Jón úr Vör

:*Sjá [[Jón Jónsson|aðgreiningarsíðu]] fyrir aðra einstaklinga sem heita Jón Jónsson.*
**Jón Jónsson** (f. 21. janúar 1917, d. 4. mars 2000) betur þekktur sem **Jón úr Vör** var rithöfundur, ritstjóri, fornbóksali. Hann var  hvatamaður að stofnun  Bókasafns Kópavogs og fyrsti bæjarbókavörður staðarins.
Jón úr Vör er af mörgum talinn í hópi helstu ljóðskálda 20. aldar.  Foreldrar hans voru Jón Indriðason skósmiður og Jónína Guðrún Jónsdóttir á Patreksfirði. Ungur var hann sendur í fóstur hjá Þórði Guðbjartssyni verkamanni og Ólínu Jónsdóttur á Patreksfirði. Að loknum barnaskóla stundaði Jón nám á Núpi í Dýrafirði; síðan í lýðháskóla í Svíþjóð og Genf.  

Hann var ritstjóri Útvarpstíðinda og kom töluvert að útgáfustarfsemi. Hann átti þátt í stofnun Rithöfundasambands Íslands og sat í stjórn þess. Jón varð þjóðþekktur fyrir ljóðabókina *Þorpið* sem kom út 1946. Hann var formbyltingarmaður í ljóðagerð og hefur stundum verið talinn í hópi atómskáldanna sem komu fram á sjónarsviðið um 1950. Óbundinn kveðskapur, eða svonefnd atómljóð, voru verulega umdeild til að byrja með en áunnu sér traustan sess með tímanum. Jón bar ávallt sterkar taugar til heimahaga sinna; Patreksfjarðar og Rauðasandshrepps, eins og ljóðabálkur hans, Þorpið, hans ber vitni um.

## Þorpið
*Þorpið* var samin í Svíþjóð. *Þorpið* setti fram nýtt form í íslenskri ljóðlist og kom út árið 1946. Þar þverbrýtur Jón hið hefðbunda form ljóða. Hann hefur enga reglu í ríminu, ljóðstafasetningu og hrynjanda þar sem það finnst í ljóðum hans. Þetta er fyrsta safn óbundinna ljóða, sem á sínum tíma voru kölluð "atómljóð" og ollu miklu fjaðrafoki. Hann er því frumherji þessa ljóðstíls sem er orðinn ríkjandi í íslenskum ljóðskap.
Í Þorpinu er einum flokki ljóða gefinn mest athygli en í honum eru ljóð ort frá sjónarhorni lítils stráks sem ólst upp hjá fósturforeldrum. Í kennslubókinni „Tíminn er eins og vatnið“ segir frá því að Jón hafi gefið það út að hann hafi verið strákurinn í hlutverki ljóðmælanda.

*Þorpið* er einhver þekktasta ljóðabók sem gefin hefur verið út á Íslandi.

## Ljóðstafur Jóns úr Vör
Árið 2001 var stofnað til ljóðasamkeppni á vegum lista- og menningarráðs Kópavogs og Ritlistarhóps Kópavogs, sem hlaut nafnið Ljóðstafur Jóns úr Vör, í minningu skáldsins. Öllum er frjálst að senda inn frumsamin ljóð á íslensku, en undir dulnefni. Dómnefnd útnefnir síðan besta ljóðið. Hér geta því tekist á reyndari skáld og hin yngri í jöfnum leik. Veitt eru peningaverðlaun og verðlaunaskáldið fær til varðveislu í eitt ár silfurskreyttan göngustaf, sem var í eigu Jóns úr Vör. Á stafinn er festur skjöldur með nafni verðlaunahafa ásamt ártali. Verðlaunin eru veitt við hátíðlega athöfn á fæðingardegi Jóns úr Vör þann 21. janúar ár hvert.

## Ljóðabækur Jóns úr Vör
* Ég ber að dyrum 1937
* Stund milli stríða 1942
* Þorpið 1946
* Með hljóðstaf 1951
* Með örvalausum boga 1951
* Vetrarmávar 1960
* Maurildaskógur 1965
* 100 kvæði úrvarl 1967
* Mjallhvítarkistan 1968
* Stilt vaker ljoset 1972
* Vínarhús 1972 
* Blåa natten över havet 1976
* Altarisbergið 1978
* Regnbogastígur 1981
* Gott er að lifa 1984.
 
## Tengt efni
*Tilnefningar til bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs frá Íslandi
* Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs

## Heimildir
*