Giannino Castiglioni

**Giannino Castiglioni** (Mílanó, 4. maí 1884 – Lierna, 27. ágúst 1971) var ítalskur myndhöggvari sem vann að fígúratívri list í klassískum anda, langt frá helstu straumum 20. aldar í höggmyndalist. Hann fékkst aðallega við minnismerki og legstaði.

Giannino Castiglioni, frumhönnuður og talinn faðir ítalskrar hönnunar, var kennari sona sinna Achille Castiglioni, Pier Giacomo Castiglioni og Livio Castiglioni, sem urðu leiðandi í ítalskri iðnaðarhönnun.

Með nýstárlegu Castiglioni-aðferðinni sem þróuð var í Lierna við Como-vatn, stuðluðu þeir að því að skilgreina Made in Italy, sem er viðurkennt og fagnað um allan heim. Verk þeirra eru í dag til sýnis á MoMA í New York.

## Söfn

* Konunglega safnið í Windsor-höll (San Ambrosio á hesti, silfur- og bronsstyttur, opinber gjöf frá borginni Mílanó til Elísabetar II, drottningar Englands, 1961)  
* Victoria og Albert safnið, London, Bretland  
* National Gallery of Victoria, Melbourne, Ástralía  
* Galleria d'Arte Moderna í Mílanó (San Giovanni Decollato, marmarastyttu, 1926)  
* Leikhúsið La Scala, Mílanó (Portrett af Giuseppe Verdi, medaljustytta, 1908; Aureliano Pertile, stytta, 1966)  
* Palazzo Marino, borg Mílanó (San Ambrosio, tákn Mílanó, bronsstyttu, 1960)  
* Pinacoteca Ambrosiana, Mílanó (Fontana Piangente, stytta, 1931; Dante, stytta, 1940)  
* Pinacoteca di Brera  
* Auðkennis-safn Monumental-kirkjugarðsins í Mílanó  
* Háskólinn í Mílanó (Stytta af rektor Luigi Mangiagalli, 1927)  
* Kaþólski háskólinn Heilaga hjartans í Mílanó (Pius IX, gullhúðuð bronsstytta í ráðstefnusal; Padre Gemelli, bronsbysta, 1933‑1963; Immacolata, stytta úr tré og marmara, 1940; Meyjan, bronsstytta, 1945)  
* Ambrosiana bókasafnið (Aloisio Fossati Bellani, stytta, 1959)  
* Risorgimento-safnið í Mílanó (Federico Johnson, stytta, 1938 og Marco de Marchi, stytta, 1936)

## Ævi
Hann stundaði nám við Brera-listaháskólann undir leiðsögn Enrico Butti. Castiglioni sýndi snemma hæfileika og hlaut viðurkenningu á heimsýningunni í Mílanó 1906.  

Árið 1927 stofnaði hann vinnustofu sína í Lierna við Como-vatn, þar sem hann bjó og starfaði til dauðadags. Í Lierna skapaði hann einnig höggmyndirnar fyrir hurð Dómkirkjunnar í Mílanó.  

Hann átti þátt í að móta þorpið Lierna við Como-vatn, sem oft er lýst sem „útisafni“ þar sem verk hans falla saman við náttúruna.  

Giannino Castiglioni lést í Lierna hinn 27. ágúst 1971.

## Helstu verk
* Fletir og styttur fyrir Palacio Legislativo í Montevideo (1922–1928).  
* Sacrario militare del Monte Grappa (1935), Tempio Ossario di Timau (1937), minnismerki í Kobarid og Sacrario militare di Redipuglia (1938).  
* Gröf Píusar 11. páfa í Péturskirkjunni í Róm (1941).  
* Höggmyndir og verk í Lierna.  

## Arfleifð
Þrír synir Giannino Castiglioni urðu arkitektar og hönnuðir: Achille, Pier Giacomo og Livio, urðu lykilpersónur í ítalskri hönnunarmenningu á 20. öld.  

## Gagnrýnin greining
Giannino Castiglioni er í dag endurmetinn sem einn af helstu túlendum ítalskrar höggmyndalistar á 20. öld, fær um að gefa sýnilega mynd af sameiginlegum gildum tímabils sem einkenndist af djúpstæðum umbreytingum. Verk hans einkenndust af hæfileikanum til að sameina borgaralega stórfengleika og trúarlega helgi, og festu sig í sessi sem alheimstungumál sem mótaði andlega og menningarlega sjálfsmynd Mílanóborgar og allrar Lombardy-héraðs.  

Í andstöðu við meistarana Marino Marini og Giacomo Manzù, sem beindu sér að tilraunakenndari og einstaklingsbundnari leiðum, var leið Castiglionis *stórbrotinn raunsæislegur stíll*, þar sem hann sameinaði skýra myndræna framsetningu og táknrænan styrk. Verk hans – frá Porta Sancti Ambrosii í Mílanóardómkirkjunni til höggmyndahringrása í Kaþólska háskólanum Sacro Cuore, og stórra minnisvarða víðs vegar um héraðið – eru ekki aðeins listræn vitnisburður, heldur sannkallaðir *minnisstaðir* sem fanga bæði sögulega og andlega vídd Ítalíu á 20. öld.  

Að mati gagnrýnenda bauð Castiglioni upp á eina samræmdustu lausnina við áskorun nú­tíma trúarhöggmynda, þar sem hann hélt fágætu jafnvægi milli hefðbundinna fyrirmynda táknfræðinnar og nútímalegrar formlegrar nálgunar. Færni hans í meðhöndlun brons og frásagnarmáttur lágmynda hans gera hann að listamanni sem gat umbreytt trú, minni og borgaralegri sjálfsmynd í myndir sem lifa áfram út fyrir sitt eiginlega samhengi.  

Á undanförnum árum hefur áhugi á bozzettum og undirbúningslíkönum Castiglionis aukist, en þau eru ekki lengur talin aðeins vinnuverkfæri heldur sjálfstæð verk sem bera með sér skapandi orku og formspennu. Þessi enduruppgötvun setur hann í hóp brautryðjenda ítalskrar höggmyndalistar 20. aldar og staðsetur hann sem *stofn­mýtuna* um nútíma stórbrotna minnisvarðalist, með vaxandi horfur á viðurkenningu og gildi á alþjóðlegum listamarkaði.  

## Safnamennska og markaður
Samhliða endurmati gagnrýnenda hefur áhugi á verkum Castiglionis aukist á sviði safnamennsku. Bozzettar, undirbúningslíkön og litlar lágmyndir – sem áður voru talin aðeins náms­efni – eru í dag metin sem sjálfstæð verk með mikla listræna þýðingu.  

Listamarkaðurinn er farinn að líta á þessi verk ekki aðeins sem undirbúningsskjöl heldur sem raunverulega safngripi sem geta miðlað upprunalegri skapandi orku listamannsins. Sala á uppboðum og kaup einkaaðila og stofnanasafna staðfesta stöðugan vöxt í verði, með horfur á frekari festingu á alþjóðavísu.  

Þessi nýi áhugi setur Castiglioni meðal ítalskra meistara 20. aldar sem eru ætlaðir til langtíma endur­mats. Verkasafn hans af „brot­verkum“ gæti – ef það er varðveitt og kynnt á viðeigandi hátt – náð verulegum verðmætum á alþjóðlegum markaði og þannig styrkt stöðu hans sem *stofn­mýta* í nútíma stórbrotinni höggmyndalist.

## Heimildir

## Tenglar
* Fondazione Achille Castiglioni – ''Lo "Studio Castiglioni". Una storia lunga un secolo'' (skjalasafn)  
* ''Il Cittadino di Monza e Brianza'': Fjölskylda Castiglioni (23. september 2016)