open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Little Peggy March

**Peggy March** (fædd **Margaret Annemarie Battavio** 8. mars 1948 í Pennsylvaníu) er bandarísk söngkona. Hún kom fram á sjónarsviðið við 13 ára aldur þegar hún söng við brúðkaupsveislu. Upptökutvíeykið Hugo & Luigi kölluðu hana **Little Peggy March** vegna þess hve lágvaxin hún var (enda bara 13 ára), því hún átti afmæli í mars (e. *March*) og fyrsta lagið sem hún söng var *Little Me*.

## Ævisaga
Í apríl 1963 flaug fyrsta smáskífa hennar *I will follow him* (ísl. *Ég mun fylgja honum/Ég mun elta hann*) á topp bandaríska vinsældaslistans. Lagið var tekið upp í janúar sama ár og gefið út þann 22. Með laginu varð March yngsta söngkona sem kemur lagi í 1. sæti vinsældalistans vestra - 15 ára gömul. Smáskífan skreið einnig til topps á vinsældalistum í Ástralíu, Nýja-Sjálandi, Japan og á Skandinavíuskaga.

Frægðin dró dilk á eftir sér og efnahagsvandamál fóru að segja til sín. Þar sem March var ekki orðin lögráða komu svokölluð *Coogan*-lög í veg fyrir það að hún mátti sjá um fjármál sín sjálf. Þess vegna tóku foreldrar hennar við peningaráði en létu umboðsmann Peggy, Russel Smith, um ráðin. Árið 1966 kom í ljós að Smith þessi hafði laumað hluta fjárins á brott svo einungis voru 500 bandaríkjadalir eftir. Hún fékk sér því nýja umboðsmann, Arnie Harris, sem einnig varð eiginmaður hennar og barnsfaðir.

Lög á borð við *I wish I were a princess* og *Hello heartache, goodbye love* komust upp fyrir 30. sæti vinsældalista bæði í Bandaríkjunum og á Stóra-Bretlandi. Hún komst inn á evrópska og asíska tónlistarmarkaði og flutti loks til Þýskaland um 1969. Vinsældir hennar þar héldust á 8. áratugnum og árið 1979 kom út diskótilraunin *Electrifying*. Platan féll í grýttan jarðveg og árið 1981 vildi plötufyrirtækið ekki endurnýja samning March. Því flutti hún aftur til Bandaríkjanna. Í dag starfar March í tónlistariðnaðinum í Las Vegas.

## I will follow him
Lagið kom út árið 1963 og er eina virkilega þekkta lag söngkonunnar. Laglína lagsins var meðal annars endurhljóðblönduð og notuð í lagið *Guilty Conscience* með tvíeykinu Eminem og Dr. Dre. Árið 1992 kom lagið fram í myndinni *[[Sister Act]]*.

## Smáskífur
* *I Will Follow Him* - mars 1963 - US #1 (3 vikur)
* *I Wish I Were A Princess* - júní 1963 - US #32
* *Hello Heartache, Goodbye Love* - september 1963 - US #26
* *The Impossible Happened* - nóvember 1963 - US #57
* *(I'm Watching) Every Little Move You Make* - febrúar 1964 - US #84

## Tengill
* Opinber vefsíða

## Heimild
* Little Peggy March á All Music Guide
Darfúr

**Darfúr** (arabíska: دار فور, "heimili Fúr") er hérað í vesturhluta Súdan sem á landamæri að Líbýu, Tjad og Mið-Afríkulýðveldinu. Það er myndað úr þremur af 26 sambandsríkjum Súdan: Gharb Darfur (Vestur-Darfúr), Janub Darfur (Norður-Darfúr) og Shamal Darfur (Suður-Darfúr). Á svæðinu geisuðu átök á milli Janjaweed-skæruliða (sem voru taldir njóta stuðnings súdanskra stjórnvalda) og ýmissa uppreisnarhópa. Talið er að stríðið í Darfúr og það neyðarástand sem því hefur fylgt hafi kostað 200-400 þúsund mannslíf síðan 2003 og rekið 2,5 milljónir á vergang.
Draumaspámaður

**Draumaspámaður** (eða **draum(a)maður**) var til forna maður sem réð drauma manna og túlkaði framtíðina eftir þeim, annaðhvort til góðs eða ills. Slíkar spár voru stundum nefndar *draumspár*. Draumaspámenn koma víða fyrir í fornum ritum, t.d. í Biblíunni, og má þar t.d. nefna Jósef í Gamla testamentinu sem réð drauma Faraós, og einnig í *[[Ilíonskviða|Ilíonskviðu]]*, en þar er sagt frá Evrýdamanti sem sagður er vera aldraður draumaspámaður. 

Draumaspámenn til forna stunduðu grein sem síðan hefur orðið að draumaráðningum nútímans, þó að engin óslitin eða bein tengsl séu þar á milli. Draumaráðningabækur eru þó kannski gamlar leifar af því sem einu sinni var, og sést best ef litið er í bók eins og *Oneirokritíka*, sem er gömul grísk draumaráðningabók sem skrifuð var um 200 e.Kr., en höfundur hennar var Artemídoros.
69 (kynlífsstelling)

**69** eða **sextíu og níu** (franska *Soixante-neuf*) er kynlífsstelling sem lýsir sér þannig að báðir aðilar veita hvor öðrum munnmök.
69

Árið **69** (**LXIX** í rómverskum tölum)

## Atburðir

### Í Rómaveldi
* Ár keisaranna fjögurra: eftir dauða Nerós ríktu Galba, Otho og Vitellius sem keisarar í stutta stund áður en Vespasíanus tók við.
* 15. janúar - Galba er ráðinn af dögum af lífverði keisara. Otho nær völdum í Róm og lýsir sig keisara.
* Fyrsta stríð Gyðinga og Rómverja. Vespasíanus hefur umsátrið um Jerúsalem en sonur hans, Titus Flavius, nær henni á sitt vald eftir að Vespasian verður keisari.
* 14. apríl - Fyrsti bardaginn við Bedriacum: Vitellius sigrar heri Otho, Otho fremur sjálfsvíg.
* 17. apríl - Vitellius verður keisari.
* 21. desember - Vespasíanus verður keisari.

## Fædd
* Polykarpos

## Dáin
* 15. janúar — Galba
* 15. apríl — Otho
* 22. desember — Vitellius drepinn af her Vespasíanusar.
69 (aðgreining)

**69** getur átt við eftirfarandi:

* árið 69
* árið 69 fyrir krist
* töluna 69
* 69, kynlífsstelling
* *[[69 (bók)|69]]*, bók eftir Ryu Murakami
* *[[69 (kvikmynd)|69]]*, kvikmynd frá árinu 2004 eftir samnefndri bók
* tónlistarmanninn Carl Craig sem gefur m.a. út undir listamannsnafninu 69.
.bw

**.bw** er þjóðarlén Botsvana. Stofnunin Botswana Communications Regulatory Authority (BOCRA) hefur yfirumsjón með léninu. Fyrir stofnun þess 2013 var því stýrt af Háskóla Botsvana (e. *University of Botswana*).

## Tengill
* WhoIS hjá IANA
.by

**.by** er þjóðarlén Hvíta-Rússlands. Belarusian Cloud Technologies LLC hefur yfirumsjón með léninu.

## Tenglar
* Whois hjá IANA
FC Metz

**Football Club de Metz** (FC Metz) er franskt íþróttafélag frá Metz. Það var stofnað árið 1932 og keppir í næstefstu deild frönsku knattspyrnunnar eftir að hafa fallið úr Ligue 1 veturinn 2017-18. Félagið hefur lengst af í sögu sinni verið í efstu deild án þess þó að verða Frakklandsmeistari. Það hefur tvívegis unnið bæði frönsku bikarkeppnina og deildarbikarkeppnina.

## Saga
FC Metz er eitt elsta atvinnuknattspyrnulið Frakklands, en það var stofnað árið 1932 við samruna tveggja áhugamannaliða í borginni. Sögu félagsins má þó rekja enn lengra aftur eða til ársins 1905 en þá var stofnað félagið *SpVgg Metz club*, sem tók þátt í meistaramótum í Þýskalandi enda tilheyrði Metz þýska ríkinu fyrir fyrri heimsstyrjöldina. Hluti leikmanna þess félags gekk síðar til liðs við *Cercle Athlétique Messin*, forvera FC Metz og eins öflugasta knattspyrnuliðs í Lorraine á þriðja áratugnum. Félagið vann sér í fyrsta sinn sæti í efstu deild í Frakklandi árið 1935. Á stríðsárunum lét hernámslið Þjóðverja breyta nafni félagsins í *FV Metz* upp á þýsku, en fyrra heiti var tekið upp að nýju strax að stríðinu loknu.

Árið 1984 vann FC Metz sinn fyrsta stóra titil með 2:0 sigri á AS Monaco FC í framlengdum úrslitaleik bikarkeppninnar. Fyrir vikið komst félagið í Evrópukeppni í fyrsta sinn. Mótherjarnir í fyrstu umferð Evrópukeppni bikarhafa voru stórliðið FC Barcelona. Eftir 2:4 tap á heimavelli kom Metz mjög á óvart með því að sigra 1:4 á Camp Nou og fór þar með áfram í keppninni. Metz varð bikarmeistari í annað sinn árið 1988.

Leiktíðina 1997-98 náði Metz sínum besta árangri í sögunni þegar félagið hafnaði í öðru sæti, með jafnmörg stig en lakari markatölu en RC Lens. Um þær mundir varð félagið frægt fyrir öflugt unglingastarf sem gat af sér hverja stórstjörnuna á fætur annarri. Upp úr aldamótum tók að halla undan fæti hjá félaginu. Það féll alla leið niður í þriðju efstu deild, en hefur rokkað milli tveggja efstu deildanna síðustu árin.

## Tengill
* Vefsíða félagsins
God Save the Queen (Sex Pistols)

**God Save the Queen** er lag eftir John Lydon, Steve Jones, Glen Matlock og Paul Cook. Það kom út 6. júní árið 1977.

## Tenglar
* Tengill á textann
Aš

**Aš** (þýska *Asch*) er borg í Tékklandi. Borgin þekur 55,86 ferkílómetra stórt svæði. Íbúar Aš eru um 12.814 talsins. Borgin liggur í 666 metra hæð. Borgarstjóri er Dalibor Blažek.
Cheb

**Cheb** (þýska: *Eger*) er borg í Tékklandi. Borgin þekur 96,37 ferkílómetra stórt svæði. Íbúar Cheb eru um 33.462 talsins. Borgin liggur í 459 metra hæð. Borgarstjóri er Zdeněk Hrkal.
Opole

**Opole** (þýska: *Oppeln*) er 28. stærsta borg Póllands og höfuðborg samnefnda héraðsins. Hún liggur við ána Odru. Flatarmál borgarinnar er 149 ferkílómetrar en árið 2019 voru íbúarnir 128.035 samtals.

## Tenglar
* Opinber vefsíða
Lublin

**Lublin** (úkraínska *Люблін*, *Liublin*, jiddíska: לובלין *Loblin*) er níunda stærsta borg Póllands og höfuðborg samnefnda héraðsins. Lublin hefur verið tilnefnd til Menningarborgar Evrópu 2016. Árið 2014 var mannfjöldinn 343.144 manns. Borgin er 147,5 ferkílómetrar að flatarmáli.

## Tenglar
* Opinber vefsíða
Kielce

**Kielce** er 16. stærsta borg Póllands og höfuðborg Święty Krzyż sýslu.

* Flatarmál: 109,45 km&sup2;
* Mannfjöldi: 199.475 (2014)

## Tenglar
* Opinber vefsíða
Simpsons-kvikmyndin

***Simpsons-kvikmyndin*** (enska: **The Simpsons Movie**) er teiknimynd í fullri lengd byggð á þáttaröðinni Simpson-fjölskyldan.

## Íslensk talsetning
Davíð Þór Jónsson þýddi kvikmyndina á íslensku fyrir talsetningu og Jakob Þór Einarsson leikstýrði henni. Þeir sem ljáðu raddir sínar voru meðal annars Örn Árnason sem Hómer, Margrét Gunnarsdóttir sem Marge, Sigrún Edda Björnsdóttir sem Bart, Álfrún Örnólfsdóttir sem Lisa, Ellert A. Ingimarsson sem Ned Flanders og Gunnar Hansson sem Moe.

## Tilvísanir


## Heimildir

*
Elfriede Jelinek

**Elfriede Jelinek** (fædd í Mürzzuschlag í Steiermark 20. október 1946) er austurrískur rithöfundur. Hún hlaut Nóbelsverðlaun í bókmenntum 2004. 

## Ritstörf
### Skáldsögur
* *bukolit. hörroman* Wien 1979
* *wir sind lockvögel baby!* Reinbek 1970 
* *Michael. Ein Jugendbuch für die Infantilgesellschaft* Reinbek 1972
* *Die Liebhaberinnen* Reinbek 1975
* *Die Ausgesperrten* Reinbek 1980
* *Die Klavierspielerin* Reinbek 1983
* *Oh Wildnis, oh Schutz vor ihr* Reinbek 1985
* *Lust* Reinbek 1989
* *Die Kinder der Toten* Reinbek 1995 ISBN 3-498-03328-X
* *Gier* Reinbek 2000
* *Neid (Privatroman)* ab 2007

### Leikrit
* *Was geschah, nachdem Nora ihren Mann verlassen hatte oder Stützen der Gesellschaften*; 1977
* *Clara S.*; 1981
* *Krankheit oder Moderne Frauen*; 1987
* *Burgtheater*; 1985
* *Präsident Abendwind*; 1987
* *Wolken.Heim*; 1988
* *Totenauberg*; 1991
* *Raststätte*; 1994
* *Stecken, Stab und Stangl*; 1996
* *Ein Sportstück*; 1998
* *er nicht als er*; 1998
* *Das Lebewohl*; 2000
* *In den Alpen*; 2002
* *Das Werk*; 2003
* *Prinzessinnendramen (Der Tod und das Mädchen I - V)*
* *Bambiland*; 2003
* *Babel*; 2005
* *Ulrike Maria Stuart*; 2006
* Über Tiere; 2006

### Ljóð
* *Lisas Schatten*; 1967

## Tengill
* Vefsíða
Nelly Sachs

**Nelly Sachs** (rétt nafn **Leonie Sachs**) (f. 10. desember 1891 í Berlín, d. 12. maí 1970 í Stokkhólmi) var þýskur rithöfundur. Hún hlaut bókmenntaverðlaun Nóbels ásamt Samuel Josef Agnon árið 1966.

## Ritstörf
* *In den Wohnungen des Todes,* 1947 
* *Die Leiden Israels,* 1951 
* *Fahrt ins Staublose. Die Gedichte, Band 1,* 1961 
* *Zeichen im Sand. Die szenischen Dichtungen,* 1962 
* *Ausgewählte Gedichte,* 1963 
* *Landschaft aus Schreien, 1966 
* *Teile dich Nacht, Gedichte, 1971 
* *Gedichte, 1977 
* *Suche nach Lebenden. Die Gedichte, Band 2, 1979 
* ''Frühe Gedichte und Prosa, 1983
Síðasti bærinn í dalnum

**Síðasti bærinn í dalnum** getur átt við eftirfarandi:

* Kvikmyndina Síðasti bærinn í dalnum eftir Óskar Gíslason frá árinu 1950
* Stuttmyndina Síðasti bærinn í dalnum eftir Rúnar Rúnarsson frá árinu 2004
3. deild karla í knattspyrnu

**3. deild karla í knattspyrnu** er fjórða hæsta deildin í íslenskri knattspyrnu. Deildin var stofnuð árið 1982 undir nafninu *4. deild* og bar það nafn til 1997 þegar nafninu var breytt í núverandi nafn. Í 3. deild var leikið í 4 riðlum, riðli A, B, C og D. 
Á ársþingi KSÍ í febrúar 2012 var samþykkt tillaga þess efnis að 3. deild skyldi breytt í 10 liða deild og hennar í stað koma ný deild, 4. deild karla í knattspyrnu sem yrði neðsta deild mótsins.

Leiktími er frá enduðum maí til miðs septembers.

## Núverandi lið

## Meistarasaga

* 1982 
*1983 Leiftur
*1984 Leiknir Fáskrúðsfirði
*1985 
*1986 
*1987 
*1988 BÍ 
*1989 
*1990 
*1991 
*1992 
*1993  
*1994 
*1995 
*1996 KVA 
*1997  
*1998 
*1999 
*2000  
*2001  
*2002 
*2003 
*2004  
*2005 
*2006 
*2007 
*2008 Hamrarnir/Vinir 
*2009 
*2010 
*2011 
*2012 
*2013 
*2014 
*2015 
*2016 
*2017 
*2018 Dalvík/Reynir
*2019 Kórdrengir
*2020 
*2021 Höttur/Huginn
*2022 
*2023 
*2024 
*2025 Hvíti riddarinn

## Tölfræði
### Sigursælustu lið deildarinnar

## Tilvísanir
Í takt við tímann

***Í takt við tímann*** er íslensk kvikmynd leikstýrð af Ágústi Guðmundssyni. Myndin er framhald af Með allt á hreinu sem var frumsýnd árið 1982.
Bjólfskviða (kvikmynd)

***Bjólfskviða*** (enska: ***Beowulf & Grendel***) er kvikmynd í samframleiðslu á Íslandi, Kanada, Bretlandi, Bandaríkjunum og Ástralíu frá árinu 2005. Leikstjóri var Sturla Gunnarsson og er hún byggð á miðaldakvæðinu Bjólfskviðu. Myndin var að öllu leyti tekin upp á Íslandi og er aðallega á ensku, þó eru nokkur orð á latínu og íslensku.

## Heimildir
Köld slóð

***Köld slóð*** er íslensk kvikmynd, sem Björn Brynjúlfur Björnsson leikstýrði.

## Tenglar
* Gagnrýni Topp5.is á Kaldri slóð 
* Sjá bíóbrot (trailer) fyrir Kalda slóð
The Amazing Truth About Queen Raquela

***The Amazing Truth About Queen Raquela*** (stytt ***Queen Raquela***) er íslensk kvikmynd leikstýrð af Ólafi Jóhannessyni frá árinu 2007. Myndin átti upphaflega að vera heimildarmynd, en Ólafur ákvað fljótlega að gera frekar leikna kvikmynd sem lítur út fyrir að vera heimildarmynd. Margir leikaranna leika sjálfan sig í myndinni.

## Tenglar
* 
*
Blóðbönd

***Blóðbönd*** er íslensk kvikmynd frá árinu 2006. Leikstjóri var Árni Ólafur Ásgeirsson.

## Söguþáður
Pétur er hamingjusamlega kvæntur Ástu sem á von á sér, en fyrir eiga þau dreng, sem heitir Örn. Fyrir tilviljun kemst Pétur að því að hann er ekki faðir Arnar og tilvera fjölskyldunnar tekur á sig nýja mynd.

## Hlekkir
* Gagnrýni Topp5.is á Blóðböndum 
* Sjá bíóbrot (trailer) fyrir Blóðbönd
Foreldrar

***Foreldrar*** er íslensk kvikmynd frá árinu 2007. Leikstjóri er Ragnar Bragason. Myndin hlaut fimm Eddur á uppskeruhátíð Íslensku kvikmynda- og sjónvarpsakademíunnar árið 2007 fyrir kvikmynd ársins, handrit ársins, leikstjóri ársins, besti leikarinn og besta leikkonan.
Bluetooth

**Bluetooth** (heitir einnig **blátönn**) er staðall fyrir þráðlaust staðarnet, kennt við Harald blátönn. Bluetooth býður upp á leið til að tengja og skiptast á upplýsingum á milli farsíma, fartölva, borðtölva og prentara í gegnum örugga stuttbylgju útvarpsbylgju. Drægnin er yfirleitt innan við 10 metra, en í best falli að 100 metrum.
Joseph Butler

**Joseph Butler** (fæddur 18. maí 1692, dáinn 16. júní 1752) var enskur biskup, guðfræðingur og heimspekingur. Hann fæddist í Wantage í Berkshire (nú Oxfordshire) á Englandi. Hann lést í Bath í Somerset á Englandi.

Butler er frægastur fyrr rit sín *Fifteen Sermons on Human Nature* (1726) og *Analogy of Religion, Natural and Revealed* (1736). *Fifteen Sermons on Human Nature* er gjarnan talið vera viðbragð við sálfræðilegri sérhyggju Thomasar Hobbes.
Samuel Clarke

**Samuel Clarke** (11. október 1675 – 17. maí 1729) var enskur heimspekingur en fékkst einnig við guðfræði, stærðfræði og textafræði. Hann var undir áhrifum frá Isaac Newton. Hann hafnaði efnishyggju Thomasar Hobbes, algyðistrú Baruch Spinoza, raunhyggju Johns Locke og nauðhyggju Gottfrieds Leibniz.

## Tengill
*
Francis Hutcheson

**Francis Hutcheson** (8. ágúst 1694 – 8. ágúst 1746) var skosk-írskur heimspekingur og guðfræðingur, fæddur skoskum foreldrum á Norður-Írlandi. Hann var einn af upphafsmönnum skosku upplýsingarinnar.
Pierre Bayle

**Pierre Bayle** (fæddur 18. nóvember 1647, dáinn 28. desember 1706) var franskur heimspekingur og rithöfundur. Hann var undir áhrifum frá pyrrhonískri efahyggju sem hann þekkti úr ritum Sextosar Empeirikosar

## Tenglar

*
Thomas Aikenhead

**Thomas Aikenhead** (f. 28. mars 1678 – 8. janúar 1697) var skoskur nemandi frá Edinborg, sem árið 1696 var ákærður fyrir að lýsa því opinberlega yfir að honum fyndist kristin trú vera eintóm vitleysa. Hann var dæmdur sekur fyrir guðlast og tekinn af lífi.

Aikenhead bað dómstólinn að auðsýna sér miskunn og reyndi að draga ummæli sín til baka en allt kom fyrir ekki og var hann dæmdur til hengingar. Við gálgann hélt Aikenhead því fram að siðferðisreglur væru mannasetningar en ekki frá guði komnar. Hann var sagður hafa dáið með biblíu í hendi og sýnt öll merki iðrunar.

Aikenhead var síðasti maðurinn sem var hengdur fyrir guðlast í Bretlandi.
Sandalda

**Sandalda** er vindborinn sandur sem safnast saman í öldulaga form í eyðimörkum og hvar sem þurrkur og landeyðing fer saman.
Stéttarfélag háskólamanna á matvæla- og næringarsviði

**Stéttarfélag háskólamanna á matvæla- og næringarsviði** (SHMN) er íslenskt stéttarfélag þeirra sem eru með próf frá háskóla eða hliðstæðum menntastofnunum og starfa á sviði matvælafræða, næringarfræða eða skyldra greina. SHMN er aðildarfélag Bandalags háskólamanna.

## Tenglar
* Heimasíða SHMN á vef BHM
* Matvæla- og næringarfræðafélag Íslands
Bakkasel

**Bakkasel** er eyðibýli innst í Öxnadal sem fór í eyði 1960. Var þar um skeið rekið gistiheimili, veitingastaður og eldsneytissala. Bakkasel var byggt úr steinsteypu í kringum 1933. Bakkasel er innsti bær í Öxnadal. Hjá Bakkaseli liggur þjóðvegur 1 upp á Öxnadalsheiði um bratta brekku sem nefnist Bakkaselsbrekka. Fjallið fyrir ofan bæinn heitir Heiðarfjall og er 1178 m hátt.

Bakkasel var upphaflega sel frá Bakka í Öxnadal. Nálægt Bakkaseli er steinn sem heitir *Lurkasteinn* en þar börðust Sörli sterki og Þórður Hreða og féll Sörli. Sagt er að ferðamenn sem eigi leið í fyrsta skipti hjá steininum eigi að varpa steini að honum um leið og þeir færu með fyrirbænir áður en lagt væri af stað á Öxnadalsheiði. Fyrst var búið í Bakkaseli árið 1850 og var það í byggð í 110 ár eða til 1960. Tryggvi Emilsson bjó líka nokkur ár í Bakkaseli.
1. deild karla í knattspyrnu 2006

Leikar í **1. deild karla í knattspyrnu** hófust í 52. sinn árið **2006**. 

## Lokastaðan

## Markahæstu menn

## Félagabreytingar
### Félagabreytingar í upphafi tímabils
#### Upp í úrvalsdeild karla
*  Víkingur
*  Breiðablik
#### Upp í B-deild
*  Stjarnan
*  Leiknir R.  
#### Niður í B-deild
*  Þróttur R.
*  Fram
#### Niður í C-deild
*  KS  
*  Völsungur

### Félagabreytingar í lok tímabils
#### Upp í úrvalsdeild karla
*  Fram
*  HK
#### Upp í B-deild
*  Fjarðabyggð  
*  Njarðvík 
*  Reynir S. 
#### Niður í B-deild
*  ÍBV
*  Grindavík
#### Niður í C-deild
*  Haukar

## Fróðleikur

## Tilvísanir
Logi Ólafsson

**Logi Ólafsson** (f. 14. nóvember 1954) er íslenskur knattspyrnuþjálfari sem þjálfar FH. Hann hefur þjálfað frá árinu 1987 en þá þjálfaði hann kvennalið Vals í tvö ár. Hann þjálfaði síðan Víkinga frá 1990 til 1992 og gerði liðið að Íslandsmeisturum árið 1991. Þá þjálfaði hann Íslenska kvennalandsliðið á árunum 1993-1994 og fór síðan til Skagamanna árið 1995 og gerði liðið að Íslandsmeisturum. Á árunum 1996-1997 stýrði hann Íslenska landsliðinu. Hann tók aftur við liði ÍA árin 1997-1998. Logi stýrði FH-ingum til sigurs í 1. deild árið 2000 og var þar til 2001. Á sama tíma stjórnaði hann kvennalandsliðinu. Árið 2001 varð hann aðstoðarþálfari Lilleström og tók síðan við Íslenska landsliðinu árið 2003 og var þar til ársins 2005 með Ásgeiri Sigurvinssyni. Árið 2007 tók Logi við erfiðu búi Knattspyrnufélags Reykjavíkur og gerði þá meðal annars að bikarmeisturum 2008. Hann var þó rekinn árið 2010 eftir slæma byrjun í deildinni. Árið 2010 tók hann svo við liði Selfyssinga og kom þeim upp í úrvalsdeildin árið 2011 en féll með liðið árið 2012. Árið 2013 stýrði Logi liði Stjörnunnar í Garðabæ til besta árangurs í sögu félagsins. Vann hann jafnframt þátttöku fyrir félagið í evrópukeppni í fyrsta skipti en var samt sem áður látinn taka poka sinn eftir tímabilið. Árið 2017 þjálfaði Logi lið Víkings í úrvalsdeild frá miðju tímabili með ágætis árangri. Hann ákvað að hætta þjálfun að loknu tímabilinu 2018 en hélt áfram árið 2020 þegar honum bauðst að þjálfa FH. 

Logi hefur um nokkurt skeið verið íþróttakennari við Menntaskólann við Hamrahlíð.

Árið 2006 var Logi þjálfari KF-Nörd (Knattspyrnufélagið Nörd) í samnefndum sjónvarpsþáttum.

## Heimildir
J.L. Mackie

**John Leslie Mackie** (1917 – 1981) var ástralskur heimspekingur, upprunnin frá Sydney. Hann er sennilega þekktastur fyrir viðhorf sín í siðspeki, einkum vörn sína fyrir siðfræðilegri efahyggju. Mackie fékkst einnig við trúarheimspeki og frumspeki.

## Æviágrip
Mackie brautskráðist frá Háskólanum í Sidney árið 1938, þar sem hann nam heimspeki hjá John Anderson. Hann hlaut styrk til náms við Oriel College í Oxford á Englandi. Mackie gegndi herþjónustu á árum síðari heimsstyrjaldarinnar en að stríðinu loknu  tók hann við stöðu lektors í siðfræði og stjórnmálaheimspeki við Háskólann í Sidney og gegndi hann þeirri stöðu frá 1946 til 1954. Árið 1955 varð hann prófessor í heimspeki við Háskólann í Otago í Dunedin á Nýja Sjálandi. Fjórum árum síðar tók hann við stöðu prófessors við Háskólann í Sidney en árið 1963 varð hann prófessor við Háskólann í York á Englandi. Hann gegndi þeirri stöðu í fjögur ár en var þá kjörinn félagi á University College í Oxford. Mackie var kjörinn félagi í Bresku akademíunni árið 1974.

Ein af dætrum Mackies, Penelope Mackie, varð einnig heimspekingur. Hún var lektor í heimspeki við Háskólann í Birmingham frá 1994 til 2004 en kennir nú við Háskólann í Nottingham.

## Heimspeki
Mackie fékkst einkum við siðspeki, trúarheimspeki og frumspeki. Í siðspeki varði Mackie siðfræðilega efahyggju (sem má ekki rugla saman við siðfræðilega tómhyggju). Hann færði rök gegn hluthyggju um *rétt* og *rangt*.

Mackie var trúleysingi og hélt því fram að bölsvandinn gerði út af við helstu eingyðistrúarbrögðin. Hann færði enn fremur rök fyrir því að tilvist frjáls vilja væri engin afsökun fyrir tilvist illsku, böls og þjáningar enda hefði guð getað ljáð manninum bæði frjálsan vilja og siðferðilega fullkomnun, þannig að menn myndu velja það sem er gott í öllum tilvikum.

Í frumspeki fékkst Mackie einkum við hugmyndir um orsakavensl og skilyrðissetningar sem lýsa slíkum venslum.

## Helstu rit Mackies
* 1973, *Truth, Probability, and Paradox*
* 1974, *The Cement of the Universe: A Study of Causation*
* 1976, *Problems from Locke*
* 1977, *Ethics: Inventing Right and Wrong*
* 1980, *Hume's Moral Theory*
* 1982, *The Miracle of Theism: Arguments for and Against the Existence of God*
* 1985, *Logic and Knowledge: Selected Papers, Volume I*
* 1985, *Persons and Values: Selected Papers, Volume II*
Thomas Henry Huxley

**Thomas Henry Huxley** (4. maí 1825 – 29. júní 1895) var enskur líffræðingur. Hann var kallaður „bolabítur Darwins“ vegna varnar sinnar fyrir þróunarkenningar Charles Darwin.

Árið 1860 átti Huxley í frægum rökræðum við Samuel Wilberforce, biskup í Oxford, um þróunarkenninguna. Rökræðurnar voru mikilvægur þáttur í útbreiðslu þróunarkenningarinnar.
Frumgyðistrú

**Frumgyðistrú** (**deismi**) er trú á guð sem ópersónulegt afl. Yfirleitt felur frumgyðistrú í sér hugmyndir um að guð skipti sér ekki af manninum né náttúrulögmálum. Þeir sem aðhyllast frumgyðistrú hafna yfirleitt hugmyndum um kraftaverk og trúarlega opinberun. Kenning forngríska heimspekingsins Aristótelesar um guð sem frumhreyfil eða hinstu orsök er dæmi um frumgyðistrú.
Aberdeen

**Aberdeen** er þriðja stærsta borg Skotlands. Íbúar borgarinnar eru um 220 þúsund (2020). Byggð hefur verið þar sem borgin stendur í að minnsta kosti 8000 ár.

Aberdeen er miðstöð æðri menntunar í Norðaustur-Skotlandi. Í Aberdeen eru tveir háskólar, Háskólinn í Aberdeen, stofnaður 1495, og Robert Gordon-háskóli, sem varð háskóli árið 1992. Aberdeen er stundum nefnd *Olíuhöfuðborg Evrópu*. 

Gamalt íslenskt heiti á borginni er *Apardjón*. 

## Íþróttir
Aberdeen F.C. er knattspyrnufélag borgarinnar.
Savanna tríóið - Ég ætla heim

**Ég ætla heim** er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967. 
Á henni flytur Savanna tríóið þjóðlög. Hljóðritun plötunnar fór fram við hin fullkomnustu skilyrði í London og er í stereo. Bassaleikari er enskur, Bill Sutcliffe en yfirumsjón með hljóðritun hafði Tony Russell.

## Lagalisti
#Hafmeyjan - *Lag - texti: Írskt þjóðl. — Sig. Þórarinss*
#Sakura - *Lag - texti: Japanskt þjóðl. — Sig. Þórarinss*
#Beykirinn í Miðkoti - *Lag - texti: Skozkt þjóðl. — Sig. Þórarinss* 
#Frú McGrath - *Lag - texti: Írskt þjóðl. — Sig. Þórarinss*
#Það hrygga fljóð - *Lag - texti: Írskt þjóðl. — Sig. Þórarinss*
#Hvað skal með sjómann? - *Lag - texti: Írskt þjóðl. — Sig. Þórarinss*
#Í Prinsins höfn - *Lag - texti: Raskin — Ólafur Gaukur*
#Nonni Jóns - *Lag - texti: Írskt þjóðl. — Ólafur Ragnarsson*
#Karl og kerling - *Lag - texti: Ísl. þjóðlag — Þjóðvísa*
#Surtseyjarríma - *Lag - texti: Þórir Baldurss. — Sig. Þórarinss*
#Brúðarskórnir - *Lag - texti: Þórir Baldursson — Davíð Stefánsson*
#Ég ætla heim - *Lag - texti: Amerískt þjóðl. — Sig. Þórarinss* 

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Ómar Ragnarsson - Í þá gömlu góðu daga

**Í þá gömlu góðu daga** er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967. 
Á henni flytur Ómar Ragnarsson sín bestu lög.

## Lagalisti

#Sveitaball - *Lag - texti: Daves, Akst - Ómar Ragnarsson*
#Limbó-Rokk-Twist - *Lag - texti: Ómar Ragnarsson - Ómar Ragnarsson*
#Ó, Vigga - *Lag - texti: Erlent þjóðlag - Ómar Ragnarsson*
#Bítilæði - *Lag - texti: Ómar Ragnarsson - Ómar Ragnarsson*
#Mömmuleikur - *Lag - texti: Adler, Allen - Ómar Ragnarsson*
#Mér er skemmt - *Lag - texti: Ómar Ragnarsson - Ómar Ragnarsson*
#Botnía - *Lag - texti: Ómar Ragnarsson - Ómar Ragnarsson*
#Ég hef aldrei nóg - *Lag - texti: Ómar Ragnarsson - Ómar Ragnarsson*
#Ást, ást, ást - *Lag - texti: Hard - Ómar Ragnarsson*
#Karlagrobb - *Lag - texti: Tyrkneskt þjóðlag - Ómar Ragnarsson*
#Sjö litlar mýs - *Lag - texti: Pockris - Ómar Ragnarsson*
#Þrjú hjól undir bílnum - *Lag - texti: Hilliard, Bacharach - Ómar Ragnarsson*
Ýmsir - Dýrin í Hálsaskógi (plata)

**Dýrin í Hálsaskógi** er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967.  

Á henni flytja leikarar við Þjóðleikhúsið *Dýrin í Hálsaskógi* eftir Thorbjörn Egner. Tónlistin er eftir Christian Hartmann og Thorbjörn Egner. Hulda Valtýsdóttir þýddi leikritið og Kristján frá Djúpalæk þýddi ljóð. Carl Billich leikur á píanó. Leikstjóri er Klemens Jónsson og sögumaður Róbert Arnfinnsson.

## Leikarar
#Lilli klifurmús - Árni Tryggvason
#Mikki refur - Bessi Bjarnason
#Marteinn skógarmús - Baldvin Halldórsson
#Amma  skógarmús  -  Nína Sveinsdóttir
#Bangsapabbi - Jón Sigurbjörnsson
#Bangsamamma - Emilía Jónasdóttir
#Hérastubbur  bakari - Ævar Kvaran
#Bakaradrengur - Gísli Alfreðsson
#Patti broddgöltur - Klemens Jónsson
#Maðurinn - Lárus Ingólfsson
#Konan - Anna Guðmundsdóttír
#Húsamúsin - Margrét Guðmundsdóttir
#Lísa og Pétur
#Íkornabörn og fleiri dýr í skóginum

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Tryggvi Sveinn Bjarnason

**Tryggvi Sveinn Bjarnason** (16. janúar 1983) er íslenskur varnarmaður í knattspyrnu. Tryggvi spilar með Stjörnunni og gekk til liðs við þá árið 2007 frá KR. Tryggvi hafði spilað með KR upp yngri flokka en fór til ÍBV. Hann gekk síðan aftur til liðs við KR. Tryggvi fór á reynslu til Watford haustið 2004 en ekki varð meira úr því.
Savanna tríóið - Folksongs from Iceland

**Savanna tríóið - Folksongs from Iceland** er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1964. 
Á henni flytur Savanna tríóið þjóðleg lög. Hönnun umslags, Björn Björnsson. Ljósmynd á forsíðu tók Kristján Magnússon af Surtseyjargosi 14. nóvember 1963.

## Lagalisti
#Á Sprengisandi - *Lag - texti: Sigvaldi Kaldalóns — Grímur Thomsen*
#Litfríð og ljóshærð - *Lag - texti: E. Thoroddsen — J. Thoroddsen*
#Það er svo margt - *Lag - texti: Íslenskt þjóðlag — Jónas Hallgrímsson*
#Allra flagða þula - *Lag - texti: Þórir  Baldursson — Þjóðvísa*
#Sá ég Spóa - *Lag - texti: Íslenskt þjóðlag*
#Kvölda tekur sest er sól - *Lag - texti: Íslenskt þjóðlag*
#Bjarni bróðir minn - *Lag - texti: Þórir  Baldursson — Þjóðvísa*
#Gilsbakkaþula - *Lag - texti: Þjóðvísa — K. Thorsteinsson*
#Fúsintesarþula - *Lag - texti: Íslenskt þjóðlag*
#Hættu að gráta hringaná - *Lag - texti: Íslenskt þjóðlag*
#Oss barn er fætt í Betlehem - *Lag - texti: Íslenskt þjóðlag*
#Suðurnesjamenn - *Lag - texti: Sigvaldi Kaldalóns — Ó. Andrésdóttir*

## Textabrot af bakhlið plötuumslags
Hlöllabátar

**Hlöllabátar** er keðja skyndibitastaða sem sérhæfa sig í samlokum sem nefnast bátar. Fyrsti staðurinn var opnaður í miðbæ Reykjavíkur 14. apríl 1986 en síðan hafa útibú opnað í Kópavogi, Keflavík, Selfoss og á Akureyri.

Hlöllabátar á Ingólfstorgi er eini upprunalegi staðurinn sem er eftir og tengist ekki hinum stöðunum á neinn hátt.
 
## Tilvísanir
Gunnlaugur Jónsson

**Gunnlaugur Jónsson** (29. nóvember 1974) er íslenskur varnarmaður og þjálfari. Hann spilar með liði Selfoss í næst efstu deild. Gunnlaugur hóf feril sinn hjá ÍA árið 1995.  Hann hefur einnig spilað hjá KFC Uerdingen, Motherwell FC, Kongsvinger og Örebro SK. Hann fór til Selfoss eftir tímabilið 2008 með KR. Hann varð Íslandsmeistari með ÍA 2001 og árið 1996 og einnig bikarmeistari árin 2000 og 2003 og síðan 2008 með KR. Gunnlaugur var valinn leikmaður Íslandsmótsins árið 2001.
Minni (aðgreining)

**Minni** getur átt við:

* **[[Minni]]**, sem er sá hæfileiki sem menn og dýr búa yfir til að muna.
* **Minni** getur átt við það að skála, þ.e.a.s. drekka minni einhvers, sem er að drekka (heilla eða minningar)skál einhvers.
*: **** getur átt við það þegar skálað er yfir heimkomu einhvers.
*  Tölvuminni, sem er hluti tölvu.
Samræður um trúarbrögðin

***Samræður um trúarbrögðin*** (e. *Dialogues concerning Natural Religion*) er rit um heimspeki eftir skoska heimspekinginn David Hume. Í ritinu ræðast við þrjár skáldaðar persónur, Demea, Fílon og Kleanþes, um eðli trúarbragðanna og tilvist guðs. Þeir eru allir  sammála um að guð sé til en greinir á um eðli hans og eiginleika og hvort menn geti nokkurn tímann öðlast þekkingu á guði. Meðal þess sem þeir ræða um er bölsvandinn og hönnunarrökin fyrir tilvist guðs.

Hume hóf að rita *Samræður um trúarbrögðin* árið 1750 en lauk ekki við þær fyrr en 1776 skömmu áður en hann lést. Ritið byggir að hluta til á riti Ciceros *De Natura Deorum* (*Um eðli guðanna*). *Samræður um trúarbrögðin* komu út að Hume látnum árið 1779.

## Persónur
***Pamfílos** er ungur maður sem er viðstaddur þegar samræðurnar áttu að eiga sér stað. Hann endursegir vini sínum Hermipposi samræðurnar í bréfi og er sögumaður. Undir lok ritsins kemur fram að hann telji að Kleanþes hafi fært fram bestu rökin. Það er þó óljóst hvort hann er fulltrúi Humes eða ekki. 
***Kleanþes** er rökhyggjumaður sem heldur fram markhyggjurökum fyrir tilvist guðs.
* **Fílon** er af mörgum talinn vera fulltrúi Humes sjálfs. Hann gagnrýnir kenningar Kleanþesar um markhyggju og manngervingu guðs. Fílon hafnar ekki tilvist guðs en heldur því fram að mannleg rökhugsun sé ófær um að draga ályktanir um guðdóminn.
* **Demea** heldur fram heimsfræðilegum rökum fyrir tilvist guðs en telur að guðstrú verði að byggja á trausti en ekki á rökum.
Rannsókn á siðgæðislögmálum

***Rannsókn á siðgæðislögmálum*** eða ***Rannsókn á frumatriðum siðfræðinnar*** (e. *An Enquiry Concerning the Principles of Morals*) er rit um siðfræði eftir skoska heimspekinginn David Hume. Í ritinu færir Hume rök fyrir því að undirstöður siðferðisins séu ekki í skynseminni heldur í geðshræringum. Ritið kom fyrst út árið 1751.

## Tenglar
*
*
Rannsókn á skilningsgáfunni

***Rannsókn á skilningsgáfunni*** (e. *An Enquiry concerning Human Understanding*) er rit um heimspeki eftir skoska heimspekinginn David Hume. Það kom fyrst út árið 1748. Ritið var tilraun Humes til þess að auka vinsældir kenninga sinna en fyrra riti hans *[[Ritgerð um mannlegt eðli]]* var illa tekið á sínum tíma. *Rannsókn á skilningsgáfunni* er mun styttri og einfaldari en *Ritgerð um mannlegt eðli*. Ritið hafði mikil áhrif, ekki síst eftir að prússneski heimspekingurinn Immanuel Kant sagði að það hefði vakið sig af værum kreddublundi.
Fis

**Fis** er loftfar sem hefur leyfða hámarksþyngd upp að 450 kg. Nokkrar gerðir loftfara falla undir þessa skilgreininingu, til dæmis svifdrekar, fallhlífar, mótorsvifdrekar og fleiri. Þær gerðir fisa sem eru algengastar hafa tvær tegundir stjórntækja, annars vegar stjórnað með þyngdartilfærslu (líkamsþungi færður til, til að stýra) og hins vegar þriggja ása stjórnun (stjórntæki líkt og á „venjulegum“ flugvélum).

## Tengill
* www.fisflug.is
Hinir framliðnu

***Hinir framliðnu*** (e. *The Departed*) er bandarísk kvikmynd frá árinu 2006 leiktsýrt af Martin Scorsese. Myndin hlaut fern Óskarsverðlaun m.a. sem besta kvikmynd og besta handrit.

## Tenglar
* Opinber heimasíða
*
Die Hard with a Vengeance

***Die Hard with a Vengeance*** (eða ***Die Hard 3***) er bandarísk kvikmynd frá árinu 1995. Myndin er þriðja kvikmyndin í *[[Die Hard (aðgreining)#Kvikmyndasería|Die Hard]]*-kvikmyndaseríunni. Með aðalhlutverk fara Bruce Willis, Samuel L. Jackson og Jeremy Irons.

## Leikarar
* Bruce Willis - John McClane
* Jeremy Irons - Simon Gruber
* Samuel L. Jackson - Zeus Carver
* Larry Bryggman - 	Insp. Walter Cobb
* Graham Greene - Officer Joe Lambert

## Heimildir

## Tengill
*
Heroes

***Heroes*** er bandarískur sjónvarpsþáttur skapaður af Tim Kring sem hóf göngu sína þann 25. september 2006 á NBC. Þættirnir fjalla um venjulegt fólk sem uppgötvar að það hefur ofurkrafta og hvernig þau ákveða að nota þá.

## Persónur og leikarar

### Aðalleikarar
* Milo Ventimiglia sem Peter Petrelli - hjúkrunarliði sem getur tekið á sig ofurkrafta annarra.
* Hayden Panettiere sem Claire Bennet - klappstýra sem læknast af öllum meiðslum.
* Jack Coleman sem Noah Bennet - faðir Claire og vinnur fyrir Fyrirtækið, stofnun sem fylgist með fólki með ofurkrafta.
* Sendhil Ramamurthy sem Dr. Mohinder Suresh - indverskur erfðafræðingur sem fetar í fótspor föður síns við að leita að fólki með ofurkrafta.
* Adrian Pasdar sem Nathan Petrelli - lögfræðingur sem býður sig fram á þing og getur flogið. Eldri bróðir Peters.
* Masi Oka sem Hiro Nakamura - japanskur skrifstofustarfsmaður sem stjórnar tímarúminu.
* Greg Grunberg sem Matt Parkman - lögreglumaður sem getur lesið hugsanir annarra.
* Ali Larter sem Niki Sanders - fatafella frá Vegas með ofurstyrk/Tracy Strauss - tvíburasystir Nikiar sem getur fryst hluti.

### Aðrir aðalleikarar
* Zachary Quinto sem Gabriel Gray/Sylar - raðmorðingi sem stelur ofurkröftum frá öðrum (aukahlutverk þáttaröð 1, aðalhlutverk þáttaröð 2-4).
* James Kyson Lee sem Ando Masahashi - besti vinur Hiros sem ferðast með honum til Bandaríkjanna (aukahlutverk þáttaröð 1, aðalhlutverk þáttaröð 2-4).
* Cristine Rose sem Angela Petrelli - móðir Peters og Nathans. Hún er einn af stofnendum Fyrirtækisins. Dreymir framtíðina (aukahlutverk þáttaröð 1-2, aðalhlutverk þáttaröð 3-4).
* Noah Gray-Cabey sem Micah Sanders - sonur Nikiar og hefur þann hæfileika að geta talað við vélar (aðalhlutverk þáttaröð 1-2, aukahlutverk þáttaröð 3).
* Leonard Roberts sem D.L. Hawkins - strokufangi og eiginmaður Nikiar. Hefur þann hæfileika að geta gengið í gegnum veggi (aðalhlutverk þáttaröð 1, aukahlutverk þáttaröð 2).
* Dania Ramirez sem Maya Herrera - mexíkósk flóttakona sem getur gefið frá sér eitur (aðalhlutverk 2-3).
* David Anders sem Adam Monroe - stofnandi Fyrirtækisins. Hefur sama eiginleika og Claire og er yfir 400 ára gamall (aðalhlutverk þáttaröð 2, aukahlutverk þáttaröð 3-4).
* Kristen Bell sem Elle Bishop - starfskona hjá Fyrirtækinu og getur stjórnað rafmagni (aðalhlutverk þáttaröð 2, aukahlutverk þáttaröð 3).
* Santiago Cabrera sem Isaac Mendez - listamaður sem getur teiknað framtíðina (aðalhlutverk þáttaröð 1, aukahlutverk þáttaröð 4)
* Tawny Cypress sem Simone Deveaux - listasali og ástkona Isaacs og Peters (aðalhlutverk 1 þáttaröð)
* Dana Davis sem Monica Dawson - systurdóttir D.L.s og frænka Micah sem býr í New Orleans. Hefur þann eiginleika að geta hermt eftir öllum hreyfingum sem hún sér (aðalhlutverk þáttaröð 2).
* Robert Knepper sem Samuel Sullivan - tívolístjóri sem getur stjórnað jarðveginum (aðalhlutverk þáttaröð 4).

## Tenglar
* Opinber heimasíða
*
The Bourne Ultimatum

***The Bourne Ultimatum*** er bandarísk kvikmynd frá árinu 2007. 
Kvikmyndin er byggð á samnefndri skáldsögu.

## Leikarar
* **[[Matt Damon]]** sem **Jason Bourne**
* **[[Joan Allen]]** sem **Pamela Landy**
* **[[Julia Stiles]]** sem **Nicolette "Nicky" Parsons**
* **[[David Strathairn]]** sem **Noah Vosen**
* **[[Paddy Considine]]** sem **Ross**
* **[[Edgar Ramirez]]** sem **Paz**
* **[[Joey Ansah]]** sem **Desh**
* **[[Scott Adkins]]** sem **Agent Kiley**
* **[[Daniel Fredenburgh]]** sem **Jimmy** 
* **[[Scott Glenn]]** sem **Ezra Kramer**

## Tenglar
* Opinber heimasíða 
*
Balls of Fury

***Balls of Fury*** er bandarísk gamanmynd frá árinu 2007. 

## Leikarar
* Dan Fogler sem Randy Daytona
* Christopher Walken sem Feng
* George Lopez sem Agent Rodriguez
* Thomas Lennon sem Karl Wolfschtagg
* James Hong sem Master Wong
* Aisha Tyler sem Mahogany
* Maggie Q sem Maggie Wong
* Jason Scott Lee sem Siu-Foo
* Patton Oswalt sem The Hammer
* David Koechner sem Rick the Birdmaster
* Justin Lopez sem Wedge McDonald
* Joseph Natalizio sem Young Randy Daytona
* Anthony Begonia sem Sumo Wrestler
* Jim Lampley sem hann sjálfur
* Robert Patrick sem Sgt. Pete Daytona
* Masi Oka sem Jeff

## Tenglar
* Opinber heimasíða
*
Internetslangur

**Internetslangur** er slangur sem finna má á Netinu, t.d. á spjallborðum, í tölvupósti og á bloggi. Er oftast ensk skammstöfun orða í algengum setningum, sem notaðar eru í samskiptum á netinu og er ýmist notaðir há- eða lágstafir.

## Afbrigði
Til eru a.m.k tvær gerðir internetslangurs, skammstafanir og tilfinningaslangur.

### Skammstafanir
Skammstafaslangur er notað til þess að stytta þann texta sem slangrið finnst í, oft er hægt að stytta texta verulega með slangri en það skilja ekki allir slangrið og ekki er til nein "Slangurorðabók" þar sem hver sem er hefur sinn stíl 
þegar við kemur slangri.

#### Dæmi
* : *Góða nótt!*
* lol: *Laughing out loud* (Skellihlæ)
* : *aldur - staður - kyn*
* lmao: *Laughing my ass off* (orðrétt: Er að missa þjóhnappana úr hlátri)
* omg: *Oh my God!* (Guð minn góður!)
* stfu: *Shut the fuck up!* (Grjóthaltu kjafti!)
* wtf: *What the Fuck!* (Hver andskotinn!)
*tbh: *To be honest* (Ef satt skal segja)

### Tilfinningaslangur
Tilfinningaslangur eða broskarlar finnst aðallega á spjallborðum og í blogg skrifum. Tilfinningaslangur útskýrir skap viðkomandi eða tilfinningum til ákveðins hlutar.

### Dæmi

* :)      - Broskarl

* :D     - Hlæjandi broskarl
* :'(    - Grátandi fýlukarl
* :(     - Fýlukarl
* XD    - Karl sem er að deyja úr hlátri
* :3      - Köttur
Hlíðarendi

**Hlíðarendi** er staðarheiti og getur átt við:
*Hlíðarenda í Fljótshlíð, en sá staður er frægastur fyrir að hafa verið bústaður Gunnars á Hlíðarenda í Njálu
*Hlíðarenda í Reykjavík þar sem Knattspyrnufélagið Valur er staðsett.
*Valsvöllinn í Reykjavík.
*Hlíðarendahverfi, nýtt íbúðahverfi við Valsvöllinn.
Edinborgarháskóli

**Edinborgarháskóli** eða **Háskólinn í Edinborg** er ríkisrekinn rannsóknarháskóli í Edinborg í Skotlandi. Skólinn var stofnaður árið 1582 og var sjötti háskólinn á Stóra Bretlandi. Skólinn er einnig meðal stærstu háskóla Bretlands. Nemendur við skólann eru um 23.750.
Matt Damon

**Matthew Paige Damon** (f. 8. október 1970), best þekktur sem **Matt Damon**, er bandarískur leikari og handritshöfundur.

Hann er af ensku, skosku, sænsku og finnsku ætterni. Damon stundaði enskunám í Harvard-háskóla á árunum 1988 - 1992 en útskrifaðist ekki. Hann og Ben Affleck eru æskuvinir.

## Tengill
*
Stiklusteinabrú

**Stiklusteinabrú** er manngerð brú sem er oft ekki nema nokkrir steinar yfir á eða votlendi. Yfir hana er stiklað svo að viðkomandi þurfi ekki að væta sig í fæturna. Á íslensku er venjulega ekki talað um brú ef steinar liggja hipsum-haps í á eða mýri, heldur *stiklur*, *stillu* eða *stiklusteina*, *stiklustíg* eða *staksteina*.
Háskólinn í Glasgow

**Háskólinn í Glasgow** er ríkisrekinn rannsóknarháskóli í Glasgow í Skotlandi. Skólinn var stofnaður árið 1451. Hann er fjórði elsti háskólinn á Stóra Bretlandi og meðal stærstu háskóla landsins.

Einkunnarorð skólans eru *Via, Veritas, Vita* eða „vegurinn, sannleikurinn og lífið“.
Á tæpasta vaði 2

***Á tæpasta vaði 2*** (enska: ***Die Hard 2***, stundum nefnd ***Die Hard 2: Die Harder***) er bandarísk spennumynd frá árinu 1990. Kvikmyndin er önnur í *[[Die Hard (aðgreining)#Kvikmyndasería|Die Hard]]*-kvikmyndaseríunni.

## Leikarar
* Bruce Willis - John McClane
* Bonnie Bedelia - 	Holly Gennaro McClane
* William Sadler - 	Colonel Stuart
* Dennis Franz - Kapteinn Carmine Lorenzo
* Reginald VelJohnson - Al Powell

## Heimildir

## Tengill
*
Á tæpasta vaði

***Á tæpasta vaði*** (enska: ***Die Hard***) er bandarísk spennumynd frá árinu 1988 sem leikstýrt var af John McTiernan. Kvikmyndin er sú fyrsta í *Die Hard*-kvikmyndaseríunni. Kvikmyndin er byggð á skáldsögunni *Nothing Lasts Forever* eftir Roderick Thorp. Skiptar skoðanir eru á því hvort myndin teljist sem jólamynd eða ekki en margir aðdáendur myndarinnar telja hana vera jólamynd á meðan aðrir vilja meina að hún sé það ekki.  Meðal þeirra sem hafna því að Die Hard sé jólamynd er aðalleikarinn sjálfur Bruce Willis. 

## Söguþráður
Í mynd­inni leik­ur Bruce Willis lögreglumann frá New York sem kemst í hann krappann þegar hryðjuverkamenn taka yfir há­hýsið Nakatomi Plaza í Los Angeles.

## Aðalleikarar
* Bruce Willis - John McClane
* Alan Rickman - Hans Gruber
* Bonnie Bedelia - Holly Gennero McClane
* Reginald VelJohnson - Al Powell
* Alexander Godunov - Karl

## Heimildir

## Tengill
*
Bölsvandinn

**Bölsvandinn** er í trúarheimspeki og guðfræði sú ráðgáta hvernig stendur á því að illska og þjáning og náttúruhamfarir — með öðrum orðum böl — eru til í heimi sem alvitur, algóður og almáttugur guð skapaði og ríkir yfir. Bölsvandinn er stundum nefndur *Þverstæða Epikúrosar*. 

## Tilvísanir
Die Hard (aðgreining)

**Die Hard** eða **DieHard** getur átt við:

## Kvikmyndasería
* *[[Die Hard]]* (1988)
* *[[Die Hard 2]]* (1990)
* *[[Die Hard with a Vengeance]]* (1995)
* *[[Die Hard 4.0]]* (2007)
* *[[A Good Day to Die Hard]]* (2013)

## Tölvuleikir
**[[Die Hard (tölvuleikur)]]* fyrir Nintendo Entertainment System
**[[Die Hard Arcade]]* fyrir spilakassa og Sega Saturn
**[[Die Hard Trilogy]]* fyrir PC, Sony PlayStation og  Saturn
**[[Die Hard Trilogy 2: Viva Las Vegas]]* fyrir PC og PlayStation
**[[Die Hard: Nakatomi Plaza]]* fyrir PC
**[[Die Hard: Vendetta]]* fyrir Nintendo GameCube, Microsoft Xbox og Sony PlayStation 2
Reyfari (kvikmynd)

***Reyfari*** (enska: *Pulp Fiction*) er bandarísk kvikmynd frá árinu 1994 í leikstjórn Quentin Tarantino. 

## Leikarar

## Tilvísanir

## Tengill
*
Gamanmynd

**Gamanmynd** eða **grínmynd** er tegund kvikmynda sem leggur mikla áherslu á kímni. Sögu gamanmynda má rekja til fyrstu kvikmynda sem gerðar hafa verið. Gamanmyndir draga dám af gamanleikritum í leikhúsi. Á tímum þöglu myndanna voru ærslamyndir vinsælar, en með tilkomu talmynda var hægt að leggja meiri áherslu á fyndnar samræður. Margar gamanmyndir reiða sig á fræga gamanleikara og nokkrar frægar gamanmyndaraðir hafa verið framleiddar með sömu leikurum í aðalhlutverkum. Gamanmyndir skiptast í margar undirtegundir eins og rómantískar gamanmyndir, hasargrínmyndir, sketsamyndir, grínheimildamyndir, svartar gamanmyndir og táningamyndir.
Spennumynd

**Spennumynd** eða **hasarmynd** er tegund kvikmynda sem leggja mikla áherslu á hasa: skotbardaga, eltingaleiki á bílum, sprengingar og fleira. Algengt að er að spennumyndir hafi eina góða hetju sem sigrar venjulega.
Moritz Schlick

**Moritz Schlick**(14. apríl 1882 – 22. júní 1936) var þýskur heimspekingur. Hann var helsti upphafsmaður rökfræðilegrar raunhyggju og aðalskipuleggjandi Vínarhingsins. Schlick var myrtur af Johann Nelböck, fyrrverandi nemanda sínum.
Skoska upplýsingin

**Skoska upplýsingin** var tími mikillar grósku og útgáfu í vísindum, heimspeki og bókmenntum í Skotlandi á upplýsingaöldinni (1730 til 1800).

Meðal helstu heimspekinga þessa tíma var Francis Hutcheson, sem var deildarforseti heimspekideildar Háskólans í Glasgow frá 1729 til 1746. Hann var meðal upphafsmanna leikslokasiðfræðinnar. Thomas Reid var helsti málsvari hinnar skosku heimspeki heilbrigðrar skynsemi. David Hume var annar af helstu heimspekingum Skotlands á þessum tíma. Hann var einn meginhugsuður raunhyggjunnar en hafði einnig mikil áhrif í siðfræði og hagfræði. Meginhagfræðingur skosku upplýsingarinnar var þó Adam Smith, faðir nútímahagfræði.

Meðal annarra meginhöfunda tímabilsins má nefna James Burnett, Adam Ferguson, James Hutton, John Millar, John Playfair, William Robertson, Walter Scott, William Smellie og Dugald Stewart.
Söngur

**Söngur** er tónlist flutt af söngvara, sem myndar tónana með raddböndunum.  

Það að *púa* er að syngja orðalaust (sbr. *púa eitthvert lag*), *raula* eða *söngla* er að syngja lágt, kveða fyrir munni sér, *rolla* er að syngja hátt og illa, *tripla* er að syngja með trillum (eða þríradda) og að *kveða undir* nefnist það að fylgja öðrum í söng. 

Klassískur söngur skiptir raddsviði í kvennraddir sópran (efri) og alt (neðri) og karlraddir tenór (efri) og bassa (neðri). Síðan eru til raddsvið innan þessarra radda. 

## Söngtegundir

Söngstílarnir eru margir. Til er bablsöngur (enska: *scat singing*), flúrsöngur (enska: *coloratura*), grallarasöngur (gamaldags sálmasöngur), gregoríanskur söngur, kanón (lágsöngur), keðjusöngur, kórall (einraddaður söngur án undirleiks), lessöngur, rapp, samsöngur, tvísöngur (samsöngur tveggja manna í tveimur röddum), íslenskur tvísöngur (fimmundarsöngur, einnig nefndur kvintsöngur), vinnusöngur, víxlsöngur, vókalísa (franska: *vocalise*), þrepsöngur og þrísöngur osfrv.
Forskriftarvandinn

**Forskriftarvandinn** er vandi í siðspeki sem skoski heimspekingurinn David Hume vakti fyrst athygli á í riti sínu *[[Ritgerð um mannlegt eðli]]*. Hann veitti því athygli að margir tala um *það sem ætti að vera* á grundvelli fullyrðinga um *það sem er*. Það er að segja, þeir reyna að leiða gildisdóma af staðreyndum. En það viðist vera mikilvægur munur á lýsandi fullyrðingum (um það sem er, þ.e. um staðreyndir) annars vegar og á forskriftum (fullyrðingum um það sem ber) hins vegar.

Ef það er, til dæmis, staðreynd að skurðaðgerð geti eða jafnvel muni bjarga lífi manns, þá leiðir ekki af þeirri staðreynd að maður *ætti* að gangast undir aðgerðina. Til þess að komast að þeirri niðurstöðu þar að gefa sér gildisdóm sem forsendu í röksemdafærslunni, svo sem að lífið sé þess virði að því sé lifað. Ef maður gefur sér á hinn bóginn að lífið sé ekki þess virði að því sé lifað leiðir alls ekki af forsendunum að maður ætti að gangast undir aðgerðina enda þótt það sé óvefengjanleg staðreynd að aðgerðin muni bjarga lífi manns. 

Hume varar við því að breyta umræðuefninu á þennan hátt og fara að tala um hvernig eitthvað ætti að vera á grundvelli þess hvernig eitthvað er án þess að útskýra fyrst hvernig forskriftirnar eigi að leiða af staðhæfingum um staðreyndir.

En er hægt að fara að því að leiða „ber“ (forskriftir og gildi) af „er“ (staðreyndum)? Þessi spurning er nú miðlæg í siðfræðilegri orðræðu. Hume er venjulega eignuð sú skoðun það sé ekki hægt að leiða forskriftir eða gildi af staðreyndum. (Aðrir túlka Hume á þann veg að hann sé ekki að segja að það sé ekki hægt að leiða siðferðilegar staðhæfingar af staðhæfingum um staðreyndir, heldur að það sé ekki hægt að gera það nema á grundvelli mannlegs eðlis, þ.e. með hliðsjón af mannlegum tilfinningum.) Hume er sennilega einn fyrsti hugsuðurinn sem gerir skýran greinarmun á staðhæfingum um staðreyndir annars vegar og gildi hins vegar. Greinarmunurinn liggur nú til grundvallar félagsvísindunum. Enski heimspekingurinn G.E. Moore varði áþekka kenningu í upphafi 20. aldar með gagnrýni sinni á hluthyggju um gildi.

## Tilvísanir


## Heimildir og frekara lesefni
* Searle, John R., „How to Derive 'Ought' From 'Is'“, *Philosophical Review* **73** (1964): 43-58.
* Searle, John R., *The construction of social reality* (New York: Free Press, 1995).
Morgan Nicholls

**Morgan Daniel Nicholls** er enskur tónlistamaður. Í dag aðstoðar hann sveitina Muse á tónleikum og spilar á píanó, gítar, trompet og syngur einnig bakraddir.