Al Pacino

**Alfredo James „Al“ Pacino** (f. 25. apríl 1940) er bandarískur leikari, leikstjóri og handritshöfundur. Pacino er þekktur fyrir ákafan leik sinn í leikhúsum og kvikmyndum og er gjarnan talinn meðal bestu leikara allra tíma. Hann hefur verið virkur í leiklist í rúma fimm áratugi og hefur á þeim tíma unnið fjölda verðlauna, þar á meðal Óskarsverðlaun, tvenn Tony-verðlaun og tvenn Emmy-verðlaun. Hann hefur jafnframt unnið fern Golden Globe-verðlaun, BAFTA-verðlaun og tvenn Screen Actors Guild-verðlaun, auk þess sem hann fékk Cecil B. DeMille-verðlaunin árið 2001, verðlaun Kvikmyndastofnunar Bandaríkjanna fyrir æviafrek árið 2007, þjóðarorðu fyrir listir árið 2011 og heiðursverðlaun Kennedy-miðstöðvarinnar árið 2016. Kvikmyndir Pacinos hafa samanlagt þénað rúma þrjá milljarða bandaríkjadala á heimsvísu.

Pacino byrjaði feril sinn í leiklist í litlum leikhúsum í New York-borg en vann sig upp í stærri sýningar á Broadway. Pacino nam leiklist hjá HB Studio og Actors Studio þar sem Charlie Laughton og Lee Strasberg kenndu honum. Pacino hlaut Óskarsverðlaun sem besti leikarinn fyrir leik sinn í kvikmyndinni *[[Konuilmur]]* (1992). Hann hefur einnig verið tilnefndur til Óskarsverðlauna fyrir hlutverk sín í myndunum *[[Guðfaðirinn]]* (1972), *[[Serpico]]* (1973), *[[Guðfaðirinn II]]* (1974), *[[Á heitum degi]]* (1975), *[[Sekur eða saklaus]]* (1979), *[[Dick Tracy (kvikmynd frá 1990)|Dick Tracy]]* (1990), *[[Fasteignabraskarar]]* (1992) og *[[Írinn]]* (2019). Meðal annarra frægra kvikmynda með Pacino má nefna *[[Skelfing í Nálargarðinum]]* (1971), *[[Fuglahræðan (kvikmynd frá 1973)|Fuglahræðan]]* (1973), *[[Maðurinn með örið (kvikmynd frá 1983)|Maðurinn með örið]]* (1983), *[[Losti (kvikmynd)|Losti]]* (1989), *[[Guðfaðirinn III]]* (1990), *[[Frankie og Johnny (kvikmynd frá 1991)|Frankie og Johnny]]* (1991), *[[Leið Carlitos]]* (1993), *[[Í hita leiksins (kvikmynd frá 1995)|Í hita leiksins]]* (1995), *[[Donnie Brasco (kvikmynd)|Donnie Brasco]]*, *[[Málsvari myrkrahöfðingjans (kvikmynd frá 1997)|Málsvari myrkrahöfðingjans]]* (báðar 1997), *[[Uppljóstrarinn]]*, *[[Sunnudagsleikurinn]]* (báðar 1999), *[[Svefnvana (kvikmynd)|Svefnvana]]* (2002), *[[Nýliðinn]]* (2003), *[[Við þrettánda mann]]* (2007), *[[Einu sinni var í Hollywood]]* (2019) og *[[House of Gucci]]* (2021).

Í sjónvarpi hefur Pacino leikið í ýmsum verkum í framleiðslu HBO, meðal annars þáttaröðinni *[[Englar í Ameríku (sjónvarpsþættir)|Englar í Ameríku]]* (2003) og *[[You Don't Know Jack]]*, ævisögumynd um Jack Kevorkian. Hann vann Emmy-verðlaun fyrir framúrskarandi leik í sjónvarpsþáttaröð eða kvikmynd fyrir bæði hlutverkin. Pacino lék aðalhlutverkið í sjónvarpsþáttunum *[[Hunters (sjónvarpsþættir frá 2020)|Hunters]]* (2020–23) hjá Amazon Prime Video. Hann hefur jafnframt leikið fjölmörg hlutverk í leikritum. Hann hefur tvisvar unnið Tony-verðlaun, fyrst fyrir leikritið *[[Does a Tiger Wear a Necktie?]]* (1969) og svo fyrir *[[The Basic Training of Pavlo Hummel]]* (1977). Hann lék jafnframt Sælokk í uppsetningu á *[[Kaupmaðurinn í Feneyjum|Kaupmanninum í Feneyjum]]* árið 2010 og í kvikmyndaútgáfu verksins frá 2004.

Frumraun Pacinos sem leikstjóra var heimildarmyndin *[[Í leit að Ríkharði]]* (1996), sem hann hlaut verðlaun Directors Guild of America fyrir framúrskarandi leikstjórn í heimildarmynd fyrir. Hann hefur síðan leikstýrt og leikið í myndunum *[[Kínverskt kaffi]]* (2000), *[[Wilde Salomé]]* (2011) og *[[Salomé (kvikmynd frá 2013)|Salomé]]* (2013). Árið 2006 heimilaði Pacino að andlit hans yrði notað í tölvuleiknum **. Hann skrifaði endurminningar sínar, *Sonny Boy*, sem voru gefnar út af Penguin Press árið 2024. Pacino hefur verið meðforseti Actors Studio frá árinu 1995.

## Neðanmálsgreinar


## Tilvísanir