open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Norðurárdalur (Borgarfirði)

**Norðurárdalur** er dalur í Borgarbyggð norðan við Stafholtstungur og nær að Holtavörðuheiði. Þjóðvegur 1 liggur um dalinn og Norðurá rennur um hann. Í dalnum hefur myndast þéttbýli í kringum háskólann á Bifröst og búa þar um 250 manns.

Dalurinn var áður sérstakur hreppur, Norðurárdalshreppur en þann 11. júní 1994 varð hreppurinn hluti af Borgarbyggð.

## Bæir
### Vestan megin
*Fornihvammur (fór í eyði 1974)
*Sveinatunga (í eyði, húsi haldið við)
*Hvammur (í byggð)
*Dýrastaðir (í byggð)
*Hreimsstaðir (í eyði, húsi haldið við)
*Klettstía (í byggð)
*Dalsmynni (í byggð)
*Hvassafell (í byggð)
*Hraunsnef (í byggð)
*Brekka (í byggð)
*Hraunbær (í byggð)
*Jafnaskarð (fór í eyði 1968, núna notað sem sumarhús)
*Laxfoss (í eyði, húsi haldið við)
*Litlaskarð (í eyði)
*Grafarkot (í eyði)
*Stóra Gröf (í eyði)
*Stóru Skógar (í eyði)
*Litlu Skógar (í eyði)

### Austan megin
*Krókur (í byggð)
*Háreksstaðir (í eyði)
*Hóll (í byggð)
*Hafþórsstaðir (í byggð)
*Skarðshamrar (í byggð)
*Glitstaðir (í byggð)
*Svartagil (í byggð)
Ólafsdalsskólinn

**Ólafsdalsskólinn** var bændaskóli sem starfræktur var 1880 til 1907 í Ólafsdal í Gilsfirði. Skólastjóri hans var Torfi Bjarnason.

Ólafsdalsskólinn var fyrsti bændaskóli á Íslandi og tilgangur með stofnun hans að kenna bændum verklega og bóklega jarðrækt. Húnvetningar höfðu haft hug á að stofna til þessa sérstaklega fyrirmyndarbú og fá Torfa til forustu þess. Í því skyni sigldi Torfi til Skotlands til að læra jarðyrkju fyrstur íslendinga og hafði Torfi meðferðis til baka búfræðiþekkingu frá Skotlandi. Ólafsdalsskóli var settur á stofn fyrir sakir áhrifa strauma erlendis frá, en með stofnun hans var formgerð þekking Torfa og fleiri sem þá störfuðu víða um land sem farandbúfræðingar. Skólinn var settur i fyrsta sinn 1. júní 1880 þegar fimm ungir menn hófu þar nám. Var námsárið frá vori til vors og námstíminn tvö ár. Voru nemendur ráðnir til ársvistar í senn með áskilnaði um skipulagt jarðræktarnám. Áhersla í námi var á kennslu í notkun hestaverkfæra við jarðræktarstörf og heyskap og komu nemendur jafnframt að smíði á eigin verkfærum. Bókleg kennsla var í reikningi, efnafræði, grasa- og jarðræktarfræði, hagfræði og teikningu, húsdýrafræði og eðlisfræði. Nemendur gengu jafnt til allra verka sem og undirbúnings fyrirlestra kennarans. Innritaðir nemendur á starfstíma Ólafsdalskóla 1880-1907 töldu 154 alls. Í Skotlandsdvöl sinni 1866-1867 kynnti Torfi sér m.a steinsmíði er nýttist vel við uppbyggingu húsakosts í Ólafsdal. Skólahúsið frá 1896 var viðgert og allt yfirfarið 1995-1996 og stendur þar enn.

## Tengt efni
* Ólafsdalur
* Torfi Bjarnason
* Búfræði
* Guðlaug Zakaríasdóttir
* Torfaljárinn
* Ólafsdalsplógur

## Tilvísanir

## Tengill
* Vefur Ólafsdalsfélagsins
Ólafsdalur

**Ólafsdalur** er um 5 km langur dalur og samnefndur bóndabær í Gilsfirði. Þar var Ólafsdalsskólinn sem var fyrsti bændaskólinn á Íslandi. Bærinn er núna í eyði. Skólasel Menntaskólans við Sund í Reykjavík var þar um tíma.

Landnámabók um Ólafsdal;
 *Óláfur belgur, er Ormur hinn mjóvi rak á brutt úr Óláfsvík, nam [[Belgsdalur|Belgsdal]] og bjó á Belgsstöðum, áður þeir Þjóðrekur ráku hann á brutt; síðan nam hann inn frá Grjótvallarmúla og bjó í Óláfsdal. Hans son var Þorvaldur, sá er sauðatöku sök seldi á hendur Þórarni gjallanda Ögmundi Völu-Steinssyni; fyrir það vó hann Ögmund á Þorskafjarðarþingi.*

Ólafsdalur í Gilsfirði heitir þannig eftir sama Ólaf og Ólafsvík á Snæfellsnesi.

## Tengt efni
* Ólafsdalsskólinn
* Torfi Bjarnason
* Torfaljár
* Ólafsdalsplógur
Paradísarlaut

**Paradísarlaut** er gróðurvin í Grábrókarhrauni nokkru neðan við fossinn Glanna í Norðurá í landi jarðarinnar Hreðavatns. Þar eru stórar og fallegar lindir.
Í nágrenni Paradísarlautar eru Deildartunguhver, Grábrók, Reykholt í Borgarfirði og Baula.

## Leiðarlýsing
Þegar farið er að Paradísarlaut er beygt út af þjóðvegi 1, skömmu áður en komið er að Bifröst og er þar afleggjari vel merktur Paradísarlaut. Frá bílastæði og golfskála  er gönguleið  að Paradísarlaut og Glanna og gerður hefur verið góður útsýnispallur þaðan sem fossinn sést vel.

## Nálægir staðir
* Deildartunguhver ,  Glanni ,  Grábrók ,  Reykholt í Borgarfirði ,  Baula .

## Heimild
*
Bókasafns- og upplýsingafræði

**Bókasafns- og upplýsingafræði** þverfaglegt fag sem fjallar um skipulagningu og miðlun upplýsinga, þekkingar eða hugsunar sem skráð er með einhverjum hætti. Með tilkomu internetsins hafa bókasafnsfræði og upplýsingatækni í auknum mæli skarast. Í því augnamiði að gera upplýsingar aðgengilegar þarf að safna þeim, flokka þær og geyma.

Bókasafnsfræði var fyrst kennd í Columbia-háskóla árið 1887. Bókasafns- og upplýsingafræði snýst á sama tíma einnig um upplýsingalæsi. Hvernig einstaklingar verða sér út um og nota upplýsingar.

## Tilvísanir

## Tenglar
*Upplýsingar um kennslu í upplýsingafræði (áður bókasafns- og upplýsingafræði) við Háskóla Íslands
*''Bókasafnið'', tímarit gefið út af Upplýsingu - Félagi bókasafns- og upplýsingafræða
* Greinar tengdar bókasafns- og upplýsingafræði á vefritinu Hugsandi
Holstein Kiel

**Holstein Kiel** er þýskt knattspyrnufélag stofnað í Kíl. 

## Árangur Holstein Kiel
### Sigrar
* **[[Bundesliga|Þýska meistarar]]: 1**
** 1912

## Tengill
* Heimasíða félagsins
Bjarni Friðriksson

**Bjarni Friðriksson** (f. 29. maí 1956) er fyrrverandi íslenskur júdóglímukappi. Á Sumarólympíuleikunum 1984 vann hann bronsverðlaun í júdó.

Bjarni var tekinn inn í heiðurshöll ÍSÍ árið 2012.

## Tengill
* Upplýsingar um Bjarna á erlendum júdóvef
Jakob Björnsson (bæjarstjóri)

**Jakob Björnsson** (f. í Vopnafirði 27. apríl 1950) er fyrrverandi bæjarstjóri á Akureyri og núverandi framkvæmdastjóri verslunarmiðstöðvarinnar Glerártorg á Akureyri.

## Ævi
Jakob útskrifaðist með landspróf í Laugaskóla í Reykjadal 1968 og úr Samvinnuskólanum í Bifröst 1970. Síðan fór hann í framhaldsnám á vegum Samvinnuskólans, sem fólst í námskeiði í viðskiptadeild Háskólans, vinnu úti í fyrirtækjum og kennslu á Bifröst. Jakob fór að því loknu í framhaldsnám við Norska samvinnuskólann. Hann starfaði við bókhald í Noregi á árunum 1974-1982 en fluttist að því loknu til Akureyrar með fjölskyldu sína. Jakob var fjármálastjóri Skinnaiðnaðar á Akureyri 1982-1994. 

Jakob sat í bæjarstjórn fyrir Framsóknarflokkinn á Akureyri á árunum 1990-2006 og var bæjarstjóri á Akureyri 1994-1998 og formaður bæjarráðs 1994-1998 og 2002-2006.

Jakob hefur verið framkvæmdastjóri verslunarmiðstöðvarinnar Glerártorg á Akureyri frá árinu 1999.

Eiginkona hans er Linda Björnsson, fædd í Noregi. Sonur þeirra er Sverre Andreas Jakobsson, landsliðsmaður í handbolta.
Halldór Jónsson

**Halldór Jónsson** (f. 22. nóvember 1950 á Akureyri) er forstjóri Heilbrigðisstofnunar Suðurnesja og fyrrum forstjóri Sjúkrahússins á Akureyri. Halldór var bæjarstjóri á Akureyri 1990-1994.

Halldór útskrifaðist með stúdentspróf frá MA árið 1970 og lauk viðskiptafræðiprófi frá Háskóla Íslands árið 1977. 

Halldór vann við bókhald og tölvuvinnslu hjá ríkisbókhaldi 1971-1975. Var eigandi ásamt fleirum að G.T. búðinni hf. og í hlutastarfi þar 1976-1979. Framkvæmdastjóri hjá Málmvörum hf. 1977-1979. Sölustjóri hjá G.T. búðinni hf. 1979-1980. Hafði umsjón með tölvuvinnslu bókhalds hjá Vélum og verkfærum hf. 1979-1980. Framkvæmdastjóri Norðlenskrar tryggingar hf., síðar N.T. umboðsins hf., 1980-1984. 

Halldór var bæjarstjóri á Akureyri 1990-1994. Halldór var skrifstofustjóri Fjórðungssjúkrahússins á Akureyri 1984-1985 og svo framkvæmdastjóri FSA 1985-1990 og 1994-1999. Hann var forstjóri Sjúkrahússins á Akureyri 1999-2013 og forstjóri Heilbrigðisstofnunar Suðurnesja frá 2013.

Halldór var mikill afreksmaður í rallakstri og blaki á yngri árum. Hann var margfaldur íslands- og bikarmeistari í blaki auk þess sem hann varð síðar landsliðsþjálfari Íslands í blaki karla og kvenna.
Hermann Jón Tómasson

**Hermann Jón Tómasson** (fæddur 13. apríl 1959 á Akureyri) er fyrrverandi bæjarstjóri á Akureyri.

Hermann Jón ólst upp á Dalvík og stundaði nám í Dalvíkurskóla, Menntaskólanum á Akureyri, Háskóla Íslands og í Texas Tech University. Hann hefur einnig stundað nám í stjórnun við kennaradeild Háskólans á Akureyri. Hermann hefur lengst af unnið við kennslu, ráðgjöf og stjórnun í Verkmenntaskólanum á Akureyri.

Hermann var varabæjarfulltrúi Samfylkingarinnar 2002-2006 og bæjarfulltrúi 2006-2012. Hann var formaður bæjarráðs 2006-2009 og bæjarstjóri á Akureyri í ár, 2009-2010.

Hermann er kvæntur Báru Björnsdóttur leikskólakennara og eiga þau þrjú börn.
Pólarnir

**Pólarnir** (**Suðurpóll** eða **Suðurpólarnir**) er heiti sem í daglegu tali var haft um bráðabirgðahúsnæði sem Reykjavíkurbær lét reisa syðst við Laufásveg á árum fyrri heimsstyrjaldarinnar til að bæta úr brýnni húsnæðisþörf bæjarbúa.

## Saga

Mikil húsnæðisekla var í Reykjavík á árum fyrri heimsstyrjaldar svo jaðraði við neyðarástand. Íbúum fjölgaði hratt en nýbyggingar voru litlar sem engar, ekki hvað síst vegna stríðsins. Árið 1916 var ákveðið að reisa bráðabirgðahúsnæði fyrir bágstaddar fjölskyldur og var því fundinn staður syðst við Laufásveg sem þá náði mun lengra en síðar varð. Næstu misserin voru reistar þar tæplega fimmtíu íbúðir af miklum vanefnum, til dæmis voru þær ekki með rennandi vatni.

Þótt Pólarnir hafi upphaflega verið hugsaðir sem bráðabirgðahúsnæði, gekk hægt að rífa þá og var búið í flestum húsanna vel fram á sjötta áratuginn.

Sigurður A. Magnússon rithöfundur ólst upp í Pólunum og dró upp mynd af lífinu þar í endurminningarbók sinni Undir kalstjörnu.

## Tilvísanir


## Tenglar
* Pólarnir í Reykjavík 
* Minjasafn Reykjavíkur Skýrsla nr. 161 Vatnsmýri - Seljamýri - Öskjuhlíð
Björn Ingimarsson

**Björn Ingimarsson** (fæddur 30. desember 1954) er bæjarstjóri á Fljótsdalshéraði.

Björn varð stúdent frá MA árið 1976 og útskifaðist úr þjóðhagfræði frá háskólanum í Gautaborg 1984. Hann var sveitarstjóri Þórshafnarhrepps 2001 – 2006 og Langanesbyggðar 2006 – 2009. Björn var sjálfstætt starfandi við rekstrar- og stjórnunarráðgjöf 2009 – 2010 og var ráðinn bæjarstjóri Fljótsdalshéraðs í júlí 2010. Hann hefur setið í stjórnum fjölda fyrirtækja, stofnana og nefnda á vegum sveitarfélaga og var varaþingmaður Sjálfstæðisflokksins í Norðausturkjördæmi 2009 – 2010.

Björn er kvæntur Sigrúnu Jónu Óskarsdóttur förðunarfræðingi og saman eiga þau tvö börn.
Ólafur Pétursson (f. 1919)

**Ólafur Pétursson** (24. maí 1919 – 12. janúar 1972) var íslenskur samstarfsmaður nasista á tímum seinni heimsstyrjaldarinnar og var dæmdur í tuttugu ára hegningarvinnu í Noregi eftir stríð fyrir njósnir og uppljóstranir. Ákærandinn í Gulaþingsdómi í Bergen fór þó fram á dauðarefsingu. Í Noregi var hann kallaður „Íslenski böðullinn“. 

Ólafur var sonur Péturs Ingimundarsonar, slökkviliðsstjóra í Reykjavík, og Guðrúnar Benediktsdóttur. Hann hélt til náms skömmu fyrir stríð og komst í ágúst 1940 í kynni við Þjóðverja sem störfuðu fyrir leyniþjónustu þýska hersins, og tæpu ári seinna gekk hann þeim á hönd. Hann kom sér í kynni við félaga í norsku andspyrnuhreyfingunni og upplýsingar sem hann aflaði sér á meðal þeirra leiddu til þess að margir voru handteknir og lentu sumir í fangabúðum Þjóðverja og nokkrir þeirra voru drepnir. Leifur Muller, sem lenti í Sachsenhausen, útrýmingarbúðum Nasista, segir frá því í ævisögu sinni, *[[Býr Íslendingur hér?]]*, að Ólafur hafi líklega látið handtaka sig eftir kaffiboð sem hann hélt honum og Svanhvíti Friðriksdóttur í Noregi, en Svanhvít náði að flýja. Þegar Ólafi var orðið óvært í Noregi vegna njósnastarfsemi sinnar hvarf hann til Danmerkur. Þar dvaldist hann til stríðsloka og reyndi þá að komast til Íslands með Esjunni. Þegar skipið var á leið til Íslands sigldi breski herinn í veg fyrir það, gekk um borð og handtók Ólaf. 

Íslensk stjórnvöld leystu Ólaf frá dómi í Noregi eftir stríð, og kom hann aftur til Íslands árið 1947 eftir að hann hafði verið dæmdur þar í tuttugu ára hegningarvinnu 31. maí sama ár.  Ákærandinn hafði þó farið fram á dauðadóm.  Í forystugrein norska hægriblaðsins *Morgenavisen* var látið að því liggja að Ólafi hefði verið sleppt til þess að ekki kæmi til leiðinda við Snorrahátíðina í Reykholti þar sem Norðmenn hugðust gefa Íslendingum styttu af Snorra Sturlusyni. Ólafur stofnaði síðar endurskoðunarfyrirtæki í Reykjavík og var meðal annars einn af hvítliðunum svokölluðu, sem aðstoðuðu lögreglu í óeirðunum á Austurvelli árið 1949. 

Í bók Leifs Muller, *Býr Íslendingur hér*, segir hann frá Ólafi þannig: 

Undanlátssemin við íslensk stjórnvöld vakti mikla reiði í Noregi, ekki síst í Bergen og nágrenni þar sem Ólafur hafði mest látið til sín taka. En þremur mánuðum eftir að Ólafur var dæmdur í Noregi gekk hann frjáls ferða sinna um götur Reykjavíkur. Hlutur Ólafs í átökunum á Austurvelli 1949 varð til þess að ferill hans í Noregi var rifjaður upp og afskipti stjórnvalda af málinu. Þá mun utanríkisráðherra, Bjarni Benediktsson, hafa látið í ljós þá skoðun að ómannúðlegt væri að rifja þetta upp þar sem það gæti valdið Ólafi sárindum.

## Tengt efni
* Björn Sv. Björnsson
* Egill Holmboe
* Leifur Muller

## Tilvísanir


## Tenglar
* ''Hvað er í leyniskjölum Bjarni Benediktssonar um Ólaf Pétursson''; grein í Þjóðviljanum 1949
* ''Án tillits til málavaxta''; grein í Þjóðviljanum 1988
* ''Nýtti sér fólk til síðasta blóðdropa''; grein í Alþýðublaðinu 1996
Hreppsnefnd Sauðárkróks

Sauðárkrókshreppur varð til árið 1907 þegar Sauðárhreppi hinum forna var skipt í tvennt, annars vega Sauðárkrókshrepp og hins vegar Skarðshrepp. Því var kosið í hreppsnefnd Sauðárhrepps.

## 1946
Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 27. janúar 1946. 

*Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd*:

## 1942
Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 25. janúar 1942. 

*Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd*:

## 1938
Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1. febrúar 1938.

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1934
Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1934

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1931
Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1931

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1928
Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1928

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1925
Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1925

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1922
Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1922

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1919
Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1919

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1916
Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1916

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1913
Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1913

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1910
Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1910

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1907
Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1907

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## Heimildir
How I Met Your Mother (1. þáttaröð)

Fyrsta þáttaröðin af bandaríska gamanþættinum **[[How I Met Your Mother]]** hóf sýningar þann 19. september 2005 og kláraðist þann 15. maí 2006. Þættirnir voru 22 og er hver þeirra um 22 mín. að lengd. 

## Útdráttur
Árið 2030 sest Ted Mosby (Bob Saget talar fyrir hann) niður með dóttur sinni og syni til að segja þeim söguna af því hvernig hann kynntist móður þeirra.

Sagan byrjar árið 2005 þegar Ted (Josh Radnor) er einhleypur, 27 ára arkitekt sem býr með tveimur bestu vinum sínum úr háskóla; Marshall Eriksen (Jason Segel), laganema, og Lily Aldrin (Alyson Hannigan), leikskólakennara, sem hafa verið saman í næstum níu ár þegar Marshall biður hana að giftast sér. Trúlofun þeirra veldur því að Ted fer að hugsa um hjónaband og að finna sálufélagann en sjálfskipuðum besta vini hans, Barney Stinson (Neil Patrick Harris), lýst ekkert á það, en Ted hitti Barney á baðherberginu eftir drykkjukvöld. Barney er þekktur kvennamaður og er starf hans óþekkt.

Ted byrjar leitin að sálufélaganum og hittir unga og metnaðarfulla fréttakonu, Robin Scherbatsky (Cobie Smulders), en hann verður fljótlega ástfanginn af henni. Robin, vil hins vegar ekki æða inn í samband og þau ákveða að vera vinir. Framtíðar-Ted segir að Robin sé ekki móðir barna hans og talar um hana sem "Robin frænku".

Ted byrjar með bakara, Victoriu, sem hann hittir í brúðkaupi sem verður til þess að Robin verður afbrýðissöm og áttar sig á að hún ber tilfinningar til Teds. Victoria flytur til Þýskalands til að á skólastyrk og ákveða þau að reyna að halda sambandinu gangandi. Þegar Ted kemst að því að Robin ber tilfinningar til hans segir hann henni að hann sé hættur með Victoriu, þrátt fyrir að hann sé það ekki. Þau sofa næstum því saman, en Victoria hringir óvart í Robin. Ted og Victoria hætta saman og Robin verður reið út í Ted en þau sættast að lokum og ákveða að fara á stefnumót.

Á meðan fer Lily að hugsa um hvort hún sé að missa af einhverjum tækifærum vegna sambands hennar og Marshalls og ákveður að fara á skólastyrk til San Francisco í listaskóla og hættir með Marshall í leiðinni. Þáttaröðin endar á því að Ted kemur heim í íbúðina, morguninn eftir að hafa eytt nótinni með Robin í fyrsta skipti, og finnur Marshall sitjandi úti í rigningunn með trúlofunarhringinn í höndunum.

## Aðalpersónur
* Josh Radnor sem Ted Mosby
* Jason Segel sem Marshall Eriksen
* Cobie Smulders sem Robin Scherbatsky
* Neil Patrick Harris sem Barney Stinson
* Alyson Hannigan sem Lily Aldrin
* Bob Saget sem Framtíðar-Ted (aðeins rödd)

## Gestaleikarar
* Lyndsy Fonseca sem framtíðardóttir (2005-)
* David Henrie sem framtíðarsonur (2005-)
* Marshall Manesh sem Ranjit (2005-)
* Joe Nieves sem Carl, eigandi MacLarens barsins (2005-)
* Charlene Amoia sem þjónustustúlkan Wendy (2005-)
* David Burtka sem Scooter (2005-)
* Ashley Williasm sem Victoria (2006)
* Joey Manganiello sem Brad (2006-)
* Bryan Callen sem Bilson (2006-)

## Þættir
Hreppsnefnd Sauðárhrepps

**Hreppsnefnd Sauðárhrepps** var lýðræðislegur vettvangur kjörinna fulltrúa íbúa Sauðárhrepps. Hreppsnefnd bar ábyrgð því að framfylgja þeim málefnum sem ríkið fól sveitarstjórnum.

## 1904
Hreppsnefnd Sauðárhrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1904

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1901
Hreppsnefnd Sauðárhrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1901

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1898
Hreppsnefnd Sauðárhrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1898

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1895
Hreppsnefnd Sauðárhrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1895

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1892
Hreppsnefnd Sauðárhrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1892

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1889
Hreppsnefnd Sauðárhrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1889

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1886
Hreppsnefnd Sauðárhrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1886

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1884
Hreppsnefnd Sauðárhrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1884

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1883
Hreppsnefnd Sauðárhrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1883

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1880
Hreppsnefnd Sauðárhrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1880

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1876
Hreppsnefnd Sauðárhrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1876

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## 1875
Hreppsnefnd Sauðárhrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1875

**Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd**:

## Heimildir
Egill Holmboe

**Egill Holmboe** (24. apríl 1896 – 4. ágúst 1986) var Norðmaður (**Egil Holmboe**) en tók upp nafnið **Egill Fálkason** þegar hann hlaut íslenskan ríkisborgararétt.

Holmboe var í norsku utanríkisþjónustunni fyrir síðari heimsstyrjöld og var þá meðal annars vararæðismaður Norðmanna í Reykjavík en hélt aftur til Noregs 1939. Holmboe var félagi í norska nasistaflokknum og á hernámsárunum í Noregi var Holmboe skrifstofustjóri í innanríkismálaráðuneyti Quislings. Hann var meðal annars túlkur Adolfs Hitlers þegar Knut Hamsun heimsótti hann í Berghof í Austurríki 1943. Leifur Muller, sem var handtekinn þegar hann hafði áformað að flýja frá Noregi til Svíþjóðar og sendur í fangabúðir í Þýskalandi, grunaði Holmboe um að hafa svikið sig í hendur Þjóðverja, en hann hafði verið heimilisvinur Müller-fjölskyldunnar þegar hann bjó á Íslandi.

Holmboe var dæmdur til nokkurra ára fangelsisvistar í Noregi eftir stríð. Árið 1953 flutti hann til Íslands og fékk íslenskan ríkisborgararétt 1955. Síðari kona hans var íslensk, Sigríður dóttir Matthíasar Þórðarsonar þjóðminjavarðar. Hann starfaði lengst af hjá bandaríska hernum á Keflavíkurvelli.

## Tilvísanir

## Innri tenglar
* Listi yfir Íslendinga sem voru tengdir Nasistaflokknum

## Ytri tenglar
* ''Túlkur Hamsuns og Hitlers''; grein í Helgarpóstinum 1987
Dagverðarnes

**Dagverðarnes** er nes í Dalasýslu, ekki langt frá Búðardal, og dregur nafn sitt af þeirri sögusögn að Auður djúpúðga hafi snætt þar dögurð er hún fór þar um með fylgdarliði sínu inn inn Hvammsfjörð í leit að öndvegissúlum sínum. Á Dagverðarnesi er kirkja sem var vígð  árið 1933 en kirkja hefur verið þar frá miðri 19. öld, og stendur þar sem áður var bænhús. Eyðibýli innan Klofnings er staðsett fremst á Dagverðarnesi. 

## Eitt og annað
* Dagverðarnes er í 68 km fjarlægð frá Búðardal, ekið 16 km norður frá Búðardal, til vinstri inn á veg 590.

## Nálægir staðir
* Eiríksstaðir
* Krosshólaborg
* Hvammur í Dölum
* Laugar í Sælingsdal
* Klofningsfjall
* Skarð
* Guðrúnarlaug

## Heimildir
* 
*
Klofningsfjall

**Klofningsfjall** er um 500 metra fjall í Dalasýslu. Það gengur á milli Fellsstrandar og Skarðsstrandar og skiptir þeim upp. Vestan á fjallinu er hvöss öxl og heitir hún Klofningshyrna. Fjallið er kennt við klettarana sem liggur fram af enda þess og heitir *Klofningur* og er þar útsýnisskífa þar sem helstu kennileiti eru merkt. 

Norðan Klofnings er Gilsfjörður og sunnan er Hvammsfjörður. Í framhaldi af Klofningi er Langeyjarnes og síðan Efri-Langey, Fremri-Langey, Arney og fleiri eyjar. Klofningshreppur hét sveitin áður og náði frá Ormsstöðum að Ballará. Áður fyrri var meirihluti íbúanna búsettur í eyjunum sem tilheyrðu Klofninghreppi. Fremst á Klofningi liggur akvegurinn um skarð sem heitir Klofningskarð. Að aka þar um heitir að fara fyrir Klofning.

Vinsæl gönguleið liggur upp á Klofningsfjall og er oftast gengið frá bænum Stakkabergi. Af fjallinu er mjög fallegt útsýni yfir Breiðafjörð og Breiðafjarðareyjar og til Snæfellsness og Barðastrandar.

## Nálægir staðir
* Eiríksstaðir
* Krosshólaborg
* Hvammur í Dölum
* Laugar í Sælingsdal
* Skarð
* Dagverðarnes
* Guðrúnarlaug

## Heimildir
* https://icelandroadguide.com/items/klofningsfjall/ 
*
Lóndrangar

**Lóndrangar** eru tveir basaltklettadrangar, fornir gígtappar er rísa stakir og formfagrir úti við ströndina á sunnanverðu Snæfellsnesi, skammt austan Malarrifs en um 10 km vestan við Hellna. Hærri drangurinn er 75 metrar á hæð og er sagt að Ásgrímur Bergþórsson hafi klifið hann manna fyrstur árið 1735. Sá minni er 61 metra hár og var fyrst klifinn 1938 að því er best er vitað. 

Þessir tveir gígtappar eru leifar gosmalarfyllingar úr gíg sem í vefjast basaltgöng en brimið hefur sorfið burt sjálft eldvarpið utan móbergið í Svalþúfu, leifar af austurhluta gígbarmsins. Nokkuð varp er í Lóndröngum, þar er rita og langvía og fýll. Lundi verpir í brekkum ofan við bjargbrúnir og örn verpti fyrrum á hærri drangnum.

Áður fyrr var útræði við Lóndranga og var lendingin fyrir austan hærri dranginn, þar sem heitir Drangsvogur. Sagt er að þaðan hafi verið gerð út tólf skip þegar mest var.

## Nálægir staðir
* Djúpalónssandur
* Snæfellsjökull
* Hólahólar
* Saxhóll
* Gatklettur
* Bárðarlaug
* Arnarstapi
* Hellnar
* Stapafell
* Sönghellir
* Malarrif

## Heimildir
*  
*
Lífsval ehf.

**Lífsval ehf.** er íslenskt fyrirtæki í eigu fjársterkra aðila  og hefur lagt áherslu á að kaupa upp jarðir með kvóta eða vatnsréttindi. Talið er félagið eigi nú yfir 40% af öllum mjólkurkvóta í landinu auk verulegs kjötkvóta.

Í Morgunblaðinu 2005  segir frá kaupum Lífsvals á Skógum II í Reykjahverfi, en þar hafði Lífsval áður keypt samliggjandi jörð. Í blaðinu er talað um undrun bænda á kaupunum. Þar segir: 

## Tilvísanir


## Tenglar
* ''Huldufélagið Lífsval ehf.''; af Pistlum.com 
* ''Fjárfestar kaupa hlunnindajarðir og leigja þær áfram'', af Mbl.is 2004
* ''Stærsti jarðaeigandinn er með 30-40 jarðir''; af Mbl.is 2006
Flóasnípa

**Flóasnípa** (fræðiheiti ***Gallinago delicata***) er lítill vaðfugl skyldur hrossagauki. Fullorðnir fuglar eru  23–28 sm langir með 39–45 sm vænghaf. Fuglarnir hafa stutta grængráa fætur og mjög langan og beinan gogg.

Flóasnípa hefur fundist sem flækingur á Íslandi, í fyrsta skipti árið 2010.

## Tenglar
* Wilson's Snipe Information and Photos - South Dakota Birds and Birding
* Wilson's Snipe Species Account - Cornell Lab of Ornithology
* Avibase
Magma Energy Corp

**Magma Energy Corp** var kanadískt fyrirtæki sem sérhæfir sig í kaup á grænum orkufyrirtækjum. Þeir eru taldir hafa stofnað dóttur- og skúffufyrirtækið *Magma Energy Sweden AB* til að vera heimilt að kaupa hlut í HS Orku. Um þetta hafa spunnist þó nokkrar deilur. 

Ákvarðanir um sölu á hlut í HS orku til Magma Energy voru teknar af meirihluta Sjálfstæðismanna í Reykjanesbæ, en í forsvari fyrir þá var Árni Sigfússon. Að þeim umræðum kom líka Orkuveita Reykjavíkur. 

Árið 2011 sameinuðust Magma Energy Corp og Plutonic Power Corp í fyrirtækið Alterra Power Corp. 

## Tenglar
* Heimasíða fyrirtækisins 
* ''Magma Energy Sweden skúffufyrirtæki með enga starfsemi''; grein af Dv.is 9. júlí 2010 
* ''Magma Energy eignast 98,5% hlut í HS Orku''; grein af Vísi.is 2010
* Alterra Power Corp
Dreyfus-málið

**Dreyfus-málið** (f. *affaire Dreyfus*) var stjórnmálahneyskli sem kom upp í Frakklandi undir lok nítjándu aldar. Málið snerist um Alfred Dreyfus, franskan gyðing, sem var kafteinn í franska hernum og var fundinn sekur um landráð í nóvember 1894 fyrir að hafa komið hernaðarleyndarmálum til Þjóðverja. Dreyfus fékk lífstíðardóm og var sendur til fangaeyjunar Djöflaeyjunnar undan ströndum Frönsku Gvæjana og látinn í einangrun.

Tveimur árum eftir sakfellingu Dreyfusar varð yfirmönnum franska hersins ljóst að Dreyfus væri saklaus en hinn raunverulegi sökudólgur var majór að nafni Ferdinand Walsin Esterhazy. Frekar en að frelsa Dreyfus og fangelsa Esterhazy var sá síðarnefndi náðaður fyrir herdómstól og sönnunargögn fölsuð af leyniþjónustumanninum Hubert-Joseph Henry lögð fram sem staðfestu á ný sekt Dreyfusar.

Rithöfundurinn Émile Zola hreyfði við málinu með birtingu opins bréfs *[[J'accuse]]* (*Ég ásaka*) í dagblöðum í janúar 1898. Málið var tekið fyrir dóm á ný 1899 og Dreyfus fluttur aftur til Frakklands. Þá tók við langur málflutningur sem skók franska þjóðfélagið og skipti því í tvennt; milli þeirra sem studdu Dreyfus og héldu fram sakleysi hans og þeirra sem töldu hann sekan. Málið markaðist af gyðingahatri. Þannig fór að Dreyfus var dæmdur saklaus af öllum ákærum og tók hann á ný við stöðu sinni í franska hernum árið 1906. Hann barðist í fyrri heimsstyrjöldinni.

Dreyfus-málið skildi eftir sig djúp spor, ekki aðeins í Frakklandi heldur á alþjóðavísu. Málið sannfærði austurrísk-ungverska blaðamanninn Theodor Herzl um að fyrst siðmenntað ríki eins og Frakkland kæmi fram við gyðinga af slíku hatri og ranglæti ættu gyðingar enga von um að vera samþykktir sem fullgildir meðlimir evrópsks samfélags. Herzl snerist því til Zíonisma og varð einn helsti talsmaðurinn fyrir því að gyðingar stofnuðu sitt eigið þjóðríki í Palestínu, sem átti eftir að gerast með stofnun Ísraelsríkis árið 1948.

## Tenglar

* Dreyfus-málið, grein í Lesbók Morgunblaðsins 22. febrúar, 2003 eftir Björn Teitsson sagnfræðing (pdf)
* Dreyfus - Réttarglæpur sem snerti samvizku heimsins, umfjöllun í sérblaði Morgunblaðsins 14. mars 1982.
* Dreyfus TÍMANNA TÁKN, grein eftir Sigríði Matthíasdóttur 23. janúar, 1994 (DJ-Vu)
* Um Dreyfusarmálið á vef Lögreglunnar
Listi yfir Íslendinga sem voru tengdir Nasistaflokknum

Þetta er **listi yfir Íslendinga sem voru tengdir Nasistaflokknum,** (Flokki þjóðernissinna eða Þjóðernishreyfingu Íslendinga). Listinn er ekki tæmandi, og hafa verður í huga að menn tengdust flokki nasista eða íslensku þjóðernisflokkunum vissulega mismikið: 

* Agnar Kofoed-Hansen - síðar lögreglustjóri í Reykjavík.
* Ágúst Bjarnason
* Birgir Kjaran
* Bjarni Jónsson - læknir. 
* Björn Sv. Björnsson - sonur Sveins Björnssonar, fyrsta forseta Íslands.
* Björn Halldórsson
* Egill Holmboe - öðru nafni Egill Fálkason. 
* Eiður S. Kvaran
* Finnbogi Guðmundsson
* Gísli Sigurbjörnsson - frímerkjasali. 
* Gunnar Árnason
* Guttormur Erlendsson
* Helgi S. Jónsson
* Jóhann Ólafsson
* Jens Benediktsson
* Jón Aðils - sonur Jóns Aðils. 
* Jón H. Þorbergsson - óðalsbóndi á Laxamýri. 
* Jón Þ. Árnason
* Ólafur Pétursson - sonur Péturs Ingimundarsonar, slökkviliðsstjóra í Reykjavík. Kallaður *Íslenski böðullinn* í Noregi. 
* Sigurður Halldórsson
* Sigurjón Pétursson á Álafossi
* Sigurjón Sigurðsson
* Teitur Finnbogason
* Þorbjörn Jóhannesson

## Frekari fróðleikur
* 
* 

## Tilvísanir
Eyrugla

**Eyrugla** (fræðiheiti: *Asio otus* (áður: *Strix otus*)) er uglutegund sem verpir í Evrópu, Asíu og Norður-Ameríku. Eyrugla er meðalstór ugla 31–37 sm löng með 86–98 sm vænghaf. Kvenfuglinn er stærri og dekkri en karlfuglinn. Varptími er frá febrúar til júlí. Eyruglur eru að hluta til farfuglar sem fljúga suður á bóginn á veturna. Heimkynni eyrugla eru skógarjaðrar nálægt opnu svæði.

Eyruglur gera hreiður í trjám, oft barrtrjám og nota gömul hreiður frá öðrum fuglum eins og krákum og hröfnum. Vanalega eru eggin 4 - 6 og útungunartími er 25 - 30 dagar. 

Eyruglur veiða á opnum svæðum að nóttu til. Fæða eyruglna er aðallega nagdýr, lítil spendýr og fuglar. Erlendis éta eyruglur helst stúfmýs (*Microtus*). Stúfmýs lifa ekki á Íslandi en eyruglur hér éta helst hagamýs en einnig smáfugla og húsamýs í einhverjum mæli.

Eyruglur eru nýir landnemar á Íslandi og hafa verpt þar. Þær má þekkja frá branduglum á því að þær hafa stærri eyru og augu þeirra eru appelsínugul en gul í branduglum.

Stærð íslenska stofns eyruglna er ekki þekktur er hefur verið talinn vera um 15-20 pör. 

## Tenglar

* Long-eared Owl wildlife photos  The best from www.wild-serbia.com.
* John James Audubon's image  with close-up from Birds of America.
* Long-eared Owl Species Account - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
* Long-eared Owl - ''Asio otus''  - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
* Long-eared Owl Information and Photos - South Dakota Birds and Birding
* Information Link with Pictures
* Pictures and Listen to Audio
* Close up Picture of Long-eared Owl face
* ''Asio otus'' videos on the Internet Bird Collection
* "Northern Long-eared Owl" Stamps  - (16 issues) with Circum-Polar Map
* Long-eared Owl photo gallery  - VIREO
* Ageing and sexing (PDF) by Javier Blasco-Zumeta 
* Long-eared Owl photos  Long-eared Owl wildlife photography and voice

## Tilvísanir
Guðrúnarlaug

**Guðrúnarlaug** er hlaðin laug í Dalabyggð, um 20 km frá Búðardal. Guðrúnarlaug er nútíma endurgerð á laug sem forðum var í Sælingsdal, og mun hafa verið sú elsta sem sögur fara af hér á landi. Sú laug hvarf undir skriðu á 19. öld, en þótti á sínum tíma heilnæm baðlaug og var mikið notuð. Hennar er bæði getið í Laxdælu og Sturlungu. Núverandi Guðrúnarlaug er hlaðin eins og menn ætla að sú forna hafi litið út, en við hana hefur einnig verið byggt skýli þar sem má hafa fataskipti.

## Nálægir staðir
* Dagverðarnes
* Eiríksstaðir
* Hvammur í Dölum
* Jörfi
* Klofningsfjall
* Krosshólaborg
* Laugar í Sælingsdal

## Heimildir
*
Bárðarlaug

**Bárðarlaug** er sporöskjulaga köld tjörn í gjallgíg vestanvert við veginn að Hellnum. Laugin var friðlýst sem náttúruvætti 1980. 

## Sögur og sagnir
Segir sagan að Bárðarlaug sé baðstaður Bárðar Snæfellsáss. Hann mun hafa numið land á Snæfellsnesi og verið af risaættum. Bárður kallað jökulinn Snjófell og Snæfellsnesið Snjófallaströnd. Hann lenti í útistöðum við frændur sína og nágranna og lét sig hverfa en talið er að hann hafi gengið í jökulinn. Upp frá því fóru menn að ákalla hann og hlaut hann þá nafnið Snæfellsás.

## Nálægir staðir
* Ölkelda
* Djúpalónssandur
* Snæfellsjökull
* Lóndrangar
* Hólahólar
* Staðarstaður
* Ytri Tunga
* Gatklettur
* Arnarstapi
* Hellnar
* Ingjaldshóll
* Fiskibyrgi
* Stapafell
* Sönghellir

## Heimildir
*
Geirshólmi

**Geirshólmi** er lítil eyja innst í Hvalfirði, gegnt Hvalstöðinni. Hún er einnig kölluð **Geirshólmur** og stundum Harðarhólmi, en það er rangnefni.
 
## Sögur og sagnir
Sagan segir að í Geirshólma hafi Hólmverjar svokallaðir hafst við, ræningjalið undir forystu Harðar Grímkelssonar og voru í flokknum vel á annað hundrað manns að því er segir í Harðar sögu og Hólmverja. Sagt er að kona Harðar, Helga Haraldsdóttir, sem var jarlsdóttir frá Gautlandi, hafi bjargað sér og tveimur sonum þeirra, Birni 4 ára og Grímkatli 8 ára, á sundi úr Geirshólma og í land þar sem heitir Helgusund.

Á Sturlungaöld hafði flokkur fylgismanna Sturlu Sighvatssonar undir forystu Svarthöfða Dufgussonar frænda hans um tíma aðsetur í Geirshólma og þaðan fóru þeir ránshendi um nálægar sveitir. Hafa komið fram tilgátur um að þeir atburðir séu í raun kveikjan að Harðar sögu.

## Nálægir staðir
Fossinn Glymur,  Hallgrímskirkja í Saurbæ,  Akrafjall,  Gljúfrasteinn,  Staupasteinn,  Hvalstöðin í Hvalfirði.
## Heimildir
Hólahólar

**Hólahólar** eru forn gígaþyrping norðan við Beruvíkurhraun, á vestanverðu Snæfellsnesi um 14 km frá Hellnum. Einn gíganna er opinn á hlið en botninn er sléttur og gróinn svo minnir helst á geysimikið hringleikahús. Mögulegt er að aka inn í gígþyrpinguna þar sem heitir nú Berudalur.

## Sögur og sagnir
Eyðibýlið Hólahólar var áður höfuðból þegar útræði var í Dritvík og á Djúpalónssandi, en lagðist í eyði 1880 og síðan hefur huldufólk ráðið þar ríkjum æ síðan að talið er. Skyggnir menn telja sig verða vara við mikla byggð huldufólks og eru til um sögur. Þannig hafa sumir sem brugðið hafa þar á leik heyrt og fundið mikið lófatak og klapp ofan úr hlíðum Berudals og því meira sem mennskir eru þar færri. Getgátur eru um að saman fari núverandi Hólahólar og eldri nafngift, Aðalþegnshólar er segir frá í Bárðar sögu Snæfellsás.

## Nálægir staðir
* Djúpalónssandur
* Snæfellsjökull
* Lóndrangar
* Saxhóll
* Gatklettur
* Bárðarlaug
* Ingjaldshóll
* Fiskibyrgi
* Stapafell
* Sönghellir

## Heimildir
* 
* 
*
Héraðsskjalasafn Austfirðinga

**Héraðsskjalasafn Austfirðinga** er íslenskt skjalasafn staðsett á Egilsstöðum. Umdæmi safnsins eru sveitarfélögin Borgarfjarðarhreppur, Breiðdalshreppur, Djúpavogshreppur, Fjarðabyggð, Fljótsdalshérað, Fljótsdalshreppur, Seyðisfjarðarkaupstaður og Vopnafjarðarhreppur.

## Tenglar

* Héraðsskjalasafn Austfirðinga
Þingeyrar

**Þingeyrar** er bóndabær í Húnaþingi milli vatnanna Hóps og Húnavatns, landmikil hlunnindajörð og löngum stórbýli. Bærinn stendur á lágri hæð í miðju héraði og þaðan er afar víðsýnt. 

Á Þingeyrum var þingstaður Húnvetninga til forna en engar fornminjar eru þar sem tengjast þinghaldi nema sporöskjulagaður garður eða hleðsla sem kallast Lögrétta. Sagt er að Jón Ögmundsson Hólabiskup hafi farið til vorþings á Þingeyrum eftir mikinn hallærisvetur skömmu eftir að hann tók við biskupsdómi og hafi þá fengið þingheim til að heita því að reisa klaustur á Þingeyrum. Þingeyraklaustur hóf þó ekki starfsemi fyrr en 1133.

Kirkjan á Þingeyrum var helguð heilögum Nikulási í kaþólskum sið. Prestssetur Þingeyraprestakalls var þó ekki þar, heldur í Steinnesi, allt þar til það var flutt til Blönduóss 1970. Núverandi kirkja var reist á árunum 1864-1877 og þykir mjög merk, hlaðin úr grjóti límdu saman með kalki, en þar sem varla finnst steinn í landi Þingeyra var allt hleðslugrjótið sótt yfir Hópið á sleðum á vetrum. Kirkjuhvelfingin er bogadregin, blámáluð með gylltum stjörnum sem sagðar eru 1000 að tölu. Margir fornir og merkir gripir eru í kirkjunni og einnig eru ýmsir gripir úr henni á Þjóðminjasafninu.

Eftir að klaustrið var lagt af um siðaskipti sátu jafnan höfðingjar á Þingeyrum. Má nefna Jón Jónsson lögmann, Þorleif Kortsson lögmann, sem þekktastur er fyrir galdraofsóknir sínar og Lauritz Gottrup lögmann, sem byggði þar vegleg húsakynni og timburkirkju. Jóhann Gottrup sonur hans bjó á Þingeyrum en sóaði auði sem hann erfði eftir foreldra sína og dó í fátækt. Eftir að hann missti Þingeyrar bjó þar Bjarni Halldórsson sýslumaður og þótti yfirgangssamur og héraðsríkur.

Um miðja 19. öldina bjó á Þingeyrum miklu rausnarbúi Ásgeir Einarsson alþm. og þjóðfundarfulltrúi og byggði að mestu á eigin kostnað á árunum 1864-1877 steinkirkjuna sem enn stendur á staðnum. Grjót í bygginguna lét hann uxa draga á ís yfir Hópið, enda lítið um grjót í landi Þingeyrar. Kirkjuhvelfingin er bogadregin, blámáluð með gylltum stjörnum sem sagðar eru 1000 að tölu. Margir fornir og merkir gripir eru í kirkjunni og einnig eru ýmsir gripir úr henni á Þjóðminjasafninu. Sonur Ásgeirs var Jón Ásgeirsson þjóðkunnur hestamaður, faðir Ásgeirs Jónssonar frá Gottorp.

Prófessor Björn M. Ólsen, málvísindamaður og fyrsti rektor Háskóla Íslands, fæddist á Þingeyrum og þar fæddist einnig Jón Eyþórsson veðurfræðingur og jöklarannsóknamaður. Þar fæddist líka Ásgeir Jónsson, sem kenndi sig við Gottorp og þekktur er fyrir bókina *Horfnir góðhestar*. Hulda Á. Stefánsdóttir (1897-1989) skólastjóri og frumkvöðull í menntun kvenna var lengi húsfreyja á Þingeyrum.

## Heimild
Héraðsskjalasafn Neskaupstaðar

**Héraðsskjalasafn Neskaupstaðar** er íslenskt skjalasafn staðsett í Neskaupstað. Umdæmi safnsins er Neskaupstaður.

## Tenglar

* Upplýsingar um safnið á heimasíðu Félags héraðsskjalavarða á Íslandi
Héraðsskjalasafn Austur-Skaftafellssýslu

**Héraðsskjalasafn Austur-Skaftafellssýslu** er íslenskt skjalasafn staðsett á Höfn í Hornafirði. Umdæmi safnsins er Sveitarfélagið Hornafjörður.

## Tenglar

* Upplýsingar um safnið á heimasíðu Menningarmiðstöðvar Hornafjarðar
Héraðsskjalasafn Rangæinga og Vestur-Skaftfellinga

**Héraðsskjalasafn Rangæinga og Vestur-Skaftfellinga** er íslenskt skjalasafn staðsett í Skógum undir Eyjafjöllum. Umdæmi safnsins er Ásahreppur, Mýrdalshreppur, Rangárþing eystra, Rangárþing ytra og Skaftárhreppur.

## Tenglar

* Vefsíða um Héraðsskjalasafnið á heimasíða Skógasafns þar sem skjalasafnið er til húsa
Héraðsskjalasafn Vestmannaeyja

**Héraðsskjalasafn Vestmannaeyja** er íslenskt skjalasafn staðsett í Vestmannaeyjum. Umdæmi safnsins er Vestmannaeyjabær.

## Tenglar

* Safnavefur Vestmannaeyja
Héraðsskjalasafn Mosfellsbæjar

**Héraðsskjalasafn Mosfellsbæjar** er íslenskt skjalasafn staðsett í Mosfellsbæ. Umdæmi safnsins er Mosfellsbær.

## Tenglar
* Heimasíða Héraðsskjalasafns Mosfellsbæjar
Héraðsskjalasafn Akraneskaupstaðar

**Héraðsskjalasafn Akraneskaupstaðar** er  íslenskt skjalasafn staðsett á Akranesi. Umdæmi safnsins er Akraneskaupstaður.

## Tenglar

* Upplýsingar um safnið á vef Akraneskaupstaðar
Héraðsskjalasafn Borgarfjarðar

**Héraðsskjalasafn Borgarfjarðar** er íslenskt skjalasafn staðsett á Borgarnesi. Umdæmi safnsins er Borgarbyggð, Hvalfjarðarsveit og Skorradalshreppur.

## Tenglar

* Upplýsingar um skjalasafnið á vef Safnahúss Borgarfjarðar
Héraðsskjalasafnið Ísafirði

**Héraðsskjalasafnið Ísafirði** er íslenskt skjalasafn staðsett í Ísafjarðarbæ. Umdæmi safnsins er Bolungarvíkurkaupstaður, Ísafjarðarbær og Súðavíkurhreppur.

## Tenglar

* Upplýsingar um skjalasafnið á Safnavef Ísafjarðarbæjar
Héraðsskjalasafn Kópavogs

**Héraðsskjalasafn Kópavogs** er íslenskt skjalasafn staðsett í Kópavogsbæ. Umdæmi safnsis er Kópavogsbær.

## Tenglar

* Upplýsingar um safnið á heimasíðu Félags héraðsskjalavarða
*Vefsíða Héraðsskjalasafns Kópavogs
Héraðsskjalasafn Austur-Húnavatnssýslu

**Héraðsskjalasafn Austur-Húnavatnssýslu** er íslenskt skjalasafn staðsett á Blönduósi. Umdæmi safnsins er Húnaþing og Sveitarfélagið Skagaströnd.

## Tenglar

* Heimasíða Héraðsskjalasafns Austur-Húnavatnssýslu
Héraðsskjalasafn Skagfirðinga

**Héraðsskjalasafn Skagfirðinga** er íslenskt skjalasafn staðsett á Sauðárkróki. Umdæmi safnsins er Sveitarfélagið Skagafjörður. 

## Saga
Sögufélag Skagfirðinga var stofnað árið 1937 og var tilgangur þess m.a. að safna heimildum um liðna tíma og varðveita þau á tryggum stað. Einn af stofnendum þess var Jón Sigurðsson alþingismaður frá Reynistað í Skagafirði. Árið 1947 lagði Jón fram frumvarp til laga, sem heimilaði stofnun skjalasafna í einstökum héruðum, sem lutu þó yfirstjórn Þjóðskjalasafns Íslands. Var stofnun safnsins beint framhald af stofnun Sögufélagsins og átti í raun að varðveita þær heimildir sem Sögufélagið hafði safnað. Í kjölfar þess að lögin um héraðsskjalasöfn voru samþykkt var Héraðsskjalasafn Skagfirðinga stofnað og var það hið fyrsta sinnar tegundar en önnur héruð fylgdu á eftir.  

Fyrsti formlegi skjalavörður við safnið var Kristmundur Bjarnason á Sjávarborg og gengdi hann því embætti til 1990 er Hjalti Pálsson tók við sem héraðsskjalavörður. Unnar Ingvarsson var héraðsskjalavörður frá 2000 til 2014. Núverandi héraðsskjalavörður er Sólborg Una Pálsdóttir og tók hún við starfi árið 2014.

## Safnkostur
Héraðsskjalasafn Skagfirðinga var ekki síst stofnað með það í huga að geta varðveitt margvísleg handrit einstaklinga. Umfangsmikil söfnun á handritum hófst á fyrri hluta 20. aldar og náði söfnun þeirra í raun út fyrir Skagafjörð. Elsta handrit sem varðveitt er á safninu er Sverris saga og Konungsskuggsjá, rituð um 1660 fyrir Magnús Jónsson prúða í Vigri. Við viðgerð á handritinu um miðja 20. öld kom hins vegar í ljós eina skinnblaðið sem varðveitt er í safninu en það er blað með nótum, líklega frá 14. öld sem falið var í bandi bókarinnar. Fjölmörg handrit frá 18. öld eru varðveitt á safninu en flest eru þau frá 19. og 20. öld. Handritin geyma margvíslegt efni. Sögur, rímur, fræðslukver, hugleiðingar, skáldskapur, ættfræði og bréf eru meðal þess sem í þeim eru. Í safninu er margvísleg gögn sem flokkast undir opinber skjalgögn. Með þeim er átt við gögn opinberra aðila, s.s. sveitarfélaga og félaga sem njóta verulegs styrks af almannafé. Opinber skjalgögn eru afar fjölbreyttur skjalaflokkur. Þar má fá upplýsingar um líf og starf almennings en elstu opinberu heimildir sem varðveittar eru á safninu eru frá 18. öld.

## Tilvísanir


## Tenglar
* Heimasíða Héraðsskjalasafns Skagfirðinga
Héraðsskjalasafn Siglufjarðar

**Héraðsskjalasafn Siglufjarðar** er íslenskt skjalasafn staðsett á Siglufirði. Umdæmi safnsins er Fjallabyggð.

## Tenglar

* Upplýsingar um safnið á heimasíðu Félags héraðsskjalavarða á Íslandi
Héraðsskjalasafn Svarfdæla

**Héraðsskjalasafn Svarfdæla** er íslenskt skjalasafn staðsett í Dalvík. Umdæmi safnsins er Dalvíkurbyggð.

## Tenglar

* Upplýsingar um safnið á vef Bókasafns Dalvíkurbyggðar
Héraðsskjalasafnið á Akureyri

**Héraðsskjalasafnið á Akureyri** er íslenskt skjalasafn staðsett á Akureyri. Umdæmi safnsins er Akureyrarbær, Arnarneshreppur, Eyjafjarðarsveit, Grýtubakkahreppur, Hörgárbyggð og Svalbarðsstrandarhreppur.

## Tenglar

* Heimasíða Héraðsskjalasafnsins á Akureyri
Geiri (landnámsmaður)

**Geiri** var landnámsmaður sem að sögn Landnámabókar byggði fyrstur manna á Geirastöðum í Mývatnssveit. Hann er sagður hafa verið „maður norrænn“ og hefur því líklega verið nýlega kominn til Íslands þegar hann settist að á Geirastöðum, sem hefur verið í lok landnámsaldar eða eftir að henni lauk, enda talar Landnáma ekki um landnámsmenn í Mývatnssveit, heldur aðeins þá menn sem „byggðu þar fyrstir“.

Geiri og synir hans, Glúmur skáld og Þorkell, börðust við Þorberg höggvinkinna og Þorstein son hans og féll Þorsteinn. Fyrir það voru þeir gerðir útlægir úr héraðinu. Þá segir Landnáma að þeir hafi farið vestur til Breiðafjarðar og búið að Geiradal í Króksfirði. Sonur Þorkels Geirasonar var Þórður Ingunnarson, annar maður Guðrúnar Ósvífursdóttur.

## Heimildir
* Bogi Th. Melsted: Íslendinga saga I. Gefin út af Hinu íslenska bókmenntafjelagi. Kaupmannahöfn, 1903.
*
Þorfinnur máni Áskelsson

**Þorfinnur máni Áskelsson** (eða Þorfiður máni) var landnámsmaður í Suður-Þingeyjarsýslu. Hann nam land í Bárðardal neðanverðum, frá Eyjadalsá til Landamóts, og hluta af Ljósavatnsskarði. Landnámsjörð hans var Öxará í Bárðardal.

Landnámabók segir að faðir Þorfinns hafi verið Áskell torfi en ekkert er fleira um hann vitað, hvorki uppruna hans né afkomendur.

## Heimildir
*
Þórir Grímsson

**Þórir Grímsson** var landnámsmaður í Ljósavatnsskarði í Suður-Þingeyjarsýslu og nam hann mestallt skarðið en einhver hluti þess var þó í landnámi Þorfinns mána Áskelssonar að því er segir í Landnámabók.

Þórir var frá Rogalandi í Noregi, sonur Gríms gráfeldarmúla. Sonur Þóris var Þorkell leifur eða Þorkell hinn hávi, faðir Þorgeirs Ljósvetningagoða og móðurafi Finnboga ramma. Líklega hefur Ljósavatn verið landnámsjörð Þóris.

## Heimildir
*
Vestmaður (landnámsmaður í Öxarfirði)

**Vestmaður** var landnámsmaður í Öxarfirði í Norður-Þingeyjarsýslu. Að því er segir í Landnámabók fór hann til Íslands með Vémundi bróður sínum og Einari Þorgeirssyni. 

Þeir keyptu sér saman skip, sigldu til Íslands og fóru norður fyrir landið og sigldu fyrir Melrakkasléttu. Þar settu þeir „öxi í Reistargnúp og kölluðu því Öxarfjörð; þeir settu örn upp fyrir vestan og kölluðu þar Arnarþúfu; en í þriðja stað settu þeir kross; þar nefndu þeir Krossás.“ Þannig helguðu þeir sér allan Öxarfjörð en ekkert er sagt um hvernig þeir skiptu landnáminu á milli sín eða hvar þeir bjuggu. Ekki er heldur sagt neitt meira frá bræðrunum Vestmanni og Vémundi.

## Heimildir
*
Héraðsskjalasafn Þingeyinga

**Héraðsskjalasafn Þingeyinga** er íslenskt skjalasafn staðsett á Húsavík. Umdæmi safnsins er Langanesbyggð, Norðurþing, Skútustaðahreppur, Svalbarðshreppur, Tjörneshreppur og Þingeyjarsveit.

## Tenglar

* Upplýsingar um safnið á vef Menningarmiðstöðvar Þingeyinga
Þorsteinn Sigmundarson

**Þorsteinn Sigmundarson** var landnámsmaður í Mývatnssveit og bjó „að Mývatni“ eins og segir í Landnámabók. Hann var sonarsonur Gnúpa-Bárðar, landnámsmanns í Bárðardal og síðar í Fljótshverfi. Sigmundur faðir Þorsteins hefur líklega orðið eftir norðan heiða þegar faðir hans yfirgaf landnám sitt og fór suður Bárðargötu og sonur hans hefur síðar tekið sér land í Mývatnssveit.

Raunar nefnir Landnáma enga landnámsmenn í Mývatnssveit, heldur þrjá menn sem sagðir eru hafa búið þar fyrstir, þá Þorstein, Geira á Geirastöðum og Þorkel hinn háva á Grænavatni. Þeir virðast allir hafa komið seint til landsins eða verið afkomendur landnámsmanna þannig að sveitin hefur ekki byggst fyrr en í lok landnámsaldar eða eftir að henni var í raun lokið. 

Talið er líklegt að Reykjahlíð hafi verið landnámsjörð Þorsteins. Þar bjó Arnór sonarsonur hans.

## Heimildir
* Bogi Th. Melsted: Íslendinga saga I. Gefin út af Hinu íslenska bókmenntafjelagi. Kaupmannahöfn, 1903.
*
Sveinungur

**Sveinungur** var landnámsmaður í Sveinungsvík við Þistilfjörð. Um hann og Kolla nágranna hans er Landnámabók afar fáorð og hefur aðeins þetta að segja: „Sveinungur nam Sveinungsvík, en Kolli Kollavík, og bjó þar hvor, sem við er kennt síðan.“

## Heimildir
*
Ketill þistill

**Ketill þistill** var landnámsmaður í Norður-Þingeyjarsýslu og nam Þistilfjörð á milli Hundsness (Rauðaness?) og Sauðaness á Langanesi.

Ekkert er sagt í Landnámabók um uppruna Ketils eða búsetu en sonur hans var Sigmundur landnámsmaður á Laugarbrekku á Snæfellsnesi, faðir Laugarbrekku-Einars, sem frásögn er af í Landnámu og í Bárðar sögu Snæfellsáss.

## Heimildir
*
Kolli (landnámsmaður í Þistilfirði)

**Kolli** var landnámsmaður í Norður-Þingeyjarsýslu og nam Kollavík við Þistilfjörð. Um hann og Sveinung nágranna hans, sem nam Sveinungsvík, hefur höfundur Landnámabókar ekkert vitað nema nöfnin og ekki er heldur minnst á þá í öðrum heimildum.

## Heimildir
*
Héðinn Þorsteinsson

**Héðinn Þorsteinsson** var landnámsmaður í Suður-Þingeyjarsýslu. Hann fór til Íslands ásamt Höskuldi bróður sínum, en þeir voru synir Þorsteins þurs. Þeir námu land fyrir austan Laxá en innan Tunguheiði, sem er milli Tjörness og Kelduhverfis, og er Húsavík í landnámi þeirra. Héðinn bjó á Héðinshöfða en Höskuldur í Skörðum.

Kona Héðins hét Guðrún og dóttir þeirra Arnríður. Maður hennar var Ketill, sem kallaður var Fjörleifarson, en faðir hans var Þórir leðurháls, sonur Þorsteins Gnúpa-Bárðarsonar. Þau bjuggu í Húsavík.

## Heimildir
*