9. mars

**9. mars** er 68. dagur ársins (69. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 297 dagar eru eftir af árinu.

## Atburðir
* 1152 - Friðrik barbarossa var krýndur keisari.
* 1309 - Klemens 5. páfi flutti aðsetur páfa til Avignon.
* 1497 - Nikulás Kópernikus gerði fyrstu skráðu stjörnuathugun sína.
* 1573 - Sautján fiskibátar með 53 mönnum fórust undan Hálsahöfn í Suðursveit í Austur-Skaftafellssýslu.
* 1607 - Vasilíj Sjúiskíj afturkallaði réttindi bænda sem falski Dimítríj 2. hafði veitt þeim.
* 1685 - 132 menn af ellefu skipum fórust í snöggu áhlaupsveðri, sem gengið hefur undir nafninu Góuþrælsveðrið. Skipin voru frá Stafnesi og Vestmannaeyjum.
* 1796 - Napoleon Bonaparte giftist fyrstu konu sinni, Josephine de Beauharnais.
* 1831 - Lúðvík Filippus Frakkakonungur stofnaði frönsku útlendingaherdeildina.
* 1839 - Kökustríðinu lauk þegar Frakkar drógu herlið sitt frá Mexíkó.
* 1862 - Fyrsti bardagi á milli tveggja brynvarinna skipa, *Monitor* og *Virginia*, var háður í Bandaríkjunum og lauk með jafntefli.
* 1945 - Síðari heimsstyrjöld: Japanir ákváðu að leggja allt Indókína undir sig.
* 1950 - Sinfóníuhljómsveit Íslands hélt sína fyrstu tónleika í Austurbæjarbíói og telst hún stofnuð þennan dag.
* 1957 - Jarðskjálfti af stærðargráðunni 9,1 varð á Aleúteyjum.
* 1977 - Hanafiumsátrið: Um tugur meðlima Hanafihreyfingarinnar tóku 130 gísla og drápu einn í þremur byggingum í Washington DC.
* 1983 - Anne Gorsuch Burford sagði af sér sem yfirmaður Bandarísku umhverfisstofnunarinnar vegna ásakana um fjármálaóreiðu.
* 1986 - Kafarar Bandaríkjaflota fundu stjórnklefa geimskutlunnar *[[Challenger (geimfar)|Challenger]]* með líkum allra geimfaranna sjö.
* 1987 - Plata U2 *[[The Joshua Tree]]* kom út.
* 1989 - Sovétríkin gengust undir lögsögu Alþjóðadómstólsins.
* 1990 - Lögregla lokaði af hverfið Brixton í Suður-London eftir mótmælaöldu vegna nýs nefskatts.
* 1991 - Tugþúsundir mótmæltu stjórn Slobodan Milosevic í Belgrad.
* 1992 - Alþýðulýðveldið Kína undirritaði Samning um að dreifa ekki kjarnavopnum.
* 1997 - Bandaríski rapparinn The Notorious B.I.G. var myrtur í Los Angeles.

* 2002 - Mont Blanc-göngin voru opnuð aftur eftir 3 ára lokun.
* 2006 - Geimfarið *[[Cassini-Huygens]]* uppgötvaði goshveri á tungli Satúrnusar, Enkeladosi.
* 2007 - Byggingu nýja Wembley-leikvangsins lauk.
* 2008 - Evrópska geimferðastofnunin sendi fyrsta ómannaða flutningafarið með varning til Alþjóðlegu geimstöðvarinnar.
* 2015 - Frönsku íþróttamennirnir Camille Muffat, Florence Arthaud og Alexis Vastine, fórust í þyrluslysi við upptökur á þættinum *[[Dropped]]* í Argentínu.
* 2018 - Forseti Bandaríkjanna, Donald Trump, þáði boð leiðtoga Norður-Kóreu, Kim Jong-un, um leiðtogafund til að ræða kjarnorkuvopnaáætlun Norður-Kóreu.
* 2020 – Ítalía tók upp útgöngubann á landsvísu vegna COVID-19.
* 2022 – Yoon Suk-yeol var kjörinn forseti Suður-Kóreu.

## Fædd
* 1213 - Húgó 4., hertogi af Búrgund, franskur krossfari (d. 1271).
* 1454 - Amerigo Vespucci, ítalskur landkönnuður (d. 1512).
* 1564 - David Fabricius, hollenskur stjörnufræðingur (d. 1617).
* 1629 - Alexis 1. Rússakeisari (d. 1676).
* 1707 - Guðríður Gísladóttir, biskupsfrú í Skálholti, kona Finns Jónssonar biskups (d. 1766).
* 1806 - Páll Pálsson, íslenskur bókbindari (d. 1877).
* 1814 - Taras Sjevtjenko, úkraínskt skáld (d. 1861).
* 1833 - Sigurður Guðmundsson málari (d. 1874).
* 1888 - Sigurjón Pétursson á Álafoss (d. 1955).
* 1890 - Vjatsjeslav Molotov, sovéskur stjórnmálamaður (d. 1986).
* 1906 - Plácido Galindo, perúskur knattspyrnumaður (d. 1988).
* 1918 - George Lincoln Rockwell, stofnandi Ameríska Nasistaflokksins (d. 1967).
* 1934 - Júrí Gagarín, fyrsti geimfarinn, (sovéskur). Hann fórst í flugslysi 1968.
* 1938 - Lill-Babs, sænsk söngkona (d. 2018).
* 1942 - John Cale, velskur tónlistarmaður.
* 1943 - Bobby Fischer, bandarískur skákmaður og fyrrum heimsmeistari í skák (d. 2008).
* 1945 - Guðjón Friðriksson, íslenskur sagnfræðingur.
* 1949 - Nicholas Crafts, enskur sagnfræðingur.
* 1957 - Mona Sahlin, sænskur stjórnmálamaður.
* 1964 - Herbert Fandel, þýskur knattspyrnudómari.
* 1965 - Mike Pollock, bandarískur leikari.
* 1978 - Lucas Neill, ástralskur knatsspyrnumaður.
* 1980 - Matthew Gray Gubler, bandarískur leikari.
* 1983 - Clint Dempsey, bandarískur knattspyrnumaður.
* 1993 - Junya Ito, japanskur knattspyrnuleikari.

## Dáin
* 1202 - Sverrir Sigurðsson, Noregskonungur (f. um 1151).
* 1332 - Snorri Narfason, lögmaður á Skarði.
* 1648 - Halldór Jónsson hertekni, íslenskur bóndi (f. 1586).
* 1661 - Mazarin kardináli, franskur stjórnmálamaður (f. 1602).
* 1791 - Björn Markússon, lögmaður sunnan og austan (f. 1716).
* 1847 - Mary Anning, breskur steingervingasafnari (f. 1799).
* 1888 - Vilhjálmur 1., Þýskalandskeisari (f. 1797).
* 1916 - Símon Dalaskáld, íslenskt skáld (f. 1844).
* 1952 - Aleksandra Kollontaj, sovésk stjórnmálakona og erindreki (f. 1872).
* 1961 - Friðrik Friðriksson, íslenskur prestur og æskulýðsfrömuður (f. 1868).
* 1964 - Paul von Lettow-Vorbeck, þýskur herforingi (f. 1870).
* 1975 - María Maack, íslensk hjúkrunarkona (f. 1889).
* 1981 - Max Delbrück, þýskur og bandarískur sameindaerfðafræðingur og nóbelsverðlaunahafi (f. 1906).
* 1994 - Kjartan Ólafsson, íslenskur rithöfundur (f. 1905).
* 2003 - Bernard Dowiyogo, nárúskur stjórnmálamaður (f. 1946).
* 2004 - Albert Mol, hollenskur leikari (f. 1917).
* 2011 - Valgerður Hafstað, íslenskur myndlistarmaður (f. 1930).
* 2015 - Florence Arthaud, frönsk siglingakona (f. 1957).