Jodie Foster

**Alicia Christian „Jodie“ Foster** (f. 19. nóvember 1962) er bandarísk leikkona, leikstjóri og kvikmyndaframleiðandi. Hún hefur hlotið tvenn Óskarsverðlaun, þrenn BAFTA-kvikmyndaverðlaun, tvenn Golden Globe-verðlaun og Golden Globe Cecil B. DeMille-verðlaunin. Hún hefur jafnframt verið tilnefnd til Emmy-verðlauna fyrir störf sín sem leikstjóri.

## Ferill
Jodie Foster hóf feril sinn á hvíta tjaldinu þegar hún var barn. Hún hafði unnið sem fyrirsæta frá því að hún var þriggja ára og átti frumraun sína sem leikkona í sjónvarpsþættinum *Mayberry R.F.D.* árið 1968. Seint á sjöunda áratuginum og í byrjun þess áttunda birtist hún í ýmsum sjónvarpsþáttum og hóf síðan leikferil í kvikmyndum með Disney-myndinni *Napoleon and Samantha* árið 1972. 

Foster skaust upp á stjörnuhimininn eftir að hún birtist í kvikmyndinni *Taxi Driver* eftir Martin Scorsese árið 1976, þar sem hún lék barnunga vændiskonu að nafni Iris. Fyrir leik sinni í myndinni var hún tilnefnd til Óskarsverðlauna í flokki bestu leikkonunnar í aukahlutverki, aðeins fjórtán ára gömul. Á næstu árum birtist Foster meðal annars í söngleiknum *Bugsy Malone* (1976) og spennumyndinni *The Little Girl Who Lives Down the Lane* (1976). Foster varð vinsæl stjarna meðal táninga og ungmenna með kvikmyndum á borð við *Freaky Friday* (1976), *Candleshoe* (1977), *Carny* (1980) og *Foxes* (1980).

Eftir að hafa lokið námi í Yale-háskóla átti Foster lengi erfitt með að endurnýja leikferil sinn og hljóta fullorðinshlutverk í kvikmyndum. Ferill hennar fór á flug á ný eftir að hún birtist í kvikmyndinni *The Accused* árið 1988. Þar lék hún fórnarlamb hópnauðgunar sem leitar réttar síns innan bandaríska dómkerfisins og vann til Óskarsverðlauna sem besta leikkonan í aðalhlutverki. Foster vann önnur Óskarsverðlaun aðeins þremur árum síðar fyrir kvikmyndina *[[The Silence of the Lambs (kvikmynd)|The Silence of the Lambs]]*, þar sem hún lék rannsóknarlögreglukonuna Clarice Starling.

Sama ár og *The Silence of the Lambs* kom út reyndi Foster fyrir sér sem kvikmyndaleikstjóri í fyrsta sinn með kvikmyndinni *Little Man Tate*. Hún stofnaði sitt eigið kvikmyndafélag, Egg Pictures, árið 1992. Fyrsta myndin sem fyrirtækið gerði var *Nell* árið 1994, en Foster lék jafnframt aðalhlutverkið í myndinni og var tilnefnd til Óskarsverðlauna í fjórða sinn fyrir hana. Meðal annarra vinsælla mynda sem Foster birtist í á tíunda áratugnum má nefna *Maverick* (1994), *Contact* (1997) og *Anna and the King* (1999).

Ferill Fosters hægði nokkuð á sér snemma eftir aldamótin. Kvikmynd hennar var meðal annars aflýst og kvikmyndaverinu hennar lokað. Foster rétti úr kútnum á næstu árum með hlutverkum í fjórum vinsælum spennumyndum: *Panic Room* (2002), *Flightplan* (2005), *Inside Man* (2006) og *The Brave One* (2007). Á öðrum áratugi 21. aldar hefur hún að mestu einbeitt sér að leikstjórn og hefur meðal annars leikstýrt kvikmyndunum *The Beaver* (2011) og *Money Monster* (2016) auk þess sem hún hefur leikstýrt stökum þáttum í þáttaröðunum *[[Orange Is the New Black]]*, *[[House of Cards (Bandaríkin)|House of Cards]]* og *[[Black Mirror]]*. Á seinni árum hefur Foster meðal annars leikið í myndunum  *Carnage* (2011), *Elysium* (2013) og *Hotel Artemis* (2018).

Árið 2018 lýsti Foster yfir áhuga á að leikstýra og fara með aðalhlutverkið í bandarískri endurgerð á íslensku kvikmyndinni *[[Kona fer í stríð]]*.

## Morðtilræðið gegn Ronald Reagan
Þegar Jodie Foster var á fyrsta ári sínu í Yale-háskóla árið 1981 reyndi sturlaður aðdáandi hennar að nafni John Hinckley yngri að myrða Ronald Reagan Bandaríkjaforseta, að eigin sögn til þess að ganga í augun á Foster. Hinckley skaut á Reagan úr byssu þann 30. mars 1981 en mistókst að drepa Reagan og var í kjölfarið handtekinn. Þrátt fyrir að Foster hafi ekki átt neina aðild að tilræðinu var mikið fjallað um hana í fjölmiðlum í kjölfar þess og hún neyddist til að þiggja vernd lífvarða á lóð Yale-háskóla.

## Tilvísanir


## Tengill
*