Málspeki

**Málspeki** er undirgrein heimspekinnar sem fjallar um tungumálið. Málspekin fæst aðallega við eðli merkingar, tilvísunar, málnotkunar, máltöku, skilnings, túlkunar þýðingar og sannleika og samskipta.

Fimm grundvallarspurningar eru miðlægar í málspeki: 
* Hvernig eru setningar *settar saman* í merkingarbæra heild og í hverju er merking hluta þeirra fólgin?
* Hvert er *eðli* merkingar? (Nákvæmlega hvað *er*' merking?)
* Hvað gerum við með tungumáli? (Hvernig *notum* við það félagslega? Hver er tilgangur tungumáls?)
* Hver eru tengsl máls og *hugar*, bæði hjá mælanda og túlkanda?
* Hver eru tengsl máls og *heims*?

Málspekingar láta sig ekki merkingu einstakra orða og setninga varða nema að óverulegu leyti og á óbeinan hátt. Næsta orðabók leysir þann vanda. Málspekingar hafa öllu heldur áhuga á spurningunni hvað það merki að setning merki eitthvað. Hvers vegna merkja setningar það sem þær merkja? Hvaða setningar hafa sömu merkingu og aðrar setningar og *hvers vegna*? Hvernig er hægt að þekkja þessa merkingu? Og ef til vill er einfaldasta spurningin „Hvað merkir orðið ‚merking‘?“

Heimspekingar velta einnig mikið fyrir sér tengslunum á milli merkingar og sannleika. Þeir hafa sjaldnast áhuga á að vita hvaða setningar eru *í raun* sannar, heldur vilja þeir fremur komast að raun um hvers konar merkingarberar geti verið sannir eða ósannir. 

## Mikilvægir hugsuðir í málspeki
Meðal áhrifamestu og mikilvægustu hugsuða í málspeki eru:
*Platon og Aristóteles -  forngrískir heimspekingar
*Ferdinand de Saussure - upphafsmaður strúktúralismans
*John Stuart Mill - áhrifamikill hugsuður um tilvísun
*Ludwig Wittgenstein - einn áhrifamesti málspekingur 20. aldar
*Ernst Cassirer - setti fram kenningu um tungumál sem hluta að almennri kenningu um formleg tákn
*Walter Benjamin, Martin Heidegger - heimspekingar innan Humboldt hefðarinnar
*Charles Peirce, Umberto Eco - málsvarar heimspekilegrar táknfræði
*Gottlob Frege, Bertrand Russell, Saul Kripke, Richard Montague - rökgreiningarheimspekingar
*Noam Chomsky og Jerry Fodor - rökhyggjuhneigðir hugsuðir
*Keith Donnellan, Jürgen Habermas, Gilbert Ryle, J.L. Austin, H.P. Grice, og John Searle - málspekingar sem leggja áherslu á notkun

## Tengt efni
*Heimspekileg rökfræði
*Málgjörð
*Málnotkunarfræði
*Málvísindi
*Merkingarfræði
*Rökfræði
*Rökgreiningarheimspeki
*Talfólgin athöfn
*Talvaldandi athöfn

## Tenglar
*
*
*
*
*
*
*

## Heimildir
*
* Collins, John. (2001). https://www.sorites.org/Issue_13/collins.htm
* Gauker, Christopher. *Zero Tolerance for Pragmatics*. http://asweb.artsci.uc.edu/philosophy/gauker/ZeroTolerance.pdf 
* Greenberg, Mark og Harman, Gilbert. *Conceptual Role Semantics* (2005). http://www.princeton.edu/~harman/Papers/CRS.pdf
* Hale, B. og Crispin Wright (ritstj.). *Blackwell Companions To Philosophy* (Malden, Mass.: Blackwell Publishers, 1999).
* Lycan, W. G. *Philosophy of Language: A Contemporary Introduction* (New York: Routledge, 2000).
* Miller, James. (1999). http://archives.econ.utah.edu/archives/pen-l/1999m12.1/msg00185.htm 
* Mwihaki, Alice. (2004). http://www.ifeas.uni-mainz.de/SwaFo/SF11Mwihaki.pdf 
* Stainton, Robert J. *Philosophical perspectives on language* (Peterborough, Ont.: Broadview Press, 1996).
* Tarski, Alfred. *The Semantical Conception of Truth* (1944). https://www.ditext.com/tarski/tarski.html
* *Glossary of Linguistic terms*. http://www.sil.org/linguistics/GlossaryOfLinguisticTerms/contents.htm