open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Frísland

**Frísland** (frísneska: *Fryslân*, hollenska: *Friesland*) er þriðja stærsta fylki Hollands, 5.748 km2. Fylkið er að hluta til á fastalandinu en því tilheyra einnig  nokkrar eyjar í Vaðhafinu. Frísland er eina fylki Hollands þar sem frísneska er töluð sem opinbert mál, auk hollensku.

## Lega og lýsing
Frísland liggur við Vaðhafið og við Ijsselmeer nyrst í Hollandi. Önnur héruð sem að Fríslandi liggja eru Groningen og Drenthe í austri, Overijssel og Flevoland í suðri. Frá Fríslandi er hægt að aka eftir sjóvarnargarði yfir Ijsselmeer til fylkisins Norður-Hollands. Til Fríslands heyra vestur-frísnesku eyjarnar Vlieland, Terschelling, Ameland og Schiermonnikoog. Íbúar Fríslands eru 647 þúsund. Höfuðborgin er Leeuwarden. Stór hluti Fríslands er undir sjávarmáli, sérstaklega í suðri og vestri. Hæsti punktur fylkisins er 45 metra yfir sjávarmáli og er á eyjunni Vlieland. Á fastalandinu er hæsti punkturinn 12 metra yfir sjávarmáli.

## Fáni og skjaldarmerki
Fáni Fríslands er með fjórum bláum og þremur hvítum skáröndum. Í hvítu röndunum eru samtals sjö vatnaliljublöð. Blöðin tákna hinar sjö fornu sýslur sem mynduðu fylkið á miðöldum. Elstu heimildir um þær eru frá 11. öld.
Skjaldarmerkið er miklu yngra, en það var formlega tekið upp 9. júlí 1957. Það skartar tveimur gylltum ljónum á bláum fleti. Ljónin eru merki greifanna af Hollandi annars vegar og biskupanna frá Utrecht hins vegar, en þeir áttu ítök í fylkinu á miðöldum. Ytra skrautið, ljónaberarnir og kórónan, eru nýrri tíma viðbætur.

## Orðsifjar
Frísland heitir eftir germanska þjóðflokkinum Frísum sem bjuggu á svæðinu forðum (og búa enn). Heitið var áður fyrr notað yfir miklu stærra svæði, en forðum var talað um Frísland frá Norður-Hollandi allt til Suður-Jótlands. Með tímanum þrengdist það landsvæði sem heitið var notað um. Nú eru Austur-Frísland og Norður-Frísland innan marka Þýskalands. Þjóðverjar kalla hollenska fylkið enn Vestur-Frísland, en það veldur oft misskilningi, því Hollendingar sjálfir kalla fylkið Norður-Holland gjarnan Vestur Frísland, þar sem það var vestasti hluti hins gamla Fríslands. Á frísnesku heitir fylkið opinberlega Fryslân. Frísar kalla fylkið oft It Heitelân, sem merkir *föðurlandið*.

## Söguágrip
Frísland var áður fyrr miklu stærra svæði og var hluti af ríki Franka. Á miðöldum lagði hið heilaga rómverska ríki austurhluta landsins undir sig, en greifarnir af Hollandi innlimuðu alltaf stærri og stærri hluta þess í vestri. Eftir stutt sjálfstæðistímabil á 15. öld gengu Frísar í raðir Hollendinga í uppreisn þeirra gegn Spánverjum. Frísland varð eftir það að nokkuð sjálfstæðri einingu í hollenska ríkinu. Til dæmis kom fylkið sér upp eigin herflota, enda lá landið vel að sjó. Frakkar innlimuðu Frísland á sínum tíma í Batavíska lýðveldið, en síðan 1815 er Frísland fylki í Hollandi.

## Borgir

Stærstu borgir í Fríslandi:

## Heimildir
*
Erlingur E. Halldórsson

**Erlingur Ebeneser Halldórsson** (26. mars 1930 - 10. október 2011) var mikilvirkur íslenskur þýðandi. Hann þýddi meðal annars *[[Gargantúa og Pantagrúl]]* eftir François Rabelais, *[[Satýrikon]]* eftir Gajus Petróníus, *[[Tídægra|Tídægru]]* eftir Giovanni Boccaccio og *[[Kantaraborgarsögur]]* eftir Chaucer og einnig *[[Gleðileikurinn guðdómlegi|Gleðileikinn guðdómlega]]* eftir Dante Alighieri.
Blóðögðuveiki

**Blóðögðuveiki** (eða **blóðögðusótt **) (fræðiheiti: *Schistosomiasis*) er sjúkdómur af völdum sníkjuorms í blóðrás en sjúkdómurinn tekur nafn sitt af sníkjuormi sem nefnist blóðagða.
Gunnar Myrdal

**(Karl) Gunnar Myrdal** (fæddur 6. desember 1898, í Gustafs, Dalarna, Svíþjóð, dáinn 17. maí 1987) var sænskur hagfræðingur. Hann útskrifaðist úr stjórnmálahagfræði árið 1933 frá Stokkhólmsháskóla. Hann hlaut nóbelsverðlaun í hagfræði árið 1974 ásamt Friedrich August von Hayek. 

Gunnar Myrdal var jafnframt stjórnmálamaður og sat árið 1934 í sænska þinginu fyrir jafnaðarmannaflokk Svíþjóðar. Þekktasta verk hans kom í kjölfarið, þegar hann var beðinn um að rannsaka vandamál svartra í Bandaríkjunum. Úr þeirri rannsóknarvinnu varð til bókin *An american Dilemma: The Negro Problem and Modern Democracy*. Eftir þá rannsókn sat hann í bankaráði Seðlabanka Svíþjóðar og tók síðar við stöðu forstöðumanns Efnahagsráðs Evrópu hjá Sameinuðu þjóðunum. Síðar á starfsferli sínum varð hann prófessor við háskólann í Stokkhólmi og New York háskóla.

Gunnar var kvæntur Ölvu Myrdal, sem einnig var Nóbelsverðlaunahafi.

## The Myth of the Negro Past
Bókin, *The Myth of the Negro Past*, var gerð að frumkvæði Carnegie Corporation árið 1938 og var unnin með stuðningi 20 háskóla. Henni var ritstýrt af Karl Gunnar Myrdal, háskólanum í Stokkhólmi og Samuel A. Stoufer, í Chigago-háskóla. Í bókinni segir að „stöðugir ættbálkar voru regla, fremur en undantekning. Réttarkerfi og aðrar tengdar stofnanir tryggðu virkni lagakerfisins.“ Bókin staðhæfir að leiðtogar þessara ættbálka hafi oftast verið sendir sem þrælar til Afríku og að í nútímanum séu hefðir svartra upprunanr frá Indíánum Ameríku.

## Heimildir
Söguljóð

**Söguljóð** (**kviða**, **hetjuljóð**, **óðsaga** eða **epísk kvæði**) er oftar en ekki langt kvæði (*epos*), sem er sagt af sögumanni, venjulega um hetjudáðir og atburði sem eru mikilvægir póstar einhvers menningarbrots eða þjóðar. Algengt er að söguljóð eigi sér rætur í munnlegri hefð og Albert Lord og Milman Parry hafa sett fram rök að því að klassísk söguljóð Forngrikkja hafi í grunninn verið til í munnlegri geymd og verið munnlega samin. Hvað sem um það er þá hafa söguljóð verið skrifuð niður síðan Hómerskviður voru ritaðar og verk Virgils, Dante Alighieri og John Miltons hefðu líklega ekki lifað hefðu þau ekki verið bókfest.

Hin fyrstu söguljóð eiga sér undirstöðu í sjálfum sér, eins og *[[Bjólfskviða]]* og *[[Ilíonskviða]]* og eru því *frumkviður*. Söguljóð sem braga eftir þessum gömlu kviðum, eins og til dæmis *[[Eneasarkviða]]* Virgils eða *[[Paradísarmissir]]* Miltons eru aftur á móti þekkt sem *síðkviður*. Önnur tegund af söguljóði er *smákviðan*, sem er stutt sagnrænt kvæði með rómantískum eða goðsögulegum efnivið. Smákviður urðu til á hellenískum tíma hjá höfundum á borð við Kallímakkos og Apolloníos frá Ródos. Ovidius er oft talinn meistari þessa bókmenntaforms. Stundum er þátturinn um Nísus og Evrýalus í 9. bók *Enesarkviðu* talinn dæmi um klasssíska smákviðu.
Múskat (þrúga)

**Múskat** er vínþrúga sem ræktuð er bæði til víngerðar, í rúsínur og sem ávöxtur. Litur múskatþrúga getur verið allt frá svarbláum yfir í hvítan. Bragðið er sterkt, sætt og ilmríkt. Múskat er aldagömul þrúga sem er ræktuð um allan heim. Útbreiðsla hennar í kringum Miðjarðarhafið og í Mið-Austurlöndum bendir til þess að hún sé elsta þekkta ræktunarafbrigði vínviðar. 

Vegna þess hve einkennandi bragð er af flestum múskatvínum er algengast að nota þrúguna í sæt eftirréttavín eða styrkt vín og freyðivín. Á Portúgal og Spáni eru þessi sætu, sterku desertvín þekkt sem *Moscatel* eða *Muscatel*.
Eftirlíking

**Eftirlíking** (eða **stæling**) er þegar eitt líkir eftir öðru, hvort sem er til listar, eitt er grunnur að öðru, eða til að endurframkalla frumverkið í annarri mynd. 

Eftirlíking getur til dæmis verið þegar eitthvert frumverk er endurskapað, annaðhvort til að ná fram samskonar áhrifum, eða þá að grunnur frumverksins er hafður til hliðsjónar en annað verk kallað fram. Dæmi um hið fyrrnefnda er til dæmis þegar listamaður stælir verk meistaranna til að komast betur í tengsl við verkin og reyna sig við handbragð þeirra. Hið síðarnefnda er þegar menn byggja verk á gömlum grunni, eins og t.d. þegar Virgill skrifaði *[[Eneasarkviða|Eneasarkviðu]]* á grunni Hómerskviða. Hið fyrrnefnda bætir oft litlu við upphaflegu verkin, eru oftast aðeins flatar eftirlíkingar (stælingar), en hið síðarefnda er nýtt verk á gömlum grunni . 

Eftir að myndavélin kom til sögunnar tóku margir listamenn að berjast á móti andlausum eftirlíkingum viðfangsefnanna (sbr. portrettmyndir eða landslagsmálverk), en poplistamenn endursköpuðu eftirlíkingarnar með því að stækka þær og stilla upp sem listaverk. Stundum var eftirmyndin af hlutnum sjálfum stillt upp óbreytt, sbr. verk Andy Warhols *[[Campbell's Soup]]* eða Marcel Duchamp þegar hann tók mígildi og skírði *[[Fountain (listaverk)|Fountain]]*.  Um er að ræða tvær ólíkar aðferðir eftirlíkinga. Hið síðarnefnda flokkast þó sem tilbúið listaverk (*found art*). 

## Annarskonar eftirlíkingar
Eftirlíking getur líka verið þegar listin reynir að herma lífið. Samkvæmt frægri skilgreiningu Aristótelesar er harmleikurinn (*tragedían*) t.d. eftirlíking (mímesís) atburðakeðju sem vekur með áhorfendum vorkunn og skelfingu. Oscar Wilde var aftur á móti með þá kenningu í *[[Hnignun lyganna]]* að lífið hermdi eftir listinni (*Life imitating art*). 

Eftirlíkingar í smækkaðri mynd eru stundum gerðar sem dægradvöl eða til hliðsjónar frummyndinni. Litlar eftirlíkingar frægra skipa eða módel af frægum flugvélum eru oft listasmíði í sjálfu sér. Slíkar eftirlíkingar ganga út á að sýna frummyndina í þægilegri stærð og jafnvel eftirlíkingar af frumverkum sem ekki eru lengur til, eins og t.d. Títaník. 

Orð geta verið eftirlíkingar af hljóði, eins og orðið voffi í merkingunni hundur. 

## Tengt efni
* Eftirlíkingar í tónlist. 
* Falsanir
* Hljóðlíkingar (*Onomatopoeia*) 
* Módelsmíði
Canaiolo

**Canaiolo** er rauð vínþrúga upprunnin á Ítalíu. Hún er algeng um alla Mið-Ítalíu en þekktust í vínum frá Toskana þar sem það er ein af þeim þrúgum sem er notað í Chianti-vín ásamt sangiovese og hvítu þrúgunum trebbiano og malvasíu. Talið er að á 18. öld hafi canaiolo verið meginþrúgan í Chianti-víni fremur en sangiovese sem er aðalþrúga þess í dag. Vinsældir hennar stafa meðal annars af því að hægt er að þurrka hana að hluta án hættu á myglu og bæta þannig í gerjunartankinn á síðari stigum gerjunar til að lengja hana og gera vínið stöðugra. Þrúgan colorino hefur þessa sömu eiginleika en hefur ekki sömu mýkjandi áhrifin á sangiovese, sem er meginástæðan fyrir því að canaiolo er blandað við sangiovese í Chianti-víni.
Apolloníos frá Ródos

**Apolloníos frá Ródos** (gríska: Ἀπολλώνιος Ῥόδιος Apollṓnios Rhódios) var bókavörður í bókasafninu í Alaxandríu.  Hann er þekktastur fyrir söguljóð sitt Argóarkviðu (*Argonautica*), sem segir af Jasoni og Argóarförunum og leiðangri þeirra að Gullna reyfinu, og er eitt af helstu verkum klassískra söguljóða. Apolloníos var ekki frá Ródos, heldur bjó þar hluta af ævinni og kenndi sig eftir það við eyjuna.
Hinn guðdómlegi gleðileikur

**Hinn guðdómlegi gleðileikur** eða **Gleðileikurinn guðdómlegi** (ítalska: la *Divina Commedia*) er ítalskt söguljóð sem Dante Alighieri skrifaði á árunum frá 1308 og lauk við rétt fyrir dauða sinn árið 1321. Dante segir í kvæðinu frá ímynduðu ferðalagi sínu um Víti, Hreinsunareldinn og Paradís, en um hina fyrstu tvo staði fer hann í fylgd rómverska skáldsins Virgils og um Paradís í fylgd sinnar ástkæru Beatrísar. Gleðileikurinn guðdómlegi telst til leiðslukvæða. Það er talið vera ein helsta perla ítalskra bókmennta. 

## Íslenskar þýðingar
*Hinn guðdómlegi gleðileikur* er að hluta til í þýðingu Guðmundar Böðvarssonar (*[[Tólf kviður úr Gleðileiknum guðdómlega]]*), sem kom út árið 1968, og í lausamálsþýðingu Erlings E. Halldórssonar (*[[Gleðileikurinn guðdómlegi (þýðing)|Gleðileikurinn guðdómlegi]]*) sem kom út árið 2010. Málfríður Einarsdóttir reyndi einnig til við að þýða *Gleðileikinn*, en sú þýðing kom aldrei út. 

*[[Víti (Dante)|Dante - Víti]]* úr Gleðileiknum guðdómlega í þýðingu Einars Thoroddsen kom út árið 2018. Þýðing Einars "leyfir sér nýstárlegt orðfæri og jafnvel kíminn undirtón til að skila ferskleika verksins og láta ekki hátíðleikann trufla lestrarnautnina. Þó einkennist þýðingin af kliðsterkri hrynjandi og tryggð við brag og frumtexta." 

## Tenglar
* ''Hinn guðdómlegi gleðileikur'' á frumálinu; af divina-commedia.it

## Tilvísanir
Mýrkjartan

**Mýrkjartan** (*Muirchertach mac Néill)* (dáinn 26. febrúar 943) var konungur á Írlandi, yfir því svæði sem nú er Dyflinni, samkvæmt frásögn Laxdælu á 10. öld. Hann var faðir Melkorku, sem Höskuldur Dala-Kollsson keypti, og átti með henni soninn Ólaf pá. 

## Tilvísanir
Trebbiano

**Trebbiano** er hvít vínþrúga sem er önnur mest ræktaða vínþrúga Ítalíu. Trebbiano gefur mikla uppskeru og fremur hlutlaust, auðseljanlegt vín sem endist stutt. Það er þannig algengt sem hluti af blönduðu víni en sjaldgæft sem einnar þrúgu vín. Trebbiano-safi er notaður til að búa til balsamedik og ýmsar tegundir af brandýi. Það er einnig mikið ræktað í Frakklandi þar sem það er líka þekkt sem *ugni blanc* og *St. Émilion*. Í Frakklandi er það líka notað við framleiðslu á koníaki í Cognac.
Kaffibaunamálið

**Kaffbaunamálið** var gjaldeyris- og skattatengt mál sem kom upp á Íslandi í byrjun árs 1985 og snerist um innkaup Sambandsins á kaffibaunum. Þá var SÍS kært fyrir svik við Kaffibrennslu Akureyrar. Árið 1988 féll dómur í Hæstarætti og voru tveir sýknaðir, en þrír dæmdir. 

Á þessum árum voru gjaldeyrishöft á Íslandi.  Endurgreiðslur kaffisala sem keyptu kaffi frá Brasilíu á árunum 1979, 1980 og 1981 áttu að renna til Kaffibrennslu Akureyrar eftir útreikninga, en komu aldrei úr sjóðum Sambandsins. Rannsókn fór fram á vegum rannsóknardeildar gjaldeyriseftirlits Seðlabankans. Sambandið framvísaði reikningum án þess afsláttar, sem sölufyrirtækið í Brasilíu veitti og fékk gjaldeyrisyfirfærslur til að greiða fyrir kaffið. Þannig munu hafa fengist gjaldeyrisyfirfærslur fyrir 16 milljónir dollara, en í raun var ekki greidd til hins erlenda fyrirtækis nema um hálf ellefta milljón. Sambandið greiddi kaffibrennslunni mismuninn eftir að rannsókn ríkisskattstjóra hófst. Þá beindist rannsóknin að því að kanna hvað orðið hefði um hálfa milljón Bandaríkjadala, sem ekki var skilað til íslenskra gjaldeyrisyfirvalda.

Þeir sem lágu undir grun reyndu að hafa áhrif á almenningsálit í gegnum umfjöllun fjölmiðla.
Fyrir málflutning í Hæstarétti réð Samband íslenskra samvinnufélaga til sín ráðgjafa til að vinna skýrslu um málið sem gagnast gæti verjendum í málinu. Skýrslan var lögð fyrir Hæstarétt og jafnframt afhent fjölmiðlum. 

## Tenglar
* ''Kaffibaunamálið í Hæstarétti: Tveir sýknaðir, en þrír dæmdir''; grein úr Morgunblaðinu 1988
* ''Málflutningur í kaffibaunamálinu fyrir Hæstarétti''; grein í Morgunblaðinu 1988
Óskar Bertels Magnússon

**Óskar Bertels Magnússon** (20. júní 1915 – 22. janúar 1993) var sjálfmenntaður listavefari og kynlegur kvistur í Reykjavík um miðja 20. öld. Foreldrar hans voru Margrét Guðbrandsdóttir frá Hrollaugsstöðum í Norður-Þingeyjarsýslu og Magnús Jónsson frá Selalæk. Hann bjó fyrst í Blesugrófinni í Reykjavík í nokkur ár, byggði þar hús sitt sem þótti mjög sérkennilegt og gekk undir nafninu Kastalinn. Þegar leggja átti Breiðholtsbraut vþar sem húsið stóð árið 1973, vildi Óskar ekki una því að fá annað húsnæði sem honum var boðið í skiptum, heldur fluttist í sjálfskipaða útlegð upp á Hellisheiðina. Þar byggði hann hús sem hann kallaði Garðstungu. Óskar var giftur Blómey Stefánsdóttur (1914-1997). Hálfbróðir Óskars er Sigurður A. Magnússon, rithöfundur. 

## Tenglar
* *[http://heimur.is/2007/10/22/listamadurinn-i-heidinni Listamaðurinn í heiðinni] *; grein á Heimi.is 
* ''Býlið þeirra er byggt úr torfi og kassafjölum''; grein í Vísi.is 1975
* ''Ég heiti...Blómey Stefánsdóttir''; grein í Morgunblaðinu 1993
* ''Mannlífsstiklur''; grein í Morgunblaðinu 1996
Árblinda

**Árblinda** er hitabeltissjúkdómur sem er mjög algengur í Mið-Austurlöndum, Afríku og í Mið- og Suður-Ameríku. Árblinda berst með svartmýi (bitmý) sem verpir í flúðum fljóta og áa. Bit sýktrar flugu veldur útbrotum á húð og kýlum, og veldur því jafnframt að ormar berast inn í líkamann, tímgast þar ört og breiðast út. Loks berast þeir inn í augun og valda blindu. Um 30 milljónir manna víðs vegar um heim þjást af árblindu. Verst er ástandið í savannalöndum Vestur-Afríku.
GNU Debugger

**GNU Debugger** (skammstafað sem **GDB**) er kembiforrit sem keyrir á UNIX-legum kerfum og styður mörg forrit eins og C, C++, Ada, FreeBASIC, Free Pascal og Fortran.

## Dæmi um skipanir

## Tilvísanir
Tim Schafer

**Tim Schafer** er bandarískur tölvuleikjahönnuður. Schafer er þekktur fyrir þá leiki sem hann hefur unnið að hjá fyrirtækjunum LucasArts og Double Fine Productions en síðarnefnda fyrirtækið stofnaði hann sjálfur árið 2000. Á meðal þeirra leikja sem hann hefur hannað eru *[[Day of the Tentacle]]* (ásamt Dave Grossman), *[[Full Throttle]]*, *[[Grim Fandango]]* og *[[Psychonauts]]*.

## Tilvísanir


## Tenglar

* Double Fine Productions
Fernando Torres

**Fernando José Torres Sanz** (f. 20. mars 1984 í Madrid) er spænskur fyrrum fótboltamaður. Torres spilaði sem framherji. Fernando fékk ungur að aldri viðurnefnið El Nino (Strákurinn).

Torres hóf feril sinn sem markmaður hjá unglingaliði Atlético Madrid en eftir að hafa brotið tönn ákvað hann að gerast framherji. Hann varð undir eins mikil stjarna fyrir unglingalið Madrid og skoraði mikinn fjölda marka. Einungis 19 ára var hann útnefndur fyrirliði liðsins.

Árið 2007 og skrifaði undir samning hjá enska liðinu Liverpool FC. Torres átti frábært fyrsta tímabil með Liverpool þar sem hann skoraði 24 mörk fyrir klúbbinn og endaði næst markahæstur í Ensku Úrvalsdeildinni. Um sumarið hélt Torres á EM með spánverjum og átti heldur eftir að gera gott mót. Spánn fór alla leið í úrslit þar sem El Nino skoraði sigurmarkið í 1-0 sigri á þjóðverjum og var nefndur maðurleiksins.  Í kjölfarið endaði Torres í þriðja sæti í Ballon d'Or kosningunum 2008 þegar hann kom rétt á eftir Lionel Messi og Cristiano Ronaldo. 

Þrátt fyrir einungis fjögur ár hjá Liverpool mun minning hans ætíð lifa í hjörtum Poolara. Fallega strípuðu lokkarnir, stórbrotin knattspyrnumörk og ástin fyrir leiknum gerðu hann svo kallaðri "Cult Hero" þar sem óhjákvæmilegt var að elska ekki manninn. Þó gengi liðsins hafi verið byrjað að dala áður en Torres var seldur í janúar glugganum 2011 tóku við versta tímabil í sögu liðsins frá stofnun Premier League. Það var mikill missir fyrir liðið að horfa á eftir Fernando en á sama tíma var erfitt að segja nei við 50 milljónum punda á þessum tíma. 

Eftir veru hjá Chelsea fór hann til AC Milan og síðar Atlético Madrid þar sem hann ætlaði að ljúka ferlinum. Torres ákvað þó að sækja smá seðil áður en gott skyldi heita og klokkaði inn eitt tímabili í Japan 2018-19'. 

Fernando Torres hefur fjórum sinnum unnið EM í knattspyrnu. 2008 og 2012 fyrir A-Landsliðið og einnig fyrir U-16 og U-19. Þá varð hann  markakóngur á þremur af þessum mótum. Hann er því af mörgum talinn einn besti markaskorari samtímans.

Í dag er El Nino hnausaþykkur lyftingarpési sem þjálfar U-19 lið Athletico Madrid. Fernando hefur sýnt mikla ástríðu í sinni nálgun við þjálfarastarfið og lennti upp á kannt við fyrrum liðsfélaga sinn Alvaro Arbeloa í leik 2023 við, erkifjendurnar, Real Madrid.
Hjallastefnan

**Hjallastefnan** er uppeldiskenning með heildstæðri skólanámskrá sem Margrét Pála Ólafsdóttir er höfundur að. Hún byrjaði með stefnuna árið 1989 í Hjalla í Hafnarfirði.  Hjallastefnan er þekktust fyrir kynjaskipt skólastarf og jafnréttisuppeldi samkvæmt sérstakri kynjanámskrá. Í Hjallastefnuskólum er að mestu notaður opinn efniviður í stað hefðbundinna leikfanga og kennslubóka. 

Hjallastefnan ehf. rekur tíu leikskóla á Íslandi og þrjá grunnskóla á yngsta- og miðstigi. Samanlagður fjöldi nemenda í Hjallastefnuskólunum er um 1700 og starfsfólk um 400. 

## Tenglar
Fréttablaðið - Hjallastefnan í 3 áratugi

### Leikskólar Hjallastefnunnar
* Akur í Reykjanesbæ 
* Askja í Reykjavík 
* Ásar í Garðabæ 
* Hjalli í Hafnarfirði 
* Hólmasól á Akureyri 
* Hraunborg í Borgarbyggð 
* Laufásborg í Reykjavík 
* Litlu-Ásar í Garðabæ 
* Litli-Hjalli í Hafnarfirði
* Sólborg í Sandgerði 
* Sóli í Vestmannaeyjum 
* Litli-Hjalli í Hafnarfirði
* Völlur í Reykjanesbæ 

### Grunnskólar Hjallastefnunnar
* Tálknafjarðarskóli 
* Barnaskóli Hjallastefnunnar í Garðabæ 
* Vífilsskóli í Garðabæ
* Barnaskóli Hjallastefnunnar í Hafnarfirði 
* Barnaskóli Hjallastefnunnar í Reykjavík 

## Tilvísanir
Æviskrá

**Æviskrá** er stuttur æviþáttur eða æviágrip einstaklings (eða hjóna), þar sem gerð er grein fyrir helstu staðreyndum, til dæmis um nám, störf og fjölskyldu. 

Æviskrá getur ýmist verið örstutt upptalning helstu atriða, eða nokkurra blaðsíðna greinargerð um manninn. Yfirleitt er miðað við að æviferill mannsins liggi fyrir í heild, það er að hann sé látinn, en einnig getur verið um að ræða æviskrár samtíðarmanna. Þá er stundum hafður sá háttur á að viðkomandi gerir æviskrána sjálfur, samkvæmt ákveðinni forskrift, og hún svo yfirfarin og lagfærð af ritstjóra. 

Oft er æviskrám safnað saman í margra binda ritverk, sem takmarkast oftast við ákveðið svið, til dæmis starfsgrein eða hérað. 

Flestar þjóðir hafa gefið út margra binda verk með æviskrám þekktra einstaklinga (æviskrárrit eða ævisöguleg uppflettirit). Danir eiga til dæmis *[[Dansk biografisk leksikon]]*, sem komið hefur í þremur útgáfum, síðast 1979–1984, í 16 bindum. Þar má finna æviágrip margra Íslendinga frá fyrri öldum.

Skyldar æviskrám eru ferilskrár (latína: *[[curriculum vitae]]*), sem fólk tekur sjálft saman, til dæmis við undirbúning starfsumsóknar. 

## Nokkur íslensk æviskrárrit
* Páll Eggert Ólason: *Íslenskar æviskrár*, 6 bindi. — Æviskrár þekktra Íslendinga frá upphafi, til um 1950. 
* Björn Magnússon: *Vestur-Skaftfellingar*, 4 bindi.
* *Borgfirskar æviskrár*.
* *Skagfirskar æviskrár*.
* *Kennaratal*, 5 bindi.
* *Læknatal*.
* *Lögfræðingatal*.

## Tengt efni
* Ævisaga
* Sjálfsævisaga
San Sebastián de los Reyes

**San Sebastián de los Reyes** er borg á Spáni. San Sebastián de los Reyes liggur inni í miðju landi á víðáttumikilli sléttu, nálægt Madrid.

## Tilvísanir

## Tenglar
Prómeþeifur

**Prómeþeifur** (Προμηθεύς, orðrétt: „Forsjáll“) er Títani í grískri goðafræði, sonur Japetoss og Þemisar og bróðir Atlas, Epimeþeifs og Menöytíoss. Hann var velgjörðarmaður mannkyns og stal eldinum handa mannfólkinu. Seifur refsaði honum fyrir vikið með því að láta fjötra hann við klett þar sem örn át úr honum lifrina á hverjum degi en á hverri nótti greri hún aftur.
Lýsandros

**Lýsandros** (*Λύσανδρος*, dáinn 395 f.Kr.) var spartverksur herforingi sem fór fyrir spartverska flotanum við Hellusund í Pelópsskagastríðinu og sigraði aþenska flotann í orrustunni við Ægospotami árið 405 f.Kr. Árið eftir gáfust Aþeningar upp.
Ned Block

**Ned Joel Block** (fæddur 1942) er bandarískur heimspekingur sem vinnur einkum á sviði hugspeki og hugfræði og rannsókna á mannlegri meðvitund.

## Menntun og starfsferill
Block lauk doktorsgráðu frá Harvard-háskóla undir leiðsögn Hilarys Putnam og var um árabil prófessor í heimspeki við Tækniháskólann í Massachusetts (MIT). Nú kennir hann við heimspekideild New York-háskóla (NYU).

## Heimspeki
Block er frægur Blockhead-rökin gegn Turing-prófinu sem prófi á vitsmunum en rökin setti hann fram árið 1981 í frægri ritgerð sem heitir *Psychologism and Behaviourism*. Hann er einnig kunnur fyrir gagnrýni sína á verkhyggju í hugspeki og heldur því fram að kerfi sem hefur sömu verkferla og manneskja þurfi ekki að hafa meðvitund.

## Helstu ritverk
* *Consciousness, Function, and Representation: Collected Papers, Volume 1* (2007)

### Ritstýrðar bækur
* *The Nature of Consciousness: Philosophical Debates* (ásamt Owen Flanagan og Güven Güzeldere) (1997)
* *Imagery* (1981)
* *Readings in Philosophy of Psychology, Volume I* (1980)
* *Readings in Philosophy of Psychology, Volume II* (1980)

## Tenglar
* Heimasíða Blocks
Vesturhóp

**Vesturhóp** er sveit í Vestur-Húnavatnssýslu og liggur út að Húnaflóa austan við Vatnsnes. Sunnan við Vesturhóp er Víðidalur en austan við sveitina er Hóp, fimmta stærsta stöðuvatn landsins. Annað stórt stöðuvatn, Vesturhópsvatn, er í miðri sveit og norðar er enn eitt allstórt vatn, Sigríðarstaðavatn. Þess hefur verið getið til að það hafi áður einnig heitið Hóp eða Vesturhóp og sveitin hafi fengið nafn af því.

Vesturhóp er grösugur, grunnur og víður dalur sem liggur austan við Vatnsnesfjöll en næst sjónum eru allmiklir sandar, Sigríðarstaðasandur, austur að Bjargaós, sem er útfall Hópsins. Austan til í sveitinni eru langir hálsar og ásar með klettabeltum. Sá nyrsti endar í Nesbjörgum út við Bjargaós.

Þekktasti bærinn í Vesturhópi er Breiðabólstaður, sem er vestan við sunnanvert Vesturhópsvatn, kirkjustaður og áður prestssetur þar sem oft sátu miklir merkisklerkar. Þar hófst ritöld á Íslandi með skrásetningu laga veturinn 1117-1118 og um 420 árum síðar var þar fyrsta prentsmiðja landsins.

Austan við Vesturhópsvatn er blágrýtisstapi sem kallast Borgarvirki, 177 metra hár og er þaðan víðsýnt og gott að grípa til varna. Þar eru rústir af fornu virki en enginn veit hver hlóð það eða hvers vegna þótt þjóðsögur hermi að Víga-Barði Guðmundsson, sem frá segir í Heiðarvíga sögu og bjó í Ásbjarnarnesi við Hópið, hafi látið reisa það. Virkisveggirnir voru endurhlaðnir 1949-1950.

Norðan við Borgarvirki, á milli Hóps og Vesturhópsvatns, er bærinn Stóra-Borg. Þar er fornkappinn Finnbogi rammi sagður hafa búið um tíma, áður en hann hrökklaðist norður í Trékyllisvík.

Við norðurenda Vesturhópsvatns er bærinn Vatnsendi, sem skáldkonan Rósa Guðmundsdóttir er oft kennd við, og bjó hún þar um tíma með Ólafi manni sínum og Natani Ketilssyni ástmanni sínum. 

## Heimildir
* 
*
Sydney Shoemaker

**Sydney Shoemaker** (fæddur árið 29. september 1931; d. 6. september 2022) var bandarískur heimspekingur. Shoemaker var Susan Linn Sage-prófessor í heimspeki við Cornell-háskóla en er nú sestur í helgan stein.

Shoemaker lauk doktorsgráðu í heimspeki frá Cornell-háskólaog BA-gráðu frá Reed-háskóla. 

## Heimspeki
Árið 1971 flutti hann John Locke-fyrirlestrana við Oxford-háskóla. Hann fékkst einkum við hugspeki og heimspekilega sálarfræði og frumspeki. Í ritgerðinni „Self-Reference and Self-Awareness“, sem birtist árið 1968, færði hann rök fyrir því að það sem greinir milli þess að eigna sjálfum sér hugarferli (til dæmis „Ég sé kanarífulg“) annars vegar og hins vegar að eigna sjálfum sér líkamleg ferli eða eiginleika (til dæmis „Ég er 100 kg“) sé algjört ónæmi fyrir villu. Í ritgerðinni „Functionalism and Qualia“, sem birtist árið 1975, færði hann rök fyrir því að verkhyggja um hugarferli gæti útskýrt huglæga þætti þeirra.

## Helstu rit
* *Self-Knowledge and Self-Identity* (1963). 
* *Personal Identity* (ásamt Richard Swinburne) (1984). 
* *Identity, Cause and Mind: Philosophical Essays* (1984). 
* *The First-Person Perspective, and other Essays* (1996).
* *Physical Realization* (2007).

## Tenglar
* Vefsíða Shoemakers hjá Cornell-háskóla
Michel Ancel

**Michel Ancel** er franskur tölvuleikjahönnuður sem starfar fyrir franska tölvuleikjaframleiðandann Ubisoft. Á meðal þeirra leikja sem Ancel er þekktur fyrir eru Rayman-leikirnir og *[[Beyond Good & Evil]]*.
Jörðin (sjónvarpsþáttaröð)

**Jörðin** er þáttaröð frá árinu 2006, framleidd í samvinnu sjónvarpstöðvanna Discovery og BBC. Þættirnir voru sýndir á RÚV og talsettir af Gunnari Þorsteinssyni. Þáttaröðin sýnir frá jörðinni, náttúru hennar og dýralífi.
Home (kvikmynd)

***Home*** er kvikmynd frá árinu 2009, eftir leikstjórann Yann Arthus-Bertrand. Kvikmyndin var fjármögnuð af stórfyrirtækinu PPR, sem er móðurfyrirtæki tískuframleiðandans Gucci. Myndin er gefin út með Creative Commons leyfi og frítt er að dreifa myndinni, svo framalega að hún sé að öllu leyti óbreytt.

Tilgangur og skilaboð kvikmyndarinnar er að mannkyn þurfi að taka sig á til að raska ekki jafnvægi jarðarinnar. Nokkur lönd eru nefnd til fyrirmyndar að þessu markmiði. Kosta Ríka er nefnd til fyrirmyndar að einblína á grunnstoðir samfélagsins og að hafa ákveðið að leggja niður her sinn. Nýja Sjáland, Ísland, Svíþjóð, Ástralía og Danmörk eru öll nefnd sem dæmi um þjóðir sem hafa nýtt sér endurnýjanlega orku, á einn eða annan hátt.

## Heimildir
*Ecologie : Home, le nouveau film de Yann Arthus-Bertrand (franska) Skoðað þann 23. nóvember, 2010
*HOME documentary - Earth's unsustainable energy and environmental situation - with critical review Skoðað þann 23. nóvember, 2010

## Tenglar
Kvikmyndin í heild sinni (með enskum texta); birt á Youtube
Jordan Mechner

**Jordan Mechner** er bandarískur tölvuleikjahönnuður. Mechner er þekktur fyrir það að hafa hannað Prince of Persia-leikina en hann hannaði einnig bardagaleikinn *[[Karateka (tölvuleikur)|Karateka]]* og ævintýraleikinn *[[The Last Express]]*.

## Tenglar
Heimasíða
Charles Cecil

**Charles Cecil** er breskur tölvuleikjahönnuður. Cecil er þekktur fyrir þá leiki sem hann hefur unnið að hjá fyrirtækinu Revolution Software en á meðal þeirra eru Broken Sword-leikirnir og *[[Beneath a Steel Sky]]*.

## Tenglar
*Revolution Software
Guðmundur Magnússon

**Guðmundur Magnússon** getur átt við:
* Guðmundur Magnússon, fornritafræðingur í Kaupmannahöfn á 18. öld.
* Guðmundur Magnússon, leikari og formaður Öryrkjabandalags Íslands.
* Guðmundur Oddur Magnússon, listamann og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands.
* Guðmundur Magnússon, stjórnmálamaður fæddur árið 1966.
* Guðmundur Magnússon, íslenskt skáld sem er jafnframt þekktur undir skáldanafninu Jón Trausti.
Jakob Valgeir Flosason

**Jakob Valgeir Flosason** er íslenskur útgerðarmaður og athafnamaður. Hann er þekktur fyrir að vera eigandi Stíms ehf sem komst í fréttirnar eftir bankahrunið á Íslandi 2008. Meðal helstu viðskiptafélögum hans eru Gunnar Torfason, Björg Hildur Daðadóttir, eiginkona Jakobs og faðir Jakobs, Flosi Jakob Valgeirsson. Málefni Stíms eru til rannsóknar hjá sérstökum saksóknara sem bendir til þess að grunur um brot á lögum sé til staðar.

## Tenglar
* Eigendur Stíms: Gamli Landsbanki afskrifaði og nýi lánaði milljarð , DV.is 23. nóvember 2010
* Yfirlýsing stjórnarformanns Stíms, 29. nóvember 2008
* Um Stím af Tíðarandanum 
* Fons átti FS37 sem varð Stím, Mbl.is 6. desember 2008
Stofndeild kvenna í knattspyrnu 1997

Árið 1997 var Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu haldin undir merkjum styrktaraðilans Stofns.

## Liðin

## Staðan í deildinni
*Staðan fyrir 14. umferð, 13. september 1997*.
### Stigatafla

 *Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur* 

## Töfluyfirlit
*Heimaliðið er vinstra megin*.

## Markahæstu leikmenn
*Staðan eftir 14. umferð, 23. september 1997*

## Heimild
* Markahæstu leikmenn KSÍ.
* Úrslit - staða KSÍ.
* Motalisti KSÍ.

## Heimildaskrá
Mizuno

**Mizuno** (stofnað árið 1906) er japanskt fyrirtæki sem framleiðir íþróttafatnað og aðrar íþróttavörur undir merkjum Mizuno. Höfuðstöðvar Mizuno eru í Osaka.

## Tilvísanir
* Company Profile  Mizuno. Skoðað þann 24. nóvember 2010
Skotflaug

**Skotflaug** er eldflaug sem flýgur eftir skotfræðilegum ferli líkt og flugeldur, er hún að því leyti ólík stýriflaugum sem fljúga stýrðum ferli líkt og flugvélar.
Hátæknivæddar skotflaugar geta lítillega breytt lokaferli sínu með sértilbúnum útblástursrörum eður vængjum, svo þær megi hæfa skotmörk sín. 

Dæmi um skotflaugar eru hin þýska V2 eldflaug og sovéska Scud eldflaug.
Her (hernaðarleg deildarskipan)

**Her** er í deildarskipan herja skipulagður hópur tveggja til fjögurra stórdeilda. Í slíkum hernaðareinginum eru því allt frá 60 til vel yfir 100 þúsund manns. Slíkur liðsafli er að öllu jöfnu undir stjórn fjögurra stjörnu hershöfðingja.
1. deild kvenna í knattspyrnu 1994

**1. deild kvenna í knattspyrnu 1994** var 23. tímabilið í efsta deild kvenna á Íslandi. Breiðablik stóð uppi sem Íslandsmeistari í tíunda sinn með 40 stig í 14 leikjum. Olga Færseth hjá Breiðablik var markahæst í deildinni með 24 mörk en Ásthildur Helgadóttir úr KR kom næst með 19 mörk.

## Liðin

## Staðan í deildinni

### Stigatafla

 *Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur* 

## Töfluyfirlit
*Heimaliðið er vinstra megin*.

## Markahæstu leikmenn

## Tilvísanir

## Heimildir
* Markahæstu menn  KSÍ.
* Úrslit - staða  KSÍ.
* Mótalisti kvenna 1994
Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið

**Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið** er íslenskt deildakerfi í knattspyrnu í flokki kvenna.

## Kerfið

## Bikarar
***[[VISA-bikar kvenna|VISA-bikarinn]]**
***[[Lengjubikarinn]]**

## Tenglar
* www.ksi.is
Bikarkeppni kvenna í knattspyrnu

**Bikarkeppni kvenna í knattspyrnu** (*Mjólkurbikar kvenna*) er útsláttarkeppni í knattspyrnu kvenna á Íslandi á vegum KSÍ. 

Aðalstyrktaraðili keppninnar er Mjólkursamsalan. Bikarkeppnin fór fyrst fram í kvennaflokki árið 1981.

Núverandi meistarar eru Breiðablik eftir sigur á FH í úrslitaleiknum.

## Sigurvegarar

## Titlar eftir félögum

### Besti árangur annarra liða
***2. sæti**
**  2 sinnum (1991, 2007)
**  1 sinni (2025)
**  1 sinni (2021)
** Þór/KA 1 sinni (2013)
** // 1 sinni (2002) +
**  1 sinni (1989) +
***Undanúrslit**
**  3 sinnum (2005, 2006, 2007)
**  3 sinnum (1986, 1989, 1990) +
**  2 sinnum (1994, 1995) +
**  2 sinnum (1999, 2017)
**  1 sinni (2019)
**  1 sinni (2011)
**  1 sinni (1984)
** Dalvík 1 sinni (1993) +
**  1 sinni (1992) +
**  1 sinni (1981) +
***8-liða úrslit**
**  4 sinnum (1984, 1985, 1986, 1988)
**  HK/Víkingur 4 sinnum (2006, 2013, 2016, 2019) +
**  3 sinnum (2017, 2019, 2025)
**  3 sinnum (1981, 1982, 1994)
**  3 sinnum (1992, 1993, 1995) +
**  3 sinnum (1982, 1983, 1984) +
**  2 sinnum (2006, 2018)
**  2 sinnum (1994, 1995)
** // (1999, 2000) +
** ÍBÍ 2 sinnum (1981, 1982) +
**  1 sinni (2025)
** Knattspyrnufélagið Valur/Austri 1 sinni (1997) +
**  Leiknir F. 1 sinni (1996) +
**  1 sinni (1996) +
**  Leiftur 1 sinni (1994) +
**  1 sinni (1992) +
**  b-lið 1 sinni (1982) +

+ Keppir ekki lengur undir eigin merkjum.

## Tengt efni
*Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu
Þórður Jónassen

**Þórður Jónassen (Jónasson)** (f. 26. febrúar 1800 í Nesi í Aðaldal, d. 25. ágúst 1880) var íslenskur embættismaður og stjórnmálamaður. Þórður var háyfirdómari, þingmaður og settur stiftamtmaður.

## Fjölskylda
Foreldrar Þórðar voru Jónas Jónsson (f. 1773, d. 1861) prestur að Nesi í Aðalreykjadal og önnur kona hans, Þórdís Jónsdóttir. Þórður giftist 1838 Dorotheu Sophiu Rasmusdóttir Lynge (f. 1808, d. 1890). Þau áttu sjö börn, og að auki átti Þórður eitt barn utan hjónabands. Tveir synir Þórðar og Dorotheu, Jónas Jonassen og Theodór Jónassen, urðu alþingismenn. 

## Menntun og embættisstörf
Þórður lauk stúdentsprófi frá Bessastaðaskóla árið 1820 og embættisprófi í lögfræði frá Hafnarháskóla árið 1830. Í nokkur ár eftir nám dvaldi Þórður í Danmörku og starfaði á ýmsum stjórnarskrifstofum. Árið 1835 var honum veitt embætti sýslumanns í Eyjafjarðarsýslu 1834 – 1837. Dómari í landsyfirrétti 1837 – 1877, háyfirdómari frá 1856 þar til hann baðst lausnar árið 1877 sökum aldurs. Settur sýslumaður í Gullbringu- og Kjósarsýslu um skeið 1840 og að nýju 1850 – 1853, gegndi þar og dómarastörfum 1855 – 1856. 

Þórður var settur amtmaður í Norður- og austuramtinu 1849 – 1850. Settur landfógeti frá marsmánuði 1852 fram á sumar. Settur stiftamtmaður um stund 1855 meðan Trampe greifi fór utan og er Trampe greifi fór alfarið af landi sumarið 1860 var Þórður settur stiftamtmaður til vors 1865 er Hilmar Finsen kom til landsins.

Þórður var stundakennari við Lærða skólann í Reykjavík árin 1847 – 1852. Ritstjóri Skírnis 1828 – 1835 og Reykjavíkurpóstsins 1847 – 1849.

## Þátttaka í stjórnmálum
Árin 1847 – 1850 og 1851 – 1856 sat Þórður í bæjarstjórn Reykjavíkur. Hann var konungkjörinn þingmaður árin 1845 – 1859 og 1869 – 1875. Þórður var konungsfulltrúi á Þjóðfundinum 1851. Þá var Þórður konungsfulltrúi á Alþingi 1861—1865 og aðstoðarmaður konungsfulltrúa 1867.

## Heimildir
* Æviágrip Þórðar Jónassen á vef Alþingis.
* *Þjóðólfur* 24. tbl. 32. árg. (11. september 1880), bls. 1-2.
1. deild kvenna í knattspyrnu 1984

Árið 1984 var Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu haldin undir nafninu 1. deild. Um riðlakeppni var um að ræða.

## Lokastaða A-riðils

 *Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur* 

## Töfluyfirlit A-riðils
*Heimaliðið er vinstra megin*.

## Lokastaða B-riðils

 *Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur* 

## Úrslit

## Markahæstu menn



## Tilvísanir og heimildir

* 
* Víkingur fallinn í 2. deild Morgunblaðið B, 14. september 1984
* Úrslit - staða A riðill  KSÍ
* Úrslit - staða B riðill  KSÍ
* Úrslit - staða Úrslitaleikur  KSÍ
* 
* Iceland - Women's championships 1984 Rsssf (en).
Pétur Havsteen

**(Jörgen) Pétur Havsteen** (f. 17. febrúar 1812, á Hofsósi, d. 24. júní 1875 í Reykjavík) var íslenskur embættismaður og stjórnmálamaður. 

## Fjölskylda
Foreldrar Péturs voru Jakob Havsteen (f. 1774, d. 1829) kaupmaður á Hofsósi og kona hans Maren Jóhannsdóttir Havsteen, fædd Birch. Pétur var þríkvæntur. Árið 1847 kvæntist hann Guðrúnu Hannesdóttur Havstein, dóttur Hannesar Stephensen alþingismanns og Þórunnar Magnúsdóttur Stephensen. Saman áttu þau tvö börn. Eftir andlát Guðrúnar 1851 kvæntist Pétur aftur, Sigríði Ólafsdóttur Havstein, fædd Stephensen dóttur Ólafs Magnússonar Stephensen. Þau skildu nokkru síðar og gekk hún þá að eiga Stefán Thordersen alþingismann. Árið 1857 kvæntist Pétur þriðja sinn, Katrínu Kristjönu Gunnarsdóttur Havstein, dóttur Gunnars Gunnarssonar, prests í Laufási, systur Eggerts Gunnarssonar alþingismanns og Tryggva Gunnarssonar alþingismanns. Saman áttu þau níu börn. 

Meðal barna Péturs var Hannes Hafstein alþingismaður og ráðherra. Þrjár dætur Péturs giftust einnig alþingismönnum. Pétur var tengdafaðir Jóns Þórarinssyni alþingismanns, Jónasar Jónassens alþingismanns og Lárusar H. Bjarnasonar alþingismanns.

## Menntun og embættisstörf
Pétur lauk stúdentsprófi frá Bessastaðaskóla 1835. Að því loknu sigldi hann til Kaupmannahafnar og lauk embættisprófi í lögfræði frá Hafnarháskóla 1840. Að námi loknu starfaði Pétur í rentukammerinu í Kaupmannahöfn. Árið 1845 var hann skipaður sýslumaður í Norður-Múlasýslu og gegndi jafnframt sýslumannsstörfum í Suður-Múlasýslu 1845 – 1846. Árið 1850 var hann skipaður amtmaður í Norður- og austuramtinu og bjó þá á Möðruvöllum í Hörgárdal. Árið 1870 fékk Pétur lausn frá störfum sökum aldurs. 

Pétur sat sem konungkjörinn alþingismaður á einu þingi, 1853.

## Heimildir
* Æviágrip Péturs Havsteen á vef Alþingis
* Minningargrein um Pétur Havsteen í *Norðling*, 7 tbl. 1. árg. (14. október 1875), bls. 1.
William Rehnquist

**William Hubbs Rehnquist** (f. 1. október 1924, d. 3. september 2005) var bandarískur lögfræðingur og hæstaréttardómari. Rehnquist var 16. forseti Hæstaréttar Bandaríkjanna. Rehnquist var til hægri í félags- og stjórnmálum og þótti íhaldssamur í túlkun sinni á lögum og stjórnarskrá Bandaríkjanna. Í lagatúlkun sinni lagði hann mikla áherslu á tíunda viðauka stjórnarskrárinnar sem takmarkar valdsvið alríkisins.

## Uppvöxtur og menntun
Rehnquist fæddist í Milwaukee í Wisconsin en óx upp í millistéttarúthverfi Shorewood. Faðir hans, William Benjamin Rehnquist, var pappírssölumaður og móðir hans þýðandi og húsmóðir. Hann gekk í bandaríska flugherinn í seinni heimsstyrjöldinn og gegndi herþjónustu frá 1943 til 1946. Hann tók þó aldrei þátt í neinum bardögum þar sem hann í þjálfun sem veðurathugunarmaður þar til sumarið 1945 þegar hann var sendur til Norður Afríku til að sinna veðurathugunum.

Eftir að hann lauk herþjónustu innritaðist Rehnquist í Stanford-háskóla með fjárstuðningi sem hann fékk þökk sé svokölluðum „G.I. Bill“. Árið 1948 útskrifaðist Rehnquist bæði með BA og MA gráðu í stjórnmálafræði. Árið 1950 innritaðist hann í Harvard-háskóla þar sem hann fékk aðra MA gráðu, að þessu sinni í opinberri stjórnsýslu. Rehnquist innritaðist að nýju í Stanford og útskrifaðist árið 1952 útskrifaðist hann með embættispróf í lögfræði frá Stanford Law School. Sandra Day O'Connor, sem síðar varð hæstaréttardómari, var í sama árgangi og Rehnquist. Eftir útskrift starfaði Rehnquist um skeið (árin 1952-53) sem aðstoðarmaður Robert H. Jackson, hæstaréttardómara.

## Afskipti af stjórnmálum
Frá 1953 til 1969 bjó Rehnquist í Phoenix í Arizona, þar sem hann starfaði sem lögmaður. Á þessum árum var Rehnquist virkur innan  Repúblíkanaflokksins og starfaði meðal annars sem ráðgjafi fyrir forsetaframboð Barry Goldwater árið 1964. Eftir að Richard M. Nixon var kosinn forseti Bandaríkjanna 1968 fluttist Rehnquist til Washington þar sem hann starfaði sem yfirmaður (Assistant Attorney General) lögfræðiskrifstofu forsetans (The Office of Legal Councel) frá 1969-1971.

## Skipun í Hæstarétt
Þegar John Marshall Harlan II hæstaréttardómari fór á eftirlaun skipaði Nixon Rehnquist sem hæstaréttardómara. Öldungadeild Bandaríkjaþings samþykkti skipun Rehnquist með 68 atkvæðum gegn 26 þann 10. desember 1971. Rehnquist tók sæti í dómnum 7. janúar 1972. Þegar Warren E. Burger, forseti hæstaréttar, fór á eftirlaun 1986 var Rehnquist skipaður forseti hæstaréttar af Ronald Reagan. Öldungadeild Bandaríkjaþings samþykkti skipunina með 65 atkvæðum gegn 33. Antonin Scalia var skipaður í sæti Rehnquist.

Rehnquist gegndi stöðu forseta hæstaréttar í nærri 19 ár. Aðeins þrír hæstaréttardómarar hafa gegnt þessari stöðu lengur, þeir John Marshall, Roger Taney, og Melville Fuller.
OMG

**OMG** er netslangur, sem er skammstöfun fyrir ensku upphrópunina *Oh my God!*, þ.e. *Guð minn góður*! Hún er mest notuð á netinu og í SMS-skilaboðum.
Grímur Jónsson

**Grímur Jónsson** getur átt við:

* Grím Jónsson, lögmann norðan og vestan á 16. öld.
* Grím Jónsson, amtmann í Norður- og Austuramti (f. 1785).
* Grím Jónsson Thorkelín, leyndarskjalavörð í Kaupmannahöfn (f. 1752).
Carl Emil Bardenfleth

**Carl Emil Bardenfleth** (9. maí 1807 – 3. september 1857) var danskur embættismaður og stjórnmálamaður sem var um skeið amtmaður og stiftamtmaður á Íslandi og konungsfulltrúi á Alþingi.

## Ferill
Hann var sonur Johans Frederiks Bardenfleth, sem var danskur flotaforingi og um skeið landstjóri Dana í Vestur-Indíum. Bardenfleth-ættin var upphaflega þýsk aðalsætt en forfeður Bardenfleths stiftamtmanns fluttust til Danmerkur snemma á 18. öld og gerðust danskir ríkisborgarar. Carl Emil Bardenfleth var bernskuvinur Friðriks prins, seinna Friðriks 7. Danakonungs, og naut jafnan hylli hans. Hann varð stúdent 1823 og lauk lagaprófi frá Kaupmannahafnarháskóla með hæstu einkunn árið 1827.

Hann var skipaður bæjar- og héraðsfógeti í Frederikssund 1832 og var amtmaður og stiftamtmaður á Íslandi 1837–1841, en mágur hans, Moltke greifi, hafði gegnt sömu embættum 1819–1823. Bardenfleth þótti sanngjarn og velviljaður, var vel látinn og vinsæll og lagði sig meðal annars fram um að læra íslensku. Hann hafði ætlað sér að vera lengur á Íslandi en þegar Friðrik 6. konungur lést og Kristján 7. tók við kallaði hann Bardenfleth til Danmerkur 1840 til að vera hirðmeistari hjá Friðrik krónprinsi, sem þá var orðinn landstjóri á Fjóni. Fór hann utan hálfnauðugur og mun hafa gert ráð fyrir að snúa aftur ári síðar en af því varð ekki. Hann var skipaður stiftamtmaður á Fjóni 1843 og varð síðar þingmaður á danska þinginu, ráðherra og átti setu í ríkisráðinu.

Kona Bardenfleths (gift 3. október 1832) var **Sophie Amalie**, greifynja **von Schmettau** (4. nóvember 1810 – 26. apríl 1893). Þau áttu fjölda barna og voru tvö þeirra fædd í Reykjavík. Sonur þeirra, sem hér fæddist, var látinn heita Ingolf eftir Ingólfi Arnarsyni landnámsmanni.

## Konungsfulltrúinn á Alþingi
Bardenfleth var fulltrúi konungs á endurreistu Alþingi 1845 og þótti farast það vel úr hendi. Jón Sigurðsson lýsti honum þannig í *[[Ný félagsrit|Nýjum félagsritum]]*:

„Konungsfulltrúinn á alþíngi hefir marga þá kosti til að bera, sem öllum Íslendíngum þykir mikið til koma, og afla honum virðíngar hjá hverjum manni, sem kynnist honum. Hann er skynsamur maður og greindur, ráðsettur og alvarlegur; hann hefir ljósa hugsun og er fljótur að koma fyrir sig bæði hugsun og orðum; – hann hefir einnig gott lag á allri tilhögun og kann vel að sjá hvað bezt
fer; það var og einnig sjáanlegt, að hann hafði varið mikilli ástundan til að kynna sjer málin og gjöra sjer sjálfur hugmynd um þau, því hann vildi vera einfær um verk sitt, eins og vera átti; hann hefir og einnig lagt svo mikla ástundan á að læra íslenzka túngu, að hann skilur vel það sem talað er, og getur allsæmilega framflutt á íslenzku ræðu, sem hann hefír skrifaða fyrír sjer; sýndi hann og í þvi lag sitt, að hann flutti sjálfur á islenzku ræður sínar fyrst og seinast á þínginu."

## Tilvísanir


## Heimildir
* 
*
*
The Paranoid Style in American Politics

**The Paranoid Style in American Politics** er ritgerð eftir bandaríska sagnfræðinginn Richard J. Hofstadter . Hann var mikils metinn hugsuður á 6. áratug síðustu aldar en aðalstarf hans var að kenna Bandaríkjasögu við Columbia háskólann. Hofstadter skrifaði margar þekktar ritgerðir og fékk meðal annars Pulitzer-verðlaunin fyrir tvær þeirra .

The Paranoid Style in American Politics var birt í Harper‘s Magazine í nóvember 1964 og fjallar hún um pólitíska hreyfingu sem Hofstadter kýs að kalla „the paranoid style“. Á þessum árum fór að bera á því að öfgakenndir hægrisinnar notfærðu sér ástríðufullt hatur minnihlutahópa og næðu pólitísku tangarhaldi á þeim. Hofstadter sá á bak við þetta hugarfar sem var hvorki nýtt né tilheyrði einungis hægri-öfgasinnum og hann vildi kalla það „the paranoid style“  því að honum fannst það nafn passa hversu ýkt, grunsamleg og samsæriskennd þessi hugmynd hans væri. Hann lýsir þeim sem þjást af þessu vænisjúka hugarfari þannig að þeir sjái samsæri í samhengi við heimsendi, þeir líti ekki á samfélagslegar deilur og vandamál sem eitthvað sem hægt sé að leysa eða miðla málum um, heldur sjái þeir aðeins góða og slæma hlið. Slæmu hliðinni þarf að útrýma en þar sem það er yfirleitt ekki raunhæfur kostur verða þessir vænisjúku einstaklingar enn pirraðri og vænisjúkari en áður þegar þeir ná ekki takmarki sínu .

Þessi hugmynd Hofstadter lifir enn góðu lífi og hafa margir tengt Teboðshreyfinguna við hana. Fylgjendur Teboðshreyfingarinnar vilja meina að Bandaríkin endist ekki annað ár með Demókrata við stjórnvölinn í Hvíta Húsinu og á þinginu .

## Tilvísanir
DNA fjöldabreytingar

**DNA fjöldabreytingar** eru breytingar sem verða á genamengi sem koma í ljós þegar tvö genamengi eru borin saman, þar sem  fjöldi basapara á ákveðnu svæði er ekki hinn sami milli þeirra. Þessar breytingar hafa orðið til vegna úrfellingar eða tvöföldunnar í öðru genamenginu, á heilu geni eða jafnvel á mörgum genum og nær yfirleitt yfir nokkra kílóbasa svæði. Á ensku kallast þetta Copy-number variation.

## Tilvísanir
Eðlisefnafræði

**Eðlisefnafræði** er ein þriggja höfuðgreina efnafræðinnar, en hinar eru lífræn efnafræði og ólífræn efnafræði. Eðlisefnafræðin fæst við að beita aðferðum eðlisfræðinnar við að leysa efnafræðileg vandamál. Þegar unnið er við efnasmíði er áherslan lögð á aðferðir til að búa til þekkt eða óþekkt efnasambönd, en í eðlisefnafræði reyna menn með tilraunum og fræðilegum aðferðum að skilgreina eiginleika efnasambanda.
1. deild kvenna í knattspyrnu 1973

Árið 1973 var Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu haldin undir heitinu 1. deild. Um riðlakeppni var að ræða.  Leikið í tveimur riðlum. Tvö efstu lið riðilsins mættust í umspili og sigurvegarar leikjanna mættust í úrslitaleik. Átta lið tóku þátt: Ármann, Breiðablik, FH, Keflavík, Haukar, ÍA, Stjarnan og Þróttur.

## Lokastaða A-riðils

 *Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur* 

**Leikir:**
 14-0 Haukar |
 0-7  |
 1-10  |
 6-0 Haukar |
Haukar 1-2  |
 1-1 

**Umspil:**
 2-0 

## Lokastaða B-riðils

 *Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur* 

**Leikir:**
 2-2  |
Þróttur 10-0 Stjarnan |
Stjarnan 0-17  |
 4-0 Þróttur |
Stjarnan 1-4  |
 6-0 Þróttur

**Umspil:**
 2-0 

## Úrslit

## Heimild
* Úrslit A riðill  KSÍ 1973
* Úrslit Umspil A riðill  KSÍ 1973
* Úrslit B riðill  KSÍ 1973
* Úrslit Umspil B riðill  KSÍ 1973
* Úrslit - úrslitaleikur  KSÍ 1973