1919

Árið **1919** (**MCMXIX** í rómverskum tölum)

## Á Íslandi

* 12. febrúar - Skjaldarmerki Íslands var staðfest með konungsúrskurði. 
* 26. mars - Póstmannafélag Íslands var stofnað.
* 12. apríl - Átján manns fórust í snjóflóði á Siglufirði og í Engidal við Siglufjörð og síldarverksmiðja gjöreyðilagðist.
* 17. apríl - Breski togarinn *Clyne Castle* strandaði í Öræfum.
* 2. maí - Tuttugu ljósmæður stofnuðu Ljósmæðrafélag Íslands, fyrsta stéttarfélag faglærðra kvenna á Íslandi.
* 9. júní - Knattspyrnufélagið Framtíðin var stofnað í Hafnarfirði.
* 1. júlí - Stofnendur Morgunblaðsins seldu það nýstofnuðum félagsskap sem kallaðist *Fjelag í Reykjavík*, síðar Útgáfufélagið Árvakur.
* 5. ágúst - Fyrsti knattspyrnuleikur gegn erlendu knattspyrnuliði var leikinn í Reykjavík. Úrval úr Val og Víkingi lék gegn danska liðinu Akademisk Boldklub, sem sigraði 7:0.
* 31. ágúst - Fyrsta listsýning fyrir almenning á Íslandi var opnuð í Barnaskólanum í Reykjavík.
* 3. september - Enskur flugmaður, Cecil Faber, flaug flugvél í Vatnsmýrinni í Reykjavík og var það fyrsta flug á Íslandi.
* 21. september - Reykjanesviti skemmdist allnokkuð í jarðskjálfta. 
* 6. október - Alþingi setti lög um stofnun hæstaréttar á Íslandi.
* Október - Barn náttúrunnar, fyrsta skáldsaga Halldórs Laxness, kom út.
* 19. október - Smásagan *Den tusindaarige Islænding* birtist á forsíðu sunnudagsblaðs BT í Kaupmannahöfn. Höfundurinn, Halldór Laxness, var þá sautján ára að aldri. 
* 29. október - Alþýðublaðið hóf útkomu.
* 15. nóvember - Alþingiskosningar voru haldnar.
* 19. nóvember - Félag íslenskra hjúkrunarkvenna var stofnað. 
* 22. desember - Landsyfirréttur var lagður niður.
* 26. desember - Íþróttafélagið Hörður Hólmverji var stofnað á Akranesi.
* Kvikmyndin *[[Saga Borgarættarinnar]]* var tekin á Íslandi.
*Leigjendafélag Reykjavíkur (LFR), fyrstu samtök leigjenda á Íslandi voru stofnuð.
* Borgarbókasafn Reykjavíkur var stofnað.
* Kvennablaðið hætti útgáfu.

### Fædd
* 31. mars - Stefán Hörður Grímsson, skáld (d. 2002).
* 1. maí - Óskar Aðalsteinn, rithöfundur og vitavörður (d. 1994).
* 24. maí - Ólafur Pétursson, samstarfsmaður nasista á stríðsárunum (d. 1972).
* 2. júní - Pétur Sigurgeirsson, biskup Íslands 1981-1989 (d. 2010).
* 7. september - Magnús Jónsson frá Mel, fjármálaráðherra og bankastjóri (d. 1984).
* 6. október - Jónas H. Haralz, íslenskur hagfræðingur (d. 2012).
* 21. nóvember - Helgi Hóseasson, íslenskur mótmælandi (d. 2009).

### Dáin
* 16. janúar - Björn M. Ólsen, alþingismaður og fyrsti rektor Háskóla Íslands (f. 1850).
* 21. apríl - Þóra Melsteð, stofnandi og fyrsti skólastjóri Kvennaskólans í Reykjavík (f. 1823).
* 31. ágúst - Jóhann Sigurjónsson, skáld (f. 1880).

## Erlendis
* 1. janúar - Tékkóslóvaski herinn hertók borgina Pressburg (endurnefnd Bratislava í mars sama ár).
* 11. janúar - Rúmenía innlimaði Transylvaníu
* 21. janúar - Írska sjálfstæðisstríðið hófst.
* 16. janúar - Áfengisbann var samþykkt í Bandaríkjunum.
* 18. janúar -  Friðarráðstefnan í París fór fram.
* 1. febrúar - Eistland rak burt rauða herinn frá landinu.
* 3. febrúar - Rússneska borgarastyrjöldin - Sovétmenn hertóku Úkraínu.
* 14. febrúar -   Stríð Sovétríkjanna og Póllands hófst.
* 26. febrúar - Miklagljúfursþjóðgarður í Bandaríkjunum var stofnaður. 
* 2. mars - Alþjóðasamtök kommúnista voru stofnuð.
* 23. mars - Benito Mussolini stofnaði fasistaflokkinn á Ítalíu. 
* 10. apríl - Mexíkóski byltingarleiðtoginn Emiliano Zapata var skotinn til bana.
* 13. apríl - 379 síkar voru myrtir við Amritsar, Indlandi, að skipun breska hersins.
* 11. maí - Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1919 hófst.
* 15. maí - Konur fengu kosningarrétt í Hollandi.
* 19. maí -  Kelud-eldfjallið gaus á Jövu, 5000 létust.
* 29. maí - Brasilíumenn urðu Suður-Ameríkumeistarar í knattspyrnu í fyrsta sinn.
* 4. júní - Bandaríkjaþing samþykkti að breyta stjórnarskránni þannig að konur nytu kosningaréttar. Breytingin var síðan staðfest og gekk í gildi árið eftir.
* 14. júní -  John Alcock, flaug fyrst milli atlantshafsála; frá St. John's, Nýfundnalandi, til Clifden, Connemara, Írlandi.
* 22. júní - Þjóðabandalagið var stofnað í París með því að 44 ríki undirrituðu stofnsáttmála þess.
* 22. júní - Bandamannaleikarnir settir París með þátttöku fjölda íþróttamanna.
* 28. júní - Versalasamningurinn, friðarsamningur eftir fyrri heimsstyrjöld, var gerður í París.
* 19. ágúst - Afganistan öðlaðist sjálfstæði frá Bretlandi.
* 11. ágúst - Weimar-lýðveldið var stofnað í Þýskalandi.
* 7. september - Lýðveldisflokkur alþýðunnar var stofnaður í Tyrklandi af Mústafa Kemal Atatürk.
* 30. september - Hundruð afrísk-ættaðara Bandaríkjamanna voru myrtir af hvítum í óeirðum í Elaine, Arkansas. 
* 30. nóvember - Lýst var yfir að spænska veikin væri afstaðin.

### Fædd
* 1. janúar - J. D. Salinger, bandarískur rithöfundur (d. 2010).
* 14. janúar - Giulio Andreotti, ítalskur stjórnmálamaður og fyrrum forsætisráðherra. (d. 2013)
* 8. apríl - Ian Smith, fyrrum forsætisráðherra Ródesíu (d. 2007).
* 7. maí - Eva Perón, argentínsk leikkona og forsetafrú (d. 1952).
* 15. maí - Eugenia Charles, forsætisráðherra Dóminíku (d. 2005).
* 18. maí - Margot Fonteyn, bresk ballerína (d. 1991).
* 15. júlí - Iris Murdoch, breskur rithöfundur (d. 1999).
* 20. júlí - Edmund Hillary, nýsjálenskur fjallgöngumaður sem varð fyrstur ásamt Tenzig Norgay til að ganga á Mount Everest (d. 2008).
* 31. júlí - Primo Levi, ítalskur rithöfundur og efnafræðingur (d. 1987 ). 
* 26. september - Matilde Camus, spænskt skáld (d. 2012).
* 3. október - James M. Buchanan, hagfræðingur. (d. 2013)
* 18. október - Pierre Trudeau, forsætisráðherra Kanada (d. 2000).
* 22. október - Doris Lessing, breskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi í bókmenntum (d. 2013).
* 10. nóvember - Mikhail Kalashnikov, rússneskur vopnahönnuður (d. 2013).
* 12. desember - José Villalonga, spænskur knattspyrnuþjálfari (d. 1973).

### Dáin
* 6. janúar - Theodore Roosevelt, bandarískur forseti (f. 1858).
* 15. janúar - Rosa Luxemburg, pólskur byltingarsinni (f. 1870 eða 1871).
* 22. janúar - Carl Larsson, sænskur listmálari (f. 1853).
* 10. apríl - Emiliano Zapata, mexíkóskur byltingarmaður (f. 1879). 
* 4. júlí - Kristian Kaalund, danskur textafræðingur (f. 1844).
* 9. ágúst - Ernst Haeckel, þýskur líffræðingur og heimspekingur (f. 1834).
* 11. ágúst - Andrew Carnegie, bandarískur iðnjöfur (f. 1835).
* 11. október - Karl Adolph Gjellerup, danskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (f. 1857).
* 3. desember - Pierre-Auguste Renoir, franskur myndhöggvari og listmálari (f. 1841).

## [[Nóbelsverðlaunin]]
* Eðlisfræði - Johannes Stark
* Efnafræði - Voru ekki veitt þetta árið
* Læknisfræði - Jules Bordet
* Bókmenntir - Carl Friedrich Georg Spitteler
* Friðarverðlaun - Woodrow Wilson