Múhameð bin Salman

**Múhameð bin Salman bin Abdulaziz Al Sád** (arabíska: محمد بن سلمان بن عبد العزيز آل سعود; f. 31. ágúst 1985), stundum kallaður **MbS**, er krónprins Sádí-Arabíu og einnig forsætisráðherra landsins. Hann hefur áður verið fyrsti varaforsætisráðherra, forseti viðskipta- og þróunarmálaráðs og varnarmálaráðherra Sádi-Arabíu. Hann var einn yngsti ráðherra í heimi þegar hann tók við embættum sínum. Múhameð hefur verið lýst sem valdsmanninum á bak við krúnu föður síns, Salmans konungs.

## Æviágrip
### Valdaferill
Múhameð var lýstur ríkisarfi Sádí-Arabíu í júní árið 2017 eftir að faðir hans ákvað að svipta frænda sinn og þáverandi erfingja, Múhameð bin Nayef, öllum embættum og titlum.

Múhameð hefur staðið fyrir ýmsum umbótum, þar á meðal setningu reglugerða sem takmarka völd trúarlögreglunnar og afléttingu á banni við ökuréttindum kvenna. Samfélagsþróun af ýmsu tagi hefur orðið á valdatíð hans, þar á meðal setning fyrstu opinberu tónleikanna með söngkonum, opnun fyrstu leikvanganna sem aðgengilegir eru konum og aukinn aðgangur kvenna að atvinnulífinu.

Múhameð bin Salman er einnig hvatamaður að byggingu hinnar svokölluðu Línuborgar, sem á að verða 170 km línulaga borg. Áætlað er að hægt verði að ferðast um hana endanna á milli á einungis 20 með ofuröflugum hraðlestum í gegnum lofttæmd göng. Sádi-arabísk stjórnvöld áætla að vörur og aðrir hlutir verði ferjaðir neðanjarðar með „ósýnilegum innviðum“. Tæknin sem á að gera þetta mögulegt er ekki enn til, en hefur verið á teikniborðum árum saman.

Þrátt fyrir að Múhameð hafi verið hrósað víða um heim fyrir viðleitni sína til frjálslyndisvæðingar í innanríkismálum Sádi-Arabíu hefur hann einnig verið gagnrýndur af mannréttindahópum. Meðal annars hefur hann sætt gagnrýni fyrir fyrir fangelsun og pyntingar á mannréttindafrömuðum innan ríkisins, hernaðarinngrip Sáda í borgarastyrjöldina í Jemen, versnandi samskipti við Katar  og Líbanon og handtöku margra meðlima sádísku konungsættarinnar. Í þróunaráætlun Múhameðs (*Saudi Vision 2030*) er velt upp ýmsum efnahags-, samfélags- og trúarbreytingum og stungið upp á því að ríkisrekna olíufélagið Aramco verði sett á opinberan hlutabréfamarkað.

Þrátt fyrir umbótatillögur Múhameðs bin Salman hafa handtökur og ofsóknir á mannréttindafrömuðum færst í aukana í valdatíð hans. Amnesty International og Mannréttindavaktin gagnrýna enn ríkisstjórn Sádi-Arabíu fyrir mannréttindabrot. 

Múhameð bin Salman var formlega útnefndur forsætisráðherra Sádi-Arabíu þann 27. september 2022. 

### Morðið á Jamal Khashoggi
Mikla athygli vakti árið 2018 þegar einn helsti gagnrýnandi Múhameðs, blaðamaðurinn Jamal Khashoggi, var myrtur í sendiráði Sáda í Istanbúl. Talið er að menn á snærum sádí-arabískra stjórnvalda hafi pyntað Khashoggi, myrt hann og bútað lík hans í sundur. Deilt hefur verið um hvort krónprinsinn hafi vitað af morðinu eða fyrirskipað það sjálfur. Fyrrverandi yfirmaður bresku leyniþjón­ust­unn­ar MI6, John Sawers, sagði sterkar vísbendingar benda til þess að prinsinn hafi skipulagt morðið og kallaði kenningar um að stjórnlausir morðingjar beri ábyrgð á því „blygðun­ar­laus­an upp­spuna“. Opinberlega fordæmdi Múhameð morðið en sagði einnig síðar að Khashoggi hafi verið „hættulegur íslamisti“ og meðlimur í íslamistasamtökunum Bræðralagi múslima. Þann 17. nóvember ályktaði bandaríska leyniþjónustan að krónprinsinn hefði fyrirskipað morðið. Árið 2021 birti ríkisstjórn Joe Biden Bandaríkjaforseta tveggja ára gamla skýrslu þar sem jafnframt var komist að þeirri niðurstöðu að krónprinsinn hefði veitt samþykki fyrir morðinu á Khashoggi.

## Tilvísanir