1. október

**1. október** er 274. dagur ársins (275. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 91 dagur er eftir af árinu.

## Atburðir
* 366 - Damasus 1. varð páfi.
* 607 - Tómas 1. varð patríarki í Konstantínópel.
* 965 - Jóhannes 13. varð páfi.
* 1061 - Alexander 2. varð páfi.
* 1608 -  Sjötíu nýir landnemar bættust í hóp þeirra sem fyrir voru í Jamestown í Virginíu.
* 1786 - Presturinn á Miklabæ í Skagafirði, Oddur Gíslason, hvarf á heimleið á milli bæja. Talið var að Miklabæjar-Solveig hefði gengið aftur og komið honum fyrir.
* 1838 - Breskur her réðist inn í Afganistan til að koma í veg fyrir að Rússar næðu þar yfirráðum.
* 1846 - Nýtt skólahús Lærða skólans í Reykjavík var vígt og skólinn settur þar í fyrsta skipti eftir flutninginn frá Bessastöðum.
* 1862 - Barnaskóli tók til starfa í Reykjavík. Þar voru fimmtíu börn í tveimur bekkjum.
* 1874 - Kvennaskólinn í Reykjavík tók til starfa undir stjórn Þóru Melsteð.
* 1880 - Fyrsti gagnfræðaskóli á Íslandi tók til starfa á Möðruvöllum í Hörgárdal og var þá haldið upp á endurreisn skólahalds á Norðurlandi.
* 1883 - Í Reykjavík var vígt nýtt barnaskólahús, hlaðið úr höggnu grágrýti. Þetta hús varð síðar pósthús og enn síðar lögreglustöð og stendur enn við Pósthússtræti.
* 1892 - Chicago-háskóli hóf starfsemi.
* 1904 - Latínuskólanum var skipt í lærdómsdeild og gagnfræðadeild og hét eftir það *Hinn almenni menntaskóli*. Björn M. Ólsen rektor lét af embætti.
* 1908 - Kennaraskólinn tók til starfa í Reykjavík undir stjórn Magnúsar Helgasonar.
* 1933 - Ásta Magnúsdóttir varð fyrsta kona til að gegna opinberu embætti á Íslandi er hún var skipuð ríkisféhirðir og gegndi þeirri stöðu í aldarfjórðung.
* 1938 - Þýskur her hélt inn í Súdetaland.
* 1939 - Síðari heimsstyrjöldin: Þýski herinn komst inn í Varsjá eftir tæplega mánaðarlangt umsátur um borgina.
* 1944 - Haldin var minningarguðsþjónusta í Hvalsneskirkju til að minnast þess að 300 ár voru liðin frá því er Hallgrímur Pétursson var vígður til þjónustu þangað.
* 1946 - Þjóðvarnarfélagið var stofnað á Íslandi.
* 1947 - Á Íslandi var tekin upp skömmtun á ýmsum nauðsynjavarningi, eins og kornvöru, kaffi, sykri, búsáhöldum og hreinlætisvörum, vatnsfötum og brjóstahöldum, svo að fátt eitt sé nefnt. Tilgangurinn var sá að spara gjaldeyri.
* 1949 - Mao Zedong lýsti yfir stofnun Kínverska alþýðulýðveldisins.
* 1949 - Nürnberg-réttarhöldunum í Þýskalandi lauk.
* 1952 - Tekið var upp það nýmæli að hljóðrita ræður alþingismanna, sem áður höfðu verið hraðritaðar jafnóðum af þingskrifurum.
* 1955 - Fyrsta kjörbúðin var opnuð í Reykjavík, Liverpool í Austurstræti.
* 1960 - Nígería fékk sjálfstæði frá Bretlandi.
* 1963 - Leðurskjaldbaka veiddist í Steingrímsfirði.
* 1971 - Skemmtigarðurinn Walt Disney World var opnaður í Flórída.
* 1972 - Útgáfa greinar sem lýsti framleiðslu á endurraðaðri DNA-sameind markaði upphafið að nútímasameindalíffræði.
* 1975 - Gilbert- og Elliseyjar klofnuðu rétt áður en þær fengu sjálfstæði frá Bretlandi. Gilberteyjar urðu síðan Kíribatí og Elliseyjar Túvalú.
* 1975 - Marokkó og Máritanía gerðu leynilegt samkomulag um að skipta Vestur-Sahara milli sín.
* 1977 - Samtök áhugafólks um áfengisvandamálið voru stofnuð á Íslandi.
* 1978 - Víetnam gerði innrás í Kambódíu.
* 1979 - Lögræðisaldur á Íslandi (fjárræði) var lækkaður úr 20 árum í 18 ár.
* 1979 - Mesta mælda sólarhringsúrkoma á Íslandi mældist á Kvískerjum í Öræfum, 243 millimetrar á einum sólarhring.
* 1979 - Menntaskólinn á Egilsstöðum var settur í fyrsta sinn.
* 1979 - Lýðræði tók aftur við af herforingjastjórn í Nígeríu og annað nígeríska lýðveldið hófst.
* 1979 - Upphaf heimsóknar Jóhannesar Páls 2. páfa til Bandaríkjanna.
* 1981 - Ný umferðarlög tóku gildi á Íslandi: Ökumenn og farþegar í framsæti bifreiða voru skyldaðir til þess að spenna öryggisbeltin við akstur á vegum. Um leið var heimilað að aka reiðhjólum á gangstéttum og stígum.
* 1981 - Norræna farsímakerfið (NMT) var opnað fyrir notkun.
* 1981 - Pétur Sigurgeirsson tók við embætti biskups Íslands.
* 1981 - Fyrsta smáskífa Utangarðsmanna kom út.
* 1982 - *[[Morgunblaðið]]* birti fyrstu símsendu litmyndina frá opnun fjármálamiðstöðvar í London og voru þá rúmlega 23 ár frá því að sama blað birti fyrstu símsendu myndina hér á landi.
* 1982 - Helmut Kohl tók við embætti kanslara Vestur-Þýskalands.
* 1982 - Fyrsta tölublað tímaritsins *[[Vera (tímarit)|Veru]]* kom út á Íslandi.
* 1982 - Fyrsti geislaspilarinn, Sony CDP-101, kom á markað í Japan.
* 1982 - EPCOT Center var opnað í Flórída.
* 1982 - Upp komst um áætlun um valdarán á Spáni daginn fyrir kosningarnar 28. október.
* 1985 - Íslensku bókaútgáfurnar Helgafell og Vaka sameinuðust sem Vaka-Helgafell.
* 1986 - Ronald Reagan undirritaði Goldwater-Nichols-lögin sem fólu í sér mestu breytingar á Varnarmálaráðuneyti Bandaríkjanna frá því að flugherinn varð sérstök herdeild árið 1947.
* 1987 - Sjónvarpið hóf að senda út á fimmtudögum jafnt sem aðra daga, en fram að því höfðu fimmtudagar verið sjónvarpslausir.
* 1988 - Danska sjónvarpsstöðin TV 2 hóf útsendingar og batt þar með enda á einokun DR1.
* 1989 - Í Danmörk var óvígð sambúð tveggja einstaklinga af sama kyni heimiluð.
* 1990 - Borgarastyrjöldin í Rúanda hófst með innrás Tútsa úr Úgandaher yfir landamærin við Kagitumba.
* 1991 - Borgarastyrjöldin í Júgóslavíu: Umsátrið um Dubrovnik hófst.
* 1992 - Fyrsta teiknimyndastöðin, Cartoon Network, hóf útsendingar.
* 1994 - Þjóðernispopúlistinn Vladimír Mečiar sigraði þingkosningar í Slóvakíu.
* 1994 - Palá fékk sjálfstæði frá Sambandsríki Míkrónesíu.
* 1996 - Siglingastofnun Íslands varð til við sameiningu Siglingamálastofnunar og Vita- og hafnamálastofnunar.
* 1999 - Alþjóðaflugvöllurinn Shanghai Pudong var opnaður í Kína.
* 2001 - Mikil sprenging var í Áburðarverksmiðjunni í Gufunesi, eldur kom upp en engan sakaði. Talið er að skammhlaup í gömlum rafmagnstöflum hafi valdið sprengingunni.
* 2001 - Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum var stofnuð við Háskóla Íslands.
* 2001 - Skæruliðar réðust á þinghúsið í Srinagar í Kasmír og myrtu 38.
* 2002 - Umferðarstofa varð til við sameiningu Skráningarstofunnar og Umferðarráðs.
* 2003 - Eyririnn var lagður niður og ein króna varð minnsta gjaldmiðilseiningin á Íslandi.
* 2004 - Háskólinn í Manchester hóf starfsemi.
* 2004 - Íslenska kvikmyndin *[[Næsland]]* var frumsýnd.
* 2005 - Sprengutilræðin á Balí 2005: 26 létust og yfir 100 særðust. 
* 2005 - Stærsti banki heims, Mitsubishi UFJ Financial Group, varð til við samruna tveggja japanskra banka.
* 2007 - Lánasýsla ríkisins var lögð niður og verkefni hennar færð til Seðlabanka Íslands.
* 2007 - Kvikmyndin *[[The Amazing Truth About Queen Raquela]]* var frumsýnd.
* 2007 - Forlagið var stofnað á Íslandi.
* 2009 - Steingervingafræðingar lýstu fundi beinagrindar af *[[Ardipithecus]] ramidus*, leifa elsta forföður mannsins sem fundist hafa.

* 2009 - Hæstiréttur Bretlands tók til starfa.
* 2009 - Skipting norska stórþingsins í tvær deildir var afnumin.
* 2016 - 77 slösuðust í gassprengingu á veitingstað í Malaga á Spáni.
* 2017 - 58 létu lífið og 851 særðust þegar Stephen Paddock hóf skothríð á tónleikagesti í Las Vegas frá hótelherbergi sínu.
* 2017 - Þjóðaratkvæðagreiðsla um sjálfstæði Katalóníu fór fram. 92% samþykktu sjálfstæði en andstæðingar sniðgengu atkvæðagreiðsluna sem hæstiréttur Spánar hafði áður dæmt ólöglega.
* 2019 - Alþýðulýðveldið Kína fagnaði 70 ára afmæli kommúnistastjórnar landsins.
* 2019 - Að minnsta kosti 90 manns létu lífið í mótmælum gegn ríkisstjórn Íraks.

## Fædd
* 208 - Alexander Severus Rómarkeisari (d. 235).
* 1207 - Hinrik 3., Englandskonungur (d. 1272).
* 1499 - Marsilio Ficino, ítalskur heimspekingur (f. 1433).
* 1541 - El Greco, grisk-spaenskur listmalari (d. 1614).
* 1671 - Guido Grandi, ítalskur stærðfræðingur (d. 1742).
* 1685 - Karl 6. keisari (d. 1740).
* 1903 - Vladimir Horowitz, píanisti (d. 1989).
* 1910 - Bonnie Parker, bandarískur glæpamaður (d. 1934).
* 1920 - Walter Matthau, bandarískur leikari (d. 2000).
* 1923 - Hafsteinn Guðmundsson, íþróttakennari og æskulýðsfrömuður (d. 2012).
* 1924 - Jimmy Carter, Bandaríkjaforseti.
* 1924 - William Rehnquist, bandarískur hæstaréttardómari (d. 2005).
* 1929 - Jón Kr. Gunnarsson, íslenskur skipstjóri (d. 2000).
* 1935 - Julie Andrews, bresk leikkona.
* 1945 - Ram Nath Kovind, forseti Indlands.
* 1956 - Theresa May, fyrrverandi forsætisráðherra Bretlands.
* 1960 - Magnús Stefánsson, íslenskur stjórnmálamaður.
* 1965 - Mia Mottley, forsætisráðherra Barbados.
* 1966 - George Weah, knattspyrnumaður og forseti Liberiu.
* 1969 - Zach Galifianakis, bandariskur leikari.
* 1969 - Marcus Stephen, forseti Nárú.
* 1989 - Brie Larson, bandarisk leikkona.
* 2001 - Mason Greenwood, enskur knattspyrnumaður

## Dáin
* 959 - Játvígur sanngjarni Englandskonungur (f. um 940).
* 1404 - Bonifasíus 9. páfi.
* 1499 - Marsilio Ficino, ítalskur heimspekingur (f. 1433).
* 1652 - Kristín Guðbrandsdóttir, íslensk húsfreyja (f. 1574).
* 1684 - Pierre Corneille, franskt leikskáld (f. 1606).
* 1893 - Benjamin Jowett, enskur fornfræðingur (f. 1817).
* 1932 - William Gershom Collingwood, enskur myndlistarmaður (f. 1854).
* 1946 - Guðmundur Hannesson, íslenskur læknir (f. 1866).
* 1979 - Preguinho, brasilískur knattspyrnumaður (f. 1905).
* 1984 - Blagoje Marjanović, júgóslavneskur knattspyrnumaður (f. 1907).
* 2016 - Edda Heiðrún Backman, íslensk leikkona (f. 1957).