Verðlaun Jónasar Hallgrímssonar

**Verðlaun Jónasar Hallgrímssonar** eru bókmenntaverðlaun sem veitt eru árlega á Degi íslenskrar tungu 16. nóvember og eru afhend af menntamálaráðherra. Verðlaunin eru veitt einstaklingum sem hafa með sérstökum hætti unnið íslenskri tungu gagn í ræðu eða riti, með skáldskap, fræðistörfum eða kennslu og stuðlað að eflingu hennar, framgangi eða miðlun til nýrrar kynslóðar. Jónas Hallgrímsson (1807-1845) var eitt fremsta skáld íslendinga og fæddist 16. nóvember. Fyrst var haldið upp á daginn árið 1996.

Þessi hafa hlotið Verðlaun Jónasar Hallgrímssonar:
* Vilborg Dagbjartsdóttir, skáld og grunnskólakennari, 1996
* Gísli Jónsson, menntaskólakennari, 1997
* Þórarinn Eldjárn, rithöfundur, 1998
* Matthías Johannessen, skáld og ritstjóri, 1999
* Magnús Þór Jónsson, Megas, tónlistarmaður, 2000
* Ingibjörg Haraldsdóttir, skáld og þýðandi, 2001
* Jón Böðvarsson, menntaskólakennari, 2002
* Jón S. Guðmundsson, menntaskólakennari, 2003
* Silja Aðalsteinsdóttir, bókmenntafræðingur, 2004
* Guðrún Helgadóttir, rithöfundur og fyrrverandi forseti Alþingis, 2005
* Njörður P. Njarðvík, prófessor, 2006
* Sigurbjörn Einarsson, biskup Íslands, 2007
* Herdís Egilsdóttir, kennari, 2008
* Þorsteinn frá Hamri, rithöfundur og skáld, 2009
* Vigdís Finnbogadóttir, velgjörðarsendiherra Sameinuðu Þjóðanna í tungumálum, fyrrverandi forseti Íslands og leikhússtjóri, 2010
* Kristín Marja Baldursdóttir, rithöfundur, 2011
* Hannes Pétursson, rithöfundur, 2012
* Jórunn Sigurðardóttir, dagskrárgerðarmaður, 2013
* Steinunn Sigurðardóttir, rithöfundur, 2014
* Guðjón Friðriksson, sagnfræðingur, 2015
* Sigurður Pálsson, skáld, 2016
*Vigdís Grímsdóttir, rithöfundur, 2017
*Eiríkur Rögnvaldsson, prófessor, 2018
*Jón G. Friðjónsson, prófessor, 2019
*Gerður Kristný, skáld, 2020
*Arnaldur Indriðason, rithöfundur, 2021
*Bragi Valdimar Skúlason, skáld, grín­isti, aug­lýsinga­maður og upp­fræðari, 2022
*Áslaug Agnardóttir, þýðandi, 2023
*Ari Eldjárn, uppistandari, 2024
*Dröfn Vilhjálmsdóttir, umsjónarmaður bókasafns Seljaskóla, 2025

Auk þess er heimilt að veita stofnunum og fyrirtækjum sérstaka viðurkenningu fyrir stuðning við íslenska tungu.

Sérstakar viðurkenningar fyrir stuðning við íslenska tungu hafa hlotið:

# Orðanefnd byggingarverkfræðingadeildar Verkfræðingafélags Íslands, 1996
# Orðanefnd rafmagnsverkfræðingadeildar Verkfræðingafélags Íslands, 1996
# Hið íslenska bókmenntafélag, 1997
# Blaðamannafélag Íslands, 1998
# Félag íslenskra leikskólakennara, 1998
# Félag aldraðra í Borgarfjarðardölum, 1999
# Mjólkursamsalan, 1999
# Stóra upplestrarkeppnin, 2000
# Dr. Richard N. Ringler, 2000
# Félag framhaldsskólanema, 2001
# Námsflokkar Reykjavíkur, 2001
# Íslensk plöntuheiti, rafræn útgáfa, 2002
# Með íslenskuna að vopni, hagyrðingakvöld Vopnfirðinga, 2002
# Lesbók Morgunblaðisins, 2003
# Spaugstofan, 2003
# Kvæðamannafélagið Iðunn, 2004
# Strandagaldur, 2004
# Lestrarmenning í Reykjanesbæ, 2005
# Bókaútgáfan Bjartur, 2005
# Orðanefnd Skýrslutæknifélags Íslands, 2006
# Leikhópurinn Hugleikur, 2006
# Samtök kvenna af erlendum uppruna, 2007
# Fréttastofa Útvarps, 2007
# Landnámssetur Íslands í Borgarnesi, 2008
# Útvarpsleikhúsið, 2008
# Þórbergssetur á Hala í Suðursveit, 2009 ( )
# Baggalútur (www.baggalutur.is), 2009
# Möguleikhúsið 2010
# Hljómsveitin Hjálmar 2010
# Hljómsveitin Stuðmenn, 2011
# Þjóðlagasetur sr. Bjarna Þorsteinssonar á Siglufirði, 2012
# Máltæknisetur 2013 ( arnastofnun.is/is/maltaeknisetur )
# Ljóðaslamm Borgarbókasafns 2013 (www.borgarbokasafn.is)
# Vefnámskeiðið Icelandic Online 2014
# Lestrarhátíð í Bókmenntaborg 2014
# Bubbi Morthens tónlistarmaður 2015
# Ævar vísindamaður (Ævar Þór Benediktsson) 2016
# Gunnar Helgason, rithöfundur, 2017
# Verkefnið Skáld í skólum, 2018
# Reykjavíkurdætur, 2019
# Félag ljóðaunnenda á Austurlandi, 2020
# Vera Illugadóttir, dagskrárgerðarkona, 2021
# Tungumálatöfrar, Ísafirði, 2022
# Menningin gefur samstarfsverkefni Ós Pressunnar, Borgarbókasafnsins og Bókmenntaborgarinnar Reykjavíkur, 2023
# 2024
# Samtökin ‘78 fyrir nýyrðasmíð og baráttu fyrir tilvistarrétti hinsegin fólks innan tungumálsins, 2025