open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Norræni verkefnaútflutningssjóðurinn

**Norræni verkefnaútflutningssjóðurinn** (NOPEF) er sjóður sem starfar á vegum Norrænu ráðherranefndarinnar um umhverfismál og er í umsjá Norræna umhverfisfjármögnunarfélagsins. Meginmarkmiðið með starfsemi NOPEF er að styrkja alþjóðlega samkeppnishæfni lítilla og meðalstórra fyrirtækja á Norðurlöndum.  

Sjóðurinn hvetur til þátttöku norrænna fyrirtækja í verkefnum á alþjóðavettvangi, með áherslu á verkefni tengd umhverfisvænum lausnum. Það gerir hann með því að veita hagstæð, vaxtalaus lán og styrki til undirbúnings verkefna í löndum utan EES. 

Norðurlöndin stofnuðu NOPEF árið 1982. Á árunum 1982- 2020 hafa um 3.000 verkefni fengið fjármögnun frá sjóðnum að heildarupphæð yfir 100 milljónir evra. Það hefur skilað sér til meira en 1.000 rótgróinna fyrirtækja utan Norðurlanda. 
 
## Tenglar
* Norræna umhverfisfjármögnunarfélagið
* Enskur vefur NOPEF
* Enskur vefur NEFCO.
* Íslenskur vefur um Norrænt samstarf á vegum Norðurlandaráðs og Norrænu ráðherranefndarinnar.
* Norræna ráðherranefndin
 
## Tilvísanir
Torreya

***Torreya*** er ættkvísl lítilla til meðalstórra trjáa af ýviðarætt (Taxaceae). Fjórar tegundirnar vaxa í Asíu, og tvær í norður Ameríku.


Torreya grandis Merrillii1.jpg
Torreya_nucifera_var._radicans_4.JPG
Torreya nucifera var. radicans 4.JPG
Florida Torreya, US Botanic Gardens, Washington, D.C. - Stierch.jpg
Torreya nucifera - Osaka Museum of Natural History - DSC07720.JPG


## Tilvísanir
Fáni Nígeríu

**[[Þjóðfáni]] [[Nígería|Nígeríu]]** var hannaður árið 1959 og var formlega dreginn að húni í fyrsta sinn þann 1. október árið 1960. Á fánanum eru þrjár lóðréttar randir í grænum, hvítum og grænum lit. Grænu randirnar tákna náttúruauðlindir og hin hvíta táknar frið og samheldni.

## Hönnun
Fáninn er útfærsla á hönnun eftir Michael Taiwo Akinkunmi sem vann keppni árið 1959. Akinkunmi var 23 ára nemandi við Norwood-tækniháskólann í London þegar hann sá auglýsingu í dagblaði þar sem kallað var eftir hönnunartillögum fyrir nýjan nígerískan þjóðfána. Upphaflega hönnunin var með rauða geislandi sól á hvíta miðjuborðanum. Fáninn hefur verið óbreyttur frá því að dómarar keppninnar fjarlægðu sólina. Fáninn var opinberlega notaður í fyrsta sinn þann 1. október 1960, daginn sem Nígería hlaut sjálfstæði frá Bretlandi.

Nígería á sérstaka skipsfána fyrir kaupskip og herskip. Sum sambandslönd Nígeríu eiga jafnframt sína eigin fána.

## Litir

## Tilvísanir
Diploporus

***Diploporus*** er ættkvísl steingerfðra barrtrjáa. Henni var lýst út frá steingerfðum fræjum sem hafa fundist í jarðlögum frá síð-Eósen til síð-paleósentímabili í Óregon.

## Tilvísanir
Sommerxylon

***Sommerxylon*** er ættkvísl steingerfðra barrtrjáa. Henni var lýst út frá steingerfðum bolum sem hafa fundist í jarðlögum frá síð-Trías í Paleorrota í Brasilíu.

## Tilvísanir

* Kaokoxylon zalesskyi (Sahni) Maheshwari en los niveles superiores de la Secuencia Santa Maria
* O complexo Dadoxylon-Araucarioxylon, Carbonífero e Permiano 
* Técnica de coleta e estabilização de fósseis em pelitos laminados, aplicação em níveis com plantas do Triássico Superior (hvernig á að meðhöndla steingerfinga í leir)
Sólhlífartré

**Sólhlífartré** (eða **sólhjartartré**) (fræðiheiti: *Sciadopitys verticillata*) er tegund af barrtrjám í sólhlífartrésætt sem er einlend í Japan. Hún er eina tegund sinnar ættkvíslar. Þetta er tré, allt að 25m hátt. 

## Tilvísanir
Skjaldarmerki Nígeríu

**[[Skjaldarmerki]] [[Nígería|Nígeríu]]** er svartur skjöldur með liðaðri, hvítri árkvísl sem táknar samflæði fljótanna Níger og Benúe við Lokoja. Svarti skjöldurinn táknar frjósama jörð Nígeríu og hvítu hestarnir sem standa hvorum megin við hann tákna reisn. Rauði örninn ofan á skildinum táknar styrk og grænu og hvítu böndin sem hann stendur á tákna gjöfulan jarðveg landsins.

Rauðu blómin við grunninn eru *[[Costus spectabilis]]*, þjóðarblóm Nígeríu. Þetta blóm var valið á skjaldarmerkið þar sem það er að finna um alla Nígeríu og er táknrænt fyrir fegurð landsins. Á borðanum neðst á skjaldarmerkinu standa kjörorð Nígeríu frá 1978: „Unity and Faith, Peace and Progress“ (ísl. „Samheldni og trú, friður og framfarir“). Áður stóð „Peace, Unity, Freedom“ (ísl. „Friður, samheldni, frelsi“).

## Tilvísanir
Barnavinafélagið Sumargjöf

**Barnavinafélagið Sumargjöf** var stofnað 11. apríl árið 1924. Félagið var stofnað af reykvískum konum og síðar tók Bandalag kvenna í Reykjavík að sér forystu í félaginu.

Tilgangur félagsins er að stuðla að andlegu og líkamlegu heilbrigði og þroska barna og vernda þau fyrir óhollum áhrifum. Félagið rak um árabil dagheimili fyrir börn og einnig endurvakti félagið þá hefð að sumardagurinn fyrsti yrði helgaður börnum.

## Tilvísanir
Norræni loftslagssjóðurinn

**Norræni loftslagssjóðurinn** (e. Nordic Climate Facility, **NCF**) er fjárvörslusjóður sem rekinn er af Norræna þróunarsjóðnum veitir styrki til nýsköpunarverkefna sem ætlað er að sporna gegn áhrifum loftslagsbreytinga í lágtekjuríkjum. 

NCF sem stofnað var til árið 2009, er starfræktur í samstarfi Norræna þróunarsjóðsins og Norræna umhverfisfjármögnunarfélagsins. Að endingu heyrir hann undir Norrænu ráðherranefndina.

## Framkvæmd

 

Styrkir NCF eru á bilinu 250.000 til 500.000 evrur til loftslagstengdra verkefna í fátækustu ríkjum Afríku, Asíu og Suður-Ameríku. Auk þess koma oft framlög frá ýmsum öðrum til verkefna sem sjóðurinn styrkir. Skilyrði fyrir veitingu styrks er að hægt sé að framkvæma verkefnin á tveimur árum. Valin eru verkefni sem stuðla að framgangi sjálfbærnimarkmiða Sameinuðu þjóðanna.  

## Ríki sem geta notið stuðnings

Norræni  loftslagssjóðurinn fjármagnar verkefni í 21 ríki:  

* Í **[[Afríka|Afríku]]**: Benín, Búrkína Fasó, Eþíópía, Gana, Kenía, Malaví, Mósambík, Rúanda, Senegal, Tansanía, Úganda og Sambía.

* Í **[[Asía|Asíu]]**: Bangladess,Kambódía, Laos, Nepal, Srí Lanka og Víetnam.

* Í **[[Rómanska Ameríka|Mið-og Suður Ameríku]]**: Bólivía, Hondúras og Níkaragva.

## Tenglar

* Enskur vefur Norræni loftslagssjóðsins (NCF) (e. Nordic Climate Facility)
* Norræni þróunarsjóðurinn
* Kynning Emeli Möller forstöðumanns Norræna loftslagssjóðsins á fundi Íslandsstofu 31. maí 2018:  ''NCF - Climate as Business''
* Íslenskur vefur um Norrænt samstarf á vegum Norðurlandaráðs og Norrænu ráðherranefndarinnar.
* Norræna ráðherranefndin

## Tilvísanir
Frú Ragnheiður

**Frú Ragnheiður** er verkefni á vegum Rauða Kross Íslands. Verkefnið var sett á laggirnar árið 2009 á höfuðborgarsvæðinu og byggir á hugmyndafræði skaðaminnkunar. 

Tilgangur frú Ragnheiðar er að ná til fólks á jaðri samfélagsins, t.d. fólks sem er húsnæðislaust og fólks sem neytir vímuefna í æð. Hjá Frú Ragnheiði geta notendur þjónustunnar nálgast nýjar nálar, sprautur, nálabox, smokka og annað sem þarf til að draga úr líkum á smiti og sýkingum. Frú Ragnheiður býður einnig upp á heilbrigðisþjónustu. Fólk getur t.d. fengið búið um sár, sýklalyf, nýjar sáraumbúðir, sauma tekna og heilsufarið þess skoðað ef notandi óskar eftir því. Einnig eru veitt ráð um öruggari notkun sprauta og veitt fræðsla varðandi smitleiðir á HIV og lifrarbólgu C og leiðir til að lágmarka hættu á ofskömmtun. Frú Ragnheiður tekur einnig við notuðum sprautum til förgunar í samstarfi við Landspítalann. Notendur þjónustunnar geta nálgast þar hlý föt, næringu, svefnpoka, tjalddýnur, sálrænan stuðning og ráðgjöf. Markmiðið með þjónustunni er að minnka skaðann af aðstæðum fólks, til að aðstoða það við að halda lífi, lágmarka óafturkræfan skaða, draga úr sýkingum og útbreiðslu á lifrarbólgu C og HIV. Með þessu dregur hún með einföldum og ódýrum hætti úr líkum á að seinna skapist þörf á annarri heilbrigðisþjónustu og eykur þannig heilsu og lífsgæði einstaklinga. Á hverri vakt starfar hjúkrunarfræðingur og læknir er á bakvakt.

Bíll Frú Ragnheiðar er innréttaður til að veita þjónustu á vettvangi og á höfuðborgarsvæðinu er veitt þjónusta sex kvöld í viku, öll kvöld nema laugardaga, frá 18:00-21:00. Til þess að mæla sér mót við bílinn og starfsfólk hans er best að hringja í síma 788-7123 eða senda einkaskilaboð á Facebooksíðu Frú Ragnheiðar.

Frú Ragnheiður er einnig starfrækt á Suðurnesjum. Þar er þjónustan veitt á mánudögum og fimmtudögum frá kl. 20-22. Síminn þar er 783-4747.

Á daginn fylgir Frú Ragnheiður málum skjólstæðinga sinna eftir og aðstoðar þau við að koma málum sínum í réttan farveg og að komast í sértækari heilbrigðisþjónustu, vímuefnameðferð og félagslega þjónustu ef þess er óskað.

Frú Ragnheiður heitir nafnleynd og 100% trúnaði og lögð er mikil áherslu á að koma fram við fólk af virðingu, skilningi og væntumþykju.

## Heimildir
Rauði Kross Íslands, https://www.raudikrossinn.is/hvad-gerum-vid/fru-ragnheidur/  (sótt 28. mars 2021)
Otava Jo

**Otava Yo** (á rússnesku: Отава Ё, (ота́ва þýðir "eftirmál")) er rússnesk hljómsveit frá Sankti Pétursborg, stofnuð 2003. Upprunalegu meðlimirnir Alexey Belkin, Alexey Skosyrev, Dmitriy Shikhardin, og Peter Sergeev höfðu unnið sem götutónlistarmenn á götum Sankti Pétursborgar í 3 ár og fengið góðar viðtökur. Þá stofnuðu þeir formlega sveit árið 2003: Reelroadъ og var það aðallega keltnseskt pönk í stíl við Pogues, en breyttu síðar nafni hljómsveitarinnar í Otava Yo og spiluðu þá rússneska þjóðlagatónlist.

## Meðlimir

### núverandi

* Alexey Belkin – söngur, sekkjapípur, gusli (slavneskt langspil), zhaleika (gerð af blásturshljóðfæri)
* Alexey Skosyrev – söngur, kassagítar
* Dmitriy Shikhardin – söngur, fiðla
* Yulia Usova – söngur, fiðla (2011–nútíma)
* Lina Kolesnik – söngur, fiðla (2019–2021; kom í stað Yulia Usova sem var í barneignaleyfi)
* Petr Sergeev – bassatromma, darabouka
* Vasiliy Telegin – bassagítar (ca. 2019–nútíma)
* Denis Nikiforov – trommur (ca. 2019–nútíma)

### fyrrum
* Svetlana Kondesyuk - sekkjapípur, flauta (2003-2009)
* Natalya Vysokikh – fiðla (2003–2010)
* Timur Sigidin – bassagítar (2009–ca. 2019)

## Plötur/Diskar

### Myndbönd
*Про Диму и Петю (2010)
*Про Ивана Groove (2012)
*Дворник (2012)
*Что за песни (2014)
*Сумецкая (2015)
*Иванушка-рачек (2016)
*Ой, Дуся, ой, Маруся (2017)
*На речке, на речке (2018)
*Как на горке, на горе (2018)
*Яблочко (2019)
*У кошки четыре ноги (2020)

## Tilvísanir
Amentotaxus argotaenia

***Amentotaxus argotaenia*** er tegund af barrtrjám sem vex í Kína og nyrst í Víetnam. Það er hægvaxta runni eða lítið tré (allt að 7m).

## Tilvísanir
Amentotaxus assamica

***Amentotaxus assamica*** er tegund af barrtrjám frá Assam í Indlandi. Það er hægvaxta runni eða lítið tré (allt að 9m).

## Tilvísanir
Amentotaxus formosana

***Amentotaxus formosana*** er tegund af barrtrjám sem vex í Taívan í Kína. Það er hægvaxta runni eða lítið tré (allt að 10m).


Amentotaxus formosana underside.jpg
Amentotaxus formosana (Jardin des Plantes de Paris).jpg


## Tilvísanir
Vatnsmerki

**Vatnsmerki** er mynd eða mynstur í pappír sem verður sýnilegt þegar lýst er í gegnum pappírinn. Vatnsmerki er mótað í pappírsmaukið áður en pappír er þurrkaður þannig að pappírinn verður mismunandi þykkur. Ljós svæði í vatnsmerki eru þannig þynnri en dökk svæði. Vatnsmerki hafa þekkst í pappírsgerð síðan á 13. öld á Ítalíu. Vatnsmerki eru gjarnan notuð sem öryggisatriði í skjölum á borð við peningaseðla, vegabréf eða frímerki sem vörn gegn fölsunum.
Samstarfssjóður um orku og umhverfi í suður- og austurhluta Afríku

**Samstarfssjóður um orku og umhverfi í suður- og austurhluta Afríku** (e. The Energy and Environment Partnership, **EEP Africa**) er fjárvörslusjóður sem rekinn er af Norræna þróunarsjóðnum. Hann styður við verkefni sem auka aðgengi að endunýjanlegri orku, þróun slíkra orkugjafa og fjárfestinga á því sviði, með sérstakri áherslu á fátæka, viðkvæma og afskipta hópa.

Frá stofnun árið 2010 hefur sjóðurinn haft að leiðarljósi framtíðarsýn um loftslagsbreytingaþolna og kolefnislausa framtíð. Sjóðnum er ætlað að styðja við Parísarsamkomulagið um loftslagsbreytingar og sjálfbærnimarkmið Sameinuðu þjóðanna (SDG).
## Framkvæmd
 
Veittir eru styrkir til verkefna á frumstigi nýsköpunar, tækni og viðskiptaáætlana í 15 ríkjum í Suður- og Austur-Afríku. Á árunum 2010—2020 fjárfesti EEP Africa um 50 milljónum evra í 250 frumkvöðlaverkefnum. Sjóðurinn er rekinn af Norræna þróunarsjóðnum í samvinnu við Austurrísku þróunarstofnunina (ADA) og finnska utanríkisráðuneytið.

Sterk áhersla Norræna þróunarsjóðsins hefur skilað sér í lánastarfssemi og styrkveitingum til orkuverkefna í Afríku. Þannig eru 42 prósent orkuverkefna sem EEP Africa sjóðurinn hefur styrkt, undir leiðsögn afrískra kvenna.
## Ríki sem geta notið stuðnings
 
Samstarfssjóður fjármagnar verkefni í eftirtöldum ríkjum:  Búrúndí, Esvatíní, Kenía, Lesótó, Malaví, Mósambík, Namibía, Rúanda, Tansanía, Úganda,  Sambía, Seychelleseyjar, Simbabve, og Suður-Afríka.  Að auki hafa verið styrkt svæðaverkefni sem ná yfir nokkur lönd.

## Tenglar

* Enskur vefur Samstarfssjóðs um orku og umhverfi í suður og austur Afríku (EEP Africa).
* Norræni þróunarsjóðurinn
* Enskur vefur NDF.
* Kynning Johanna Zilliacus verkefnastjóra EEP Africa á fundi Íslandsstofu 31. maí 2018:  ''Fast tracking clean energy acces and green growth''
* Íslenskur vefur um Norrænt samstarf á vegum Norðurlandaráðs og Norrænu ráðherranefndarinnar.
* Norræna ráðherranefndin

## Tilvísanir
Krýsuvíkureldar

**Krýsuvíkureldar** var tímabil eldvirkni í sprungusveim sem kennt er við Krýsuvík á Reykjanesskaga. Eldarnir hófust um miðja 12. öld, líklega árið 1151 og benda ritaðar heimildir til þess að þeim hafi lokið árið 1188. Hraun sem runnu í Krýsuvíkureldum eru Ögmundarhraun, Mávahlíðahraun og Kapelluhraun.

## Tenglar
*Yfirlit um síðasta gosskeið á Reykjanesskaga – 800–1240 e.Kr.
*
*
*
Búri (hellir)

**Búri** er hellir sem er hraunrör staðsettur í Ölfusi. Hann uppgötvaðist árið 1992 af Guðmundi Þorsteinssyni eldfjallafræðingi.

Hellinum var lokað árið 2014 af eigendum landsins í samvinnu við Hellarannsóknafélag Íslands.

## Staðsetning
Hellirinn er nálægt Þorlákshöfn á Reykjanesskaga, um 45 km suðaustur af Reykjavík.

## Myndun
Hellirinn er staðsettur í Leitahrauni. Það varð til af neðanjarðar hraunrennsli, þar sem hellisveggurinn kólnaði hraðar en hraunið sjálft, sem tæmdist. Hellirinn mælist 9,8 m á hæð og breidd. Í lok 1,05 km hellakerfisins fellur 17 metra djúpt hraun á staðinn þar sem hraunið tæmdist.

## Tengt efni
* Listi yfir íslenska hella

## Tilvísanir

*
Torreya fargesii

***Torreya fargesii*** er tegund af barrtrjám frá mið og suður Kína. Það er lítið til meðalstórt tré (allt að 20m).

## Tilvísanir
Lars Göran Petrov

**Lars Göran Petrov** eða **L-G Petrov** (17. febrúar 1972 – 7. mars 2021) var sænskur tónlistarmaður; söngvari og trommari, sem þekktastur var fyrir að vera söngvari áhrifamikla sænska dauðarokksbandsins Entombed frá 1988-2013. Petrov stofnaði Entombed A.D. (2013-2021) eftir að  stofnmeðlimir Entombed ákváðu að endurreisa bandið án hans. Sú hljómsveit gaf út 3 plötur.

Hann var einnig með hliðarspor í hljómsveitunum Morbid (þar sem hann trommaði), Firespawn og Comecon.

Petrov var af norður-makedónskum ættum í móðurætt. Hann lést vegna krabbameins í gallvegi.

## Tenglar
*Söngvari Entombed AD er látinn
Mótorhjólasafn Íslands

**Mótorhjólasafn Íslands** er safn á Akureyri um sögu mótorhjóla á Íslandi í yfir 100 ár. Þar eru til sýnis mótorhjól, myndir og munir í nýrri 800 fermetra byggingu sem hönnuð var sérstaklega fyrir mótorhjólasafnið.  

Safnið sem er opið allt árið, er staðsett á svokölluðu safnasvæði sunnan við Iðnaðarsafnið á Krókeyri á Akureyri.
  

## Saga

Mótorhjólasafn Íslands var stofnað 20. desember árið 2007 til minningar um Heiðar Þórarinn Jóhannsson sem lést ári áður í hörmulegu bifhjólaslysi. Fjölskylda og vinir Heiðars settu á laggirnar sjálfseignarstofunun um byggingu og rekstur safnsins. Mótorhjólasafnið opnaði síðan formlega 15. maí árið 2011 á afmælisdegi Heiðars, sem hefði orðið 57 ára hefði hann lifað. 
 
Heiðar hafði í mörg ár safnað mótorhjólum og hjólatengdum munum og átti lengi þann draum að opna mótorhjólasafn. Hann lét eftir sig vel á þriðja tug hjóla. Í safninu er starfrækt sérstök minningardeild þar sem hjól og munir Heiðars eru sýndir og varðveittir.

Auk hjóla Heiðars fékk safnið mörg önnur að gjöf og á nú orðið um 50 mótorhjól sem munu vera til sýnis. 

## Starfssemi

Safninu er ætlað að vera heimildageymsla um sögu mótorhjóla í samgöngusögu Íslands. Það sýnir og varðveitir sögu mótorhjóla á Íslandi í máli, munum og myndum ásamt því að varðveita minningu Heiðars og þau áhrif sem hann hafði á hjólamenningu landsmanna. 

Mótorhjólasafnið sýnir hverju sinni um fimmtíu mótorhjól og mikinn fjölda af hjólatengdum munum og ljósmyndum sem spanna alla sögu mótorhjólsins á Íslandi. 

Safnkosturinn telur um hundrað mótorhjól af öllum stærðum og gerðum. Til dæmis eru þar nokkur sjaldgæf bresk hjól og Motoguzzi, ítalskur gæðagripur sem var fyrsta stóra lögregluhjólið á götum Akureyrar.
 
Auk hefðbundinnar safnastarfsemi er hugmyndin að skapa athvarf fyrir hjólafólk á Akureyri eða hjólafólk á ferð um landið. 

Í tengslum við mótorhjólasafnið er starfrækt minjagripasala, ráðstefnu- og veislusalur, vetrargeymsla á hjólum, sölusýningar og samstarf við umboð, þrifaðstaða fyrir hjól, kaffitería, umferðarfræðsla, námskeið og fundaraðstaða ásamt öðrum hugsanlegum jaðarrekstri.
 
## Tían

Bifhjólaklúbburinn Tían var stofnaður í janúar árið 2007 og er hann hollvinafélag safnsins. Tían hefur á þriðja hundrað meðlimi sem leggja fram vinnu, aðstoð og að stuðla að uppbyggingu og hagsmunum safnsins. Félagsmenn Tíunnar og aðrir velunnarar hafa lánað safninu hjól og aðra gripi til varðveislu eða á einstaka sýningar.

## Tenglar

* Vefur Mótorhjólasafns Íslands
* Vonir um Mótorhjólasafn íslands, grein Sigurjóns Baldurs Hafsteinssonar, prófessor við Háskóla íslands í safnablaðið Kvist - 1. tölublað, (01.09.2016), bls. 21-21. 

## Tilvitnanir
Kristín Jónsdóttir (eldfjalla- og jarðskjálftafræðingur)

**Kristín Jónsdóttir** (fædd 1973) er eldfjalla- og jarðskjálftafræðingur og starfar sem hópstjóri í náttúruváreftirliti hjá Veðurstofu Íslands. Hún er í vísindaráði Almannavarna og hefur starfað sem stundakennari við Háskóla Íslands. 

Kristín ólst upp í Breiðholti og foreldrar hennar eru Jón Kr. Hansen og Ingibjörg Júlíusdóttir sem bæði eru kennarar. Kristín gekk í grunnskóla í Ölduselsskóla. Kristín lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum við Hamrahlíð, námi í jarðeðlisfræði við Háskóla Íslands og er með doktorsgráðu í jarðskjálftafræði frá Uppsala-háskóla. Hún hefur rannsakað Bárðarbungu og aðrar megineldstöðvar á Íslandi og hefur starfað á Veðurstofu Íslands frá árinu 2013. 

Í janúar árið 2021 hlaut Kristín 110 milljóna króna styrk frá Rannís til að leiða öndvegisverkefni sem mun standa yfir í þrjú ár og rannsaka jarðskjálftaóróa. 

Á yngri árum reyndi Kristín fyrir sér í tónlist. Hún var stuttan tíma í Unun og söng ásamt Rúnari Júlíussyni í fyrsta lagi hljómsveitarinnar, *Hann mun aldrei gleym‘enni*, árið 1994. Einnig var hún í hljómsveitinni Múldýrinu, ásamt Prins Póló meðal annarra. 

## Tilvísanir
Clara Klingenström

**Emma Clara Idun Klingenström** (fædd 21. febrúar árið 1995 í Visby) er  sænsk söngkona .

## Viðhengi
*YouTube
New York Rangers

**New York Rangers** er íshokkífélag frá New York-borg sem spilar í NHL. Heimavöllur þess er Madison Square Garden. Það er eitt af sigursælustu liðum deildarinnar, með fjóra Stanley Cup titla, sá síðasti var árið 1993-94.

## Leikmenn
### Fyrirliðar

*Bill Cook, 1926–1937
*Art Coulter, 1937–1942
*Ott Heller, 1942–1945
*Neil Colville, 1945–1948
*Buddy O'Connor, 1949–1950
*Frank Eddolls, 1950–1951
*Allan Stanley, 1951–1953
*Don Raleigh, 1953–1955
*Harry Howell, 1955–1957
*George Sullivan, 1957–1961
*Andy Bathgate, 1961–1964
*Camille Henry, 1964–1965
*Bob Nevin, 1965–1971
*Vic Hadfield, 1971–1974
*Brad Park, 1974–1975
*Phil Esposito, 1975–1978
*Dave Maloney, 1978–1980
*Walt Tkaczuk, 1980–1981
*Barry Beck, 1981–1986
*Ron Greschner, 1986–1987
*Kelly Kisio, 1987–1991
*Mark Messier, 1991–1997
*Brian Leetch, 1997–2000
*Mark Messier, 2000–2004
*Jaromir Jagr, 2006–2008
*Chris Drury, 2008–2011
*Ryan Callahan, 2011–2014
*Ryan McDonagh, 2014–2018
## Titlar
### [[Stanley Cup]] Titlar:
* 1928
* 1933
* 1940
* 1994

### Ár sem New York Rangers hafa tapað í úrslitum:
* 1929
* 1932
* 1937
* 1950
* 1972
* 1979
* 2014

## Tenglar
*
Unun

**Unun** var íslensk popp-rokk hljómsveit frá Reykjavík stofnuð af Gunnari Lárus Hjálmarssyni (Dr. Gunni) og Þór Eldon Jónsson (áður í Sykurmolunum) árið 1993. Ragnheiður Eiríksdóttir (Heiða), söngkona, gekk í Unun árið 1994. En áður hafði Kristín Jónsdóttir (nú eld- og jarðskjálftafræðingur) spreytt sig í söng með sveitinni. Kristín söng í laginu *Hann mun aldrei gleym‘enni* með Rúnari Julíussyni. Ýmsar mannabreytingar í öðrum stöðum eins og trommur og hljómborð voru hjá sveitinni í gegnum tíðina. Meðal lagasmella Ununar voru *Lög unga fólksins* og *Ástin dugir* (með Páli Óskari).

Unun hitaði upp fyrir Björk á þrennum tónleikum í Bretlandi árið 1996 (þar á meðal á Wembley) og árið eftir spilaði hún á Hróarskelduhátíðinni.

Hljómsveitin hætti árið 1999. Þrír meðlimir (Dr. Gunni, Heiða og Elvar) komu saman árið 2007 og spiluðu á tónleikum tileinkuðum Lee Hazlewood.

## Breiðskífur
* Æ (1994)
*Super Shiny Dreams (1995)
*Ótta (1998)

### Stuttskífa
*Bones (1998)

## Tenglar
Glatkistan - Unun
Sojúz 1

**Sojúz 1** (rússneska: Союз 1) var sovésk eldflaug sem var hönnuð til að koma manni út í geiminn og til tunglsins. Fyrstu Sojúz-eldflauginni var skotið á loft þann 23. apríl árið 1967. Sovétmenn höfðu það markmið að komast á tunglið en ekki fór allt eftir áætlun. Sojúz 1 var ennþá á tilraunarstigi þegar því var skotið á loft þar sem rússneski geimfarinn Vladímír Komarov var um borð. Skráðir voru um 203 gallar í geimfarinu þegar það voru aðeins nokkrar vikur þangað til að það yrði sent út í geim, en listanum yfir gallana var ekki komið í réttar hendur. Vandamálin hófust um leið og geimfarið var komið á braut um jörðu. Ein sólarsella geimfarsins brást sem leiddi til þess að það slokknaði á rafmagninu og því virkaði stjórnstöð geimfarsins ekki. Einnig virkuðu fallhlífar geimfarsins ekki þegar það kom aftur inn í lofthjúp jarðar. Bandaríska leyniþjónustan var við hlustir á meðan geimfarið var að brotlenda og gátu þeir heyrt Komarov öskra og segja að hann væri að fara að deyja. Einnig bölvaði hann um einstaklingunum sem létu hann fara inn í þetta misheppnaða geimfar. Komarov var fyrsti maður sögunnar sem lést í geimferð. Vladímír Komarov átti konu og tvö börn. Ekkert var talað um galla geimfarsins í fjölmiðlum í Sovétríkjunum en rannsókn hófst um orsakir brotlendingarinnar eftir dauða Komarov. Jarðarför hans var haldin þann 26. apríl árið 1967 í Moskvu.

## Heimildir
* Amy Shira Teitel. (2020, 21. október). How Vladimir Komarov Died on Soyuz 1. Sótt þann 9. mars 2021 af How Vladimir Komarov Died on Soyuz 1 | by Amy Shira Teitel | The Vintage Space | Medium
* Pruitt, S. (2018, 31. maí). The 5 Deadliest Disasters of the Space Race. Sótt 24. janúar 2021 af 
* Timofeychev, A. (2018, 29. janúar). The dark side of the Soviet space program: 3 tragic disasters. Sótt 24. janúar 2021 af
Beinavörðuhraun

**Beinavörðuhraun** eða  **Beinavarðahraun** er hraun á Reykjanesskaga, um 2 kílómetra norðaustan Grindavíkur. Það myndaðist í gosi fyrir 8000-11.500 árum, 

## Tilvísanir
Skautahöllin á Akureyri

**Skautahöllin á Akureyri** er íþróttamannvirki Skautafélags Akureyrar sem er félag um eflingu skautaíþróttarinnar. Húsið er til æfinga skautaíþróttafólks, íshokkí, listdans á skautum og krullu. Þá er húsið opið til skautaiðkunar fyrir almenning.
 
## Starfssemi

Í Skautahöllinni fer fram margvísleg starfsemi. Æfingar skautadeilda fara fram í húsinu alla daga vikunnar og hokkíleikir, krullu- og listhlaupamót eru haldin flestar helgar að vetrinum. Utan hefðbundinna æfingartíma er hægt að fá skautasvellið leigt til hópa og fyrirtækja. Hægt er að fá leigða skauta og hjálma til afnota og skerpingarþjónustu. Í boði eru sérútbúnir sleðar sem henta hreyfihömluðum. Sjoppa er rekin á almenningstímum og viðburðum en í henni fást meðal annars hokkívörur og barnaskautar.
 
Þótt skautaíþróttin sé fyrir alla aldurshópa, eru langflestir á svellinu af yngri kynslóðinni, 20 ára og yngri. Mest er aðsóknin um helgar. Í boði hefur verið svokallað „skautadiskó", þar sem tónlistin fær að njóta sín og diskóljós ljóma. Skólahópar frá Akureyri og sveitarfélögum á Norðurlandi hafa nýtt aðstöðuna. 

Utan opnunartíma fyrir almenning er höllin nýtt til æfinga í íshokkíi, listdansi og krullu. Um 150 manns æfa íshokkí og álíka margir iðkendur eru í listdansi á skautum. Ennfremur eru um 20 manns sem stunda reglulegar æfingar í krullu.

Skautafélagið rekur húsið með fjárhagsstuðningi bæjarfélagsins.
 
## Saga

Skautahöllin á Akureyri var vígð á Vetraríþróttahátíð ÍSÍ laugardaginn 25. mars árið 2000, en fyrsta skóflustunga að henni var tekin 22. júní 1999. Húsið var formlega vígt af Ólafi Ragnari Grímssyni forseta Íslands. Heildarstærð Skautahallarinnar er um 30 þúsund rúmmetrar, flatarmál 3.232 fermetrar, og mesta hæð hússins er 13,05 metrar. Áhorfendasvæði er ætlað 600 manns.

Með opnun Skautahallarinnar hafði langþráður draumur skautafólks á Akureyri rætst en skautafélag hefur verið á Akureyri allt frá 1. janúar 1937. 

## Tenglar

* Skautafélag Akureyrar

## Tilvísanir
Kristín Jónsdóttir

**Kristín Jónsdóttir** getur átt við:

*Kristínu Jónsdóttir, eldfjalla- og jarðskjálftafræðing.
*Kristínu Soffíu Jónsdóttir, borgarfulltrúa Samfylkingar.
*Kristínu Jónsdóttir, listmálara.
*Kristínu Jónsdóttur, sagnfræðing
Barfly

**Barfly** er vinsælasta lag íslensku rokkhljómsveitarinnar Jeff Who?. Lagið kom út á plötunni þeirra Death Before The Disco sem kom út árið 2005.
Hagen

**Hagen** er borg í Norðurrín-Vestfalíu í jaðri Ruhr-héraðsins í Þýskalandi. Íbúar eru um 189.000 (2019)
Hagen óx mjög á 19. öld þegar kolaiðnaður í Ruhr ruddi sér rúms. Stærsti háskóli Þýskalands FernUniversität Hagen er í borginni.
Mülheim

**Mülheim an der Ruhr** er borg í Norðurrín-Vestfalíu í Ruhr-héraðinu í Þýskalandi. Íbúar eru um 170.000 (2019)
Fossvogsdalur

**Fossvogsdalur** er dalur á mörkum norðurhluta Kópavogs og suðurhluta Reykjavíkur, austur af Fossvogi. Um dalinn liggja göngu- og hjólastígar. Lækur og tjarnir liggja um hann miðjan. Leiktæki og frisbígolf eru á svæðinu.

Skógræktin var með gróðrarstöð vestast í dalnum og ræktaði þar upp tré frá árinu 1933 þegar Hákon Bjarnason verðandi skógræktarstjóri stofnsetti hana. Skógræktarfélag Reykjavíkur nýtir þann reit í dag. Við gróðrarstöðina er skógur sem nefndur er Svartiskógur.  Austast í dalnum hefur verið ræktað trjásafn og rósagarður.

Fossvogslaug er fyrirhuguð sundlaug í dalnum.

## Tenglar
*
*Fossvogsstöðin, plöntuskóli Höfuðborgarsvæðisins Heiðmörk.is

## Tilvísanir
Davíðshús

**Davíðshús** er safn sem stendur við Bjarkarstíg 6 á Akureyri. Þar var heimili Davíðs Stefánssonar þjóðskálds frá Fagraskógi við Eyjafjörð. Þar er nú safn opið almenningi. 

Á efri hæð hússins er íbúð Davíðs varðveitt eins og hann skildi við hana árið 1964. Þar eru húsmunir skáldsins, bækur og listaverk og engu hefur verið haggað. Bókasafn Davíðs er mikið að vöxtum og eitt hið vandaðasta og verðmætasta sem til er í landinu. Að auki er þar að finna fágæt listaverk eftir vini skáldsins. Á neðri hæð hússins er íbúð sem rithöfundar og fræðimenn geta fengið til afnota í lengri eða skemmri tíma.

## Saga

Davíð Stefánsson skáld frá Fagraskógi lét reisa hús sitt við Bjarkarstíg 6 á Akureyri og flutti í það árið 1944. Þar bjó hann fram til ársins 1964 að hann lést. Erfingjar Davíðs skálds ánöfnuðu Akureyrarbæ bókasafni og innanstokksmuni hússins. Upphaflega stóð til að koma mununum fyrir á Amtsbókasafninu, en nokkrir vinir skáldsins efndu þá til landssöfnunar og var húsið keypt og afhent bænum til umsjár. 

Á afmæli skáldsins 1965 var opnað safn á efri hæð hússins. Þar er íbúð Davíðs varðveitt eins og hann skildi við hana. Þar er meðal annars bókasafn skáldsins sem var eitt merkasta bókasafn landsins í einkaeigu. Að auki eru þar fágæt listaverk eftir vini skáldsins.  Húsið er í dag friðað í A- flokki.

## Rithöfunda- og fræðimannaíbúð

Rithöfunda- og fræðimannaíbúð er á neðri hæð hússins, ætluð til afnota í allt að einn mánuð gegn vægu gjaldi. Íbúðin er með hliðstæðum búnaði og almennt er í sumarhúsum starfsmannafélaga.
## Tenglar

* Davíð Stefánsson
* Vefsíða Minjasafns Akureyrar um Davíðshús.
* Vefsíða Akureyrarstofu um Davíðshús
* Akureyri
 
## Tilvísanir
Brandari (aðgreining)

**Brandari** getur átt við:
* Skrýtlu eða stutta gamansögu.
* Skip sem kveikt er í og látið reka til að kveikja í óvinaskipum.
Brandari (sjóhernaður)

**Brandari** er skip eða bátur sem fylltur er með eldsmat og kveikt í og síðan látinn reka til óvinaskipa til að kveikja í þeim. Þessi aðferð var notuð til að brjóta upp röð stórra seglskipa sem var mikið notuð í sjóhernaði frá 16. til 19. aldar. Notast var við skip sem höfðu eyðilagst í skothríðinni eða voru orðin gömul og lúin. Brandarar gátu við vissar aðstæður valdið miklum skaða í flota óvinanna og skapað ótta og ringulreið. 

Brandarar voru notaðir af Bretum gegn Flotanum ósigrandi, af Hollendingum í árásinni á Medway og í Grísku uppreisninni gegn Tyrkjaveldi.

Fljótlega eftir Napóleonsstyrjaldirnar var tekið að nota orðið *brander* í dönsku í þeirri merkingu sem algengust er í dag, yfir stutta gamansögu eða skrýtlu.
Sambandslýðveldi

**Sambandslýðveldi** er sambandsríki þar sem stjórnarfarið er í formi lýðveldis. Bókstafleg grunnmerking hugtaksins lýðveldis á við ríki sem stýrt er af kjörnum fulltrúum og kjörnum þjóðhöfðingja (til dæmis forseta) fremur en af konungi eða drottningu.

Í sambandslýðveldi er ríkisvaldinu dreift milli alríkisstjórnarinnar og ríkisstjórna sambandslandanna. Sérhvert sambandslýðveldi hagar valddreifingunni á sinn hátt en yfirleitt eru sameiginleg málefni á borð við öryggis- og varnarmál og peningastefnu í verkahring alríkisins. Stjórnir sambandslandanna og sveitarfélaganna sjá gjarnan um málefni á borð við viðhald innviða og menntastefnu. Skiptar skoðanir eru þó um það hvaða málefni ættu að lúta stjórn alríkisstjórna og sambandslönd hafa yfirleitt nokkra stjórn í málefnum sem ekki lúta lögsögu alríkisins. Andstæðan við sambandslýðveldi er því einingarlýðveldi þar sem ríkisstjórn alls landsins nýtur fullveldis í öllum pólitískum málefnum. Ómiðstýrðara stjórnarfar sambandslýðvelda er algengt í fjölmennum ríkjum. Í flestum sambandslýðveldum er skipting ríkisvaldsins milli stjórna alríkis og sambandsríkjanna formfest í ritaðri stjórnarskrá.

Pólitískur munur á sambandslýðveldum og öðrum sambandsríkjum, sér í lagi konungsríkjum sem lúta sambandsstjórn, felst gjarnan í lagabókstaf fremur en í verulegum stjórnarfarslegum mun þar sem flest sambandsríki lúta lýðræðislegu stjórnarfari, að minnsta kosti að nafninu til. Sumar sambandsstjórnir í einveldisríkjum, til dæmis Sameinuðu arabísku furstadæmin, byggjast þó ekki á lýðræðislegu stjórnarfari.

## Sambandslýðveldi í dag

## Fyrrum sambandslýðveldi

## Tilvísanir
Munkahetta

**Munkahetta** (fræðiheiti: *Silene flos-cuculi*) er meðalstór jurt sem vex í Evrópu og Asíu. Hún er nokkuð eins og stórvaxinn ljósberi.

Á Íslandi er munkahetta sjaldgæf, og aðallega í hlýrri sveitum sunnanlands.

## Tenglar
* Flóra Íslands: Munkahetta
* Den virtuella floran - Útbreiðsla
* Den virtuella floran - um  tegundina
Toronto Maple Leafs

**Toronto Maple Leafs**   er kanadískt íshokkílið frá Torontó í Ontario  sem spilar í austurdeild NHL. Heimavöllur liðsins er Scotia Bank Arena. Liðið er eitt af fáum stofnliðum deildarinnar í dag sem hafa verið með frá upphafi NHL deildarinnar árið 1917. Það eru eitt af "Original Six" ("Hinum upprunalegu sex") liðum deildarinnar ásamt Boston Bruins, Chicago Blackhawks, Detroit Red Wings, New York Rangers og Montreal Canadiens

Toronto hefur unnið alls 13 Stanley Cup titla, síðast árið 1967.
Marek Hamšík

**Marek Hamšík**  (fæddur 27. júlí 1987) er slóvakískur  knattspyrnumaður sem spilar sem miðjumaður með sænska félaginu IFK Göteborg.
Hann lék með Napoli á árunum 2007-2019, lék alls 408 leiki og skoraði nákvæmlega 100 mörk.
KHL

** Kontinental Hockey League (KHL) ** (skammstafað *KHL*) er atvinnudeild í íshokkí sem samanstendur af 22 félögum: 19 rúussneskum og 1 Hvíta-Rússnesku, 1 Kínversku, 1 liði frá Kazachstan. Deildin hefur höfuðstöðvar í Moskvu 

## Lið (2021&ndash;22)

## Tilvísanir
Kailash

**Kailash** er 6.638 metra hátt fjall í Tíbet, Kína. Fjallið er heilagt í fjórum trúarbrögðum: Búddisma, hindúisma, jaínisma og bon. Það hefur ekki verið klifið en yfirleitt hefur það verið bannað vegna heilagleika þess. Svo er það afar bratt.
Sendisveinn

**Sendisveinn** var starf við flutning á vöru eða pósti og skjölum í fyrirtækjum sem sendu vörur til viðskiptavina eða þurftu fólk til annarra viðvika. Sendisveinar unnu meðal annars hjá matvöruverslunum, bakaríum og þvottahúsum. Sendisveinar voru oft drengir eða ungir karlmenn og oft var sendisveinastarf fyrsta starf þeirra á vinnumarkaði eða meðfram skóla. Sendisveinar ferðuðust gjarnan um á reiðhjólum sem voru útbúin til að flytja varning.  Sendisveinastarfið með hinu hefðbundna sendisveinareiðhjóli hvarf með breyttum þjónustu- og atvinnuháttum og aukinni bifreiðaeign. Síðustu ár hefur þó ýmiss konar heimsending færst í vöxt og ný störf skapast við sendingar.

## Sendisveinar á Íslandi
Skömmu eftir fyrri heimsstyrjöldina fara sendisveinar á sendisveinahjólum að sjást á götum Reykjavíkur. Stærsti vinnuveitandi sendisveina var Mjólkursamsalan. Sendisveinahjólin voru í eigu fyrirtækja og voru yfirleitt svört og með litlu framhjóli og stórum bögglabera að framan og hjólin voru merkt með auglýsingu fyrir fyrirtækið sem átti hjólið. Mjólkursamsalan lét smíða sérstök þríhjól með stórum kassa og tveimur hjólum að framan. Sendisveinar stofnuðu félög til að gæta hagsmuna sinna. Sendisveinafélagið Merkúr var stofnað árið 1913. Árið 1933 var stofnað annað félag Sendisveinafélag Reykjavíkur (SFR) en stjórnmálaátök urðu til þess að félögin urðu tvö og gaf Merkúr út fréttablaðið *Elding* og SFR út fréttablaðið *Blossi*. Einnig varð til Samfylkingarlið sendisveina sem klofningshópur út úr SFR og gaf sá hópur út fréttablaðið *Leiftur*. Sendisveinafélögin lögðust af kringum og fyrir 1940.

## Tilvísanir
Nígerósar

**Nígerósar** eru árósar Nígerfljóts sem rennur út í Gíneuflóa við strönd Nígeríu. Árósarnir ná yfir stórt landsvæði sem skiptist milli nígerísku fylkjanna Abia, Akwa Ibom, Bayelsa, Cross River, Delta-fylkis, Edo-fylkis, Imo-fylkis, Ondo og Rivers-fylkis. Sex af þessum fylkjum mynda South South-héraðið sem er efnahagslegt kjarnahérað landsins. Í öllum fylkjunum níu, nema Cross River, er framleidd olía.

Nígerósar voru áður fyrr kallaðir **Olíufljótin** þar sem þeir voru miðstöð fyrir framleiðslu á pálmaolíu. Landsvæðið er mjög þéttbýlt. Frá 1885 til 1893 var það breska Olíufljótaverndarsvæðið sem síðan var stækkað og varð Nígerstrandarverndarsvæðið. Á svæðinu eru margar olíulindir sem alþjóðleg olíufyrirtæki vinna. Um 2 milljónir olíutunna eru framleiddar á svæðinu á dag og svæðið hefur staðið undir 75% af útflutningsverðmætum Nígeríu frá 1975.
Torreya jackii

***Torreya jackii*** er tegund af barrtrjám frá austur Kína. Það er lítið tré, allt að 12m.

## Tilvísanir
Torreya grandis

***Torreya grandis*** er tegund af barrtrjám frá Kína. Það er meðalstórt tré, 25m til jafnvel 39m hátt.

## Tilvísanir
Torreya nucifera

***Torreya nucifera*** er tegund af barrtrjám frá Japan. Það er lítið til meðalstórt tré (allt að 25m).

## Tilvísanir
Torreya taxifolia

***Torreya taxifolia*** er tegund af barrtrjám frá suðaustur Bandaríkjunum. Það er lítið til meðalstórt tré (allt að 18m).


Torreya taxifolia foliage.jpg
T taxifolia.jpg
Florida Torreya, US Botanic Gardens, Washington, D.C. - Stierch.jpg


## Tilvísanir
Torreya californica

***Torreya californica*** er tegund af barrtrjám frá Kaliforníu í Bandaríkjunum. Það er lítið til meðalstórt tré (15-25m).


Torreya californica branch PAN 03.JPG
Torreya californica Crystal Cave 1.jpg
Torreya californica Crystal Cave 2.jpg
Torreya californica branch PAN 01.JPG
Torreya californica branch PAN 02.JPG
Torreya californica - Lemaire.jpg


## Tilvísanir
Lagarostrobos

***Lagarostrobos franklinii*** er tegund af barrtrjám í gagnviðarætt sem vex í Tasmaníu í Ástralíu. Hún er eina tegund sinnar ættkvíslar. Þetta er langlíft (yfir 2000 ára) tré, allt að 20m hátt. 


Feuillage pin huon.jpg
HuonPine.jpg
Feuillage_pin_huon.jpg
Lagarostrobos franklinii (Huon Pine).jpg
Lagarostrobos franklinii - Clayton's Corner.jpg


## Tilvísanir
Manoao

***Manoao colensoi*** er tegund af barrtrjám í gagnviðarætt sem vex á Norðureyju Nýja-Sjálands. Hún er eina tegund sinnar ættkvíslar. Þetta er langlíft og hægvaxta tré, allt að 15m hátt. 

## Tilvísanir
Microcachrys

***Microcachrys tetragona*** er tegund af barrtrjám í gagnviðarætt sem vex á fjöllum Tasmaníu í Ástralíu. Hún er eina tegund sinnar ættkvíslar. Þetta er lágur runni, um 1m hár. 


Microcachrys tetragona coniferous heath.JPG


## Tilvísanir
Síðasta skip suður

***Síðasta skip suður*** (gefin út 1964) er bók eftir Jökul Jakobson og myndskreytt af Baltasar Samper. Bókin lýsir mannlífinu á Flatey um miðja 20. öld þegar byggðin var við það að leggjast í eyði.
Andvana fæðing

**Andvana [[fæðing]]** kallast það þegar barn sem komið er á seinni helming meðgöngu fæðist dáið. Deyi fóstur fyrir 20. viku meðgöngu kallast það fósturlát. Um eitt af hverjum 160 börnum fæðist andvana. 

Orsökin er oft óþekkt. Helstu orsakir eru vandamál í fæðingu, ákveðnar sýkingar í móður (malaría, HIV), kvillar sem hrjá móður (líkt og hár blóðþrýstingur, sykursýki, og offita), óeðlileg fylgja eða naflastrengur, og meðfæddir gallar.

## Tenglar

* Andvana fæðing – Ljósmóðir.is 

## Tilvísanir
Pherosphaera fitzgeraldii

***Pherosphaera fitzgeraldii*** er tegund af barrtrjám í gagnviðarætt sem vex á Bláfjöllum í Ástralíu. Hún er eina tegund sinnar ættkvíslar,eða önnur tveggja. Þetta er lágur runni, um 1m hár. 

## Tilvísanir
Pherosphaera

***Pherosphaera*** er ættkvísl af barrtrjám í gagnviðarætt sem vex í Ástralíu. Hún er með eina tegund (P. fitzgeraldii),eða tvær (þá einnig P. hookeriana. Þetta eru lágir runnar, um 1m háir. 

## Tilvísanir
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2021

**Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2021** var haldin í Rotterdam í Hollandi eftir að Duncan Laurence vann keppnina árið 2019 með lagið „Arcade“.  Undankeppnirnar tvær voru haldnar 18. og 20. maí og aðalkeppnin 22. maí. Daði og Gagnamagnið kepptu fyrir hönd Íslands með lagið „10 Years“, og stigu á svið í undankeppninni 20. maí.
Daði og Gagnamagnið lenti í 4. sæti. En ítalska hljómsveitin Måneskin vann keppnina með lagið „Zitte e buoni“.

## Tilvísanir

## Tenglar
*
Gústi B

**Ágúst Beinteinn Árnason** (fæddur 12. desember  2001), betur þekktur sem Gústi B, er íslenskur tónlistarmaður, samfélagsmiðlastjarna, leikari og plötusnúður.

Hann lék í leiksýningum í Borgarleikhúsinu, Þjóðleikhúsinu og Gaflaraleikhúsinu. Hann fór einnig með hlutverk Míós í útvarpsleikritinu „Elsku Míó minn“.

Meðfram leikhússtörfunum birtist hann í kvikmyndum og þáttaröðum og má þar nefna Hraunið, Ungar, Sattu með þér og Hann. Árið 2018 gaf hann út lagið Veisla og síðar lagið Ís. Þessi lög fengu yfir 100.000 spilanir og árið 2019 hitaði Ágúst upp fyrir raftónlistar-dúóið Hare Squead og síðar meir fyrir dönsku rapparana Emil Stabil og Pattesutter árið 2020.

Í lok febrúar 2021 gaf Ágúst út lagið Fiðrildi ásamt tónlistarmyndbandi en myndbandið var frumsýnt á Vísi.

September 2021 hitti Gústi á Youtube-stjörnuna Logan Paul þegar hann heimsótti Ísland.

Gústi B hefur fengið yfir milljónir spilana samanlagt á myndböndin sín á samfélagsmiðlinum TikTok en þar frumsýndi hann refinn Gústa Jr., sem er gæludýr Gústa B.  

## Tilvísanir
Traðarfjöll

**Traðarfjöll** eru lág fjöll (rúmlega 200 metrar) skammt sunnan við Djúpavatn og Grænudyngju og vestan við Kleifarvatn á Reykjanesskaga . Ein eldstöð fannst sunnan í Traðarfjöllum. Í riti Jóns Jónssonar jarðfræðings, um jarðfræði Reykjanesskaga  er eldstöðvum á þessu svæði nokkuð lýst og hraunið nefnt Traðarhraun. Hann taldi þó réttara að nefna það Traðarfjallahraun.    

## Tilvísanir
Djúpavatn

**Djúpavatn** er stöðuvatn og er eitt þriggja stöðuvatna í móbergshryggjunum Vesturhálsi og Sveifluhálsi , að mestu með grunnvatni. Það er að hluta til eldgígur .  Ökuleiðin Djúpavatnsleið er kennd við vatnið.                                      

Úr vatninu rennur lækur sem um víðfemt graslendi sem nefnist Lækjarvellir.      
Vatnið er í 195 metra hæð.                                

{
  "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {},
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          -63.921643,
          63.914784508594614
        ]
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {},
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          -22.093763351440433,
          63.92130340359161
        ]
      }
    }
  ]
}

## Tilvísanir
Rannsóknarnefnd samgönguslysa

**Rannsóknarnefnd samgönguslysa** er ríkisstofnun sem sinnir rannsókn flugslysa, sjóslysa og umferðaslysa á Íslandi til að leiða í ljós orsakir samgönguslysa og samgönguatvika, en ekki að skipta sök eða ábyrgð. Markmiðið er að fækka slysum og auka öryggi í samgöngum með því að efla og bæta slysarannsóknir. Nefndin heyrir stjórnsýslulega undir Samgönguráðherra, en starfar sjálfstætt og óháð stjórnvöldum og öðrum rannsóknaraðilum, ákæruvaldi og dómstólum.
 
## Saga

Með lögum um rannsókn samgönguslysa nr. 18/2013 var starfsemi Rannsóknarnefndar flugslysa, Rannsóknarnefndar sjóslysa og Rannsóknarnefndar umferðarslysa sameinuð undir Rannsóknarnefnd samgönguslysa. Nefndirnar þrjár sameinaðar voru sameinaðar í eina sjö manna rannsóknarnefnd samgönguslysa.

Rannsókn nefndarinnar miðar eingöngu að því að leiða í ljós orsakir samgönguslysa og samgönguatvika, en ekki að skipta sök eða ábyrgð. Markmiðið er að draga úr hættu á sams konar slysum og atvikum og afleiðingum sambærilegra slysa.

Hjá Rannsóknarnefndinni starfa 7 manns, það er 6 rannsakendur og einn móttökuritari. Höfuðstöðvar hennar eru í húsi Flugbjörgunarsveitar Reykjavíkur að Flugvallarvegi 7, í Reykjavík.
 
## Tenglar

* Vefur Rannsóknarnefndar samgönguslysa]
* Lög um rannsókn samgönguslysa nr. 18 2013
* Reglugerð um störf rannsóknarnefndar samgönguslysa nr. 763/2013
* Lög um köfun nr. 81 /2018.
Lækjarvellir

**Lækur** sá er rennur úr Djúpavatni rennur um víðfeðmt graslendi er nefnist Lækjarvellir og myndar þannig vin í hrauneyðimörkinni sem umlykur vellina .                                       

                                      {
  "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {},
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          -22.08337783813477,
          63.92443495321653
        ]
      }
    }
  ]
}

## Tilvísanir
Sundacarpus

***Sundacarpus amarus*** er tegund af barrtrjám í gagnviðarætt sem vex á Ástralíu og suðaustur Asíu (Indónesíu og Filippseyjum). Það er eina tegund sinnar ættkvíslar. Þetta er stórt tré, allt að 60m hátt.

## Tilvísanir
Microstrobos

**Microstrobos** er ættkvísl sígrænna runna frá hitabelti Ástralíu og Nýjasjálandi. Nokkurt flakk hefur verið á hvort tegundirnar teljast til ættkvíslarinnar, en eins og er munu þær teljast til Pherosphaera: Microstrobos niphophilus er Pherosphaera hookeriana, og Microstrobos fitzgeraldii er Pherosphaera fitzgeraldii.

## Tilvísanir
Halocarpus

**Halocarpus** er ættkvísl sígrænna barrtrjáa og runna frá Nýja-Sjálandi.

## Tegundir
Þrjár tegundir eru nú *(júlí 2019)* viðurkenndar:

## Tilvísanir
Lepidothamnus

**Lepidothamnus** er ættkvísl sígrænna barrtrjáa og runna frá Nýja-Sjálandi og syðst í S-Ameríku. Tegundirnar eru þrjár.

## Tilvísanir
Acmopyle

**Acmopyle** er ættkvísl sígrænna barrtrjáa og runna frá Nýju-Kaledóníu og Fídjíeyjum. Tegundirnar eru tvær.

## Tilvísanir
Kosningar í Bandaríkjunum 1996

**Kosningar í Bandaríkjunum** fóru fram þann 5. nóvember árið 1996.
* Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1996
* Öldungadeildarkosningar í Bandaríkjunum 1996
* Fulltrúadeildarkosningar í Bandaríkjunum 1996
* Fylkisstjórakosningar í Bandaríkjunum 1996
Kosningar í Bandaríkjunum 1992

**Kosningar í Bandaríkjunum** fóru fram þann 3. nóvember árið 1992.
* Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1992
* Öldungadeildarkosningar í Bandaríkjunum 1992
* Fulltrúadeildarkosningar í Bandaríkjunum 1992
* Fylkisstjórakosningar í Bandaríkjunum 1992
Hrollaugseyjar

**Hrollaugseyjar** eru þrjár eyjar austur af Breiðamerkursandi, væntanlega nefndar eftir Hrollaug Rögnvaldssyni hálfbróður Göngu-Hrólfs. Á austustu eyjunni sem jafnframt er sú stærsta er viti byggður árið 1954.
Loughborough

**Loughborough** () er borg eða bær í Leicestershire, Englandi og er annað stærsta þéttbýlið þar. Um 68.000 bjuggu þar árið 2019. Loughborough-háskóli er þar. Leicester, Nottingham og Derby eru nálægar borgir. Austur-Miðlandaflugvöllur er einnig í grenndinni.
Enrico Letta

**Enrico Letta** (f. 20. ágúst 1966) er ítalskur stjórnmálamaður sem var forsætisráðherra Ítalíu frá apríl 2013 til febrúar 2014. Hann leiddi á þeim tíma þjóðstjórn miðvinstri- og miðhægriflokka. Frá mars 2021 hefur Letta verið leiðtogi ítalska Lýðræðisflokksins.

Letta hóf þátttöku í stjórnmálum árið 1998 þegar hann var útnefndur samfélagsráðherra í stjórn Massimo D'Alema. Hann gegndi því embætti til ársins 1999 en varð þá iðnaðar-, verslunar- og handverkaráðherra. Árið 2001 hætti hann ráðherrastörfum eftir að hann var kjörinn á neðri deild ítalska þingsins. Frá 2006 til 2008 var hann útnefndur ritari ráðherraráðsins. Árið 2007 var Letta meðal stofnmeðlima Lýðræðisflokksins og árið 2009 var hann kjörinn vararitari flokksins.

Eftir að enginn flokkur vann skýran sigur í þingkosningum árið 2013 og flokksleiðtogar höfðu samið sín á milli fól Giorgio Napolitano forseti Letta að mynda þjóðstjórn Lýðræðisflokksins, hægriflokksins Þjóðar frelsisins og miðflokksins Scelta Civica til að takast á við þjóðfélagsvandamál Ítalíu í kjölfar alþjóðlegu fjármálakreppunnar. Eftir að flokkarnir komust að samkomulagi sagði Letta af sér sem vararitari Lýðræðisflokksins og var útnefndur forsætisráðherra Ítalíu þann 28. apríl 2013. Ríkisstjórn Letta reyndi að stuðla að efnahagsbata með því að gera fjármagnssamning við Evrópusambandið til að vinna bug á atvinnuleysi ungmenna. Letta hætti jafnframt ríkisfjármagni við stjórnmálaflokka, sem var talin tímamótaákvörðun í ítölskum stjórnmálum þar sem stjórnmálaflokkar höfðu um árabil reitt sig á fjármagn frá hinu opinbera.

Í nóvember árið 2013 reyndi Silvio Berlusconi, leiðtogi Þjóðar frelsisins, að draga stuðning flokksins við stjórn Letta til baka til þess að þröngva Letta úr embætti. Allir hægrisinnaðir ráðherrar stjórnarinnar ákváðu hins vegar að segja sig úr Þjóð frelsisins og stofna nýjan flokk til að styðja áframhaldandi stjórn Letta. Þrátt fyrir að þrauka þessa atlögu gegn sér veiktist staða Letta verulega við innanflokksdeilur í desember 2013 þegar Matteo Renzi var kjörinn ritari Lýðræðisflokksins. Þann 13. febrúar árið 2014 skoraði Renzi formlega Letta á hólm um forsætisráðherræmbættið. Letta glataði fljótt stuðningi kollega sinna og sagði af sér sem forsætisráðherra þann 22. febrúar. 

Eftir afsögn sína hætti Letta um skeið þátttöku í stjórnmálum og gerðist skólameistari Alþjóðasamskiptaskólans við Sciences Po í París. Í mars árið 2021 sagði Nicola Zingaretti, ritari Lýðræðisflokksins, af sér eftir að hafa fallið fyrir vantrauststillögu flokksforystunnar. Leiðtoganefnd Lýðræðisflokksins hvatti Letta til að sækjast eftir embættinu og eftir umhugsun tilkynnti Letta að hann myndi snúa aftur til Ítalíu til að gefa kost á sér. Þann 14. mars 2021 var hann sjálfkjörinn nýr ritari flokksins af framkvæmdastjórn hans.

## Tilvísanir
Prumnopitys

**Prumnopitys** er ættkvísl sígrænna barrtrjáa beggja vegna við Kyrrahafið (frá Ástralíu til S-Ameríku). Tegundirnar eru níu.


PrumnopitysAndinaMod.jpg
PrumnopitysFerruginea.jpg
MataiLeaves467.jpg


## Tilvísanir
Phyllocladus

**Phyllocladus** er ættkvísl. sígrænna barrtrjáa og runna frá Nýju-Sjálandi, Tasmaníu, Malesíu  og Filippseyjum. Tegundirnar eru 4-5.


Phyllocladus alpinus 1.JPG
Tanekaha Kahuroa.jpg
Celery Top Pine.jpg
Phyllocladus aspleniifolius (Celery-top pine) cones (8711563882).jpg


## Tilvísanir
Sýslur í Maryland

**[[Sýslur í Bandaríkjunum|Sýslur]] í [[Maryland]]** eru 23 talsins. Það er ennfremur ein sjálfstæð borg.

## Listi

## Tilvísanir