Múslimahatur

**Múslimahatur** er orð sem er notað yfir andúð á múslimum, ásamt hegðun og orðræðu á grundvelli hennar.

## Birtingarmyndir

Múslimahatur hefur verið sagt birtast á ólíka vegu sem greina megi í sex flokka:
# Sem árás á fólk sem er talið vera múslimar: t.d. notkun ókvæðisorða, ýtingar, hrækjur, að toga slæður af múslimskum konum, barsmíðar og morð. Sameiginlegt slíkum atvikum er sagt að þau beinist að múslimum, ofbeldið sé tilefnislaust og það eigi sér stað í opinberum rýmum, svosem á götu eða í almenningsgarði.
# Sem árásir á eignir sem ætlað er að tengist múslimum: moskur, grafreiti, húsnæði fyrirtækja. Slíkar árásir geta falið í sér skemmdarverk, svo sem brotnar rúður, að fleygja svínshöfðum inn í moskur, og veggjakrot, íkveikjur, og vanhelgun grafa múslima.
# Sem ógnvekjandi athæfi. Slíkar aðgerðir eru skipulagðar af hópum, til dæmis með göngum í gegnum hverfi þar sem fjöldi íbúa eru múslimar; eða með auglýsingaherferðum sem beinast gegn Islam; eða með því að brenna eintök af Kóraninum.
# Sem stofnanabundið fyrirbæri þar sem ætlaðir múslimar fá verri meðferð en jafningjar þeirra í sambærilegum stöðum innan sömu stofnana. Slíkt getur falist í áreiti, einelti, meiðandi gríni, dreifingu verkefna, mati á frammistöðu og veitingu stöðuhækkana. Dæmi eru einnig reglur um klæðaburð sem þrengja meira að múslimum en öðrum.
# Sem viðvarandi, kerfisbundin framsetning á lítillækkandi ummælum um múslima eða Islam á opinberum vettvangi, hvort sem er vefsvæðum, dagblöðum, tímaritum eða öðrum miðlum.
# Sem athafnir ríkja, til dæmis með hertu eftirliti með samfélögum múslima, einkum af hálfum leyniþjónustustofnana og lögreglu; með dómstólum sem veita múslimum verri meðferð en öðrum; með takmörkunum á athöfnum múslima, til dæmis byggingu moska og reglum um múslimska klæðaburð (búrkubanni).

## Saga

### Alþjóðlega

Franska orðið *islamophobie* birtist fyrst á prenti árið 1910, í bókinni *La politique musulmane dans l'Afrique Occidentale Française*, þar sem höfundur gagnrýndi framkomu franskra nýlenduherra við menningu í nýlendum Frakka í Afríku.

Á ensku nær saga orðsins *islamophobia* hið minnsta aftur til 1923, þegar orðið var skilgreint í ensku Oxford orðabókinni. Orðið var þó ekki í mikilli almennri notkun fyrr en undir lok 20. aldar. Árið 1997 birtist orðið í skýrslu Runnymede sjóðsins. Þar var það skilgreint sem „tilhæfulaus styggð í garð múslima og þar með ótti eða andúð á öllum eða flestum múslimum.“

Árið 2004 héldu Sameinuðu þjóðirnar ráðstefnu undir heitinu „Confronting Islamophobia: Education for Tolerance and Understanding“ eða: „Að svara múslimatri: menntun í þágu umburðarlyndis og skilnings“. Kofi Annan, aðalritari S.Þ., ávarpaði ráðstefnuna og sagði meðal annars: „[Þegar] hemiurinn þarf að skapa nýtt hugtak til að gera grein fyrir vaxandi útbreiðslu mismununar – það er dapurleg og áhyggjuverð þróun. Það er tilfellið með „múslimahatur“ … Frá árásunum á Bandaríkin 11. september [2001], hafa margir múslimar, einkum á Vesturlöndum, fundið fyrir vaxandi tortryggni, áreitni og mismunun.“

### Á Íslandi

Íslenska þýðingin *múslimahatur* birtist í viðtali Morgunblaðsins við rithöfundinn Tariq Ali sem var gestur á Bókmenntahátíð í Reykjavík 2009. Hann sagði að „múslimahatur hafi aukist í Evrópu, fyrirbæri sem sé nákvæmlega eins og gyðingahatur fyrri tíma, nema að nú beinist það að fylgjendum annarra trúarbragða.“

Þá var talað um *múslimahatur* í fréttaflutningi af norska hryðjuverkamanninum Anders Behring Breivik árið 2011. Helsta tilefni hryðjuverkanna var „trú á samsæri múslima um að taka yfir Evrópu.“

Bjarni Randver Sigurvinsson hélt fyrirlestur um *múslimahatur* á opnum fundi Mannréttindaráðs Reykjavíkur 2013. Þar fjallaði hann um múslimahatur sem hatursorðræðu. Fyrirlesari sagði að múslimahatur hefði færst í aukana á Íslandi undanliðin ár og beindist meðal annars að áformum um byggingu mosku. Í fyrirlestrinum voru tekin dæmi af umræðum facebook-hópsins *Mótmælum mosku á Íslandi*

## Tengt efni

*Islam
*Rasismi
*Deilur um mosku í Reykjavík

## Heimildir



## Tenglar
* Vefsvæði tímaritsins ''Islamophobia Studies Journal'' , gefið út af Háskóla Kaliforníu í Berkeley