open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Led Zeppelin III

***Led Zeppelin III*** er þriðja breiðskífa bresku rokk-hljómsveitarinnar Led Zeppelin. Hljómplatan var gefin úr 5. október 1970 af útgáfufyrirtækinu Atlantic Records. Lögin á plötunni voru að mestu leyti samin á bóndabæ í Wales sem kallast „Bron-Yr-Aur“ á tímabilinu janúar til júlí árið 1970.

## Lagalisti

## Heimildir
*
Morgan Freeman

**Morgan Freeman** (fæddur 1. júní 1937 í Memphis í Tennessee) er bandarískur kvikmyndaleikari. Hann er frægur fyrir leik sinn í kvikmyndum á borð við *[[Driving Miss Daisy]]*, *[[The Shawshank Redemption]]*, *[[Unforgiven]]*, *[[Seven]]*, *[[Bruce Almighty]]*, *[[Million Dollar Baby]]* og *[[Invictus]]*.
## Tenglar
Dustin Hoffman

**Dustin Hoffman** (fæddur 8. ágúst 1937) er bandarískur kvikmyndaleikari. Hann er fægur fyrir leik sinn í kvikmyndum á borð við *[[The Graduate]]*, *[[Marathon Man]]*, *[[Midnight Cowboy]]*, *[[Little Big Man]]*, *[[Tootsie]]* og *[[Rain Man]]*. Hoffman hefur unnið til ýmissa verðlauna, þar á meðal tvennra Óskarsverðlauna (fyrir leik sinn í *[[Kramer vs. Kramer]]* og *[[Rain Man]]*), fimm Golden Globe-verðlauna, fernra BAFTA-verðlauna, þriggja Drama Desk-verðlauna, Genie-verðlauna og Emmy-verðlauna. Dustin Hoffman hlaut AFI Life Achievement-verðlaunin árið 1999.
Robert Duvall

**Robert Selden Duvall** (5. janúar 1931 – 15. febrúar 2026) var bandarískur kvikmyndaleikari. Hann var þekktur fyrir hlutverk sín í kvikmyndum á borð við *[[The Godfather]]*, *[[Apocalypse Now]]*, *[[Phenomenon]]*, *[[A Civil Action]]* og *[[True Grit (kvikmynd frá 1969)|True Grit]]*. 

## Tenglar
*
*Robert Duvall fallinn frá: tíu eftirminnileg hlutverk eins merkasta leikara kvikmyndasögunnar - Kvikmyndir.is
Rob Schneider

**Robert Michael Schneider**, þekktur sem **Rob Schneider**, (fæddur 31. október 1963) er bandarískur kvikmyndaleikari. Hann er þekktur fyrir hlutverk sín í kvikmyndum á borð við *[[Deuce Bigalow: Male Gigolo]]* og *[[The Hot Chick]]*.
Gene Hackman

**Eugene Allen Hackman**, þekktur sem **Gene Hackman**, (fæddur 30. janúar 1930, dáinn  18. febrúar 2025) var bandarískur kvikmyndaleikari.

Hackman hlaut tvenn Óskarsverðlaun, annars vegar sem besti leikarinn fyrir hlutverk sitt sem Jimmy „Popeye“ Doyle í hasarspennumynd William Friedkins *The French Connection* (1971) og hins vegar fyrir bestan leik í aukahlutverki fyrir hlutverk sitt sem löggæslumaður í *[[Unforgiven]]* (1992). Hann var tilnefndur til Óskarsverðlauna fyrir hlutverk sín sem Buck Barrow í glæpasmyndinni *Bonnie and Clyde* (1967), háskólaprófessor í dramanu *I Never Sang for My Father* (1970), og FBI lögreglumaður í dramanu *[[Mississippi Burning]]* (1988).

Hackman öðlaðist frekari frægð fyrir túlkun sína á Lex Luthor í *Superman* (1978) og framhaldinu *Superman II* (1980). Hann lék einnig í *The Poseidon Adventure* (1972), *Scarecrow* (1973), *The Conversation* (1974), *A Bridge Too Far* (1977), *Under Fire* (1983), *Power* (1986), *Loose Cannons* (1990), *The Firm* (1993), *The Quick and the Dead* (1995),  *[[The Birdcage]]* (1996),  *[[Enemy of the State]]* (1998), *Behind Enemy Lines* (2001) og *Runaway Jury* (2003). Hann hætti að leika eftir að hafa leikið í *Welcome to Mooseport* (2004).

## Andlát
Hackman fannst látinn ásamt eiginkonu sinni, Betsy Arakawa, og hundi þeirra hjóna á heimili þeirra í Santa Fe í Nýju-Mexíkó þann 26. febrúar 2025. Samkvæmt lögreglu sáust þau síðast á lífi um tveimur vikum áður. Talið er að Arakawa hafi látist í kringum 11. febrúar af völdum hantaveirunnar og að Hackman, sem þjáðist af Alzheimer-sjúkdómnum, hafi látist viku seinna af völd­um hjarta­sjúk­dóms.

## Tilvísanir
Led Zeppelin IV

***Led Zeppelin IV*** er fjórða breiðskífa ensku hljómsveitarinnar Led Zeppelin. Platan var gefin út 8. nóvember 1971 af Atlantic Records. Á plötuumslaginu er ekki prentað nafn plötunnar en hún er oftast kölluð *Led Zeppelin IV*. Hljómplata fékk mikið lof gagnrýnenda og seldist í 32 milljón eintökum.

## Lagalisti

## Heimildir
*
Houses of the Holy

***Houses of the Holy*** er fimmta breiðskífa bresku hljómsveitarinnar Led Zeppelin. Hljómplatan var gefin út af Atlantic Records 28. mars 1973.

## Lagalisti

## Heimildir
*
Katharine Hepburn

**Katharine Houghton Hepburn** (12. maí, 1907 – 29. júní, 2003) var bandarísk leikkona sem var þekktust fyrir að leika skapmiklar konur. Hún hóf feril sinn á Broadway og sló í gegn í Hollywood eftir 1932. Hún fékk Óskarsverðlaun fyrir sína þriðju kvikmynd, *[[Morning Glory]]* (1933), sem besta leikkona í aðalhlutverki. Næstu áratugi fékk hún oft tilnefningu, meðal annars fyrir kvikmyndirnar *[[Kenjótt kona]]* (*The Philadelphia Story*) þar sem hún lék á móti Cary Grant, og *[[Drottning Afríku]]* (*The African Queen*) þar sem hún lék á móti Humphrey Bogart. Árið 1968 vann hún aftur verðlaunin fyrir hlutverk í kvikmyndinni *[[Gestur til miðdegisverðar]]* (*Guess Who's Coming to Dinner*) þar sem hún lék á móti Spencer Tracy. Þau léku saman í níu kvikmyndum og áttu í áralöngu ástarsambandi sem stóð þar til Tracy lést 1967, aðeins nokkrum dögum eftir tökur myndarinnar. Árið eftir deildi hún verðlaununum með Barbra Streisand fyrir kvikmyndina *[[Vetrarljón]]* (*The Lion in Winter*). Hún vann verðlaunin aftur 1982 fyrir hlutverk sitt í *[[Síðsumar]]* (*On Golden Pond*). Næstu ár tók hún þátt í sjónvarsmyndum en hætti að leika 1994.
Cary Grant

**Archibald Alexander Leach**, betur þekktur sem **Cary Grant**, (18. janúar 1904 – 29. nóvember 1986) var enskur leikari, fæddur í Bristol, sem hélt ungur til Bandaríkjanna og hóf þar feril sem vaudeville-skemmtikraftur og síðan í söngleikjum á Broadway. Hollywood-ferill hans hófst hjá Paramount Pictures 1932 þar sem hann lék í fjölda kvikmynda næstu ár. Í einni af hans fyrstu kvikmyndum lék hann eitt aðalkarlhlutverkið á móti Marlene Dietrich í *[[Móðurást]]* (*The Blonde Venus*). Eftir nokkrar myndir sem gengu illa fór hann yfir til Columbia Pictures 1936. Þar náði hann hátindi frægðar sinnar í rómantískum gamanmyndum á borð við *[[Hann, hún og leópardinn]]* (*Bringing Up Baby* - 1938) og *[[Kenjótt kona]]* (*The Philadelphia Story* - 1940) þar sem hann lék á móti Katharine Hepburn. Árið 1941 lék hann í *[[Illur grunur]]* eftir Alfred Hitchcock, en alls lék hann í fjórum spennumyndum eftir Hitchcock.

Um miðjan 6. áratuginn stofnaði hann sitt eigið fyrirtæki og framleiddi nokkrar kvikmyndir sem Universal dreifði. Hann var þannig með fyrstu Hollywood-stjörnunum sem fór út úr kvikmyndaverunum, sem annars stjórnuðu öllu sem tengdist ferli leikara á þeirra snærum. 1966 dró hann sig í hlé þegar hann eignaðist barn með eiginkonu sinni Dyan Cannon sem var 33 árum yngri en hann. Hann lést úr heilablæðingu.
Ásta Laufey Jóhannesdóttir

**Ásta Laufey Jóhannesdóttir** (14. ágúst 1906 – 1. nóvember 1991) var reykvísk íþróttakona og afreksmanneskja á sviði sundíþróttarinnar.

## Ævi og störf
Ásta var fædd og uppalin í Reykjavík, dóttir Jóhannesar Magnússonar kaupmanns og Dóróteu Þórarinsdóttur. Hún iðkaði sund með Sundfélaginu Ægi. Þann 4. ágúst 1928, þreytti hún fyrst kvenna *Viðeyjarsund* milli Viðeyjar og Reykjavíkur. Áður höfðu Erlingur Pálsson og Benedikt G. Waage unnið slíkt afrek.

## Heimildir
* http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=5407942
Greta Garbo

**Greta Garbo** (**Greta Lovisa Gustafsson**, 18. september 1905 – 15. apríl 1990) var sænsk leikkona. Hún hóf kvikmyndaferil sinn í myndinni *[[Gösta Berling]]* eftir sænska leikstjórann Mauritz Stiller og vakti þá athygli Louis B. Mayer hjá Metro Goldwyn Mayer sem fékk hana til Bandaríkjanna. Næstu ár lék hún í þöglum myndum hjá fyrirtækinu. Fyrir hlutverk sitt í sinni fyrstu talmynd, *[[Anna Christie]]* (1930), var hún tilnefnd til Óskarsverðlauna. Næstu ár lék hún meðal annars í *[[Mata Hari (kvikmynd)|Mata Hari]]* (1931) á móti Ramón Novarro og *[[Grand Hotel]]* þar sem hún mælti hina fleygu setningu „I want to be alone, I just want to be alone“. Þessi orð voru gerð að einkunnarorðum hennar af fjölmiðlum þar sem hún hafnaði öllum viðtölum og uppákomum og stóð vörð um einkalíf sitt. Eftir neikvæða dóma fyrir kvikmyndina *[[Tvíburasystur]]* (*Two-Faced Woman* - 1941) dró hún sig í hlé frá kvikmyndaleik. Hún einangraði sig þó ekki, heldur umgekkst stóran hóp vina og kunningja. Árið 1951 varð hún bandarískur ríkisborgari og 1953 keypti hún íbúð á Manhattan þar sem hún bjó til æviloka.
Salt Lake City

**Salt Lake City** er fjölmennasta borg Utah-fylkis í Bandaríkjunum og er fylkishöfuðborgin. Borgina stofnsetti Brigham Young og Meðlimir kirkju Jesú Krists hinna Síðari daga heilögu árið 1847. Íbúafjöldinn árið 2023 var um 209.500 (2023) en 1,2 milljónir á stórborgarsvæðinu. Í námunda við borgina er Stóra-Saltvatn, gríðarstórt stöðuvatn.

Utah Jazz er körfuboltalið borgarinnar.

## Tilvísanir

## Tenglar
*
Physical Graffiti

***Physical Graffiti*** er sjötta breiðskífa bresku hljómsveitarinnar Led Zeppelin. Hljómplatan var gefin út 24. febrúar 1975 af Swan Song.  Platan var tvöföld. Tökur á plötunni töfðust nokkuð vegna þess að bassa-/hljómborðsleikarinn John Paul Jones íhugaði að fara frá hljómsveitinni.

## Lagalisti

## Heimildir
*
P. T. Barnum

**Phineas Taylor Barnum** einnig þekktur sem **P. T. Barnum** (5. júlí 1810 í Connecticut – 7. apríl 1891 í Connecticut) var bandarískur athafnamaður en aðallega þekktur fyrir að vera einn af stofnendum að fjölleikahúsi því sem nefnt var: "*Ringling Brothers and Barnum & Bailey Circus*".
Jeremy Irons

**Jeremy John Irons** (f. 19. september 1948) er enskur leikari sem lærði leiklist í Bristol Old Vic Theatre School og hóf feril sinn í leikhúsi í London. Fyrsta stóra kvikmyndahlutverk sitt lék hann 1981 í *[[Kona franska liðsforingjans]]* (*The French Lieutenant's Woman*) á móti Meryl Streep. Hann vakti einnig athygli fyrir hlutverk sitt í *[[Tvíburarnir]]* (*Dead Ringers* - 1988) og fékk Óskarsverðlaun fyrir hlutverk sitt í *[[Sýknaður]]* (*Reversal of Fortune* - 1990). Hann hefur leikið í fjölda sjónvarpsþátta og vann bæði Emmy-verðlaun og Golden Globe-verðlaun fyrir hlutverk sitt í þáttaröðinni *[[Elísabet 1. (sjónvarpsþættir)|Elísabet 1.]]* þar sem hann lék á móti Helen Mirren.
## Tenglar
Pírataflokkur

**Pírataflokkur** (stundum nefndur **sjóræningjaflokkur**) er heiti sem stjórnmálahreyfingar hafa tekið upp í nokkrum löndum. Pírataflokkar eiga það sameiginlegt að styðja borgaraleg réttindi, beint lýðræði, umbætur á höfundarréttar- og einkaleyfa lögum, frjálsa miðlun þekkingar (opið efni), friðhelgi einkalífs, gagnsæi og frelsi upplýsinga, ókeypis menntun, alþjóðlega heilsugæslu og skýr skil á milli ríkis og kirkju. Þeir aðhyllast nethlutleysi og alhliða, ótakmarkaðan aðgang allra að Internetinu sem nauðsynleg skilyrði þess.

## Upphafið
Fyrsti Pírataflokkurinn var hið sænska *Piratpartiet*, stofnað þann 1. janúar 2006 undir forystu Rickard Falkvinge. Nafnið kom frá *Piratbyrån*, sænskum samtökum sem voru á móti höfundarrétti en meðlimir Piratbyrån höfðu áður stofnað BitTorrent vefinn The Pirate Bay . Piratbyrån var sænsk útgáfa af danska félaginu *PiratGruppen*, sem stofnað var sem andsvar við *AntiPiratGruppen* sem barðist fyrir hertum lögum um hugverkaþjófnað. Fjölmiðlar og kvikmynda- og tónlistariðnaðurinn tóku upp nafnið „pirat“ (sjóræningi) frá þessum fyrstu samtökum.

## Íslensk samtök

Þann 24. nóvember 2012 var formlega stofnaður Pírataflokkur á Íslandi undir nafninu Píratar. Á stofnfundinum voru samþykkt drög að lögum fyrir flokkinn og þar ákveðið að nafn hans skyldi vera *Píratar* (hjánefni *Pirate Party Iceland*). Flokkurinn bauð í fyrsta sinn fram í Alþingiskosningum 2013 undir listabókstafnum Þ og hlaut þrjú þingsæti.

## Tilvísanir

## Heimildir
* 

## Tengill
* Píratar í partýi , pistill eftir Svein Guðmarsson
John Atta Mills

**John Atta Mills** (21. júlí 1944 – 24. júlí 2012) var ganverskur stjórnmálamaður og forseti Gana frá 7. janúar 2009 fram til dauða hans 24. júlí 2012. Hann lést á sjúkrahúsi í borginni Akkra. John Dramani Mahama varaforseti tók við forsetaembættinu eftir fráfallið. Mills starfaði einnig sem varaforseti Gana á árunum 1997 til 2001.

## Heimildir
*
Svalir

**Svalir** eru út-eða innskot utan á húsum sem eru meira en ein hæð og hægt er að ganga út á úr húsinu. Þær eru yfirleitt opnar og með handriði. Einnig eru til svalir innandyra eins og í sölum leikhúsa. Svalir á jarðhæð bygginga eru oftast kallaðar pallur frekar en svalir.
Stóra-Laxá

**Stóra-Laxá**, oft einnig kölluð **Stóra-Laxá í Hreppum**, er 90 kílómetra löng dragá á sunnanverðu Íslandi. Hún á upptök sín í Grænavatni, Laxárdrögum sunnan Kerlingarfjalla á suðurlandshálendinu og fellur á hreppamörkum Hrunamanna- og Gnúpverjahrepps í Hvítá hjá bænum Iðu, ásamt Litlu-Laxá. Hún er all vatnsmikil, með 512 ferkílómetra vatnasvið.

Stóra-Laxá er þekkt laxveiðiá og þykir landslag í og við ána bæði fjölbreytt og mikilfenglegt en þar eru þekktust Laxárgljúfur sem hafa skorist djúpt í berggrunninn á hálendisbrúninni á afrétti Hrunamanna og Skeiða- og Gnúpverja. Berggrunnurinn er um 2 - 3 milljón ára gamall, þjappaður úr gjósku eldsumbrota á ísöld. Gljúfrin hafa myndast við það að Stóra-Laxá hefur undanfarin 10.000 ár, eða svo, grafið sig ofan í bergið. Gljúfrin eru um 10 kílómetra löng og víða 100 - 200 metra djúp frá innsta hlutanum að Hrunakrók sem er efst í Laxárdal. Áin er laxgeng langt inn í Laxárgljúfur.

2012 sótti Landsvirkjun um rannsóknarleyfi vegna virkjunar í ánni en ósætti er um málið milli Orkustofnunar, stjórnvalda og veiðifélaga. Í júlí sama ár veitti svo Orkustofnun Landsvirkjun rannsóknarleyfi vegna áætlana um virkjun í efri hluta vatnasviðs Stóru Laxár.

## Tilvísanir
Presence

***Presence*** er sjöunda breiðskífa ensku rokk-hljómsveitarinnar Led Zeppelin. Platan var gefin út 31. mars 1976 af Swan Song Records.

## Lagalisti

## Heimildir
*
In Through the Out Door

***In Through the Out Door*** er áttunda breiðskífa ensku rokk-hljómsveitarinnar Led Zeppelin. Platan kom út 15. ágúst 1979 af útgáfufyrirtækinu Swan Song Records. Hún var næstsíðasta breiðskífa hljómsveitarinnar en sú síðasta sem kom út fyrir dauða trommuleikarans John Bonham árið 1980.

## Lagalisti

## Heimildir
*
Coda

***Coda*** er níunda og síðasta breiðskífa ensku rokk-hljómsveitarinnar Led Zeppelin. Platan var gefin út af Swan Song þann 19. nóvember 1982. Árið 1980, vegna dauða trommarans John Bonham, hætti hljómsveitin en lögin á plötunni voru lög sem höfðu verið tekin upp en aldrei gefin út. Lögin á plötunni voru því frá mörgum mismunandi tímapunktum á ferli hljómsveitarinnar.

## Lagalisti

## Heimildir
*
Setningarathöfn sumarólympíuleikanna 2012

**Setningarathöfn sumarólympíuleikanna 2012**, sem fékk nafnið *The Isles of Wonder*, hófst kl. 21:00 á breskum tíma þann 27. júlí 2012 á Ólympíuleikvanginum í London. Óskarverðlaunahafinn Danny Boyle leikstýrði athöfninni en raftónlistarhljómsveitin Underworld leikstýrði tónlistinni. Elísabet 2. Bretadrottning opnaði athöfnina opinberlega.
Riverbank Arena

**Riverbank Arena** er íþróttaleikvangur í Ólympíuþorpinu í Stratford í London sem var reistur yfir keppnir í hokkíi á Sumarólympíuleikunum 2012 og knattspyrnu fatlaðra á Ólympíuleikum fatlaðra 2012. Leikvangurinn tekur 15.000 manns í sæti en eftir leikana verður sætafjöldi minnkaður í 5.000 og leikvangurinn fluttur til Eton Manor í Leyton.
Eton Manor

**Eton Manor** er íþróttasvæði og almenningsgarður í Leyton í Waltham Forest í Norðaustur-London. Eton Manor mun sjá keppendum í sundíþróttum fyrir æfingalaugum á Sumarólympíuleikunum 2012 og mun hýsa keppni í hjólastólatennis á Ólympíuleikum fatlaðra.
Hadleigh Farm

**Hadleigh Farm** er býli í sveitarfélaginu Castle Point í Essex við ósa Thames við hliðina á Hadleigh-kastala. Hadleigh Farm er kennslubýli rekið af Hjálpræðishernum. Á Sumarólymíuleikunum 2012 hýsir býlið keppnir í fjallahjólreiðum.
Halim Hakan Durak

**Halim Hakan Durak** er frumkvöðull lindýhopps á Íslandi og í Tyrklandi. Hann færði þennan dans til Íslands árið 2006 og til Tyrklands árið 2008. 

## Tilvísanir
Hampden Park

**Hampden Park** er knattspyrnuvöllur í hverfinu Mount Florida í Glasgow. Hann er heimavöllur Skoska landsliðsins og hýsir úrslitaleiki í skoska bikarnum auk annarra viðburða. Völlurinn tekur rúmlega 50.000 í sæti.
Lord's Cricket Ground

**Lord's Cricket Ground** er krikketvöllur í St John's Wood í London, heimavöllur Marylebone Cricket Club og Middlesex County Cricket Club og höfuðstöðvar Alþjóða krikketsambandsins. Völlurinn heitir eftir krikketleikaranum Thomas Lord sem stofnaði völlinn 1814. Völlurinn tekur 28.000 manns í sæti.
Sonar (kjölbátur)

**Sonar** er sjö metra langur kjölbátur fyrir þrjá til fimm siglingamenn. Hann var hannaður 1979 af kanadíska skútuhönnuðinum Bruce Kirby sem líka hannaði hina geysivinsælu Laser-kænu. Sonar var valinn sem keppnisgrein í siglingum fyrir Ólymíuleika fatlaðra árið 2000. 

## Tenglar
* International Sonar Class Association
John Bonham

**John Henry Bonham** (31. maí 1948 – 25. september 1980) var enskur trommuleikari og lagahöfundur. Hann er best þekktur fyrir að vera meðlimur rokkhljómsveitarinnar Led Zeppelin. Dauði Bonham markaði endalok hljómsveitarinnar. Dauðinn orsakaðist vegna óhóflegs magns áfengis en talið er að hann hafi drukkið um 40 skotglös af vodka. Í svefni hafi hann svo kafnað í sínu eigin uppköstum.

## Tengill
*Louder Sound: Days of thunder: the triumph and tragedy of John Bonham

## Heimildir
*
Świeradów-zdrój

**Swieradow-Zdroj** (þýska: Bad Flinsberg) er bær í Lubań sýslu, Neðri-Slesíu, í suð-vestur Póllandi nærri landamærunum við Tékkland. Bærinn er staðsettur í Kwisa dal, í Jizera fjöllum sem eru hluti af Súdetafjallgarði. Hann liggur 25 km sunnan við Lubań og 123 km vestan við höfuðstaðinn Wrocław. Bærinn fékk bæjarréttindi 1946. Fólksfjöldinn var 4.554 manns árið 2006.
John Paul Jones

**John Paul Jones** (3. janúar 1946) er enskur tónlistarmaður og lagahöfundur. Hann spilar á mörg hljóðfæri, best þekktur fyrir leik á hljómborð og bassa í hljómsveitinni Led Zeppelin.
The Killers

**The Killers** er bandarísk rokkhljómsveit sem stofnuð var árið 2001. Meðlimir hljómsveitarinnar eru Brandon Flowers söngvari og hljómborðsleikari, Dave Keuning gítarleikari, Mark Stoermer bassaleikari og Ronnie Vannucci Jr. á trommum.

## Útgefið efni
### Breiðskífur
* *[[Hot Fuss]]* (2004)
* *[[Sam's Town]]* (2006)
* *[[Day & Age]]* (2008)
* *[[Battle Born]]* (2012)
Handknattleikur á sumarólympíuleikunum 2012 - keppni í karlaflokki

**Keppni í karlaflokki í [[handknattleikur|handknattleik]] á [[sumarólympíuleikarnir 2012|sumarólympíuleikunum 2012]]** fer fram í dagana 28. júlí til 12. ágúst. Tólf lið keppa á mótinu.

Keppt er í tveimur riðlum í upphafi en fjögur bestu liðin úr hvorum riðli fara áfram í átta liða úrslit. Liðin, sem lenda í 5ta og 6ta sæti í hvorum riðli raðast í 9da til 12ta sæti eftir gengi þeirra í riðlakeppninni. Ólíkt fyrri handknattleiksmótum á ólympíuleikum verða engir leikir fyrir tapliðin í átta liða úrslitunum.

*Allar tímasetningar eru samkvæmt sumartíma í Bretlandi ([[UTC+1]])*

## Þátttökuréttur

## Riðlakeppni
### Röðun í riðla
Dregið var í riðla úr sex pottum 30. maí 2012.

----
----

### A-riðill

*Allar tímasetningar eru samkvæmt sumartíma í Bretlandi ([[UTC+1]])*

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

### B-riðill

*Allar tímasetningar eru samkvæmt sumartíma í Bretlandi ([[UTC+1]])*

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## Útsláttarkeppni

*Allar tímasetningar eru samkvæmt sumartíma í Bretlandi ([[UTC+1]])*

### Átta liða úrslit

----

----

----

----

### Undanúrslit

----

----

### Bronsverðlaunaleikur

----

### Úrslitaleikur

## Úrslit og tölfræði
### Úrslit

### Markahæstu leikmenn mótsins

*Heimild: IHF.info 

### Bestu markmenn mótsins

*Heimild: .info 

### Úrvalslið mótsins
* Markvörður: Thierry Omeyer
* Vintri hornamaður: Jonas Källman
* Vinstri skytta: Aron Pálmarsson
* Miðja: Nikola Karabatic
* Hægri skytta: Kim Andersson
* Hægri hornamaður: Ivan Čupić
* Línumaður: Julen Aguinagalde Akizu

## Tenglar
* Tölfræðisíða IHF
Alfreð Clausen syngur - Íslensk dægurlög 1

**Íslensk dægurlög 1** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Þetta er fyrsta 45-snúninga plata sem gefin er út á Íslandi. Á henni flytur Alfreð Clausen fjögur lög með hljómsveitum Josef Felzmann og Carl Billich. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló. Prentun: Alþýðuprentsmiðjan hf..

## Lagalisti
# Æskuminning - *Lag - texti: Ágúst Pétursson - Jenni Jónsson* - 
# Vökudraumur - *Lag - texti: Jenni Jónsson*  - 
# Litla stúlkan - *Lag - texti: Steingrímur Sigfússon*
# Manstu gamla daga - *Lag - texti: Alfreð Clausen - Kristín Engilbertsdóttir* - 

## Æskuminning
Lagið *Æskuminning* lenti í öðru sæti í danslagakeppni SKT árið 1952, en bar sigur úr býtum í vali áhorfenda. Höfundurinn Ágúst Pétursson samdi lagið nokkru fyrir þann tíma, en það kom fyrst út á 78 snúninga plötu með Alfreð Clausen hjá Íslenzkum tónum árið 1953 (IM 11). Á þeirri plötu var einnig lagið *Manstu gamla daga* eftir Alfreð sjálfan. 

*Æskuminning* naut mikilla vinsælda og kom einnig út á Norðurlöndunum. Carl Billich útsetti lagið. Ágúst átti fleiri lög sem Íslenzkir tónar gáfu út, lögin *Hittumst heil* og *Ég mætti þér* sem Tígulkvartettinn söng, *Harpan ómar* sem Alfreð og Ingibjörg Þorbergs sungu saman og *Þórður sjóari* sem Alfreð söng. 

Í takt við vinsældir *Æskuminningar* gaf Drangeyjarútgáfan út nótur af laginu. Forsíðuna teiknaði Þorleifur Þorleifsson sem hannaði flest plötuumslög Íslenzkra tóna.  



## Tenglar
*http://www.tonlist.is/Music/Song/78956/aeskuminning/manstu_gamla_daga_vinsael_log_fra_1952-1959/ - Brot úr laginu Æskuminning á Tónlist.is
*http://www.tonlist.is/Music/Artist/2606/alfred_clausen/ - Nánari umfjöllun um Alfreð Clausen eftir Bárð Örn Bárðarson og Jónatan Garðarsson
Valtýr Stefánsson

**Valtýr Stefánsson**  (26. janúar 1893, að Möðruvöllum á Hörgárdal — 16. mars 1963) var ritstjóri Morgunblaðsins í 39 ár og talinn faðir íslenskrar nútíma blaðamennsku.

## Ævi og störf
Foreldrar Valtýs voru Stefán Stefánsson, skólameistari, og kona hans, Steinunn Frimannsdóttir frá Helgavatni í Húnavatnssýslu. Hann stundaði nám i gagnfræðaskólanum á Akureyri, en lauk síðan stúdentsprófi við Menntaskólann í Reykjavík árið 1911. Síðan stundaði hann búnaðarnám í Hólaskóla árin 1911—1912 til þess að búa sig undir framhaldsnám í búnaðarfræðum. Hóf hann siðan nám við Landbúnaðarháskólann í Kaupmannahöfn og lauk heimspekiprófi í Kaupmannahöfn árið 1913 en kandidatsprófi í búnaðarfræðum árið 1914. Síðan stundaði hann framhaldsnám við Landbúnaðarháskólann árin 1915—1917 og vann þá jafnframt við jarðarbótadeild danska Heiðafélagsins frá árslokum 1917 til ársloka 1918. 

Heimkominn frá námi hóf hann störf sem búnaðarráðunautur en var jafnframt ritstjóri og meðútgefandi búnaðarblaðsins Freys 1923-1925, Árið 1924 var hann ráðinn ritstjóri Morgunblaðsins ásamt Jóni Kjartanssyni og var hann ritstjóri þess til æviloka 1963. Jafnframt því var hann um langa hríð ritstjóri Ísafoldar þegar hún var vikublaðsútgáfa Morgunblaðsins og Lesbókar þess sömuleiðis.Valtýr byggði Morgunblaðið upp, breytti því úr bæjarblaði í Reykjavík í „blað allra landsmanna“ líkt og sagði í auglýsingaslagorði þess, gerði það að stórveldi íslenskrar fjölmiðlunar og var vakandi fyrir helstu straumum í blaðaútgáfu. Þá kappkostaði hann öguð og skipuleg vinnubrögð í blaðamennsku, en á nær fjögurra áratuga ferli fóstraði hann ófáar kynslóðir íslenskra blaðamanna.

Auk blaðamennsku gegndi Valtýr ýmsum trúnaðarstörfum öðrum. Hann var bæjarfulltrúi í Reykjavík fyrir Sjálfstæðisflokkinn 1938-1946, sat í útvarpsráði, var formaður menntamálaráðs, í stjórn Búnaðarfélags Íslands og í stjórn Skógræktarfélags Íslands frá 1940 til 1961, en skógrækt var honum hjartfólgin. Valtýr var tvisvar formaður Blaðamannafélags Íslands og var gerður að heiðursfélaga þess.

Valtýr Stefánsson kvæntist 17. maí 1917 Kristínu Jónsdóttur (1888- 1959), listmálara frá Arnarnesi við Eyjafjörð. Áttu þau tvær dætur Helgu leikkonu og Huldu blaðamann og þýðanda.

## Tilvísun
Jón Kjartansson

**Jón Kjartansson**  (20. júlí 1893, Skál á Síðu – 6. október 1962) var íslenskur stjórnmálamaður, sýslumaður og ritstjóri Morgunblaðsins. 

## Ævi og störf
Foreldrar Jóns voru Kjartan Ólafsson (1857 – 1900) bóndi á Síðu og móðir hans var Oddný Runólfsdóttir (1864 – 1912) húsmóðir. Hann kvæntist 22. júní 1924 Ásu Sigurðardóttur Briem (1902 – 1947).  Þau áttu þrjú börn, Sigurð Briem, Guðrúnu, Höllu Oddnýju. Seinni kona Jóns var Vilborg Stefánsdóttir ( 1921 - ) og áttu þau eina dóttur, Sólrúnu. Uppeldisdóttir Jóns, dóttir Vilborgar er Steinunn Helga Lárusdóttir. 

Jón tók stúdentspróf frá Menntaskólanum í Reykjavík 1915 og lögfræðipróf frá Háskóla Íslands 1919.

Jón var þingmaður Vestur-Skaftafellssýslu frá 1923 til 1927 fyrir Borgaraflokkinn eldri og síðar Íhaldsflokkinn og svo frá 1953 til 1959 fyrir Sjálfstæðisflokkinn.

Hann var ritstjóri Morgunblaðsins frá 1924 ásamt Valtý Stefánssyni til 1947 þegar hann tók við sýslumannsembætti Skaftafellssýslu sem hann gegndi til æviloka.

## Tengill
* Upplýsingar um Jón Kjartansson á althingi.is
* Jón Kjartansson - Minningarorð í Morgunblaðinu 16. október 1962
* Dánarminning um Jón Kjartansson í Tímanum 16. október 1962
Hot Fuss

***Hot Fuss*** er fyrsta breiðskífa bandarísku jaðarrokkhljómsveitarinnar The Killers. Platan var gefin út 7. júní 2004 í Bretlandi og 15. júní 2004 í Bandaríkjunum.

## Lagalisti

## Heimildir
*
William John Macquorn Rankine

**William John Macquorn Rankine** (5. júlí 1820 – 24. desember 1872), var skoskur verkfræðingur og eðlisfræðingur.

Rankine setti fram kenningu um gufuvélina og í raun allar varmavélar. Hann gerði einnig nokkur mikilvæg framlög til vísinda varmafræðinnar.

Rankine mælikvarðinn ber nafn hans honum til heiðurs. Rankine mælikvarðinn mælir hita.
Ragna Ingólfsdóttir

**Ragna Ingólfsdóttir** (22. febrúar 1983) íslenskur badmintonleikari. Hún hefur orðið Íslandsmeistari 20 sinnum, þar af níu sinnum í einliðaleik, tíu sinnum í tvíliðaleik og einu sinni í tvenndarleik. Hún hefur keppt á tvennum Ólympíuleikum, í Beijing 2008 og London 2012. Í Beijing 2008 sleit hún krossband í miðri viðureign., en í London 2012 vann hún eina viðureign í einleiðaleik en tapaði annari og féll úr leik. Í kjölfarið tilkynnti að hún væri hætt keppni í badminton, en mjög sátt við Ólympíuleikana og íþróttaferil sinn.

## Tilvísanir
Yellow Submarine

***Yellow Submarine*** er tíunda breiðskífa Bítlanna. Platan var gefin út 13. janúar 1969 í Bandaríkjunum og 17. janúar í Bretlandi. Hún er hljómplatan fyrir samnefndu teiknimyndina sem var frumsýnd í London í júlí 1968.

## Lagalisti

## Tilvísanir

## Heimildir
*
Ísland á sumarólympíuleikunum í Sydney 2000

**[[Ísland]]** sendi lið á **[[Sumarólympíuleikarnir 2000|Sumarólympíuleikana 2000]]** í Sydney, Ástralíu.

## Íslensku keppendurnir


**Nafn**
**Íþrótt/Hlutverk**
**Afrek**



Stefán Konráðsson
delegation leader
&nbsp;



Líney Rut Halldórsdóttir
assistant delegation leader
&nbsp;



Ágúst Kárason
læknir
&nbsp;



Gauti Grétarsson
sjúkraþjálfari
&nbsp;



### [[Fimleikar]]


Árni Þór Árnason 
verkefnisstjóri - fimleikar
&nbsp;



Mati Kirmes
Þjálfari - fimleikar
&nbsp;



Rúnar Alexanderson
fimleikar
&nbsp;



Björn 
Magnús Tómasson
Þjálfari
&nbsp;



### [[Frjálsar íþróttir]]


Vésteinn Hafsteinsson
verkefnisstjóri -  frjálsar íþróttir 
&nbsp;



Gísli Sigurðsson
þjálfari - frjálsar íþróttir
&nbsp;



Stanislav Szczyrba
þjálfari - frjálsar íþróttir
&nbsp;



Paul Doyle
þjálfari - frjálsar íþróttir
&nbsp;



Guðrún Arnardóttir
400 m grindahlaup
54.63 s 7. sæti



Jón Arnar Magnússon
tugþraut
hætti keppni vegna meiðsla



Magnús Aron Hallgrímsson
kringlukast
60.95 m 21. sæti



Martha Ernstdóttir
maraþon
hætti keppni vegna meiðsla



Vala Flosadóttir
stangarstökk
4.50 m 3. sæti, ** bronsverðlaun**



Þórey Edda Elísdóttir
stangarstökk
4.00 m 22.sæti



### [[Siglingar]]


Birgir Ari Hilmarsson
verkefnisstjóri og þjálfari
&nbsp;



Hafsteinn Ægir Geirsson
siglingar
42. sæti



### [[Skotfimi]]


Halldór Axelsson
verkefnisstjóri
&nbsp;



Peter Päkk
þjálfari
&nbsp;



Alfreð Karl Alfreðsson
skotfimi
47. sæti



### [[Sund]]


Benedikt Sigurðarson
verkefnisstjóri
&nbsp;



Brian Daniel Marshall
þjálfari landsliðs
&nbsp;



Sigurlín Þóra Þorbergsdóttir
aðstoðarþjálfari
&nbsp;



Ragnar Friðbjarnarson
aðstoðarþjálfari
&nbsp;



Elín Sigurðardóttir
50 m crawl
27.58 s 51st place



Eydís Konráðsdóttir
100 m butterfly stroke
1:03.27 min 39th place


 
Hjalti Guðmundsson
100 m breaststroke
1:05.55 min 52nd place



Íris Edda Heimisdóttir
100 and 200 m breaststroke
1:14.07 min in 100 m 33rd place. 
2:38.52 min. in 200 m 32nd place



Jakob Jóhann Sveinsson
200 m breaststroke
2:17.86 min 25th place - Icelandic record



Kolbrún Ýr Kristjánsdóttir
100 and 200 m back stroke
1:07.28 min in 100 m 43rd place. 
2:24.33 mi in 200 m 32nd place



Lára Hrund Bjargardóttir
100 and 200 m crawl
58.44 s in 100 m 36th place. 
2:05.22 min in 200 m 27th place



Ríkarður Ríkarðsson
100 m butterfly stroke and 100 m crawl

56.11 s in 100 m butterfly. 48th place - Icelandic record. 
52.85 s in 100 m crawl. 58th place.



Örn Arnarson
200 m crawl and 200 m back stroke
1:49.78 min in 200 m crawl. 
10th place - Icelandic record, made it to the semifinals. 1:59.00 min in 200 m back. 4th place (1:58.99 in one round - Icelandic record).
Geimklósett

**Geimklósett**, eða **þyngdarleysisklósett**, er klósett sem notað er í þyngdarleysi og knúið er lofti, í stað vatns í venjulegu vatnssalerni. 

## Grunnstoðir geimklósetts

Geimklósett hefur fjóra meginhluta, saurvökva lofttómstúba, lofttómsrými, saurgeymsluskúffa og harðsaurs safnpoka. Saurvökva lofttómstúban er um meters löng plast- eða gúmmíslanga sem er fest við lofttómsrýmið. Sú slanga leiðir inn í viftu sem myndar sogkraft. Klósettið hefur tvær mismunandi slöngur, eina fyrir karl og aðra fyrir konu. Geimfarinn kastar af sér vatni í þar til gerða trekt á slöngunni, þar sem sú stærri er fyrir konu. 

Saurgeymsluskúffan er þar sem úrgangurinn er geymdur. Þvagi er dælt inn í eina af þessum skúffum. Þeir frysta svo sýni af þvagi og saur og senda til jarðar til rannsóknar. Harðsaursafnpokinn er búinn til úr sérstöku efni sem meinar gasi eða vökva að komast út. Þegar geimfarinn hefur lokið við saurlát þá snýr hann/hún pokanum og setur í saurgeymsluskúffu.
Stuttbuxur

**Stuttbuxur** eru buxur sem eru styttri en venjulegar síðbuxur. Í stað síðra skálma sem ná niður að ökklum, eins og hefðbundnar buxur, ná skálmar stuttbuxna aðeins niður á læri eða í mesta lagi kálfa. Hvar mörkin liggja á milli venjulegra buxna og stuttbuxna er oft ógreinilegt; það sem einum finnst síðbuxur getur öðrum þótt stuttbuxur og öfugt. 

Stuttbuxnanotkun hefur færst mjög í vöxt á Íslandi á síðustu áratugum en notkun er þó nær algjörlega bundin við sumarmánuði.

## Stuttubuxur sem einkennisklæði

Stuttbuxur sem búningur tíðkast nú til dags sem einkennisklæði. Þar má nefna íþróttabúninga, skátabúninga og skólabúninga.
Hljóðaklettar

**Hljóðaklettar** er safn stuðlabergskletta í Jökulsárgljúfrum sem tilheyra Vatnajökulsþjóðgarði. Meðal þeirra eru *Karl og kerling*, *Tröllið* og *Kirkjan*. Skammt frá er Dettifoss.

## Myndir


Mynd:Island nahe Asbyrgi Fels.JPG|Kletturinn sem nefnist Kirkja
Hljódaklettar in summer 2009 (2).jpg|Tröllið
Karl-Kerling-Jökulsárgljúfur-National-Park-Iceland-20030605.jpg|Karl og Kerling
Mynd:Basalt at Hljóðaklettar, near Dettifoss. (4558231711).jpg|Hljóðaklettar um 1900.


## Tenglar
* NAT.is - Hljóðaklettar 
*  Norðurland - Hljóðaklettar
Blondi

**Blondi** (1941 – 30. apríl 1945) var hundur Adolfs Hitler. Blondi var þýskur fjárhundur, sem voru dálætis hundar Hitlers og var gefin honum sem gjöf af Martin Bormann árið 1941.
 
Samkvæmt vitnum var Hitler afar hrifinn af Blondi og leyfði henni að sofa inn í svefnherberginu sínu eða hreinlega uppi í rúmi sínu.

Blondi dó þegar læknir Hitlers gaf henni blásýru í matinn en Hitler grunaði Himmler (sem gaf honum blásýruna í gjöf) um græsku og vildi sjá hvort blásýran virkaði. Blásýran virkaði og Blondi dó og Hitler varð, samkvæmt vitnum, afar sorgmæddur og grét yfir Blondi því það var uppáhalds hundurinn hans.

## Blondi í nasistaáróðri
Hitler notaði Blondi mikið í áróðri til að sýna að hann væri dýravinur og þætti vænt um dýr. Fræg voru spjöld og plaköt í Þýskalandi með Hitler og hundinum sínum þar sem undir stóð „Hitler und Blondi, der Nazihund“" sem útlegst á íslensku „Hitler og nasistahundurinn Blondi“

## Heimildir
*
Samstarfssamningur um einkaleyfi

**Samstarfssamningur um einkaleyfi** er alþjóðasamningur um einkaleyfi saminn árið 1970. Samningurinn fjallar um alþjóðlegar umsóknir um einkaleyfi. Samkvæmt samningnum getur aðili sent alþjóðlega staðlaða umsókn um einkaleyfi til einkaleyfastofu í einu landi, umsóknin er tekin fyrir af alþjóðleglegri stofnun sem metur einkaleyfishæfi áður en viðkomandi einkaleyfastofa veitir einkaleyfið. Samningurinn skapaði samræmt og staðlað umsóknarferli fyrir einkaleyfi. Einkaleyfið sjálft fær þó ekki alþjóðlegt gildi við þetta og einkaleyfishafi verður áfram að skrá einkaleyfið í öllum löndum þar sem hann vill að leyfið hafi gildi. 

Alþjóða hugverkastofnunin sér um rekstur samningsins og kerfisins sem hann skapar. Stofnunin gefur umsóknina út í sérstöku fréttabréfi 18 mánuðum eftir að hún var lögð fram.

## Tenglar
* Um samstarfssamninginn á vef Alþjóða hugverkastofnunarinnar
Þriggja þrepa prófið

**Þriggja þrepa prófið** er heiti á takmörkunum á undanþágum frá einkarétti höfundar sem settar voru fyrst fram í Bernarsáttmálanum eftir endurskoðun hans í Stokkhólmi 1967. Slíkt þriggja þrepa skilyrði hefur síðan ratað inn í höfundalög ýmissa landa og er hluti af ýmsum alþjóðlegum samningum um hugverkarétt. 

Samkvæmt þriggja þrepa prófinu verða undanþágur frá einkarétti höfundar að uppfylla þrjú skilyrði:
* þær skulu eiga við um sérstök afmörkuð tilfelli
* þær mega ekki brjóta í bága við eðlilega hagnýtingu verksins af hálfu höfundar
* þær mega ekki raska lögmætum hagsmunum höfundar
Haag-samningur um alþjóðlega skráningu hönnunar á sviði iðnaðar

**Haag-samningur um alþjóðlega skráningu hönnunar á sviði iðnaðar** eða **Haag-kerfið** er alþjóðasamningur um kerfi fyrir alþjóðlega skráningu iðnhönnunar með einni umsókn. Alþjóða hugverkastofnunin hefur yfirumsjón með samningnum.

Haag-samningurinn er til í nokkrum gerðum. Þær mikilvægustu eru Haag-gerðin frá 1960 og Genfargerðin frá 1999. Umsækjendur í hverju landi fá aðeins vernd frá landi sem er aðili að sömu gerð Haag-samningsins og þeirra eigið land. 

Alþjóðleg skráning iðnhönnunar gildir í fimm ár en er hægt að framlengja um önnur fimm ár upp að því hámarki sem kveðið er á um í lögum hvers lands.

## Tenglar
* Vefur Alþjóða hugverkastofnunarinnar um Haag-samninginn
* Listi yfir samningsaðila
Madrídarsamningur um alþjóðaskráningu merkja

**Madrídarsamningur um alþjóðaskráningu merkja** eða **Madrídarkerfið** er alþjóðasamningur um skráningu vörumerkja í mörgum löndum. Samningurinn var gerður árið 1891 en aðeins 56 ríki hafa gerst aðilar að samningnum sjálfum. Mörg stór iðnríki á borð við Bandaríkin, Japan og Bretland sniðgengu samninginn en hafa síðan gerst aðilar að bókun við Madrídarsamninginn um alþjóðlega skráningu merkja frá 1989. Með þessu kerfi getur eigandi vörumerkis sem hefur verið skráð í einu landi (grunnumsókn), látið skrá merkið hjá Alþjóða hugverkastofnuninni. Allar breytingar sem gerðar eru á grunnumsókninni ná einnig til alþjóðlegu skráningarinnar.

## Tenglar
* Stutt yfirlit um Madrídarkerfið 
* Vefur Alþjóða hugverkastofnunarinnar um Madrídarkerfið
Höfundaréttarsáttmáli Alþjóðahugverkastofnunarinnar

**Höfundaréttarsáttmáli Alþjóðahugverkastofnunarinnar** er alþjóðasamningur um höfundarétt sem aðildarríki Alþjóða hugverkastofnunarinnar stóðu að árið 1996. Ástæðan fyrir gerð samningsins var að ríkin töldu breytinga þörf vegna þróunar upplýsingatækni og tilkomu Internetsins. Höfundaréttarsáttmálinn skilgreinir forrit sem höfundaréttarvarið verk, líkt og bókmenntaverk, útfærir gagnagrunnsvernd og sniðgöngubann fyrir aðgangsvarnir tæknibúnaðar. Með Digital Millennium Copyright Act 1998 var sáttmálinn innleiddur í Bandaríkjunum. Hann hefur verið innleiddur í Evrópusambandinu með ýmsum tilskipunum eins og Tölvuforritatilskipuninni 1991, Gagnagrunnstilskipuninni 1996 og Höfundaréttartilskipuninni 2001. 

## Tenglar
* Um samninginn á vef Alþjóða hugverkastofnunarinnar
Parísarsamþykkt um vernd eignarréttinda á sviði iðnaðar

**Parísarsamþykkt um vernd eignarréttinda á sviði iðnaðar** er alþjóðasamningur sem fjallar um þau svið hugverkaréttar sem snúa að iðnaði; einkaleyfi, vörumerki, iðnhönnun og nytjamynstur. Samningurinn var saminn á ráðstefnu í París árið 1880 (í kjölfar Heimssýningarinnar 1878) og undirritaður þremur árum síðar af ellefu löndum. Hann hefur verið endurskoðaður nokkrum sinnum síðan, síðast árið 1979. Nú eru 174 lönd aðilar að samningnum sem þar með er einn útbreiddasti alþjóðasamningur allra tíma. 

Grunnatriði samningsins eru gagnkvæmni réttarins (að umsækjendur njóti sama réttar í öðru aðildarlandi og þeir njóta í eigin landi) og forgangsréttur (að dagsetning skráningar í einu landi gildi líka í öðrum löndum þar sem skráning fer fram). 

## Tenglar
*Parísarsamþykktin á vef Alþjóða hugverkastofnunarinnar
Alþjóðasamningur um vernd listflytjenda, framleiðenda hljóðrita og útvarpsstofnana

**Alþjóðasamningur um vernd listflytjenda, framleiðenda hljóðrita og útvarpsstofnana** er alþjóðasamningur gerður af aðildarríkjum Alþjóða hugverkastofnunarinnar árið 1996. Samningurinn fjallar um einkarétt listflytjenda, tónlistarútgáfa og útvarps-/sjónvarpsfyrirtækja til að hagnýta flutning, upptökur og útsendingar, þótt þessir aðilar teljist ekki höfundar að því efni sem þeir framleiða. Þessi réttindi falla því undir grannréttindi höfundaréttar. 

Samningnum er ætlað að skýra og bæta við þann einkarétt sem felst í Rómarsáttmála um vernd listflytjenda, framleiðenda hljóðrita og útvarpsstofnana frá 1961.

## Tenglar
*Texti samningsins á vef Alþjóða hugverkastofnunarinnar
Yrkisréttur

**Yrkisréttur** er einkaréttur þess sem þróar nýtt kvæmi af jurt til að hagnýta sér það í tiltekinn árafjölda. Hann fær þannig einkarétt til að selja fræ, afklippur, aldin og lauf kvæmisins til viðskiptavina og getur selt öðrum söluleyfi fyrir kvæmið. Yrkisréttur er aðgreindur frá einkaleyfi þótt bæði geti náð yfir sama hlut í sumum löndum. Yrkisréttur er háður samþykki sérstakrar yrkisréttarnefndar og gildir venjulega í 20 eða 25 ár.
Eldgjá

**Eldgjá** er gjá á Skaftártunguafrétti í Vestur-Skaftafellssýslu sem talið er að hafi myndast í stórgosi sem hófst vorið 939 og stóð fram á haust 940.  Lengi var talið að gosið hefði átt sér stað 934 og varað í nokkur ár en sú skoðun breyttist upp úr 2015.  Eldvörp Eldgjárgossins raðast slitrótt á meira en 60 km langa línu langleiðina frá Vatnajökli og inn undir Mýrdalsjökul við Öldufell. Suðvestast er svo sjálf Katla og Kötlu-askjan, kjarni eldstöðvakerfisins. Þorvaldur Thoroddsen skoðaði Eldgjá fyrstur vísindamanna árið 1893 og gaf henni nafn. 
Á síðari árum hafa margir jarðvísindamenn komið að rannsóknum á Eldgjá.

## Eldstöðvarnar

Skipta má gossprungunni í þrjá aðalhluta. Nyrst eru Kambagígar og gígar við Stakafell, sem ná allt norður að Tröllhamri þaðan sem stutt er í Vatnajökul Á miðhluta sprungunnar er Eldgjá sjálf og gígar og sprungur beggja vegna við hana. Suðurhlutinn sem er gígaröð norður af Öldufelli sem hverfur inn undir Mýrdalsjökul með stefnu á Kötlu. Eldgjá er stórbrotnust frá veginum sem liggur yfir hana, Fjallabaksleið nyrðri, og norður að Gjátindi. Þar er hún óslitin, víða um 600 m breið og allt að 200 m djúp. Í gjárbörmunum eru gjallskriður og hamrabelti oft með rauðum lit. Áin Nyrðri-Ófæra fellur ofan í gjána norðarlega í tveimur fossum, Ófærufossum, og streymir eftir gjárbotninum, lygn milli gróinna bakka. Sunnar fellur Syðri-Ófæra um Eldgjá.

## Hraun og gjóska
Gríðarmikið hraunflóð hefur runnið frá Eldgjá. Hraunið heitir engu einu nafni þótt jarðfræðingar kalli það stundum Eldgjárhraun. Hlutar af því eru Álftavershraun, Meðallandshraun, Landbrotshraun, Stakfellshraun o.fl. Mesti hraunstraumurinn kom úr Eldgjá sjálfri og öðrum gígum á miðhluta sprungunnar. Hann fossaði niður Skaftárgljúfur og breiddi síðan úr sér á láglendinu og myndaði tvær miklar tungur, Landbrotshraun og Meðallandshraun. Gríðarleg umbrot hafa orðið er Landbrotshraunið rann því það er alsett gervigígum. Frá suðurhluta sprungunnar fossaði hraunið í tiltölulega mjóum straumi suður um Álftaversafrétt meðfram austurjaðri Mýrdalsjökuls en breiddi síðan mikið úr sér sunnan við Atlaey og flæddi í breiðum straumi suður Mýrdalssand, yfir Álftaver og allt til strandar. Hraunin þekja samtals um 800 km2. Katla sjálf gaus gríðarmiklu öskugosi á sama tíma, öskulag lagðist yfir nærsveitir hennar og vatns og gjóskuflóð geystust niður Mýrdalssand.
## Umhverfisáhrif
Þótt gosið hafi orðið á sögulegum tíma fer afar litlum sögum af því. Þó er talið að þess sé getið í Landnámu 
en þar segir af fjölmennri byggð í Álftaveri sem menn urðu að flýja þegar jarðeldur rann þar yfir. Hraunið frá Eldgjá er mesta hraun sem runnið hefur í einu gosi á jörðinni á sögulegum tíma og hugsanlega er Eldgjárgosið mesta hraungos sem mannskepnan hefur nokkru sinni orðið vitni að.

## Tengt efni
* Katla

## Tilvísanir
Margrét Hermanns-Auðardóttir

**Margrét Hermanns-Auðardóttir** (f. 1949) er íslenskur doktor í fornleifafræði. Hún er þekktust fyrir rannsóknir sínar í Herjólfsdal í Vestmannaeyjum. Margrét er dóttir stjórnmálakonunnar Auðar Auðuns.
Veðurfölnir

**Veðurfölnir** er haukur í norrænni goðafræði sem situr á milli augna arnar í efstu greinum Asks Yggdrasils. Örninn átti í sífelldum deilum við Níðhögg, vængjaðan dreka er bjó við eina rótina, en íkorninn Ratatoskur hljóp stöðugt upp og niður tréð með skilaboð á milli þeirra.

Í Snorra-Eddu, Gylfaginningu, segir svo: 

:*Örn einn sitr í limum asksins, ok er hann margs vitandi, en í milli augna honum sitr haukr, sá er heitir Veðrfölnir. Íkorni sá, er heitir Ratatoskr, renn upp ok niðr eftir askinum ok berr öfundarorð milli arnarins ok Níðhöggs, en fjórir hirtir renna í limum asksins ok bíta barr. Þeir heita svá: Dáinn, Dvalinn, Duneyrr, Duraþrór. En svá margir ormar eru í Hvergelmi með Níðhögg, at engi tunga má telja*.

## Tengill
*  (Skoðað 7. ágúst 2012).
Yrki

**Yrki** er flokkunarheiti sem er undirskipað tegund. Yrki er aðeins notað um jurtir. Yrkisheitið kemur á eftir tegundarheiti með skammstöfunina „var.“ á milli. Í dýrafræði er notast við kyn eða deilitegund. Yrki er líka oft notað sem samheiti við kvæmi eða ræktunarafbrigði, til dæmis í yrkisrétti sem fjallar um kvæmi en ekki yrki í þessari líffræðilegu merkingu.

Dæmi um yrki eru *Beta vulgaris* var. *vulgaris* (rauðrófa) og *Petroselinum crispum* var. *neapolitanum* (breiðblaða steinselja).
Kvæmi

**Kvæmi** eða **ræktunarafbrigði** (yrki stundum notað sem samheiti) er afbrigði af jurt sem valið hefur verið til ræktunar vegna eftirsóttra eiginleika. Kvæmi getur verið ræktað upp eða byggst á vali úr villtri tegund. Ný kvæmi sem komið er upp geta verið skilgreind sem hugverk í yrkisrétti. 

Kvæmi eru tilgreind með heiti innan einfaldra gæsalappa á eftir tegundarheiti (eða heiti yrkis) eða heiti ættkvíslar eða almennu heiti; Dæmi: *Malus* 'Granny Smith' (epli 'Granny Smith'), *Lactuca sativa* L. var. *longifolia* 'Parris Island Cos' (romaine-salat 'Parris Island Cos'). Heiti kvæmis er hluti af flokkunarfræði plöntunnar og fellur því ekki undir einkarétt seljanda, en auk heitis kvæmisins geta kvæmi frá tilteknum framleiðanda haft markaðsheiti sem þá er varið með sama hætti og vörumerki.

Kvæmi sem ræktuð eru með kynlausri æxlun eru kölluð klónar.
Þorgeir Jónsson

**Þorgeir Jónsson** (f. 7. desember 1903, d. 5. janúar 1989) var íslenskur glímukappi og hestamaður í Gufunesi, Reykjavík. Árið 1927 varð hann glímukóngur Íslands, Íslandsmeistari í kúluvarpi og kringlukasti.

## Heimildir
Daniel Narcisse

**Daniel Narcisse** (fæddur 16. desember 1979) er franskur handknattleiksmaður, sem leikur í skyttustöðu fyrir franska liðið PSG. Narcisse leikur einnig í franska landsliðinu og varð heimsmeistari með franska liðinu árið 2001, Evrópumeistari 2006, ólympíumeistari 2008, heimsmeistari 2009 og Evrópumeistari árið 2010. Hann hefur hlotið viðurnefnið *Air France* vegna stökkkrafts síns.
Guillaume Joli

**Guillaume Joli** (fæddur 27. mars 1985 í Lyon) er franskur handknattleiksmaður, sem leikur í stöðu hornamanns. Joli leikur í franska landsliðinu og varð heimsmeistari 2009 og Evrópumeistari 2010.
Samuel Honrubia

**Samuel Honrubia** (fæddur 5. júlí 1986) er franskur handknattleiksmaður, sem leikur í stöðu hornamanns. Honrubia leikur í franska landsliðinu og varð heimsmeistari með liðinu árið 2011.
Xavier Barachet

**Xavier Barachet** (fæddur 19. nóvember 1988) er franskur handknattleiksmaður, sem leikur í hægri skyttustöðu fyrir franska liðið Chambéry Savoie Handball. Barachet leikur einnig í franska landsliðinu og varð heimsmeistari með liðinu árið 2009, Evrópumeistari árið 2010 og heimsmeistari árið 2011.
Helga Braga Jónsdóttir

**Helga Braga Jónsdóttir** (f. 5. nóvember 1964 á Akranesi) er íslensk gamanleikkona og skemmtikraftur. Hún er hvað þekktust fyrir að vera hluti af Fóstbræðrahópnum og Stelpuhópnum. 

Helga útskrifaðist sem leikkona árið 1989, hún ætlaði sér að verða dramatísk leikkona en segist hafa leiðst út í grínið. Þegar hún var í menntaskóla var hún aðallega í dramatíkinni þótt hún hafi leikið Línu Langsokk, 15 ára. Hún lék einnig aukahlutverk í sýningunni *Mærin fór í dansin*. Helga sagðist síðar fara hægt og rólega út í grínið, seinna fékk hún hlutverk í áramótaskaupum og seinna vann hún hjá Þjóðleikhúsinu og Borgarleikhúsinu sem meðlimur í leikhópnum *Frú Emilíuönu* sem setti upp mörg klassísk verk. 

Árið 1997 var hún beðin um að vera með í sjónvarpsþáttunum Fóstbræðrum, í fyrstu þáttaröðinni lék hún öll kvenhlutverkin, en í annarri þáttaröð var hún með í handritahópnum, þá segist hún hafa sagt upp hjá Þjóðleikhúsinu. Stuttu seinna var Helga beðin um að vera með uppistand, henni fannst það fyrst fráleit hugmynd, hún segist hafa litið á sig sem leikkonu en ekki uppistandara en ein kona gafst ekki upp og vildi mjög mikið fá hana í uppistand, en þá sló Helga til og bjó til prógram, en Helga sagði að fólk hafi hlegið að uppistandinu og þá var ekki aftur snúið og Helga hefur haldið mörg uppistönd eftir þða. Árið 2011 útskrifaðist Helga sem flugfreyja frá flugfreyjuskóla Iceland Express.

Árið 2016 greindi Helga frá því að hún hefði verið í ofbeldisfullu sambandi í 5 ár og hefði þurft að sækja hugleiðslutíma frá 1997.

## Kvikmyndaskrá

## Tenglar
* Helga Braga á IMDb

## Heimildir
Samrás

**Samrás** eða **dvergrás** er nafn á rafrásum framleiddum með liþógrafíu eða komið fyrir í hálfleiðandi efni.
Ég vil fara upp í sveit

**Ég vil fara upp í sveit** er 45 snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1960. 
Á henni flytur Elly Vilhjálms tvö lög ásamt hljómsveit Kristjáns Kristjánssonar. Kristján Kristjánsson, ásláttur og raddir, Guðmundur Steingrímsson, trommur, Árni Scheving, óbó, Jón Sigurðsson, bassi og raddir, Þórarinn Ólafsson, víbrafónn og raddir og Jón Páll Bjarnason, gítar. Útsetning: Jón Sigurðsson. Upptaka: Ríkisútvarpið. Umslag: Amatörverslunin, ljósmyndastofa ÞEGG: Offsetprentstofa.
 
## Lagalisti
#Ég vil fara upp í sveit  - *Lag: Enzo Bonagura, Danpa (Dante Pinzauti) og Eros Sciorilli - texti: Jón Sigurðsson* - Útsetning: Jón Sigurðsson - 
#Kveðju sendir blærinn - *Lag - texti: Il Mare - Pálmar Ólason* - Útsetning: Jón Sigurðsson
79 af Stöðinni (1963 nr. 2)

**79 af Stöðinni** er 45 snúninga hljómplata gefin út af Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur árið 1963. 
Á henni flytur Elly Vilhjálms ásamt hljómsveitum Jóns Sigurðssonar, Jóns Páls og KK-sextettinum fjögur lög. 
 
## Lagalisti
#79 af Stöðinni - *Lag - texti: [[Sigfús Halldórsson]] - [[Indriði G. Þorsteinsson]]* - Útsetning: Jón Sigurðsson
#Lítill fugl - *Lag - texti: Sigfús Halldórsson - Indriði G. Þorsteinsson* - Útsetning: Jón Sigurðsson
#Ó, María mig langar heim - *Lag - texti: [[Marijohn Wilkin|Wilkins]] og [[Mel Tillis|Tillis]] - [[Ólafur Gaukur Þórhallsson|Ólafur Gaukur]]* - Útsetning: Jón Sigurðsson
#Kvöldljóð - *Lag - texti: [[Jónas Jónasson]] - Ólafur Gaukur* - Útsetning: Jón Sigurðsson
Sumarauki (plata)

**Sumarauki** er 45 snúninga hljómplata gefin út af Fálkanum árið 1964. 
Á henni flytur Elly Vilhjálms ásamt hljómsveit Svavars Gests tvö lög. 
 
## Lagalisti
#Sumarauki - *Lag - texti: Sigfús Halldórsson - Guðjón Halldórsson* - Útsetning: Jón Sigurðsson
#Í grænum mó - *Lag - texti: Sigfús Halldórsson - Gestur Guðfinnsson* - Útsetning: Magnús Ingimarsson