Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1962

**Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1962** eða **HM 1962** var haldið í Síle dagana 30. maí til 17. júní. Þetta var sjöunda heimsmeistarakeppnin og urðu Brasilíumenn meistarar í annað sinn eftir sigur á Tékkóslóvakíu í úrslitum og urðu þannig annað liðið í sögunni til að verja heimsmeistaratitil. Meðalmarkaskorun í mótinu féll niður fyrir þrjú mörk í leik og hefur haldist þar síðan.

## Val á gestgjöfum
Knattspyrnusambönd í Suður-Ameríku sóttu það stíft að fá heimsmeistarakeppnina í ljósi þess að mótin 1954 og 1958 voru haldin í Evrópu. Argentínumenn höfðu áður falast eftir að halda HM og töldu sig eiga sigurinn vísan. Alþjóðaknattspyrnusambandinu hugnaðist þó illa að Argentínumenn væru einir um hituna og hvöttu forystumenn til þess að Síle blandaði sér í slaginn, þótt ekki væri nema að nafninu til. Fyrir FIFA-þingið árið 1956, þar sem ákvörðunin um staðarvalið var tekin, skilaði Vestur-Þýskaland inn umsókn, en hún var dregin til baka eftir mikinn þrýsting frá stjórnendum sambandsins.

Í fyrstu var talið fráleitt að Síle gæti haldið heimsmeistarakeppni, enda ekki í hópi kunnari knattspyrnuþjóða. Kosningabarátta Sílemanna var hins vegar öflug og lagði áherslu á að samþykktir FIFA gerðu einmitt ráð fyrir að nota mætti HM til að styrkja fótboltaíþróttina á nýjum svæðum. Þegar gengið var til atkvæða hlaut Síle 32 gegn 11 atkvæðum Argentínu.

Stærsti jarðskjálfti sem mælst hefur reið yfir Síle vorið 1960. Um 50 þúsund manns fórust í skjálftanum og eignatjón varð gríðarlegt. Hamfarirnar settu stórt strik í reikning mótshaldara, en engu að síður tókst Sílemönnum að halda keppnina eins og áætlað hafði verið.

## Undankeppni
Engin sæti voru frátekin fyrir þjóðir utan Evrópu og Suður-Ameríku, heldur þurftu þau lið sem hlutskörpust urðu í einstökum álfukeppnum að mæta liðum frá Evrópu og Suður-Ameríku. Fyrir vikið var ekkert lið frá Afríku og Asíu í úrslitakeppninni, en Mexíkó náði að tryggja sér sæti. Kólumbía komst í úrslitakeppnina í fyrsta sinn eftir sigur á Perú.

Í Evrópuforkeppninni slógu Svisslendingar úr silfurlið Svía frá síðasta heimsmeistaramóti. Búlgarir komu þó mest á óvart og tryggðu sér úrslitasæti í fyrsta sinn eftir sigur á Frökkum. Tékkóslóvakía og Skotland mættust í framlengdum oddaleik um sæti á HM, þar sem Tékkar höfðu betur.

Íslenska landsliðið skráði sig til leiks og var dregið í riðil með Júgóslövum og Pólverjum. Ákveðið var að draga liðið úr keppni, meðal annars vegna ferðakostnaðar.

## Þátttökulið
Sextán þjóðir mættu til leiks frá þremur heimsálfum.

*  Mexíkó
*  Argentína
*  Brasilía (meistarar)
*  Kólumbía
*  Síle (gestgjafar)
*  Úrúgvæ

*  Búlgaría
*  England
* *  Ítalía
*  Júgóslavía
*  Sovétríkin

*  Spánn
*  Sviss
*  Tékkóslóvakía
*  Ungverjaland
*  Vestur-Þýskaland

## Leikvangar
Fyrirhugað var að keppa á átta leikvöngum á mótinu, en vegna jarðskjálftanna miklu árið 1960 var þeim fækkað niður í fjóra í jafnmörgum borgum.




## Keppnin
### Riðlakeppnin
Keppt var í fjórum riðlum með fjórum liðum í hverjum. 
#### Riðill 1
Evrópumeistarar Sovétmanna voru taldir sigurstranglegastir í fyrsta riðli, með hinn heimskunna markvörð Lev Yashin á milli stanganna. Yashin olli þó vonbrigðum í keppninni og þótti stórhneyksli þegar hann fékk fjögur mörk á sig gegn Kólumbíumönnum, þar af eitt beint úr hornspyrnu. Júgóslavar skutu svo Úrúgvæmönnum aftur fyrir sig í keppninni um annað sætið á eftir sovéska liðinu.

#### Riðill 2

Heimamenn unnu sigur á Sviss í opnunarleik mótsins. Í næstu viðureign gerðu Vestur-Þjóðverjar og Ítalir bragðdauft jafntefli og töldu flestir nánast formsatriði fyrir liðin tvö að tryggja sér sigurinn í riðlinum. Síle kom mjög á óvart með því að vinna 2:0 sigur á Ítölum í annarri umferðinni í eindæma grófum og óíþróttamannslegum leik. Mikil spenna hafði byggst upp fyrir viðureignina eftir að nokkrir ítalskir blaðamenn fóru óvirðulegum orðum um aðbúnað í Síle og kölluðu höfuðborgina Santíagó sóðalegt greni. Dagblöðin í Síle svöruðu fullum hálsi og kölluðu ítölsku gestina: fasista, mafíósa og eiturlyfjasjúklinga.

#### Riðill 3
Þriðji riðill var talinn *dauðariðill* keppninnar með heimsmeisturum Brasilíu og Evrópuliðunum Tékkóslóvakíu og Spáni. Eftir að hafa misst af tveimur síðustu úrslitakeppnum mættu Spánverjar til leiks fullir bjartsýni með Alfredo di Stefano innanborðs. Hann lék þó ekki einn einasta leik vegna meiðsla - og að sumra sögn, vegna deilna við þjálfarann. Leikur Brasilíu og Spánar var talinn einn af hápunktum keppninnar, en Spánn tapaði og varð að sjá á eftir sætinu í fjórðungsúrslitum til Tékkóslóvakíu. Brasilía náði efsta sætinu en varð fyrir áfalli í öðrum leik sínum í riðlinum þegar Pelé meiddist og kom ekki meira við sögu.

#### Riðill 4
Argentínska landsliðið var enn í langvarandi lægð og hafði ekki unnið nema einn leik af sjö í keppnisferð til Evrópu árið áður, engu að síður urðu það Argentínumönnum sár vonbrigði að komast ekki upp úr riðlinum. Þeir urðu fyrsta liðið í sögunni sem féll úr keppni á markahlutfalli, en á fyrri heimsmeistaramótum hafði verið gripið til aukaleikja þegar lið urðu jöfn að stigum. Ungverjar með Flórian Albert fremstan í flokki náðu toppsætinu nokkuð óvænt. Englendingar gulltryggðu sér sætið í fjórðungsúrslitum í afar bragðdaufum markalausum jafnteflisleik gegn Búlgörum sem þegar voru úr leik. Þar sem lokaleikir riðlakeppninnar fóru ekki fram á sama tíma var ljóst að Englandi nægði jafntefli.

### Fjórðungsúrslit
Heimamenn héldu áfram að koma óvart og tryggðu sér sæti í undanúrslitum með sigri á Sovétríkjunum. Garrincha var hetja Brasilíumanna og skoraði tvívegis gegn Englendingum. Gera þurfti hlé á leiknum þegar hundur hljóp inn á völlinn. Júgóslavar skoruðu sigurmarkið í rétt fyrir leikslok á móti Vestur-Þjóðverjum.

### Undanúrslit
Þar sem heimamenn komust óvænt í undanúrslitin var ákveðið að skipta um leikvelli og halda leik Tékkóslóvakíu og Júgóslavíu í Viña del Mar en leik Brasilíu og Síle í Santígaó. Þetta hugnaðist knattspyrnuunnendum á fyrrnefnda staðnum illa og mættu ekki nema um sex þúsund áhorfendur á leik Austur-Evrópuliðanna. Uppselt var á leik Brasilíu og Síle, þar sem Garrincha skoraði tvö mörk en var líka rekinn af velli og hefði þannig misst af úrslitunum en brasilíska knattspyrnusambandinu tókst að fá bannið fellt niður.

### Bronsleikur
Eladio Rojas skoraði eina markið í lokaspyrnu leiksins um þriðja sætið og fögnuðu heimamenn bronsverðlaununum innilega.

### Úrslitaleikur
Brasilía og Tékkóslóvakía höfðu mæst í riðlakeppninni og gert það markalaust jafntefli. Lið Tékkóslóvakíu náði forystunni eftir stundarfjórðungs leik, en Brasilía jafnaði aðeins tveimur mínútum síðar. Tvö brasilísk mörk í seinni hálfleiknum skildu svo liðin að.

## Markahæstu menn
Fimm leikmenn deildu markakóngstitlinum, hver um sig með fjögur mörk. Alls voru 89 mörk skoruð á mótinu af 54 leikmönnum, ekkert þeirra var sjálfsmark.

;4 mörk

* Garrincha
* Vavá
* Leonel Sánchez
* Flórián Albert
* Valentin Ivanov
* Dražan Jerković

;3 mörk

* Amarildo
* Adolf Scherer
* Lajos Tichy
* Milan Galić

## Heimildir
* RSSSF, Heimsmeistarakeppnin 1962 úrslitagrunnur