Harry Belafonte

**Harry Belafonte** (fæddur **Harold George Belafonte** 1. mars 1927 – 25. apríl 2023) var jamaík-bandarískur söngvari og leikari. Hann er einkum þekktur fyrir að koma karabísku calypso-tónlistinni á kortið á 6. og 7 áratug síðustu aldar. Auk þess hefur hann sungið ballöður, vísur, negrasálma með sinni mjúku röddu. Þá hefur Belafonte nýtt frægð sína til að berjast fyrir mannréttindum.

## Ferill
Harry Belafonte er hugsanlega þekktastur fyrir flutning sinn á laginu *[[Banana Boat Song]]* sem Alan Arkin samdi. Þá sló hann í gegn með breiðskífunni *[[Calypso (breiðskífa)|Calypso]]* (1956) en hún var fyrsta breiðskífa sem seldist í meira en milljón eintökum. Þá varð hann fyrsti bandaríski blökkumaðurinn sem hreppir Emmy-verðlaunin fyrir fyrsta sjónvarpsþátt sinn; „tonight with Belafonte“. 

Á árunum 1935-1939 bjó Harry hjá móður sinni í heimalandinu Jamaíka. Seinna stundaði hann nám við *George Washington High School* í New York-borg en eftir námið hélt hann til herskyldu í bandaríska sjóhernum; á þeim tíma stóð seinni heimsstyrjöldin hvað hæst. Við lok 5. áratugarins lagði hann fyrir sig leiklistarnám og í framhaldi kom hann fram á fjölum ólíkra leikhúsa. Hann hlaut Tony-verðlaunin fyrir leik sinn í söngleiknum *Almanac*.

Auk þess að hafa sungið inn á fjöldann allan af plötum hefur Harry Belafonte haldið tónleika, leikið í leikritum, kvikmyndum og sjónvarpsþáttum. Árið 2000 hlaut hann *Grammy Lifetime Achievement Award* fyrir framlag sitt til plötuútgáfu. Þá hefur hann fengið stjörnu á Hollywood Walk of Fame. 

Á 7. áratugnum var Belafonte náin samstarfsmaður Martin Luther King jr. og veitti meðal annars fé í mannréttindabaráttu King. Síðar hefur Belafonte verið útnefndur *mannréttindafrömuður* hjá UNICEF. Á síðustu árum hefur hann verið andstæðingur bandarísku utanríkistefnunnar.

Belafonte lést úr hjartaáfalli þann 25. apríl árið 2023.

## Annað
* Ein af dætrum hans, Shari Belafonte, er ljósmyndari, leikari og fyrirsæta.

## Plötuútgáfur
* 1954: *"Mark Twain" and Other Folk Favorites*
* 1955: *Three for Tonight (Original Soundtrack)*
* 1956: *Belafonte*
* 1956: *Calypso*
* 1957: *Belafonte Sings of the Caribbean*
* 1957: *Evening with Belafonte*
* 1958: *Belafonte Sings the Blues*
* 1958: *Presenting the Belafonte Singers*
* 1959: *Belafonte at Carnegie Hall*
* 1959: *Cheers: Drinking Songs Around the World*
* 1959: *Love Is a Gentle Thing *
* 1959: *Porgy & Bess *
* 1960: *Belafonte Returns to Carnegie Hall *
* 1960: *My Lord What a Mornin' *
* 1960: *Swing Dat Hammer *
* 1961: *At Home and Abroad *
* 1961: *Jump Up Calypso *
* 1962: *Many Moods of Belafonte *
* 1962: *Midnight Special *
* 1962: *To Wish You a Merry Christmas *
* 1963: *Streets I Have Walked *
* 1964: *Ballads, Blues and Boasters *
* 1964: *Belafonte at the Greek Theatre *
* 1965: *An Evening with Belafonte/Makeba *
* 1966: *An Evening with Belafonte/Mouskouri *
* 1966: *Belafonte-En Gränslös Kväll På Operan (An Evening Without Borders at the Operahouse) *
* 1966: *Calypso in Brass *
* 1966: *In My Quiet Room *
* 1967: *Belafonte on Campus *
* 1968: *Belafonte Sings of Love *
* 1969: *Homeward Bound *
* 1970: *By Request *
* 1970: *Harry & Lena *
* 1971: *Calypso Carnival *
* 1971: *Warm Touch *
* 1972: *Belafonte...Live! *
* 1973: *Play Me *
* 1974: *Belafonte Concert in Japan *
* 1977: *Turn the World Around *
* 1981: *Loving You is Where I Belong *
* 1988: *Paradise in Gazankulu *
* 1989: *Belafonte '89 *
* 1991: *Tradition of Christmas *
* 1993: *Live in Concert at the Carnegie Hall*
* 1997: *An Evening with Harry Belafonte & Friends*
* 1999: *At Carnegie Hall*
* 2001: *The Long Road To Freedom, An Anthology*

## Tenglar
*
*Ræða Belafontes í San Francisco við afhendingu ''Global Exchange Human Rights Award'' 2004 

## Tilvísanir