open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vegferð

**Vegferð** er íslensk gamanþáttaröð í sex þáttum sem frumsýnd var vorið 2021 á Stöð 2. Leikstjóri er Baldvin Z. Aðalleikarar eru Ólafur Darri Ólafsson og Víkingur Kristjánsson sem leika tvo vini sem fara í vegferð um Vestfirði. Þáttaröðin var tekin upp sumarið 2020 og var fyrsti þátturinn sýndur á páskadag 4. apríl 2021 og sá síðasti 9. maí 2021.

## Heimildir
* Vegferð  á Kvikmyndavefnum

## Tenglar
*
Íslenska karlalandsliðið í körfuknattleik

**Íslenska karlalandsliðið í körfunattleik** er körfuboltalandslið Íslands sem spilar fyrir Íslands hönd á alþjóða vettvangi. Það spilar heimaleiki sína í Laugardalshöll. Liðið hefur þrívegis komist á stórmót, á Evrópumeistaramótin 2015, 2017 og 2025.

## Leikjahæstu leikmenn
*Guðmundur Bragason - 169
*Valur Ingimundarson - 164
*Jón Kr. Gíslason - 158
*Logi Gunnarsson - 147
*Torfi Magnússon - 131
*Hlynur Bæringsson - 129
*Guðjón Skúlason - 122
*Jón Sigurðsson - 120
*Teitur Örlygsson - 119
*Friðrik Stefánsson - 112
Heimild: kki.is

## Titlar

***Evrópumót smáþjóða**
****Gull** (2): 1988, 1990
****Brons**: 1994
***[[Smáþjóðaleikarnir]]**
****Gull** (3): 1991, 1993, 2007
****Silfur** (5): 1987, 2001, 2003, 2005, 2015
****Brons** (6): 1989, 1995, 1997, 2013, 2017, 2019

## Leikjahæstu leikmenn

## Tilvísanir
Tûranor PlanetSolar

***Tûranor PlanetSolar*** er stærsti sólarorkuknúni bátur heims. Hann er vélknúin tvíbytna, 31 metri á lengd og með 85 tonna særýmd. Báturinn var smíðaður í Kíl í Þýskalandi sem hluti af verkefninu PlanetSolar undir stjórn svissneska landkönnuðarins Raphaël Domjan. Honum var hleypt af stokkunum 31. mars 2010. 

Þann 27. september 2010 hélt *Tûranor PlanetSolar* af stað í hnattsiglingu sem hann lauk eftir 584 daga, þann 4. maí 2012.
Jarðbreyting

**Jarðbreyting** eða **jarðsköpun** er sú hugmynd að í framtíðinni verði hægt að aðlaga umhverfi annarra reikistjarna, tungla eða annarra geimfyrirbæra, þannig að lífverur sem eru upprunnar á Jörðinni geti lifað þar óstuddar.

Hugmyndin kemur bæði úr vísindaskáldskap og vísindum. Árið 1961 stakk bandaríski stjörnufræðingurinn Carl Sagan upp á því að breyta umhverfi á Venus. Enska hugtakið *terraforming* var fyrst notað af rithöfundinum Jack Williamson í smásögunni „Collision Orbit“ frá 1942, en hugmyndin kemur fyrir í eldri vísindaskáldskap.

Fýsileiki þess að jarðbreyta Mars hefur verið ræddur af nokkurri alvöru, meðal annars á ráðstefnu á vegum NASA. Jafnvel þótt slíkt kunni að vera tæknilega mögulegt (sem er umdeilt) er ekki talið raunhæft að neinn aðili á jörðinni myndi fjármagna slíkar aðgerðir.
Þátttaka kvenna í Víetnamstríðinu

Hundruð þúsunda bandarískra hermanna tóku þátt í Víetnamstríðinu frá 1959 til 1975. Þar af voru nokkur þúsund konur. 

Konur gegndu ýmsum  hlutverkum í stríðinu og hefur oft verið litið framhjá framlagi þeirra. Ekki liggja fyrir nákvæmar tölur um fjölda þeirra en talið er að þær hafi verið um 11.000. Konurnar störfuðu oftast sem hjúkrunarfræðingar, læknar, flugumferðarstjórar, skrifstofumenn, við upplýsingaöflun- og miðlun og ýmislegt fleirra. Konur störfuðu fyrir allar deildir Bandaríkjahers, jafnvel landgönguliðið. Meirihluti þessara kvenna bauð sig fram til starfanna og var ekki að sinna herskyldu.

## Tilvísanir
Chihuahua (hundaafbrigði)

**Chihuahua** er minnsta hundaafbrigði í heimi. Þeir verða ekki nema um 23 cm á herðarkamb og vega aðeins um 1-3 kg.
Chihuahua

**Chihuahua** getur átt við um:
* Chihuahua, fylki í Mexíkó.
* Chihuahua-borg, höfuðborg samnefnds fylkis.
* Hundaafbrigðið Chihuahua.
Svaðilfari

**Svaðilfari** er hestur bergrisans sem byggði varnarvegg utan um byggð æsa í norrænni goðafræði. Hann er jafnframt faðir Sleipnis, sem hann gat við Loka á meðan loki brá sér í líki merar.
Camilo Echevery Correa

**Camilo Echevery Correa** (f. 16. mars 1994) er tónlistarmaður, tónskáld og leikari frá Kólumbíu. Hann varð þekktur í kjölfar þess að hann vann sjónvarpskeppni árið 2007. Þekktasta lag hans er *La vida de rico*. Hann hlaut Grammy Latinos verðlaunin árið 2020. 

Hann er giftur Evalunu Montaner.
471

Árið **471** (**CDLXXI** í rómverskum tölum)

## Atburðir
* Basiliskos, mágur austrómverska keisarans Leó 1., snýr aftur til Konstantínópel úr útlegð og leggur á ráðin um morðið á Aspar, sem er yfirmaður austrómverska hersins (*magister militum*) og einn valdamesti maður Austrómverska keisaradæmisins. Aspar og sonur hans, Ardabur, eru myrtir í samsærinu.
* Þjóðrekur mikli tekur við af föður sínum, Þeódemír, sem konungur Austgota (Ostrogota), en Austgotar höfðu þá sest að innan landamæra Austrómverska ríkisins.
* Þeódórik Strabó, gotneskur hershöfðingi gerir uppreisn gegn austrómverska keisaranum Leó 1. eftir morðið á Aspar. Þeódórik og Leó semja að lokum um frið árið 473.
* Vestgotar (Vísigotar), undir stjórn konungsins Evrík, hertaka stór landsvæði í suður-Gallíu af Vestrómverska ríkinu.

## Fædd

## Dáin
* 25. ágúst – Gennadius 1., patríarki í Konstantínópel.
* Aspar, alanskur hershöfðingi og yfirmaður austrómverska hersins.
* Evdókía, drottning Vandala og dóttir Valentiníanusar 3. (áætluð dagsetning).
470

Árið **470** (**CDLXX** í rómverskum tölum)

## Atburðir
* Anþemíus, keisari Vestrómverska ríkisins, biðlar til Breta um að aðstoða Rómverja í átökum við Vestgota (Vísigota). Bretar senda 12.000 manna herlið til Gallíu en eru sigraðir af Vestgotum undir stjórn konungs þeirra Evriks. Í kjölfarið stækka Vestgotar ríki sitt til norður-Gallíu.
* Ódóvakar verður foringi sambands germönsku þjóðflokkanna Herúla og Skíra á norður-Ítalíu.
* Romanus, rómverskur öldungaráðsmaður, er sakaður um að gera tilraun til valdráns gegn Anþemíusi keisara. Romanus er í kjölfarið tekinn af lífi í Rómaborg.

## Fædd
* Jóhannes 1. páfi (áætluð dagsetning)
* Dionysius Exiguus, skapari kristna tímatalsins (áætluð dagsetning)

## Dáin
* Romanus, rómverskur valdaræningi
Spyrnur

**Spyrnur** eru armar sem koma út frá grind bíls og leyfa dekkjunum að hreyfast upp og niður. Þær eru yfirleitt í lögun eins og óskabein í kjúklingi.

Á minni bílum er bara neðri spyrna því demparinn og gormurinn eru festir beint í grind bílsins, en á jeppum og stærri bílum eru oft efri og neðri spyrna sem hreyfast samsíða.

Spyrnurnar eru boltaðar í grind bílsins með gúmmífóðringu á milli. Þegar fóðringin slitnar byrjar fjöðrunin að glamra og þá er kominn tími til að skipta um fóðringar.

Gúmmíin eru yfirleitt pikkföst í spyrnunni og því er oft skipt um spyrnur og fóðringar samtímis til að spara vinnu við að ná fóðringunum úr.

Yfirleitt er það neðri spyrnan sem mest mæðir á og þarf að skipta um.

Á enda spyrnunnar er hjöruliður sem tengir bremsurnar og hjólalegurnar við spyrnuna. Þessi liður er kallaður spindilkúla.
Listi yfir gróðurelda á Íslandi

**Gróðureldar á Íslandi** verða oftast þegar kviknar í sinu í þurru veðri á vorin.

Verði menn uppvísir að gróðureldum varðar það fangelsisvist. 
## Listi yfir gróðurelda á Íslandi

## Tilvísanir
Le sacre du printemps

**Vorblótið** eða **Le sacre du printemps** er danstónverk eftir tónskáldið Stravinskíj en verkið var samið fyrir Sergei Diaghilev og ballettflokk hans, Ballets Russes.  Danshöfundur var Vaslav Nijinsky og leikbúninga og leikmynd gerði rússneski listamaðurinn Roerich. Vorblótið er af mörgum talið lykilverk í tónlistarsögunni og þegar verkið var frumsýnt í París 29. maí 1913 brutust út slagsmál meðal áhorfenda sem púuðu niður verkið bæði vegna dansanna og tónlistarinnar.

## Tilvísanir
Cupressus atlantica

**Cupressus atlantica** er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá Oued n'Fiss-á í Atlas-fjöllum suður af Marrakech í vestur Marokkó. Meirihluti trjánna er gamall og með litla endurnýjun vegna beitar geita.

Hún er nokkuð frábrugðin *[[Cupressus sempervirens]]* sem er með mun blárra barr með hvítum kvoðubletti á hverri nál, smásprotar eru oft með barrið slétt eins og blævængur. Könglarnir eru minni, hnöttóttir, aðeins 1,5 til 2,5 sm langir. *[[Cupressus dupreziana]]* er mun líkari, *C. atlantica* er því oft talinn afbrigði hans: *C. dupreziana* var. *atlantica*. *Cupressus atlantica* er þó ekki með sömu geldæxlun eins og *[[Cupressus dupreziana]]*.

## Tilvísanir
Cupressus vietnamensis

**Cupressus vietnamensis** er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá Hà Giang héraði í Norður-Víetnam.

## Tilvísanir
Cupressus cashmeriana

**Cupressus cashmeriana** er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá austurhluta Himalajafjalla.

## Myndir


Cupressus cashmeriana Trongsa Dzong 1.jpg
Cupressus cashmeriana Trongsa Dzong 2.jpg
Drukgyel Dzong.jpg
Cupressus cashmeriana Paro.jpg
In front of Gangtey Palace.jpg
Cupressus cashmeriana.jpg


## Tilvísanir
Cupressus duclouxiana

**Cupressus duclouxiana** er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá Kína (Yunnan og Sichuan).

## Tilvísanir
Mjóddin

**Mjóddin** er verslunar- og þjónustukjarni fyrir Breiðholtshverfi í Reykjavík. Þar er stærsta verslunarmiðstöð Breiðholts. Mjóddin er líka stærsta strætóskiptistöð Reykjavíkur, þar skipta 3.500 farþegar um vagn á dag. Sambíóin Álfabakka eru kvikmyndahús í Mjóddinni. Þar er líka Breiðholtskirkja.

„Mjódd“ er heitið á svæðinu þar sem Breiðholt mætir mýri. Orðið þýðir „það sem er mjótt“. 

Uppbygging hófst í kringum 1984/1985 og tók þar fyrstur til starfa Landsbankinn. Í dag má finna um 70 fyrirtæki í verslunarmiðstöðinni.  

## Tilvísanir
Cupressus funebris

**Cupressus funebris** er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá suðvestur og mið Kína.

## Myndir

Cupressus funebris.jpg
Cupressus funebris - Villa Thuret - DSC04773.JPG


## Tilvísanir
Cupressus gigantea

**Cupressus gigantea** er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá Kína (sv-Tíbet og Yunnan).

## Myndir

Cupressus gigantea Bajie.jpg
Cupressus gigantea - Quarryhill Botanical Garden - DSC03499.JPG


## Tilvísanir
Cupressus torulosa

**Cupressus torulosa** er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá norðurhluta Himalajafjalla.

## Myndir

Cupressus torulosa and Pinus wallichiana, Kali Gandaki Gorge, Nepal P1080561.jpg
Muktinath (24) 27.JPG
Cupressus torulosa, Dharchula, Uttarakhand, India 1.jpg
Cupressus torulosa, Kali Gandaki Valley near Kokhethanti, Nepal.jpg


## Tilvísanir
Cupressus dupreziana

**Cupressus dupreziana** er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá Sahara-eyðimörkinni. Stundum er C. atlantica talin til þess: *C. dupreziana* var. *atlantica*, en fjölgun þeirra er verulega frábrugðin og einnig nokkur útlitsmunur. Aðeins 233 tré finnast enn villt, en það er einnig ræktað bæði til skrauts og til að viðhalda tegundinni.

## Myndir

Leaf cone of Cupressus dupreziana 04.jpg
Leaf of Cupressus dupreziana 03.jpg
Cupressus dupreziana, Conservatoire botanique national de Brest 02.jpg


## Tilvísanir

## Heimildir
* Stewart, P.J. 1969. *Cupressus dupreziana*, threatened conifer of the Sahara. *Biological Conservation* 2: 10-12.
* Pichot, C., Fady, B., & Hochu, I. 2000. Lack of mother tree alleles in zymograms of *Cupressus dupreziana* A. Camus embryos. *Ann. For. Sci.* 57: 17–22. Full article (pdf file) 
* Pichot, C., El Maátaoui, M., Raddi, S. & Raddi, P. 2001. Surrogate mother for endangered *Cupressus*. *Nature* 412: 39.
* Zsolt Debreczy; Istvan Racz (2012). Kathy Musial (ed.). Conifers Around the World (1st ed.).  DendroPress. p. 1089. ISBN 978-9632190617.

## Tenglar
* Arboretum de Villardebelle - photos of trees in the Sahara
* saudiaramcoworld.com - A Cypress in the Sahara
* Conifers Around the World: ''Cupressus dupreziana'' - Tarout
* Cartoonist Michael Leunig's life as a guerrilla gardener on the curly and narrow "Talking Plants", Radio National, Australian Broadcasting Corporation
Sýprusviður

**Sýprusviður** (fræðiheiti: *Cupressus sempervirens*) er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá Miðjarðarhafssvæðinu.

## Myndir

Cypress of Abarqu.JPG
Cupressus sempervirens Stricta.jpg
Lousios-kloof.jpg
Saint Irene gorge Crete d.jpg


## Tilvísanir
Ewa Farna

**Ewa Farna** (fædd 12. ágúst 1993) er tékknesk-pólsk söngkona. Hún hefur gefið út níu breiðskífur á annaðhvort pólsku eða tékknesku og fengið gullplötu fyrir þrjár þeirra.

## Bernskan
Hún fæddist í pólska fjölskyldu í Vendryně, Tékklandi.

## Tónlistaferill
Farna er yngsti tékkneski söngvarinn sem hefur náð farsælum árangri. Hún hefur sent frá sér sjö hljóðversplötur, Měls mě vůbecrad (2006), Ticho (2007), Sam na Sam (2007), Blíž ke hvězdám (2008), Cicho (2009), Virtuální (2009), EWAkuacja (2010), (W)INNA? (2013), Leporelo (2014) og Inna (2015).

Árið 2013 var hún dómari í tékknesku og slóvakísku SuperStar keppninni.

## Heimildir
Geislunarorka

**Geislunarorka** ― Geislar sólu eru orka. Í sólinni breytist kjarnorka í ýmissar myndir geislunarorku. Orka sólarinnar verður til við samruna frumeindakjarna í iðrum hennar. Orkan berst síðan til jarðar sem rafsegulbylgjur. Orkan býr í sjálfum bylgjunum og nefnist geislunarorka. Því orkuríkari sem geislunin er þeim mun styttri er bylgjulengd hennar. Geislunin nær til okkar sem ljós, útfjólublá geislun, innrauð geislun og röntgengeislun. Útfjólublá geislun hefur styttri bylgjulengd en ljós og bylgjulengd ljóss er styttri en bylgjulengd innrauðar geislunar.
Plágan (skáldsaga)

***Plágan*** er skáldsaga eftir rithöfundinn  Albert Camus. Sagan gerist í borginni Oran í Alsír á fimmta tug tuttugustu aldar og lýsir hvernig banvæn veira breiðst út meða íbúa borgarinnar. Sagan kom fyrst út í París árið 1947. Plágan kom út á íslensku árið 1952.

## Tilvísanir
Nikolaj Hansen

**Nikolaj Andreas Hansen** (fæddur 15. mars 1993) er danskur fótboltamaður sem spilar fyrir Víking Reykjavík. Hann var í Val og hann kom til Víkings árið 2017.

Hann hóf feril sin hjá FC Vestsjaelland og var þar í 3 ár þangað til hann fór í HB Koge og var þar í 2 ár þangað til hann fór aftur til FC Vestsjaelland og hann var þar í 1 ár og fór til val hann var þar í 3 ár og þaðan for hann til Víkings Reykjavíkur.

## Sjá einnig
*Nikolaj Andreas Hansen hjá KSÍ
Síðjúratímabilið

**Síðjúratímabilið** er síðasti hluti júratímabilsins og nær frá því fyrir 163,5±1 til 145±0,8 milljón árum. Á þessum tíma hafði risameginlandið Pangea klofnað í Lárasíu í norðri og Gondvana í suðri. Við þetta myndaðist Atlantshafið.
Svölugleða

**Svölugleða** (*Milvus milvus*) er ránfugl af ættbálki haukunga. 


Milmil njg 980613.jpg
Milvus milvus MHNT.ZOO.2010.11.80.15.jpg  
Milvus milvus L(ThKraft).jpg
Schwanz-Milane.jpg
Flying Falcon.jpg
Milvus_milvus_R(ThKraft).jpg


## Tenglar
Fistölva

**Fistölva** er markaðsheiti sem áður hefur verið notað um litla, afkastamikla, arflausa og ódýra fartölvu. Þó að nafnið sé úr notkun eru vélar sem passa við lýsingu þeirra áfram mikilvægur hluti af markaðnum fyrir fartölvur sem keyra Microsoft Windows; að sama skapi, flestar lægri Chromebook tölvur keyra á vélbúnaði sem hefði verið lýst sem netbók þegar hugtakið var núverandi og ódýrar spjaldtölvur (keyrandi annað hvort Windows eða Android) þegar þær voru notaðar með ytra lyklaborði mætti ​​líta á sem netbækur.
Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1960

**Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1960** fóru fram þriðjudaginn 8. nóvember 1960. John F. Kennedy öldungadeildarþingmaður fyrir Massachusetts og Lyndon B. Johnson öldungadeildarþingmaður fyrir Texas unnu sigur á Richard Nixon varaforseta og Henry Cabot Lodge Jr. sendiherra í Sameinuðu þjóðunum.

## Sjá einnig
* Kosningar í Bandaríkjunum 1960

## Tilvísanir
Fjallasýprus

**Cupressus arizonica** er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá Mexíkó og suðurvesturhluta Bandaríkjanna (Arizona, Utah, New Mexico og suður-Kaliforníu).

## Flokkun
Allt að fimm afbrigði eru tilgreind af tegundinni af sumum grasafræðingum, og eru þau stundum talin sjálfstæðar tegundir:
**Cupressus arizonica* var. *arizonica*, Suður Arizona, suðvestur New Mexico, suður til Durango og Tamaulipas, Chisos-fjöllum í vestur Texas.
*''Cupressus arizonica'' var. ''glabra'', Mið Arizona.
**Cupressus arizonica* var. *montana* (*C. montana*), Í norðurhluta Baja California.
*''Cupressus arizonica'' var. ''nevadensis'' (*C. nevadensis*), Piute cypress - Least Concern. Suður Kalifornía (Kern County og Tulare County).
*''Cupressus arizonica'' var. ''stephensonii'',  Suður Kalifornía (San Diego County). Einnig þekkt sem *Hesperocyparis stephensonii* (Jespon Manual). 


Chiricahua Nima1.JPG
Chiricahua stone columns.jpg
Cupressus arizonica Chiricahua1.jpg
Cupressus arizonica Chiricahua.jpg
Cupressus_arizonica_-_Pinus_discolor.jpg
Cupressus arizonica tree Chiricahua.jpg


## Tilvísanir
Cupressus revealiana

**Cupressus revealiana** er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá norðvestur Mexíkó (Baja California).

## Tilvísanir
Air Liquide

**Air Liquide**, áður *L'Air liquide*, er franskur iðnaðarhópur af alþjóðlegu umfangi sem sérhæfir sig í iðnaðarlofttegundum, það er að segja lofttegundir fyrir iðnað, heilsu, umhverfi og rannsóknir. Það er til staðar í áttatíu löndum um allan heim og þjónar meira en 3,6 milljónum viðskiptavina og sjúklinga. Air Liquide hópurinn er skráður í kauphöllinni í París og er innifalinn í samsetningu CAC 40 vísitölunnar, Euro Stoxx 50 og FTSE4Good. 

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Air liquide
Thales

**Thales** er rafeindatæknihópur sem sérhæfir sig í flug-, varnar-, öryggis- og landflutningum, með höfuðstöðvar í La Défense hverfinu í París.

Thales er skráð í kauphöllinni í París, til staðar í 80 löndum og hefur 80.000 starfsmenn frá og með 2. apríl 2019, en hann er einn af leiðtogum heims í búnaði fyrir flug-, geim-, varnar-, öryggis- og flutningsmáta.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Thales
Total

**Total** er einkarekið franskt olíu- og gasfyrirtæki. Það er eitt af sex „ofurstórum“: það er fimmta af sex stærstu fyrirtækjum í greininni á heimsvísu, á eftir ExxonMobil, Shell, BP og Chevron, og á undan ConocoPhillips. Það var fyrsta franska fyrirtækið miðað við veltu árið 2015, 5. fyrirtækið í Evrópu og það 24. um allan heim, auk 4. markaðsvirðis á evrusvæðinu árið 2015. Starfsemi þess nær til allrar framleiðslukeðjunnar, frá vinnslu hráolíu. olíu og jarðgasi til orkusköpunar, þar á meðal sérstaklega hreinsunarstarfsemi og dreifingarstarfsemi í atvinnuskyni.

Total er fyrirtæki sem einnig er starfandi í orkugjafa- og orkuöflunargeiranum.

Í desember 2022 sendu félagasamtökin Friends of the Earth, Survie og fjögur Úganda frjáls félagasamtök olíusamsteypuna Total fyrir dómstóla og sökuðu hana um að hafa brotið lög um árvekniskyldu franskra stórfyrirtækja með tilliti til mannréttinda og umhverfis.https://www.lemonde.fr/afrique/article/2022/12/07/totalenergies-de-nouveau-face-a-la-justice-pour-son-megaprojet-en-ouganda_6153413_3212.html.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Total
Sanofi

**Sanofi** er franskt fjölþjóðlegt fyrirtæki þar sem meðal annars eru lyfjafræði (einkum lyfseðilsskyld lyf á sviði sykursýki, sjaldgæfir sjúkdómar, MS og krabbameinslyf og neysluheilsuvörur) og bóluefni.

Leiðandi franska fyrirtækið í rannsóknum og þróun, Sanofi fjárfesti 5.894 milljörðum evra á þessu svæði árið 2018 (17,1% af sölu).

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Sanofi
Compagnie de Saint-Gobain

**Saint-Gobain** er franskt fyrirtæki sem sérhæfir sig í framleiðslu, umbreytingu og dreifingu efna.

Stofnað árið 1665 af Jean-Baptiste Colbert (1619-1683) undir nafninu *Manufacture royale des glaces*, fyrirtækið er til staðar í sextíu og átta löndum og árið 2019 starfa næstum 171.000 manns. Frá árinu 2019 hefur aðalskrifstofa fyrirtækisins verið staðsett í La Défense, 12 place de Iris, í sveitarfélaginu Courbevoie (92096).

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Saint-Gobain
Cupressus sargentii

**Cupressus sargentii** er barrtré í Cupressaceae (Einiætt), frá Bandaríkjunum (Kaliforníu).


Cupressus sargentii Mount Tamalpais.jpg
Cupressussargentii.jpg
Red-mountain.jpg


## Tilvísanir
Cupressus pygmaea

***Cupressus pygmaea*** er barrtré í Cupressaceae (Einisætt), frá vestur Bandaríkjunum (Kaliforníu). Það er náskylt *[[Cupressus goveniana]]* og gjarnan talið til þeirrar tegundar.

## Tilvísanir
Cupressus stephensonii

**Cupressus stephensonii** er barrtré í Cupressaceae (Einisætt), frá vestur Bandaríkjunum (Kaliforníu).

## Tilvísanir
Cupressus nevadensis

**Cupressus nevadensis** er barrtré í Cupressaceae (Einisætt), frá vestur Bandaríkjunum (Sierra Nevada í Kaliforníu).


Cupressus nevadensis Hobo Ridge Grove (1) - Flickr - theforestprimeval.jpg
Cupressus nevadensis Hobo Ridge Grove (26) - Flickr - theforestprimeval.jpg
Cupressus nevadensis Hobo Ridge Grove (49) - Flickr - theforestprimeval.jpg
Cupressus nevadensis Hobo Ridge Grove (23) - Flickr - theforestprimeval.jpg
Cupressus nevadensis Hobo Ridge Grove (48) - Flickr - theforestprimeval.jpg


## Tilvísanir
Engie

**Engie** er franskur orkuiðnaðarhópur. Það var þriðji stærsti samstæðan á heimsvísu í orkugeiranum, að frátöldum olíu, árið 2015. Helsti hluthafi þess er franska ríkið, sem á fjórðung hlutafjárins (23,64% hlutafjár og 33,84% atkvæðisréttar Engie).

Árið 2016 hóf hópurinn mikla umbreytingu sem miðaði að orku og stafrænum umskiptum. Iðnaðarstefna þess er að þróast, hrist upp af breytingum á stjórnarháttum.

Árið 2018 starfaði Engie með 158.505 starfsmenn og nam velta þess 60,6 milljörðum evra.

Hópurinn er skráður í Brussel, Lúxemborg og París og er til staðar í hlutabréfavísitölunum: CAC 40, BEL20 og Euronext 100.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Engie
Orange

**Orange** er franskt fjarskiptafyrirtæki. Í lok árs 2019 höfðu fyrirtækin næstum 266 milljónir viðskiptavina um allan heim, tölur umfram þær sem voru birtar árið 2018. Árið 2019 er fyrirtækið leiðandi eða annar rekstraraðili í 75% Evrópulanda þar sem það er stofnað. lönd í Afríku og Miðausturlöndum.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Orange
EssilorLuxottica

**EssilorLuxottica** er frönsk-ítalskt, lóðrétt samþætt fjölþjóðlegt fyrirtæki með aðsetur í Charenton-le-Pont nálægt París og stofnað 1. október 2018 með sameiningu franska Essilor og ítölsku Luxottica. Það er einn af leiðandi hópunum í hönnun, framleiðslu og markaðssetningu augnlinsa, sjónbúnaðar, lyfseðilsskyldra gleraugna og sólgleraugna.

Samstæðan veltir 14 milljörðum evra og hefur markaðsvirði 33 milljarða evra. Fyrirtækið er skráð á Euronext-markaðinn í París og er hluti af CAC 40 vísitölunni sem inniheldur 40 stærstu fyrirtækin sem skráð eru í kauphöllinni í París og Euro Stoxx 50 sem inniheldur 50 stærstu fyrirtækin á evrusvæðinu.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða EssilorLuxottica
Dassault Systèmes

**Dassault Systèmes** er hugbúnaðarútgefandi sem sérhæfir sig í þrívíddarhönnun, þrívíddar stafrænu spotti og lausnum fyrir stjórnun vörulífsferils (PLM).

Dassault Systèmes var stofnað árið 1981 til að tölvuvæða hönnun flugvéla, byggt á hugmyndinni um „sýndarvæðingu heimsins“ og hefur aukið umsvif sín við þróun og markaðssetningu faglegs hugbúnaðar fyrir öll svið, bæði iðnaðar (flug og varnir verkfræði og smíði, orku, neysluvörur osfrv.) sem varða meðal annars arkitektúr eða lífvísindi.

Árið 2015 var Dassault Systèmes leiðandi franski hugbúnaðarútgefandinn hvað varðar veltu og sá næsti í Evrópu á eftir þýska SAP.

Höfuðstöðvar fyrirtækisins eru í Vélizy-Villacoublay, í norðurhluta Paris-Saclay tæknimiðstöðvarinnar.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Dassault Systèmes
Atos

**Atos** er franskt stafrænt þjónustufyrirtæki (ESN), stofnað árið 1997. Það er eitt af 10 stærstu ESN-fyrirtækjum um allan heim, með ársveltu upp á tæpa 11 milljarða evra árið 2019 og um 110.000 starfsmenn dreifðir á 73 lönd. Hópurinn, sem er leiðandi í Evrópu í skýjum, netöryggi og ofurtölvum frá því hann keypti Bull, er skráður á CAC 40. Frá árinu 2001 hefur Atos verið alþjóðlegur upplýsingatækni á Ólympíuleikum og Ólympíumóti fatlaðra.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Atos
Capgemini

**Capgemini** er franskt stafrænt þjónustufyrirtæki stofnað af Serge Kampf árið 1967 í Grenoble, undir nafni Sogeti. Það er tekjuhæsta ráðgjafafyrirtæki landsins og er meðal tíu efstu í greininni á heimsvísu. Fyrirtækið er staðsett í París og er skráð í CAC 40 í kauphöllinni í París.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Capgemini
Legrand

**Legrand** er franskur iðnaðarhópur sem sögulega hefur verið stofnaður í Limoges í Limousin og einn af leiðandi í heiminum í vörum og kerfum fyrir rafbúnað og upplýsinganet.

Legrand hefur haldið áfram að vaxa þökk sé meira en 140 yfirtökum sem miðuð eru um allan heim til að verða leiðandi á heimsvísu í rafbúnaði, með meira en 215.000 vörutilvísanir, staðsetningu í 90 löndum og sölu í 180 löndum árið 2017 í öllum fimm heimsálfum. Árið 2011 var Legrand heimsins númer 1 í innstungum og rofum með 20% af heimsmarkaðnum og heimsins númer 1 í kapalstjórnun (15% af heimsmarkaðnum) og skóp 76% af sölu þess erlendis (35% í nýlöndum).

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Legrand
Schneider Electric

**Schneider Electric** er franskt alþjóðlegt fyrirtæki í Fortune Global 500 sæti og er leiðandi í framleiðslu á rafvörum, sjálfvirkni og sérsniðnum lausnum fyrir þessar stéttir. Höfuðstöðvar í Hauts-de-Seine, Rueil-Malmaison, skiptast stjórnendur í þrjár deildir, með Rueil í Boston í Bandaríkjunum og ein í Hong Kong.

Schneider Electric SE er hluti af CAC 40 hlutabréfamarkaðsvísitölunni og Intercontinental Exchange (áður NYSE Euronext).

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Schneider Electric
Safran

**Safran** er stór franskur iðnaðar- og tæknihópur, til staðar á alþjóðavettvangi flug-, geim- og varnarmála. Það var stofnað árið 2005 við samruna Snecma og Sagem. Frá því í september 2011 hefur það verið skráð á CAC 40.

Fyrirtæki þess eru hönnun og framleiðsla flugvélahreyfla, þyrla og eldflauga, flugbúnaðar og varnarmála.

Eftir frásögn Zodiac Aerospace árið 2018, höfðu fleiri en 81.000 starfsmenn í lok september 2020.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Safran
Moët Hennessy Louis Vuitton S. A.

**Moët Hennessy Louis Vuitton S. A.** er franskur fyrirtækjahópur stofnaður af Alain Chevalier og Henry Racamier, í dag leiðandi í heimi lúxusiðnaðarins hvað varðar veltu. Afleiðing af samruna árið 1987 við fyrirtækin Moët Hennessy, sem sjálf er sprottin af samruna framleiðanda kampavíns *Moët et Chandon* og framleiðanda koníaks Hennessy, og Louis Vuitton. Christian Dior. Nú stýrir það kaupsýslumaðurinn Bernard Arnault.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða LVMH
Alstom

**Alstom** er franskt alþjóðafyrirtæki, sem sérhæfir sig í flutningageiranum, aðallega járnbrautum (lestum, sporvögnum og neðanjarðarlestum).

Alstom var hluti af Alcatel-Alsthom hópnum, nýtt nafn fyrir *Compagnie Générale d´Electricité* (CGE), áður en starfsemi þess var sameinuð og hluti af *General Electric Company* (GEC) hópnum tók nafnið GEC-Alsthom. Það er síðan skráð á hlutabréfamarkaðinn sem sjálfstætt fyrirtæki.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Alstom
Vinci (byggingafyrirtæki)

**Vinci SA** (áður *Société Générale d'Entreprises* eða SGE) er eitt stærsta byggingarfyrirtæki og innviðafyrirtæki heims, og það stærsta utan Kína. Fyrirtækið er með 280.000 starfsmenn um allan heim. Starfsemi Vinci er skipulögð í kringum 5 deildir: Vinci Autoroutes, Vinci Concessions, Vinci Énergies, Eurovia og Vinci Construction. Árið 2019 er fyrirtækið til staðar í meira en 100 löndum og velta þess var 69 milljarðar dala árið 2024.

Fyrirtækið er skáð í kauphöll Euronext í París og er hluti af Euro Stoxx 50-vísitölunni.

## Tilvísanir
Alexandra Briem

**Alexandra Briem** (f. 1983) er íslensk stjórnmálakona. Hún er borgarfulltrúi Pírata í borgarstjórn Reykjavíkur og var forseti borgarstjórnar frá maí 2021 - júní 2022.

Alexandra er fædd í Reykjavík og foreldrar hennar eru Iðunn Magnúsdóttir sálfræðingur og söngkona Fræbblanna og Valgarður Guðjónsson forritari og söngvari Fræbblanna.

Áður en Alexandra hóf að starfa í stjórnmálum var hún þjónustufulltrúi hjá Símanum. Hún gekk til liðs við Pírata árið 2014 og var í kosningastjórn flokksins fyrir alþingiskosningar árið 2017. Hún skipaði þriðja sæti á framboðslista Pírata í borgarstjórnarkosningunum árið 2018 og varð fyrsti varaborgarfulltrúi Pírata að loknum kosningum. Hún var varaborgarfulltrúi frá 2018-2021 en tók sæti sem borgarfulltrúi og forseti borgarstjórnar í maí 2021. Alexandra er fyrsta trans konan sem tekur sæti í borgarstjórn.

Alexandra bauð sig fram til formanns Pírata þegar formannsembætti var stofnað árið 2025 en tapaði fyrir Oktavíu Hrund Guðrúnar Jóns.

## Tilvísanir
Worldline

**Worldline** er franskt greiðslu- og viðskiptaþjónustufyrirtæki stofnað 1974.

Í lok október 2020 bauð Worldline velkominn Ingenico í lið sitt og bjó til nýjan leiðtoga í alþjóðlegri greiðsluþjónustu. Með því að sameina krafta sína við Ingenico hefur Worldline tekið nýtt skref fram á við í verkefni sínu: að veita bönkum, kaupmönnum og almennt öllu vistkerfi greiðslna ráð til að ná sjálfbærum og arðbærum hagvexti.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Worldline
Bouygues

**Bouygues** er fjölbreyttur franskur iðnaðarhópur stofnaður 1952 af Francis Bouygues og undir forystu sonar síns Martin Bouygues.

Hópurinn er uppbyggður í kringum þrjár aðgerðir: smíði með Bouygues Construction, Bouygues Immobilier og Colas, fjarskipti við Bouygues Telecom og fjölmiðla í gegnum TF1 hópinn.

Árið 2020 nam sala Bouygues 34.694 milljónum evra. Í lok árs 2020 var hópurinn stofnaður í 81 landi í fimm heimsálfum og starfaði meira en 129.018 manns, þar af 62.901 erlendis.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Bouygues
Cupressus abramsiana

**Cupressus abramsiana** er barrtré í Cupressaceae (Einiætt), frá Bandaríkjunum (Kaliforníu).


Close_up_of_Santa_Cruz_cypress_seeds_(24486756544).jpg
Cupressus_abramsiana_at_Butano_Ridge_-_Flickr_-_theforestprimeval_(8).jpg
Cupressus abramsiana (Santa Cruz Cypress) (31149531532).jpg


## Tilvísanir
Unibail-Rodamco-Westfield

**Unibail-Rodamco-Westfield** er leiðandi skráða atvinnuhúsnæðissamsteypa í heimi, til staðar í 13 löndum og með eignasafn að andvirði 56,3 milljarða evra 31. desember 2020. Hópurinn var stofnaður árið 1968 og hefur 3.100 starfsmenn árið 2021. Hann sérhæfir sig í stjórnun, kynningu og fjárfesting stórra verslunarmiðstöðva sem staðsettar eru í helstu borgum í Evrópu og Bandaríkjunum, í stórum skrifstofubyggingum og í ráðstefnu- og sýningarmiðstöðvum í Parísarsvæðinu.

Hópurinn hefur 87 verslunarmiðstöðvar árið 2020.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Unibail-Rodamco-Westfield
Cupressus macnabiana

**Cupressus macnabiana** er barrtré í Cupressaceae (Einiætt), frá Bandaríkjunum (Kaliforníu).


Cupressus macnabiana cones.JPG
Cupressus macnabiana.JPG
Cupressus macnabiana textura del tronco.jpg


## Tilvísanir
Cupressus arizonica var. glabra

**Cupressus arizonica var. glabra** er barrtré í Cupressaceae (Einiætt), frá Bandaríkjunum (Sedona, Arizona).


Cupressus glabra Sedona2.jpg
Cupressus glabra Sedona5.jpg
Cupressus glabra, Sedona, Coconino County, Arizona 2.jpg
Cupressus glabra, Sedona, Coconino County, Arizona 3.jpg


## Tilvísanir
Teleperformance

**Teleperformance** er alþjóðlegt fyrirtæki af frönskum uppruna. Sem leiðandi á heimsvísu í símaverum hefur það verið fjölbreytt síðan 2017 og bætt við fjölrása stjórnun viðskiptatengsla, útvistunarþjónustu á bakvið skrifstofu og hófsemi á samfélagsmiðlum.

Hjá hópnum starfa yfir 383.000 manns og veltu 5.732 milljörðum evra árið 2020. Það hefur verið skráð í CAC 40 síðan í júní 2020.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Teleperformance
Kering

**Kering** fyrst *Établissements Pinault* síðan *Pinault-Printemps-Redoute* (PPR), er frönsk fyrirtækjasamsteypa, sem meðal annars á vörumerkin Gucci, Yves Saint Laurent, Bottega Veneta, Balenciaga, Boucheron og Alexander McQueen. Kering Eyewear (30% í eigu Richemont) framleiðir gleraugu fyrir vörumerki innan og utan fyrirtækjasamsteypunnar.

Frá árinu 2005 hefur François-Henri Pinault stýrt fyrirtækinu sem tók upp heitið Kering árið 2013. KER vísitalan er hluti af CAC 40.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Kering
Einmenningskjördæmi

**Einmenningskjördæmi** er kjördæmi í þingkosningum þar sem aðeins einn frambjóðandi nær kjöri. Mismunandi reglur geta gilt um það hvernig sigurvegarinn er ákvarðaður, algengt er að sá frambjóðandi sem fær flest atkvæði nái kjöri þó að viðkomandi fái ekki meirihluta atkvæða. Þetta fyrirkomulag er til dæmis notað í þingkosningum í Bandaríkjunum og Bretlandi. Einnig kann að vera kosið í tveimur umferðum þannig að þeir tveir frambjóðendur sem fá flest atkvæði í fyrri umferð kosninga haldi áfram í aðra umferð, sú aðferð er til dæmis notuð við þingkosningar í Frakklandi. Þá er mögulegt að notast sé við forgangsröðunaraðferð þar sem kjósendur raða frambjóðendum í röð frá þeim sem þeir kjósa helst til þess sem þeir kjósa síst.

Það er talinn kostur við einmenningskjördæmi að þingmenn hafi sterka tengingu við tiltekið landsvæði og að kjósendur á því svæði hafi "sinn þingmann" til að leita til. Á móti kemur hins vegar að atkvæði þeirra sem kjósa aðra frambjóðendur falla dauð niður og smærri framboð eiga litla möguleika á að koma mönnum á þing. Í löndum þar sem eingöngu er notast við einmenningskjördæmi er því tilhneiging til þess að fáir stjórnmálaflokkar komi mönnum á þing, jafnvel aðeins tveir.

## Einmenningskjördæmi á Íslandi

Einmenningskjördæmi tíðkuðust áður í Alþingiskosningum á Íslandi. Þegar Alþingi var endurreist 1844 voru 20 þingmenn kjörnir úr 20 einmenningskjördæmum auk þess sem konungur skipaði 6 þingmenn. Kjördæmin miðuðust þá við sýslur landsins auk þess sem Reykjavík var sérstakt kjördæmi. Árið 1874 var farið að gera sumar sýslur að tvímenningskjördæmum og eftir því sem fólki fjölgaði í Reykjavík fjölgaði þingmönnum höfuðstaðarins. Einmenningskjördæmi voru síðast notuð í Alþingiskosningunum í júní 1959 en þá voru 21 þingmenn kjörnir úr jafn mörgum einmenningskjördæmum, 12 þingmenn úr 6 tvímenningskjördæmum, 8 samkvæmt hlutfallskosningu í Reykjavík og 11 uppbótarmenn á landsvísu. Síðar sama ár var aftur kosið til Alþingis samkvæmt nýrri kjördæmaskipan þar sem landinu var skipt upp í átta kjördæmi með hlutfallskosningum.
Cupressus lusitanica

**Cupressus lusitanica** er barrtré í Cupressaceae (Einisætt), frá Mexíkó og Mið-Ameríku (Gvatemala, El Salvador og Hondúras).


Cupressus lusitanica Puebla.jpg
Cupressus lusitanica.jpg
Cupressus lusitanica Principe Real.jpg
Palacio-Monserrate Cipreste SET-07.jpg
Madeira, Palheiro Gardens - Cupressus lusitanica IMG 2211.JPG
Cipres Portugues (Jardín Principe Real, Lisboa).jpg


## Tilvísanir
Hermès International

**Hermès International** áður *Hermès Paris* eða einfaldlega *Hermès*, er franskt fyrirtæki sem vinnur við hönnun, framleiðslu og sölu á lúxusvörum, sérstaklega á sviði leðurvöru, tilbúins til að nota, ilmvatn, úrsmíði, hússins, listina að lifa og listir borðsins. Stofnað í París árið 1837 af Thierry Hermès, fyrirtækið Hermès, upphaflega belti og hnakkaframleiðandi, tilheyrir enn í dag aðallega erfingjum þess.

Atvinnuauður fjölskyldunnar er áætlaður 39.600 milljónir evra.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Hermès
L'Oréal

**L'Oréal** er franskt snyrtivara fyrirtæki. Fyrirtækið, stofnað af Eugène Schueller 30. júlí 1909, er nú á dögum orðið alþjóðlegt fyrirtæki, efst í heimi í snyrtivöruiðnaðinum.

Françoise Bettencourt og börn hennar eiga tæplega 33,2% fyrirtækisins og er auður þeirra áætlaður árið 2020 meira en 75 milljarðar Bandaríkjadala.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða L'Oréal
AXA

**AXA** er franskt alþjóðlegt fyrirtæki sem hefur sérhæft sig í vátryggingum frá stofnun þess og í eignastýringu síðan 1994.

AXA er vátryggingafyrirtæki á sviði trygginga, heilsu og fjármála. Í sumum löndum hefur það bankastarfsemi. Það er með rekstur í meira en 64 löndum.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða AXA
Carrefour

**Carrefour** er frönsk verslunarkeðja með höfuðstöðvar í Massy, Frakklandi. Þeir voru fyrstir, 1963, til að opna risastóra matvöruverslun og deildaverslun undir sama þaki.

Árið 1999 var hún stærsti dreifingaraðilinn í Evrópu og eftir sameiningu við Promodès 2013 varð það þriðja veltumesta fyrirtækið í heiminum, á eftir bandarísku samsteypunni Walmart. Árið 2016 féll það niður í 6. sæti á heimsvísu, að sögn Deloitte vegna nýrra rekstarforma: stórmarkaða, nálægum verslunum og vöruhúsaklúbbum.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Carrefour
Cupressus guadalupensis

**Cupressus guadalupensis** er barrtré í Cupressaceae (Einisætt), frá Mexíkó (eingöngu Guadalupe-eyju í Kyrrahafi).


Cupressus guadalupensis trunk.JPG
Cupressus guadalupensis trunk1.JPG
Cupressus guadalupe.JPG
Cupressus forbesii 2.jpg
Cupressus forbesii 3.jpg


## Tilvísanir
Guadalupe-eyja

**Guadalupe** er eyja í Kyrrahafi, um 240 km vestur af Mexíkó, sem hún tilheyrir, eða Baja California-fylki. Stærð eyjunnar er 244 km2. Hæsti punktur á Guadalupe er Ágústufjall (Mount Augusta); 1.298 metrar á hæð. 213 manns bjuggu á Guadalupe árið 2010.
Pernod Ricard

**Pernod-Ricard** er franskt fyrirtæki sem sérhæfir sig í framleiðslu og dreifingu vína og sterkra drykkja. Pernod Ricard er leiðandi í heiminum í sínum geira og er staðsettur á bak við Diageo og á undan Bacardí-Martini. Fyrir fjárhagsárið 2019-2020 nam velta samstæðunnar 8.448 milljónum evra.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Pernod-Ricard
Veolia

**Veolia** (áður *Veolia Environnement*, *Vivendi Environnement* og áður *Compagnie Générale des Eaux*) er frönsk fjölþjóðleg, heimsleiðandi í sameiginlegri þjónustu. Veolia markaðssetur stjórnun vatnshringrásar, sorphirðu og endurnýtingu og orkuumsýsluþjónustu við viðskiptavini sem samanstanda af sveitarfélögum og fyrirtækjum.

Það starfa meira en 163.000 manns í fimm heimsálfum. Velta Veolia árið 2015 var 24.965 milljarðar evra. Fyrirtækið er skráð í kauphöllinni í París og var skráð í kauphöllinni í New York þar til það féll út af frjálsum vilja 2014.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Veolia
BNP Paribas

## Umfjöllun

**BNP Paribas** er franskur alþjóðlegur bankahópur. Hann er áttundi stærsti banki heims miðað við heildareignir og starfar nú í 77 löndum. Það var stofnað með samruna *Banque Nationale de Paris* (BNP) og Paribas árið 2000, en sjálfsmynd fyrirtækisins er frá fyrstu stofnun þess árið 1848 sem þjóðbanki. Það er einn af þremur helstu alþjóðlegum frönskum bönkum með Société Générale og Crédit Agricole. Samstæðan er skráð á fyrsta markað Euronext Parísar og hluti af Euro Stoxx 50 hlutabréfamarkaðsvísitölunni, en fyrirtækið er einnig með í frönsku CAC 40 vísitölunni.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða BNP Paribas
Société Générale

**Société générale** er einn helsti franski bankinn og einn af þeim elstu. Það er ein af þremur máttarstólpum franska bankageirans sem ekki er gagnkvæmur (einnig kallaður „*Les Trois Vieilles*“) með LCL og BNP Paribas.

Fyrirtækið er alhliða banki og hefur svið sem styðja frönsk net, alþjóðlegt viðskiptabankastarfsemi, alþjóðleg smásölu bankastarfsemi, fjármálaþjónustu, fyrirtækja- og fjárfestingarbankastarfsemi, einkabankaþjónustu, eignastýringu og verðbréfaþjónustu.

Société Générale er þriðji stærsti banki Frakklands hvað varðar heildareignir, sá sjötti stærsti í Evrópu eða sá sautjáni hvað markaðsvirði varðar. Fyrirtækið er hluti af Euro Stoxx 50 kauphallarvísitölunni.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Société générale
Crédit Agricole

**Crédit agricole**, áður þekktur sem „græni bankinn“ vegna upphaflegrar starfsemi sinnar sem þjóna landbúnaðarheiminum, er stærsta net samvinnu- og gagnkvæmra banka í heiminum. Í Frakklandi er Crédit Agricole skipuð 39 svæðisbundnum bönkum Crédit Agricole. Árið 1990 varð það alþjóðlegur almennur bankahópur. Það er skráð í gegnum Crédit Agricole S.A eignarhaldsfélag sitt og er hluti af CAC 40 vísitölunni.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Crédit agricole
Vivendi

**Vivendi** er franskur hópur sem sérhæfir sig í efni, fjölmiðlum og samskiptum.

Hópurinn er til staðar í meira en 100 löndum og er skráður í kauphöllinni í París þar sem hann tilheyrir CAC 40 vísitölunni og er virkur í heimi efnis, fjölmiðla og samskipta. Það hefur einbeitt starfsemi sinni í kringum Universal Music Group, greiðslu-sjónvarpshópinn Canal + Group og Havas, auk útgáfu hjá Editis síðan 2019.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Vivendi
Publicis

**Publicis** er franskur samskiptahópur stofnaður árið 1926 af Marcel Bleustein-Blanchet en aðalhluthafi hans er dóttir hans, Élisabeth Badinter. Stýrt af Arthur Sadoun, það er einn af þremur helstu samskiptahópum í heimi eftir veltu, til staðar í hundrað löndum í fimm heimsálfum og með um 80.000 starfsmenn.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Publicis
STMicroelectronics

**STMicroelectronics** (oft einfaldlega kallað ST) er franskur og ítalskur fjölþjóðlegur raftækja og hálfleiðara framleiðandi, með aðal- og framkvæmdastöðvar í Plan-les-Ouates, nálægt Genf í Sviss. Það er eitt af stærstu fyrirtækjum heims í framleiðslu hálfleiðara. Í september 2017 gekk hópurinn í CAC 40 eftir að hafa farið úr vísitölunni fjórum árum áður.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða STMicroelectronics
Stellantis

**Stellantis** er fjölþjóðlegur bifreiðaframleiðandi sem var stofnað 16. janúar 2021 vegna sameiningar PSA samstæðunnar og Fiat Chrysler Automobiles. Skrifstofa þess er í Amsterdam og lögform þess er því háð hollenskum viðskiptalögum.

Stellantis samsteypan rekur og markaðssetur fjórtán bílamerki, þar af fimm frá PSA Group (Citroën, DS Automobiles, Opel, Peugeot og Vauxhall) og níu frá FCA (Abarth, Alfa Romeo, Chrysler, Dodge, Fiat, Jeep, Lancia og Maserati).

Samkvæmt gögnum DitchCarbon tilkynnti Stellantis um nálægt 414,7 milljörðum kg CO2e í losun gróðurhúsalofttegunda árið 2024, þar með talið verulega losun í Scope 1, Scope 2 og Scope 3, þar sem megnið af Scope 3 kemur frá notkun seldra vara. Stellantis hefur sett sér markmið um að ná nettó núll kolefnislosun í allri virðiskeðjunni fyrir árið 2038, þar á meðal 75% samdrátt í Scope 1- og Scope 2-losun fyrir 2030 og 37% samdrátt í Scope 3-losun frá notkun seldra vara á hvern ekinn kílómetra fyrir 2034 miðað við grunnár 2018, auk frekari skuldbindinga innan Science Based Targets-verkefnisins um að draga úr algerri Scope 1- og Scope 2-losun um 20% fyrir 2034.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Heimasíða Stellantis
Hlutfallskosning

**Hlutfallskosning** eða **hlutbundin kosning** er sá eiginleiki á kosningakerfum að stefnt sé að því að hlutfallsleg skipting kjósendahópsins endurspeglist í hlutfallslegri skiptingu fulltrúa sem ná kjöri þannig að ef t.d. 30% kjósenda í þingkosningum velja tiltekinn stjórnmálaflokk, þá eigi sá flokkur að hafa sem næst 30% hlutdeild í fjölda þingsæta. Markmiðið er það að atkvæði sem flestra kjósenda hafi áhrif á úrslitin frekar en að þau falli niður dauð með því að nýtast engum frambjóðanda líkt og gerist í kosningakerfum sem byggja á því að einungis sá sem fær flest atkvæði eða meirihluta atkvæða í kjördæmi beri sigur úr býtum. Til að ná fram hlutfallslegum niðurstöðum er yfirleitt stuðst við stór kjördæmi fremur en einmenningskjördæmi þannig að fleiri framboð eigi möguleika á að vinna kjördæmasæti. Algengast er að notast sé við listakosningu til að velja frambjóðendur en einnig er mögulegt að nota röðunaraðferð sem byggist á einu færanlegu atkvæði. Það þekkist einnig að notast sé við blandaða aðferð, þ.e. einmenningskjördæmi þar sem flest atkvæði ráða í bland við listakosningu sem tryggir að stjórnmálaflokkar fái þingmenn í hlutfalli við fylgi á landsvísu.

Erfitt er að ná fram fullkomlega hlutbundnu kerfi og er það ekki endilega markmiðið. Ýmislegt skiptir þar máli, t.d. stærð kjördæma, hlutfallslegt vægi atkvæða og einnig skilyrði sem sett eru um lágmarksfylgi á landsvísu. Í sumum kosningakerfum er notast við jöfnunarsæti til þess að úthlutun þingsæta verði sem næst úrslitum á landsvísu.

Þar sem notast er við hlutfallskosningar er sjaldgæft að einn flokkur nái hreinum meirihluta þingsæta og geti stjórnað einn, oftast er því um að ræða samsteypustjórnir tveggja eða fleiri flokka eða minnihlutastjórnir þar sem aðrir flokkar á þingi samþykkja að verja stjórn gegn vantrausti.
Fólkvangur

**Fólkvangur** er friðlýst svæði nálægt byggð. Tilgangur þeirra er að tryggja útivistarsvæði fyrir almenning. Fólkvangar eru skilgreindir í náttúruverndarlöggjöf flestra landa og afmarkaðir í aðalskipulagi sveitarfélaga.

Á Íslandi sjá hlutaðeigandi sveitarfélög um rekstur fólkvanga. Umhverfisstofnun gefur álit og samþykki fyrir fólkvöngum.

## Tenglar
*Fólkvangur á Málið.is
Listakosning

**Listakosning** er kosningaaðferð í hlutfallskosningum sem gengur út á það að stjórnmálaflokkar bjóði fram lista af frambjóðendum. Kjósandinn velur sér lista og hlutfallsleg skipting atkvæða á milli framboðslistanna ræður því hversu margir frambjóðendur af hverjum lista ná kjöri. Listakosning í einhverri mynd er notuð í fjölmörgum löndum um allan heim til að kjósa löggjafarþing og sveitarstjórnir og aðferðin er stundum einnig notuð til að kjósa stjórnir í fyrirtækjum eða félagasamtökum. Í sumum löndum (t.d. Þýskaland og Nýja-Sjáland) fer listakosning fram samhliða kosningum í einmenningskjördæmum.

Misjafnt er hversu mikil áhrif kjósendum býðst að hafa á gengi einstakra frambjóðenda á framboðslistum. Í sumum löndum (t.d. Ísrael) ráða stjórnmálaflokkar alfarið röð frambjóðenda á listunum og kjósendur hafa ekki möguleika að hafa áhrif á hana en í öðrum löndum (t.d. Sviss) geta kjósendur dreift atkvæði sínu á einstaka frambjóðendur og geta valið frambjóðendur þvert á framboðslistana. Á Íslandi er fræðilega mögulegt fyrir kjósendur að hafa áhrif á röð frambjóðenda á framboðslistum með því að breyta röðuninni sem fram kemur á kjörseðlinum eða með því að strika einstaka frambjóðendur út. Yfirleitt eru slíkar breytingar þó of fáar til að breyta röð frambjóðenda á listunum.

Úthlutun sæta til framboðslistanna getur farið eftir ýmsum reiknireglum. Algengust er D'Hondt-reglan og ýmist tilbrigði við hana en einnig eru til reglur um stærstu leifar.
Cupressus forbesii

**Cupressus forbesii** er barrtré í Cupressaceae (Einiætt), frá Bandaríkjunum (Kaliforníu) og Mexíkó (Norte Baja California).


Cupressus forbesii at Coal Canyon-Sierra Peak, Orange County - Flickr - theforestprimeval (16).jpg
Cupressus forbesii at Coal Canyon-Sierra Peak, Orange County - Flickr - theforestprimeval (9).jpg
Cupressus forbesii bark.JPG
Tecate CypressOtay.jpg


## Tilvísanir

## Viðbótarlesning
*Little, D.P. 2006. Evolution and circumscription of the true cypresses (Cupressaceae: Cupressus). Systematic Botany 31(3): 461–480. 
*Wolf, C. B. & Wagener, W. E. (1948). The New World cypresses. *El Aliso* 1: 195–205.
Ilmsýprus

**Ilmsýprus** (fræðiheiti: *Cupressus goveniana*) er barrtré í Cupressaceae (Einiætt), frá Bandaríkjunum (Kaliforníu).


Cupressusgoveniana.jpg
Cupressus abramsiana Butano Ridge.JPG


## Tilvísanir
Strandsýprus

**Strandsýprus** (fræðiheiti: *Cupressus bakeri*) er barrtré í Cupressaceae (Einiætt), frá Bandaríkjunum (norður Kaliforníu og suðvestur Oregon).


Cupressus bakeri Goosenest Mt.JPG
Cupressus bakeri.JPG
Cupressus bakeri foliage and cones1.JPG


## Tilvísanir
Keilusýprus

**Keilusýprus** (fræðiheiti: *Cupressus macrocarpa*) er barrtré í Cupressaceae (Einiætt), frá Bandaríkjunum (Kaliforníu).

Það myndar hraðvaxta og harðgerðann blending með Alaskasýprusi; Cupressus × leylandii, en hann er mjög vinsæll í görðum í Evrópu.


File:Artsey cypress.jpg
File:Macrocarpaseedling.jpg
Cupressus macrocarpa Carmel Bay 1.jpg
Baum am Atlantik.jpg
File:Limoni servi.JPG
File:Gold_Crest-20160114-JAPAN.jpg|Gold Crest


## Tilvísanir
Cupressus × leylandii

**Leylandsýprus** (fræðiheiti: *Cupressus × leylandii*) er barrtré í Cupressaceae (Einiætt). Það er blendingur Keilusýprus (*[[Cupressus macrocarpa]]*) og Alaskasýprus (*[[Cupressus nootkatensis]]*). Það er nær alltaf ófrjótt og er aðallega fjölgað með græðlingum. Það kom fyrst fram á Bretlandi, á Leighton Hall í Wales.


File:X Cupressocyparis leylandii1.jpg|Bolur
File:Cupressus leylandii0.jpg|35-m-hátt tré
File:Raindrops on leyland cypress.jpg|Nærmynd af barri
Cupressocyparis leylandii.jpg|Vaxtarlag
File:Starr 070308-5493 Unknown cupressaceae.jpg
File:X Cupressocyparis leylandii3.jpg|Lítið tré
File:Cupressocyparis leylandii 'Naylor's Blue' OB Wrocław.jpg|Í grasagarðinum í Wrocław
File:Cupressocyparis leylandii 'Castlewellan Gold' gold leafs.jpg|Barr 'Castlewellan Gold' afbriðgðisins


## Tilvísanir