Einir

**Einir** (**einitré** eða **einirunni**) (fræðiheiti: *Juniperus communis*) er runni af ættkvísl Juniperus og einisætt. Einir er útbreiddastur allra trjáplantna heims og finnst um allt norðurhvel jarðar, í Norður-Ameríku, Asíu og Evrópu á kaldtempruðum norðlægum breiddargráðum. 

Einirinn er með nálarlaga blöð, u.þ.b. 10 mm löng. Hér á landi vex einirinn í hrauni, kjarri og mólendi. Einirunnar eru oftast jarðlægir, en sumir runnar reisa upp greinarnar og geta þá orðið allt að 120 cm háir. Utan Íslands getur hann verið beinvaxinn og allt að 10 metrar.

Fyrst þegar einiberið myndast er það grænt, en verður dökkblátt þegar það er orðið fullþroskað. Úr einiberjum er víða unnið *Genever* (=*Sjenever* eða *gin*). 

## Undirtegundir
Eins og búast má við af tegund með jafn mikla útbreiðslu er *J. communis* mjög breytilegur með nokkrum undirtegundum ("infraspecific taxa"); afmörkun undirtegunda er enn óvís, þar sem genagreining samsvarar ekki formgerð vel.
*subsp. *communis* –  Yfirleitt uppréttur runni eða lítið tré; nálar langar, 8–20(–27) mm; könglar smáir, 5–8&nbsp;mm, yfirleitt styttri en nálarnar; á láglendi til lágt til fjalla á tempruðum svæðum.
**subsp. *communis* var. *communis* – Evrópa, megnið af Norður Asíu
**subsp. *communis* var. *depressa* Pursh – Norður Ameríka, Sierra Nevada í  Kaliforníu
**subsp. *communis* var. *hemisphaerica* (J.Presl & C.Presl) Parl. – fjöll við Miðjarðarhafið
**subsp. *communis* var. *nipponica* (Maxim.) E.H.Wilson – Japan (staða óvís, oft skráð sem ''J. rigida'' var. *nipponica*)
*subsp. *alpina* (Suter) Čelak. –  (syn. *J. c.* subsp. *nana*, *J. c.* var. *saxatilis* Pallas, *J. sibirica* Burgsd.). Yfirleitt jarðlægur runni; nálarnar stuttar, 3–8&nbsp;mm; könglarnir yfirleitt stærri, 7–12&nbsp;mm; vex í subarctic svæðum og háfjöllum á tempruðum svæðum.
**subsp. *alpina* var. *alpina* – Grænland, Ísland, Evrópa og Asía
**subsp. *alpina* var. *megistocarpa* Fernald & H.St.John – Austur Kanada (vafasamt hvort sé aðgreind frá var. *alpina*)
**subsp. *alpina* var. *jackii* Rehder – vestari Norður Ameríka (vafasamt hvort sé aðgreind frá  var. *alpina*)

Sumir grasafræðingar telja subsp. *alpina* frekar sem afbrigði, sem væri þá rétt skráð sem *Juniperus communis* var. *saxatilis* Pallas, þó nafnið *Juniperus communis* var. *montana* sé stundum notað; aðrir, yfirleitt í austur Evrópu og Rússlandi, telji hann sem sérstaka tegund *J. sibirica* Burgsd. (syn. *J. nana* Willd., *J. alpina* S.F.Gray).

## Notkun á Íslandi

Forn trú á Íslandi var að til að afstýra húsbruna væri ráð að hafa eini í húsinu. Einirinn var hér áður fyrr einnig notaður til að búa til jólatré (en einnig til að skreyta það), til að búa til te, bragðbæta brennivín og til að reykja lax. Í bók sinni *Grasnytjum* segir Björn Halldórsson í Sauðlauksdal samtímamenn sína (á 18. öld) hafa mikla trú á heilsubætandi áhrifum einiberja og telji þau gagnast við fjölda kvilla, allt frá niðurgangi til holdsveiki.

## Samlífi
Einir er hýsill fyrir sérkennilega sveppinn hornryð. Að minnsta kosti 13 aðrar tegundir smásveppa hafa fundist í samlífi við eini á Íslandi.

## Tenglar
* ''Einir'' - floraislands.is
* ''Einir'' - Morgunblaðið, 18. september 2001, bls. 39

## Gallerí

JuniperusCommunisAlpina.jpg|*Juniperus communis* subsp. *alpina*, í Vitosha, Búlgaríu
Lüneburger Heide 006.jpg|*Juniperus communis* subsp. *communis* á Lüneburg heiði, Þýskalandi
Juniper wood pieces and 1 cent coin.jpg|*Juniperus communis* viðarbútar með U.S. sent til samanburðar, sýnir hve mjóir árhringirnir eru.


## Tilvísanir