Bamberg

**Bamberg** er borg í Bæjaralandi í suðurhluta Þýskalands með 71 þúsund íbúa (31. des 2013). Bamberg er háskólaborg. Miðborgin er á heimsminjaskrá UNESCO.

## Lega
Bamberg liggur við ána Regnitz norðarlega í Bæjaralandi. Næstu borgir eru Nürnberg til suðurs (50 km), Würzburg til vesturs (70 km) og Bayreuth til austurs (40 km).

## Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Bamberg sýnir riddara með krossi. Við hlið hans er blár skjöldur með hvítum erni. Riddarinn er heilagur Georg, verndardýrlingur borgarinnar. Örninn táknar furstaættina sem stjórnaði borginni áður fyrr.

## Orðsifjar
Bamberg er líklega nefnd eftir margreifaættinni Babenberg sem ríkti í Bæjaralandi forðum.

## Söguágrip

Ekki er vitað nákvæmlega hvenær Bamberg myndaðist, en borgin kemur fyrst við skjöl 902 og kallast þá Castrum Babenberch (kastalavirkið Babenberch). Það tilheyrði Babenberg ættinni sem dó út á þeirri öld og varð virkið þá eign konungs og keisara. 1007 stofnað Hinrik II keisari biskupsdæmi í Bamberg og í kjölfarið var dómkirkjan fræga reist. Síðan þá hefur Bamberg verið sjálfstætt furstadæmi í ríkinu, stjórnuð af biskupum. Í janúar 1430 ruddust hússítar frá Bæheimi að borgarhliðunum. Biskup flúði til Austurríkis og allir heldri íbúar flúðu sömuleiðis. Hússítar létu borgina hins vegar í friði, þannig að almúginn sem eftir varð notaði tækifærið og rændi klaustrin og hús hinna ríku. Á 17. öld varð Bamberg nokkurs konar miðstöð fyrir galdraofsóknir. Á tímabilinu 1612-1618 voru hvorki meira né minna en 300 manns brenndir í báli, þar á meðal borgarstjórinn sjálfur. Bamberg kom nokkuð við sögu í öllum helstu stríðum í ríkinu. Borgin skemmdist verulega af Svíum í 30 ára stríðinu, af Prússum í 7 ára stríðinu og af Frökkum í Napoleonstríðunum. 1802 hertók Bæjaraland borgina með aðstoð Frakka. Furstabiskupinn Christoph Franz von Buseck sagði af sér og endaði þar með stjórn biskupanna. Bamberg varð eftir það bærísk borg. Í heimstyrjöldinni síðari slapp Bamberg við allar loftárásir, en var hertekin af bandarískum her 1945. Árið 1993 var miðborg Bamberg sett á heimsminjaskrá UNESCO.

## Íþróttir
Körfuboltalið borgarinnar (sem nokkrum sinnum hefur skipt um nafn á síðustu árum) varð þýskur meistari 2005 og 2007, auk þess bikarmeistari 1992. Áhangendur liðsins eru þekktir fyrir ofuráhuga og læti. Í körfuboltaheiminum er borgin Bamberg því oft kölluð *‘Freak-City.’*

## Frægustu börn borgarinnar

* (1093) Konráður III. konungur þýska ríkisins 
* (1950) Thomas Gottschalk þáttastjórnandi og skemmtikraftur

## Byggingar og kennileiti
Í Bamberg eru mýmargar kirkjur. Þegar horft er á þær úr lofti, mynda þær nokkurn veginn kross, Bamberg-krossinn. Allt í allt eru 1200 byggingar í miðborg Bamberg friðaðar. 1993 var miðborgin í heild sinni sett á heimsminjaskrá UNESCO.
* Dómkirkjan í Bamberg er keisarakirkja og er aðalbygging miðborgarinnar. Í henni er keisaragröf, konungsgröf, páfagröf og hún er jafnframt hvíldarstaður furstabiskupanna.
* Gamla ráðhúsið stendur á lítilli eyju í ánni Regnitz og er gullfallegt. Í því er stærsta postulínssafn Evrópu.
* Frúarkirkjan í Bamberg er sérkennileg kirkjubygging. Að innan er málverkið Himnaför Maríu eftir hinn fræga ítalska málara Jacopo Tintoretto.

## Myndasafn

Mynd:AltenburgEingang.jpg|Altenburg-kastalinn
Mynd:Bamberg Fleischhalle.jpg|Fleischhalle (Kjöthöllin)
Mynd:Pfarrkirche St. Martin.jpg|Marteinskirkjan
Mynd:Panorama Klein Venedig Bamberg.jpg|Litlu Feneyjar
Bamberg-Obere Pfarre-130-2018-gje.jpg|Frúarkirkjan


## Tilvísanir


## Heimildir