open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Íslendinga saga

**Íslendinga saga** er stærsta verkið í Sturlungu og er nær helmingur safnritsins. Þar segir frá atburðum sem gerðust á Íslandi á árunum 1183-1262, einhverjum mestu umbrotatímum Íslandssögunnar. 

Sturla Þórðarson er meginhöfundur verksins og kann að hafa skrifað það allt. Hann var sjálfur náskyldur eða tengdur mörgum af helstu persónum sögunnar og tók þátt í ýmsum stórviðburðum tímabilsins. Þrátt fyrir það þykir honum takast merkilega vel að halda hlutlægni í frásögn sinni. Frásögnin þykir einnig mjög raunsæ, lýsingar á bardögum og öðrum örlagaviðburðum eru ekki fegraðar, heldur er tilgangsleysi ofbeldis og voðaverka látið koma skýrt fram og samúðin er með þeim sem tapar, hvort sem það eru frændur Sturlu eða óvinir. Því þykir sagan yfirleitt trúverðug heimild um íslenskt samfélag og sögu á 13. öld.
Ilvaít

**Ilvaít** er steind í zeólítaflokknum.

## Lýsing
Svart með daufan málmgljáa. Ílangar, smá rákótta strendinga eða kubblaga flötunga. Stærð 2-4 mm kristallar. 

* Efnasamsetning: CaFe3OSi2O7(OH)
* Kristalagerð: rombísk
* Harka: 5½-6
* Eðlisþyngd: 3,8-4,1
* Kleyfni: engin

## Útbreiðsla
Ílavít er nauðafágætt á Íslandi, aðeins er vitað um það á tveimur stöðum í Hvalfirði þar sem það finnst í vel ummynduðu þóleiítbasalti.

## Heimild
* Kristján Sæmundsson og Einar Gunnlaugsson (1999) *Íslenska steinabókin*. ISBN 9979-3-1856-2
Kalsedón

**Kalsedón** (líka þekkt sem **glerhallur** eða **draugasteinn**) er kvarssteinn.

## Lýsing
Kalsedón er kísilsteind, myndlaus en smágerð, þráðótt. Hálfgegnsætt með daufum gler- eða fitugljáa. Oftast hvítleitt eða gráleitt, en aðrir litir hafa einnig fundist. Íslenska orðið draugasteinn vísar til þess að slíkur steinn ljómar í myrkri við sérstakar aðstæður 

* Efnasamsetning: SiO2
* Kristalagerð: trígónal (hexagónal)
* Harka: 7
* Eðlisþyngd: 2,57-2,65
* Kleyfni: engin

## Útbreiðsla
Kalsedón er algeng holufylling í þóleiítbasalti og líparíti. Oft yst í holum þar sem kvars er innst.

## Heimild
* Kristján Sæmundsson og Einar Gunnlaugsson (1999) *Íslenska steinabókin*. ISBN 9979-3-1856-2

## Tilvísanir
Regent Street

**Regent Street** er ein af helstuverslunargötum í West End-hverfinu í London. Gatan er vinsæl hjá ferðamönnum og íbúum London og er fræg fyrir jólaljósaskreytingar sem þar eru settar upp ár hvert. 

Nafn götunnar er vísun í Georg krónprins (seinna Georg 4.), sem var ríkisstjóri (enska: *regent*) Bretlands á árunum 1811-1820 í veikindum föður síns. Gatan er oft tengd við arkitektinn John Nash þótt allar þær byggingar við götuna sem hann teiknaði séu nú horfnar nema kirkjan [All Souls Church við nyrðri enda götunnar.

Gatan var fullbyggð árið 1825 og er eitt af elstu dæmunum um nútíma borgarskipulag í Englandi, þar sem hún sker sig gegnum 17. og 18. aldar götuskipunina sem fyrir var á svæðinu. Hún liggur frá St. James’s í suðri og í gegnum Piccadilly Circus og Oxford Circus að All Souls Church. Þaðan liggja göturnar Langham Place og Portland Place norður að Regent’s Park. Öll hús við götuna eru flokkuð sem verndaðar byggingar.

Nú á dögum eru margar þekktar verslanir við Regent Street, til dæmis Apple, Austin Reed, Hamley’s og Liberty. Oxford Circus-neðanjarðarlestarstöðin er við Oxford Circus, þar sem Oxford Street sker Regent Street.
Ópall

**Ópall** er steind sem er oft notuð í skartgripi. 

## Lýsing
Myndlaust afbrigði af kvarsi er inniheldur 3-13% af bundnu vatni. Léttari og mýkri en aðrir kvarssteinar. Litur ljósleitur eða mjólkurlitur, ógegnsær eða hálfgegnsær. 

Í ópölum finnast stundum aðkomuefni sem geta litað þá gráa, móleita, græna eða rauða. 

* Efnasamsetning: SiO2 • nH2O
* Kristalgerð: myndlaus (amorf)
* Harka: 5½-6½
* Eðlisþyngd: 1,9-2,3
* Kleyfni: ógreinileg

## Útbreiðsla
Ópall er algengur á Íslandi þá sem holu- eða sprungufylling og finnst í ólivínbasalti. Myndast í bergsprungum þar sem volgt vatn hefur runnið um steindina.

Nokkur afbrigði af ópali eru til:

* Rauður ópall — eldópall
* Glært afbrigði — hýalít
* Skær litur — glossasteinar
* Ógegnsær — venjulegur ópall
* Hálfgegnsær með nokkrum litbrigðum — eðalópall

## Heimild
* Kristján Sæmundsson og Einar Gunnlaugsson (1999) *Íslenska steinabókin*. ISBN 9979-3-1856-2
Verslunargata

**Verslunargata** er gata í miðjum bæ eða borg þar sem fjölda verslana er að finna. Við verslunargötur eru oftast fataverslanir, skartgripaverslanir og aðrar slíkar verslanir sem selja munaðarvörur. Framhliðar slíkra verslana eru oft með aðaldyrum og stórum gluggum sem snúa út að götunni. Verslunargötur er oft að finna saman á einu svæði og mynda saman verslunarhverfi. Í litlum borgum er aðeins ein aðalverslunargata eða tvær, en í stærri geta þær verið æði margar. 

Nú á dögum eru verslunarmiðstöðvar mjög vinsælar sem hefur valdið hnignun margra verslunargatna um heim allan.
Karbónöt

**Karbónöt** eru steindir sem í eru einn eða fleiri málmar. Til eru um 60 karbónatsteindir sem flestar eru sjaldgæfar, en þó eru 4% af jarðskorpunni úr karbónötum, aðallega kalsíumsamböndum. Karbónatsteindir eru mikilvægar í lífríki sjávar.

Margar tegundir lífvera eru með skeljar eða stoðgrind úr kalsíti og aragóníti, t.d kóraldýr. 

Flokkast í:
* Kalsít (kalkspat)
* Silfurberg
* Sykurberg
* Aragónít
* Dólómít
* Síderít
* Flúorít
* Barýt (þungspat)
* Halít (steinsalt)

## Heimild
* Kristján Sæmundsson og Einar Gunnlaugsson (1999) *Íslenska steinabókin*. ISBN 9979-3-1856-2
Kalsít

**Kalsít** eða **kalkspat** er steind sem finnst í ýmsum myndum. Nafnið dregið af efnasamsetningunni og kleyfninni. 

## Lýsing
Kalsít finnst í mörgum kristalformum og nokkur afbrigði eru til. Þó eru kubb- og skáteningslaga form algengust. Þunnir, plötulaga kristallar finnast í hitasoðnu bergi á gömlum háhitasvæðum. 

Kalsít getur verið hvítt eða tært, en einnig finnast gulleit, rauðleit og bleik afbrigði. Kalsít hefur glergljáa.

Silfurberg er tært afbrigði kalsíts.

Það leysist upp í vatni sem inniheldur kolsýru. Freyðir í þynntri saltsýru og er það besta leiðin til þess að greina kalsít.

* Efnasamsetning: CaCO3
* Kristalgerð: trígónal
* Harka: 3
* Eðlisþyngd: 2,7
* Kleyfni: góð á þrjá vegu

## Útbreiðsla
Kalsít fellur út í vatni óháð hita. Það finnst á nokkrum stöðum á Íslandi og er algengt sem holufylling umhverfis megineldstöðvar. 
Kalsít var unnið úr námu við Mógilsá í Esju. 

## Heimild
* Kristján Sæmundsson og Einar Gunnlaugsson (1999) *Íslenska steinabókin*. ISBN 9979-3-1856-2
Sykurberg

**Sykurberg** gulbrúnt afbrigði af kalsíti, óáþekkt kandíssykri en þaðan kemur nafnið.

## Lýsing
Litur stafar af járnsamböndum. Stærð kristala 1-4 cm.

* Efnasamsetning: CaCO3
* Kristalgerð: trígónal
* Harka: 3
* Eðlisþyngd: 2,7
* Kleyfni: góð

## Útbreiðsla
Á Íslandi er sykurberg þekktast sem holufylling í Tjörneslögunum en finnst einnig í basalti.

## Heimild
* Kristján Sæmundsson og Einar Gunnlaugsson (1999) *Íslenska steinabókin*. ISBN 9979-3-1856-2
Charing Cross

**Charing Cross** er hnútapunktur í Mið-London þar sem Strand, Whitehall og Cockspur Street koma saman og er sá miðpunktur sem er notaður til að mæla fjarlægðir frá London.

Charing Cross er sunnan megin við Trafalgar Square í Westminster og dregur nafnið sitt af Eleanorkrossi sem var rifinn árið 1647 en þar stendur nú stytta af Karli 1. á hestbaki. Charing Cross var upprunulega þorp sem hét Charing en er nú umlukið og runnið saman við London, og því ekki lengur til sem slíkt. Stór lestarstöð er í Charing Cross og þaðan er hægt að ferðast með lestum til suðvesturhluta Englands.
Aragónít

**Aragónít** er með sömu efnasamsetningu og kalsít. Nafnið dregur af héraðinu Aragon á Spáni.

## Lýsing
Geislar grófari en hjá geislasteinum (zeólítum) og sjást í þversprungum. Þegar það er ferskt er það glært og glergljáandi. Finnst oftast veðrað, þá gráleitt og gljái daufur. 

* Efnasamsetning: CaCO3
* Kristalgerð: rombísk
* Harka: 3½-4
* Eðlisþyngd: 2,95
* Kleyfni: greinileg

## Útbreiðsla
Finnst allvíða á Íslandi, aðallega á háhitasvæðum. Holufylling í storkubergi, aðallega í andesíti og basalti. Óstöðugt við venjulegan hita og þrýsting. 

Þegar aragónít er hitað upp í 400&nbsp;°C án aukins þrýstings, umbreytist það í kalsít.

Algengt í skeljum sjávardýra.

Til er hvítt afbrigði af aragóníti sem kallast járnblóm. Útlitið líkist kóralgróðri en ekkert járn finnst í því, þó að það myndist við veðrun járnsambanda. 

## Heimild
* Kristján Sæmundsson og Einar Gunnlaugsson (1999) *Íslenska steinabókin*. ISBN 9979-3-1856-2
Ónyx

**Ónyx** er kvarssteinn.

## Lýsing
Ónyx er afbrigði af kalsedóni.

* Efnasamsetning: SiO2
* Kristalgerð: dulkristallað
* Harka: 7
* Eðlisþyngd: 2,57-2,65
* Kleyfni: engin

## Útbreiðsla
Ónyx er algeng holufylling í þóleiítbasalti, finnst með kalsedóni og kvarsi þá innst í holunum. 

## Heimild
* Kristján Sæmundsson og Einar Gunnlaugsson (1999) *Íslenska steinabókin*. ISBN 9979-3-1856-2
Jaspis

**Jaspis** er steind og afbrigði af kalsedóni. Nafnið er ævafornt og má rekja til Biblíunnar.

## Lýsing
Jaspis er ógegnsær og hefur engan gljáa. Striklitur ýmiss konar, eftir aðkomuefnum í jaspisnum, sem oftast eru járnsambönd og leir. Hann er oftast gulur, grænleitur, rauður eða móleitur á litinn. Blár jaspis er til en er fágætur.

* Efnasamsetning: SiO2
* Kristalgerð: dulkristallaður
* Harka: 7
* Eðlisþyngd: 2,57-2,65
* Kleyfni: engin

## Útbreiðsla
Jaspis er stærsta holufylling er finnst á Íslandi. Stórar blokkir, allt að 50-100 kg, hafa fundist. 

Viðarsteinn er vanalega úr jaspis. 

Finnst í basalti og líparíti en er líka að finna í lögum. Þekktasti fundarstaður Hestfjall, Borgarfirði.

## Heimild
* Kristján Sæmundsson og Einar Gunnlaugsson (1999) *Íslenska steinabókin*. ISBN 9979-3-1856-2
Skúli jarl Bárðarson

**Skúli Bárðarson** (1189 – 24. maí 1240), oft kallaður **Skúli jarl**, var jarl og frá 1237 hertogi í Noregi. Hann var hálfbróðir Inga Bárðarsonar konungs og var gerður að jarli 1217, skömmu fyrir dauða Inga. 

Skúli reyndi að gera tilkall til ríkisins en varð ekki að ósk sinni og Hákon Hákonarson var tekinn til konungs. Skúli sat í Niðarósi og stýrði þriðjungi ríkisins á móti konungi en þar sem konungurinn var aðeins tólf ára stýrði Skúli í raun öllu ríkinu fyrstu árin. Þegar Snorri Sturluson var í Noregi 1218-1220 var Skúli líklega á hátindi valdaferils síns og þeir Snorri urðu vinir og bundust traustum böndum. Þegar Snorri fór heim gaf jarlinn honum skip og margar aðrar stórgjafir en Snorri orti í staðinn kvæði um jarl og konung þegar heim kom.

Þegar Hákon konungur varð fullveðja dró smátt og smátt úr valdi Skúla og líkaði honum það illa. Samband þeirra Hákonar hafði verið ágætt framan af en fór versnandi, ekki síst eftir að Hákon flutti aðalaðsetur sitt suður til Óslóar. Þó var reynt að bæta tengsl þeirra með því að Hákon gekk að eiga Margréti, dóttur Skúla og konu hans Ragnhildar Jónsdóttur, árið 1225. 

Eftir 1230 jókst ósættið á milli Skúla og Hákonar konungs enn þótt mikið væri reynt til að sætta þá og árið 1236 var hann settur út úr ríkisráðinu en var árið eftir gerður að hertoga, fyrstur Norðmanna. Þá var líka ákveðið að hann ætti ekki lengur að stýra þriðjungi landsins en fengi þó þriðjung allra skatttekna. Þetta sætti Skúli sig ekki við og í nóvember 1239 lét hann hylla sig konung á Eyraþingi þótt menn erkibiskups reyndu að koma í veg fyrir það og hann væri bannsunginn fyrir vikið.

Hann kvaddi upp her móti Hákoni konungi og hélt suður til Björgvinjar, þar sem konungur var, en hann hörfaði undan til Óslóar, þar sem þeir börðust sumarið 1240. Þar fór Skúli halloka en tókst að flýja við illan leik norður til Niðaróss. Þangað komu menn konungs um vorið að leita hans. Skúli leitaði hælis í klaustrinu í Helgisetri en konungsmenn kveiktu í klaustrinu og drápu Skúla þegar hann kom út.

Snorri Sturluson hafði verið í Noregi hjá Skúla 1237-1239. Höfðu þeir þá mikið rætt saman og er sagt að Skúli hafi sæmt Snorra jarlsheiti. Hákon leit á þetta sem landráð við sig og fól Gissuri Þorvaldssyni að senda Snorra til Noregs eða drepa hann að öðrum kosti, sem Gissur lét ekki segja sér tvisvar.

Norskir sagnfræðingar hafa á síðari árum deilt mikið um þá Skúla jarl og Hákon og hefur Skúla ýmist verið lýst sem landráðamanni, hetju og stjórnsnillingi eða mistækum og fremur veikum stjórnmálamanni

## Heimild
*
Virt

**Virt** eða **virtur** er sætur vökvi sem látinn er gerjast til að búa til öl í til dæmis bjór- eða viskýframleiðslu. Virtin er fengin með því að skola sykrur (aðallega maltósa) úr hrostanum sem verður til við meskingu malts. Ölger breytir síðan sykrunum í áfengi. Áfengismagnið er reiknað út með því að bera saman eðlisþyngd virtarinnar fyrir og eftir gerjun með sykurflotvog. 

*Virt* er þannig útskýrt í ritum Árna Magnússonar, breytt til nútímasatafsetningar: 
:Virt: (fæminini gen) lögur, sem runnið hefur i gegnum tappaker fullt af malti, og á síðan að sjóðast. 

## Tilvísanir
Dólómít

**Dólómít** er kalsíum-magnesíum-karbónat steintegund.

## Lýsing
Kristalfletir kúptir, glært eða hvítt getur verið rauðleitt. Á Íslandi aðallega gulleitt vegna aðkomuefna. Er annaðhvort með gler- eða skelplötugljáa. 

* Efnasamsetning: CaMg(CO3)2
* Kristalgerð: trígónal
* Harka: 3½-4
* Eðlisþyngd: 2,86
* Kleyfni: góð á þrjá vegu

## Útbreiðsla
Dólómít er fágætt á Íslandi. Það finnst í djúpbergsinnskotum, oft finnast málmsteindir með því. Dólómít er mjög algengur kristall/bergtegund í fjöllum erlendis.

## Heimild
* Kristján Sæmundsson og Einar Gunnlaugsson (1999) *Íslenska steinabókin*. ISBN 9979-3-1856-2
Síderít

**Síderít** tilheyrir hópi karbónata og er sjaldgæft á Íslandi.

## Lýsing
Á Íslandi finnst síderít sem smákúlur, geislóttar að innan. Finnst einnig sem plötulaga kristallar. Gulleitt, brúnleitt eða rauðbrúnt. Oft með glergljáa. 

* Efnasamsetning: FeCO3
* Kristalgerð: trígónal
* Harka: 4-4½
* Eðlisþyngd: 3,7-3,9
* Kleyfni: góð á þrjá vegu

## Útbreiðsla
Síderít finnst á sprunguflötum í basalti þar sem heitt vatn hefur leikið um eða í samblandi við málmsteindir við jaðra djúpbergsinnskota. 

## Heimild
* Kristján Sæmundsson og Einar Gunnlaugsson (1999) *Íslenska steinabókin*. ISBN 9979-3-1856-2
Flúorít

**Flúorít** tilheyrir hópi halíðsteinda. Flúorít dregur nafnið af efnasamsetningu sinni. Auðvelt er að bræða steindina og hún hefur verið notuð sem hjálparefni við stál-og álframleiðslu. 

## Lýsing
Myndar teninga eða áttflötunga, tvíburavöxtur algengur. Stærð kristala 0,5-5 cm. Kúlur eða hvirfingar með blaðlaga geislun. Grænleitt eða dauffljólublátt. Hálfgegnsætt með glergljáa. 

* Efnasamsetning: CaF2
* Kristalgerð: kúbísk
* Harka: 4
* Eðlisþyngd: 3,1-3,2
* Kleyfni: góð á fjóra vegu

## Útbreiðsla
Finnst á Íslandi við jaðra granófýrinnskota og sem ummyndun í rótum rofinna megineldstöðva. Hefur fundist í Lýsuhyrnu á Snæfellsnesi en er líka að finna í Breiðdal.

## Heimild
* Kristján Sæmundsson og Einar Gunnlaugsson (1999) *Íslenska steinabókin*. ISBN 9979-3-1856-2
Sæmundará

**Sæmundará** er bergvatnsá í vestanverðum Skagafirði. Hún kemur upp í Vatnsskarði, í Vatnshlíðarvatni og Valadal, sveigir til norðurs þegar niður úr skarðinu kemur og rennur meðfram endilangri Sæmundarhlíð. Við endann á Langholti sveigir hún til austurs og rennur síðan niður með túninu á Reynistað og sveigir svo aftur til norðurs og að lokum í Miklavatn. Eftir að hún beygir er hún yfirleitt kölluð *Staðará*, kennd við Reynistað. Áin er oftast fremur vatnslítil og er kölluð *Sæmundarlækur* í Landnámu.

Áin er ágæt veiðiá og veiðist þar bæði lax og sjóbleikja.

## Heimildir
Langamýri

**Langamýri** (eða **Löngumýri**) er bær í Vallhólmi í Skagafirði, á flatlendinu út og austur af Varmahlíð. Þar fæddist Konráð Gíslason málfræðingur árið 1808. 

Árið 1944 stofnaði Ingibjörg Jóhannsdóttir frá Löngumýri kvennaskóla, Húsmæðraskólann á Löngumýri, á föðurleifð sinni og tókst henni af miklum dugnaði og harðfylgi að byggja skólann upp og stunduðu mörg hundruð stúlkur þar nám næstu áratugi. Ingibjörg stýrði skólanum sjálf til 1967 en gaf þá þjóðkirkjunni jörðina gegn því að starfsemin héldi þar áfram. 

Húsmæðraskóli var á Löngumýri fram á 8. áratug aldarinnar. Þá var hann lagður niður vegna lítillar aðsóknar en í staðinn kom sjálfseignarstofnun á vegum kirkjunnar með ýmiss konar starfsemi.

## Tilvísanir


## Heimildir
* Hallgrímur Jónasson: *Árbók Ferðafélags Íslands*. Skagafjörður. Ferðafélag Íslands, 1946.
* Hjalti Pálsson (ritstj.): *Byggðasaga Skagafjarðar* II. bindi. Staðarhreppur - Seyluhreppur. Sögufélag Skagfirðinga, 2001. ISBN 978-9979-861-10-2
Halít

**Halít** eða **steinsalt** er natrínklóríð í formi steindar; aðaleinkenni er saltbragðið.

## Lýsing
Hvítleitt eða grátt. Teningslaga kristallar, tvíburavöxtur finnst stundum. Leysist auðveldlega upp í vatni og er salt á bragðið. 

* Efnasamsetning: NaCl
* Kristalgerð: kúbísk
* Harka: 2
* Eðlisþyngd: 2,1-2,2
* Kleyfni: góð á þrjá vegu

## Útbreiðsla
Er algengt víða í náttúrunni þar sem sjór eða salt vatn gufar upp. Gráleitar útfellingar í móbergi þar sem vatn hefur leyst út úr berginu. Á Íslandi finnst halít t.d. í Mýrdal, Surtsey og Eldfelli. Stærsta útfellingin er úr jarðsjó á Reykjanesi.

## Heimild
* Kristján Sæmundsson og Einar Gunnlaugsson (1999) *Íslenska steinabókin*. ISBN 9979-3-1856-2
Málmsteinar

**Málmsteinar** eru mjög sjaldgæfir á Íslandi. Nokkrar málmsteindir hafa þó fundist á Íslandi og eru það aðallega sambönd málms og súrefnis (oxíð) eða málms og brennisteins (súlfíð), ásamt málmkarbónötum. 

Algengustu steindirnar eru járnsteindir, en þó má finna súlfíðsteindir í jarðhitakerfum og við jaðra megineldstöðva.

## Flokkun
* Blýglans
* Brúnjárnsteinn (Límonít)
* Covellít
* Hematít (Járnglans)
* Koparkís (Kalkópýrít)
* Magnetít
* Malakít
* Pýrít (Brennisteinskís)
* Rosasít
* Zinkblendi

## Heimild
* Kristján Sæmundsson og Einar Gunnlaugsson (1999) *Íslenska steinabókin*. ISBN 9979-3-1856-2
Brúnjárnsteinn

**Brúnjárnsteinn** (eða **Límonít**) er málmsteinn og vísar nafnið til mýrarrauða. 

## Lýsing
Dökkbrúnn eða gulbrúnn, oft rauðleitur á litinn. Er ógegnsær og gljáalaus eða með daufan málmgljáa. Tilheyrir blendingshópi náttúrulegra járnhýdroxíða.

* Efnasamsetning: FeOOH•nH2O 
* Kristalgerð: nær myndlaus (amorf)
* Harka: 4-5½
* Eðlisþyngd: 2,7-4,3
* Kleyfni: ekki greinileg

## Útbreiðsla
Myndast við oxun steinda sem innihalda járn, þar á meðal magnetíts sem finnst í basalti. 

Afbrigði af brúnjárnsteini er mýrarrauði sem myndast þegar jarðvegssýrur leysa járn úr bergi. Það flyst með vatninu og fellur síðan út við afsýringu. Járninnihald mýrarrauða getur verið allt að 65%. Áður fyrr var hann notaður í járnvinnslu. 

## Heimild
* Kristján Sæmundsson og  Einar Gunnlaugsson (1999) *Íslenska steinabókin*. ISBN 9979-3-1856-2
Haganesvík

**Haganesvík** er bæjahverfi og áður lítið kauptún í Fljótum í Skagafirði. Mikil útgerð var í Fljótum fyrr á öldum, ekki síst hákarlaútgerð, og í Haganesvík voru lengi þurrabúðir. Haganesvík varð svo löggiltur verslunarstaður árið 1897 og Einar Baldvin Guðmundsson bóndi á Hraunum, flutti þangað árið 1901 verslun sem hann hafði áður haft heima hjá sér frá 1879. Seinna var hann verslunarstjóri Gránufélagsins til 1910. Hinar sameinuðu íslensku verslanir tóku svo við rekstrinum og ráku verslun sína til 1922, en frá árinu 1919 var kaupfélag, Samvinnufélag Fljótamanna, starfandi í Haganesvík og rak þar verslun fram á 8. áratug 20 aldar. Þá sameinaðist það Kaupfélagi Skagfirðinga, sem rak verslunina áfram.

Í Haganesvík var líka reist sláturhús og frystihús. Höfnin var ótrygg, enda fyrir opnu hafi, en steinsteypt bryggja var gerð árið 1951. Hún eyðilagðist í óveðri fyrir allnokkrum árum. Þar var lengi útgerð smábáta, en í seinni tíð eru þar settir upp og geymdir bátar, sem að vor- og sumarlagi eru settir fram og gerðir út á grásleppu og strandveiði frá Siglufirði. Póstafgreiðsla og símstöð var í Haganesvík og einnig félagsheimili. Hnignun Haganesvíkur hófst þegar vegarstæðið var fært á núverandi stað, þá varð staðurinn úr leið og ekki leið á löngu þar til verslunin var færð að Ketilási. Nú eru aðeins nokkur íbúðarhús eftir í Haganesvík, mest sumardvalarhús.

## Heimild
* *Jarða- og búendatal Skagafjarðarsýslu 1785-1949*. IV. bindi. Sögufélag Skagfirðinga, 1959.

## Tilvísanir
Barð (Fljótum)

**Barð** er bær og kirkjustaður í Fljótum í Skagafirði. Bærinn stendur undir svipmiklu fjalli sem nefnist Barð(ið) og snýr hvassri egg í átt til sjávar. Barð var stórbýli með mörgum hjáleigum og þar bjó fyrr á öldum höfðingjaætt sem nefnd var Barðverjar. Jörðin var prestssetur frá fornu fari en það var lagt af 1970 og kirkjunni þjónað frá Hofsósi. Núverendi kirkja var reist árið 1889 og er friðuð.

Jarðhiti er á Barði og í gömlum heimildum er minnst á Barðslaug; þar var til dæmis prestur nokkur drepinn árið 1252. Þar var síðar gerð sundlaug og enn seinna var byggður heimavistarskóli við laugina, Sólgarðar. Þar er nú útibú frá Grunnskólanum austan Vatna.

Á meðal merkra ábúenda á Barði má nefna séra Jón Norðmann (1820–1877) sem skrifaði handritið *Allrahanda* sem er varðveitt á Landsbókasafni.

## Tilvísanir

## Tenglar
*Barðskirkja á kirkjukort.net
Hematít

**Hematít** (járnglans) er járnoxíð og inniheldur ekki vatn.

## Lýsing
Stórkristallað, stálgrátt eða svartleitt. Smákristallað, rautt eða rauðbrúnt. Segulmagnast við upphitun, rauðu millilögin sem sjá má á milli hraunlaga eru ríkulega segulmögnuð.  

* Efnasamsetning: Fe2O3
* Kristalgerð: trígónal
* Harka: 5-6
* Eðlisþyngd: 5,3
* Kleyfni: engin

## Útbreiðsla
Myndast þegar magnetíti í storkubergi oxast eða sem útfelling við hveri og þar sem gosgufur renna um. Helsta málmgrýti sem járn er unnið úr erlendis.

Afbrigði: Rauðjárnsteinn, nafn á smákornótta hematítafbrigðinu, einkennir rauðu millilögin. 

## Heimild
* Kristján Sæmundsson og Einar Gunnlaugsson (1999) *Íslenska steinabókin*. ISBN 9979-3-1856-2
Magnetít

**Magnetít** tilheyrir hópi málmsteina og er segulmögnuð steind. Nafnið er dregið af segulmögnuninni í steindinni en upprunalega nafnið er tekið af staðnum Magnesia í Makedóníu.

## Lýsing
Smáir og svartir teningslaga kristalar. Ógegnsætt með málmgljáa. 

* Efnasamsetning: Fe3O4
* Kristalgerð: kúbísk
* Harka: 5½-6
* Eðlisþyngd: 5,2
* Kleyfni: ógreinileg

## Útbreiðsla
Frumsteinn í storkubergi. Finnst í basalti og andesíti. Veldur segulmögnun í þessum bergtegundum. Má finna líka í æðum jarðhitasvæða.

## Heimild
* Kristján Sæmundsson og Einar Gunnlaugsson (1999) *Íslenska steinabókin*. ISBN 9979-3-1856-2
Kínahverfi

**Kínahverfi** (e. *Chinatown*) er borgarhluti sem margt fólk af kínversku bergi brotnu hefur gert að bækistöð sinni fjarri Kína sjálfri. Yfirleitt fyrirfinnast mörg kínversk veitingahús og verslanir og götur eru þar oft mjög litskrúðugar.

Kínahverfin leynast víða í Austur-Asíu, Suðaustur-Asía, Ameríku, Ástralasíu og Evrópu. Hverfin voru áður fyrr talin lokuð samfélög en eru nú á dögum talin markverðar viðskipta- og ferðamannamiðstöðvar. Sum Kínahverfi eru líka fjölmenningastaðir. Mörg Kínahverfi hinna ýmsu borga eru vinsælir ferðamannastaðir en önnur eru lifandi samfélög og sum eru blanda hvort tveggja. Sum hverfin eru þó fátækrahverfi eða endurþróuð svæði. Í sumum Kínahverfum eru aðeins töluð kínverska og oft býr þar fólk sem skilur ekki móðurmál viðkomandi lands. Götumerki eru ósjaldan á kínversku og þýdd á móðurmál viðkomandi staðar.
Náttúrugripasafnið í London

**Náttúrugripasafnið í London** (e. *Natural History Museum*) er eitt af þremur minjasöfnum við Exhibition Road í South Kensington í London (önnur eru Vísindasafnið og Victoria og Albert-safnið). Safnið hýsir líf- og jarðsýnishorn sem samanstanda af yfir 70 milljónum hluta í fimm söfnum: grasafræði, skordýrafræði, steindafræði, steingervingafræði og dýrafræði. Safnið er frægt um allan heim fyrir að vera rannsóknamiðstöð sem sérhæfir sig um flokkunarfræði, greiningu og verndun. Vegna aldurs stofnunarinnar eru söfnin mjög verðmæt á sögulegan og vísindalegan hátt, eins og sýnishorn söfnuð af Charles Darwin. Bókasafnið á Náttúrugripasafninu inniheldur víðtæk bóka-, tímarita-, handrita- og listaverkasöfn tengd við verk og rannsóknir vísindadeildanna. Til að fá aðgang að bókasafninu þarf að panta tíma.

Safnið er frægt fyrir að hafa stórt risaeðlabeinasafn og íburðarmikinn arkitektúr — stundum er safnið talið að vera *náttúrudómkirkja* — stóra afsteypan af freyseðlu (*Diplodocus*) í aðalholinu er dæmi um þetta. Safnið var upprunalega sett saman af söfnum úr Þjóðminjasafni Bretlands. Safnsbyggingin, hönnuð af arkitektinum Alfred Waterhouse, var opnuð árið 1881. Náttúrugripasafnið og Jarðfræðisafnið sameinuðust árið 1935.
Selfridges

**Selfridges** er  deildaverslunarkeðja á Bretlandi, stofnuð af Bandaríkjamanninum Harry Gordon Selfridge. Höfuðverslunin er í Oxford Street í London og er önnur stærsta verslunin á Bretlandi á eftir Harrods. Verslunin við Oxford Street opnaði þann 15. mars 1909 og í seinni tíð opnuðu þrjár aðrar verslanir í Trafford (1998) og Exchange Square (2002) í Manchester og sú síðasta í Bullring í Birmingham (2003).

Stofnandinn skapaði aðferðir enn í notkun af deildaverslunum í dag, til dæmis sýndi hann vörur svo að viðskiptavinir gætu séð þær áður en þeir keyptu. Einnig setti hann upp ilmvatnsbúðarborð að framanverðu verslunar sem varð mjög arðbært. Talið er að til Harrys eða Marshalls Field megi rekja orðtakið „the customer is always right“ eða „viðskiptavinurinn hefur ávallt rétt fyrir sér“ sem var notað víða í auglýsingum fyrir verslunina. Harry hélt líka sýningar í versluninni, til dæmis var fyrsta opinbera sjónvarpssýningin á fyrstu hæð í Selfridges árið 1925.

Verslanirnar eru þekktar fyrir að hafa merkilegan arkitektúr, verslunin í Oxford Street var hönnuð af arkitektinum Daniel Burnham. Verslunin í Birmingham er skrýtin í formi og þakin með 15.000 diskum úr áli.
50

Árið **50** (**L** í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á fimmtudegi.

## Atburðir

* Claudíus ættleiðir Neró.
* Köln verður borg.
* Borgarnir London (*Londinium*), Exeter (*Isca Dumnoniorum*) og Tripontium voru stofnaðar.
* Íbúatala Róm er 1 milljón manns.

## Fædd
* Cai Lun (d. 121), Kínverji sem fann upp pappír

## Dáin
Þjóðbókasafn Bretlands

**Þjóðbókasafn Bretlands** (enska: *British Library*) er þjóðbókasafnið á Bretlandi. Það er í London og er stærsta rannsóknarbókasafn í heimi. Í safninu eru yfir 150 milljónir safngripa á öllum þekktum tungumálum og sniðum: bækur, tímarit, dagblöð, hljóðrit, einkaleyfi, gagnagrunnar, kort, frímerki, veggspjöld, teikningar og fleira. Bækur í safninu eru um það bil 25 milljónir, að ógleymdum handritum, þau elstu frá 300 f.Kr.. Aðeins eitt bókasafn er stærra en Þjóðbókasafn Bretlands, þ.e. Library of Congress í Bandaríkjunum. 

Samkvæmt enskum lögum um prentskil skal Þjóðbókasafnið fá eintök allra bóka sem gefnar eru út á Bretlandi og Írlandi, og allra erlendra bóka sem dreift er á Bretlandi. Bókasafnið kaupir líka margt útgefið efni erlendis frá. Bætt er við safnið um það bil þremur milljónum eintaka árlega. 

Bókasafnið varð sérstök stofnun árið 1973, en áður var það hluti Þjóðminjasafns Bretlands.

## Íslensk handrit
Í Þjóðbókasafni Bretlands eru nokkur hundruð íslensk handrit. Sum þeirra útvegaði Sir Joseph Banks, en hann fór í rannsóknarferð til Íslands árið 1780. Flest handritin keypti safnið af Finni Magnússyni árið 1837.
Loftur Guttormsson

**Loftur ríki Guttormsson** (f. um 1375, d. 1432) var íslenskur höfðingi, sýslumaður, hirðstjóri og riddari á 15. öld.

Loftur var af ætt Skarðverja, sonur Guttorms Ormssonar í Þykkvaskógi í Miðdölum, sonar Orms Snorrasonar á Skarði, og konu hans Soffíu, dóttur Eiríks auðga Magnússonar á Svalbarði og Möðruvöllum í Eyjafirði. Loftur átti eldri bróður, Jón, sem bjó í Hvammi í Hvammssveit og var fyrri maður Vatnsfjarðar-Kristínar Björnsdóttur. Jón dó 1403 í Svarta dauða og áttu þau Kristín ekki börn sem upp komust.

Ekki er vitað nákvæmlega hvenær Loftur er fæddur en faðir hans var veginn í Snóksdal 26. maí 1381. Talið er að hann hafi verið í útlöndum laust eftir aldamótin 1400, þegar Svartidauði gekk um Ísland, en árið 1406 var hann kominn til Íslands. Árið 1414 virðist hann hafa verið við hirð Eiríks konungs af Pommern og er sagður hafa fengið riddaratign. Hann hafði höggorm í skjaldarmerki sínu. Hann varð hirðstjóri norðan og vestan 1427 og hafði það embætti til dauðadags 1432. Loftur virðist hafa verið vinsæll og friðsamur og notið virðingar. Hann mun hafa verið í vinfengi við Jón Vilhjálmsson Craxton Hólabiskup og var ráðsmaður Hólastóls 1430-1431.

Loftur var einn af auðugustu Íslendingum á sinni tíð, er talinn hafa auðgast mjög á sjávarútvegi og skreiðarútflutningi en erfði líka stórfé, m.a. eftir ættmenni sín sem dóu í Svarta dauða. Hann átti fjöldamargar jarðir og hafði mörg bú en mest dvaldi hann á Möðruvöllum í Eyjafirði, að minnsta kosti síðari hluta ævinnar. Sagt er að hann hafi haldið sig ríkmannlega og riðið með átján til tuttugu sveina á milli stórbúa sinna. Þegar hann lést var auður hans svo mikill að skilgetnir synir hans tveir fengu hvor um sig í arf 11 1/2 hundrað hundraða í fasteignum auk annarra eigna, dæturnar helming á við synina og svo gaf hann fjórum óskilgetnum sonum sínum 9 hundruð hundraða. Í annálum er talið að hann hafi átt 80 jarðir.

Fylgikona Lofts var Kristín Oddsdóttir, dóttir Odds lepps Þórðarsonar lögmanns. Loftur virðist hafa unnað henni mikið og til hennar orti hann ástarkvæði, *Háttalykil*, en hann var skáld gott þótt fátt sé varðveitt af kveðskap hans. Þar segir meðal annars: *Meinendur eru mundar / mínir frændur og þínir*, sem líklega þýðir að ættingjar þeirra hafi komið í veg fyrir að þau giftust en ekki er vitað hvers vegna; sennilega hafa þau verið of skyld en ekki vitað hvernig þeim skyldleika var háttað. Synir þeirra voru Ormur Loftsson hirðstjóri norðan og vestan, Skúli í Garpsdal og Sumarliði á Vatnshorni. Loftur átti líka soninn Ólaf, sem bjó á Helgastöðum í Reykjadal og í Reykjahlíð við Mývatn, en ekki er vitað hver móðir hans var.

Kona Lofts var Ingibjörg, dóttir Þorvarðar Pálssonar sýslumanns á Eiðum, og dó hún sama ár og Loftur. Börn þeirra voru Ólöf ríka, Þorvarður ríki á Möðruvöllum, Eiríkur slógnefur á Auðbrekku og Grund í Eyjafirði og Soffía húsfreyja á Meðalfelli.

## Heimildir

*
Maríusvunta

**Maríusvunta** (fræðiheiti *Ulva lactuca*) er blaðlaga grænþörungur sem er 5 - 15 sm á lengd og 3 - 10 sem á breidd en getur orðið mikið stærri á lygnum stöðum. 
 Blaðið festist með stilk á stein. Maríusvunta vex um alla fjöru. Grænhimna (*Monostroma gervillei*) og marglýja (*Ulvaria obscura*)  eru líkar maríusvuntu og erfitt að greina þessar tegundir sundur.
Jeanine Mason

**Jeanine Mason** (fædd 14. janúar 1991 á Miami á Flórída) er kúbversk-bandarískur dansari á nútímasviði. Hún er best þekkt fyrir framkomu sína og sigur í fimmtu þáttaröðinni af So You Think You Can Dance sem er sýndur á FOX-sjónvarpsstöðinni. Haustið 2009 hóf Jeanine nám við Kaliforníuháskóla í Los Angeles. Hún er yngsti dansari sem nokkurn tímann hefur unnið þessa keppni.
Gossip Girl (2. þáttaröð)

**Önnur þáttaröðin af Gossip Girl**, bandarískum unglingadrama-þætti var sýnd á CW-stöðinni frá 1. september 2008 fram til 18. maí 2009 og innihélt 25 þætti, þ.á.m. þáttinn „Valley Girls“ sem einblíndi á Lily van der Woodsen (Kelly Rutherford/Brittany Snow) og fjölskyldu hennar í Los Angeles árið 1983.

## Yfirlit
Þáttaröðin fylgist með lífum fordekruðu unglinganna Serenu van der Woodsen, Blair Waldorf, Dan Humphrey, Nate Archibald, Jenny Humphrey og Chuck Bass. Þau ganga í fínan einkaskóla í efri-austurhluta Manhattan í New York borg. Í þáttunum er einnig móðir Serenu; Lily van der Woodsen, og faðir Jenny og Dan; Rufus Humphrey, ásamt Vanessu Abrams sem er frá Vermont.

## Leikendur

### Aðalleikarar
* Blake Lively sem Serena van der Woodsen
* Leighton Meester sem Blair Waldorf
* Penn Badgley sem Dan Humphrey
* Chace Crawford sem Nate Archibald
* Taylor Momsen sem Jenny Humphrey
* Ed Westwick sem Chuck Bass
* Jessica Szohr sem Vanessa Abrams
* Kelly Rutherford sem Lily van der Woodsen
* Matthew Settle sem Rufus Humphrey.

### Aukaleikarar
* Michelle Trachtenberg sem Georgina Sparks
* Connor Paolo sem Eric van der Woodsen
* Zuzanna Szadkowski sem Dorota Kishlovsky
* Margaret Colin sem Eleanor Waldorf-Rose
* Robert John Burke sem Bart Bass
* Wallace Shawn sem Cyrus Rose
* Amanda Setton sem Penelope Shafai
* Nicole Fiscella sem Isabel Coates
* Yin Chang sem Nelly Yuki
* Francie Swift sem Anne Archibald
* Sam Robards sem Howard „Kapteinninn“ Archibald
* Aaron Tveit sem William „Trip“ Vanderbilt III
* Sebastian Stan sem Carter Baizen
* Willa Holland sem Agnes Andrews
* Desmond Harrington sem Jack Bass
* Dreama Walker sem Hazel Williams

### Gestaleikarar
* Tamara Feldman sem Poppy Lifton
* Caroline Lagerfelt sem Celia „CeCe“ Rhodes
* Madchen Amich sem Catherine Beaton
* Patrick Heusinger sem Marcus Beaton lávarður
* John Patrick Amedori sem Aaron Rose
* Armie Hammer sem Gabriel Edwards

### Valley Girls
* Brittany Snow sem Lily Rhodes
* Krysten Ritter sem Carol Rhodes
* Cynthia Watros sem Celia „CeCe“ Rhodes
* Andrew McCarthy sem Rick Rhodes
* Matt Barr sem Keith van der Woodsen

## Söguþráður
Það er lokaárið hjá okkar áskæru unglingum og „dramað“ er í hámarki. Að sækja um háskóla er aðeins lítill hluti af sögunni, þegar nýjar ástir (og sumar svo ekki nýjar ástir) blómstra og visna, hneyksli eru hvert sem litið er og bandalög breytast hraðar en „Blaðurskjóðan“ nær að senda út uppfærslur. Fjölskyldur og orðspor eru eyðilögð og búin til; eins auðæfi. Það mun jafnvel reyna á hin sterkustu vinatengsl.

## Þættir
London Gatwick-flugvöllur

**London Gatwick-flugvöllur** eða **Gatwick** (IATA: **LGW**, ICAO: **EGKK**) er annar stærsti flugvöllur í London og annar fjölsóttasti á Bretlandi á eftir Heathrow-flugvelli. Árið 2008 var hann 28. fjölsóttasti flugvöllur í heimi eftir fjölda ferðamanna, og sá 9. fjölsóttasti eftir fjöldi alþjóðlegra ferðamanna. Hann er fjölsóttasti flugvöllur í heimi með eina flugbraut. 

Gatwick er 5 km norðan megin við Crawley í Vestur-Sussex, og 45,7 km sunnan megin við London. Flugvöllurinn er í eigu og undir stjórn BAA, sem á og stjórnar sex öðrum breskum flugvöllum. Fjöldi ferðamannanna náði hámarki árið 2007 þegar í fyrsta sinn notuðu yfir 35 milljónir manna flugvöllinn. Samt sem áður dróu úr fjölda ferðamanna um 2,9% árið 2008 þegar 34.205.887 manns og 263.653 flugvélar notuðu flugvöllinn. Haldið var upp á 50 ára afmæli flugvallarins árið 2008, Elísabet 2. Bretadrottning opnaði flugvöllinn þann 9. júní 1958.

Yfirleitt starfa leiguflugfélög ekki frá Gatwick, heldur nota þau hann sem höfuðstöðvar fyrir London og suðaustursvæði Englands. Flugfélögin Aer Lingus, British Airways, EasyJet og Virgin Atlantic hafa höfuðstöðvar í Gatwick. Það eru líka sum leiguflugfélög staðett þar, til dæmis Monarch Airlines, Thomas Cook Airlines og Thomson Airways.
Wandsworth (borgarhluti)

**Wandsworth** (enska: *London Borough of Wandsworth*) er borgarhluti í Suðvestur-London og er hluti innri London. Árið 2012 var íbúatala um það bil 308.312 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Balham
* Battersea
* Earlsfield
* Furzedown
* Nine Elms
* Putney
* Putney Heath
* Putney Vale
* Roehampton
* Southfields
* Streatham Park
* Tooting
* Tooting Bec
* Wandsworth
Lambeth (borgarhluti)

**Lambeth** (enksa: *London Borough of Lambeth*) er borgarhluti í Suður-London og er hluti innri London. Árið 2012 var íbúatala um það bil 310.200 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Brixton
* Clapham
* Clapham Park
* Crystal Palace
* Dulwich
* Gipsy Hill
* Herne Hill
* Kennington
* Lambeth
* Stockwell
* Streatham
* Streatham Hill
* Tulse Hill
* Vauxhall
* Waterloo
* West Dulwich
* West Norwood
Southwark (borgarhluti)

**Southwark** (enska: *London Borough of Southwark*) er borgarhluti í Suðaustur-London og er hluti innri London. Hann liggur sunnan megin við Lundúnaborg og Thames-ána. Árið 2012 var íbúatala um það bil 293.530 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Bankside
* Bermondsey
* The Borough
* Camberwell
* Crystal Palace austan megnið við Gipsy Hill-lestarstöð vestan megin við Crystal Palace Parade og Sydenham Hill
* Dulwich
* Dulwich Wood
* East Dulwich
* Elephant and Castle
* Herne Hill austan megin við Herne Hill-lestarstöð
* Newington
* Nunhead
* Peckham
* Peckham Rye 
* Rotherhithe
* The Borough
* Surrey Quays
* Walworth
* West Dulwich
Tower Hamlets (borgarhluti)

**Tower Hamlets** (enska: *London Borough of Tower Hamlets*) er borgarhluti austan megin við Lundúnaborg og norðan megin við Thames-ána í Austur-London. Mest af svæðinu East End liggur í borgarhlutanum. Árið 2012 var íbúatala um það bil 263.003 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Bethnal Green 
* Blackwall 
* Bow 
* Bromley-by-Bow 
* Cambridge Heath
* Cubitt Town
* Canary Wharf
* Docklands 
* East Smithfield
* Globe Town 
* Isle of Dogs 
* Limehouse 
* Mile End 
* Millwall 
* Old Ford 
* Poplar 
* Ratcliff
* Shadwell 
* Spitalfields 
* Stepney 
* Wapping 
* Whitechapel
Hackney (borgarhluti)

**Hackney** (enska: *London Borough of Hackney*) er borgarhluti í Austur-London og er hluti innri London. Borgarhlutinn er alræmdur fyrir háa glæpatíðni. Árið 2012 var íbúatala um það bil 252.119 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Dalston
* De Beauvoir Town
* Hackney Central
* Hackney Marshes
* Hackney Wick
* Haggerston
* Homerton
* Hoxton
* Kingsland
* Lea Bridge
* London Fields
* Lower Clapton
* Shacklewell
* Shoreditch
* South Hackney
* Stamford Hill
* Stoke Newington
* Upper Clapton
Kensington og Chelsea (borgarhluti)

**Kensington og Chelsea** (enska: *Royal Borough of Kensington and Chelsea*) er konunglegur borgarhluti í London vestan megin við miðbæinn. Borgarhlutinn er sá þéttbyggðasti á Bretlandi, íbúatala var 155.930 manna við manntal ársins 2012. Hann er einn af tveimur „konunglegum“ borgarhlutum í London, hinn er Kingston upon Thames. Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Brompton
* Chelsea
* Earl's Court
* Holland Park
* Kensington
* North Kensington
* Notting Hill
* South Kensington
* West Brompton
Hammersmith og Fulham (borgarhluti)

**Hammersmith og Fulham** (enska: *London Borough of Hammersmith and Fulham*) er borgarhluti í Vestur-London og er hluti innri London. Hann var myndaður árið 1965 þegar sérstöku borgarhlutarnir Hammersmith og Fulham sameinuðust. Árið 2012 var íbúatala um það bil 179.850 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Fulham
* Hammersmith
* Barons Court
* Hurlingham
* Old Oak Common
* Parsons Green
* Sands End
* Shepherd’s Bush
* Walham Green
* West Kensington
* White City
* Brook Green
Islington (borgarhluti)

**Islington** (enska: *London Borough of Islington*) er borgarhluti í innri London. Hann var myndaður árið 1965 þegar borgarhlutarnir Islington og Finsbury sameinuðust. Árið 2012 var íbúatala um það bil 211.047 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Angel
* Archway
* Barnsbury
* Canonbury
* Clerkenwell
* Finsbury
* Finsbury Park
* Highbury
* Holloway
* Islington
* Kings Cross
* Newington Green
* Pentonville
* St Luke’s
* Tufnell Park
Camden (borgarhluti)

**Camden** (enska: *London Borough of Camden*) er borgarhluti í London og er hluti innri London. Borgarhlutinn inniheldur nokkur svæði í Mið-London. Árið 2012 var íbúatala um það bil 224.962 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Belsize Park
* Bloomsbury
* Brondesbury
* Camden Town
* Chalk Farm
* Cricklewood
* Dartmouth Park
* Fitzrovia
* Fortune Green
* Frognal
* Gospel Oak
* Hampstead
* Haverstock
* Highgate
* Holborn
* Kentish Town
* Kilburn
* Kings Cross
* Primrose Hill
* Somers Town
* South Hampstead
* St Giles
* St Pancras
* Swiss Cottage
* Tufnell Park
* West Hampstead
Brent (borgarhluti)

**Brent** (enska: *London Borough of Brent*) er borgarhluti í Norðvestur-London og er hluti ytri London. Aðalsvæðið í borgarhlutanum er Wembley. Árið 2012 var íbúatala um það bil 314.660 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Alperton
* Brent Park
* Brondesbury
* Brondesbury Park
* Church End
* Cricklewood 
* Dollis Hill
* Harlesden
* Kensal Green
* Kensal Rise
* Kenton (líka hluti Harrow)
* Kilburn (líka hluti Camden)
* Kingsbury
* Neasden
* Park Royal 
* Preston
* Queensbury
* Queen’s Park 
* Stonebridge
* Sudbury
* Tokyngton
* Wembley
* Wembley Park
* Willesden
Ealing (borgarhluti)

**Ealing** (enska: *London Borough of Ealing*) er borgarhluti í Vestur-London og er hluti ytri London. Margir innflytjendur frá Póllandi eiga heima í borgarhlutanum. Árið 2012 var íbúatala um það bil 340.671 manns. Höfuðborg borgarhlutans er Ealing. Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Acton
* Ealing
* East Acton
* Greenford
* Hanwell
* North Acton
* Northolt
* Norwood Green
* Perivale
* South Acton
* Southall
* West Ealing
* Park Royal
Jared Padalecki

**Jared Tristan Padalecki** (fæddur 19. júlí 1982) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Gilmore Girls og Supernatural.

## Einkalíf
Padalecki er fæddur og uppalinn í San Antonio í Texas og er af pólskum ættum föður megin. Padalecki byrjaði að taka leiklistartíma þegar hann var tólf ára. Jared stundaði nám við *James Madison High School* í San Antonio og var nefndur kandídat fyrir *2000 Presidential Scholars Program*. Árið 1998 unnu Padalecki og vinur hans Chris Cardenas *National Forensic League* ríkiskeppnina í *Duo Interpretation*. 

Padalecki vann *Claim to Fame*-keppnina sem Fox sjónvarpsstöðin hélt árið 1999 þar sem hann kom fram á Teen Choice verðlaunahátíðinni. Þar kynntist hann núverandi umboðsmanni sínum. Eftir að hafa útskrifast úr menntaskóla árið 2000, þá fluttist hann til Los Angeles, til þess að koma sér áfram í leiklistinni, þrátt fyrir að hafa ætlað í nám við Texas-háskólann í Austin.

Jared var trúlofaður leikkonunni Sandra McCoy en þau hættu síðan saman í apríl 2008 og staðfesti Jared það á Supernatural Dallas ráðstefnunni til þess að stoppa orðróma.

Þann 27. janúar 2010 giftist Jared leikkonunni Genevieve Cortese en þau kynntust við tökur á Supernatural. Jared og Genevieve eignuðust sitt fyrsta barn í mars 2012.

## Ferill
### Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshutverk Padaleckis var árið 2000 í sjónvarpsmyndinni *Silent Witness*. Sama ár var honum boðið hlutverk í Gilmore Girls sem Dean Forester, sem hann lék til ársins 2005. Hefur hann síðan 2005 leikið eitt af aðalhlutverkunum í Supernatural sem Sam Winchester.

### Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Padaleckis var árið 1999 í *A Little Inside*. Hefur hann síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við New York Minute, House of Wax þar sem hann lék á móti Paris Hilton, Elisha Cuthbert og Chad Michael Murray og Friday the 13th.

## Kvikmyndir

## Verðlaun og tilnefningar
### Constellation verðlaunin
* 2013: Tilnefndur sem besti leikari í vísindaskáldskapsseríu fyrir þáttinn *The Born-Again Identity* fyrir Supernatural.
* 2008: Tilnefndur sem besti leikari í vísindaskáldskapsseríu fyrir þáttinn *Born Under a Bad Sign* fyrir Supernatural.
* 2007: Tilnefndur sem besti leikari í vísindaskáldskapsseríu fyrir þáttinn *Croatoan* fyrir Supernatural.

### SFX verðlaunin, Bretland
*2008: Tilnefndur sem besti leikari fyrir Supernatural.

### Teen Choice verðlaunin
*2011: Tilnefndur sem besti leikari í Sci-Fi/Fantasy seríu fyrir Supernatural.
*2007: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir Supernatural.
*2005: Tilnefndur sem nýjasta karlstjarnan fyrir House of Wax.
*2002: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir Gilmore Girls.

## Tilvísanir

## Heimildir
*
*

## Tenglar
* 
* Viðtal við Jared Padalecki á SuicideGirls.com
* Jared Padalecki á Supernatural Wiki.com síðunni 
* Jared Padalecki á Supernatural wikiasíðunni
Kingston upon Thames (borgarhluti)

**Kingston upon Thames** (enska: *Royal Borough of Kingston upon Thames*) er konunglegur borgarhluti í Suðvestur-London og er hluti ytri London. Höfuðborg í borgarhlutanum er Kingston upon Thames en hann nær yfir stærra svæði og inniheldur staðina Surbiton, Chessington, New Malden og Tolworth. Hann er einn af tveimur „konunglegum“ borgarhlutum í London, hinn er Kensington og Chelsea. Árið 2012 var íbúatala um það bil 163.906 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Berrylands
* Chessington
* Coombe
* Kingston upon Thames
* Kingston Vale
* Malden Rushett
* Motspur Park
* New Malden
* Norbiton
* Old Malden
* Surbiton
* Tolworth
Merton (borgarhluti)

**Merton** (enska: *London Borough of Merton*) er borgarhluti í Suðvestur-London. Árið 2012 var íbúatala um það bil 202.225 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Colliers Wood
* Lower Morden
* Merton Park
* Mitcham
* Mitcham Common
* Morden
* Morden Park
* Motspur Park
* New Malden 
* Norbury
* Pollards Hill
* Raynes Park
* St. Helier
* South Wimbledon
* Summerstown
* Wimbledon
* Wimbledon Park
Hounslow (borgarhluti)

**Hounslow** (enska: *London Borough of Hounslow*) er borgarhluti í Vestur-London og er hluti ytri London. Árið 2012 var íbúatala um það bil 259.052 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Brentford
* Chiswick
* Cranford
* East Bedfont
* Feltham
* Grove Park
* Gunnersbury
* Hanworth
* Hatton
* Heston
* Hounslow
* Hounslow West
* Isleworth
* Lampton
* Lower Feltham
* North Hyde
* Osterley
* Spring Grove
* Woodlands
Richmond upon Thames (borgarhluti)

**Richmond upon Thames** (enska: *London Borough of Richmond upon Thames*) er borgarhluti í Suðvestur-London og er hluti ytri London. Árið 2012 var íbúatala um það bil 189.145 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Barnes
* East Sheen
* East Twickenham
* Fulwell
* Ham
* Hampton
* Hampton Hill
* Hampton Wick
* Kew
* Mortlake
* North Sheen
* Petersham
* Richmond
* St Margarets
* Strawberry Hill
* Teddington
* Twickenham
* Whitton
Sutton (borgarhluti)

**Sutton** (enska: *London Borough of Sutton*) er borgarhluti í Suður-London og er hluti ytri London. Árið 2012 var íbúatala um það bil 193.630 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Beddington
* Beddington Corner
* Belmont
* Benhilton
* Carshalton
* Carshalton Beeches
* Carshalton on the Hill
* Cheam
* Hackbridge
* Little Woodcote
* North Cheam
* Rosehill
* St. Helier
* South Beddington
* Sutton
* The Wrythe
* Wallington
* Worcester Park
Croydon (borgarhluti)

**Croydon** (enska: *London Borough of Croydon*) er borgarhluti í Suður-London og er hluti ytri London. Hann er 82 km² að flatarmáli og er stærsti borgarhluti í London eftir íbúatölu. Croydon er syðsti borgarhluti í London. Nú er hann mikilvæg viðskipta-, fjármála- og menningarmiðstöð. Árið 2012 var íbúatala um það bil 368.886 manns. 

Borgarhlutinn dregur nafnið sitt af borginni Croydon sem liggur í miðju borgarhlutans. Um þessa borg er talað í Dómsdagsbókinni og hefur vaxið úr litlum bæ með markað í einu þéttbyggðustu svæðum við útjaðra London. Stærsta verslunarhverfið utan við Mið-London er staðsett í Croydon. Það er sporvagnakerfi sem starfar um borgarhluta, Croydon Tramlink, sem er eina sporvagankerfið enn í þjónustu í London.

Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Addington
* Addiscombe
* Broad Green
* Coombe 
* Coulsdon
* Croydon
* Forestdale
* Hamsey Green
* Kenley
* New Addington
* Norbury
* Purley
* Sanderstead
* Selhurst
* Selsdon
* Shirley
* South Croydon
* South Norwood
* Thornton Heath
* Upper Norwood
* Waddon
* West Croydon
* Woodcote
* Woodside
Bromley (borgarhluti)

**Bromley** (enska: *London Borough of Bromley*) er borgarhluti í Suðaustur-Lundúnum og er hluti ytri London. Höfuðborg borgarhlutans er Bromley. Hann er stærsti borgarhluti í Lundúnum að flatarmáli (152,8 km²). Greenwich-baugurinn rennur í gegnum borgarhlutann. Árið 2012 var íbúatala um það bil 314.036 manns. 

Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Anerley 
* Beckenham
* Bickley
* Biggin Hill
* Bromley
* Bromley Common
* Chelsfield
* Chislehurst 
* Downe
* Elmstead
* Farnborough
* Green Street Green
* Hayes
* Keston
* Kevington
* Mottingham
* Orpington
* Penge
* Petts Wood
* Pratt’s Bottom
* Shortlands
* Southborough
* St Mary Cray
* St Paul’s Cray
* Sundridge
* West Wickham
Lewisham (borgarhluti)

**Lewisham** (enska: *London Borough of Lewisham*) er borgarhluti í Suðaustur-London og er hluti innri London. Höfuðborg borgarhlutans er Lewisham og ráðhúsið er staðsett í Catford. Greenwich-baugurinn rennur í gegnum borgarhlutann. Árið 2012 var íbúatala um það bil 281.556 manns. 

Nokkur hverfi á svæðinu eru:

* Bell Green
* Bellingham
* Blackheath
* Brockley
* Catford
* Deptford
* Downham
* Forest Hill
* Grove Park
* Hither Green
* Honor Oak
* Honor Oak Park
* Ladywell
* Lee
* Lewisham
* Lower Sydenham
* New Cross
* New Cross Gate
* St John’s
* Southend
* Sydenham
* Upper Sydenham
Greenwich (borgarhluti)

**Greenwich** (enska: *Royal Borough of Greenwich* áður *London Borough of Greenwich*) borið fram ) er borgarhluti í Suðaustur-London og er hluti innri London. Nokkrar mikilvægur byggingar í Greenwich eru stjörnuathugunarstöðin Royal Observatory, Háskólinn í Greenwich og Þúsaldarhvelfingin. Greenwich-baugurinn rennur í gegnum borgarhlutann. Árið 2012 var íbúatala um það bil 260.068 manns. 

Nokkur hverfi á svæðinu eru:
* Abbey
* Abbey Wood
* Blackheath Park
* Charlton
* Eltham
* Greenwich
* Kidbrooke
* New Charlton
* Plumstead
* Shooter’s Hill
* Thamesmead
* Woolwich