open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ræða konungs

***Ræða konungs*** (enska: *The King's Speech*) er bresk kvikmynd frá árinu 2010 sem er leikstýrð af Tom Hooper. Myndin segir sanna sögu Georgs sjötta Bretakonungs, sem tekur við krúnunni eftir að bróðir hans segir af sér, og býr yfir alvarlegum talgalla. Þegar stríð brýst skyndilega út þarf hann að ráða sér talþjálfara til að sigrast á framkomuhræðslunni.

Colin Firth, Geoffrey Rush og Helena Bonham Carter fara með aðalhlutverk í myndinni. Tökur hófust í Bretlandi í nóvember árið 2009. Myndin var frumsýnd í örfáum kvikmyndahúsum í Bandaríkjunum þann 26. nóvember 2010 og varð hún svo vinsæl að henni var stuttu seinna dreift út um allt land. Myndin var frumsýnd á Íslandi þann 28. janúar 2011. *Ræða konungs* fékk 12 tilnefningar á 83. óskarsverðlaununum þar á meðal fyrir bestu kvikmynd, bestu leikstjórn, besta handrit og besta leikara í aðalhlutverki.

## Söguþráður
Myndin segir sanna sögu Georgs 6. Bretakonungs, föður Elísabetar annarrar drottningar. Georg átti aldrei að verða konungur, því eldri bróðir hans Játvarður 8. var erfingi krúnunnar. Eftir að faðir þeirra Georg 5. lést þann 20. janúar 1936 tók Játvarður við af honum en sagði svo af sér í desember það ár. Eftir það tók Georg með semingi við krúnunni. 

Georg bjó ekki yfir þeim eiginleikum sem konungur þarf að hafa, því hann þjáist af alvarlegum talgalla og er talinn óhæfur til að verða konungur. Hann deyr þó ekki ráðalaus, heldur ræður hann sér talþjálfarann Lionel Logue til að sigrast á framkomuhræðslunni og talgallanum. Lionel notar mjög óhefðbundnar aðferðir við að hjálpa Georgi en það mun reynast enn mikilvægara fyrir hann að finna sitt innra hugrekki til að leiða þjóð sína þegar seinni heimstyrjöldin brýst skyndilega út. 

## Leikarar
* Colin Firth - Georg 6. Bretlandskonungur
* Helena Bonham Carter - Elísabet drottning
* Geoffrey Rush - Lionel Logue
* Guy Pearce - Játvarður 8. Bretlandskonungur
* Michael Gambon - Georg 5. Bretlandskonungur
* Timothy Spall - Winston Churchill
* Jennifer Ehle - Myrtle Logue
* Derek Jacobi - Cosmo Gordon Lang
* Anthony Andrews - Stanley Baldwin
* Eve Best - Wallis Simpson
* Freya Wilson - Elísabet 2.
* Ramona Marquez - Margrét prinsessa
* Claire Bloom - María drottning

## Heimildir
127 klukkustundir

***127 klukkustundir*** (enska: ***127 Hours***) er sannsöguleg kvikmynd frá árinu 2010 sem er byggð á lífsreynslu fjallgöngumannsins Aron Ralston sem að festi handlegginn sinn í gljúfri í Utah árið 2003 þegar að hnullungur féll á hann og eyddi fimm dögum fastur þar. Myndin er leikstýrð og skrifuð af Danny Boyle og fer James Franco með hlutverk Ralstons. Handritið er byggt á bók Ralstons Between a Rock and a Hard Place. 

Gagnrýnendur gáfu myndinni góða dóma og var hún tilnefnd til þriggja Golden Globe verðlauna á 68. Golden Globe verðlaunahátíðinni. 127 Hours var líka tilnefnd til sex óskarsverðlauna á 83. Óskarsverðlaunahátíðinni þar á meðal fyrir bestu kvikmynd, besta leikara og bestu leikstjórn.
Michael Guigou

**Michael Guigou** (fæddur 28. janúar 1982 í Apt) er franskur handknattleiksmaður, sem leikur fyrir Montpellier HB.

Guigou er hornamaður í franska karlalandsliðinu í handknattleik. Með franska landsliðinu vann hann til gullverðlauna á sumarólympíuleikunum í Beijing árið 2008, á heimsmeistaramótinu í handknattleik árið 2009 og á Evrópumeistaramótinu í handknattleik árið 2010. Hann var markahæstur Frakka í úrslitaleiknum á heimsmeistaramótinu árið 2009 með tíu mörk (þar af sjö mörk úr sjö vítaskotum) og var markahæstur Frakka á mótinu með 52 mörk.
Bertrand Gille

**Bertrand Fabien Gille** (fæddur 24. mars 1978 í Valence í Drôme) er franskur handknattleiksmaður. Hann er talinn einn af bestu línumönnum heims. 

Gille lék fyrir Chambéry SH frá 1996 til 2002 en gekk svo til liðs við HSV Hamburg.

Gille hefur leikið fyrir franska karlalandsliðið í handknattleik frá árinu 1997. Með franska landsliðinu vann hann til gullverðlauna á sumarólympíuleikunum í Beijing 2008, þar sem hann var valinn besti línumaður mótsins. Hann vann einnig gullverðlaun með franska landsliðinu á Evrópumeistaramóti karla í handknattleik árið 2010.
Luc Abalo

**Luc Abalo** (fæddur 6. september 1984 í Ivry-sur-Seine) er franskur handknattleiksmaður. Hann hefur leikið fyrir franska karlalandsliðið í handknattleik frá árinu 2006. Með franska landsliðinu hefur hann meðal annars unnið til gullverðlauna á sumarólympíuleikunum í Beijing 2008, heimsmeistaramótinu í handknattleik karla árið 2009 og Evrópumeistaramótinu í handknattleik karla 2010.

Abalo er örvhentur og leikur í hægra horni.
Iker Romero

**Iker Romero Fernández** (fæddur 15. júní 1980 í Vitoria, á Spáni) er spænskur handknattleiksmaður, sem leikur fyrir Barcelona og spænska karlalandsliðið í handknattleik.

Romero lék fyrir spænska landsliðið þegar það vann til gullverðlauna á heimsmeistaramóti karla í handknattleik í Túnis árið 2005.
Sebastian Preiß

**Sebastian Preiß** (fæddur 8. febrúar 1981) er þýskur handknattleiksmaður sem leikur fyrir TBV Lemgo og þýska karlalandsliðið í handknattleik.
Henrik Ochsen

**Henrik Ochsen** (26. apríl 1660 – 9. september 1750) var danskur embættismaður sem var stiftamtmaður Íslands og Færeyja frá 1730 til dauðadags, eða í tuttugu ár, en kom þó aldrei til landsins.

Ocksen var sonur silki- og vefnaðarvörusalans Thomas Ocksen og konu hans Elisabeth Thofall. Hann varð féhirðir *(zahlkasserer)* í fjármálaráðuneytinu árið 1692 og árið 1712 varð hann stjórnardeildarforstjóri í ráðuneytinu en var settur af 1716 og gegndi ekki öðru opinberu embætti fyrr en hann var gerður að stiftamtmanni á Íslandi og í Færeyjum 11. desember 1730. Aldrei fór hann þó til Íslands og ekki Færeyja heldur, en hélt embættinu þar til hann lést 1750, níræður að aldri.

Kona hans, gift 1698, var Margrethe Hartvigsdatter.

## Heimildir
*
Christian Gyldencrone

**Christian Gyldencrone**, **Güldencrone** eða **Gyldenkrone** (1676 – 10. mars 1746), á Íslandi stundum nefndur **Kristján Gullinkrúna**, var danskur aðalsmaður og embættismaður sem var stiftamtmaður á Íslandi 1728 – 1730 en kom aldrei til landsins.

Hann var sonur Vilhelms Marselis, sem var Hollendingur sem kom ungur til Danmerkur, var aðlaður í lok 17. aldar og tók sér þá ættarnafnið Güldencrone, og konu hans Regitse Sophie Vind. Faðir Christians dó þegar hann var barn að aldri og móðir hans giftist aftur hinum þekkta diplómata og embættismanni Jens Juel, sem var einn af áhrifamestu ráðgjöfum Kristjáns 5. Danakonungs. 

Christian Gyldencrone ferðaðist um Evrópu á árunum 1694 – 1697 og heimsótti þá Holland, Þýskaland, Frakkland, Ítalíu, Pólland og Svíþjóð og er til frásögn af ferðalögum hans. Hann fékk konferensráðstign 1717 og varð stjórnardeildarforstjóri (deputeret) sama ár. Hann var skipaður stiftamtmaður á Íslandi 2. júlí 1728 og ári síðar var hann gerður að leyndarráði en árið 1730 varð hann stiftamtmaður í Viborg og amtmaður í Halds-amti. Þeim embættum gegndi hann til 1744, þegar sonur hans tók við. Hann lést svo tveimur árum síðar.

Kona hans var Margrethe Amalie Moth (1683 – 3. febrúar 1755) og giftust þau 1699.

## Heimildir
*
Hans Lindberg

**Hans Lindberg** (fæddur 1. ágúst 1981) er danskur handknattleiksmaður. Hann leikur með danska karlalandsliðinu í handknattleik og varð Evrópumeistari með landsliðinu árið 2008. Hann á íslenska foreldra og var með íslenskt vegabréf.
Mikkel Hansen

**Mikkel Hansen** (fæddur 22. október 1987) er danskur handknattleiksmaður, sem leikur fyrir Paris Saint-Germain og danska karlalandsliðið í handknattleik. Hansen leikur stöðu vinstri skyttu. Hann var markahæstur danska liðsins á heimsmeistaramótinu í handknattleik karla 2011.

Hansen lék með FC Barcelona frá 2008 til 2010. Áður lék hann með GOG Svendborg.
Pascal Hens

**Pascal Hens** (fæddur 26. mars 1980 í Daun í Þýskalandi) er þýskur handknattleiksmaður. Hann leikur fyrir HSV Handball í þýsku deildinni og er skytta í þýska karlalandsliðinu í handknattleik. Hens vann gull með þýska landsliðinu á heimsmeistaramótinu í handknattleik karla 2007.

## Tenglar
* Vefsíða Pascal Hens
Marko Vujin

**Marko Vujin** (Марко Вујин, fæddur 7. desember 1984 í Bačka Palanka) er serbneskur handknattleiksmaður, sem leikur fyrir ungverska liðið MKB Veszprém KC og serbneska karlalandsliðið í handknattleik.
Lars Christiansen

**Lars Roslyng Christiansen** (fæddur 18. apríl 1972 í Sønderborg) er danskur handknattleiksmaður. Hann leikur með danska karlalandsliðinu í handknattleik og varð Evrópumeistari með landsliðinu árið 2008. Hann var markahæstur á mótinu ásamt Nikola Karabatic og Ivano Balić. Hann lék einnig með danska landsliðinu þegar það vann til bronsverðlauna á heimsmeistaramótinu í handknattleik karla 2007, silfurverðlauna á heimsmeistaramótinu í handknattleik karla 2011 og bronsverðlauna á Evrópumeistaramótunum 2006, 2004 og 2002.

Christiansen hefur leikið á fjórða hundrað landsleiki fyrir danska karlalandsliðið í handknatleik og hefur skorað rúmlega fjórtánhundruð mörk. Hann er sem stendur bæði leikreyndastur og markahæstur núverandi leikmamanna danska landsliðsins.
Håvard Tvedten

**Håvard Tvedten** (fæddur 29. júní 1978 í Flekkefjord) er norskur handknattleiksmaður, sem leikur fyrir spænska liðið Valladolid. Hann hefur einnig leikið fyrir norska karlalandsliðið í handknattleik frá árinu 2000 og hefur leikið 143 landsleiki og skorað 434 mörk.
Denis Buntić

**Denis Buntić** (fæddur 13. október 1982 í Ljubuški í fyrrverandi Júgóslavíu) er króatískur handknattleiksmaður, sem leikur fyrir spænska liðið Ademar León og króatíska karlalandsliðið í handknattleik. Með króatíska landsliðinu hefur hann tvívegis unnið til silfurverðlauna á heimsmeistaramóti karla, fyrst á heimsmeistaramótinu í Túnis 2005 og aftur á heimsmeistaramótinu í Króatíu árið 2009.
Homininae

**Homininae** er undirætt af ættinni hominidae, sem telur meðal annars menn, górillur og simpansa auk nokkurra útdauðra tegunda.
Otto von Rantzau

**Otto Manderup von Rantzau** (22. maí 1719 – 2. október 1768) var danskur greifi og embættismaður sem var stiftamtmaður yfir Íslandi frá 1750 til dauðadags en kom þó aldrei til landsins.

Rantzau var sonur Christians Rantzau greifa (d. 1771), sem var á sinni tíð einn æðsti embættismaður Danmerkur og meðal annars landstjóri í Noregi um tíma, og konu hans Eleonore Hedevig von Plessen. Hann fékk mjög góða menntun og dvaldist meðal annars í Genf og Göttingen við nám. Hann var skipaður dómari í Hæstarétti Danmerkur 1742, 23 ára að aldri, gegndi því embætti til dauðadags og var nokkrum sinnum dómforseti. Frá 10. september 1750 var hann jafnframt stiftamtmaður Íslands og Færeyja. Hann hlaut kammerherratitil 1743 og varð leyndarráð 1759. Hann var þekktur fyrir áhuga sinn á vísindum og listum, var félagi í danska Vísindafélaginu og hafði mikinn áhuga á leiklist og studdi hana sérstaklega.

Fyrirrennari Rantzaus, Henrik Ochsen, hafði embættið á hendi í tuttugu ár án þess að koma til Íslands en þegar Rantzau varð stiftamtmaður að honum látnum var sett það skilyrði fyrir veitingunni að hann flytti til landsins. Hann vildi þó ekki setjast að á Bessastöðum og var þá ákveðið að byggja hús handa honum í Viðey og skyldi Skúli Magnússon landfógeti einnig búa þar. En þegar bygging Viðeyjarstofu hófst 1752 hafði Rantzau fengið sig leystan undan þeirri skyldu að flytja og Skúli fékk því húsið einn til búsetu.

Þótt Rantzau kæmi aldrei til landsins hefur hann samt verið talinn einn af hinum hæfari stiftamtmönnum og Íslendingum einkar velviljaður og er í annálum kallaður „sá góði stiftamtmaður“. Hann átti meðal annars stóran þátt í því, með tilstyrk danska Vísindafélagsins, að landlæknisembætti var komið á fót á Íslandi og Bjarni Pálsson var skipaður landlæknir. Þeim Rantzau og Skúla fógeta var vel til vina og sagði Skúli að í Kaupmannahöfn ættu Íslendingar marga óvini en einnig nokkra vini, og tiltók þá Thott greifa og Rantzau stiftamtmann og sagði að þeir hefðu „sýnt og sannað að þeir væru Íslandsvinir í orði og verki,“ og er Rantzau líklega einn hinna fyrstu sem nefndur var Íslandsvinur. Magnús Ketilsson sýslumaður sagði líka um Rantzau að honum látnum að hann hefði verið „sannur Islands Patron“.

Rantzau dó tæplega fimmtugur og mælti svo fyrir í erfðaskrá sinni að Íslendingar skyldu einir bera lík sitt til grafar og sá fyrir fé til þess að þeir gætu drukkið erfi sitt.

Kona hans (gift 1754) var Eibe Margrethe von Levetzow (1735 – 1791).

## Heimildir
* 
* 
*
Didier Dinart

**Didier Dinart** (fæddur 18. janúar 1977 í Pointe-à-Pitre í Guadeloupe) er franskur handknattleiksmaður, sem leikur fyrir spænska liðið BM Ciudad Real. Hann lék áður fyrir franska liðið Montpellier HB. Dinart hefur einnig leikið í franska karlalandsliðinu í handknattleik frá desember 1996.
Vedran Zrnić

**Vedran Zrnić** (fæddur 26. september 1979) er króatískur handknattleiksmaður. Hann varð heimsmeistari í handknattleik karla með króatíska landsliðinu árið 2003 og vann til gullverðlauna á sumarólympíuleikunum 2004.
Christian von Proeck

**Christian Lebrecht von Proeck** (**Pröck**, **Prøck**, 1718 – 4. september 1780) var þýskur barón sem var skipaður stiftamtmaður á Íslandi 1768 en gegndi ekki embættinu nema rétt rúmt ár og fór aldrei til Íslands.

Proeck var sonur Proecks baróns, leyndarráðs í Bayreuth. Hann fékk danska kammerjúnkaranafnbót árið 1747. Árið 1754 varð hann konferensráð og 1755 var hann gerður að landstjóra í Dönsku Vestur-Indíum, sem Danakonungur hafði þá nýverið yfirtekið frá Vestur-Indía-Gíneu-verslunarfélaginu. Hann var þó settur af 1766 vegna dugleysis og kallaður heim. 

Þann 1. nóvember 1768 var Proeck skipaður stiftamtmaður yfir Íslandi og Færeyjum eftir lát Otto von Rantzau. Hann fékk fyrirmæli um að fara til Íslands þegar um vorið en mun hafa haft litla löngun til þess, sótti um leyfi til að fresta brottförinni um eitt ár og fékk það. En þann 19. desember 1769, ári eftir að Proeck var skipaður í embætti, var hann gerður að amtmanni í Kaupmannahafnaramti og varð því aldrei af Íslandsför. Struensee setti hann af 2. maí 1771 vegna tregðu hans eða slóðaskapar við að framfylgja konunglegum tilskipunum. Hann fékk embættið ekki aftur þegar Struensee var steypt af stóli en 1774 var þó úrskurðað að hann skyldi fá eftirlaun frá þeim degi þegar hann var látinn hætta. Hann dó í Kaupmannahöfn 1780.

## Heimildir
* 
*
Albert Rocas

**Albert Rocas Comas** (fæddur 21. júní 1982 í Palafrugell í Girona) er spænskur handknattleiksmaður, sem leikur fyrir Barcelona. Hann leikur einnig fyrir spænska karlalandsliðið í handknattleik. Rocas vann til bronsverðlauna með spænska landsliðinu á sumarólympíuleikunum í Beijing 2008 og heimsmeistaramótinu í handknattleik karla í Svíþjóð árið 2011.
Igor Vori

**Igor Vori** (fæddur 20. september 1980 í Zagreb) er króatískur handknattleiksmaður. Hann á króatíska móður og albansk-ættaðan föður frá Kosovo í Serbíu.

Vori lék með króatíska karlalandsliðinu í handknattleik þegar það vann til gullverðlauna á heimsmeistaramótinu í handknattleik karla árið 2003 og á sumarólympíuleikunum 2004 og vann til silfurverðlauna með króatíska landsliðinu á heimsmeistaramótinu í handknattleik karla árið 2005 og á Evrópumeistaramótinu í handknattleik karla árið 2008, þar sem hann var valinn besti varnarmaðurinn. Hann vann aftur til silfurverðlauna með króatíska landsliðinu á heimsmeistaramótinu í handknattleik karla árið 2009 og var valinn leikmaður mótsins.
Jérôme Fernandez

**Jérôme Fernandez** (fæddur 7. mars 1977 í Cenon í Gironde) er franskur handknattleiksmaður, sem leikur fyrir þýska liðið THW Kiel. Hann leikur einnig í franska landsliðinu og hefur unnið með landsliðinu til gullverðlauna á heimsmeistaramótinu í handknattleik karla 2001, sumarólympíuleikunum í Beijing 2008, heimsmeistaramótinu í handknattleik karla 2009, Evrópumeistaramótinu í handknattleik karla 2010 og heimsmeistaramótinu í handknattleik karla 2011.

Fernandez er vinstri skytta og er 1,99 m á hæð.
Kristian Kjelling

**Kristian Cato Walby Kjelling** (fæddur 8. september 1980) er norskur handknattleiksmaður, sem leikur fyrir danska liðið AaB Håndbold í Álaborg. Hann leikur einnig í norska karlalandsliðinu
Pop Festival 1970

**Pop-Festival 1970** er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1970. 
Á henni flytja ýmsir tónlistarmenn tólf lög. Platan er hljóðrituð í mónó. Hljóðritun: City of London Recording Studios, P.Y.E. Recording Studios, Ríkisútvarpið Reykjavík. Upptökumenn: Bernard Battimore, Allan Florence, Pétur Steingrímsson og Guðmundur R. Jónsson. Pressun: PYE.
Útlit: Baldvin Halldórsson. Ljósmynd á forsíðu (skófir í Berserkjahrauni): Kolbeinn Grímsson. Aðrar ljósmyndir: Sigurgeir Sigurjónsson, Óli Páll, Kristinn Benediktsson o.fl. Prentun kápu: Litbrá hf. Prentun texta og myndaopnu: Hafnarprent hf.

## Lagalisti
# Komdu í kvöld ástin mín - *Lag - texti: Howard Blaikley - Birgir Marinósson* - Björgvin Halldórsson syngur
# Vonleysi - *Lag - texti: Magnús Kjartansson - Þorsteinn Eggertsson* - Hljómsveitin Júdas flytur
# Til hafsins - *Lag - texti: Jim Webb - Ómar Ragnarsson* - Guðmundur Haukur syngur 
# Tilbrigði um rafmagnsorgel no 1. - *Lag - texti: Magnús Eiríksson - Erlendur Svavarsson* - Blues Company flytur
# Hamingjuást - *Lag - texti: Þórir Baldursson - Þorsteinn Eggertsson* - Heiðursmenn flytja
# Kanntu að læðast - *Lag - texti: Frazier - Birgir Marinósson* - Jónas R. Jónsson syngur
# Þú gafst mér svo mikla gleði - *Lag - texti: B. Gordy, B. Holloway, Jobete, P. Holloway, F. Wilson - Ómar Ragnarsson* - Dúmbó og Guðmundur Haukur flytja
# Heimurinn okkar - *Lag - texti: Jim Webb - Jóhanna Erlingsdóttir* - Engilbert Jensen syngur
# Ást við fyrstu sýn - *Lag - texti: B. Cason, Glayden - Magnús Benediktsson* - Bjarki Tryggvason syngur
# Mundu þá mig - *Lag - texti: Becaul, Delanoe, Curtis - Ómar Ragnarsson* - Pónik og Einar flytja
# Takmörk - *Lag - texti: Wayne, Parson, Tompson - Þorsteinn Eggertsson* - Rúnar Júlíusson syngur
# Sunny - *Lag - texti: B. Hebb* - Super Session flytur

## Textabrot úr opnu plötuumslags

## Takmörk
Rúnar Júlíusson syngur við undirleik brezkrar hljómsveitar.

:Dagar koma og fara, mánuðir út fjara 
:og lífið streymir burt frá þér 
:og frelsið er takmarkað hjá þér. 
:Nágranninn reynir að slá þér 
:við með sitt hús eða bifreiðalús. 
:Já, frelsið er takmarkað hjá þér.

:Frá allskyns siðavenium, predikunum og kenjum
:þú losnar aldrei, og á þér
:sést að frelsið er takmarkað hjá þér.
:Nágranninn reynir að slá þér
:við með sitt hús eða bifreiðalús.
:Já, frelsið er takmarkað hjá þér.
:Það sem eðlið manni býður bezt
:er bannað hérumbil flest
:takmörk og bannorð, íhaldssöm mannorð
:móta lífsviðhorfið fast hjá þér.
:Því er nú ver.

:Hversvegna ekki að sleppa
:af sér taumnum og keppa
:að frjálsu líferni hjá þér
:þá hlaupa áhyggjurnar frá þér
:nágranninn verður hissa á þér.
:Þú bara hlærð, og þú við honum slærð
:segir: Frelsið er takmarkað hjá þér.
:Já, frelsið er takmarkað hjá þér.
:Allskonar lífsvenjur há þér.
:Frelsið er takmarkað hjá þér.
:Afl í fjötrum þitt líf er.
Hans Christoph Diederich Victor von Levetzow

**Hans Christopher Diderich Victor von Levetzow** (9. september 1754 – 28. október 1829) var þýsk-danskur aðalsmaður og embættismaður sem var stiftamtmaður á Íslandi 1785-1789 og síðar í Noregi og Danmörku.

Hann var sonur Joachim Diederichs von Levetzow, greifa af Madsow, Butzin og Schwiesel í Mecklenburg og konu hans Caroline Louise Wilhelmine Treusch von Butlar. Hann var á Íslandi 1779 – 1780 í fylgd með Þórði Þóroddssyni heyrara til að kynna sér málefni Íslands. Árið 1781 hóf hann störf í Rentukammerinu, þeirri deild sem sinnti málum Íslands, Grænlands og Finnmerkur, og var árið eftir gerður að kammerherra. Haustið 1783 var hann sendur af stað til Íslands ásamt Magnúsi Stephensen til að kanna ástandið þar í kjölfar Skaftárelda en þeir lentu í miklum hrakningum, skipið sem þeir voru á nálgaðist Ísland þrívegis en hraktist alltaf aftur til Noregs og að lokum varð úr að Magnús hafði vetursetu þar en Levetzow hélt til Kaupmannahafnar. Þeir komust þó til Íslands 16. apríl vorið eftir við illan leik og fóru þá austur í Skaftafellssýslu og skoðuðu verksummerki á gosstöðvunum. Þeir sigldu svo utan með fálkaskipinu um haustið.

Levetzow varð stiftamtmaður á Íslandi 1785 og var vissulega kunnugri málefnum Íslands en margir fyrirrennarar hans og eftirmenn en þó mun skipan hans hafa mælst misjafnlega fyrir og hann lenti í deilum við ýmsa íslenska embættismenn, þar á maðal Magnús Stephensen, sem þó bar honum heldur vel söguna og sagði hann hjartagóðan, örlyndan og fljótfæran en þó sáttfúsan. Hann þótti yfirlætisfullur og drambsamur, einráður og deilugjarn. Svæsnustu deilurnar voru á milli hans og Hannesar Finnssonar biskups.

Levetzow tók við embætti á einhverjum mestu hörmungarárum íslensku þjóðarinnar og átti því við ramman reip að draga. Hann var að mörgu leyti framfara- og umbótasinnaður en mætti oft mótstöðu íslenskra valdsmanna. Eitt af því sem hann gerði var að efla mjög póstþjónustu og koma því til leiðar að ráðnir voru fjórir fastir landpóstar og sinntu þörfum kaupmanna auk embættismanna. Eftir að hann lét af embætti hrakaði póstþjónustunni fljótlega aftur og sinnti hún þá svo til eingöngu þörfum embættismanna og póstarnir hættu að koma við á verslunarstöðum.

Levetzow fékk sig fluttan árið 1789 til Kristjánssandsstiftis í Noregi. Hann varð amtmaður í Husum og Bredsted í Danmörku árið 1800. Árið 1817 fékk hann leyndarráðsnafnbót og varð stórriddari af Dannebrog 1826.

Fyrri kona hans (gift 23. apríl 1785) var Marta Tillisch, f. 1758, drukknaði ásamt tveimur sonum þeirra í Litlabelti 1801. Seinni kona hans (1802) var Juliane Marie von Krogh (1773 – 1848).

## Heimildir
* 
* 
*
Dio

**Dio** var bandarísk  þungarokkshljómsveit stofnuð árið 1982 af söngvaranum Ronnie James Dio eftir að hann hafði yfirgefið Black Sabbath. Frumburður hljómsveitarinnar var platan *Holy Diver* sem er þekktasta verk sveitarinnar og hefur að geyma tvær smáskífur sem urðu vinsælar; *Holy Diver* og *Rainbow in the dark*. Árið 1985 var norður-írski gítarleikarinn Vivian Campbell rekinn úr bandinu eftir ósætti við Ronnie James Dio.  Í kjölfarið varð meira um breytingar á liðskipan bandsins en trommarinn Vinny Appice (sem var með Dio í Black Sabbath) var með bandinu um langa hríð. Gítarleikarinn Craig Goldy tók við árið 1986 en dvaldi skamma stund. Árið 1989 gekk 18 ára, enskur gítarleikari, Rowan Robertsson, til liðs við hljómsveitina eftir að hafa sent demo-upptöku sem Dio hlustaði á. 

Bandið tók sér hlé árið 1991-1993 þegar Dio vék sér aftur í Black Sabbath en sneri svo aftur með plötuna *Strange Highways* þar sem mikil stílbreyting varð með nýjum gítarleikara Tracy G. Tónlistin varð hrárri og hraðari og viðfangsefnin hurfu frá fantasíum yfir í samfélagsleg mál. Stílbreytingin var umdeild meðal aðdáenda og vinsældir bandsins dvínuðu. 

Afturhvarf til fyrri stíls kom með plötunni *Magica*, árið 2000 og gítarleikarinn Craig Goldy sneri aftur. Árið 2007 fór Ronnie James Dio í tónleikaferðalag með Black Sabbath ( sem túruðu undir nafninu Heaven & Hell) og hljómsveitin Dio lá í dvala mestmegnis eftir það. Dio vann að framhaldsplötum *Magica* áður en hann lést árið 2010 en auðnaðist aðeins að gefa út smáskífuna *Electra* haustið 2009.

Frá 2011-2012 voru stofnaðar hljómsveitirnar *Dio Disciples* og *Last in Line* með fyrrum meðlimum hljómsveitar Dio sem héldu áfram að spila lög Dios á tónleikum.

## Breiðskífur
*Holy Diver (1983) 
*The Last in Line (1984) 
*Sacred Heart (1985) 
*Dream Evil (1987) 
*Lock Up the Wolves (1990) 
*Strange Highways (1993) 
*Angry Machines (1996) 
*Magica (2000) 
*Killing the Dragon (2002) 
*Master of the Moon (2004) 

### Tónleikaplötur
*Intermission (1986)
*Inferno: Last in Live (1998)
*Evil or Divine – Live in New York City (2003)
*Holy Diver – Live (2006)
*At Donington UK: Live 1983 & 1987 (2010)
*Finding The Sacred Heart: Live In Philly 1986 (2013)
*Live in London, Hammersmith Apollo 1993 (2014)

## Síðasta liðskipan
* Ronnie James Dio: Söngur (1982-2010)
* Craig Goldy: Gítar (1987-1989, 1999-2001, 2004-2005, 2006-2010)
* Rudy Sarzo: Bassi (2004-2010)
* Simon Wright: Trommur (1989-1991, 1998-2010)
* Scott Warren: Hljómborð (1993-2010)

### Fyrrum meðlimir
*Vinny Appice – trommur (1982–1989, 1993–1999) 
*Jake E. Lee - gítar (1982) 
*Jimmy Bain – bassi (1982–1989, 1999–2004) 
*Vivian Campbell – gítar (1982–1986) 
*Claude Schnell – hljómborð (1984–1989) 
*Rowan Robertson – gítar (1989–1991) 
*Teddy Cook – bassi (1989–1991) 
*Jens Johansson – hljómborð (1989–1991) 
*Tracy G – gítar (1993–1999) 
*Jeff Pilson – bassi (1993–1997, 2004–2005) 
*Larry Dennison – bassi (1997–1999) 
*Doug Aldrich – gítar (2001–2004, 2005–2006)

## Tenglar
*Dio á Allmusic

## Tilvísanir
Peter Raben

**Peter Raben** (um 1661 – 29. september 1727) var danskur sjóliðsforingi sem var stiftamtmaður á Íslandi frá 1719 til dauðadags og var eini stiftamtmaðurinn sem nokkru sinni kom til landsins, allt þar til Thodal tók við embættinu árið 1770. Dvöl hans var þó ekki löng.

Raben var líklega fæddur í Haderslev í Danmörku. Hann gekk í danska flotann 1681, þjónaði svo í hollenska flotanum og fór eina ferð til Miðjarðarhafs. Um tíma var hann á frönskum kaupskipum en fór síðan aftur í hollenska flotann og tók þátt í ýmsum sjóorrustum. Í árslok 1687 var hann um tíma á spænskum galeiðum í austanverðu Miðjarðarhafi, brá sér svo heim til Danmerkur en var innan tíðar farinn að þjóna í franska flotanum. Hann hafði því aflað sér mikillar reynslu og var gerður að skipstjóra á dönsku vaktskipi á Eyrarsundi 1691. 

Hann fór sem aðstoðarmaður Ulrik Christian Gyldenløve, hálfbróður Friðriks 4., í námsferð hans til Spánar með franska flotanum og þegar Gyldenløve tók við stjórn danska sjóhersins árið 1700, eftir að Jens Juel yfiraðmíráll veiktist, stóð til að Raben yrði skipstjóri forystuskips hans en hinn dauðvona Juel réði Friðriki 4. konungi frá því og sagði Raben mjög óvinsælan. Fékk hann þá skipstjórn á einu herskipanna og gat sér gott orð í stríðsátökum sem í hönd fóru. Hann var aðlaður í kjölfarið, árið 1701.

Næstu ár gegndi hann ýmsum embættum og trúnaðarstörfum og þótti standa sig vel; hann var sagður metnaðargjarn en mjög duglegur og drífandi maður. Seinna er þó sagt að tilhneiging hans til baktjaldamakks hafi yfirskyggt kosti hans.

Þegar Norðurlandaófriðurinn mikli hófst fékk Raben nóg að starfa og hækkaði brátt í tign. Hann var gerður að varaaðmírál 1710, stýrði níu skipum á Eystrasalti og hrakti sænsk herskip á flótta. Hann var gerður að aðmírál 1714 og tók við yfirstjórn alls flotans af Gyldenløve en veiktist nokkru síðar og tók Gyldenløve þá aftur við. Raben varð aftur æðsti foringi flotans þegar Gyldenløve lést af sárum sem hann hlaut í sjóorrustu 8. desember 1719 og þann 6. mars 1720 fékk hann embætti stiftamtmanns á Íslandi og í Færeyjum, sem Gyldenløve hafði haft.

Hann sigldi til Íslands um vorið á freigátunni *Søridderen* og kom til Hafnarfjarðar en dvöl hans var stutt og hann fór ekki á Alþingi. Hann kynnti sér meðal annars húsakynni á Bessastöðum og þótti lítið til koma og þegar hann kom aftur til Danmerkur skrifaði hann konungi og fór fram á að byggður yrði nýr embættisbústaður þar, sendi teikingu af hinum bágbornu húsakynnum og teikningu af tillögu sinni um úrbætur. Þegar heim var komið hóf Raben líka gerð Íslandskorts. Því verki lauk þó ekki en Raben kom því til leiðar að hafnar voru reglulegar landmælingar á Íslandi og skyldi gert „land- og sjókort hans hátign til ánægju“.

Raben kom ekki aftur til Íslands og lést 29. september 1727. Kona hans var Elline Marie Robring (d. 1735).

## Heimildir
* 
*
Ísöld (kvikmynd)

***Ísöld*** (enska: *Ice Age*) er bandarísk teiknimynd framleidd af Blue Sky Studios. Myndin var frumsýnd þann 15. mars 2002. Myndinni er leikstýrt af Chris Wedge og í aðalhlutverkum eru Ray Romano, John Leguizamo og Denis Leary í upprunalegri enskri útgáfu. Í íslensku útgáfunni leika raddir Þórhalls Sigurðssonar (ekki Ladda, heldur talsetningarstjórans), Felix Bergssonar, Ólafs Darra Ólafssonar og margra annarra.

## Íslensk talsetning

## Tengill
*
Fjarkönnun

**Fjarkönnun** er landfræðilegt hugtak um rafseguls mælingu á lofthjúpi og yfirborði jarðar, ásamt myndrænni framsetningu þeirra.

## Heimildir
BBC One

**BBC One** er aðalsjónvarpsstöð breska ríkisútvarpsins BBC. Henni var komið á fót 2. nóvember 1936 undir nafninu **BBC Television Service** og var fyrsta almenningssjónvarpsþjónusta heimsins sem sendi út reglulega dagskrá í háum myndgæðum. Seinna var hún nefnd **BBC tv** og hélt því nafni þar til systurstöðin BBC2 var stofnuð árið 1964 en þá var nafninu  breytt í **BBC1**. Nafninu var breytt í núverandi mynd árið 1997. 

Árleg velta stöðvarinnar er rúmlega 1,2 milljarðar breskra punda. Eins og aðrar sjónvarpstöðvar BBC er hún fjármögnuð með sjónvarpsgjaldi sem almenningur greiðir og sendir því ekki út neinar auglýsingar. BBC One er vinsælust allra breskra sjónvarpsstöðva en í öðru stæði er keppinauturinn ITV1.
Heims um ból (plata)

**Heims um ból** er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1970 (1969). Á henni flytja Kirkjukór Akureyrar og Hljómsveit Ingimars Eydal jólasálma og jólalög. Platan er hljóðrituð í mónó. Upptaka: Pétur Steingrímsson. Pressun: PYE. Hönnun: Kristján Kristjánsson, FÍT. Prentun: Valprent HF. - Akureyri.

## Lagalisti
Kirkjukór Akureyrar - Stjórnandi og undirleikari Jakob Tryggvason

# Heims um ból - *Lag - texti: Franz Graber - Sveinbjörn Egilsson* 
# Í Betlehem - *Lag - texti: Danskt lag - Valdemar Briem þýddi*
# Ó, hve dýrlegt - *Lag - texti: Grundtvig - Stefán Thorarensen* 
# Í Dag er glatt - *Lag - texti: W. A. Mzart - Valdemar Briem* 
# Kirkjan ómar öll - *Lag - texti: Sigvaldi Kaldalóns - Stefán frá Hvítadal* 
# Jesús, þú ert vort jólljós - *Lag - texti: C. E. F. Weyse - Valdimar Briem*
# Nú árið er liðið - *Lag - texti: A. P. Berggreen - Valdemar Briem*

Hljómsveit Ingimars Eydal. Söngvarar: Helena og Þorvaldur

# Jólasól - *Lag - texti: B. Smilh - M. Singleton - Kristján frá Djúpalæk* 
# Jólaraddir - *Lag - texti: Þorvaldur Halldórsson - Richard Beck*
# Jólasveinninn - *Lag - texti: Bernard, Smith - Birgir Marinósson*
# Ég koma vil til þín - *Lag - texti: Bj. Moo, G. Gilbert - Krislján Vigfússon* 
# Syngjum öll - *Lag - texti: Beal, Boothe - Þorvaldur Halldórsson* 
# Horfðu á  - *Lag - texti: Mc Cartney-Lennon — Birgir Marinoósson*
Ánægjustund

**Ánægjustund** er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1983. 
Á henni flytur Örvar Kristjánsson fjórtán harmonikulög. Platan er hljóðrituð í stereo. Upptaka: Studio Bimbó. Setning og filmuvinna: Dagsprent hf. Pressun: Alfa. Teikningar á umslagi: Hanna J. Sturludóttir. Prentun: Valprent hf.

## Lagalisti
# Ánægjustund - Ræll - *Lag: Vascher, Peyromuin* 
# Dónárbylgjur - Vals - *Lag: J. Rosas* 
# Tennesypolki - *Lag: Höfundur ókunnur* 
# Never on sunday - *Lag: M. Hadjidakis* 
# In the mood - *Lag: Garland, Razaf* 
# Bommps-A-Daisy - *Lag: Annette Mills* 
# Skoski dansinn - *Lag: Skosk þjóðlög* 
# Á handfærum - Marsúrki - *Lag: Örvar Kristjánsson* 
# Bluebell Polka - Skottís - *Lag: Stanley* 
# Dagdraumar - Vals - *Lag: Pálmi Stefánsson* 
# Skafrenningur - Polki - *Lag: Örvar Kristjánsson*
# El Choclo - Tangó - *Lag: Schluger* 
# Valhopp - Vínarkrus - *Lag: Pálmi Stefánsson*
# Laugardalsvals - *Lag: Anshelm Johanson* 

## Textabrot úr opnu plötuumslags
Lorentz Angel Krieger

**Lorentz Angel Krieger** (10. maí 1797 – 4. maí 1838) var danskur embættismaður sem var stiftamtmaður á Íslandi og amtmaður í Suðuramti.

Krieger var fæddur í Kaupmannahöfn og voru foreldrar hans Johan Cornelius Krieger sjóliðsforingi og kona hans Anne Sophie Rawert. Hann lauk stúdentsprófi úr heimaskóla 1814 og lögfræðiprófi 1819. Sama ár var hann gerður að kammerjúnkara. Hann varð amtmaður í Suðuramti Íslands 17. janúar 1829 og var um leið settur stiftamtmaður í stað Peters Fjeldsted Hoppe en var skipaður í embættið 2. apríl 1831. 

Krieger var reynslulítill þegar hann tók við störfum á Íslandi en reyndist hæfur embættismaður og áhugasamur um hag Íslands. Hann er sagður hafa verið dugmikill, réttsýnn og viðmótsþýður og notið almennrar virðingar og vinsælda. Hann lét sig málefni Reykjavíkur miklu skipta og vann að endurbótum á stjórn bæjarmála. Hann kom því til leiðar að allar útmælingar á lóðum þurftu samþykki amtmanns og bannaði byggingar á tveimur stöðum, Lækjartorgi og Austurvelli, sem þar með urðu opin svæði. Hann lét endurreisa Skólavörðuna og gera veg að henni á eigin kostnað og var varðan um tíma kölluð *Kriegers-Minde*. Einnig kostaði hann veg suður með Læknum og var það upphaf Lækjargötu. Hann vann að því að komið yrði á byggingarnefnd í Reykjavík.

Krieger var í Danmörku frá hausti 1834 til vors 1836 og sat þá meðal annars á þingi Dana fyrir hönd Íslands og sat í nefnd sem rannsakaði verslunarlöggjöf sem varðaði Ísland.

Þann 24. september 1836 var Krieger skipaður stiftamtmaður í Álaborgarstifti. Hann var þó áfram á Íslandi um veturinn og gegndi embættum sínum en fór til Danmerkur um vorið. Skömmu eftir að hann tók við embætti í Álaborg veiktist hann og lést vorið 1838, fertugur að aldri og ókvæntur. 

## Heimildir
* 
*
Torkil Abraham Hoppe

**Torkil Abraham Hoppe** (10. apríl 1800 – 7. júní 1871), á Íslandi oftast nefndur **Þorkell Hoppe**, var danskur embættismaður sem var stiftamtmaður á Íslandi 1841-1847.

Hann var sonur Johanns Christophers Hoppe sjóliðsforingja og kammerherra og konu hans Johanne Magdalene Fjeldsted, dóttur Þorkels Fjeldsted stiftamtmanns í Noregi. Bróðir hans var Peter Fjeldsted Hoppe, sem var stiftamtmaður á Íslandi 1824-1829. Torkil Hoppe varð stúdent úr heimaskóla 1818, lauk lögfræðiprófi 1824 og starfaði í Rentukammerinu frá 1825. Hann kom fyrst til Íslands 1824 með bróður sínum, þegar hann varð stiftamtmaður. Á árunum 1832-1833 var hann sendur til Íslands á vegum Rentukammersins og átti meðal annars að fara á alla verslunarstaði landsins, sem þá voru 24, og tókst að komast á þá alla nema einn. Í skýrslu sinni tók Hoppe fram að hann teldi að Íslendingar þörfnuðust þess án efa meira en nokkur önnur þjóð að eiga samskipti við aðrar þjóðir.

Hann var einnig sendur til Færeyja og Grænlands til upplýsingaöflunar. Í framhaldi af því varð hann ritari nefndar sem skipuð var 1834 til að gera tillögur um breytingar á verslunarlöggjöf Íslands og 1835 var hann skipaður í nefnd sem átti að kanna hvort grundvöllur væri fyrir því að gefa Grænlandsverslun frjálsa. Hann varð kammerjúnkari 1827 og kammerherra 1841.

Þann 21. apríl 1841 var Hoppe skipaður stiftamtmaður á Íslandi og jafnframt amtmaður í Suðuramti. Hann fékk misjafnar umsagnir á Íslandi og þótti eftirbátur Bardenfleths fyrirrennara síns. Bjarni Thorsteinsson segir um hann í ævisögu sinni að hann sé „enginn gáfumaður eða röksemdarmaður í embætti, en ekki vantar það, að hann hefir góðan vilja.“ Árið 1847 fékk hann lausn frá störfum að eigin ósk og var á biðlaunum næsta ár en var svo skipaður amtmaður í Sóreyjaramti. Því embætti gegndi hann til dauðadags 1871.

Fyrri kona hans (gift 1839) var Juliane Vilhelmine Nielsine Christence Benzon en hún dó 1855. Hann giftist aftur 1860 Christine Caroline Platou. Einn sona Hoppe og fyrri konu hans, Johan Christopher Hoppe, sem fæddur var í Reykjavík 1841, varð skrifstofustjóri í innanríkisráðuneytinu og síðar amtmaður í Randersamti.

## Heimildir
* 
*
Göteborg (herskip)

**Göteborg** (Giötheborg, Giothenborg, Gottenborg) var línuherskip. Það var upphaflega byggt af Svíum en var hertekið af Dönum í Norðurlandaófriðnum mikla og var það nýtt af danska sjóhernum en hélt nafninu. Það fylgdi dönskum kaupskipum til Íslands vorið 1718 en herskip höfðu fylgt þeim í siglingum til og frá landinu frá árinu 1714 vegna sjórána Svía. 

Skipið var línuherskip smíðað í Karlskrona og sjósett árið 1696. Það var um 900 tonn á stærð með 44 til 50 fallbyssur og bar 250-300 menn.

## Herfang
Skipið var eitt þeirra sænsku herskipa sem Danir náðu á sitt vald eftir sigur þeirra í orrustunni við Fehmarn 24. apríl 1715.

## Íslandsferðin
Skipstjórinn í þessari ferð hét Jochum Friis, en áhöfnin var 190 norskir sjóliðar. Göteborg lá í Hafnarfirði sumarið 1718 og ætlaði herskipið að fylgja kaupskipunum utan um haustið. Skipin héldu af stað 23. október en við Reykjanes skall á aftakaveður. Flest kaupskipin komust leiðar sinnar en Göteborg ekki, skipið lenti í miklum erfiðleikum og hraktist loks upp í Hafnarskeið við Þorlákshöfn 7. nóvember 1718 (sumir annálar segja 4. nóvember). Um 170 sjóliðar björguðust á land.

Þar sem öll kaupskip voru farin frá landinu þurfti að koma skipsbrotsmönnum fyrir víða um sveitir Suðurlands en Friis skipstjóri var á Bessastöðum hjá Cornelius Wulf landfógeta. Landfógeti greiddi bændum þóknun fyrir uppihald sjóliðanna. Einhverjir þeirra skildu eftir sig afkomendur eða eins og séra Jón Halldórsson í Hítardal segir í Viðauka Fitjaannáls: „... nokkrir guldu þjónustulaunin með óþægum barneignum.“

## Tilvísanir

## Heimildir
* ''Giötheborg strandar á Hraunsskeiði''; grein í Morgunblaðinu 1982
* ''Herskip fórst á Hraunsskeiði fyrir 235 árum''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1953
* ''Skipið liggur á þurru á litlu dýpi''; frétt í Morgunblaðinu 1982
* Bjarki Bjarnason: *Ísland í aldanna rás:* 1700-1799. JPV útgáfa, 2009. ISBN 978-9935-11091-6  
* Halldór Baldursson: „Linjeskibet Gøteborgs forlis ved Island 1718“, í Niels M. Prost (ritstj.) *Marinehistorisk Tidsskrift* 41 (2), Orlogsmuseets venner/Marinehistorisk selskab: Glumsø, maí 2008, ss. 3-23. (http://www.marinehist.dk/MHT/2008-2-MHT.pdf).
Peter Fjeldsted Hoppe

**Peter Fjeldsted Hoppe** (14. ágúst 1794 – 23. maí 1848) var danskur embættismaður sem var stiftamtmaður á Íslandi 1824-1829.

Hann var sonur Johanns Christophers Hoppe sjóliðsforingja og kammerherra og konu hans Johanne Magdalene Fjeldsted, dóttur Þorkels Fjeldsted stiftamtmanns í Noregi. Yngri bróðir hans var Torkil Abraham Hoppe, sem var stiftamtmaður á Íslandi 1841-1847. Hann var skipaður amtmaður í Suðuramti á Íslandi 2. mars 1824 og um leið settur stiftamtmaður en ekki skipaður í það embætti fyrr en 26. apríl 1826. Hann kom þó ekki til landsins fyrr en 2. ágúst 1824 og gegndi Bjarni Thorsteinsson embættunum á meðan, og aftur frá því um haustið 1825 fram í júlí næsta sumar því þá fékk Hoppe leyfi Rentukammersins til að fara til Kaupmannahafnar að gifta sig. Kona hans var Julie von Haffner.

Um Hoppe segir Bjarni í ævisögu sinni: „Hann reyndist hér reglusamur og allnýtur embættismaður. En það var eitthvað óviðkunnanlegt í háttum hans og framgöngu, einkum fyrir þá sem ekki þektu hann. I stjórnarráðunum var hann ekki sériega mikils metinn, þvi þar var hald manna a& hann risti ekki djúpt.“ Hoppe þótti þó að mörgu leyti hæfur maður og hann sýndi til dæmis málefnum stiftsbókasafnsins (síðar Landsbókasafnsins) mikinn áhuga og gegndi sjálfur störfum bókavarðar og gaf safninu bækur, húsmuni og fleira. Hann var einnig öflugur stuðningsmaður Lærða skólans.

Hoppe var skipaður amtmaður í Vejle-amti í Danmörku í nóvember 1828 og lét af stiftamtmannsembættinu í ársbyrjun 1829. Þegar hann fór frá Íslandi orti Jónas Hallgrímsson kveðjuljóðið *Við brottför Hoppe* í nafni Lærða skólans og hefst það á erindinu:

:: Þökk sé þér, vinur,
:: velgjörari,
:: skjöldur skóla vors!
:: Oss var ásjá þín
:: oftar reynd
:: en að hún oss gleymst geti.

Peter Fjeldsted Hoppe var amtmaður í Vejle-amti til dauðadags 1848.

## Heimildir
* 
*
Nina Persson

**Nina Persson** (fædd 6. september 1974 i Örebro) er sænsk söngkona. Hún er best þekkt sem meðlimur í hljómsveitinni The Cardigans.

Persson ólst upp í Bankeryd, Jönköping. Hún er gift tónlistarmanninum og rithöfundinum Nathan Larson.

Auk The Cardigans er Persson með sóló verkefnið A Camp, og gaf út plötuna *A Camp* 2001.

Hún fór með hlutverk í myndinni Om Gud vill frá 2006, eftir Amir Chamdin.
Channel 4

**Channel 4** er bresk sjónvarpsstöð sem var stofnuð 2. nóvember 1982. Þó að Channel 4 njóti ekki opinberrar fjármögnunar er hún í opinberri eigu. Upprunalega var fyrirtækið dótturfyrirtæki Independent Broadcasting Authority (IBA), en nú er það í eigu almenningshlutafélagsins Channel Four Television Corporation sem stofnað var árið 1990 og hóf starfsemi árið 1993. Við skiptingu í stafrænt sjónvarp í Wales þann 31. mars 2010 var Channel 4 sent út um allt Bretland í fyrsta sinn.

Stöðin var stofnuð til þess að keppa við tvær sjónvarpstöðvar ríkisútvarpsins BBC (BBC1 og BBC2), og einkareknu stöðina ITV. Hægt er að ná Channel 4 næstum um allt Bretland og í nærliggjandi löndum. Markaðshlutdeild er um 10%, og fyrirtækið keppir um áhorfendur á kapalsjónvarp, gervihnattasjónvarp og streymi. Meðal þekktra þáttaraða sem hafa verið sýndar á Channel 4 eru *[[The Max Headroom Show]]*, *[[Big Brother]]*, *[[Nigella Bites]]*, *[[Da Ali G Show]]*, *[[Black Books]]*, *[[Queer As Folk]]*, *[[The IT Crowd]]* og *[[The Great British Bake Off]]*.

## Heimildir
Stöð 1

**Stöð 1** er íslensk sjónvarpsstöð sem fór í loftið 29. október 2010 og starfaði óslitið í rúmt ár áður en útsendingum var hætt. Sjónvarpsstöðinni var dreift á IPTV myndlyklakerfum Vodafone & Símans, auk þess sem sent var út á eigin netsvæði www.stod1.is sem þótti nýmæli þá. Sjonvarpsstöðin sendi eingöngu út kvikmyndir í opinni dagskrá. Stöð 1 var stofnuð af Hólmgeiri Baldurssyni sem áður hafði stofnað Skjá 1.
Herneskja

**Herneskja** er brynja vel búins riddara eða stríðsmanns á síðmiðöldum og á tímum endurreisnarinnar. Slíkar brynjur komu fyrst fram á 13. öld, en urðu að láta í minni pokann fyrir langspjótum og byssum á 16. öld og enduðu á henni 17. sem viðhafnarklæði aðalsmanna.

Minni herneskjur, eða brynjur, sem ekki klæddu allan líkamann héldu þó enn gildi sínu og sérstaklega þær sem þoldu byssukúlur. Enn þann dag í dag klæðast stríðsmenn brynjum, sem betur eru þekktar sem skotheld vesti.
Isaias Afewerki

**Isaias Afewerki** (fæddur 2. febrúar 1946) er fyrsti og núverandi forseti Eritreu. Isaias er einræðisherra sem hefur stýrt Eritreu frá því að landið hlaut sjálfstæði árið 1993.

Isaias var áður leiðtogi Frelsisfylkingar Eritreuþjóðar (EPLF), vopnaðra samtaka sem börðust fyrir sjálfstæði Eritreu frá Eþíópíu. Þegar Eritrea varð sjálfstætt ríki lýsti Isaias sig hæstráðanda hersins og formann nýs stjórnmálaflokks, Lýðræðis- og réttlætishreyfingar alþýðunnar (PFDJ), sem var stofnuð upp úr EPLF. Isaias bannaði starfsemi annarra stjórnmálaflokka og hefur ofsótt stjórnarandstæðinga og frjálsa fjölmiðla í landinu.

Stjórn Isaiasar hefur verið sökuð um gróf mannréttindabrot, meðal annars pyntingar, þjóðernishreinsanir, þrælkunarvinnu og kerfisbundið kynferðisofbeldi. Eritrea er með þeim löndum í heiminum þar sem fjölmiðlafrelsi er allra minnst.

## Tilvísanir
Langsverð

**Langsverð** er heiti yfir löng evrópsk sverð frá um 13. öld til um 1550 og voru enn jafnvel í notkun á 17. öld. 

## Saga langsverða
Upphaflega er talið að þessi tegund sverða hafi verið þróuð fyrir riddara til að berjast á hestbaki, en aukin lengd
blaðsins auðveldaði mönnum að höggva eða stinga fjandmann sinn af háum hestum. Voru langsverð iðulega notuð í annarri hendi á hestbaki, en
lengd meðalkaflans var nægileg til að nota báðar hendur, sem varð reglan þegar barist var á fæti.

Einnig var barist með aðra eður báðar hendur á blaði sverðsins, en það var gert þegar menn áttust við vel brynvarða andstæðinga. Sú aðferð var kölluð að „hálfsverða“, en sverðseggin gat ekki skorið brynjur í sundur og varð því að beita oddi sverðsins eins og spjóti eður hjöltum þess sem hamri til þess að stinga sér leið í gegnum hana eða rota fjandmanninn. 

Þegar komið var fram á 16. öld voru langsverð orðin algeng vopn meðal málaliða í Evrópu, enda var skjöldurinn fallinn úr notkun að miklu leyti.
Lauritz Tygesen Kruse

**Lauritz Tygesen Kruse** (d. 1609) var danskur embættismaður sem var höfuðsmaður á Íslandi 1588-1591 og bæði á undan og eftir í Noregi.

Kruse var sonur Tyge Kruse í Vingegård á Jótlandi og konu hans Berete Munk. Bróðir hans var Enevold Kruse (1554-1621) landstjóri í Noregi (ekki sami Enevold Kruse og var höfuðsmaður á Íslandi 1601-1606). Lauritz Kruse var höfuðsmaður í Vardøhus og Finnmörku 1581-1587, á Íslandi 1588-1591, aftur í Vardøhus 1596-1597, í Björgvin 1596-1606 og að lokum í Dueholm-klaustri til dauðadags, en hann var jarðsettur 2. júní 1609.

Á meðan hann var í Noregi var hann tvívegis (1586 og 1598) sendur á landamærafundi með Rússum og þegar Kristján 4. Danakonungur heimsótti Noreg árið 1599 tók Kruse á móti honum í bústað sínum í Björgvin.

## Heimildir
*
Matthias Hans Rosenørn

**Matthias Hans Rosenørn** (24. nóvember 1814 – 30. mars 1902) var danskur embættismaður og stjórnmálamaður sem var stiftamtmaður á Íslandi 1847 – 1849 en þá varð hann innanríkisráðherra Danmerkur.

## Menntun
Hann var fæddur í Randers á Jótlandi og var sonur Peder Otto Rosenørn, sem hafði yfirumsjón með birgðahaldi og búnaði danska hersins, og konu hans Eleonoru Hellesen. Rosenørn varð stúdent frá skólanum í Sórey 1831 og lauk lagaprófi 1836. Síðan ferðaðist hann til Þýskalands og Frakklands og kynnti sér stjórnsýslu. Þegar heim kom hóf hann störf í danska kansellíinu og bjó þá um tíma hjá P.C. Stemann ráðherra, sem var faðir stjúpmóður hans, og varð fyrir áhrifum af honum en Stemann var mikill íhaldsmaður.

## Stiftamtmaður og ráðherra
Rosenørn var skipaður stiftamtmaður á Íslandi 1. ágúst 1847 og jafnframt amtmaður í Suðuramti. Yfirleitt virðist hann hafa fengið gott orð og er í *Lanztíðindum* 1849 sagður afbragðsmaður að vitsmunum og iðjusemi. Þótt vera hans á Íslandi yrði ekki löng setti hann óneitanlega varanlegt mark á Reykjavík því að árið 1848 lét hann gefa öllum götum sem þá voru í bænum nöfn og tölusetja húsin við þau. Flest götunöfnin sem þá voru ákveðin haldast enn.

Hann fór til Kaupmannahafnar í embættiserindum haustið 1849 en fáum dögum eftir komuna þangað, þann 21. september, var hann útnefndur innanríkisráðherra og lét þá jafnframt af embættum sínum á Íslandi. Jafnframt sat hann á danska þinginu. Hann þótti fremur hófsamur og reyndi að fara meðalveg í helstu málum. Hann gegndi ráðherraembættinu til 13. júlí 1851 en þá fór ríkisstjórnin frá.

## Amtmaður á Jótlandi
Rosenørn varð þá ráðuneytisstjóri um tíma og stýrði dönsku hagstofunni í nokkra mánuði en 1854 var hann skipaður amtmaður í Randers og lét þá jafnframt af þingmennsku. Hann gegndi amtmannsembættinu í rúma þrjá áratugi eða til 1885. Hann var einnig formaður stjórnar jósku járnbrautanna frá 1859 og allt til 1901. Hann sat í ríkisráði Dana 1856 – 1861 og 1860 var honum boðið að taka aftur við starfi innanríkisráðherra en afþakkaði það.

Hann hafði mikinn áhuga á sagnfræði og ritaði ýmislegt á því sviði, var formaður jóska sagnfræðifélagsins um þrjátíu ára skeið og dansk-norska ættfræðifélagsins 1885-1901. Hann gaf út æviminningar sínar 1888. 

Rosenørn þótti sinna amtmannsstarfinu af einstökum dugnaði og alúð. Hann lét af embætti 1885, þá um sjötugt. Hann var útnefndur kammerjúnkari 1838, kammerherra 1850 og leyndarráð 1885. Hann var sæmdur stórkrossi Dannebrogsorðunnar 1871.

Kona hans (g. 23. nóvember 1844) var Ludovica Emilie Olrik (14. júní 1815 – 25. september 1878).

## Heimildir
* 
* 
*
Benetice (Světlá nad Sázavou)

**Benetice** er bær í Tékklandi. Bærinn þekur 3,81 ferkílómetra stórt svæði. Íbúar Benetice eru um 37 talsins. Bærinn liggur í 555 metra hæð.

www.benetice.eu
Nýsteinöld

**Nýsteinöld** er síðasti hluti steinaldar og er talin hafa hafist við lok síðasta ísaldarskeiðs fyrir um 12.000 árum síðan. Á nýsteinöld hófst landbúnaður og fyrsta siðmenningin varð til. Nýsteinöld telst ljúka þegar bronsöld eða járnöld hefjast (mismunandi eftir landsvæðum) um 3000 – 3300 f.Kr.

## Tenglar

*
Andre Geim

**Andre Konstantinovich Geim** (f. 21. október 1958) er hollenskur eðlisfræðingur sem fékk nóbelsverðlaunin árið 2010 ásamt Konstantin Novoselov fyrir vinnu þeirra við grafín.

Andre er fæddur í Rússlandi en er með hollenskan ríkisborgararétt.

Árið 2000 fékk Andre líka Ig nóbelsverðlaunin fyrir að láta frosk svífa í sterku segulsviði.

## Tilvísanir
Grunnskólinn á Hólmavík

**Grunnskólinn á Hólmavík** er grunnskóli á Hólmavík sem stendur við Skólabraut 20, 510 Hólmavík. Skólinn hóf starfsemi sína veturinn 1910-1911. Núverandi skólabygging var tekin í notkun árið 1948 og var sú bygging stækkuð árið 1984

## Tengt efni
* Listi yfir íslenska grunnskóla
Peter Singer

**Peter Albert David Singer** (fæddur 6. júlí 1946) er ástralskur heimspekingur. Hann er Ira W. DeCamp-prófessor í lífsiðfræði við Princeton-háskóla og Laureate-prófessor við Centre for Applied Philosophy and Public Ethics við Háskólann í Melbourne. Hann sérhæfir sig í hagnýttri siðfræði og er yfirlýstur nytjastefnumaður og guðleysingi

## Helstu rit
* *Animal Liberation*
* *Practical Ethics*
Wilson Bentley

**Wilson Bentley** (9. febrúar 1865 – 23. desember 1931) var bandarískur ljósmyndari sem er frægur fyrir ljósmyndir af snjókornum.