open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stjúpmamma (kvikmynd)

***Stjúpmamma*** (enska: *Stepmom*) er bandarísk fjölskyldumynd frá árinu 1998 sem að Chris Columbus leikstýrði og framleiddi. Julia Roberts, Susan Sarandon og Ed Harris fara með aðalhlutverk í myndinni.

Myndin fjallar um ósamlynd hjón (Sarandon og Harris) sem að strita við að halda börnunum sínum glöðum eftir að þau skilja. Hlutirnir verða ekkert léttari eftir að Harris trúlofast á ný konu sem að börnin hans neita að hafa samskipti við.
Kolþerna

**Kolþerna** (fræðiheiti *Chlidonias niger*) er strandfugl af þernuætt. Fullorðnir fuglar eru 25 sm langir og vænghafið er 61 sm og þyngd 62 gr. 

Fuglinn er flækingur á Íslandi.

## Tilvísanir
Amiina

**Amiina** er íslensk hljómsveit. Hún var stofnuð í lok 10. áratugarins og hét þá „Classical String Quartet Anima“, en síðar breyttist nafnið í Amiina, af því að þau voru ekki lengur klassískur strengjakvartett. Hljómsveitarfélagarnir spila á ýmiss hefðbundin hljóðfæri en einnig gler, sá og fleira.

## Meðlimir
* Maria Huld Markan Sigfúsdóttir
* Edda Rún Ólafsdóttir
* Hildur Ársælsdóttir
* Sólrún Sumarliðadóttir
* Magnús Trygvason Eliassen
* Kippi Kaninus (Guðmundur Vignir Karlsson)

## Útgefið efni

### Plötur
* Kurr (2007)
* Puzzle (2010)

### EP's
* AnimaminA (2005)
* Re minore (2009)

### Smáskífur
* „Seoul“ (2006)
* „Hilli (At The Top Of The World)“ (2007)
* „Over & Again“ (2010)
* „What are we waiting for?“ (2010)

## Tilvísanir


## Tenglar
* amiina.com 
* Grein um Amiina frá Reykjavík Grapevine 2004 
* Amiina á NPR Music
* Amiina á The Indie Music Database
Serial Mom

***Serial Mom*** er bandarísk kvikmynd frá árinu 1994 í leikstjórn John Waters. Aðalleikarar myndarinnar eru Kathleen Turner, sem leikur eiginkonuna, Sam Waterston, sem leikur eiginmann hennar, og Rick Lake og Matthew Lillard, sem leika börn þeirra.

Myndin fjallar um hina fullkomnu amerísku fjölskyldu: ráðagóða húsmóður og föður sem er tannlæknir með góðan rekstur. Dóttir þeirra er í háskóla og á við strákavandamál að stríða og sonurinn er að klára menntaskólann og er mikið fyrir hryllings- og spennumyndir. Við fyrstu sýn virðist allt vera gott og blessað. Móðirin gerir allt til að vernda fjölskyldu sína og til að tryggja hamingju hennar. Hún er þó ekki öll þar sem hún er séð. Kennari sonarins hverfur allt í einu eftir að hann hafði mælt með sálfræðimeðferð fyrir soninn, kærasti dótturinnar finnst látinn eftir að honum láðist að hringja í hana eins og hann lofaði. Einn af sjúklingum föðurins gleymdi að nota tannþráð og fær að gjalda þeirra mistaka.
Róbert Sighvatsson

**Róbert Sighvatsson** er íslenskur fyrrverandi handknattleiksmaður. Róbert var línumaður. Hann lék 160 leiki með íslenska landsliðinu og skoraði 243 mörk. 2002 - 2006 lék hann með þýska liðinu HSG Wetzlar.
Oddur Grétarsson

**Oddur Gretarsson** (fæddur 20. júlí 1990) er íslenskur handknattleiksmaður. Oddur er uppalinn í Þór á Akureyri og spilar stöðu vinstri hornamanns fyrir Akureyri Handboltafélag í N1 deild karla.

Oddur fór utan með íslenska landsliðinu þegar það keppti á Heimsmeistaramótinu í Svíþjóð 2011 Oddur var 17. maðurinn og spilaði ekki fyrstu sjö leikina en var kallaður inní hópinn í áttunda leiknum sem var síðasti leikurinn í milliriðlinum vegna meiðsla Ingimundar.
Platonsk ást

**Platonsk ást** er skírlíf ást, sem skýrir sig með því að elskendurnir tjá ást sína ekki líkamlega eða kynferðislega. Hugmyndina um platonska ást má rekja til rita forngríska heimspekingsins Platons.

## Platonsk ást í ritum Platons
Kenningar Platons um ástina hafa orðið gríðarlega áhrifamiklar og er hugtakið platonsk ást gjarnan notuð um andleg ástarsambönd tveggja einstaklinga. Hugmyndir Platons sjálfs voru þó örlítið frábrugðnar nútímaskilningi hugtaksins. Platon fjallar um ástina einkum í samræðunum *[[Samdrykkjan (Platon)|Samdrykkjunni]]* og *[[Fædros (Platon)|Fædrosi]]*. Í *Samdrykkjunni* er ástin eða öllu heldur guðinn Eros megin umræðuefnið en hjá Forngrikkjum fól hugtakið ást eða *eros* einkum í sér losta og þrá. Þátttakendur í samdrykkjunni skiptast á að lofa guðinn Eros en þegar röðin er komin að Sókratesi endursegir hann það sem hann kveðst hafa lært af Díótímu, viturri konu frá Mantíneu. Í endursögninni kemur fram að viðfang ástarinnar er hið góða, hið fagra og ódauðleikinn. Fyrst lærir maður að sjá fegurðina í einstökum hlutum eða í einstaklingum, svo í mörgum hlutum. Þá lærir maður að sjá fegurðina í fögrum lifnaðarháttum og síðan fegurðina í vísindum. Að lokum lærir maður að elska fegurðina sjálfa sem er öllum fögrum hlutum sameiginleg. Hún er ekki skynjanleg heldur skiljanleg, enda er hún frummynd.

Í *Fædrosi* er ástin sögð vera guðdómleg vitfirring sem kemur yfir mann þegar hann sér fagran hlut og fegurðin sjálf rifjast upp fyrir honum en sálin man eftir fyrri kynnum sínum við fegurðina frá því fyrir jarðlífið.

## Neðanmálsgreinar


## Tenglar
* 
*
Bílar (kvikmynd)

***Bílar*** (enska: *Cars*) er bandarísk teiknimynd og ævintýramynd frá árinu 2006, framleidd af Pixar og útgefin af Disney. Henni var leikstýrt af John Lasseter og Joe Ranft. Hún er sjöunda mynd Disney - Pixar og síðasta mynd Pixar áður en fyrirtækið var keypt af Disney. Myndin gerist í heimi bíla sem hafa mannlega eiginleika og annara faratækja. Hún fjallar um keppnisbílinn Leiftur McQueen sem keppir í NASCAR keppni um Piston bikarinn.
## Talsetning

## Tónlist

* "Okkar bær"
* Flytjandi: Sverrir Bergmann

## Tilvísanir


## Tenglar
*
Rauðhetta (kvikmynd frá 2011)

***Rauðhetta*** (enska: *Red Riding Hood*) er bandarísk hryllingsmynd sem Catherine Hardwicke leikstýrir. Amanda Seyfried, Shiloh Fernandez, Virgina Madsen, Julie Christie og Gary Oldman fara með aðalhlutverk í myndinni sem frumsýnd var þann 11. mars 2011. 

Myndin fjallar um fallega unga stúlku, Valerie, sem er ástfangin af utangarðsmanni en foreldrar hennar hafa gert ráðstafarnir til þess að hún giftist ríkum manni í þorpinu. Á sama tíma gengur fjöldamorðingi laus í þorpinu sem reynist vera varúlfur og er mennskur að degi til en blóðþyrstur úlfur að nóttu til. 

Rauðhetta er að hluta til byggð á þjóðsögunni Rauðhetta sem er yfir 700 ára gömul. Hugmyndin að myndinni kom frá Leonardo DiCaprio eftir að *[[Twilight]]* var frumsýnd árið 2007 og var hann framleiðandi myndarinnar.
Catherine Hardwicke

**Catherine Hardwicke** (fædd 21. október 1955) er bandarískur leikstjóri. Hún hefur leikstýrt mörgum vinsælum myndum, þar á meðal unglingamyndinni *[[Thirteen]]* frá árinu 2003, *[[The Nativity Story]]* og vampírumyndinni *[[Twilight]]*. Opnunarhelgi *Twilights* var tekjuhæsta opnunarhelgi allra tíma fyrir kvenkyns leikstjóra. Hardwicke leikstýrði myndinni *[[Rauðhetta (kvikmynd frá 2011)|Red Riding Hood]]* sem var útgáfa af klassísku þjóðsögunni Rauðhettu.
Easy A

***Easy A*** er bandarísk unglingamynd frá árinu 2010 sem Will Gluck leikstýrði og framleiddi. Emma Stone, Penn Badgley, Amanda Bynes og Lisa Kudrow fara með aðalhlutverk í myndinni sem er að hluta til byggð á skáldsögunni *[[The Scarlett Letter]]* eftir Nathaniel Hawthorne. Myndin var kvikmynduð í myndveri Screen Gems í Ojai í Kaliforníu sem einnig fjármagnaði myndina. 

Myndin fjallar um Olive Penderghast sem er ung menntaskólastelpa sem byrjar að segja lygasögur af sjálfri sér og lendir í vandræðum út af því. 

Easy A fékk frábæra dóma gagnrýnenda og margir kölluðu myndina bestu táningamyndina síðan *[[Clueless]]*. Emma Stone var tilnefnd til Golden Globe-verðlauna fyrir leik sinn en hún vann ekki. Myndin gekk vel í kvikmyndahúsum og fékk yfir 80 milljónir Bandaríkjadala í tekjur. 

## Söguþráður
Olive Penderghast lýgur því að vinkonu sinni, Rhiannon, að hún komist ekki með henni í útileigu um helgina af því að hún ætli að fara á stefnumót með eldri strák. Mánudaginn eftir helgina biður Rhiannon hana um að segja sér frá stefnumótinu og Olive segir henni að hún hafi misst meydóminn með stráknum. 

Lygin kvisast út og líf Olive breytist á þann hátt að það fer að líkjast lífi Hester Prynne's í skáldsögunni *The Scarlett Letter* sem stúlkan er einmitt að lesa í skólanum. Hún ákveður að hagnýta sér umtalið sem þetta hefur í för með sér til að styrkja félagslega og fjárhagslega stöðu sína. 

## Heimildir
Súdetafjöll

**Súdetafjöll** er fjallgarður  í Mið-Evrópu. Þau liggja í Þýskalandi, Póllandi og Tékklandi, meðfram norðurlandamærum Tékklands frá Oderdalnum til Saxelfar. Hlíðar, dalir og fjallsrætur Súdetafjalla eru vaxnar furuskógum.
Orrustan við Stångebro

**Orrustan við Stångebro** var orrusta sem háð var við Stångebro fyrir utan Linköping í Svíþjóð þann 25. september 1598, milli Karls hertoga (síðar *Karl 9.*) og Sigmunds 3., konungs Svíþjóðar og Póllands og var þessi orrusta hluti af stríðinu gegn Sigmundi. 

Í þessari orrustu sigraði tólfþúsund manna her Svía hinn pólska og Sigmundur 3. flúði til Póllands. Margir aðalsmenn sem stóðu með Sigmundi voru handsamaðir og síðar líflátnir í blóðbaðinu í Linköping.
X TV

X TV er íslensk netsjónvarpsstöð og vefsamfélag.

## Útsendingar

### Morfís 2010 - 2011
Þann 12. Janúar 2011 skrifaði X TV undir samning við stjórn Morfís um sýningar á 16 liða úrslitum 2010 - 2011.

Keppnir sem X TV hefur sýnt frá eru eftirfarandi:
#### 16 liða úrslit
* Menntaskólinn í Kópavogi - Menntaskólinn við Sund (14. janúar 2011)
* Fjölbrautaskólinn í Garðabæ - Verzlunarskóli Íslands (17. janúar 2011)
* Menntaskólinn Hraðbraut - Fjölbrautaskóli Norðurlands-Vestra (21. janúar 2011)
* Flensborgarskólinn - Kvennaskólinn í Reykjavík (27. janúar 2011).

#### 8 liða úrslit
* Menntaskólinn í Reykjavík - Fjölbrautaskóli Suðurnesja (28. febrúar 2011)
* Kvennaskólinn - Verzlunarskóli Íslands (2. mars 2011)
* Menntaskólinn Hraðbraut - Menntaskólinn við Sund (3. mars 2011)

#### Undanúrslit
* Verzlunarskóli Íslands - Menntaskólinn í Reykjavík (25. mars 2011)

#### Úrslit
Nýtt áhorfsmet X TV var slegið þegar 1463 einstaklingar horfðu á viðureignina.
* Menntaskólinn í Reykjavík - Menntaskólinn við Sund (12. apríl 2011)

### Aðrar útseningar
*Vika samfélagsmiðlunar (10. febrúar 2011)

## Vefsíða
X TV heldur úti vefsíðunni http://xtv.is  og birtir þar sjálfstætt framleidda þætti.
### Þættir á vefsíðu X TV
*Dead Drunk But Trying, Dead Drunk But Trying á xtv.is  
*Sleepless in Reykjavík, Sleepless in Reykjavík á xtv.is 
*Punkturinn, Punkturinn á xtv.is 
*Helginn, Helginn á xtv.is

## Tenglar
Vefsíða X TV
Blóðbaðið í Linköping

**Blóðbaðið í Linköping** var aftaka sem fór fram á skírdegi, þann 20. mars árið 1600, í Linköping í Svíþjóð. Þar voru fimm aðalsmenn líflátnir en þeir voru handsamaðir í orrustunni við Stångebro, árið 1598. Mennirnir voru afhöfðaðir vegna ásakana um föðurlandssvik. Fram til ársins 1936 var talið að aftakan hefði átt sér stað á *Järntorget* rétt fyrir utan Linköpingkastala, en nú er talið að hún hafi farið fram á torginu *Stora torget* sem er 300 metra þaðan.
Fengitími

**Fengitími** er sá tími árs sem dýr eru reiðubúin til mökunar. Fengitíminn er ýmist einu sinni á ári eða oftar en allt fer það eftir dýrategundum. Atferli dýra breytist oft mjög um fengitímann, og jafnvel svo að dýrin taka ekki eftir hættum sem að þeim steðja. 

## Um orðanotkun
Orðið fengitími er haft almennt um riðtímann, en einnig um þann tíma þegar hleypt er til ánna, en það er tímabil sem spannar frá því skömmu fyrir jól fram í janúar. Orðið *hrygningartími* er aðeins haft um fiska enda orðið komið af orðinu hrogn. 

Stundum er talað um að dýr séu *í bríma* á fengitíma þegar skepnan er viljug til eðlunar. Sumar skepnur eiga sér þó sér orðalag. Kýr verða til dæmis *yxna* eða *beiða*. Ær verða *blæsma* og hryssur eru *í látum*.
Arnljótur gellini

**Arnljótur gellini** var norrænn stigamaður á víkingatíma sem „[átti kyn] á Jamtalandi og Helsingjalandi“.  Hann hjálpaði Þóroddi, syni Snorra goða, á Jamtalandi. Frá honum segir í Heimskringlu. 

Viðurnefnið *gellini* er talið dregið af bæjarnafninu Gellvin sem núna er Gällö á Jamtalandi. 

Grímur Thomsen samdi um hann eitt af sínum frægustu kvæðum og heitir það eftir honum.  og er fyrsta erindið eftirfarandi:

*Lausa mjöll á skógi skefur,<br>
skyggnist tunglið yfir hlíð;<br>
eru á ferli úlfur og refur,<br>
örn í furu toppi sefur;<br>
nístir kuldi um næturtíð.*

## Tilvísanir
Gaukur Trandilsson

**Gaukur Trandilsson** (líklega uppi á 10. öld) er persóna í glataðri Íslendingasögu, sem kennd var við hann. Í Möðruvallabók er eyða á milli Njáls sögu og Egils sögu og þar eru tvær illæsilegar línur sem Jóni Helgasyni prófessor tókst loks að lesa og segir þar: „Láttu rita hér við Gauks sögu Trandilssonar, mér er sagt að [Herra] Grímur eigi hana.“ Sagan var þó aldrei skrifuð í eyðuna og glataðist. Grímur hefur líklega verið Grímur Þorsteinsson, riddari og hirðstjóri (d. 1350).

Fáar heimildir aðrar eru um Gauk en hann er nefndur í 26. kafla Brennu-Njáls sögu og segir þar frá því að hann var fóstbróðir Ásgríms Elliða-Grímssonar og hefði verið fræknastur manna og best að sér ger, en „þar varð illa með þeim Ásgrími því að Ásgrímur varð banamaður Gauks.“

Talið er að Gaukur hafi búið á Stöng í Þjórsárdal og átt húsfreyjuna á Steinastöðum að ástkonu en eina heimildin um það er kviðlingur eða viðlag úr danskvæði frá miðöldum:

: Önnur var öldin,
: er Gaukur bjó í Stöng,
: Þá var ei til Steinastaða
: leiðin löng.
True Grit (kvikmynd frá 2010)

***True Grit*** er bandarískur vestri frá árinu 2010 sem að Coen-bræðurnir leikstýrðu, framleiddu og skrifuðu. Þetta er önnur kvikmyndin sem að er byggð á samnefndri bók Charles Portisar frá árinu 1968. Í aðalhlutverkum eru Jeff Bridges, Matt Damon, Hailee Steinfeld, Josh Brolin og Barry Pepper. 

*True Grit* gerist árið 1877 í bænum Fort Smith í Arkansas-fylki í Bandaríkjunum stuttu eftir að faðir hinar 14 ára gömlu Mattie Ross er myrtur. Hún leitar þá til hins gamalreynda og grjótharða lögreglumanns Rooster Cogburn og fylgir honum í leit að morðingja föður hennar. 

Tökur hófust í mars 2010 og myndin fór í kvikmyndahús í Bandaríkjunum þann 22. desember 2010. Myndin var forsýnd fyrir gagnrýnendur snemma í desember. *True Grit* var opnunarmynd á 61. Alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni í Berlín þann 10. febrúar 2011. Myndin var tilnefnd til tíu Óskarsverðlauna en vann engin.

## Söguþráður
Sögumaður myndarinnar er hin fjörutíu gamla Mattie Ross sem segir frá hvernig faðir hennar var myrtur árið 1877 í bænum Fort Smith í Arkansas þegar hún var fjórtán ára gömul. Morðingi föður hennar var einn af undirmönnum hans, Tom Chaney (Josh Brolin) og hann flýr af vettvangi með tvo hesta föðursins og gull sem var í eigu hans. 

Mattie ferðast til Fort Smith til þess að leggja lokahönd á erindi föður hennar í bænum. Hún vill tafarlausa hefnd og leitar til hins gamalreynda og grjótharða lögreglumanns Rooster Cogburn (Jeff Bridges), en hann hafnar umleitunum hennar. Að lokum ákveður hann að fara fyrir hana og hún krefst þess að fylgja honum. Á meðan að þau ferðast um vestrið byrjar Mattie að hafa sífellt minni trú á Cogburn, vegna drykkjusemi og hegðunar hans. 

Leikurinn tekur nýja stefnu þegar annar lögreglumaður, LaBoeuf (Matt Damon), mætir á svæðið, en hann er einnig á höttunum eftir Chaney. Hann og Rooster taka loks höndum saman til að hafa uppi á Chaney, en þá tekur við hættuleg för. 

## Heimildir
Póló og Bjarki (1967)

**Póló og Bjarki** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1967. Á henni flytja Póló og Bjarki fjögur lög. Platan er hljóðrituð í mono. Ljósmynd: Ljósmyndastofa Páls. Prentun umslags: Valprent hf. Akureyri.

## Lagalisti
# Lási skó - *Lag - texti: Montague, Feltz, Donaldson, Brown - Valgeir Sigurðsson*
# Vonin sem brást - *Lag - texti: Miller, Yoynt, Williams, Harris - Valgeir Sigurðsson* 
# Glókollur - *Lag - texti: Birgir Marinósson*
# Stígðu dans - *Lag - texti: Mills - Valgeir Sigurðsson*

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Uggi

**Uggi** er útlimur fiska sem þeir nota oftast til að knýja sig áfram með og til að halda jafnvægi. Lögun og samsetning ugganna er mjög breytileg eftir fisktegundum og á sumum hafa einstaka uggar þróast og orðið að líffærum, til dæmis hið lýsandi agn á höfðinu á kjaftagelgjum og sogskál á kviðnum hjá hrognkelsum. 

## Helstu uggar fiska
* *Bakuggar* - sem eru á hrygg fisksins og geta verið allt að þrír talsins. 
* *Eyruggar* - venjulega eru rétt aftan við tálknlokið. 
* *Gotraufaruggi* - staðsettur aftan við gotraufina. 
* *Kviðuggar* - venjulega eru fyrir neðan eyruggana. 
* *Sporðblaðkan* - kemur aftur úr styrtlunni og flestir fiskar nota til að knýja sig áfram. Ein af aðalhlutverkum sporðsins er að aðstoða fiskinn við sund og hreyfingu. Þegar fiskur beitir sporðinum, getur hann framkallað kraftmiklar hreyfingar sem hjálpa honum að synda fram, breyta stefnu eða stöðva sig. Sporðurinn er einnig mikilvægur þegar kemur að jafnvægi. Með því að hreyfa sporðinn til hliðar eða upp og niður, getur fiskurinn haldið sér stöðugum í vatninu, jafnvel þegar straumurinn er sterkur. Auk hreyfingar og jafnvægis getur sporðurinn einnig verið notaður í vernd. Sumir fiskar nota sporðinn til að slá á óvin eða til að flýja frá hættum. Þannig gegnir sporðurinn mikilvægu hlutverki í lífi fiska, bæði við hreyfingu og í að lifa af í náttúrunni.

;Aðrir uggar
* Margir fiskar hafa auk þess *fituugga* rétt aftan við bakuggana. 
* Bakuggi Hákarla nefnist *óðuggi* en orðið er líka haft um *veiðiugga* sem er lítill húðsepi aftast á baki laxfiska.
Bæjarlisti Akureyrar

**Bæjarlisti Akureyrar** (áður **Listi fólksins**) er íslenskur stjórnmálaflokkur sem hefur verið í framboði á Akureyri til bæjarstjórnarkosninga frá árinu 1998. Stofnandi flokksins var Oddur Helgi Halldórsson en hann hafði áður verið virkur meðlimur í Framsóknarflokkinum. Framboðið hlaut hreinan meirihluta í bæjarstjórn Akureyrar í sveitarstjórnarkosningunum 2010. Bæjarlistinn var annað staðbundið framboð sem hafði náð einum manni inn í bæjarstjórn 2010 en fyrir kosningarnar 2014 sameinuðust Bæjarlistinn og Listi fólksins undir heitinu Bæjarlisti Akureyrar. 

Bæjarlistinn hefur verið í meirihluta í bæjarstjórn á Akureyri frá kosningunum 2010. Fyrst með hreinan meirihluta en síðan í samstarfi með öðrum flokkum.

## Niðurstöður kosninga

## Heimildir
Póló og Erla Stefánsdóttir

**Póló og Erla Stefánsdóttir** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1967. Á henni flytja Póló og Erla Stefánsdóttir fjögur lög. Platan er hljóðrituð í mono. Ljósmyndir tók Ljósmyndastofa Páls. Prentun umslags: Valprent hf. Akureyri.

## Lagalisti
# Ég bíð þín - *Lag - texti: L. Vandyke - Birgir Marinósson*
# Hin liúfa þrá - *Lag - texti: Birgir Marinósson* 
# Lóan er komin - *Lag - texti: Ísl. Þjóðlag - Páll Ólafsson*
# Brimhljóð - *Lag - texti: Rosso Brassa - Birgir Marinósson*

## Textabrot af bakhlið plötuumslags

## Lóan er komin

:Lóan er komin að kveða burt snjóinn,

:að kveða burt leiðindi, það getur hún.

:Hún hefur sagt mér að senn komi spóinn,

:sólskin í dali og blómstur í tún.

:Hún hefur sagt mér til syndanna minna,

:ég sofi of mikið og vinni ekki hót.

:Hún hefur sagt mér að vakna og vinna,

:vonglaður taka nú sumrinu mót .
Pónik og Einar Júlíusson (1967)

**Pónik og Einar Júlíusson** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1967. Á henni flytja Pónik og Einar Júlíusson fjögur lög. Platan er hljóðrituð í mono. Ljósmyndina tók  Ljósmyndastofa Páls. Prentun umslags: Valprent hf. Akureyri.

## Lagalisti
# Herra minn trúr - *Lag - texti: Magnús Eiríksson*
# Ástfanginn - *Lag - texti: Magnús Eiríksson* 
# Viltu dansa - *Lag - texti: Magnús Eiríksson*
# Léttur í lundu - *Lag - texti: Karl Hermannsson*

## Textabrot af bakhlið plötuumslags

## Léttur í lundu

:Léttur í lundu ég lagði af stað
:Á sömu stundu þér skaut þar að.
:Ég bauð þér upp í bílinn
:Ég blístraði á skrílinn.
:Ég held ég hafi aldrei  lent í öðru eins

:Léttur í lundu ég lagði af stað.
:Á sömu stundu þér skaut þar að.
:Ég bauð þér á ball í Stapa
:Á því var engu að tapa.
:Ég held ég hafi aldrei  lent í öðru eins

:Gaman er að koma í Keflavík
:Kvöldin þar þau eru engin lík.
:Í sveitinni þeir eiga engin slík

:Léttur í lundu ég lagði af stað
:Á sömu stundu  þér skaut þar að.
:Ég bauð þér á ball í Stapa
:Á því var ekki að tapa
:Ég held ég  hafi aldrei lent í öðru eins .
Póló og Bjarki (1968 nr. 2)

**Póló og Bjarki** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1968. Á henni flytja Póló og Bjarki fjögur lög. Platan er hljóðrituð í mono. Ljósmynd og hönnun: Hallgrímur Tryggvason. Prentun umslags: Valprent hf. Akureyri.

## Lagalisti
# Á heimleið - *Lag - texti: Birgir Marinósson*
# Sólnætur - *Lag - texti: Miller - Geirmundur Valtýsson  Kristján frá Djúpalæk* 
# Sonur minn góði - *Lag - texti: Birgir Marinósson*
# Bláar bylgjur - *Lag - texti: Magnús Eiríksson - Birgir Marinósson*

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Kristín Ólafsdóttir (1968)

**Kristín Ólafsdóttir** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1968. Á henni flytur Kristín Ólafsdóttir fjögur lög. Platan er hljóðrituð í mono. Hljóðritun: Pétur Steingrímsson. Ljósmynd: Ljósmyndastofa Páls. Prentun umslags: Valprent hf. Akureyri.

## Lagalisti
# Komu engin skip í dag - *Lag - texti: Magnús Eiríksson*
# Flóttamaðurinn - *Lag - texti: Magnús Eiríksson* 
# Örlög mín - *Lag - texti: Propp P. Cour - Jóhann Erlingsson*
# Mamma ætlar að sofna - *Lag - texti: Sigvaldi Kaldalóns - Davíð Stefánsson*

## Textabrot af bakhlið plötuumslags

## Komu engin skip í dag

:Um sólsetur í fjörunni

:á steini við röst er hún

:og bláum augum beinir

:út að hafsins ystu brún.

:Og fyrir munni sér hún tautar

:alltaf sama brag:

:Guð minn góður, komu engin skip í dag.

 

:Hún átti mann, sem sigldi sjó

:og færði fiskinn heim.

:Þeir fórust víst í óveðri

:við gleymdum ekki þeim.

:En síðan er hún undarleg

:og syngur þennan brag.

:Guð minn góður, komu engin skip í dag.

 

:Hún hefur árumsaman syrgt

:sinn horfna eiginmann,

:og sjáist sigla eitthvert skip

:hún heldur að það sé hann.

:Og allir hérnaí þorpinu

:nú þekkja þennan brag.

:Því lét guð minn ekki skipið koma í dag?
Flowers (1968)

**Flowers** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1968. Á henni flytur hljómsveitin Flowers fjögur lög. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka fór fram í De Lane LEA STUDIOS London 20. október 1968. Allar útsetningar gerðar af FLOWERS. Stjórnandi upptöku: Barry Ensworth. Myndir tók Gunnar Gunnarsson ljósmyndari Suðurveri.

## Lagalisti
# Glugginn - *Lag - texti: Rúnar Gunnarsson - Þorsteinn Eggertsson*
# Blómið - *Lag - texti: Karl Slghvatsson* 
# Slappaðu af - *Lag - texti: White - Þorsteinn Eggertsson*
# Andvaka - *Lag - texti: Karl Sighvatsson. Arnar Sigurbjörnsson - Þorsteinn Eggertsson*

## Slappaðu af
:Slappaðu af, vertu ekki stíf og stirð og þver. Ah.

:Stundum þú gengur fram af mér. Stundum ertu 
:ferleg, bæði frek og kröfuhörð. Finnst mér 
:stundum að þú sért illa úr garði gjörð. eins 
:og brjáluð hundstík í stórri kindahjörð, 
:eins og brjáluð hundstík í stórri kindahjörð.

:Slappaðu af, þó að þú sért villt, þá veiztu vel, að 
:— vart ég þoli svona mikið kel.

:Hægan. Hægan. Hægan. Hægan. 
:Hægan. Hægan. Hægan. Hægan.

:Slappaðu af — ef þú vilt ég lifi þetta af.
:Þú skalt reyna að halda kjafti
:og slappa svolítið af.

:Slappaðu af, þó að þú sért villt, þá veiztu vel, að — 
:vart ég þoh svona mikið kel.

:Vertu stillt, þú ert svo villt, það 
:versta við þig er, hvað oft þú 
:verður tryllt. Þú ert svo villt, já, 
:alltof spillt.

:Vertu ekki stíf og stirð og þver,
:ah — stundum þú gengur fram af mér.
:Stundum ertu ferleg, bæði frek og kröfuhörð,
:finnst mér stundum að þú sért
:illa úr garði gjörð.

:Hægan. Hægan. Hægan. Hægan. 
:Hægan. Hægan. Hægan. Hægan.
Erla (1968)

**Erla** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1968. Á henni flytur Erla Stefánsdóttir fjögur lög. Platan er hljóðrituð í mono. Ljósmynd og hönnun: Hallgrímur Tryggvason. Prentun umslags: Valprent hf. Akureyri.

## Lagalisti
# Við arineld - *Lag - texti: Magnús Eiríksson-Kristján frá Djúpalæk*
# Óskalagið - *Lag - texti: Colonello Newell - Birgir Marinósson* 
# Æskuást - *Lag - texti: Crétar Ingvarsson - Rafn Sveinsson*
# Geturðu nokkuð gert að því - *Lag - texti: Mark London - Birgir Marinósson*

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Agrippina yngri

**Julia Agrippina** (6. nóvember 15 eða 16 – 23. mars 59), þekkt sem **Agrippina yngri**, var valdamikil rómversk aðalskona sem var uppi á 1. öld e.Kr. Agrippina var af Julísku-Claudísku ættinni, sem var fyrsta keisaraættin í Rómaveldi, og var hún tengd Ágústusi keisara í báðar ættir; amma hennar í móðurætt var Octavia, systir Ágústusar, og langamma hennar í föðurætt var Livia, eiginkona Ágústusar.

Agrippina yngri var dóttir Agrippinu eldri, dóttur Marcusar Antoniusar og Octaviu, og Germanicusar, sem lést þegar Agrippina var ung. Árið 28 giftist Agrippina Gnaeusi Domitiusi Ahenobarbusi og árið 37 átti hún með honum soninn Lucius Domitius Ahenobarbus sem varð síðar þekktur sem keisarinn Neró. Gnaeus Domitius Ahenobarbus lést fáum árum síðar. Árið 37 varð bróðir Agrippinu, Gaius, keisari Rómaveldis. Gaius, sem er betur þekktur undir viðurnefninu Calígúla, var í fyrstu í góðu sambandi við Agrippinu en snerist fljótlega gegn henni og sendi hana í útlegð til Pontísku eyjanna út af strönd Ítalíu.

Eftir að Calígúla hafði verið tekinn af lífi, árið 41, fékk Agrippina að snúa aftur til Rómar. Föðurbróðir hennar, Claudíus, var þá orðinn keisari. Claudíus var giftur Valeriu Messalinu þegar hann varð keisari, en hún skildi við hann og giftist öðrum manni. Claudíus lét þetta ekki viðgangast og lét taka Messalinu af lífi. Claudíus fór þá að leita sér að annarri konu og þrátt fyrir skyldleika þeirra Agrippinu tókst henni að koma sér á framfæri sem vænlegt kvonfang fyrir Claudíus. Þau giftu sig árið 49, fljótlega eftir að Claudíus hafði látið breyta lögum um sifjaspell, sem höfðu gert slík hjónabönd ólögleg. Einnig ættleiddi Claudíus Neró, son Agrippinu.

Claudíus lést nokkuð skyndilega árið 54 og var Agrippina grunuð um að hafa eitrað fyrir honum, til þess að koma Neró á keisarastólinn. Neró var svo fljótlega hylltur sem keisari af lífvarðasveitinni í Róm. Neró var aðeins 18 ára þegar hann varð keisari og því hafði Agrippína töluverð völd í upphafi valdatíðar hans. Fljótlega komu þó upp deilur á milli mæðginanna og eftir 55 var hún fallin í ónáð hjá syni sínum. Árið 59 var Agrippina svo ráðin af dögum að fyrirskipan Nerós.

## Heimildir
* Hurley, Donna, „Agrippina the Younger (Wife of Claudius).“ *De Imperatoribus Romanis* (2004).
83. Óskarsverðlaunin

**83. Óskarsverðlaunin** áttu sér stað sunnudaginn 27. febrúar 2011 af Bandarísku kvikmyndaakademíunni. Athöfnin mun vera útvörpuð í Bandaríkjunum af sjónvarpsstöðinni ABC og hún mun fara fram í Kodak leikhúsinu. Kynnir kvöldsins munu vera leikararnir James Franco og Anne Hathaway. 

Tilnefningarnar voru gerðar opinberar þann 25. janúar 2011. Flestar tilnefningar fengu kvikmyndirnar The King's Speech með tólf og Coen myndin True Grit með tíu. Teiknimyndin Leikfangasaga 3 var tilnefnd bæði sem besta teiknimynd og besta kvikmynd og er það þriðja teiknimyndin til þess að fá tilnefningu í þeim flokki en hinar eru Disney-myndirnar Fríða og dýrið og Upp.

## Kynnar
Í nóvember 2010 tilkynnti Bandaríska kvikmyndaakademían að James Franco og Anne Hathaway yrðu kynnarnir. Ákvörðunin var tekin áður en að Franco var tilnefndur sem besti leikari í aðalhlutverki fyrir leik sinn í myndinni 127 Hours og er það í fyrsta skipti síðan árið 1973 sem að kynnir hátíðarinnar hefur verið tilnefndur til verðlauna, en áður hafði það verið leikarinn Michael Caine sem að var tilnefndur fyrir myndina Sleuth. Anne Hathaway hafði einnig verið tilnefnd til Golden Globe verðlauna fyrir leik sinn í myndinni Love and Other Drugs en hún hlaut ekki tilnefningu til Óskarsins. Hathaway, sem að er 28 ára, verður sú yngsta til þess að starfa sem kynnir á verðlaunaathöfninni frá upphafi. 

## Tilnefningar
Tilnefningarnar fyrir 83. Óskarsverðlaunin voru tilkynntar þann 25. janúar 2011 í Samuel Goldwyn leikhúsinu í Beverly Hills, Kaliforníu-fylki, Bandaríkjunum. Tom Sherak, forseti Bandarísku kvikmyndaakademíunnar og leikkonan Mo'Nique tilkynntu tilnefningarnar. 

### Myndir með Flestar Tilnefningar
* Tólf: The King's Speech
* Tíu: True Grit
* Átta: Inception og The Social Network
* Sjó: The Fighter
* Sex: 127 Hours
* Fimm: Black Swan og Leikfangasaga 3
* Fjórar: The Kids Are All Right og Winter's Bone
* Þrjár: Alice in Wonderland
* Tvær: Biutiful, Harry Potter og Dauðadjásnin: Fyrsti hluti og Að temja drekann sinn

## Heimildir
Ragnar Bjarnason og hljómsveit

**Ragnar Bjarnason og hljómsveit** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1969. Á henni flytur hljómsveit Ragnars Bjarnasonar fjögur lög. Platan er hljóðrituð í mono. Hljóðupptaka: Rikisútvarpið, Pétur Steingrímsson og Guðmundur R. Jónsson. Ljósmynd: Óli Páll. Pressun: PYE. Prentun: Valprent h.f. Akureyri.

## Lagalisti
# Væru, kæru, tæru dagar sumars  - *Lag - texti: Tobias, Carste - Hrafn Pálsson*
# Svarið er erfitt - *Lag - texti: Dylan - Hrafn Pálsson* 
# Megi dagur hver fegurð þér færa - *Lag - texti: Green, G. Wile  -  Jóhanna Erlingsson*
# Veiðimaðurinn - *Lag - texti: Mills  -  Hrafn Pálsson*

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Anne Hathaway

**Anne Hathaway** (fædd 12. nóvember 1982) er bandarísk leikkona. Hún hóf leikferil sinn árið 1999 þegar að hún fékk hlutverk í sjónvarpsseríunni Get Real og árið 2001 fékk hún aðalhlutverk í kvikmyndinni The Princess Diaries á móti Julie Andrews. Hathaway fékk stór hlutverk í fleiri myndum þar á meðal Ella Enchanted, Havoc, Brokeback Mountain, Becoming Jane og The Devil Wears Prada. 

Leikur Önnu í myndinni Rachel Getting Married frá árinu 2008 fékk mikil fagnaðarlæti frá gagnrýnendum og hlaut hún tilnefningu sem besta leikkona á 81.Óskarsverðlaunahátíðinni. Árið 2010 lék Hathaway í myndunum Valentine's Day, Love and Other Drugs og Alice in Wonderland. Í janúar 2011 var hún ráðin til þess að leika kattakonuna í þriðju mynd Christopher Nolans um Leðurblökumanninn, The Dark Knight Rises.
Grípisspá

**Grípisspá** er eitt af yngstu eddukvæðunum, frá seinni hluta 12. aldar eða 13. öld. Það er hálfgert yfirlitskvæði um ævi Sigurðar Fáfnisbana. Giskað hefur verið á að Grípisspá sé ort sem inngangur að kvæðunum um Völsunga og Niflunga og sé verk þess manns sem safnaði þeim í eina heild. Kvæðið er 53 erindi. Það er fyrsta kvæðið um Sigurð Fáfnisbana í Konungsbók Eddukvæða, á undan Reginsmálum, Fáfnismálum og Sigurdrífumálum.

## Söguþráður
Sigurður Fáfnisbani er ungur og fer til Grípis, móðurbróður síns, að leita frétta um ókomna ævi sína. Grípur er tregur til að segja honum um öll hin þungbæru örlög sem bíða hans en lætur þó undan beiðni hans. En Sigurði er mest í mun að hafa alltaf góðan málstað, hvað sem á dynur. Í kvæðislok er skilnaði þeirra og árnaðaróskum lýst. 

## Tilvísanir

## Tenglar
* Grípisspá á Bragi.is
* Grípisspá með enskum þýðingum á Voluspa.org
Sambíóin

**Sambíóin** er íslenskt fyrirtæki sem rekur kvikmyndahús. Fyrirtækið var stofnað 1. janúar 1990 af Árna Samúelssyni. Kvikmyndahúskeðja Árna samanstóð af Bíóhöllinni í Álfabakka 8 sem opnaði 2. mars 1982, Bíóborginni sem opnaði í húsnæði Austurbæjarbíós að Snorrabraut 37 þann 20. maí 1987 og Nýja bíó í Keflavík. Með tilkomu Bíóhallarinnar var í fyrsta skipti hægt að sjá nýjustu stórmyndirnar á sama tíma og þær voru sýndar erlendis. Kvikmyndakeðja Árna Samúelssonar byrjaði að auglýsa undir nafninu 29. nóvember 1991. Sama dag opnuðu Sambíóin kvikmyndahúsið Saga-Bíó í Álfabakka 8.

Í október 1993 settu Sambíóin upp sjóðsvélar eftir að ríkisskattstjóri sendi Sambíóunum fyrirmæli um að skrá bæði miða- og sælgætissölu. Þá voru sjóðsvélar þegar komnar í kvikmyndahúsið Regnbogann. Rekstur Sambíóana var þó ekki bundinn við kvikmyndahús því í júlí 1994 hófu Sambíóin samstarf við Saga film og Japis við stofnun kapalsjónvarps og í september sama árs stofnuðu Sambíóin útvarpstöðina FM (sem síðar varð FM 957) sem hafði aðstöðu í höfuðstöðvum Sambíóanna í Mjóddinni í Reykjavík.

Sambíóin stækkuðu við sig 26. desember 1996 með opnun Sambíóanna í Kringlunni, kaupum þeirra á Nýja bíó í Akureyri árið 2000 og síðar opnuðu Sambíóin kvikmyndahús í Egilshöll 4. nóvember 2010.

## Tilvísanir
Ketilbjalla

**Ketilbjalla** eða girya (rússneska) er lóð sem er notuð talsvert mikið við líkamsrækt. Ketilbjöllur líta út eins og fallbyssukúla með handfangi. Þær eru búnar til úr steypujárni og eru langoftast húðaðar með gúmmí. Ketilbjöllur eru ekki nýjar á nálinni þó stutt sé síðan að þær urðu jafnvinsælar og raunin er í dag. Sögu ketilbjöllunnar má rekja aftur til ársins 1704, og það í Rússlandi, en þær fengu þó ekki almennilega kynningu í vesturlöndunum fyrr en maður að nafni Pavel Tsatsouline kynnti þær í Bandaríkjunum árið 1913. 

## Heimildir
Póló og Bjarki (1968)

**Póló og Bjarki** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1968. Á henni flytur Póló og Bjarki tvö lög. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið, Pétur Steingrímsson. Pressun: Pye. Ljósmynd: Ljósmyndastofa Páls. Hönnun: Kristinn S. Kristjánsson. Prentun. Valprent hf.

## Lagalisti
# Í hjónasæng - *Lag - texti: Birgir Marinósson*
# Ég man - *Lag - texti: Boulanger, Kennedy — Ólafur G Þórhallsson* 



:
10 ráð til að hætta að drepa fólk og byrja að vaska upp

**10 ráð til að hætta að drepa fólk og byrja að vaska upp** er skáldsaga eftir Hallgrím Helgason sem kom út árið 2008. Bókin fjallar Tomislav Bokšic, kallaður Toxic, sem er leigumorðingi króatísku mafíunnar í New York. Hann neyðist til að flýja Bandaríkin og lendir fyrir tilviljun á Íslandi.
Geirmundur Valtýsson (1972)

**Geirmundur Valtýsson** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1972. Á henni flytur Geirmundur Valtýsson tvö lög. Platan er hljóðrituð í stereo. Útsetningar og hljómsveitarstjórn Gunnar Þórðarson. Upptaka: Pétur Steingrímsson. Umslag: hönnun Kristján Kristjánsson FÍT. Prentun:Valprent h.f., Akureyri

## Lagalisti
# Bíddu við - *Lag - texti: Geirmundur Valtýsson  -  Textahöfundur ókunnur*
# Ég vona það - *Lag - texti: Geirmundur Valtýsson  -  Steinn J. Jónsson*
Sextett Jóns Sigurðssonar og Stefán (1968)

**Sextett Jóns Sigurðssonar og Stefán** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1968.  Á henni flytja Sextett Jóns Sigurðssonar og Stefán fjögur lög. Platan er hljóðrituð í Stereo. Upptöku annaðist Pétur Steingrímsson. Ljósmynd og hönnun:  Prentun umslags: Valprent hf. Akureyri.

## Lagalisti
# Góðir vinir - *Lag - texti: Lalla Angantýsdóttir - Margrét Jónsdóttir*
# Við lindina - *Lag - texti: Reed, Mason - Birgir Marinósson* 
# Sjómannsvísa - *Lag - texti: Jón Þorkelsson - Hólmfríður Jónsdóttir*
# Kossinn - *Lag - texti: Spector, Greenwich, Barry - Birgir Marinósson*

## Textabrot af bakhlið plötuumslags um lögin

HLIÐ A:
 
1.Góðir vinir - Lagið er eftir 10 ára gamla stúlku á Sauðárkróki, Lailu Angantýsdóttur, en textinn er eftir Margréti Jónsdóttur.
 
2. Við lindina - Lagið er eftir Reed - Mason, en textann gerði Birgir Marinósson. 

HLIÐ B: 

1. Sjómannsvísa 
Lagið er eftir Jón Þorkelsson, en textinn eftir Hólmfríði Jónsdóttir, bæði á Sauðarkróki.
 
2. Kossinn
Þetta lag er eftir Spector - Greenwich - Barry, en textann við lagið gerði Birgir Marinósson.

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Júdas (plata)

**Júdas** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1970. Á henni flytur hljómsveitin Júdas tvö lög. Platan er hljóðrituð í mono. 

## Lagalisti
# Þú ert aldrei einn á ferð - *Lag - texti: Rogers, Hammerstein - Þorsteinn Eggertsson*
# Mér er sama - *Lag - texti: Allen, Adler - Þorsteinn Eggertsson*
Ævintýri (plata)

**Ævintýri** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1970. Á henni flytur hljómsveitin Ævintýri tvö lög. Platan er hljóðrituð í stereo. Made in England.

## Lagalisti
# Illska - *Lag - texti: Ævintýri - Sigurjón Sighvatsson*
# Lífsleiði - *Lag - texti:  Ævintýri - Sigurjón Sighvatsson*
Björgvin Halldórsson (1969)

**Björgvin Halldórsson** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1969. Á henni flytur Björgvin Halldórsson tvö lög. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: City of London Recording Studios og Ríkisútvarpið. Pressun PYE. Ljósmynd: Óli Páll. Hönnun: Baldvin Halldórsson. Prentun: Offsetmyndir sf.

## Lagalisti
# Þó líði ár og öld - *Lag - texti: M. Brown, B. Galilli, T. Sarasone - Kristmann Vilhjálmsson*
# Í draumalandi - *Lag - texti: Cason, Gayden - Kristmann Vilhjálmsson* 

## Þó líði ár og öld
:Alltaf þrái ég þig heitt
:Þó líði ár
:Í heiminum getur ei neitt
:Þerrað mín tár

:Þó líði ár og öld
:Er ást mín ætíð ætluð þér
:Þó gleymir þú í heimsins glaum
:Öllu um mig 
:Ég elska þig

:Í svefni sem vöku
:Sé eg þig
:Brosandi augun þín
:Yfirgefa ei mig

:Þó líði ár og öld
:Er ást mín ætíð ætluð þér
:Þó gleymir þú í heimsins glaum
:Öllu um mig 
:Ég elska þig

:Svo flykkjast árin að
:Og allt er breytt
:Í minningunni brenna þó
:Augun þín heit

:Þó líði ár og öld
:Er ást mín ætíð ætluð þér
:Þó gleymir þú í heimsins glaum
:Öllu um mig 
:Ég elska þig
Hljómsveit Ingimars Eydal - Helena og Þorvaldur

**Hljómsveit Ingimars Eydal - Helena og Þorvaldur** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1969. Á henni flytur hljómsveit Ingimars Eydal - Helena og Þorvaldur fjögur lög. Platan er hljóðrituð í mono. Hljóðupptaka: Sjónvarpið, Sigfús Guðmundsson. Ljósmynd: Ljósmyndastofa Páls. Pressun: PYE. Prentun: Valprent h.f. Akureyri.

## Lagalisti
# Ég þrái þig  - *Lag - texti: Þorvaldur Halldórsson - Birgi Marinósson *
# Hvítur stormsveipur - *Lag: Finnur Eydal * 
# Og þó - *Lag - texti: Peter Warne og Alan Moorhouse - Þorvaldur Halldórsson *
# Til þín - *Lag - texti: J. S. Bach - Ásta Sigurdardóttir*

## Textabrot af bakhlið plötuumslags um lögin
HLIÐ A:

**Ég þrái þig**

Lagið er eftir Þorvald Halldórsson, en textinn eftir Birgi Marinósson og Þorvaldur syngur

**Hvítur stormsveipur**

Lag eftir Finn Eydal og hann leikur það á klarínettu.

HLIÐ B:
 
**Og þó**

Þetta lag er erlent og heitir upphaflega Boom, bang a bang og er eftir Peter Warne og Alan Moorhouse. 
Íslenska textann gerði Þorvaldur Halldórsson og Helena syngur.

**Til þín**

Lagið er grundvallað á aríu
úr svítu nr 3 í D-dúr
eftir J. S. Bach.
Textann gerdi Ásta Sigurðardóttir. 
Helena og Þorvaldur syngja. 
Einleik á bassa klarínettu leikur Finnur Eydal.
Geirmundur Valtýsson (plata)

**Geirmundur Valtýsson** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1972. Á henni flytur Geirmundur Valtýsson tvö lög. Platan er hljóðrituð í stereo. Útsetning og hljómsveitarstjórn Gunnar Þórðarson. Upptaka: Pétur Steingrímsson. Pressun: E M I Danmörk. Ljósmynd: Stefán Pedersen. Prentun: Valprent h.f.Akureyri.

## Lagalisti
# Nú er ég léttur - *Lag - texti: Geirmundur Valtýsson*
# Nú kveð ég allt - *Lag - texti: Geirmundur Valtýsson - Guðrún Gísladóttir*
Söngtríóið Þrír háir tónar (1967)

**Söngtríóið Þrír háir tónar** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1967. Á henni flytur Söngtríóið Þrír háir tónar fjögur lög. Platan er hljóðrituð í Mono. Ljósmynd og hönnun: Matthías Gestsson Prentun umslags: Valprent hf. Akureyri.

## Lagalisti
# Siglum áfram. -  *lag - texti: Neggetti, Stokey - Friðrik G. Þorleifsson*
# Haustljóð - *lag - texti: Zulu - Friðrik G. Þorleifsson* 
# Heimþrá - *lag - texti: Brian Wilson - Jóhannes úr Kötlum*
# Útilegumenn -  - *lag - texti: Negetti, Stokey - Friðrik G. Þorleifsson*

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Rúnar Gunnarsson (plata)

**Rúnar Gunnarsson** er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1972. Á henni flytur Rúnar Gunnarsson tvö lög. Platan er hljóðrituð í stereo. Prentun: Valprent h.f.Akureyri.

## Lagalisti
# Draumanótt - *Lag - texti: Rúnar Gunnarsson - Böðvar Guðmundsson*
# Við söng og gleði - *Lag - texti: Rúnar Gunnarsson* 

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Flatbrauð

**Flatbrauð** af ýmsu tagi eru elsta og upprunalegasta brauðtegund sem mannkynið fór að gera og er talið að þau hafi verið bökuð í meira en sex þúsund ár. Flatbrauðbakstur virðist hafa þróast á svipaðan hátt víða um heim, raunar alls staðar þar sem kornrækt var tíðkuð, allt frá Mesópótamíu, Persíu, Indlandi og Kína til Evrópu, Mexíkó og Norður- og Suður-Ameríku.

Þau eru bökuð úr öllum korntegundum sem ræktaðar eru í einhverjum mæli, svo sem hveiti, maís, höfrum, rúgi, bókhveiti, hrísgrjónum, hirsi og dúrru, svo og úr baunum, linsubaunum og rótargrænmeti eins og kartöflum. Oft eru þau án lyftiefna (ósýrð) en í sum eru notuð lyftiefni, ýmist ger, lyftiduft, matarsódi eða önnur efni. Sum eru steikt á pönnu, önnur bökuð á glóð eða heitum steinhellum eða í ofni. Sum eru næfurþunn, einkum þau sem eru án lyftiefna, önnur nokkurra sentímetra þykk og matarmikil.

Flatbrauð hafa ekki síst notið vinsælda þar sem eldsneytisskortur ríkir því þau eru oftast fljótbökuð og því þarf lítið eldsneyti þegar þau eru bökuð. Þetta gilti til dæmis um íslenskar flatkökur, sem áður voru bakaðar á glæðum við hlóðaeld en nú oft á eldavélarhellu í heimahúsum.

Af þekktum tegundum flatbrauðs má meðal annars nefna skandinavískt hrökkbrauð, norskar lefsur, ítalskt focaccia og piadina, indverskt chapati, dosai, roti, paratha, naan og pappadum, injera frá Eþíópíu, tyrkneskt pide, arabískt khubz og pítubrauð, persneskt/armenskt lavash og mexíkóskar tortillur. Pizzur eru þó líklega ein þekktasta flatbrauðstegundin.

## Heimildir
* 
*
Nicole Kidman

**Nicole Mary Kidman** (fædd 20. júní 1967) er áströlsk leikkona, forsvarsmaður, og mannvinur. Eftir að hafa leikið í nokkrum kvikmyndum og sjónvarpsþáttum í Ástralíu þangað til að hún varð að stórstjörnu eftir að hafa leikið í myndinni *[[Dead Calm]]*. Leikur hennar í myndunum *[[To Die For]]*, *[[Moulin Rouge!]]*, *[[The Others]]* og *[[Rabbit Hole]]* fékk mikið lof gagnrýnenda og var hún tilnend til margra verðlauna þar á meðal til Óskarsverðlauna, Golden Globe og BAFTA-verðlauna. Árið 2003 vann Kidman Óskarsverðlaunin fyrir frammistöðu sína í kvikmyndinni *[[The Hours]]*. Síðan 2006 hefur Kidman starfað sem sendiherra fyrir kvennaráð Sameinuðu þjóðanna.
Völundarkviða

**Völundarkviða** er eitt eddukvæðanna sem varðveitt er úr Konungsbók frá 1265-1280. Aldur Völundarkviðu er óǉós en gert er ráð fyrir að kviðan haﬁ lengi varðveist í munnlegri geymd. Hún er ort undir hinum órímuðu edduháttum. Kviðan er talin á mörkum hetjukvæða og goðakvæða líkt og Alvíssmál, en sögusvið þeirra brúar bilið milli mannheima og goðheima.

## Ítarefni
* Völundarkviða
* Skýjaborgir: Völundarkviða
Apparat Organ Quartet

**Apparat Organ Quartet** er íslensk hljómsveit stofnuð árið 1999 af Jóhanni Jóhannssyni, Herði Bragasyni, Músikvatur og Úlfi Eldjárn.

## Útgefið efni
### Plötur
* *[[Apparat Organ Quartet (album)|Apparat Organ Quartet]]* (12 Tónar, 2002)
* *[[Pólýfónía]]* (12 Tónar, 9. desember 2010)

### Singles
* "Romantika" (2003) frá *Apparat Organ Quartet* &mdash; Felur einnig "Macht parat den Apparat" og "Romantika (premix)"
* "Cargo Frakt" (Gogoyoko, 29. nóvember 2010) frá *Pólýfónía*

## Tenglar
* Apparat Organ Quartet  á Gogoyoko.
* Jóhann Jóhannson's Homepage Opinbera vefsíðu á Jóhann Jóhannsson.
* Apparat at Tonlist.com  Inniheldur stutta ævisaga hljómsveitarinnar.
Valslöngva

**Valslöngva** (**valslanga** eða **bliða**) er hernaðartæki sem notað var í fornöld. Valslöngvan, sem byggist á vogarafli, var notuð til þess að slöngva grjóti eða öðrum skeytum að virkjum óvinarins. Til eru allavega gerðir slíkar *kastvéla* og í Þiðreks sögu af Bern er talað um möngur (et. manga). Ekki má rugla valslöngvu saman við handslöngvu eða slönguvaði.

Á miðöldum notuðu menn valslöngvur í stríðum meðal annars til að brjóta niður kastala og borgarmúra. Valslöngvur voru mjög einföld en samt gagnleg tæki. Þær kosta ekki mikið og auðvelt er að finna efnið sem þarf til að smíða þær. Valslöngvur virkar þannig að öðrum megin er þungt lóð hinum megin steinn. Klippt er á taugina sem heldur lóðinu uppi þannig að það þeytir grjótinu hinum megin langt í burtu og að miklu afli. Grjótið getur vegið allt að 30 kg og drifið 250-300 metra. Stundum þótti betra að kasta einhverju logandi  í átt að óvinum til þess að koma af stað eldi. 

## Eitt og annað
* Valslöngurnar, sem getið er í Eiríks sögu, hafa vafalítið verið handslöngur.

## Tilvísanir

## Tengt efni
* Handslöngva
* Slöngvikerfi
* Slöngvikerfi fyrir loftför

## Tenglar

* ''Valslöngva með fljótandi armi - verkefni í aflfræði''; af youtube.com
Erlingur skakki

**Erlingur skakki** Ormsson (1115 – 1179) var norskur jarl á 12. öld. Nafnbótina *skakki* fékk hann í stríði við arabíska hermenn á Sikiley þegar sverði borinn Arabi hjó í hálsinn á honum og hann glataði hluta hreyfigetu. Kona hans var Kristín Sigurðardóttir, dóttir Sigurðar Jórsalafara, og saman áttu þau soninn Magnús Erlingsson konung.

## Heimildir
*
Fyrirmyndarbörn

***Fyrirmyndarbörn*** (enska: *The Kids Are All Right*) er bandarísk fjölskyldumynd frá árinu 2010 sem Lisa Cholodenko leikstýrði og skrifaði. Annette Bening, Julianne Moore og Mark Ruffalo fara með aðalhlutverk í myndinni, sem fjallar um tvö börn sem getin eru með gervifrjóvgun og komast að því hver líffræðilegur faðir þeirra er og koma með hann inn á heimilið. 

Myndin var frumsýnd á Sundance kvikmyndahátíðinni í júlí 2010 og varð mjög vinsæl. Í lok mánaðarinns fór hún í kvikmyndahús út um öll Bandaríkin. *Fyrirmyndarbörn* hlaut margar verðlaunatilnefningar þar á meðal fjórar Golden Globe, BAFTA og Óskarsverðlaunatilnefningar.
Handslöngva

**Handslöngva** (eða **slöngva**) er áhald sem var notað áður fyrr til veiða eða sem vopn. Henni má ekki rugla saman við valslöngvu. Handslöngvan er oftast samansett þannig að tveim snærum er fest sínu í hvern enda á aflangri pjötlu sem ósjaldan er úr leðri og er ídjúp um miðjuna. Þar er steini (*slöngusteini*) eða öðru komið fyrir og handslöngvunni svo sveiflað yfir höfði sér þar til hnykkt er á úlnliðnum og þá þeytist steinninn í þá átt sem höndin stefndi þegar hnykkurinn kom á slöngvuna. Þeir sem notuðu slíka slöngvu voru nefndir *slöngvumenn*. 

Davíð, síðar konungur Ísraels, sigraði Golíat með handslöngvu eins og segir frá í *[[Fyrri Samúelsbók]]*: 
 

## Tengt efni
* Valslöngva
Mohamed ElBaradei

**Mohamed ElBaradei** (f. 17. júní 1942) er handhafi friðarverðlauna Nóbels og fyrrverandi yfirmaður Alþjóðakjarnorkumálastofnunarinnar. ElBaradei og Alþjóðakjarnorkumálastofnunin deildu friðarverðlaunum Nóbels árið 2005 „fyrir tilraunir þeirra við að hindra það að kjarnorka væri notuð í hernaðarlegum tilgangi og að tryggja það að kjarnorka til friðsamlegra nota sé notuð á eins öruggan hátt og mögulegt er“.

## Tilvísanir
Johan Carl Thuerecht von Castenschiold

**Johan Carl Thuerecht von Castenschiold** (14. júní 1787 – 30. janúar 1844) var danskur aðalsmaður sem var stiftamtmaður á Íslandi og síðar í Danmörku.

Hann var fæddur á Borreby-setrinu í Skælskør í Danmörku, sonur Joachim Melchior Holten Castenschiold og konu hans Elisabeth Gysbertsdatter Behagen. Castenschiold-ættin er komin af langafa hans, Johan Lorentz Carstensen, sem var plantekrueigandi á dönsku Karíbahafseynni St. Thomas. Hann auðgaðist mjög þar og sonur hans, Johan Lorentz Castens, var aðlaður 1745. 

Johan Carl útskrifaðist sem stúdent úr heimaskóla á Herlufsholm 1803 og hóf nám í lögfræði við Kaupmannahafnarháskóla, sem hann lauk 1806. Hann starfaði í Rentukammerinu og varð kammerjúnker 1808. Árið 1810 var hann skipaður amtmaður í Suðuramti á Íslandi og árið 1813 jafnframt stiftamtmaður en fékk lausn að eigin ósk 1819. Hann varð stiftamtmaður í Ribe 1821 og var gerður að kammerherra 1824. Frá 1828 var hann stiftamtmaður í Álaborg og frá 1836 á Fjóni og settist þá að í Óðinsvéum. Árið 1842 fékk hann lausn frá störfum vegna heilsubrests og dó í Óðinsvéum 30. janúar 1844. 

Í *Dansk biografisk Lexicon* segir að hann hafi þótt sérlega natinn og reglufastur embættismaður og stýrt embætti sínu af festu og áreiðanleika, einnig eftir að heilsa hans tók að bila. Á Íslandi fékk hann þó allt önnur eftirmæli, þótti óreyndur og hrokafullur og átti í deilum við íslenska eimbættismenn; meðal annars reyndi hann að ná Viðey af Magnúsi Stephensen. Árið 1815 var honum vikið frá um stundarsakir og Ísleifur Einarsson settur í hans stað en hann fékk þó embættið aftur árið eftir. Bjarni Thorsteinsson amtmaður sagði um hann: „Var Castenskjöld einhver sá ljelegasti stimptamtmaður, sem verið hefur á Íslandi, veill af ímyndunarveiki, þekkingarlaus og óduglegur til embættisstarfa, fjegjarn og hlutdrægur og heiptrækinn, þegar því var að skifta.“ Bjarni Thorarensen skáld sagði um brotthvarf Castenschiolds að hann hefði verið „leiður á öllu íslensku og alt íslenskt leitt á honum.“

Hann var einhleypur á meðan hann var á Íslandi og fór orð af kvensemi hans, en hann giftist árið 1823 greifynjunni Frederikke Vilhelmine Louise Lüttichau (16. janúar 1797 – 17. maí 1836). Þau eignuðust fjögur börn.

## Heimildir
* 
* 
*
Bjarte Myrhol

**Bjarte Håkon Myrhol** (fæddur 29. maí 1982 í Oslo) er norskur handknattleiksmaður sem leikur fyrir Rhein-Neckar Löwen í Mannheim í Þýskalandi. Myrhol er línumaður.

## Tenglar
* Vefsíða Myrhols