open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bereníke 2.

**Bereníke 2.** (267 eða 266 f.Kr. – 221 f.Kr.) var drottning Egyptalands á tímum Ptólemajaríkisins. Hún var dóttir Magasar af Kýrenæku og Apömu 2.

Árið 249 f.Kr. giftist hún Demetríosi fagra sem tók við konungdómi af föður hennar, en hann gerðist ástmaður móður hennar svo hún lét myrða hann í svefnherbergi Apömu sama ár eða árið eftir. Þau áttu engin börn saman. 

244 eða 243 f.Kr. giftist hún konungi Egyptalands, Ptólemajosi 3. Með honum átti hún sex börn; Arsinóe 3., Ptólemajos 4., Lýsimakkos (?), Alexander, Magas af Egyptalandi og Bereníku. 

Sagt er að hún hafi tekið þátt í Nemeuleikunum milli 245 og 241 f.Kr. og líka Ólympíuleikunum. 

Fljótlega eftir andlát eiginmanns hennar 221 f.Kr. var hún myrt að undirlagi sonar síns, Ptólemajosar 4. Dýrkun hennar var samt sem áður fyrirskipuð eftir lát hennar.

## Eftirmæli
Eftir giftingu hennar og Ptólemajosar var borgin Evesperídes í Kýrenæku flutt til og nefnd Bereníke í höfuðið á henni. Nafnið varð síðan Benghazi. 

Stjörnumerkið Bereníkuhaddur dregur nafn sitt af því að hún hét Afródítu hári sínu til að eiginmaður hennar kæmi heill heim úr herför til Sýrlands. Hún gaf hárið til hofs gyðjunnar í Zefýríon (nú Mersin). Þegar hárið hvarf síðar skýrði stjörnufræðingurinn Konón frá Samos það með því að hárið hefði verið numið til himna og sett meðal stjarnanna.

## Tenglar
Kleópatra 2.

**Kleópatra 2.** (gríska: *Κλεοπάτρα*; um 185 – 116 f.Kr.) var drottning og um tíma einvaldur í Egyptalandi á tímum Ptólemajaríkisins. Hún var dóttir Ptólemajosar 5. og Kleópötru 1.

Hún giftist bróður sínum, konunginum Ptólemajosi 6., 176 f.Kr. ári eftir andlát móður þeirra Kleópötru 1. sem stjórnaði ríkinu fyrir hönd sonar síns. Þau voru bæði á barnsaldri og stjórn ríkisins í höndum ráðherra. Árið 170 f.Kr. sögðu ráðherrarnir Eulaeus og Lenaeus Selevkídaríkinu stríð á hendur vegna Koíle-Sýrlands. Antíokkos 4. gerði þá innrás í Egyptaland og náði konunginum á sitt vald. Ptólemajos varð þá leppkonungur Antíokkosar. Þegar Antíokkos hvarf á braut kusu íbúar Alexandríu bróður hans, Ptólemajos 8. sem var kallaður „Fyskon“, fyrir konung, en í stað þess að berjast um völdin ákváðu bræðurnir að ríkja saman ásamt systur sinni. Árið 164 f.Kr. steypti Fyskon systkinum sínum af stóli um stutt skeið en árið eftir voru þau endurreist.

Kleópatra og Ptólemajos 6. áttu fjögur börn; Ptólemajos Evpator, Kleópötru Þeu, Bereníku, Kleópötru 3. og Ptólemajos 7. (líklega). 

Þegar Ptólemajos 6. lést í herför árið 145 f.Kr. lýsti Kleópatra son þeirra konung en þá sneri Fyskon aftur og bauð henni að deila völdum og giftast. Kleópatra giftist því Fyskoni en í brúðkaupsveislunni lét hann myrða Ptólemajos, son hennar. Kleópatra og Fyskon eignuðust einn son; Ptólemajos Memfítes. Árið 139 f.Kr. tók Fyskon dóttur hennar, Kleópötru 3., sem eiginkonu.

Árið 132 f.Kr. leiddi Kleópatra uppreisn íbúa Alexandríu gegn Fyskoni og Kleópötru 3. til að koma syni þeirra, Memfítes, til valda. Valdaránið tókst og Fyskon og Kleópatra 3. hröktust til Kýpur með börnum sínum. Fyskon náði samt Memfítes á sitt vald, lét drepa hann og höggva líkið í sundur og senda Kleópötru. Þetta leiddi til borgarastyrjaldar þar sem Egyptaland utan Alexandríu studdi Fyskon gegn Kleópötru. Árið 127 f.Kr. flúði hún því til Sýrlands til dóttur sinnar Kleópötru Þeu og tengdasonar Demetríosar 2. Alexandría stóð áfram gegn Fyskoni en árið eftir náði hann borginni á sitt vald. Lýst var yfir opinberri sátt milli Kleópötru og Fyskons árið 124 f.Kr. og hún sneri aftur til Egyptalands. Þau ríktu því saman til 116 f.Kr. þegar Fyskon lést og Kleópatra 3. tók við völdum fyrir hönd sonar síns. Skömmu síðar lést hún sjálf.
Erving Goffman

**Erving Goffman** (11. júní 1922 – 19. nóvember 1982) var kanadískur félagsfræðingur og rithöfundur. 

Goffman er talinn vera „áhrifamesti, ameríski félagfræðingurinn á 20. öld“. Sem greinandi, sem fjallaði um huglægni, var stærsta framlag hans til félagsfræðinnar fræði hans um táknræn samskipti. Árið 1959 gaf hann út bókina *The Presentation of Self in Everyday Life*. 

Árið 2007 var Goffman í 6. sæta á lista yfir þá höfunda sem mest var vitnað í í hugvísindum. Það er meira vitnað í rannsóknir Goffmans í dag heldur en gert var á hans tíma. Í dag nota rithöfundar hugmyndir hans við rannsóknir á samböndum milli hegðunar einstaklinga og þróunar á félagslegum kerfum.

## Tilvísanir

## Heimildir
* Fine, Gary Alan og Gregory W.H. Smith (2000). *Erving Goffman*. Vol. 1–4.
Kleópatra 3.

**Kleópatra 3.** Evergetis, Fílómetor Sótera eða Kokke (gríska: *Κλεοπάτρα*; 161 f.Kr. – 101 f.Kr.) var drottning Egyptalands á tímum Ptólemajaríkisins. 

Kleópatra var dóttir Ptólemajosar 6. og Kleópötru 2. sem var bæði systir hans og eiginkona. Alsystkini hennar voru meðal annarra Ptólemajos Evpator og Kleópatra Þea. Foreldrar hennar deildu völdum með bróður sínum, Ptólemajosi 8. Fyskon. Eftir að faðir hennar lést af sárum sem hann hlaut í orrustunni við Antíokkíu gegn Alexander Balas gerðist frændi hennar konungur og gekk að eiga móður hennar. 

Um árið 139 f.Kr. gekk hún að eiga frænda sinn, Ptólemajos 8. í óþökk móður sinnar sem leiddi uppreisn gegn þeim 132 f.Kr. Þau flúðu þá til Kýpur með börn sín; Ptólemajos 9., Trýfaínu, Ptólemajos 10., Kleópötru 4. og Kleópötru Selenu 1. Árið 127 f.Kr. náði Fyskon aftur völdum og 124 f.Kr. sættust þau Kleópatra 2. 

Við lát hans 116 f.Kr. erfði hún völdin. Hann bauð henni að kjósa sér sem meðstjórnanda hvern þann af sonum þeirra sem hún vildi. Hún vildi helst ríkja með yngri syninum, Ptólemajosi 10., en íbúar Alexandríu vildu heldur fá Ptólemajos 9. og hún samþykkti það treglega. Hann var þá giftur systur sinni, Kleópötru 4., en móðir hans hrakti hana burt og lét hann giftast Kleópötru Selenu í staðinn. Síðar hélt hún því fram að hann hefði reynt að drepa sig, svipti hann völdum árið 107 f.Kr. og gerði bróður hans að konungi. Árið 101 f.Kr. lét hann myrða móður sína og ríkti eftir það einn með eiginkonu sinni, Bereníku 3.
Kleópatra 4.

**Kleópatra 4.** (gríska: *Κλεοπάτρα*; um 136 f.Kr. – 112 f.Kr.) var um stutt skeið drottning Egyptalands á tímum Ptólemajaríkisins og síðar drottning Antíokkosar 9. í Sýrlandi. 

Kleópatra var dóttir Ptólemajosar 8. og Kleópötru 3. Hún var systir Ptólemajosar 9., Trýfaenu, Ptólemajosar 10. og Kleópötru Selenu. Hún giftist bróður sínum, Ptólemajosi 9., þegar hann var enn prins 119 eða 118 f.Kr. en þegar faðir þeirra lést 116 f.Kr. gerðist hann konungur og ríkti ásamt móður sinni. Hún gæti verið móðir Ptólemajosar 12. og Ptólemajosar af Kýpur, sona Ptólemajosar 9. Árið 115 f.Kr. neyddi móðir þeirra þau til að skilja og setti yngri systur hennar, Kleópötru Selenu, í hennar stað.

Kleópatra 4. flúði til yngri bróður síns á Kýpur þar sem hún setti saman her. Hún hélt svo til Sýrlands giftist Antíokkosi 9. og lét hann fá herinn í heimanmund til að velta hálfbróður sínum Antíokkosi 8. úr sessi. Þegar Antíokkos 8. réðist inn í Antíokkíu 112 f.Kr. flúði hún inn í helgidóm Appollons. Þar lét systir hennar Trýfaena, eiginkona Antíokkosar 8., myrða hana. Kleópatra bölvaði banamönnum sínum og aðeins ári síðar var Trýfaena tekin höndum af Antíokkosi og drepin.
Bereníke 3.

**Bereníke 3.** eða **Kleópatra Bereníke** (gríska: *Βερενίκη*; 115 eða 114 f.Kr. – 80 f.Kr.) var drottning Egyptalands á tímum Ptólemajaríkisins. 

Hún var dóttir Ptólemajosar 9. og Kleópötru Selenu. Þegar amma hennar, Kleópatra 3., steypti föður hennar af stóli og gerði frænda hennar Ptólemajos 10. að konungi árið 101 f.Kr. var hún gift honum. Þegar faðir hennar tók aftur völdin 88 f.Kr. var hann orðinn aldraður og hún tók því virkan þátt í stjórn ríkisins. Eftir andlát hans varð hún einvaldur í Egyptalandi en þar sem konur gátu ekki ríkt einar neyddist hún til að finna sér eiginmann. Hún ritaði þá Súllu sem hafði stjúpson hennar, Ptólemajos 11., í haldi í Róm um að hann giftist henni og tæki við völdum. Súlla lét henni þetta eftir en með því skilyrði að ef Ptólemajosi yrði ekki barna auðið gengi ríkið til Rómaveldis. 

Einungis nítján dögum eftir brúðkaup Ptólemajosar og Bereníke lét hann myrða hana. Bereníke naut mikillar lýðhylli í Alexandríu. Múgurinn reis því upp gegn Ptólemajosi og drap hann. 

Eftir þetta gerðu Rómverjar tilkall til Egyptalands, en þá voru tveir óskilgetnir synir Ptólemajosar 9., settir til valda. Súlla var þá nýorðinn einvaldur í Róm eftir aðra borgarastyrjöld Súllu og neyddist til að láta kyrrt liggja. Rómverjar áttu þó síðar eftir að nýta sér þetta til að réttlæta tilkall sitt til Egyptalands.

## Eftirmæli
Bereníke er aðalpersóna óperunnar *[[Bereníke (ópera)|Bereníke]]* eftir Georg Friedrich Händel.
Kleópatra Selena 1.

**Kleópatra Selena 1.** (gríska: *η Κλεοπάτρα Σελήνη*; um 130 f.Kr. – 69 f.Kr.) var drottning Egyptalands á tímum Ptólemajaríkisins og síðar drottning Selevkídaríkisins. Hún giftist fjórum konungum; Ptólemajosi 9. af Egyptalandi, og Antíokkosi 8., Antíokkosi 9. og Antíokkosi 10. af Sýrlandi. 

Upphaflega hét hún aðeins Selena. Móðir hennar, Kleópatra 3., neyddi Ptólemajos 9. til að skilja við Kleópötru 4. og giftast Selenu í staðinn. Þá tók hún upp nafnið Kleópatra. Með honum átti hún að minnsta kosti dótturina Bereníku 3. og hugsanlega tvo syni, en þeir eru þó oftar taldir óskilgetnir.

Árið 107 f.Kr. hrakti Kleópatra 3. Ptólemajos 9. frá völdum og gerði bróður hans að konungi. Hann flúði þá frá konu sinni og börnum til Kýpur og reyndi þar að koma upp her til að taka Egyptaland aftur. Í Sýrlandi börðust bræðurnir Antíokkos 8. og Antíokkos 9. um völdin. Kleópatra gerði bandalag við Antíokkos 8. og gaf honum Kleópötru Selenu fyrir eiginkonu. Hann hafði áður verið giftur eldri systur hennar Trýfaínu. Þegar Antíokkos 8. var drepinn í Antíokkíu árið 96 f.Kr. tók Antíokkos 9. sér Kleópötru Selenu fyrir eiginkonu. 

Antíokkos 9. varð ekki langlífur á valdastóli. Hann féll árið 95 f.Kr. í orrustu gegn elsta syni Antíokkosar 8., Selevkosi 6. Sonur Antíokkosar 9. og Kleópötru 4., Antíokkos 10., náði völdum af Selevkosi og giftist síðan stjúpmóður sinni. Hún bar honum tvo syni; Antíokkos 13. og Selevkos 7. Eftir að Antíokkos var drepinn í orrustu flúði hún til Kilikíu.

Þegar Ptólemajos 11. var drepinn af æstum múg í Alexandríu árið 80 f.Kr. var hún eini eftirlifandi lögmæti erfingi Ptólemajaveldisins. Hún gerði þá tilkall til hásætisins fyrir hönd sona hennar og Antíokkosar 10. en íbúar Alexandríu kusu sér hinn óskilgetna Ptólemajos 12. fyrir konung. Kleópatra sendi syni sína til Rómar til að flytja mál sitt fyrir öldungaráðinu en án árangurs. 

Þegar armenski konungurinn Tígranes mikli hóf að leggja Litlu-Asíu undir sig ákváðu íbúar Sýrlands að bjóða honum hásæti Selevkídanna þar sem þeir voru orðnir þreyttir á eilífum borgarastyrjöldum milli erfingja krúnunnar. Tígranes lagði undir sig síðustu leifar Selevkídaríkisins en nokkrar borgir í suðurhluta landsins voru trúar Selevkosi. Hann náði Kleópötru Selenu á sitt vald í borginni Akkó árið 69 f.Kr. og lét taka hana af lífi. Selevkos ríkti sem útlagakonungur og giftist síðan Bereníku 4. sem lét kyrkja hann til bana.
Kostas Vaxevanis

**Kostas Vaxevanis** er grískur blaðamaður og ritstjóri tímaritsins *[[Hot Doc]]*. Vaxevanis var handtekinn þann 28. október árið 2012 í kjölfar þess að *Hot Doc* birti hinn svokallaða „Lagarde-lista“ en á listanum eru nöfn um 2.000 Grikkja sem eru sagðir vera með bankareikning í útibúi HSBC-bankans í Genf. Á listanum eru meðal annars fyrrverandi menningarmálaráðherra Grikklands, starfsmenn gríska fjármálaráðuneytisins og framámenn í grísku viðskiptalífi.

## Tilvísanir
Heinabergsvötn

**Heinabergsvötn** voru jökulfljót á Mýrum í Hornafirði. Komu þau undan Heinabergsjökli, ásamt ánni Kolgrímu, og féllu um aura til sjávar. Heinabergsvötn voru fyrr á tíðum mikið vatnsfall og oft komu í þau jökulhlaup þegar svonefndur Vatnsdalur fylltist af vatni. Gerðu þau þá mikinn usla á Mýrum og flæmdust um alla aurana.

Árið 1947 var ákveðið að brúa vötnin og var 38 m löng stálgrindarbrú byggð sem lokið var við árið eftir. Haustið 1948, skömmu eftir vígslu brúarinnar, færðu vötnin sig yfir í farveg Kolgrímu og eftir það stendur brúin á þurru. Þjóðvegurinn liggur nú nokkuð fyrir sunnan brúna og aurar vatnanna hafa verið græddir upp.
Barry Nalebuff

**Barry Nalebuff** (fæddur 11. júlí 1958) er Milton Steinbach-prófessor við Yale-háskóla. Hann er sérfræðingur í leikjafræði ásamt mörgum öðrum sviðum. Hann hefur skrifað heilmikið um þetta málefni og verið meðhöfundur sex ritverka um leikjafræði og hvernig það tengist viðskiptastefnum. „Thinking Strategically“ og „The Art of Strategy“ eru tvær þekktustu bækurnar sem hann hefur komið að skrifum á og hafa verið prentaðar í yfir 300 þúsund eintökum og kenndar við leikjafræði áfanga í háskólum víða um heim.
 
Nalebuff hefur víða komið við á akademískum ferli sínum. Áður en hann hóf störf við Yale-háskólann var hann meðlimur í Junior Society of fellows við Harvard-háskóla og starfaði sem lektor við Princeton-háskólann.
 
Til viðbótar við akademísk störf sín hefur Nalebuff einnig mikla reynslu af ráðgjafastörfum hjá alþjóðlegum fyrirtækjum svo sem American Espress, GE, McKinsey, Google og Rio Tinto. Hann var ráðgjafa bandarísku NBA deildarinnar í samningaviðræðum þeirra við leikmannasamtök körfuboltamanna ásamt því að vera í stjórn tryggingafélagsins Nationwide. Árið 1988 stofnaði Nalebuff, ásamt fyrrum nemanda sínum að nafni Seth Goldman, fyrirtæki sem fékk nafnið Honest Tea. Það fyrirtæki sérhæfði sig í að framleiða Íste. Það fyrirtæki óx gríðarlega eða frá því að vera með enga veltu og upp í 70 milljóna dollara veltu á ári. Fyrirtækið vakti mikla lukku og athygli og á endanum keypti Coca Cola fyrirtækið árið 2011.

## Menntun
Eftir að Nalebuff útskrfaðist frá Belmont Hill framhaldskólanum hélt hann í nám við MIT (Massachusett Institute of Technology) þar sem hann útskrifaðist árið 1980 með gráðu í hagfræði og stærðfræði. Hann síðar meir kláraði meistaragráðu sína ásamt doktorsprófi frá Oxford Háskólanum á Rhodes skólastyrk.
 
## Afrek og verðlaun
* Jerry S. Cohen Memorial Fund Writing Award  (Fyrir „Exclusionary Bundling“ greinina)
* Miegunyah Fellowship, Háskólinn  í  Melbourne, 1998
* Sloan Fellowship, 1989 – 1991
* Bicentennial Preceptorship, Princeton-háskóli, 1989 – 1991
* Junior Fellow, Society of Fellows, Harvard-háskóli, 1982 – 1985
* Rhodes Scholar, Massachusetts og Nuffield-háskólinn, 1980 – 1982

## Viðskiptaferill
* Honest Tea (Stjórnarformaður og meðstofnandi)
* Nationwide Mutual (Tryggingarfélag)

## Ritstjórn
Aðstoðarritstjóri:
* Journal of Conflict Resolution
* Journal of Law, Economics and Organization

## Bækur
* *The Art of Strategy: A Game Theorist’s Guide to Success in Business and Life* (með A. Dixit), W. W. Norton, 2008
* *Why Not? How to Use Everyday Ingenuity to Solve Problems Big and Small* (með I. Ayres), Harvard Business School Press, 2003.
* *Co-opetition* (með A. Brandenburger), Currency/Doubleday, 1996.
* *Thinking Strategically: The Competitive Edge in Business, Politics and Everyday Life* (með A. Dixit), W.W. Norton, 1991.
* *Economics for an Imperfect World : Essays in Honor of Joseph E. Stiglitz* (með R. Arnott, B. Greenwald, and R. Kanbur, eds.), MIT Press, 2003
Criminal Minds (7. þáttaröð)

Sjöunda þáttaröðin af ***[[Criminal Minds]]*** var frumsýnd 21. september 2011 og sýndir voru 24 þættir. 

## Aðalleikarar
* Thomas Gibson sem Aaron Hotchner
* Joe Mantegna sem  David Rossi 
* Shemar Moore sem Derek Morgan
* Paget Brewster sem Emily Prentiss  
* Matthew Gray Gubler sem Dr. Spencer Reid
* A.J. Cook sem Jennifer *JJ* Jareau 
* Kirsten Vangsness sem Penelope Garcia

## Aukaleikarar
* Jayne Atkinson sem Erin Strauss
* Cade Owens sem Jack Hotchner
* Josh Stewart sem William LaMontagne, Jr.
* Sebastian Roché sem Clyde Easter
* Beth Clemmons sem Bellamy Young

## Þættir

## Tilvísanir

## Heimild
* 
* 
* Sjöunda þáttaröðin af Criminal Minds á Criminal Minds wikiasíðunni
* Sjöunda þáttaröðin af Criminal Minds á CBS sjónvarpsstöðinni
Enver Hoxha

**Enver Hoxha** (f. 16. október 1908, d. 11. apríl 1985) var einræðisherra Albaníu og leiðtogi albanska Kommúnistaflokksins í tæpa fjóra áratugi eða allt frá 1944 – 1985 þegar hann lést.

## Bakgrunnur
Hoxha fæddist í borginni Gjirokastër í suðurhluta Albaníu. Þar bjó hann allt þar til hann hóf nám í Háskólanum í Montpellier árið 1930. Á námsárunum í Frakklandi komst Hoxa í tæri við kommúnisma og tók þátt í starfi franskra kommúnista. Hann hreifst af hugmyndafræðinni.

Hoxha sneri baka til Albaníu árið 1936, þá 28 ára gamall. Við heimkomuna hóf hann störf sem grunnskólakennari.

7. apríl 1939 réðust ítalskir fasistar inn í Albaníu og komu Ítalir á leppstjórn í kjölfarið sem stýrt var af Merlika-Kruja. Seinni heimsstyrjöldin hófst formlega síðar sama ár. Hoxha missti stöðu sína sem kennari þegar hann neitaði að ganga í Fasistaflokk Albaníu.

## Leiðtoginn
Albanía var lengi vel eitt fátækasta, einangraðasta og margra mati sérkennilegasta land Evrópu. Hoxha hafði mikið um það að segja. Í Albaníu bjuggu um þrjár milljónir manna og þar voru samt sem áður 750 þúsund sprengjubyrgi. Ef til innrásar kæmi áttu almennir borgarar jafnt sem hermenn að grípa til vopna og vernda landið.

Völd Hoxha voru mikil og var um leið gert mikið úr persónu hans og meintum leiðtogahæfileikum. Árlega voru haldnar afmælishátíðar honum til heiðurs og þá voru gjarnan frumflutt lög sem fjölluðu um hæfileika og kosti Hoxha þar var ekkert dregið undan samanber eftirfarandi textabrot:

:Dæmi 1: „Enver Hoxha brýnir sverð sitt. Sverðið sem hangir yfir höfðum allra óvina um heim allan. Enver Hoxha lengi lifi!“
:Dæmi 2: „Vel gert, sonur fólksins! Við skjótum svikara beint í ennið! Við verndum Flokkinn eins og demant!“

## Heimildir
* .
* Vera Illugadóttir, 2011. „Enver Hoxha brýnir sverð sitt!“ á Lemúrinn.is. Sótt 1. nóvember 2012.
* Ingi Freyr Vilhjálmsson, 2011. „Byrgin hans Hoxhas“  á DV.is. Sótt 1. nóvember 2012.
Kleópatra 5.

**Kleópatra 5.** Trýfaína (gríska: *Κλεοπάτρα*; um 95 f.Kr. – um 69/68 f.Kr. eða um 57 f.Kr.) var drottning Egyptalands á tímum Ptólemajaríkisins. Hún er sú eina af eiginkonum Ptólemajosar 12. sem vitað er um með vissu.

Hún kann að hafa verið óskilgetin dóttir Ptólemajosar 9. Önnur kenning er að hún hafi verið dóttir Ptólemajosar 10. og Bereníku 3. Hún giftist Ptólemajosi 12. árið 79 f.Kr. en nafn hennar tók að hverfa úr heimildum um það leyti sem Kleópatra 7. fæddist, eða um 69 f.Kr. Hins vegar er minnst á Kleópötru Trýfaínu löngu síðar, eða 58 og 57 f.Kr., sem ríkjandi drottningu við hlið Bereníke 4. Sumir telja þessa Kleópötru hafa verið dóttur hinnar og því Kleópötru 6. meðan aðrir telja að um sömu konu sé að ræða. Það kemur heim og saman við frásögn Strabons sem segir að Ptólemajos 12. hafi átt þrjár dætur, sem væru þá Bereníke 4., Kleópatra 7. og Arsinóe 4. 

Þýski sagnfræðingurinn Werner Huß setti fram þá kenningu að Ptólemajos hafi skilið við Kleópötru um 69 f.Kr. en að dóttir hennar, Bereníke, hafi sett hana til valda eftir að faðir hennar flúði frá Egyptalandi 58 f.Kr. Hún hafi síðan dáið ári eftir það, því nafn hennar hverfur aftur úr heimildum eftir 57 f.Kr.
Bereníke 4.

**Bereníke 4.** Epifaneia (gríska: *Βερενίκη*; 77 f.Kr. – 55 f.Kr.) var drottning Egyptalands á tímum Ptólemajaríkisins. Hún var dóttir Ptólemajosar 12. og Kleópötru 5. og systir hinnar frægu Kleópötru 7., Arsinóe 4., Ptólemajosar 13. og Ptólemajosar 14. Þegar systir hennar flúði, ásamt föður þeirra, til Rómar gerðist hún ríkjandi drottning Egyptalands ásamt Kleópötru 6. Trýfaínu sem sumir telja vera systur hennar, en aðrir þá sömu og Kleópötru 5. Eftir lát Kleópötru Trýfaínu 57 f.Kr. gerðist Bereníke einráð. 

Þar sem konur máttu ekki ríkja einar yfir Egyptalandi þurfti hún að taka sér eiginmann. Þegar hún gerði það ekki sjálfviljug neyddu ræðismenn hennar hana til að giftast Selevkosi 7. sem var útlægur konungur Sýrlands. Skömmu síðar lét hún kyrkja hann þar sem hún var ósátt við mannasiði hans. Hún giftist síðar gríska aðalsmanninum Arkelási en hann ríkti ekki með henni. 

Árið 55 f.Kr. skipaði Pompeius herforingja sínum í Sýrlandi, Aulusi Gabiniusi, að koma Ptólemajosi 12. aftur til valda gegn 10.000 talenta greiðslu. Gabinius gerði það og Bereníke var hálshöggvin ásamt stuðningsmönnum sínum.
Flakkarinn

**Flakkarinn** er nefnd hraunfylla sem brotnaði úr Eldfelli í eldgosinu í Heimaey 1973 og rann með hraunstraumnum í átt að innsiglingunni. Var fylgst grannt með framgangi hans þar sem menn óttuðust að ef hann næði alla leið myndi hann, ásamt öðru hraunflæði, loka innsiglingunni og ógna með því grundvelli byggðar í eyjunni. Dæluskipið Sandey hóf þann 1. mars að dæla sjó á hraunið og þar með Flakkarann til að hægja á framvindunni. Þegar gosinu lauk var ljóst að það hafði tekist að bjarga innsiglingunni og það sem meira var, hún varð betri en fyrr.
Kassavarót

Kassavarót (fræðiheiti *Manihot esculenta*) er viðarkenndur runni af Euphorbiaceae ætt og á uppruna sinn í Suður-Ameríku. Þessi runni er ræktaður í hitabeltislöndum vegna rótanna sem innihalda mikið kolvetni. Þurrkuð kassavarót er möluð í mjöl sem kallað er tapíóka en einnig gerjuð og er þá kölluð garri. Kassavarót er mikilvægur fæðugjafi í þróunarlöndum og grunnfæði um 500 milljóna manna. Kassavarót þolir vel þurrk og vex í ófrjóum jarðvegi. Nígería er stærsti framleiðandi kassavarótar.

## Tenglar

* Cassava - Purdue University Horticulture
* Cassava Biz  – information service provided by the Integrated Cassava Project (ICP) of the International Institute of Tropical Agriculture (IITA), to encourage, promote, and expand agribusiness development in the cassava subsector in Nigeria.
* Cassava Pests: From Crisis to Control 
* GE cassava plants that have reduced cyanogens 
* GE cassava plants whose roots are over 2.5 times normal size 
* The Inoculated Mind - Interview with Dr. Richard Sayre, credited with lowering cyanogen content and engineering giant cassava
* Global Cassava Development Strategy 
* The Case for Cassava 
* Mayans grew Manioc
* CATISA: Cassava Transformation in Southern Africa
Augnbaun

**Augnbaun** eða kúabaun (fræðiheiti Vigna unguiculata ) er ein af nokkrum tegundum af  *[[Vigna]]*. Í ræktun eru fjórar undirtegundir:
**Vigna unguiculata* subsp. *cylindrica* 
**Vigna unguiculata* subsp. *dekindtiana*
**Vigna unguiculata* subsp. *sesquipedalis* 
**Vigna unguiculata* subsp. *unguiculata* 

Augnbaunir er eitt mikilvægasta grænmeti á harðbýlum svæðum í Asíu, Afríku, Suður-Evrópu og Mið- og Suður-Ameríku. Augnbaunir þola vel þurrka og hita og eru skuggaþolnar og henta því vel til að rækta með öðrum matjurtum. 

## Tenglar
* Crop Wild Relatives '''Gap Analysis''' Portal  reliable information source on where and what to conserve *ex-situ*, regarding ***Vigna*** genepool
* Cowpea research at the International Institute of Tropical Agriculture (IITA)
* Network for Genetic Improvement of Cowpea for All (NGICA)
Matt Craven

**Matt Craven** (fæddur Matthew John Crnkovich 10. nóvember 1956) er kanadískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Meatballs, Crimson Tide og NCIS.

## Einkalíf
Craven fæddist í Port Colborne í Ontario en ólst upp í St. Catharines í Ontario. Hann hefur verið giftur Sally Sutton síðan 1992 og saman eiga þau tvö börn.

## Ferill
### Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Craven var árið 1981 í sjónvarpsmyndinni *The Intruder Within*. Hefur hann síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð *The Littlest Hobo*, *Harry*, *High Incident*, ER, Boomtown og Justified. Craven hefur síðan 2010 verið með gestahlutverk í sjónvarpsþættinum NCIS þar sem hann leikur Clayton Jarvis, yfirmann bandaríska sjóhersins.

### Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Craven var árið 1979 í *Bravery in the Field*. Sama ár lék hann í Meatballs sem persónan Hardware. Síðan þá hefur hann komið kvikmyndum á borð við Tin Men, K2, A Few Good Men, Crimson Tide þar sem hann lék á móti Gene Hackman, Denzel Washington, Viggo Mortensen og Rocky Carroll. Einnig hefur Craven leikið í Dragonfly, Disturbia, Public Enemies og X-Men: First Class.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Tilvísanir

## Heimildir
* 
* 

## Tenglar
*
Ástríkur og bændaglíman

**Ástríkur og bændaglíman** (franska: *Le Combat des chefs*) er frönsk teiknimyndasaga og sjöunda bókin í bókaflokknum um Ástrík gallvaska. Hún kom út árið 1966, en birtist áður sem framhaldssaga í teiknimyndablaðinu Pilote frá október 1964 til ágúst 1965. Höfundur hennar var René Goscinny en Albert Uderzo teiknaði. Bókin var gefin út á íslensku árið 1975.
## Söguþráður
Rómversku foringjarnir *Glóbus Glákasíkus* (franska: *Langélus*) og *Falskus Fláríkus* (franska: *Perclus*) í herbúðunum *Tótórum* leggja á ráðin um hvernig sigrast megi á íbúum Gaulverjabæjar. Þeir hyggjast nýta gamla hefð, *bændaglímu*, sem felst í því að gallverskir höfðingjar mega skora hver annan á hólm og leggja völd sín að veði. Í þessu skyni ákveða þeir að notast við *Ofrík Hrokríkus* (franska: *Aplusbégalix*), Gallahöfðingja sem er mikill Rómverjavinur. Ofríkur treystir sér ekki til að etja kappi við *Aðalrík allsgáða* fyrr en Rómverjarnir heita því að losna fyrst við seiðkarlinn *Sjóðrík*.

Hópur rómverskra hermanna gerir misheppnaða tilraun til að ræna Sjóðríki, en *Steinríkur alvaski* hendir óvart bautasteini í höfuð Sjóðríks sem missir ráð og rænu. Íbúar Gaulverjabæjar eru því töfradrykkslausir þegar Ofríkur skorar Aðalrík á hólm. Þeir láta Sjóðrík sulla saman seyðum í veikri von um að rambi á töfradrykkinn fyrir slysni, en afráða loks að sækja annan seiðkarl sem jafnframt stundar geðlækningar, *Sálsýk Geðveilan* (franska: *Amnésix*) í von um hjálp. Illu heilli verður Sálsýkur einnig fyrir bautasteini Steinríks og glatar glórunni.

Bændaglímudagurinn rennur upp og útlitið er dökkt. Fyrir tilviljun rambar Sjóðríkur þó á að sulla saman seyði sem læknar hann af minnisleysinu. Hann bruggar töfradrykkinn í skyndi og mætir á vettvang bardagans. Við það eitt að sjá seiðkarlinn heilbrigðan hleypur Aðalríki kapp í kinn og hann sigrar bardagann töfradrykkjarlaus. Rómversku hermennirnir vilja ekki una úrslitunum en eru gjörsigraðir í bardaganum. Aðalríkur fyrirgefur Ofríki og leyfir honum að halda völdum, enda sá síðarnefndi orðinn ljúfur sem lamb eftir þungt höfuðhögg.
## Fróðleiksmolar
* Bókin nefnist *Ástríkur og bændaglíman* á titilsíðu og kili íslensku útgáfunnar, en á forsíðu er hún þó kölluð *Ástríkur og æðisleg bændaglíman*.
* *Aðalbjörg*, eiginkona þorpshöfðingjans Aðalríks birtist í fyrsta sinn í bókaflokknum. Hún er þó ekki nafngreind og útlit persónunnar átti eftir að breytast mikið í seinni sögum.
* Sagan er ein fárra í bókaflokknum þar sem Ástríkur og Steinríkur leggjast ekki í ferðalög, heldur halda sig heima í þorpinu allan tímann.
## Íslensk útgáfa
Ástríkur og bændaglíman var gefinn út af Fjölvaútgáfunni árið 1975 í íslenskri þýðingu Þorbjarnar Magnússonar.
Marmaramálun

**Marmaramálun** er aðferð við að mála eftirlíkingu af marmara á yfirborð úr öðru efni. Marmaramálun er hluti af málaraiðn. Elstu þekktu dæmin um marmaraeftirlíkingar eru freskur á veggjum í rómversku borgunum Pompeii og Herculaneum og eru frá því skömmu eftir Krists burð.

Mismunandi aðferðir eru notaðar við marmaramálun eftir því hvert yfirborðið er, en algengast er að mála þekjandi grunnlit yfir yfirborðið og vinna síðan ofan á hann með hægþornandi málningu í ýmsum litum, eftir því hvaða marmara hermt er eftir. Yfirleitt eru notaðir litlir stífir penslar (listmálarapenslar), svampar og sköfur og stórir mjúkir penslar til að hylja pensilför.

Oft er marmaramálun notuð til að gefa heildaryfirbragð marmaraklæðningar án þess að beinlínis sé reynt að herma eftir tiltekinni tegund marmara. Þannig marmaramálun er algeng í ítölskum endurreisnarkirkjum. Annars staðar er reynt að herma eins nákvæmlega og hægt er eftir tilteknum marmara, helst þannig að ekki sjáist munur á. Sagt er að þessi raunsæisskóli í marmaramálun hafi fyrst þróast í Frakklandi eftir Frönsku byltinguna þegar þurfti að bæta skemmdir á marmaraklæðningum í höllum konungs.

Marmaramálaðir veggir, bekkir, listar og karmar eru víða í húsum á Íslandi. Þekktasta dæmið um marmaramálun er líklega stigagangurinn á Fríkirkjuvegi 11 sem Engilbert Gíslason vann fyrir Thor Jensen í upphafi 20. aldar. Engilbert hafði menntað sig í óðrun í Kaupmannahöfn og þekkti lítið til marmaramálunar en vann út frá bók með fyrirmyndum og þótti takast vel upp. 

## Tengt efni
* Óðrun
* Trompe l'oeil
* Marmaralitun (á pappír)
NCIS (9. þáttaröð)

Níunda þáttaröðin af ***[[NCIS]]*** var frumsýnd 20. september 2011 og sýndir voru 24 þættir. 

## Aðalleikarar
* Mark Harmon sem Leroy Jethro Gibbs
* Michael Weatherly sem  Anthony *Tony* DiNozzo
* Cote de Pablo sem Ziva David
* Sean Murray sem Timothy McGee  
* Brian Dietzen sem Jimmy Palmer
* Rocky Carroll sem Leon Vance 
* David McCallum sem Donald *Ducky* Mallard

## Aukaleikarar
*Diane Neal sem Abigail Borin
*Joe Spano sem FBI alríkisfulltrúinn Tobias Fornell
*Robert Wagner sem Anthony DiNozzo Sr.
*Ralph Waite sem Jackson Gibbs
*Muse Watson sem Mike Franks
*Jamie Lee Curtis sem Dr. Samantha Ryan
*Matt Craven sem Clayton Jarvis, yfirmaður sjóhersins 
*Richard Schiff sem Harper Dearing

## Þættir

## Tilvísanir

## Heimild
*
*
*Níunda þáttaröðin af NCIS á CBS sjónvarpstöðinni
Jens Tómasson

**Jens Tómasson** (22. september 1925 – 24. október 2012) var íslenskur jarðfræðingur. Jens fæddist í Hnífsdal en lést í Reykjavík. Foreldrar hans voru Tómas Tómasson sjómaður og verkamaður og kona hans Elísabet Elíasdóttir húsfreyja. Jens fluttist ungur með foreldrum sínum og systkinum til Reykjavíkur og ólst þar upp. Hann útskrifaðist úr MR 1948 og settist seinna í Óslóarháskóla. Þaðan lauk hann cand.mag-prófi árið 1962. Eftir það réðst hann til starfa hjá Raforkumálastjóra og síðan Orkustofnun þar sem hann vann allt til 1995 er hann lét af störfum fyrir aldurs sakir. Jens starfaði lengst af á sviði jarðhita og jarðborana og sérhæfði sig í rannsóknum á eiginleikum há- og lághitakerfa. Til þess notaði hann öll gögn sem fengust úr borholum svo sem borsvarf og upplýsingar um jarðlagaskipan, ummyndun bergs og vatnsæðar. Hann var deildarstjóri í borholujarðfræði á Orkustofnun frá 1979 og stýrði verkefnum sem unnin voru fyrir Hitaveitu Reykjavíkur á höfuðborgarsvæðinu. Sú borholujarðfræði sem enn í dag er stunduð á Íslandi er í mörgu byggð á starfi hans. Eftir Jens liggur fjöldi greina og skýrsla um jarðhita og borholujarðfræði og töluvert er vitnað í þær í skrifum um þau fræði.

Jens var kvæntur Herborgu Húsgarð frá Syðri Götu í Færeyjum.

Bróðir hans, Haukur Sigurður Tómasson, var einnig þekktur jarðfræðingur. Þeir bræður unnu báðir lengst af á Orkustofnun, Jens í jarðhitanum en Haukur í vatnsaflinu, og settu skýran svip á íslenskt jarðfræðasamfélag.
Óðrun

**Óðrun** (úr dönsku: *ådring*) eða **viðarmálun** er aðferð við að mála eftirlíkingu af viðaráferð. Oft er þetta gert til að láta húsgögn, glugga og hurðir úr ódýrum eða gölluðum viði líta út eins og þau væru smíðuð úr eðalviði; til dæmis hnotu, eik eða íbenholti. Ef þetta er vel gert getur verið nánast ómögulegt að sjá muninn. 

Óðrun er einkum gerð með þeirri aðferð að slétta yfirborðið með því að spartla og slípa, mála síðan grunnlit (sem er mismunandi eftir viðartegundum) yfir yfirborðið með þekjandi málningu og þar yfir með lasúrmálningu: hálfgagnsærri hægþornandi málningu sem er mótuð í æðar og kvisti með sérstökum penslum, kömbum, svömpum og sköfum. Að lokum er lakkað með glæru lakki yfir allt saman.

Óðrun var sérstaklega algeng á 19. öld og í byrjun þeirrar 20. Þá smíðuðu húsgagnaverkstæði eða settu saman húsgögn úr ódýrum viðartegundum eins og furu og síðan var málari (óðrari) fenginn til að mála yfir þau með þessar aðferð. Óðrun þróaðist út í sérgrein innan málaraiðnar og sérhæfðir óðrarar unnu á mörgum húsgagnaverkstæðum.

## Tengt efni
* Spónlagning
* Marmaramálun
Óperuhúsið í Sydney

**Óperuhúsið í Sydney** er tónlistarhús í Sydney, Nýja Suður-Wales, Ástralíu. Það var hannað af danska arkitektinum Jørn Utzon og opnaði 1973. Leyfi var veitt fyrir byggingu hússins af bæjarstjórn Nýja Suður-Wales 1958 og framkvæmdir hófust ári síðar. Óperuhúsið er staðsett á Bennelong Point í höfn Sydney, nálægt Syndneyhafnarbrúnni. Það er í norðaustasta hluta aðalviðskiptahverfis Sydney og er umlukið á þrjá vegu af höfninni og á landi af konunglega grasagarðinum. 

Þrátt fyrir nafnið hýsir húsið marga tónlistarviðburði. Óperuhúsið er eitt af vinsælustu tónlistarhúsum heims, með 1.500 sýningar á ári sem eru sóttar af 1,2 milljón manns árlega. Húsið er aðsetur Opera Australia, Sydney Theatre Company og Sydney Symphony Orchestra. Það er einnig eitt af vinsælustu ferðamannastöðum Ástralíu, með yfir sjö milljón heimsóknir á ári.

Húsið er rekið af Sydney Opera House Trust, undir menningaráðuneyti Nýja Suður-Wales. Húsið komst á heimsminjaskrá UNESCO 28. júní 2007.

## Heimildir
*

## Tilvísanir
Pungrækjur

**Pungrækjur** (Fræðiheiti : *cumacea*) er ættbálkur innan stórkrabba sem telur meira en 1400 tegundir sem finnast um allan heim. Við Ísland hafa fundist um 30 tegundir pungrækja. Flestar voru uppgötvaðar í danska Ingolf-leiðangrinum, sem farinn var 1895 til 1896.

## Líffræði
Flestar tegundir eru 1 til 15 millimetrar að lengd en sumar geta verið allt að 3 sentimetrar. Greinilegur munur er á karl- og kvendýrunum. Kvendýrin eru einnig fleiri og í flestum tilfellum stærri. Pungrækjur fjölga sér aðeins tvisvar á ævinni og gera það með kynæxlun. Kvendýrið geymir svo eggin í þar til gerðum hólfum undir skel sinni (svipað og rækjur og mörg önnur krabbadýr) þangað til afkvæmin hafa klakist út og náð svokölluðu manca stigi. Þegar pungrækja er á manca stigi lífsferils síns, mætti líkja henni við ungling. Hún er næstum því orðin fullvaxta, en vantar aðeins aftasta parið af löppum til að teljast til fullvaxta dýrs.

## Vistfræði
Þrátt fyrir að pungrækjur séu flestar sjávarbotndýr, þá finnast þær líka í söltum stöðuvötnum eins og Kaspíhafi, í íssöltum árósum og jafnvel yfir sjávarmáli í fjörum þar sem mikill munur er á flóði og fjöru. Þær búa sér til heimili í mjúkum botninum eða labba/synda eftir honum í fæðuleit.

Tegundir innan pungrækjuættbálksins má finna allt frá fjöruborði og niður á 1500 metra dýpi. Flestar tegundir lifa skemur en ár, en þær sem lifa á mestu dýpi hafa hægari efnaskipti og geta því lifað örlítið lengur.

Þær lifa á þörungar, dýrasvifi og mest öllu öðru sem fellur til botns og er nógu lítið fyrir þær til að éta. Sumar tegundir pungrækja hafa þróað með sér gadd, sem vex fram úr neðri á þeirra, sem þær nota til að að veiða og drepa minni krabbadýr. Sumar tegundir sem lifa í á grunnsævi taka upp á því að synda upp að yfirborðinu á næturnar í fæðuleit.

## Rannsóknir
Ivan Ivanovich Lepechin var fyrstur til að lýsa pungrækjum árið 1780 en í þá daga voru vísindamenn ekki vissir að um nýtt fyrirbæri væri að ræða og héldu því fram að Lepechin hefði fundið rækjur á lirfustigi. Það var ekki fyrr en Henrik Nicolaj Krøyer, danskur dýrafræðingur, gerði ítarlegar rannsóknir á pungrækjum árið 1844, að menn áttuðu sig á því að hér væri um nýtt fyrirbæri að ræða.

Mestar upplýsingar sem safnast hafa um pungrækjur í kring um ísland voru í rannsóknarverkefninu „Botndýr á Íslandsmiðum (BIOICE)“ sem var upphaflega sett á laggirnar árið 1992. Meginmarkmið verkefnisins eru að kanna hvaða dýr lifa á hafsbotninum innan íslensku efnahagslögsögunnar, í hve miklu magni þau eru og hvernig útbreiðslu þeirra er háttað. Sýnatöku lauk árið 2004 eftir 19 leiðangra á þremur rannsóknaskipum. Alls voru tekin 1390 sýni á 579 stöðvum innan efnahafslögsögu landsins, frá um 20 til 3000 metra dýpi. Í þessum leiðöngrum var safnað rúmlega 14.000 eintökum af pungrækjum og fundust margar nýjar tegundir sem ekki höfðu sést áður hér við land sem og áður óþekktar tegundir. Mest sláandi þótti að Grænlands- Færeyjahryggurinn hamlar útbreiðslu ákveðinna tegunda pungrækja og margar tegundir finnast annaðhvort norðan eða sunnan hryggjarins.

## Tilvísanir
Miguel Ferrer

**Miguel Ferrer** (fæddur Miguel José Ferrer 7. febrúar 1955 - 19. janúar 2017) var bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í RoboCop, Twin Peaks og Crossing Jordan.

## Einkalíf
Ferrer er fæddur og uppalinn í Santa Monica, Kaliforníu og er af púertó rískum og írskum uppruna. Stundaði  leiklist við *The Beverly Hills Playhouse*. 

Foreldrar hans eru leikarinn José Ferrer og söngkonan Rosemary Clooney. Ferrer var giftur Leilani Sarelle frá 1991-2003 og saman áttu þau tvö börn. Er nú giftur Lori Weinstrub sem hann giftist árið 2005. 

Spilar á trommur í hljómsveitinni *Jenerators*. 

Leikarinn George Clooney er frændi Ferrer gegnum móður hans.

## Ferill
### Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Ferrer var árið 1981 í Magnum, P.I. Frá 1990-1991 þá lék hann alríkisfulltrúann Albert Rosenfield í Twin Peaks.
 
Hefur hann komið fram gestaleikari í þáttum á borð við Cagney & Lacey, T.J. Hooker, *Hotel*, Miami Vice, ER, Will & Grace, Medium, Desperate Housewives, Lie to Me og .

Árið 2001 var honum boðið eitt af aðalhlutverkunum í Crossing Jordan sem Dr. Garret Macy, sem hann lék til ársins 2007. 

Hefur verið með stórt gestahlutverk í  sem Owen Granger, hinn nýi aðstoðaryfirmaður NCIS síðan 2012.

Ferrer lést þann 19. janúar árið 2017, þá 61 árs gamall.

### Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Ferrer var árið 1982 í *Truckin´ Buddy McCoy*. Lék persónuna Bob Morton í RoboCop árið 1987. Hefur hann síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við *Arduous Moon*, *The Harvest*, Hot Shots! Part Deux, *The Disappearance of Garcia Lorca*, Traffic, *Silver City* og *This Is Not a Movie*.

## Kvikmyndir og sjónvarp

## Verðlaun og tilnefningar
### ALMA-verðlaunin
* 2007: Tilnefndur sem besti leikari í sjónvarpsseríu, míniseríu eða sjónvarpsmynd fyrir Crossing Jordan.

### Action on Film International Film Festival-verðlaunin
* 2011: Tilnefndur sem besti leikari í aukahlutverki fyrir *Four Assassins*.

### Imagen Foundation-verðlaunin
* 2007: Verðlaun sem besti leikari í sjónvarpi fyrir Crossing Jordan.

### Prism-verðlaunin
* 2007: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir Crossing Jordan.

### Screen Actors Guild-verðlaunin
* 2001: Verðlaun sem besti leikhópur í kvikmynd fyrir Traffic.

## Tilvísanir

## Heimildir
* 
* 

## Tenglar
*
Jack Kevorkian

**Jacob „Jack“ Kevorkian** (26. maí 1928 – 3. juní 2011) var einn áhrifamesti baráttumaður líknardrápa í Bandaríkjunum. Hann var menntaður meinafræðingur og útskrifaðist úr Læknaskóla Michigan árið 1952.

Kevorkian var af armensku bergi brotin. Báðir foreldrar hans voru armenskir innflytjendur. Kevorkian varð heimsfrægur á tíunda áratugnum fyrir það að hafa hjálpað rúmlega 130 veikum einstaklingum að enda líf sitt frá árinu 1990 til ársins 1998. Honum var gefið viðurnefnið doktor dauði af bandarísku pressunni vegna þessa. Jack Kevorkian hafði ungur að árum mótað með sér þá skoðun að fólk sem væri að upplifa mikinn sársauka vegna veikinda ætti sjálft að geta ákveðið hvenær það myndi deyja.

Árið 1987 byrjaði hann að auglýsa ráðgjöf fyrir mjög veikt fólk sem væri að leitast eftir því að deyja. Það var ekki fyrr en árið 1990 sem hann hjálpaði sínum fyrsta sjúklingi að enda líf sitt. Það var kona að nafni Janet Adkins sem hafði verið greind með alzheimer árið 1989. Jack Kevorkian var ákærður fyrir morðið á Adkins en það voru þó engin lög í Michigan á þessum tíma sem bönnuðu það að hjálpa manneskju að enda líf sitt og var því ákæran lögð niður seinna það sama ár.

Michigan-ríki svipti Kevorkian lækningaleyfi árið 1991 eftir að það hefði gefið honum skýr fyrirmæli um að hann gæti ekki haldið áfram að veita fólki þessa þjónustu.

Árið 1998 lét hann fréttaþáttinn 60 Minutes fá upptöku af því þegar hann sprautaði mann að nafni Thomas Youk með lyfjum sem enduðu líf hans. Kevorkian sprautaði hann sjálfur til þess að hann yrði ákærður. Hann trúði því að hann gæti farið með málið fyrir dóm og sýnt fram á að það sem hann væri að gera væri mannúðlegt en ekki morð.

Kevorkian ákvað að vera sinn eiginn verjandi í réttarhöldunum. Það virkaði ekki vel fyrir hann þar sem hann var ekki lærður í lögfræði og kunni því ekki setja fram mál sitt samkvæmt lögum. Dómsmálinu lauk með því að Jack Kevorkian var fundinn sekur og dæmdur í 10 til 25 ára fangelsisvist fyrir morð af annarri gráðu.

Kevorkian afplánaði rúmlega átta ár af dómi sínum, honum var veitt náðun vegna veikinda og hleypt út 1. júní árið 2007. Allt til dauðadags hélt hann áfram að berjast fyrir því að það væri réttur allra einstaklinga að geta ráðið örlögum sínum. Jack Kevorkian lést þann 3. júní árið 2011 eftir þrálát veikindi til margra ára, þá 83 ára gamall.

## Tónlistarferill
Kevorkian var djasstónlistarmaður og tónskáld. Genf's Exit fól hljómsveitarstjóranum David Woodard árið 1999 að undirbúa orgel Kevorkian fyrir blásarasveit.

## Tilvísanir

## Heimildir
*
Stig Strand

**Stig Strand** (fæddur 25. ágúst 1956) er sænskur skíðamaður og sjónvarpsfréttaskýrandi. Hann fæddist í Tarnaby, Storuman, Västerbotten-sýslu (Lapland) í Svíþjóð.
Samvinnutryggingar

**Samvinnutryggingar**.g.t. var íslenskt tryggingarfélag sem stofnað var með stofnfé frá Sambandi Íslenskra Samvinnufélaga (SÍS) árið 1946 og starfrækt til ársins 1989. Þá var það sameinað Brunabótafélagi Íslands (stofnað 1917) í Vátryggingarfélag Íslands.hf (VÍS), með um 50 þúsund félaga og rúmlega eitt þúsund fyrirtæki.

Við sameiningu fyrirtækjanna varð þó eftir fyrirtækið Eignarhaldsfélagið Samvinnutryggingar.ehf, sem haustið 2007 var lagt niður, en eignir og skuldir yfirfærðar í fjárfestingarfélagið Gift. Um Gift og slit á búi Samvinnutryggar varð mikið deilumál þar sem deilt var um hvort löglega hefði verið staðið að sameiningu tryggingarfélagana og greiðslur til eigenda við uppgjör fyrirtækjanna.

## Tenglar
* ''Skýrsla um starfsemi Samvinnutrygginga g.t.,eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga og dótturfélaga ''  Lagastofnun Háskóla Íslands október, 2009 (skoðað 6.11.2112)
* ''Samvinnumenn sýsluðu með fjármuni sem þeir áttu ekki'' vb.is 4. febrúar, 2010 (skoðað 6.11.2112)
* ''Skuld Giftar nemur 45 milljörðum'' rúv.is 15. janúar, 2010 (skoðað 6.11.2112)
* ''S-HÓPURINN, HVAÐ ER NÚ ÞAÐ?''  ögmundur.is 28. Júní, 2007 (skoðað 6.11.2112)
Oskar Morgenstern

**Oskar Morgenstern** (fæddur 24. janúar 1902 í Þýskalandi, dáinn 26. júlí 1977 í Bandaríkjunum) var austurrísk-bandarískur hagfræðingur sem er helst minnst sem annars af höfundum leikjafræði. Morgernstern fæddist árið 1902 í Görlitz Þýskalandi og lést árið 1977 í Princeton, New Jersey í Bandaríkjunum.

## Æviágrip
Oskar Morgenstern fæddist í Þýskalandi árið 1902, hann fluttist svo til Vínarborgar í Austurríki þar sem hann átti eftir að útskrifast með doktorsgráðu í stjórnmálafræði frá Háskólanum í Vínarborg árið 1925. Hann starfaði svo sem prófessor við skólann frá 1929 fram til 1938 þegar hann fór til Bandaríkjanna. Fyrst í stað átti hann bara að vera gestakennari í Princeton-háskóla. En þegar hann dvaldi við Princeton var hann rekinn frá Vínarháskóla sökum ótækra pólitískra skoðana (nasistar höfðu þá náð völdum)og vegna seinni heimstyrjaldarinnar þá var honum ráðlagt að dvelja áfram í Bandaríkjunum sem hann gerði. 

Í Princeton kynntist hann John von Neumann og saman rituðu þeir verkið *Theory of Games and Economic Behavior* sem er grundvallarverk á sviði leikjafræði. Þessi bók fjallar að langmestu leyti um núllsummuleiki og þegar fjallað er þar um aðra leiki er það gert á þan hátt að breyta þeim í núllsummuleiki með því að búa til einn nýjan þátttakanda sem tapar því sem aðrir græða samanlagt eða öfugt. Þetta er sennilega þekktasta verk Morgenstern þrátt fyrir að hann hafi gefið út þónokkur önnur rit seinna meir. Morgenstern er einnig þekktur fyrir efahygju sína gagnvart hagfræðimælingum. hann gagnrýndi hefðbundnar aðferðir í riti sínu *On the Accuracy of Economic Observations* árið 1950. Hann gaf út nokkur önnur rit um ævina og starfaði sem prófessor í hagfræði við Princeton-háskóla þar til 1970 þegar hann lét af störfum vegna aldurs. Hann kenndi þó að einhverju leyti við New York-háskóla eftir það. Oscar Morgenstern lést svo þann 26. júlí í Princeton, New Jersey árið 1970.  

## Nokkur verk Morgenstern
* *Wirtschaftsprognose: Eine untersuhung ihrer Voraussetzungen und Moglichkeiten* (1928)
* *Die Grenzen der Wirtschaftspolitik* (1934)
* *Theory of Games and Economic Behavior* (1944, með John von Neumann)
* *On the Accuracy of Economic Observations* (1950)
* *Prolegomena to a Theory of Organization* (1951)
* *The Question of National Defense* (1959)
* *Predictability of Stock Market Prices* (1970, með C. W. J. Granger)
* *Mathematical Theories of Expanding and Contracting Economies* (1976, með G. L. Thompson)

## Heimildir

## Tenglar
* Game Theory and an Austrian Perspective, grein um Oskar Morgenstern 
* Ritgerð um framlag Oskar Morgenstern til leikjafræði eftir Andrew Schotter 
* Theory Of Games And Economic Behavior sem textaskrá
NCIS: Los Angeles (3. þáttaröð)

Þriðja þáttaröðin af ****** var frumsýnd 20. september 2011 og sýndir voru 24 þættir. 

## Aðalleikarar
*Chris O´Donnell sem G. Callen
*LL Cool J sem Sam Hanna
*Daniela Ruah sem Kensi Blye
*Eric Christian Olsen sem Marty Deeks
*Barrett Foa sem Eric Beale
*Renée Felice Smith sem Nell Jones 
*Linda Hunt sem Hetty Lange

## Aukaleikarar
*Rocky Carroll sem Leon Vance (Þáttur 1)
*Miguel Ferrer sem Owen Granger (Þættir 12, 14-17, 23-24)
*Claire Forlani sem Lauren Hunter (Þættir 1-3, 23-24)
*Peter Cambor sem Nate Getz (Þáttur 20)

## Þættir

## Tilvísanir

## Heimild
*
*
* Þriðja þáttaröðin á NCIS: Los Angeles heimasíðunni á CBS sjónvarpsstöðinni 
*Þriðja þáttaröðin af NCIS: Los Angeles á NCIS: Los Angeles Database wikiasíðunni
Betalaktam-lyf

**Betalaktam-lyf** eru sýklalyf sem ber beta-laktam-hring. Betalaktam-lyf hafa áhrif á frumuvegg baktería og eru gerlaeyðandi, þ.e. banar bakteríum (sjá hins vegar gerlaheftandi). Af þeim má nefna undirflokkana penisillín, cephalosporín, carbapenem og monobactam.
Vestur-Flæmingjaland

**Vestur-Flæmingjaland** (hollenska: *West-Vlaanderen*) er vestasta hérað í Belgíu og það eina sem nær að sjó. Ferðamennska er snar þáttur í efnahagi héraðsins. Höfuðborgin er Brugge.

## Lega og lýsing
Vestur-Flæmingjaland er stærsta héraðið í hollenska hluta Belgíu með 3.125 km2. Það liggur við Norðursjó og er gjörvöll strandlengja Belgíu innan marka héraðsins. Nyrst liggur héraðið að Hollandi (Sjálandi) en í suðvestri að Frakklandi. Auk þess liggur flæmska héraðið Austur-Flæmingjaland að því í austri og vallónska héraðið Hainaut í suðri. Í Vestur-Flæmingjalandi eru nokkrar stærri hafnir sökum nálægðar við sjó, en þær helstu eru í Brugge, Oostende og Zeebrugge, en sú síðastnefnda er næststærsta höfn Belgíu (á eftir Antwerpen). Íbúar héraðsins eru 1,1 milljón talsins.

## Fáni og skjaldarmerki
Í fána Vestur-Flæmingjalands eru tólf geislar, sex bláir og sex gulir, en fyrir miðju er auður rauður skjöldur. Merking fánans er mjög gömul, eldri en greifadæmið í Flandri. Honum var síðast breytt 1997.

Skjaldarmerkið er tvískipt. Til vinstri er fáninn, en til hægri er hið svarta ljón greifanna í Flæmingjalandi. Skjöldurinn var búinn til árið 1816 þegar Vestur-Flæmingjaland var stofnað sem hérað. Eitt sinn var skjöldurinn þrískiptur og vísaði þriðji hluti skjaldarins til Hollands, en hann féll burtu þegar Belgía lýsti yfir sjálfstæði 1830.

## Orðsifjar
Flæmingjaland (einnig Flandur) heitir eftir germönskum þjóðflokki sem kallaðist Vlamingen á hollensku, eða Flæmingjar. Flæmingjaland í heild er allur hollenskumælandi hluti Belgíu, en Austur- og Vestur-Flæmingjaland eru tvö vestustu hollenskumælandi héruðin í landinu.

## Söguágrip

Í gegnum aldirnar var héraðið hluti af greifadæminu Flandri (Graafschap Vlaanderen). Þegar Frakkar hertóku Niðurlönd 1794 leystu þeir greifadæmið upp og mynduðu sýslurnar Schelde (úr austurhlutanum) og Leie (úr vesturhlutanum). Þær voru aftur leystar upp þegar Frakkar hurfu úr landi 1814. Greifadæmið var þó ekki endurreist, heldur voru flæmsku hlutarnir áfram aðskildir og urðu héruð í nýstofnuðu ríki Niðurlanda. Vestur-Flæmingjaland var formlega stofnað 1816. Þó að Flæmingjar tækju ekki þátt í belgísku uppreisninni 1830, urðu lönd þeirra engu að síður hluti af Belgíu, ekki Hollandi.

## Borgir
Í Vestur-Flæmingjalandi eru 64 bæir eða sveitarfélög. Stærstu borgir eru:

## Heimildir
*