open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Netfrelsi

**Netfrelsi** var íslenskt félag stofnað 17. október 2004. Félagið spratt út frá P2P tenglanetinu Deilir. Markmið félagsins var að standa vörð um frjáls samskipti á netinu. Þó varð ekkert úr markmiðum félagsins og lagðist það fljótlega niður.
1. deild karla í knattspyrnu 1989

Árið 1989 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 78. skipti. KA vann sinn fyrsta og eina titil. Tíu lið tóku þátt.

## Lokastaða deildarinnar

 *Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur* 

### Töfluyfirlit

|}

## [[Gullskór|Markahæstu menn]]

Skoruð voru 227 mörk, eða 2,522 mörk að meðaltali í leik.

## Félagabreytingar
### Félagabreytingar í upphafi tímabils
#### Upp í Úrvalsdeild karla
*  FH
*  Fylkir
#### Niður í 2. deild karla
*  Völsungur
*  Leiftur
### Félagabreytingar í lok tímabils
#### Upp í Úrvalsdeild karla
*  Stjarnan
*  ÍBV
#### Niður í 2. deild karla
*  Fylkir
*  Keflavík

## Úrslit [[VISA-bikar karla|deildarbikarsins]]
* 27. ágúst, 1989
*  Fram 3 - 1 KR 
* Markaskorarar: Guðmundur Steinsson '10, '28, Pétur Ormslev '17 - Pétur Pétursson '14

## Fróðleikur

## Tilvitnanir


## Heimild
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijstops.html
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijs89.html
Breiðbogafall

**Breiðbogaföll** eru keilusnið og því hliðstæð hornaföllum. Helstu breiðbogaföllinn kallast **breiðbogasínus** (lat. *sinus hyperbolicus, sinh*) og **breiðbogakósínus** (lat. *cosinus hyperbolicus, cosh*). Úr þeim eru svo mynduð önnur breiðbogaföll og andhverfur líkt og úr hornaföllum. Talnatvenndinn (cosh(t), sinh(t)) lýsir hægri hluta breiðboga *x<sup>2</sup>-y<sup>2</sup> = 1* eins og (cos(t), sin(t)) lýsir hring. Breiðbogaföll eru mikilvæg þar sem þau birtast í lausnum margra línulegra deildajafna, svo sem lýsingum á keðjuferli og ýmsu öðru.

## Almenn skilgreining breiðbogafalla

Skilgreiningar breiðbogafalla eru eftirfarandi, þar sem *i* er þvertalan:
:*Breiðbogasínus* (einnig *hýperbólískur sínus*):
:\sinh x = \frac{e^x - e^{-x}}{2} = -i \sin ix. \!

:*Breiðbogakósínus* (einnig *hýperbólískur kósínus*):
::\cosh x =  \frac{e^{x} + e^{-x}}{2} = \cos ix. \!

:*Breiðbogatangens* (einnig *hýperbólískur tangens*):
::\tanh x =  \frac{\sinh x}{\cosh x} = \frac {e^x - e^{-x}} {e^x + e^{-x}} = \frac{e^{2x} - 1} {e^{2x} + 1} = -i \tan ix. \!

:*Breiðbogakótangens* (einnig *hýperbólískur kótangens*):
::\coth x = \frac{\cosh x}{\sinh x} = \frac {e^x + e^{-x}} {e^x - e^{-x}} = \frac{e^{2x} + 1} {e^{2x} - 1} = i  \cot ix. \!

:*Breiðbogasniðill* eða *breiðbogasekans* (einnig *hýperbólískur sniðill* eða *hýperbólískur sekans*):
::\operatorname{sech} x = \frac{1}{\cosh x} = \frac {2} {e^x + e^{-x}} = \sec ix. \!

:*Breiðbogakósniðill* (einnig *hýperbólískur kósniðill*):
::\operatorname{csch} x = \frac{1}{\sinh x} = \frac {2} {e^x - e^{-x}} = i\,\csc\,ix. \!

## Tengt efni
* Keðjufall
* Vísisfall

## Tenglar
* Grein um breiðbogaföll á vefsíðu MathWorld
Teitur Þórðarson

**Teitur Þórðarson** (f: 14. janúar 1952) er íslenskur knattspyrnustjóri og fyrrum knattspyrnumaðu. Hann hefur þjálfað í Svíþjóð, Noregi og Eistlandi, m.a. liðin F.C. Lyn Oslo og SK Brann. Teitur spilaði knattspyrnu m.a. með ÍA, RC Lens, AS Cannes, Yverdon Sports, Östers IF og Jönköpings IF.

## Ferill
### Ferill sem leikmaður

* 1969-1977 :  ÍA
* 1977-1978 :  Jönköpings Södra IF
* 1978-1981 :  Östers IF 
* 1981-1983 :  RC Lens
* 1983-1984 :  AS Cannes .
* 1984-1985 :  Yverdon-Sport FC .
* 1985-1986 :  Östers IF.
* 1986-1987 :  Skövde AIK .

### Ferill sem þjálfari

* 1987-1988 :  Skövde AIK 
* 1988-1990 :  SK Brann 
* 1991-1992 :  Lyn 
* 1993 :  SF Grei Oslo 
* 1994-1995 :  Lilleström SK 
* 1995-1999 :  Eistneska landsliðið.
* 1995-1999 :  FC Flora Tallinn
* 2000-2002 :  SK Brann 
* 2002-2003 :  Lyn
* 2004-2005 :  Ull-Kisa
* 2006-2007 :  KR
* 2007- :  Vancouver Whitecaps FC
1. deild karla í knattspyrnu 1991

Árið 1991 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 80. skipti. Víkingar urðu Íslandsmeistarar í fimmta sinn. Guðmundur Steinsson leikmaður Víkings hreppti gullskóinn með 13 mörk. Tíu lið tóku þátt.

## Lokastaða deildarinnar

 *Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur* 

### Töfluyfirlit

|}

## Markahæstu menn

Skoruð voru 270 mörk, eða 3,00 mörk að meðaltali í leik.

## Félagabreytingar
### Félagabreytingar í upphafi tímabils
#### Upp í Úrvalsdeild karla
*  Víðir
*  Breiðablik
#### Niður í 2. deild karla
*  Þór
*  ÍA
### Félagabreytingar í lok tímabils
#### Upp í Úrvalsdeild karla
*  Þór
*  ÍA
#### Niður í 2. deild karla
*  Víðir
*  Stjarnan

## Úrslit [[VISA-bikar karla|deildarbikarsins]]
Fyrri leik lauk með 1-1 jafntefli eftir framlengdan leik og léku liðin aftur.
### Fyrri leikur
* 25. ágúst, 1991
*  Valur 1 - 1 FH 
* Markaskorarar: Gunnar Már Másson '79 - Hörður Magnússon '85
* Dómari: Sveinn Sveinsson
### Seinni leikur
* 28. ágúst, 1991
*  Valur 1 - 0 FH 
* Markaskorarari: Ágúst Gylfason '50
* Dómari: Sveinn Sveinsson

## Fróðleikur

## Tilvísanir


## Heimild
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijstops.html
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijs91.html
Sigurlaugur Elíasson

**Sigurlaugur Elíasson** (f. 1957) er íslenskur myndlistarmaður og ljóðskáld. Hann lauk stúdentsprófi árið 1978 og lokaprófi frá málunardeild Myndlista-og handíðaskóla Íslands 1983. 

Sigurlaugur sýndi fyrst á samsýningu 5 ungra málara í Nýlistasafninu árið 1983. Fyrsta einkasýning hans var í Listasafni ASÍ 1985. Hann hefur haldið tíu einkasýningar á málverkum og grafík. Sigurlaugur gaf út fyrstu ljóðabók sína *Grátónaregnbogann* 1985. Sú síðasta og áttunda í röðinni er *Lesarkir landsins*, 2004. Hann býr og starfar á Sauðárkróki.

## Ljóðabækur
**Grátónaregnboginn* (1985)
**Brunnklukkuturninn* (1986)
**Blýlýsi* (1989)
**Jaspís* (1990)
**Harmónikuljóð frá Blýósen* (1995)
**Skjólsteinn* (1998)
**Græna skyggnishúfan* (2000)
**Lesarkir landsins* (2004)
Samskipadeild karla í knattspyrnu 1992

Árið 1992 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 81. skipti. ÍA vann sinn 13. titil.

## Lokastaða deildarinnar

 *Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur* 

### Töfluyfirlit

|}

## Markahæstu menn

Skoruð voru 274 mörk, eða 3,044 mörk að meðaltali í leik.

## Félagabreytingar
### Félagabreytingar í upphafi tímabils
#### Upp í Samskipadeild karla
*  Þór
*  ÍA
#### Niður í 2. deild karla
*  Víðir
*  Stjarnan
### Félagabreytingar í lok tímabils
#### Upp í Samskipadeild karla
*  Keflavík
*  Fylkir
#### Niður í 2. deild karla
*  KA
*  Breiðablik

## Úrslit [[VISA-bikar karla|deildarbikarsins]]
* 23. ágúst, 1992
*  Valur (f) 5 - 2 KA 
* Markaskorarar: Baldur Bragason '64, Anthony Karl Gregory '90, '102, '118, Einar Páll Tómasson '113 - Gunnar Már Másson '30, Baldur Bragason '34

## Fróðleiksmolar
* ÍA er eina liðið sem að hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn strax og það komst upp úr 1. deild.
* Anthony Karl Gregory skoraði jöfnunarmark Vals í úrslitum deildarbikarsins þegar að 7 sekúndur voru eftir af leiknum.

## Heimild
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijstops.html
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijs92.html
Faxafen

**Faxafen** er gata í Skeifunni í Reykjavík. Gatan liggur að Suðurlandsbraut, Skeifunni sjálfri, Fákafeni og Skeiðarvogi. Faxafen er aðsetur margra fyrirtækja og stofnana.
Bónus (aðgreining)

**Bónus** kemur af latneska orðinu ** sem þýðir ‚góður‘ og getur átt við:
* Bónus verslunarkeðja
* BT hét eitt sinn „*B*ónus *T*ölvur“
Simplikkíos

**Simplikkíos** frá Kilikíu (uppi á 6. öld) var nýplatonskur heimspekingur og einn af síðustu heimspekingum síðfornaldar. Hann var nemandi Ammoníosar og Damaskíosar.

Simplikkíos samdi skýringarrit við rit Aristótelesar *[[Um himininn]]*, *[[Eðlisfræðin]]a*, *[[Um sálina]]* og *[[Umsagnir]]*, sem eru öll varðveitt auk skýringarrits hans við *Handbók* Epiktetosar.

Simplikkíos var ekki frumlegur hugsuður en hann var víðlesinn og lærður maður og athugasemdir hans eru afar gagnlegar. Í ritum hans eru ómetanegar upplýsingar um gríska heimspeki, m.a. tilvitnanir í eldri höfunda hverra verk eru ekki varðveitt.

## Heimildir og frekari fróðleikur
* Brittain, C. og Brennan, T., *Simplicius: on Epictetus' Handbook 1-26* (Ithaca/London: Duckworth/Cornell University Press, 2002).
* Brittain, C. og Brennan, T., *Simplicius: on Epictetus' Handbook 27-53* (Ithaca/London, Duckworth/Cornell University Press, 2002).
Ammoníos Hermíasarson

**Ammoníos Hermíasarson** () (5. öld) var heimspekingur í síðfornöld. Hann var sonur heimspekingsins Hermíasar og vinur Prókloss. Hann kenndi í Alexandríu m.a. Jóhannesi Fílopónosi, Damaskíosi og Simplikkíosi. 

Skýringarrit hans við ritverk Platons og Ptolemajosar eru glötuð. Varðveitt eru:
# Skýringarrit við *Inngang* Porfyríosar
# Skýringarrit við *[[Umsagnir]]* Aristótelesar 
# Skýringarrit við *[[Um túlkun]]* Aristótelesar
# Skýringarrit við *[[Almæli]]* og fyrstu sex bækur *[[Frumspekin]]nar* eftir Aristóteles. 

## Tenglar
*
Dátar - Gvendur á Eyrinni

**Gvendur á Eyrinni** er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967. Á henni flytja Dátar fjögur lög.
 
## Lagalisti
# Fyrir þig - *Lag - texti: Rúnar Gunnarsson - Þorsteinn Eggertsson*
# Hvers vegna - *Lag - texti: Rúnar Gunnarsson - Þorsteinn Eggertsson*
# Gvendur á Eyrinni - *Lag - texti: Rúnar Gunnarsson - Þorsteinn Eggertsson*
# Konur - *Lag - texti: Rúnar Gunnarsson - Þorsteinn Eggertsson*
Lárus Sveinsson - Stef úr Dr. Zhivago

**Stef úr Dr. Zhivago** er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967. Á henni flytur Lárus Sveinsson fjögur lög. Ljósmynd á framhliö: Bragi Hinriksson.

## Lagalisti
# Þögnin - *Lag: Celeste, Brezza* 
# Stef úr Dr. Zhivago - *Lag: Naurice Jarre* 
# Í fjarlægð - *Lag: Karl Ó. Runólfsson*
# Í dag skein sól - *Lag: Páll Ísólfsson* 

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Ammoníos

**Ammoníos** getur átt við:

* Ammoníos frá Aþenu, platonskan heimspeking frá 1. öld
* Ammoníos Sakkas, nýplatonskan heimspeking frá Alexandríu á 3. öld
* Ammoníos Hermíasarson, nýplatonskan heimspeking og ritskýranda frá 5. öld
Ammoníos frá Aþenu

**Ammoníos frá Aþenu** (uppi á 1. öld) var platonskur heimspekingur. Hann var kennari Plútarkosar Frá Kæroneiu.
Trópídeild karla í knattspyrnu 1994

Árið 1994 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 83. skipti. ÍA vann sinn 15. titil. Styrktaraðili mótsins var Trópí.

## Lokastaða deildarinnar

 *Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur* 

### Töfluyfirlit

|}

## Markahæstu menn

Skoruð voru 267 mörk, eða 2,967 mörk að meðaltali í leik.

## Félagabreytingar
### Félagabreytingar í upphafi tímabils
#### Upp í Trópídeild karla
*  Breiðablik
*  Stjarnan
#### Niður í 2. deild karla
*  Fylkir
*  Víkingur
### Félagabreytingar í lok tímabils
#### Upp í Trópídeild karla
*  Grindavík
*  Leiftur

#### Niður í 2. deild karla
*  Stjarnan
*  Þór

## Úrslit [[VISA-bikar karla|deildarbikarsins]]
* 28. ágúst 1994
*  KR 2 - 0 Grindavík 
* Dómari: Eyjólfur Ólafsson
* Áhorfendur: 5339
Markaskorarar: Rúnar Kristinsson '54, Einar Þór Daníelsson '73

## Fróðleikur
* Eiður Smári Guðjohnsen dvaldi í 9 daga hjá Barcelona og æfði þar frá 13. febrúar til 22. febrúar.
* Eiður Smári Guðjohnsen fór til PSV á reynslu í eina viku þann 28. ágúst 1994.
* Undir lok tímabilsins hafði Birkir Kristinnsson markvörður ekki misst af leik, og leikið 180 leiki í röð frá 1984, með Fram og ÍA, án þessa að fá á sig spjald, en það eru 16 200 mínútur.
* Flest mörk í leik: 5 - Sumarliði Árnason ÍBV - Þór 6-1
* Tólf erlendir leikmenn léku í Trópídeild karla 1994, fjórum fleiri en árið áður. 6 komu frá Serbíu, 2 frá Bosníu og 1 frá Svartfjallalandi, Tékklandi, Slóvakíu og Skotlandi.
* Skorað var hjá Þórði Þórðarsyni, markmanni ÍA á 139 mínútna fresti á tímabilinu.
* KR vann sinn fyrsta bikar frá árinu 1968, sinn fyrsta í 26 ár, í knattspyrnu karla.

## Tilvísanir

## Heimild
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijstops.html
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijs94.html
* Íslensk Knattspyrna '94, Víðir Sigurðsson, Útgáfa: Skjaldborg
Ammoníos Sakkas

**Ammoníos Sakkas** (3. öld) var forngrískur heimspekingur frá Alexandría. Hann var kennari Plótínosar og er stundum talinn vera upphafsmaður nýplatonismans. Allt sem vitað er um ævi hans og kenningar er komið út broti eftir Porfyríos sem Evsebíos og Híerónýmus vitna í.

Hann mun hafa verið af fátæku fólki kominn. Sagan hermir að hann hafi unnið fyrir sér sem burðarmaður á höfninni í Alexandríu og hafi þess vegna hlotið viðurnefnið „sekkberi“ (*sakkas* stytting á *sakkoforos*). 

## Tengt efni
* Nýplatonismi
* Plótínos
Fyrsta millitímabilið

**Fyrsta millitímabilið** er tímabil í sögu Egyptalands hins forna sem nær frá lokum gamla ríkisins að upphafi miðríkisins eða frá því um 2184 f.Kr. til 2055 f.Kr.. Tímabilið nær yfir sjöundu, áttundu, níundu, tíundu og elleftu konungsættirnar. Það hófst eftir lát Pepys 2. en hann ríkti lengur en nokkur annar konungur Egypta. Síðustu ár hans á valdastóli einkenndust af upplausn þar sem héraðshöfðingjar tókust á við stjórn landsins upp á eigin spýtur og ríkið liðaðist í sundur. Fyrsta millitímabilið stóð þar til einn af konungum elleftu konungsættarinnar, Mentuhotep 2., sameinaði efra og neðra Egyptaland á ný. 

Ekki er vitað með vissu hvers vegna miðstjórnarvaldið hrundi á þessu tímabili en ein kenning segir að í kjölfar hnattrænnar kólnunar hafi vatnsmagn Nílar minnkað sem hafi valdið þurrkum og hungursneyð. 

Níunda og tíunda konungsættin náði að sameina neðra Egyptaland og ríkti frá borginni Herakleopolis. Um svipað leyti tókst annarri konungsætt, elleftu konungsættinni, að sameina efra Egyptaland og ríkti frá Þebu. Talið er að til átaka hafi komið milli þessara konungsætta um völdin í landinu öllu en það er ekki vitað með vissu. Að lokum tókst Mentuhotep 2. af elleftu konungsættinni að sameina efra og neðra Egyptaland undir sinni stjórn sem markar upphaf miðríkisins.
Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1995

Árið 1995 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 84. skipti. ÍA vann sinn 16. titil. Styrktaraðili mótsins var Sjóvá Almennar.

## Lokastaða deildarinnar

 *Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur* 

### Töfluyfirlit

|}

## Markahæstu menn

Skoruð voru 304 mörk, eða 3,378 mörk að meðaltali í leik.

## Félagabreytingar
### Félagabreytingar í upphafi tímabils
#### Upp í Sjóvá-Almennra deild karla
*  Grindavík
*  Leiftur

#### Niður í 2. deild karla
*  Stjarnan
*  Þór
### Félagabreytingar í lok tímabils
#### Upp í Sjóvá-Almennra deild karla
*  Stjarnan
*  Fylkir
#### Niður í 2. deild karla
*  Fram
*  FH

## Úrslit [[VISA-bikar karla|deildarbikarsins]]
* 27. ágúst 1995
*  KR 2 - 1 Fram 
* Dómari: Guðmundur Stefán Maríasson
* Áhorfendur: 4384
Markaskorarar: Hilmar Björnsson '39, Mihajlo Bibercic '84 - Ríkharður Daðason '68

## Fróðleikur

## Tilvísanir


## Heimild
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijstops.html
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijs95.html
Efra Egyptaland

**Efra Egyptaland** var annar tveggja hluta Egyptalands hins forna. Hinn var neðra Egyptaland. Efra Egyptaland var löng og mjó landræmi meðfram Níl sem náði frá fyrstu flúðunum við borgina Asvan syðst í landinu að upptökum Nílarósa nálægt þeim stað þar sem Kaíró stendur núna. Helstu borgir voru Abýdos og Þeba.
Tuttugasta og önnur konungsættin

**Tuttugasta og önnur konungsættin** í sögu Egyptalands hins forna var önnur konungsætt þriðja millitímabilsins. Þessi konungsætt ríkti frá Tanis í neðra Egyptalandi. Konungar þessarar ættar voru messúessar (berbar) frá Líbýu sem höfðu sest að í Egyptalandi frá tímum tuttugustu konungsættarinnar. Þeir ríktu frá 943 f.Kr. til 720 f.Kr. Tuttugasta og þriðja konungsættin sem ríkti yfir efra Egyptalandi var líklega afsprengi þessarar konungsættar.

## Konungar 22. konungsættarinnar
Moulay Rachid

**Prins Moulay Rachid** (arabíska: الأمير مولي رشيد بن الحسن) (f. 20. júní 1970, Rabat) er prins í Marokkó. Hann er sonur Hassan II og Lalla Latifa Hammou.
Tuttugasta og þriðja konungsættin

**Tuttugasta og þriðja konungsættin** var í sögu Egyptalands hins forna konungsætt sem ríkti yfir efra Egyptalandi samhliða tuttugustu og annarri konungsættinni á þriðja millitímabilinu.

Konungar þessarar ættar voru messúessar frá Líbíu líkt og konungar tuttugustu og annarrar konungsættarinnar.
René Follet

**René Follet** (fæddur 10. apríl 1931 í  Brussel, Belgíu; d. 14. mars 2020), var belgískur myndasöguhöfundur. 

* Steve Severin
* Ikar
* Edmund Bell
* Shelena
Tuttugasta og fjórða konungsættin

**Tuttugasta og fjórða konungsættin** í sögu Egyptalands hins forna var fjórða konungsættin sem ríkti á þriðja millitímabilinu. Einungis tveir konungar eru þekktir frá þessari konungsætt sem ríktu frá Saís í Nílarósum: Tefnakte 1. og Bakenranef (eða *Bokkóris*) sem ríkti frá 725 til 720 f.Kr. samhliða tuttugustu og fimmtu konungsættinni. Þessi konungsætt leið undir lok þegar Sjabaka lagði Saís undir sig, tók Bakenranef höndum og lét brenna hann lifandi.
Gísbargs

**Gísbargs** *(flæmska/hollenska/gísbargs: Giesbaargs)* er mállýska í flæmsku og er töluð í Geraardsbergen í Belgíu. 30.000 menn tala hana. Hún er ekki skrífað í borginni Geraardsbergen, en hún er sannarlega töluð í strætum.

## Nokkrar setningar og orð
***Hallo** - Halló
***Goejendag** - Góðan dag
***Dada** - Bæ
***Ja** - Já
***Neen** - Nei
***Merci** - Takk
***Oe ist?** - Hvað segirðu?
***Goe** - Ég hef það fínt
***Van waar zijde gij?** - Hvaðan ertu?
***Komme van IJsland?** - Ég er frá Íslandi
***Twas plezant om u te lere kenne** - Gaman að hitta þig

## Tenglar
*Setningar og orð í Gísbargs (á flæmsku)
Ragnar Bjarnason - Úti í Hamborg

**Ragnar Bjarnason - Úti í Hamborg** er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967. Á henni flytja Ragnar Bjarnason og hljómsveit hans fjögur lög. Forsíðumyndina tók Kristján  Magnússon.

## Lagalisti
# „Úti í Hamborg“ - *Lag og texti: Jón Sigurðsson*
# „Þarna fer ástin mín“ - *Lag - texti: D. Drazier — Jóhanna Erlingsson*
# „Yndælar stundir með þér“ - *Lag - texti: Jón Sigurðsson — Jóhanna Erlingsson* 
# „Hafið lokkar og laðar“ - *Lag - texti: Sutton, Sherill — Jóhanna Erlingsson*
Hljómsveit Ingimars Eydal - Sumarást

**Hljómsveit Ingimars Eydal - Sumarást** er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. Á henni flytja Hljómsveit Ingimars Eydal, Helena Eyjólfsdóttir og Þorvaldur Halldórsson fjögur lög.

## Lagalisti
# Sumarást - *Lag - texti: Lee Hazlewood - Ásta Sigurðardóttir* 
# Mig dregur þrá - *Lag - texti: Merle Kilgore/Claude King - Kristján frá Djúpalæk* 
# Ég tek hundinn - *Lag - texti: Fred MacRae/Marge Barton - Ómar Ragnarsson* 
# Vaggi þér aldan - *Lag - texti: Fulisch/ Franz - Valgerður Ólafsdóttir* 

## Um lag
„Ég tek hundinn“ var upphaflega aukalag á plötunni en breyttist svo í aðallag.
Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1997

Árið 1997 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 86. skipti. ÍBV vann sinn 2. titil. Styrktaraðili mótsins var Sjóvá Almennar. 

## Lokastaða deildarinnar

 *Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur* 

### Töfluyfirlit

|}

## Markahæstu menn

Skoruð voru 276 mörk, eða 3,067 mörk að meðaltali í leik.

## Félagabreytingar
### Félagabreytingar í upphafi tímabils
#### Upp í Sjóvá-Almennra deild karla
*  Fram
*  Skallagrímur
#### Niður í 1. deild karla
*  Fylkir
*  Breiðablik
### Félagabreytingar í lok tímabils
#### Upp í Sjóvá-Almennra deild karla
*  ÍR
*  Þróttur
#### Niður í 1. deild karla
*  Skallagrímur
*  Stjarnan

## Úrslit [[VISA-bikar karla|deildarbikarsins]]
### Fyrri leikur
*  Keflavík 1 - 1 ÍBV 
### Seinni leikur
*  Keflavík 0 - 0 ÍBV 
* Keflavík vann í vítaspyrnukeppni.

## Fróðleikur

## Tilvísanir


## Heimild
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijstops.html
* http://www.rsssf.com/tablesi/ijs97.html
Enska úrvalsdeildin 2007-08

**Enska úrvalsdeildin 2007-08** var í 16. skipti sem Enska úrvalsdeildin er haldin og byrjaði hún í ágúst 2007. Leikjaröðun var kynnt 14. júní. Manchester United voru núverandi meistarar eftir að hafa unnið níunda úrvalsdeildartitil sinn á seinasta tímabili.

Charlton Athletic, Sheffield United og Watford féllu niður í meistaradeildina - Watford féllu eftir 1-1 jafntefli við Manchester City 21. apríl, Charlton eftir að hafa tapað 2-0 gegn Tottenham Hotspur 7. maí og Sheffield United féllu eftir 2-1 tap á heimavelli gegn Wigan 13. maí á meðan West Ham United vann 1-0 á Old Trafford og björguðu sér.

Í staðinn fyrir Charlton, Sheffield United og Watford komu Sunderland, Birmingham og Derby inn í deildina. Sunderland vann ensku meistaradeildina, Birmingham í öðru sæti og Derby unnu umspil um seinasta lausa sætið.

## Staðan

(Útskýringar: *L*= Leikir spilaðir; *U* = Sigrar; *J* = Jafntefli; *T* = Töp; *Sk* = Mörk skoruð; **Fe** = Mörk fengin á sig; **Mm** = Markamunur; **M** = Meistarar; **F** = Fallnir)

## Búningar 2007-2008

## Leikvangar

## Heimildir


## Tengt efni
* Enska úrvalsdeildin
Eyjólfur Sverrisson

**Eyjólfur Gjafar Sverrisson** (f. 3. ágúst 1968) er íslenskur fyrrverandi atvinnumaður í knattspyrnu, hann hóf feril sinn hjá Tindastóli á Sauðárkróki. Hann lék sem varnar- og miðjumaður með liðunum VfB Stuttgart, Besiktas J.K. og Hertha Berlin. Hann hefur þjálfað Undir 21 árs karlalandsliðsins í knattspyrnu.

## VfB Stuttgart
Tekið var eftir Eyjólfi Sverrissyni með U21 árs landsliðinu árið 1989 þegar Ísland sigraði Finnland 4-0 á Akureyri í undankeppni EM U21. Útsendari VfB Stuttgart tók eftir honum í leiknum og hóf hann atvinnumannsferil sinn hjá VfB Stuttgart árið 1990. Eyjólfur spilaði mestmegnis sem varnar- og miðjumaður hjá Stuttgart og líka Hertha BSC Berlin og Beskita J.K. . Þegar hann var hjá VfB Stuttgart varð hann þýskur meistari leiktíðina 1991-1992. Hann var hjá Stuttgart til ársins 1994.

## Besiktas J.K.
Eftir ferilinn hjá Stuttgart hófst ferð hans til Istanbúl í Tyrklandi þar sem hann spilaði með Beskitas J.K. en með Beskitas varð hann Tyrkneskur meistari leiktíðina 1994-1995. Hann fór þaðan til Hertha BSC Berlin árið 1996.

## Hertha BSC Berlin
Eyjólfur sneri aftur til Þýskalands árið 1996 og lék með Hertha Berlin og vann þýska deildarbikarinn árin 2001 og 2002. Hann lék með Hertha BSC Berlin við gott orðspor til ársins 2002 þegar hann lagði skóna á hilluna.

## Fjölskylda
Hólmar Örn Eyjólfsson, sonur Eyjólfs, er atvinnuknattspyrnumaður.

## Heimildir
*  Ksi.is: Eyjólfur Sverrisson ráðinn til KSÍ , skoðað 5. júní 2007
* UEFA.com: Eyjólfur Sverrisson , skoðað 5. júní 2007
Etrúría

**Etrúría** (venjulega kölluð **Tyrrhenia** í grískum og latneskum textum) var svæði á Mið-Ítalíu sem náði yfir stærstan hluta Toskana, og hluta Úmbríu og Latíum suður að ánni Tíber. Etrúría var kjarnasvæði menningar Etrúra á 8. öld f.Kr. en hún breiddist síðan út yfir Pódalinn og suður með strönd Tyrrenahafs allt til Kampaníu. Mörg borgríki Etrúra voru reist á grunni eldri þorpa frá tímum Villanovamenningarinnar sem stóð frá 12. öld til 8. aldar f.Kr.. 

Róm var syðst á þessu menningarsvæði þar sem hún stendur á bökkum Tíberfljóts og nokkrir etrúskir konungar ríktu yfir borginni þar til lýðveldið var stofnað 509 f.Kr. Á 4. öld f.Kr. gerðu Gallar innrás á Appennínaskagann og lögðu undir sig etrúsku borgirnar í Pódalnum. Á sama tíma hófu Rómverjar að leggja hluta Etrúríu undir sig og innlimuðu hana alla við upphaf 1. aldar f.Kr..

## Borgir
* Arezzo (Arretium)
* Caisra (Caere eða Cisra)
* Clusium (Clevsin)
* Curtun (Cortona)
* Felathri (Volaterrae, nú Volterra)
* Fufluna (Pupluna, latína: Populonium, nú Populonia)
* Perusia
* Tarchna eða Tarchuna (volska: Anxur, latína: Tarracina, nú Terracina)
* Tarquinia (Tarquinii) 
* Veii
* Volci (Velch)
* Volsinii (Velzna)
* Vetluna eða Vatluna (latína: Vetulonium, nú Vetulonia)
Telpnakór Langholtsskóla - Litla ljót

**Litla ljót** er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. Litla ljót er ævintýri með söngvum eftir Hauk Ágústsson og flutt af telpnakór úr Langholtsskóla undir stjórn Stefáns Þengils Jónssonar. Um útsetningar og hljómsveitarstjórn sá Carl Billich. Hljóðritun fór fram í Ríkisútvarpinu og sá Pétur Steingrímsson um hana. Teikningu á framhlið gerði Halldór Pétursson.

## Leikendur
# Litla Ljót - Eyrún Antonsdóttir
# Skógardísin - Sigríður Þorvaldsdóttir leikkona
# Sögumaður - Helgi Skúlason leikari

## Hljóðmynd

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Sextett Ólafs Gauks - Út við himinbláu sundin

**Út við himinbláu sundin** er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. Á henni flytja Sextetts Ólafs Gauks, Svanhildur og Rúnar fjögur lög. Forsíðumyndina tók Óli Páll Kristjánsson.
 
## Lagalisti
# Út við himinbláu sundin - *Lag - texti: Gullman/'Morris — Bjarni Guðmundsson*
# Tvisvar tveir - *Lag - texti: Ólafur Gaukur*
# Kóngur í Kína - *Lag - texti: Ólafur Gaukur* 
# Fáð´ ér sykurmola - *Lag - texti: Rúnar Gunnarsson — Ólafur Gaukur*

## Út við himinbláu sundin
:Út við himinbláu, bláu, bláu bláu bláu sundin
:þú baust mér út að ganga, það var fyrsta sælustundin
:við gengum saman, saman, saman, saman laus frá harmi
:arm í armi, barm að barmi.
:Þær urðu fleiri, fleiri, fleiri, fleiri þessar ferðir
:það fór að lokum svo ég vissi ekki hvað þú gerðir
:og áður en að varði var ég orðinn heitum bundin
:út við himinbláu, bláu, bláu, bláu, bláu sundin.

:*"Æ, æ og ó sælt er að sjást og kyssa,*
:*en sárt að þjást og missa æ, æ og ó"*

:Út við himinbláu, bláu, bláu, bláu, bláu sundin
:hin björtu kvöld við áttum margan sæluríkan fundinn
:og ljúft var þá að halla, halla, halla höfði sínu
:að hjarta þínu, eða mínu.
:Það var alltaf meira, meira, meira og meira gaman
:að mega njóta æskunnar og fá að vera saman
:og aldrei mun ég gleyma því að unaðsrík var stundin,
:út við himinbláu, bláu, bláu, bláu, bláu sundin.

:*"Æ, æ og ó......"*

:Út við himinbláu, bláu, bláu, bláu, bláu sundin
:þar bíð ég alla daga þess að komir þú á fundinn.
:Ég alltaf er að reyna, reyna, reyna, reyna að vona
:það er nú svona,  að vera kona.
:Þó aldrei framar fái, fái, fái ég að sjá hann 
:Ég finn að það er enginn, enginn nema ég sem á hann
:og aldrei mun ég gleyma því hvað unaðsrík var stundin
:út við himinbláu, bláu, bláu, bláu, bláu sundin. 

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Bríet

**Bríet** getur átt við:

*Bríet Bjarnhéðinsdóttir, baráttukona fyrir kvenréttindum
*Bríet (söngkona)
*Bríet (félag), félag ungra feminista á Íslandi
*Bríet (mannsnafn)
Normandí

**Normandí** eða **Norðmandí**  (normannska: *Normaundie;* franska: *Normandie; enska Normandy*) skiptist í dag í héraðið Normandí sem tilheyrir Frakklandi og Ermarsundseyjar (Þær skiptast í tvö umdæmi: Guernsey og Jersey. Bæði umdæmin eru breskar krúnunýlendur þótt hvorugt þeirra sé hluti af Bretlandi).

Íbúar Normandí heita *Norðmandingar* eða *[[Normannar]].* Í Gerplu eftir Halldór Laxness segir svo í upphafi 28. kafla: *Normandíbúar, þeir er vér köllum rúðubændur*.

## Saga
Áður var Normandí sjálfstætt hertogadæmi sem náði yfir ósa Signu frá Pays de Caux að Cotentin-skaganum. Ermarsundseyjar voru hluti af hertogadæminu og fylgdu titlinum (sem Bretadrottning ber nú sem hertoginn af Normandí) þótt normannska meginlandið væri innlimað í Frakkland. Upphaflega stofnaði Karl einfaldi Frankakonungur lénið sem lausnargjald handa víkingnum Göngu-Hrólfi og mönnum hans sem herjuðu á Franka árið 911. Nafnið Normandí er dregið af því að þar settist að norrænt fólk.

Vilhjálmur sigursæli réðst inn í England frá Normandí árið 1066, lagði það undir sig eftir orrustuna við Hastings og gerðist þar konungur.  Áhrif Normanna á England urðu mikil. Þeir reistu kirkjur og kastala (sá frægasti er án efa Lundúnaturn) og tungumál þeirra blandaðist tungu heimamanna. Englendingar tóku upp normönnsk mannanöfn eins og Williame sem varð að William. Á svipuðum tíma lögðu Normannar undir sig Suður-Ítalíu og önnur landsvæði. 

Þann 6. júní 1944 hófu bandamenn allsherjarinnrás sína á meginland Evrópu á strönd Normandí. Orrustan um Normandí er enn stærsta innrás sögunnar af hafi þar sem nær þrjár milljónir hermanna fóru yfir Ermarsund. 

## Menning
Norræn áhrif eru víða í Normandí. Þar er að finna hundruðir örnefna af norrænum uppruna og margir Normannar bera ættarnöfn sem eiga uppruna sinn að rekja til norrænna nafna. 

Tungumál Normanna, normannska, er rómanskt mál með norrænum tökuorðum. Roman de Rou (Saga Hrólfs) er eitt höfuðrita normannskar bókmenntaarfleiðar. Hana skrifaði sagnaritarinn Wace í byrjun 12. aldar. Frægustu frönskumælandi rithöfundar Normandí eru Barbey D'Aurevilly, Gustave Flaubert og Guy de Maupassant.  

Þjóðaríþrótt Normanna er Choule Crosse sem er ekki ósvipuð knattleik þeim er Íslendingar léku til forna. 

## Tilvísanir
 

## Tenglar
* ''Normandí''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1933
* ''Afkomendur víkinganna í Normandí leita tengsla við Íslendinga''; grein í Morgunblaðinu 1982
Afleiða (fjármál)

**Afleiða** (e. *derivative*) í viðskiptum er samningur eða fjármálagerningur þar sem undirliggjandi verðmæti þeirra fer eftir verðþróun annarrar eignar eða eigna. Nafnið vísar því til þess að verðmæti verðbréfsins er *leitt af* verðþróun annarra eigna.

Því eru lítil takmörk sett á hverju afleiður geta byggt. Sem dæmi má nefna hlutabréf, húsnæðislán, almenn lán, verðbréf, gjaldmiðla, hagvísitölur eða vextir banka. Þannig er hægt að eiga viðskipti með afleiður með hrávörur t.d.: ál, hveiti eða olíu sem undirliggjandi eignir. Til dæmis gæti afleiða kveðið á um réttinn til að kaupa tiltekið magn af áli á tilteknu verði á tilteknum degi eða tímabili en það kallast kaupréttarsamningur (e. *call option*).

Algengustu tegundir afleiða eru framvirkir samningar, valréttarsamningar eða vilnanir, t.d. kaup- eða söluréttarsamningar (e. *put option*) og skiptasamningar, t.d. vaxtaskiptasamningar. 

## Öðruvísi afleiður
Þar sem afleiður eru í eðli sínu samningar á milli tveggja aðila þá eru því nánast engin takmörk sett hvað getur verið sem viðmið, eða undirliggjandi eign, þegar verðmæti afleiðusamningsins er reiknaður. Þannig eru til afleiður sem reiknast útfrá veðri, t.d. fjöldi góðviðris- eða rigningardaga á ákveðnu landsvæði, eða ævilengd einhverns ákveðins hóps fólks, t.d. meðlima í lífeyrissjóð.

Þetta útskýrist af því hvernig afleiður eru notaðar til að verjast áhættu. Appelsínuræktendur í Flórída eru háðir veðri og rekstraraðilar lífeyrissjóða háðir því að raunveruleg ævilengd sé ekki lengri en þær ævilíkur sem voru notaðar til að reikna út réttindi til lífeyrisgreiðslna. Það er því eðlilegt að þessir aðilar reyni að verjast þessari áhættu en til þess má nota afleiður. Skilyrðið er að finna aðila sem er tilbúinn til þess að taka áhættuna, gegn greiðslu, á því að veðrið verði vont eða meðalævi lengist ekki úr hófi. 

## Tilvísanir
* Um afleiðusamninga á vef Kaupþings banka – skoðað 3. desember 2007
* 
* Um afleiður á Investopedia - skoðað 5. desember 2007
Ellý Vilhjálms - Ég veit þú kemur

**Ég veit þú kemur** er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. Á henni flytur Elly Vilhjálms fjögur lög.

## Lagalisti
# Heyr mína bæn - *Lag - texti: Erlent lag - Ólafur Gaukur*
# Brúðkaupið - *Lag - texti: Erlent lag - Árelíus Nielsson*
# Ég veit þú kemur - *Lag - texti: Oddgeir Kristjánsson - Ási í Bæ*
# Lítill fugl - *Lag - texti: Sigfús Halldórsson - Arnar Arnarson*
Snareðla

**Snareðla** (fræðiheiti: *Velociraptor* sem merkir „snarræningi“) er risaeðlutegund sem lifði á seinni hluta krítartímabilsins. Af steingervingum virðist snareðlan hafa verið fótfrá ráneðla. Hún var allt að 1,8 metrar á lengd og einn metri á hæð og vóg um 20 kg. Hún kann að hafa náð allt að 70 km/h. Snareðlan lifði í mongólíu.

## Annað
* Í kvikmyndinni *[[Júragarðurinn|Júragarðinum]]* voru sýndar snareðlur. Snareðlurnar í kvikmyndinni voru hafðar stærri en hinar raunverulegu snareðlur voru.
Barðastrandarsýsla

**Barðastrandarsýsla** getur átt við eftirfarandi:
* Austur-Barðastrandarsýslu
* Vestur-Barðastrandarsýslu
Þingeyjarsýsla

**Þingeyjarsýsla** er sýsla á Norðurlandi eystra og nær frá botni Eyjafjarðar að Bakkaflóa sunnan Langaness. Sýslumaður hefur aðsetur á Húsavík. Upphaf sýslunnar má rekja til Jónsbókar þar sem talað er um Þingeyjarþing.  

## Kjördæmi
Þingeyjarsýsla var sérstakt kjördæmi frá 1844 til 1877 þegar henni var skipt í tvö einmenningskjördæmi, Suður-Þingeyjarsýslu og Norður-Þingeyjarsýslu. Þessi skipting hélst til 1959 þegar þau urðu bæði hluti af Norðurlandskjördæmi eystra. Nú er sýslan hluti Norðausturkjördæmis.
Skaftafellssýsla

**Skaftafellssýsla** var sýsla á Suðurlandi sem náði frá Mýrdalsjökli í vestri að Hvalsnesskriðum í austri. Hún skiptist nú í Vestur-Skaftafellssýslu og Austur-Skaftafellssýslu með sýslumenn á Vík í Mýrdal og Höfn í Hornafirði.

Sýslan var kjördæmi frá 1844 til 1877 þegar henni var skipt í tvö einmenningskjördæmi: Vestur-Skaftafellssýslu og Austur-Skaftafellssýslu. Með nýju kjördæmaskipaninni 1959 varð Vestur-Skaftafellssýsla hluti Suðurkjördæmis en Austur-Skaftafellssýsla hluti Austurlandskjördæmis. Þegar kjördæmaskipaninni var breytt aftur 1999 varð öll Skaftafellssýsla hluti Suðurkjördæmis.
Ultra Mega Technobandið Stefán

**Ultra Mega Technobandið Stefán** (skammstafað **UMTBS**) var íslensk hljómsveit sem hefur gefið út tvær breiðskífur, og tvær smáskífur sem nefnast „Story of a Star“ og „Cockpitter“. Hljómsveitin hætti 2014.

## Saga
Hljómsveitin lenti í 2. sæti á Músíktilraunum 2006, en undanúrslitakvöldið var fyrsta skiptið sem þeir spiluðu á tónleikum. Þegar þeir lentu í 2. sæti voru meðlimir hljómsveitarinnar fimm talsins, en síðan þá hefur Ingvar Baldursson, sem spilaði á hljóðgervil, hætt í hljómsveitinni.

Frægir eru Frostrokk tónleikarnir árið 2006 þar sem UMTBS gerði allt vitlaust ásamt hljómsveitum eins og 
Retro Stefson, Underdrive (Í þeirri hljómsveit var Stefán Finnbogason, nú meðlimur í hljómsveitinni Sykur), Spooky Jetson (í þessari hljómsveit eru núverandi meðlimir Nolo) og The Unknown.

Eftir Músíktilraunir var þeim boðið að spila á Iceland Airwaves tónlistarhátíðinni árið 2006 á Pravda, þeir voru svo beðnir um að spila aftur, á lokakvöldi hátíðarinnar. Síðar fékk hljómsveitin boð um að spila á norsku tónlistarhátíðinni .

Hljómsveitin gaf út fyrstu plötu sína árið 2008, en lag þeirra, Story Of A Star, var mikið spilað í útvarpi og seldist vel á vefnum Tonlist.is.

## Meðlimir
### Núverandi meðlimir
* Sigurður Ásgeir Árnason - hljóðgervill og söngur
* Arnþór Jóhann Jónsson - hljóðgervill
* Vignir Rafn Hilmarsson - Moog
* Arnar Freyr Gunnsteinsson - bassi
*Jón Helgi Hólmgeirsson - gítar og bakraddir
* Guðni Dagur Guðnason - trommur og forritun

### Fyrrverandi meðlimir
* Ingvar Baldursson - hljóðgervill

## Útgefið efni
### Smáskífur
* Story of a Star
* Cockpitter

### Breiðskífur
*Circus (2008)
*! (2013)

## Tenglar
* Ultra Mega Technobandið Stefán á Rokk.is
* Ultra Mega Technobandið Stefán á Tónlist.is

## Heimildir
Teista

**Teista** (fræðiheiti: *Cepphus grylle*) er meðalstór svartfugl, á milli 30-38 sentimetrar að lengd og um 400 grömm. Stofnstærð á Íslandi er talin á milli 10-15.000 varppör. Vænghaf fuglsins er um 52-58 sentimetrar. Tegundin er langlíf og verða seint kynþroska. Sérkenni teistu er að hún er svört á kviði og er þannig frábrugðin öllum öðrum íslenskum svartfuglum. Teista er alsvört á sumrin fyrir utan hvítan blett á vængþökum en á veturna er hún ljósari en aðrir svartfuglar. Teista er með fremur stutta og breiða vængi. Fuglinn flýgur oftast lágt og eru vængreitir áberandi. Yfirleitt er hægt að sjá Teistu staka en annars í litlum hópum. Tegundin er talin á IUCN-listanum sem tegund sem minnstar áhyggjur er haft af. Fuglinn gefur frá sér sérkennilegt, hást og skerandi tíst. Bæði kynin eru mjög lík í útliti. Árið 2017 var teistan friðuð á Íslandi að beiðni Skotvís, Vistfræðifélagsins og Fuglaverndunar til Bjartar Ólafsdóttur umhverfisráðherra.

## Lífshættir
Teista heldur sig aðallega við strendur og grunnsævi. Hún verpir stök eða í litlum byggðum í höfðum, eyjum eða urðum undir fuglabjörgum. Hún verpir tveimur eggjum og liggur á þeim í 29 - 30 daga. Þegar eggin klekjast eru ungarnir í hreiðrinu í um 6 vikur og eru þá orðnir fleygir. Þeir yfirgefa hreiðrið fullvaxta. Teista kafar eftir fæðu sinni og étur ýmsa smáfiska eins og síli og marhnút en hún étur líka hryggleysingja svo sem burstaorma, krabbadýr og kuðunga. Aðal fæða teistunnar er sprettfiskur sem hún veiðir á grunnsævi.

 

## Útbreiðsla
Heimkynni teistu er umhverfis norðurhvel og norrænar teistur hafa vetradvöl við Ísland. Teista er staðfugl að mestu og verpir með ströndum landsins. Teistan velur sér yfirleitt hreiður í klettaskorum, sprungum eða undir steinum og einnig syllum í hellum.

## Þjóðtrú
Þegar kemur að þjóðtrú tengdri teistu er þá helst að víða taldist ólánsmerki að drepa fullorðna teistu. Hún varaði við illhvelum er hún sast á borðstokk skipa og flaug svo frá þeim að landi. Snorri á Húsafelli á að hafa sagt að þegar stormur er í nánd hafi teistan flogið með tísti í kringum skip. 

## Heimildir

## Tenglar
* „Teistan“; grein í DV 1983
* „Teista“; Náttúrufræðistofnun Íslands
* „Black guillemot“; Wikipedia
* „Teista“; Fuglavefurinn
* „Teista“; Náttúruminjasafn Íslands
Haftyrðill

**Haftyrðill** (fræðiheiti: *Alle alle*) er smávaxinn svartfugl af svartfuglaætt og eini fuglinn af ættkvíslinni *Alle*.

Haftyrðillinn hefst við í björgum á daginn, flýgur á kvöldin til hafs í leit að æti, en snýr svo aftur í björgin á morgnana. Helsta æti haftyrðils er krabbadýr, en einnig allavega hryggleysingjar, eins og til dæmis blaðfætlur. Haftyrðillinn er á milli 19-21 sentimetrar að lengd.

Haftyrðillinn verpir sífellt norðar og verpti síðast á Íslandi árið 1995. Að líkindum er það vegna hlýnunar jarðar, en hann sækir í frekar köld svæði til varps og verpti síðast á Grímsey við Ísland.

## Tenglar

*  (Skoðað 29.11.2013).
* ''Haftyrðill''; greinarhluti í Náttúrufræðingnum 1942
Toppklumba

**Toppklumba** (fræðiheiti: *Aethia cristatella*) er smávaxinn svartfugl sem einkum er að finna í Berings-hafi.

## Tilvísanir
Dvergsvanur

**Dvergsvanur** (fræðiheiti: *Cygnus columbianus*) er stór fugl af andaætt og minnsti svanur við Íslandsstrendur.

## Einkenni
*Lengd: 115 - 146 sm.*
| *Þyngd: 4 - 9,5 kg.*
| ''Vænghaf: 1,7 – 2,0 m.'

## Tilvísanir
Forsætisráðherra Bretlands

**Forsætisráðherra Bretlands** er í raun stjórnmálaleiðtogi Sameinaða konungdæmisins (e. *United Kingdom*). Hann kemur fram sem höfuð ríkisstjórnar hans hátignar, konungsins, og er í raun sameiningarafl bresku ríkisstjórnarinnar. Sem slíkur hefur hann á hendi þau svið framkvæmdavaldsins, sem oft eru kölluð konunglegur einkaréttur (e. *royal prerogative*). Samkvæmt venju ber forsætisráðherrann og ríkisstjórn hans ábyrgð gagnvart þinginu, en ráðherrarnir eiga sæti þar. 

Núverandi forsætisráðherra Bretlands er Keir Starmer. Forsætisráðherra Bretlands á heima í Downingstræti 10.

## Tengt efni
* Listi yfir forsætisráðherra Bretlands

## Tilvísanir
Þuríður Sigurðardóttir - Ég á mig sjálf

**Ég á mig sjálf** er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1969. Á henni flytur Þuríður Sigurðardóttir tvö lög.

## Lagalisti
# Ég á mig sjálf - *Lag - texti: Chris Andrews - Ómar Ragnarsson*  
# Ég ann þér enn - *Lag - texti: L. Reed/B. Mason - Magnús Ingimarsson/Ómar Ragnarsson* 

## Ég á mig sjálf
 
:Ég á mig sjálf, ég á mig sjálf, þeir mega eiga sig.

:Va, a,  a,  jabbabba-barara-jabbara, jabbabba-barara-ra.
:Va, a, a,  jabbabba-barara-jabbara, jabbabba-barara-ra.

:Ég var með strák, ég var með Kalla ég þráði hann, hann þráði mig.
:En svo fór hann með annarri að tralla og örvænting mín komst á hættulegt stig.

:Svo kom hann Björn, svo hýr og mig hressti
:hann gladdi mig, ég gladdi hann.
:Uns hann einn dag, hjá afgömlum presti
:hárgreiðslumey í hjónaband vann.

:Va, a,  a,  jabbabba-barara-jabbara, jabbabba-barara-ra.

:Endalok snögg, urðu á mínum vonum örvita af þrá fór ég á svið.
:Ástin var smá, sem hafð’ ég á honum nú hata ég hann og hann hatar mig.

:Ég fór til Páls, játaðist honum
:ég elska hann, hann elskar mig.
:Giftur hann er, annarri konu
:í ókunnugt land, fluttu þau sig.

:Va, a,  a,  jabbabba-barara-jabbara, jabbabba-barara-ra.

:Ég fer á böll, ég er með piltum ég kyssi þá, þeir kyssa mig.
:En þótt ég sé, með ýmsum mjög villtum er óþarft að láta þá snúa á sig.

:Ég er nú frjáls, ég þekki stráka
:ég varast þá, þeir varast mig.
:Ljáðu ei máls, á jáyrðum háka
:ég á mig sjálf, en þeir eiga sig.

:Va, a,  a,  jabbabba-barara-jabbara, jabbabba-barara-ra.
Tatarar - Dimmar rósir

**Dimmar rósir** er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1969. Á henni flytur hljómsveitin Tatarar tvö lög. Hljóðritun plötunnar gerði Ríkisútvarpið og sá Pétur Steingrímsson um upptöku. Ljósmyndir á framhlið og í miðopnu tók Óli Páll Kristjánsson. Aðrar ljósmyndir tók Ólafur H. Torfason.

## Lagalisti
# Dimmar rósir - *Lag - texti: Árni Blandon - Magnús Magnússon* 
# Sandkastalar - *Lag - texti: Erlent - M*
Listi yfir íslenska golfklúbba

Listi yfir íslenska golfklúbba, sem er hópur áhugamanna um íþróttina **[[golf]]**.

## Golfklúbbar
### [[Höfuðborgarsvæðið]]
* GÁ - Golfklúbbur Álftaness
* GK - Golfklúbburinn Keilir
* GKG - Golfklúbbur Kópavogs og Garðabæjar
* GKJ - Golfklúbburinn Kjölur
* GO - Golfklúbburinn Oddur
* GOB - Golfklúbbur Bakkakots
* GR - Golfklúbbur Reykjavíkur
* GSE - Golfklúbburinn Setberg
* NK - Nesklúbburinn

### [[Reykjanes]]
* GG - Golfklúbbur Grindavíkur
* GS - Golfklúbbur Suðurnesja
* GSG - Golfklúbbur Sandgerðis
* GVS - Golfklúbbur Vatnsleysustrandar

### [[Vesturland]]
* GB - Golfklúbbur Borgarness
* GGB - Golfklúbburinn Glanni
* GHF - Golfklúbburinn Húsafelli
* GJÓ - Golfklúbburinn Jökull
* GL - Golfklúbburinn Leynir
* GMS - Golfklúbburinn Mostri
* GST - Golfklúbbur Staðarsveitar
* GVG - Golfklúbburinn Vestarr

### [[Vestfirðir]]
* GBB - Golfklúbbur Bíldudals
* GBO - Golfklúbbur Bolungarvíkur
* GGL - Golfklúbburinn Gláma
* GHÓ - Golfklúbbur Hólmavíkur
* GÍ - Golfklúbbur Ísafjarðar
* GP - Golfklúbbur Patreksfjarðar

### [[Norðurland]]
* GA - Golfklúbbur Akureyrar
* GH - Golfklúbbur Húsavíkur
* GHD - Golfklúbburinn Hamar
* GHV - Golfklúbburinn Hvammur Grenivík
* GKM - Golfklúbbur Mývatnssveitar
* GKS - Golfklúbbur Siglufjarðar
* GOG - Golfklúbburinn Gljúfri
* GÓ - Golfklúbbur Ólafsfjarðar
* GÓS - Golfklúbburinn Ós
* GSK - Golfklúbbur Skagastrandar
* GSS - Golfklúbbur Skagafjarðar

### [[Austurland]]
* GE - Golfklúbbur Eskifjarðar
* GFH - Golfklúbbur Fljótsdalshéraðs
* GHH - Golfklúbbur Hornafjarðar
* GKD - Golfklúbbur Djúpavogs
* GN - Golfklúbbur Norðfjarðar
* GRF - Golfklúbbur Reyðarfjarðar
* GSF - Golfklúbbur Seyðisfjarðar

### [[Suðurland]]
* GÁS - Golfklúbbur Ásatúns
* GD - Golfklúbburinn Dalbúi
* GF - Golfklúbburinn Flúðir
* GGE - Golfklúbburinn Geysir
* GHG - Golfklúbbur Hveragerðis
* GHR - Golfklúbbur Hellu
* GKB - Golfklúbburinn Kiðjaberg
* GKV - Golfklúbburinn Vík
* GLK - Golfklúbburinn Laki
* GOS - Golfklúbbur Selfoss
* GÚ - Golfklúbburinn Úthlíð
* GV - Golfklúbbur Vestmannaeyja
* GÞ - Golfklúbbur Þorlákshafnar
* GÞH - Golfklúbburinn Þverá Hellishólum
* GÖ - Golfklúbbur Öndverðaness

### Aðrir
* GEH - Einherjar
* GFR - Golfklúbburinn Frímann
* GOF - Golfklúbbur Oddfellowa
* GSFÍ - Golfsamtök fatlaðra á Íslandi
* IPGA - Samtök atvinnukylfinga
* LEK - Landssamtök eldri kylfinga
* SÍGÍ - Samtök íþrótta- og golfvallarstarfsmanna á Íslandi

## Heimild
* „Klúbbar“, *golf.is*, skoðað 7. júní 2007
Golfklúbburinn Kjölur

**Golfklúbburinn Kjölur** (skammstafað **GKj** eða **GKJ**) er íslenskur golfklúbbur staðsettur í Mosfellsbæ. Golfvöllur klúbbsins nefnist Hlíðavöllur.

## Saga
Klúbburinn var stofnaður 7. desember árið 1980. Í maí 1983 var undirritaður samningur milli Mosfellshrepps og klúbbsins um leigu á landi til 20 ára. Framkvæmd við völlinn hófst sama sumar og var að mestu leyti unnin í sjálfboðavinnu. Framkvæmdum lauk svo árið 1986 og var 9 holu völlurinn formlega opnaður í júlí sama ár. Komnar eru hugmyndir um stækkunn vallarins upp í 18 holur.

## Golfvöllur

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða klúbbsins 
* Golfklúbburinn Kjölur á Golf.is
Milta

**Miltað** (eða **milti**) er líffæri úr eitilvef, hluti bæði vessa- og ónæmiskerfis, milli maga og þindar. Þéttur bandvefur myndar hylki þess. Miltað er forðabúr blóðs og hefur að geyma ýmis blóðkorn, s.s. rauðkorn, hvítfrumur og átfrumur. Ólíkt öðrum einingum vessakerfis síar milta ekki vessa.

Miltað tæmist við blóðmissi fyrir tilstuðlan driftaugakerfis, til að viðhalda samvægi. Þá haldast eðlileg rúmmál og þrýstingur blóðs. Í hlaupadýrum, svo sem köttum, virkar miltað eins og „blóðbanki“ sem gefur frá sér rauðkorn við aukið álag sem kallar á súrefnisnotkun. Á þennan hátt verða þessir einstaklingar ekki móðir og eftir álagið geta þeir aftur sett rauðkornaskammt í „geymslu“ á ný.

Í milta myndast B-eitilfrumur og verða að mótefnaframleiðandi B-verkfrumum (plasmafrumum). Frumur í miltanu sundra bakteríum, gömlum rauðkornum og blóðflögum. Þá er miltað forðabúr járns í líkamanum ásamt lifur.

## Tenglar
Vélhjólaíþróttaklúbburinn

**Vélhjólaíþróttaklúbburinn** (skammstafað **VÍK**) er íslenskur klúbbur og félag sem vinnur að framgangi torfæruvélhjólaíþróttarinnar.

## Saga
Félagið var stofnað árið 1978 en gekk þá erfiðlega að fá æfingar- og keppnisaðstöðu fyrir félagsmenn. Loks árið 2003 fékk félagið úthlutað aðstöðu frá Reykjavíkurborg og árið 2005 samdi félagið við sveitarfélagið Ölfus um afnot af bolaöldusvæðinu og Jósepsdal. Brautirnar við Bolaöldu eru þrjár og voru teknar í notkun í maí 2006.

Í dag stendur félagið fyrir ýmsum keppnum og stærst þeirra er Trans Atlantic Off-Road Challenge keppnin en hún er stærsta akstursíþróttakeppni og ein fimmta fjölmennasta íþróttakeppni sem haldin er hérlendis. Síðast, í Trans Atlantic Off-Road Challenge 2007 kepptu um 500 manns.

## Keppnir á vegum félagsins
VÍK stendur fyrir fjölda keppna á hverju ári bæði motocross-keppnum og enduro-keppnum. Árið 2009 var hitler að keyra krossara inní auschwitz

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða VÍK
* Loftmynd af brautunum þrem á Bolaöldusvæðinu
Facon - Ég er frjáls

**Ég er frjáls** er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1969. Á henni flytur hljómsveitin Facon ásamt söngvaranum Jóni Kr. Ólafssyni fjögur lög.

## Lagalisti
# Vísitölufjölskyldan - *Lag - texti: Sid Barrett - Pétur Bjarnason*
# Ljúfþýtt lag - *Lag - texti: Jón Ástvaldur Jónsson - Hafliði Magnússon*
# Ég er frjáls - *Lag - texti: Pétur Bjarnason* 
# Unaðs bjarta æska - *Lag - texti: Jón Ástvaldur Jónsson - Hafliði Magnússon*
B.G. og Ingibjörg - Þín innsta þrá

**Þín innsta þrá** er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1970. Á henni flytja B. G. og Ingibjörg tvö lög.

## Lagalisti
# Þín innsta þrá - *Lag - texti: Granata/ Verard - Jóhanna G. Erlingsson* 
# Mín æskuást - *Lag - texti: Baldur Geirmundsson - Jóhanna G. Erlingsson*
Ellý Vilhjálms - Það er svo ótalmargt

**Það er svo ótalmargt** er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1970. Á henni flytur Elly Vilhjálms tvö lög.

## Lagalisti
# „Það er svo ótalmargt“ - *Lag - texti: Lindsey/Smith - Jóhanna G. Erlingson*
# „Hver ert þú?“ - *Lag - texti: [[Bob Crewe|Crewe]] og [[Bob Gaudio|Gaudio]] - Þorsteinn Eggertsson*
Tatarar - Gljúfurbarn

**Gljúfurbarn** eða **SG-550** er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1970. Á henni flytja Tatarar tvö lög.

## Lagalisti
# „Gljúfurbarn“ - *Lag - texti: Tatarar*
# „Fimmta boðorðið“ - *Lag - texti: Tatarar*

## Textabrot af bakhlið plötuumslags