Rafhlaupahjól

**Rafhlaupahjól** eða **rafmagnshlaupahjól**, stundum nefnd **rafskúta** og **rafskutla**, eru fararskjóti sem ganga fyrir rafmótor eða rafhlöðu. Þau eru hönnuð með bretti þar sem fólk stendur á og eru dekkin ýmist hörð eða með loftslöngu.  

Samanbrjótanleg rafhlaupahjól með liþíum batteríum urðu fáanleg frá 2013-2014 og hafa aukist í vinsældum síðustu ár. Sprottið hafa upp leigur víða um heim þar sem fólk nýtir smáforrit (app) til að ræsa hjólin.

Hámarkshraði er um 30 km/kls. Reglur og aldurstakmörk eru breytileg eftir löndum.

## Reynsla eftir löndum
### Ísland
Rafhlaupahjól eru skilgreind sem reiðhjól. Þó má ekki aka á akbraut annars gildir sama um þau og reiðhjól; hjálmskylda fram að 16 ára, tillitsemi við gangandi vegfarendur. Ekki má vera með farþega á hjólinu. Rafhlaupahjólaleigur hafa sett aldurstakmark, 18 ár. Fyrsta rafhlaupahjólaleigan, Hopp, var opnuð í september 2019. 
Með tilkomu Wind Mobility hjólaleigunnar bættust 600 hjól í Reykjavík (nú hætt starfsemi) og í september 2020 voru því um 1.100 rafhlaupahjól í borginni. Hjólaleigurnar eru nokkrar í Reykjavík: Hopp, Kikk, Zolo  og árið 2024 kom alþjóðaleigan Bolt inn á markaðinn á höfuðborgarsvæðinu.

Í nóvember 2021 varð fyrsta banaslysið á farartækinu þegar því lenti saman við léttbifhjól við hjólastíg við Sæbraut.
Samkvæmt úttekt Læknablaðsins voru flest slys minniháttar og slysatíðni ekki meiri en við aðrar samgöngur eða íþróttir.

### Í öðrum löndum
*Í **Belgíu** er aldurstakmark 15 ára og má vera á vegum þar sem hraðamörk eru 25 km/klst. Hlífðarbúnaður er ekki skylda.
***Frakkland**: Aðeins má hjóla á gangstéttum ef hraðinn er undir 6 km/klst. Annars skulu hjólaakreinar notaðar.
Árið 2023 voru leiguhjól bönnuð í París. 

***Þýskaland**: Rafhlaupahjól sem takmörkuð eru við 12 km/klst má nota frá 12 ára aldri og á gangstéttum. Þau sem ná 20 km/klst hafa 14 ára aldurstakmark og eru bundnar við hjólastíga.
***Írland**: Allir sem eru á rafhlaupahjólum þurfa að borga tryggingu, vegaskatt og vera með ökuskírteini. 
***Holland**: Hjólin eru ólögleg eftir dauðaslys árið 2018 á rafvagni.
***Nýja-Sjáland**: Löglegt er að hjóla á gangstéttum, vegum og aðskildum hjólastígum (en ekki hjólastíg meðfram vegi)
***Noregur**: Skilgreind sem hjól og má hjóla á gangstéttum, vegum, hjólastígum hvort sem er aðskildum eða meðfram vegum. Hámarkshraði er 20 km/klst. Hvorki aldurstakmark né hjálmskylda. Til stendur að herða reglur um tækin í Ósló, banna um helgar og fækka þeim. 
***Danmörk**: Leiga á hjólunum hefur verið takmörkuð um helgar og í miðbæ borga vegna drukkins fólks og tilheyrandi hættu.
***Svíþjóð**: Skilgreint sem hjól upp að 20 km/klst. Hjálmskylda er á hjólum sem fara yfir 20 km/klst og ber að skrá þau og litið er á þau sem léttbifhjól. Fyrirhugað er að banna akstur á þeim á gangstéttum haustið 2022. 
***Færeyjar**: Hjólaleigan Hopp hefur reynt að hefja starfsemi í Þórshöfn en lögreglan hefur stöðvað hana. 
***Pólland**: Ekki má hjóla á gang- og hjólastígum. Skilgreint sem léttbifhjól. 
***Spánn**: Löggjafinn vinnur að því að banna hjólin á gangstéttum og takmarka hraða í 25 km/klst.
***Bandaríkin**: Víða má ekki vera á götu á rafhlaupahjólum en í lagi á gangstéttum. 16 ára aldurstakmark er í Kaliforníu.
***Singapúr**: Eigendum hjóla er gert að skrá það. Má hjóla á gangstétt og hjólastígum en ekki götu.

## Helstu gerðir
*Dott
*Unagi Scooters
*Lime
*Razor
*Segway Inc. / Ninebot
*Xiaomi
*Zero
*X7

## Heimild
* 

## Tenglar
*Samgöngustofa - Rafmagnshlaupahjól

## Tilvísanir