open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1812-forleikurinn

**1812-forleikurinn** er frægur forleikur eftir Tsjaíkovskíj. Verkið fjallar um sigur Rússlands á Frakklandi, í kjölfar Rússlandsherferðar Napóleons í Napóleonsstyrjöldunum.

Forleikurinn var fyrst fluttur í dómkirkju Krists frelsarans í Moskvu þann 20. ágúst 1882.

## Heimildir
Þráinn NK 70

**Þráinn NK 70** var vélbátur sem fórst 5. nóvember 1968 austan við Vestmannaeyjar í aftaka suðaustan veðri og stórsjó og brimi. Með bátnum fórust níu manns og voru átta þeirra frá Vestmannaeyjum. Báturinn var að koma af síldveiðum og á leið til Vestmannaeyja þegar hann fórst fórst í Reynisdýpi út af Vík í Mýrdal. Ekkert fannst af bátnum þrátt fyrir mikla leit á sjó og úr lofti. Báturinn var sænskur eikarbátur sem var endurbyggður á Akureyri um 1960 þá var hann lengdur og settur á nýr framendi og Akureyrarstefni. 
Með Þráni NK 70 fórust þessir menn:

* Grétar Skaftason skipstjóri f. 26.10.1926 
* Helgi Kristinsson stýrimaður f. 12.11.1945
* Guðmundur Gíslason vélstjóri  f. 2.11. 1942
* Gunnlaugur Björnsson vélstjóri  f. 13. 01.19941
* Einar Þorfinnur Magnússon matsveinn f. 27.07.1928
* Marvin Einar Ólason háseti  f. 2.05.1944
* Gunnar Björgvinsson háseti f. 5.9.1950
* Tryggvi Gunnarssonháseti f. 3.07.1949
* Hannes Andresson háseti f. 29.11.1946

## Heimildir
*  Morgunblaðið, 251. tölublað (12.11.1968), Blaðsíða 1
* Bátar og Skip Þráinn NK 70 
* Þráinn NK 70 við byggju í Neskaupstað 
* Síldarárin í Neskaupstað. Þráinn NK 70 fyrir miðri mynd
Dóra landkönnuður

**Dóra landkönnuður** er bandarísk teiknimynda þáttaröð sem var frumsýnd á Nikelodeon árið 2000. Þátturinn er á tveimur tungumálum, bandaríska útgáfan er talsett á ensku og spænsku, á meðan íslenska talsetningin er á íslensku og ensku. Sjötta þáttaröð þáttana fékk Peabody verðlaunin 2003 fyrir „framúrskarandi viðleitni við að gera lærdóm að ánægjulegri upplifun fyrir börn sem ekki eru byrjuð að ganga í skóla”.

## Tilvísanir
Bláfjöll

**Bláfjöll** eru fjallgarður á suðvesturhorni Íslands. Þau eru um 20 km suðaustan við Reykjavík á mörkum sveitarfélaganna Ölfuss, Kópavogs og Reykjavíkur. Bláfjöll ná 702 metra hæð í Bláfjallahorni.

Í Bláfjöllum er helsta skíðasvæði Höfuðborgarsvæðisins.

Bláfjöll opnuðu fyrsta árið 1974 með lyftunni sem fékk nafnið "Lilli klifurmús". Kóngsgil er svæðið kallað þar sem byrjað var að skíða í Bláfjöllum. Árið 1978 var suðurgilið opnað og svo var Eldborgargilið opnað árið 1980.

## Tengt efni
*Bláfjallafólkvangur
*Eldborg í Bláfjöllum
Flóðsvín

**Flóðsvín** er stærsta nagdýr í heimi. Það er í ætt við naggrísi. Flóðsvínið á heimkynni í Suður-Ameríku þar sem það leitar í grassléttur og vötn. Það er mjög félagslynt og finnst í hópum sem telja 100 dýr, þó 10-20 dýra hópar séu algengari. Dýrið er veitt vegna kjöts og skinna, úr húð dýrsins fæst feiti sem er notuð í snyrtivörur.

## Tenglar
* 

## Tilvísanir
Sólvindshvolfið

**Sólvindshvolfið** er það svæði í geimnum sem sólin hefur áhrif á. Mörk sólvindshvolfsins er eins og segulsviðskúla með mörk sem eru langt fyrir utan sporbaug Plútó. Rafgas sem „skýst“ frá sólinni, þekkt sem sólarvindurinn, býr til og viðheldur þessari kúlu gegn ytri þrýstingi miðgeimsins, það er vetnis og helíumgass sem berst um Vetrarbrautina. Sólarvindurinn flæðir út frá sólinni þangað til hann nær jaðarhöggi, þar sem hægist mjög hratt á allri ferð.
Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneyti Íslands

**Atvinnuvegaráðuneyti Íslands** er eitt af átta ráðuneytum Stjórnarráðs Íslands. Ráðuneytið byggir á málefnum sem áður heyrðu undir matvælaráðuneytið, þar á meðal sjávarútvegi, landbúnaði, lagareldi, matvælum og matvælaöryggi. Til þess hafa jafnframt verið færð viðskipta‑, neytenda‑ og ferðamál frá fyrrum menningar- og viðskiptaráðuneyti ásamt iðnaðarmálum frá háskóla‑, iðnaðar‑ og nýsköpunarráðuneyti. Málefni skógræktar og landgræðslu voru hins vegar flutt til umhverfis‑, orku‑ og loftslagsráðuneytis. Æðsti yfirmaður þess er atvinnuvegaráðherra og æðsti embættismaður er ráðuneytisstjóri. Hanna Katrín Friðriksson er núverandi atvinnuvegaráðherra.

## Störf
### Sjávarútvegs-, landbúnaðar- og byggðarmál
Í sjávarútvegsmálum hefur ráðuneytið skipulagsvald og hefur eftirlit með fiskeldi, fiskrækt og skeldýrarækt og stuðlar að og styður við rannsóknir og nýsköpun í atvinnugreinum er varða þá málaflokka. Einnig hefur það umsjón með veiði í ám og vötnum og veiðileyfagjöldum, hvalveiðum og nýtingu fiskstofna. Ráðuneytið rekur Byggðastofnun sem sér um framkvæmd og stefnumótun í byggðamálum auk þess að stuðla að atvinnuþróun, sérstaklega á landsbyggðinni. Ráðuneytið hefur eftirlit með landbúnaði á Íslandi og þá sérstaklega aðbúnað, framleiðslu og markaðsmál og þá sérstaklega inn- og útflutning landbúnaðarafurða. Dýravelferð og vottun lífrænnar framleiðslu heyra einnig undir ráðuneytið. Ráðuneytið hefur eftirlit með framleiðslu, vinnslu, inn- og útflutningi og markaðssetningu matvæla og fóðurs.

### Iðnaðar- og viðskiptamál

## Saga
### Uppruni
### Viðskiptaráðuneytið

Á Íslandi var vipskiptaráðuneyti upprunalega stofnað þann 17. apríl 1939 í upphafi síðari heimsstyrjaldarinnar og hafði þá aðallega umsjón með innflutningi og gjaldeyrismálum, enda var slík starfsemi bundin höftum til ársins 1994. Ráðuneytið sá síðar meir um úthlutun Marshallaðstoðarinnar og niðurgreiðslu á landbúnaðarvörum. Viðskiptaráðuneytið sinnti einnig alþjóðlegu efnahagssamstarfi Íslands við OECD, aðild að EFTA, GATT og að lokum EES. Við losun hafta breyttist starfsemi ráðuneytisins í að setja reglur um samkeppnismál, banka- og verðbréfaviðskipti og neytendamál.

### Iðnaðarráðuneytið
Iðnaðarráðuneyti var formlega stofnað 1. janúar 1970 við gildistöku laga nr. 73/1969 sem skipti upp málaflokkum Stjórnarráðs Íslands á reglubundinn hátt sem áður höfðu flakkað á milli ráðuneyta. Mál sem sneru að iðnaði höfðu áður heyrt undir samgöngumálaráðuneytið en frá 1957 var allt sem kom úr ráðuneytinu sem sneri að þessum málaflokki ritað í nafni iðnaðarmálaráðuneytis. Þegar Iðnaðarráðuneytið var loks stofnað var það rekið með sameiginlegu starfsliði og í sama húsi og Viðskiptaráðuneytið og fór einn ráðherra með báða málaflokka frá 1988 til 2007 þegar þeim var skipt upp á milli Össurar Skarphéðinssonar og Björgvins G. Sigurðssonar.
### Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytið
Lögum nr. 73/1969 um Stjórnarráð Íslands var breytt þann 13. júní 2007 og voru þá sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytin sameinuð og tók eitt ráðuneyti til starfa 1. janúar 2008.  
## Heimildir
Mango

**Giuseppe Mango** (Lagonegro, 6. nóvember 1954 – Policoro, 7. desember 2014) var ítalskur söngvari og lagahöfundur sem gekk undir listamannsnafninu **Mango**.

Hann er þekktastur fyrir lög á borð við „Oro“ og „Lei verrà“ (1986), „Bella d'Estate“ (1987), „Come Monna Lisa“ (1990), „Mediterraneo“ (1992) og „La Rondine“ (2002).

Mango lést eftir að hafa fengið hjartaáfall á tónleikum.

## Plötur
* 1976: *La mia ragazza è un gran caldo*
* 1979: *Arlecchino*
* 1982: *È pericoloso sporgersi*
* 1985: *Australia*
* 1986: *Odissea*
* 1987: *Adesso*
* 1988: *Inseguendo l'aquila*
* 1990: *Sirtaki*
* 1992: *Come l'acqua*
* 1994: *Mango*
* 1997: *Credo*
* 1999: *Visto cosi*
* 2002: *Disincanto*
* 2004: *Ti porto in Africa*
* 2005: *Ti amo così*
* 2007: *L'albero delle fate*
* 2011: *La terra degli aquiloni*

## Tilvísanir

## Tenglar
* Vefsíða
Landbúnaðarráðuneyti Íslands

**Landbúnaðarráðuneyti Íslands** einnig þekkt sem **Landbúnaðarráðuneytið** var eitt af ráðuneytum Stjórnarráð Íslands frá árinu 1970 þar til það var sameinað Sjávarútvegsráðuneytinu í Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytið árið 2007.

## Saga
Stjórnarráð Íslands tók til starfa 1. febrúar 1904 og var því síðar skipt í þrjár deildir: dóms- og kirkjumáladeild, fjármáladeild og atvinnu- og samgöngumáladeild. Landbúnaður heyrði undir þá síðastnefndu en síðar var nafni þess breytt í Atvinnu- og samgöngumálaráðuneytið. Árið 1947 voru málaflokkarnir frekar aðskildir og síðar hafði Atvinnumálaráðuneytið umsjón með honum. 

Þegar lög nr. 73/1969 tóku gildi 1. janúar 1970 var landbúnaðarráðuneytið stofnað með eigin skrifstofu og lögbundið starfssvið. Ráðuneytinu var frá 1987 skipt í fimm starfssvið með sér deildarstjóra. Árið 2007 var ráðuneytið sameinað Sjávarútvegsráðuneyti Íslands og Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytið var stofnað. 

## Málaflokkar
Samkvæmt reglugerð um Stjórnarráð Íslands nr. 3/2004 fór landbúnaðarráðuneyti með mál er varða:

Landbúnað og starfsemi tengda landbúnaði.
Menntun, rannsóknir og eftirlit í landbúnaði.
Landgræðslu og skógrækt.
Jarðir í eigu og umsjá ríkisins, þ.m.t. kirkjujarðir.
Landnotkun í þágu landbúnaðar og önnur jarða- og ábúðarmál.
Áveitur, fyrirhleðslur og framræslu.
Framleiðslu- og markaðsmál í landbúnaði, inn- og útflutning landbúnaðarafurða.
Inn- og útflutning dýra og plantna og erfðaefnis þeirra, varðveislu erfðaauðlinda í landbúnaði og yrkisrétt.
Aðbúnað búfjár og heilbrigði dýra, varnir gegn dýrasjúkdómum, gæði og heilnæmi aðfanga og landbúnaðarafurða.
Veiði í ám og vötnum, eldi vatnadýra og önnur veiðimál.
Lán og stuðning við nýsköpun og starfsemi á sviði landbúnaðar.
Hagrannsóknir og áætlunargerð í landbúnaði.

## Heimildir
All time low

**All Time Low** er bandarísk popp-pönk hljómsveit frá Towson, úthverfi í Baltimoreborg í Maryland-fylki. Hljómsveitin var stofnuð árið 2003. Hún er skipuð aðalsöngvaranum og gítarleikara Alex Gaskarth, aðalgítarleikaranum Jack Barakat, bassaleikaranum Zack Merrick og trommaranum Rian Dawson. Nafn hljómsveitarinnar er tekið úr laginu 'Head On Collision' með hljómsveitinni New Found Glory. Hljómsveitin er á sífelldum tónleikaferðalögum og hefur m.a. spilað á tónlistarhátíðum líkt og Warped Tour, Reading, Leeds og Soundwave 

Hljómsveitin gaf út sína fyrstu stuttskífu, *[[All Time Low Demo]]* árið 2003 og hina seinni: *[[The Three Words to Remember in Dealing with the End EP]]* árið 2004. Síðan hefur hljómsveitin gefið út sjö breiðskífur: *[[The Party Scene]]* (2005), *[[So Wrong It's Right]]* (2007), *[[Nothing Personal]]* (2009), *[[Dirty Work]]* (2011), *[[Don't Panic]]* (2012), *[[Future Hearts]]* (2015) og *[[Last Young Renegades]]* (2017). 

All Time Low gaf út fyrstu tónleikaplötuna sína að nafni *Straight to DVD* árið 2010 og gaf út seinni tónleikaplötuna sína, *Straight to DVD II: Past, Present and Future Hearts* í september 2016.  

## Saga

### 2003-06: Stofnun sveitarinnar og ''[[The Party Scene]]''
Hljómsveitin var stofnuð árið 2003, og var hún í fyrstu bara menntaskólaband sem gerði ábreiður af lögum annara popp pönk hljómsveita líkt og t.d. Blink-182 og Green Day. Hljómsveitina skipuðu þá Alex Gaskarth (söngur), TJ Ihle (gítar), Jack Barakat (gítar), Chris Cortilello (bassi) og Rian Dawson (trommur). TJ Ihle og Chris Cortilello sögðu sig úr sveitinni ekki löngu eftir að hún var stofnuð og lá hún í dvala þar til að Zack Merrick slóst í hópinn á bassa. Alex Gaskarth byrjaði þá líka að spila á gítar ásamt því að vera aðalsöngvari hljómsveitarinnar. Hljómsveitin gaf út fjögurra laga stuttskífuna *[[All Time Low Demo]]* í nóvember árið 2003 og fékk svo plötusamning hjá Emerald Moon plötuútgáfunni árið 2004. Í október sama ár kom út seinni stuttskífa hljómsveitarinnar að nafni *[[Three Words to Remember in Dealing with the End]].* Sveitin gaf svo út *[[The Party Scene]]*, fyrstu breiðskífuna sína, árið 2005.
Skopparakringla

**Skopparakringla** er barnaleikfang sem er kringla á standi sem hoppar um leið og hún snýst. Eldri nöfn yfir skopparakringlur eru topar, topra, rennitopar, trítill, skotra og skopra.

## Heimild
*Skopparakringla
Sokkatré

**Sokkatré** er fótlaga fjalir sem notaðar voru til að þæfa sokka og mæla stærð sokka.

## Heimildir
* Þófasokkar Hlín, 1. Tölublað (01.01.1938), Blaðsíða 86
* Sokkatré 

## Tenglar
* Sock Stretchers
* Sock stretchers, stocking airers, and sock blockers
Valla-Ljótur

**Valla-Ljótur Ljótólfsson** frá Völlum í Svarfaðardal var goðorðsmaður og einn helsti forustumaður Svarfdælinga um aldamótin 1000. Hann var sonur Ljótólfs goða á Hofi, sem var fyrsti landnámsmaður í Svarfaðardal. Valla-Ljóts saga segir frá deilum og mannvígum í Svarfaðardal í kring um kristnitökuna þar sem Ljótur kemur mikið við sögu. Þar fór Ljótur með sigur af hólmi og reyndist hinn farsælasti höfðingi. Kona hans er ekki nefnd í Valla-Ljóts sögu en skv. Landnámu hét hún Þuríður Þorleifsdóttir. Í sögunni er Ljóti svo lýst: „Hann var óhlutdeilinn umsýslumaðr, engi stúrumaðr, mikill maðr. Þat var til marks hversu honum líkaði: Hann átti tvennan búnað, blán kyrtil stuttan ok öxi snaghyrnda, ok var vafit járni skaptit. Þá var hann svá búinn er vígahugr var á honum. En þá honum líkaði vel, hafði hann þá brúnan kyrtil ok bryntröll rekit í hendi.“
Spænsku Niðurlönd

**Spænsku Niðurlönd** voru lönd Spánarkonungs í Niðurlöndum. Þessi lönd voru innan hins Heilaga rómverska ríkis en í konungssambandi við Spán. Þau náðu yfir það land sem nú er Belgía, auk Lúxemborgar og hluta af því sem í dag eru Norður-Frakkland og Þýskaland. 

Habsborgarar höfðu erft Búrgúndísku Niðurlönd við lát Maríu af Búrgund árið 1482. Kjarni þeirra voru héruðin sautján sem gengu til spænsku Habsborgara við afsögn Karls 5. árið 1556. Hluti þessara héraða lýsti yfir sjálfstæði 1581 sem markar upphaf Áttatíu ára stríðsins og klofnings héraðanna sautján í Hollenska lýðveldið og Spænsku Niðurlönd. Eftir Spænska erfðastríðið gengu Spænsku Niðurlönd til Austurríkis og hétu eftir það Austurrísku Niðurlönd.
Hollenska lýðveldið

**Hollenska lýðveldið** (hollenska: *Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden* „Lýðveldi sjö sameinaðra Niðurlanda“) var lýðveldi í Evrópu sem varð til við klofning sautján héraða frá Niðurlöndum árið 22. júlí 1581, en þá sóru stéttaþing héraðanna sem voru í Utrecht-bandalaginu Afneitunareiðinn og höfnuðu þar með konungdómi Filippusar 2. Spánarkonungs. Við það hófst Áttatíu ára stríðið sem átti eftir að marka landamæri milli ríkjanna tveggja. Hollenska lýðveldið leið undir lok eftir röð uppreisna í kjölfar Frönsku byltingarinnar 1783 til 1795. Við tók hið skammlífa Batavíulýðveldi og síðan Hollenska konungdæmið 1805.
Vändåtberget

**Vändåtberget** er friðland í Örnsköldsviks kommuna í Svíþjóð.

Vändåtberget er 345 ha að stærð. Hann var stofnaður 1989.

## Tilvísanir


## Tenglar
Fáni Tékklands

**Fáni Tékklands** samanstendur af þremur reitum. Efst er hvítt, neðst er rautt, en frá vinstri sker sig blár þríhyrningur inn í hina litina. Slíkt er einsdæmi hjá fánum í Evrópu. Rauði og hvíti liturinn eru komnir úr skjaldarmerki Bæheims, en blái liturinn er upprunni í Slóvakíu. Fáninn var tekinn í notkun 30. mars 1920 og gilti fyrir Tékkóslóvakíu. Þegar Þjóðverjar innlimuðu Bæheim 1939 var notast við annan fána, en sá gamli var tekinn í notkun á ný eftir Síðari heimsstyrjöldina 1945. Þegar Tékkóslóvakía klofnaði í sundur 1993 var ákveðið að halda fánanum óbreyttum í Tékklandi. Litirnir eru auk þess gjarnan notaðir í fánum slavneskra landa (til dæmis Rússlandi).
Stólkambur

**Stólkambur** er ein tegund af ullarkambi og eru áhald til að kemba ull en undirkamburinn er festur á eins konar opinn kassa efst á lóðréttri fjöl með fótum. í hana gekk svo lárétt fjöl og myndaði botninn og gat þá annar endinn legið  á rúmi  þar sem sá sem kembdi sat. Hann hélt þá á lausa kambinum og var léttara að kemba með stólkamdi en tveimur venjulegum kömbum.

## Tengill
* Stólkambur 312386 (Sarpur) 
* Stólkambur 312386(Sarpur) 
* Stólkambur 312386 (Sarpur) 
* Stólkambur 204307 (Sarpur)
CyanogenMod

**CyanogenMod** er opið stýrikerfi fyrir snjallsíma og spjaldtölvur, sem er ekki lengur stutt, sem byggir á Android stýrikerfi. Android er samt enn stutt og arftaki CyanogenMod, LineageOS sem tók við keflinu. Það er frjáls og opinn hugbúnaður og útgáfur þess fylgja opinberum útgáfum af Android en innihalda viðbætur og kóða frá þriðja aðila. Útgáfa CyanogenMod 14.1 er sú síðasta (byggð á Android Nougat 7.1.x) en LineageOS tók við kóðanum og viðheldur upp í útgáfu hið minnsta LineageOS 15.1 (sem byggir Android Oreo 8.1.0) sem kom út í febrúar 2018.

## Tenglar
* http://www.cyanogenmod.org/ 
* Android Source Code Project
* Steve Kondik on the CyanogenMod Project
Roberto Ferruzzi

**Roberto Ferruzzi** (f. 16. desember 1853 í Šibenik, d. 16. febrúar 1934 í Feneyjum) var ítalskur sjálfmenntaður listmálari.

Hann er þekktastur fyrir málverkið *Madonnina* (*litla madonnan*) sem vann verðlaun á öðrum Feneyjatvíæringnum árið 1897.

## Tilvísanir


## Ítarefni
* Grein (á ítölsku) um málverkið ''Madonnina''
Launhelgar Míþrasar

**Launhelgar Míþrasar** voru launhelgar sem stundaðar voru í Rómaveldi frá 1. til 4. aldar e.Kr. Launhelgarnar notuðust við nafn persneska guðsins Míþra (sem varð *Míþras* í grísku) þótt í raun væri um að ræða sérstök trúarbrögð, ólík persneskum sóróisma. Launhelgarnar voru sérstaklega útbreiddar í rómverska hernum. Hundruð Míþrasarhofa (*Mithraeum*) hafa fundist allt frá Sýrlandi til Bretlands. 

Míþras Rómverja er oft sýndur með sólguðinum Sol Invictus. Algeng helgimynd af Míþrasi sýnir hann í anatólískum fatnaði með frýgverska húfu, drepa heilagt naut. Á myndinni eru gjarnan líka sýnd sólguðinn og tunglgyðja Luna og kyndilberarnir Cautes og Cautopates (sem stundum bera krókstafi fjárhirða í stað kyndla). 

Míþrasardýrkun fór fram sem launhelgar og þátttakendur voru látnir sverja þagnareið við innvígslu. Vegna þessa eru heimildir um dýrkunina mjög af skornum skammti. Sumir fræðimenn hafa haldið því fram að fæðing Míþrasar og þar með upphaf nýs árs meðal dýrkenda hans hafi verið fæðingardagur Sol Invictus við vetrarsólhvörf, 25. desember, en aðrir telja engar haldbærar sannanir fyrir þeirri dagsetningu.
Slesía

**Slesía** (pólska *Śląsk* [ɕlɔ̃sk]; þýska *Schlesien* [ʃleːziːɛn]; slésísk þýska *Schläsing*; tékkneska *Slezsko*; slésíska *Ślůnsk* [ɕlonsk]; latína *Silesia*) er sögufrægt iðnaðarhérað í Mið-Evrópu, sem nú er að mestu leyti innan landamæra Póllands (héruðin Neðri Slesía, Opole og Slesía). Áin Odra rennur eftir héraðinu miðju. Stærsta borg þess er Wrocław en stærsta þéttbýlissvæðið stórborgarsvæði Slesíu umhverfis Katowice. Íbúar eru um átta milljónir.

Slesía hefur tilheyrt ýmsum ríkjum í gegnum tíðina. Hún var hluti af Stór-Mæri á 9. öld og gerð að hertogadæmi undir stjórn erfingja stórhertoga Póllands árið 1138. Á 14. öld varð fyrrum hertogadæmið (sem þá var klofið í mörg hertogadæmi) hluti af löndum bæheimsku krúnunnar sem aftur urðu hluti af ríki Habsborgara árið 1526. 

Árið 1742 lögðu Prússar héraðið undir sig og það varð síðar hluti af Þýskalandi.

## Héraðið Slesía
(þýska: Provinz Schlesien, pólska: Prowincja Śląska) var hérað í Prússlandi frá 1815 til 1919. Slesía var hluti af prússneska ríkinu síðan 1740 og var stofnað sem hérað árið 1815 og varð síðan hluti af Þýska keisaraveldinu árið 1871. Árið 1919 var Slesíu skipt í héruðin Efri-Slesíu og Neðri-Slesíu sem hluti af Fríríkinu Prússlandi innan Weimar Þýskalands.

Undir þýskum yfirráðum efldist námavinnsla og málmiðnaður og héraðið iðnvæddist hratt eftir miðja 19. öld. Eftir fyrri heimsstyrjöld varð austurhluti héraðsins hluti Póllands eftir þjóðaratkvæðagreiðslu og eftir síðari heimsstyrjöld var nær allt héraðið innan landamæra Póllands en litlir hlutar þess urðu þó eftir í Þýskalandi (Efri-Lúsatía) og Tékklandi (Tékkneska Slesía). 

## Heimildir
* 

.
Duran Duran

**Duran Duran** er ensk rokkhljómsveit sem var stofnuð árið 1978 í Birmingham í England. Árla á 9. áratugnum keppti hljómsveitin við Wham! um hylli hlustenda um heim allan og átti smelli eins og *Girls on Film* og *[[Víg í sjónmáli|View to a kill]]*. Hljómsveitin kom til Íslands árið 2005 .

## Meðlimir
* Simon Le Bon/Söngur
* John Taylor/Bassi
* Nick Rhodes/Hljóðgervlar
* Roger Taylor/Trommur

## Tilvísanir
Lausitz

**Lausitz** (þýska: *Lausitz*, hásorbíska: *Łužica*, lágsorbíska: *Łužyca*, pólska: *Łużyce*, tékkneska: *Lužice*) er sögulegt hérað í Mið-Evrópu sem í dag er hluti af þýsku fylkjunum Saxlandi og Brandenborg og pólsku héruðunum Lubusz og Neðri-Slesíu. Það nær frá ánum Bóbr og Kwisa í austri að árdal Saxelfar í vestri. Héraðið skiptist í Efri-Lausitz (suðurhlutinn) og Neðri-Lausitz (norðurhlutinn). Stærsta borgin er Cottbus. Í Lausitz býr sorbískumælandi minnihluti en sorbar hafa búið á þessu svæði frá 6. öld. 

Vestur-Slavar settust að í héraðinu snemma á miðöldum. Á 10. öld var Neðri-Lausitz gerð að markgreifadæminu Lausitz og Efri-Lausitz nokkru síðar að markgreifadæminu Meissen. Konungsríkið Pólland gerði skömmu síðar tilkall til svæðisins en á 14. öld varð það hluti af löndum bæheimsku krúnunnar. Í Þrjátíu ára stríðinu varð stærstur hluti Lausitz hluti af kjörfurstadæminu Saxlandi. Eftir Napóleonsstyrjaldirnar varð Neðri-Lausitz hluti af Prússlandi. Eftir Síðari heimsstyrjöld var Lausitz skipt milli Þýskalands og Póllands eftir Oder-Neisse-línunni.
Lönd bæheimsku krúnunnar

**Lönd bæheimsku krúnunnar** voru lén í Mið-Evrópu sem heyrðu undir konunga Bæheims á miðöldum og árnýöld. Til þessara landa mátti í megindráttum telja konungsríkið Bæheim, markgreifadæmið Mæri og slésísku hertogadæmin, auk tengdra svæða. Bæheimska konungsættin (Přemyslid-ætt) bjó þessi lén til árið 1198. Þau urðu hluti af veldi hinna austurrísku Habsborgara árið 1526 og síðar Austurrísk-ungverska keisaradæminu en þá voru hertogadæmin í Slésíu orðin hluti Prússlands og markgreifadæmin í Lausitz orðin hluti Saxlands. Þegar keisaradæminu var skipt eftir fyrri heimsstyrjöld urðu Bæheimur, Mæri og Austurríska Slésía hluti Tékkóslóvakíu. Nú eru þau hluti Tékklands og Austurríska Slésía er nú kölluð Tékkneska Slésía.
Nyiragongo

**Nyiragongo** er virk eldkeila í Virungafjöllum í Austur-Kongó um 20 km norðan við bæinn Goma og Kivuvatn. Eldfjallið stendur í 3470 metra hæð. Megingígurinn er um 2 km í þvermál og inniheldur hrauntjörn. Eldfjallið hefur gosið minnst 35 sinnum síðan árið 1882. Árið 2002 létust 147 vegna gaseitrunar. 

Árið 2021 gaus fjallið og flúðu hundruð þúsund íbúa heimili sín í Goma. Á fjórða tug létust og urðu hús undir hraunflæmi. 

## Tilvísanir
Eyjólfur Jónsson (ljósmyndari)

**Eyjólfur Jónsson** (31. október 1869 – 29. júní 1944) var klæðskeri, kaupmaður, bankastjóri og ljósmyndari á Seyðisfirði. Hann er þekktastur fyrir ljósmyndir sem sýna líf fólks á Seyðisfirði og í nærsveitum á uppgangstímanum um aldamótin 1900. Lítill hluti ljósmyndasafns hans er varðveittur í Ljósmyndasafni Reykjavíkur en hluti þess brann og miklu var auk þess fargað.

## Æviágrip
Eyjólfur fæddist á bænum Kóngsparti í Sandvík í Norðfjarðarhreppi. Eldri bróðir hans var Stefán Th. Jónsson, kaupmaður og útgerðarmaður á Seyðisfirði. Eyjólfur nam klæðskeraiðn í Stafangri í Noregi og síðan ljósmyndun í Kaupmannahöfn. Hann stofnaði ljósmyndastofu á Seyðisfirði 1893 og rak þar klæðskeraverkstæði að auki. Hann var kosinn í bæjarstjórn 1897 og sat þar til 1937. Þegar Íslandsbanki var stofnaður 1904 varð hann útibússtjóri á Seyðisfirði. Hann var skipaður sænskur vararæðismaður fyrir Austurland árið 1921.

## Tilvísanir
Saktmóðigur

**Saktmóðigur** er íslensk hljómsveit sem kennir sig við pönk og er ein elsta starfandi hljómsveit landsins. Hún var stofnuð 1991 og hefur starfandi óslitið síðan. Fyrsta útgáfa hljómsveitarinnar var kasettann *Legill* sem kom út haustið 1992. Í kjölfarið komu tvær 10 tommu vínyl EP plötur, *Fegurðin, blómin og guðdómurinn* árið 1993 og *Byggir heimsveldi úr sníkjum* árið 1996. Hljómsveitin hefur auk þess gefið út þrjá geisladiska í fullri lengd, *Ég á mér líf* (1995), *Plata* (1998) og *Guð hann myndi gráta* (2011). Í dómi um *Guð hann myndi gráta* sagði:Suddapönk-hljómsveitin Saktmóðígur er eins og kleprar í rasshárum alls þess sem er hipp og kúl á Íslandi – að eilífu dæmd til að vera utangarðs og lafandi svitastokkin á jaðrinum. Pönkið er enn blóðhrátt og skröltir áfram eins og skrokkur í sláturhúsi. Karl Pétur söngvari er villimannslega æstur og spýtir frá sér ofbeldis- og klámfengnum sora, við bæði glatt strokkpönk og lúshægt mulningspönk.Þriggja laga 7 tommu vínylplatan *Demetra er dáin* kom út árið 2013 og hafði að geyma lagið *Kobbi V* sem hjómsveitin gerði myndband við. Árið 2013 sendi sveitin svo frá sér afmælisbraginn *Eistnaflugsdans* í tilefni af tíundu Eistnaflugshátíðinni. 

## Útgefin verk
Legill - kasetta - 1992

Fegurðin, blómin og guðdómurinn - 10” vínylplata - 1993

Ég á mér líf - geisladiskur - 1995

Byggir heimsveldi úr snýkjum - 10” vínylplata - 1996

Plata - geisladiskur - 1998

Guð hann myndi gráta - geisladiskur - 2011

Demetra er dáinn - 7” vínylplata - 2013

Lífið er lygi - 12” vínylplata - 2018

## Tenglar
* Heimasíða Saktmóðigur
* Saktmodigur á Facebook
*Saktmóðigur á Spotify
*Saktmóðigur á Bandcamp

## Tilvísanir
Grýlukerti

**Grýlukerti** nefnist ís sem hefur orðið til þegar vatn drýpur niður og frýs og myndar ílangt form ekki ósvipað kertum í laginu.

## Orðsifjar
Talið er mögulegt að kalksteinsstrókar sem myndast í hellum og hanga þar niður hafi verið uppruni orðsins og orðið Grýla í nafninu vísi til þess að jólavætturinn Grýla var sögð búa í helli.

## Tengill

*
Þriðja ráðuneyti Steingríms Hermannssonar

**Þriðja ráðuneyti Steingríms Hermannssonar** er heiti á þriðju ríkisstjórn Steingríms Hermannssonar sem sat frá 10. september 1989 til  30. apríl 1991. Stjórnin var samsteypustjórn Alþýðuflokks, Alþýðubandalagsins, Framsóknarflokksins og Borgaraflokksins.

## Ráðherrar
* Steingrímur Hermannsson, forsætisráðherra og ráðherra Hagstofu Íslands
* Jón Baldvin Hannibalsson, utanríkisráðherra
* Jón Sigurðsson, iðnaðar- og viðskiptaráðherra
* Jóhanna Sigurðardóttir, félagsmálaráðherra
* Guðmundur Bjarnason, heilbrigðisráðherra
* Halldór Ásgrímsson, sjávarútvegsráðherra
* Ólafur Ragnar Grímsson, fjármálaráðherra
* Svavar Gestsson, menntamálaráðherra
* Steingrímur J. Sigfússon, samgöngu- og landbúnaðarráðherra
* Júlíus Sólnes, umhverfisráðherra (ráðherra Hagstofu Íslands til 23. febrúar 1990)
* Óli Þ. Guðbjartsson, dóms- og kirkjumálaráðherra
Fyrsta ráðuneyti Steingríms Hermannssonar

**Fyrsta ráðuneyti Steingríms Hermannssonar** er heiti á fyrstu ríkisstjórn Steingríms Hermannssonar sem sat frá 26. maí 1983 til 8. júlí 1987. Ráðuneytið var samsteypustjórn Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks. 

## Ráðherrar
* Steingrímur Hermannsson, forsætisráðherra
* Geir Hallgrímsson, utanríkisráðherra til 24. janúar 1986
* Albert Guðmundsson, fjármálaráðherra til 16. október 1985, iðnaðarráðherra frá 16. október 1985 til 24. mars 1987
* Alexander Stefánsson, félagsmálaráðherra
* Halldór Ásgrímsson, sjávarútvegsráðherra, samstarfsráðherra Norðulandanna frá 16. október 1985
* Jón Helgason, landbúnaðarráðherra og dóms- og kirkjumálaráðherra
* Matthías Bjarnason, samgönguráðherra, heilbrigðisráðherra til 16. október 1985, viðskiptaráðherra frá 16. október 1985
* Matthías Á. Mathiesen, viðskiptaráðherra, ráðherra Hagstofu Íslands og samstarfsráðherra Norðurlandanna til 16. október 1985, utanríkisráðherra frá 24. janúar 1986. 
* Ragnhildur Helgadóttir, menntamálaráðherra til 16. október 1985, heilbrigðisráðherra frá 16. október 1985
* Sverrir Hermannsson, iðnaðarráðherra til 16. október 1985, menntamálaráðherra frá 16. október 1985
* Þorsteinn Pálsson, fjármálaráðherra og ráðherra Hagstofu Íslands frá 16. október 1985, iðnaðarráðherra frá 24. mars 1987
Penicillium

***Penicillium*** er ættkvísl asksveppa sem er mjög mikilvæg í náttúrulegu umhverfi, fæðu- og lyfjaframleiðslu.

Meðlimir ættkvíslarinnar framleiða penisillín, sameind sem er notuð í framleiðslu sýklalyfja, sem drepa eða stoppa vöxt ákveðinna gerla í líkamanum. Ættbálkurinn inniheldur 300 tegundir.

## Heimildir
*

## Tenglar
Gráðostur

**Gráðostur** eða **gráðaostur** (af orðinu „gráði“ sem er myglulag á smjöri eða tólg) er almennt heiti yfir osta úr kúamjólk, kindamjólk eða geitamjólk þar sem myglusveppnum *[[Penicillium roqueforti]]* hefur verið bætt við. Lokaafurðin er doppótt eða með æðum úr blárri, blá-grárri eða blá-grænni myglu, og hefur sérstæða lykt, ýmist frá henni eða margvíslegum sérstaklega ræktuðum bakteríum. Í suma gráðosta er gróum bætt við áður en ystingurinn myndast á meðan í öðrum er gróum bætt við ystinginn eftir að hann myndast. Hægt er að borða gráðosta eina og sér, smurða, brotna eða bráðnaða í eða yfir mat.

Í Evrópusambandinu eru margir gráðostar eins og Roquefort, Danablu, Gorgonzola og Stilton með upprunamerkingu. Það þýðir að þeir mega eingöngu bera nafnið ef þeir hafa verið framleiddir í ákveðnu svæði í ákveðnu landi. Á sama hátt, hafa sum lönd verndað einstaka ostaheiti, eins og í Frakklandi og Ítalíu.

Gráðostar hafa oft sterkt og saltað bragð. Lyktin orsakast af myglunni og þeim bakteríum sem vaxa í ostinum: til dæmis er bakterían *[[Brevibacterium linens]]* ábyrg fyrir lyktinni af mörgum gráðostum.

## Heimildir
*

## Tilvísanir
Ógnarskjalasafnið

**Ógnarskjalasafnið** er skjalasafn með upplýsingum um hundruð þúsunda pólitískra fanga sem lögregla og her í Argentínu, Bólivíu, Brasilíu, Chile, Paragvæ og Úrúgvæ höfðu ýmist myrt, látið hverfa eða fangelsað í Kondóráætluninni. Skjalasafnið fannst 22. desember 1992 á lögreglustöð í Asúnsjón í Paragvæ. Mannréttindalögfræðingurinn Martín Almada rakst á skjölin fyrir tilviljun þegar hann var að leita að upplýsingum um fyrrum fanga. 

Skjölin lýstu 50.000 morðum, 30.000 mannshvörfum og 400.000 fangelsunum í Suður-Ameríku á 8. og 9. áratug 20. aldar. Þau sýndu líka að ríkisstjórnir annarra landa, eins og Kólumbíu, Perú og Venesúela, höfðu átt í samstarfi við alræðisstjórnirnar með því að veita þeim upplýsingar og heimildir til að starfa innan landamæra sinna. 

Krafa Spánverja um að Augusto Pinochet yrði framseldur frá Bretlandi eftir handtöku hans þar var að meira og minna leyti byggð á gögnum úr Ógnarskjalasafninu. Árið 2009 var skjalasafnið sett á lista UNESCO yfir Minni heimsins. 

## Tenglar
* Centro de documentación y archivo para la defensa de los derechos humanos - Corte Suprema de Justicia de Paraguay, Asunción
Pico do Fogo

**Pico do Fogo** er virk eldkeila á eyjunni Fogo sem er hluti Grænhöfðaeyja. Pico do Fogo er jafnframt hæsta fjall eyjanna, 2.829 metrar á hæð. Megineldstöðin gaus síðast árið 1675. Síðustu eldgos í fjallinu áttu sér stað 1951, 1995 og 2014. Það síðasta stendur enn yfir.
Ráðuneyti Benedikts Gröndals

**Ráðuneyti Benedikts Gröndal** er heiti á einu ríkisstjórn Benedikts Gröndal. Ráðuneytið var minnihlutastjórn Alþýðuflokksins sem mynduð var eftir að annað ráðuneyti Ólafs Jóhannessonar féll og sat frá 15. október 1979 til 8. febrúar 1980. Þingkosningar fóru fram 2.-3. desember 1979 en stjórnin sat áfram uns tókst að mynda ríkisstjórn Gunnars Thoroddsens.

## Ráðherrar
Joe Cocker

**John Robert „Joe“ Cocker** (20. maí 1944 – 22. desember 2014) var enskur rokk og blússöngvari. Hann varð frægur upp úr 1960 og þekktur fyrir sína rámu rödd og spasmakendar hreifingar á sviði. Þekktastur á þeim tíma var hann fyrir að taka lög eftir aðra eins og Bítlana sem dæmi en fluttningur hans á lagi þeirra, *With A Little Help From My Friends* gerðu hann heimsfrægan og kom honum á topp vinsældarlista. Það voru ballöður sem hann hlaut mesta viðurkenningu fyrir eins *You Are So Beautiful* og titillag stórmyndarinnar An Officer And A Gentleman, *Up Where We Belong* en það lag flutti hann ásamt Jennifer Warnes og hlutu þau Grammy-verðlaun fyrir.

Hann hafði lengi barist við lungnakrabbamein og dó af því, 70 ára gamall, þann 22. desember 2014. Þrátt fyrir langvarandi veikindi hélt hann áfram að koma fram og hljóðrita nýtt efni og fór síðasta plata hans á topp Þýska vinsældarlistans. Síðustu tónleika sína hélt hann á Hammersmith, London í júní 2014.

## Tilvísanir

## Tenglar

*Opinber vefsíða Joe Cocker
Árbæjarkirkja

:*Árbæjarkirkja getur einnig átt um kirkju á [[Árbæjarsafn|Árbæjarsafni]].*

**Árbæjarkirkja** er kirkja í Árbæjarhverfi í Reykjavík. Árbæjarsókn var búin til árið 1968 þegar Kjalarnessókn var skipt upp í Lágafellssókn og Árbæjarsókn. Kirkjan, sem er eftir Manfreð Vilhjálmsson og Þorvald S. Þorvaldsson, var byggð á árunum 1973 til 1987 og vígð 29. mars það ár. 

## Tenglar
* Vefur Árbæjarkirkju
Sporvagn

**Sporvagn** er lestarvagn sem ekur á spori á götum í þéttbýli sem hann deilir með öðrum farartækjum og vegfarendum. Sporvagnar eru yfirleitt notaðir fyrir almenningssamgöngur innan borga og bæja þótt dæmi séu um sporvagna sem ganga milli bæja og sporvagna sem flytja farm. 

Fyrstu sporvagnarnir litu ljós í Bretlandi í upphafi 19. aldar og voru dregnir eftir sporinu af hestum. Á síðari hluta aldarinnar komu gufuknúnir sporvagnar fram og togbrautarvagnar sem dregnir eru áfram með vírkapli og spili. Rafknúnir sporvagnar sem sækja rafmagn í víra yfir götunni komu fram á sjónarsviðið seint á 19. öld og urðu brátt algengasta tegund sporvagna um allan heim. Sum af þessum sporvagnakerfum voru lögð niður á síðari hluta 20. aldar vegna þess hve dýr í rekstri og ósveigjanleg þau voru talin vera. 

Nú til dags er algengt að nota víðara hugtakið léttlestarkerfi þegar talað er um sporvagna í almenningssamgöngum innanbæjar.
Soldán

**Soldán** (arabíska سلطان‎ *Sulṭān*) er aðalstitill í íslömskum löndum sem jafngildir konungstitli þótt hann geti í sumum tilvikum heyrt undir kalífa. Ríki soldáns er kallað **soldánsdæmi** (arabíska: سلطنة‎ *ṣalṭanah*). Nær öll soldánsdæmi heims hafa verið lögð niður. Nokkrir hefðbundnir konungar í Suðaustur-Asíu, Norður-Afríku og Mið-Austurlöndum bera enn soldánstitil en aðeins tvö sjálfstæð soldánsdæmi eru enn til: Óman og Brúnei. Auk þess bera sjö af níu fylkisstjórum Malasíu soldánstitil sem felur í sér raunveruleg völd. Í Indónesíu var samþykkt árið 2012 að fylkisstjórastaða Yogyakarta-héraðs skyldi erfast innan fjölskyldu soldánsins vegna mikils stuðnings almennings. 

## Tengt efni
* Emír
* Kan
* Malik
* Sja
* Raja
Robert R. Gilruth

**Robert Rowe Gilruth** (8. október 1913 – 17. ágúst 2000) var bandarískur frumkvöðull á sviði flugs og geimferða. Hann er þekktastur fyrir að stýra mönnuðum geimferðum hjá NASA, Geimferðastofnun Bandaríkjanna, frá upphafi stofnunarinnar til ársins 1972. Hann hafði umsjón með 25 mönnuðum geimferðum, þeirra á meðal Apollo ferðunum til tunglsins.

## Tilvísanir


## Tenglar
* Æfingar tunglfaranna á Íslandi 1965 og 1967
* Ítarlegar upplýsingar um Apollo verkefnið á Stjörnufræðivefnum
Leysiefni

**Leysiefni**, **uppleysir** eða **leysir** er efni (oftast vökvi) sem er notað til að leysa upp annað efni og búa þannig til upplausn. Leysiefni eru notuð í hreinsiefni, sem þynnar í málningu og lím og í ilmvötn sem dæmi. Algeng lífræn leysiefni eru tólúen, terpentína, asetón og etanól. Vatn er líka hægt að flokka sem leysiefni.

Mörg leysiefni eru hættuleg vegna eld- og sprengihættu, eitrunaráhrifa og mengunarhættu, og eru því flokkuð sem spilliefni.
Hverfandi

**Hverfandi** er um 100 metra hár manngerður yfirfallsfoss, gerður til þess að taka við yfirfalli vatns úr Hálslóni Kárahnjúkavirkjunar. 

Nafnið vísar til þess að fossinn kemur og fer, eftir því hvort Hálslón er fullt eða ekki. Þegar hann var virkur í september 2013 féllu um 70 rúmmetrar af vatni á sekúndu niður í gljúfrið og í sínum mesta ham verður hann aflmesti foss Evrópu.

Hálslón hefur farið í yfirfall í fyrsta lagi 28. júlí (2010) og síðast lagi 9. október (2015) en  hætti yfirfalli í fyrsta lagi 17. september (2020) og í síðasta lagi 21. október (2019).

## Tilvísanir


## Tenglar

* Hálslón og fossinn Hverfandi á YouTube
Innósentíus 6.

**Innósentíus 6.** (1282 eða 1295 – 12. september 1362), áður **Étienne Aubert**, var páfi frá 18. desember 1352 til dauðadags. Hann var franskur og fimmti Avignon-páfinn.
Reykelsi

**Reykelsi** er lífrænt efni sem gefur frá sér ilmandi reyk þegar það brennur. Reykelsi er úr ilmríkum plöntuefnum sem oft eru blönduð ilmolíum. Reykelsi er notað í ýmsum tilgangi, meðal annars í trúarathöfnum, til að losna við vonda lykt, hrekja burt skordýr, í ilmmeðferðum, við hugleiðslu eða bara til skemmtunar.
Reykur

**Reykur** er fjöldi fastra og fljótandi svífandi agna og lofttegunda sem kemur fyrir þegar efni er brennt, blandaður lofti. Reykur er yfirleitt óæskileg aukaafurð elds (einnig ofna, lampa, eldstæða eða bála), en hann nýtist til meindýraeyðingar, samskipta, varnar eða innöndunar (það er að segja reykingar). Auk þess er reykur notaður til að bragðbæta matvæli eða bæta geymsluþol þeirra. Reykur kemur líka stundum fyrir í útblæstri úr sprengihreyflum, sérstaklega þeim sem eru díselknúnir.

Innöndun reyks er aðaldánarorsök fórnarlamba sem deyja í húsbrunum. Reykurinn drepur með blöndu hitaskaða, eitrunar og ertingar lungnanna vegna kolmónoxíðs, vetnisblásýru og annarra brennsluafurða.

Reykagnir eru í rauninni loftúði (e. *aerosol*) eða mistur úr föstum ögnum og fljótandi dropum sem eru næstum af þeirri stærð sem þarfnast til Mie-dreifingar sýnilegs ljóss. Reykurinn stíflar ekki allt ljósið, en ekki er hægt að sjá í gegnum hann.

## Tengt efni
* Eldur
* Mistur
* Reykskynjari
* Þoka
Hamid Hassani

**Hamid Hassani** eða **Hamid Hasani** (Persneska: حميدِ حسنی) (f. 23. nóvember 1968 í Saqqez í Íran, Kurdistan, Íran) er íranskur fræðimaður, sérfræðingur í Persnenskri orðabókarfræði. Hann hefur búið í Teheran frá árinu 1987 og starfað við *The Academy of Persian Language and Literature*.

Hassani hefur gefið út 7 bækur og skrifað yfir 120 greinar um persneskar, arabískar og kúrdískar bókmenntir auk þess hefur hann gefið út nokkrar bækur um orðabókafræði.

## Ytri tenglar
* Hamid Hassani á The Linguist List 
* Hamid Hassani á The LinkedIn
* Hamid Hassani á Academia
* ''Persian Beginner's Dictionary'' (Persneska: ''فرهنگِ زبان‌آموزِ فارسی''), með Behruz Safarzadeh 
* Hamshahri Online, "28th Yearbook Festival, 2010" 
* Website of The Academy of Persian Language and Literature: "28th Yearbook Festival, 2010" 
* Borna News: "Yearbook Festival, 2010" 
* Jām-e-Jam Online: "6th Festival of Book Critique, 2009" 
* Fārs News: "6th Festival of Book Critique, 2009" 
* News Iran: "6th Festival of Book Critique, 2009"
* Hayāt: "6th Festival of Book Critique, 2009" 
* The Organization of Persian Language and Literature Development: "6th Festival of Book Critique, 2009"
* Āftāb: "6th Festival of Book Critique, 2009"
Hreiðarsstaðir

**Hreiðarsstaðir** í Svarfaðardal eru bújörð í dalnum vestanverðum um 12 km frá Dalvík. Þar hefur verið stundaður hefðbundinn búskapur frá alda öðli. Upp af bænum rís Hreiðarstaðafjall, bratt en vel gróið neðantil. Handan Svarfaðardalsár rís Stóllinn til himins og aðgreinir Svarfaðardal fram og Skíðadal. Bærinn er sagður nefndur eftir Hreiðari heimska en um hann er stuttur þáttur í fornsögunum, Hreiðars þáttur, en sagan gerist á árunum 1046-47. Hálfkirkja eða bænahús var á bænum á fyrri öldum sem stóð enn er Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns var rituð en var þá löngu fallið úr notkun sem slíkt. Gottskálk biskup grimmi átti Hreiðarsstaði í byrjun 16. aldar en ekki er vitað hvort hann hafi nokkru sinni komið þar í hlað.

## Heimildir
*
Þorbjörg Sveinsdóttir

**Þorbjörg Sveinsdóttir** (1827 – 1903) var íslensk ljósmóðir og baráttukona fyrir kvenréttindum og rétti kvenna til menntunar. Hún var menntuð í ljósmóðurfræðum í Kaupmannahöfn og lét til sín taka í mörgum þjóðmálum svo sem háskólamálinu, Elliðaármálinu og stofnun Hins íslenska kvenfélags.

Þorbjörg var fædd að  Sandfelli í Öræfum og var faðir hennar prestur á Sandfelli en síðar á Þykkvabæjarklaustri en síðar Mýrum í Álftaveri en þar ólst Þorbjörg upp til ársins 1853 en þá flutti hún með móður sinni norður í Skagafjörð. Þorbjörg var ein átta systkina. Einn bræðra hennar var Benedikt Sveinsson faðir Einars Benediktssonar. Árið 1855 fór Þorbjörg til Kaupmannahafnar og lærði ljósmóðurfræði og útskrifaðist 30. apríl 1856 og flutti þá til Íslands og starfaði um hríð í Skagafirði en flutti svo til Reykjavíkur. Hún starfaði í átta ár sem ljósmóðir í Reykjavík en var þá skipuð embættisljósmóðir í Reykjavík ásamt annarri konu og gengdi því starfi til 1902. Samfara því sá hún um kennslu nema í ljósmæðrafræðum og bjuggu nemarnir oft heima hjá Þorbjörgu og yfirleitt nokkrir samtímis. Þorbjörg var ógift og barnlaus en tók að sér systurdóttur sína Ólafíu Jóhannsdóttur þegar Ólafía var fimm ára. Móðir Þorbjargar bjó hjá henni til dánardags og feðgarnir Benedikt Sveinsson og Einar Benediktsson bjuggu hjá henni um tíma. Þorbjörg bjó í steinbæ á Skólavörðustíg 11.

Þorbjörg tók virkan þátt í þjóðmálaumræðu og var vel máli farin. Hún var fylgismaður Jóns Sigurðssonar. Hún barðist fyrir stofnun háskóla hér á landi en árið 1893 hafði Alþingi samþykkt lagafrumvarp Benedikts Sveinssonar um stofnun háskóla en konungur neitaði að staðfesta það. Þann 26. janúar 1894 voru að frumkvæði Þorbjargar stofnuð samtök kvenna sem höfðu að markmiði að knýja á um að háskóli yrði settur upp á Íslandi. Haldinn var fundur þar sem um 200 konur komu og stofnuð nefnd kvenna sem skyldi vinna að fjársöfnun fyrir háskóla. Þetta var upphaf Hins íslenska kvenfélags og fyrsta fjöldahreyfing kvenna á Íslandi. Árið 1897 tók Þorbjörg við formennsku félagsins og gengdi starfinu til dauðadags.

Þorbjörg stofnaði ásamt Ólafíu og fleiri konum Hvítabandið árið 1895 en það var kristilegt bindindisfélag að erlendri fyrirmynd sem vann að ýmsum velferðarmálum. Ólafía varð formaður og Þorbjörg meðstjórnandi.

## Heimildir
* Þorbjörg Sveinsdóttir minningarrit, Hið íslenska Kvenfélag 1908
* Tobbukot (Borgarsögusafn)
Ólafía Jóhannsdóttir

**Ólafía Jóhannsdóttir** (1863 – 1924) var íslensk kona sem starfaði að líknarmálum á Íslandi og í Noregi. Hún var fósturdóttir Þorbjargar Sveinsdóttur. Hún skrifaði bók um reynslu sína af starfi með fólki sem á um sárt að binda og kom sú bók fyrst út á norsku með titlinum *De ulykkeligste*. Bókin kom út á íslensku undir titlinum *Aumastir allra*.

Í Osló er gata nefnd eftir Ólafíu en það er gatan Olafiagangen og heilsumiðstöðin Olafiaklinikken og verðlaunin Olafiaprisen eru líka kennd við hana.

## Heimildir
* Ólafía Jóhannsdóttir
* Kristmann Guðmundsson, ritdómur um Rit Ólafíu Jóhannsdóttur, Morgunblaðið,04.12.1957
Ögurvík

**Ögurvík** er vík í Ísafjarðardjúpi. Fyrir miðri Ögurvík stendur Ögur og Garðsstaðir. Ögurá skilur milli jarðanna en hún fellur til sjávar um víkina. Ögurnesið er milli Ögurvíkur og Viguráls, sem er í mynni Skötufjarðar.

## Tengill
* Svipmyndir úr Ögurnesi og Ögurvík (BB.is)
Langeyri

**Langeyri** er stór og slétt eyri í landi jarðarinnar Eyrardals í Álftafirði rétt sunnan við Súðavík. Innan við eyri er gott skipalægi því þar er aðdjúpt og skjól fyrir flestum áttum.  Fyrr á öldum var þar bækistöð Þjóðverja og síðar Hollendinga og enn seinna Englendinga. Norðmenn reistu hvalveiðistöð á Langeyri um 1890 en þeir reistu einnig tvær aðrar hvalveiðistöðvar í Súðavíkurhreppi og voru þær á Dvergasteinseyri í Álftafirði og Uppsalaeyri í Seyðisfirði.
STEF

**STEF**, (áður þekkt sem **Samband tónskálda og eigenda flutningsréttar**) er félag íslenskra höfundaréttarhafa sem gæta hagsmuna tónskálda og höfunda texta að tónlist á sviði flutningsréttar.  

Tónskáldafélags Íslands (TÍ) og Félag tónskálda og textahöfunda (FTT) eru aðildarfélög að STEF.  

STEF er eitt af aðildarfélögum að Nordisk Copyright Bureau (skammstafað NCB) sem er félag sem gætir hagsmunanna á sviði upptökuréttar, þ.e.a.s. eintakagerð, þegar tónlist er sett á fast form eins og geisladisk eða vínylplötur.  

Höfundaréttarsamtök á borð við STEF og NCB er að finna í flestum löndum heims og hafa bæði STEF og NCB gert gagnkvæma samninga við öll helstu samtökin þar sem STEF og NCB hafa fengið umboð til þess að gæta hér á Íslandi hagsmuna svo að segja allra þeirra tónskálda og textahöfunda sem máli skipta. Á móti gæta erlendu systursamtökin hagsmuna íslenskra tónskálda og textahöfunda erlendis.

STEF veitir leyfi til opinbers flutnings tónlistar á Íslandi til handa þeim sem nota tónlist í atvinnustarfsemi sinni, hvort sem um er að ræða t.d. verslanir, veitingastaði, heilsuræktarstöðvar eða tónleikahaldarar. Tekjum STEFs er síðan úthlutað til þeirra sem skráð hafa verk sín hjá samtökunum (svo og erlendra höfunda, sbr. það sem fram kemur hér að ofan) á grundvelli skýrslna um tónlistarnotkun s.s. frá útvarpi, sjónvarpi, tónlistarveitum eða lagalistum frá tónleikum. 

STEF annast ennfremur hagsmunagæslu fyrir meðlimi sína vegna t.d. brota á höfundarétti þeirra svo og hagsmunagæslu gagnvart stjórnvöldum.

## Tilvísanir
Walkman

**Walkman** er vörumerki sem Sony hefur notað yfir handhæga tónlistarspilara auk einnar línu af farsímum frá Sony Ericsson. Upphaflega var Walkman-merkið notað á ferðakasettutæki sem náðu miklum vinsældum í byrjun 9. áratugar 20. aldar. Þessi tæki voru létt, ódýr, gengu fyrir rafhlöðum og gerðu ráð fyrir heyrnartólum fremur en hátalara.
Alliance-húsið

**Alliance-húsið** er friðlýst hús á Héðinsreitnum í Reykjavík. Það var  saltvinnsluhús Alliance hf. Alliance-húsið  stendur enn í Ánanaustum (á horni Mýrargötu og Grandagarðs), þar sem félagið eignaðist lóðir 1911-1913. Þær og tún Ívarssels við Vesturgötu voru notuð sem stakkstæði, þar sem saltfiskur var breiddur til þerris eða settur í stakka. Þetta er núna þekkt sem Héðinsreitur eða lóð Loftkastalans. Reykjavíkurborg keypti Alliance-húsið árið 2007 með það fyrir augum að vernda ytra byrði þess sem fágætt dæmi um sérhæfða byggingu úr atvinnusögu höfuðborgarinnar frá upphafi 20. aldar.

## Heimildir
* Alliance-húsið 
* Alliance í Ánanaustum, Mbl. 13. maí 2006
Ívarssel

**Ívarssel** eða Vesturgata 66b var híbýli tómthúsmanna og sjómanna við Vesturgötu í Reykjavík. Ívarssel var einn af Selsbæjunum svokölluðu en hinir nefndust Stórasel, Litlasel og Jórunnarsel. Húsið var byggt árið 1869  varð að víkja vegna skipulags og var árið 2005 flutt og  er nú varðveitt í Árbæjarsafni.

## Heimildir
* Ívarssel flutt í Árbæjarsafn
* Sel - Seltjarnarnesi
Tröllaskógur

**Tröllaskógur** er bæjarstæði og friðlýstar fornminjar á móbergsöldu í Skógshrauni, um 8 km norðaustan við Keldur á Rangárvöllum. Í Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns segir: „Stóre skógur (Tröllaskógur) er sem rúmlega hálf bæjarleið frá Litla skógi í Arbæjar landi, sem nú er haldið. Hefur án efa byggður verið til forna, og kirkja þar staðið, sem bevisa girðingar og mannabein, er uppblása í stórviðrum. Nú er bæjarstæðið og landið um kring sumpart kafið sandi, sumpart komið í blásið hraun og vatnsból ekkert og þar fyrir aldeilis óbyggilegt.“ Tröllaskógar koma fyrir í Njálssögu. 

Silfurnæla frá miðri 11. öld fannst í Tröllaskógi og er varðveitt í Þjóðminjasafni Íslands. Nælan er með kynjadýri, er hefur framfætur og tvo hala, og vefjast um það ormar. Nælan er talin erlend smíð en líkar nælur hafa fundist í Noregi, Svíþjóð og Danmörku.

## Heimildir
* Af vörðum og óvörðum fornleifum (hugras.is) 
* Silfurnæla fundin í Tröllaskógi (sarpur.is)
Forseti Angóla

**Forseti Angóla** er bæði þjóðhöfðingi og stjórnarleiðtogi í Angóla. Með nýrri stjórnarskrá árið 2010 var embætti forsætisráðherra lagt niður. Forsetinn er yfir framkvæmdavaldinu og fer líka með löggjafarvald að hluta þar sem hann getur stjórnað með tilskipunum. 

Frá því landið fékk sjálfstæði frá Portúgal árið 1975 hafa aðeins þrír menn verið forsetar: fyrst Agostinho Neto frá 1975 til 1979, José Eduardo dos Santos frá 1979 til 2017 og João Lourenço frá 26. september 2017.
Jean-Bédel Bokassa

**Jean-Bédel Bokassa** (22. febrúar 1921 – 3. nóvember 1996), einnig þekktur sem **Salah Eddine Ahmed Bokassa** og **Bokassa 1. keisari**, var forseti Mið-Afríkulýðveldisins frá 1966 til 1976 og keisari yfir Mið-Afríkukeisaradæminu frá 1976 til 1979 þegar Frakkar steyptu honum af stóli. Stjórn hans einkenndist af kúgun og ofbeldi. 

Hann komst til valda með því að steypa frænda sínum, David Dacko, af stóli og ríkti með stuðningi Frakka, einkum Valéry Giscard d'Estaing. Í staðinn fengu Frakkar úran sem var mikilvægt fyrir kjarnorkuáætlanir þeirra. Árið 1976 leysti hann stjórn landsins upp og lýsti yfir stofnun einveldis. Krýningarathöfnin sem fram fór árið 1977 kostaði um 20 milljónir dollara og gerði landið gjaldþrota. Frakkar sendu herlið til að taka þátt í athöfninni en enginn erlendur þjóðhöfðingi þáði boð um að vera viðstaddur. Í apríl árið 1979 mótmælti hópur námsmanna því að þurfa að kaupa dýra skólabúninga sem verksmiðja í eigu forsetans framleiddi. Í kjölfarið voru 180 námsmenn handteknir og 100 drepnir. Sagt var að Bokassa hefði sjálfur tekið þátt í að drepa fimm manns með barefli. Eftir þetta þvarr stuðningur Frakka. Franski herinn kom Dacko aftur til valda meðan Bokassa var í heimsókn í Líbýu í september þetta ár. Bokassa hélt þá í útlegð, fyrst til Abidjan og síðan til Parísar. 

Árið 1986 sneri hann aftur til Mið-Afríkulýðveldisins og var strax handtekinn. Hann var dæmdur til dauða fyrir fjölmargar sakir en dómnum var breytt í lífstíðarfangelsi. André Kolingba, þáverandi forseti, lýsti yfir almennri sakaruppgjöf árið 1993 og Bokassa var því látinn laus. Hann bjó í Mið-Afríkulýðveldinu til dauðadags.