open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Galílea

**Galílea** (lat. *Galileia*) er landsvæði norðarlega í Ísrael milli Líbanon, Karmel-fjalls og Tiberias-hafsins með hinni frjósömu Jizreel-sléttu. Heitið á sér uppruna að því helst er talið í hebreska orðinu *galil* sem merkir hringur.

Hebreski sagnaritarinn Josefus skipti landinu í Efri-Galíleu, með háum fjöllum, sumum meira en þúsund metra háum, og Neðri-Galíleu sem er svæðið umhverfis Genesaret-hafið, u.þ.b. 180 metrum undir yfirborði sjáfar. Þar má finna frjósöm héruð. 

Í Galíleu eru ýmsir bæir og borgir þekktir úr Biblíunni svo sem Nasaret, Kana, Nain, Kapernaum og Tiberias. Íbúarnir voru á biblíutímanum blanda af gyðingum og fjölgyðistrúarmönnum. Þannig voru Jesús og margir af lærisveinum hans frá Galíleu.

## Tilvísanir
Hrökkáll

**Hrökkáll** (fræðiheiti: *Electrophorus electricus*) er vatnafiskur sem þrátt fyrir nafn sitt telst ekki til álaættar heldur til hnífafiska. Heimkynni hrökkálsins eru í Suður-Ameríku, við Órinókófljót, Gvæjana og mið- og neðri hluta Amasónfljóts. Fiskurinn lifir í vilpum, lækjum og litlum ám í regnskógum.

Hrökkáll verður allt að 2,5 metrar á lengd. Eins og aðrir hnífafiskar andar hann ekki aðeins í gegnum tálknin heldur líka gegnum æðaríka slímhúð munnsins og tekur súrefni úr andrúmslofti. Hann gerir mikið af því að skríða á þurru landi um eyrar í ánum.

Raffæri hans eru ummyndaðir vöðvar og geta framleitt 800 volta spennu. Fiskarnir geta því verið hættulegir dýrum á stærð við hest, sérstaklega á þurru landi, en í vatni er straumurinn fljótur að dreifast.

## Tilvísanir
Áttundi viðauki stjórnarskrár Írlands

**Áttundi viðauki á stjórnarskrá Írlands** árið 1983 breytti stjórnarskrá Lýðveldisins Írlands með því að viðurkenna að þunguð kona og ófætt barn ættu sama rétt til lífs. Fóstureyðing hafði verið refsiverður glæpur á Írlandi síðan 1861; viðaukinn tryggði að túlkun laga og dómstóla væri að fóstureyðing væri aðeins leyfð í aðstæðum þar sem líf þunguðu konunnar var í hættu. Hann var samþykktur í kosningum þann 7. september 1983 og undirritaður í lög þann 7. október 1983.

Þann 25. maí 2018, var samþykkt með þjóðaratkvæðagreiðslu að fella úr gildi bann á fóstureyðingu.
Flauelslaukur

***Allium tanguticum*** er tegund af laukætt ættuð frá Kína (Gansu, Qinghai og Tíbet). Hann vex í um 2000–3500 m. hæð yfir sjávarmáli

*Allium tanguticum* myndar einn kúleu eða egglaga lauk að 15 mm í þvermál. Blómstöngullinn er að 50 sm hár, rörlaga. Blöðin eru flöt, styttri en blómstöngullinn, að 4&nbsp;mm breið. Blómskipunin er hálfkúlulaga, með mörgum purpuralitum blómum þétt saman.

## Tilvísanir
Marianne

**Marianne** er þjóðgervingur franska lýðveldisins. Marianne er sýnd sem kona með rauða frygíska húfu (*bonnet rouge*) á höfði en slíkar húfur voru eitt einkennistákna franskra byltingarmanna. Stundum er hún einnig sýnd með lárvirðarsveig og olíuviðargrein í hendi. Marianne er holdgervingur gilda franska lýðveldisins sem talin eru í kjörorðum landsins; „Frelsi, jafnrétti, bræðralag“. Hún er mikilvægt tákn lýðveldishyggju, frjálslyndis og lýðræðis í Frakklandi.

Marianne er áberandi í minnismerkjum og mannvirkjum frönsku lýðveldanna. Hún er táknræn fyrir sigra lýðveldisins en *Sigur lýðveldisins* (*Le Triomphe de la République*) er einmitt nafnið á styttu af Marianne á torginu Place de la Nation í París. Myndir af Marianne hafa birst á ýmsum opinberum skjölum, frímerkjum og myntum í Frakklandi.

## Tilvísanir
Allium tekesicola

***Allium tekesicola*** er tegund af laukætt ættuð frá "Ili River Basin" í Xinjiang í Kína og Kazakhstan.

*Allium tekesicola* myndar einn eða stöku sinnum tvo lauka, um 10 mm í þvermál. Blómstöngullinn er um 60 sm hár, rörlaga. Blöðin eru styttri en blómstöngullinn, mjög grönn. Blómskipunin er með fáum rauðum blómum.

## Tilvísanir
Allium tschimganicum

***Allium tschimganicum*** er tegund af laukætt ættuð frá Uzbekistan og Kyrgyzstan. *Flora of China* telur þessa tegund sömu (samnefni) og *[[Allium fetisowii]]* Regel. Hinsvegar viðurkenna aðrar heimildir *A. tschimganicum* sem sjálfstæða tegund.

## Tilvísanir
Crystal Palace F.C.

**Crystal Palace** er enskt knattspyrnufélag frá Selhurst hverfinu í Croydon í Suður-London sem spilar í ensku úrvalsdeildinni. Félagið var stofnað árið 1905 í sýningarhöllinni Crystal Palace en þáverandi völlur var nálægt henni. Árið 1924 flutti félagið til Selhurst Park.

Frá árinu 1964 hefur Crystal Palace mestmegnis spilað í tveimur efstu deildum ensku deildarkerfisins. Það hefur náð hæst þriðja sæti í efstu deildinni tímabilið 1990-1991. Palace hefur komist þrisvar í úrslit FA-bikarsins, árin 1990 og 2016 tapaði liðið fyrir Manchester United en vann svo Manchester City árið 2025.

## Áfangar
### Efsta deild
*3. sæti: 1990-1991

### Enska meistaradeildin
**Enska meistaradeildin (áður 2. deild)**: 
*1978–79, 1993–94
**Sigurvegarar umspils**: 
*1988–89, 1996–97, 2003–04, 2012–13

### Bikartitlar
* FA-bikarinn 2025

### [[Samfélagsskjöldurinn]]
*2025

## Heimild

*
Flugslysið í Mykinesi

**Flugslysið í Mykinesi** var flugslys sem varð 26. september 1970 er Fokker Friendship flugvél Flugfélags Íslands, TF-FIL, rakst á fjallið Knúkur á eyjunni Mykines, skömmu fyrir lendingu á Vágaflugvelli, og skall niður í hlíðar fjallsins með þeim afleiðingum að flugstjórinn, Bjarni Jensson, og 7 færeyskir farþegar fórust. 26 björguðust, sumir illa slasaðir. Vélin var í áætlunarflugi frá Kaupmannahöfn með millilendingu í Björgvin en veðuraðstæður voru slæmar í Færeyjum. Þrír færeyskir farþegar sem sluppu lítt meiddir gengu klukkutíma leið um óbyggt fjalllendi að Mykinesþorpi til að gera viðvart. Fóru þá flestir íbúar þorpsins á slysstað til að liðsinna slösuðum en björgunarþyrla komst ekki strax á vettvang vegna þoku.

## Heimildir
Kīlauea

**Kīlauea** er eldvirk dyngja á Havaí-eyju og virkasta eldfjallið af þeim fimm sem eru á eyjunni (Mauna Kea og Mauna Loa þar á meðal). Kilauea á um 300.000-600.000 ára uppruna og kom upp úr hafinu fyrir um 100.000 árum.

Fjallið er á suðurhluta eyjunnar og hefur gosið nánast samfleytt frá árinu 1983. Það hafa verið meira en 60 aðskilin gos frá árinu 1823 og telst því eldfjallið eitt það virkasta í heimi.

Kilauea er hluti af þjóðgarðinum Hawaiʻi Volcanoes National Park sem stofnaður var árið 1916.

## Heimild

*
Hafnarfjarðargangan (1985)

**Hafnarfjarðargangan** var mótmælaganga sem var haldin af Samtökum herstöðvaandstæðinga þann 10. ágúst árið 1985. Henni má ekki rugla saman við samnefnda aðgerð árið 1972. Gangan var lokahnykkur í vikulöngum friðaraðgerðum, þar sem slegið var upp friðarbúðum í Keflavík. Áherslan á baráttu gegn kjarnorkuvopnakapphlaupi risaveldanna var áberandi sem og vísanir til kjarnorkuárásanna á Hiroshima og Nagasaki sem voru 40 ára um þessar mundir.

## Aðdragandi og skipulag

Safnast var saman á Thorsplani í Hafnarfirði kl. 14, þar sem Eggert Lárusson flutti ávarp. Fyrsti áningarstaður var á Borgarholti í Kópavogi þar sem Ingibjörg Hafstað flutti ræðu. Við Suðurlandsbraut töluðu þau Unnur Jónsdóttir og Ragnar Þórsson. Útifundur var loks haldinn á Lækjartorgi með ávarpi Thors Vilhjálmssonar og Atla Gíslasonar, auk gesta frá Hiroshima.

Margháttaður ljóðalestur og tónlistarflutningur var á öllum stöðum. Rokktónleikum var slegið upp að útifundi loknum með hljómsveitunum: *Kukl*, *Dá* og *Með nöktum*. Voru fundargestir áætlaðir um 1.000 talsins.
Jorge Rafael Videla

**Jorge Rafael Videla** (2. ágúst 1925 – 17. maí 2013) var háttsettur yfirmaður í argentínska hernum og einræðisherra Argentínu frá 1976 til 1981. Hann komst til valda í valdaráni árið 1976 og tók yfir af Isabel Martínez de Perón. 

## Tilvísanir
Roberto Eduardo Viola

**Roberto Eduardo Viola** (13. október 1924 - 30. september 1994) var hershöfðingi sem stuttlega starfaði sem forseti Argentínu frá 29. mars til 11. desember árið 1981.
Tesla, Inc.

**Tesla, Inc.** er bandarískt bíla- og orkufyrirtæki með höfuðstöðvar í Austin, Texas, í Bandaríkjunum. Fyrirtækiðha hannar og framleiðir rafmagnsbíla (fólksbíla, jeppa og vörubílar), rafhlöður til orkugeymslu bæði á heimilum og við raforkuframleiðslu, sólarsellur, og tengdar vörur og þjónustu. Dótturfyrirtækið, Tesla Energy, þróar og setur upp sólarsellur í Bandaríkjunum og er einn stærsti birgi raforkugeymslukerfa í heiminum með 6,5 uppsettar gígawatt-klukkustundir (GWh) árið 2022.

Tesla er eitt af verðmætustu fyrirtæki heims og er auk þess verðmætasti bílaframleiðandi heims síðan árið 2023. Fyrirtækið er með markaðsleiðandi hlutdeild á rafmagnsbílamarkanum og var með 18% hlutdeild árið 2022.

Tesla var stofnað í júlí 2003 af þeim Martin Eberhard og Marc Tarpenning sem Tesla Motors. Nafn fyrirtækisins vísar til uppfinningamannsins og rafmagnsverkfræðingsins Nikola Tesla. Í febrúar 2004 varð Elon Musk stærsti hluthafi fyrirtækisins með því að fjárfesta í því fyrir 6,5 milljónir dollara. Hann varð forstjóri fyrirtækisins árið 2008. Ýfirlýst markmið Tesla er að búa til vörur sem hjálpa til við að "hraða umskiptum heimsins til sjálfbærrar orku".

Fyrirtækið hóf framleiðslu á fyrsta bíl sínum, sportbílnum Roadster, árið 2008.  Í kjölfarið kom stallbakurinn Model S út árið 2012, Model X jepplingurinn Model X árið 2015, stallbakurinn Model 3 árið 2017, jepplingurinn Model Y árið 2020, Tesla Semi vörubíllinn árið 2022 og pallbíllinn Cybertruck árið 2023. Model 3 er söluhæsti rafmagnsbíll í heimi og í júní 2021 varð hann fyrsti rafmagnbíllinn til að seljast í 1 milljón eintaka um allan heim. 

Tesla hefur sætt málaferlum og gagnrýni bæði stjórnvalda og blaðamanna, m.a. vegna ásakana um brot á kjararéttindum starfsmanna, vörugalla og fjölda ummæla forstjóra þess, Elon Musk.

## Rafbílahleðsla á Íslandi
Supercharger er vörumerki sem Tesla notar fyrir hraðhleðslustöðvar fyrirtækisins. Supercharger hleðslustöðvar Tesla á Íslandi eru 9 talsins, þar á meðal í Reykjavík, á Hvolsvelli, Kirkjubæjarklaustri, Höfn í Hornafirði, Egilsstöðum, Akureyri og Staðarskála í Hrútafirði.

## Heimildir
Kúrileyjar

**Kúríleyjar** (rússneska: Кури́льские острова́, lesist sem *Kurilskiye ostrova*) eru rússneskar eyjar suður af Kamsjatkaskaga og norðaustur af Hokkaídóeyju Japans. Þær eru hluti af Sakalínfylki, eru 56 talsins og spanna 1300 kílómetra.
Stærð er 10,5 ferkílómetrar og íbúafjöldi um 20.000. Fiskveiðar eru mikilvægasta atvinnugreinin. Rússar náðu völdum á eyjunni eftir síðari heimsstyrjöld og ráku þaðan 17.000 Japani. Japanir gera enn tilkall til fjögurra syðstu eyjanna.

Sumar eyjarnar eru eldkeilur og eru þær hluti af Kyrrahafseldhringnum. Um 40 eldfjöll eru virk. Alaid-fjall þeirra hæst eða 2339 metrar. Milljónir sjófugla eru á eyjunum.

## Heimild

*
Íslenska knattspyrnulandsliðið

**Íslenska knattspyrnulandsliðið** getur átt við:

*Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu
*Íslenska kvennalandsliðið í knattspyrnu
Susan Sontag

**Susan Sontag** (16. janúar 1933 – 28. desember 2004) var bandarískur rithöfundur, kvikmyndagerðarmaður, heimspekingur, kennari og pólitískur aðgerðasinni. Hún skrifaði að mestu ritgerðir, verk um fagurfræði, bókmenntir, kvikmyndir, ljósmyndir og pólitík en gaf líka út skáldsögur og skrifaði handrit að kvikmyndum. 

Sontag skrifaði mikið um átakasvæði og ferðaðist gjarnan til slíkra svæða, til að mynda fór hún til Víetnam og var viðstödd umsátrið um Sarajevó. Hún skrifaði mikið um ljósmyndun, menningu og fjölmiðla, AIDS og veikindi, mannréttindi, kommúnisma og vinstri hugmyndafræði. Þótt ritgerðir hennar og ræður hafi gjarnan valdið deilum hefur henni verið lýst sem „einni af áhrifamestu gagnrýnendum sinnar kynslóðar.“

## Útgefin verk

### Skáldverk

* (1963) *Velgjörðarmaðurinn *(e. *The Benefactor*)(1967) *Death Kit* 
* (1977) *I, etcetera* (smásögusafn)
* (1991) *Hvernig við lifum nú* (smásaga) 
* (1992) *The Volcano Lover* 
* (1999) *Í Ameríku *

### Leikrit

* (1990) *Hvernig Við Lifum Nú* 
* (1991) *A Parsifal* 
* (1993) *Alice í Rúminu*
* (1998) *Konan úr hafinu*

### Ritgerðasöfn

* (1966) *Gegn Túlkun* 
* (1969) *Stíll róttæks vilja* 
* (1980) *Undir Merki Satúrnusar* 
* (2001) *Where the Stress Falls* 
* (2003) *Um sársauka annarra* 
* (2007) *Á sama tíma: ritgerðir & ræður* 

### Rit

* (1977) *Um ljósmyndun* 
* (1978) *Veikindi sem samlíking* 
* (1988) *AIDS og myndlíkingar þess* 
* (2003) *Um sársauka annarra* 

## Heimildir
Novaja Zemlja

**Novaja Zemlja** (rússneska: Но́вая Земля́) er eyjaklasi í Arkhangelsk-fylki í Norður-Rússlandi. Eyjan er í Norður-Íshafi og er þar austasti punktur Evrópu; Flíssíngskíj-skagi. Íbúar eru um 2500 (2010), flestir í bænum Belúshja Gúba. Eyjaklasinn skilur að Barentshaf og Karahaf.

Novaja Zemlja skiptist í Severníj-eyju að norðan sem er hulin jökli að mestu og Júzhníj-eyju að sunnan sem hefur freðmýri, ásamt smærri eyjum. Miðja eyjanna tveggja er hálendi en þær eru taldar vera framhald af Úralfjöllum. Flatarmál er 90.650 ferkílómetrar og hæsti punktur er 1.547 metrar. 

Ísbjörn, selur, rostungur, heimskautarefur og hreindýr eru helstu landspendýr. Gæs, önd og svanur eru meðal landfugla. Sjófuglar eru meðal annars álka og langvía.

Í kalda stríðinu var þar herstöð og kjarnorkutilraunir. Stærsta kjarnorkusprengja sem hefur verið sprengd Tsar-sprengjan var sprengd í nágrenni eyjaklasans árið 1961.

## Heimild

*
Sakhalín

**Sakhalín** (eða **Sakalíneyja**) (rússneska: Сахалин) er eyja í austur-Rússlandi og hluti af Sakhalínfylki. Eyjan er rétt austur af meginlandi Rússlands og norður af Japan og er stærsta eyja Rússlands. Hún er 948 km löng frá norðri til suðurs og er breidd frá vestri til austurs 25 til 170 km. Stærð er 72.492 ferkílómetrar. Hæsti punkturinn er Lopatin-fjall; 1.609 metrar yfir sjávarmáli. 

Á eyjunni eru austur og vestur-Sakhalínfjallgarðarnir. Milli þeirra er Tym-Pornískaja dalurinn. Íbúar eru um hálf milljón (2010) í Sakhalín og búa um 175.000 í borginni Júzhno-Sakhalínsk. Olíu- og gasiðnaður er mikilvægur iðnaður fyrir samfélagið.

Eyjan var bitbein Japana og Rússa á 19. og 20. öld. Eftir seinni heimsstyrjöld tóku Rússar yfir eyjuna og ráku þaðan 400.000 Japani.

Eyjan er skógi vaxin og meðal helstu tegunda trjá eru: Runnafura, dáríulerki, japansgreni, steinbjörk, mansjúríubjörk, heggur og eyjaþinur. Bjarndýr, refur og hreindýr eru meðal stærri spendýra.

## Heimild

*
Fenjapuntur

***Glyceria maxima*** (Hartm.) Holmb. (syn. *G. aquatica* (L.) Wahlenb.; *G. spectabilis* Mert. & W.D.J. Koch; *Molinia maxima* Hartm.; *Poa aquatica* L.),  er stórvaxin grastegund, ættuð frá Evrópu og vestur Síberíu og vex á rökum svæðum eins og árbökkum og við tjarnir. Þetta er mjög ágeng tegund og oft talin ágeng tegund utan náttúrulegs útbreiðslusvæðis síns. Hún var hinsvegar ræktuð sem fóðurplanta og kom þannig til vestur Evrópu og Norður Ameríku.

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
*USDA PLANTS Profile 
*''Glyceria maxima''  in *Flora of China*
*Carl Lindman, Bilder ur Nordens flora (andra upplagan, Wahlström och Widstrand, Stockholm 1917–1926)
*Den virtuella floran
Frans Jósefsland

**Frans Jósefsland** (rússneska: Земля́ Фра́нца-Ио́сифа, lestist sem *Zemlja Frantsa-Íosífa*) er rússneskur eyjaklasi í Norður-Íshafi og tilheyrir Arkangelsk-fylki. Hann samanstendur af 191 eyju og er rúmlega 16.000 ferkílómetrar að stærð. Stærsta eyjan er Eyja Georgs prins og hæsti punktur eyjanna er 670 metrar. Íbúar eru aðeins rússneskir hermenn. 

Eyjarnar fundust í leiðangri norskra selaveiðimanna árið 1865 en fundurinn var aldrei tilkynntur. Stuttu síðar kannaði teymi frá Austurríki-Ungverjalandi eyjarnar árið 1872-1874 og tilkynnti fundinn. Eyjunum var gefið nafn eftir austuríska keisaranum Frans Jósef 1. (1830–1916). Sovétríkin tóku yfir eyjarnar árið 1926 og mótmæltu Norðmenn því.

85% eyjanna eru þaktar jökli. Þær hafa verið friðland frá árinu 1994 og þjóðgarður frá 2012.

## Heimild

*
Kurt von Schleicher

**Kurt Ferdinand Friedrich Hermann von Schleicher** (7. apríl 1882 – 30. júní 1934) var þýskur hershöfðingi og síðasti kanslari Þýskalands á árum Weimar-lýðveldisins. Schleicher var annar hermaðurinn sem varð kanslari Þýskalands, á eftir Leo von Caprivi.

## Æviágrip
Kurt von Schleicher fæddist til prússneskrar hermannafjölskyldu í Brandenburg an der Havel. Faðir hans hafði barist í fransk-prússneska stríðinu árið 1870 og langafi hans hafði sömuleiðis verið hersveitarforingi sem féll í bardaga. Schleicher gekk í lífvarðarhersveit þegar hann var sautján ára og eftir að hafa útskrifast úr herforingjaskóla var hann árið 1914 gerður að höfuðsmanni innan yfirstjórnar þýska hersins. Í fyrri heimsstyrjöldinni var Schleicher herstjórnarforingi við eina aðalherdeildina. Hann komst í kynni við stjórnmál á meðan á stríðinu stóð en fór að taka þátt í þeim fyrir alvöru eftir að því lauk.

Schleicher var einna fremstur meðal þýskra herforingja sem vildu komast í kringum takmarkanir sem Versalasamningurinn hafði sett á herafla Þjóðverja. Hann stóð meðal annars fyrir stofnun sjálfboðaliðahersveita til styrktar ríkisvaldinu árið 1919 og átti drjúgan þátt í því að kæfa niður byltingartilraunir íhaldsmanna og kommúnista árin 1920 og 1923. Hann komst til áhrifa sem einn helsti ráðgjafi Pauls von Hindenburg forseta og tók árið 1930 þátt í því að steypa ríkisstjórn Hermanns Müller og gera Heinrich Brüning að kanslara.

Frá 1932 var Schleicher stríðsmálaráðherra í ríkisstjórn Franz von Papen og tók við af Papen sem kanslari þann 3. desember. Í útvarpsræðu sagði Schleicher að helsta markmið ríkisstjórnar sinnar væri að vinna bug á atvinnuleysi og sagðist „ekki koma með sverðið heldur með friðinn“. Á stuttri kanslaratíð sinni reyndi Schleicher að semja við Gregor Strasser um útgöngu Strassers úr Nasistaflokknum í skiptum fyrir að Strasser yrði stjórnarforseti ríkisstjórnar Schleichers í Prússlandi en tókst ekki að fá sínu framgengt. Schleicher hafði lengi verið fylgjandi því að fá nasista til samstarfs við aðra þjóðernissinnaða íhaldsflokka og gefa þeim hlutdeild í stjórn landsins. Schleicher stakk upp á því við Hindenburg að Hindenburg leysti upp ríkisþingið og tæki sér einræðisvald en Hindenburg neitaði. Schleicher sagði af sér þann 28. janúar vegna stjórnarkreppu og hrakandi heilsu og mælti með því að Adolf Hitler yrði útnefndur í embættið í hans stað. 

Sautján mánuðum eftir að Hitler komst til valda hratt hann af stað hrinu pólitískra morða á hinni svokölluðu nótt hinna löngu hnífa. Schleicher, sem enn var álitinn pólitískur áhrifamaður, var einn hinna myrtu. Vopnaðir menn á snærum nasista réðust inn á heimili hans þann 30. júní 1934 og skutu hann til bana ásamt konu hans, Elisabeth.

## Tilvísanir
Áhöfnin á Halastjörnunni

**Áhöfnin á Halastjörnunni** var íslensk hljómsveit, stofnuð af Gylfa Ægissyni árið 1980. Meðal þekktustu laga hennar voru *[[Stolt siglir fleyið mitt (lag)|Stolt siglir fleyið mitt]]* og *[[Ég hvísla yfir hafið (lag)|Ég hvísla yfir hafið]]*. Fyrsta platan hljómsveitarinnar var *[[Meira salt (hljómplata)|Meira salt]]* en hún varð söluhæsta poppplatan árið 1980.
Hljómsveitin kom óvænt saman aftur á tónleikum þann 28. ágúst árið 2009 á Kringlukránni og svo aftur í Keflavík degi síðar. Áður hafði hljómsveitin reyndar aðeins tvisvar komið fram opinberlega, eða í Búðardal árið 1984 og svo á minningartónleikum Rúnars Júlíussonar.

## Hljómsveitarmeðlimir
*Gylfi Ægisson - Söngur (1980-1983, 2009)
*Ari Jónsson - Söngur (1980-1983, 2009) 1981
*Árni Scheving - Víbrafónn og saxafónn (1980-1981)
*Engilbert Jensen - Söngur (1980)
*Finnbogi Kjartansson - Bassi (1980-1981)
*Guðmundur Rúnar Júlíusson - Gítar, bassi, söngur, bakraddir, píanó og tréverk (1980-1983)
*Grettir Björnsson - Söngur og Harmonika (1980-1981)
*Hermann Gunnarsson - Söngur (1980-1983, 2009)
*Ingibjörg Guðmundsdóttir - Söngur (1980-1982)
*Jón Jónasson - Banjó (1980)
*Magnús Ólafsson - Söngur (1983)
*María Baldursdóttir - Söngur og bakraddir (1980-1983)
*María Helena Haraldsdóttir - Söngur og fiðla - (1980-1981)
*Páll Óskar Hjálmtýsson - Söngur (1981-1983)
*Ruth Reginalds - Söngur (1983)
*Tryggvi Hubner - Gítar (1980-1981)
*Sigurður Karlsson - Trommur og slagverk (1980-1981)
*Viðar Jónsson - Söngur (1980-1982)
*Þorvaldur Steingrímsson - Fiðla (1980)
*Þórir Baldursson - Píanó, hljómborð og bakraddir (1980-1983)

## Útgefið efni

### Breiðskífur (LP)
*Meira salt (1980)
*Eins og skot (1981)
*Úr kuldanum (1982)
*Ég kveðju Sendi-herra (1983)

### Eigin safnplötur
*25 langbestu köstin (1997)

## Heimildir

## Tenglar
*
*Áhöfnin á Halastjörnunni á discogs.com
Allium tuncelianum

***Allium tuncelianum*** er tegund af laukætt einlend í Munzur dal í Tunceli, í austur Tyrklandi. Hann lyktar og bragðast eins og hvítlaukur og er notaður eins á svæðinu. Hann er nefndur **Tunceli garlic** og **Ovacik garlic**. Grasafræðingar hafa talið tegundina skylda hvítlauk, eða jafnvel formóður hvítlauks, en erfðagreining hefur sýnt að hún sé skyldari blaðlauk. Henni er safnað villtri til matar sem gæti dæmt hana til útrýmingar.

## Tilvísanir
Snerpa

**Snerpa** er íslenskt tölvufyrirtæki sem rekur tölvu- og netþjónustu. Það var stofnað var árið 1994. Snerpa var fyrsta fyrirtækið utan höfuðborgarsvæðisins til að afla sér al­menns fjar­skipta­leyfis hjá Póst- og fjar­skipta­stofn­un.

## Heimildir

## Tenglar
*Heimasíða Snerpu
Hvolflaukur

**Hvolflaukur** (fræðiheiti: *Allium cernuum*) er fjölær laukplanta sem vex í þurru skóglendi, klettum og sléttum. Hann vex í  Bandaríkjunum, Kanada og Mexíkó, þar á meðal í Appalachiafjöll frá Alabama til New York, Great Lakes Region, Ohio og Tennessee árdölum, Ozarks í Arkansas og Missouri, og Klettafjöllum og Cascade fjöllum í vestur-bandaríkjunum, frá Mexíkó til Washington ríkis. Hann hefur ekki fundist í California, Nevada, Florida, Louisiana, Mississippi, New Jersey, Delaware, New England, eða mestöllum Sléttunum miklu. Í Kanada, vex hann frá Ontario til British Columbia.

## Lýsing
*Allium cernuum* er með beran , grannan keilulaga lauk sem mjókkar í nokkur kjallaga , graslík blöð, 2 til 4mm breið.

Hver fullþroska laukur er með stakan blómstrandi blómstöngul, sem endar í lútandi blómskipun með hvítum eða bleikum blómum. Blómin koma í júlí eða ágúst (júní-júlí á Íslandi). Þau eru bjöllulaga, um 5 mm í þvermál, bleik eða hvít með gulum frjókornum og gulum fræflum. Þessi tegund myndar ekki æxlilauka í blómskipuninni.

Blómin þroskast í kúlulaga, "crested" fræhylki sem síðar opnast og sýna gljáandi dökk fræin.

## Nytjar
*Allium cernuum* er ætur og er með sterkt laukbragð, og hefur oft verið notaður til matar. Hann er ræktaður víða vegna blómfegurðar og harðgeris.


Image:Allium cernuum seed head.jpg|Fræhaus
Image:Allium cernuum BB.jpg|Teikning úr Britton and Brown 1913
File:Allium_cernuum_2848.JPG|Blómskipun


## Tilvísanir
Ghil'ad Zuckermann

**Ghil'ad Zuckermann** (fæddur 1. júní 1971 í Tel Avív) (D.Phil., Oxford-háskóli; Ph.D., 
Cambridge-háskóli) er ástralskur málvísindamaður. Hann er prófessor í málvísindum við Adelaide-háskóli.

## Helstu verk
*Icelandic: Phonosemantic Matching, *Globally Speaking: Motives for Adopting English Vocabulary in Other Languages*, Clevedon-Buffalo-Toronto: Multilingual Matters, editors: Judith Rosenhouse & Rotem Kowner, pp. 19–43 (2008). (Sapir, Yair & Zuckermann, Ghil'ad)
* 
*''Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew''. Palgrave Macmillan. ISBN 978-1403917232 (2003)
*Israelit Safa Yafa (Israeli – A Beautiful Language, Tel Aviv: Am Oved. ISBN 978-965-13-1963-1 (2008)
*Engaging– A Guide to Interacting Respectfully and Reciprocally with Aboriginal and Torres Strait Islander People, and their Arts Practices and Intellectual Property (2015)
*Dictionary of the Barngarla Aboriginal Language of Eyre Peninsula, South Australia (2017)
* 
*
*
*
*
*
*
*
*"Complement Clause Types in Israeli", *Complementation: A Cross-Linguistic Typology*,  Oxford: Oxford University Press, editors: R. M. W. Dixon & A. Y. Aikhenvald, pp. 72–92 (2006) 
*"Etymythological Othering" and the Power of "Lexical Engineering" in Judaism, Islam and Christianity. A Socio-Philo(sopho)logical Perspective, *Explorations in the Sociology of Language and Religion*, Amsterdam: John Benjamins, editors: Tope Omoniyi & Joshua A Fishman, pp. 237–258 (2006)
*"Blorít: Pagans' Mohawk or Sabras' Forelock?: Ideological Secularization of Hebrew Terms in Socialist Zionist Israeli", *The Sociology of Language and Religion: Change, Conflict and Accommodation*, Palgrave Macmillan, editor:Tope Omoniyi, pp. 84–125 (2010) (Yadin, Azzan & Zuckermann, Ghil'ad)

## Tengt efni
* Málfræði
* Málvísindi

## Tilvísanir

## Tenglar
* Prófessor Ghil'ad Zuckermann, D.Phil. (Oxon.)
* University Staff Directory: Prófessor Ghil'ad Zuckermann 
* Ghil'ad Zuckermann, Academia 
* Jewish Language Research Website: Ghil'ad Zuckermann 
* Professor Ghil'ad Zuckermann's website
* Australian of the Day: Ghil'ad Zuckermann
* edX MOOC ''Language Revival: Securing the Future of Endangered Languages''
Carsten Jensen

**Carsten Jensen**  (f. 24. júlí 1952 í Marstal á Ærø) er danskur rithöfundur, bókmenntafræðingur, blaðamaður og samfélagsrýnir.

Carsten Jensen varð mag.art. í bókmenntafræði árið 1981 frá  Kaupmannahafnarháskóla og  var frá 1980 þekktur gegnum skrif sín í dagblaðið Politiken og fleiri dönsk blöð
Árið  2001 varð hann kennari í bókmenntagreiningu við Syddansk Universitet.
Andlitsblinda

**Andlitsblinda**, **andlitsókenni** eða **andlitstúlkunarstol** (fræðiheiti: *prosopagnosia*, úr grísku prosopon = andlit, agnosia = að þekkja ekki) er það þegar einstaklingur þekkir ekki annað fólk á andlitinu. Það lýsir sér þannig að fólk greinir ekki á milli andlita, sér engan mun á andlitunum og þekkir þess vegna ekki fólk af andlitinu. Þessu veldur galli í heilanum á því svæði sem sér um andlitskenni. Nánar tiltekið er þetta heilaskemmd eða vanþroski á gagnaugablaði, oftast á hægra heilahveli. Gerður er greinarmunur á tvenns konar andlitsókenni. Annars vegar er um að ræða meðfætt andlitsókenni, sem stafar af þroskaskerðingu viðkomandi svæðis. Hins vegar er um að ræða áunnið andlitsókenni, sem stafar oftast af skaða sem þetta svæði heilans hefur orðið fyrir, til dæmis af slysförum eða heilablóðfalli. Þetta ástand hefur engin áhrif á það að þekkja hluti né heldur á almenna greind.

Í Bandaríkjunum eru allt að 2,5% fólks haldin þessum meðfædda galla. Þessir einstaklingar þurfa að treysta á önnur svæði heilans, sem eru síður næm fyrir andlitum til þess að þekkja aðra og er þá misjafnt hvernig það gengur. 

Engin meðferð er til við andlitsblindu. Ein afleiðing andlitsblindu er til dæmis erfiðleikar við að halda þræði þegar horft er á kvikmyndir vegna vandkvæða við að bera kennsl á persónurnar, sér í lagi ef þær eru margar.

Fólk með andlitsblindu nýtir sér oft önnur einkenni til að þekkja aðra einstaklinga, svo sem eins og fatnað, hárlit, líkamsvöxt, rödd og fleira þess háttar. Vegna þessa ágalla getur sá andlitsblindi oft átt í erfiðleikum með eðlileg samskipti við aðra.

## Heimild

*
Blámalaukur

**Blámalaukur** (fræðiheiti: *Allium beesianum*) er tegund af laukplöntum ættuð frá suður Kína (Yunnan og Sichuan). Hann vex á hlíðum og engjum í  3000–4200 m. hæð.

*Allium beesianum* myndar sívala lauka að 10 mm í þvermál. Blómstöngullinn er rörlaga, að 60 sm hár. Blómskipunin virkar hálfkúlulaga úr fjarlægð. Blómin eru blá.

## Tilvísanir
Apablóm

**Apablóm** (fræðiheiti: **) er tegund í grímublómaætt.
Það er er upprunnið frá Norður-Ameríku, en hefur breiðst út með ræktun í Evrópu þar sem hún vex með lækjum upp í 1360 m. hæð. Það finnst einnig á Íslandi á stöku stað þar sem það hefur sloppið út í læki. Vel er mögulegt að tegundin Mimulus luteus (Tígurblóm) og blendingar hennar við Apablóm sé stundum ranglega sagðir Apablóm, en þær blandast auðveldlega.

Í Færeyjum kallast Apablóm "Laurusa Blómstur" eftir Íslenskri konu sem kom með það fyrst til Færeyja, sú kona hét Arnþrúður Lára Pétursdóttir

Apablóm er hægt að nýta sem grænmeti í stað salats. Það er lítið eitt biturt á bragðið.

## Tenglar
Tígurblóm

**Tígurblóm** (fræðiheiti: *Mimulus luteus*) er tegund í grímublómaætt.
Það er er upprunnið frá Ameríku, en það vex í bæði norður og suður Ameríku. Það hefur ílenst á Íslandi eins og M. guttatus, og er oft ekki alveg víst hvor tegundin er á ferðinni eða hvort um sé að ræða blending þeirra.

## Heimildir



## Ytri tenglar
*Den virtuelle floran
Rósatrúður

**Rósatrúður** (fræðiheiti: *Mimulus lewisii*) er tegund í grímublómaætt.
 Hann er upprunninn frá vesturhluta N-Ameríku.

## Tilvísanir
Spacelab

**Spacelab** var endurnýtanleg geimrannsóknarstofa sem var flutt út í geim í 22 geimflugum Geimskutluáætlunarinnar frá 1983 til 1998. Rannsóknarstofan var gerð úr nokkrum hlutum sem voru settir saman á mismunandi hátt eftir markmiði hverrar ferðar. Meginhlutinn var röð af sívölum hólkum, 4,12 metrar í þvermál, sem var raðað saman aftast í geimskutlunni og tengdir við farþegarými hennar með göngum. Rannsóknarstofan var höfð í farmrými geimskutlunnar. Einhverjir hlutar úr henni voru notaðir í alls 32 geimflugum, síðast árið 2000. Spacelab var samstarfsverkefni Geimferðastofnunar Bandaríkjanna og Geimferðastofnunar Evrópu.
Ambrogio Spinola

**Ambrogio Spinola**, 1. markgreifi af Balbesas (um 1569 – 25. september 1630) var herforingi frá Genúa sem barðist í her Spánar í Áttatíu ára stríðinu í Niðurlöndum. Fjölskylda hans varð undir í baráttu um völd í Genúa við Doria-ættina. Genúa var þá í reynd undir vernd Spánar. Árið 1602 gerðu hann og yngri bróðir hans, Federico Spinola, samning við Spánarkonung um að koma upp flota og her til að berjast fyrir konung á Flandri. Hluta flotans, undir stjórn Federicos, var sökkt af enskum og hollenskum skipum og Federico féll í orrustunni um Sluis árið 1603. Ambrogio hélt með málaliðaher sinn landleiðina og tókst að leggja rústir Ostend undir sig eftir 3ja ára umsátur. Eftir þetta hertók Spinola fjölda borga í Niðurlöndum og hlaut fyrir það ýmsar vegtyllur en sóaði um leið öllum auði fjölskyldunnar í stríðsreksturinn. Þegar Þrjátíu ára stríðið hófst hélt hann í herför um Pfalz. Hápunktur ferils hans var hernám Breda 1624.
Philip W. Heyman

**Philip Wulff Heyman** (f. 15. nóvember 1837 í Kaupmannahöfn, d. 15. desember 1893 Kaupmannahöfn) var danskur framkvæmdastjóri, stofnandi ölsmiðjunnar Tuborg og bróðir Isaac W. Heyman. Heyman var af gyðingaættum og er grafinn í gyðinga-„kirkjugarðinum“ Vestre (Mosaisk Vestre Begravelsesplads) í Kaupmannahöfn.

## Starfsferill
1858 setti Heyman á fót í Kaupmannahöfn fyrirtæki sem bjó til smjör og fékk innan langs vænan byr í seglin, nefnilega þegar hann fáum árum seinna hóf að flytja út danskt smjör til Englands.

1864 hóf hann, fyrstur í Danmörku, að pakka smjör í blikkdósir og senda það til staða handan sjós. 1866 stofnsetti hann ásamt H. Puggaard & Co. Svínasláturhús Kaupmannahafnar (Københavns Svineslagteri), sem hann seinna varð eini eigandi að, og nokkru seinna stofnaði hann fleiri svínasláturhús í Varde, Assens og Malmø.
Til að auka framgang þessara fyrirtækja stóð hann fyrir mikilvægu starfi í kynbótum á svínastofnunum í Danmörku til að mæta kröfum, sem settar voru fram í Englandi.

Heyman studdi við bakið á Martin Dessaus og gerði hann til að mynda framkvæmdastjóra sláturhússins í Assens.

Heyman var einn af stofnendum hlutafélagsins Tuborgs Fabrikker þann 13. maí 1873 og tók seinna meir, við hliðina á sinni þegar umtalsverðu starfsemi, við forstjórastöðu ölsmiðjunnar þegar fyrirtækið var í lélegu ásigkomulagi undir stjórn Leopold Damm. Hann fór yfir alla starfsemina í brugghúsinu og vann það upp í að vera eitt af þeim stærstu og best séðu í Danmörku med þekktum vörumerkjum eins og Rød Tuborg (1875) og Grøn Tuborg (1880).

Heyman var klár viðskiptajöfur. Með áræðni, fyrirhyggju og vinnusemi eignaðist hann umtalsverðar fjárhæðir. Á sama tíma rak hann þó nokkurt velgerðarstarf.

Hann tók ekki mikinn þátt í opinberu lífi enda var hann alltaf upptekinn við að reka fyrirtækin sín.

## Fjölskylda
Ein af dætrum Heymans, Paula, giftist Benny Dessau, sem var ráðinn til starfa á Tuborg 1891, og sem tók við af honum sem stjóri.

Sonurinn Aage Heyman (1869-1960) tók yfir önnur viðskifta-verkefni (svínaslátrun innlend & erlend). Tvær aðrar dætur voru tengdar listum: Myndhöggvarinn Gerda Madvig og Jenny Seligmann, kvænt málaranum Georg Seligmann.

Systir hans var ennfremur kvænt Moses Ruben sem minnst er fyrir að hafa safnað hljóðupptökum undir lok 19. aldar og til þeirra teljast elstu hljóðupptökur á dönsku sem varðveist hafa.

## Viðurkenningar
Heyman var sæmdur danska riddarakrossinum 1885 og etatsráð 1892.

Við Tuborg Höfn er ennfremur gata nefnd í hausinn á honum.
Orrustan um Bretland

**Orrustan um Bretland** (enska: *Battle of Britain*; þýska: *Luftschlacht um England*) var herför í seinni heimsstyrjöldinni þar sem konunglegi breski flugherinn (*Royal Air Force* eða RAF) varði Bretland gegn loftárásum þýska flughersins (*[[Luftwaffe]]*). Orrustunni hefur verið lýst sem fyrstu stóru stríðsátökunum sem háð voru eingöngu í lofti.

Í Bretlandi er orrustan formlega talin hafa staðið frá 10. júlí til 31. október 1940. Þessi tími samsvarar hrinu næturárása þýska flughersins sem Bretar kalla „leiftrið“ (*the Blitz*; hugtakið er dregið af þýska hugtakinu *Blitzkrieg* eða leifturstríði) og stóð frá 7. september 1940 til 11. maí 1941. Þýskir sagnfræðingar líta fremur á alla orrustuna sem eina herför sem entist frá júlí 1940 til júní 1941.

Helsta markmið Þjóðverja var að neyða Breta til þess að semja um frið. Í júlí árið 1940 hófst hafnarbann gegn Bretlandi og þýski flugherinn einbeitti sér að því að gera árásir á hafnar- og verslunarmiðstöðvar, til dæmis Portsmouth. Þann 1. ágúst var flughernum skipað að ná yfirburðum gagnvart Bretum í lofti. Því hófu Þjóðverjar árásir á flugvelli breska lofthersins. Þegar leið á orrustuna fór þýski flugherinn einnig að gera árásir á verksmiðjur þar sem nýjar flugvélar voru framleiddar. Loks fóru Þjóðverjar að varpa sprengjum á almenna borgara og á svæði nutu táknræns eða pólitísks mikilvægis á Bretlandi. Tilgangurinn var að draga úr baráttuvilja Breta og neyða bresku ríkisstjórnina að samningsborðinu.

Þjóðverjar höfðu á þessum kafla styrjaldarinnar sigrað Frakkland og Niðurlönd og því voru Bretar berskjaldaðir fyrir árás af hafi. Miðstjórn þýska hersins vissi þó að erfitt yrði að gera hafárás á Bretland þar sem konunglegi breski sjóherinn naut öruggra yfirráða á Ermarsundi og Norðursjónum. Þann 16. júlí fyrirskipaði Adolf Hitler undirbúning „Sæljónsaðgerðarinnar“ (*Unternehmen Seelöwe*) svokölluðu. Í þessari aðgerð áttu Þjóðverjar að gera innrás í Bretland af hafi og úr lofti eftir að þýski loftherinn hefði tryggt sér yfirburði gagnvart Bretum. Í september gerðu Bretar næturárásir á flugstöðvar Þjóðverja á meginlandinu. Þar sem þýska flughernum hafði ekki tekist að vinna bug á þeim breska neyddist Hitler til þess að fresta og loks aflýsa Sæljónsaðgerðinni. Þjóðverjar höfðu ekki ráð á að halda dagárásunum áfram til lengdar en þeir héldu áfram næturárásunum um nokkurt skeið.

Sagnfræðingurinn Stephen Bungay hefur sagt að orrustan hafi verið fyrsti meiriháttar ósigur Þjóðverja í seinni heimsstyrjöldinni og hafi markað kaflaskil í stríðinu. Orrustan um Bretland er kennd við ræðu sem Winston Churchill flutti á neðri deild breska þingsins þann 18. júní: „Orrustunni um Frakkland, eins og Weygand hershöfðingi kallaði hana, er lokið. Orrustan um Bretland er í þann mund að hefjast.“

## Heimildir
*  (hardcover), 2002,  (paperback).  (2015 paperback edition)
* 
* 
*  (hardcover,  paperback, 2002)
* 
* 
* 

## Neðanmálsgreinar


## Tilvísanir
Allium tubiflorum

***Allium tubiflorum*** er tegund af laukætt ættuð frá Kína (Gansu, Hebei, Henan, Hubei, Shaanxi, Shanxi, Sichuan) frá sjávarmáli upp í 2000 m. hæð

*Allium tubiflorum* er ein fárra tegunda af ættkvíslinni *Allium* sem er án hinnar einkennandi lauk eða hvítlauks lyktar. Hann myndar staka lauka, egg til kúlulaga, að 2 sm í þvermál. Blómstöngullinn er að 40 sm langur. Blöðin eru rörlaga, að 3 mm í þvermál, nokkurnveginn jafnlöng blómstönglinum. Blómskipunin er með fáum rauðum eða fjólurauðum blómum.

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
* line drawing of ''Allium tubiflorum'', Flora of China Illustrations vol. 24, fig. 232, 1-4
Allium tulipifolium

***Allium tulipifolium*** er tegund af laukætt ættuð frá Kína (Xinjiang), Kazakhstan og Altay Krai. Hún finnst þar í 600–1000 m. hæð.

*Allium tulipifolium*  er með lauk sem er egg til kúlulaga, að 2 sm í þvermál. Blómstöngullinn er að 40 sm hár, rörlaga. Blöðin eru flöt, vaxkennd, að 2 sm breið, mun styttri en blómstöngullinn, með bleikum eða dökk grænum jaðri. Blómskipunin er með mörg blóm, krónublöðin hvít með dökkgrænum eða purpuralitum miðstreng.

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
* line drawing of ''Allium tulipifolium'', Flora of China Illustrations vol. 24, fig. 229, 1-4  
* photo of isotype of ''Allium tulipifolium'', herbarium specimen at Missouri Botanical Garden
Allium tardiflorum

***Allium tardiflorum*** er tegund af laukætt ættuð frá Ísrael. Þetta er laukmyndandi fjölæringur sem blómstrar síðla hausts, í september eða október. Blómin eru á löngum blómstilk, með linkulegri blómskipun. Krónublöðin eru græn með purpuralitri miðæð og jaðri.

## Tilvísanir
Gelendzhík

**Gelendzhik** (rússneska: Геленджи́к) er hafnarborg í Krasnodarfylki í Rússlandi. Borgin stendur við norðaustanvert Svartahaf. Íbúar eru um 55.000 (2010). Nafn borgarinnar er komið úr tyrknesku en Ottómanveldið var þar með verslun áður en Rússar náðu yfirráðum.

Í dag er borgin vinsæll sumarleyfisstaður. Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu var með bækistöðvar sínar í borginni fyrir Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018.

## Heimild
*
Kærleiksreglan

**Kærleiksreglan **eða **örlætisreglan **er aðferð í heimspeki til þess að skilja afstöðu viðmælanda betur. Reglan er til í ýmsum útgáfum og kveður almennasta snið hennar á um að ætla viðmælanda þínum eins góðan málstað og kostur er, í ljósi þess sem hann segir. Markmið reglunnar er að forðast rangtúlkanir og að gera öðrum upp skoðanir eða rökvillur ef möguleiki er fyrir hendi að túlka orð viðmælandans á samheldinn og rökrænan hátt. 

## Dæmi um skilgreiningar
Reglan var fyrst sett fram formlega 1958-59 af Neil L. Wilson. Regluna setur hann fram sem svar við spurningunni: Ef viðmælandi þinn vísar til einstaklings með eiginnafni, hvernig er best að átta sig á því nákvæmlega hver einstaklingurinn sé sem viðmælandi þinn er að vísa til? 

Dæmi sem Neil tekur er um viðmælanda sem fullyrðir fimm staðhæfingar um "Caesar": (1) Caesar hertók Gallíu. (2) Caesar byggði brú yfir Rínarfljót. (3) Caesar var myrtur 15. mars. (4) Caesar notaði torkennilegar setningargerðir. (5) Caesar var kvæntur Boudica.Samkvæmt örlætisreglu Neil er "Caesar" sá einstaklingur sem samsvarar flestum fullyrðingunum, og er því væntanlega Júlíus Caesar sem uppfyllir fyrstu fjögur skilyrðin. 

Donald Davidson hefur sett regluna í annað form (sem byggir m.a. á fyrri útfærslum Quine). Davidson segir að við leggjum mestan skilning í orð og hugsanir annarra þegar við túlkum þau á þann veg sem bestar samskilning okkar (e. *optimises agreement*). Það er, að er við leggjum þann skilning í orð viðmælanda okkar sem samræmist mest okkar eigin skilningi og þekkingu, leiðir það okkur fyrir vikið til þess að við ætlum viðmælanda okkar sem oftast sannar skoðanir, ef möguleiki er á því. 

## Skýringar
Anthony Bourdain

**Anthony Michael Bourdain** (25. júní 1956 – 8. júní 2018) var bandarískur sjónvarpskokkur.

## Tenglar

*
Chris Hansen

**Christopher Edward „Chris“ Hansen** (f. 13. september 1959) er bandarískur blaðamaður.

## Tenglar

*
E.T.A.

**E.T.A.** (skammstöfun fyrir **Euskadi Ta Askatasuna** á basknesku eða *Baskneskt heimaland og frelsi*)
voru róttæk vinstri þjóðernis- og aðskilnaðarsamtök frá Baskalandi sem voru starfandi á Spáni og Frakklandi frá árinu 1959 til 2018.

Markmið samtakanna var sjálfstæði Baskalands en þau þróuðust úr því að kynna baskneska menningu yfir í ofbeldisfullar aðgerðir eins og sprengingar, aftökur og mannrán. Frá 1968 til 2010 drápu samtökin 829 manns (þar af tæpur helmingur óbreyttir borgarar). Frá árinu 2010 lýstu samtökin yfir vopnahléi og árið 2017 ákváðu þau að losa sig við öll vopn og sprengiefni. Árið eftir, 2018, leystu samtökin sig upp.
Stjórnmálaflokkurinn Batasuna (2001-2013) var talinn tengdur ETA og var bannaður. Leiðtogar ETA dvöldu yfirleitt í Frakklandi en þar fóru þeir huldara höfði en á Spáni.

ETA voru skilgreind sem hryðjuverkasamtök af Evrópusambandinu, Bandaríkjunum og Kanada.

## Heimild
*
Hnúðlaukur

***Allium tuberosum*** er tegund af laukætt ættuð frá suðvesturhluta Shanxi í Kína, og ræktuð víða annarsstaðar í Asíu og annarsstaðar í heiminum.

## Lýsing
*Allium tuberosum* er fjölær jurt sem vex upp af smáum aflöngum lauk (um 10 mm í þvermál), seigur og trefjóttur, upp af kröftugum jarðstöngli. Blöðin eru bandlaga, 1,5 til 8 mm breið, ólíkt bæði matlauk og hvítlauk. Blómstöngullinn er 25 til 60 sm langur og er blómskipunin kúlulaga, með hvítum blómum. Hann vex í hægt stækkandi breiðum, en sáir sér einnig auðveldlega. Á hlýrri svæðum (USDA zone 8 og hlýrri), getur hann verið sígrænn.

Bragðið líkist meir hvítlauk en graslauk.

## Flokkun
Upphaflega lýst af Johan Peter Rottler, var tegundinn löglega lýst af Curt Polycarp Joachim Sprengel 1825.*A. tuberosum* er flokkuð innan *Allium* í undirættkvísl *Butomissa* (Salisb.) N. Friesen, deild *Butomissa* (Salisb.) Kamelin, hóp sem samanstendur einvörðungu af *A. tuberosum* og *[[Allium ramosum|A. ramosum]]* L..

## Útbreiðsla og búsvæði
*A. tuberosum* kom fram á Síberísku-Mongólsku-Norður Kínversku seppunum,en er víða ræktuð og orðin ílend, Hún hefur verið skráð á dreifðum svæðum í Bandaríkjunum (Illinois, Michigan, Ohio, Nebraska, Alabama, Iowa, Arkansas, Nebraska, og Wisconsin). Hinsvegar er hún talin algengari í Bandaríkjunum vegna aðgengis að fræi og plöntum sem framandi kryddjurt og þess hve ágeng hún er. Tegundin er einnig útbreidd um meginland Evrópu of ágeng annarsstaðar.

## Ræktun
Oft ræktuð sem skrautplanta og er fjöldi ræktunarafbrigða. *A. tuberosum* sker sig úr frá mörgum öðrum lauktegundum vegna seinnar blómgunar. Hún er talin auðveld í ræktun, ýmist af fræi eðaf með skiftingu á hnausunum.

Ýmis afbrigði hafa verið ræktuð fyrir blöð (*t.d.* 'Shiva') eða blómstöngul (*t.d.* 'Nien Hua'). Á meðan áherslan í Asíu hefur verið á matareiginleika, hefur áhuginn í Norður Ameríku aðallega verið á skrautgildi. 'Monstrosum' er stórt skrautafbrigði.


File:Buchujeon(garlic chive pancake).jpg|*Buchu-[[buchimgae|jeon]]*
File:Buchu-geotjeori.jpg|*Buchu-[[geotjeori]]*  "kimchi"
File:Korean.cuisine-Buchu kimchi-01.jpg|*Buchu-[[kimchi]]* "kimchi"
File:Chueotang chopi (Zanthoxylum piperitum) deulkkae (Perilla frutescens) buchu (Allium tuberosum).jpg|*[[Chueo-tang]]* súpa
File:Jaecheop-guk.png|*[[Jaecheop-guk]]* 


## Myndir

File:Allium tuberosum by Taraxacumseeds 01.jpg|ræktun til matar
File:Cut Garlic Chives.jpg|Tilbúið í rétt
File:Chive flower.jpg|Blómskipun
File:Allium tuberosum by Taraxacumseeds 02.jpg|stök blóm
File:Chive seeds.jpg|fræ
File:Allium tuberosum MHNT.BOT.2013.22.61.jpg|


## Tilvísanir

## Heimildir

### Bækur og greinar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Greinar og kaflar
* 
* 
* 
* 
*  in 
* , in 

### Nettenglar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* ''Allium tuberosum'' Rottl. ex Spreng. Medicinal Plant Images Database (School of Chinese Medicine, Hong Kong Baptist University)  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Allium tuolumnense

***Allium tuolumnense*** er tegund af laukætt einlend í Tuolumne County, Kaliforníu, þar sem hún finnst eingöngu á litlu svæði í lágfjöllum Sierra Nevada við Rawhide Hill og Red Hills. Hún vex í „serpentine“ jarðvegi.

## Lýsing
*Allium tuolumnense* vex upp af rauðbrúnum lauk sem er 1 til 2 sm langur. Blómstöngullinn er grannur, að 50 sm langur og stakt blað álíka langt.

Blómskipunin er með 20 til 60 blóm, hvert á blómlegg sem er 1 til 2 sm langur. Blómin eru tæplega sentimeters breið fullopnuð, með sex hvít eða bleik , egglaga krónublöð. Fræflarnir eru sex.

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
*Jepson Manual Treatment — ''Allium tuolumnense''
*USDA Plants Profile 
*Flora of North America
*''Allium tuolumnense'' — U.C. Photo gallery
Allium tel-avivense

***Allium tel-avivense*** er tegund af laukætt ættuð frá Ísrael, Palestínu, Jórdan og Egyptalandi, ásamt Síanískaga. Þetta er laukmyndandi fjölæringur með smárri blómskipan með fáum blómum. Krónublöðin eru bleik, og egglegið er stórt, grænt og áberandi.

## Tilvísanir
Allium tenuicaule

***Allium tenuicaule*** er tegund af laukætt ættuð frá  Pakistan, Afghanistan, Íran, Uzbekistan og Tajikistan. Hann myndar klasa af mjóum laukum, og blómstöngul sem verður að 20 sm langur. Blöðin eru mjög mjó og þráðlaga. Blómin eru dökk purpuralituð.

## Tilvísanir
Fjallalaukur

**Fjallalaukur** (fræðiheiti: *Allium senescens*) er tegund af laukplöntum ættuð frá Evrasíu.

## Lýsing
Þetta er fjölær laukplanta, með allt að 30 blóm í kúlulaga blómskipun síðla sumars og verður 8 til 40 sm á hæð. Blöðin eru mjó og bandlaga.

## Flokkun
Tvær undirtegundir hafa verið skráðar:
**Allium senescens* subsp. glaucum*
**Allium senescens* subsp. *senescens*

== Útbreiðsla ==
*Allium senescens* er ættaður frá norður Evrópu og Asíu, frá Síberíu til Kóreu. Hann hefur verið fluttur til og orðinn ílendur í hlutum Evrópu, Þar á meðal Tékklandi og fyrrum Jógóslavíu.

== Nytjar ==
*Allium senescens* er ræktaður til skrauts og sem erfðasjóður fyrir *A. cepa'' (matarlaukur), vegna skyldleika þeirra.

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
* Rob's plants: Allium senescens
* Fine gardening: Allium senescens
Southampton F.C.

**Southampton Football Club** er enskt knattspyrnulið frá Southampton, Hampshire, sem spilar í ensku meistaradeildinni. Frá 2001 hefur heimavöllur liðsins verið St Mary's Stadium en áður var liðið á vellinum The Dell í 103 ár. Liðið hefur unnið FA-bikarinn einu sinni. Besti árangur liðsins í efstu deild er annað sæti 1983-84.

Árið 2023 féll liðið í þriðja skipti úr ensku úrvalsdeildinni en komst aftur upp árið eftir einungis til að falla á ný. Það varð þá fyrsta liðið í deildinni til að tapa 30 leikjum á tímabili.

Meðal þekktra leikmanna liðsins eru Kevin Keegan, Matthew Le Tissier, Alan Shearer, Gareth Bale, Sadio Mané, Virgil van Dijk, James Ward-Prowse og Danny Ings.

## Met
**Flestir leikir**
Terry Paine&nbsp;– 815  : 1956–1974

**Flest mörk**
Mick Channon&nbsp;– 228  : 1966–1977, 1979–1982

**Flest mörk á einu tímabili**
Derek Reeves&nbsp;– 44  : 1959–60

**Flest mörk í einum leik**
Albert Brown&nbsp;– 7  : gegn Northampton Town, 28 December 1901

**Yngsti leikmaður**
Theo Walcott– 16 ára og 143 daga. frumraun hanns var í leik gegn Wolverhampton Wanderers, 6. ágúst árið 2005

;Hæsta verð fyrir leikmann
*Kaup á Dani Osvaldo, €15.1 (£12.8) milliónir frá Roma
*Sala á Sadio Mané, £34 milljónir til Liverpool.

## Heimildir
Vegalaukur

**Vegalaukur** (fræðiheiti: *Allium scorzonerifolium*) er gulblómstrandi tegund af laukplöntum ættuð frá Spáni, Portúgal, og Marokkó.

## Tilvísanir
Bologna

**Bologna** er borg í héraðinu Emilía-Rómanja á Ítalíu. Hún er höfuðstaður héraðsins með 390.000 íbúa ( 2025). Svæðið þar sem borgin stendur hefur verið byggt mönnum að minnsta kosti frá 9. öld f.Kr. (Villanovamenningin). Svæðið varð hluti af yfirráðasvæði Galla á Norður-Ítalíu þar til Rómverjar ráku þá burt 196 f.Kr.. Það voru síðan Rómverjar sem stofnuðu borgina Bononia árið 189 f.Kr..

Þessi ævaforna borg er einkum fræg sem háskólaborg og Bolognaháskóli (stofnaður 1088) er almennt talinn elsti háskóli heims. Eitt af kennileitum borgarinnar eru skökku turnarnir tveir Torre Asinelli (97 m) og Torre della Garisenda (upphaflega 60 m en nú 48 m) sem reistir voru á 13. öld. Mun fleiri slíkir turnar prýddu borgina á sínum tíma.

Borgin er kölluð *rauða borgin* (la cittá rossa)

## Íþróttir
*Bologna F.C. 1909, knattspyrna

## Tenglar
* ''Menn móta hér viðhorf sitt til heimsins''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1989
Kreml (Moskva)

**Kreml** (rússneska: Моско́вский Кремль; umrit. *Moskovskíj Kreml*) er borgarvirki í miðri Moskvu. Virkið stendur við Moskvufljót til suðurs, dómkirkju heilags Basils og rauða torgið til austurs og Alexandersgarðinn til vesturs. Virkið er þekktasta kreml í Rússlandi. Innan Kremlar eru fimm hallir og fjórar dómkirkjur. Byggingarnar eru umkringdar kremlarmúrnum og sérhönnuðum varðturnum múrsins. Innan borgarvirkisins er einnig Kremlarhöll sem var híbýli Rússakeisara í Moskvu á tíma rússneska keisaradæmisins. Kreml er í dag bústaður forseta Rússlands.

Orðið „Kreml“ merkir „borgarvirki“ og er oft notað með nafnskiptum til að vísa til rússnesku ríkisstjórnarinnar sjálfrar á svipaðan hátt og „hvíta húsið“ vísar oft til ríkisstjórnar Bandaríkjanna. Áður vísaði „Kreml“ í daglegu tali oft til ríkisstjórnar Sovétríkjanna. Stundum er orðið „Kremlarfræði“ notað um rannsóknir á sovéskum og rússneskum stjórnmálum.

## Tilvísanir