Woodstock

**Woodstock** var tónlistarhátíð sem haldin var í Bethel í New York-fylki dagana 15. – 18. ágúst árið 1969. Hátíðin hefur oft verið kölluð „Hátíð tónlistar og friðar“ og er hún talin einn merkasti viðburður tónlistarsögunnar. Hátíðin var kynnt á þennan hátt: „Woodstock Music Festival; An Aquarian Exposition: Three Days of Peace and Music“. Ekki leikur vafi á öðru en að slagorðið hafi haft áhrif því að á hátíðina mættu um hálf milljón manns. Allt þetta fólk var mætt á 600 ekru bóndabýli í þeim tilgangi að vera í tengingu við náttúruna, hlusta á tónlist og njóta friðarins. Á þessum tímum var hugtakið friður mjög áberandi í samfélaginu og fólk lagði mikið upp úr því að halda hann. Atburðir eins og Víetnamstríðið spiluðu þar virkan þátt en hátíðin hefur með tíð og tíma orðið eins konar táknmynd fyrir hippatímabilið. Skipuleggjendur hátíðarinnar voru fjórir ungir menn John Roberts, Joel Rosenman, Artie Kornfeld og Mike Lang, sá yngsti var þá 27 ára gamall.

32 tónlistarmenn komu fram á hátíðinni og spiluðu þeir á sviði undir berum himni þar sem skiptust á skin og skúrir. Þar á meðal voru þekktir tónlistarmenn, til dæmis Janis Joplin, Jimi Hendrix, hljómsveitin the Who, Canned Heat og San Francisco hljómsveitin Jefferson Airplane.

## Kveikjan að hátíðinni
Artie Kornfeld og Mike Lang höfðu mikinn áhuga á því að setja á laggirnar hljóðver í Woodstock. Staðsetningin hentaði sér vel vegna þess að á þessum slóðum voru þegar ýmsir tónlistarmenn búsettir, þar á meðal Bob Dylan. Fjárfestarnir ungu Joel Rosenman og John Roberts hittu Lang og Kornfeld og hugmyndir þeirra urðu að því að þeir ákvaðu að halda þriggja daga tónlistarhátíð fyrir 50.000 manns. Með því vonuðu þeir að ágóði hátíðarinnar yrði nægur til þess að stofna hljóðverið.  

## Undirbúningur
Mennirnir fjórir hófu fljótlega skipulagningu hátíðarinnar, það þurfti að velja staðsetningu, ráða tónlistarmenn, öryggisgæslu og fleira.  
Í fyrstu höfðu skipuleggjendur hátíðarinnar ákveðið að halda hátíðina í Wallkill í Woodstock. Það gekk þó ekki eftir vegna harðra mótmæla heimamanna. Það var því ákveðið að færa hátíðina á bóndabýli þar sem bóndi nokkur, Howard Mills, var tilbúinn til þess að leigja landareign sína á 10.000 bandaríkjadali. Mills gugnaði þó þegar á hólminn var komið og enn þurfti að hefja leit að nýjum stað. 

Hinn ungi Elliot Tiber var sonur móteleigenda í White Lake í New York-fylki. Hann var vanur að fara á sumrin til foreldra sinna og hjálpa þeim að reka mótelið sem var mjög lítilfjörlegt. Það var svo um miðjan júlí árið 1969 sem Tiber sá grein í bæjarblaði White Lake að Wallkill hefði hætt við hátíðarhöldin. Tiber hafði þá samband við skipuleggjendur hátíðarinnar sem voru enn að leita að réttri staðsetningu og sagði þeim að hann vissi um stað. Skipuleggjendurnir heimsóttu Tiber og ákveðið var að halda hátíðina á bóndabýli Max Yasgurs, frænda Tiber, í White Lake. Ástæðan fyrir því að Tiber benti skipuleggjendum á Yasgur var vegna þess að það myndi auka mótelviðskiðskipti foreldra hans. Það var þá ákveðið, það var hafði verið fundinn staður fyrir hátíðna og Yasgur leigði landareign sína á 50.000 bandaríkjadollara.

## Dagarnir fyrir hátíðina
Þann 13. ágúst, tveimur dögum fyrir hátíðina, höfðu þegar 50.000 manns tjaldað ekki langt frá sviðinu. Fólk æddi inn á svæðið þar sem átti eftir að setja upp girðingar og hlið til þess að afmarka svæðið. Fjórmenningarnir höfðu litla stjórn á aðstæðum og sífellt fleira fólk streymdi að svo að á endanum misstu þeir stjórn á fjöldanum. Það fór því þannig að þeir neyddust til þess að hafa fría aðgöngu að hátíðinni.  

Þessi ákvörðun um að hafa frían aðgang að hátíðinni hafði tvær slæmar afleiðingar í för með sér. Fyrri afleiðingin er sú að þeir Rosenman, Roberts, Lang og Kornfeld töpuðu þeirri fjárhæð sem þeir höfðu lagt í hátíðina og hagnaðurinn var enginn. Önnur afleiðingin var sú að sú fregn um að aðgangsverð væri ekkert breiddist hratt og örugglega út. Það hafði það í för með sér að um milljón manns reyndu að koma sér á hátíðina en lögreglunni tókst þó að vísa frá um þúsundum bíla sem voru á leið sinni til hátíðarhaldanna. Öll þessi mannmergð hafði það svo í för með sér að flest allir sem fram komu, hljómsveitir og aðrir tónlistarmenn, þurftu að ferðast með þyrlu til þess að komast leiðar sinnar.   

## Hátíðin
Þrátt fyrir ýmis vandamál sem höfðu komið upp rétt fyrir hátíðina tókst næstum því að hefja hátíðarhöldin á réttum tíma. Föstudagskvöldið 15. ágúst steig gítarleikarinn og söngvarinn Richie Havens á svið og hóf tónlistarhátíðina formlega. Hátíðin var hafin og margir tónlistarmenn áttu eftir að koma fram. Fjöldinn allur af tónlistarmönnum tróðu upp á föstudagskvöldinu, það voru til dæmis Joan Baez og Ravi Shankar indverskur sítarspilari. Tónlistin hljómaði alla nóttina í takt við rigninguna sem var viðloðandi alla hátíðina.

Tónleikar hófust strax eftir hádegi á laugardeginum og stóðu þeir yfir alla nóttina. Þeir sem fram komu voru ekki af lakari endanum. Þrettán tónlistarmenn og hljómsveitir komu þá fram og mörg lög voru flutt. Dæmi um þá sem komu fram voru Janis Joplin, Creedence Clearwater Revival og The Who en The Who tóku alls tuttugu og fimm lög á sínum tónleikum.   

Joe Cocker var fyrstur á svið á sunnudeginum og hóf hann sína tónleika um miðjan dag. Á meðan tónleikunum stóð hékk yfir svart ský og þegar hann hafði lokið tónleikum sínum skall á dembandi rigning.   
Vegna óhemju mikillar rigningar þurfti að fresta tónleikahaldi í nokkrar klukkustundir. Á meðan runnu hátíðargestir til í leðju og drullu og allt varð gegnsósa. Þar sem áður var gras var nú leðja og útgangurinn á hátíðargestum eftir því. Einn hátíðargestanna, Barry Levine ljósmyndari, ákvað þá að brjóta ísinn og synda nakinn í vatni sem var á landareigninni. Fólk fylgdi á eftir og fljótlega var vatnið orðið fullt af nöktu eða hálfnöktu fólki. Þegar regnstorminn lægði hófust tónleikar að nýju og The Country Joe and The Fish héldu þá sína tónleika.   

Á sunnudeginum var fólk farið að týnast í burtu af svæðinu og um 150.000 manns fóru frá White Lake á sunnudagskvöldinu. Þá átti einn af þekktustu tónlistarmönnunum eftir að spila en það var Jimi Hendrix. Hendrix hóf sína tónleika og jafnframt síðustu tónleika hátíðarinnar, ásamt bandinu sínu Gypsy Sons and Rainbows á sunnudagskvöldinu. Þeir spiluðu alla nóttina og fram á morgun. Bassaleikari hljómsveitarinnar, Billi Cox, lýsti tónleikunum svo: Friðurinn, ástin og samhljómurinn og það að allir væru samankomnir í friði. Þegar Hendrix og félagar höfðu lokið sínum tónleikum var hátíðin á enda og aðeins um 40.000 manns eftir.

## Eiturlyf
Það var mikið um vímuefni á hátíðinni. Voru t.d sérstök tjöld fyrir þá sem voru að klára „trippin“ sín og fyrir þá sem höfðu tekið of stóra skammta og þurftu að róa sig. Talað er um að um fjögurhundruð manns hafi þurft að meðhöndla vegna of stórs skammts. Einnig var mikið um það að fólk væri að slasa sig af völdum eiturlyfja. Fólk var undir svo miklum áhrifum að það kom sér auðveldlega í lífshættu til dæmis stökk einn maður út í vatn sem var grynnra en hannn gerði sér grein fyrir svo að hann höfuðkúpubrotnaði. Það urðu fjögur fósturlát, fólk gleymdi lyfjunum sínum og börn fæddust. Aðeins tveir létu lífið á hátíðinni. Annar lést vegna of stórs skammts og hinn lést þegar hann svaf í svefnpokanum sínum og dráttarvél keyrði yfir hann. 

## Eftirmálar
Eftir hátíðarhöldin þegar allir hátíðargestir höfðu yfirgefið svæðið blasti við heil blaut landareign á kafi í rusli. Fólk hafði skilið eftir tjöld og svefnpoka sem voru útötuð í leðju og drullu. Skipuleggjendur hátíðarinnar fjórir voru ringlaðir eftir hátíðina. Þeir höfðu ekki gert sér grein fyrir því að einn stærsti tónlistaratburður sögunnar hafði raungerst. Einnig þurftu þeir að rétta úr kútnum eftir að hafa tapað yfir milljón bandaríkjadala og einnig áttu þeir eftir að vinna úr þeim sjötíu lagamálum sem þeir höfði verið kærðir fyrir. Það var þó til happs að kvikmyndin sem var gerð eftir hátíðina varð mjög vinsæl og náði að borga stóran hluta af tapinu. Þrátt fyrir það vantaði ennþá 100.000 bandaríkjadali í núllið. 

Max Yasgur kom ekki sérstaklega vel út úr hátíðinni. Landareign hans var einn stór leðjupollur og nágrannar hans höfðu kært hann fyrir eyðileggingu. Tveimur árum eftir hátíðina seldi Yasgur bóndabýlið og ári seinna lést hann vegna hjartaáfalls. 

## Tónlistarmenn sem komu fram og röð þeirra
### Föstudagur 15. ágúst
Dagskráin hófst 17:07 þegar Richie Havens steig á svið.

* Richie Havens
*# High Flyin' Bird
*# I Can't Make It Any More
*# With a Little Help from My Friends
*# Strawberry Fields Forever
*# Hey Jude
*# I Had A Woman
*# Handsome Johnny
*# Freedom/Sometimes I Feel Like a Motherless Child
* Swami Satchidananda
* Sweetwater
*# What's Wrong
*# Motherless Child
*# Look Out
*# For Pete's Sake
*# Day Song
*# Crystal Spider
*# Two Worlds
*# Why Oh Why
* The Incredible String Band
*# Invocation
*# The Letter
*# This Moment
*# When You Find Out Who You Are
* Bert Sommer
*# Jennifer
*# The Road To Travel
*# I Wondered Where You Be
*# She's Gone
*# Things Are Going my Way
*# And When It's Over
*# Jeanette
*# America
*# A Note That Read
*# Smile
* Tim Hardin, sem lék í klukkustund
*# If I Were A Carpenter
*# Misty Roses
* Ravi Shankar, sem lék 5 lög á meðan skúr gekk yfir
*# Raga Puriya-Dhanashri/Gat In Sawarital
*# Tabla Solo In Jhaptal
*# Raga Manj Kmahaj
*# Iap Jor
*# Dhun In Kaharwa Tal
* Melanie
*# Tuning My Guitar
*# Johnny Boy
*# Beautiful People
* Arlo Guthrie - röð laganna óviss
*# Coming Into Los Angeles
*# Walking Down the Line
*# Saga um Móses og brúnálfana
*# Amazing Grace 
* Joan Baez - hún var komin 6 mánuði á leið
*# Sagan um þegar laganna verðir hnepptu David Harris í varðhald
*# Joe Hill
*# Sweet Sir Galahad
*# Drugstore Truck Driving Man
*# Sweet Sunny South
*# Warm and Tender Love
*# Swing Low, Sweet Chariot
*# We Shall Overcome

### Laugardagur 16. ágúst
Dagskráin hófst 12:15.
* Quill, spiluðu fjögur lög og tók það 40 mínútur
*# They Live the Life
*# BBY
*# Waitin' For You
*# Jam
* Keef Hartley Band
*# Spanish Fly
*# Believe In You
*# Rock Me Baby
*# Medley
*# Leavin' Trunk
*# Sinnin' For You 
* Country Joe McDonald
*# I Find Myself Missing You
*# Rockin All Around The World
*# Flyin' High All Over the World
*# Seen A Rocket Flyin'
*# The „Fish“ Cheer/I-Feel-Like-I'm-Fixin'-To-Die Rag
* John Sebastian
*# How Have You Been
*# Rainbows Over Your Blues
*# I Had A Dream
*# Darlin' Be Home Soon
*# Younger Generation
* Santana
*# Waiting
*# You Just Don't Care
*# Savor
*# Jingo
*# Persuasion
*# Soul Sacrifice
*# Fried Neckbones
* Canned Heat
*# A Change Is Gonna Come/Leaving This Town
*# Going Up The Country
*# Let's Work Together
*# Woodstock Boogie
* Mountain, léku í klukkustund ásamt lagi Jack Bruce, „Theme For An Imaginary Western“ 
*# Blood of the Sun
*# Stormy Monday
*# Long Red
*# Who Am I But You And The Sun
*# Beside The Sea
*# For Yasgur's Farm 
*# You and Me
*# Theme For An Imaginary Western
*# Waiting To Take You Away
*# Dreams of Milk and Honey
*# Blind Man
*# Blue Suede Shoes
*# Southbound Train
* Janis Joplin með The Kozmic Blues Band 
*# Raise Your Hand
*# As Good As You've Been To This World
*# To Love Somebody
*# Summertime
*# Try (Just A Little Bit Harder)
*# Kosmic Blues
*# Can't Turn you Loose
*# Work Me Lord
*# Piece of My Heart
*# Ball & Chain
* Grateful Dead
*# St. Stephen
*# Mama Tried
*# Dark Star/High Time
*# Turn On Your Love Light
:::Grateful Dead komu fram en tæknilegir örðugleikar sóttu á hljómsveitina. Var þetta meðal annars vegna lélegrar jarðtengingar. Jerry Garcia og Bob Weir sögðust hafa fengið raflost þegar þeir snertu gítarana sína.
* Creedence Clearwater Revival 
*# Born on the Bayou
*# Green River
*# Ninety-Nine and a Half (Won't Do)
*# Commotion
*# Bootleg
*# Bad Moon Rising
*# Proud Mary
*# I Put A Spell On You
*# Night Time is the Right Time
*# Keep On Chooglin'
*# Suzy Q
* Sly & the Family Stone
*# M’Lady
*# Sing A Simple Song
*# You Can Make It If You Try
*# Everyday People
*# Dance To The Music
*# I Want To Take You Higher
*# Love City
*# Stand!
* The Who byrjuðu klukkan 16 og spiluðu 25 lög; þar á meðal *[[Tommy (rokkópera)|Tommy]]*
*# Heaven and Hell
*# I Can't Explain
*# It's a Boy
*# 1921
*# Amazing Journey
*# Sparks
*# Eyesight to the Blind
*# Christmas
*# Tommy Can You Hear Me?
*# Acid Queen
*# Pinball Wizard
*# Abbie Hoffman-atvikið
*# Do You Think It's Alright?
*# Fiddle About
*# There's a Doctor
*# Go to the Mirror
*# Smash the Mirror
*# I'm Free
*# Tommy's Holiday Camp
*# We're Not Gonna Take It
*# See Me, Feel Me
*# Summertime Blues
*# Shakin' All Over
*# My Generation
*# Naked Eye
* Jefferson Airplane 
*# Volunteers
*# Somebody To Love
*# The Other Side of This Life
*# Plastic Fantastic Lover
*# Won't You Try/Saturday Afternoon
*# Eskimo Blue Day
*# Uncle Sam's Blues
*# White Rabbit

### Sunnudagur 17. fram á mánudag 18. ágúst
Joe Cocker var fyrsti bókaði tónlistarmaðurinn á síðasta degi hátíðarinnar (sunnudegi), hann hóf flutning klukkan 14.
* Joe Cocker
*# Dear Landlord
*# Something Comin' On
*# Do I Still Figure In Your Life
*# Feelin' Alright
*# Just Like A Woman
*# Let's Go Get Stoned
*# I Don't Need A Doctor
*# I Shall Be Released
*# With a Little Help from My Friends
* Eftir framkomu Joe Cocker stöðvuðust tónleikar í nokkra tíma vegna illviðris.
* Country Joe and the Fish héldu leikum áfram um klukkan 18.
*# Rock and Soul Music
*# Thing Called Love
*# Love Machine
*# The „Fish“ Cheer/I-Feel-Like-I'm-Fixin'-To-Die Rag
* Ten Years After
*# Good Morning Little Schoolgirl
*# I Can't Keep From Crying Sometimes
*# I May Be Wrong, But I Won't Be Wrong Always
*# Hear Me Calling
*# I'm Going Home
* The Band - lagalistinn er staðfestur í bókinni *This Wheel's On Fire* eftir Levon Helm.
*# Chest Fever
*# Tears of Rage
*# We Can Talk
*# Don't You Tell Henry
*# Don't Do It
*# Ain't No More Cane
*# Long Black Veil
*# This Wheel's On Fire
*# I Shall Be Released
*# The Weight
*# Loving You Is Sweeter Than Ever
* Blood, Sweat & Tears léku 5 lög
*# More and More
*# I Love You More Than You'll Ever Know
*# Spinning Wheel
*# I Stand Accused
*# Something Comin' On
* Johnny Winter lék tvö lög með bróður sínum, Edgar Winter.
*# Mama, Talk to Your Daughter
*# To Tell the Truth
*# Johnny B. Goode
*# Six Feet In the Ground
*# Leland Mississippi Blues/Rock Me Baby
*# Mean Mistreater
*# I Can't Stand It (með Edgar Winter)
*# Tobacco Road (með Edgar Winter)
*# Mean Town Blues
* Crosby, Stills, Nash & Young hófu leika um 3-leytið
** Órafmagnað
*# 
*# Blackbird
*# Helplessly Hoping
*# Guinnevere
*# Marrakesh Express
*# 4 + 20
*# Mr. Soul
*# Wonderin'
*# You Don't Have To Cry
** Rafmagnað
*# Pre-Road Downs
*# Long Time Gone
*# Bluebird
*# Sea of Madness
*# Wooden Ships
*# Find the Cost of Freedom
*# 49 Bye-Byes
** Neil Young sleppti flest öllum órafmögnuðu lögunum og neitaði að láta kvikmynda sig þegar þeir félagar léku rafmögnuðu lögin.
* Paul Butterfield Blues Band
*# Everything's Gonna Be Alright
*# Driftin'
*# Born Under A Bad Sign
*# Morning Sunrise
*# Love March
* Sha-Na-Na
*# Na Na Theme
*# Yakety Yak
*# Teen Angel
*# Jailhouse Rock
*# Wipe Out
*# Book of Love
*# Duke of Earl
*# At the Hop
*# Na Na Theme

* Jimi Hendrix var kynntur sem *Jimi Hendrix Experience* en Hendrix leiðrétti kynninn og sagði að nýja hljómsveitarnafnið væri *Gypsy Sun and Rainbows*.
*# Message to Love
*# Hear My Train A Comin'
*# Spanish Castle Magic
*# Red House - E-strengurinn slitnaði í þessu lagi en Hendrix kláraði það einungis 5 strengi.
*# Mastermind (samið og sungið af Larry Lee)
*# Lover Man
*# Foxy Lady
*# Jam Back At The House
*# Izabella
*# Gypsy Woman/Aware Of Love (Þessi lög voru bæði samin af Curtis Mayfield og sungin af Larry Lee sem keðjulag)
*# Fire
*# Voodoo Child (Slight Return)/Stepping Stone
*# The Star-Spangled Banner
*# Purple Haze
*# Woodstock Improvisation/Villanova Junction
*# Hey Joe

## Tilvísanir


## Heimildir
* Mike Evans og Paul Kingsbury. *Woodstock, three days that rocked the world*. New York: Sterling Publishing co., 2009.
* 
* 
* 
*