilvísanir
Eðlisþáttur

**Eðlisþáttur** er einkenni sem hægt er að mæla þar sem magn hans lýsir stöðu eðlisfræðilega kerfis. Breytingar á eðlisþáttum kerfis geta verið notaðar til þess að útskýra þróanir úr einni stöðu í aðra. Eðlisþættir eru oft bornir saman við efnaþætti sem skipta máli í efnahvörfum. Það er oft erfitt að greina hvort eðlisþáttur sé eðlislegur eða ekki, t.d. er hægt að „sjá“ lit en það sem við skynjum sem litur er í alvöru túlkun á endurvarpi yfirborðs.

## Dæmi um eðlisþætti

* beygjanleiki
* brothætta
* bræðslumark
* dreifing
* eðlismassi
* eðlisvarmi
* eðlisviðnám
* efficacy
* eiginviðnám (e. *intrinsic impedance*)
* endurskinshlutfall 
* endurvarp
* flatarmál
* fljótanleiki
* hamranleiki
* hitaleiðni (e. *thermal conductivity*) 
* hitastig
* hraði

* ísog
* lengd
* leysni
* litur
* ljómi
* ljósaflsþéttleiki
* massi
* rafhleðsla
* rafleiðni
* rafrýmd
* rafspenna
* rafsvið
* rúmmál
* samviðnám
* segulflæði
* segulsvið
* segulsvörunarstuðull

* segulvægi
* seigja
* skin
* skriðþungi
* snúningur
* span
* spenna
* staðsetning
* streymishraði
* styrkur
* suðumark
* sveigjanleiki
* tíðni
* torleiðiefni
* útgeislunarróf
* þrýstingur
Hernaðarlistin

***Hernaðarlistin*** eða ***Stríðslistin*** er rit um hernað og stríðsrekstur eignuð kínverska herforingjanum Sun Tzu. Það er eitt áhrifamesta rit kínverskra bókmennta og jafnframt eitt áhrifamesta rit sinnar tegundar. *Hernaðarlistin* var samin seint á 6. eða snemma á 5. öld f.Kr. og jafnvel ekki fyrr en á 4. öld f.Kr.

Ritið er í þrettán köflum, sem hver um sig fjallar um afmarkaðan þátt hernaðar:
# Stöðumat og áform (kínverska: 始計，始计)
# Stríðsrekstur (kínverska: 作戰，作战)
# Sóknaráætlun (kínverska: 謀攻，谋攻) 
# Skiðan hersins (kínverska: 軍形，军形) 
# Hernaðarmáttur (kínverska: 兵勢，兵势) 
# Veikleiki og styrkur (kínverska: 虛實，虚实) 
# Hreyfanleiki (kínverska: 軍爭，军争) 
# Fjölbreytni (kínverska: 九變，九变) 
# Hreyfing heraflans (kínverska: 行軍，行军) 
# Landslag (kínverska: 地形) 
# Vígvellirnir níu (kínverska: 九地) 
# Árásir með eldi (kínverska: 火攻) 
# Njósnir (kínverska: 用間，用间)
Geimflug

**Geimflug** er flug utan við lofthjúp Jarðar. Flaugar sem notaðar eru til geimflugs geta ýmist verið mannaðar eða ómannaðar, þar á meðal gervitungl á braut um Jörðu.

Geimflug er flogið bæði í vísindalegum tilgangi til könnunar á geimnum og til viðhalds á gervitunglum og geimstöðvum á braut um Jörðu. Í upphafi 21. aldar var einnig hafinn undirbúningur að geimtúrisma fyrir almenning.

## Tengt efni
* Geimfar
* Geimferðastofnun Bandaríkjanna (NASA)
* Geimferðastofnun Evrópu
* Geimlíffræði
* Könnun geimsins
Molinicos

**Molinicos** er borg á Spáni. Borgin liggur Kastilía-La Mancha og Albacete-héraðs. Borgin liggur á sléttu við ána Mundo. Íbúar borgarinnar voru 1.060 árið 2010.

* www.molinicos.es 
* Tourism Office (en) 

## Gallery

Mynd:Encierrosanjose.jpg| 
Mynd:CatsHUHV.jpg|
Mynd:Casco antiguo de Molinicos nevado.JPG|
Mynd:Acueducto Molinicos 1.JPG|
Mynd:Castillo de Las Huertas (Molinicos - Albacete).JPG|
Mynd:Casa de la Cultura de Molinicos.JPG|
Mynd:Iglesia de San José de Molinicos.JPG|
Mynd:Iglesia del Carmen Molinicos.JPG|
Mynd:Plaza Mayor de Molinicos.JPG|
Mynd:Toros plaza del Carmen Molinicos.JPG|
Flug

**Flug** kallast aðferðin sem er sú að hlutur flytjist í gegnum lofthjúpinn (oftast í gegnum loftið) eða fyrir handan hans (t.d. geimflug) annaðhvort með lyftikrafti (e. *lift*) eða spyrnu (e. *thrust*) eða flotkrafti (eins og loftskip og loftbelgar gera). Fræðigreinin sem fjallar um flug heitir loftsiglingafræði og sú sem fjallar um flug fyrir utan andrúmsloftið heitir geimvísindi.

## Flug dýra
Ýmis dýr, helst fuglar, skordýr og leðurblökur, geta flogið með vængjum. Sumar risaeðlur gátu líka flogið. Vængirnir á þessum dýrum hafa allir þróast hverir fyrir sig. Til dæmis eiga vængirnir á hryggdýrum rætur að rekja til framlima en þeir á hryggleysingjum til þess sem breyttist í tálkn í flestum liðdýrum. 

Leðurblökur eru einasta spendýr sem getur flogið á láréttan hátt en til eru nokkur dýr sem geta svifið á milli trjáa og sum þeirra geta flogið í nokkuð hundruð metra. Flugfroskar og flugeðlur fljúga sömuleiðis aðeins stuttan spöl. Hins vegar fljúga flugfiskar með uggunum sem gegna hlutverki vængja.

Flestir fuglar kunna að fljúga en það eru nokkrar undantekningar. Stærstu fuglarnir, strútar og emúar, geta ekki flogið. Mörgæsir nota vængina til að synda í sjónum og til þess nota þær sömu hreyfingar og flestir fuglar nota í flugi. Langflestir litlir fuglar sem fljúga ekki lifa á smáeyjum þar sem það að geta flogið skiptir ekki miklu máli.

## Mannflug

Menn geta flogið með því að nota loftfar eins og flugvél, svifflugu, þyrlu, sjálfsveifluvél, loftskip, loftbelg eða geimfar.
Skýstrókur (kvikmynd)

***Skýstrókur*** eða ***Twister*** eins og hún heitir á móðurmálinu er bandarísk stórslysamynd sem Jan de Bont leikstýrði. Helen Hunt og Bill Paxton fara með aðalhlutverkin í myndinni sem vísindamenn sem elta upp hvirfilbyli. Myndin var önnur tekjuhæsta mynd ársins 1996 og voru um það bil 55 miljón miðar á hana seldir í Bandaríkjunum. Myndin fjallar um hóp af vísindamönnum sem reyna að fullkomna gagnasöfnunarvél sem er hönnuð til þess að fara upp í hvirfilbyli til þess að finna út hvað gerist innan í þeim. Innblástur að myndinni kom frá alvöru vísindaverkefnum eins og VORTEX. 
Skýstrókur var fyrsta bandaríska kvikmyndin í fullri lengd sem gefin var út á DVD. Hún var einnig tilnefnd til tveggja Óskarsverðlauna fyrir „Bestu tæknibrellurnar” og „Besta hljóð.”
Sherlock Holmes: Skuggaleikur

***Sherlock Holmes: Skuggaleikur*** er spennumynd sem Guy Ritchie leikstýrir og Joel Silver, Lionel Wigram, Susan Downey og Dan Lin framleiða. Myndin er framhald af myndinni Sherlock Holmes frá árinu 2009 og er byggð á samnefndri söguhetju Arthur Conan Doyles. Handritið er skrifað af Kieran og Michele Mulroney. Robert Downey, Jr. og Jude Law fara aftur með hlutverk sín sem Sherlock Holmes og Doktor Watson og berjast í þetta skipti við prófessor Moriarty sem er leikinn af Jared Harris.
## Leikendur
* Robert Downey, Jr. sem Sherlock Holmes
* Jude Law sem doktor Watson
* Jared Harris sem prófessor Morirarty
* Noomi Rapace sem Sim
* Stephen Fry sem Mycroft Holmes
* Kelly Reilly sem Mary Morstan Watson
* Rachel McAdams sem Irene Adler
* Eddie Marsan sem Lestrade varðstjóri
* Geraldine James sem Frú Hudson
Casanova (aðgreining)

**Casanova** á oftast við kvennabósann Giacomo Casanova en getur einnig átt við eftirfarandi. 

## Fólk
* Corina Casanova (fæddur 1956), kanslari í Sviss. 
* Francesco Giuseppe Casanova (1727–1803), ítalskur málari og bróðir Giacomo Casanovas
* Giovanni Battista Casanova (1730–1795), ítalskur málari og bróðir Giacomo Casanovas
* Myriam Casanova (fæddur 1985), svissneskur tennis leikmaður
* Paul Casanova (fæddur 1941), hafnaboltaleikmaður frá Kúbu

## Listir
* ''Casanova'', ungversk kvikmynd frá árinu 1918
* *Casanova*, óperetta eftir Ralph Benatzky frá árinu 1928 
* ''Casanova'', þáttaröð frá árinu 2005 í framleiðslu BBC
* ''Casanova'', kvikmynd frá árinu 2005 með Heath Ledger í aðalhlutverki.

## Staðir
* Casanova, Haute-Corse, sveitafélag á frönsku eyjunni Korsíka
* Casanova, Virginía, samfélag í Virginíu, Bandaríkjunum
Giacomo Casanova

**Giacomo Girolamo Casanova de Seingalt** (2. apríl 1725 – 4. júní 1798) var feneyskur ævintýramaður og flagari. Ævisaga hans, *[[Histoire de ma vie]]* (*Saga lífs míns*) er talin vera ein af áreiðanlegustu heimildum að siðvenjum á 18. öld í Evrópu. 
Casanova var svo frægur kvennabósi að til dagsins í dag er nafn hans notað til þess að lýsa kvennabósa. Hann umgekkst konunga, heimspekinga, páfa og kardinála á borð við Voltaire, Goethe og Mozart. Hann eyddi lokaárum ævi sinnar sem bókavörður í kastala Waldstein greifa.