open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vampírubaninn Buffy (1. þáttaröð)

**Fyrsta þáttaröð** bandaríska gamanþáttarins ***[[Vampírubaninn Buffy|Vampírubanans Buffy]]*** fór af stað þann 10. mars 1997 og kláraðist 2. maí 1997. Þættirnir voru 12 og hver þáttur var að meðaltali 42 mínútur að lengd.

## Söguþráður
Í fyrstu þáttaröðinni flytur  Buffy með móður sinni Joyce frá Los Angeles til smábæjarins Sunnydale í Kaliforníu út af skólavandamálum (Buffy brenndi niður íþróttahöllina til að drepa vampírur). Hún heldur áfram með seinni hluta annars árs síns í Sunnydale. Hún kynnist vinsælu stelpunni Cordelia Chase, en vingast frekar við tölvunördinn Willow Rosenberg og lúðann Xander Harris. Buffy væntist til þess að geta gleymt vampírum og vampírubanakjaftæðinu en allt verður fyrir ekki þegar að nýi bókasafnsvörðurinn er nýi Vörðurinn hennar, Rupert Giles. Giles reynir að fá Buffy til að sætti sig við hlutskipti sín sem vampírubani svo hún geti barist við illu vampíruna sem kallast Meistarinn (Mark Metcalf). Willow og Xander komast að leyndarmáli Buffy og þau hjálpa henni mörgum sinnum að drepa vampírur og saman mynda þau Skúbí-gengið (þess má geta að Sarah Michelle Gellar lék Daphne í Scooby Doo-myndunum). Cordelia reynir hvað sem hún getur til að niðurlægja Buffy þar til Buffy bjargar henni og hún kemst líka að leyndarmálinu. Buffy kynnist svo Angel, dularfullri góðri vampíru sem veitir henni mikilvægar upplýsingar til að berjast við Meistarann og verður hún líka ástfangin af honum. Í ljós kemur að Angel var áður hrottafulla vampíran Angelus (þýð. þessi með andlit engilsins) sem varð fyrir bölvun sígauna sem fól í sér að hann fengi sálina sína aftur og eftir það byrjaði hann að fyrirlita sjálfan sig og aðrar vampírur. Giles kynnist tölvukennaranum Jenny Calendar (Robia LaMorte) og verða þau ástfangin hvort af öðru.

Giles kemst að því að Meistarinn er að reyna að opna Vítismunninn (Hellmouth) sem Sunnydale er byggður á. Vítismunnurinn er samleitnipunktur dulrænna afla og orku. Orkan frá Vítismunninum gerir Meistaranum kleift að ná yfir heiminn. Stóráætlun Meistarins í því verki kemur í ljós í þættinum "Never Kill a Boy on the First Date", þar sem hann fær til hliðar sér þann Smurða (The Anointed One), sem er reyndar bara smákrakki (Andrew J. Ferchland) og samkvæmt fornum spádómi vampíra mun hann leiða vampírubanans í bæli Meistarans og mun Meistarinn drepa hana. Allt þetta rætist í lokaþætti fyrstu þáttaraðarinnar "Prophecy Girl", þar sem Meistarinn drepur Buffy eftir að hinn Smurði leiddi Buffy í bælið hans, en Xander fær Angel til leiða sig í bæli Meistarans og lífgar hann Buffy við með öndunaraðferðinni þar sem Buffy drukknaði. Meistarinn og vampíruherinn hans fara í áttina að skólanum vegna þess að Vítismunnurinn er akkúrat undir bóksafninu. Buffy drepur Meistarann og einungis beinin hans verða eftir. Eftir það fara Buffy og vinir hennar (og Cordelia) á vorlokaballið.

## Þættir
Vampírubaninn Buffy (5. þáttaröð)

**Fimmta þáttaröð** bandaríska gamanþáttarins ***[[Vampírubaninn Buffy]]*** fór af stað þann 26. september 2000 og kláraðist 22. maí 2001. Þættirnir voru 22 og hver þáttur var að meðaltali 42 mínútur að lengd.

## Þættir
Vampírubaninn Buffy (6. þáttaröð)

**Sjötta þáttaröð** bandaríska gamanþáttarins ***[[Vampírubaninn Buffy|Vampírubanans Buffy]]*** fór af stað þann 2. október 2001 og kláraðist 21. maí 2002. Þættirnir voru 22 og hver þáttur var að meðaltali 42 mínútur að lengd.

## Þættir
Gliese 667 B

**Gliese 667 B** er næsta sólin í sólkerfinu Gliese 667. Hún er af tegundinni appelsínugulur dvergur.

Gliese 667 A og Gliese 667 B eru mjög líkar og mætti kalla þær tvíburastjörnur enda eru þær næstum því af sömu stærð. Gliese 667 B snýst um Gliese 667 C á 42 árum. Sólin er í stjörnumerkinu Sporðdrekanum.
Gliese 581 b

**Gliese 581 b** er stærsta fjarreikistjarna Gliese 581-sólkerfisins og sú önnur í röðinni. Hún er svipað stór og Neptúnus þó hún sé talsvert heitari.

Hún var uppgötvuð 30. nóvember 2005, fyrst af öllum plánetum í Gliese-sólkerfi. Gliese 581 b snýst um Gliese 581 á fimm dögum og er hún í um átta milljóna km fjarlægð (Merkúr er í 58 milljón km). Plánetan er þó ekki svo heit þó hún sé nær sólu því Gliese 581 er fjórum sinnum minni en sólin og kaldari. Plánetan er gashnöttur.
Lilja Mósesdóttir

**Lilja Mósesdóttir** (fædd 11. nóvember 1961) er íslenskur hagfræðingur og fyrrum alþingismaður. 

## Menntun
Lilja er með BBA gráðu í viðskiptafræði (1984) frá Iowaháskóla í Bandaríkjunum, M.A. gráðu í þróunarhagfræði (1988) frá Sussexháskóla í Brighton, Bretlandi 198 og doktorsgráðu (Dr. phil.) í hagfræði (1999) frá University of Manchester Institute of Science and Technology (UMIST) Management School.

## Starfsferill
Lilja starfaði sem kennari við Verslunarskóla Íslands árið 1985-1986. Hagfræðingur hjá ASÍ 1988-1989. Lektor við HA 1989-1991. Ráðgjafi og námskeiðakennari hjá Iðntæknistofnun Íslands 1992-1993. Verkefnaráðin ráðgjafi atvinnu- og félagsmálaráðherra grænlensku heimastjórnarinnar 1995-1997. Verkefnaráðin sérfræðingur í sérfræðingahópi ESB 1997-1999. Kennari og sérfræðingur við Tækniháskólann í Luleå, Svíþjóð, 1999-2000. Dósent við Háskólann í Reykjavík 2000-2002. Prófessor við Háskólann á Bifröst 2003-2007. Verkefnaráðin sérfræðingur í sérfræðingahópum ESB 2004-2009. Hagfræðingur hjá HÍ frá 2008.

## Ferill í stjórnmálum
Lilja tók fyrst þátt í stjórnmálum í kjölfar bankahrunsins haustið 2008, en hún bauð sig fram í prófkjöri Vinstrihreyfingarinnar græns framboðs 7. mars 2009 fyrir kosningarnar vorið 2009. Lilja lenti í þriðja sæti á framboðslista flokksins í Reykjavík. Hún sat á Alþingi sem sjötti þingmaður Reykavíkurkjördæmis suður. 21. mars 2011 sagði hún sig úr þingflokki Vinstri grænna. 

Nýr stjórnmálaflokkur undir formennsku Lilju var kynntur í Iðnó 7. febrúar 2012, en hann hlaut nafnið Samstaða - flokkur lýðræðis og velferðar. 22. desember 2012 tilkynnti svo Lilja að hún myndi ekki sækjast eftir endurkjöri í alþingiskosningunum vorið 2013 og því myndi hún ekki leiða lista Samstöðu.

## Heimildir


## Útgáfuefni

### Bækur og bókarkaflar

* Lilja Mósesdóttir (2001) The Interplay Between Gender, Markets and the State in Sweden, Germany and the United States, London: Ashgate, 242 bls.
* Pertti Koistinen, Lilja Mósesdóttir, Amparo Serrano-Pascua (eds.) (2009) Emerging Systems of Work and Welfare, Tampere University
* Mósesdóttir, Lilja, Chantal Remery and Amparo Serrano Pascual eds. (2006) Moving Europe towards the Knowledge Based Society and Gender Equality: Policies and Performances, Brussels: ETUI
* Magnusson, Lars, Lilja Mósesdóttir and Amparo Serrano Pascual eds. (2003) Equal Pay and Gender Mainstreaming in the European Employment Strategy, Brussels: European Trade Union Institute
* Mósesdóttir, Lilja, Andrea G. Dofradóttir, Thorgerdur Einarsdóttir, Kristjana Stella Blöndal, Einar Mar Thórdarson and Sigurbjörg Ásgeirsdóttir (2006) Evaluating Equal Pay in the Nordic Countries, Reykjavík: Project Group for Equal Pay

### Ýmsar greinar

* Ríkið kjölfestufjárfestir í bankakerfinu birt á smugan.is 19. nóvember 2009
* Skipting byrðanna  birt á smugan.is 15. apríl 2009
* Þegar ekkert er eins og áður birt á smugan.is 10. janúar 2009 
* Frjáls viðskipti ofar félagslegum markmiðum birt á smugan.is 19. nóvember 2008
Ingibjörg Eiríksdóttir af Svíþjóð

**Ingibjörg Eiríksdóttir** (um 1212 – um 1254) var sænsk konungsdóttir og síðar jarls- og ríkisstjórafrú í Svíþjóð og móðir tveggja sænskra konunga.

Ingibjörg var dóttir Eiríks Knútssonar Svíakonungs og Ríkissu Valdimarsdóttur af Danmörku, dóttur Valdimars mikla. Eiríkur, yngri bróðir hennar, sem fæddur var eftir lát föður þeirra 1216, varð konungur Svíþjóðar eftir lát Jóhanns Sörkvissonar 1222, var svo settur af 1229 en varð aftur konungur 1234. Ingibjörg fylgdi móður sinni og bróður í útlegð til Danmerkur 1216 og aftur með bróður sínum 1229 og ólst þar upp að miklu leyti hjá ættingjum móður sinnar. 

Eiríkur varð konungur öðru sinni 1234 eftir lát Knúts langa og naut til þess meðal annars stuðnings hinnar valdamiklu Bjälbo-ættar. Líklega hefur sá stuðningur átt þátt í því að Birgir Magnússon af Bjälbo-ætt varð hlutskarpastur margra biðla Ingibjargar konungssystur og gengu þau í hjónaband skömmu síðar. Þau eignuðust fjölda barna, þar á meðal Valdimar og Magnús, sem urðu konungar Svíþjóðar og Ríkissu, sem giftist Hákoni unga, syni og meðkonungi Hákonar gamla Noregskonungs.

Vegur Birgis óx mjög eftir að hann varð mágur konungsins. Hann var gerður að jarli og varð brátt einn valdamesti maður ríkisins. Eiríkur eignaðist engin börn með konu sinni og þegar hann lést 1250 var elsti systursonur hans, Valdimar Birgisson, valinn konungur. Birgir jarl var gerður að ríkisstjóra þar til Valdimar yrði fullvalda en stýrði landinu í raun allt þar til hann lést 1275. Sem konungsmóðir og ríkisstjórafrú var Ingibjörg því tignasta kona landsins og ígildi drottningar í fáein ár en hún dó um eða upp úr 1254, líklega af barnsförum þótt komin væri á fimmtugsaldur.

## Heimildir
* 
*
Katrín Súnadóttir

**Katrín Súnadóttir** (um 1215 – 1251/1253) var sænsk hefðarkona og drottning Svíþjóðar frá 1244 til 1250, þegar maður hennar, Eiríkur konungur, lést. Síðustu árin var hún í Guðheimsklaustri og var ef til vill abbadís þar.

Katrín var dóttir Súna Fólkasonar og Helenu, dóttur Sörkvis yngri Karlssonar Svíakonungs og systur Jóhanns Sörkvissonar. Súni faðir hennar var lögsögumaður Vesturgauta og er nefndur jarl í sumum heimildum. Hann var af Bjälbo-ætt. Hjónabandi Katrínar og Eiríks konungs mun hafa verið ætlað að styrkja Eirík í sessi með því að tengja hann við Sörkvisætt en Eiríksætt og Sörkvisætt höfðu lengi tekist á um völd í Svíþjóð og skipst á um konungstitilinn hvað eftir annað. Katrín, sem átti enga bræður, aðeins eina systur, er sögð hafa fengið ógrynni fjár í heimanmund, allt að því „hálft kóngsríkið“.

Þau Katrín og Eiríkur virðast ekki hafa átt börn, að minnsta kosti engin sem lifðu föður sinn því að við lát Eiríks 2. febrúar 1250 erfði Ingibjörg systir hans auðævi hans en Valdimar Birgisson sonur hennar varð konungur. Katrín gaf Guðheimsklaustri stórfé og gekk sjálf í klaustur þar. Klausturvistin hefur þó ekki verið ýkja löng því vitað er að hún var dáin í febrúar 1253.

## Heimildir
* 
*
Ingigerður Birgisdóttir

**Ingigerður Birgisdóttir** (um 1180 – eftir 1210) var sænsk hefðarkona á 13. öld og drottning Svíþjóðar frá 1200 þar til manni hennar, Sörkvi yngri, var steypt af stóli árið 1208.

Ingigerður var af Bjälbo-ætt, dóttir Birgis jarls Brosa og konu hans Brígiðu Haraldsdóttur, sem var dóttir Haraldar gilla Noregskonungs og hafði áður verið gift Magnúsi Hinrikssyni Svíakonungi. Ingigerður giftist Sörkvi konungi árið 1200 eftir að Benedikta Ebbadóttir, fyrri kona hans, lést. Faðir hennar var annar valdamesti maður Svíþjóðar en þegar hann lést 1202 lýsti gerði Sörkvir konungur ársgamlan son þeirra Ingigerðar, Jóhann, að jarli í hans stað og lýsti hann höfuð Bjälbo-ættar.

Árið 1204 kom til deilna milli konungsins og ættingja Ingigerðar og eftir að þrír synir Knúts Eiríkssonar Svíakonungs féllu í bardaga við menn Sörkvis konungs í orrustunni við Älgarås varð fullkominn fjandskapur þar á milli. Ingigerður reyndi að sætta mann sinn og ætt sína en það tókst ekki. Sörkvi var steypt af stóli 1208 og árið 1210 féll hann í orrustunni við Gestilren, þegar hann reyndi að ná völdum að nýju.

Ekkert er vitað um ævi Ingigerðar eftir það og óvíst er hvenær hún dó þótt ártalið 1230 hafi verið nefnt. Jóhann sonur hennar varð konungur 1216 en hann dó 1222. 

## Heimildir
* 
*
Smallville (9. þáttaröð)

**[[Smallville]]** er bandarísk ofurhetju-dramaþáttaröð. Sýningar á 9. þáttaröðinni hófust þann 25. september 2009 og lauk 14. maí 2010. Þættirnir voru 22 og er hver þeirra um 42 mín. að lengd. Todd Slavkin og Darren Swimmer hættu að vinna að þáttunum og eftir sátu Brian Peterson og Kelly Souders sem þáttstjórnendur. Tom Welling, aðalleikari þáttana, varð gerður að framleiðanda frá og með þessari þáttaröð. Justin Hartley var einn höfundana að þættinum Sacrifice.

## Aðalleikarar
* Tom Welling sem Clark Kent/The Blur
* Allison Mack sem Chloe Sullivan/Watchtower
* Erica Durance sem Lois Lane
* Cassidy Freeman sem Tess Mercer
* Callum Blue sem Zod majór/hershöfðingi
* Justin Hartley sem Oliver Queen/Green Arrow

## Gestaleikarar
* Alessandro Juliani sem Emil Hamilton læknir
* Phil Morris sem J'onn J'onzz/The Martian Manhunter/John Jones rannsóknarlögreglumaður
* Terence Stamp sem rödd Jor-Els
* Sharon Taylor sem Faora
* Monique Ganderton sem Alia
* Adrian Holmes sem Basqat
* Crystal Lowe sem Vala
* Ryan McDonnel sem Stuart Campbell
* Pam Grier sem Amanda Waller
* Julian Sands sem Jor-El
* David Gallagher sem Zan
* Allison Scagliotti sem Jayna 
* Brian Austin Green sem John Corben/Metallo
* Michael Shanks sem Carter Hall/Hawkman
* Brent Strait sem Kent Nelson/Dr. Fate
* Brittney Irvin sem Courtney Witmore/Stargirl
* Jim Shield sem Sylvester Pemberton/Star-Spangled Kid
* Ken Lawson sem Wesley Dodds/The Sandman
* Wesley Macinnes sem Icicle
* Chris Gauthier sem Winslow Schott/The Toyman
* Steph Song sem Victoria Sinclair/Roulette
* Elise Gatien sem Mia Dearden
* Serinda Swan sem Zatanna Zatara
* Annette O'Toole sem Martha Kent/Red Queen
* Michael McKean sem Perry White
* Lee Thompson Young sem Cyborg
* Alaina Huffman sem Black Canary
* Evan C. Schulte sem Jeff Hage
* Hundurinn Bud sem Shelby

## Þættir
Pétur Jónsson

**Pétur Jónsson** (2. ágúst 1856 – 25. apríl 1908) blikksmiður frá Skógarkoti var iðnrekandi og íþróttafrömuður í Reykjavík.

## Ævi og störf
Pétur fæddist í Skógarkoti Þingvallasveit. Móðir hans Kristín Eyvindsdóttir (13. mars 1813 – 22. ágúst 1868). - faðir hans Jón Kristjánsson (5. október 1811 – 31. maí 1895),var bóndi og hreppstjóri Skógarkoti.
 
Pétur var kvæntur Önnu Kristjönu Bjarnadóttir (3. apríl 1853 – 16. nóvember 1937) frá Bjarnabæ í Hafnarfirði.
Synir þeirra voru Jón Bjarni Pétursson (25. apríl 1885 – 28. febrúar 1956) forstjóri og Kristinn Pétursson(16. febrúar 1889 – 5. maí 1965) blikksmiður.

Pétur lærði blikksmíði og niðursuðu hjá Hafliða Guðmundssyni á Siglufirði. Árið 1883 stofnaði hann fyrstu blikksmiðjunna í Reykjavík, Blikksmiðju Péturs Jónssonar að Vesturgötu 22 á 15 fermetra gólfrými. Þegar Pétur lést árið 1908 tóku synir hans við rekstrinum og hlaut smiðjan þá nafnið Blikksmiðja J.B.Péturssonar. 
Pétur var mikill áhugamaður um íþróttamál og var hann annar af aðalstofnendum Glímufélagsins Ármanns 1888..

## Tilvísanir
Benedikta Ebbadóttir

**Benedikta Ebbadóttir** (fædd milli 1165 og 1170, dáin 1199 eða 1200), einnig nefnd **Bengta** í Svíþjóð, var dönsk hefðarkona á 12. öld og drottning Svíþjóðar frá 1196 til dauðadags.

Benedikta var líklega dóttir danska höfðingjans Ebba Súnasonar Hvide. Hún giftist Sörkvi yngri Karlssyni um eða upp úr 1185 og þegar hann varð konungur Svíþjóðar eftir lát Knúts konungs Eiríkssonar árið 1196 varð hún drottning. Um sama leyti kom föðurbróðir hennar, Andrés Súnason prestur, til Svíþjóðar frá Frakklandi og varð annar helsti kirkjuhöfðingi landsins undir Absalon erkibiskupi, sem raunar var einnig frændi Benediktu drottningar. Hún er sögð hafa verið mjög trúhneigð og studdi kirkjuna í valdabaráttu hennar gegn konungsvaldinu.

Benedikta drottning dó árið 1199 eða 1200. Eini sonur þeirra Sörkvis, Karl, dó á undan móður sinni en hún skildi eftir sig tvær eða þrjár dætur. Ein þeirra var Helena, móðir Katrínar Súnadóttur Svíadrottningar, konu Eiríks hins smámælta og halta.

## Heimildir
* 
*
Brígiða Haraldsdóttir

**Brígiða Haraldsdóttir** (eftir 1130 – 1209), einnig nefnd **Birgitta**, var norsk konungsdóttir sem var drottning Svíþjóðar skamma hríð, 1160-1161, og einnig gift tveimur sænskum jörlum.

Brígiða var óskilgetin dóttir Haraldar gilla Noregskonungs en móðir hennar er óþekkt þótt þess hafi verið getið til að það kunni að hafa verið Þóra Guttormsdóttir, sem lengi var frilla Haraldar, og hefur Brígiða þá verið alsystir Sigurðar munns. Sagnir herma að hún hafi fyrst verið gift Inga konungi yngri en talið er útilokað að svo hafi verið; fyrsti maður hennar hefur líklega verið sænski jarlinn Karl Súnason (Sónason), sem hefur þá dáið eftir skammvinnt hjónaband. 

Brígiða giftist þá danska prinsinum Magnúsi Hinrikssyni, sem var afkomandi Sveins Ástríðarsonar Danakonungs, en móðir Magnúsar var Ingiríður Rögnvaldsdóttir af Svíþjóð, sem hafði verið gift Haraldi gilla og var því stjúpmóðir Brígiðu. Magnús gerði tilkall til sænsku krúnunnar árið 1160 eftir morðið á Eiríki helga (ártöl og fleira er þó mjög á reiki á þessu tímabili sænskrar sögu) og telst hafa verið konungur yfir hluta Svíþjóðar í eitt ár en árið 1161 féll hann í bardaga við Karl Sörkvisson, sem þá varð konungur.

Brígiða giftist síðan öðrum sænskum jarli, Birgi Brosa af Bjälbo-ætt, einum valdamesta manni Svíþjóðar um langt skeið. Þegar Eysteinn meyla, sem kvaðst vera sonur Haraldar gilla og því bróðursonur Brígiðu, gerði tilkall til norsku krúnunnar 1174 leitaði hann stuðnings hjá Brígiðu og Birgi og fékk hann. Tveimur árum seinna leitaði Sverrir Sigurðsson einnig til þeirra eftir stuðningi. Þau vísuðu honum í fyrstu frá sér en ráðlögðu svo birkibeinum að fylgja Sverri sem konungsefni. Filippus, sonur þeirra, gekk líka í þjónustu Sverris og varð jarl hans.

Magnús dó árið 1202 og Brígiða eyddi síðustu æviárunum í Riseberga-klaustri. Ekki er vitað til þess að hún hafi átt börn með fyrri mönnum sínum en þau Birgir eignuðust mörg börn saman, þar á meðal Ingigerði, konu Sörkvis yngri Svíakonungs, Filippus jarl, Knút jarl, sem féll í orrustunni við Lena 1208, og Fólka jarl, sem féll í orrustunni við Gestilren 1210.

## Heimildir
* 
*
Ríkissa Valdimarsdóttir

**Ríkissa Valdimarsdóttir** (1190 – 1220) eða **Ríkissa af Danmörku** var dönsk konungsdóttir og drottning Svíþjóðar frá 1210 til 1216. 

Ríkissa var dóttir Valdimars mikla Knútssonar Danakonungs og Soffíu af Minsk. Hún hét eftir móðurömmu sinni, Ríkissu af Póllandi. Þegar Eiríkur Knútsson Svíakonungur taldi sig fastan í sessi eftir að hafa fellt fyrirrennara sinn, Sörkvi yngri Karlsson, í orrustu 1210, vildi hann byggja upp friðsamleg og góð samskipti við Danmörku, sem áður hafði stutt Sörkvisætt í átökunum við Eiríksætt. Því bað hann um hönd Ríkissu, systur Valdimars sigursæla, sem þá hafði tekið við ríkjum í Danmörku.

Sagnir herma að þegar Ríkissa kom til Svíþjóðar hafi það komið henni mjög á óvart að henni var ætlað að sitja hest en ekki ferðast með vagni eins og hún var vön í hinni flötu Danmörku en hirðmeyjar hennar ráðlögðu henni að taka upp siði hins nýja heimalands síns en reyna ekki að innleiða danska siði.

Þegar Eiríkur dó 1216 áttu þau eingöngu dætur á lífi en Ríkissa var þunguð og nokkrum mánuðum síðar eignaðist hún son sem nefndur var Eiríkur. Þá hafði Jóhann Sörkvisson þegar verið kjörinn konungur og Ríkissa og börn hennar hröktust í útlegð til Danmerkur. Þar dó Ríkissa 1220 en tveimur árum síðar var Eiríkur sonur hennar tekinn til konungs í Svíþjóð eftir lát Jóhanns. 

Dætur Ríkissu og Eiríks sem upp komust voru þær Soffía, sem giftist Hinrik 3. af Mecklenburg, og Ingibjörg, sem giftist Birgi jarli, ríkisstjóra Svíþjóðar, og var móðir Svíakonunganna Valdimars Birgissonar og Magnúsar hlöðuláss.

## Heimildir
* 
*
Öfugmælavísa

**Öfugmælavísa** er ein gerð lausavísna sem segir öfugt frá því sem gengur og gerist í heiminum, það er að öllu er lýst þveröfugt við raunveruleikann (t.d. myrkur kallað bjart, steinn mjúkur o.s.frv.). Öfugmælavísur eru oftast kveðnar í hálfkæringi, en stundum einnig með broddi. 

## Dæmi um öfugmælavísur
:Fiskurinn hefur fögur hljóð,
:finnst hann oft á heiðum.
:Ærnar renna eina slóð
:eftir sjónum breiðum.
::Oft eignuð Bjarna Jónssyni Borgfirðingaskáldi. 
Fleiri dæmi:

* Á eld er best að ausa snjó
* Berin gróa best við dý
* Blindur dæmir best um lit
* Íslendingar Davíð dá
* Séð hef ég köttinn syngja í bók
* Steypireyðurin stakk með pál
David Schweickart

**David Schweickart** (f. 1942) er bandarískur stærðfræðingur, heimspekingur og róttækur þjóðfélagsrýnir. Schweickart er með doktorsgráðu í stærðfræði frá Virginíuháskóla og doktorsgráðu í heimspeki frá Ríkisháskóla Ohio. Hann hefur kennt við Loyolaháskóla í Chicago síðan 1975 þar sem hann er prófessor í heimspeki.

## Þekktustu rit
Þekktasta, og um leið nýjasta rit Schweickart er *After Capitalism* (2002) sem er að miklu leyti bætt og endurskrifuð útgáfa tveggja eldri bóka hans sem vöktu mikla athygli, *Against Capitalism* (1993) og *Capitalism or Workers' Control: An Ethical and Economic Appraisal* (1980). Að auki hefur Scweickart skrifað mikinn fjölda greina, bæði í fræðirit og óritrýnd rit, auk fjölmargra kafla í fræðiritum. Bækur Schweickart hafa meðal annars verið þýddar á kínversku og spænsku.

## Hugmyndir Schweickart
Schweickart er þekktastur fyrir gagnrýna greiningu sína á kapítalisma og kapítalísku þjóðskipulagi. Schweickart hefur hafnað því sem hann telur algengustu réttlætinguna fyrir kapítalisma, nefnilega að hann sé í raun óumflýjanlegur því það sé einfaldlega ekki hægt að hugsa sér annað þjóðfélagskerfi sem geti virkað jafn vel. Þess í stað vill hann meina að til sé valkostur við kapítalisma sem hann heldur fram að sé ekki einasta réttlátari og sanngjarnari, heldur mun hagkvæmari. 

Helsta gagnrýni Schweickart á kapítalískt þjóskipulag er að það sói verðmætum og auðlindum, bæði náttúruauðlindum og hráefnum, en ekki síður mannauð. Í þessu sambandi bendir hann meðal annars á atvinnuleysi og auglýsingar. Hann hafnar því þeim rökum að kapítalisminn geti ráðstafað framleiðsluþáttum á hagkvæmasta máta. Þá vísar hann því á bug að kapítalískt samfélag tryggi jöfnuð, og bendir á að tekjumisskipting hefur farið hratt vaxandi á undanförnum áratugum. Loks hafnar hann fullyrðingum um að kapítalismi og lýðræði séu með einhverjum hætti tengd. 

Hugmynd Schweickart er að starfsmennirnir eða verkamennirnir taki sjálfir yfir stjórn vinnustaða og verksmiðja. Markaðslögmál framboðs og eftirspurnar myndu áfram gilda á markaði fyrir vörur og þjónustu, en fjárfestingum væri að stórum hluta stýrt af hinu opinbera sem hefði til þess fjárfestingarsjóði sem væru fjármagnaðir með skattheimtu. Fyrirmyndir þessarar samfélagsmyndar sækir Schweickart í hugmyndir um framleiðendasamvinnu, sérstaklega Mondragon-samvinnuhreyfinguna á Spáni, í japanskan kapítalisma eftirstríðsáranna og að lokum í tilraunir með útfærslur á sósíalísku skipulagi í Júgoslavíu á eftirstríðsárunum.

Ein helsta gagnrýnin á hugmyndir Schweickarts er að þær gera ráð fyrir því að verkamenn og alþýða fólks sé félagslega meðvitaðari og hegði sér með rökréttari hætti en sagan hefur sýnt að réttlætanlegt sé að gera sér vonir um.

## Tenglar
* Heimasíða Schweickart hjá Loyolaháskóla 
* Nettímarit helgað umræðu um róttækar hugmyndir um þjóðfélagsbreytingar, þar sem hugmyndir Schweickart hafa fengið hátt undir höfði.
Rosalia mey

**Rosalia mey** er verndardýrlingur í heimaborg sinni, Palermo á Sikiley. Hún var góðrar ættar, fékk ung löngun til að helga sig kristinni trú og gerðist einsetukona, ef til vill nunna af reglu heilags Basilíusar. Helgisaga greinir, að tveir englar hafi fylgt henni að helli uppi á Monte Pellegrino, og þar hafi hún sest að en dáið 4. september 1165. Sums staðar er ártalið haft 1166.

Árið 1624 geysaði drepsótt í Palermo, og þá á Rosalia að hafa birst veikri konu, sagt henni frá hellinum og ráðlagt að sækja líkamsleifar sínar og bera þær í helgigöngu inn í Palermo. Það var gert, og drepsóttin rénaði. Urbanus páfi VIII. lýsti árið 1630 yfir helgi þessarar meyjar. Messudagar hennar eru 15. júlí og 4. september.

## Heimildir
*Borrelli, Antonio @ Santi, beati e testimoni: ''Santa Rosalia Vergine, eremita di Palermo''. Skoðað 4. september 2010.
*Odden, séra Per Einar @ Den Katolske Kirke i Norge: ''Den hellige Rosalia av Palermo''. Skoðað 4. september 2010.
*Wikimedia Commons hefur efni um heilaga Rosaliu.
Eldborgargil

**Eldborgargil** er nyrsti hluti skíðasvæðisins í Bláfjöllum. Þar eru nú starfræktar fjórar skíðalyftur sem allar heita eftir persónum í Tinna-bókunum.

Skíðadeild Knattspyrnufélagsins Fram, sem stofnuð var árið 1972, hefur frá upphafi haft höfuðstöðvar sínar í Eldborgargili. Þar reisti deildin lítið hús árið 1976, en árið 1989 var skíðaskálinn Eldborg tekinn í notkun.
Ingibjörg af Kænugarði

**Ingibjörg af Kænugarði** (d. eftir 1137) eða **Engilborg** var rússnesk furstadóttir á 12. öld, sem giftist Knúti lávarði Danaprinsi. Hún var móðir Valdimars mikla Danakonungs.

Ingibjörg var dóttir Mstislavs 1. fursta af Kænugarði og Kristínar Ingadóttur af Svíþjóð. Hún giftist Knúti, hertoga af Suður-Jótlandi og syni Eiríks góða Danakonungs, um 1116 fyrir tilstilli móðursystur sinnar, Margrétar friðkollu Danadrottningar. Í Knýtlinga sögu segir svo frá bónorðinu og brúðkaupi þeirra: 

„Síðan átti konungr tal við dóttur sína Engilborg ok við annat ráðuneyti sitt ok tjáði þetta mál fyrir þeim. Allir fýstu þessa ráðs, ok þótti þetta vel efnat, ok var þat ráð gört með samþykki Engilborgar, konungs dóttur, at hana skyldi gipta Knúti lávarði, ok fór Viðgautr til Danmerkr með þessum erendum ok fann Knút lávarð ok sagði honum frá sínum ferðum. Hertoginn þakkaði honum sitt starf. Eptir þetta efnaði Knútr lávarðr til brúðlaups síns, en Haraldr sendi Engilborg, dóttur sína, austan ór Hólmgarði at nefndri stundu með fríðu föruneyti. En er hon kom til Danmerk, tók hertoginn vel við henni ok þar með öll alþýða; síðan gerði hann brúðlaup sitt með miklum sóma. Þau áttu nökkur börn, þau er enn munu síðar nefnd vera.“

Þau eignuðust saman þrjár dætur. Um áramótin 1130-1131 átti hún enn von á barni. Knútur maður hennar var þá boðinn í heimsókn til frænda síns, Magnúsar sterka, sem var sonur Níelsar konungs, föðurbróður Knúts. Ingibjörg reyndi að fá mann sinn ofan af því að fara en tókst það ekki og þann 7. janúar var Knútur myrtur af mönnum Magnúsar. Sjö dögum síðar fæddi Ingibjörg son og nefndi hann Valdimar eftir afa sínum, Vladimir stórfursta af Kænugarði.

Ingibjörg kom seinast við heimildir árið 1137, þegar sumir vildu taka Valdimar son hennar til konungs á þingi í Ringsted eftir drápið á Eiríki eimuna. Ingibjörg neitaði, vildi ekki að sonur hennar yrði barnakonungur sem stýrt yrði af aðalsmönnum. Ekkert er vitað hvað um hana varð eftir það. Hennar var ekki getið þegar Valdimar fékk föður sinn tekinn í helgra manna tölu 1169 og hún er ekki grafin við hlið hans. Þess hefur verið getið til að hún hafi horfið aftur heim til Rússlands og Valdimar hafi ef til vill alist þar upp að hluta.

Ein dætra Ingibjargar var Kristín, sem var skamma hríð drottning Noregs, kona Magnúsar blinda Noregskonungs.

## Heimildir
* 
*
Samtök lánþega

**Samtök lánþega** voru stofnuð 2009, og eru ein þeirra grasrótarsamtaka sem stofnuð voru í kjölfar bankahrunsins 2008. Markmið samtakanna er að berjast fyrir hagsmunum lánþega og aðstoða þá við að takast á við þær byrðar heimili landsins tóku á sig í formi hærri lána vegna hruns fjármálakerfisins og gjaldmiðilsins í kjölfar bankahrunsins.

Markmiði sínu ætla samtökin að ná með því að beita fjármálastofnanir þrýstingi, meðal annars með því að hvetja fólk til aðgerða gegn fjármálastofnunum í formi greiðslufalls og jafnframt með fjöldaþátttöku í hópmálsókn. Samtökin leggja áherslu á samstöðu félagsmanna og að allir þeir sem standi að aðgerðum geri það af fúsum og frjálsum vilja. 

Samtök lánþega urðu árið 2013 upphafið að stofnun Procura sem Guðmundur Andri stofnaði. 

Stofnandi samtakanna er Guðmundur Andri Skúlason.

## Tenglar
* Heimasíða Samtaka lánþega 
*Heimasíða Procura
Guðmundur Andri Skúlason

**Guðmundur Andri Bergmann, (Gandri)**  (fæddur 1971) er íslenskur aðgerðarsinni og stofnandi Samtaka lánþega árið 2009. Guðmundur Andri var talsmaður samtakanna alla tíð. Árið 2013 stofnaði Guðmundur Andri Procura. Guðmundur Andri er menntaður vélstjóri frá Vélskóla Íslands og rekstrarfræðingur frá Háskólanum á Bifröst og með MBA gráðu frá Háskólanum í Reykjavík. 

Guðmundur Andri sat í stjórn Borgarahreyfingarinnar og fyrir Alþingiskosningarnar 2009 var hann í framboði til Alþingis í Norðvesturkjördæmi og skipaði 3. sæti listans.

## Tenglar
* Heimasíða Samtaka lánþega 
*Heimasíða Procura fasteignasala 

## Tilvísanir
Smallville (10. þáttaröð)

Smallville eru bandarískir ofurhetjudramaþættir. Sýningar á 10. þáttaröðunni hófust þann 24. september 2010 og lauk þeim þann 13. maí 2011 með tvöföldum lokaþætti. Justin Hartley leikstýrir þættinum "Dominion". Tvöhundraðasti þátturinn var sýndur þann 15 október og með 215. þættinum sló Smallville Guinnessmet Stargate-þáttana um lengstu vísindaskáldskaparþætti. 10. þáttaröðin er lokaþáttaröð Smallville-þáttana.

## Aðalleikarar
* Tom Welling sem Clark Kent/The Blur/Ofurmennið, Clark Luthor/Ultraman
* Erica Durance sem Lois Lane
* Cassidy Freeman sem Tess Mercer
* Justin Hartley sem Oliver Queen/Green Arrow
* Allison Mack sem Chloe Sullivan/Watchtower (Lazarus, Icarus, Collateral, Beacon, Masquerade, Fortune, Finale Part 1 og Finale Part 2)

## Gestaleikarar
* Michael Rosenbaum sem Lex Luthor
* John Glover sem Lionel Luthor (frá Earth 2)
* John Schneider sem Jonathan Kent
* Annette O'Toole sem Martha Kent
* Alessandro Juliani sem Emil Hamilton læknir
* Terence Stamp sem rödd Jor-Els
* Ted Whittall sem Rick Flag
* Keri Lynn Pratt sem Cat Grant 
* Lucas Grabeel sem Conner Kent/Alexander Luthor 
* Michael Shanks sem Carter Hall/Hawkman
* Alaina Huffman sem Dinah Lance/Black Canary
* Michael Hogan sem Slade Wilson/Deathstroke
* Christine Willes sem Granny Goodness
* Michael Daingerfield sem Gordon Godfrey
* Steve Byers sem Desaad
* Laura Vandervoort sem Kara Zor-El/Kara Kent
* Evan C. Schulte sem Jeff Hage
* Jakob Davies, Connor Stanhope sem Alexander Luthor (6 ára, 13 ára)
* Teri Hatcher sem Ella Lane
* Julian Sands sem Jor-El
* Helen Slater sem Lara-El
* James Marsters sem Braniac 5
* Callum Blue sem Zod hershöfðingi
* Michael Ironside sem Sam Lane hershöfðingi
* Peyton List sem Lucy Lane
* Alan Ritchson sem Arthur 'A.C.' Curry/Aquaman
* Elena Satine sem Mera
* Mackenzie Gray sem Lex Luthor klón
* Lindsay Hartley sem Mad Harriet
* Britt Irvin sem Courtney Whitmore/Stargirl
* Eric Martsolf sem Michael Jon Carter/Booster Gold
* Jaren Brandt Bartlett sem Jamie Reyes/Blue Beetle
* Chris Gauthier sem Toyman
* Jessica Parker Kennedy sem Bette Sans Souci/Plastique
* Bradly Stryker sem Deadshot
* Chad Donella sem Greg Arkin
* Hundurinn Bud sem Shelby

## Þættir
Tjarnargata

**Tjarnargata** liggur meðfram vestanverðri Reykjavíkurtjörn. Hún er ein elsta gata Reykjavíkur og hlaut núverandi nafn sitt um miðja nítjándu öld. Fjöldi sögufrægra húsa stendur við Tjarnargötu.

Tjarnargata á sér að öllum líkindum langa sögu sem troðningur eða vegarslóði frá bæjarhúsum gamla Reykjavíkurbæjarins einhvern spotta meðfram Tjörninni til suðurs.

Upp úr aldamótunum 1900 var ráðist í að leggja þokkalega götu fyrir neðan Tjarnarbakkann, sem þá var orðið vinsælt byggingarsvæði. Á næstu árum myndaðist samfelld húsaröð meðfram vestanverðri götunni allt til Skothúsvegar. Snemma var ákveðið að breikka götuna allverulega með landfyllingu út í Tjörnina.

Mörg húsa þeirra sem reist voru við Tjarnargötuna á fyrstu árum tuttugustu aldar voru reisuleg timburhús sem ættuð voru frá Noregi. Ýmsir af æðstu embættismönnum og athafnamönnum Reykjavíkur á þessum tíma bjuggu sér heimili við Tjarnargötuna. Við norðurenda götunnar er samfelld röð steinhúsa, meðal annars Tjarnarbíó sem upphaflega var reist sem íshús, og Gamla slökkvistöðin í Reykjavík.

## Málvenja
Í bók sinni *[[Skynsamleg orð og skætingur]]* skrifar Helgi Hálfdanarson grein um forsetningar og staðarnöfn og þar kemur fram að það sé málvenja að tala um að eitthvað sé „í Tjarnargötu“. Dæmi í dagblöðum styðja þessa venju. 

## Helstu byggingar
**Tjarnargata 12* var fullgerð árið 1913 og hýsti Slökkvistöð Reykjavíkur um tæprar hálfrar aldar skeið. Þar eru nú skrifstofur á vegum Reykjavíkurborgar.
* *[[Tjarnargata 20]]* var lengi höfuðstöðvar Sósíalistafélags Reykjavíkur. 
* *Tjarnargata 26* var reist árið 1908 af Jóni Helgasyni sem skipaður var biskup Íslands árið 1917.
* *Tjarnargata 32* er í daglegu tali nefnd Ráðherrabústaðurinn.  Upphaflegur eigandi þess var norskur hvalveiðiforstjóri sem sem reisti það að Sólbakka Önundarfirði. Síðar færði hann Hannesi Hafstein ráðherra húsið að gjöf, en það komst síðar í eigu ríkissjóðs og var um árabil embættisbústaður forsætisráðherra.

## Tilvísanir
Einhamar

**Einhamar** er klettur í Geirþjófsfirði sem frægur er úr Gísla sögu Súrssonar. Kletturinn stendur í sunnanverðri fjallshlíðinni í landi Langabotns og er nú allhár birkiskógur allt í kringum hann. Frásagan í Gísla sögu er mikil hetjufrásögn þó með öllu sé óvíst um sannleiksgildi né samræmi milli nafngifta sögusviðs og nútíma. Eftir að andstæðingar Gísla fundu fylgsni hans í skóginum á hann að hafa hlaupið upp á hamar nokkur sem nefndur er Einhamar. Klettur sá er nú er svo nefndur er allhár og þverhníptur að framanverðu en nokkuð flatur að ofan, enda varði Gísli sig þar frábærlega samkvæmt sögunni og varð átta manna bani áður enn hann féll sjálfur. Segir svo frá í sögunni: 
 

Samkvæmt sögunni var því Gísli dysjaður í urðinni undir Einhamri. Árið 1930 létu Arnfirðingar höggva þessa rúnaáletrun á Einhamar: „Minning um Gísla Súrsson óg
Auði konu hans. 1930". 

Tryggvi Magnússon listmálari hjó letrið í drekamunstri og innan í mynd af vopnum Gísla, sverði, öxi og skildi. 

## Tengt efni
Gísla saga Súrssonar

Geirþjófsfjörður

## Neðanmálsgreinar
Dómpápi

**Dómpápi** (fræðiheiti: *Pyrrhula pyrrhula*) er spörfugl af finkuætt. Hann er keilunefjaður með mjög stuttan og digran gogg og með rauða bringu. Dómpápinn er flækingur á Íslandi.

## Tilvísanir
Selvík (Skagafirði)

**Selvík** er vík á austanverðum Skaga, um 35 kílómetrum norðan við Sauðárkrók. Þar er besta lendingin Skagafjarðarmegin á Skaganum og þaðan var löngum nokkur útgerð. Á eyðibýlinu Selnesi, við víkina norðanverða, má sjá greinilegar rústir verbúða. Þarna munu líka erlendir kaupmenn hafa verslað fyrr á öldum eins og örnefnið Þýskaleiði bendir til.

Selvík varð löggiltur verslunarstaður 27. nóvember 1903 og höfðu kaupmenn á Sauðárkróki þar verslunarútibú um skeið og ráku þar einnig fiskverkun. Nú er smábátahöfn í Selvík og gert þaðan út á grásleppu.

Selvík kom við sögu á Sturlungaöld en þaðan sigldi floti Kolbeins unga áleiðis til Vestfjarða um Jónsmessu 1244 en mætti skipum Þórðar kakala á miðjum Húnaflóa og hófst þá Flóabardagi, eina sjóorrusta Íslandssögunnar.

Í ágúst árið 1931 nauðlenti sjóflugvélin *Súlan*, sem hafði verið í síldarleit, á Skagafirði vegna vélarbilunar og rak inn eftir firðinum í átta klukkustundir í haugasjó en rétt áður en hana hefði rekið upp í kletta við Selvík tókst áhöfninni að gera fólki á Selnesi vart við sig með köllum. Kom þá vélbátur úr landi og dró flugvélina inn á víkina. Daginn eftir tókst áhöfninni að gera við vélina og fljúga á brott.

## Tilvísanir


## Heimildir
* Hallgrímur Jónasson: *Árbók Ferðafélags Íslands*. Skagafjörður. Ferðafélag Íslands, 1946.
* Hjalti Pálsson (ritstj.): *Byggðasaga Skagafjarðar* I. bindi. Skefilsstaðahreppur - Skarðshreppur. Sögufélag Skagfirðinga, 1999. ISBN 978-9979-861-18-8
Jóhanna 1. Navarradrottning

**Jóhanna 1.** (14. janúar 1273 – 31. mars/2. apríl 1305) var konungsdóttir frá Navarra sem erfði krúnuna og var drottning Navarra frá 1274 til dauðadags og drottning Frakklands frá 1285.

Jóhanna var einkabarn Hinriks 1., konungs Navarra, og konu hans Blönku af Artois, sonardóttur Loðvíks 8. Faðir hennar dó þegar hún var á öðru ári og varð hún þá drottning Navarra en móðir hennar var ríkisstjóri. Ýmsir, bæði innan og utan Navarra, reyndu að nýta sér þessa stöðu og leitaði Blanka því skjóls við hirð Filippusar 3. Frakkakonungs og ólst Jóhanna þar upp að mestu leyti. Hún hafði verið trúlofuð Hinrik, krónprinsi Englands, syni Játvarðar 1., frá fárra mánaða aldri en hann dó árið 1274, sjö ára að aldri.

Þegar Jóhanna var 11 ára, 16. ágúst 1284, giftist hún Filippusi, krónprinsi Frakklands, sem þá var 16 ára. Filippus 3. faðir hans dó ári síðar og urðu þau þá konungur og drottning. Filippus konungur þótti glæsimenni og var kallaður Filippus fagri en Jóhanna er sögð hafa verið þybbin og fremur óásjáleg. Hún var hins vegar áræðin, framtakssöm og fylgin sér. Hún hafði þó engin áhrif á stjórnarhætti manns síns en beitti sér þeim mun meira í sínum eigin lendum í Navarra og Champagne og þegar greifinn af Bar gerði uppreisn gegn henni stýrði hún sjálf hernum sem mætti honum og fangaði hann. Jóhanna stofnaði líka háskóla í París, *College de Navarre*.

Jóhanna dó árið 1305, líklega af barnsförum. Hún átti fjögur börn sem upp komust, Loðvík, Filippus og Karl, sem allir urðu konungar Frakklands, og Ísabellu, sem varð drottning Englands. Þegar Jóhanna dó varð Loðvík, elsti sonur hennar, konungur Navarra. Konur áttu erfðarétt í Navarra en ekki Frakklandi og því hefði Jóhanna dóttir Loðvíks átt að erfa krúnuna þótt hún gæti ekki orðið drottning Frakklands en af ýmsum ástæðum var gengið framhjá henni. Hún varð þó drottning 1328 og þá slitnaði ríkjasambandið sem myndast hafði milli Navarra og Frakklands við giftingu Jóhönnu eldri og Filippusar 4.

## Heimild
* 
*
Klementía af Ungverjalandi

**Klementía** (1293 – 12. október 1328) eða *Clémence d'Anjou* var frönsk hefðarkona á 14. öld, seinni kona Loðvíks 10. Frakkakonungs og drottning Frakklands og Navarra frá 1315 – 1316.

Klementía var dóttir Karls Martels af Anjou, sem var sonur Maríu af Ungverjalandi og gerði tilkall til ungversku krúnunnar eftir lát Ladislás 4. árið 1290, og Klementíu af Habsburg, dóttur Rúdólfs 1. keisara. Foreldrar Klementíu dóu báðir þegar hún var í bernsku og faðir hennar varð aldrei konungur en Karl bróðir hennar varð hins vegar konungur Ungverjalands árið 1312. Hún ólst upp hjá Maríu ömmu sinni, sem búsett var í Napólí.

Klementía giftist Loðvík 10. Frakkakonungi 19. ágúst 1315, fimm dögum eftir að Margrét drottning, fyrri kona hans, dó í fangelsinu sem hún hafði setið í frá 1314 og er talið víst að konungur hafi látið myrða hana til að geta gifst að nýju. Klementía og Loðvík voru krýnd 24. ágúst. 

Hjónabandið entist þó ekki árið því Loðvík dó í júní árið eftir. Klementía var þá þunguð. Filippus mágur hennar varð ríkisstjóri en ríkiserfðirnar voru í óvissu og allir biðu þess að sjá hvort barnið yrði drengur eða stúlka, þar sem konur áttu ekki erfðarétt að frönsku krúnunni. Klementía eignaðist son, Jóhann, 16. nóvember og varð hann konungur Frakklands við fæðingu. Hann lifði þó aðeins í fimm daga og þá varð Filippus konungur.

Klementía og Filippus urðu fljótt ósátt þar sem hann neitaði að greiða henni þann lífeyri sem Loðvík hafði ætlað henni og skrifaði hún mörg bréf, bæði til fjölskyldu sinnar og Jóhannesar XXII páfa, til að leita stuðnings. Hún dvaldi í Aix-en-Provence til 1321 en kom þá aftur til Parísar og var við hirð Karls mágs síns, sem varð konungur 1322. Hún dó 12. október 1328. Eigur hennar voru seldar á uppboði og er skráin yfir þær einhver ítarlegasta eignaskrá sem til er frá hennar tíð, níutíu og níu blaðsíður þar sem hverjum grip í eigu hennar er ítarlega lýst og sagt frá hver keypti hann.

## Heimild
*
Allt í drasli (3. þáttaröð)

**[[Allt í drasli]]** var íslensk þáttaröð. Sýningar á *þriðju*, og jafnframt seinustu þáttaröðinni hófust þann 25. september 2007 og þeim lauk 8. janúar 2008. Þættirnir voru 13 og er hver þeirra um 22 mín. að lengd. Þessi þáttaröð er ólík þeim fyrri að því leyti, að ljósmóðirin Eva Ásrún Albertsdóttir er í hlutverki kynnis í stað Heiðars sem var í fyrstu tveimur þáttaröðunum. Auk þess eru 3 af 13 heimilum valin í stórtækar breytingar í þættinum Innlit/útlit.

## Þættir
Game Tíví (3. þáttaröð)

**[[Game Tíví]]** er íslensk þáttaröð. Sýningar á *þriðju þáttaröð* hófust þann 17. janúar 2008 og þeim lauk 22. maí 2008. Þættirnir voru 18 og er hver þeirra um 22 mín. að lengd.

## Þættir

## Heimildir
Game Tíví (4. þáttaröð)

**[[Game Tíví]]** er íslensk þáttaröð. Sýningar á *fjórðu þáttaröð* hófust þann 11. september 2008 og þeim lauk 18. desember 2008. Þættirnir voru 15 og er hver þeirra um 22 mín. að lengd.

## Þættir

## Heimildir
Game Tíví (6. þáttaröð)

**[[Game Tíví]]** er íslensk þáttaröð. Sýningar á *sjöttu þáttaröð* hófust þann 17. september 2009 og þeim lauk 17. desember 2009. Þættirnir voru 14 og er hver þeirra um 22 mín. að lengd.

## Þættir

## Heimildir
Gneis

**Gneis**  er myndbreytt berg orðið til úr ýmsum bergtegundum við mikinn þrýsting og hátt hitastig í fellingafjöllum. Gneis er samsett af sömu bergtegundum eins og granít, en þar er meira af glimmer en minna af feldspati. Gneis einkennist af dökkum og ljósum böndum.

## Tilvísanir
Dikta

**Dikta** er íslensk hljómsveit, stofnuð árið 1999. Hún hefur gefið út fimm breiðskífur. Dikta hefur tvisvar hlotið verðlaun sem vinsælasti flytjandinn á Íslensku tónlistarverðlaununum, árið 2010 og 2011.

## Saga
Jón Bjarni Pétursson gítarleikari, Jón Þór Sigurðsson trommuleikari og Skúli Z. Gestsson bassaleikari voru allir í Garðaskóla, Garðabæ og æfðu í bílskúr Jóns Bjarna. Söngkona var upphaflega með sveitinni og með henni innanborðs tók hljómsveitin þátt í Músíktilraunum Tónabæjar árið 1999. Þessi sama söngkona sagði síðar skilið við Diktu. Síðar hittust Skúli og Haukur í strætó og þá var bandið fullskipað. Hljómsveitin tók aftur þátt í Músíktilraunum árið 2000 og komust í úrslit. Nafn sveitarinnar þýðir að semja, ljúga eða skálda. Orðið dikta þekkist jafnframt á sænsku í svipaðri merkingu. Þannig var lénið dikta.is frátekið af sænskum aðilum sem vildu selja það fyrir hálfa miljón íslenskra króna. Hljómsveitin tók þó ekki því boði og stofnaði síðuna dikta.net.

Þriðja breiðskífa sveitarinnar, Get It Together, var 26 sinnum í röð á topp 30 lista plötulista Smáís og þar af margsinnis í fyrsta sæti listans. Þessi sama plata hljómsveitarinnar hefur selst í rúmlega 10.000 eintökum og fengu meðlimir hljómsveitarinnar platínuplötu fyrir.

Fimmta breiðskífa Diktu, Easy Street, kom út í september 2015 en upptökum stjórnaði þýski upptökustjórinn Sky van Hoff. Útgáfutónleikar plötunnar fóru fram í Norðurljósasal Hörpu, 9. september 2015.

## Breiðskífur
* Andartak, 2002
* Hunting for Happiness, 2005
* Get It Together, 2009
* Trust Me, 2011
* Easy Street, 2015

## Tilvísanir
Jón Dúason

Dr **Jón Norðmann Dúason** (30. júlí 1888 – 5. maí 1967) var íslenskur hagfræðingur og fræðimaður sem hafði einstaka yfirsýn yfir tengsl Íslendinga við Grænland og hélt fram ríkri réttarstöðu Íslendinga til ítaka þar í landi. Hann var talinn töluverður sérvitringur og var þekktur í Reykjavík á meðan hann bjó þar og lifði. 

Jón fæddist í Langhúsum í Haganeshreppi í Skagafirði. Hann lauk stúdentsprófi árið 1913 og stundaði nám í samvinnufélagsfræðum (þjóðfélagsfræði) við Hafnarháskóla í Danmörku og Skotlandi. Eftir það stundaði hann hagfræði og varð cand. polyt. í Kaupmannahöfn árið 1919. Hann stundaði því næst nám í bankamálum í Bretlandi og Norðurlöndum og var nokkur ár starfsmaður ríkis og borgar í Höfn. Árið 1928 varði Jón ritgerð fyrir doktorsgráðu í lögum við háskólann í Osló. Ritgerðin nefndist: „Grönlands rettsstilling i middelalderen“. Tveimur árum áður, það er 1926, hafði Jón gerst stórkaupmaður, en innan tíðar gaf hann þó kaupmennskuna upp á bátinn og sneri sér að því verkefni sem áttu hug hans - að rannsaka og safna heimildum til sögu Grænlands og réttarstöðu. Jón er einnig hvað þekktastur fyrir öll þau mörgu rit sem hann skrifaði um réttartilkall Íslendinga til Grænlands.  

## Tenglar
* ''Jón Dúason dr. juris''; grein í Sjómannablaðinu Víkingur 1967
* ''Dr. Jón Dúason''; minningargreinar í Morgunblaðinu 1967
* ''Skipabyggingar Íslendinga og Grænlendinga í fornöld''; grein í Tímriti iðnaðarmanna 1941
* ''Á Grænlandi eru framtíðar skilyrði fyrir hrausta og harðfenga menn''; grein í Tímanum 1983
* Tilheyrir Grænland í raun Íslandi?, frétt á Rúv.is 3. desember 2013
Adidas

**adidas** er þýskt fyrirtæki sem framleiðir íþróttafatnað og aðrar íþróttavörur undir merkjum adidas, CCM, Reebok, Rockport og TaylorMade. Höfuðstöðvar adidas eru í Herzogenaurach.

## Tilvísanir


## Tenglar

* Heimasíða
Allianz

**Allianz** er evrópskt fjármálafyrirtæki með höfuðstöðvar í München.

## Tenglar

* Heimasíða
Bayer

**Bayer** er þýskt lyfja- og efnafyrirtæki með höfuðstöðvar í Leverkusen.

## Tenglar

* Heimasíða
María af Lúxemborg

**María af Lúxemborg** (1304 – 26. mars 1324) var drottning Frakklands og Navarra frá 1322 til 1324 sem önnur kona Karl 4. Frakkakonungs.

María var af Lúxemborgarætt, dóttir Hinriks 7. keisara og Margrétar af Brabant. Systkini hennar voru Beatrix Ungverjalandsdrottning og Jóhann blindi af Bæheimi, faðir Karls 4. keisara. Hún giftist Karli 4. Frakkakonungi skömmu eftir að hann sagði skilið við fyrstu konu sína, Blönku af Búrgund, sem þá hafði setið í átta ár í dýflissu eftir að hafa verið dæmd fyrir hórdóm. Börn þeirra voru þá bæði dáin og Karli lá á að reyna að eignast son því að hann var síðastur af Kapet-ætt.

María missti fóstur 1323. Í mars 1324 átti hún aftur von á barni en hestvagni hennar hlekktist á og hún slasaðist mikið. Hún ól son fyrir tímann og hann dó innan fárra klukkustunda. Sjálf dó hún nokkrum dögum seinna, nítján ára gömul.

## Heimild
*
Daimler

**Daimler** er þýskur bílaframleiðandi með höfuðstöðvar í Stuttgart. Á meðal vörumerkja Daimler má nefna Mercedes-Benz, Maybach, smart, Mercedes-AMG, Freightliner, Mitsubishi-Fuso, Detroit Diesel, Setra og Western Star.

## Tenglar

* Heimasíða
Lufthansa

**Deutsche Lufthansa** betur þekkt sem **Lufthansa** er þýskt flugfélag með höfuðstöðvar í Köln.

## Tenglar

* Heimasíða
Jóhanna d'Évreux, Frakklandsdrottning

**Jóhanna** (1310 – 4. mars 1371) eða **Jeanne d'Évreux** var frönsk hefðarkona, drottning Frakklands og Navarra frá 1325 til 1328 sem þriðja kona Karls 4. Frakkakonungs.

Jóhanna var dóttir Loðvíks af Frakklandi, greifa af Évreux, og konu hans Margrétar af Artois. Faðir hennar var sonur Filippusar 3. Frakkakonungs og hálfbróðir Filippusar 4., föður Karls. Þau voru því bræðrabörn og þurftu að sækja um leyfi til Jóhannesar XXII páfa til að mega ganga í hjónaband. Það var auðfengið og þau giftust 1325. Þau eignuðust tvær dætur, Jóhönnu, sem dó á fyrsta ári, og Maríu, og þegar Karl dó 1. febrúar 1328 var Jóhanna þunguð að sínu þriðja barni, átján ára að aldri. Þess var beðið í ofvæni hvort barnið yrði sonur því að þá hefði hann erft krúnuna. En Jóhanna ól enn eina dóttur, Blönku, og það var Filippus, sonur Karls af Valois, annars föðurbróður Karls 4., sem varð konungur.

María dóttir Jóhönnu dó ógift árið 1340 en Blanka giftist Filippusi hertoga af Orléans.

Tíðabók (bænabók) Jóhönnu, skrifuð á meðan hún var drottning og líklega gjöf frá Karli konungi, er enn varðveitt og er í Metropolitan-safninu í New York. 

## Heimild
*
MAN

**MAN** er evrópskur bílaframleiðandi sem framleiðir meðal annars vöruflutningabíla og vélar. Höfuðstöðvar fyrirtækisins eru í München.

## Tenglar

* Heimasíða
Egils Appelsín

**Egils Appelsín** var fyrst framleitt 1955 af Ölgerðinni Agli Skallagrímssyni og er svo enn þann daginn í dag. Egils Appelsín er mest selda appelsínugos á Íslandi og er eitt allra vinsælasta vörumerki landsins í dag. Talið er að fólk hafi tekið að blanda saman Egils Malti og Egils Appelsíni strax á 6. áratugnum til að drýgja Maltið, sem var frekar dýrt. Í dag eru fá heimili sem halda heilög jól án þess að þessi merka blanda komi við sögu. 

Undanfarin sumur hefur Egils Appelsín staðið fyrir sumarleikjum og er þeirra helsta slagorð: Sólskin í hverjum sopa.
Egils Pilsner

**Egils Pilsner** er íslensk bjórtegund sem var fyrst framleidd árið 1917 af Ölgerðinni Agli Skallagrímssyni. Egils Pilsner var þriðja framleiðsluvara þessa unga fyrirtækis, sem átti eftir að vaxa og dafna svo um munaði á næstu árum. Egils Pilsner er enn framleiddur í dag og hefur því verið drukkinn í 100 ár. Síðustu ár bjórbannsins á Íslandi kom upp sú tíska að blanda sterku áfengi, til dæmis vodka saman við Egils Pilsner og var það kallað bjórlíki.

Hægt er að fá Egils Pilsner sem léttöl en einnig er hægt að kaupa drykkinn í ÁTVR sem bjór og þá 4% að alkohólsstyrkleika.