3. desember

**3. desember** er 337. dagur ársins (338. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 28 dagar eru eftir af árinu.

## Atburðir
* 1481 - Einar Björnsson jungkæri náði Bjarna Þórarinssyni góða manni á sitt vald á Brjánslæk á Barðaströnd og tók hann af lífi.
* 1533 - Ívan grimmi tók við stórfurstadæminu í Moskvu eftir lát föður síns, Vassilíj 3. Hann var þá þriggja ára.
* 1804 - Thomas Jefferson var kjörinn forseti Bandaríkjanna.
* 1818 - Illinois varð 21. fylki Bandaríkjanna.
* 1825 - Tasmanía varð sjálfstæð nýlenda Breta.
* 1828 - Andrew Jackson var kjörinn forseti Bandaríkjanna.
* 1857 - Á Kollsvík við Patreksfjörð fórust kona og tvö börn er hvirfilbylur skall á bæjarhúsum og braut þau niður.
* 1887 - Marie François Sadi Carnot varð forseti Frakklands.
* 1906 - Knattspyrnufélagið Torino F.C. var stofnað á Ítalíu.
* 1912 - Balkanstríðin: Balkanskagabandalagið; Búlgaría, Serbía, Grikkland Svartfjallaland og Serbía, skrifuðu undir vopnahlé við Ottómanveldið.
* 1916 - Íþróttafélagið Skallagrímur var stofnað í Borgarnesi.
* 1950 - Minnihlutastjórn Sjálfstæðisflokksins féll á vantrausti á Alþingi.
* 1964 - Danska knattspyrnuliðið Brøndby IF var stofnað með sameiningu tveggja íþróttaliða í Kaupmannahöfn.
* 1964 - Tjáningarfrelsishreyfingin: Lögregla handtók 800 stúdenta eftir mótmæli í Kaliforníuháskóla í Berkeley.
* 1964 - Vantraust á hendur forsætisráðherra Seylon, Sirimavo Bandaranaike, var samþykkt og kosningar boðaðar í mars árið eftir.
* 1966 - Mótmæli gegn stjórn Portúgala áttu sér stað í Makaó.
* 1966 - Blóðbaðið í Bình Hòa: Suðurkóresk hersveit myrti yfir 400 almenna borgara í Víetnam.
* 1967 - Læknirinn Christiaan Barnard framkvæmdi fyrstu hjartaígræðsluna í Höfðaborg í Suður-Afríku.
* 1970 - Front de libération du Québec leystu James Cross úr haldi eftir sextíu daga í skiptum fyrir far fimm skæruliða til Kúbu.
* 1970 - Burgos-réttarhöldin yfir sextán liðsmönnum ETA hófust í Burgos á Spáni.
* 1970 - Verslunarmiðstöðin Glæsibær var tekin í notkun í Reykjavík. Meðal annars var þar stærsta matvöruverslun landsins á þessum tíma, verslun Silla og Valda.
* 1971 - Stríð Indlands og Pakistan 1971 hófst með árás Pakistana á níu indverska flugvelli. Næsta dag réðist Indland inn í Austur-Pakistan.
* 1973 - Pioneer-verkefnið: Pioneer 10 sendi fyrstu nærmyndirnar af Júpíter til jarðar.
* 1976 - Bob Marley varð fyrir skoti í morðtilraun í Kingston á Jamaíka.
* 1984 - Bhopal-slysið olli dauða um 8000 manns á Indlandi.
* 1990 - Miðneshreppur fékk kaupstaðaréttindi og nefndist þá Sandgerðisbær.
* 1992 - 794. ályktun Öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna um að senda friðargæslulið til Sómalíu var samþykkt einróma.
* 1992 - Gríska olíuskipið *[[Aegean Sea]]* strandaði við La Coruña á Spáni og um 70.000 tonn af hráolíu láku í sjóinn.
* 1994- Sony kynnti 32-bita leikjatölvuna PlayStation í Japan.
* 1995 - Verkföll lömuðu opinbera geirann í Frakklandi.
* 1997 - Fulltrúar 121 lands undirrituðu samning um bann við notkun jarðsprengja í Ottawa í Kanada. Bandaríkin, Rússland, Alþýðulýðveldið Kína, Suður-Kórea og 32 önnur lönd ákváðu að standa utan samningsins.
* 1999 - NASA missti samband við *[[Mars Polar Lander]]* áður en hann fór inn í lofthjúp Mars.
* 1999 - Tori Murden varð fyrst kvenna til að róa yfir Atlantshafið þegar hún kom í land á Gvadelúp eftir 81 daga ferð frá Kanaríeyjum.

* 2004 - Appelsínugula byltingin: Hæstiréttur Úkraínu ógilti forsetakosningarnar vegna kosningasvindls.
* 2005 - Lestarslys varð við Kárahnjúkavirkjun þegar tvær farþegalestar skullu saman með þeim afleiðingum að tveir verkamenn slösuðust.
* 2007 - Loftslagsráðstefna Sameinuðu þjóðanna hófst á Balí.
* 2014 - Japanska geimferðastofnunin JAXA sendi ómannaða geimfarið *[[Hayabusa2]]* til loftsteinsins 162173 Ryugu.
* 2018 - Geimkönnunarfarið OSIRIS-REx náði loftsteininum Bennu.
* 2023 - Marapi-eldfjallið í Indónesíu gaus, 22 létust.
* 2024 - Yoon Suk-yeol, forseti Suður-Kóreu, lýsti yfir herlögum í landinu vegna ósættis við stjórnarandstöðuna um stefnu gagnvart Norður-Kóreu. Allir þingmenn þjóðþingsins kusu um að afnema herlögin. Forsetinn var ákærður 11 dögum síðar og lét af embætti.
* 2024 - Netumbo Nandi-Ndaitwah var kjörin forseti Namibíu, fyrst kvenna.

## Fædd
* 1368 - Karl 6. Frakkakonungur (d. 1422).
* 1641 - Konrad Samuel Schurzfleisch, þýskur sagnfræðingur (d. 1708).
* 1684 - Ludvig Holberg, danskur rithöfundur og leikskáld (d. 1754).
* 1737 - Pierre Ozanne, franskur myndlistarmaður (d. 1813).
* 1800 - France Prešeren, slóvenskt ljóðskáld (d. 1849).
* 1857 - Joseph Conrad, breskur rithöfundur (d. 1924).
* 1863 - Thor Jensen, danskur athafnamaður (d. 1947).
* 1879 - Jens Eyjólfsson, íslenskur bygginameistari (d. 1959).
* 1921 - Geoffrey Kirk, breskur fornfræðingur (d. 2003).
* 1924 - John Backus, bandarískur tölvunarfræðingur (d. 2007).
* 1930 - Jean-Luc Godard, svissnesk-franskur leikstjóri (d. 2022).
* 1936 - Saburo Kawabuchi, japanskur knattspyrnumaður.
* 1942 - Pedro Rocha, úrúgvæskur knattspyrnumaður (d. 2013).
* 1943 - Kiyoshi Tomizawa, japanskur knattspyrnumaður.
* 1945 - Božidar Dimitrov, búlgarskur stjórnmálamaður og ráðherra (d. 2018).
* 1948 - Ozzy Osbourne, breskur rokksöngvari.
* 1948 - Ari Trausti Guðmundsson, íslenskur jarðfræðingur.
* 1952 - Benny Hinn, bandarískur sjónvarpspredikari.
* 1956 - Ewa Kopacz, pólsk stjórnmálakona.
* 1960 - Julianne Moore, bandarísk leikkona.
* 1966 - Ólöf Nordal, íslenskur stjórmálamaður.
* 1970 - Fikret Alomerović, makedónskur knattspyrnumaður.
* 1980 - Jenna Dewan, bandarísk leikkona.
* 1981 - David Villa, spænskur knattspyrnumaður.
* 1981 - Liza Lapira, bandarísk leikkona.
* 1990 - Takuji Yonemoto, japanskur knattspyrnumaður.
* 1998 - Elísabet Hulda Snorradóttir, íslensk fegurðardrottning.
* 2005 - Sverrir Magnús Noregsprins.

## Dáin
* 312 - Diocletianus, Rómarkeisari (f. 244).
* 1154 - Anastasíus 4. páfi.
* 1592 - Alexander Farnese, hertogi af Parma (f. 1545).
* 1641 - Oddur Stefánsson, skólameistari í Skálholtsskóla.
* 1739 - Steinn Jónsson Hólabiskup lést 79 ára gamall. Hann gaf út biblíu sem við hann er kennd.
* 1745 - Eyjólfur Jónsson, annálaritari og prestur á Völlum í Svarfaðardal (f. 1670).
* 1839 - Friðrik 6. Danakonungur, konungur Danmerkur frá 1808 og Noregs frá 1808 til 1814 (f. 1768).
* 1894 - Robert Louis Stevenson, skoskur rithöfundur (f. 1850).
* 1910 - Mary Baker Eddy, bandarískur trúarleiðtogi (f. 1821).
* 1919 - Pierre-Auguste Renoir, franskur myndhöggvari (f. 1841).
* 1935 - Milman Parry, bandarískur fornfræðingur (f. 1902).
* 1979 - Jörundur Brynjólfsson, íslenskur stjórnmálamaður (f. 1884).
* 2023 - Sigurður Helgason, íslenskur stærðfræðingur (f. 1927).