Liljubálkur

**Liljubálkur** (fræðiheiti: *Liliales* eldra heiti: *Lilia*) er ættbálkur einkímblöðunga. Þessi bálkur inniheldur liljuætt meðal annars en bæði ættin og bálkurinn hafa mjög umdeilda flokkunarsögu, þar sem ekki hafa allir verið sammála um hvernig eigi að flokka liljubálkin né liljuættina. Vel þekktar plöntur innan liljubálksinns eru liljur, túlipanar, skógarlilja og hnerrarót.

APG III kerfið (2009) setur þennan ættbálk í hóp einkímblöðunga. Í APG III, er ættin Luzuriagaceae sett saman við ættina Alstroemeriaceae og ættin Petermanniaceae viðurkennd. APG III notar þessa flokkun:

* **Liljubálkur**
*: ættin Alstroemeriaceae
*: ættin Campynemataceae
*: ættin Colchicaceae
*: ættin Corsiaceae
*: ættin Liliaceae
*: ættin Melanthiaceae
*: ættin Petermanniaceae
*: ættin Philesiaceae
*: ættin Ripogonaceae
*: ættin Smilacaceae

Þannig flokkuð inniheldur ættbálkurinn aðallega jurtkenndar plöntur en vafningsviður og runnar eru þar einnig. Þær eru að mestu fjölærar jurtir með rótarhnýðum eða renglum. Ættin Corsiaceae er sérstök fyrir að vera sníkjuplöntur.

Ættbálkurinn hefur heimsútbreiðslu. Stærri ættirnar (með meira en 100 tegundir) eru að mestu afmarkaðar við norðurhvel jarðar eða eru dreifðar um heiminn en mest þó í norðri. Á hinn bóginn eru minni ættirnar (með upp að 10 tegundum) afmarkaðar við suðurhvel, eða stundum bara Ástralíu eða Suður Ameríku. Heildarfjöldi tegunda í ættbálknum er nú um 1300.

## Lýsing
Einkennandi fyrir liljubálk eru safakirtlar á krónublöðum og úthverfir fræflar. Þetta greinir þá frá plöntum með blómbotns kirtlum og innhverfa fræfla sem einkennir flesta aðra einkímblöðunga.

## Flokkun

### Þróunarsaga flokkunar
Samkvæmt APWeb, er skyldleiki ætta í liljubálknum eftirfarandi:

### Eldri flokkun
APG II kefið (2003) setur þennan bálk í flokk einkímblöðunga og notar þessa flokkun: 

* **Liljuættbálkur**
*: ættin Alstroemeriaceae
*: ættin Campynemataceae
*: ættin Colchicaceae
*: ættin Corsiaceae
*: ættin Liliaceae
*: ættin Luzuriagaceae
*: ættin Melanthiaceae
*: ættin Philesiaceae
*: ættin Ripogonaceae
*: ættin Smilacaceae

APG kerfið (1998) setti einnig þennann bálk í flokk einkímblöðunga, en með aðeins annarri afmörkun (ekki með ættina *Corsiaceae*):

* **Liljuættbálkur**
*: ættin Alstroemeriaceae
*: ættin Campynemataceae
*: ættin Colchicaceae
*: ættin Liliaceae
*: ættin Luzuriagaceae
*: ættin Melanthiaceae
*: ættin Philesiaceae
*: ættin Ripogonaceae 
*: ættin Smilacaceae

Cronquist kerfið (1981) setti bálkinn í undirflokkinn Liliidae í flokkinum Liliopsida [= monocotyledons] í deildinni  Magnoliophyta [= angiosperms]. Það notaði miklu víðari afmörkun og margar tegundanna voru settar í Asparagales og Dioscoreales af APG II):

* **Liljuættbálkur**
*: ættin Agavaceae
*: ættin Aloaceae
*: ættin Cyanastraceae
*: ættin Dioscoreaceae
*: ættin Haemodoraceae
*: ættin Hanguanaceae
*: ættin Iridaceae
*: ættin Liliaceae
*: ættin Philydraceae
*: ættin Pontederiaceae
*: ættin Smilacaceae
*: ættin Stemonaceae
*: ættin Taccaceae
*: ættin Velloziaceae
*: ættin Xanthorrhoeaceae

Thorne kerfið (1992) setti bálkinn í yfirbálkinn Lilianae í undirflokkinn Liliidae í flokkinum Magnoliopsida og notaði þessa flokkun:

* **Liljuættbálkur**
*: ættin Alstroemeriaceae
*: ættin Campynemataceae
*: ættin Colchicaceae
*: ættin Iridaceae
*: ættin Liliaceae
*: ættin Melanthiaceae
*: ættin Trilliaceae

Dahlgren kerfið setti bálkinn í yfirbálkinn *Lilianae* í undirflokkinn *Liliidae* í flokkinum *Magnoliopsida* og notaði þessa flokkun:

* **Liljuættbálkur**
*: ættin Alstroemeriaceae
*: ættin Calochortaceae
*: ættin Colchicaceae
*: ættin Iridaceae
*: ættin Liliaceae
*: ættin Uvulariaceae

Í Engler kerfinu (1964 uppfærsla) var svipaður bálkur nefnd Liliiflorae, sett í flokkinn Monocotyledoneae af undirdeildinni Angiospermae.

Wettstein kerfið, síðast endurskoðuð 1935, notaði nöfn svipuð þeim í Engler kerfinu. Ættbálkur var nefndur *Liliiflorae* settur í flokk *Monocotyledones* af undirdeildinni *Angiospermae*. Bálkurinn var flokkaður nokkuð svipaður og hjá Cronquist.

Eldra nafn fyrir ættbálkinn er *Coronarieae* úr Bentham & Hooker kerfinu.

## Tenglar
*  ISBN 0-87893-403-0.}}
* 
* P. J. Rudall, K. L. Stobart, W.-P. Hong, J. G. Conran, C. A. Furness, G. C. Kite, M. W. Chase (2000) Consider the Lilies: Systematics of Liliales. In:  ISBN 0-643-06437-0.}}
*/pid/2424.htm|isbn=0-643-06437-0|accessdate=14 January 2014 }} Excerpts
*  (Available online: http://www.amjbot.org/cgi/content/abstract/88/9/1695)}}

## Heimildir