Murakami Haruki

**Murakami Haruki** (村上春樹), einnig þekktur sem **Haruki Murakami**, (f. í Kýótó þann 12. janúar 1949) er vinsæll japanskur rithöfundur og þýðandi.

## Ævi og störf
Hann bjó í Kobe flest öll æskuárin. Faðir hans var búddaprestur og móðir hans var dóttir kaupmanns frá Osaka. Þau kenndu bæði japanskar bókmenntir.

Murakami hafði hins vegar meiri áhuga á bandarískum bókmenntum en japönskum, eins og glögglega má sjá í skrifum hans, en vestrænn ritstíllinn er frábrugðinn flestum öðrum japönskum bókmenntum samtímans.

Hann lagði stund á leiklist í Waseda háskóla í Tókýó, og hitti þar Yoko, eiginkonu sína. Fyrsta starf hans var í hljómplötuverslun, en að námi loknu stofnaði hann djassbar í Tókýó, sem hann rak á árunum 1974 til 1982. Tónlistaráhuginn kemur líka fram í sögum hans, sérstaklega í *Dansu dansu dansu (e. Dance, Dance, Dance)* og *Noruwei no mori (e. Norwegian Wood)*, sem nefnd er eftir samnefndu Bítlalagi.

Fyrsta skáldsaga hans: *Kaze no oto wo kike (e. Hear the Wind Sing)* vann til verðlauna árið 1979. Ári síðar gaf hann út *1973 nen no pinbohru (e. Pinball, 1973)*. Þessar skáldsögur mynda Rottuþríleikinn, ásamt *Hitsuji wo meguru Bohken (e. A Wild Sheep Chase)*. Árið 1985 gaf hann út vísindaskáldsögu, *Sekai no owari to hahdo bohrudo wandahrando (e. Hard-Boiled Wonderland and the End of the World)*.

Hann sló loks í gegn í Japan með útgáfu *Noruwei no mori* árið 1987. Árið 1986 fór Murakami frá Japan til vesturlanda. Hann þvældist um Evrópu og Bandaríkin og settist að lokum að í bænum Cambridge í Massachusetts í Bandaríkjunum. Á þessum árum skrifaði hann *Dansu dansu dansu* og *[[Sunnan við mæri]], vestur af sól (Kokky no minami, taiyou no nishii)*.

Árin 1994 og 1995 sendi hann frá sér *Nejimakidori kuronikuru (e. The Wind-Up Bird Chronicle)* í þremur hlutum. Bókin fjallaði meðal annars um japanska stríðsglæpi í Mansjúríu. Fyrir þá skáldsögu fékk hann Yomuiri bókmenntaverðlaunin.

Með *Nejimakidori kuronikuru* varð vendipunktur á ferli Murakamis. Rit hans urðu þyngri, en fram að þessu höfðu þau verið háfgert léttmeti. Þegar hann var að leggja lokahönd á bókina, reið Kóbe-jarðskjálftinn yfir og gerð var taugagasárás á neðanjarðarlestakerfið í Tókýó. Í kjölfar þessara atburða sneri hann aftur til Japans. Atburðirnir voru þungamiðjan í smásagnasafninu *Kami no kodomotachi ha mina odoru (e. After the Quake)* og í fyrsta ritgerðasafni hans, *Andaguraundo/Yakusoku sareta basho de (e. Underground)*.

Auk skáldsagna sinna og smásagnasafnsins *Kami no kodomotachi ha mina odoru*, sem fyrr er getið, hefur Murakami skrifað fjölda smásagna. Hann hefur einnig þýtt verk eftir F. Scott Fitzgerald, Raymond Carver, Truman Capote, John Irving, Paul Theroux og fleiri á japönsku.

## Skáldsögur
* *Kaze no oto wo kike (e. Hear the Wind Sing)* (1979)
* *1973 nen no pinbohru (e. Pinball, 1973)* (1980)
* *Hitsuji wo meguru Bohken (e. A Wild Sheep Chase)* (1982)
* *Sekai no owari to hahdo bohrudo wandahrando (e. Hard-Boiled Wonderland and the End of the World)* (1985)
* *Noruwei no mori (e. Norwegian Wood)* (1987)
** Á íslensku: *Norwegian Wood (Bjartur, 2006) - (Þýð. Uggi Jónsson)*
* *Dansu dansu dansu (e. Dance, Dance, Dance)* (1988)
* *Kokky no minami, taiyou no nishii (e. South of the Border, West of the Sun)* (1992)
** Á íslensku: *Sunnan við mærin, vestur af sól (Bjartur, 2001) - (Þýð. Uggi Jónsson)*
* *Nejimakidori kuronikuru (e. The Wind-Up Bird Chronicle)* (1994/5)
* *Supuhtoniku no Koibito (e. Sputnik Sweetheart)* (1999)
** Á íslensku: *Spútnik-ástin (Bjartur, 2003) - (Þýð. Uggi Jónsson)*
* *Umibe no Kafka (e. Kafka on the Shore)* (2002)

## Smásögur
* *Kami no kodomotachi ha mina odoru (e. After the Quake)* (2000)

Einnig hefur komið út á ensku smásagnasafn sem hefur að geyma sögur eftir hann frá níunda áratugnum:
* *The Elephant Vanishes* (1996)

## Ritgerðir
* *Andaguraundo/Yakusoku sareta basho de (e. Underground)* (1997/8)

## Tenglar
* Hanami Web - Murakami Haruki
* Viðtal í ''Salon'', December 1997