open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Svínavatnshreppur

**Svínavatnshreppur** (áður kallaður **Svínadalshreppur**) var hreppur í Austur-Húnavatnssýslu fram til ársloka 2005.  Aðalatvinnuvegur er landbúnaður. Fólksfjöldi 1. desember 2004 var 116.

Hinn 1. janúar 2006 sameinaðist hann Bólstaðarhlíðarhreppi, Sveinsstaðahreppi og Torfalækjarhreppi og var hið nýja sveitarfélag kallað Húnavatnshreppur.
Innri-Akraneshreppur

**Innri-Akraneshreppur** var hreppur í sunnanverðri Borgarfjarðarsýslu, sunnan megin á Akranesi. 
Fólksfjöldi 1. desember 2005 var 113.

Hreppurinn varð til árið 1885 við skiptingu Akraneshrepps sem  ákveðin var í kjölfar þéttbýlismyndunar á Skipaskaga.  Kauptúnið þar ásamt næsta nágrenni varð að *Ytri-Akraneshreppi* og síðar Akraneskaupstað en *Innri-Akraneshreppur* einkenndist áfram af landbúnaði. 

Hinn 1. júní 2006 sameinaðist Innri-Akraneshreppur Skilmannahreppi, Leirár- og Melahreppi og Hvalfjarðarstrandarhreppi undir nafninu *[[Hvalfjarðarsveit]]*.
Leirár- og Melahreppur

**Leirár- og Melahreppur** var hreppur í norðanverðum Hvalfirði. Aðal atvinnuvegur er landbúnaður. Leirár- og Melahreppur hefur nú verið sameinaður Hvalfjarðarstrandarhreppi, Innri-Akraneshreppi og Skilmannahreppi undir nafninu Hvalfjarðarsveit og tók nýja sveitarfélagið til starfa 1. júní 2006. Fólksfjöldi 1. desember 2005 var 129.
Hvítársíðuhreppur

**Hvítársíðuhreppur** var hreppur í Mýrasýslu innst í Borgarfirði norðan Hvítár. 

Hvítársíðuhreppur var 1482 km² að flatarmáli og voru íbúar 83 talsins (1. desember 2005).
Aðalatvinnuvegur er landbúnaður. 
 
Hinn 10. júní 2006 sameinaðist Hvítársíðuhreppur Borgarbyggð, Borgarfjarðarsveit og Kolbeinsstaðahreppi undir merkjum *Borgarbyggðar*.

## Bæir Hvítársíðuhrepps

* Síðumúlaveggir
* Síðumúli
* Fróðastaðir
* Þorgautsstaðir
* Háafell
* Sámsstaðir
* Haukagil
* Hvammur
* Kirkjuból
* Bjarnastaðir
* Gilsbakki
* Kollsstaðir
* Hallkelsstaðir
* Þorvaldsstaðir
* Fllótstunga
* Kalmanstunga
Kolbeinsstaðahreppur

**Kolbeinsstaðahreppur** var hreppur í Snæfellsnessýslu, innst á   Snæfellsnesi sunnanverðu, kenndur við kirkjustaðinn Kolbeinsstaði. 

Hreppurinn var 347 km² að flatarmáli og voru íbúar hans 102 talsins 1. desember 2005.
Aðalatvinnuvegur er landbúnaður.
 
Hinn 10. júní 2006 sameinaðist Kolbeinsstaðahreppur Borgarbyggð, Hvítársíðuhreppi og Borgarfjarðarsveit undir merkjum Borgarbyggðar.
Eyja- og Miklaholtshreppur

**Eyja- og Miklaholtshreppur** er hreppur á sunnanverðu Snæfellsnesi. Hreppurinn varð til 26. júní 1994 við sameiningu Eyjahrepps og Miklaholtshrepps.

Aðalatvinnuvegur er landbúnaður.

Þessir bæir eru í hreppnum: 
* Akurholt
* Borg
* Borgarholt
* Dalsmynni
* Dalur
* Eiðhús
* Fáskrúðarbakki
* Gerðuberg
* Gröf
* Hausthús
* Hjarðarfell
* Hjarðarfell 2
* Hofsstaðir
* Holt
* Hólsland 
* Hrísdalur
* Hrossholt
* Hrútsholt
* Hvammur
* Höfði
* Hömluholt 
* Hörgsholt 
* Kleifárvellir
* Kolviðarnes 
* Laugargerði 
* Laxárbakki
* Litla-Þúfa
* Lynghagi
* Lækjamót
* Miðhraun 1
* Miðhraun 2 
* Miklaholt
* Miklaholt 2
* Miklaholtssel
* Minni-Borg
* Rauðkollsstaðir
* Skógarnes ytra
* Stakkhamar
* Stóra-Þúfa
* Stórikrókur 5
* Straumfjarðartunga
* Svarfhóll
* Syðra-Lágafell 1-2
* Syðra-Skógarnes
* Söðulsholt 
* Vegamót
* Ytra-Lágafell
* Ytri-Rauðamelur 
* Þverá

Samkvæmt Landnámu námu fjórir landnámsmenn land á því svæði þar sem nú er Eyja- og Miklaholtshreppur. Þeir voru Sel Þórir Grímsson sem bjó á Rauðamel Ytri en hann nam land allt til Kaldár í Kolbeinsstaðarhrepp, Þormóður og Þórður gnúpa Oddsynir sem  námu land frá Gnúpá til Straumfjarðarár og Guðlaugur inn auðgi er sagður hafa numið land frá Straumfjarðará til Furu í Staðasveit og búið í Borgarholti. Þórður gnúpa fékk Gnúpudal og bjó þar en Þormóður sem kallaður var goði bjó á Rauðkollsstöðum.

## Tengill
* Eyja- og Miklaholtshreppur
Helgafellssveit

**Helgafellssveit** er fyrrum sveitarfélag á norðanverðu Snæfellsnesi. Aðal atvinnuvegur er landbúnaður og sjávarútvegur.

Árið 2022 samþykktu íbúar að sameinast Stykkishólmi, undir nafni Sveitarfélagsins Stykkishólms.

## Tilvísanir
Súðavíkurhreppur

**Súðavíkurhreppur** er hreppur við sunnanvert Ísafjarðardjúp. Aðalatvinnuvegir eru landbúnaður og sjávarútvegur. Hinn 1. janúar 1995 sameinuðust Ögurhreppur og Reykjarfjarðarhreppur Súðavíkurhreppi.

Árið 1995 féll stórt snjóflóð á þorpið og fórust 14 manns. Þá var ákveðið að flytja þorpið innar í fjörðinn þar sem stór hluti af gamla þorpinu stendur á snjóflóðahættusvæði.

Jarðir í Súðavíkurhreppi 1858:
* Á Súðavík
* Tröð 
* Saurar
* Eyrardalur
* Hlíð 
* Hlíðarkot, hjáleiga
* Dvergasteinn 
* Dvergasteinskot,hjáleiga
* Svarthamar 
* Svarfhóll 
* Seljaland
* Hattardalur minni
* Hattardalur meiri
* Hallardalshús
* Kambsnes
* Eyri við Seyðisfjörð
* Traðir, hjáleiga
* Uppsalir 
* Kleifar
* Hestfjörður 
* Eyði
* Hestur
* Folafótur

## Heimild
* Heimasíða

## Tengt efni
*Snjóflóðið í Súðavík
Borgarfjarðarsveit

**Borgarfjarðarsveit** var sveitarfélag inn af Borgarfirði. 
Það varð til 7. júní 1998 við sameiningu 4 hreppa: Andakílshrepps, Hálsahrepps, Reykholtsdalshrepps og Lundarreykjadalshrepps.

Borgarfjarðarsveit var 270 km² að stærð og íbúar 732 talsins (1. desember 2005).
Aðalatvinnuvegir eru landbúnaður, ferðaþjónusta og önnur þjónustustörf.

Hinn 10. júní 2006 sameinaðist Borgarfjarðarsveit Borgarbyggð, Hvítársíðuhreppi og Kolbeinsstaðahreppi undir merkjum *Borgarbyggðar*.
Jaegwon Kim

**Jaegwon Kim** (fæddur 12. september 1934 í Daegu í Kóreu, nú Suður-Kóreu; d. 27. november 2019) var bandarískur heimspekingur sem fæst einkum við frumspeki, hugspeki og athafnafræði, þekkingarfræði og vísindaheimspeki, og er aðallega þekktur fyrir verk sín um takmarkanir efnishyggjukenninga. Kim er William Herbert Perry Faunce prófessor í heimspeki við Brown University

Kim lauk A.B.-gráðu frá Dartmouth College og Ph.D.-gráðu frá Princeton University. Hann hefur kennt heimspeki við Swarthmore College, Cornell University, Johns Hopkins University og University of Michigan í Ann Arbor. Síðan árið 1987 hefur hann gegnt stöðu William Herbert Perry Faunce prófessors í heimspeki við Brown University.

Kim var forseti American Philosophical Association (Central Division) árið 1988-89. Hann hefur verið félagi í American Academy of Arts and Sciences síðan 1991 og í ritstjórn heimspekitímaritsins Noûs síðan 2000.

## Helstu rit
* Kim, Jaegwon, *Physicalism: Or Something Near Enough* (Princeton: Princeton University Press, 2005). ISBN 0-691-11375-0
* Kim, Jaegwon, *Mind in a Physical World: An Essay on the Mind-Body Problem and Mental Causation* (Cambridge, Mass.: MIT Press, 2000). ISBN 0-262-61153-8
* Kim, Jaegwon, *Mental Causation* (Bradford, 2000). 
* Kim, Jaegwon, *Philosophy of Mind* (Westview, 1996/2005). ISBN 0-8133-4269-4
* Kim, Jaegwon (ritstj.), *A Companion to Metaphysics* (Oxford: Blackwell Publishers, 1996). ISBN 0-631-19999-3

## Tengt efni
* Efnishyggja
* Smættarefnishyggja

## Heimild
* 

## Tengill
* Vefsíða Jaegwons Kim
Bólstaðarhlíðarhreppur

**Bólstaðarhlíðarhreppur** er hluti af sveitarfélaginu Húnabyggð í dag. Hreppurinn staðsetur í Austur-Húnavatnssýslu var sjálfstæður fram til ársloka 2005. Aðalatvinnuvegur þar er helst landbúnaður. Fólksfjöldi 1. desember 2005 var 115. Hreppurinn náði yfir Blöndudal austan Blöndu, fremri hluta Langadals og Laxárdals og allan Svartárdal. Fremst í Svartárdal er Stafnsrétt, þangað sem rekið er fé af Eyvindarstaðaheiði. Yst í Svartárdal er félagsheimilið Húnaver, vígt 1957. Fyrir tæpum 90 árum (1924) var stofnaður í sveitinni Karlakór Bólstaðarhlíðarhrepps sem æfði í fyrstu til skiptis á bæjunum en æfir nú í Húnaveri.
 
Hinn 1. janúar 2006 sameinaðist Bólstaðarhlíðarhreppur Áshreppi, Sveinsstaðahreppi, Svínavatnshreppi og Torfalækjarhreppi og er hið nýja sveitarfélag var kallað Húnavatnshreppur.
Skagaströnd

**Skagaströnd** áður **Höfðakaupsstaður** er þorp á vestanverðum Skaga sem hefur verið sjálfstætt sveitarfélag, *Höfðahreppur*, síðan Vindhælishreppi var skipt í þrennt 1. janúar 1939. 11. september 2007 var tilkynnt um að nafni sveitarfélagsins hefði verið breytt í *Sveitarfélagið Skagaströnd*.

Aðalatvinnuvegur er sjávarútvegur. 

Skagstrendingar voru fyrstir til að fá í flota sinn frystitogara árið 1982, bar hann nafnið Örvar HU-21 og var smíðaður á Akureyri.

Fyrir ofan bæinn stendur fjallið Spákonufell og dregur það nafn sitt af gamalli þjóðsögu um spákonuna Þórdísi. Ef horft er á fjallið úr norðri eða suðri þykjast glöggir sjá andlit Þordísar steingervt í borgina.

## Þekktir íbúar
*Hallbjörn Hjartarson, kántrísöngvari.
MH

**MH** getur átt við:

* Maharashtra, fylki í Indlandi (ISO 3166-2:IN)
* IATA-kennikóða Malaysia Airlines
* Menntaskólann við Hamrahlíð
* Menntaskólinn Hraðbraut
* ISO 3166-1 alpha-2 kennikóða Marshalleyja

**mh** getur átt við:
* .mh, þjóðarlén Marshalleyja.
Skagabyggð

**Skagabyggð** var sveitarfélag á vestanverðum Skaga. Það varð til 25. maí 2002 við sameiningu Skagahrepps og Vindhælishrepps en var lagt af með sameiningu við Húnabyggð 1. ágúst 2024.
Akrahreppur

**Akrahreppur** (áður kallaður **Blönduhlíðarhreppur**) er fyrrum sveitarfélag í  Skagafjarðarsýslu, austan Héraðsvatna, norðan frá Kyrfisá allt suður að Hofsjökli. Aðalatvinnuvegur er landbúnaður og er ekkert þéttbýli í sveitarfélaginu. Grunnskóli hreppsins var á Stóru-Ökrum, í félagsheimilinu Héðinsminni, frá 1949 til 2006 en í kjölfar deilna milli foreldra og kennara var hann lagður niður og síðan hefur nemendum verið ekið í skóla í Varmahlíð.  

Fjórar kirkjur eru í Akrahreppi, á Flugumýri, Miklabæ, Silfrastöðum og Ábæ í Austurdal en Ábæjarsókn er nú öll í eyði. Lítils háttar jarðhiti er á nokkrum stöðum í Akrahreppi og var byggð sundlaug á Víðivöllum árið 1938, sem ekki er lengur í notkun. Nú hefur hitaveita verið lögð frá Varmahlíð um mestalla Blönduhlíð.

Í atkvæðagreiðslu 19. febrúar 2022 samþykktu íbúar Akrahrepps og Sveitarfélagsins Skagafjarðar sameiningu sveitarfélaganna undir nafninu Skagafjörður sem tók gildi í kjölfar sveitarstjórnakosninga 2022.

## Landafræði
Sveitarfélagið náði yfir Blönduhlíð og Norðurárdal, Kjálka og Austurdal allan nema hvað bærinn Bústaðir tilheyrði Sveitarfélaginu Skagafirði. Nokkur eyðibýli í Vallhólmi tilheyra einnig Akrahreppi þótt þau séu nú vestan Héraðsvatna, sem hafa breytt um farveg á þessum slóðum. Víðlend afréttarlönd tilheyra sveitarfélaginu, Silfrastaðaafrétt og Nýjabæjarafrétt.

## Saga
Akrahreppur er sögusvið margra stórviðburða Sturlungaaldarinnar, þar á meðal Örlygsstaðabardaga (fjölmennustu orrustunnar), Haugsnesbardaga (mannskæðustu orrustunnar) og Flugumýrarbrennu.

Skáldið Hjálmar Jónsson bjó á ýmsum bæjum í Akrahreppi á 19. öld og er jafnan kenndur við einn þeirra, Bólu í Blönduhlíð.

## Hreppsnefnd

Í hreppsnefnd Akrahrepps sátu 5 fulltrúar sem kjörnir voru hlutfallskosningu á fjögurra ára fresti. Síðast var kosið í hreppsnefnd í sveitarstjórnarkosningunum 26. maí 2018. 

**Oddvitar** 
* 1875-1878 Gísli Þorláksson á Hjaltastöðum
* 1878-1881 Þorkell Pálsson á Frostastöðum
* 1881-1883 Páll Pálsson á Syðri-Brekkum
* 1883-1886 Rögnvaldur Björnsson í Réttarholti
* 1886-1889 Þorvaldur Arason á Flugumýri
* 1889-1901 Sigtryggur Jónatansson á Syðri-Brekkum og Framnesi
* 1901-1937 Gísli Björnsson á Stóru-Ökrum og Vöglum
* 1937-1958 Jóhannes Steingrímsson á Silfrastöðum
* 1958-1986 Jóhann Lárus Jóhannesson á Silfrastöðum
* 1986-2002 Broddi Björnsson á Framnesi
* 2002-2018 Agnar Halldór Gunnarsson á Miklabæ
* 2018-2022 Hrefna Jóhannesdóttir

## Heimildir
BT (verslunarkeðja)

**BT** var íslensk verslanakeðja sem seldi raftæki og tölvubúnað. Verslunin byrjaði sem lagersala á vegum Tæknivals, en gekk það vel að ákveðið var að opna verslun árið 1995 undir nafninu *Bónus Tölvur*. Stuttu síðar fékk Bónus lögbann á nafnið og var nafninu þá breytt í **B.T. Tölvur**.  Fyrsta verslunin var staðsett að Grensásvegi 3, en árið 1997 flutti hún í Skeifuna. Þá var nafninu breytt í BT. Síðan voru alls átta aðrar verslanir opnaðar í Kringlunni, Smáralind, Spönginni, Hafnarfirði, Ísafirði, Akureyri, Egilsstöðum, Selfossi. BT varð svo hluti Dagur Group samsteypunnar sem varð gjaldþrota í efnahagskreppunni árið 2008. Eftir gjaldþrotið tóku Hagar BT yfir en samkeppniseftirlitið hafnaði síðar þeirri yfirtöku.

## Heimildir


## Tengt efni
* Bræðurnir Ormsson
* Elko
Áshreppur

**Áshreppur** var hreppur í Austur-Húnavatnssýslu, kenndur við bæinn Ás í Vatnsdal.

Aðalatvinnuvegur var landbúnaður. 
Fólksfjöldi 1. desember 2005 var 66.
 
Hinn 10. júní 2006 sameinaðist Áshreppur Húnavatnshreppi undir merkjum hins síðarnefnda.
Harry Potter og leyniklefinn

***Harry Potter og leyniklefinn*** er önnur bókin um galdrastrákinn Harry Potter eftir rithöfundinn J.K. Rowling. Bókin kom út árið 2000 og nefnist á ensku *Harry Potter and the Chamber of Secrets*. Helga Haraldsdóttir þýddi á íslensku og bókin var gefin út af bókaútgáfunni Bjarti. Önnur prentun kom út árið 2001.

Kvikmynd eftir sögunni kom árið 2002. Leikstjóri var Chris Columbus og sem fyrr léku Daniel Radcliffe, Rupert Grint og Emma Watson aðalhlutverkin.

Harry Potter snýr aftur í Hogwarts. En Harry kemst að því að leyniklefinn hafði verið opnaður. Í leyniklefanum var sagt vera hræðilegt skrímsli. Þegar vinir hans byrja að verða steingerðir reynir hann að finna út hver opnaði klefann. Þegar Harry loksins finnur klefann kemst hann að því að Voldemort opnaði klefann með hjálp Ginny, systur Rons. Harry þarf að sigra skrímslið, sem var basilíuslanga og Voldemort. Þegar hann var búinn að því bjargaði hann Ginny úr klefanum.
Raymond Geuss

**Raymond Geuss** (fæddur 1946 í Evansville í Indiana í Bandaríkjunum) er bandarískur heimspekingur og kennari í heimspeki við Cambridge-háskóla. Geuss þykir einn helsti sérfræðingur heims um þýska heimspeki 19. og 20. aldar.

## Helstu ritverk
* *Outside Ethics* (Princeton: Princeton University Press, væntanleg 2006). ISBN 0-691-12342-X
* *Public Goods, Private Goods* (Princeton: Princeton University Press, 2001/2003). ISBN 0-691-11720-9
* *History and Illusion in Politics* (Cambridge: Cambridge University Press, 2001). ISBN 0-521-00043-2
* *Morality, Culture, and History: Essays on German Philosophy* (Cambridge: Cambridge University Press, 1999). ISBN 0-521-63568-3
* *The Idea of Critical Theory: Habermas and the Frankfurt School* (Cambridge: Cambridge University Press, 1981). ISBN 0-521-28422-8

## Tengill
* Heimasíða Raymonds Geuss 

## Heimild
John McDowell

**John Henry McDowell** (fæddur 1942 í Suður-Afríku) er heimspekingur, fyrrum félagi á University College, Oxford og er nú prófessor í heimspeki við University of Pittsburgh. 

McDowell er einkum þekktur fyrir skrif sín um hugspeki og málspeki. Á 8. áratug 20. aldar fékkst hann mikið við merkingarfræði fyrir náttúruleg tungumál en Donald Davidson lagt grunninn að þeirri orðræðu. McDowell hefur einnig verið undir miklum áhrifum m.a. frá Ludwig Wittgenstein, P.F. Strawson, David Wiggins, Gareth Evans og ekki síst Wilfrid Sellars.  

Undanfarið hefur McDowell fengist meira við spurningar um innhyggju og úthyggju í hugspeki. Hann hefur haldið því fram að virðing fyrir vísindalegri náttúruhyggju þurfi ekki að koma í veg fyrir að við getum litið á orðaforða okkar yfir sálarlíf mannsins sem raunverulegan &ndash; þ.e. að hann lýsi í raun og veru einhvers í heiminum og vísi til þess.

McDowell hefur einnig skrifað um Wittgenstein, Kant, fornaldarheimspeki og siðfræði.

## Helstu ritverk
* *Mind, Value, and Reality* (Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 2001). ISBN 0-674-00713-1
* *Meaning, Knowledge, and Reality*. (Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 2001). ISBN 0-674-00712-3
* *Mind and World* (Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 1996). ISBN 0-674-57610-1

## Tengill
* Æviágrip McDowells  hjá University of Pittsburgh

## Heimild
Sundrari

**Sundrari** er lífvera, oft sveppur eða baktería sem brýtur niður lífræn efni til að afla sér næringar. Sundrun er náttúrulegt ferli sem myndi fara fram hvort eð er en sundrarar hraða því.

Hlutverk sundrara í vistkerfi jarðarinnar er afar mikilvægt en án þeirra myndu lífræn efni dauðra lífvera hrúgast upp, hræætur myndu mögulega éta eitthvað af því en skítur þeirra myndi þrátt fyrir það innihalda umtalsvert magn orku og næringar.

Grotætur éta stundum grot sem hefur að hluta eða að fullu verið sundrað af sundrurum.
Stöðuheiti í hernaði

**Stöðuheiti í herafla** eru mismunandi milli hinna hefbundnu þriggja hluta herafla, landhers, flughers og flota.

Eftirfarandi listum er raðað í tignarröð, æðstu stöðurnar efst í hverjum lista.

## Landher
* Hermarskálkur
* Hershöfðingi
* Undirhershöfðingi
* Fylkisforingi
* Ofursti
* Undirofursti
* Majór
* Höfuðsmaður
* Liðsforingi (Lautinant)
* Undirliðsforingi (Undirlautinant)
* Yfirliðþjálfi
* Liðþjálfi
* Undirliðþjálfi
* Korporáll
* Óbreyttur hermaður

## Flugher
* Flugmarskálkur
* Undirflugmarskálkur
* Stórsveitarforingi
* Flugfylkisforingi
* Flugsveitarforingi
* Flokksforingi
* Fluglautinant
* Flugliðsforingi
* Undirflugliðsforingi
* Flugliðþjálfi
* Liðþjálfi
* Korporáll
* Óbreyttur hermaður

## Floti
* Flotaforingi (Aðmíráll)
* Varaflotaforingi
* Undirflotaforingi
* Yfirskipherra
* Skipherra (Kapteinn)
* Yfirforingi
* Yfirliðsforingi (Yfirlautinant)
* Liðsforingi (Lautinant)
* Undirliðsforingi (Undirlautinant)
* Undirforingi (Ensign, lægsta staða í Bandaríska flotanum)
* Miðskipsmaður (Midshipman, lægsta staða í Breska flotanum, ekki til í Bandaríska flotanum)
* Bátsmaður
* Yfirsjóliði
* Sjóliði

## Tengt efni
* Stöðuheiti í breska hernum

## Heimild
* *[[Innrásin í Sovétríkin (AB)|Innrásin í Sovétríkin]]*, Almenna bókafélagið 1980
Grot

**Grot** (eða **feyra**) er lífrænn úrgangur úr sundruðum lífverum eða saur. Lífverur sem nærast á groti kallast grotætur og mynda í mörgum vistkerfum grunn fæðukeðjunar.
Will Kymlicka

**Will Kymlicka** er kanadískur heimspekingur og stjórnspekingur og prófessor í heimspeki við Queen's University, Kingston í Kanada.

Kymlicka hlaut B.A.-gráðu í heimspeki og stjórnmálafræði frá Queen's University árið 1984 og D.Phil.-gráðu í heimspeki frá Oxford University árið 1987. Hann hefur samið nokkrar bækur um menningarsamfélög, kynþætti og stjórnmál. Rit hans hafa verið þýdd yfir á ýmis tungumál.

## Helstu ritverk
* *Politics in the Vernacular: Nationalism, Multiculturalism, Citizenship* (Oxford: Oxford University Press, 2001). ISBN 0-19-924098-1
* *Finding Our Way: Rethinking Ethnocultural Relations in Canada* (Oxford: Oxford University Press, 1998). ISBN 0-19-541314-8
* *Multicultural Citizenship: A Liberal Theory of Minority Rights* (Oxford: Oxford University Press, 1995). ISBN 0-19-829091-8
* *Contemporary Political Philosophy: An Introduction* (Oxford: Oxford University Press, 1990/2001). ISBN 0-19-878274-8
* *Liberalism, Community, and Culture* (Oxford: Oxford University Press, 1989/1991). ISBN 0-19-827871-3

## Tengt efni
* Frjálshyggja

## Tengill
* Heimasíða Kymlicka 

## Heimild
Colin McGinn

**Colin McGinn** (fæddur 10. mars 1950 í West Hartlepool á Englandi) er breskur heimspekingur og prófessor í University of Miami, Florida, USA.. Hann er einkum þekktur fyrir það viðhorf í hugspeki sem nefnt hefur verið „nýdulhyggja“ en samkvæmt henni er mannshugurinn í grundvallaratriðum ófær um að skilja sjálfan sig. Þannig skýrir McGinn þá staðreynd að mönnum hefur reynst svo erfitt að skilja eigin meðvitund. 

McGinn er einnig skáldsagnahöfundur.

## Helstu ritverk
* *The Making of a Philosopher: My Journey Through Twentieth-Century Philosophy* (Harper Perennial, 2003). ISBN 0-06-095760-3
* *Logical Properties: Identity, Existence, Predication, Necessity, Truth* (Oxford: Clarendon Press, 2000/2003). ISBN 
* *Knowledge and Reality: Selected Essays* (Oxford: Oxford University Press, 1999/2002). ISBN 0-19-925158-4
* *The Mysterious Flame: Conscious Minds in a Material World* (Basic Books, 2000).  ISBN 0-465-01423-2
* *Ethics, Evil and Fiction* (Oxford: Clarendon Press, 1997/1999). ISBN 0-19-823877-0
* *Minds and Bodies: Philosophers and Their Ideas* (Oxford: Oxford University Press, 1997). ISBN 0-19-511355-1
* *The Character of Mind: An Introduction to the Philosophy of Mind* 2. útg. (Oxford: Oxford University Press, 1997). ISBN 0-19-875208-3
* *Problems in Philosophy: The Limits of Inquiry* (Oxford: Basil Blackwell, 1993). ISBN 1-55786-475-6
* *Moral Literacy: Or How to Do the Right Thing* (Hackett Publishing Company, 1993). ISBN 0-87220-196-1
* *Mental Content* (Oxford: Basil Blackwell, 1989). ISBN 0-631-16369-7
* *The Subjective View: Secondary Qualities and Indexical Thoughts* (Oxford: Oxford University Press, 1983).  ISBN 0-19-824695-1

## Tilvísanir


## Heimild
* 
  
## Tengill
* Heimasíða Colins McGinn  hjá Rutgers University
Grotæta

**Grotætur** (eða **dreggætur**) eru dýr sem nærast á groti. Ánamaðkar eru dæmi um grotætur en þeir éta rotnandi lauf og aðrar lífrænar leifar, einnig éta sumar grotætur eins tegundir af ætt mykjubjallna ekki rotnandi plöntuafurðir heldur rotnandi skít. Vera má að fæðan sem grotætur éta hafi verið að hluta til eða að fullu sundruð af sundrurum.

## Tengt efni
* -æta
Saul Kripke

**Saul Aaron Kripke** (fæddur 13. nóvember 1940 í Omaha í Nebraska í Bandaríkjunum; d. 15. september 2022) var bandarískur heimspekingur og rökfræðingur. Hann er núna prófessor á eftirlaunum frá Princeton University og prófessor við CUNY Graduate Center. Kripke hefur haft gríðarlega mikil áhrif á mörgum sviðum rökfræði og málspeki. Mörg verka hans eru enn óútgefin og eru einungis til á upptökum af fyrirlestrum og í handriti. Engu að síður er hann víða álitinn einn áhrifamestu núlifandi heimspekinga.

## Æviágrip
Saul Kripke er elstur þriggja barna Dorothy og Myer Kripke. Saul og systur hans tvær, Madeline og Netta, gengu í Dundee Grade School í Omaha og Omaha Central High School. Árið 1958 hóf Kripke nám við Harvard University. Áður en Kripke varð prófessor í heimspeki við Princeton University kenndi hann við heimspekideild Rockefeller University í New York borg.  Kripke kvæntist (og skildi við) Margaret Gilbert, systur Martins Gilbert sem er þekktur breskur sagnfræðingur. Þau voru barnlaus. Hann kennir nú rökfræði, frumspeki og málspeki við CUNY Graduate Center á Manhattan.

Kripke er þekktastur fyrir framlag sitt til fjögurra sviða heimspekinnar: merkingarfræði fyrir háttarökfræði og aðra skylda rökfræði, sem Kripke hefur birt þónokkrar greinar um frá táningsárum sínum; fyrirlestra sína árið 1970 (gefnir út 1972 og 1980) *Naming and Necessity*, sem umturnuðu á margan hátt málspeki og, eins og sumir hafa að orði komist, „gerðu frumspeki virðingarverða á ný“; túlkun sína á heimspeki Ludwigs Wittgenstein; kenningu sína um sannleikann.

## Helstu ritverk
* *Naming and Necessity*. (Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 2005). ISBN 0-674-59846-6
* *Wittgenstein on Rules and Private Language : An Elementary Exposition* (Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 2004). ISBN 0-674-95401-7

## Tengt efni
* Háttarökfræði
* Merking
* Merkingarfræði
* Möguleiki
* Nauðsyn
* Orsakahyggja um tilvísun
* Sannleikur
* Tilvísun

## Heimild
*
Tréni

**Tréni** getur átt við um tvö mismunandi efni í frumuvegg plantna, sellulósa og lignín, ýmist hvort í sínu lagi eða saman:
* Tréni getur átt við um sellulósa.
* Tréni getur átt við um lignín.
* Tréni getur verið samheiti yfir trefjar og önnur kolvetni í frumuvegg plantna.

Notkun orðisins tréni getur því verið villandi og veldur tíðum misskilningi.
## Tilvísanir
Laufæta

**Laufæta** er í dýrafræði dýr sem nærist á laufum. Laufætur hafa tilhneigingu til að hafa langan meltingarveg og hæg efnaskipti sökum þess að í þroskuðum laufum er hátt hlutfall tormelts sellulósa og tiltölulega lítil orka. Mörg þessara dýra eru í samhagsmunalegu sambandi við bakteríur sem hjálpa við að losa næringu úr fæðunni.

Dæmi um laufætur eru meðal spendýra ókapar, letidýr, pokabirnir og sumir apar, meðal skriðdýra kembur og meðal skordýra sumar fiðrildislirfur.
Frambolur

**Frambolur** er í líffærafræði sá hlutur búks dýrs sem staðsettur er milli höfuðsins og afturbolsins. Meðal manna er frambolurinn sá hluti líkamans sem er á milli hálsins og þindarinnar að handleggjunum undanskildum. Meðal skordýra og hinna útdauðu þríbrota er frambolurinn einn þriggja aðalhluta líkamans, hjá skordýrum sá hluti sem fæturnir og vængirnir eru festir við búkinn og hjá þríbrotum sá hluti sem samanstendur af fjölmörgum liðum.
Pokabjörn

**Pokabjörn** (eða **kóalabjörn**) (fræðiheiti: *Phascolarctos cinereus*) er spendýr af pokadýraflokki sem á heimkynni sín í Ástralíu. Þeir eru eina tegundin af **pokabjarnarætt** (fræðiheiti: *Phascolarctidae*). Pokabirnir eru jurtaætur sem nærast nær eingöngu á laufum tröllatrjáa.

Nafn tegundarinnar er rangnefni þar sem pokabirnir eru ekki af bjarnaætt heldur af **pokabjarnaætt**, né heldur eru þeir af ættbálki rándýra eins og birnirnir heldur af ættbálki pokagrasbíta.

## Heimkynni
Kóalabirnir eru pokadýr sem lifa villtir í Ástralíu. Þeir finnast í skógum við austurströnd Ástralíu. Þeir eru stærstu trjáklifrandi spendýr sem finnast í Ástralíu. 

## Búkur
Kóalabirnirnir eru með fölgráan eða brúnleitan feld, oftast eru þeir hvítgulir að framan. Þeir eru að meðaltali 70-90 cm á lengd og eru allt frá 7 til 14 kg á þyngd. Karldýrin eru yfirleitt stærri en kvendýrin. Kóalaungar eru blindir, hárlausir og vega um 1 gramm við got.

## Fæða
Kóalabirnir eru jurtaætur og hafa sérhæft sig í fæðuvali, þeir éta lauf af trjám í ættkvíslinni eucalyptus/tröllatré. En það að þeir geta borðað þessi lauf er ein ástæðan fyrir árangri þeirra í áströlsku skógunum.

## Líf
Kóalabirnir eyða langmestum hluta ævi sinnar uppi í trjám sérstaklega vegna þess að þeir eru mjög berskjaldaðir fyrir árásum rándýra á jörðunni. Þeir sofa í allt að 16 klukkustundir á sólahring. Þeir hreyfa sig hægt og rólega.

## Æxlun
Kvendýrin verða kynþroska 3-4 árum eftir fæðingu. Æxlun þeirra fer fram á tímabilinu mars-september. Meðgöngutími kvendýrsins er um 35 dagar. Kvendýrið gýtur bara einum unga og eru tvíburar mjög sjaldgæfir. Ungar eru mjög vanþroska þegar þeir koma í heiminn, líkt og hjá öðrum pokadýrategundum, og er í poka móður sinnar í allt að 6 mánuði, Þar sem hann skríður um og kemur sér fyrir til að sjúga spena móðurinnar. Eftir þann tíma hættir unginn að lifa á móðurmjólkinni og borðar þess í stað blöndu af laufblöðum og móðurmjólkinni. Blandan inniheldur ýmsar örverur sem fynnast í fullorðnum dýrum, þær eru nauðsynlegar. 

## Heimildaskrá
https://books.google.is/books?id=uAic9hHaB1IC&printsec=frontcover&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
http://www.visindavefur.is/svar.php?id=3157
Tölvunarfræðingur

**Tölvunarfræðingur** er starfstitill þeirra sem hafa áunnið sér þekkingu á tölvunarfræði, fræðilegum grundvelli upplýsinga og útreiknings og notkun þeirra í tölvukerfum.

Tölvunarfræðingar vinna aðallega að þeirri hlið tölvunnar sem snýr að hugbúnaði, andstætt tölvunarverkfræðingum sem fást aðallega við vélbúnað tölvunar, en þessi svið skarast. Tölvunarfræðingar geta unnið við og rannsakað greinar eins og þróun og hönnun reiknirita, hugbúnaðarverkfræði, upplýsingarfræði, gagnasafnsfræði og forritun.

Tölvunarfræðingar geta einnig beitt sér í fögum eins og hugbúnaðargerð, vefsmíðum og gagnagrunnsforritun. Tölvunarfræðinga er líka að finna á sviði upplýsingatækniráðgjafa.

Tölvunarfræðingar fá gráðu sína yfirleitt frá viðurkenndum háskóla eða stofnun.

## Ísland

Á Íslandi er tölvunarfræðingur lögverndað starfsheiti samkvæmt lögum nr. 8 frá 11. mars 1996.

Eftirtaldir háskólar hafa réttindi til þess að útskrifa tölvunarfræðinga:
* Háskóli Íslands
* Háskólinn í Reykjavík
* Háskólinn á Akureyri

## Tenglar
* Lög um löggildingu nokkurra starfsheita sérfræðinga í tækni- og hönnunargreinum
Píanó

**Píanó** (einnig stundum nefnt **slagharpa**, fyrst nefnt *fortepíanó* og *píanóforte*) er stórt hljóðfæri sem flokkast getur sem hljómborðshljóðfæri, ásláttarhljóðfæri og strengjahljóðfæri. Orðanefnd Verkfræðifélagsins mælti til þess árið 1926 að píanó yrði kallað *yman* á íslensku (af ymur).  Það orð náði takmarkaðri útbreiðslu, og er nú oftast kallað píanó, slagharpa eða flygill (þegar strengirnir liggja lárétt).

## Gerð og saga
Píanó hefur strengi sem slegið er á með hömrum, en hömrunum er stjórnað af hljómborði. Tvær helstu gerðir píanós eru upprétt píanó, þar sem strengirnir liggja lóðrétt, og flygill, þar sem strengirnir liggja lárétt. Nafnið píanó er stytting á ítalska orðinu *pianoforte*, sem er aftur stytting á *gravicembalo col piano e forte* en það þýðir semball sem hægt er að spila á bæði veikt og sterkt. Píanóið var fundið upp af harpsíkordasmiðnum Bartolomeo Cristofori, nákvæmt ártal er ekki vitað, en vitað er að píanó sem hann smíðaði var í eigu Mediciættarinnar árið 1700. Ein helsta nýjungin við píanóið var demparapedallinn en hann var þó ekki í upprunalegu píanóum Cristoforis heldur var það Gottfried Silberman, orgelsmiður. Píanóið var lítið þekkt til að byrja með, en á sígilda tímabilinu, og enn frekar því rómantíska, sló það í gegn, svo að segja, og varð fljótlega eitt vinsælasta hljóðfærið.

## Tengt efni
* Flygill

## Tilvísanir


## Tenglar

### Saga
* ''History of the Piano Forte'' , Association of Blind Piano Tuners, UK*
* [http://www.frederickcollection.org/collection.html *The Frederick Historical Piano Collection*]

=== Bjargráð ===
* [http://www.discoverahobby.com/learnthepiano.htm *Discover a Hobby: Online guide to learn the Piano*] 
* [http://www.pianoworld.com/fun/vpc/piano_chords.htm *Piano Chords and Scales made easy*]
* [http://www.looknohands.com/chordhouse/piano/ *Piano Room] chords and scales*
* [http://www.serve.com/marbeth/piano.html *Martha Beth Lewis' Piano Page]  Really useful information about buying, learning, playing piano*

=== Framleiðsla ===
* [http://www.steinway.com/ *Steinway Pianos*]
* [http://www.gibson.com/en-us/Divisions/Baldwin/Grands/Baldwin%20Grands/ *Baldwin Pianos*] 

=== Hönnun ===
* [http://www.lostateminor.com/2007/11/27/architectural-piano/ *The Architectural Piano]  A grand piano designed by architect Daniel Libeskind*

=== Upplýsingar ===
* [http://www.objectbook.com/grandpiano-objec.html *Grand Piano information and images*] 
* [http://www.ptg.org/ *The Piano Page] Lots of information from the Piano Technicians Guild'']
Afturbolur

**Afturbolur** er í líffærafræði hluti líkama dýrs. Hjá mönnum er það sá hluti sem staðsettur er milli afturbolsins og mjaðmagrindarinnar en hjá skordýrum er það aftasti hluti hins þrískipta líkama þeirra, fyrir aftan mittið og frambolinn.
Verund

**Verund** (eða **skepnur**) er hugtak í heimspeki sem almennt á við alla hluti og verur. Hugtakið var notað af til dæmis Descartes sem „substantia“ og af Aristótelesi sem „oúsía“ (sem er oftast þýtt sem „skepnur“ í íslenskum miðaldarritum).

## Tengt efni
* Frumverund
* Höfuðskepnurnar
Brjóskfiskar

**Brjóskfiskar** (fræðiheiti: *Chondrichthyes*) eru kjálkafiskar með stoðgrind úr mjúku brjóski. Þeir skiptast í nokkra ættbálka:

* **Undirflokkur: [[Fasttálknar]] (''[[Elasmobranchii]]'')**
** Yfirættbálkur: Þvermunnar (*[[Batoidea]]*)
*** Skötur (*[[Rajiformes]]*)
*** Sagskötur (*[[Pristiformes]]*)
*** Hrökkviskötur (*[[Hrökkviskötur|Torpediniformes]]*)
** Yfirættbálkur: Háfiskar (*[[Selachimorpha]]*)
*** Brandháfar (*[[Hexanchiformes]]*)
*** Gaddháfar (*[[Squaliformes]]*)
*** Sagháfar (*[[Pristiophoriformes]]*)
*** Barðháfar (*[[Squatiniformes]]*)
*** Nautsháfar (*[[Heterodontiformes]]*)
*** Skeggháfar (*[[Orectolobiformes]]*)
*** Botnháfar (*[[Carcharhiniformes]]*)
*** Stórháfar (*[[Lamniformes]]*)
* **Undirflokkur: [[Hákettir]] eða [[Hákettir|Hámýs]] (''[[Hákettir|Holocephali]]'')**
Slokknun

**Slokknun** er það fyrirbæri í sálfræði þegar dýr eða lífvera er vanin af skilyrtri svörun með því einfaldlega að framkalla eða birta skilyrta áreitið án þess að síðan birta óskilyrta áreitið. 

Til dæmis með því að hringja bjöllu og kveikja ljós fyrir hunda og þegar þeim er gefinn matur. Ef hljómur bjöllunnar eða kviknun ljóssins er endurtekið oft án þess að gefa hundum mat verður svokölluð slokknun, það er skilyrt svar hundsins, munnvatnsframleiðslan, verður smám saman minni. Þetta þýðir þó ekki að hundarnir hafi gleymt að bjölluhljómur eða ljós paraðist við mat. Það nægir að gefa þeim mat einstaka sinnum til þess að þeir byrji aftur að seyta munnvatni við það að bjallan glymji.

## Sjá einnig
* Ívan Petrovítsj Pavlov
Rangnefni

**Rangnefni** (eða **rangheiti**) eru í málvísindum rangt eða villandi heiti yfir eitthvað.

## Dæmi
* Arabískar tölur eiga upptök sín á Indlandi ekki í Arabíu.
* Eldflugur eru bjöllur ekki flugur.
* Pokabirnir eru ekki af bjarnaætt heldur af pokabjarnaætt.
* Nútíma blýantar innihalda ekki blý heldur grafít og leir.
* Jarðhnetur eru ekki hnetur heldur belgávextir.
* Grænland er að mestu heimskautssvæði og Ísland er að mestu freðmýri.

## Tengt efni
* Orðabrengl
Hryggdýr

**Hryggdýr** (fræðiheiti: *Vertebrata*) eru stærsta undirfylking seildýra sem einkennist af því að vera með hryggjarsúlu. Önnur einkenni eru vöðvakerfi og miðtaugakerfi sem liggur innan í hryggjarsúlunni. Hryggdýr hafa hrygg, sem verndar mænuna og heldur líkamanum í ákveðinni stöðu. Fyrstu hryggdýrin voru fiskar sem komu fram í kambríumsprengingunni fyrir 518 milljón árum. Froskdýr þróuðust frá fiskum, og skriðdýr frá froskdýrum, en fuglar og spendýr sjálfstætt út frá skriðdýrum.

Hryggdýr skiptast í hópa eins og eftirfarandi:
* Vankjálkar (til dæmis slímálar og steinsugur)
* Kjálkadýr, meðal annars:
** Brjóskfiskar (til dæmis skötur, háfiskar og geirnyt)
** *[[Euteleostomi]]*, meðal annars:
*** Geisluggar (flestir beinfiskar)
*** Holduggar, meðal annars:
**** Bláfiskar og lungnafiskar
**** Ferfætlingar (þar á meðal froskdýr, skriðdýr, risaeðlur, fuglar og spendýr)

Eitt minnsta hryggdýrið er froskur af tegundinni *[[Paedophryne amauensis]]* sem lifir á Papúu-Nýju-Gíneu og er aðeins 7,7 millimetrar að lengd. Það stærsta er hvalurinn steypireyður sem verður allt að 33 metrar á lengd. Hryggdýr eru um það bil 5% allra dýrategunda. Hin 95% eru hryggleysingjar sem ekki eru með hryggjarsúlu.

Slímálar tilheyra hryggdýrum, þrátt fyrir að þeir hafi misst hryggjarsúluna í þróuninni. Nánasti ættingi þeirra, steinsugan, hefur aftur haldið henni. Slímálar eru hins vegar með höfuðkúpu. Af þessum orsökum eru hryggdýr stundum nefnd heilakúpudýr (*Craniata*). Stundum eru heilakúpudýr höfð sem sérstakur flokkur sem inniheldur annars vegar slímála og hins vegar hryggdýr. Sameindagreining hefur þó leitt í ljós að slímálar eru náskyldir steinsugum, og eru því hryggdýr að uppruna.

## Tilvísanir
Höfuð

**Höfuð** eða **haus** er í líffærafræði hlutur framhlutur búks dýrs. Í því er heili, og á því eru munnur og skynfæri t.d. nef, augu og eyru. Það er áfast frambolnum með hálsinum hjá flestum dýrum sem eru flókin að uppbyggingu, t.d. hjá manninum en hjá sumum öðrum dýrum t.d. skordýrum er áfast beint við frambolinn. Frambolur og höfuð áttfætlna eru samangróin og kallast það einu nafni höfuðbolur.
Samlífi

**Samlífi** er í vistfræði víxlverkun tveggja lífvera hver á aðra. Hugtakið hýsill er venjulega notað yfir stærri lífveruna en sambýlingur yfir þá minni. Samlífi má skipta í tvo flokka: innanfrumusamlíf og utanfrumusamlíf.

Dæmi um samlífi neðansjávar er hvernig sæfífillinn leirblóm (Bolcera tuediae) og pólrækja(Lebbeus polaris) virðast lifa í sérstöku samlífi. 

## Gerðir samlífis
* Sníkjulífi: Samlífi sem er óhagstætt annarri lífverunni en hagstætt hinni (+ -).
* Samhjálp: Samlífi sem er hagstætt báðum lífverunum (+ +).
* Gistilífi: Samlífi sem er hagstætt annarri lífverunni en hefur ekki áhrif á hina (+ 0).
* Ójöfn samkeppni: Samlífi sem er óhagstætt annarri lífverunni en hefur ekki áhrif á hina (- 0).

## Tilvísanir
Leghöll

**Leghöll** er stórt og tilkomumikið grafhýsi, oftast byggt til að hýsa leiðtoga. Dæmi um leghallir eru leghöll Leníns í Moskvu í Rússlandi, Taj Mahal á Indlandi, Anıtkabir í Ankara í Tyrklandi og leghöllin í Halikarnassos.
Taj Mahal

**Taj Mahal** er leghöll í Agra á Indlandi sem Mógúlkeisarinn Shah Jahan lét byggja í minningu um persneska eiginkonu sína, Mumtaz Mahal. Höllin var 23 ár í byggingu (frá 1630 – 1653) og er meistaraverk mógúlskrar byggingarlistar.

## Hráefni
Efniviðurinn í höllina var fluttur frá gervöllu Indlandi og öðrum hlutum Asíu. Yfir 1,000 fílar voru notaðar til að flytja byggingarefni meðan á framkvæmdum stóð. Hvíti marmarinn var fluttur frá Rajasthanhéraði, jaspisinn frá Punjabsvæðinu, jaðinn og kristallarnir frá Kína, túrkísinn frá Tíbet, asúrsteinarnir frá Afganistan, safírinn frá Srí Lanka og kalsedónsteinarnir frá Arabíu. Allt í allt voru 28 gerðir af gimsteinum greyptir í marmarann.

Höllin kostaði allt í allt 40 milljón rúpíur en á þeim tíma kostaði gramm af gulli um 1,3 rúpíur.
Alfred Hitchcock

**Alfred Joseph Hitchcock** (fæddur í London 13. ágúst 1899, lést 29. apríl 1980 í Bandaríkjunum) var þekktur kvikmyndaleikstjóri. 

## Ferill Hitchcocks
Hitchcock fékk snemma áhuga á kvikmyndagerð og þegar hann var 16 ára var hann farinn að lesa sér mikið til um kvikmyndir og kvikmyndagerð. Árið 1920 fékk Hitchcock vinnu hjá Lasky kvikmyndagerðinni í London sem titlahönnuður og var hann þar í tvö ár. Þá fékk hann tækifæri til að leikstýra myndinni *Always tell your wife* eftir að leikstjóri myndarinnar varð frá að hverfa vegna veikinda. Hitchcock kláraði myndina og voru yfirmenn hans svo ánægðir að honum var falið að leikstýra myndinni *Number 13*, einungis 22 ára gömlum. Sú mynd var hinsvegar aldrei kláruð. Fyrstu mynd sína í fullri lengd gerði hann svo árið 1925 og var það myndin *The Pleasure Garden*. 2. desember 1926 giftist Hitch Ölmu Reville, konunni sem átti eftir að vera hans stoð og stytta gegnum langan feril hans. 

Fyrsta mynd Hitchcocks sem náði verulegum vinsældum var myndin *The Lodger* frá 1927. Hann náði heimsfrægð árið 1935 þegar hann gerði myndina *The* *39 Steps*. Alfred Hitchcock átti það til að birtast í einni senu í kvikmyndunum sem hann framleiddi og þá langoftast sem óskilgreind persóna. 

Árið 1939 flutti Alfred Hitchcock með fjölskyldu sína til Bandaríkjanna þar sem hann var staðráðinn í að hefja alþjóðlegan kvikmyndaferil sinn. Þar átti hann eftir að vera það sem eftir var af ferli sínum, eða allt til dauðadags. Hann fékk sjö ára samning hjá David O. Selznick og fyrsta mynd hans vestanhafs var *Rebecca*, byggð á skáldsögu Daphne Du Maurier. Í Bandaríkjunum gerði hann allar sínar frægustu myndir og má þar nefna *[[Psycho]]*, *Glugginn á bakhliðinni*, ''The Birds'' og *[[Vertigo]]*. Hann naut einnig mikilla vinsælda fyrir sjónvarpsþættina ''Alfred Hitchcock presents'' sem voru framleiddir frá 1955 til 1962.

Síðustu mynd sinni leikstýrði hann árið 1976 en það var myndin *[[Fjölskyldugáta]]*. Hann lést þann 29. apríl 1980, þá áttræður. Hann hafði á ferli sínum leikstýrt yfir 60 kvikmyndum. 
## Kvikmyndaskrá

## Myndir

## Tengill
* www.cinema.is/hitchcock
Borgarfjarðarhreppur

**Borgarfjarðarhreppur** var sveitarfélag á Austurlandi, hið nyrsta á Austfjörðum. Það dró nafn sitt af Borgarfirði eystra, og náði auk þess yfir  Njarðvík og *Víkur*, þ.e., Brúnavík, Breiðuvík og Húsavík, auk Loðmundarfjarðar, sem bættist við 1. janúar 1973 þegar Loðmundarfjarðarhreppur var sameinaður Borgarfjarðarhreppi. Borgarfjarðarhreppur sameinaðist í stærra sveitarfélag árið 2020; Múlaþing.

Vegurinn til Borgarfjarðar liggur um Vatnsskarð til Njarðvíkur, og þaðan um Njarðvíkurskriður til Borgarfjarðar. Í skriðunum hefur öldum saman verið trékross, ferðamönnum til halds og trausts. 

Eitt þekktasta kennileiti sveitarfélagins eru Dyrfjöll á vesturmörkum þess. Svæðið vinsælt göngusvæði á sumrin.

## Bakkagerði

Eilítið þorp er í Borgarfirði. Það heitir Bakkagerði, en er í daglegu tali kallað Borgarfjörður eystri. Þar búa um 100 manns.

Skammt innan við þorpið er Álfaborgin, sem samkvæmt þjóðsögum er bústaður huldufólks.
 
Listmálarinn kunni, Jóhannes Sveinsson Kjarval, ólst upp í Geitavík í Borgarfirði. Síðar málaði hann mikið á þessum slóðum. Í kirkjunni í Bakkagerði er altaristafla eftir hann. Hún sýnir Jesú flytja fjallræðuna. Hann stendur á *Álfaborginni* og má meðal áheyrenda þekkja gamla Borgfirðinga.

Í Bakkagerði er iðnfyrirtækið Álfastein, sem framleiðir skraut og nytjahluti úr íslensku grjóti. 

## Tenglar
* Um Borgarfjörðinn á vef ferðamálasamtaka Austurlands
Skeggjastaðahreppur

**Skeggjastaðahreppur** var sveitarfélag nyrst í Norður-Múlasýslu á Austurlandi við Bakkaflóa undir Langanesi. Bakkafjörður er þéttbýlisstaður við flóann sunnanverðan. 

Hinn 10. júní 2006 sameinaðist Skeggjastaðahreppur Þórshafnarhreppi  undir nafninu *[[Langanesbyggð]]*.

## Tenglar

Langanesbyggð
Risinn og Kerlingin

**Risinn og Kerlingin** (færeyska: **) eru tveir drangar yst á flóanum milli Austureyjar og Straumeyjar í Færeyjum, staðsettir við Eiðiskoll fyrir norðan bæinn Eiði. Risinn er 71 m hár og Kellingin 68 m.

## Drangarnir í færeyskum þjóðsögum
Færeysk þjóðsaga segir að einu sinni hafi Ísland ætlað að flytja Færeyjar til sín og sent til þess tvö tröll. Þau komu á land nyrst á Austurey á Eiðiskoll þar sem risinn tók sér stöðu út í sjónum en kerlingin fór upp á land til að koma böndum á byrðina og ýta henni upp á bakið á risanum. Fyrst tók kerlingin svo fast á að Ytri-Kollur klofnaði frá, þá reyndi hún að koma bandi á annars staðar en ekki gekk það heldur, eyjarnar vildu ekki færast.

Sagt er að kerlingin hafi staðið upp á kollinum þegar daga tók og flýtt sér niður í sjó til risans en þau hafa tafist of lengi því að á sama tíma og þau mættust undir Eiðiskolli dagaði og þau urðu að steini þar sem þau stóðu og standa enn.
Þórdís Björnsdóttir

**Þórdís Björnsdóttir** (f. 7. ágúst 1978 í Reykjavík) er íslenskt ljóðskáld. Haustið 2004 gaf hún út sína fyrstu ljóðabók, *Ást og appelsínur*, sem hlaut mjög góðar viðtökur bæði lesenda og gagnrýnanda.

Skömmu eftir útgáfu bókarinnar var verkið sett á svið á Akureyri í leikstjórn Arnars Inga Gíslasonar. Þar flutti höfundur verkið utanbókar, en aðrir sem að verkinu komu voru dansarar, leikarar, tónlistar- og fimleikafólk. Sýningar voru alls fjórar.

Árið 2006 kom út ljóðabókin *Og svo kom nóttin* hjá Nýhil. Ári síðar sendi Þórdís frá sér ljóðabókina *Í felum bak við gluggatjöldin* og í kjölfarið fylgdi skáldsagan *Saga af bláu sumri* sem Bókaútgáfan Bjartur gaf út. 

## Verk
### Ljóðabækur
* 2004 - *Ást og appelsínur*
* 2006 - *Og svo kom nóttin*
* 2007 - *Í felum bakvið gluggatjöldin*
* 2012 - *Nötur gömlu nútíðarinnar* (undir höfundarnafninu Emmalyn Bee)

### Leikgerðir
* 2004 - *Ást og appelsínur*

### Prósar
* 2006 - *Vera & Linus* (ásamt Jesse Ball)

### Skáldsögur
* 2007 - *Saga af bláu sumri*
* 2009 - *Sónata fyrir svefninn*

## Tenglar
* Ljóð á vefsíðu Nýhil 
* Stutt lýsing á höfundi  eftir bandaríska skáldið Jesse Ball.
* Vefsíða 
* Bókmenntavefurinn
* Um verk hennar (á spænsku og frönsku)
Tobavatn

**Tobavatn** er stöðuvatn á eyjunni Súmötru í Indónesíu. Vatnið er 100 km langt og 30 km breitt og er í raun gömul gosaskja þar sem að gríðarlegt eldgos átti sér í fyrndinni. 

## Eldgos
Gosið í Toba átti sér stað þar sem nú er Toba vatn fyrir um 71.000 +/- 4000 árum. Áætlað er að sprengistuðull (VEI) gossins hafa verið af stærðargráðunni 8. Það er nýlegasta súpereldgos og líklega stærsta eldgos sem orðið hefur á síðustu tveimur milljónum ára. Vísindamennirnir Bill Rose og Craig Chesner hjá Tækniháskólanum í Michigan áætluðu að heildarmagn gosefna sem upp kom í gosinu hafi verið um 2800 km3, eða um 2000 km3 í formi ignimbríts sem flæddi yfir landið og 800 km3 sem féll sem gjóska. Vindur feykti gosefnum að mestu í vesturátt.

Eldgosið var það síðasta í röð a.m.k. þriggja öskjumyndandi gosa, sem átt hafa sér stað á svæðinu. Eldri öskjur mynduðust fyrir um 700.000 og 840.000 árum.

Til að gera betri grein fyrir umfangi þessa eldgoss er hægt að benda á, það að það myndaði um 15 cm þykkt gjóskulag sem þekur allt Indland. Á einum stað í mið-Indlandi er Toba-gjóskan um 6 m á þykkt.

Hrun gosopsins í kjölfar gossins myndaði öskjuna sem síðar fylltist af vatni og myndar nú Toba vatn

## Áhrif eldgossins á þróun mannkyns
Sett hefur verið fram sú tilgáta að jörðin hafi í kjölfar eldgossins í Toba, gengið í gegnum 6-10 ára fimbulvetur og hugsanlega 1000 ára kuldaskeið til viðbótar. Breytingarnar á hitastigi jarðar í kjölfar gossins eru taldar hafa minnkað fólksfjölda á jörðinni niður í allt að 10.000 einstaklinga og hafa valdið flöskuhálsi í þróun mannkyns.
Kelduneshreppur

**Kelduneshreppur** (kemur úr ** „dý, pyttur, fen“ + *[[nes]]* + *[[hreppur]]*) var hreppur við Öxarfjörð sem tilheyrir nú sveitarfélaginu Norðurþingi. Aðalatvinnuvegur er landbúnaður og ferðaþjónusta. Meðal markverðra staða í hreppnum eru Ásbyrgi og Jökulsá á Fjöllum. Fólksfjöldi 1. desember 2005 var 100.

Í janúar 2006 samþykktu íbúar Húsavíkurbæjar, Öxarfjarðarhrepps, Raufarhafnarhrepps og Kelduneshrepps sameiningu sveitarfélaganna sem tók gildi 10. júní sama ár í kjölfar sveitarstjórnarkosninganna.
Vopnafjarðarhreppur

**Vopnafjarðarhreppur** er sveitarfélag í Norður-Múlasýslu á Austurlandi við Vopnafjörð, sem er breiður fjörður og samnefndur bær.

## Sveitarstjórar

*Sara Elísabet Svans­dóttir, 2020–
*Þór Stein­arsson, 2018–2020
*Ólafur Áki Ragn­arsson, 2014–2018
*Þorsteinn Steinsson, 1998–2014
*Vilmundur Gíslason, 1990–1998
*Sveinn Guðmundsson, 1984–1990
*Kristján Magnússon, 1974–1984
*Haraldur Gíslason, 1967–1974
*Guðjón Ingi Sigurðsson, 1966–1967

## Tenglar
* Um Vopnafjörð á vef ferðamálasamtaka Austurlands 
* Fréttir frá Vopnafirði
Lína (rúmfræði)

**Lína** eða **bein lína** er eitt af grunnhugtökum rúmfræðinnar og á við óendanlega mjótt, óendanlega langt og beint rúmfræðilegt fyrirbrigði. Hin grunnhugtökin eru punktur og slétta. Ekki eru öll strik línur, enn fremur eru ekki allir ferlar línur. Í evklíðskri rúmfræði er aðeins hægt að draga eina línu í gegnum tvo gefna punkta, línan lýsir stystu vegalengdinni á milli punktanna. Þrír eða fleiri punktar sem liggja **á sömu línu** eru sagðir **[[Samlínuleiki|samlína]]** en kallast annars **ósamlína**. Tvær línur geta aðeins skorist í einum punkti; tveir stjarfir fletir (plön) skerast í einni línu.

## Formleg skilgreining
**Lína** í \mathbb{R}^n er mengi allra punkta sem rita má á forminu \overline{y} = \overline{a}x + \overline{b}, þar sem að *a* og *b* eru fastir vigrar og *x* er stiki. *a* er þá **stefnuvigur** línunnar, en sé *a* einvíður vigur, þ.e. rauntala, þá er hún jafnframt hallatala línunnar. *b* er ennfremur hliðrun línunnar frá núllpunkti. Stefnuvigur er ekki ótvírætt ákvarðaður - hann má alltaf margfalda með rauntölu r \ne 0 án þess að stefna línunnar breytist nokkuð.

Skipta má línu í tvær óendanlega langar hálflínur, en *[[línustrik]]* er endanlega langur hluti af línu.

## Heimildir
Öxarfjarðarhreppur

**Öxarfjarðarhreppur** var hreppur í Öxarfirði í Norður-Þingeyjarsýslu, austan Jökulsár á Fjöllum. Hreppurinn varð til, ásamt Fjallahreppi, árið 1893 þegar Skinnastaðarhreppi var skipt í tvennt.
Náði hinn nýi hreppur frá ósum Sandár í norðri og fram á Hólssand í suðri.

17. febrúar 1991 sameinaðist Presthólahreppur Öxarfjarðarhreppi og Fjallahreppur 1. janúar 1994.
Var hreppurinn þá orðinn 2687 km² að flatarmáli.  Íbúar voru 330, þar af 139 á Kópaskeri (1. des. 2005).
Höfðu flestir atvinnu af sjávarútvegi og landbúnaði.   

Í janúar 2006 samþykktu íbúar Húsavíkurbæjar, Öxarfjarðarhrepps, Raufarhafnarhrepps og Kelduneshrepps sameiningu sveitarfélaganna. Tók hún gildi 10. júní sama ár, í kjölfar sveitarstjórnarkosninganna 2006, og fékk nýja sveitarfélagið nafnið *[[Norðurþing]]*. 

## Myndir

Aerial View of Ásbyrgi 21.05.2008 15-39-48.JPG|Séð frá Ásbyrgi.
File:2014-05-02 16-16-39 Iceland - Kópaskeri Kópasker.jpg|Snartarstaðakirkja og Garður
Höfuðbolur

**Höfuðbolur** (fræðiheiti *Cephalothorax*) er í líffærafræði notað yfir fyrsta meginhluta búks líkama dýra í áttfætlu- og stórkrabbaflokki innan liðdýrafylkingarinnar. Á þessum hluta búksins er munnurinn, útlimir og fálmarar ef við á. Afturbolurinn er svo restin af meginhluta líkamans.