open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Adobe Photoshop

**Adobe Photoshop** er myndvinnsluforrit frá bandaríska fyrirtækinu Adobe. Forritið er hluti af Creative Suite pakkanum sem Adobe hefur gefið út síðan árið 2003. Photoshop í til í tveimur útgáfum: **Adobe Photoshop** og **Adobe Photoshop Extended**, sem er sniðað að þrívíddarmyndvinnslu, kvikmyndavinnslu og myndgreiningu. Adobe Photoshop Extended fylgir öllum útgáfum af Creative Suite nema Design Standard-útgáfunni, sem fylgir venjulega Photoshop.

Auk þess að gefa út Photoshop selur Adobe Photoshop Elements, sem er takmörkuð útgáfa ætluð fyrir heimilisnotkun, og Photoshop Lightroom, sem er ætlað ljósmyndurum og er í samkeppni við Aperture frá Apple. Árið 2008 gaf Adobe út Photoshop Express, sem er ókeypis vefforrit til að laga myndir á bloggsíðum og netsamfélögum. Útgáfa þessa forrits fyrir Android og iPhone var sett á markað árið 2011.

Photoshop virkar með tölvum sem keyra Mac OS X eða Windows.

## Tenglar
* Opinber vefur Adobe Photoshop
Rafsegulhögg

**Rafsegulhögg** er höggbylgja, sem myndast í rafsegulsviði og varir aðeins nokkur hundruð nanósekúndur. Slíkt högg getur verið nægjanlega öflugt til þess að eyðileggja rafrásir í rafeindatækjum. Öflugt rafsegulhögg myndast við kjarnorkusprengingu.

## Heimildir
IBook

**iBook** var Macintosh-fartölva frá Apple en iBook-tölvan var seld á árunum 1999–2006. Hún var aðallega ætluð fyrir mennta- og heimilistölvumarkaðinn og var mun ódýrari en til dæmis PowerBook og hin nýlega MacBook Pro fartölva. Þann 16. maí 2006 setti Apple á markað MacBook, sem tók við af iBook.
EMac

**eMac** („education Mac“) var Macintosh-borðtölva frá Apple, upphaflega fyrir menntamarkaðinn. Hún var mun ódýrari en iMac tölvan, og hafði PowerPC G4 örgjörva og 17 þumlunga skjá. Apple setti eMac tölvuna fyrst á markað 29. apríl 2002. Þann 5. júlí 2006 hætti Apple að framleiða eMac.
MacBook Pro

**MacBook Pro** er lína af Macintosh-fartölvum frá Apple fyrir atvinnumarkaðinn. Apple settu MacBook Pro fyrst á markað 10. janúar 2006, sem tók við af PowerBook G4 fartölvunum. Hún var fyrsta Macintosh-tölvan með Intel Core Duo og Intel Core 2 Duo örgjörva. MacBook Pro hefur 13 eða 16 þumlunga skjá.
Mac Pro

**Mac Pro** er borðtölva framleidd af Apple. Tölvan inniheldur Intel Xeon örgjörva og PCI Express. Forveri hennar er Power Mac G5. Hún er öflugasta Macintosh-tölvan seld af Apple í dag.

Apple kynnti Mac Pro tölvuna þann 7. ágúst 2006 á WWDC.
Apple Mighty Mouse

**Apple Mighty Mouse** („Apple ofurmúsin“) er fyrsta fjölhnappa USB-tölvumúsin sem Apple setti á markað. Hún birtist fyrst í verslunum þann 2. ágúst 2005.

Músin er skírð í höfuðið á teiknimyndapersónunni Mighty Mouse og var það gert með góðfúslegu leyfi Viacom.
ISight

**iSight** var netmyndavél frá Apple. Núorðið er iSight innbyggð í iMac, MacBook og MacBook Pro tölvur.
ITunes Store

**iTunes Store** er tónlistarnetverslun frá Apple. Hún inniheldur mikið úrval af stafrænni tónlist, geisladiska, leiki, tónlistarmyndbönd, sjónvarpsþætti og kvikmyndir.
Storm Thorgerson

**Storm Elvin Thorgerson** (f. 28. febrúar 1944 í Potters Bar í Hertfordshire; látinn 18. apríl 2013) var enskur myndlistahönnuður. Hann var lykilmeðlimur myndlistahóps Hipgnosis, og hannaði margar af þeirra vinsælustu myndum á hulstrum stuttskífa og breiðskífa.
AppleWorks

**AppleWorks** er skrifstofuhugbúnaður frá Apple sem er ekki lengur studdur en var gerður fyrir Mac OS og Microsoft Windows stýrikerfið.
Reiðmennirnir fjórir

**Reiðmennirnir fjórir** eru fjórar verur sem eru kallaðar fram við heimsenda til að valda eyðileggingu samkvæmt Biblíunni. Þeir koma fram í Nýja testamentinu í Opinberunarbókinni, sjötta kafla (Opinberun Jóhannesar 6:1-7). Aðeins sá síðasti þeirra, Dauðinn, er nefndur í textanum, en þeir eru oft túlkaðir sem persónugervingar hernáms (Zelos), stríðs (Ares), hungurs (Limos) og dauða (Þanatos). Hver reiðmaður ríður hesti af tilteknum lit. Í íslenski þýðingu Biblíunnar er sagt að Dauðinn ríði bleikum hesti, og er þá átt við að hann ríði fölum eða ljósgráum hesti (gríska: χλωρός *khlóros* „öskugrár“, „gulgrænn“).

## Tilvísanir
Floria Sigismondi

**Floria Sigismondi** (f. 1969 í Pescara á Ítalíu) er ljósmyndari og leikstjóri. Hún hefur leikstýrt tónlistarmyndböndum fyrir Amon Tobin, Billy Talent, Björk, Christina Aguilera, David Bowie, Incubus, Interpol, Marilyn Manson, Muse, Sheryl Crow, Sigur Rós, The Cure og The White Stripes.
Tímaröð Macintosh-tölva

Hér eru allar Macintosh tölvurnar frá Apple í þeirri röð sem að þær voru kynntar.

## Ágripstöflur
Steve Wozniak

**Stephan Gary „Woz“ Wozniak** (f. 11. ágúst 1950) er einn þriggja stofnenda Apple (hinir voru Steve Jobs og Ronald Wayne).
Cupertino

**Cupertino** er borg í mið-Kalíforníu í Santa Clara-sýslu. Íbúar voru rúmlega 58.302 árið 2010.

Höfuðstöðvar Apple eru í borginni.

## Tengt efni
* Silicon Valley
Mac OS 9

**Mac OS 9** var stýrikerfi frá Apple. Árið 2001 setti Apple á markað Mac OS X, sem tók við af Mac OS 9 stýrikerfinu.
Helíodóros frá Emesa

**Helíodóros frá Emesa** var forngrískur rithöfundur sem er talinn hafa verið uppi á 3. öld. Hann er þekktur fyrir skáldsögu sína *[[Eþíópíusaga|Eþíópíusögu]]* (einnig nefnd *Þeagenes og Kariklea*).

## Tengt efni
* Akkilles Tatíos
* Karíton
* Longos
* Xenofon frá Efesos
Longos

**Longos** (forngríska: Λόγγος) var forngrískur rithöfundur. Hann samdi söguna *[[Dafnis og Klói]]*. Ekkert er vitað um ævi Longosar en talið er að hann gæti hafa búið á eynni Lesbos (sem er sögusvið *Dafnis og Kloe*) á 2. öld  

## Tengt efni
* Akkilles Tatíos
* Helíodóros frá Emesa
* Karíton
* Xenofon frá Efesos
Akkilles Tatíos

**Akkilles Tatíos** (á forngrísku ) frá Alexandríu var forngrískur rithöfundur sem er þekktur fyrir skáldsögu sína *[[Levkippe og Kleitofon]]*. Lítið er vitað um ævi Akkillesar og heimildir um hann eru stundum villandi. Talið er að hann hafi verið uppi á 2. öld og hafi ritað sögu sína á undan Longosi.

## Tengt efni
* Helíodóros frá Emesa
* Karíton
* Longos
* Xenofon frá Efesos
Karíton

**Karíton** (á forngrísku ) frá Afródísías var forngrískur rithöfundur og höfundur skáldsögunnar *[[Ástir Kaereasar og Kallirhoe]]*. Talið er að sagan sé frá 1. öld f.Kr. Ef það er rétt, þá er sagan elsta skáldsaga sem er varðveitt í heild sinni. 

## Tengt efni
* Akkilles Tatíos
* Helíodóros frá Emesa
* Longos
* Xenofon frá Efesos
Heimilistölva

**Heimilstölva** er heiti á tölvum, sem komu fyrst á markað á 8. áratug 20. aldar og voru nægjanlega smáar og ódýrar til að einstaklingar hefðu efni á að kaupa þær og nota heima fyrir. Heimilistölvur voru yfirleitt ekki eins öflugar og tölvur sem voru ætlaðar fyrirtækjum, en gátu verið með litaskjá og stuðning við hljóð. Heimilistölvur voru ætlaðar fyrir leiki, einfalda ritvinnslu og heimilisbókhald.
Macintosh

**Macintosh** (enskur framburður: ), líka þekkt sem **Mac** eða **Makki** á íslensku, er vörumerki tölvulínu frá Apple. Nafnið kemur frá McIntosh sem er eplategund og það var uppáhalds eplið hans Jef Raskin sem vann hjá Apple 1979. Fyrsta Macintosh-tölvan kom á markaðinn þann 24. janúar 1984: Macintosh 128K.

Allar núverandi Mac-tölvur eru með Thunderbolt-tengi sem þróað var af Apple og Intel.

## Núverandi vörulína
Intel Core

**Intel Core** er tegund 32-bita, x86 örgjörva, sem eru framleiddir af Intel og komu fyrst á markað 5. janúar 2006 undir heitinu **Yonah**. Hönnun Intel Core byggist á Pentium-örgjörvanum. Helstu örgjörvarnir nefnast **Intel Core Solo** og **Intel Core Duo**.
Final Cut Studio

**Final Cut Studio** er kvikmyndaforritssvíta frá Apple fyrir Mac OS X stýrikerfið.

## Íhlutar
Final Cut Studio 2 inniheldur sex aðalforrit og nokkur lítil forrit. 

Aðalforrit:
*Final Cut Pro 6
*Motion 3
*Soundtrack Pro 2
*DVD Studio Pro 4
*Color
*Compressor 3

Lítil forrit:
*LiveType 2
*Cinema Tools 3
*Apple Qmaster 2
*QuickTime Pro
Eik (aðgreining)

**Eik** getur verið:

*Eik – íslenskt kvenmannsnafn
*Eik – tré
*Eik - Hljómsveit
*Eik - færeyskur banki

## Tengill
Sextett Ólafs Gauks, Svanhildur og Rúnar - Lög Oddgeirs Kristjánssonar

**Sextett Ólafs Gauks** er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. 
Á henni flytur Sextett Ólafs Gauks, Svanhildur Jakobsdóttir og Rúnar Gunnarsson fjórtán lög eftir Oddgeir Kristjánsson. Hljóðritun hljómplötunnar fór fram í upptökusal sjónvarpsins og sá Jón Þór Hannesson um hljóðritun. Myndina frá Vestmannaeyjum á framhlið plötunnar tók Oddgeir Kristjánsson. Myndina af sextett Ólafs Gauks tók Óli Páll. Setningu á bakhlið annaðist Prentsmiðja Jóns Helgasonar en um myndamót og prentun sá Kassagerð Reykjavíkur.

## Lagalisti
#Þar sem fyrrum - *Lag - texti: Oddgeir Kristjánsson — Ási í Bæ*
#Blítt og létt - *Lag - texti: Oddgeir Kristjánsson — Árni úr Eyjum*
#Góða nótt - *Lag - texti: Oddgeir Kristjánsson — Árni úr Eyjum og Ási í Bæ* 
#Ágústnótt - *Lag - texti: Oddgeir Kristjánsson — Árni úr Eyjum*
#Ég veit þú kemur - *Lag - texti: Oddgeir Kristjánsson — Ási í Bæ*
#Ship-oh-hoj - *Lag - texti: Oddgeir Kristjánsson — Loftur Guðmundsson*
#Ég vildi geta sungið - *Lag - texti: Oddgeir Kristjánsson — Ási í Bæ*
#Gamla gatan - *Lag - texti: Oddgeir Kristjánsson — Ási í Bæ*
#Sólbrúnir vangar - *Lag - texti: Oddgeir Kristjánsson — Ási í Bæ*
#Villtir strengir - *Lag - texti: Oddgeir Kristjánsson — Loftur Guðmundsson*  
#Bjartar vonir vakna - *Lag - texti: Oddgeir Kristjánsson — Árni úr Eyjum*
#Ég heyri vorið - *Lag - texti: Oddgeir Kristjánsson — Ási í Bæ*
#Fyrir austan mána - *Lag - texti: Oddgeir Kristjánsson — Loftur Guðmundsson*
#Heima - *Lag - texti: Oddgeir Kristjánsson — Ási í Bæ*

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Black Eyed Peas

**Black Eyed Peas** (einnig **The Black Eyed Peas**) er bandarískur hipphopp hópur stofnaður í Los Angeles, Kaliforníu. Meðlimir hljómsveitarinnar eru will.i.am, apl.de.ap og Taboo.

## Ferill
### 1998–2001: ''Behind the Front'' og ''Bridging the Gap''
Popp-hljómsveitin skrifaði undir samning hjá Interscope og gaf út fyrstu plötuna sína *Behind the Front* árið 1998. Platan náði athygli gagrýnenda. Platan innihélt smellinn „Joints & Jams“, sem var notað í myndinni *[[Bulworth]]*. Önnur plata þeirra, *Bridging the Gap*, kom út árið 2000; hún innihélt lagið „Request Line“ og söng Macy Grey með þeim. Platan seldist í 1,2 milljónum eintaka.

### 2003–2004: ''Elephunk''

Platan sem kom sveitinni á kortið var *Elephunk* sem kom út árið 2003. Þetta var fyrsta platan þar sem Fergie (Stacy Ferguson) söng með þeim en hún kom í staðinn fyrir bakraddasöngkonuna Kim Hill, sem hætti árið 2000. Upphaflega var áætlað að Nicole Scherzinger (aðalsöngkona The Pussycat Dolls) myndi ganga til liðs við sveitina. Hún neyddist til að neita vegna þess að hún var meðlimur Eden's Crush og samningsbundin. Seinna kynnti hún Fergie fyrir will.i.am. 

Fyrsta smáskífan sem kom út af plötunni *Elephunk* var „Where Is the Love?“ og söng Justin Timberlake með sveitinni og varð lagið fyrsti slagari sveitarinnar. Lagið var mjög vinsælt í Bandaríkjunum en það varð einnig vinsælt í Bretlandi og Ástralíu. Lagið „Shut up“ varð líka mjög vinsælt í þessum löndum. *Elephunk* varð vinsæl um allan heim og fór hún í gull og platínu í Bandaríkjunum, Bretlandi, Þýskalandi og í fleiri Evrópulöndum. 

Þriðja smáskífa plötunnar, þrátt fyrir að vera í annarri útgáfu en á plötunni, var „Hey Mama“ og náði það allnokkrum vinsældum.

Lagið „Let's Get Retarded“ var endurútgefið sem „Let's Get It Started“ fyrir alþjóðlega auglýsingu fyrir NBA. Lagið náði þónokkrum vinsældum. Á disknum er það aukalag og er á undan hinu aukalaginu, „Third Eye“. Laginu gekk vel sem smáskífa, sérstaklega í iTunes og var það notað í myndinni *[[Harold & Kumar Go to White Castle]]*. Lagið fékk Grammy-verðlaun árið 2005 fyrir bestu rapp-frammistöðu í dúói eða hópi. Þau tóku aftur upp lögin „Let's Get It Started“ og „Shut Up“ ásamt öðrum lögum á simsku, tungumáli karakteranna í ''Sims''-leiknum. Þessar útgáfur voru notaðar í auglýsingum fyrir iMac G5.

Árið 2004 fór Black Eyed Peas í heimstónleikaferð og komu þau við á mörgum stöðum, meðal annars sums staðar í Afríku og Evrópu.

## Útgefið efni
### Breiðskífur
* *Behind the Front* (1998)
* *Bridging the Gap* (2000)
* *Elephunk* (2003)
* *Monkey Business* (2005)
* *The E.N.D.* (2009)
* *The Beginning* (2010)
* *Masters of the Sun Vol. 1* (2018)
* *Translation* (2020)
* *Elevation* (2022)

## Tilvísanir

## Tenglar
*
Kirkjukór Akureyrar - Oss berast helgir hljómar

**Oss berast helgir hljómar** er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. 
Á henni flytur Kirkjukór Akureyrar jólalög. Stjórnandi er Jakob Tryggvason, organleikari Haukur Guðlaugsson. Hljóðritun fór fram í Mattíasarkirkju, Akureyri undir stjórn Péturs Steingrímssonar. Þrír Akureyringar eiga heiðurinn af útliti plötuumslagsins, þeir Kristján Kristjánsson, sem teiknaði það, Eðvarð Sigurgeirsson, sem tók ljósmyndina af kirkjunni og Matthías Gestsson, sem tók myndina af kórnum.

## Lagalisti
#Oss berast helgir hljómar - *Lag - texti: Tryggvi Kristinsson — Freysteinn Gunnarsson* 
#Ave Maria - *Lag - texti: Jacques Arcadelt — Latneskur texti*
#Slá þú hjartans hörpustrengi - *Lag - texti: Johann Sebastian Bach — Valdimar Briem* 
#Leið mig Guð - *Lag - texti: Samuel Sebastian Wesley — Texti úr Davíðssálmum*
#Ó, jesúbarn blítt - *Lag - texti: Johann Sebastian Bach — Jakob Jóhann Smári*
#Lofsöngur - *Lag - texti: Sigfús Einarsson — Biblíutexti*
#Syng guði dýrð - *Lag - texti: Björgvin Guðmundsson — Tómas Guðmundsson*
#Í gegnum lífsins æðar allar - *Lag - texti: L. Nielsen — Matthías Jochumsson*
#Lofsöngur - *Lag - texti: Helgi Helgason — 150. Davíðssálmur*
#Liberia me (Einsöngur, Sigurður Svanbergsson) - *Lag - texti: Gabriel Faure — Latneskur texti*
#Ég kveiki á kertum mínum - *Lag - texti: Páll Ísólfsson — Davíð Stefánsson* 
#Dýrð í hæstu hæðum - *Lag - texti: Björgvin Guðmundsson — Friðrik Friðriksson*
#Ó, faðir Guð við þökkum þér - *Lag - texti: Ludwig V. Beethoven — Sigurbjörn Einarsson*
#Rís upp drottni dýrð - *Lag - texti: Gamalt ísl. tvísöngslag. Kórraddsetn.: Jakob Tryggvason*

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Ronald Wayne

**Ronald Gerald Wayne** (f. 1934) er einn þriggja stofnenda Apple (hinir voru Steve Jobs og Steve Wozniak). Árið 1976 12 dögum eftir að fyrirtækið hafi verið stofnað seldi hann sín 10 prósent í apple til Steve Jobs og Steve Wozniak fyrir 800 bandaríska dollara.
30 Seconds to Mars

**30 Seconds to Mars** (einnig skrifað *Thirty Seconds to Mars*) er bandarísk alternative-metal hljómsveit.

## Saga
30 Seconds to Mars (Thirty seconds to Mars) var stofnuð árið 1998 af Jared Leto og bróður hans Shannon Leto. Árið 2001 bættist Matt Wachter í hópinn og spilaði hann á bassa og hljómborð frá 2002-2007. Eftir að hafa spilað með nokkrum gítarleikurum, sem hættu allir vegna vandamála tónlistarferðalaga, kom Tomo Miličević til sögunnar. Hann kom árið 2003 og spilar enn með bandinu. Núna skipa hljómsveitina leikarinn Jared Leto, sem er söngvari og lagahöfundur hljómsveitarinnar, Tomo Miličević, sem er gítarleikari og hljómborðsspilari, og Shannon Leto trommuleikari. Hljómsveitin leikur progressive rokk og er á mála hjá útgáfufyrirtækinu Virgin Records. 

### ''30 Seconds to Mars'' (2002-2005)
Árið 2002 gaf hljómsveitin út fyrstu plötu sína (30 Seconds to Mars). Þeir gáfu út tvær smáskífur, Capricorn (A brand new name) og Edge of the earth.

### ''A Beautiful Lie'' (2005-2009)
30. ágúst 2005 gaf hljómsveitin út sína aðra plötu (A Beatuiful Lie). Platan lak inn á netið fimm mánuðum áður en hún var gefin út svo að hún inniheldur tvö aukalög („Battle of one“ og útgáfu af „Hunter“ eftir Björk) og eitt falið lag (Praying for a riot). Einnig voru settir gullmiðar í tólf eintök. Þeir sem fengu þessa miða gátu farið á alla tónleika með bandinu frítt og fengið baksviðspassa. Bandið stefnir á að gefa út sína þriðju plötu vor 2009.

### ''This Is War'' (2009-)

### 2012–2015: ''Love, Lust, Faith and Dreams''
30 seconds to Mars tók pásu frá tónleikaferðum árið 2012 og eyddu því ári mest megnis í að semja og taka upp fjórðu plötuna þeirra Love, Lust and Dreams. Platan var framleit af Jared Leto, aðalsöngvara hljómsveitarinnar. Leto sagði í viðtali að þeir hefðu tekið nýja stefnu í tónlistinni með þessa plötu og þeir sungu lagið Tis is war á Toronto International Film Festival og unnu the People's Choice Documentary Award.

## Tónleikaferðalög
Í október 2006 fór hljómsveitin í „Welcome to the universe“ tónleikaferðalag sem var styrkt af MTV2. Þeir voru studdir í þessu tónleikaferðlagi ásamt hljómsveitum eins og Head Automatica, The Receiving End of Sirens, Cobra Starship, Rock Kills Kid og nokkrum öðrum hljómsveitum. Tónleikaferðalagið var umhverfisvænn og var t.d. rútan þeirra knúin áfram af grænmetisolíu.

Sumarið 2007 studdi 30 Seconds to Mars hljómsveitina The Used í Taste of Chaos tónleikaferðalagi og nokkra tónleika með Linkin Park. Einnig spiluðu þeir á Roskilde, Rock am Ring, Pinkpop, Give It A Name hátíð og Download.

## Verðlaun
### Listi yfir tilnefningar og verðlaun
	

## Hljóðritaskrá / Útgefin verk
### Hljómplötur

### Smáskífur

### Hljóðrás
*Echelon* „The Core“ (2003)

## Meðlimir hljómsveitarinnar
Fyrrverandi meðlimir 30 Seconds to Mars: 
* Matt Wachter - bassi, hljómborð (2002-2007)
* Solon Bixler - gítar (2001-2003)
* Kevin Drake - gítar (2001-2002)

Núverandi meðlimir eru:
* Jared Leto - söngvari, gítar (síðan 1998)
* Tomo Miličević - gítar, hljómborð (síðan 2003)
* Shannon Leto - trommur, gítar (síðan 1998)

## References


## Tenglar

* Vefsíða hljómsveitarinnar“
Hljómar - Hljómar II

**Hljómar** er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. 
Á henni flytja Hljómar tólf lög. Hljómplatan var hljóðrituð í stereo í London. Yfirumsjón með hljóðritun hafði Tony Russell. Ljósmynd á plötuumslagi tók Dezo Hoffman, London.

## Lagalisti
#Sandgerður - *Lag - texti: Gunnar Þórðarson — Þorsteinn Eggertsson*
#Ástarsæla - *Lag - texti: Gunnar Þórðarson — Þorsteinn Eggertsson*
#Ég elska alla - *Lag - texti: Gunnar Þórðarson — Þorsteinn Eggertsson* 
#Lífsgleði - *Lag - texti: Gunnar Þórðarson — Þorsteinn Eggertsson*
#Er hann birtist - *Lag - texti: Gunnar Þórðarson — Þorsteinn Eggertsson*
#Saga dæmda mannsins - *Lag - texti: Gunnar Þórðarson — Þorsteinn Eggertsson*
#Dansaðu við mig - *Lag - texti: Wilson Pickett — Þorsteinn Eggertsson*
#Ég mun fela öll mín tár - *Lag - texti: B. Bryant — Þorsteinn Eggertsson*
#Vertu kyrr - *Lag - texti: Franklin/White — Þorsteinn Eggertsson*
#Að kvöldi dags - *Lag - texti: Young/Hilliard — Þorsteinn Eggertsson*
#Ég er þreytt á þér - *Lag - texti: Keller/Blume — Þorsteinn Eggertsson*
#Regn óréttlætisins - *Lag - texti: B. Bacharach — Þorsteinn Eggertsson*

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Buxur

**Buxur** eru tegund klæðnaðar sem hylur mjaðmir og fótleggi. Buxur eru fleirtöluorð, og því tala menn um tvennar buxur, en ekki tvær.  

## Buxur í Þriðja Ríki Hitlers

Í Þriðja Ríki Hitlers var lagt mikið upp úr útliti buxna, formi þeirra og notagildi. Var t.a.m ekki til siðs fyrir konur að klæðast buxum, en samkvæmt hugmyndafræði nasista áttu eingöngu karlmenn að klæðast buxum, eina undantekning þar á voru ungir drengir sem áttu heldur að klæðast stuttbuxum, en það eru buxur sem eru styttri en venjulegar buxur. Sett var á laggirnar sérstök tískustofnun (d. Deutsches Modeamt) sem setti reglur um gerð, lit og sídd buxna eftir því hvernig buxum Adolf Hitler hugnaðist.
Ómar Ragnarsson - Gáttaþefur á jólaskemmtun

**Gáttaþefur á jólaskemmtun með börnunum** er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. 
Á henni flytur Ómar Ragnarsson ásamt telpnakór úr Álftamýrarskóla tólf jólalög. Útsetningar og hljómsveitarstjórn. Magmús Ingimarsson. Ljósmyndir. Óli Páll Kristjánsson.

## Lagalisti
#Gáttaþefur gægist hér inn - *Lag - texti: Gillespie/Coots — Ómar Ragnarsson*
#Einn, tveir áfram gakk - *Lag - texti: Ómar Ragnarsson*
#Af því að það eru jól - *Lag - texti: J. Pisano — Ómar Ragnarsson* 
#Jólasveinn, haltu í hendina á mér - *Lag - texti: Carter/Olin/Aulén — Ómar Ragnarsson*
#Jólalagasyrpa - *Lag - texti: Trad.*
#Aha, sei-sei já-já - *Lag - texti: Ómar Ragnarsson*
#Gamli leppalúði - *Lag - texti: Blackburn/Burns — Ómar Ragnarsson*
#Jólasveinarabb - *Lag - texti: Ómar Ragnarsson — Ómar Ragnarsson Hjálmar Gíslason*
#Litla jólabarn (Telpnakórinn syngur) - *Lag - texti: Worsing/Andreasen/Brandstrup — Ómar Ragnarsson*
#Jólalagasyrpa - *Lag - texti: Trad.* 
#Allir hanar gala - *Lag - texti: Ómar Ragnarsson*
#Gáttaþefur kveður - *Lag - texti: Ómar Ragnarsson*

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Lögmannshlíðarkirkja

**Lögmannshlíðarkirkja** var vígð á aðventu árið 1860. Hún tilheyrir Glerárprestakalli (Lögmannshlíðarsókn) í Eyjafjarðarprófastsdæmi. Lögmannshlíðarkirkja var sóknarkirkja þar til að Glerárkirkja tók við því hlutverki fyrir Lögmannshlíðarsókn árið 2002.

## Ágrip af sögu Lögmannshlíðarkirkju
Þó svo að Lögmannshlíð hafi aldrei verið eiginlegt prestssetur hefur staðið kirkja þar frá fornu fari. Núverandi kirkja er arftaki torfkirkju sem hafði verið reist 1792. Það var Þorsteinn Daníelsson á Skipalóni (1796-1882) sem hafði frumkvæði að kirkjubyggingunni, útvegaði efni og réði smið. Yfirsmiður var Jóhann Einarsson frá Syðri-Haga á Árskógsströnd. Endanlegur reikningur vegna kirkjusmíðarinnar sem var gerður 31. ágúst 1866 sýnir að bygging kirkjunnar kostaði 1.157 ríkisdali og 11 skildinga.

Í vísitasíubók Eyjafjarðarprófastsdæmis er að finna lýsingu Daníels prófasts Halldórssonar frá 1862. Þar er kirkjan sögð 15 og 1/2 al að lengd, byggð á fótstykkjum með bindingsverki allt um kring, klædd að utan með slagborðum og alþiljuð að innan með slagborðum. Smíði á húsinu er sögð vönduð og tekið fram að máttarviðir kirkjunnar séu sterkir.

Með nýrri prestakalla- og sóknaskipan árið 1880 varð Lögmannshlíðarsókn hluti af Akureyrarprestakalli og tilheyrði þá ekki lengur Glæsibæjarprestakalli. Árið 1981 var prestakallinu skipt og nýtt prestakall varð til á Akureyri, Glerárprestakall. Lögmannshlíðarsókn og þar með Lögmannshlíðarkirkja tilheyrðu hinu nýja prestakalli. Lögmannshlíðarkirkju er vel við haldið í dag og fara þar fram stöku sinnum kirkjulegar athafnir og helgihald.

## Tenglar
*Lögmannshlíðarkirkja á kirkjukort.net 
*Saga Lögmannshlíðarkirkju á Glerarkirkja.is
Systkinin Vilhjálmur og Elly Vilhjálms - Syngja saman

**Vilhjálmur og Elly Vilhjálms** er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1969. 
Á henni flytja systkinin Vilhjálmur og Elly Vilhjálms tólf lög. 

Magnús Ingimarsson hefur útsett lögin, hann leikur einnig á píanó og orgel auk þess sem  hann stjórnar hljómsveit og kór. Hljóðritun fór fram hjá Ríkisútvarpinu undir stjórn Knúts Skeggjasonar. Forsíðumynd tók Óli Páll Kristjánsson.

Hljómplatan var endurútgefin á hljómdiski af Íslenskum Tónum árið 2006 með nýrri kápumynd og heitinu *Vilhjálmur og Elly Vilhjálms - Systkinin syngja saman*. Árið 2009 var platan valin í 43. sæti yfir 100 bestu plötur Íslandssögunnar af notendum Tónlist.is.

## Lagalisti
#Ramóna - Bæði syngja - *Lag - texti: M. Waync — Þorsteinn Gíslason*
#Sumarauki - Vilhjálmur syngur - *Lag - texti: Mantx/Tueker — Ómar Ragnarsson*
#Ein ég vaki - Elly syngur - *Lag - texti: Beratta/AneBi — Ólafur  Gaukur* 
#Fátt er með svo öllu illt - Bæði syngja - *Lag - texti: B. Owens — Ómar Ragnarsson*
#Heimkoma - Vilhjálmur syngur - *Lag - texti: Putnam — Ómar Ragnarsson*
#Ljúfa líf -  - Bæði syngja - *Lag - texti: T. Hateh/J. Trent — Ómar Ragnarsson*
#Ástarsorg - Bæði syngja - *Lag - texti: A. Föltskog — Ómar Ragnarsson*
#Minningar - Elly syngur - *Lag - texti: J. Hartford — Jón Örn Marinósson*
#Ég fer í nótt -  - Vilhjálmur syngur - *Lag - texti: J. Allison — Ómar Ragnarsson*
#Langt, langt út í heim - Bæði syngja - *Lag - texti: J. Webb — Jón Örn Marinósson* 
#Ó, að það sé hann - Elly syngur - *Lag - texti: M. David/G. Becaud — Baldur Pálmason*
#Alparós - Bæði syngja - *Lag - texti: R. Rodgers — Baldur Pálmason*

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Bessi Bjarnason - Vísur Stefáns Jónssonar

**Bessi Bjarnason** er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1969. 
Á henni syngur Bessi Bjarnason hinar góðkunnu barnavísur Stefáns Jónssonar. Útsetningar, kór- og hljómsveitarstjórn, Magnús Pétursson. Hljóðritun fór fram hjá Rikisútvarpinu undir stjórn Guðmundar R. Jónssonar. Ljósmyndir tók Óli Páll Kristjánsson.

## Lagalisti

#Aumingja Siggi - *Lag - texti: Norskt þjóðlag — Stefán Jónsson*
#Bréf til frænku - *Lag - texti: Erl. barnalag — Stefán Jónsson*
#Systa mín - *Lag - texti: Skozkt þjóðlag — Stefán Jónsson* 
#Smalasaga - *Lag - texti: Erl. alþýðulag — Stefán Jónsson*
#Kvæðið um kálfinn - *Lag - texti: Kuhlau — Stefán Jónsson*
#Sagan af Gutta - *Lag - texti: Erl. alþýðulag — Stefán Jónsson*
#Hjónin á Hofi - *Lag - texti: H. Kjerúlf — Stefán Jónsson*
#Kiddi á Ósi - *Lag - texti: Erl. alþýðulag — Stefán Jónsson*
#Stutt saga - *Lag - texti: Bellman — Stefán Jónsson*
#Hjónin við tjörnina - *Lag - texti: Erl. alþýðulag — Stefán Jónsson*
#Hænsnadans - *Lag - texti: Erl. alþýðulag — Stefán Jónsson*
#Aravísur - *Lag - texti: Ingibjörg Þorbergs — Stefán Jónsson*
#Ási, Lási og Pjási í Ási - *Lag - texti: Helgi Helgason — Stefán Jónsson*
#Vögguvísa - *Lag - texti: Bellman — Stefán Jónsson*
#Stjáni - *Lag - texti: Magnús Pétursson — Stefán Jónsson*

## Stúlknakór úr Melaskóla
Aftari röð frá vinstri (sjá mynd á bakhlið plötuumslags): Una Árnadóttir, Jóhanna E. Hilmarsdóttir, Erla Hallbjörnsdóttir, Hildur Sigurðardóttir, Anna Guðný Ásgeirsdóttir og Regína E. Grettisdóttir.

Fremri röð frá vinstri: Þórunn Hulda Guðmundsdóttir, Anna Lind Sigurðsson, Guðrún J. Karlsdóttir, Guðný Guðmundsdóttir og Svava Loftsdóttir.
Guðmundur Jónsson - Lax lax lax

**Guðmundur Jónsson ** er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1969. 
Á henni flytur Guðmundur Jónsson tólf dægurlög ásamt eftirfarandi hljóðfœraleikurum og söngfólki: Magnús Ingimarsson, píanó, orgel og celeste; Pétur Östlund, trommur; Árni Scheving, bassi, óbó og klukkuspil; Birgir Karlsson, gítar; Þorvaldur Steingrímsson, fiðla; Jónas Dagbjartsson, fiðla; Herdís Gröndal, fiðla; Sveinn Ólafsson, lágfiðla; Jóhannes Eggertsson, celló; Rúnar Georgsson, tenór-saxó-fónn og flauta; Jósep Magnússon, flauta; Stefán Stephensen, horn og Örn Ármannsson, gítar. Söngfólk: Ásta Hannesdóttir, Eygló Viktorsdóttir, Ingunn Sigurðardóttir, Magnea Hannesdóttir, Oktavía Stefánsdóttir, Sigriður Guðmundsdóttir, Sigríður Maggý Magnúsdóftir, Aðalsteinn Guðlaugsson, Árni Sveinsson, Ásgeir Hallsson, Einar Ágústsson, Einar Þorsteinsson, Hákon Oddgeirsson og Þorsteinn Helgason. Útsetningar, kór- og hljómsveitarstjórn: Magnús Ingimarsson. Hljóðritun fór fram hjá Ríkisútvarpinu undir stjórn Péturs Steingrímssonar.

## Lagalisti
#Eyjólfur - *Lag - texti: D. Seltzer — Baldur Pálmason*
#Ég man þig - *Lag - texti: Joh. Strauss — Emil Thoroddsen*
#Bernskunnar spor - *Lag - texti: J. Hurley/R. Wilkins — Jón Örn Marinósson* 
#Lax, lax, lax - *Lag - texti: Bob Lester — Ómar Ragnarsson*
#Ég trúi - *Lag - texti: E. Drake/ I. Graham /J. Shirl/ A. Stillman — Árelíus Níelsson*
#Morgunn í maí - *Lag - texti: N. & S. Miller — Ólafur Gaukur*
#Ég snýst og snýst - *Lag - texti: J. Shapiro L. Stallman — Jón Sigurðsson*
#Lágnætti - *Lag - texti: Karl O. Runólfsson — Þorsteinn Halldórsson*
#Jón tröll - *Lag - texti: J. Dean — Ómar Ragnarsson*
#Klukkan hans afa - *Lag - texti: H. C. Work — Guðm. Jónsson*
#Það er eins og gerst hafi í gær - *Lag - texti: G. Shane/E. V. Deane/M. Candy — Guðmundur Jónsson*  
#Sagnagestur - *Lag - texti: S. Secunda — Baldur Pálmason*
Nútímabörn - Nútímabörn

**Nútímabörn**  er 33 snúninga LP hljómplata með hljómsveitinni Nútímabörn gefin út af SG - hljómplötum árið 1969. Hljóðritun fór fram í Ríkisútvarpinu undir stjórn Péturs Steingrímssonar. Plötuumslagið hannaði Rósa Ingólfsdóttir en ljósmyndir á umslagi tók Kristinn Benediktsson. 

## Lagalisti
#Vetranótt - *Lag - texti: Ágúst  Atlason*
#Okkar fyrstu fundir - *Lag - texti: Darin — Böðvar Guðlaugsson*
#Anna litla - *Lag - texti: Franskt  þjóðlag  — Sig.  Þórarinsson* 
#Dauði eins er annars brauð - *Lag - texti: Simon/Woodley —  Þorsteinn   Eggertsson*
#Drykkjumaðurinn - *Lag - texti: Ágúst  Atlason*
#Kötturinn ódrepandi - *Lag - texti: Morais — Maron  Vilhjálmsson*
#Konan, sem kyndir ofninn minn - *Lag - texti: Sverrir Helgason — Davið Stefánsson*
#La la la - *Lag - texti: Me de la Calva — Baldur Pálmason*
#Vestast í vesturbænum - *Lag - texti: Franskt þjóðlag — Sig. Þórarinsson*
#Landabrugg - *Lag - texti: Írskt þjóðlag — Maron Vilhjálmsson*
#Hvenær vöknum við? - *Lag - texti: [[Lennon–McCartney]] —  Ómar  Ragnarsson*
#Lifandi er ég -  *Lag - texti: Norskt  þjóðlag — Sig.  Þórarinsson*

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Curitiba

**Curitiba** er stórborg í Paraná-fylki í Brasilíu með yfir 1,8 milljón íbúa.

## Tenglar
* www.curitiba.pr.gov.br 
* www.curitiba-brazil.com
Paraná (fylki)

**Paraná** er fylki í Suður-Brasilíu. Stærð þess eru 199.000 ferkílómetrar og eru íbúar 11,9 milljóinir (2025). Fylkishöfuðborgin er Curitiba.  Paraná á landamæri að brasilísku fylkjunum São Paulo, Santa Catarina og Mato Grosso do Sul. Einnig á það landamæri að argentínska héraðinu Misiones og Paragvæ. Iguazu-fossar eru á mörkum Argentínu og er þjóðgarður þar með sama nafni. Itaipu-stíflan á mörkum Paragvæ er stærsta stífla í heimi.

## Myndasafn

Mynd:Jardim_Botânico_de_Curitiba.jpg
Mynd:PicoParana2006-3.jpg
Mynd:Museu Oscar Niemeyer 7 Curitiba Brasil.jpg
Mynd:ItaipuAerea2AAL.jpg
Mynd:VilaVelhaParanaTaca3.JPG
Mynd:Bus_Stops_3_curitiba_brasil.jpg
Mynd:Universidade_Federal_do_Parana_3_Curitiba_Parana.jpg
Mynd:Brejatuba.JPG


## Tengill
* http://www.pr.gov.br
Olíuhreinsistöð

**Olíuhreinsistöð** er iðnaðarstöð þar sem unnar eru nothæfar afurðir úr hráolíu, svo sem bensín, dísil- og steinolía. 

Hugmyndir hafa verið uppi um að reisa olíuhreinsistöð á Vestfjörðum. Þann 15. ágúst 2007 samþykkti bæjarstjórn Vesturbyggðar að breyta deiliskipulagi í sveitarfélaginu og hliðra þannig til fyrir byggingu olíuhreinsistöðvar í Hvestudal í Arnarfirði.

## Öryggi og mengun
Við hreinsun hráolíu losna ýmis eiturefni út í andrúmsloftið, auk þess sem af olíuhreinsistöðvum stafar sprengihætta. Þetta er ein helsta ástæða þess að olíuhreinsistöðvar eru reistar í töluverðri fjarlægð frá íbúðabyggð. Fnykur og hávaði fylgja einnig starfsemi stöðvanna og þær hafa sumstaðar mengað grunnvatn. Í Bandaríkjunum er hörð andstaða gegn opnun meiriháttar olíuhreinsistöðva, og engin stór stöð hefur verið reist þar í landi síðan 1976 en það ár reis ein í Garyville, Louisiana. Þær stöðvar sem reistar voru fyrir þann tíma hafa þó breitt úr sér og stækkað á síðustu árum. Á síðustu árum hafa einnig óvenju margar olíuhreinsistöðvar í Bandaríkjunum lagt niður starfsemina (fleiri en 100 síðan á níunda áratugnum) og er það helst vegna úreldingar eða samruna fyrirtækja.
PostSecret

**PostSecret** er verkefni sem Frank Warren hóf í byrjun ársins 2005 þar sem fólk sendir inn nafnlaus póstkort með leyndarmálum sínum sem hann setti svo upp á vefsíðu verkefnisins. Margir hafa notað þennan vef til að smíða alls kyns bréf, einkum þau sem tengjast ástinni.

## Tengill
* Opinber heimasíða PostSecret 
* PostSecret Sweden
Heima

***Heima*** er heimildarmynd um hljómsveitarferðalag Sigur Rósar um Ísland sumarið 2006. Hljómsveitin spilaði meðal annars á Miklatúni, Ásbyrgi, Seyðisfirði, Kirkjubæjarklaustri og fleiri stöðum um allt Ísland. Kvikmyndin var frumsýnd á opnunardegi Alþjóðlegu kvikmyndahátíðarinnar í Reykjavík 27. september 2007.

## Tenglar
http://www.heimafilm.com/ 

## Heimildir
Þrjú á palli - Þið munið hann Jörund - Eitt sumar á landinu bláa

**Þrjú á palli - Eitt sumar á landinu bláa**  er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1970. 
Á henni flytja Þrjú á palli söngva úr leikriti Jónasar Árnasonar, „Þið munið hann Jörund“. Ljóðin eru eftir Jónas Árnason, en lögin eru fyrst og fremst írsk þjóðlög, en þó einnig skosk og ensk. Hljómplatan var hljóðrituð í Marquee-studio í London. Þórir Baldursson  hafði umsjón með hljóðritun og útsetti jafnframt fyrir þau aukahljóðfœri, sem heyrast í fáeinum laganna. Aðrar útsetningar gerði Páll Einarsson.
Steinþór Sigurðsson leikmyndateiknari átti hugmyndina að framhlið plötuumslagsins og valdi muni þá sem eru á mynd, en muni þessa lánaði Þjóðminjasafn Íslands góðfúslega. Myndina tók Kristján Magnússon.

## Lagalisti
#...Sem kóngur ríkti hann
#Hæ, hoppsa-sí
#Hífum í bræður
#Hásætisræða Jörundar
#Hæ, hoppsa-sa
#Í sal hans hátignar
#Ó, ég dái þig
#Vöggusöngur Völu
#Barbara
#Landsreisa Jörundar
#Sigur að kveldi
#Djúpt á meðal dauðra 
#...Eitt sumar á landinu bláa

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Apple Store

**Apple Store** er verslanakeðja í eigu Apple Inc. sem selur tölvur og raftæki. Samtals eru verslanirnar 518 og eru þær staðsettar í 25 löndum, þar af 272 í Bandaríkjunum.

## Hönnun og saga
Verslanirnar bjóða upp á ýmsar Apple vörur, eins og MacBook, iPhone, iPad, Apple Watch og aðra fylgihluti, einnig heimilistæki á borð við Apple TV og HomePod. Í mörgum verslunum eru kvikmyndasalir fyrir kynningar og námskeið. Svokallaður „snillingsbar“ (*e. Genius Bar*) er til staðar í öllum verslununum en þar geta viðskiptavinir leitað ráða varðandi tæknileg vandamál. Þar fara einnig allar viðgerðir fram sem framkvæmdar eru á staðnum.

Fyrstu tvær verslanirnar voru opnaðar þann 19. maí 2001 í Glendale, Kaliforníu og Tysons Corner, Virginíu.

## Staðsetningar

## Tilvísanir

## Tenglar

* Heimasíða Apple Store
William McKinley

**William McKinley** var 25. forseti Bandaríkjanna. Hann fæddist 29. janúar 1843 í Niles í Ohio. Hann var myrtur 14. september 1901 í Buffalo, New York, af anarkistanum Leon Czolgosz.
Veldismengi

**Veldismengi** er mengi, sem venslað er öðru mengi *A* þannig að stök þess eru öll hlutmengi mengisins *A*, táknað \mathcal{P}(A). Setjum að mengi *A* sé endanlegt með *n* stök, en þá er fjöldi staka í veldismenginu |\mathcal{P}(A)| = 2*n*. 

Dæmi: mengi *A* hefur 3 stök, þ.e. *A* = {*a*,*b*,*c*} og veldismengið hefur því 8 stök: { } (tómamengið), {*a*}, {*b*}, {*c*}, {*a*,*b*}, {*a*,*c*}, {*b*,*c*} og {*a*,*b*,*c*} (mengið sjálft). Veldismengið má þá rita þannig:
:\mathcal{P}(A) = \left\{\{\}, \{a\}, \{b\}, \{c\}, \{a, b\}, \{a, c\}, \{b, c\}, \{a, b, c\}\right\}\,\!.

Fjöldatala veldismengis tiltekins mengis, er alltaf stærri en fjöldatala þess mengis. Ekki er til mengi allra fjöldatalna, því veldismengi slíks mengis hefði þá hærri fjöldatölu en mengið sjálft.
Ýmsir - Jólin hennar ömmu

**Jólin hennar ömmu** er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1969. 
Á henni flytja ýmsir efni tengt jólum. Útsetningar, píanóleikur, kór- og  hljómsveitarstjórn var Magnús Pétursson. Hljóðfæraleikarar: Sigurður Ísólfsson á orgel, Karl Lilliendahl á gítar og Árni Scheving á bassa. Hljóðritun samtals ömmu og barnanna fór fram í Ríkisútvarpinu. Hljóðritun sálmasöngs í Fríkirkjunni í Reykjavík. En hljóðritun heimsóknar jólasveinsins í veitingahúsi í Reykjavík fyrir fáum árum. Hljóðritun meginefnis annaðist Pétur Steingrímsson. Teikningu á framhlið gerði Halldór Pétursson, en ljósmynd á bakhlið tók Óli Páll Kristjánsson. Efnið er sett saman í leikritsform af  Svavari  Gests,

## Efni

#Jólakvœði eftir Jóhannes úr Kötlum.
#Jólasálmar, barnasálmar, jólalög.
#jólaguðspjallið.
#Heimsókn jólasveins á jólatrésskemmtun.

## Flytjendur
*Amma: Guðrún Stephensen.

*Börnin, sem tala við ömmu: Ólafur Flosason og Dóra Björgvinsdóttir.

*Börnin, sem syngja fyrir ömmu: Telpur úr Melaskóla (sjá mynd á bakhlið plötuumslags), miðröð til vinstri: Hulda Birna Guðmundsdóttir, Ingibjörg Halldórsdóttir, Halldóra Guðmundsdóttir, Hildigunnur Gunnarsdóttir, Hjördís Pálsdóttir og Sigrún Edda Björnsdóttir. Aftasta röð: Ingibjörg Lára Skúladóttir, Ragnhildur Zoëga, Bryndís Halldórsdóttir, Dagný Björgvinsdóttir og Anna Kristín Fenger.

*Pabbi: Guðmundur Jónsson.

*Jólasveinninn: Ólafur Magnússon frá Mosfelli.

## Hljóðdæmi

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Katalónska

**Katalónska** (**català**) er indóevrópskt tungumál af ætt rómanskra tungumála. Málið á uppruna sinn í latínu. Það telst til undirflokksins *[[oksítanórómönsk]]* mál.

## Tenglar
* Íslenskt-katalónskt orðasafn
Elísabetartímabilið

**Elísabetartímabilið** er tímabil í sögu Englands sem miðast við ríkisár Elísabetar 1. 1558 til 1603. Oft er litið á Elísabetartímabilið sem eins konar gullöld þegar enska endurreisnin náði hátindi sínum í bókmenntum og leiklist. Á þessum tíma varð England sjóveldi sem gat staðið gegn stórveldunum Spáni og Portúgal á úthöfunum. Landkönnun og landnám Englendinga á þessum tíma lagði þannig grunninn að breska heimsveldinu. Elísabetartímabilið var lokaskeið valdatíma Túdorættarinnar.
Hlutfall

**Hlutfall** er samband tveggja talna *n* og *m,* gefið með setningunni „*n* á móti *m*“ eða „*n* af hverjum *m*“ . Hlutfall má einnig setja fram sem almennt brot: *n*/*m* eða *n*:*m*, sem tugabrot eða hundraðshluta. Algeng hlutföll eru *hálfur*, *þriðjungur* og *fjórðungur*. Dæmi: „Helmingurinn féll á prófinu“, „1 af hverjum 3 les blöðin daglega“, eða „25% þjóðarinnar eru ólæs“. 

Hlutföll geta einnig verið óræð, t.d. pí, sem er ummál hrings á móti þvermáli og gullinsnið, sem algengt er í byggingarlist og myndlist. Í ljósmyndun og sjónvarpstækni er oftast notast við hlutföllin 3/2, 4/3 og 1/1, en breiðskjár hefur hlutföllin 16/9.

## Tákn
Stærðfræðitáknið ∝ gefur til kynnaað tvö gildi séu í beinu hlutfalli við hvort annað, A \propto B merkir til dæmis að  A sé í beinu hlutfalli við B. Ef y = 2x\, þá væri y \propto x\,.

Unicode-táknið fyrir þetta er U+221D.
Norðausturleiðin

**Norðausturleiðin** (rússneska: *Се́верный морско́й путь*) er siglingaleið milli Atlantshafsins og Kyrrahafsins meðfram norðurströnd Rússlands. Stærstur hluti leiðarinnar er í ísi lögðu Norður-Íshafinu og hlutar hennar eru aðeins lausir við ís tvo mánuði á ári. 

Norðausturleiðin var, ásamt Norðvesturleiðinni, eftirsótt skipaleið þar sem hún styttir mjög ferðatímann frá Evrópu til Kína og Indlands, sérstaklega áður en Súesskurðurinn og Panamaskurðurinn voru opnaðir. Fyrstu könnunarleiðangrar á Norðurslóðum voru tilraunir til að finna þessar leiðir. Pómorar höfðu áður notað siglingaleið sem náði að ósum Jenisejfljóts. Meðal þeirra sem könnuðu Norðurslóðir í leit að Norðausturleiðinni voru Willem Barents, Henry Hudson, Semjon Desnjev og Vitus Bering en tveir þeir síðarnefndu náðu að sigla alla leiðina með hléum vegna íss. 

Með tilkomu útvarpssenda, gufuskipa og ísbrjóta varð fyrst mögulegt að nýta Norðausturleiðina til reglulegra siglinga. Sovétríkin lögðu mikla áherslu á notkun hennar og formleg opnun skipaleiðar norður fyrir Rússland var 1935. Þessari skipaleið hefur hnignað frá upplausn Sovétríkjanna 1990. 

## Hafnir
Nokkrar hafnir á leiðinni eru íslausar allt árið. Þær eru (frá vestri til austurs): Múrmansk á Kólaskaga, Petropavlovsk á Kamtsjatka og Magadan, Vanino, Nakodka og Vladivostok í Kyrrahafinu. Aðrar hafnir eru yfirleitt nothæfar frá júlí fram í október eða er haldið opnum af kjarnorkuknúnum ísbrjótum.

## Tengt efni
* Norðvesturleiðin
Þakning

**Þakning** í mengjafræði er haft um mengjasafn, sem uppfyllir það skilyrði að ef ákveðið mengi er hlutmengi í sammengi mengjasafnsins, þá er sagt að mengjasafnið sé *þakning* þess mengis. Ef mengjasafnið inniheldur aðeins opin mengi er talað um *opna þakningu*.

Formleg skilgreining: Ef C er safn mengja *U*α, þar sem α er stak í vísamenginu A, táknað:
:C = \lbrace U_\alpha: \alpha \in A\rbrace 
og mengið X er hlutmengi í C:
:X \subseteq \bigcup_{\alpha \in A}U_{\alpha}
þá kallast C *þakning* mengisins X.

**Hlutþakning** er önnur ,,þrengri" þakning sama mengis *X*, þannig að sammengi hluttþakningarinnar er eiginlegt hlutmengi í sammengi þakningarinnar *C*. 
## Tengt efni
* Heine-Borel skilyrði
* Þjappað mengi
Firðrúm

**Firðrúm** er hugtak í stærðfræði, sem á við mengi *M* ásamt firð *d*, táknað með (*M*,*d*). Um firðrúm (*M*,*d*) gilda eftirfarandi:

#d\left(x,y\right) \ge 0, þ.e. lengd milli tveggja staka í *M* er stærri en eða jöfn 0. 
#d\left(x,y\right) = d\left(y,x\right) (samhverfa)
#d\left(x,y\right) = 0 \Leftrightarrow x = y, þ.e. lengdin milli tveggja staka er 0 ef og aðeins ef stökin eru þau sömu.
#d\left(x,y\right) \le d\left(x,z\right) + d\left(z,y\right) (þríhyrningsójafna)
fyrir öll stök *x*, *y* og *z* í *M*.

Firðrúm, þar sem sérhver Cauchyruna er samleitin, með markgildi í rúminu, er sagt fullkomið firðrúm.
Firðrúm hafa mikilvæga eiginleika og koma mikið við sögu í náttúruvísindum.
## Tengt efni
*Staðall (stærðfræði)
*Vigurrúm
Fullkomið firðrúm

**Fullkomið firðrúm** er firðrúm sem hefur þann eiginleika að sérhver Cauchyruna í því hefur markgildi sem einnig er í firðrúminu. Dæmi: Mengi rauntalna er fullkomið, en ekki mengi ræðra talna, því til er Cauchyruna af ræðum tölum sem hefur óræða tölu sem markgildi.

## Tengt efni
* Banach-rúm
* Vigurrúm
* Þjappað mengi
Staðall (stærðfræði)

**Staðall** (einnig nefndur **norm**) í stærðfræði er tiltekið fall, táknað með einu eða tveim lóðréttum strikum sitthvoru megin við stak **v** í vigurrúmi *V*, þ.e. ||**v**|| eða |**v**|, og gefur jákvæða tölu fyrir hvern vigur, nema núllvigurinn, en staðall hans er núll. Staðall er stundum kallaður *lengd* eða *stærð* staksins, þannig er staðall hliðstæða vigurrúms við firð í firðrúmi.

## Skilgreining
Látum \mathbb{F} vera svið sem er annaðhvort rauntölusviðið \mathbb{R} eða tvinntölusviðið \mathbb{C}. Látum V vera vigurrúm yfir \mathbb{F}.

Staðall á V er vörpun \| \cdot \| : V \to \mathbb{R} sem uppfyllir eftirfarandi skilyrði:

# \| x \| \geq 0 fyrir öll x \in V
# \| x \| = 0 ef og aðeins ef x=0
# \| \alpha x \| = |\alpha| \| x \| fyrir öll x \in V og fyrir öll \alpha \in \mathbb{F}
# \| x + y \| \leq \| x \| + \| y \| fyrir öll x, y \in V

## Algengir staðlar vigurrúma

* *[[Evklíð]]ski staðllinn*
:\|\mathbf{x}\|_2 := \sqrt{x_1^2 + \cdots + x_n^2}.
er algengasti staðallinni í **R***n*. gefur stærð vigurs skv. reglu Pýþagórasar. 

* *1-staðllinn*
:\|\mathbf{x}\|_1 := \sum_{i=1}^{n} |x_i|.

* *p-staðallinn*
:\|\mathbf{x}\|_p := \left( \sum_{i=1}^n |x_i|^p \right)^\frac{1}{p}
þar sem *p*≥ 1 . (*p* = 1 og *p* = 2 gefa staðlana hér að ofan.)

* *Óendanlegi staðallinn*
:\|\mathbf{x}\|_\infty := \max \left(|x_1|, \ldots ,|x_n| \right).

## Línlegar varpanir
Fyrir sérhverja gagntæka, línulega vörpun *A* má reikna staðal staks **x** þannig:
:\|A\mathbf{x}\|.

## Eiginleikar staðla
Tveir staðlar ||•||α og ||•||β í vigurrúmi *V* eru sagðir *jafngildir* ef til eru jákvæðar rauntölur *C* og *D* þ.a. 
:C\|\mathbf{x}\|_\alpha\leq\|\mathbf{x}\|_\beta\leq D\|\mathbf{x}\|_\alpha
fyrir öll *x* í *V*. 

Í endanlegu vigurrúmi eru allir staðlar jafngildir, t.d. eru l_1, l_2 og l_\infty staðlarnir jafngildir í \mathbb{R}^n:
:\|\mathbf{x}\|_2\le\|\mathbf{x}\|_1\le\sqrt{n}\|\mathbf{x}\|_2
:\|\mathbf{x}\|_\infty\le\|\mathbf{x}\|_2\le\sqrt{n}\|\mathbf{x}\|_\infty
:\|\mathbf{x}\|_\infty\le\|\mathbf{x}\|_1\le n\|\mathbf{x}\|_\infty

## Tengt efni
* Banach-rúm
* Fullkomið mengi
* Staðlað vigurrúm
Cauchyruna

**Cauchyruna** er runa, nefnd eftir Augustin Louis Cauchy, þar sem fjarlægð tveggja samliggjandi staka minnkar eftir því farið er lengra frá fyrsta stakinu.

Þetta má setja fram sem x_1, x_2, x_3, \ldots , í firðrúmi sem hefur þann eiginleika að fyrir sérhverja jákvæða rauntölu *ε* > 0 er til náttúrleg tala *N*, þ.a. fyrir alla vísa *m* og *n* sem eru stærri en *N* gildi:

:d(x_m, x_n) 

þar sem d(x_m,x_n) táknar fjarlægðina milli x_m og x_n.

Í fullkomnu firðrúmi hefur sérhver Cauchyruna markgildi í firðrúminu. Cauchyrunur gegna mikilvægu hlutverki í grannfræði og fallafræði.
Mismengi

**Mismengi**, **mismunamengi** eða **mengjamismunur** er mengi, sem venslað er tveimur öðrum mengjum þannig að stök mismengis eru þau stök annars mengisins, sem ekki eru einnig stök í hinu. Til að tákna mismengi eru oftast notuð táknin ,,\" eða ,,-"  og lesið ,,mis". 

Dæmi: Tökum tvö mengi *A* og *B*:
# A \setminus B = \{ x\in A \, | \, x \notin B \}  er mengi staka í *A*, sem ekki eru stöku í *B*
# B \setminus A = \{ x\in B \, | \, x \notin A \}  er mengi staka í *B*, sem ekki eru stök í *A*.

Mismengið *U* \ *A*, þar sem *U* er grunnmengi, nefnist fyllimengi mengisins *A*.
Grunnmengi

**Grunnmengi** er mengi, sem inniheldur öll hugsanleg stök annara mengja í einhverjum skilningi, gjarnan táknað með *U*. Dæmi: ef unnið er með mengi af náttúrulegum tölum, þá er grunnmengið mengi náttúrlega talna, \mathbb{N} og sömuleiðis ef unnið er með mengi af rauntölum þá er grunnmengið mengi rauntalna, \mathbb{R}. Grunnmengi er skv. skilgreiningu fyllimengi tómamengisins.

Ef unnið er með mengi, þar sem stökin eru mengi, þá inniheldur grunnmengið öll hugsanlegra mengi, þ.m.t. sig sjálft (grunnmengið er almengi), en það er í mótsögn við Zermelo Fraenkel mengjafræði. Russel mótsögnin felst í að skilgreina mengi allra þeirra mengja, sem ekki innihalda sjálft sig.
Reading and Leeds Festivals

**Reading and Leeds Festivals** (voru opinberlega **Carling Weekend** til 2008) eru par árlegra tónlistarhátíða sem haldnar eru í Reading og Leeds á Englandi af Festival Republic.
Wembley-leikvangurinn

**Wembley-leikvangurinn** er knattspyrnuleikvangur í Wembley, London á Englandi. Hann rúmar 90.000 sæti og er þar með næststærsti leikvangur heims talið í fjölda sæta og sá stærsti ef miðað er við fjölda sæta undir skýli. Byggingu hans lauk 9. mars 2007.
The Streets

**Mike Skinner** (f. 27. nóvember 1978), betur þekktur sem **The Streets**, er rappari frá Birmingham á Englandi.
Rodrigo y Gabriela

**Rodrigo y Gabriela** er mexíkósk tveggjamanna hljómsveit sem sérhæfir sig í því að spila hratt á kassagítara. Hún samanstendur af Rodrigo Sánchez og Gabriela Quintero.
Dirty Pretty Things

**Dirty Pretty Things** getur átt við:

* Dirty Pretty Things (hljómsveit), hljómsveit frá 2005.
* Dirty Pretty Things (kvikmynd), kvikmynd frá 2002.
Biffy Clyro

**Biffy Clyro** er skosk rokksveit frá Ayrshire sem stofnuð var 1995. Sveitina skipa þeir Simon Neil (söngvari, gítarleiakri), James Johnston (bassaleikari, söngvari) og Ben Johnston (trommari, söngvari). Aðdáendahópur Biffy Clyro stækkaði til muna við útgáfu fjórðu plötu þeirra, *[[Puzzle]]*, sem gefin var út árið 2007. Gagnrýnendur tóku plötunni vel og seldist hún í yfir 100.000 eintökum á Bretlandi. Vinsældir sveitarinnar jukust enn frekar árin 2008 og 2009 þegar gefnar voru út smáskífurnar *[[Mountains]]* og *[[That Golden Rule]]* sem náðu báðar á topp tíu vinsældarlista yfir smáskífur á Bretlandi.

## Plötur
* *[[Blackened Sky]]* (2002)
* *[[The Vertigo of Bliss]]* (2003)
* *[[Infinity Land]]* (2004)
* *[[Puzzle]]* (2007)
* *[[Only Revolutions]]* (2009)
* *[[Opposites]]* (2013)
* *[[Ellipsis]]* (2016)
* *[[A Celebration of Endings]]* (2020)
* *[[The Myth of the Happily Ever After]]* (2021)
Dream Theater

**Dream Theater** er bandarísk rokkhljómsveit sem spilar framsækið þungarokk. Gítarleikarinn John Petrucci, bassaleikarinn John Myung og trommarinn Mike Portnoy stofnuðu hljómsveitina árið 1985, en sá síðastnefndi hætti í hljómsveitinni árið 2010. Í stað Portnoy gekk trommuleikarinn Mike Mangini til liðs við þá. Portnoy sneri aftur árið 2023.

Árið 2022 hlaut hljómsveitin Grammy-verðlaun (Best Metal Performance) fyrir lagið *Alien* af plötunni *A View from the Top of the World* (2021).

## Útgefið efni
### Breiðskífur
* *When Dream and Day Unite* (1989)
* *Images and Words* (1992)
* *Awake* (1994)
* *Falling into Infinity* (1997)
* *Metropolis Pt. 2: Scenes from a Memory* (1999)
* *Six Degrees of Inner Turbulence* (2002)
* *Train of Thought* (2003)
* *Octavarium* (2005)
* *Systematic Chaos* (2007)
* *Black Clouds & Silver Linings* (2009)
* *A Dramatic Turn of Events* (2011)
* *Dream Theater* (2013)
* *The Astonishing* (2016)
* *Distance over Time* (2019)
**A View from the Top of the World* (2021)
**Parasomnia* (2025)

### Stuttskífur
* *A Change of Seasons* (1995)
* *Wither* (2009)

## Meðlimir

### Núverandi meðlimir
* John Petrucci - gítar
* John Myung - bassi
* James LaBrie - söngur
* Jordan Rudess - hljómborð
* Mike Portnoy - trommur

### Fyrrverandi meðlimir
* Kevin Moore - hljómborð (1986–1994)
* Chris Collins - söngur  (1986)
* Charlie Dominici - söngur (1987–1989)
* Derek Sherinian - hljómborð  (1995–1999)
* Mike Mangini - trommur (2010–2023)

## Tilvísanir

## Tenglar
* Opinber vefsíða Dream Theater
Björk Guðjónsdóttir

**Björk Guðjónsdóttir** (f. 16. janúar 1954 í Keflavík) er forseti bæjarstjórnar Reykjanesbæjar og fyrrverandi þingmaður Sjálfstæðisflokksins í Suðurkjördæmi.