open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Andrew Carnegie

**Andrew Carnegie** (25. nóvember 1835 – 11. ágúst 1919) var bandarískur iðnjöfur og mannvinur af skoskum ættum. Hann stofnaði Carnegie-stálfyrirtækið sem seinna varð U.S. Steel.

Carnegie er þekktur fyrir að hafa byggt upp eina öflugustu og áhrifamestu viðskiptasamsteypu í sögu Bandaríkjanna og fyrir að hafa síðar á ævinni gefið megnið af eigum sínum til ýmissa góðgerðarmála svo sem stofnunar bókasafna, skóla og háskóla í Bandaríkjunum og Skotlandi og víða annars staðar. Árið 1919 voru um það bil 3500 bókasöfn í Bandaríkjunum og hafði Carnegie gefið eða styrkt um það bil helming þeirra. Carnegie-Mellon háskólinn í Pittsburgh í Pennsylvaníu er nefndur eftir honum og Andrew W. Mellon, sem og Carnegie-vatnið í Princeton, New Jersey, en hann fjármagnaði gerð þess fyrir Princeton-háskóla. Frægasta styrktarverkefni Carnegies er ef til vill tónleikasalurinn Carnegie Hall á Manhattan í New York borg.
Karlakór Reykjavíkur - Lög Sigvalda Kaldalóns

**Karlakór Reykjavíkur** er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1971. 
Á henni syngur Karlakór Reykjavíkur fjórtán lög eftir Sigvalda Kaldalóns . Stjórnandi. Páll P. Pálsson. Einsöngvarar. Guðrún Á. Símonar, Sigurður Björnsson, Jón Sigurbjörnsson og Friðbjörn G. Jónsson. Hljóðritun fór fram í Háteigskirkju í Reykjavík í   Desember 1970 og Janúar 1971 undir stjórn Péturs Steingrímssonar.

## Lagalisti

#Ísland ögrum skorið - *Ljóð - Eggert Ólafsson* 
#Heimir - *Ljóð: Grímur Thomsen. Útsetning: Páll P. Pálsson*. Einsöngur: Sigurður Björnsson
#Sjá hvað ég er nú beinaber - *Ljóð: Bólu-Hjálmar*
#Suðurnesjamenn - *Ljóð: Ólína Andrésdóttir. Útsetning: Páll P. Pálsson*. Einsöngur: Jón Sigurbjörnsson
#Við Kaldalón - *Ljóð: Lárus Þórðarson. Útsetning: Páll P. Pálsson*
#Svanasöngur á heiði - *Ljóð: Steingrimur Thorsteinsson. Útsetning: Páll P. Pálsson*. Einsöngur: Guðrún Á. Símonar
#Frændi, þegar fiðlan þegir - *Ljóð: Halldór Laxness. Útsetning: Páll P. Pálsson*. Einsöngur: Friðbjörn G. Jónsson
#Stormar - *Ljóð: Steinn Sigurðsson. Útsetning: Páll P. Pálsson*
#Við sundið - *Ljóð: Sigurður Sigurðsson. Útsetning: Páll P. Pálsson*. Einsöngur: Sigurður Björnsson
#Erla, góða Erla - *Ljóð: Stefán frá Hvitadal. Útsetning:  Páll  P. Pálsson*
#Á Sprengisandi - *Ljóð: Grímur Thomsen. Útsetning: Einar Ralf*. Einsöngur: Jón  Sigurbjörnsson
#Leitin - *Ljóð: Halla Eyjólfsdóttir. Útsetning: Páll P. Pálsson*
#Ave María - *Ljóð:Indriði Einarsson. Útsetning: Páll P. Pálsson*. Einsöngur: Guðrún Á. Simonar
#Bærist varla blað á grein - *Ljóð: Ragnar Ásgeirsson*. Einsöngur: Friðbjörn G. Jónsson

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
.be

**.be** er þjóðarlén Belgíu. DNS Belgium vzw/asbl hefur yfirumsjón með léninu.

## Tenglar
* Whois upplýsingar  hjá IANA
Sigrún Björk Jakobsdóttir

**Sigrún Björk Jakobsdóttir** (f. 23. maí 1966 í Keflavík) er fyrrverandi bæjarstjóri á Akureyri og var oddviti Sjálfstæðisflokksins í bæjarstjórn Akureyrar 2007-2010. Hún var bæjarstjóri á Akureyri, fyrst kvenna, í tvö og hálft ár, frá 9. janúar 2007 til 9. júní 2009.

Sigrún Björk er stúdent frá Menntaskólanum við Sund og útskrifaðist úr IHTTI hótelstjórnunarskólanum í Sviss árið 1990. Einnig hefur hún lokið námi í nútímafræðum við Háskólann á Akureyri og stjórnunarnámi á vegum Símenntunar HA. Sigrún hefur starfað sem hótelstjóri á Hótel Austurlandi, í sölu- og markaðsdeild Hótel Íslands, verið hótelstjóri á Hótel Norðurlandi, deildarstjóri hjá Úrvali-Útsýn, verkefnastjóri hjá Menntasmiðjunni á Akureyri og verkefnastjóri hjá Price Waterhouse Coopers.

Sigrún Björk var bæjarfulltrúi á Akureyri 2002-2010 og var forseti bæjarstjórnar Akureyrar 2006-2007 og aftur 2009-2010 auk þess að vera formaður bæjarráðs. Hún sagði af sér 31. maí 2010 eftir afhroð Sjálfstæðisflokksins í bæjarstjórnarkosningunum 2010, þar sem flokkurinn missti þrjá af fjórum bæjarfulltrúum sínum.

Sigrún Björk var hótelstjóri Icelandair Hótel, í Þingvallastræti, á Akureyri 2011-2018 og hefur verið framkvæmdastjóri Sinnum heimaþjónustu í Reykjavík frá 2018.
Auckland Grammar School

Drengjaskólinn **Auckland Grammar School** í Auckland á Nýja Sjálandi var stofnaður 1868. Hann er meðal stærstu grunnskóla landsins og eingöngu ætlaður piltum á aldrinum 9 - 13 ára. Skólinn sem er byggður í spænskum stíl er vinsæll meðal nemenda á Nýja Sjálandi og komast færri að en vilja. Einnig sækja erlendir nemendur skólann og eru á þessu ári (2007) um 60 talsins. Skólagjöld miðast við frjáls framlög einstaklinga og voru árið 2006 frá NZD$740 - til NZD$4,472 fyrir infædda en eru bundin við NZD$20,000 fyrir gesti.

*Per Angusta ad Augusta* (Through rough ravines to hallowed heights) eru einkunarorð skólans og mætti þýða: „Þrautirnar eru til að sigrast á þeim.“
Klassík

**Klassík** er hugtak sem vísar til klassískrar fornaldar, einkum í menningarsögulegu tilliti. 
* Klassíska byggingalist
* Klassíska heimspeki 
* Klassískar bókmenntir

Klassík getur líka vísað til þeirrar tilhneigingar í listum og bókmenntum á nýöld að notast við fyrirmyndir frá klassíska tímanum og er stundum kölluð klassisismi. Einn angi klassisismans var nýklassíska stefnan.

Í yfirfærðri merkingu hefur hugtakið verið notað yfir það sem er sígilt eða rótgróið í tiltekinni menningu, t.d.:
* Klassíska tónlist
Samba

**Samba** er brasilískur dans og tónlistarstefna sem upprunin er í héraðinu Bahia en rætur hennar eru í menningu og helgihaldi þræla frá Vestur-Afríku í Brasilíu (Rio de Janeiro) og Afríku. Samba er táknmynd fyrir Brasilíu og brasilíska kjötkvejuhátíð. Sú gerð af samba sem spiluð er og dönsuð í Río de Janeiro er að stofni til úr  ***Samba de Roda*** (danshringur) frá Bahia sem komst á heimsminjarskrá UNESCO árið 2005.

## Hljóðbrot
Uva de caminhão leikið af Assis Valente, tekið upp af Carmem Miranda árið 1939.
Kaka

**Kaka** er sætt brauðmeti sem er oftast bakað í ofni en stundum steikt á pönnu eða djúpsteikt í feiti. Kökur eru yfirleitt borðaðar með kaffi og öðrum drykkjum eða hafðar sem eftirréttur. Íburðarmiklar, skreyttar kökur eru oft kallaðar *tertur* en mörkin þar á milli eru óljós.

## Kökutegundir
Flestar kökur eru gerðar úr hveiti eða öðru mjöli, sætuefni (til dæmis sykri), bindiefni (svo sem eggi, fitu (til dæmis smjöri, smjörlíki eða olíu), stundum vökva (svo sem mjólk, vatni eða ávaxtasafa), svo og bragðefnum og lyftiefnum. Í sumum kökum eru einnig ávextir, ávaxtamauk, hnetur, súkkulaðibitar og fleira.

Kökur eru stundum þaktar kremi, glassúr, súkkulaði eða þeyttum rjóma. Stundum eru nokkrar þunnar kökur lagðar saman með kremi eða rjóma á milli og kallast kakan þá lagkaka eða lagterta. Kökur eru líka oft skreyttar með sælgæti, kökuskrauti, súkkulaðispónum, ávöxtum, berjum og fleiru. Stundum eru þær líka þaktar marsípani eða sykurmassa.

Mjög margar kökur eru bakaðar í kringlóttum formum en einnig eru til ferköntuð form, aflöng form (jólakökuform), stór, grunn form (ofnskúffur og rúllutertuform) og form með ýmiss konar lögun. Múffur, bollakökur og fleiri áþekkar kökur eru bakaðar í litlum formum. Smákökur eru litlar, þunnar kökur sem oftast eru bakaðar á málmplötu. Sumar kökur eru ekki bakaðar í formi eða á plötu, heldur djúpsteiktar í olíu eða annarri feiti, til dæmis kleinur, eða steiktar á pönnu (pönnukökur, lummur).

## Saga
Kökur í einhverri mynd voru bakaðar þegar í fornöld. Forngrikkir steiktu kökur í olíu og bökuðu ostakökur. Rómverjar blönduðu smjöri, eggjum og hunangi saman við brauðdeig og bökuðu. Framan af var munurinn á brauði og kökum óljós og er það raunar enn að sumu leyti; til dæmis er álitamál hvort á að kalla sætt gerbrauð, bananabrauð og annað slíkt brauð eða kökur.

Talið er að svampkökur, þar sem egg eru þeytt til að fá lyftingu í deigið, hafi komið fram á síðmiðöldum, hugsanlega á Spáni. Fyrir tíma lyftiefna og hrærivéla þurfti að nota mikið af eggjum og þeyta mjög vel og lengi ef kökurnar áttu að vera léttar en einnig var mikið um kryddaðar ávaxtakökur sem geymdust vel. Kökubakstur var þó alltaf vandasöm list þegar bakað var við opinn eld eða í frumstæðum ofnum þar sem hitinn var ójafn og kom aðeins úr einni átt; þá þurfti að snúa kökunum oft og fylgjast vel með svo þær brynnu ekki og stórar kökur voru mjög lengi að bakast. Kökubakstur breyttist mikið þegar lyftiduft kom til sögunnar á síðari hluta 19. aldar og á svipuðum tíma urðu eldavélar með bakaraofnum almenningseign.

## Kökur til hátíðabrigða
Kökur eru oft bakaðar til að fagna ákveðnum tímamótum, til dæmis afmæli, skírn, fermingu eða brúðkaupi. Þá er oft um íburðarmiklar tertur að ræða, einkum þó brúðkaupstertur, sem oftar en ekki eru á mörgum hæðum og glæsilega skreyttar.

## Heimildir
* Alan Davidson: *The Oxford Companion to Food*. Oxford University Press, 1999.
* Andrew F. Smith (ritstj.): *The Oxford Encyclopedia of Food and Drink in America*. Oxford University Press, 2004.
Nýrýni

**Nýrýni** (e. *New Criticism*) er stefna í bókmenntarýni sem ruddi sér til rúms í Bretlandi og Bandaríkjunum á þriðja og fjórða áratug tuttugustu aldar. Þeir höfundar sem nú eru kenndir við nýrýni voru sundurleitir í skoðunum en helsta sameiginlega einkenni þeirra er höfuðáhersla á nákvæma greiningu á sjálfum texta þess bókmenntaverks sem um er fjallað. Þeir höfnuðu rannsóknaraðferðum sem byggðust á að skoða æviferil skáldsins eða hugmyndafræðilegan og samfélagslegan bakgrunn þess. Þannig beindist nýrýnin gegn klassískri textafræði, pósítivisma og áhrifum sálfræði og félagsfræði á bókmenntarannsóknir.

Forvígismenn nýrýni náðu mestum árangri í greiningu á lýrík enda voru þeir margir ljóðskáld sjálfir. Með því að beita „nákvæmum lestri“ (e. *close reading*) á texta hugðust þeir finna mynstur innan hans, til dæmis með því að skoða myndhverfingar og tákn en einnig þversagnir og margræði.

Árið 1919 birti bresk-bandaríska ljóðskáldið T. S. Eliot greinina „Hefðin og hæfileiki einstaklingsins“ sem var áhrifamikill undanfari nýrýninnar. Eins og fylgjendur nýrýni seinna lagði Eliot höfuðáherslu á fagurfræðilegt inntak texta en skeytti minna um hugmyndafræðilegt inntak hans. Kenningar hans gengu þó ekki jafnlangt og nýrýnin í að úthýsa höfundinum úr bókmenntagreiningunni.

Nýrýni hlaut nafn af grein eftir John Crowe Ransom, „The New Criticism“, sem birtist 1941. Af öðrum forvígismönnum hennar má nefna William Empson, Robert Penn Warren og Cleanth Brooks. Blómaskeið nýrýni er um miðja 20. öldina en hún fór ekki að hafa veruleg áhrif á Norðurlöndum fyrr en á sjötta og sjöunda áratugnum. Bók Njarðar P. Njarðvík, *Eðlisþættir skáldsögunnar*, sem kom út 1975, er að nokkru leyti í anda nýrýni.

## Tilvísanir


## Heimildir
* Garðar Baldvinsson (ritstjóri) (1991). *Spor í bókmenntafræði 20. aldar*: Frá Shklovskíj til Foucault*. Bókmenntafræðistofnun Háskóla Íslands.
* Jakob Benediktsson (1983). *Hugtök og heiti í bókmenntafræði''. Bókmenntafræðistofnun Háskóla Íslands.
Listasafn ASÍ

**Listasafn ASÍ** er listasafn Alþýðusambands Íslands. Safnið var stofnað utanum listaverkagjöf Ragnars í Smára 1. júlí 1961, en hann gaf sambandinu um 120 verk eftir íslenska listamenn. 

Sýningarsalir safnsins eru í Ásmundarsal á Freyjugötu 41 á Skólavörðuholti í Reykjavík. Húsið var áður heimili og vinnustaður myndhöggvaranna og hjónanna Ásmundar Sveinssonar og Gunnfríðar Jónsdóttur.

## Heimild
* Listasafn ASÍ
Kira

**Kira** getur átt við:

* Kira (mannsnafn)
* Kira (eftirnafn) (吉良), fjölskyldunafn í Japan
* Kira (kjóll), þjóðbúningakjóll kvenna í Bhutan
* Kira, Aichi, bær í Japan
* Kira Roessler
* Kira Yoshinaka 
* Dulnefni Light Yagami (síðar Misa Amane, Kyosuke Higuchi, Teru Mikami og Kiyomi Takada) í manga sögunum, kvikmyndunum og anime þáttunum *[[Death Note]]*
Tinna Hrafnsdóttir

**Tinna Hrafnsdóttir** (f. 25. ágúst 1975) er íslensk leikkona og kvikmyndagerðarkona. Fyrsta kvikmynd Tinnu í fullri lengd, *Skjálfti* (2021), er byggð á skáldsögunni *[[Stóri skjálfti]]* eftir Auði Jónsdóttur. Tinna leikstýrði og skrifaði handrit myndarinnar ásamt því að leika aukahlutverk.

## Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

## Tenglar
*
Unnur Ösp Stefánsdóttir

**Unnur Ösp Stefánsdóttir** (fædd 6. apríl 1976) er íslensk leikkona. Sambýlismaður hennar er Björn Thors og eiga þau þrjú börn.

## Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

## Tenglar
*
Tinna Gunnlaugsdóttir

**Tinna Þórdís Gunnlaugsdóttir** (f. 18. júní 1954) er íslensk leikkona. Hún stundaði fjögurra nám við Leiklistarskóla SÁL og lauk því við Leiklistarskóla Íslands 1978. Hún var Þjóðleikhússtjóri á árunum 2005-2015. Hún er gift Agli Ólafssyni leikara og tónlistarmanni. Börn þeirra eru Ólafur Egill Egilsson, leikari og handritshöfundur, (f.12.10.1977) Gunnlaugur Egilsson, ballettdansari (f 26.03.1979) þrívíddarhönnuður og Ellen Erla Egilsdóttir (f. 18.10.1988)

## Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

## Heimild
Samtíðarmenn J-Ö, Vaka-Helgafell, 2003, Pétur Ástvaldsson ritstjóri.

## Tenglar
*
Steinunn Ólafsdóttir

**Steinunn Ólafsdóttir** (f. 25. janúar 1962) er íslensk leikkona.

## Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

## Tenglar
* 

Hætt að leika 2004
Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir

**Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir** (f. 2. júlí 1969) er íslensk leikkona. Hún var með spjallþátt á laugardagskvöldum á undan Spaugstofunni á sínum tíma. Steinunn hefur leikið í ýmsum þáttum og kvikmyndum. Hún lék meðal annars í þáttunum Fangar. Steinunn var gift Stefáni Karli Stefánssyni, leikara og þau ólu upp 4 börn. Steinunn átti 2 börn fyrir. Hún fékk Grímu verðlaunin 2004 fyrir leik í aukahlutverki fyrir sýninguna Ríkarður þriðji.
Steinunn bauð sig fram í í forsetakosningunum árið 2024

Steinunn er dóttir Bríetar Héðinsdóttur, leikkonu og leikstjóra, og Þorsteins Þorsteinssonar, kennara og þýðanda.

## Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum
Steinunn hefur leikið í eftirfarandi kvikmyndum og sjónvarpsþáttum:

## Tenglar
* 
* Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir á Discogs

## Heimildir
Stefanía Thors

**Stefanía Thors** (f. 2. mars 1971) er íslensk leikkona.

## Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

## Tenglar
*
Sólveig Pálsdóttir

**Sólveig Pálsdóttir** (f. 13. september 1959) er íslensk leikkona, kennari og bókmenntafræðingur. Foreldrar Sólveigar eru Björg Ásgeirsdóttir og Páll Ásgeir Tryggvason.  

## Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

## Tenglar
*
Sólveig Arnarsdóttir

**Sólveig Arnarsdóttir** (f. 26. janúar 1973) er íslensk leikkona.  Hún er dóttir Arnars Jónssonar, leikara, og Þórhildar Þorleifsdóttur, leikstjóra.

## Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

## Tenglar
*
Sóley Elíasdóttir

**Sóley Elíasdóttir** (f. 13. júlí 1967) er íslensk leikkona. Hún er eiginkona Hilmars Jónssonar, leikara, og systir Laufeyjar Elíasdóttur, leikkonu.

Sóley er einnig stofnandi Sóley Organics, fyrirtækis sem Sóley rekur sérhæfir sig í sölu á húðvörum.

## Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

## Heimildir


## Tenglar
* Opinber vefsíða
*
1013

Árið **1013** (**MXIII** í rómverskum tölum)

## Atburðir

* Landskjálftar miklir á Íslandi og létust 11 menn.
* Gyðingar gerðir útlægir úr kalífadæminu Córdoba á Spáni.
* Sveinn tjúguskegg Danakonungur og Knútur sonur hans fóru í herför til Englands og lögðu landið nær allt undir sig.
* Aðalráður ráðlausi Englandskonungur hraktist úr landi og til Normandí.

## Fædd

## Dáin
* Jóhannes XVI mótpáfi.
1022

Árið **1022** (**MXXII** í rómverskum tölum)

## Atburðir

* Fyrsti samningur Íslands við erlent ríki var gerður. Fjallaði hann um rétt Íslendinga í Noregi og gagnkvæman rétt Norðmanna á Íslandi.

## Fædd

## Dáin
.fo

**.fo** er þjóðarlén Færeyja úthlutað 14. maí 1993. Árið 2025 hafði rúmlega 9500 lénum verið úthlutað.

.fo var úthlutað af UNI-C sem heyrði undir danska háskólanetið til 1997 þegar Tele2 DK keypti UNI-C. Árið eftir tók nic.fo við úthlutuninni. Nú sér FO-ráðið um úthlutanir á vefnum økisnavn.fo.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Skráningarsíða
* Whois upplýsingar hjá IANA
.bg

**.bg** er þjóðarlén Búlgaríu. Register.BG hefur yfirumsjón með léninu.

## Tenglar
* Whois upplýsingar  hjá IANA
.bo

**.bo** er þjóðarlén Bólivíu. Agencia para el Desarrollo de la Información de la Sociedad en Bolivia hefur yfirumsjón með léninu.

## Tenglar
* Whois upplýsingar  hjá IANA
.az

**.az** er þjóðarlén Aserbaídsjans. IntraNS hefur yfirumsjón með léninu.

## Tenglar
* Whois upplýsingar  hjá IANA
Leikfélag Kópavogs

**Leikfélag Kópavogs** er áhugaleikfélag í Kópavogi sem var stofnað 5. janúar 1957. Fyrsta verkefni félagsins var Spanskflugan eftir Arnold og Bach og var sýnt í barnaskólanum Kópavogsskóla þar sem ekki var til húsnæði í bænum fyrir leiksýningar. 

Starfsemi félagsins fluttist yfir í Félagsheimili Kópavogs árið 1959 og var það aðsetur félagsins allt til ársins 2007 þegar neðsta hæð Félagsheimilisins var tekin undir skrifstofur bæjarins. Þann 3. nóvember 2007 var skrifað undir rekstrar- og samstarfssamning til 10 ára milli Leikfélagsins og Kópavogsbæjar og fékk félagið þá um leið húsnæðið að Funalind 2 í Kópavogi til afnota. 
Leikhúsið að Funalind 2 var formlega opnað í október árið 2008 með sýningu á Skugga-Sveini. 

Listi yfir stærri verkefni Leikfélags Kópavogs í Leikhúsinu: 
* **Skugga-Sveinn** 2008 - Leikstjóri Ágústa Skúladóttir
* **Rúi og Stúi** 2009 - Leikstjóri Hörður Sigurðarson 
* **Umbúðalaust** 2010 - Leikstjóri Vigdís Jakobsdóttir
* **Bót og betrun** 2011 - Leikstjóri Hörður Sigurðarson
* **Hringurinn** 2012 - Leikstjóri Hörður Sigurðarson
* **Gutti og félagar** 2013 - Leikstjóri Örn Alexandersson
* **Þrjár systur** 2014 - Leikstjóri Rúnar Guðbrandsson
* **Elskhuginn** 2014 - Leikstjóri Örn Alexandersson
* **Óþarfa offarsi** 2015 - Leikstjóri Hörður Sigurðarson

Leikfélag Kópavogs hefur verið aðili að Bandalagi íslenskra leikfélaga frá stofnun félagsins. 

## Tenglar
*Vefur Leikfélags Kópavogs
*Facebook-síða Leikfélags Kópavogs
Spanskflugan

Spanskflugan er leikrit í farsastíl eftir Þjóðverjana *Arnold* og *Bach* sem skrifuðu nokkur leikverk í sameiningu á fyrri hluta 20. aldar. Nokkur verka þeirra félaga hafa verið sett upp á Íslandi og má auk *Spanskflugunnar* nefna *Saklausa svallarann*. *Spanskflugan* var fyrsta leikritið sem Leikfélag Kópavogs setti upp.
Sigurveig Jónsdóttir

**Sigurveig Jónsdóttir** (f. 10. janúar 1931- 3. febrúar 2008) var íslensk leikkona.

## Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

## Tenglar
*
Sigrún Waage

**Sigrún Waage** (f. 5. júní 1961) er íslensk leikkona.

## Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

## Tenglar
*
Sigrún Sól Ólafsdóttir

**Sigrún Sól Ólafsdóttir** (f. 31. ágúst 1968) er íslensk leikkona. Hún starfar sem prufuleikstjóri (*casting director*). 

## Tenglar
*
Sigrún Gylfadóttir

**Sigrún Gylfadóttir** (f. 25. mars 1962) er íslensk leikkona.

## Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

## Tenglar
*
Sigrún Edda Björnsdóttir

**Sigrún Edda Björnsdóttir** (f. 30. ágúst 1958) er íslensk leikkona og leikstjóri.

Foreldrar Sigrúnar Eddu eru Guðrún Ásmundsdóttir (f. 1935) leikkona og Björn Björnsson (1933-2008) flugvirki. Sigrún Edda á tvö börn og maki hennar er Axel Hallkell Jóhannesson leikmyndahönnuður. 

Sigrún Edda útskrifaðist sem leikari frá Leiklistarskóla Íslands árið 1981. Hún var leikari í Þjóðleikhúsinu frá 1981-1985 og hjá Alþýðuleikhúsinu 1982-1984. Hún hefur verið fastráðin hjá Leikfélagi Reykjavíkur 1981-1982, 1985-1996 og frá 1998. Einnig hefur hún tekið þátt í sýningum Vesturports og Íslenska dansflokksins.

Hún hefur leikið í fjölda sjónvarpsþátta, sjónvarpsleikrita, útvarpsleikrita og kvikmynda og leikstýrt á sviði, í útvarpi og sjónvarpi auk þess sem hún hefur skrifað handrit fyrir sjónvarp. Hún er höfundur barnabókarinnar *Með Bólu í bæjarferð* (2001) og sjónvarpsþáttanna *Bóla* (1991-2001).

Sigrún Edda hefur þrisvar sinnum hlotið Grímuverðlaunin fyrir leik í aðalhlutverki og í janúar árið 2021 var hún sæmd riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu.

## Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

## Tenglar
* 

## Tilvísanir
Opus

**Opus** er austurrísk hljómsveit sem stofnuð var í Graz árið 1973. Sveitin er þekktust fyrir smáskífuna *Live Is Life*, frá 1985, en lagið náði toppsætinu í mörgum Evrópulöndum.

## Tenglar

* Vefsíða
Hraundrangi

**Hraundrangi** er 1075 metra hár fjallstindur á Drangafjalli í Öxnadal. Hann var lengi talinn ókleifur, en 5. ágúst 1956 var hann klifinn af tveimur Íslendingum og einum Bandaríkjamanni, sem voru Sigurður Waage, Finnur Eyjólfsson og Nicholas Clinch. Sagnir höfðu verið um að kista full af gulli væri geymdu upp á tindinum, en sú saga reyndist ekki á rökum reist að sögn klifurmannanna.

Hraundrangi er ekki síst þekktur vegna ljóðs Jónasar Hallgrímssonar, *[[Ferðalok]]*, sem hefst á línunum „Ástarstjörnu / yfir Hraundranga / skýla næturský.“

Nafnið er oft haft í fleirtölu, Hraundrangar, en það er rangt, enda er dranginn aðeins einn. Drangafjall skilur að Öxnadal og Hörgárdal og Hraundrangi blasir einnig við úr innanverðum Hörgárdal en þeim megin er hann yfirleitt aðeins nefndur *Drangi*. 

## Heimildir
*  bls. 127-128
* 

## Sjá einnig
* Hraun í Öxnadal

## Myndir
Austfjarðaprófastsdæmi

**Austfjarðaprófastsdæmi** er eitt af 15 prófastsdæmum Íslands. Prófastur Austfjarðaprófastsdæmi er sr. Davíð Baldursson og í því eru prestaköllin:

* Norðfjarðarprestakall
* Eskifjarðarprestakall
* Kolfreyjustaðarprestakall
* Heydalaprestakall
* Djúpavogsprestakall

## Heimildir
Upplýsingar um Austfjarðaprófastsdæmi  á kirkjan.is
Borgarfjarðarprófastsdæmi

**Borgarfjarðarprófastsdæmi** er eitt af 15 prófastsdæmum Íslands. Prófastur Borgarfjarðarprófastsdæmis er sr. Þorbjörn Hlynur Árnason og prestaköllin eru:

* Saurbæjarprestakall
* Garðaprestakall
* Hvanneyrarprestakall
* Reykholtsprestakall
* Stafholtsprestakall
* Borgarprestakall

## Heimildir
Upplýsingar um Borgarfjarðarprófastsdæmi  á kirkjan.is
Eyjafjarðarprófastsdæmi

**Eyjafjarðarprófastsdæmi** var til ársloka 2010 eitt af fimmtán prófastsdæmum Þjóðkirkju Íslands. Með breytingum á skipan prófastsdæma var það sameinað Þingeyjarprófastsdæmi. Sjá Eyjafjarðar- og Þingeyjarprófastsdæmi

## Heimildir
Upplýsingar um Eyjafjarðarprófastsdæmi  á kirkjan.is

## Tenglar
Vefsíða Eyjafjarðar- og Þingeyjarprófastsdæmis
Kjalarnesprófastsdæmi

**Kjalarnesprófastsdæmi** er eitt af 15 prófastsdæmum Íslands. Í því eru fjórtán prestaköll sem eru:

* Grindavíkurprestakall
* Útskálaprestakall
* Keflavíkurprestakall
* Njarðvíkurprestakall
* Prestur fatlaðra
* Héraðsprestur Kjalarnes
* Sérþjónusta Kjalarnes
* Hafnarfjarðarprestakall
* Víðistaðaprestakall
* Garðaprestakall
* Mosfellsprestakall
* Reynivallaprestakall
* Vestmannaeyjaprestakall
* Tjarnaprestakall

## Heimildir
Upplýsingar um Kjalarnesprófastsdæmi  á kirkjan.is

## Tenglar
http://kjalarpr.is/
Múlaprófastsdæmi

**Múlaprófastsdæmi** er eitt af 15 prófastsdæmum Íslands. Prófastur er sr. Jóhanna Ingibjörg Sigmarsdóttir og prestaköllin eru:

* Langanesprestakall (áður Skeggjastaðaprestakall)
* Hofsprestakall
* Valþjófsstaðarprestakall
* Eiðaprestakall
* Vallanesprestakall
* Seyðisfjarðarprestakall

## Heimildir
Upplýsingar um Múlaprófastsdæmi  á kirkjan.is
Rangárvallaprófastsdæmi

**Rangárvallaprófastsdæmi** er eitt af 15 prófastsdæmum Íslands. Prófastur er sr. Halldóra J Þorvarðardóttir og prestaköllin eru:

* Holtsprestakall
* Breiðabólstaðarprestakall
* Oddaprestakall
* Fellsmúlaprestakall

## Heimildir
Upplýsingar um Rangárvallaprófastsdæmi  á kirkjan.is
Reykjavíkurprófastsdæmi eystra

**Reykjavíkurprófastsdæmi eystra** er eitt af 15 prófastsdæmum Íslands. Í því eru ellefu prestaköll sem heita:

* Kársnesprestakall
* Digranesprestakall
* Hjallaprestakall
* Breiðholtsprestakall
* Seljaprestakall
* Fellaprestakall
* Hólabrekkuprestakall
* Árbæjarprestakall
* Grafarvogsprestakall
* Héraðsprestur Reykjavík Eystra
* Grafarholtsprestakall

## Heimildir
Upplýsingar um Reykjavíkurprófastsdæmi eystra  á kirkjan.is
Reykjavíkurprófastsdæmi vestra

**Reykjavíkurprófastsdæmi vestra** er eitt af 9 prófastsdæmum Íslands. Prófastsdæminu tilheyra:

* Prestur heyrnarlausra
* Landsspítalinn Háskólasjúkrahús
* Fangaprestur
* Miðbæjarstarf kirkjunnar og KFUM/K
* Prestur innflytjenda
* Kvennakirkjan
* Gautaborg
* Kaupmannahöfn
* Lundúnir
* Osló
* Dómkirkjuprestakall
* Nesprestakall
* Seltjarnarnesprestakall
* Hallgrímsprestakall
* Háteigsprestakall
* Laugarnesprestakall
* Ásprestakall
* Langholtsprestakall
*Fossvogsprestakall (Bústaðakirkja og Grensáskirkja)
* Héraðsprestur Reykjavík Vestra
* Sérþjónusta Reykjavík Vestra

## Heimildir
Upplýsingar um Reykjavíkurprófastsdæmi vestra  á kirkjan.is

## Tenglar
http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041027174155/www.kirkjan.is/reykjavikurprofastsdaemi_vestra/
Skaftafellsprófastsdæmi

**Skaftafellsprófastsdæmi** er eitt af 15 prófastsdæmum Íslands. Í því eru fjögur prestaköll sem eru:

* Bjarnanesprestakall
* Kálfafellsstaðarprestakall
* Kirkjubæjarklaustursprestakall
* Víkurprestakall

## Heimildir
Upplýsingar um Skaftafellsprófastsdæmi  á kirkjan.is
Snæfells- og Dalaprófastsdæmi

**Snæfells- og Dalaprófastsdæmi** er eitt af 15 prófastsdæmum Íslands. Prófastur er sr. Gunnar Eiríkur Hauksson og prestaköllin eru:

* Staðastaðarprestakall
* Ingjaldshólsprestakall
* Ólafsvíkurprestakall
* Setbergsprestakall
* Stykkishólmsprestakall
* Hjarðarholts- og Hvammsprestakall

## Heimildir
Upplýsingar um Snæfells- og Dalaprófastsdæmi  á kirkjan.is
Vestfjarðaprófastsdæmi

**Vestfjarðaprófastsdæmi** er eitt af 15 prófastsdæmum Íslands. Prófastur var sr. Agnes M. Sigurðardóttir frá 1999 til 2012, þegar hún tók við embætti biskups Íslands. 

## Prestaköllin eru
* Reykhólaprestakall
* Patreksfjarðarprestakall
* Bíldudals- og Tálknafjarðarprestakall
* Þingeyrarprestakall
* Holtsprestakall
* Staðarprestakall
* Bolungarvíkurprestakall
* Ísafjarðarprestakall

## Heimildir
* Upplýsingar um Vestfjarðaprófastsdæmi  á kirkjan.is
Knattspyrnudeild KR

**Knattspyrnudeild [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]** var formlega stofnuð árið 1948 þegar að ný deildarskipting leit dagsins ljós innan knattspyrnufélagsins. Knattspyrnudeild KR hefur náð góðum árangri í gegnum tíðina.

### Gengi KR frá 1912

:Heildargengi í leikjum á Íslandsmóti frá upphafi, 96 tímabil í efstu deild og 1 tímabil í B-deild.
::*Uppfært seinast 28. júní 2011*

### Leikmenn

### Búningar

### Evrópuleikir KR

* Q =  Forkeppni/ 1Q = Fyrsta umferð forkeppninar / 2Q = Önnur umferð forkeppninar
* 1R = Fyrsta umferð

## Heimildir
Skagafjarðarprófastsdæmi

**Skagafjarðarprófastsdæmi** er eitt af 15 prófastsdæmum Íslands. Í því eru sjö prestaköll sem eru:

* Sauðárkróksprestakall
* Glaumbæjarprestakall
* Mælifellsprestakall
* Miklabæjarprestakall
* Siglufjarðarprestakall
* Hofsós- og Hólaprestakall
* Héraðsprestur Skagafjörður

## Heimildir
Upplýsingar um Skagafjarðarprófastsdæmi  á kirkjan.is
Geysir Green Energy

**Geysir Green Energy** (eða **GGE**) er í eigu Atorku, Íslandsbanka hf., VGK-Invest og Reykjanesbæjar og sérhæfir sig í verkefnum tengdum orkuframleiðslu á há- og lág-hitasvæðum. Geysir Green Energy var stofnað 5. janúar 2007. Þann 30. apríl 2007 keypti fyrirtækið 15% hlut ríkisins í Hitaveitu Suðurnesja á 7,6 milljarða.  Stærstu eigendur Geysis Green Energy í árslok 2008 voru Atorka Group með 41 % og Glacier Renewable Energy Fund (GREF) með 40 %.

Meðal helstu verkefna fyrirtækisins eru ENEX, dótturfyrirtæki sem þróar orkuver sem nýta jarðhita. Enex-China sem er samstarfsverkefni á milli Enex og kínverska fyritækisins Shaanxi Geothermal Energy Development Corporation. Loks Exorka annað fyrirtæki sem er rekið á Húsavík sem sérhæfir sig sömuleiðis í nýtingu jarðvarma og vinnur að nýtingu lághita til raforkuframleiðslu m.a. í Þýskalandi. Jarðboranir eru í eigu Geysis Green Energy ásamt 80% hlutar í Envent, sem vinnur að verkefnaþróun í jarðhita í Filippseyjum. Félagið á einnig hlut í Ram Power Inc. verkefnaþróunarfélags í jarðhita í Bandaríkjunum og WesternGeoPower, sem vinnur að byggingu 35 MW jarðhitavirkjunar í Kalíforníu í Bandaríkjunum. Þann 29. júní 2007 keypti Geysir Green Energy 28,4% hlut í Hitaveitu Suðurnesja. Heildarkaupverð var 15 milljarðar íslenskra króna. Geysir Green Energy er einn af stofnaðilum Keilis menntastofnunar á háskólastigi á Suðurnesjum.

## Heimild
* 
* ''Einkavæðing fyrir hvern?''; grein í Fréttablaðinu 4. júlí 2007
* 
* 

## Tenglar
* Heimasíða Geysis Green Energy 
* Heimasíða Enex
* Heimasíða Exorku 
* Heimasíða Envent
* Heimasíða Jarðborana
* Heimasíða HS 
;Í fjölmiðlum
* ''Geysir Green Energy tapaði 17,8 milljörðum 2009''; grein af Vb.is 2011
Ísabella Danaprinsessa

**Ísabella Danaprinsessa** skírð **Isabella Henrietta Ingrid Margrethe** (fædd 21. apríl 2007) er annað barn Friðriks 10. Danakonungs og Maríu drottningar. Ísabella á eldri bróður, Kristján prins og tvö yngri systkin, tvíburana Vincent prins og Jósefínu prinsessu.

Ísabella var skírð í kapellu Fredensborghallar þann 1. júlí 2007. Guðforeldrar hennar voru Matthildur Belgíuprinsessa, Alexia Grikkjaprinsessa, Dr. Nadine Johnston, Dr. Christian Buchwald, Hr. Peter Heering og Frú Marie Louise Skeel. Nafnið Henrietta var eftir móður Maríu, Ingrid var í höfuðið á móðurömmu Friðriks og Margrét eftir Danadrottningunni.

## Tenglar
* Síða Ísabellu prinsessu (á ensku)
Riverton

**Riverton** getur átt við meðal annars eftirfarandi:

*Riverton-þorpið í Manitóba, stofnað af Íslendingum
*Riverton-borg í Utah
*Riverton-borg í Wyoming
Riverton, Manitoba

**Riverton** er þorp í Manitoba-fylki í Kanada. Það er fyrsta þorpið sem Íslendingar stofnuðu í Kanada, 1876. Riverton er vinabær Kópavogs.

## Tenglar
*Vefsíða Riverton
Útsending

Í fjarskiptum og gagnaflutningum er **útsending** að senda út rafræn skilaboð fyrir móttöku annars staðar. Skilaboðin geta verið í stafrænu eða hliðrænu formi.

## Tegundir útsendinga
# Sending merkis fyrir móttöku á tileinkaðum stað. Til dæmis sími eða fax.
# Dreifing á merki fyrir móttöku á mörgum stöðum. Til dæmis sjónvarp eða útvarp.

## Hliðræn útsending
**Hliðræn útsending** getur verið merki, sem er sent beint frá einum stað til annars án mótunar, eins og mors kóða.

Nú á tímum er þó yfirleitt notuð einhvers konar mótun, sé það styrkmótun (AM), tíðnimótun (FM), eða fasamótun (PM).

Mótun er aðferð að breyta merki frá upprunalegu formi í annað form, sem er á betri tíðni eða auðveldara að senda út.

## Stafræn útsending
Í **stafrænni útsendingu** er merki breytt í stafrænt form og síðan sent út.

Til eru nokkrar aðferðir að móta merki í stafrænu formi. Nefna má púlsvíddmótun (PDM), púlsstyrkmótun (PAM), og púlsstaðsetningarmótun (PPM). Einnig er hægt að breyta merkið í bitaruna, eins og gert er í tölvum.

Í þessum aðferðum, fyrir utan púlsstyrkmótuninni, geta gögnin aðeins haft tvö gildi, 0 og 1. Þetta kemur í veg fyrir truflanir, sem breyta styrk merkisins.

## Miðill
Gögn eru flutt með mörgum mismunandi aðferðum. Sjónvarps- og útvarpsútsendingar, til dæmis, eru send út með kóaxkapli, ljósleiðara, í gegnum loftið og með gerfihnöttum.

## Tengt efni
* Bein útsending
* Sjónvarp

* Útvarp
Mjólkárvirkjun

**Mjólkárvirkjun** er 8,1 MW vatnsaflsvirkjun í ánni Mjólká í botni Borgarfjarðar í Arnarfirði á Vestfjörðum. Bygging hennar hófst árið 1956 og var lokið á tveimur árum. Virkjunin var byggð af Rafmagnsveitum ríkisins en er nú rekin af Orkubúi Vestfjarða.

## Tenglar
*  Mjólkárvirkjun á vef Orkubús Vestfjarða
* Mjólkárvirkjun , upplýsingar á heimasíðu Rafteikningar.
KR (körfuknattleikur karla)

**Karlalið KR í körfuknattleik** er hluti af Knattspyrnufélagi Reykjavíkur. Félagið hefur 18 sinnum hampað Íslandsmeistaratitlinum og 14 sinnum bikarmeistaratitlinum.

## Þekktir leikmenn

## Tilvísanir
.uk

**.uk** er þjóðarlén Bretlands. Samkvæmt tölum frá júlí 2008 er .uk fimmta vinsælasta þjóðarlén heims.

## Tenglar
* Whois upplýsingar  hjá IANA
.bs

**.bs** er þjóðarlén í Bahamaeyjum. Háskóli Bahamas (e. University of The Bahamas) hefur yfirumsjón með léninu.

## Tenglar
* Whois upplýsingar  hjá IANA
Sandur

**Sandur** kallast fínkorna jarðefni, set, sem kvarnast úr föstu bergi. Algengasta kornastærð sands er 0,0625–2 mm að þvermáli. Gler er búið til úr bráðnum sandi.
Sandur (aðgreiningarsíða)

**Sandur** getur átt við eftirfarandi:

* Jarðefnið sand
* Mannsnafnið Sand
* Landformið sand
* Bæinn Sandur í Færeyjum
Tónstig

**Tónstig** kallast þau stig sem að nemendur í tónlistarnámi taka. Á Íslandi eru 8 tónstig og þar á eftir kemur einleikaranám eða kennaranám.
Fornnorræna

**Fornnorræna** eða einfaldlega **norræna** (áður fyrr **norrœnt mál** eða **dǫnsk tunga**) er germanskt tungumál sem talað var í Skandinavíu, Íslandi, Færeyjum, hlutum Bretlandseyja, Grænlandi, Normandí og hluta Rússlands á árunum frá því u.þ.b. 800 til 1400.

Í bláupphafi Heimskringlu, eftir Snorra Sturluson, er talað um danska tungu, og er þá átt við það tungumál sem síðar var farið að kalla norrænu:
:*Í bók þessi lét eg rita fornar frásagnir um höfðingja þá er ríki hafa haft á Norðurlöndum og á danska tungu hafa mælt, svo sem eg hefi heyrt fróða menn segja, svo og nokkurar kynkvíslir þeirra eftir því sem mér hefir kennt verið.*

## Breytingar

* Í frumnorrænu lengjast sérhljóð þar sem brottfall verður á samljóðum á *n*, *m*, *h,* w og *þ*, t.d. **maþla* verður að *mál*
* á 7. og 8. öld hverfa forskeyti sagnorða sem enn þekkjast í þýska -ge
* á 9. öld hefjast samlaganir *-nk-* → -*kk-* , *-nt-* → *-tt-* og *-mp-* → *-pp-* í vestur-fornnorrænu (sbr enska: *brink*, íslenska: *brekka*; enska: *think*, íslenska: *þekkja*, enska: *thank*, íslenska: *þakka*, enska: *kamp*, íslenska: *kapp*, drekka, sökkva). Þessar samlaganir gerast stundum síður í austnorrænu sbr. t.d. *ökkli* & *ekkja*
* á 7. 8. og 9. öld er brottfall á -j, -v og -w í framstöðu, úlfur, óður, Óðinn, ár, ungur, leita (gottneska wleitan), rata (gottneska wraton), reiði, rétt, rangt, rita, ull, ósk(a).

## Tengt efni
* Norræn tungumál (norðurgermönsk tungumál)
* Íslenska
* Rúnir

## Heimildir
Bókasafn

**Bókasafn** er staður þar sem upplýsingar; bækur, tímarit, dagblöð og einnig myndbönd og hljóðdiskar eru geymdar.

## Fyrsta bókasafnið í Reykjavík
Fyrsta bókasafn í Reykjavík var stofnað að frumkvæði C.C. Rafns, síðar prófessors, en það var hið svonefnda *stiftbókasafnið*, stofnað 1815. Þetta var upphafið að Landsbókasafni. Ekkert hús var til fyrir safnið, svo að því var fyrst komið fyrir í Konungsgarði. Svo var það flutt á loft dómkirkjunnar, og þaðan í Alþingishúsið 1881. 

## Tenglar
* ''Bókasöfn til forna''; 1. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1966
* ''Pergamon-safnið og önnur söfn''; 2. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1966
* ''Miðaldasöfn''; 3. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1966
* ''Miðaldasöfn''; 4. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1966
* ''Bókasöfn á 14-16. öld''; 5. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1966
* ''Bókasöfn á 14-16. öld''; 6. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1966
* ''Bókasöfn á 17-18. öld''; 7. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1966
* ''Bókasöfn á 17-18. öld''; 8. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1966
* ''Bókasöfn á 19. og 20. öldinni''; 9. grein í Lesbók Morgunblaðsins 1967
* ''Í bókasöfnum''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1953
* ''Alþýðubókasafnið - og menntun alþýðunnar''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1928
* ''Bókasöfn eru að breytast úr útlánsstöðvum í upplýsinga- uppeldis- og menningarstöðvar''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1978
* ''Nýtt menningarhlutverk bókasafna''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1994
* ''Dr. Phil. Benedikt S. Þórarinsson og bókasafn hans''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1940
* ''Dagur í bókabíl''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1973
* ''Bókasafnið í Flatey 100 ára minning''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1936
Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands

**Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands** (skammstafað **ÍSÍ**) eru heildarsamtök íþróttahreyfingarinnar á Íslandi og æðsti aðili frjálsar íþróttastarfsemi í landinu samkvæmt íþróttalögum. Eitt af meginverkefnum ÍSÍ er að efla, samræma og skipuleggja íþróttastarfsemi á Íslandi, auk þess að stuðla að þróun hvers kyns íþrótta, jafnt almennings- sem afreksíþrótta.

Almenningsíþróttasvið ÍSÍ hefur staðið fyrir vinsælum árlegum íþróttaviðburðum á borð við Kvennahlaupið, Hjólað í vinnuna og Lífshlaupið.

ÍSÍ varð til árið 1997 þegar Íþróttasamband Íslands (st. 1912) og Ólympíunefnd Íslands sameinuðust.

Forseti ÍSÍ er Lárus L. Blöndal.

Frumkvæði að stofnun sambandsins átti Sigurjón Pétursson glímukappi, hann hitti síðan að máli vini sína Axel Tulinius og Guðmund Björnsson landlækni. Undirbúningsfundur var haldinn í Bárubúð 18. jan. 1912 og stofnfundur í sama húsi tíu dögum síðar þann 28.

## Sérsambönd

* Badmintonsamband Íslands (BSÍ)
* Blaksamband Íslands (BLÍ)
* Borðtennissamband Íslands (BTÍ)
* Dansíþróttasamband Íslands (DSÍ)
* Fimleikasamband Íslands (FSÍ)
* Frjálsíþróttasamband Íslands (FRÍ)
* Glímusamband Íslands (GLÍ)
* Golfsamband Íslands (GSÍ)
* Handknattleikssamband Íslands (HSÍ)
* Hjólreiðasamband Íslands  (HRÍ)
* Íshokkísamband Íslands (ÍHÍ)
* Íþróttasamband fatlaðra (ÍF)
* Júdósamband Íslands (JSÍ)
* Karatesamband Íslands (KAÍ)

* Keilusamband Íslands (KLÍ)
* Knattspyrnusamband Íslands (KSÍ)
* Kraftlyftingasamband Íslands (KRA)
* Körfuknattleikssamband Íslands (KKÍ)
* Landssamband hestamannafélaga (LH)
* Lyftingasamband Íslands (LSÍ)
* Mótorhjóla- og snjósleðaíþróttasamband Íslands (MSÍ)
* Siglingasamband Íslands (SÍL)
* Skautasamband Íslands (ÍSS)
* Skíðasamband Íslands (SKÍ)
* Skotíþróttasamband Íslands (STÍ)
* Skylmingasamband Íslands (SKY)
* Sundsamband Íslands (SSÍ)
* Taekwondosamband Íslands (TKÍ)
* Tennissamband Íslands (TSÍ)

## Íþróttahéruð

**Austurland**

* Ungmenna og íþróttasamband Austurlands (UÍA)

**Höfuðborgarsvæðið**

* Íþróttabandalag Hafnarfjarðar (ÍBH)
* Íþróttabandalag Reykjavíkur (ÍBR)
* Ungmennasamband Kjalarnesþings (UMSK)

**Norðurland**

* Héraðssamband Þingeyinga (HSÞ)
* Íþróttabandalag Akureyrar  (ÍBA)
* Ungmenna- og íþróttasamband Fjallabyggðar (UÍF)
* Ungmennasamband Austur-Húnvetninga (USAH)
* Ungmennasamband Eyjafjarðar (UMSE)
* Ungmennasamband Skagafjarðar (UMSS)
* Ungmennasamband Vestur-Húnvetninga (USVH)

**Reykjanes**

* Íþróttabandalag Reykjanesbæjar (ÍRB)
* Íþróttabandalag Suðurnesja (ÍS)

**Suðurland**

* Héraðssambandið Skarphéðinn (HSK)
* Íþróttabandalag Vestmannaeyja (ÍBV)
* Ungmennasambandið Úlfljótur (USÚ)
* Ungmennasamband Vestur-Skaftafellsýslu (USVS)

**Vesturland**

* Héraðssamband Snæfellsness- og Hnappadalssýslu (HSH)
* Íþróttabandalag Akraness (ÍA)
* Ungmennasamband Borgarfjarðar (UMSB)

**Vestfirðir**

* Héraðssamband Bolungarvíkur (HSB)
* Héraðssamband Strandamanna (HSS)
* Héraðssamband Vestfirðinga (HSV)
* Héraðssambandið Hrafna-Flóki (HHF)
* Ungmenna og íþróttasamband Dalamanna og N Breiðfirðinga (UDN)
Dolly

**Dolly** eða **Dollý** (5. júlí 1996 – 14. febrúar 2003) var sauðkind og fyrsta klónaða spendýrið. Dollý var klónuð í Roslin-stofnuninni í Edinborg, Skotlandi og ól þar sína ævi.

## Ævi Dollýar
### Burðurinn
Fruman, sem Dollý var klónuð úr, var tekin úr júgra 6 ára gamallar finnskrar Dorset-kindar. Dollý var eina tilraunin til klónunar sem tókst af samtals 277 tilraunum, sem Roslin-stofnunin framkvæmdi á sauðfé. Fæðing hennar var ekki kynnt fyrr en í febrúar 1997.

### Dauðinn

Dollý dó 14. febrúar 2003 af mæðiveiki (votamæði) og þann 9. apríl 2003 var hún stoppuð upp og sett til sýnis á Royal-safninu í Edinborg.

## Nafnið
Kindin Dollý gekk upprunalega undir dulnefninu **6LL3**. Einn aðilanna, sem aðstoðaði við burð kindarinnar, stakk upp á nafninu „Dolly“ í höfuðið á hinni brjóstamiklu kántrísöngkonu Dolly Parton, þar sem fruman, sem Dollý var klónuð úr, kom úr júgra móður hennar.

## Hagur af tilrauninni
Eftir Dollý hefur orðið ör þróun á sviði klónana. Vísindamenn Roslin-stofnunarinnar hafa síðar klónað stærri spendýr, þ.á m. hesta og nautgripi. Hugmyndir eru um að nota klónun í framtíðinni til að bjarga dýrum í útrýmingarhættu.

## Tilvísanir


## Tenglar
*Kindin Dolly, 1996-2000 á vef vísindasafnsins í London 
*Myndir af Dolly og öðrum klónuðum dýrum á vef Roslin-stofnunarinnar
Fangelsi

**Fangelsi** er staður, oftast rammbyggður, þar sem afbrotafólk afplánar fangelsisdóm og er við fangelsun svipt frelsinu og borgaralegum réttindum sínum. Dómstólar dæma brotamenn til refsingar og fullnusta hennar er framkvæmd í fangelsum. Fangelsi, og aðrar sambærilegar stofnanir, er hluti af réttarfarskerfinu.

## Samheiti og önnur orð tengd fangelsi
Á íslensku eru til mörg orð sem höfð eru um fangelsi. Mætti þar t.d. nefna *hegningarhús*, *tukthús*, *betrunarhús* og *sakahús*. Orðin **steinn** eða **grjót** (oftast með greini: *steininn* eða *grjótið*) eru tilkomin vegna Hegningarhúsins á Skólavörðustíg 9, sem stundum er einnig nefnd *Nían*. Önnur orð tengd fangelsi eru t.d. *[[Letigarður]]* sem var vinnuhæli sem var sambyggt fangelsinu.  Það orð var þó einnig haft um þurfamannahæli. *Dýflissa* er orð sem aðallega haft er um fangelsi í köstulum, svo er um *svarthol* og *myrkvastofu*, þó þau séu jöfnum höndum einnig höfðu um fangelsi almennt. *Prísund* er einnig haft um dýflissu, en sömuleiðis um hverskonar kvalarstað.

## Íslensk fangelsi
* Hegningarhúsið
* Litla-Hraun
* Síðumúlafangelsið

## Tengt efni
* Fangelsismálastofnun

## Tilvísanir
Moodle

**Moodle** er vefhugbúnaður til að búa til námsvefi. Moodle er í stöðugri þróun og sérstaklega hannaður til að styðja við kennsluhætti byggða á félagslegri hugsmíðahyggju.

Moodle er frjáls hugbúnaður og geta allir sem áhuga hafa nýtt sér hann (samkvæmt skilmálum GNU General Public License). 

Moodle er smíðað fyrir netþjóna með PHP-túlk og SQL-gagnagrunn (eins og MySQL).

Orðið Moodle var upprunalega hugsað sem skammstöfun fyrir „Modular Object-Oriented Dynamic Learning Environment“ sem fyrst og fremst væri gagnlegt fyrir forritara og kennslufræðinga. Orðið er einnig sögn sem lýsir því að vinna við eitthvað á eitthvað á afslappaðan hátt, eða ánægjulegu fikti sem stundum leiðir til innsæis og sköpunar. Á þennan hátt vísar orðið Moodle bæði til þess hvernig hugbúnaðarlausnin var þróuð og einnig hvernig nemandi eða kennari gætu hugsanlega nálgast nám og kennslu á Netinu. 

## Tenglar
Vefur Moodle
Alþingishúsið

**Alþingishúsið** er bygging sem stendur við Austurvöll í Reykjavík og er aðsetur Alþingis Íslendinga. Húsið teiknaði Ferdinand Meldahl, forstöðumaður listaakademíunnar í Kaupmannahöfn. Það var reist árið 1881, en byggingaverktaki þess var *F. Bald*, danskur maður. Húsið var reist úr höggnu íslensku grágrýti (dólerít). Áður, á árunum 1845-1881, hafði Alþingi starfað í gamla Latínuskólanum sem í dag hýsir Menntaskólann í Reykjavík. 

## Húsið reist
Árið 1880 var hafist handa við byggingu Alþingishússins við Kirkjustíginn, en áður hafði verið gert ráð fyrir að húsið yrði byggt við Bakarastíg, þar sem nú er Bankastræti. Halldór Kr. Friðriksson yfirkennari seldi þá land sitt við Kirkjustíginn fyrir 2.500 krónur og þótti óheyrilegt verð í þá daga. Þar hafði áður verið kálgarður hans og þar var Alþingishúsið reist. 

Við byggingu hússins, sem og fangahússins við Skólavörðustíg, sem hafði verið reist ellefu árum áður, eða árið 1872, lærðu reykvískir iðnaðarmenn að höggva og tilreiða grjót úr holtunum til húsabygginga.

Kringlan á bakhliðinni er síðan byggð 1908-9 en hún var upphaflega ætluð fyrir Hannes Hafstein sem og sem risnuherbergi fyrir móttökur erlenda þjóðhöfðingja og gesta.

Löngu síðar eða 2002 er önnur viðbygging gerð, Skálinn svonefndi.

## Tenglar
* ''Alþingishúsið 100 ára''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1980
* ''Alþingishúsið - ágrip af byggingarsögu þess''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1949
* Alþingishúsið 
* Ljósmyndir af Alþingishúsinu

## Tilvísanir
Kristlaug María Sigurðardóttir

**Kristlaug María Sigurðardóttir** eða **Kikka** er íslenskur rithöfundur sem hefur skrifað bækur, útvarpsleikrit, sjónvarpshandrit og kvikmyndahandrit. *[[Ávaxtakarfan]]* er með þekktari verkum hennar og hefur leikritið verið sett upp margoft á Íslandi, bæði hjá atvinnuleikhópum og ekki síður hjá áhugamannaleikfélögum og skólum. Auk þess hefur verið framleidd kvikmynd um Ávaxtakörfuna og sjónvarpsþáttaröð sem var sýnd á Stöð 2 haustið 2013. Kikka rekur eigið framleiðslufyrirtæki, Galdrakassann ehf.
Sigríður Þorvaldsdóttir

**Sigríður Þorvaldsdóttir** (f. 12. apríl 1941) er íslensk leikkona og leikstjóri.

## Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

## Tenglar
*
Sigríður Eyþórsdóttir

**Sigríður Eyþórsdóttir** (f. 21. ágúst 1940 - 22. júlí 2016) var íslensk leikkona og kennari. Sigríður stofnaði leikhópinn Perluna árið 1982. 

Sigríður var sæmd riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu árið 1997 auk fjölda annarra viðurkenninga. 

## Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

## Tenglar
* 

## Tilvísanir
Sigríður Eyrún Friðriksdóttir

**Sigríður Eyrún Friðriksdóttir** (f. 9. maí 1976) er íslensk leikkona.

Sigga Eyrún lærði leiklist í Guildford School of Acting í Bretlandi. Hún hefur einnig lokið námi í söng við Complete Vocal Institute í Kaupmannahöfn og lærði einnig söng hjá Elaine Overholt (raddþjálfari í söngleikjamyndunum Chicago og Hairspray) í Toronto í Kanada og í F.Í.H. og Söngskóla Reykjavíkur.

## Ferill
Sigríður er annar helmingur dúettsins VIGGÓ OG VÍÓLETTA ásamt Bjarna Snæbjörnssyni. Þau eru Söngleikjakóngur og –drottning Íslands og haustið 2011 frumsýndu þau sinn eigin Sjálfshjálparsöngleik í sýningunni Uppnám í Leikhúskjallaranum (Þjóðleikhúsið).

Hún hefur starfað sem leikari við Borgarleikhúsið (Grettir og Jesus Christ Superstar) og er fastráðinn leikari hjá Stúdíó Sýrlandi við að talsetja teiknimyndir og auglýsingar. Teiknimyndapersónur sem hún hefur ljáð rödd sína (hjá Sýrlandi og annars staðar) eru m.a.: Eydís í *[[Finnbogi og Felix|Finnboga og Felix]]*, Ungfrú Málglöð/Sól/Hrekkjótt/Stríðin í *[[Herramenn|Herramönnum]]*, *[[Jimmy Neutron]]*, Hrappur/Selma/ofl í *[[Bubbi byggir|Bubba byggi]]*, mamman í *[[Kóralína (kvikmynd)|Kóralínu]]*, Múmínsnáði/Múmínmamma/Mía litla í *[[Múmínálfarnir|Múmínálfunum]]* (RÚV 2011) og fleiri teiknimyndir. Hún talar þá fyrir Gleði í myndaflokknum *[[Á röngunni (kvikmyndasería)|Á röngunni]]*.
Saga Geirdal Jónsdóttir

**Saga Geirdal Jónsdóttir** (f. 28. júlí 1948) er íslensk leikkona.

## Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

## Tenglar
*
Hljómar - Fyrsti kossinn -Bláu augun þín

**Hljómar** er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1965. 
Á henni flytja Hljómar tvö lög.

## Lagalisti
# Fyrsti kossinn - *Lag - texti: Gunnar Þórðarson - Ólafur Gaukur*
# Bláu augun þín - *Lag - texti: Gunnar Þórðarson — Ólafur Gaukur*

## Fyrsti kossinn
:Fyrsta kossinn ég kyssti rjóða vanga.
:Þennan koss ég vil  muna daga langa.
 
:Ég sá þig kæra fyrst um kvöld í maí.
:Ég var að koma' á rúntinn niðr' í bæ.
:Ó hve þín ásýnd öll mig heillaði.
:Því aldrei nokkurn tíma gleymt ég fæ.
 
:Fyrsta kossinn ég kyssti rjóða vanga……..
 
:Það var sem eldur um mig færi skjótt
:og undir niðr' í var mér ekki rótt.
:Þú komst til mín við kúrðum saman ein.
:Ég kæra gleymi aldrei þeirri nótt.
 
:Fyrsta kossinn ég kyssti rjóða vanga……..

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Ómar Ragnarsson - Ég er að baka

**Ómar Ragnarsson** er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1965. 
Á henni syngur Ómar Ragnarsson fjögur barnalög.

## Lagalisti
#Ég er að baka - *Lag - texti: E. Shuman, B. Bower - Ómar Ragnarsson*   
#Ligga ligga lá - *Lag - texti: Ómar Ragnarsson*   
#Sumar og sól - *Lag - texti: Ómar Ragnarsson*   
#Lok lok og læs - *Lag - texti: Brezkt þjóðlag - Ómar Ragnarsson*  

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Hljómar - Ertu með?

**Hljómar** er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1965. 
Á henni flytja Hljómar fjögur lög.

## Lagalisti
# Ertu með?
# Kvöld við Keflavík
# Ef hún er nálægt mér
# Minningin um þig

## Ertu með
:Ertu með út á ball, 
:ertu með mér á rall?
:Ertu með upp í dans
:ertu með mér á sjans?

:Eins og smér er ég hér ef út af ber.
:Ástin óð er hjá mér en hjá þér.
:Ertu með upp í skóg?
:Ég ætla að kveða í ró
:ástar	ljóð þar til þín.

:Þú ert rjóð, þú ert fín.
:Þú ert góð, þú ert mín, þú er hljóð.
:Við ástaróð í augum skín, ástar glóð.

:Unaðslegir ástar fundir 
:okkur fylgja allar stundir

:Ertu 	með upp í skóg?
:Ég ætla að kveða í ró
:ástarljóð þar til þín.
:Þú ert rjóð, þú ert fín.
:Þú ert góð, þú ert mín, þú er hljóð.
:Við ástaróð í augum skín, ástarglóð.

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Rósa Ingólfsdóttir

**Rósa Ingólfsdóttir** (f. 5. ágúst 1947, látin 14. janúar 2020) var íslensk leikkona, sjónvarpsþula og auglýsingateiknari. Hún útskrifaðist úr Leiklistarskóla Íslands og Myndlista- og Handíðaskólanum. Rósa var fyrsti teiknari Ríkissjónvarpsins og starfaði hjá RÚV um árabil, fyrst sem fréttateiknari og síðar meir sem sjónvarpsþula samhliða því sem hún hélt áfram að starfa sem fréttateiknari. Árið 1992 kom út ævisaga Rósu Ingólfsdóttur, sem skrásett var af Jónínu Leósdóttur blaðamanni og rithöfundi og gefin út af bókaútgáfunni Fróða.

Rósa var dóttir hjónanna Ingólfs Sveinssonar og Klöru Halldórsdóttur,  en hún var yngst þriggja systkina. 

## Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

## Hljómplata
* Rósa Ingólfsdóttir - Rósa *1972*

## Tenglar
*
Rósa Guðný Þórsdóttir

**Rósa Guðný Þórsdóttir** (f. 30. september 1958) er íslensk leikkona.

## Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum

## Tenglar
*