open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Naughty Dog

**Naughty Dog** er bandarískt tölvuleikjahönnunarfyrirtæki sem er staðsett í Santa Monica, Kaliforníu og er í eigu Sony Interactive Entertainment. Fyrirtækið var stofnað 1984 og í dag er það þekktast fyrir að hanna leiki eins og Crash Bandicoot, Jak & Daxter,  og The Last of Us.

## Fyrirtækjayfirgrip
Fyrirtækið var stofnað sem JAM Software 1984 af Jason Rubin og Andy Gavin þegar þeir voru unglingar. Nafn fyrirtækisins var breytt í Naughty Dog árið 1989

Frá 1984 til 1994 hönnuðu Rubin og Gavin alla leikina sjálfir; Rubin sá um teikningarnar og að hanna borðin á meðan Gavin var forritarinn. Eftir að þeir kláruðu slagsmálaleikinn *Way of the Warrior* árið 1994 fyrir Universal Interactive Studios fengu þeir samning að gera leik fyrir PlayStation-leikjatölvuna. Þeir réðu nýtt starfsfólk til að hjálpa sér með leikinn sem varð svo að Crash Bandicoot og kom út haustið 1996.

Crash Bandicoot varð vinsæll um allan heim og Naughty Dog gerðu tvo framhaldsleiki og kappakstursleik frá 1997-1999. En Naughty Dog hættu að vinna með Universal og seldu fyrirtækið til Sony Computer Entertainment árið 2001 og fyrir PlayStation 2 gerðu þeir víðáttuheimshasarleikina Jak & Daxter frá 2001-2005. 

Árið 2004 yfirgáfu Rubin og Gavin fyrirtækið til þess að einbeita sér á öðrum verkefnum fyrir utan leikjahönnun. Evan Wells og Christophe Balestra tóku við sem forstjórar fyrirtækisins og ásamt Amy Hennig leiddu nýja Naughty Dog-teymið í að hanna  fyrir PlayStation 3 sem kom út um veturinn 2007.

Eftir að hafa klárað framhaldsleikinn fyrir Uncharted árið 2009 skiptist Naughty Dog-teymið í tvennt. Eitt teymið vann að Uncharted 3: Drake's Deception, sem kom út 2011, á meðan hitt teymið hannaði The Last of Us, sem kom út 2013. Báðir Uncharted-framhaldsleikirnir og The Last of Us eru taldir einir áhrifamestu leikirnir fyrir PlayStation 3-kynslóðina.

Í mars 2014 yfirgaf Amy Hennig fyrirtækið. Wells og Balestra fengu Bruce Straley og Neil Druckmann, sem höfðu lokið hönnun á The Last of Us, að klára Uncharted 4 sem kom svo út 2016 og er síðasti Uncharted-leikurinn með Nathan Drake. Christophe Balestra og Bruce Straley yfirgáfu síðan fyrirtækið árið 2017, um það leytið þegar Naughty Dog gaf út síðasta Uncharted-leikinn sinn - . 

Árið 2018 var Neil Druckmann, rithöfundur og hönnuður hjá Naughty Dog, hækkaður í tign sem varaforstjóri fyrirtækisins. Naughty Dog gaf svo framhaldinu að The Last of Us í júní 2020 og þrátt fyrir góða viðtöku frá gagnrýnendum og sterkar sölur þá fékk fyrirtækið hvöss viðbrögð frá sumum aðdáendum út af sögu leikjarins.

Í desember 2020 varð Neil Druckmann gerður að meðforstjóra fyrirtækisins ásamt Wells. Alison Mori og Christian Gyrling voru gerð að varaforstjórum í hans stað.

## Heimild
*
James Rodríguez

**James David Rodríguez Rubio** (fæddur 12. júlí 1991), einnig þekktur sem einfaldlega **James**, er kólumbískur knattspyrnumaður sem spilar með bandaríska liðinu Minnesota United og kólumbíska karlalandsliðinu. Hann er örvfættur og fjölhæfur leikmaður, sterkur til að mynda í stoðsendingum og aukaspyrnum.

James er næstyngsti Kólumbíumaðurinn sem hefur spilað atvinnumannaleik en hann gerði það árið 2006, þá 14 ára gamall. Hann hélt til Argentínu árið 2008 þegar hann spilaði með liðinu Banfield. Árið 2010 hélt hann til Evrópu þegar Porto keypti hann. Hann vann gullskóinn í Portúgal árið 2012. Síðar hélt hann til Mónakó og loks Real Madrid. James æskti meiri leiktíma hjá Madríd 2017 og fékk að fara til Bayern í Þýskalandi árið 2017 í láni. Hann gekk til liðs við Everton árið 2020 og hélt til Katar árið eftir. James vann gullskóinn á HM 2014 í Brasilíu þegar hann skoraði 6 mörk. Hann var stoðsendingahæstur áratug síðar á Copa America þegar hann var með 6 slíkar er Kólumbía komst í úrslit gegn Argentínu. Hann var valinn leikmaður mótsins.

## Heimild

*
Sadio Mané

**Sadio Mané** (fæddur 10. apríl 1992) er senegalskur knattspyrnumaður sem spilar með Al Nassr og  senegalska landsliðinu í knattspyrnu.

## Félagslið
Mané hélt til Evrópu árið 2011 þegar hann spilaði með Metz í Frakklandi. Síðar hélt hann til Austurríkis og vann austurrísku Bundesliguna og bikarinn með liðinu Red Bull Salzburg árið 2014. Eftir það hélt hann til Englands. Fyrst með Southampton og síðan 2016 með Liverpool.

Mané á met yfir stystu þrennu í ensku úrvalsdeildinni en hann skoraði þrjú mörk á 176 sekúndum árið 2015 (Robbie Fowler átti fyrra met frá 1994). 

### Liverpool FC
Mané kom til Liverpool í júní 2016 og gerði 5 ára samning. Hann varð dýrasti afríski leikmaður sögunnar þess tíma. Hann skoraði 13 mörk á sínu fyrsta tímabili en meiðsli settu strik á seinni hluta þess. Mané varð hluti af sóknarteymi með Mohamed Salah, Roberto Firmino og Philippe Coutinho sem kallaðist "Fab Four" og "Fab Three" (eftir að Coutinho fór). 

Mané skoraði sína fyrstu þrennu í febrúar 2018 fyrir félagið í útisigri, 5-0, gegn Porto í Meistaradeild Evrópu. Í apríl sama ár varð hann markahæsti Senegalinn í ensku úrvalsdeildinni þegar hann tók fram úr Demba Ba,

Árið 2019 skoraði Mané 2 mörk gegn Bayern München í fjórðungsúrslitum Meistaradeildarinnar og síðar í úrslitum vann hann vítaspyrnu á móti Tottenham í úrslitunum sem Salah skoraði úr. Liverpool vann Meistaradeildinna og Mané varð í fjórða sæti í Balon D'Or það ár.

Hann deildi markakóngstitlinum tímabilið 2018-2019 með Mohamed Salah og Pierre Emerick-Aubameyang með 22 mörk. Haustið 2021 skoraði hann sitt 100. úrvalsdeildarmark.

### Bayern München
Mané gerði 3 ára samning við Bayern í júní 2022. Hann skoraði sitt fyrsta mark í ofurbikarnum gegn RB Leipzig í 5-3 sigri.

## Landslið
Mané er markahæsti leikmaður Senegal frá upphafi og sá 3. leikjahæsti. Hann komst í lið mótsins í Afríkukeppninni 2019 þegar Senegal tapaði fyrir Alsír í úrslitum. Senegal vann mótið árið 2022 þegar liðið vann Egyptaland (á móti félaga sínum Mohamed Salah í Liverpool) í úrslitum. Mané skoraði sigurmarkið í vítaspyrnukeppni en hafði áður brennt víti í leiknum. Hann var valinn besti leikmaður mótsins.

Salah og Mané mættust aftur í undanúrslitum Afríkukeppninnar 2025. Þá hafði Mané aftur betur og skoraði eina markið.  Senegal vann svo Marokkó í úrslitum og aftur var Mané valinn leikmaður mótsins. 

## Verðlaun og viðurkenningar
### Red Bull Salzburg
*Deildarmeistari: 2013–14
*Bikarmeistari: 2013–14

### Liverpool
*Deildarmeistari: 2019–2020
*Meistaradeild Evrópu: 2018–19
*UEFA Super Cup: 2019
*FIFA Club World Cup: 2019

### Al Nassr
*Arabíska meistarakeppnin: 2023

### Senegal
*Afríkukeppnin, 1. sæti: 2021, 2025
*Afríkukeppnin, 2. sæti: 2019

### Einstaklingsviðurkenningar
*Listinn er ekki tæmandi*
*Leikmaður mánaðarins í ensku úrvalsdeildinni: Ágúst 2017, mars 2019, nóvember 2019
*Gullskórinn í ensku úrvalsdeildinni: 2018–19
*Besti afríski leikmaður ársins: 2019
*Besti leikmaður Afríkukeppninnar: 2021, 2026

## Tilvísanir
Beverly Hills

**Beverly Hills** er smábær í Kaliforníu sem er umkringdur af Los Angeles og West Hollywood. Þar búa margir af frægustu leikurunum. Einnig er bærinn þekktur fyrir lúxus hótel og verslunarhverfið Rodeo Drive. Íbúafjöldinn er um 35 þúsund.
Danio dangila

**Danio dangila**, (á ensku; *moustached danio*) er ferskvatnsfiskur, og er stærstur af eiginlegum *[[Danio]]* tegundum; allt að 15 sm langur. Nafnið kemur vegna sérstaklega langra anga í munnvikunum. Hann getur orðið 3 til 5 ára. Hann er stundum hafður í fiskabúrum.

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
*Danio dangila
Danio

***Danio*** er ættkvísl smárra ferskvatnsfiska í ættinni Cyprinidae frá suður og Suðaustur Asíu, gjarnan hafðir í fiskabúrum. Þeir eru gjarnan með mynstur af láréttum röndum, röum af blettum eða lóðréttum röndum. Sumar tegundirnar eru með tvo skegglíka skynþræði í munnvikum svipað og hjá styrjum. Tegundir af þessari ættkvísl éta smá skordýr, krabbadýr og orma.

## Flokkun
Nafnið *"danio"* kemur úr Bengalska orðinu *dhani*, sem þýðir "af hrísakrinum". *Danio* var lýst snemma á 19du öld af Francis Hamilton. Tvær af tegundunum sem var lýst af honum í ættkvíslinni, eru enn gildar; *D. dangila* og *D. rerio*. Um öld síðar (1916) og með mörgum öðrum tegundum lýst í millitíðinni, var ættkvíslinni skift; stærri tegundirnar töldust til *Danio* og smærri tegundirnar til ættkvíslarinnar *Brachydanio*. En 1991 voru ættvíslirnar lagðar saman aftur; margar stærri tegundirnar sem voru í ættkvíslinni *Danio* hafa verið endurflokkaðar í ættkvíslina *[[Devario]]*. Einnig, *Brachydanio* er nú samnefni af *Danio*.

## Tegundir
Það eru nú 27 viðurkenndar tegundir í ættkvíslinni:

* *[[Danio absconditus]]* S. O. Kullander & Britz, 2015 
* *[[Danio aesculapii]]* S. O. Kullander & F. Fang, 2009 
* *[[Danio albolineatus]]* (Blyth, 1860) 
* *[[Danio annulosus]]* S. O. Kullander, Rahman, Norén & Mollah, 2015
* *[[Danio assamila]]* S. O. Kullander, 2015
* *[[Danio catenatus]]* S. O. Kullander, 2015
* *[[Danio choprae]]* Hora, 1928 
* *[[Danio concatenatus]]* S. O. Kullander, 2015
* *[[Danio dangila]]* (F. Hamilton, 1822) 
* *[[Danio erythromicron]]* (Annandale, 1918) 
* *[[Danio feegradei]]* Hora, 1937 
* *[[Danio flagrans]]* S. O. Kullander, 2012
* *[[Danio htamanthinus]]* S. O. Kullander & Norén, 2016
* *[[Danio jaintianensis]]* (N. Sen, 2007)
* *[[Danio kerri]]* H. M. Smith, 1931 
* *[[Danio kyathit]]* F. Fang, 1998
* *[[Danio margaritatus]]* (T. R. Roberts, 2007) 
* *[[Danio meghalayensis]]* N. Sen & S. C. Dey, 1985 
* *[[Danio muongthanhensis]]* Nguyen, 2001
* *[[Danio nigrofasciatus]]* (F. Day, 1870) 
* *[[Danio quagga]]* S. O. Kullander, T. Y. Liao & F. Fang, 2009
* *[[Danio quangbinhensis]]* Nguyen, Le & Nguyen, 1999 	
* *[[Danio rerio]]* (F. Hamilton, 1822) Sebrafiskur
* *[[Danio roseus]]* F. Fang & Kottelat, 2000 
* *[[Danio sysphigmatus]]* S. O. Kullander, 2015
* *[[Danio tinwini]]* S. O. Kullander & F. Fang, 2009 
* *[[Danio trangi]]* Ngo, 2003

## Myndir

File:Danio-choprae.jpg|*Danio choprae*
File:Danio kerri.jpg|*Danio kerri*
File:Danio nigrofasciatus.jpg|*Danio nigrofasciatus*
File:Danio roseus.jpg|*Danio roseus*


## Tilvísanir
Bamboo Airways

**VietJet Air** er víetnamskt lággjaldaflugfélag staðsett í Hanoi. Mest er flogið frá Ho Chi Minh-borg. Fyrirtækið var stofnað árið 2017 og en starfsemi hófst árið 2018. Flogið er milli borga í Víetnam og til nokkurra alþjóðlegra flugvalla.
881–890

**881-890** var 9. áratugur 9. aldar.

## Atburðir
* Kirkja heilagrar Sesselju í Köln var stofnuð sem kvennaskóli (881).
* Helgi frá Hólmgarði lagði Kænugarð undir sig og gerði að höfuðborg sinni (882).
* Alfreð mikli náði London úr höndum víkinga.
890

**890** (**DCCCXC** í rómverskum tölum) var 90. ár 9. aldar sem hófst á föstudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
889

**889** (**DCCCLXXXIX** í rómverskum tölum) var 89. ár 9. aldar sem hófst á miðvikudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
888

**888** (**DCCCLXXXVIII** í rómverskum tölum) var 88. ár 9. aldar og hlaupár sem hófst á mánudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
887

**887** (**DCCCLXXXVII** í rómverskum tölum) var 87. ár 9. aldar sem hófst á sunnudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
Kínverska borgarastyrjöldin

**Kínverska borgarastyrjöldin** var stríð á milli þjóðernissinnaðrar ríkisstjórnar Lýðveldisins Kína og byltingarstjórnar kínverska kommúnistaflokksins. Þótt oft sé miðað við upphaf hennar með kommúnistauppreisninni sem hófst 1945 hófst borgarastyrjöldin í reynd í ágúst árið 1927 eftir að Chiang Kai-shek lauk við að sameina Kína á ný eftir fall Tjingveldisins og hóf svokallaða „hvíta ógnarstjórn“ í Sjanghaí. Átökum á meginlandinu lauk árið 1950 með ósigri þjóðernissinna. Stríðsátökin skiptust í tvo hluta: Fyrsti hluti stríðsins var háður frá 1927 til 1937 og sá seinni frá 1946 til 1950. Á milli þessara tveggja hluta borgarastyrjaldarinnar áttu Kínverjar í stríði við Japani og stríðandi fylkingar innan Kína neyddust því til að vinna saman gegn innrásarmönnum.
 
Borgarastríðið markaði þáttaskil í nútímasögu Kína. Stríðinu lauk með sigri kommúnista á meginlandinu og stofnun Alþýðulýðveldisins Kína. Þjóðernisstjórn Kuomintang-flokksins neyddist hins vegar til að flýja á eyjuna Taívan árið 1949, þar sem hún stofnaði Lýðveldið Kína. Æ síðan hafa stjórnirnar tvær hvor sínum megin við Taívansund átt í varanlegum deilum og gera báðar tilkall til þess að vera hin eina lögmæta ríkisstjórn alls Kína.

Stríðið braust út vegna hugmyndafræðilegrar baráttu kommúnista og þjóðernissinna Kuomintang-flokksins. Fylkingarnar börðust með hléum til ársins 1937 en gengu þá í bandalag til þess að berjast saman gegn innrásarher japanska keisaraveldisins. Borgarastyrjöldin hófst að nýju árið 1946, ári eftir að Japan gafst upp í september 1945. Fjórum árum síðar lauk meiriháttar átökum í borgarastyrjöldinni þegar Alþýðulýðveldið Kína hafði lagt undir sig allt kínverska meginlandið (þar á meðal eyjuna Hainan) og Lýðveldið Kína hélt aðeins yfirráðum á Taívan, Penghu, Kinmen, Matsueyjum og nokkrum smærri eyjum.

Til þessa dags hafa stjórnirnar tvær aldrei skrifað undir vopnahlé né friðarsamning og deilt er um hvort borgarastyrjöldinni hafi nokkurn tímann formlega lokið. Samband stjórnanna tveggja hefur ávallt verið stirt vegna stríðshótana og tilkalls beggja stjórna til yfirráða yfir öllu Kína. Opinberlega skilgreinir Alþýðulýðveldið Kína Taívan enn sem sitt yfirráðasvæði og hefur hótað að gera innrás í Taívan ef Lýðveldið Kína lýsir einhvern tíman yfir sjálfstæði og breytir nafni sínu í „Lýðveldið Taívan“. Nú til dags eru átök ríkjanna tveggja eingöngu háð á stjórnmála- og efnahagssviðinu og stjórnirnar tvær tengjast nánum efnahagsböndum þrátt fyrir gagnkvæma óvild að orðinu kveðið.

## Tilvísanir
886

**886** (**DCCCLXXXVI** í rómverskum tölum) var 86. ár 9. aldar sem hófst á laugardegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
883

**883** (**DCCCLXXXIII** í rómverskum tölum) var 83. ár 9. aldar sem hófst á þriðjudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
Helga Hjörvar

**Helga Kristín Helgadóttir Hjörvar** (f. 2. júlí 1943) er fyrrum skólastjóri Leiklistarskólans.

## Nám og fjölskylda
Helga er fædd að Kirkjubóli í Valþjófsdal í Önundarfirði 2. júlí 1943. Hún gekk í Kvennaskólann í Reykjavík Hún hóf störf sem sendill hjá Alþingi meðfram skóla og réðist til starfa hjá Samvinnutryggingum að námi loknu og vann auk þess við að vísa til sætis í Þjóðleikhúsinu. Hún hóf nám í Leiklistarskóla Leikfélags Reykjavíkur. Að loknu leikaranámi lék hún á leiksviði og kvikmyndum, leikstýrði og kenndi leiklist og fór síðan til Kaupmannahafnar til að kynna sér leiklistarkennslu.   

Eftir komuna til Íslands var hún kennari hjá Leiklistarskóla SÁL, hjá Leiklistarskóla Íslands og einnig stundakennari hjá Æskulýðsráði Reykjavíkur þar sem hún kenndi eldri nemendum í grunnskólum, einnig nemendum í Fóstruskólanum, kennaranemum og áhugaleikurum.     

Eftir loknum föstum starfsferli vann hún að söfnun gagna með nemendum Leiklistarskóla SÁL og nemendum Leiklistarskóla Leikfélags Reykjavíkur og síðast söfnun gagna um lífshlaup listamannsins Dunganon greifans af St. Kildu.   

Helga var gift Úlfi Hjörvar rithöfundi sem lést 2008 og eiga þau 2 börn: Soninn Helga Hjörvar fyrrverandi alþingismann og dótturina Rósu Maríu Hjörvar doktorsnema.  

## Starfsferill

* 1960-1963  í brunadeild, ritari, innheimtustjóri og aðalgjaldkeri Samvinnutrygginga
* 1974–1983 Framkvæmdastjóri  Bandalags íslenskra leikfélaga   
* 1983–1992 Skólastjóri Leiklistarskóla Íslands. Tók þátt í stofnun Listaháskóla Íslands  
* 1992–1998 Framkvæmdastjóri Norrænu leiklistarnefndarinnar  
* 1999–2006 Forstjóri Norðurlandahússins í Færeyjum  
* 2006–2010 Forstjóri menningarhúss Færeyja, Grænlands og Íslands á Norðurbryggju í Kaupmannahöfn  

## Tilvitnanir
Terre del Reno

**Terre del Reno** er sveitarfélag í Emilía-Rómanja. Það var myndað árið 2018 með sameiningu sveitarfélaganna Mirabello og Sant'Agostino.

## Tilvísanir
Danio choprae

***Danio choprae*** er ferskvatnsfiskur sem var lýst af Hora 1928. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

## Tilvísanir
Spærlingur

**Spærlingur** (*Trisopterus esmarki*) er fisktegund sem telst til þorskfiska-ættbálks, er oftast 15 - 20 sm á lengd, grænleitur á baki með svartan blett við eyruggarót.

Útbreiddur við Færeyjar og Írland einkum en ennfremur við Noreg og suðuraf Íslandi.

## Tilvísanir
Terre Adélie

**Terre Adélie** er landsvæði á Suðurskautslandinu sem Frakkland gerir kröfu um. Svæðið samanstendur af um 350 km strandlengu og allt land inn af því til suðurpólsins og myndar því einskonar þríhyrning eða keilu.
871–880

**871-880** var 8. áratugur 9. aldar.

## Atburðir
* Orrustan í Hafursfirði: Haraldur hárfagri vann sigur og lýsti sig konung Noregs (872).
* Ísland var numið af Ingólfi Arnarsyni (874).
879

**879** (**DCCCLXXIX** í rómverskum tölum) var 79. ár 9. aldar sem hófst á fimmtudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
878

**878** (**DCCCLXXVIII** í rómverskum tölum) var 78. ár 9. aldar sem hófst á miðvikudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
877

**877** (**DCCCLXXVII** í rómverskum tölum) var 77. ár 9. aldar sem hófst á þriðjudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
876

**876** (**DCCCLXXVI** í rómverskum tölum) var 76. ár 9. aldar og hlaupár sem hófst á sunnudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
875

**875** (**DCCCLXXV** í rómverskum tölum) var 75. ár 9. aldar sem hófst á laugardegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
871

**871** (**DCCCLXXI** í rómverskum tölum) var 71. ár 9. aldar sem hófst á mánudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Atburðir

## Fædd

## Dáin
Markerville

**Markerville** er lítið þorp sem stendur við austurbakka árinnar Huld (Medicine River) í Alberta, Kanada. Huld rennur saman við Skógarhjartará (Cree: ᐋᐧᐋᐧᐢᑫᓯᐤ ᓰᐱ eða *wâwâskêsiw-sîpiy*) fyrir norðan Innisfail sem er um 16 mílur frá Markerville. Íbúar þess í dag eru um 42.

Árið 1888 kom vesturfarinn Sigurður J. Björnsson til Alberta og með aðstoð Ólafs Guðmundssonar (Goodman) í Calgary samdi hann um að stofna mætti Íslendingabyggð á þessu svæði. Í kjölfarið kom hópur Íslendinga frá Norður-Dakóta í júní 1888. Í ágúst 1888 voru um 12 íslenskar fjölskyldur í byggðinni. Sumarið var rigningasamt og mývargurinn gerði mönnum lífið leitt. Árið á eftir kom Stephansson-fjölskyldan norður til Markerville. Skáldið Stephan G. Stephansson sótti um landskikku (*homestead*) og mun hafa stungið upp á íslenska nafnið Tindastóll fyrir nýja pósthúsið. Markerville-pósthúsið var stofnað fljótlega þar á eftir og varð Óli Benediktsson fyrsti póstafgreiðslumaðurinn. Einnig var byggt osta- og smjörgerðarhús. í júlí 1899 var stofnað svokallað Tindastóll Butter and Cheese Association. Árið 1903 var myndað hlutafélag til þess að byggja samkomuhús (Fensala Hall) skammt frá smjörgerðarhúsinu. Kirkja var reist árið 1907.


Eitt kvöldið sýndi Stephan [G. Stephansson] okkur grafreit fólksins síns, og benti hann mér á þann reit, er hann ætlaði sér — í norðaustur-horni garðsins. Eg spurði hann, af hverju að hann hefði valið þennan sérstaka blett handa sér. "Af því eg vil vera sem allra næst Íslandi," svaraði hann.

## Heimildir
Kornsúra

***Persicaria vivipara*** er fjölær jurt í súruætt (Polygonaceae). 
## Flokkun
"Molecular phylogenetic" rannsóknir hafa sýnt fram á að ættkvíslin *[[Bistorta]]* er sér grein innan ættarinnar Polygonaceae. Hinsvegar inniheldur *Bistorta* aðeins eina viðurkennda tegund; *[[Bistorta sherei]]* H. Ohba & Akiyama, og *Bistorta vivipara* er nú talið samnefni við *P. vivipara.*

## Útbreiðsla
Hún er algeng um heimskautasvæði Evrasíu og Norður Ameríku (Grænland meðtalið). Útbreiðslusvæðið nær suður í háfjallasvæði, svo sem Alparnir, Karpatafjöll, Pýreneafjöll, Kákasus, og Tíbethásléttan.

Kornsúra er algeng á Íslandi, um allt land.

## Samband við aðrar tegundir
### Samlífi
Sveppir sem lifa á Íslandi sem rotverur á dauðum eða hálfdauðum vefjum kornsúru eru fjölmargir. Meðal þeirra sem eru þekktir eru *[[Bostrichonema polygonia]]*, *[[Ciboria polygoni-vivipari]]*, vankynssveppurinn *[[Rhabdospora pleosporoides]]*, sinublaðögn (*Mycosphaerella tassiana*), og hin skylda *[[Mycosphaerella polygonorum]]*.

Kornsúra lifir við útræna svepprót.

### Sjúkdómar
Aðrir sveppir lifa á kornsúru sem plöntusjúkdómar. Meðal þeirra sem herja á kornsúru á Íslandi eru kornsúrusótsveppur (*Microbotryum bistortarum*) sem sýkir æxlikornin og *[[Microbotryum pustulatum]]* og kornsúrulakk (*Pseudorhytisma bistortae*) sem sýkja blöð kornsúrunnar. Þrjár tegundir pússryðs sýkja kornsúru á Íslandi: kornsúruryðsveppur (*Puccinia bistortae*), kornsúrupússryð (*Puccinia septentrionalis*) og *[[Puccinia polygoni-vivipari]]*.

## Fæða
Ræturnar innihalda 24% kolvetni og æxlilaukarnir eru með 17% kolvetni. Þeir eru með hnetulíkt bragð og eruætir ferskir, en ættu að vera eldaðir í 15 mínútur. Blöðin eru C-vítamín uppspretta og hægt að borða hrá. Kornsúra er talin ein af 14 mikilvægustu villiplöntunum í neyðaraðstæðum.

## Ytri tenglar
*Den virtuella floran 

## Tilvísanir
Flóajurt

**Flóajurt** (fræðiheiti: *Persicaria maculosa*) er einær jurt í súruætt (*Polygonaceae*). Blómin eru ljósrauð og fræin svört. Til aðgreiningar frá *[[Persicaria lapathifolia]]* þá vantar hana kirtla á axlarblöðum og neðan á blöðunum. Blöðin eru oftast með svartan blett ofaná. Hún blómstrar í júlí, ágúst. Flóajurt verður 10 til 60 sm löng. Hún vex við hveri og laugar, eða á ræktaðri jörð. Víða á vestur  og sv-landi.

## Ytri tenglar
* Den virtuella floran - Åkerpilört
* Flóra Íslands - Flóajurt

## Tilvísanir
Tjarnablaðka

**Tjarnablaðka** (fræðiheiti: *Persicaria amphibia*) er fjölær jurt í súruætt (*Polygonaceae*) sem vex í vatni og eða á votlendi. Hún finnst á fáeinum stöðum á Íslandi en hún er alfriðuð.

## Ytri tenglar
* Den virtuella floran
* IPNI • International Plant Names Index
* Flóra Íslands - Tjarnablaðka

## Tilvísanir
Slöngusúra

**Slöngusúra** (fræðiheiti: *Persicaria bistorta*) er fjölær jurt í súruætt (*Polygonaceae*) ættuð frá Evrópu og Norður- og Vestur-Asíu. 

## Orðsifjar
Latínuheitið *bistorta* vísar til að rótin er undin.

## Myndir

Image:Bistort at Kilmaurs.JPG | 
Image:Buberel unknown flower 6.jpg|
Image:PersicariaBistortaSuperba.jpg|*Persicaria bistorta* 'Superba' 
Image:PolygonumBistortaBulgaria1.jpg|
Image:PersicariaBistorta.jpg|Fræ


## Tilvísanir

## Ytri tenglar
*Den virtuella floran
Fáni Kúbu

**Fáni Kúbu** er gerður upp af þrem bláum borðum á hvítum grunni og rauðum þríhyrningi með hvítri stjörnu. Hlutföll eru 1:2.

Bláu borðarnir tákna þau 3 upprunalegu héruð landsins en hvítu borðarnir tákna hreinleika byltingarinnar.

Rauði þríhyrningurinn stendur fyrir frelsi, jafnrétti og bræðralag en rauði liturinn táknar þá blóðugu baráttu sem á sér stað fyrir sjálfstæði og fullveldi landsins. Hvíta stjarna táknar frelsi og fullveldi landsins.
 
Fáninn var formlega tekinn í gildi 20. maí 1902, en má rekja til ársins 1849. Fáninn var búinn til á fundi Kúbumanna
í New York í júní 1849, sem tákn fyrir sjálfstæðisbaráttuna gegn nýlenduveldi Spánar.

Narcisio Lòpez er eignað að hafa teiknað fánann ásamt Miguel Teurbe Tolón. Eiginkona Tolón saumaði fyrsta fánann. Fáninn hefur verið óbreyttur síðan

## Heimildir
**Album des pavillons nationaux et des marques distinctives. National flags and distinctive markings*, Service hydrographique et océanographique de la marine, Brest, 2000
*Whitney Smith: *Den store flagbog. Alverdens flag gennem tiderne*, København, 1977

## Historia de la Bandera de Cuba

File:Flag of Cross of Burgundy.svg|Fáni krossins í Búrgund (1521–1843)
File:Flag of Spain (1785–1873, 1875–1931).svg|Fáni Rómönsku Ameríku (1843–1873; 1874–1898)
File:Flag of the First Spanish Republic.svg|Fáni fyrsta spænska lýðveldisins (1873–1874)
File:Céspedes flag.svg|Fáni Céspedes í tíu ára stríðinu (1868–1878)
File:Flag of Cuba (1902–1906).svg|Fáni fyrsta lýðveldisins Kúbu (1902-1959)
File:M-26-7.svg|Fáni 26. júlí hreyfingarinnar
File:Naval jack of Cuba.svg|
File:Flag of the Prime Minister of Cuba.svg|Borði forsætisráðherra Kúbu (1959–1976)
File:Flag of the President of Cuba.svg|Viðmið forseta Kúbu
File:Flag of the United States (1896-1908, 3-2 aspect ratio).svg|(Fáni herstjórnar Bandaríkjanna á Kúbu1898-1902; 1906–1909)
Múrsía

**Múrsía** (spænska: *Murcia*) er spænsk borg í samnefndu sjálfstjórnarhéraði. Borgin er sjöunda stærsta borg landsins með rúmlega 443 þúsund íbúa (2017).
Borgin stendur við fljótið Segura og samnefndan dal. Loftslag í Múrsíu er þurrt og eru 320 sólardagar þar á ári að meðaltali.
Brimnes (Seyðisfirði)

**Brimnes** við Seyðisfjörð á Austfjörðum er ysti bærinn á norðurströnd Seyðisfjarðar en hjáleigan Sléttunes fór í eyði á 18. öld. Bærinn stóð undir Brimnesfjalli sem rís milli Loðmundarfjarðar og Seyðisfjarðar en brann fyrir 1964. Fyrir utan Brimnes er Sléttanessfjara.

Segir Sigurður Helgason um hana: Brimnes í Seyðisfirði var 12-hundraða jörð að dýrleika að fornu mati. Það var ein af tilleggs eða stiftisjörðunum, sem séra Eiríkur Sölvason hafði í umboði fyrir hönd Skálholtsbiskups á þessum árum [þ.e. á byrjun 18. aldar]... Jörðin var byggð með tveimur kúgildum, landskuldin, 1-hundr. á landsvísu árlega, lagt til styrktar þjónandi presti Eiðasóknar. Á þessari leigujörð bjó Jón Ketilsson allan sinn langa búskapartíma á Seyðisfirði, en það var fremur fátítt á þessari öld, að menn sætu svo lengi að búi á leigujörðum.

Jón Ketilsson hreppstjóri (1654-1732) lést þegar snjóflóð hljóp á Brimnes um nóttina 25. janúar 1732. Alls dóu 9 manns í snjóflóðinu en 9 komust af. Var þetta eitt mannskæðasta snjóflóð sem vitað er um á Íslandi enda það tók baðstofuna að nóttu til þegar allir voru þar inni sofandi.

## Heimildir
Brimnes

**Brimnes** getur átt við eftirfarandi:

* Brimnes, þorp í Noregi

Bær á Íslandi:
* Brimnes við Seyðisfjörð
* Brimnes á Dalvík
* Brimnes á Árskógsströnd

Skipsnafn:
* Brimnes RE-027, frystitogari
Snæsúra

**Snæsúra** (fræðiheiti: *Aconogonon alaskanum*) er asísk og norðuramerísk tegund í súruætt (*Polygonaceae*).

## Útbreiðsla
*Aconogonon alaskanum* vex í Norður-Ameríku (Alaska, Yukon, Norðvesturhéruðunum) og Chukotka (Chukchi) héraði í Rússlandi.

## Tilvísanir
Aconogonon

***Aconogonon*** er asísk og norðuramerísk ættkvísl í súruætt (*Polygonaceae*). Tegundirnar hafa stundum verið taldar til ættkvíslarinnar *[[Persicaria]]*.

## Valdar tegundir
**[[Aconogonon alaskanum]]* - austur Rússland, Alaska, Yukon, Northwest Territories
**[[Aconogonon alpinum]]* - Evrasía, Norður Ameríka
**[[Aconogonon coriarium]]* - mið Asía
**[[Aconogonon davisiae]]* - vesturhluti Bandaríkjanna
**[[Aconogonon divaricatum]]* Kína, Mongólía, Síbería, Kórea
**[[Aconogonon molle]]* - Kína, Himalajafjöll, Indlandsskagi
**[[Aconogonon rumicifolium]]* - Himalajafjöll 
**[[Aconogonon phytolaccifolium]]* - vesturhluti Bandaríkjanna
**[[Aconogonon tortuosum]]* - Kína, Himalajafjöll, Indlandsskagi

## Tilvísanir
Söguborð

**Söguborð** er myndræn framsetning með teikningum, myndum eða skissum settar fram í röð til að sýna atburðarás. Söguborð eru notuð sem mynræn handrit til að sjá fyrir hvernig kvikmynd, teiknimynd eða gagnvirka miðlun kemur til með að líta út. Söguborð var í upphafi þróað af Walt Disney-fyrirtækinu í kringum 1930 í tengslum við teiknimyndir sem fyrirtækið gerði.
Varnarlið Íslands

**Varnarlið Íslands** (á ensku: *Iceland Defense Force*) var herafli innan Bandaríkjahers sem starfaði frá 1951 til 2006. Varnarliðið var skipað að beiðni Atlantshafsbandalagsins eftir undirritun Varnarsamnings Íslands og Bandaríkjanna 5. maí 1951.

Höfuðstöðvar Varnarliðsins voru Keflavíkurstöðin á Miðnesheiði á Suðurnesjum. Yfirmaður Varnarliðsins var varaaðmíráll í Bandaríkjaflota með hlutverk yfirmanns flugsveitar flotans í Keflavík. Yfir 25 ólíkar herdeildir störfuðu innan Varnarliðsins en kjarni þess kom úr Atlantshafsflugsveit Bandaríkjaflota, Naval Air Force Atlantic, með höfuðstöðvar í Norfolk í Virginíu.

Varnarliðið var hluti af Atlantshafsherafla Bandaríkjanna til 1999 þegar Sameinaður herafli Bandaríkjanna tók við. Frá 2002 til 2006, þegar Varnarliðið var leyst upp, heyrði það til Evrópuherafla Bandaríkjanna. 

Varnarlið Íslands taldi að jafnaði um 1350 bandaríska hermenn, um 100 borgaralega starfsmenn Bandaríska varnarmálaráðuneytisins og 650 íslenska starfsmenn. Loftvarnir voru í höndum 85. flugfylkis sem hafði yfir að ráða orrustuflugvélum og ratsjárflugvél. Þyrlusveit 85. flugfylkis gat sér lengi gott orð við björgunarstörf.

Varnarliðið var mjög umdeilt allan þann tíma sem það dvaldi á Íslandi. Samtök hernámsandstæðinga og Samtök herstöðvaandstæðinga voru fjöldahreyfingar sem stofnaðar voru til þess að vinna að brottför hins erlenda hers og úrsögn landsins úr NATO. Í þeim tilgangi var farið í Keflavíkurgöngur og staðið að fjöldafundum og ýmsum aðgerðum öðrum víða um land.

Varnarlið Íslands var leyst upp 28. júní 2006 og Keflavíkurstöðin var afhent íslenskum yfirvöldum í september sama ár.
Laugarvatn (þorp)

**Laugarvatn** er þorp við samnefnt vatn í Bláskógabyggð í uppsveitum Árnessýslu. Íbúar voru 260 árið 2024. Á Laugarvatni er Menntaskólinn að Laugarvatni og Íþróttakennaraskóli Íslands og hefur myndast þorp kringum hann. Áður var það héraðsskóli, og stendur skólahúsið enn uppi að hluta. Þar eru tvö Eddu hótel og skipulagt tjaldsvæði með þjónustumiðstöð. Þar, sem víða í uppsveitum Árnessýslu, er jarðhiti mikill og því góð baðastaða í og við Laugarvatn er m.a. sundlaug og gufubað.  Í nágrenni Laugarvatns hefur risið mikil sumarbústaðabyggð og eiga mörg stéttarfélög bústaði þar sem og einstaklingar. Skóglendi er mikið og víðlent og fallegar ár og lækir renna þar um.

## Tilvísanir
Aconogonon alpinum

***Aconogonon alpinum*** er asísk og norðuramerísk tegund í súruætt (*Polygonaceae*), frá fjöllum Suður-, Mið- og Austur-Evrópu og Suðvestur-, Mið- og Austur-Asíu.
Hún er svipuð *[[Aconogonon alaskanum]]* en er með aðra blaðstærð og lítið eitt öðruvísi fræ.

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
* Alpslida - Den virtuella floran
Aconogonon davisiae

***Aconogonon davisiae*** er nafn sem er ekki enn eining um yfir blómstrandi plöntu í súruætt (Polygonaceae)

## Útbreiðsla
*Aconogonon davisiae* er ættað frá vesturhluta Bandaríkjanna (Washington, Oregon, og mið og norður Kalifornía). Hún finnst einnig í mið Idaho. Hún vex í háfjöllum, gjarnan í og við skriður.

## Lýsing
*Aconogonon davisiae* er fjölær jurt með jarðlægan eða uppréttann stofn af trénaðri rót, og verður í mesta lagi 40 sm há. Blöðin eru oddbaugótt til breiðlensulaga eða jafnvel nokkuð þríhyrningslaga, gulleit eða fölgræn, lítið eitt hærð og vaxkennd. Við grunninn á hverju blaði er stöngulslíður.

Blómin eru í 2ur til 5 klösum í blaðöxlunum. Blómin eru gulleit til grænleit, eða með purpurablæ og aðeins nokkurra mm breið.

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
*Jepson Manual Treatment - ''Polygonum davisiae''
*United States Department of Agriculture Plants Profile; ''Polygonum davisiae'' 
*''Polygonum davisiae'' - Calphotos Photo gallery, University of California
Aconogonon divaricatum

***Aconogonon divaricatum*** er blómstrandi planta í súruætt (*Polygonaceae*) frá Austur-Rússlandi, Mongólíu, Kína og Kóreu.

## Tilvísanir
Aconogonon molle

***Aconogonon molle*** er blómstrandi planta í súruætt (*Polygonaceae*) sem var fyrst lýst af David Don og fékk sitt núverandi nafn af Kanesuke Hara.

## Undirtegundir
Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:

* *A. m. paniculatum*
* *A. m. rude*

## Tilvísanir
Aconogonon coriarium

***Aconogonon coriarium*** er blómstrandi planta í súruætt (*Polygonaceae*) sem var fyrst lýst af Grig., og fékk sitt núverandi nafn af Sojak. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

## Tilvísanir
Aconogonon phytolaccifolium

***Aconogonon phytolaccifolium*** er blómstrandi planta í súruætt (*Polygonaceae*).

## Útbreiðsla
*Aconogonon phytolaccifolium* er upprunnin frá vesturhluta Bandaríkjanna: Kalifornía, Oregon, Washington, Nevada, Idaho, og Montana.

## Lýsing
*Aconogonon phytolaccifolium* er fjölær jurt, að 2m há. Lensulaga eða oddbaugótt blöðin eru 10 til 20 sm löng og á stuttum stilk. Blaðslíðrin eru rauðleit, að 3 sm löng. Blómin eru í löngum liðskiftum og greinóttum klasa, hvít eða grænleit.

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
*SEINet, Southwestern Biodiversity, Arizona Chapter photos of herbarium specimens
Kenilworth Road

**Kenilworth Road** er heimavöllur enska knattspyrnufélagsins Luton Town. Völlurinn hefur þjónað félaginu frá árinu 1905, en um langt árabil hafa verið umræður um að rífa hann og byggja nýjan í staðinn annars staðar. Á níunda áratugnum var Kenilworth Road umdeildur meðal knattspyrnuáhugamanna þar sem hann skartaði gervigrasi. Nú um stundir tekur völlurinn allt að 10.356 áhorfendur.

## Saga
Luton Town var á hrakhólum árið 1905 eftir að eigandi *Dunstable Road-vallarins* seldi landareign sína skyndilega. Stjórnendur félagsins höfðu hraðar hendur og tryggðu sér lóð fyrir hinn nýja völl, en fyrsti leikurinn fór fram í byrjun september sama ár, 0:0 jafntefli gegn Plymouth Arglye. Fyrst um sinn var völlurinn kallaður *Ivy Road* en fékk síðar núverandi nafn sitt, sem vísar í götuna sem að honum liggur.

Miklar breytingar hafa átt sér stað á leikvangnum í gegnum tíðina og er enginn hluti hans upprunalegur, þannig brann aðalstúka vallarins til grunna árið 1921 og endurbyggð í kjölfarið. Áhorfendum fjölgaði ört á fjórða áratugnum og voru stúkur vallarins stækkaðar jafnt og þétt til að mæta þeim fjölda. Veturinn 1953-54 voru flóðljós sett upp, sem gerðu kvöldleiki mögulega.

Þegar á sjötta áratugnum hófust umræður um að reisa nýjan völl fyrir Luton Town og varð vissan um að flutningar væru yfirvofandi til þess að allt viðhald var vanrækt um langt árabil. Árið 1985 var þó ráðist í stórframkvæmdir þar sem gervigras var lagt á völlinn og stæðum meðfram einni hlið hans skipt út fyrir litla klefa ætlaða styrktaraðilum. Síðustu umtalsverðu framkvæmdirnar við völlinn áttu sér stað árið 2005 og hefur hámarksfjöldi áhorfenda haldist óbreyttur upp frá því.

## Eignarhald
Fyrstu tæpu þrjá áratugina leigði Luton Town leikvanginn, en festi kaup á honum á árinu 1933. Árið 1989 festu borgaryfirvöld í Luton kaup á vellinum með niðurrif í huga, en félagið fékk þó sjö ára leigusamning meðan unnið væri að gerð nýs vallar. Sá samningur hefur margoft verið framlengdur og er núverandi gildistími hans til ársins 2028.

## Heimildir
*
Kristín Halldórsdóttir

**Kristín Halldórsdóttir** (20. október 1939 - 14. júlí 2016) var íslenskur stjórnmálamaður og þingkona fyrir Kvennalistann. 
Kristín  var fædd í Varmahlíð í Reykjadal. Foreldrar hennar voru Halldór Víglundsson  smiður þar, og Halldóra Sigurjónsdóttir, húsmæðrakennari og síðar skólastjóri Húsmæðraskólans á Laugum. Kristín lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri 1960 og prófi frá Kennaraskólanum 1961. Hún var kennari við Digranesskóla í Kópavogi  1964–1966, og starfaði sem blaðamaður við Tímann 1961–1964 og við Vikuna 1972–1979 og var hún  ritstjóri Vikunnar 1974-1979. Kristín varð þingmaður Samtaka um Kvennalista  1983-1987 og 1987-1989 og 1995-1999  og var auk þess  starfskona Kvennalistans á Alþingi í 6 ár. Hún gekk seinna til liðs við Vinstri hreyfinguna-grænt framboð og var framkvæmdastjóri þeirrar hreyfingar og þingsflokks þeirra 2001-2005. 
Kristín var gift Jónasi Kristjánssyni ritstjóra.
## Heimild
* Alþingismannatal Kristín Halldórsdóttir
Sáttmálinn um bann við kjarnavopnum

**Sáttmálinn um bann við kjarnavopnum** er sáttmáli á vegum Sameinuðu þjóðanna sem samþykktur var þann 7. júlí árið 2017. Aðildarríki hans undirgangast algjört bann við kjarnavopunum, þróun þeirra, framleiðslu, geymslu og umferð. Binda aðstandendur sáttmálans vonir við að með tímanum muni öll ríki, þar með talið kjarnorkuveldin, gerast aðilar að sáttmálanum en fyrirmynd hans eru afvopnunarsáttmálar á borð við samninga um bann við efnavopn, jarðsprengjur og klasasprengjum, sem í fyrstu nutu einungis stuðnings ríkja sem ekki höfðu yfir slíkum vopnum að búa en mótuðu með tímanum almenningsálitið og fengu hin ríkin til að slást í hópinn. Sáttmálinn fær formlega stöðu sem einn af sáttmálum Sameinuðu þjóðanna þegar fimmtíu ríki hafa bæði undirritað hann og fullgilt í þjóðþingum sínum. Samtökin ICAN hlutu Friðarverðlaun Nóbels árið 2017 fyrir þátt sinn í samþykkt sáttmálans.

## Aðdragandi
Sáttmálinn um bann við útbreiðslu kjarnorkuvopna, NPT, frá árinu 1968 leggur kjarnorkuveldunum þær skyldur á herðar að vinna að kjarnorkuafvopnun. Að margra mati hirtu stjórnir þeirra landa þó lítt um þennan hluta sáttmálans. Á ráðstefnu um framkvæmd sáttmálans árið 2010 var kallað eftir því að stigin yrðu skref í átt til útrýmingar, en Bandaríkin, Rússland, Bretland, Frakkland og Kína sýndu slíkum kröfum lítinn skilning. Í kjölfarið komust ýmsir að þeirri niðurstöðu að vonlaust væri að bíða eftir að kjarnorkuveldin tækju við sér, heldur ættu aðrar þjóðir að hefjast handa um gerð sáttmála og þrýsta síðar á kjarnorkuveldin að gerast aðilar að honum.

Þrjár stórar ráðstefnur um kjarnorkuvopnamál voru haldnar árin 2013 og 2014 í Mexíkó, Austurríki og Noregi. Þar myndaðist ríkjahópur sem sameinaðist um það markmið að semja nýjan sáttmála til hliðar við NPT, í stað þess að reyna einungis að vinna að breytingum á gamla sáttmálanum. Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna samþykkti á árinu 2015 að stofna hóp til að vinna að þessu markmiði. Síðla árs 2016 var svo samþykkt á vettvangi Allsherjarráðsins að halda sérstaka ráðstefnu á árinu 2017 með það að markmiði að ganga frá gerð slíks sáttmála og samþykkja hann. 

## Aðildarríki
95 ríki hafa undirritað sáttmálann. Þar af hafa 74 ríki staðfest hann á þjóðþingum sínum (miðað við 26. september 2025) og öðlaðist hann formlega stöðu þann 22. janúar 2021.

## Heimildir
*
Íþróttabandalag Ísafjarðar

**Íþróttabandalag Ísafjarðar**, einnig þekkt sem **ÍBÍ**, var íþróttabandalag á Ísafirði, best þekkt fyrir knattspyrnulið sín. Árið 2000 sameinaðist ÍBÍ við Héraðssamband Vestur-Ísfirðinga og úr varð Héraðssamband Vestfirðinga.

Karlalið ÍBÍ í knattspyrnu keppti í efstu deild tímabilin 1962, 1982 og 1983 á meðan kvennaliðið keppti í efstu deild tímabilin 1984, 1985 og 1988. Karlaliðið lagðist af eftir tímabilið 1987 vegna fjárhagserfiðleika og gengu flestir leikmennirnir í Boltafélag Ísafjarðar. Kvennaliðið færðist svo yfir til Boltafélagsins eftir lok 1988 tímabilsins.

## Heimildir
Robert Baden-Powell

**Robert Stephenson Smyth Baden-Powell, 1. baróninn Baden-Powell** (22. febrúar 1857 – 8. janúar 1941) var breskur herforingi og rithöfundur sem samdi bókina *Scouting for Boys* sem lagði grunninn að Skátahreyfingunni um allan heim. Baden-Powell var stofnandi og fyrsti skátahöfðingi bresku Skátahreyfingarinnar auk þess að hann kom að stofnun kvenskátahreyfingar ásamt konu sinni, Olave Baden-Powell, og systur sinni, Agnes Baden-Powell.

Baden-Powell hlaut nám í Charterhouse-skóla í Surrey en gegndi síðan herþjónustu í breska hernum frá 1876 til 1910 í Indlandi og Afríku. Árið 1899 tókst Baden-Powell að verja bæinn Mafeking í Suður-Afríku í umsátri Búa í seinna Búastríðinu. Margar af bókum Baden-Powell sem fjölluðu um yfirlitskönnun og skátaþjálfum hans á stríðsárunum í Afríku urðu vinsælar meðal ungra drengja. Árið 1907 hélt Baden-Powell sýnikennslu í Brownsea Island-skátabúðunum og er almennt talað um þann fund sem byrjun skátahreyfingarinnar. Baden-Powell samdi bókina *Scouting for Boys* árið 1908 með hliðsjón af fyrri bókum sínum. Árið 1910 dró hann sig úr hernum og stofnaði Skátahreyfinguna formlega.

Fyrsta skátamótið var haldið í Kristalshöllinni í London árið 1909. Auk drengjanna mættu þar margar stelpur í skátabúningum og sögðu Baden-Powell að þær væru „skátastelpur“. Baden-Powell brást við áhuga þeirra með því að stofna kvenskátahreyfingu ásamt systur sinni. Árið 1912 giftist hann Olave St Clair Soames. Baden-Powell hélt áfram að þjálfa skáta þar til hann settist í helgan stein árið 1937. Hann bjó síðustu ár sín í Nyeri í Kenýu, þar sem hann lést og var grafinn árið 1941.

## Tenglar
* „Baden Powell og skátahreyfingin“, *Morgunblaðið* (02.03.1967), bls. 17.

## Tilvísanir
Andrés Manuel López Obrador

**Andrés Manuel López Obrador** (f. 13. nóvember 1953), oft kallaður **AMLO**, er mexíkóskur stjórnmálamaður og fyrrverandi forseti Mexíkó. Hann var kjörinn forseti Mexíkó þann 1. júlí 2018 og tók við embætti af Enrique Peña Nieto þann 1. desember. López Obrador var borgarstjóri Mexíkóborgar frá árinu 2000 til 2005 og naut talsverðra vinsælda í því embætti. Hann var lengi meðlimur í vinstrihreyfingunni Lýðræðislega byltingarflokknum (*Partido de la Revolución Democrática*) og hafði boðið sig fram sem forsetaefni flokksins í kosningum árin 2006 og 2012 en tapað í bæði skiptin. López Obrador sagði sig úr Lýðræðislega byltingarflokknum árið 2012 og gekk árið 2014 í Hreyfingu um þjóðarendurnýjun (*Movimiento Regeneración Nacional* eða MORENA). López Obrador hefur ýmist verið lýst sem vinstrimanni, popúlista eða þjóðernissinna.

Eftir tap sitt í forsetakosningum ársins 2006 gegn Felipe Calderón neitaði López Obrador að viðurkenna ósigur vegna gruns um kosningamisferli og lýsti sjálfan sig „lögmætan forseta“ Mexíkó. Stuðningsmenn López Obradors héldu eigin vígsluathöfn fyrir hann í Zócalo í Mexíkóborg og López Obrador skipaði í kjölfarið eigin skuggaríkisstjórn til þess að vinna gegn ríkisstjórn Calderóns. López Obrador bauð sig aftur fram fyrir Lýðræðislega byltingarflokkinn í forsetakosningum ársins 2012 en tapaði fyrir Enrique Peña Nieto.

López Obrador bauð sig fram í þriðja sinn árið 2018, í þetta sinn sem frambjóðandi flokkabandalagsins *Juntos Haremos Historia* („Saman mörkum við söguna“). Flokksbandalagið samanstendur af Hreyfingu um þjóðarendurnýjun, mexíkóska Verkamannaflokknum og hinum hægrisinnaða Félagslega samfundaflokki (*Partido Encuentro Social*; PES). López Obrador mældist snemma með afgerandi forystu í skoðanakönnunum í aðdraganda kosningarinar og vann þann 1. júlí stórsigur með um 53% atkvæða, um það bil tvöfalt fylgi þess sem hlaut næstflest atkvæði. Í sigurræðu sinni lofaði López Obrador að taka á spillingu í mexíkóskri stjórnsýslu, bæta samband við Sameinuðu þjóðirnar og aðrar mannréttindastofnanir, standa vörð um einkageirann og halda vináttu og samstarf við Bandaríkin.

## Tilvísanir
Tyrknesk líra

**Tyrknesk líra**  (tyrkneska: *Türk lirası*; tákn: ₺; kóði: TRY; venjulega skammstöfuð TL) er gjaldmiðill Tyrklands og Tyrkneska lýðveldisins á Norður-Kýpur. Ein líra skiptist í 100 kuruş (pjastra).

Líran var tekin upp í Tyrkjaveldi árið 1844 en áður var kuruş notaður sem gjaldmiðill. Heitið er dregið af latneska orðinu *libra* („pund“). Þessi líra var í notkun til 1927. Verðgildi lírunnar féll jafnt og þétt á 20. öld. Árið 2001 jafngilti 1 Bandaríkjadalur 1.650.000 tyrkneskum lírum. Árið 2005 voru sex núll skorin aftan af lírunni sem eftir það var kölluð „ný tyrknesk líra“.
Windows 10 Mobile

**Windows 10 Mobile**, er stýrikerfi sem er ekki lengur stutt, sem var gert sem snjallsíma-útgáfa af stýrikerfi Microsoft, gefin út 2015. Hún tók við af Windows Phone 8.1.

Þar sem Windows Phone er heldur ekki lengur stutt, var Windows 10 Mobile eina eftirlifandi þannig tegund stýrikerfis frá Microsoft, þar til stuðningurinn við þá útgáfu endaði líka. Í oktober 2017, gaf Microsoft út, að út af lítilli markaðshlutdeild og litlum stuðningi forritara sem gera öpp, fengi stýrikerfið eingöngu öryggisuppfærslur og villuleiðréttingar þar til í desember 2019.
Enrique Peña Nieto

**Enrique Peña Nieto** (f. 20. júlí 1966), oft kallaður **EPN**, er mexíkóskur stjórnmálamaður sem var 57. forseti Mexíkó, frá árinu 2012 til ársins 2018. Hann var áður ríkisstjóri Mexíkófylkis frá 2005 til 2011 og þar áður þingfulltrúi fyrir fylkið frá 2003 til 2004.

Peña Nieto fæddist í Atlacomulco og ólst upp í Toluca í Mexíkófylki. Hann gekk í háskólann Universidad Panamericana í Mexíkóborg og útskrifaðist með bakkalársgráðu í réttarheimspeki. Hann hóf stjórnmálaferil sinn eftir að hafa útskrifast með mastersgráðu úr háskólanum Instituto Tecnológico y de Estudios Superiores de Monterrey og gekk í Byltingarsinnaða stofnanaflokkinn (*Partido Revolucionario Institucional*; PRI) árið 1984. Hann vann sem embættismaður í Mexíkóborg en kleif síðan metorðastigann á tíunda áratugnum og var kjörinn ríkisstjóri Mexíkófylkis árið 2005. Sem ríkisstjóri sór hann að hann myndi standa við 608 kosningaloforð (*compromisos*) og gekk misvel upp. Í ríkisstjóratíð hans var hann gagnrýndur fyrir hækkandi morðtíðni og ýmis heilbrigðisvandamál. Peña Nieto hóf kosningabaráttu sína árið 2011 fyrir forsetakosningarnar sem haldnar voru árið eftir. Meðal áherslumála hans var að bæta keppnishæfni mexíkóska efnahagsins og að gera ríkisstjórnina gegnsærri. Peña Nieto mældist með mikinn stuðning í skoðanakönnunum og eftir að ýmsir nafntogaðir keppinautar hans drógu framboð sín til baka var hann kjörinn forseti árið 2012 með 38,14% greiddra atkvæða.    

Fyrstu fjögur ár sín í embætti braut Peña Nieto upp einokunarhringi, gerði orkuiðnað Mexíkó frjálslyndari, kom á umbótum í menntakerfinu og nútímavæddi fjármálaeftirlit ríkisins. 

Á embættistíð Peña Nieto varð hins vegar pólitísk pattstaða í Mexíkó til þess að spilling, glæpatíðni og eiturlyfjasala versnaði í landinu. Peña Nieto skrifaði undir „sáttmála fyrir Mexíkó“ (sp. *Pacto por México*) ásamt leiðtogum annarra mexíkóskra stjórnmálaflokka til þess að mýkja á deilum milli flokkanna og hvetja til þess að unnið yrði saman að þverpólitískum frumvörpum. Efnahagsumbætur Peña Nieto liðu fyrir heimskreppuna og lækkun á olíuverði í byrjun annars áratugs 21. aldar og stuðningur við hann beið hnekki. Léleg meðhöndlun Peña Nieto á mannráni mexíkóskra lögreglumanna á 43 skóladrengjum í Iguala árið 2014 og á flótta eiturlyfjabarónsins Joaquíns „El Chapo“ Guzmán úr fangelsi árið 2015 gerði hann enn óvinsælli.

Mat á forsetatíð Peña Nieto hefur verið fremur misjafnt. Gagnrýnendur hans hafa bent á ýmis misheppnuð stefnumál hans og léleg tengsl hans við almenning en stuðningsmenn hans á aukna keppnishæfni mexíkóska efnahagsins og aukna samvinnu stjórnmálaflokkanna. Í byrjun forsetatíðar sinnar mældist Peña Nieto með stuðning um 50% Mexíkana í skoðanakönnunum. Á miðri embættistíð sinni mældist stuðningurinn við hann yfirleitt í kringum 35% en í janúar árið 2017 var hann komin niður í 12%. Peña Nieto er því talinn einn umdeildasti og óvinsælasti forseti í sögu Mexíkó.

## Tilvísanir
Elín Metta Jensen

**Elín Metta Jensen** er íslensk fyrrum knattspyrnukona og læknir. Hún spilaði með Val og íslenska landsliðinu. 

Elín hóf leik í úrvalsdeild kvenna árið 15 ára gömul árið 2010 og árið 2012 hlaut hún gullskóinn (ásamt Söndru Maríu Jessen) fyrir 18 mörk í jafnmörgum leikjum. Hún varð markahæst ásamt 2 öðrum í Pepsimaxdeild kvenna árið 2019 með 16 mörk.

Elín spilaði með aðallandsliðinu frá 2013. Árið 2017 skoraði hún og gaf tvær stoðsendingar í sigri gegn Þýskalandi. 

Hún lagði skóna á hilluna árið 2022 til að einbeita sér að læknisstarfi.

Í öllum keppknum spilaði Elín 411 leiki og skoraði 301 mark.

## Heimild

* 

## Tengill

KSÍ - Elín Metta Jensen
Hvar

**Hvar** er eyja við Adríahafsströnd Króatíu. Hún er 297 ferkílómetrar að stærð. Íbúar eru um 11.000 og búa flestir í bæ samnefndum eyjunni. Fiskveiðar og ferðamennska eru mikilvægustu atvinnugreinarnar.

## Heimild

* 

## Tenglar
Listi yfir eyjar í Króatíu
Temuera Morrison

**Temuera Morrison**, (fæddur 26. desember 1960), er leikari frá Nýja Sjálandi. Hann lék Jango Fett í Stjörnustríð: Annar hluti — Árás klónanna og Stjörnustríð: Þriðji hluti — Hefnd Sithsins. Morrison var rödd Boba Fett í Stjörnustríð: Gagnárás keisaradæmisins frá 2004.
Samuel L. Jackson

**Samuel Leroy Jackson** (fæddur 21 desember 1948 í Washington, D.C.) er bandarískur leikari. Hann hefur birst í Stjörnustríðsmyndunum sem Mace Windu, í Marvel-kvikmyndum sem Nick Fury og ýmsum fleiri myndum, sem Pulp Fiction og Iron Man.
## Tenglar
*
Veronica Guerin

**Veronica Guerin** (5. júlí 1958 — 26. júní 1996) var írskur blaðamaður. 

Hún var dóttir endurskoðandans Christophers Guerin og konu hans Bernadette. Hún ólst upp ásamt fjórum bræðrum í úthverfi Artane í Dublin, Írlandi, og sótti kaþólskan skóla þar sem hún æfði frjálsar íþróttir, körfubolta og camogie. Þegar hún var fimmtán ára spilaði hún í úrslitum á landsfótboltamóti á meðan hún þjáðist af hryggþófaraski. Seinna lærði Guerin bókhald í Trinity College í Dublin.

Hún byrjaði að vinna sem blaðamaður árið 1990. Hún skrifaði fyrir dagblöðin *Sunday Business Post* og *Sunday Tribune*. Árið 1994 byrjaði hún að skrifa um glæpi fyrir blaðið *Sunday Independent.* Vegna skrifa sinna fékk hún fjölmargar dauðahótanir af hálfu glæpamanna og eiturlyfjasölufólkum frá Írlandi. 
 
Þann 26. júní 1996 var Guerin skotin til bana af eiturlyfjasölum á meðan hún ók bifreið sinni.

## Tenglar
* "Veronica Guerin", IPI 50 World Press Freedom Heroes