open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
DreamWorks Animation

**DreamWorks Animation** (líka þekkt sem **DreamWorks Animation Studios** eða einfaldlega **DreamWorks**) er bandarískt teiknimyndaver í eigu Universal Pictures, deild innan NBCUniversal sem aftur er dótturfyrirtæki Comcast. Teiknimyndaverið hefur framleitt um 50 teiknimyndir í fullri lengd, þar á meðal nokkrar af tekjuhæstu teiknimyndum allra tíma. Fyrsta myndin sem kom út frá þeim var *[[Antz]]* 2. október 1998. Sú nýjasta er *[[Villta vélmennið]]* (*The Wild Robot*) sem kom út 27. september 2024.

DreamWorks Animation var stofnað sem deild innan DreamWorks Pictures, með fyrrum starfsfólki Amblimation, teiknimyndadeildar Amblin Entertainment. Það var sett í sérfyrirtæki árið 2004 og árið 2016 var það selt til NBCUniversal fyrir 3,8 milljarða dala. Í byrjun gerði DreamWork Animations hefðbundnar teiknimyndir, auk stop-motion-hreyfimynda í samstarfi við Aardman Animations, en síðustu ár hefur það eingöngu fengist við tölvuteiknimyndir. Meðal þekktustu mynda DreamWorks Animation eru *[[Shrek]]*, *[[Madagaskar (teiknimynd)|Madagaskar]]*, *[[Kúng fú panda]]*, *[[Að temja drekann sinn]]* og *[[Tröll (kvikmynd)|Tröll]]*, auk mynda um Wallace og Gromit í samstarfi við Aardman. Myndir fyrirtækisins hafa unnið til fjölda verðlauna, þar á meðal þriggja Óskarsverðlauna, 41 Emmy-verðlauna, fjölda Annie-verðlauna, og fengið nokkrar tilnefningar til Golden Globe- og BAFTA-verðlauna.

Til ársins 2005 sá DreamWorks Pictures um dreifingu DreamWorks Animation-teiknimynda. Frá 2006 til 2012 sáu Paramount Pictures um dreifingu, og 20th Century Fox frá 2013 til 2017. Flestar myndir sem komið hafa út frá 2017 hafa farið gegnum Universal Pictures, sem á líka réttinn að eldri myndum.

## Tilvísanir
Joaquin Phoenix

**Joaquin Rafael Phoenix** (f. **Bottom**; 28. október 1974) er bandarískur leikari. Hann hefur hlotið mörg verðlaun, þar með talið Óskarsverðlaun, BAFTA-verðlaun, Grammy-verðlaun og Golden Globe-verðlaun. Árið 2020 nefndi *[[The New York Times]]* hann einn af bestu leikurum 21. aldar.

Phoenix hóf ferilinn sinn með hlutverkum í sjónvarpsþáttum snemma á níunda áratugnum ásamt bróður sínum River. Fyrstu stóru kvikmyndahlutverkin hans voru í *SpaceCamp* (1986) og *Parenthood* (1989). Á þessum tíma notaði hann nafnið Leaf Phoenix, en tók aftur upp fæðingarnafnið sitt í byrjun tíunda áratugarins. Hann hlaut tilnefningu til Óskarsverðlauna í flokknum besti leikari í aukahlutverki (Best Supporting Actor) fyrir hlutverkið sitt sem Commodus í *Gladiator* (2000). Hann lék einnig í myndunum *Signs* (2002), *The Village* (2004), *Hotel Rwanda* (2004) og *[[Walk the Line]]* (2005). Fyrir hlutverkið sitt sem Joker í samnefndri kvikmynd (2019) hlaut hann Óskarsverðlaun sem besti leikari í aðalhlutverki (Best Actor).

## Tilvísanir

## Tenglar
*
Eiríksfjörður

**Eríksfjörður** var það nafn sem hinir norrænu Grænlendingar gáfu firðinum sem í dag heitir **Tunulliarfik** á grænlensku. Fjörðurinn er í Kujalleq sveitarfélaginu á Suður-Grænlandi. 

Eiríksfjörður er í raun norðurhluti mjög langs fjarðar, fyrir sunnan Narsaq er hann kallaður Skovfjord. Eiríksfjörður er um 60 km langur. Fjörðurinn er allur mjög djúpur, allt að 300 metra dýpi þar sem hann er dýptstur. Há fjöll rísa beggja vegna fjarðarins, mörg þeirra í yfir 1.000 m hæð. Hæst þeirra er Illerfissalik, sem nefnt var Búrfell af norrænu Grænlendingunum, er það 1752 m hátt.

## Byggðir
Nokkrar litlar byggðir eru við  Eiríksfjörðinn. Narsarsuaq og Brattahlíð, sem heitir á grænlensku Qassiarsuk, eru sitt hvoru megin við fjörðinn nálægt botni hans. Suðaustan við fjörðinn liggur Qaqortoq skaginn, þar sem Vatnahverfið var í norrænu byggðinni. 

Syðst á Narsaq-skaganum, vestan við fjörðinn, er gróðursælt láglendi með talsverðum landbúnaði og þar er aðal sauðfjárrækt á Grænlandi.http://www.nunalerineq.gl/english/landbrug/faare.htm  Engin byggð er sunnan við Narsaq í firðinum.https://trap.gl/en/kommunerne-og-byerne/kommune-kujalleq/narsaq/ 

## Norrænir Grænlendingar
Fjörðurinn var eitt þéttbýlasta svæði norrænna grænlendinga og var miðstöð Eystribyggðar og jafnframt með fyrstu svæðum sem byggð voru við landnám árið 985 samkvæmt Íslendingasögum. 

Í *[[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]]* segir meðal annars:

“S*igldi Eiríkur á haf undan Snæfellsjökli og kom utan að jökli þeim er Bláserkur heitir. Hann fór þaðan suður að leita ef þar væri byggjanda.*

*Hann var hinn fyrsta vetur í Eiríkseyju, nær miðri hinni vestri byggðinni. Um vorið eftir fór hann til Eiríksfjarðar og tók sér þar bústað*.”https://www.snerpa.is/net/isl/eirik.htm

Og í Landnámabók segir: “*Eiríkur nam síðan Eiríksfjörð og bjó í Brattahlíð*”https://www.snerpa.is/net/snorri/landnama.htm

## Heimildir
* *Grønlands forhistorie*, red. Hans Christian Gulløv, Gyldendal 2005, ISBN 87-02-01724-5
* *Á hjara veraldar*, Guðmundur J. Guðmundsson, Sögufélagið, 2005, ISBN 9979-9636-8-9

## Tengill

* ''Er Brattahlíð ranglega staðsett?''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1999

## Tilvísanir
Upper West Side

**Upper West Side** (**UWS**) er hverfi í borgarhlutanum Manhattan í New York-borg, Bandaríkjunum. Það er staðsett á milli Central Park og Hudson-fljótsins. Hverfið liggur að Hell's Kitchen í suðri, Columbus Circle í suðaustri og Morningside Heights í norðri.

## Myndir

Mynd: Upper West Side Verdi Square 2007.jpg|Verdi Square
Mynd: West End Av Apthorp jeh.jpg|West End Avenue
Mynd: Westside Y bikers jeh.jpg|Westside YMCA
Mynd: Lincoln Center Manhattan Island New York photo D Ramey Logan.jpg|Lincoln Square
Mynd: WTM3 The Fixers 0015.jpg|Nicholas Roerich Museum
Mynd: Westendave.JPG|79th Street og West End Avenue


## Tilvísanir
Everton Stadium

**Everton Stadium** eða **Hill Dickinson Stadium** er knattspyrnuvöllur í Liverpool á Englandi og heimavöllur liðsins Everton. Völlurinn tekur tæp 53.000 í sæti. Hann er við Bramley-Moore Dock í hverfinu Vauxhall.

Völlurinn tók við af Goodison Park sem var heimavöllurinn frá 1892 til 2025.

## Tilvísanir
Afrobeats

**Afrobeats**, ekki að rugla saman við Afrobeat eða Afroswing, er regnhlífarhugtak til að lýsa dægurtónlist frá Vestur-Afríku og dreifbýlinu sem upphaflega þróaðist í Nígeríu, Gana og Bretlandi í  Afrobeats er minni stíll í sjálfu sér og meira lýsing á samruna hljóða sem streyma út frá Nígeríu og Gana. Tegundir eins og hiplife, jùjú tónlist, highlife, azonto tónlist og naija beats, am Afrobeats er fyrst og fremst framleitt í Lagos, Accra og London. Sagnfræðingurinn og menningargagnrýnandinn Paul Gilroy veltir fyrir sér breyttri tónlistarsenu í London sem afleiðing af breyttri lýðfræði
Lux-verðlaunin

**LUX áhorfendaverðlaunin** (enska: *LUX – The European Audience Film Award*), eða **LUX - evrópsku áhorfendaverðlaun kvikmynda**, eru kvikmyndaverðlaun veitt árlega af Evrópuþinginu og Evrópsku kvikmyndaakademíunni. Verðlaunin voru stofnuð árið 2007 og eru nefnd eftir latneska orðinu *lux* sem þýðir ljós.

## Sigurvegarar og tilnefningar

### 2007-2009

### 2010-2019

### 2020-

## Tilvísanir
Saara Kuugongelwa

**Saara Kuugongelwa-Amadhila** (f. 12. október 1967) er namibísk stjórnmálakona sem var forsætisráðherra Namibíu frá árinu 2015 til ársins 2025. Hún er meðlimur í Alþýðusamtökum Suðvestur-Afríku (SWAPO) og hefur átt sæti á namibíska þinginu frá árinu 1995. Hún var fjármálaráðherra landsins frá 2003 til 2015. Kuugongelwa er fyrsti kvenforsætisráðherra Namibíu.

Kuugongelwa er með heiðursdoktorsgráðu í opinberum fjármálum og MSC-gráðu í fjármálahagfræði. Hún var hagfræðingur hjá namibíska forsetaembættinu árið 1995 og framkvæmdastjóri ríkisáætlananefndar frá 1995 til 2003.

Þann 21. mars 2024 var Kuugongelwa-Amadhila kjörinn forseti namibíska þingsins til fimm ára. Hún er fyrsta konan til að gegna embætti þingforseta Namibíu.

## Æska og menntun
Saara Kuugongelwa fæddist 12. október 1967 í Otamanzi í Suðvestur-Afríku (nú Namibíu). Hún fór í útlegð ásamt öðrum meðlimum SWAPO árið 1980 þegar hún var þrettán ára og hélt til Síerra Leóne árið 1982, aðeins 15 ára gömul. Hún gekk í stúlknaskólann í Koidu frá 1982 til 1984 og í Framhaldsskóla Heilags Jósefs frá 1984 til 1987. Frá 1991 til 1994 gekk hún í Lincoln-háskóla í Pennsylvaníu í Bandaríkjunum og útskrifaðist með MSc-gráðu í fjármálahagfræði.

## Stjórnmálaferill
Kuugongelwa-Amadhila sneri heim til Namibíu eftir útskrift hennar úr Lincoln-háskóla og var ráðin sem hagfræðingur hjá skrifstofu forsetaembættisins í stjórnartíð Sams Nujoma. Árið 1995, eftir aðeins fáeina mánuði í því starfi og þegar hún var 27 ára, útnefndi Nujoma hana í sæti á namibíska þinginu og skipaði hana framkvæmdastjóra ríkisáætlananefndar Namibíu, sem er embætti með tignarstöðu ráðherra. Árið 2003 hækkaði Nujoma hana í tign og gerði hana fjármálaráðherra.

Þegar Hage Geingob varð forseti Namibíu þann 21. mars 2015 tók Kuugongelwa við embætti forsætisráðherra Namibíu. Hún er fyrsta konan sem gegnir því embætti.

Í maí 2016 tók hún þátt í málþingi undir heitinu „Spjall við hina háttvirtu Söru Kuugongelwa-Amadhila, forsætisráðherra Lýðveldisins Namibíu“ á vegum Wilson-miðstöðvarinnar. Hún hefur oft tjáð sig um jafnrétti kynjanna, meðal annars í heimsókn malíska forsætisráðherrans Modibo Keita til Namibíu og í ræðu (sem lesin var af Christine Hoebes í nafni hennar) þar sem hún lýsti því yfir að það myndi taka 70 ár að uppræta kynbundinn launamun í Afríku.

Kuugongelwa-Amadhila bauð sig fram í leiðtogakjöri SWAPO á landsþingi flokksins árið 2022 en tapaði fyrir Netumbo Nandi-Ndaitwah, sem varð frambjóðandi flokksins í forsetakosningum Namibíu árið 2024. Þann 21. mars 2025 var Kuugongelwa-Amadhila kjörin forseti namibíska þingsins, fyrst kvenna, með 55 atkvæðum gegn 40 atkvæðum fyrir Bernadus Swartbooi úr Alþýðuhreyfingu hinna landlausu.

## Einkahagir
Kuugongelwa er gift viðskiptamanninum Onesmus Tobias Amadhila.

## Tilvísanir
MPLA

**Alþýðuhreyfingin til frelsunar Angóla** (portúgalska: *Movimento Popular de Libertação de Angola*, skammstafað **MPLA**) er angólskur stjórnmálaflokkur sem kennir sig við jafnaðarstefnu. MPLA barðist gegn portúgalska hernum í sjálfstæðisstríði Angóla frá 1961 til 1974 og sigraði síðan Þjóðarsamtökin til algers sjálfstæðis Angóla (UNITA) og Þjóðfylkinguna til frelsunar Angóla (FNLA) í borgarastyrjöldinni í Angóla. Flokkurinn hefur stjórnað Angóla frá því að landið hlaut sjálfstæði frá Portúgal árið 1975, fyrst á tíma borgarastyrjaldarinnar og áfram eftir að henni lauk.

## Saga
Samkvæmt opinberum frásögnum var MPLA stofnuð í Lúanda árið með samruna Angólska kommúnistaflokksins og Sameinaðs baráttuflokks Afríkumanna í Angóla (Partido da Luta Unida dos Africanos de Angola, PLUA). Flokkurinn var stofnaður til að berjast fyrir sjálfstæði Angóla af ungum menntamönnum sem höfðu stundað nám í Lissabon: Agostinho Neto, Lúcio Lara, Mário Pinto de Andrade (frá Angóla), Marcelino dos Santos (frá Mósambík) og Amílcar Cabral (frá Gínea-Bissá og Grænhöfðaeyjum). 

Í sjálfsstæðisstríði Angóla varð portúgalska nýlenduveldið bæði að berjast gegn MPLA og tveimur öðrum hreyfingum, Þjóðarbandalaginu fyrir algeru sjálfstæðu Angóla (UNITA) og Þjóðfylkingunni til frelsunar Angóla (FNLA). Stríðinu lauk með sjálfstæðisyfirlýsingu Angóla þann 11. nóvember 1975, í kjölfar nellikubyltingarinnar sem batt enda á einræðisstjórnina í Portúgal árið áður.

Frá 1975 til 1992 fór MPLA fyrir flokksræði í Angóla, fyrst undir stjórn forsetans Agostinho Neto til 1979 og svo undir stjórn José Eduardo dos Santos. Frá sjálfstæði var MPLA studd af austurblokkinni og Kúbu, sem sendi leiðangursher til Angóla til að styðja stjórnina. Í borgarastyrjöldinni í Angóla barðist stjórn MPLA gegn UNITA, sem naut stuðnings Bandaríkjanna, Suður-Afríku og Saír. MPLA vann fullnaðarsigur gegn UNITA árið 2002 þegar foringi flokksins, Jonas Savimbi, féll í bardaga gegn stjórnarliðum.

MPLA er aðili að Alþjóðasambandi jafnaðarmanna.

Frá lokum borgarastyrjaldarinnar hefur MPLA smám saman glatað stuðningi í hverjum kosningunum á fætur öðrum. Flokkurinn hlaut 82 % atkvæða árið 2008, 72 % árið 2012 og 61 % árið 2017. Kjósendur sem fæddir eru eftir borgarastyrjöldina eru ekki taldir eins tryggir flokknum og foreldrar þeirra. Þótt flokkurinn hafi upphaflega verið marxískur hefur hann frá tíunda áratugnum tekið upp frjálslynda stefnu sem þykir vart lengur sósíalísk.

Í september 2018 var João Lourenço kjörinn leiðtogi flokksins eftir að José Eduardo dos Santos ákvað að setjast í helgan stein.

## Kjörfylgi í þingkosningum

## Tilvísanir
Taylor Swift: The Eras Tour

***Taylor Swift: The Eras Tour*** er bandarísk tónleikamynd frá 2023 framleidd af bandarísku söngkonununni og lagahöfundinum Taylor Swift og leikstýrð af Sam Wrench. Það fylgist með Los Angeles sýningunum á The Eras Tour, sjöttu aðaltónleikaferð Swift og tekjuhæstu ferð allra tíma.

## Tilvísanir

## Tenglar
* 
* ''Taylor Swift | The Eras Tour'' Concert Film Official Trailer á YouTube
Hanna María Karlsdóttir

**Hanna María Karlsdóttir** (fædd 19. nóvember 1948) er íslensk leikkona. Hún er þekktust fyrir sviðshlutverk sín  en einnig fyrir hlutverk sín í *[[Ófærð]]* og 101 Reykjavík.

## Tilvísanir
A Night at the Symphony: Hollywood Bowl

***A Night At The Symphony: Hollywood Bowl*** er tónleikamynd frá árinu 2024 sem tekin var upp á tónleikaferðalaginu Bewitched Tour íslensku söngkonunnar og lagahöfundarins Laufeyjar þann 6. ágúst í Hollywood Bowl. Meirihluti laganna sem voru spiluð á sýningunni koma fram í myndinni.

## Tilvísanir
Jól á leið til jarðar

**Jól á leið til jarðar** er íslensk sjónvarpsþáttaröð sem fór fyrst í loftið í Sjónvarpinu í desember 1994. Þættirnir eru hluti af Jóladagatali Sjónvarpsins. Það var búið til af Sigurði Örn Brynjólfssyni og Friðrik Erlingssyni og var fyrsta stopmotion aðventudagatalið í íslensku sjónvarpi. Þátturinn var framleiddur í Nukufilm kvikmyndaverinu í Tallinn í Eistlandi.

## Tilvísanir
Borgarastyrjöldin í Kongó

**Borgarastyrjöldin í Kongó** getur vísað til ýmissa innanlandsátaka í Lýðstjórnarlýðveldinu Kongó og Lýðveldinu Kongó í Mið-Afríku.

## Kongó fyrir nýlendutímann
* Borgarastyrjöldin í Kongó (1665–1709), í Konungsríkinu Kongó

## [[Lýðstjórnarlýðveldið Kongó|Kongó-Kinsasa]]
Borgarastríð í Lýðstjórnarlýðveldinu Kongó (einnig kallað Austur-Kongó eða Kongó-Kinsasa, áður kallað Kongó-Léopoldville og Saír):
* Kongódeilan (1960–1965), frá sjálfstæði landsins frá Belgíu fram að valdatöku einræðisherrans Mobutu Sese Seko
** Kwilu-uppreisnin (1963–1965)
** Kanyarwanda-stríðið (1963-1966)
** Simba-uppreisnin (1964)
* Katanga-uppreisnin (1963–), hluti af Kongódeilunni sem hélt áfram sem uppreisn
** Þjóðflokkaátök Batwa og Luba (2013–2018)
* Innrásirnar í Shaba (Shaba I 1977, Shaba II 1978)
* Uppreisn Andspyrnuhers Drottins (1987–)
* ADF-uppreisnin (1996–)
* Fyrra Kongóstríðið (1996–1997), sem leiddi til þess að Mobutu var steypt af stóli af Laurent-Désiré Kabila og uppreisnarher hans
* Seinna Kongóstríðið (1998–2003), stríð níu ríkja sem hélt áfram með innanlandsátökum þrátt fyrir friðarsamning og lýðræðislegar kosningar 2006
* Ituri-átökin (1999–) og Kivu-átökin (2004–), átök innan seinna Kongóstríðsins sem hafa haldið áfram sem uppreisnir
** M23-uppreisnin (2012–2013)
** M23-sóknin (2022–)
* Dongo-átökin (2009)
* Kamwina Nsapu-uppreisnin (2016-2019)

## [[Lýðveldið Kongó|Kongó-Brazzaville]]
Borgarastyrjaldir í Lýðveldinu Kongó (einni kallað Kongó Brazzaville og Vestur-Kongó):
* Borgarastyrjöldin í Lýðveldinu Kongó (1993–1994)
* Borgarastyrjöldin í Lýðveldinu Kongó (1997–1999)
* Átökin í Pool-sýslu 2002–2003
* Pool-stríðið (2016-2017)
Snorri Snorrason

**Snorri Snorrason** (f. 14. júlí 1977) er íslenskur söngvari sem tók þátt og vann þriðju þáttaröð Idol Stjörnuleitar. Snorri hefur Robert Plant sem stærsta áhrifavald sinn. 

## Útgefið efni

### Breiðskífur

* 2006: *Allt án Eg Á*

### Smáskífa

* 2006: "Allt án Eg Á"
* 2010: "Æskuást"

## Tilvísanir
Leyndardómar jólasveinsins

**Leyndardómar jólasveinsins** (enska: The Secret World of Santa Claus) er kanadískur sjónvarpsþáttur fyrir börn. Á Íslandi, var þáttaröðin sýnd sem hluti af Jóladagatali Sjónvarpsins á RÚV árið 2001.

## Tilvísanir
Hildur Vala Einarsdóttir

**Hildur Vala Einarsdóttir** (f. 6. febrúar 1982) er íslensk söngkona. Hún tók þátt og vann 2. þáttaröð Idol Stjörnuleitar.

## Útgefið efni
**Breiðskífur**

* Hildur Vala (2005) 
* Lalala (2006) 
* Geimvísindi (2018) 
**Smáskífur**
* Líf
* The Boy Who Giggled So Sweet
* Gleðileg Jól (2005) 

### Safnplötur

* Svona Er Sumarið 2005
* Pottþétt 38
* Óskalögin 
* Uppáhalds Ljóðin Okkar
Þorsteinn Gunnarsson

**Þorsteinn Gunnarsson** (f. 1940) er íslenskur leikari og arkitekt. Hann er þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Eirikur í íslensku sjónvarpsþáttunum *[[Ófærð]]*.

## Kvikmyndir

* *[[Hrafninn flýgur]]* (1984) 
* *[[Foxtrot (kvikmynd)|Foxtrot]]* (1988) 
* *[[Áramótaskaup 1990|Áramótaskaup]] (1990)*
* *[[Nói albinói|Nói Albínó]]* (2003) 
* Dís (2004) 
* *[[Mýrin (kvikmynd)|Mýrin]]* (2006) 
* *[[Sumarlandið]]* (2010) 
* *[[Fúsi (kvikmynd)|Fúsi]]* (2015) 
* *[[Bakk]]* (2015) 
* *Grafir og Bein* (2016) 
* *[[Ófærð]]* (2015-2016)
Tveir á báti

**Tveir á báti** er íslensk sjónvarpsþáttaröð sem fór fyrst í loftið í Sjónvarpinu í desember 1992. Þáttaröðin er hluti af Jóladagatali Sjónvarpsins en hún var skrifuð af Kristínu Atladóttur. Hún var endursýnd í desember 2000.

## Tilvísanir
Randalín og Mundi: Dagar í desember

***Randalín og Mundi: Dagar í desember*** var jóladagatal Sjónvarpsins í desember árið 2022. Þættirnir eru byggðir á barnabókunum um Randalín og Munda eftir Þórdísi Gísladóttur. Leikstjórar voru Silja Hauksdóttir og Ilmur Kristjánsdóttir, en með aðalhlutverk fóru Kría Burgess og Gunnar Erik Snorrason. 

Í þáttunum taka börnin meðal annars þátt í að bjarga hælisleitendum á flótta. Útlendingastofnun mótmælti þeirri mynd sem dregin var upp af stofnuninni í þáttunum og setti upp sérstaka vefsíðu með umræðu um atriði þáttanna.

## Leikarar
* Kría Burgess – Randalín
* Gunnar Erik Snorrason – Mundi
* Birta Forstofa – Aníta
* Ægir Chang – Stefán
* Hilmir Snær Guðnason – Ketill
* Kristín Þóra Haraldsdóttir – Rósa
* Saga Garðarsdóttir – Sigríður
* Hannes Óli Ágústsson – Konráð Ludvig
* Davíð Þór Katrínarson – Jacob
* Hilmar Guðjónsson – Ófeigur
* Safa Jemai – Fatima

## Tilvísanir
Bing Bang (Time to Dance)

„**Bing Bang (Time to Dance)**“ er smáútgáfa af laginu „Bing Bang“ úr barnaþættinum *[[Latibær]]*. Upprunalega útgáfan er sungin í lok hvers þáttar af Solla Stirða. Lagið samdi Máni Svavarsson, tónskáld og einn af handritshöfundum Latibæjar.

## Lagalisti

# "Bing Bang" (Time to Dance Single Mix) - 3:16
# "Bing Bang" (jólaútgáfa) - 2:55
# "*LazyTown* Megamix" - 3:43
# "I Love Christmas" - 1:38
# "Bing Bang (Time to Dance)" (Video) - 3:20
Sveinstindur (Öræfajökli)

**Sveinstindur** í Öræfajökli er annar hæsti tindur landsins á eftir Hvannadalshnjúk og rís hann 2.044 metra yfir sjávarmál. Hann er líkt og Hvannadalshnjúkur einnig í Öræfajökli og lítið eitt austar en Hvannadalshnjúkur. Tindurinn er nefndur eftir Sveini Pálssyni lækni og náttúrufræðingi sem talinn er að hafi gengið hann fyrstur manna 11. ágúst árið 1794. . Nokkrar leiðir eru í boði á Sveinstind, m.a. Ærfellsleið meðfram Hrútárjökli eða af Sandfellsleið á Hnjúkinn. Sjálfur fór Sveinn svokallaða Kvískerjaleið nefnd eftir Kvískerjum þar sem leiðin hefst en hún er þá farin sunnan við Hrútárjökul og framhjá Sveinsgnípu. Þessi leið hefur einnig verið nefnd læknaleiðin í minningu Sveins. Leiðin er 22 km að lengd og með hækkun upp á 2.000 metra. Hagstæðasti og öruggasti tími ársins til þess að ganga á Sveinstind líkt og aðra tinda í Öræfum er í maí þegar mesti kuldinn er að baki án þess þó að jökulsprungur séu farnar að opnast of mikið.

## Tilvísanir
Todd Phillips

**Todd Phillips** (f. **Todd Philip Bunzl**; 19. desember 1970) er bandarískur kvikmyndagerðarmaður. Phillips hóf ferilinn sinn árið 1993 og hefur leikstýrt kvikmyndum eins og *Road Trip*, *Old School*, *Starsky & Hutch*, *School for Scoundrels* og kvikmyndaseríunni *[[The Hangover]]*. Árið 2019 skrifaði Phillips handritið og leikstýrði sálfræðitryllinum *[[Joker (kvikmynd)|Joker]]*, sem byggir á samnefndri persónu úr DC Comics. Myndin var frumsýnd á 76. kvikmyndahátíðinni í Feneyjum þar sem hún hlaut aðalverðlaunin, Gullljónið. Phillips fékk þrjár tilnefningar til Óskarsverðlauna fyrir *Joker*, fyrir bestu kvikmynd (Best Picture), besta leikstjóra (Best Director) og besta handrit byggt á öðru verki (Best Adapted Screenplay).

## Tilvísanir

## Tenglar
*
Joker (kvikmynd)

***Joker*** er bandarísk kvikmynd frá árinu 2019 í leikstjórn Todd Phillips. Myndin, þar sem Joaquin Phoenix fer með aðalhlutverk, er byggð á persónum úr DC Comics. Hún fjallar um Arthur Fleck, trúð og misheppnaðan uppistandara sem þjáist af andlegum veikindum. Robert De Niro, Zazie Beetz og Frances Conroy fara með aukahlutverk.

Phillips fékk hugmyndina fyrir *Joker* árið 2016 og skrifaði handritið með Scott Silver árið 2017. Myndin notar lauslega söguþræði úr *Batman: The Killing Joke* (1988) og *The Dark Knight Returns* (1986). Tökur fóru fram í New York-borg, Jersey City og Newark frá september til desember 2018.

*Joker* var frumsýnd á 76. alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni í Feneyjum þann 31. ágúst 2019 og sýnd í kvikmyndahúsum í Bandaríkjunum og Íslandi þann 4. október sama ár. Myndin þénaði yfir 1 milljarð bandaríkjadala á heimsvísu og var sjötta tekjuhæsta kvikmynd ársins 2019. *Joker* hlaut fjölmörg verðlaun, þar með talið Óskarsverðlaun þar sem Phoenix hlaut verðlaun sem besti leikari í aðalhlutverki (Best Actor) og Hildur Guðnadóttir fyrir bestu frumsömdu kvikmynda­tónlistina (Best Original Score). Framhaldsmyndin, **, var frumsýnd 4. október 2024.

## Tilvísanir
Snæfríður Ingvarsdóttir

**Snæfríður Ingvarsdóttir** (f. 14. janúar 1992) er íslensk leikkona, fyrirsæta og tónlistarkona. Hún er dóttir Ingvars E. Sigurðssonar og Eddu Arnljótsdóttur leikara. Snæfríður útskrifaðist sem leikari frá Listaháskóla Íslands árið 2016 og hefur starfað við Þjóðleikhúsið auk þess að leika í kvikmyndum og sjónvarpi. Sæfríður lék aðalhlutverk í kvikmyndunum Ölmu, Mikhael og Kaldaljósi. Hún lék í sjónvarpsþáttunum Ófærð 3 og Eurogarðinum. Hún fékk tilnefningu til Eddunnar fyrir Kaldaljós og Djöflaeyjuna.

## Tilvísanir
EuroLeague

**EuroLeague** er evrópsk körfuknattleiksdeild sem samanstendur af 18 liðum  og er almennt viðurkennd sem sterkasta atvinnumannadeildin í Evrópu.

Keppnin var kynnt árið 1958 sem FIBA European Champions Cup (Evrópukeppni meistaraliða) en endurnefnd FIBA Euroleague árið 1996. Deildin starfaði undir regnhlíf FIBA þar til deilur á milli FIBA og Union of European Leagues of Basketball (ULEB) enduðu með að sérsamtök tóku deildina yfir rétt eftir aldamótin.

Íþróttafélag Reykjavíkur (ÍR) varð árið 1964 fyrsta íslenska liðið til að taka þátt í keppninni og jafnframt fyrsta íslenska liðið til að taka þátt í Evrópukeppni.

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
*EuroLeague 
*EuroLeague TV 
*Euroleague Basketball
FIBA

**Alþjóða Körfuknattleikssambandið** (**FIBA**; Franska: *Fédération Internationale de Basketball*) er samtök landssamtaka sem stjórna körfuboltaíþróttinni um allan heim. FIBA sér um að skilgreina körfuboltareglur, tilgreina búnað og aðstöðu sem þarf, skipuleggja alþjóðlegar keppnir, stjórna flutningi íþróttamanna milli landa og stjórna skipun alþjóðlegra dómara. Alls eru 212 landssambönd meðlimir, skipt síðan 1989 í fimm svæði: Afríku, Ameríku, Asíu, Evrópu og Eyjaálfu. Samtökin voru stofnuð í Genf árið 1932, tveimur árum eftir að íþróttin var formlega viðurkennd af Alþjóðaólympíunefndinni.

## Heimldir

## Ytri tenglar
*Vefsíða FIBA
Harlequin (plata)

***Harlequin*** er hljómplata bandarísku söngkonunnar Lady Gaga, gefin út 27. september 2024 af Interscope Records. Platan er innblásin af tónlistarkvikmyndinni ** (2024), þar sem Gaga fer með hlutverk Harley Quinn.

*Harlequin* er lýst sem þemaplötu um Harley Quinn, þar sem illmennið er sýnt frá sjónarhorni Gaga. Platan inniheldur ábreiður af bandarískum djasslögum, auk tveggja frumsaminna laga eftir Gaga. Hljómplatan er þriðja djassplata Gaga eftir samstarfsplöturnar hennar með bandaríska djassöngvaranum Tony Bennett – *[[Cheek to Cheek]]* (2014) og *[[Love for Sale (Tony Bennett og Lady Gaga plata)|Love for Sale]]* (2021).

Við útgáfu fékk *Harlequin* að mestu jákvæða dóma. Platan náði topp-10 í Austurríki, Frakklandi, Skotlandi, Spáni, Sviss og Þýskalandi, auk topp-20 í Belgíu, Ítalíu, Svíþjóð, Bretlandi og Bandaríkjunum. Hún náði einnig fyrsta sæti US Jazz Albums-lista *[[Billboard]]* og varð þar með þriðja platan hennar til að ná toppsæti á þeim lista.

## Lagalisti

## Tilvísanir

## Heimildir
Manowar

**Manowar** er bandarísk þungarokkshljómsveit sem stofnuð var árið 1980 í Auburn, New York-fylki. Bandið er þekkt fyrir tónlistarþema um goðsagnir ( t.d. forngrískar og norrænar) og hetjuímynd. Sveitin hefur haft áhrif á undirgreinar þungarokks eins og powermetal og víkingaþungarokk.

Uppruna sveitarinnar má rekja til þess þegar Joey DeMaio, verðandi bassaleikari hennar, hitti gítarleikarann Ross the Boss þegar DeMaio var að vinna sem gítartæknimaður Black Sabbath fyrir *Heaven and Hell* tónleikaferðalag þeirra og Ross var meðlimur í upphitunarsveit fyrir tónleika Sabbath.

Sveitin hefur gert tilkall til að vera háværasta hljómsveit í heimi  og hafa spilað lengstu rokktónleika í sögunni, yfir 5 klukkustundum. 

Manowar héldu tónleika í Hörpu 28. júní 2025. 

## Meðlimir
*Joey DeMaio – Bassi, hljómborð (1980–), gítar (2018–)
*Eric Adams – Söngur (1980–)
*Dave Chedrick – Trommur (2022–)
*Michael Angelo Batio – Gítar (2022–)

### Fyrrum meðlimir
*Carl Canedy – Trommur (1980–1981)
*Ross "the Boss" Friedman – gítar, hljómborð (1980–1989)
*Donnie Hamzik – Trommur (1981–1983, 2009–2017)
*Scott Columbus – Trommur (1983–1991, 1994–2008; dó 2011)
*David Shankle – Gítar (1989–1994)
*Kenny Earl "Rhino" Edwards – Trommur (1991–1994, 2008–2009)
*Karl Logan – Gítar, hljómborð (1994–2018)

## Plötur
### Demó
*Manowar (1981)

### Breiðskífur
*Battle Hymns (1982)
*Into Glory Ride (1983)
*Hail to England (1984)
*Sign of the Hammer (1984)
*Fighting the World (1987)
*Kings of Metal (1988)
*The Triumph of Steel (1992)
*Louder Than Hell (1996)
*Warriors of the World (2002)
*Gods of War (2007)
*The Lord of Steel (2012)

### Stuttskífur
*The Dawn of Battle (2002)
*The Sons of Odin (2006)
*Thunder in the Sky (2009)
*The Lord of Steel Live (2013)
*The Final Battle I (2019)
*Highlights from the Revenge of Odysseus	(2022)

## Tenglar
*  Manowar á Allmusic

## Tilvísanir
LTS Garðbær Studios

**LTS Garðbær Studios** (einnig þekkt sem **LazyTown Entertainment**) er íslenskt kvikmyndaver staðsett í Garðabæ, Íslandi. Meðal framleiðslu myndversins var sjónvarpsþátturinn *[[Latibær]]*. Stúdíóið var stofnað árið 2002 af Magnúsi Scheving og félögum hans Guðmundi Þór Kárasyni, Raymond P. Le Gué og Ragnheiði Melsteð.

## Kvikmyndir

* *[[Áfram Latibær! (leikrit)|Áfram Latibær!]]* *-* (1996-2016) 
* *[[Latibær|Glanni Glæpur Í Latabæ]] -* (1999-2002) 

* *Glanni Glæpur Í Latabæ* - (2002-2003) 
* *Gamlar Latibær stuttmyndir* - (2000-2004) 
* *Latibær* - (2004-2014) 
* *LazyTown Extra* - (2008) 

## Tilvísanir
Réttur (sjónvarpsþáttaröð)

**Réttur** er íslensk sjónvarpsþáttaröð sem var sjónvarpað af Stöð 2. 

Þáttaröðin var unnin og framleidd af Sigurjóni Kjartanssyni frá RVK Studios.   

## Söguþráður
Logi Traustason er lögmaður sem starfar á lögmannsstofu í eigu viðskiptafélaga Brynhildar og Hörðar. Saman leysa þeir dómsmál sem oft færir þá allt of nærri málum þeirra og viðfangsefnum samfélagsins.

## Tilvísanir
Joker: Folie à Deux

***Joker: Folie à Deux*** er bandarísk kvikmynd frá árinu 2024 í leikstjórn Todd Phillips. Myndin er byggð á persónum úr DC Comics og er framhald myndarinnar *[[Joker (kvikmynd)|Joker]]* (2019). Joaquin Phoenix fer aftur með hlutverk Arthur Fleck, einnig þekktur sem Joker, og Lady Gaga leikur Harley „Lee“ Quinzel. Meðal aukaleikara eru Brendan Gleeson, Catherine Keener, Zazie Beetz, og Steve Coogan.

*Joker* var í upphafi hugsuð sem sjálfstæð kvikmynd, en eftir vinsældir hennar vaknaði áhugi fyrir annarri mynd. Framhaldið var tilkynnt í júní 2022, og seinna sama ár var staðfest að Gaga og Beetz myndu bætast við leikarahópinn. Tökur fóru fram í New York-borg, Los Angeles og Belleville frá desember 2022 til apríl 2023.

*Joker: Folie à Deux* var frumsýnd á 81. alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni í Feneyjum þann 4. september 2024 og gefin út í Bandaríkjunum 4. október sama ár. Myndin fékk neikvæða dóma frá gagnrýnendum og náði ekki viðskiptalegum árangri, með heildartekjur upp á 207,5 milljónir bandaríkjadala á móti framleiðslukostnaði upp á 190–200 milljónir dala.

## Tilvísanir
Joker: Folie à Deux (tónlist)

***Joker: Folie à Deux (Music from the Motion Picture)*** er hljómplata Joaquin Phoenix og Lady Gaga fyrir kvikmyndina ** frá árinu 2024. Platan var gefin út 4. október 2024 af WaterTower Music og Interscope Records. Gaga gaf einnig út aðra hljómplötu fyrir myndina, *[[Harlequin (plata)|Harlequin]]*, þann 27. september 2024.

## Lagalisti

## Tilvísanir

## Heimildir
Guðmundur Þór Kárason

**Guðmundur Þór Kárason** (f. 14. júní 1974) er íslenskur brúðuhönnuður og brúðuleikari sem er þekktastur fyrir verk sín á Latibær þar sem hann lék persónuna Sigga Sæta. Árið 2010 var hann ljósmyndari fyrir Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva. 

## Tilvísanir
Lof mér að falla

**Lof mér að falla** er íslensk dramamynd frá 2018 í leikstjórn Baldvins Zophoníassonar.

## Söguþráður
Stella og Magnea eru tvær unglingsstúlkur sem hittast í partýi og byrja að eyða tíma saman, gera tilraunir með tóbak, áfengi og eiturlyf. Magnea hættir að lokum í skólanum og fjarlægist fyrrverandi vini sína. Þegar þau vaxa úr grasi upplifa þau bæði fíkn, eiturlyfjasmygl, vændi og setu í fangelsi.

## Leikarar

* Elín Sif Halldórsdóttir sem ung Magnea
* Kristín Þóra Haraldsdóttir sem eldri Magnea
* Eyrún Björk Jakobsdóttir sem ung Stella
* Lára Jóhanna Jónsdóttir sem eldri Stella
* Þorsteinn Bachmann sem Hannes
* Atli Oskar Fjalarsson sem Atli rauði
* Sveinn Ólafur Gunnarsson sem Erlingur Hafsteinn
* Haraldur Stefansson sem Gylfi

## Tilvísanir
Svörtu Sandar

**Svörtu Sandar** er íslensk glæpa-drama sjónvarpssería búin til af Aldísi Amah Hamilton, Andra Óttarssyni og Ragnari Jónssyni. Þættirnir voru frumsýndir á Stöð 2 í 25. desember 2021. 

Önnur þáttaröð kom út 2024.

## Leikarar
* Aldís Amah Hamilton sem Aníta Elínardóttir, lögreglukona
* Þór Tulinius sem Ragnar, lögregluvarðstjóri
* Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir sem Elín, móðir Anítu
* Ævar Þór Benediktsson sem Gústi, rannsóknarlögreglumaður
* Kolbeinn Arnbjörnsson sem Salómon Túlinius, læknir
* Lára Jóhanna Jónsdóttir sem Fríða Melsteð, lögreglukona
* Aron Már Ólafsson sem Tómas, lögreglumaður
* Pálmi Gestsson sem Davíð, faðir Salómons

## Tenglar
* Svörtu sandar a IMDB

## Tilvísanir
Kalli Bjarni

**Karl Bjarni Guðmundsson** (fæddur 6. janúar 1976) einnig þekktur sem **Kalli Bjarni** er íslenskur söngvari sem varð vinsæll eftir að hafa tekið þátt og sigrað á fyrstu þáttaröð Idol Stjörnuleitar. Þann 1. júní 2007 var hann handtekinn á Keflavíkurflugvelli þegar hann kom frá Frankfurt í Þýskalandi og reyndist vera með 2 kíló af kókaíni á sér. Hann var úrskurðaður í tveggja vikna gæsluvarðhald á meðan yfirvöld rannsökuðu hvort fíkniefnin væru hans eða hvort hann hafi borið þau fyrir einhvern annan. Áður en hann var handtekinn hafði hann verið að vinna á fiskibáti.

## Útgefið efni

* *Kalli Bjarni* (2004)

## Tilvísanir
Bad Blood

„**Bad Blood**“ er lag eftir bandarísku söngkonuna og lagahöfundinn Taylor Swift af fimmtu stúdíóplötu hennar, *[[1989 (plata)|1989]]*. Hún samdi lagið með sænsku upptökustjórunum Max Martin og Shellback. Lagið var gefið út sem fjórða smáskífan af *1989* þann 17. maí 2015 af Big Machine og Republic Records. Endurhljóðblönduð útgáfa með bandaríska rapparanum Kendrick Lamar var einnig gefin út og inniheldur viðbótartexta eftir Lamar og hljóðblöndun eftir sænska tónlistarmanninn Ilya.

## Heimild
*
Ólöf Tara Harðardóttir

**Ólöf Tara Harðardóttir** (9. mars 1990 - 30. janúar 2025) var íslensk baráttukona þekktust fyrir baráttu sína gegn kynbundnu ofbeldi, breytinga í þágu þolenda ofbeldis, og fyrir stofnun róttæku félagasamtakana 'Öfgar'.

## Tilvísanir
Mayhem (plata)

***Mayhem*** er breiðskífa bandarísku söngkonunnar og lagahöfundarins Lady Gaga. Platan var gefin út 7. mars 2025 af Streamline og Interscope Records. Við gerð plötunnar vann Gaga með upptökustjórum á borð við Andrew Watt, Cirkut og Gesaffelstein. Plötunni hefur verið lýst sem „óreiðukenndri blöndu tónlistarstefna“, aðallega hljóðgervlapoppi, með áhrifum frá iðnaðar-danstónlist, auk eiginleikum úr raf, diskó, fönk, iðnaðarpoppi, rokki og popp rokki. Þemu plötunnar snúast um um ást, óreiðu, frægð, sjálfsmynd og löngun.

Fyrir útgáfu *Mayhem* voru gefnar út tvær smáskífur. Aðalsmáskífan „Disease“ kom út 25. október 2024 og önnur smáskífan, „Abracadabra“, 3. febrúar 2025. Sú síðari náði fimmta sæti á *[[Billboard]]* Global 200 og þrettánda sæti á bandaríska ''Billboard'' Hot 100-listanum. Platan inniheldur einnig „Die with a Smile“, dúett með Bruno Mars, sem naut mikilla vinsælda og hlaut Grammy-verðlaun, og „The Dead Dance“ sem var gefin út á endurútgáfu plötunnar. *Mayhem* náði fyrsta sæti á vinsældalistum í 23 löndum og náði topp-10 í Danmörku, Frakklandi, Hollandi, á Íslandi, Litáen og Svíþjóð.

*Mayhem* fékk mikið lof gagnrýnenda, sem töldu hana marka sterka endurkomu Gaga í popptónlistina. Gaga kynnti plötuna með kynningartónleikum árið 2025, þar á meðal á Coachella og með ókeypis tónleikum í Brasilíu sem 2,5 milljónir manna sóttu, áður en hún hóf áttunda tónleikaferðalagið sitt, The Mayhem Ball.

## Lagalisti
Öll lögin voru framleidd af Lady Gaga, Andrew Watt, og Cirkut, nema þar sem er tekið fram.

## Tilvísanir

## Heimildir
Danstónlist

**Danstónlist** er tónlist til að dansa við. Á 20. öld urðu margar gerðir danstónlistar vinsælar, þar á meðal swing á 4. áratugnum, rokk og ról á 6. áratugnum og diskó á 8. áratugnum. Seint á 8. áratugnum hófst þróun rafrænar danstónlistar (EDM), sem hefur síðan orðið vinsæl á næturklúbbum og á reifum.

## Tilvísanir
Walkerseðla

**Walkerseðla** (fræðiheiti: *Alwalkeria maleriensis*) var líklega ein elsta risaeðla sem tilheyrði hópi eðlunga og var uppi í Indlandi á síð-tríasstímabilinu.

## Saga og flokkun
Walkerseðla uppgötvaðist á sunnanverðu Indlandi og hlaut upprunalega nafngiftina *Walkeria maleriensis* þegar henni var lýst af steingervingafræðingnum Sankar Chatterjee árið 1987. Hana þurfti að endurnefna árið 1994 þar sem mosadýr bar nú þegar ættkvíslarheitið *Walkeria*. Þá var ættkvíslin endurnefnd *Alwalkeria*.  Bæði nöfnin voru gefin til heiðurs Alick D. Walker, bresks steingervingafræðings. 

## Heimildir
Hafáll

**Hafáll** (Conger conger) er botnfiskur af hafálaætt (Congridae). Hann er stór og langur fiskur sem líkist ferskvatnsálum en hægt er að þekkja hann á því að bakugginn byrjar yfir eyruggum og er hann undimynntur. Hámarkstærð hafála er um 3 metrar og hámarskþyngd um 110 kg en hængar verða sjaldan lengri en 110 cm. Lengsti hafáll sem mælst hefur við Ísland var 165 cm og veiddist við Krýsuvíkurberg árið 1965.

## Útlit
Roð hafálsins er hreisturlaust og hliðarrák liggur frá tálknalokum að stirtluenda. Tennurnar eru fjölmargar og ysta röðin er svo þétt að hún myndar nánast samfellda línu. Augun eru sporöskjulaga, bakugginn langur og sameinast raufarugganum í stirtluenda, þar sem engin sérstök sporðblaðka er, aðeins oddhvass endi. Raufarugginn er mun styttri en bakugginn. Litur hafála er breytilegur eftir aldri og botnlagi, en hann er oft gráleitur eða ljósbrúnn að ofan og ljósgrár eða hvítur að neðan. Ungir hafálar eru gjarnan ljósari en þeir eldri.

## Útbreiðsla og lifnaðarhættir
Hafáll er botnfiskur sem finnst á grýttum og söndugum botni á 1–100 metra dýpi, en stærri hafálar halda sig yfirleitt dýpra. Hann er frekar rólegur á daginn og heldur kyrru fyrir en á nótunni fer hann á veiðar. Fæða hans er aðallega fiskar, þar á meðal þorskfiskar, flatfiskar og háfar en hann veiðir líka krabbadýr og smokkfiska.

Hafáll lifir í norðaustanverðu Atlantshafi. Finnst á Íslandi, Færeyjum, í Norðursjó, Bretlandseyjum og suður að Afríku. Hann finnst einnig í Miðjarðarhafi og Svartahafi. Í vestanverðu Atlantshafi lifir skyld tegund, Conger oceanius.

## Hrygning
Háfállinn verður kynþroska um 5 –15 ára aldur, en þá stækka kynfærin á meðan þarmarnir rýrna, sem veldur því að hann hættir að nærast. Hrygning á sér stað á sumrin á miklu dýpi vestan Portúgals, milli Gíbraltar og Asoreyja, auk þess líka í Miðjarðarhafi. Hver hrygning getur skilað frá 3 til 8 milljónum eggja, en hafállinn deyr eftir hrygningu. Lirfur hans eru glærar og blaðlaga og lifa á 1–200 metra dýpi í úthafinu í 1–2 ár. Þegar þær ná um 15 cm lengd taka þær að líkjast fullorðnum einstaklingum. Hafállinn gengur aldrei í ósalt vatn.

## Veiðar
Hafáll er stundum veiddur á línu eða sem aukaafli í botnvörpu. Hann er ætur en kjötið er gróft til átu og er hann því oft reyktur. Þrátt fyrir það er hann vinsæll í sumum löndum, sérstaklega í Frakklandi, Spáni og Portúgal. Hafállinn getur valdið tjóni með því að éta afla úr netum og gildrum. Ársaflinn í Evrópu er um 10-15 þúsund tonn. Fyrstu skráðu veiðar á hafál hér við land voru árið 1909, þegar tveir veiddust við Vestmannaeyjar. Hann finnst síðan einstaka sinnum við suðaustur-, suður- og suðvesturströndina, frá Hornafirði inn í Faxaflóa og Breiðafjörð. .

## Tilvísanir
Tungllendingin (1969)

**Tungllendingin 1969** var geimferð þar sem Neil Armstrong og Buzz Aldrin lentu á tunglinu fyrstir manna. Ferðafélagi þeirra var Michael Collins en hann steig ekki fæti á tunglið. Undirbúningur ferðarinnar tók nokkur ár og fór hluti þjálfunar geimfaranna fram á Íslandi.

## Tilvísanir
Back to December

„**Back to December**“ er lag eftir bandarísku söngkonuna og lagahöfundinn Taylor Swift sem hún samdi og tók upp fyrir þriðju stúdíóplötu sína *[[Speak Now]]*. Lagið var gefið út sem önnur smáskífa plötunnar þann 15. nóvember 2010. Innblásin af sambandi Swift við leikarann Taylor Lautner fjallar textinn um beiðni fyrrverandi elskhuga um fyrirgefningu.
Mine

„**Mine**“ er lag samið og tekið upp af bandarísku söngkonunni og lagahöfundinum Taylor Swift. Það var gefið út sem aðalskífan af þriðju stúdíóplötu hennar, *[[Speak Now]]*. Big Machine Records gaf út lagið til niðurhals og í útvarp 4. ágúst 2010. Textinn fjallar um hæðir og lægðir ungrar ástar innblásin af tilhneigingu Swift til að flýja ástina af ótta við ástarsorg.
The Fame Ball Tour

**The Fame Ball Tour** var fyrsta tónleikaferðalag bandarísku söngkonunnar Lady Gaga, til stuðnings við fyrstu plötuna hennar, *[[The Fame]]* (2008). Tónleikarnir fóru fram í fjórum heimsálfum og skiptist sýningin í fjóra hluta. Lagalistinn innihélt lög af *The Fame* og eitt óútgefið lag, „Future Love“.

## Lagalisti
### Upprunalega sýningin
Þessi lagalisti var notaður frá 12. mars til 19. júní 2009.
# „Paparazzi“
# „LoveGame“
# „Beautiful, Dirty, Rich“
# „The Fame“
# „Money Honey“
# „Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)“
# „Poker Face“ 
# „Future Love“
# „Just Dance“
# „Boys Boys Boys“
# „Poker Face“

### Endurnýjuð sýning
Þessi lagalisti var notaður frá 26. júní til 29. september 2009.
# „Paparazzi“ 
# „LoveGame“
# „Beautiful, Dirty, Rich“
# „The Fame“
# „Money Honey“
# „Boys Boys Boys“
# „Just Dance“
# „Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)“
# „Brown Eyes“
# „Poker Face“

## Myndir

Mynd: Lady Gaga performing Paparazzi on the Fame Ball Tour, Minneapolis, March 2009-2 (original).jpg|„Paparazzi“
Mynd: Lady Gaga performing Eh, Eh (Nothing Else I Can Say) on the Fame Ball Tour, Minneapolis, March 2009-3.jpg|„Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)“
Mynd: Fame Ball London - Beautiful Dirty Rich.jpg|„Beautiful, Dirty, Rich“
Mynd: Fame Ball London - Money Honey.jpg|„Money Honey“
Mynd: Gagafameball.jpg|Gaga að tala við áhorfendur


## Dagsetningar

## Tilvísanir

## Tenglar

* Opinber vefsíða Lady Gaga
Chappell Roan

**Kayleigh Rose Amstutz** (f. 19. febrúar 1998), betur þekkt sem **Chappell Roan**, er bandarísk söngkona og lagahöfundur. Hún skrifaði undir hjá Atlantic Records og gaf út fyrstu plötuna sína, *School Nights*, árið 2017. Eftir að hafa verið látin fara frá Atlantic gaf hún út nokkur lög á eigin vegum, þar með talið „Pink Pony Club“. Hún hitaði upp fyrir Olivia Rodrigo á bæði Sour Tour og Guts World Tour.

Roan gaf út fyrstu breiðskífuna sína, *The Rise and Fall of a Midwest Princess* (2023), hjá Island Records. Platan var tilnefnd sem plata ársins (Album of the Year) á 67. Grammy-verðlaununum, þar sem Roan var valin besti nýi listamaðurinn (Best New Artist). Árið 2024 gaf hún út lagið „Good Luck, Babe!“, sem náði miklum vinsældum og komst í fjórða sæti ''Billboard'' Hot 100. Nokkur lög af fyrstu breiðskífunni komust einnig á Hot 100, eins og „Hot to Go!“.

## Útgefið efni
**Breiðskífur**
* *The Rise and Fall of a Midwest Princess* (2023)

**Stuttskífur**
* *School Nights* (2017)

## Tilvísanir

## Tenglar
*
Sahaja Yoga

**Sahaja Yoga** er ýmist nafn á hugleiðsluaðferð eða andegri hreyfingu sem stofnuð var af Shri Mataji Nirmala Devi. Hugleiðsluaðferðin byggir á kúndalíní vakningu sem iðkendur hennar fullyrða að „leiði til sjálfsvitundarvakningar og hins fullkomna hugleiðsluástands“. Hreyfingin á sér rætur til Indlands og kemur til vesturlanda um 1970. Í dag er hún starfandi í 69 löndum, þar á meðal Íslandi þar sem hún hefur starfað frá árinu 2003.

Shri Mataji sjálf lýsti Sahaja Yoga sem hluta af hinni hreinu trú alheimsins (Vishwa Nirmala Dharma) sem felur í sér grunnboðskap allra trúarbragða, því skipti ekki máli hvaða trúarbrögðum einstaklingurinn hafi tilheyrt, hafi hann tilheyrt einhverju trúarbragði yfirhöfuð, allir geti samsamað sig Sahaja Yoga. Hreyfingin leggur áherslu á að ekki sé hægt að kaupa kúndalíní vakningu og er allt starf hennar stundað sem sjálfboðavinna.

## Tilvísanir
Flosi Eiríksson

**Flosi Eiríksson** (fæddur 20. desember 1969) er íslenskur viðskiptafræðingur, trésmiður og fv. sveitarstjórarmaður frá Kópavogi. Hann hefur gegnt ýmsum störfum á sviði stjórnmála, verkalýðsbaráttu og á vettvangi íþróttahreyfingarinnar.

## Uppvöxtur og nám
Flosi ólst upp í Kópavogi, sonur Þorgerðar Þorvaldsdóttur húsmóður og dagmömmu og Eiríks Jónasar Gíslasonar brúarsmiðs og húsagerðarmeistara. Hann gekk í Menntaskólann í Kópavogi og öðlaðist nokkra frægð þegar hann var fyrirliði sigurliðs skólans í Gettu betur árið 1989. Flosi útskrifaðist sama ár og hóf nám í húsasmíði við Iðnskólann og lauk sveinsprófi árið 1993. Síðar lauk hann BSc-gráðu í viðskiptafræði frá Háskólanum í Reykjavík.
## Stjórnmálastörf
Þegar á táningsaldri varð Flosi virkur í Alþýðubandalaginu og sat á framboðslistum þess til bæjarstjórnar í Kópavogi. Rétt um tvítugt var hann ráðinn framkvæmdastjóri flokksins, sem þá átti sæti í ríkisstjórn Steingríms Hermannssonar og gegndi því starfi frá 1990 til 1992.

Eftir að hafa setið í nefndum fyrir Alþýðubandalagið og verið varabæjarfulltrúi, varð Flosi oddviti Kópavogslistans, sameiginlegs framboðs félagshyggjuaflanna í kosningunum 1998. Framboðið fékk fjóra fulltrúa og sat Flosi í bæjarstjórn til ársins 2010, lengst af fyrir Samfylkinguna.
## Verkalýðsmál
Frá 2018 til 2022 var Flosi framkvæmdastjóri Starfsgreinasambandsins, fjölmennasta landssambands verkafólks á Íslandi. Þar kom hann m.a. að gerð Lífskjarasamninganna svokölluðu sem var safnheiti á fjölda kjarasamninga og efnahagslegra aðgerða sem ríkisvaldið og aðilar vinnumarkaðarins sömdu um á tímabilinu 2019 til 2022.
## Íþróttamál
Flosi hefur átt sæti í stjórn knattspyrnudeildar Breiðabliks frá 2017, þar af sem formaður frá 2021.
## Tilvísanir
Reichstag

**Reichstag** getur átt við: 
* Ríkisþinghúsið í Berlín
* Ríkisdagurinn, þing heilaga rómverska ríkisins.
Klaksvíkar ítróttarfelag

**Klaksvíkar Ítróttarfelag**, almennt skammstafað **KÍ** og einnig þekkt sem KÍ Klaksvík, er færeyskt knattspyrnufélag með aðsetur í Klakksvík. Félagið var stofnað árið 1904 og er eitt sigursælasta færeyska knattspyrnufélagið, en það hefur unnið úrvalsdeild Færeyja 21 sinnum og Færeyjabikarinn sex sinnum. Félagið klæðist bláu og hvítu og spilar leiki á Við Djúpumýrar.

KÍ Klaksvík varð fyrsta færeyska knattspyrnufélagið til að spila í riðlakeppni Sambandsdeildar Evrópu eftir að hafa unnið sér þátttökurétt árið 2024.

## Saga
KÍ vann fyrstu keppni færeysku úrvalsdeildarinnar árið 1942. Árið 1992 tók KÍ Klaksvík þátt í fyrsta skipti í Evrópukeppni., er liðið keppti í forkeppni Meistaradeildarinnar gegn Skonto Riga frá Lettlandi, þar sem þeir töpuðu samanlagt 6–1.

## Tilvísanir
Microsoft Copilot

**Microsoft Copilot** (áður **Bing Chat**) er spjallmenni með spunagreind byggt á GPT-kynslóðinni frá OpenAI. Microsoft kynnti Copilot til sögunnar (undir heitinu Bing Chat) árið 2023. Copilot á að koma í staðinn fyrir stoðforritið Cortana. 

## Tilvísanir
Uppreisnin á Bounty (kvikmynd frá 1962)

***Uppreisnin á Bounty*** (enska: *Mutiny on the Bounty*) er bandarísk kvikmynd frá árinu 1962. Hún byggist á samnefndri skáldsögu frá árinu 1932.
Kúftittlingur

Kúftittlingur (fræðiheiti:Zonotrichia leucophrys) er tegund spörfugla með náttúrulega útbreiðslu um norður Ameríku. Fuglinn þekkist á fallegum kúf sem skiptist á hvítum og svörtum rákum. Ungfuglar hafa ekki svart í kúfnum heldur brúnt og skiptist rétt einsog á fullorðnum fuglum. 

## Útbreiðsla
Varpsvæðið er aðalega í Kanada og vestur Bandaríkjunum.

Fuglinn er sjaldgæfur flækingur í vestur Evrópu. Hann hefur sést í Englandi, Skotlandi, Írlandi, Noregi og Íslandi. Hann hafur tvisvar fundist á Íslandi, það fyrraskpti í Heimaey og þá öllum líkindum af sjálfdáðum en svo seinna skiptið kom hann með aðstoð skips.

## Tilvísanir
Jeff Hanneman

**Jeffrey John Hanneman** (f. 31. janúar 1964, d. 2. maí 2013) var bandarískur gítarleikari þrassmetal-sveitarinnar Slayer. Hanneman samdi tónlist og texta fyrir sveitina. Meðal laga sem hann samdi eru: *Angel of Death, Raining Blood, Die by the Sword, South of Heaven, War Ensemble, Postmortem, Dead Skin Mask* og *Seasons in the Abyss*.

Hanneman var hlédrægur og safnaði stríðsminjagripum en faðir hans barðist í Normandí í seinni heimsstyrjöld og bræður hans í Víetnamstríðinu. 

Jeff Hanneman lést árið 2013 vegna lifrarbilunar en hann hafði einnig glímt við heilsuvandamál síðustu tvö ár fyrir það, sýkingu í handlegg sem hindraði hann í að spila á gítar. 

## Tilvísanir
Vísbending (tímarit)

**Vísbending** er vikurit um viðskipti og efnahagsmál sem hefur komið út óslitið síðan árið 1983, og er gefin út af Sameinaða útgáfufélaginu. Ritstjóri er Ásgeir Brynjar Torfason.
Innanhússfótbolti

**Innanhússfótbolti**, einnig þekkt sem **fútsal** (úr spænsku  eða  og portúgalska ), er útgáfa af knattspyrnu sem spiluð er innandyra. Futsal er mjög svipað og fimm manna fótbolti.

## Heimildir
Íslenskir annálar

**Íslensku fornannálarnir** eru textar sem skrá tímaröð atburða og ná frá upphafi
Íslandsbyggðar til 1578, einnig eru til yngri annálar, sem byrja með Skarðsárannáll og ná til 1800. Norski sagnfræðingurinn Gustav Storm gaf út fornannálana árið 1888 í Islandske Annaler

### Listi yfir annála

Fimm íslenskir annálar eru til í 14. aldar handritum:
* *Annales vetustissimi* einnig  nefnt *Forni annáll* (skráður um 1310) 
* *Annales regii* einnig nefnt *Konungsannáll*  og *Þingeyraannáll* (skráður um 1300–1328) 
* *Skálholts annáll* (skráður um 1362) og *Annálsbrot frá Skálholti* (skráður um 1360–1380)
* *Lögmanns annáll* (skráður um 1362–1390)
* *Flateyjarbókarannáll * (skráður um 1387–1395)

Fræðimenn nota einnig annála frá 16. og 17. öld, eins og:
* *[[Nýi annáll]]* (skráður um 1575–1600)
* *Gottskálks annáll* (skráður um 1550–1660)
* *Høyersannáll* eller *Henrik Høyers Annaler* (skráður  um 1600–1625) 
* *Annales reseniani*  einnig *Resensannáll* (skráður um 1700) 
* *Oddverjaannáll* (skráður um 1540–1591)

Þessir seinni annálar afrita að hluta hver af öðrum eða eldri heimildum.

## Referanser


## Tenglar
* Islandske annaler inntil 1578, Septentrionalia.net
* Íslenskir annálar og aðrar gamlar veðurheimildir
* Íslenzkir annálar sive Annales islandici ab anno Christi 803 ad annum 1430, Archive.org
Forseti Egyptalands

**Forseti Arabalýðveldisins Egyptalands** () er þjóðhöfðingi Egyptalands og sá sem útnefnir opinberan ríkisstjórnarleiðtoga landsins samkvæmt stjórnarskrá landsins frá árinu 2014. Samkvæmt stjórnarskrám landsins frá egypsku byltingunni 1952 er forsetinn jafnframt æðsti leiðtogi egypska hersins og handhafi framkvæmdavalds egypsku ríkisstjórnarinnar.

Sex manns hafa gegnt embætti forseta frá því að konungdæmið var leyst upp árið 1953, auk þess sem nokkrir hafa gegnt embættinu til bráðabirgða. Fyrsti forsetinn var Múhameð Naguib, síðan Gamal Abdel Nasser og svo Anwar Sadat. Næstur kom Hosni Mubarak og síðan Múhameð Morsi. Núverandi forseti er Abd al-Fattah as-Sisi, sem hefur verið í embætti frá 8. júní 2014.

## Tilvísanir