open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Denver Nuggets

**Denver Nuggets** er körfuknattleikslið frá borginni Denver sem spilar í NBA-deildinni. Liðið var stofnað sem Denver Larks árið 1967 en breytti nafni sínu í Denver Rockets fyrir fyrsta tímabil sitt í ABA-deildinni. Liðið lék til úrslita í ABA á síðasta tímabili deildarinnar en laut í lægra haldi fyrir New York Nets. Við sameiningu ABA og NBA árið 1976 fluttist Nuggets yfir í NBA-deildina.

Árið 2023 komust Nuggets fyrst í úrslit NBA deilarinnar þar sem liðið lagði Miami Heat að velli og vann sinn fyrsta meistaratitil. Bestu leikmenn Nuggets það árið voru Serbinn Nikola Jokić og Kanadamaðurinn Jamal Murray.

Sex leikmenn hafa fengið treyju sýna hengda upp í rjáfur á heimavelli Nuggets en það eru þeir Alex English, Fat Lever, David Thompson, Byron Beck, Dan Issel og Dikembe Mutombo ásamt þjálfaranum Doug Moe. Meðal annarra þekktra leikmanna í sögu liðsins má nefna Carmelo Anthony og Allen Iverson.

## Þekktir leikmenn
* Alex English
* Allen Iverson
* Carmelo Anthony
* David Thompson
* Dikeme Mutombo
* Jamal Murray
* Nikola Jokić

## Titlar
***[[American Basketball Association|ABA]]**
**Tapað í úrslitum (1): 1976
***[[National Basketball Association|NBA]]**
**Meistarar (1): 2023
***[[McDonald's meistaramótið]]**
**Meistarar (1): 1989

## Tilvísanir
Semikomma

**Semikomma** eða **semíkomma** ( **;** ) er greinarmerki sem er einkum notað til að tengja saman tvær nátengdar setningar. Semikomma er þó alla jafna notuð í staðinn fyrir punkt á milli tveggja setninga þar sem seinni setningin táknar afleiðingu eða andstæðu þeirra fyrstu.

Semikomma getur einnig verið notuð í upptalningu til að greina sams konar hluti frá öðru.

## Tákn um að lifa af sjálfsvígshugsanir
Stundum er sagt að semikomma í texta komi þar sem setning hefði getað endað en höfundur kýs að halda áfram. Af þeim sökum er semikomma notuð sem merki þeirra sem hafa verið komnir að sjálfsvígi, en hafa hætt við og kosið að halda áfram að lifa.

## Dæmi um notkun semikommu

### Almenn notkun

* Hún kom seint heim frá flugvellinum; hún var því þreytt daginn eftir.

### Upptalning

* Mig vantar mjólk, egg, hveiti; flugelda, kveikjara, rakettur; ritföng, pappír og liti.

## Heimildir
As Aventuras de Gui & Estopa

***As Aventuras de Gui & Estopa*** eru brasilískir teiknimyndaþættir sem hófu göngu sína 2009 á Cartoon Network. Þátturinn var skapaður af Mariana Caltabiano.

## Persónur

* **Gui "Iguinho"** (Rödd: Mariana Caltabiano): ungur Westie.
* **Estopa** (Rödd: Eduardo Jardim): feitur grár hundur sem er besti vinur Gui.
* **Cróquete Spaniel** (Rödd: Mariana Caltabiano): brúnn enskur cocker spaniel sem er kærasta Gui.
* **Pitiburro** (Rödd: Eduardo Jardim): Pit bull sem er vinur og keppinautur Gui.
* **Dona Iguilda** (Rödd: Mariana Caltabiano): móðir Gui.
* **Fifivelinha** (Rödd: Mariana Caltabiano): stelpa.
* **Ribaldo "Riba"** (Rödd: Arly Cardoso): mús.
* **Róquete Spaniel** (Rödd: Mariana Caltabiano): franskur ljósbrúnn Spaniel.
* **Pitibela**: kærasta Pitiburro.
* **Pitbalinha**: yngri bróðir Pitiburro.

## Tilvísanir

## Tenglar

* 
*
Sögulegur skáldskapur

**Sögulegur skáldskapur** er bókmenntagrein þar sem sögusviðið er í sögulegri fortíð þótt sagan sjálf sé skáldskapur. Sögulegur skáldskapur kemur fyrir í skáldsögum, kvikmyndum, tölvuleikjum og öðrum tegundum skáldskapar.

Sem vestræn bókmenntagrein á sögulegur skáldskapur sér uppruna á fyrri hluta 19. aldar með skáldsögum Walter Scott, Alexandre Dumas og Victor Hugo. Aðrir frægir höfundar sem hafa fengist við sögulegan skáldskap eru Honoré de Balzac, Lev Tolstoj, Robert Louis Stevenson, Zacharias Topelius og Alessandro Manzoni. Meðal höfunda á 20. öld má nefna Henryk Sienkiewicz, Sigrid Undset, Georgette Heyer, Robert Graves og William Golding. Meðal íslenskra rithöfunda sem hafa fengist við sögulegan skáldskap má nefna Torfhildi Hólm, Guðrúnu frá Lundi, Jón Trausta, Björn Th. Björnsson og Vilborgu Davíðsdóttur.
Þórður Kristleifsson

**Þórður Kristleifsson** (f. 1893. d. 1997) var íslenskur tónlistarfrömuður, kórstjóri og menntaskólakennari. Hann fæddist á Uppsölum í Hálsasveit og var sonur Kristleifs Þorsteinssonar á Stóra-Kroppi, bónda og fræðimanns, og Andrínu Guðrúnar Einarsdóttur húsfreyju.

Þórður stjórnaði kór Menntaskólans á Laugarvatni í áratugi og kenndi þar meðal annars þýsku við góðan orðstír. Á efri árum kenndi Þórður einnig sönglist í Menntaskólanum í Reykjavík. Á öðrum áratug 20. aldar var Þórður fenginn af menntamálaráðherra til þess að rannsaka söngkennslu í skólum landsins og átti ríkan þátt í því að bæta og efla sönglist á Íslandi. 

Þórður var sæmdur hinni íslensku fálkaorðu fyrir framlag sitt til söngmenningar á Íslandi á Þjóðhátíðardaginn árið 1989.

Þórður átti eftir að verða með langlífustu karlmönnum Íslandssögunnar en hann lést 104 ára gamall, og þá elstur karlmanna á Íslandi.

## Tengill
*Um Þórð á Glatkistunni
Smjörvatnsheiði

**Smjörvatnsheiði** er heiði og forn fjallvegur sem liggur milli Jökulsárhlíðar og Vopnafjarðar. Sæluhús er á heiðinni og gamalt símahús. Pálmi Hannesson rektor í Menntaskólanum í Reykjavík (1929–1956) taldi Smjörvatnsheiði með erfiðustu heiðum er hann hafði farið yfir á Íslandi.
Det nordiske Literatur-Samfund

**Det nordiske Literatur-Samfund** var samnorrænt fornritafélag starfrækt í Kaupmannahöfn sem stóð að útgáfu norrænna fornrita og fornkvæða á um miðja 19. öld. Í félaginu voru nafntogaðir fræðimenn frá flestum Norðurlöndum, þar á meðal Jón Sigurðsson forseti og V.U. Hammershaimb og Svend Grundtvig.

Félagið er hvað þekktast fyrir að hafa gefið út ritröðina *Nordiske Oldskrifter*.

## Nordiske Oldskrifter (útgáfur)

* 1. bindi. *Sagan af Hrafnkeli Freysgoða* (1847).
* 2. bindi. *Sagan af Helga og Grími Droplaugarsonum* (1847).
* 3. bindi. *Hervarar saga og Heiðreks konungs* (1847).
* 4. bindi. *Sagan af Birni Hítdælakappa* (1847).
* 5. bindi. *Vápnfirðinga saga* (1848).
* 6. bindi. *Sagan af Þórði Hreðu* (1848).
* 7. bindi. *Lucidarius, en Folkebog fra Middelalderen* (1849).
* 8. bindi. *Tvær sögur af Gísla Súrssyni* (1849).
* 9. bindi. *Kong Waldemar den andens Jyske Lov* (1850). 
* 10. bindi. *Bandamanna saga* (1850).
* 11. bindi. *Grágás.* Fyrsta hefti. (1850). 
* 12. bindi. *Sjúrðar kvæði* (1851). V.U. Hammershaimb gaf út.
* 13. bindi. *Valdemars sællandske Lov*. (1852).
* 14. bindi. *Eriks sællandske Lov*. (1852). 
* 15. bindi. *Fóstbræðra saga* (1852).
* 16. bindi. *Grettis saga.* Fyrsta hefti. (1853).
* 17. bindi. *Grágás.* Annað hefti*.*  (1852). Vilhjálmur Finsen gaf út.
* 18. bindi. *Skånske Lov*. (1854). 
* 19. bindi. *Íslenzk fornkvæði*. Fyrsta hefti. (1854). Svend Grundtvig og Jón Sigurðsson gáfu út. 
* 20. bindi. *Færöiske Kvæder* (1855)*.* 
* 21. bindi. *Grágás*. Þriðja hefti. (1855). Vilhjálmur Finsen gaf út.
* 22. bindi. *Grágás.* Fjórða hefti. (1856).
* 23. bindi. *Oldnordisk Sproglære.* (1858).
* 24. bindi. *Íslenzk fornkvæði*. Annað hefti. (1858).
* 25. bindi. *Grettis saga.* Annað bindi. (1859).
* 26. bindi. *Íslenzk fornkvæði.* Þriðja hefti. (1859).
* 27. bindi. *Bárðar saga Snæfellsáss - Víglundar saga* (1860). Guðbrandur Vigfússon gaf út.
* 28. bindi. *Hávarðar saga Ísfirðings* (1860).
* 31. bindi. *Oldnordisk Ordföjningslære* (1862)
* 32. bindi. *Grágás*. Fimta hefti. (1870). Vilhjálmur Finsen gaf út. (bindi 32)
* *Íslenzk fornkvæði*. Fjórða hefti. (1885). Svend Grundtvig og Jón Sigurðsson gáfu út.
Engeyjarlag

**Engeyjarlag** er bátalag lítilla árabáta (með seglum) við Faxaflóa á seinni hluta 19. aldar kennt við Engey þar sem þeir voru jafnan smíðaðir og aðferðin þróaðist.

Bátum með laginu er lýst þannig að þeir hafi verið með beinu, lotuðu stefni og skut og fremur stokkreistir en skábyrtir. Þeir voru stöðugir oftast með tvemur seglum (sprytseglum), fokku og seinna klýfi.

Einkum var þeim fundið til lofs að vera léttir og liprir og því auðveldir undir árum og létt að sigla þeim og nokkuð hraðari.
Afturelding (sjónvarpsþættir)

**Afturelding** er þáttaröð fra 2023 eftir Hafsteinn Gunnar Sigurðsson og Halldór Laxness Halldórsson. Í þáttunum leikur Ingvar E. Sigurðsson útbrunna handboltastjörnu frá níunda áratugnum sem tekur við þjálfun kvennaliðs Aftureldingar eftir að hafa verið í óreglu í mörg ár. Í öðrum aðalhlutverkum eru Svandís Dóra Einarsdóttir og Saga Garðarsdóttir.

## Leikarar

* Ingvar E. Sigurðsson sem Skarphéðinn, útbrunnin handboltastjarna
* Svandís Dóra Einarsdóttir sem Brynja, fyrrverandi atvinnumaður í handbolta sem hefur snúið aftur til Íslands til að spila fyrir liðið
* Saga Garðarsdóttir sem Hekla, leikmaður Aftureldingar
* Þorsteinn Bachmann sem Eysteinn, framkvæmdastjóri Aftureldingar
* Sverrir Þór Sverrisson sem Björgvin, aðstoðarþjálfari Aftureldingar
* Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir sem Rún, móðir Heklu
* Jóhann Sigurðarson sem Rúrik, meðstjórnandi Aftureldingar
* Halldóra Geirharðsdóttir sem María, formaður Handknattleikssambands Íslands
* Nína Dögg Filippusdóttir sem Stella, meðstjórnandi Aftureldingar
* María Thelma Smáradóttir sem leikmaður Aftureldingar
* Vala Kristín Eiríksdóttir sem dóttir Skarphéðins
* Vilhelm Neto sem Jesper
* Jörundur Ragnarsson sem Hannes

## Tilvísanir

## Tenglar
*
Gaukasmæra

**Gaukasmæra** (fræðiheiti: *Oxalis articulata*) er jurt af smæruættkvísl sem er ættuð frá S-Brasilíu til N-Argentínu, en hefur breiðst út með ræktun víða um heim.

Til hennar teljast tvær undirtegundir
* *Oxalis articulata* Savign. forma *crassipes* (Urb.) Lourteig, 1982
* *Oxalis articulata* Savign. subspecies *rubra* (A.St.-Hil.) Lourteig, 1982

File:Oxalis arborea1.jpg|*O. articulata* f. *crassipes*
File:Oxalis articulata rubra0.jpg|*O. articulata* ssp. *rubra*


## Tilvísanir
Skúfsmæra

**Skúfsmæra** (fræðiheiti: *Oxalis fruticosa*) er jurt af smæruættkvísl sem er ættuð frá austurhluta Brasilíu.

Til hennar teljast tvær undirtegundir
* *O. f. daphniformis*
* *O. f. fruticosa*

## Tilvísanir
Forsetaþingræði

**Forsetaþingræði** er fyrirkomulag stjórnarfars í lýðveldum þar sem forseti er kosinn með beinni kosningu og hefur umtalsverð völd, en er ekki jafnframt stjórnarleiðtogi eins og þar sem forsetaræði er við lýði. Í löndum sem búa við forsetaþingræði eru þannig bæði forseti og forsætisráðherra, en ólíkt lýðveldum þar sem ríkir þingræði, fer forsetinn með raunveruleg völd en ekki táknrænt hlutverk. Hugmyndin á bak við þetta kerfi er að forsetinn myndi mótvægi við vald stjórnmálaflokka sem ríkja á þinginu og sitja í ríkisstjórn.

Völd forseta í forsetaþingræðisríkjum geta verið af tvennum toga: forsetinn getur ráðið og rekið forsætisráðherra og ríkisstjórn að vild, að því gefnu að hann njóti stuðnings þingsins, annars vegar; og hins vegar að forsetinn getur leyst upp þing, en þingið eitt getur ráðið og rekið forsætisráðherra og ríkisstjórn. Dæmi um hið fyrrnefnda eru Aserbaísjan, Rússland og Perú; en dæmi um hið síðarnefnda eru Frakkland, Úkraína og Alsír.
Mjallarsmæra

**Mjallarsmæra** (fræðiheiti: *Oxalis enneaphylla*) er jurt af smæruættkvísl sem er ættuð frá S-Síle (Eldland) og Falklandseyjum. Tegundin er með hvít til bleik og er bleika afbrigðið ´Rosea´ kallað Rósasmæra. Tegundin hefur reynst afbragðs garðplanta hérlendis.

Tegundarnafnið *enneaphylla* kemur úr grísku orðurnum εννεα (*ennea*), "níu" og φυλλον (*phyllon*), "blað" , og vísar þar til fjölda smáblaða.

Til hennar teljast tvær undirtegundir
* *O. e. enneaphylla*
* *O. e. ibari*

## Tilvísanir
Dvergsmæra

**Dvergsmæra** (fræðiheiti: *Oxalis exilis*) er jurt af smæruættkvísl sem er ættuð frá Ástralíu og Nýja-Sjálandi.

## Tilvísanir
Hvítsmæra

**Hvítsmæra** (fræðiheiti: *Oxalis magellanica*) er jurt af smæruættkvísl sem er með nokkuð sérstæða útbreiðslu: Síle og Argentína, Nýja-Sjáland og Ástralía auk Nýju-Gíneu.

## Tilvísanir
Röðulsmæra

**Röðulsmæra** (fræðiheiti: *Oxalis incarnata*) er jurt af smæruættkvísl sem er ættuð frá Suður-Afríku.

## Tilvísanir
Fuglasmæra

**Fuglasmæra** (fræðiheiti: *Oxalis ortgiesii*) er jurt af smæruættkvísl sem er ættuð frá Ekvador og Perú.

Til hennar teljast tvær undirtegundir
* *O. o. ortgiesii*
* *O. o. tingoensis*

## Tilvísanir
Kornsmæra

**Kornsmæra** (fræðiheiti: *Oxalis pes-caprae*) er jurt af smæruættkvísl sem er ættuð frá Namibíu og Suður-Afríku. Hún hefur nú breiðst út víða um heiminn þar sem er temprað loftslag og er oft talin illgresi.

## Tilvísanir
Cymbelína hin fagra

**Cymbelína hin fagra** (*Sweet Cymbeline*) er ensk skáldsaga eftir Charles Garvice. Guðmundur Guðmundsson þýddi og íslenskaði. Hún var upphaflega gefin út á Íslandi árið 1916 af Fjallkonuútgáfunni en var aftur gefin út árið 1956 af bókaútgáfunni Muninn. Á Englandi var hún gefin út árið 1907.
Charles Garvice

**Charles Garvice** (24. ágúst 1850 - 1. mars 1920) var afkastamikill breskur rithöfundur sem samdi yfir 150 ástarsögur. Sumar bækur gaf hann út undir dulnefninu **Caroline Hart**. Hann var „fengsælasti höfundurinn á Bretlandi,“ samkvæmt Arnold Bennett árið 1910. Árið 1914 hafði samtals selst yfir sjö milljónir eintaka af bókunum hans á heimsvísu. Frá 1913 seldust árlega 1,75 milljónir bóka sem hélst við þar til dauðadags. Bækur hans voru þýddar á mörg tungumál, þar á meðal íslensku. Þrátt fyrir þennan árangur fengu bækurnar hans slæmar viðtökur frá gagnrýnendum og eru flestar fallnar í gleymsku.

## Ritverk
Charles Garvice skrifaði yfir 150 bækur, af þeim voru 25 skrifaðar undir dulnefninu Caroline Hart. Um það bil 5 bækur hafa verið þýddar á íslensku.
Loðfætla

**''Loðfætla** (proteroiulus fuscus)'' er þúsundfætlutegund sem finnst á Íslandi.
 

Karldýrin eru 6,5 – 8,5 millimetrar á lengd & 0,5 – 0,7 millimetrar á breidd. Kvendýrin er stærri, 7 - 15 millimetrar á lengd & 0,5 – 0,9 millimetrar á breidd.
Gæfusmæra

**Gæfusmæra** (fræðiheiti: *Oxalis tetraphylla*) er jurt af smæruættkvísl sem er ættuð frá Norður og Mið-Ameríku (Mexíkó suður til Panama). Allir hlutar hennar eru ætir. 

Til hennar teljast tvær undirtegundir
* *O. t. guerreroensis*
* *O. t. mexicana*

## Tilvísanir
Oxalis tuberosa

**Oxalis tuberosa** er jurt af smæruættkvísl sem er upprunnin frá norður og mið Andesfjöllum en finnst eingöngu ræktuð. Tegundin er ræktuð eins og kartöflur en hún er almennt kölluð *Oca* sem er spænsk afbökun af Ketsjúa heitinu *uqa*. Hún gefur minna af sér og tekur lengri tíma til að þroskast og þolir verr frost heldur en kartöflur sem skýrir hvers vegna hún er svo sjaldséð.

Til hennar teljast tvær undirtegundir
* *O. f. tuberosa*
* *O. f. fruticosa*

## Tilvísanir
Myrra

**Myrra** er gúmmíkvoða úr myrrurunnanum, litlum þyrnirunna af ættkvíslinni *[[Commiphora]]* sem vex í kringum sunnanvert Rauðahaf. Myrra hefur verið notuð sem reykelsi, ilmefni, krydd og í lækningaskyni frá fornöld og var eitt af því sem Forn-Egyptar fluttu inn frá Púnt. Myrra kemur nokkrum sinnum fyrir í Biblíunni sem sjaldgæft ilmefni sem var notað í reykelsi og ilmolíur.
Progreso

**Progreso**, fullu nafni **Club Atlético Progreso** er úrúgvæskt knattspyrnulið frá Montevídeó, stofnað þann 30. apríl árið 1917. Það hefur lengi staðið í skugga stærri og öflugri knattspyrnuliða í landinu en naut allnokkurrar velgengni undir lok níunda áratugarins þegar það vann sinn fyrsta og eina meistaratitil.

## Saga
Progreso var stofnað árið 1917 í Balero-borgarhlutanum í Montevideo. Stofnendurnir komu margir hverjir úr röðum iðn- og verkamanna í grjótnámi. Hreyfing anarkista var öflug í borgarhlutanum og vísaði nafnið í slagorð og hugtakanotkun anarkista, auk þess sem svartur var einkennislitur þess í fyrstu. Núverandi gul- og rauðröndótti búningurinn var tekinn upp árið 1927 og vísar til fána Katalóníu á Spáni til að sýna lýðveldissinnum í spænsku borgarastyrjöldinni samstöðu sína.

Liðið lék eitt tímabil í efstu deild árið 1946 en féll beina leið niður aftur. Það var ekki fyrr en 1980 sem það komst aftur í hóp hinna bestu og við tók gullaldarskeiðið í sögu félagsins. Það má rekja til þess að Tabaré Vázquez, síðar forseti Úrúgvæ, tók við stjórnarformennsku árið 1979. Heimavöllur félagsins var endurbyggður á árunum 1981-83.

Árið 1986 náði Progreso öðru sæti í úrúgvæsku deildinni á eftir Peñarol sem gaf keppnisrétt í Suður-Ameríkukeppninni *[[Copa Libertadores]]* árið eftir. Félagið varð úrúgvæskur meistari í fyrsta og eina sinn árið 1989, en keppnisfyrirkomulagið var mjög óvenjulegt það árið þar sem leikin var einföld umferð í fjórtán liða deild. Progreso vann níu leiki, gerði tvö jafntefli og tapaði aðeins einu sinni.

Eftir þetta sigurár tók að halla undan fæti hjá Progreso sem féll úr efstu deild árið 1995. Upp frá því hefur liðið flakkað milli efstu og næstefstu deildar og mest náð fjórum árum samfleytt í deild þeirra bestu.

## Titlar
Úrúgvæskur meistari (1): 1989
Copa Libertadores

**Copa Libertadores**, **CONMEBOL Libertadores** eða **Suður-ameríska meistaradeildin í knattspyrnu** er keppni bestu félagsliða Suður-Ameríku í knattspyrnu og samsvarar Meistaradeild Evrópu. Keppnin var fyrst haldin árið 1960 og þykir eftirsóknarverðasti félagsliðabikar álfunnar. Independiente frá Argentínu er sigursælasta liðið með sjö meistaratitla.

## Meistarasaga
Joe Gomez

**Joseph David Gomez** (fæddur 23. maí 1997) er enskur knattspyrnumaður sem spilar sem varnarmaður með Liverpool í ensku úrvalsdeildinni. Gomez spilar aðallega sem miðvörður en getur spilað bæði sem hægri og vinstri bakvörður

Gomez hóf feril sinn hjá Charlton Athletic, komst í byrjunarliðið 17 ára að aldri og spilaði eitt heilt tímabil áður en hann gekk til liðs við Liverpool í júní árið 2015. Eftir að hafa komið sér fyrir sem fastamaður í byrjunarliðinu glímdi Gomez við meiðsli en lék í úrslitaleik Meistaradeildar Evrópu árið 2019 þegar Liverpool vann keppnina. Hann spilaði í úrslitaleik heimsmeistarakeppni félagsliða árið 2019 með Liverpool sem vann keppnina í fyrsta sinn í sögu félagsins. Hann var einnig hluti af liðinu sem vann ensku úrvalsdeildina tímabilið 2019-2020 og var fyrsti titill Liverpool í 30 ár.

## Tilvísanir
Unimaze

**Unimaze**, sem hét áður **Sendill**, er íslenskt hugbúnaðarkerfi sem sér um sendingu og móttöku á rafrænum reikningum. Unimaze er með skrifstofur í 3 löndum í Evrópu.

## Saga
Unimaze var stofnað 2006 af Markúsi Guðmundssyni.

Árið 2018 keypti Origo 60% hlut í fyrirtækinu.

## Tilvísanir
Gullsmæra

**Gullsmæra** (fræðiheiti: *Oxalis valdiviensis*) er jurt af smæruættkvísl sem er ættuð frá suðurhluta S-Ameríku (Argentína og Síle).

## Tilvísanir
Hyrnusmæra

**Hyrnusmæra** (fræðiheiti: *Oxalis triangularis*) er jurt af smæruættkvísl sem er ættuð frá Suður-Ameríku.

Til hennar teljast tvær undirtegundir
* *O. t. papilionacea* - Fiðrildasmæra
* *O. t. triangularis* - Hyrnusmæra

## Tilvísanir
Lemonade (plata)

***Lemonade*** er sjötta breiðskífa bandarísku söngkonunnar Beyoncé. Platan var gefin út 23. apríl 2016 af Parkwood Entertainment og Columbia Records. Með útgáfu á plötunni fylgdi 65 mínútna kvikmynd með sama titil. Þetta er önnur sjónræna plata Beyoncé, en síðasta plata hennar, *[[Beyoncé (plata)|Beyoncé]]*, var einnig sjónræn plata. *Lemonade* er þemaplata þar sem söguþráður laganna fjallar um tilfinningalegt ferðalag Beyoncé eftir framhjáhald eiginmanns hennar í kynslóða- og kynþáttasamhengi. Tónlistarstefna *Lemonade* er fyrst og fremst R&B og listpopp, en hún nær yfir ýmsar aðrar tónlistarstefnur, þar á meðal reggí, blús, rokk, hipphopp, sálartónlist, fönk, Americana, kántrí, gospel, raftónlist og trapp. Á lögum plötunnar koma fram James Blake, Kendick Lamar, the Weeknd og Jack White auk þess að þau innihalda hljóðbúta frá fjölda hipphopp og rokklaga.

*Lemonade* er talin vera ein besta plata allra tíma og er lofaðasta plata á ferli Beyoncé. Platan var efsta plata tónlistargagnrýnenda árið 2016, og var útnefnd besta plata annars árartugar 21. aldarinnar af útágfum eins og Associated Press. Árið 2020 var platan sett í 32. sæti á lista *[[Rolling Stone]]* yfir „500 bestu plötur allra tíma“. Platan hlaut níu tilnefningar á 59. Grammy-verðlaunahátíðinni, þar á meðal fyrir plötu ársins, upptöku ársins og lag ársins. Hún vann verðlaun fyrir Best Urban Contemporary Album og Best Music Video. Platan hlaut 11 tilnefningar á MTV Video Music-verðlaunahátíðinni árið 2016 fyrir myndbönd hennar og vann hún 8 verðlaun, meðal annars fyrir Breakthrough Long Form Video og myndband ársins. Kvikmyndin hlaut 4 tilnefningar á 68. Primetime Emmy-verðlaunahátíðinni. Platan vann einnig Peabody verðlaun í flokki afþreyingar.

*Lemonade* komst í efsta sæti á vinsældarlistum í ýmsum löndum, þar á meðal á bandaríska ''Billboard'' 200, þar sem hún seldist í 653.000 einingum sem jafngilda plötu, þar af 485.000 eintökum í fyrstu vikunni. Síðan þá hefur hún verið viðurkennd sem þreföld platínu plata af Recording Industry Association of America (RIAA).  *Lemonade* var söluhæsta plata ársins 2016 á heimsvísu, en í lok ársins hafði hún selst í 2,5 milljónum eintaka um allan heim samkvæmt International Federation of the Phonographic Industry (IFPI). Í Bandaríkjunum varð hún þrjiða mest selda plata ársins 2016 þar sem hún seldist í yfir 1,5 milljónum eintaka. Af plötunni komu fimm smáskífur. Aðalsmáskífa plötunnar, „Formation“ komst hæst í tíunda sæti á bandaríska ''Billboard'' Hot 100 vinsældarlistanum. Smáskífurnar „Sorry“, „Hold Up“, „Freedom“ og „All Night“ komust einnig á *Billboard* Hot 100. Í apríl 2016 lagði Beyoncé af stað í tónleikaferðalagið The Formation World Tour, sem fór um Norður-Ameríku og Evrópu, til að kynna plötuna.

## Lagalisti
***Lemonade*** — Stöðluð útgáfa
# „Pray You Catch Me“
# „Hold Up“
# „Don't. Hurt Yourself“ (ásamt Jack White)
# „Sorry“
# „6 Inch“ (ásamt the Weeknd)
# „Daddy Lessons“
# „Love Drought“
# „Sandcastles“
# „Forward“ (ásamt James Blake)
# „Freedom“ (ásamt Kendrick Lamar)
# „All Night“
# „Formation“

## Heimildir

## Tilvísanir
Heimskautsbaugur

**Heimskautsbaugur** er landfræðilegt hugtak sem á við annað hvort norðurheimskautsbaug eða suðurheimskautsbaug. Heimskautsbaugarnir miðast við þá línu þar sem miðja sólar sést ekki á vetrarsólstöðum (heimskautsnótt) og þar sem hún fer ekki undir sjóndeildarhring á sumarsólstöðum (heimskautsdagur). Á jörðunni færist norðurheimskautsbaugur norðar á hraðanum 14,5 metrar á ári og var árið 2017 við  66°33'50,3" N. Suðurheimskautsbaugur færist líka sunnar á hraðanum 14,5 metrar á ári og var árið 2017 við 66°33'50,3" S. Heimskautasvæðin tvö, norðurheimskautssvæðið og suðurheimskautssvæðið, eru oft skilgreind miðað við þessar breiddargráður, þótt það sé ekki algilt.

Ef jörðin hefði ekkert andrúmsloft þá myndi vera minnst einn dagur á ári innan beggja heimskautsbauganna þar sem miðja sólar er stöðugt yfir sjóndeildarhringnum, og minnst einn dagur á ári þar sem hún er alltaf fyrir neðan sjóndeildarhringinn. Heimskautsdagur og heimskautsnótt yrðu þá lengri en nú er, innan baugsins. Í staðinn veldur endurkast í andrúmslofti og sú staðreynd að geislar sólar berast skáhallt til jarðar því að innan hvors baugs fyrir sig verður yfirborðið ekki fyrir algerri heimskautsnótt. Af sömu ástæðu sést heimskautsdagur (dagur þar sem sólin sest ekki) aðeins utan við hvorn heimskautsbaug.

## Tilvísanir
Beyoncé: Platinum Edition

***Beyoncé: Platinum Edition*** er fyrsta box sett platan frá bandarísku söngkonunni Beyoncé. Platan var gefin út á miðnætti þann 24. nóvember 2014 af Parkwook Entertainment og Columbia Records. Platan er endurútgáfa af fimmtu breiðskífu hennar, *[[Beyoncé (plata)|Beyoncé]]* frá 2013, og var gefin út í tilefni þess að eitt ár var frá útgáfunni. Box settið var gefið út með hljóð- og mynddiskum frá upprunalegu plötunni. Box settið inniheldur að auki annan geisladisk með tveimur nýuppteknum lögum og fjórum áður útgefnum endurhljóðblöndunum, og annan mynddisk sem inniheldur upptökur af flutning söngkonunnar á tíu lögum frá The Mrs. Carter Show World Tour tónleikaferðalaginu frá 2013-2014.

Stuttskífan, ***Beyoncé: More Only***, sem innihélt einungis nyútgefna efnið í heild sinni, var gefin út stafrænu formi samhliða box settinu. Stuttskífan fór beint í 8. sæti bandaríska ''Billboard'' 200 vinsældarlistans og seldist í 43.000 eintökum fyrstu vikuna auk 28.000 einingum sem jafngilda plötu.

Útgáfan var kynnt með útgáfu á smáskífum. „Flawless (Remix)“ var gefin út í Bandaríkjunum sem aðalsmáskífa plötunnar 12. ágúst 2014 og „7/11“ var gefin út sem önnur smáskífa plötunnar 25. nóvember 2014.

## Lagalisti
***Beyoncé*** — Diskur eitt (Audio)
# „Pretty Hurts“
# „Haunted“
# „Drunk in Love“ (ásamt Jay-Z)
# „Blow“
# „No Angel“
# „Partition“
# „Jealous“
# „Rocket“
# „Mine“ (ásamt Drake)
# „XO“
# „Flawless“ (ásamt Chimamanda Ngozi Adichie)
# „Superpower“ (ásamt Frank Ocean)
# „Heaven“
# „Blue“ (ásamt Blue Ivy)

***Beyoncé*** — Diskur tvö (Visual)
# „Pretty Hurts“
# „Ghost“
# „Haunted“
# „Drunk in Love“ (ásamt Jay-Z)
# „Blow“
# „No Angel“
# „Yoncé“
# „Partition“
# „Jealous“
# „Rocket“
# „Mine“ (ásamt Drake)
# „XO“
# „Flawless“ (ásamt Chimamanda Ngozi Adichie)
# „Superpower“ (ásamt Frank Ocean)
# „Heaven“
# „Blue“ (ásamt Blue Ivy)
# „Credits“
# „Grown Woman“ (bonus video)

***Beyoncé*** — Diskur þrjú (Live DVD)
# „Run the World (Girls)“
# „Flawless“
# „Get Me Bodied“
# „Blow“
# „Haunted“
# „Drunk in Love“ (ásamt Jay-Z)
# „1+1“
# „Partition“
# „Heaven“
# „XO“
# „Rocket“ 

***Beyoncé*** — Diskur fjögur (More Audio)
# „7/11“
# „Flawless Remix“ (ásamt Nicki Minaj)
# „Drunk in Love Rremix“ (ásamt Jay-Z og Kanye West)
# „Ring Off“
# „Blow Remix“ (ásamt Pharrell Williams)
# „Standing on the Sun Remix“ (ásamt Mr. Vegas)

## Heimildir

## Tilvísanir
Sómalska

**Sómalska** (sómalíska, sómalí) er kúsískt mál talað af 5 - 6 milljónum aðallega í Sómalíu þar sem það er ríkismál ásamt arabísku, einnig nokkuð í Kenía, Eþíópíu og Djíbútí. ritað með latínustafrófi.
Hans Jóhannsson

**Hans Jóhannsson** (fæddur í Reykjavík, 1957) er íslenskur nútíma fiðlusmiður, þekktastur fyrir 21. kynslóðar fiðluna sína, sem New York Times valdi sem eina af bestu hugmyndum ársins. Hann býr til fiðlur, selló, bassa og önnur strengjahljóðfæri. Áhugi hans fyrir fiðlugerð kviknaði í vinnusmiðju afa síns Guðjóns Halldorssonar, skápasmiðs í Reykjavík, þar sem hann bjó til sín fyrstu hljóðfæri. 1980 lauk hann námi í Newark School of Violin Making í Bretlandi með diplómu, undir leiðsögn Maurice Bouette og Glen Collins. Hann hefur búið til hljóðfæri fyrir atvinnu tónlistarmenn í nokkrum löndum. Eftir 1982 bjó Hans í Bourglinster kastala í Lúxemborg til 1993. Hann er fullgildur meðlimur International Society of Violin and Bow Makers. David Fulton, þekkti fiðlusafnarinn, sagði að Hans væri einn besti nútíma fiðlusmiðurinn.

## Ferill
Hans býr til sín hljóðfæri eftir egin forskrift, hannar sjálfur allar útlínur og hlutföll á grunnlínu sem breytist stöðugt. Hann býr ekki til afrit nema í undantekningartilfellum, því hann trúir að meistarar fiðlugerðarinnar hafi allir búið til sinn eigin stíl byggðan á klassísku þema, og að reyna að herma eftir því sé aðeins nytsamlegt fyrir kennslu. Hans hefur búið til nokkur tilrauna strengjahljóðfæri, bæði órafmögnuð og rafmögnuð, og hefur rannsakað notkun nútíma tækni eins og Experimental Modal Analysis og FFT hljóðgeislunar mælingar fyrir vinnu hans á klassískum strengjahljóðfærum og rafmögnuðum tilraunahljóðfærum.

1998 spilaði hann aðalhlutverkið í 60 mínótna sjónvarps heimildarmynd, Fiðlan, sem einblýnir á verk hans. Myndin var tekin í Bourglinster kastala í Lúxemborg með fiðluleikurunum Sandrine Cantoreggi og Roby Lakatos. Framleidd með styrk frá Eurimages fyrir alþjóðlega dreifingu.

2003 skrifaði hann handritið fyrir BBC 3 útvarpsþátt um tækni og hefð í fiðlugerð.

2005-2007 vann hann með Ólafi Elíassyni og Andreas Eggertsen að 21. aldar fiðlu, sem hermir eftir 17. og 18. aldar fiðlum en lítur öðruvísi út. Fiðlan var frumsýnd í Serpentine Gallery, Hyde Park, London. New York Times valdi fiðluna sem eina af bestu hugmyndum ársins.

Hans hefur unnið með nokkrum tónlistarmönnum að sérstökum hljóðfærum. 2017 vann hann með Úlfi Hansson. 2013 vann hann með Óskarsverðalunahafanum Hildi Gunnarsdóttur að tilrauna strengjahljóðfærum.

Síðan 2013 hefur hann unnið með prófessor Patrick Gaydecki frá Signal Wizard systems, við þróun mælinga á klassískum hljóðfærum til að herma eftir hljóði þeirra við stafræna vinnslu bylgna. Í rannsókn valdi áheyrendurnir stafrænu fiðluna, en sérfræðingar gátu gert greinarmun á hljóðfærunum tveimur.

## Viðtöl
*Interview with Dr. Roger Kneebone.
*Interview, Rosin the Bow.

## Heimildir

*

## Ytri tenglar
*Home. Official website.
*The Violin 60 minute television documentary
Blanda (drykkur)

**Blanda** er safadrykkur sem var framleiddur á Selfossi í Mjólkurbúi Flóamanna á árunum 1983 til 2010. Vörumerkið er í eigu Mjólkursamsölunnar. Drykkurinn var framleiddur með nokkrum bragðefnum, svo sem appelsínu og epla. Blanda með appelsínubragði var vinsæll. Svo hvarf Blanda. Enn þann dag í dag poppa reglulega upp hópar af fólki sem saknar Blöndu, og var meira að segja blásið til undirskriftasöfnunar í fyrra til að fá Blöndu aftur.

## Heimildir
Toby Creswell

**Toby Creswell** (fæddur 21. maí 1955) er ástralskur tónlistargagnrýnandi og greinarhöfundur um menningu. Hann var ritstjóri ástralska Rolling Stone og stofnandi Juice.

## Innri tenglar
*Höfundur 100 Best Albums Of All Time

## Heimildir
Monmouth-hérað

**Monmouth-hérað** (enska: Monmouthshire, , ) er hérað í suðaustur-Wales. Nafnið kemur frá samnefndri, sögulegri sýslu. Nútímahéraðið nær yfir þrjá fimmtu hluta eldra héraðsins. Stærsti bærinn er Abergavenny. Næstu héruð eru Torfaen, Newport og Blaenau Gwent til vesturs; Herefordshire og Gloucestershire til austurs; og Powys til norðurs.

## Tengt efni
*Aberffrwd er þorp í héraðinu
*Rockfield Studios er upptökuver þar sem margir þekktir listamenn hafa tekið upp.
Partick Thistle F.C.

**Partick Thistle Football Club** er skoskt knattspyrnufélag frá Glasgow. Þrátt fyrir nafnið hefur félagið ekki verið í Partick-hverfinu frá árinu 1908 en heimavöllur þess er í Maryhill. Partick Thistle hefur alla tíð staðið í skugga stærri nágranna sinna í Celtic og Rangers, en hefur þó einu sinni unnið skoska bikarinn.

## Saga
Partick Thistle var stofnað árið 1876 sem hverfalið í Glasgow. Það hóf þátttöku í skosku bikarkeppninni leiktíðina 1880-81 og um miðjan áratuginn tók félagið tvívegis þátt í enska bikarnum og fór alla leið í 16-liða úrslitin í seinna skiptið. Partick Thistle var meðal stofnfélaga skosku 2. deildarinnar haustið 1893 og hafði raunar keppt í forvera þeirrar keppni tvö ár þar á undan.

Liðið lék fyrst í efstu deild veturinn 1897-98 og varði næstu árum á flakki milli efstu og næstefstu deildar. Frá 1903 og til 1970 var Partick í deild þeirra bestu. Á þessu tímabili komst félagið í tvígang í úrslitalik bikarkeppninnar. Árið 1921 varð félagið bikarmeistari eftir 1:0 sigur á Rangers í úrslitaleik þar sem áhorfendur voru innan við 30 þúsund, miklu fleiri en tíðkaðist á úrslitaleikjum þessara ára. Vorið 1930 mættust sömu lið til úrslita. Fyrst skildu þau jöfn, 0:0 en Rangers vann 2:1 í aukaleik.

Besti árangur Partick Thistle í deildarkeppninni er þriðja sætið, sem það hefur náð þrívegis: árin 1948, 1954 og 1963. Árið 1971 varð félagið deildarbikarmeistari í fyrsta og eina skiptið eftir sigur á Celtic í úrslitum.

Frá áttunda áratugnum hefur Partick Thistle að mestu haldið sig í næstefstu deild, en þó öðru hvoru komist upp í úrvalsdeildina og þrisvar sinnum fallið alla leið niður í þriðju efstu deild. Á þessu tímabili hefur fjárhagsstaðan oft verið erfitt og félagið á köflum rambað á barmi gjaldþrots. 

Partick Thistle hefur þrívegis komist í Evrópukeppni, árin 1963, 1972 og 1995. Í síðastnefnda skiptið keppti félagið í Intertoto-bikarnum þar sem Keflavík var meðal mótherja. Lauk viðureign þeirra með 3:1 sigri skoska liðsins.

## Einkennislitir
Fyrstu áratugina lék Partick Thistle í ýmsum litasamsetningum. Það var fyrst leiktíðina 1936-37 sem núverandi litasamsetning, gulur, rauður og svartur var kynnt til sögunnar. Ástæðan mun upphaflega hafa verið sú að félagið gat fengið ódýrar notaðar treyjur frá rúgbíliði í grenndinni.

## Titlar
***[[Skoski bikarinn]]** (1): 1920–21
***Skoski deildarbikarinn** (1): 1971–72
Blómsturlyng

**Blómsturlyng** (fræðiheiti: *Pieris floribunda*) er lítill sígrænn runni af lyngætt sem verður 30 til 180 sm hár og er frá austurhluta Bandaríkjanna. Það er ræktað í görðum vegna blóma og sígrænna blaða. Það þarf hæfilega rakan jarðveg og skjól, jafnvel skugga. Allir hlutar plöntunnar eru eitraðir.

## Tengt efni
* Jurt
* Lyngætt

## Tilvísanir

## Tenglar
*International Plant Names Index
Hilton Hotels & Resorts

**Hilton Hotels** **& Resorts** (áður þekkt sem **Hilton Hotels**) er alþjóðleg hótelkeðja og eitt af vörumerkjum bandaríska hótelrisans Hilton Worldwide. Vörumerkið er jafnframt flaggskip fyrirtækisins.

Eitt Hilton hótel (Hilton Reykjavik Nordica) er að finna á Íslandi, en það er rekið af Iceland Hotel Collection by Berjaya (áður Icelandair Hotels) í gegnum sérleyfissamning við Hilton Worldwide.

Fyrirtækið var stofnað af Conrad Hilton. Frá og með 30. desember 2019 voru 584 eignir með 216.379 herbergi í 94 löndum undir vörumerkinu. Árið 2020 setti tímaritið Fortune Hilton Hotels & Resorts í fyrsta sæti á Fortune listanum yfir 100 bestu vinnustaðina árið 2020, byggt á könnun starfsmanna um ánægju.

## Heimildir
Sverðlilja

**Sverðlilja** / **tjarnaíris** (*iris pseudacorus*) vex víða um tempraða beltið nyrðra og allt norður fyrir heimskautsbaug í Noregi. Þar sem hún vex villt vex hún helst í mýrum eða raklendi. Gjarnan við læki eða í grunnum tjörnum. Engu að síður getur hún vel vaxið í venjulegri garðamold. Að sögn blómgast hún samt meira ef hún fær næga vætu.

Blöðin eru að jafnaði löng, flöt og sverðlaga. Allar plönturnar í stofninum -íris bera blóm sem eru áþekk í laginu, en þau geta verið æði misjöfn á litinn. Hún getur orðið rúmur metri á hæð.
Argentinos Juniors

**Asociación Atlética Argentinos Juniors**, almennt þekkt sem **Argentinos Juniors**, er argentínskt knattspyrnufélag frá Buenos Aires. Félagið er ekki eitt af stærstu liðum argentínsku knattspyrnunnar en á þó nokkra landsmeistaratitla og hefur einu sinni unnið álfukeppnina Copa Libertadores. Félagið er frægast fyrir að vera uppeldislið Diego Maradona sem hóf þar atvinnuferil sinn. Leikvangur félagsins hefur heitið í höfuðið á Maradona frá árinu 2004.

## Saga
Argentinos Juniors var stofnað þann 14. ágúst árið 1904 af hópi ungra pilta sem tilheyrðu félagsskap anarkista sem kallaði sig *píslarvottana frá Chicago* sem vísaði til þeirra manna sem teknir voru af lífi eftir Blóðbaðið á Haymarket árið 1886. Hið nýstofnaða lið gerði rauðan og hvítan að einkennislit sínum til heiðurs atjórnmálamanninum Alfredo Palacios, sem var fyrsti þingmaður Argentínu úr röðum sósíalista.

Þáttaskil urðu í sögu argentínskrar knattspyrnu árið 1917 þegar átján sögðu skilið við deildarkeppnina til að stofnsetja atvinnumannadeild og var Argentinos Juniors í þeim hópi. Þetta markaði upphafið að innleiðingu atvinnumennsku í íþróttinni í landinu. Ef undan er skilið þriðja sæti í argentínsku deildinni árið 1960, aðeins tveimur stigum á eftir meisturum Independiente markaði félagið ekki djúp spor í fótboltasögunni og var oft í annarri deild.

Argentinos Juniors höfðu orðspor sem uppeldisstöð ungra leikmanna og þann 20. október 1976 fengu stuðningsmenn liðsins að sjá fimmtán ára ungling, Diego Maradona, þreyta frumraun sína með aðalliði félagsins. Hann varð markakóngur *Metropolitano* ársins 1979 (á þessum árum voru tvær Argentínukeppnir á ári hverju, *Metropolitano* og *Nacional*) og átti hann eftir að endurtaka leikinn í næstu þremur meistarakeppnum. Árið 1980 náði Argentinos Juniors öðru sæti í *Metropolitano*, sem var þá besti árangur félagsins frá upphafi.

Maradona var seldur til Boca Juniors fyrir milljón Bandaríkjadali sem þótti svimandi fjárhæð. Þótt Maradona hafi ekki sjálfum tekist að leiða uppeldisfélag sitt til meistaratignar þá tryggði söluhagnaðurinn af honum það að félagið gat styrkt leikmannahóp sinn verulega. 

Argentinos Juniors urðu *Metropolitano*-meistarar árið 1984, sem var fyrsti stóri titill félagsins í sögunni. Annar slíkur fylgdi í kjölfarið þegar liðið varð *Nacional*-meistari 1985. Sama ár tókst liðinu að næla í eftirsóknarverðustu nafnbót fótboltans í Suður-Ameríku þegar liðið vann Copa Libertadores eftir vítaspyrnukeppni í oddaleik á móti kólumbíska liðinu América de Cali.	Aftur þurfti að grípa til vítaspyrnukeppni í keppni Evrópumeistaranna og Suður-Ameríkumeistaranna næsta ár, en þar tapaði liðið á móti Juventus frá Ítalíu.

Árið 1988 rataði Argentinos Juniors í heimsfréttirnar eftir það sem þá var talið lengsta vítaspyrnukeppni sögunnar í leik gegn Racing Club. Liðið vann þá 20:19 eftir að 44 spyrnur höfðu verið teknar.

Í byrjun 21. aldarinnar lenti Argentinos Juniors í kröggum og þurfti að verja nokkrum misserum í annarri deild. Liðið kom sterkt til baka og árið 2010 urðu þeir í þriðja sinn argentísnkir meistarar eftir sigur í *Clausura*-keppninni.
Joe Payne

**Joseph Payne** (17. janúar 1914 – 22. apríl 1975) var enskur knattspyrnumaður sem kunnastur er fyrir það afrek sitt að skora tíu mörk í einum og sama leiknum árið 1936. Það er enn met í ensku deildarkeppninni.

## Líf og ferill
Joe Payne fæddist í smábæ í námunda við Chesterfield og starfaði sem kolanámumaður á táningsárum. Hann vakti athygli sem leikmaður hjá smáliðinu *Bolsover Colliery* og var fenginn til liðs við Luton Town, sem þá lék í þriðju deild-suður, árið 1934. Hann lék stopult fyrstu misserin en þann 13. apríl árið 1936 fékk hann tækifæri í framlínu Luton-liðsins vegna meiðsla fastamanna. Mótherjarnir voru Bristol Rovers og lauk leiknum með 12:0 sigri þar sem Payne skoraði tíu sinnum.

Næstu leiktíð varð hann markakóngur þriðju deildar með 55 mörk í 39 leikjum og leiddi Luton til meistaratignar. Vorið 1937 fékk hann að spreyta sig með enska landsliðinu í sínum fyrsta og eina leik. Hann skoraði tvívegis í 8:0 sigri á Finnum|.

Í mars 1938 var hann seldur til Chelsea F.C. fyrir 5.000 pund, sem talið var stórfé. Síðari heimsstyrjöldin setti stórt strik í reikninginn á ferli Payne og að stríðinu loknu gerðu þráðlát meiðsli það að verkum að hann þurfti að leggja skóna á hilluna árið 1947 eftir að hafa reynt fyrir sér hjá bæði West Ham og Millwall. Hann lést árið 1975.
Hrossarækja

**Hrossarækja** (*Crangon allmani*) er rækjutegund sem finnst við Ísland. 

Latneska heiti tegundarinnar *allmani*,  er til heiðurs írska "náttúru-sagnfræðingnum" George J. Allman.

Hrossarækja verður allt að 77 millimetrar á lengd. Litarhaft er brúngrátt til rauðgrátt. Tegundin finnst í norðaustur-Atlantshafi, frá Hvítahafi til Biscaja-flóa. Hana er að finna jafnan á dýpt frá 20 til 250 metrar, og stöku sinnum allt að 360 metra dýpi. Einkum að finna í söndugum og leðjóttum sjávarbotni.

## Tilvísnair
Hanna Dóra Hólm Másdóttir

Hanna Dóra Hólm Másdóttir (f. 23. maí 1977) er fædd og uppalin á Eskifirði. Hún er sérfræðingur á sviði stefnumótunar og nýsköpunar í Innviðaráðuneytinu og hefur starfað í Stjórnarráðinu frá árinu 2006. Hún sat í stjórn Félags háskólamenntaðra starfsmanna Stjórnarráðsins frá árinu 2010 og var formaður stjórnar á árunum 2011-2015. Hanna Dóra hefur tekið þátt í opinberu alþjóðasamstarfi um árabil og verið þar fulltrúi Íslands og stjórnarmaður Íslands s.s. í Norrænu ráðherranefndinni, í Samkeppnis- og nýsköpunaráætlun Evrópusambandsins og Norðurslóðaáætlun Evrópusambandsins, í stjórnardeild Evrópska þróunarbankans (EBRD) og byggðaþróunarnefnd og stjórnardeild innan OECD. ásamt því að hafa setið í fjölmörgum vinnuhópum í alþjóðasamstarfi. 

Störf innan mismunandi ráðuneyta: 

* Innviðaráðuneyti 2022-
* Samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneyti 2017-2022
* Innanríkisráðuneyti 2017-2017
* Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneyti 2012-2017
* Iðnaðarráðuneyti 2006-2012
* Iðnaðar- og viðskiptaráðuneyti 2006-2006
Curtis Jones

**Curtis Julian Jones** (fæddur 30. janúar 2001) er enskur knattspyrnumaður sem spilar sem miðjumaður með Liverpool í ensku úrvalsdeildinni. Hann fæddist í Merseyside í Liverpool og ólst upp á Toxteth-svæðinu í borginni.
Jones gekk til liðs við Liverpool níu ára að aldri. Eftir frumraun hans með U23-liðinu í janúar 2018 skrifaði Jones undir fyrsta atvinnusamning sinn þann 1. febrúar 2018. Hann var valinn í fyrsta sinn í A-lið Liverpool gegn Everton þann 7. apríl en sat á bekknum allan leikinn.

## Tilvísanir
Club Atlético Independiente

**Club Atlético Independiente**, almennt þekkt sem **Independiente**, er argentínskt knattspyrnufélag með aðsetur í Avellaneda einni af útborgum Buenos Aires. Það er talið eitt af fimm „stóru“ fótboltaliðunum í Argentínu þrátt fyrir að hafa síðast orðið Argentínumeistari árið 2002. Independiente er kunnast fyrir afrek sín utan heimalandsins þar sem það hefur m.a. unnið Copa Libertadores oftast allra, sjö sinnum - þar af fjórum sinnum í röð frá 1972 til 1975. Árin 1973 og 1984 varð liðið heimsmeistari félagsliða eftir sigra á Evrópumeisturunum.

## Titlar
### Deildarmeistarar
(16) 1922 (AAm), 1926 (AAm), 1938, 1939, 1948, 1960, 1963, 1967 Nacional, 1970 Metropolitano, 1971 Metropolitano, 1977 Nacional, 1978 Nacional, 1983 Metropolitano, 1988–89, 1994 Clausura, 2002 Apertura

### [[Copa Libertadores]]
(7) 1964, 1965, 1972, 1973, 1974, 1975, 1984

### HM félagsliða
(2) 1973, 1984

### Copa Sudamericana
(2) 2010, 2017
Oxalis argentina

**Oxalis argentina** er jurt af smæruættkvísl sem er upprunnin frá norður og mið Andesfjöllum (S-Perú til NV-Argentínu). 

## Tilvísanir
Alexis Mac Allister

**Alexis Mac Allister** (fæddur 24. desember 1998) er argentínskur knattspyrnumaður sem spilar sem miðjumaður með Liverpool í ensku úrvalsdeildinni og argentínska landsliðinu.

Mac Allister varð heimsmeistari með Argentínu á HM 2022. Hann spilaði 6 leiki og átti mark og stoðsendingu.
Hanshin Tigers

**Hanshin Tigers**(阪神タイガース) er hafnaboltalið frá Nishinomiya í Hyogo-héraði, Japan. Liðið leikur í deildinni NPB. Heimaleikvangur liðsins heitir Koshien stadium. Hann var fullgerður árið 1924. Liðið er sigursælasta lið NPB-deildarinnar.

## Ytri tenglar

* [síða](https://m.hanshintigers.jp/　Opinber)
Franski spítalinn

**Franski spítalinn** getur átt við sögulega spítala sem Frakkar reistu á Íslandi á:

*Fáskrúðsfirði
*Reykjavík
*Vestmannaeyjum
Trausti Breiðfjörð Magnússon

**Trausti Breiðfjörð Magnússon** er íslenskur stjórnmálamaður. Hann var borgarfulltrúi Sósíalistaflokksins í borgarstjórn Reykjavíkur frá 2022 til 2024.

## Æviágrip
Trausti fæddist í Reykjavík árið 1996 og ólst upp í Grafarvogi. Hann er með rætur utan af landi, bæði norður í Hrútafirði og norðan af Ströndum. Afi hans hét líka Trausti Breiðfjörð Magnússon.

Trausti lauk stúdentsprófi af félagsfræðibraut frá Menntaskólanum við Sund og Kvennaskólanum í Reykjavík árið 2016. Hann hóf síðan nám í sálfræði og félagsfræði við Háskóla Íslands, en tók hlé frá námi vegna kjörs í borgarstjórn árið 2022.

Trausti hefur unnið við, m.a. sem veitingaþjónn, leiðbeinandi, velferðarstarfsmaður og dagskrárgerðarmaður. Hann hefur einnig lokið námskeiði sem veitir landvarðarréttindi og ferðaðist um heiminn í sex mánuði árið 2017.

### Stjórnmál
Hann var skipaður í annað sæti hjá á Sósíalistaflokknum fyrir Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík 2022. Hann náði kjöri og var annar borgarfulltrúi flokksins á eftir Sanna Magdalena Mörtudóttir. Í september 2024 fékk Trausti lausn frá störfum í borgarstjórn og tók Andrea Helgadóttir sæti hans.

#### Hallarbylting innan Sósíalistaflokksins
Trausti tók þátt í hallarbyltingu valdatökuhóps innan Sósíalistaflokksins leiddum af Karl Héðni Kristjánssyni og Sæþóri Benjamín Randallson á öllum stjórnum flokksins. Þó Trausti hafi ekki verið á lista yfirtökuhópsins inn í neina stjórn Sósíalistaflokksins þá var hann lykilþáttur í hallarbyltinguni, meðal annars með kræfum persónuárásum gagnvart fyrrverandi formanni flokksins Gunnari Smára Egilssyni ásakandi hann um ofríki, andlegt ofbeldi, einelti og þjófnað. Trausti birti myndband á samfélagsmiðlinum TikTok þar sem hann kallaði Gunnar Smára meðal annars "hættulegann mann" þrem vikum eftir hallarbyltinguna en tók það síðan út stuttu eftir að hann birti það.

## Tilvísanir
Half-Life: Alyx

**Half-Life: Alyx** er fyrstu persónu skotleikur í sýndarveruleika sem var hannaður og gefinn út af Valve Corporation árið 2020. Hann var gefinn út fyrir Windows-stýrikerfið og Linux-stýrikerfið með stuðningi við flest sýndarveruleikagleraugu. Leikurinn á sér stað fimm árum fyrir Half-Life 2 þar sem leikmaðurinn spilar sem *Alyx Vance* í verkefni til að ná ofurvopni sem tilheyrir geimveruveldinu *Combine*. Eins og í fyrri leikjunum inniheldur leikurinn bardaga, þrautir, könnun og hryllingseiginleika. Leikmaðurinn notar sýndarveruleika til að lifa sig inn í umhverfinu og berjast gegn óvinum, með því að nota svokallaðar þyngdaraflshanska (e. gravity gloves) til að ná hlutum úr fjarlægð, á sama hátt og þyngdaraflsbyssan (e. gravity gun) í Half-Life 2.
Bert Patenaude

**Bertrand „Bert“ Arthur Patenaude** (f. 4. nóvember 1909 - d. 4. nóvember 1974) var knattspyrnumaður frá Bandaríkjunum. Hann var í bandaríska landsliðinu sem hlaut bronsverðlaunin á HM 1930 og er talinn hafa skorað fyrstu þrennuna í sögu HM.

## Ævi og ferill
Bert Patenaude fæddist í Massachusetts árið 1909 og hóf að leika knattspyrnu með bæjarliðinu sínu. Hann fékk atvinnumannasamning hjá *Philadelphia Field Club* nítján ára að aldri. Hann skipti fljótlega aftur yfir í uppeldisfélagið í *Fall River FC* þar sem hann skoraði 112 mörk í 114 leikjum á árabilinu 1928-31. Um þær mundir riðaði atvinnumannadeildin í Bandaríkjunum til falls og átti það sinn þátt í því hversu endasleppur ferill Patenaude varð en hann lagði skóna á hilluna árið 1936 eftir að hafa leikið fremur stopult árin á undan. Miklar gloppur eru í bandarískri knattspyrnutölfræði frá fjóra áratugnum en áætlað er að Patenaude hafi leikið í það minnsta 174 meistaraflokksleiki á ferlinum og skorað í þeim að lágmarki 170 mörk.

### HM í Úrúgvæ
Bert Patenaude var valinn í bandaríska landsliðshópinn sem tók þátt í fyrstu heimsmeistarakeppninni, í Urúgvæ árið 1930. Bandaríska liðið kom mjög á óvart með því að vinna Belga í fyrsta leik sínum, 3:0, þar sem Patenaude skoraði eitt markanna. Fyrirfram hafði verið búist við að Belgía og Paragvæ myndu slást um sætið í undanúrslitunum og áttu þau að mætast í lokaleiknum. Bandaríkin fylgdu sigrinum gegn Belgum eftir með því að skella Paragvæ, sömuleiðis 3:0.  Í leiknum skoraði Patenaude tvö mörk samkvæmt leikskýrslu dómara. Árið 2006 lýsti FIFA því hins vegar yfir að þriðja mark Patenaude hefði ranglega verið eignað öðrum leikmanni. Hann telst því í dag hafa skorað fyrstu þrennuna í sögu heimsmeistarakeppninnar.

Mörkin fjögur gerðu Patenaude að þriðja markahæsta leikmanni heimsmeistaramótsins og er það enn í dag met bandarísks landsliðsmanns.
Oxalis decaphylla

**Oxalis decaphylla** er jurt af smæruættkvísl sem er upprunnin frá syðst í N-Ameríku (Arísóna til Mexíkó). 

## Tilvísanir
Nikola Jokić

**Nikola Jokić** (serbneska: Никола Јокић; f. 19. febrúar, 1995) er serbneskur körfuknattleiksmaður sem spilar með Denver Nuggets í NBA-deildinni.

Jokic hefur tvisvar verið valinn MVP (Most Valuable Player) fyrir tímabilin 2020–21 og 2021–22 í deildinni. Hann leiddi Nuggets til sigurs í úrslitum 2022-2023 gegn Miami Heat og var valinn MVP í þeim. Hann varð sá fyrsti í úrslitum til að ná yfir 30-20-10 í þrefaldri tvennu í einum leik í úrslitum.

Hann er í 4. sæti yfir þrefaldar tvennur í NBA. Árið 2025 náði hann 30-20-20 þrennu, fyrstur í deildinni. 

Jokić vann silfur á sumarólympíuleikunum með landsliði Serbíu árið 2016.

## Titlar
### Félagslið
***[[NBA]]**
**Meistari: 2023
### Landslið
***[[Ólympíuleikarnir]]**
**Silfur: 2016
**Brons: 2024

## Tilvísanir
Santos FC

**Santos Futebol Clube** betur þekkt sem **Santos** er brasilískt knattspyrnufélag frá samnefndri borg. Félagið var stofnað árið 1912 og er kunnast fyrir að Pelé lék með því stærstan hluta ferils síns. Neymar er annar þekktur leikmaður þess.

## Sigrar
* **[[Brasilíska úrvalsdeildin|Brasilískir meistarar]]**: 8
1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1968, 2002, 2004
* **Héraðsmeistarar: Campeonato Paulista**: 22
1935, 1955, 1956, 1958, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1967, 1968, 1969, 1973, 1978, 1984, 2006, 2007, 2010, 2011, 2012, 2015, 2016

* **[[Copa Libertadores]]**: 3
1962, 1963, 2011
* **Heimsmeistarar félagsliða**: 3
1962, 1963, 1968
Sauðanesviti í Súgandafirði

**Sauðanesviti í Súgandafirði** er 4 metra hár hvítur sívalur stálgrindarviti sem stendur yst á nesinu milli Önundarfjarðar og Súgandafjarðar á Vestfjörðum. Vitinn var reistur árið 1964. Ljóseinkenni hans er Fl W 20s (eitt hvítt blikkljós á 20 sekúndna fresti).
Vélez Sársfield

**Club Atlético Vélez Sarsfield**, eða bara **Vélez Sarsfield** er argentínskt félag frá Buenos Aires. Liðið hefur ellefu sinnum orðið argentínskur meistari og einu sinni hampað Suður-Ameríkutitlinum.

## Titlar
### Deildarmeistarar (11)
1968 Nacional, 1993 Clausura, 1995 Apertura, 1996 Clausura, 1998 Clausura, 2005 Clausura, 2009 Clausura, 2011 Clausura, 2012 Inicial, 2012–13, 2024
### [[Copa Libertadores]]
1994
### Heimsmeistarar félagsliða
1994