open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Emma af Normandí

**Emma af Normandí** (um 985 – 6. mars 1052) var drottning Englands á 11. öld, seinni kona Aðalráðs ráðlausa og síðar kona Knúts mikla, móðir tveggja Englandskonunga og stjúpmóðir tveggja annarra. Hún var líka afasystir Vilhjálms bastarðs Englandskonungs.

## Drottning tveggja konunga
Emma var dóttir Ríkharðs óttalausa, hertoga af Normandí, og seinni konu hans, Gunnóru. Aðalráður ráðlausi Englandskonungur bað hennar til að tryggja sig gegn árásum frá Normandí og giftust þau árið 1002 og áttu saman tvo syni og eina dóttur. Börnin, Játvarður góði, Alfreð og Goda, voru send til Normandí þegar Knútur mikli gerði innrás í England 1013 og ólust þar upp. Aðalráður dó árið 1016. Sonur hans og stjúpsonur Emmu, Játmundur járnsíða, tók við ríkjum en dó í nóvemberlok sama ár og þá varð Knútur konungur Englands. 

Knútur hafði lengi verið giftur eða búið með Alfífu frá Northampton og átti með henni tvo syni, Svein Alfífuson og Harald hérafót, en ef til vill var hjónaband þeirra ekki gilt að lögum, að minnsta kosti giftist hann Emmu í júlí, sennilega einnig til að tryggja gott samband við Normandí. Þegar Hörða-Knútur sonur þeirra fæddist hét hann því að hann skyldi erfa Danaveldi. Þau áttu líka dótturina Gunnhildi, sem giftist Hinrik 3. keisara.

## Útlegð í Brügge
Knútur dó 1035. Hörða-Knútur var þá í Danmörku og komst ekki strax til Englands til að tryggja stöðu sína þar svo að Haraldur hérafótur hálfbróðir hans náði þar völdum. Á meðal helstu andstæðinga hans voru Emma og synir hennar og Aðalráðs, sem höfðu snúið heim frá Normandí. Haraldur lét taka Alfreð og blinda hann og dó hann skömmu síðar en Játvarður komst undan til Normandi og sjálf hraktist Emma í útlegð til Flæmingjalands og settist að í Brügge. 

Þangað kom Hörða-Knútur sonur hennar þegar hann lagði loks af stað í herför til Englands til að ná því úr höndum Haraldar en þá barst þangað sú fregn snemma árs 1040 að Haraldur hefði dáið óvænt. Var Hörða-Knútur þá tekinn til konungs og Játvarður gat snúið aftur heim. Knútur lýsti því yfir að ef hann eignaðist enga syni skyldi Játvarður verða konungur Englands og gekk það eftir, þegar Hörða-Knútur dó 1042. Emma studdi hann þó ekki, hún vildi fá Magnús góða fyrir konung, og lét Játvarður taka hana höndum og hafði hana í haldi um skeið. Raunar virðast litlir kærleikar hafa verið með þeim mæðginunum.

Emma dó 1052 og hefur þá verið hátt á sjötugsaldri.

## Heimildir
*
Múgsaxari

**Múgsaxari** er landbúnaðartæki sem er notað við votverkun heys. Múgsaxarinn tætir múganum  í sig af túninu og blæs svo grasinu söxuðu upp í vagn sem dreginn er á eftir. Notkun múgsaxarans er sprottin af því, að vothey verkist best ef hið nýslegna gras er forþurrkað nokkuð áður en það er rakað í múga og svo saxað, og þá látið í votheyshlöðu.
Kerlingarskarð

**Kerlingarskarð** er skarð í Snæfellsnesfjallgarði, í um 310 m hæð yfir sjávarmáli. Um skarð þetta hefur lengi legið einn af þremur fjallvegum sem farnir eru yfir fjallgarðinn og liggur þessi vegur, sem nú er í litlu viðhaldi og einungis fær stærri bílum, milli Helgafellssveitar norðan á nesinu og Miklaholtshrepps að sunnanverðu. Hinir tveir liggja yfir Fróðárheiði og um Heydal. Líklegt er að nafnið á skarðinu sé dregið af stökum steindrangi all háum, sem ber við loft þar sem hann stendur í öxl Kerlingarfjalls austan við veginn og heitir Kerling. Segir sagan að þar fari tröllskessa er orðið hafi að steini og sé hún með silungakippu á bakinu.

## Heimildir
*
Kolbeinsstaðir

**Kolbeinsstaðir** eru kirkjustaður í Borgarbyggð á Vesturlandi. Þetta forna höfuðból og höfðingjasetur er austan vegar þegar ekið er norður með Eldborgarhrauni. Á Kolbeinsstöðum var í kaþólskum sið kirkja helguð guði og Maríu Guðsmóður, Pétri Postula, Magnúsi eyjajarli, heilögum Nikulási, heilögum Dómeníkusi og ölum heilögum í kaþólskum sið. Til er máldagi Kolbeinsstaðakirkju frá 1397, þar sem taldir eru upp margir góðir gripir í eigu kirkjunnar, svo og jarðir og aðrar eignir. Prestur sat þar til 1645 en nú heyrir sóknin undir Söðulsholtsprestakall. Núverandi kirkja er reist árið 1933. Hún er byggð úr steinsteypu og vígð árið 1934. Altaristafla er eftir Brynjólf Þórðarson listmálara og þar er silfurkaleikur frá 14-15 öld og forn skírnarskál úr tini frá 1732. Á Kolbeinsstöðum er einnig félagsheimili hreppsins, Lindartunga. 

Á miðöldum voru Kolbeinsstaðir um langt skeið eitt helsta valdasetur landsins, þegar jörðin var í eigu og ábúð embættismannaættar sem kölluð hefur verið Kolbeinsstaðamenn. Ketill Þorláksson, lögsögumaður og prestur frá Hítardal og mágur Gissurar Þorvaldssonar, settist þar að um 1235. Sonur hans var Þorleifur hreimur Ketilsson, sem var síðasti íslenski lögsögumaðurinn, en tengdasonur Ketils var Narfi Snorrason frá Skarði, sem bjó á Kolbeinsstöðum. Synir hans, Þorlákur, Þórður og Snorri, urðu allir lögsögumenn og bjó Þorlákur á Kolbeinsstöðum. Sonur hans var Ketill Þorláksson hirðstjóri og riddari á Kolbeinsstöðum, einn helsti tignarmaður landsins á fyrri hluta 14. aldar. Kona Ketils var Una Guttormsdóttir, systir Jóns skráveifu, hirðstjóra og lögmanns, sem mun hafa dvalist hjá þeim og gaf hann kirkjunni á Kolbeinsstöðum hálfa jörð fyrir sálu sinni. 

Kolbeinsstaðir héldust lengi í ættinni og má á meðal síðari eigenda nefna Erlend Erlendsson sýslumann á Hlíðarenda, föður Vigfúsar Erlendssonar lögmanns og hirðstjóra og Þorvarðar Erlendssonar lögmanns, föður Erlendar Þorvarðarsonar lögmanns, sem bjó um tíma á Kolbeinsstöðum.

## Heimildir
* 
* 
*
Kolgrafamúli

**Kolgrafamúli** er 427 m hátt fjall austan Kolgrafafjarðar, sem er fjörður á norðanverðu Snæfellsnesi og næsti fjörður austan við Grundarfjörð. Kolgrafamúli er að þó nokkrum hluta úr ljósgrýti og eru skriður múlans því nokkuð áberandi og litskrúðugar, þar sem þær blasa við þeim er eiga ferð um Eyrar- og Helgafellssveit. Í fjallinu hafa enn fremur fundist djúpbergstegundir á borð við granófýr og gabbró og þá einnig jaspis, hrafntinna og geislasteinar. Brú sem lögð var yfir Kolgrafafjörð árið 2004, styttir leiðina á milli Grundarfjarðar og Stykkishólms um rúma 6 km.
## Heimildir
* 
*
Laugarbrekka

**Laugarbrekka** er eyðibýli í Breiðuvíkurhreppi, upp frá Hellnum og vestan undir Laugarholti, þar sem er Bárðarlaug. Byggð lagðist af í Laugarbrekku 1887, en þar var gamalt kirkjusetur og kirkja frá 1563, eða allt þar til hún var færð að Hellnum þar skammt frá árið 1881. Í Bárðar sögu Snæfellsáss segir svo frá, að Bárður hafi búið að Laugabrekku á meðan hann dvaldi meðal manna.

Hin víðförla Guðríður Þorbjarnardóttir fæddist á Laugarbrekku árið 980 og fluttist árið 1000 til Grænlands með foreldrum sínum. Þar kynntist hún og giftist Þorsteini, syni Eiríks rauða landnámsmanns í Grænlandi og saman freistuðu þau þess að sigla til Vínlands. Sú för heppnaðist ekki og dó Þorsteinn í þeirri ferð. Komin aftur í Brattahlíð kynntist Guðríður Þorfinni Karlsefni, giftist honum og sigldi með honum til Vínlands. Þar fæddist sonur þeirra Snorri og varð Guðríður þá móðir fyrsta Evrópumannsins sem vitað er til að hafi fæðst á meginlandi Norður-Ameríku.
## Heimildir
* 
*
Lárós

**Lárós** gengur inn af Látravík í Eyrarsveit, norðan undir Búlandshöfða og vestan við fjallið Stöð við Grundarfjörð. Lárós er ós Lárvaðals og hefur verið þar laxeldi allt frá þá er Lárós var stíflaður árið 1965. Vatn þetta er um 1,6 ferkílómetri að umfangi og 11 metrar niður þar sem mest er dýpi. Mikið er af bleikju í sjálfu vatninu, Lárvaðli, en við lónið hefur verið gerð um 160 ha stífla og er meðaldýpi þar  2,5-3 m.
## Heimildir
* 
*
Isla Fisher

**Isla Lang Fisher** (f. 3. febrúar 1976) er leikkona og höfundur. Hún byrjaði að leika í áströlsku sjónvarpi, í skammlífu sápuóperunni *Paradise Beach* áður en hún lék Shannon Reed í sápuóperunni *Home and Away*. Síðan þá hefur hún orðið þekkt fyrir gamanhlutverk í *[[Wedding Crashers]]* (2005), *[[Hot Rod]]* (2007), *[[Definitely, Maybe]]* (2008) og *[[Confessions of a Shopaholic]]* (2009).
Konunglega breska vísindafélagið

**Konunglega breska vísindafélagið** (enska: *Royal Society*) er breskt vísindafélag sem var stofnað í London árið 1660 með konunglegu leyfisbréfi frá Karli 2. Félagið spratt upp úr Ósýnilega háskólanum og var ætlað að vera vettvangur fyrir vísindalegar rökræður og rannsóknir. Félagið er núna vísindaakademía sem styrkir rannsóknir og þiggur fé frá bresku ríkisstjórninni fyrir að gegna hlutverki ráðgjafa hennar í vísindalegum efnum.

Félagið telur nú rúmlega 1600 félagsmenn sem hafa leyfi til að nota skammstöfunina FRS (*Fellow of the Royal Society*) á eftir nafni sínu, auk konunglegra félaga, heiðursfélaga og erlendra félaga. Núverandi forseti félagsins er indverski stórsameindalíffræðingurinn Venki Ramakrishnan. 

Stofnendur félagsins voru tólf vísindamenn sem voru þekktir sem Ósýnilegi háskólinn og hittust reglulega á ýmsum stöðum. Meðal þeirra voru Christopher Wren, John Wilkins, Jonathan Goddard, Robert Hooke, William Petty og Robert Boyle. Megintilgangur félagsskaparins var að ræða um hin nýju vísindi sem Francis Bacon hafði rætt í bók sinni *[[New Atlantis]]* 1624, skipuleggja sýnitilraunir og deila uppgötvunum sínum. 

Félagið hefur gefið út vísindaritið *[[Philosophical Transactions of the Royal Society]]* samfleytt frá 1665.

## Tenglar
* Vefur Konunglega breska vísindafélagsins
Lýsuhóll

**Lýsuhóll** er bær í Staðarsveit á sunnanverðu Snæfellsnesi. Á Lýsuhóli er jarðhiti og þar er starfræktur skóli og félagsheimili. Sundlaug er hituð er upp með heitu ölkelduvatni sem þar rennur upp. Borað var eftir vatni þar árin 1946 og 1963 og hefur ölkelduvatnið á Lýsuhóli verið sett í sölu á almennum markaði í neytendaumbúðum. Jarðhitinn, laugin og ölkelduvatnið eru þekkt frá fornu fari og langt síðan að laugin var fyrst notuð til baða. Var þá byggt yfir hana baðhús sem nú er löngu horfið, en þróin þar sem baðkerið var sést þar enn. Gamla laugin og kalkútfellingar þar hjá eru á náttúruminjaskrá, ásamt hallamýri ofan þeirra, hvar er óvenjulegt gróðurfar og sjaldséðar jurtir. Fjöllin fyrir ofan Lýsuhól eru nokkuð sérstök, mjög brött og gerð úr djúpbergi. Í Lýsuhyrnu er gabbró og granófýr og úr gígum uppi í Þorgeirsfelli og Ánahyrnu hafa runnið Hraunsmúlahraun og Bláfeldarhraun.
## Heimildir
* 
*
Mælifell (Staðarsveit)

**Mælifell** í Staðarsveit (566 m) á Snæfellsnesi er fjallshnjúkur upp af Búðum. Mælifell er úr ljósgrýti og þykir formfagurt á að líta þá þegar ljósgrýtið skiptir litum eftir birtuskilyrðum. Efst uppi á fjallinu er gígur og í honum vatn sem fylgir svipuð þjóðsaga og tjörninni á Tindastóli í Skagafirði. Í henni segir, að óska- eða náttúrusteinar fljóti upp og að vatnsbakkanum á Jónsmessunótt. Áhöld eru uppi um tilurð fjallsins og jarðfræðingar ekki á einu máli um hvort Mælifell sé hraungúll er hafi myndast við troðgos eftir að jökulhettan hopaði, eða hvort fjallið hafi myndast á öllu hefðbundnari hátt við gos undir jökulhettunni sem þá var.
## Heimildir
* 
*
Narfeyri

**Narfeyri** er kirkjustaður á Skógarströnd, utarlega við austanverðan Álftafjörð. Í kaþólskum sið var þar kirkja helguð heilögum Nikulási, en frá 1563 hefur þar verið útkirkja, nú síðast frá Stykkishólmi síðan árið 1970, þá er Skógarströnd varð hluti af Stykkishólmsprestakalli. Núverandi kirkja er lítil timburkirkja, byggð árið 1889. Aldamótaárið 1900 skekktist hún á grunni í ofsaveðri er þá gekk yfir og var endurbyggð það sama ár. Forveri þessarar litlu timburkirkju fauk hins vegar alveg af grunni í ofsaveðri 1867 og var einnig endurbyggð það sama ár.
## Heimildir
* 
*
Oddastaðavatn

**Oddastaðavatn** er stöðuvatn í Kolbeinsstaðahreppi í Hnappadal á Snæfellsnesi. Stöðuvatn þetta er um 3 ferkílómetrar að umfangi og 15 m á mesta dýpi. Oddastaðavatn er hringlaga nokkuð og vogskorið mjög og í það fellur vatn úr Hlíðarvatni. Þá er nokkuð fuglalíf í kring um tvo hólma sem eru úti í miðju vatninu. Afleggjari er á milli Hlíðarvatns og Oddastaðavatns og liggur hann frá þjóðveginum að Hallkelsstaðahlíð.
## Heimildir
* 
*
Ytri-Rauðamelur

**Ytri-Rauðamelur** er kirkjustaður er stendur undir hárri hraunbrún skammt norðan Gerðubergs. Á Rauðamel var endurreist kirkjusetur árið 1570, fyrst sem útkirkja frá Kolbeinsstöðum, til 1645 og þá frá Miklaholti og stendur nú á Rauðamel lítil timburkirkja. Fyrir ofan bæinn er reglulega lagaður gjallgígur, Ytri Rauðamelskúla (222 m) sem stendur um 100 m yfir úfnu apalhrauninu í kring. Stuttan spöl frá þjóðveginum er í landi Rauðamels, ein frægasta og vatnsmesta ölkelda landsins, Rauðamelsölkelda og er hún á náttúruminjaskrá.

Í hraungjótu rétt við bæinn á Rauðamel fundust árið 1959 fjórir eirkatlar. Ekki er vitað nákvæmlega hvenær þeim var komið þar fyrir, en lögun þeirra mun benda til að þeir hafi verið smíðaðir á 13. eða 14. öld. Slíkir eirkatlar þóttu mikil verðmæti áður fyrr og eru heimildir fyrir því í Búalögum, að einn slíkur hafi þá  virtur til jafns við áttæring.

## Heimildir
* 
*
Rauðfeldsgjá

**Rauðfeldargjá** (einnig **Rauðfeldsgjá**) er djúp gjá sem skerst inn í austanvert Botnsfjall (406 m) vestan við Hnausahraun. Hægt er að ganga inn eftir gjánni, sem er þröng, dimm og djúp og klýfur Botnsfjall niður í rætur. Þegar komið er inn fyrir gættina, blasa á hvora hönd við lóðréttir móbergsveggir, er slúta fram á nokkrum stöðum og byrgja fyrir birtu niður að botni gjárinnar. Þar steypist niður lækurinn Sleggjubeina í háum fossi ofan í gjána. Nafnið er dregið af frænda Bárðar snæfellsás sem hét Raufeldur en Bárður henti Rauðfeldi ofan í gjána.

## Heimildir
*
Breska

**Breska** eða **brýþonska** var keltneskt tungumál sem talað var í Bretlandi áður en Englarnir námu landið. Breska þróaðist úr fornkeltnesku. Fyrir 6. öld hafði breska breyst í fjögur aðskilin tungumál: velsku, bretónsku, kornísku og kúmbrísku. Talið er að péttneska gæti verið skyld bresku.

Merki um áhrif frá latínu á bresku finnast í velsku, sérstaklega í þeim orðum sem tengjast kirkjunni og kristni. Seinna var enska tekin upp í staðinn fyrir bresku, og tungumálið dó út.
Malarrif

**Malarrif** er bær í Breiðuvíkurhreppi undir Jökli, skammt vestan við Lóndranga. Þangað eru um tveir km frá þjóðbraut og eru Malarrif sem syðsti hluti Snæfellsness nánast í hásuður frá tindum Snæfellsjökuls. Frá Malarrifi var útgerð og útræði öldum saman og allmikil sjósókn allt til aldamótanna 1900. Viti var þar fyrst byggður árið 1917 og hann síðan endurbyggður árið 1946. Bærinn stendur á Purkhólahrauni. Austan við Malarrif eru Lóndrangar og Þúfubjarg og þar á milli er merkt gönguleið. Vestan við Malarrif eru Djúpalónssandur og Dritvík.
## Heimildir
* 
*
Setberg (Eyrarsveit)

**Setberg** er kirkjustaður og fyrrum prestssetur í Grundarfirði, Eyrarsveit. Þar var kirkja helguð heilögum krossi í kaþólskum sið, en í dag er Setberg annexía frá Grundarfjarðarkaupstað. Á Setbergi er reisuleg timburkirkja, sem byggð var árið 1882. Á meðal gripa sem þar má sjá, eru altaristafla frá 1892, hökull frá 1696 og ljósakróna frá 1789.

## Heimildir
* 
*
Miklaholt

**Miklaholt** er kirkjustaður og fyrrum prestssetur í Miklaholtshreppi. Þar hefur verið byggð frá því nokkuð fyrir 1200 og er elsti máldagi Miklaholtskirkju sennilega frá 1181. Í kaþólskum sið var kirkjan í Miklaholti helguð Jóhannesi skírara, en eftir 1645 var þar útkirkja frá Rauðamel. Þegar ný sóknarkirkja var vígð á Fáskrúðarbakka og kirkja lögð af í Miklaholti árið 1936, féll það í grýttan jarðveg þar um slóðir og við svo búið var ráðist í endurreisn staðarkirkju. Nýja kirkjan var byggð úr steinsteypu árið 1945 og vígð 1946. Altari og predikunarstóll eru úr gömlu kirkjunni og meðal annarra kirkjugripa er söngtafla sem talin er gerð af Sölva Helgasyni, altaristafla gerð af Kurt Zier skólastjóra og skírnarsár eftir Ragnar Kjartansson myndhöggvara.

## Heimildir
* 
*
Karl Wernersson

**Karl Emil Wernersson** er íslenskur viðskiptamaður og fyrrverandi milljarðamæringur. Karl átti m.a. Sjóvá, Milestone, Askar Capital og Lyf og heilsu.

## Tilvísanir
Sumarólympíuleikarnir 1968

**.Sumarólympíuleikarnir 1968** voru haldnir í Mexíkóborg frá 12. október til 27. október.

## Aðdragandi og skipulagning

Mexíkóborg varð fyrsta borgin í Rómönsku Ameríku til að fá úthlutað Ólympíuleikum. Sú ákvörðun var tekin á þingi Alþjóðaólympíunefndarinnar haustið 1963. Borgin hlaut meirihluta atkvæða, 30 alls, þegar í fyrstu umferð en Detroit, Lyon og Buenos Aires skiptu á milli sín 28 atkvæðum.

Tíu dögum fyrir leikana, eða þann 2. október, efndu mexíkóskir stúdentar til mótmæla gegn ríkisstjórninni og því að fjármagni væri sóað í Ólympíuleika. Stúdentarnir köfðust einnig aukins frelsis, jafnréttis og að Byltingarsinnaði stofnanaflokkur Mexíkó (PRI) færi frá völdum. Um 10 þúsund manns mættu til mótmælanna sem boðað var til við Tlatelolco torgið í Mexíkóborg. Luís Echeverría innanríkisráðherra Mexíkó skipaði hernum að stöðva mótmælin. Herinn hóf að skjóta á mannfjöldann og talið er að allt að 350 hafi fallið í skothríðinni og yfir þúsund manns særst. Fjöldi manna var einnig handtekinn og pyntaður í varðhaldi.

Við ferð Ólympíueldsins frá Grikklandi á keppnisstað var leitast við að fara sem líkasta leið og Kristófer Kólumbus frá Evrópu til Nýja heimsins.

## Keppnisgreinar

Keppt var í 172 greinum. Fjöldi keppna í einstökum íþróttaflokkum er gefinn upp í sviga.

*  Frjálsar íþróttir (36)

*  Kappróður (7)

*  Körfuknattleikur (1)

*  Hnefaleikar (11)

*  Kajakróður (7)

*  Hjólreiðar (7)

*  Reiðmennska (6)

*  Skylmingar (8)

*  Knattspyrna (1)

*  Fimleikar (16)

*  Ólympískar Lyftingar (7)

*  Hokkí (1)

*  Fangbrögð (16)

*  Nútímafimmtarþraut (2)

*  Sund (29)

*  Dýfingar (4)

*  Sundknattleikur (1)

*  Skotfimi (7)

*  Siglingar (5)
*  Blak (2)

## Þátttaka Íslendinga á leikunum

Íslendingar sendu fjóra sundmenn , þrjá frjálsíþróttamenn og einn lyftingamann til þátttöku á leikunum.

Ekkert Íslandsmet leit dagsins ljós á leikunum, sem ef til vill má kenna hinu þunna lofti í Mexíkóborg.

Valbjörn Þorláksson keppti á sínum þriðju leikum í röð, en gat ekki lokið keppni í tugþraut vegna meiðsla.

Óskar Sigurpálsson keppti í Ólympískum Lyftingum.

Íslenska knattspyrnulandslíðið tók þátt í forkeppni Ólympíuleikanna og mætti þar áhugamannalandslið Spánar. Leiknum í Reykjavík lauk með 1:1 jafntefli, en Spánverjar unnu á heimavelli, 5:3 í fjörugum markaleik.

## Verðlaunaskipting eftir löndum

## Mótmæli Smith og Carlos

Á leikunum í Mexíkóborg fór fram ein þekktustu mótmæli sem um getur á Ólympíuleikum. Bandarísku spretthlaupararnir Tommie Smith, sem vann 200 metra hlaupið og John Carlos sem varð í þriðja sæti, mættu á verðlaunaafhendinguna með merki samtaka sem börðust fyrir mannréttindum svarts fólks í Bandaríkjunum. Þeir klæddust einnig svörtum hönskum og héldu krepptum hnefa á lofti þegar þjóðsöngur Bandaríkjanna var spilaður. Peter Norman frá Ástralíu, sem varð í öru sæti, setti merki samtakanna einnig á búning sinn til að sýna baráttu Smiths og Carlosar stuðning. 

## Tilvísanir
Sumarólympíuleikarnir 1992

**Sumarólympíuleikarnir 1992** voru haldnir í Barcelona á Spáni frá 25. júlí til 9. ágúst.

## Keppnisgreinar

Keppt var í 237 greinum. Fjöldi keppna í einstökum íþróttaflokkum er gefinn upp í sviga.

*  Frjálsar íþróttir (43)

*  Kappróður (14)

*  Badminton (4)

*  Körfuknattleikur (2)

*  Hnefaleikar (12)

*  Kajakróður (16)

*  Hjólreiðar (10)

*  Reiðmennska (6)

*  Skylmingar (8)

*  Hafnabolti (1)

*  Knattspyrna (1)

*  Fimleikar (15)

*  Ólympískar Lyftingar (10)

*  Handknattleikur (2)

*  Hokkí (2)

*  Hjólaskautahokkí (1 - sýningargrein)

*  Fangbrögð (20)

*  Júdó (14)

*  Nútímafimmtarþraut (2)

*  Tennis (4)

*  Borðtennis (4)

*  Sund (31)

*  Listsund (2)

*  Dýfingar (4)

*  Sundknattleikur (1)

*  Skotfimi (13)
*  Bogfimi (4)
*  Siglingar (10)
*  Blak (2)

## Handknattleikskeppni ÓL 1992

Þremur dögum fyrir setningu Ólympíuleikanna var tilkynnt að vegna samskiptabanns Sameinuðu þjóðanna, yrði Júgóslövum bannað að keppa í hópíþróttum á leikunum. Íslendingum var því boðið að hlaupa í skarðið á síðustu stundu í handknattleikskeppninni.

Íslenska liðið fór rólega af stað. Naumur sigur vannst á liði Brasilíu í fyrsta leik. Því næst fylgdi jafntefli við Tékkóslóvakíu. Stórsigur á Ungverjalandi og sigur á Suður-Kóreu þýddu að liðið var komið í undanúrslit, þrátt fyrir skell gegn heimsmeisturum Svía í lokaleik riðilsins.

Í undanúrslitunum reyndist lið Samveldis sjálfstæðra ríkja of sterkur andstæðingur fyrir íslenska liðið. Samveldið varð að lokum Ólympíumeistari eftir sigur á Svíum í úrslitum. Íslenska liðið tapaði loks fyrir Frökkum í leik um bronsið. Uppskeran varð því fjórða sætið, sem var besti árangur Íslands á stórmóti í handknattleik fram að því.

## Þáttaka
### Þátttaka Íslendinga á leikunum
Auk handknattleikslandsliðsins, sendu Íslendingar þrettán íþróttamenn til Barcelona: fjóra frjálsíþróttamenn, tvær sundkonur, þrjá júdókappa, þrjá badmintonmenn og einn keppanda í skotfimi.

Spjótkastarinn Sigurður Einarsson náði bestum árangri einstaklingsíþróttamannanna, hafnaði í fimmta sæti. Fyrir leikanna hafði Vilhjálmur Einarsson verið talinn líklegastur til afreka, en hann varð fjórtándi og missti naumlega af því að komast upp úr forkeppninni. Kringlukastarinn Vésteinn Hafsteinsson og kúluvarparinn Pétur Guðmundsson höfnuðu fyrir ofan miðjan hóp.

Óvenjufáir íslenskir sundmenn tóku þátt á leikunum, þær Helga Sigurðardóttir og Ragnheiður Runólfsdóttir. Náði sú síðarnefnda nítjánda sæti í 100 metra bringusundi.

Carl J. Eiríksson keppti í skotfimi. Hann var elstur þátttakenda á öllum leikunum, 65 ára að aldri.

Keppendur Íslands í badminton og júdó féllu allir snemma úr keppni.

### Verðlaunahafar eftir löndum
Ætiþistill

**Ætiþistill** (fræðiheiti: *cynara cardunculus*) er fjölær matjurt af körfublómaætt. Ætiþistillinn er þykkur og með kjötkennd reifablöð sem nefnd eru *þistilhjörtu*, en þau eru borðuð sem grænmeti.  Ætiþistillinn er skyldur *kambabollu* og trúlega upprunalega ræktað afbrigði hennar. Plantan er um eða yfir eins metra há og ber stór blóm.

Þistilhjörtu eru góð og holl, trefjarík og fitusnauð, aðeins 25 hitaeiningar í meðalþistli og eru ágætur C-vítamín og fólínsýrugjafi, og innihalda nauðsynleg steinefni eins og magnesíum, mangan og króm. 

## Tilvísanir
DaGeek

**daGeek** (áður **TellmeTwin**) er netsamfélag þar sem notendur gefa hlutum einkun eftir því hversu vel þeir kunna við viðkomandi hlut (bók, tónlist, kvikmynd eða hvað sem er).  Notandinn getur síðan fundið fólk með svipaðan smekk eða fólk með algjörlega andstæðan smekk.

Síðan fékk Red Herring 100 Europe verðlaunin árið 2009.

Höfuðstöðvar daGeek eru í Reykjavík á Íslandi.

## Tilvísanir


## Tenglar

* daGeek
Sumarólympíuleikarnir 1972

**Sumarólympíuleikarnir 1972** voru haldnir í München í Vestur-Þýskalandi frá 26. ágúst til 10. september.

Ólympíuleikanna 1972 er einkum minnst fyrir blóðbaðið í München, þar sem átta meðlimir palestínsku skæruliðasamtakanna Svarta september tóku 11 ísraelska íþróttamenn í gíslingu. Árásin leiddi til dauða allra gíslanna og eins þýsks lögreglumanns.

## Aðdragandi og skipulagning

Ákvörðunin um keppnisstað var tekin vorið 1966 á fundi Alþjóðaólympíunefndarinnar. Fjórar borgir sóttust eftir gestgjafahlutverkinu. Auk München voru það Madrid, Montréal og Detroit. München fékk langflest atkvæði í fyrstu umferð valsins en þó ekki tilskilinn meirihluta. Norðu-Amerísku borgirnar tvær fengu fæst atkvæði í þeirri umferð, sex talsins og féll Detroit þá úr leik. Í næstu umferð fékk München 31 atkvæði á móti 16 atkvæðum Madrid og 13 atkvæðum Montréal.

## Keppnisgreinar

Keppt var í 195 greinum. Fjöldi keppna í einstökum íþróttaflokkum er gefinn upp í sviga.

*  Frjálsar íþróttir (38)

*  Kappróður (7)

*  Körfuknattleikur (1)

*  Hnefaleikar (11)

*  Kajakróður (11)

*  Hjólreiðar (7)

*  Reiðmennska (6)

*  Skylmingar (8)

*  Handknattleikur (1)

*  Knattspyrna (1)

*  Fimleikar (14)

*  Ólympískar Lyftingar (9)

*  Hokkí (1)

*  Fangbrögð (20)

*  Júdó (6)

*  Nútímafimmtarþraut (2)

*  Sund (29)

*  Dýfingar (4)

*  Sundknattleikur (1)

*  Skotfimi (8)

*  Bogfimi (2)

*  Siglingar (6)

*  Blak (2)

## Handknattleikskeppni ÓL 1972

Innanhússhandknattleikur var í fyrsta sinn á dagskrá Ólympíuleikanna árið 1972. Íslenska landsliðið tryggði sér keppnisrétt með góðum árangri í forkeppni á Spáni í marsmánuði.

Sextán lið tóku þátt og var Ísland í B-riðli ásamt Austur-Þýskalandi, Tékkóslóvakíu og Túnis. Íslendingar töpuðu fyrir Austur-Þjóðverjum í fyrstu viðureign og misstu unninn leik gegn Tékkóslóvakíu niður í jafntefli. Íslenska liðið hefði þurft að vinna 22 marka sigur á Túnis í lokaleik til að komast áfram úr riðlinum, en það tókst ekki. Eftir töp gegn Pólverjum og Japönum hafnaði íslenska liðið loks í tólfta sæti.

Lið Júgóslava hlaut gullverðlaunin eftir sigur á Tékkum í úrslitaleik og bronsverðlaunin komu í hlut Rúmena.

## Þáttakendur
### Þátttaka Íslendinga á leikunum

Auk handknattleikslandsliðsins, sendu Íslendingar fjóra sundmenn, fjóra frjálsíþróttamenn og tvo lyftingamenn á leikana þá Óskar Sigurpálsson og Guðmund Sigurðsson.

Í Ólympískum Lyftingum varð Óskar Sigurpálsson í 19 sæti í -110 kg. flokki og Guðmundur Sigurðsson í 13. sæti í - 90 kg. flokki.

Guðjón Guðmundsson náði bestum árangri sundmanna. Hann varð 36. í 100 metra bringusundi á nýju Norðurlandameti. Var hann valinn Íþróttamaður ársins 1972 fyrir afrek sitt. Sundkappinn Guðmundur Gíslason keppti á sínum fjórðu Ólympíuleikum.

Í frjálsíþróttakeppninni varð Bjarni Stefánsson 30. í milliriðli í 400 metra hlaupi, en hafði áður sett nýtt Íslandsmet í forriðli. Lára Sveinsdóttir keppti í hástökki og varð þar með fyrst íslenskra kvenna til að keppa í frjálsum íþróttum á leikunum.

### Verðlaunaskipting eftir löndum
Matthildur af Boulogne

**Matthildur** eða **Maud** (1105? – 3. maí 1152) var greifaynja af Boulogne í Frakklandi og drottning Englands frá 1135 til dauðadags, kona Stefáns Englandskonungs og einn öflugasti stuðningsmaður hans í borgarastyrjöldinni um miðja 12. öld.

Matthildur var fædd í Boulogne og var dóttir Eustace 3. greifa af Boulogne og konu hans, Maríu af Skotlandi, dóttur Melkólfs 3. Skotakonungs og heilagrar Margrétar af Skotlandi. Hún var einkabarn foreldra sinna. Árið 1125 giftist hún Stefáni af Blois og þá sagði faðir hennar af sér og gekk í klaustur en Matthildur og Stefán tóku við stjórn Boulogne. Þau dvöldu þó oft í London því bæði áttu miklar eignir í Englandi og Stefán var í uppáhaldi hjá móðurbróður sínum, Hinrik konungi 1. 

Þegar Hinrik dó 1135 flýtti Stefán sér til Englands og tókst að fá sig samþykktan sem konung þótt Hinrik hefði ætlað dóttur sinni, Matthildi keisaraynju, krúnuna og fengið aðalsmenn, þar á meðal Stefán, til að sverja henni hollustu. Matthildur keisaraynja var mjög ósátt við að missa krúnuna úr höndum sér og brátt kom til borgarastyrjaldar sem stóð í mörg ár og hefur verið kölluð Stjórnleysið. Matthildur keisaraynja náði Stefáni konungi á sitt vald vorið 1141 og hélt honum föngnum en Matthildur drottning hvatti fylgismenn hans til dáða og tókst að kveða upp herafla og náði hálfbróður og herforingja Matthildar keisaraynju, Róbert hertoga af Gloucester, á sitt vald og gat haft fangaskipti á honum og Stefáni konungi. Matthildur var mun meiri skörungur en maður hennar, sem þótti lítill stjórnandi.

Árið 1151 afhenti Matthildur Eustace, eldri eftirlifandi syni þeirra hjóna og líklegum ríkisarfa Englands, greifadæmið Boulogne. Hún dó svo ári síðar. Eustace dó skyndilega 1153 og þá erfði Vilhjálmur, yngri bróðir hans, Boulogne en varð hins vegar ekki Englandskonungur eftir föður sinn. Vilhjálmur dó barnlaus og María, eina eftirlifandi barn Matthildar og Stefáns, var þá þvinguð til að yfirgefa klaustrið sem hún hafði dvalist í frá barnsaldri og giftast til að tryggja hertogadæminu erfingja.

## Heimildir
*
Brimlárhöfði

**Brimlárhöfði** (einnig kallað **Stöð(in)**) er 268 metra hátt fjall á milli Lárvaðals og Grundarfjarðar á Snæfellsnesi. Fjallið og systurfjall þess Kirkjufell, eru nær slitin frá meginfjallgarðinum og verða sem eyjar, þegar fellur að sjór yfir eiði þar á milli. Í Brimlárhöfða leynast steingerðar skeljar og plöntuleifar af gróðri sem þarna spratt upp og dafnaði fyrir meira en miljón árum síðan. Samsvara þessi lög sér í aldri, þekktum hlýsjávarskeljalögum í Búlandshöfða.

## Tilvísanir


## Heimildir
* 
*
Þingvellir (Þórsnesi)

**Þingvellir** (oft kallaðir **Þingvellir á Þórsnesi** til aðgreiningar frá Þingvöllum á Suðurlandi) er sveitabær skammt frá Stykkishólmi. Þingvellir eru fyrir botni lítils vogs er nefnist Þingvallavogur og var þar fjórðungsþingstaður til forna. Þar hafa við fornleifarannsóknir fundist fleiri en 40 búðatóftir, sú lengsta yfir 20 m að lengd. Er getum að því leitt að fjórðungsþingstaður hafi þangað verið fluttur eftir að menn höfðu með heiftarblóði vanhelgað hinn fyrri þingstað. Í Eyrbyggja sögu segir, að þá er hún er rituð sjáist þar dómhringur og að inni í honum sé blótsteinn. Voru þeir menn sem blóta skyldi brotnir um stein þennan, er nefndur var Þórssteinn. Þórssteinn er þar enn svo kallaður, en dómhringur sést þar hvergi.

## Heimildir
* 
*
Alex Ferguson

**Sir Alex Ferguson** (fæddur 31. desember 1941, einnig þekktur sem **Fergie**) er skoskur fyrrverandi knattspyrnustjóri og leikmaður. Hann er þekktastur fyrir að hafa verið knattspyrnustjóri enska félagsliðsins Manchester United og var þar við stjórnvöld í rúm 26 ár.

Ferguson var sóknarmaður meðal annars með Dunfermline Athletic og Glasgow Rangers. Hann var markakóngur í efstu skosku deildinni tímabilið 1965–66.

Ferguson hefur áður stýrt liðunum East Stirlingshire, St. Mirren og Aberdeen, auk þess sem að hann stýrði skoska landsliðinu tímabundið. Sem þjálfari Aberdeen 1978-1986 vann hann 3 deildartitla og 4 bikartitla. Hann tók svo við Manchester United þann 6. nóvember 1986 og hætti árið 2013. Hann var afar sigursæll með liðinu og vann 13 titla í ensku úrvalsdeildinni, 5 FA bikara og 2 titla í Meistaradeild Evrópu. Ferguson hlaut viðurkenningu englandsdrottningar árið 1999 fyrir framlag sitt til knattspyrnu.

Árið 2018 fékk Ferguson heilablóðfall. Hann fór í aðgerð og lá á sjúkrahúsi í nokkra daga,  en þaðan var hann útskrifaður og náði fullum bata.
Svalþúfa

**Svalþúfa** er stór móbergshöfði skammt austan Lóndranga undir Jökli. Framhluti höfðans ber nafnið Þúfubjarg og er það mikið fuglabjarg. Þó svo Svalþúfa sé að jafnaði vel grasi vaxin, þá má ekki slá það, þar sem höfðinn er talinn vera í eigu álfa.

Sagan hermir að kölski og Kolbeinn Grímsson hafi háð kvæðaeinvígi á bjargbrúninni og Kolbein sigrað með því að finna nýjan bragarhátt sem við hann er kenndur.
## Heimildir
* 
*
Galdraskræða Skugga

**Galdraskræða Skugga** er bók eftir Jochum M. Eggertsson rithöfund, sem nefndi sig *Skugga*. Í bókinni er fjallað um galdra og galdrastafi, bæði hvítagaldur og svartagaldur. Helstu heimildir bókarinnar eru gömul handrit sem eru á Landsbókasafni og gamlar vestfirskar og norðlenskar galdraskræður.

Kverið kom fyrst út 1940 en var endurútgefið af Bókavörðunni 1982.
Sölvahamar

**Sölvahamar** eru háir (50-60 m) sjávarhamrar norður af Arnarstapa og vestast í Breiðuvík á Snæfellsnesi. Skammt fyrir ofan klettabrúnina er hraunið Klifhraun sem runnið er úr Snæfellsjökli og fram af hömrunum, sem í er mikið fuglalíf, falla nokkrir fossar og heitir einn þeirra Þrífyssa. Á fjöru má ganga undir klettunum og virða fyrir sér gróðurinn og jafnvel seli í sólbaði. 

Brekka er frá Sölvahamri og að Arnarstapa og heitir hún Stapaklif. Hefur gata verið sprengd inn í brekkuna, sem þykir ill yfirferðar á vetrum, og hlaðnir þar kantar. Á milli hraunjaðars og klettabrúna var fyrrum alfaraleið og lá gatan víða tæpt á brúninni fram með Klifhrauni og þar sem það stöðvast á brúninni er klettur. Eru til um þessa leið og klettinn ýmsar sagnir og tvennar sögur fara af forsendum fyrir Sölvanafni á hömrunum. 
## Sögur og sagnir
Um klettinn fyrrnefnda segir, að hann heiti Göngukonusteinn og er um hann sú saga, að einhverju sinni hafi hestalest sem þar átti leið um riðið fram á förukonu þar sem hún lá undir steininum. Bað hún lestarmenn um matarbita og neituðu þeir umsvifalaust bón hennar. Reiddist hún þá mjög við og lagði svo á um, að hraun myndi þeim eyða. Gusu upp við svo búið jarðeldar og þeir eyddu hestalestinni. Vestan við Göngukonustein eru gamlar rústir ofan við götuna, sem hafa verið friðlýstar síðan 1928 og eru þær samkvæmt munnmælasögum rústirnar af bæ Sölva.   

Í Bárðar sögu Snæfellsáss segir að Bárði hafi sinnast svo við bróðurson sinn, Sölva Þorkelsson á Arnarstapa, að hann hafi tekið hann og varpað fram af hömrum þessum, Sölvi látið þar lífið og bær Sölva við svo búið lagst í eyði. Annars staðar segir svo frá í Landnámu, að Sölvi hafi numið land á milli Hellishrauns og Sleggjubeinsár og hafi hann fyrst búið í Brenningi en síðar á Sölvahamri. 

## Heimildir
* 
*
Íþróttabandalag Hafnarfjarðar

**Íþróttabandalag Hafnarfjarðar** eða **ÍBH** eru samtök íþróttafélaga í Hafnarfirði. 

## Tenglar

* Íþróttabandalag Hafnarfjarðar
Ungmennasamband Kjalarnesþings

**Ungmennasamband Kjalarnesþings** eða **UMSK** eru samtök íþróttafélaga á Álftanesi, í Garðabæ, Kjósarhreppi, Kópavogi, Mosfellsbæ og á Seltjarnarnesi.

## Tenglar

* UMSK
Egill: The Last Pagan

***Egill: The Last Pagan*** er tölvuteiknuð mynd sem verið er að framleiða af fyrirtækjunum Lichthof Productions og CAOZ. Myndin er byggð á Egils sögu.

## Tilvísanir


## Tenglar
* Heimasíða myndarinnar
Dover

**Dover** er bær og mikilvæg ferjuhöfn í sýlsunni Kent í Suðaustur-Englandi. Bærinn snýr að Frakklandi og liggur við þrengstu lengju Ermarsundsins. Dover er fyrir suðaustan Kantaraborg, fyrir austan höfuðbæ sýlsunnar Maidstone og fyrir norðaustan Dungeness og Hastings. Bærinn er þjónustumiðstöð svæðisins og þaðan sigla ferjur til Calais í Frakklandi. Höfnin í Dover er stór og mikilvæg og er næsta höfnin að Frakklandi í Englandi. Dover er þekkt um heim allan fyrir kalksteinshamrana *[[Hvítuklettar|Hvítukletta]]*.

Uppgröftur á svæðinu sýna að staðsetning bæjarins hafi verið mikilvæg í gegnum söguna, og að fólk hafi lengi verið að koma inn í og fara ut úr landinu í gegnum Dover. Áin Dour gaf bænum nafnið hans og er meðal fárra enskra staðarnafna sem eiga samsvarandi nöfn í frönsku: *Douvres*.

Flestir sem búa í Dover vinna í þjónustum tengdum ferjunum, þótt margar ferjaþjónustur hafi hætt undanfarin ár. Margir vinna í ferðamannaþjónustu. Það var einu sinni hermannaskáli í Dover, en honum var lokað árið 2007.
Javier Hernández

**
**Javier Hernández Balcázar** (f. [[1. júní]] [[1988]]), einnig þekktur sem **Chicharito*', er [[Mexíkó|mexíkóskur]] [[knattspyrna|knattspyrnumaður]] sem spilar sem [[framherji]] fyrir bandaríska liðið [[LA Galaxy]].

== Æskuár ==
Hernández fæddist í [[Mexíkó|mexíkósku]] borginni [[Guadalajara]] þann [[1. júní]] [[1988]]. Faðir hans, Javier Hernández Gutiérrez, er fyrrverandi [[Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu|landsliðsmaður Mexíkó]]. 

== Meistaraflokksferill ==
=== C.D. Guadalajara ===
Hernández skrifaði undir atvinnumannasamning hjá [[C.D. Guadalajara]] 15 ára að aldri, eftir að hafa æft hjá félaginu síðan hann var níu ára. Hans fyrst leikur fyrir aðalliðið var árið 2006 og skoraði hann í þeim leik.

=== Manchester United ===

Hernández vakti fyrst athygli njónara [[Manchester United]] í október 2009. [[Manchester United]] gerðu síðan tilboð í leikmanninn eftir að hann var valinn í landsliðshóp Mexíkóa fyrir [[Heimsmeistaramótið í knattspyrnu 2010|HM 2010]]. 

Þann 8. apríl 2010 samþykkti Hernández samning sem [[Manchester United]] bauð honum. Hluti samningsins var að [[Manchester United|United]] myndu leika gegn [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]] í undirbúningstímabili sínu. Félagsskiptin voru gerð opinber þann 1. júní 2010.

Hernández spilaði svo sinn fyrsta leik fyrir [[Manchester United]] þegar hann kom inn á fyrir [[Nani]] á 63. mínútu í leik liðsins gegn úrvalsliði MLS-deildarinnar; og skoraði 18 mínútum seinna. Hann skoraði gegn [[Chelsea FC]] í leiknum um [[Samfélagsskjöldurinn|Samfélagsskjöldinn]] eftir að hafa sparkað boltanum í andlit sitt og þaðan í netið.

== Landsliðsferill ==
=== Mexíkó U-20 ===
Hernández var einn af 21 leikmönnum sem valinn var í [[U20-landslið Mexíkó karla í knattspyrnu|U-20 ára landslið Mexíkóa]] fyrir [[Heimsmeistaramótið í knattspyrnu U20 2007|U-20 HM 2007]] sem var haldið í [[Kanada]]. Honum var úthlutað treyju númer 11.

=== Mexíkóska landsliðið ===
Þann 30. september 2009 lék Hernández sinn fyrsta leik fyrir A-landsliðið geng [[Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Kólumbíu]], þar sem hann lagði upp mark í 2-1 tapi. 

24. febrúar 2010 skoraði hann fyrstu mörk sín er hann gerði tvö mörk gegn [[Bólivíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Bólivíu]].

Hernández var valinn í hópinn fyrir [[Heimsmeistaramótið í knattspyrnu|HM 2010]] í [[Suður-Afríka|Suður-Afríku]]. Hann skoraði tvö mörk þar, eitt á móti [[Franska karlalandsliðið í knattspyrnu|Frakklandi]] og annað gegn [[Argentíska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]]. Hann lagði landsliðsskóna á hilluna árið 2019.

=== Landsliðsmörk ===
:*Tafla yfir mörk Hernández með mexíkóska landsliðinu.''

## Ferilsyfirlit

## Tenglar
* Javier Hernández - ManUtd.com
Hastings

**Hastings** er borg í sýslunni Austur-Sussex á Englandi. Þekktust er hún fyrir orrustuna við Hastings sem háð var þar í grennd árið 1066. Orrustan markaði upphaf landvinninga Normanna á Englandi.

Hastings var mikilvægur fiskibær í margar aldir. Þótt fiskiveiðar séu ekki jafnmikilvægar í borginni og áður er þar stærsti strandveiðifloti á Englandi. Seinna varð Hastings vinsæll orlofsstaður. Borginn hefur einnig verið kölluð upphafsstaður sjónvarps, því uppfinningamaðurinn John Logie Baird bjó þar á árunum 1922–24.

Hastings er ennþá vinsæll ferðamannastaður, þótt hótelin séu færri í dag en áður. Árið 2018 voru íbúar bæjarins um 93.000.
Bringuhár

**Bringuhár** er almennt heiti yfir þekju líkamshára sem vex á brjósti karlmanna. Hárvöxturinn er mismunandi milli einstaklinga og stjórnast bæði af erfðum og svo magni karlhormóna í blóði, hárin fara að vaxa á lokastigi kynþroskaskeiðsins. Bringuhár geta þakið svæði allt frá skeggrót á hálsi, yfir axlir og niður eftir endilöngum kvið karlmannsins þar sem þau tengjast hreðjaskeggi hans. Þéttleikinn og þau svæði sem bringuhár manna þekja eru mjög mismunandi eftir einstaklingum sem og kynþáttum, þar eru karlmenn af evrópskum og mið-austurlenskum uppruna í hópi þeirra sem hafa mesta hárvöxtin. Bringuhár eru oft flokkuð í mynstur eftir fjórum algengustu svæðunum þar sem þau vaxa, en karlmenn sem hafa mikinn og þéttann hárvöxt á bringu og líkama eru gjarnan kallaðir „loðnir“. Þrátt fyrir sérstætt líffræðilegt gildi þá hafa bringuhár karlmannsins einnig haft stórt menningarlegt gildi í gegnum mannkynssöguna. Í einstaka menningarheimum, einkum austrænum, voru bringuhár álitin dýrsleg og villimannsleg, en öðrum, einkum Norður-Evrópu, Íslandi og Skandinavíu voru bæði mikil bringuhár og þétt skegg álitin merki um kyngetu, styrk, karlmennsku og fegurð.

## Vöxtur og þroski
Þótt líkamshárin séu flest til staðar á líkama stráka í æsku þá á hugtakið bringuhár aðeins við þau endanlegu líkamshár sem myndast eftir að seyting karlhormóna (aðalega testósteróns) hefur náð hámarki í blóði þeirra eftir kynþroska. Líkt og skegg eða hreðjaskegg manna eru bringuhárin af annari gerð en höfuðhár og flokkast undir kynhár. Karlmenn er þaktir mun meira af líkamshárum en kvenmenn einkum á bringu, öxlum, baki, lærum, maga og andliti.

Vöxtur bringuhára hefst vanalega á síðustu stigum kynþroskaskeiðsins, milli 16 og 19 ára aldurs hjá sumum, en milli 20 og 30 hjá öðrum, svo vöxtur líkamshára hefur ekki náð lokastigi hjá mörgum ungum mönnum fyrr en eftir þrítugt.

## Heimildir
Ágrip af Noregskonungasögum

**Ágrip af Noregskonungasögum**, eða **Ágrip**, er konungasaga sem gefur stutt yfirlit um sögu Noregskonunga frá því um 880 til 1136. Sagan er rituð af óþekktum höfundi um 1190, líklega í Niðarósi, og er elsta konungasagan sem varðveist hefur.

Ágrip er varðveitt í einu íslensku skinnhandriti frá árabilinu 1200–1225, sem er nú í Árnasafni í Kaupmannahöfn, undir nafninu **AM 325 II 4to**. Handritið er ekki heilt, og vantar bæði upphaf og endi. Árni Magnússon komst yfir það árið 1707 og gerði sér strax grein fyrir að það væri einstæður gripur (rarissimum). Samkvæmt upplýsingum sem hann aflaði bjuggu fyrri eigendur þess á Hvalfjarðarströnd og í Kjós.

Frásögnin hefst með fráfalli Hálfdanar svarta og endar um það leyti sem Ingi krypplingur tók við völdum, og nær því u.þ.b. yfir árabilið 880–1136. Sagan hefur líklega hafist á ævi Hálfdanar svarta, föður Haralds hárfagra og er talið að frásögnin hafi endað með falli birkibeinans Eysteins meylu árið 1177, um það leyti sem Sverrir konungur komst til valda. Hugsanlegt er að Sverrir konungur hafi átt frumkvæðið að verkinu til þess að setja sín eigin afrek í stærra samhengi. 

Höfundurinn hefur notað bæði rit á latínu og norrænu, en einnig munnlegar heimildir, einkum úr Þrándheimi, og hann hefur verið vel að sér í norskum lögum. Sagan er frekar klaufalega samin.  

Ágrip er oft borið saman við tvö önnur yfirlitsrit um sögu Noregs frá svipuðum tíma, *[[Historia Norvegiæ]]* og *[[Sagan um hina fornu konunga Noregs|Söguna um hina fornu konunga Noregs]]*, eftir Theodoricus monachus. Bæði þessi rit eru á latínu. Aftur á móti var Ágrip brautryðjandaverk að því leyti að það var skrifað á því máli sem þá var talað í Noregi og á Íslandi. 

## Útgáfur
* Bjarni Einarsson (útg.): *Ágrip af Noregskonunga sögum : Fagrskinna – Noregs konunga tal*. Hið íslenzka fornritafélag, Reykjavík 1984. — *Íslenzk fornrit* XXIX. 
* Driscoll, M. J. (útg. og þýð.): *Ágrip af Noregskonungasögum*, London 1995. Viking Society for Northern Research, *Text Series* 10. — 2. útg. 2008.

## Heimildir
* Guðrún Nordal o.fl. (ritstj.): *Íslensk bókmenntasaga* I, Reykjavík 1992:362–364. Mál og menning.
* 

## Tenglar
* Stutt ágrip af Noregs konúnga sögum — *[[Fornmanna sögur]]*, 10. bindi, Kaupmannahöfn 1835. — Google bækur. 
* AM 325 II 4to — Upplýsingar um handritið, af handrit.is.
* Menota  — Safn norrænna miðaldatexta – vefsíða.
Heildarhyggja

**Heildarhyggja** er sú kenning að tilteknar heildir (til dæmis lifandi verur eða hugmyndakerfi) beri að skoða og skilja sem slikar en ekki einungis út frá pörtum sínum.

## Tengt efni
* Smættarhyggja

## Tenglar
*
Fatamölur

**Fatamölur** einnig kallaður gulur fatamölur og sem fullorðið dýr mölfluga (fræðiheiti: *Tineola bisselliella*) er mölfluga af mölfiðrildaætt. Fatamölurinn er víða meindýr og lifir á dýrahárum svo sem ull og fiðri.

## Tenglar
* 
* ''Varnir gegn möl''; grein í Morgunblaðinu 1970
* ''Fatamölur''; grein í DV 1997
* ''Um gula fatamölinn''; grein í Morgunblaðinu 1955

## Tilvísanir
Listi yfir Greek-þætti

Þetta er **listi yfir alla [[Greek]]-þætti**, en Greek eru bandarískir sjónvarpsþættir sem voru upphaflega frumsýndur á ABC Family þann 9. júlí 2007.

## Yfirlit
Eftir að fyrstu 10 þættirnir voru sýndir, var gert hlé á framleiðslu þáttarins vegna verkfalls handritshöfunda. Vegna þess að það átti eftir að sýna seinni hluta 1. þáttaraðar, voru fyrstu 10 þættirnir gefnir út á DVD sem *1. þáttaröð: Fyrsti kafli*. Eftir að verkfallinu lauk var seinni helmingur þáttaraðarinnar gefinn út sem *1. þáttaröð: Annar kafli*. Þær þáttaraðir sem fylgdu í kjölfarið var einnig skipt til helminga, eða í kafla.

## Fyrsta þáttaröð 2007-2008
Fyrsti kafli þáttanna fylgist með nýnemanum Rusty Cartwright (Jacob Zachar) þegar hann tekst á við Cyprus-Rhodes háskólann (CRU). Rusty er vísinda-nördi en systir hans, Casey Cartwright (Spencer Grammer), er ein sú vinsælasta í kerfinu. Þegar Rusty ákveður að ganga í bræðrafélag rekast félagslíf þeirra á. Rusty sér þegar kærasti Casey, Evan (Jake McDorman), heldur framhjá henni með Rebeccu Logan (Dilshad Vadsaria), einnig nýnema. Casey nær sér niður á Evan með því að sofa hjá fyrrverandi kærasta sínum, Cappie (Scott Michael Foster), forseta partý-bræðrafélagsins, Kappa Tau, sem Rusty gengur síðan til liðs við. Í gegnum þáttaröðina vinnur Casey í sambandi sínu við Evan og berst við Rebeccu sem reynir að grafa undan því valdi sem hún hefur í ZBZ. Rusty reynir að finna jafnvægi á milli þess að vera í bræðrafélaginu og vera heiðursnemandi í verkfræði, með hjálp frá Casey, Cappie, herbergisfélaganum Dale (Clark Duke), vininum Calvin (Paul James) og fyrstu kærustunni Jen K (Jessica Rose). Asleigh (Amber Stevens) verður vinkona Calvins og lætur óvart meðlimi Omega Chi vita að hann er hommi. Þegar Jen K skrifar grein í skólablaðið sem segir frá öllum leyndarmálum grísku raðarinnar, neyðist Casey til að taka sér sæti forseta systrafélagsins. Rusty hættir með Jen K og Evan hættir með Casey vegna þess að hún ber enn tilfinningar til Cappie. 

Annar kaflinn byrjar í fyrstu viku nýrrar annar. Grikkirnir neyðast nú til að hlýða mun strangari reglum en áður og Casey er undir vökulu auga fulltrúa alþjóðanefndar ZBZ, Lizzie (Senta Moses), sem kemur með mun meiri hefðir og reglur inn í systrafélagið. Cappie og Rebecca byrja saman og Evan og Casey læra að vera vinir þar til afbrýðissemi Evans verður fyrir. Casey fyrirgefur Frannie og hleypir enni aftur inn í ZBZ, Rusty syrgir lok fyrsta sambands síns og keppnin milli bræðrafélagana verður til þess að það slitnar upp úr vináttu hans við Calvin. Saga Cappie, Casey, Evans og Frannie er skoðuð í afturlitsþætti. Grískar hefðir eru skoðaðar í öðrum kafla, eins og Hr. Fullkominn (Mr. Purr-fect) keppni, All Greek-boltinn og foreldrahelgi. Allar þessar hefðir leiða til þess að í vorhléinu brotnar Rebecca niður vegna föður síns og segir Cappie til syndanna þegar hún er drukkin, sem verður til þess að Cappie og Casey kyssast á ströndinni og Rusty og Calvin verða aftur vinir. 

## Heimildir
Hinrik ungi

**Hinrik ungi** (28. febrúar 1155 – 11. júní 1183 var elstur þeirra fjögurra sona Hinriks 2. Englandskonungs og Elinóru af Akvitaníu sem upp komust og átti að erfa krúnuna. Hann var krýndur meðkonungur föður síns árið 1170 en lést á undan honum og er ekki talinn með í ensku konungaröðinni.

Hinrik var jafnan nefndur Hinrik ungi eða ungi konungurinn (enska: H*enry the Young King*) til aðgreiningar frá föður sínum. Hann er sagður hafa verið glæsimenni, glaðlyndur, háttprúður og gjafmildur en um leið hégómafullur, kærulaus, fyrirhyggjulaus og lítill stjórnandi. Hann hafði heldur engan sérstakan áhuga á daglegri stjórn ríkisins, öfugt við föður sinn og yngri bræður, en var hins vegar sá eini af fjölskyldunni sem naut vinsælda meðal almennings. Hann var íþróttamaður, hafði mikinn áhuga á burtreiðum og ferðaðist fram og aftur um Frakkland til að taka þátt í burtreiðastefnum.

2. nóvember 1160, þegar Hinrik var fimm ára, var gengið frá trúlofun hans og Margrétar af Frakklandi, dóttur Loðvíks 7. og miðkonu hans, Konstönsu af Kastilíu. Hún var þá tveggja ára. Trúlofunin átti að tryggja sátt milli Frakklands og greifadæmisins Anjou, en það var eitt þeira léna sem Hinrik 2. réði yfir á meginlandinu, um ákveðnar jarðeignir og var samið um að þær yrðu heimanmundur Margrétar. Þau giftust svo tólf árum síðar, 27. ágúst 1172. Þau eignuðust aðeins einn son sem fæddist fyrir tímann 1177 og dó fárra daga gamall.

Ári eftir brúðkaupið gerði Hinrik ungi uppreisn gegn föður sínum, líklega vegna þess að prinsinn var ósáttur við að faðir hans vildi ekki láta honum eftir neitt af ríkinu til að stjórna en djúpstæð óánægja ýmissa aðalsmanna með stjórn Hinriks virðist hafa ýtt undir. Ríkharður ljónshjarta, næstelsti sonurinn, tók einnig þátt í uppreisninni. Hinrik hélt þó velli og sendi Elinóru drottningu, sem hafði stutt syni sína, í stofufangelsi en sættist við synina. Ríkharður var sendur til Akvitaníu til að berja á aðalsmönnum sem höfðu stutt þá bræðurna í uppreisninni en Hinrik ungi sneri sér að burtreiðum á ný og fékk auknar fjárveitingar frá föður sínum til að sinna áhugamáli sínu.

Upp úr 1180 fór spennan milli Hinriks unga og Ríkharðs bróður hans vaxandi og 1183 réðust Hinrik og Geoffrey, þriðji bróðirinn, inn í Akvitaníu. Innrásin rann þó út í sandinn þegar Hinrik fékk blóðkreppusótt og dó 11. júní um sumarið. Þar með var Ríkharður orðinn ríkiserfingi.

## Heimildir
*
Integralismi

**Integralismi**  er heimspekileg og stjórnmálaleg hugmyndafræði sem byggir á þeirri trú að samfélög manna sem og annara dýrategunda séu í grundvelli sínum lífræn heild. Hann hefur að geyma trú á félagslegt stigveldi þar sem samhljóða samvinna milli mismunandi þjóðfélagsstétta eða erfðastétta stendur í fyrirrúmi. Intergralismi er oft álitin einkennast af trú á sterka hefðarhyggju sem byggir á tilfinningu fyrir varðveitingu „blóðs og jarðar“ eða „umhverfis og erfða“. Samkvæmt kenningunni eru bestu stjórnmálastofnanirnar fyrir hverja þjóð fyrir sig mismunandi allt eftir sögu, menningu og því ytra umhverfi sem þjóðin hefur þróast og mótast í. 

Integralismi hefur verið talin skyldur fasisma en slík samlíking er umdeild þar sem margir þættir integralismans stangast á við kenningar fasismas, þar má sérstaklega nefna þá áherslu sem hann leggur á mikilvægi þess að efla átthagabönd og hreppapólitík.