open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Flosi Sigurðsson

**Flosi Sigurðarson** (fæddur 10. desember 1960) er íslenskur fyrrum körfuknattleiksmaður landsliðsmaður. Hann lék körfubolta með Fram á Íslandi og seinna fyrir háskólann í Washington-fylki.

## Körfuknattleiksferill
Flosi byrjaði feril sinn í meistaraflokki með Fram þar sem hann lék þar til hann fór til náms við Capital High School í Bandaríkjunum árið 1979. Eftir útskrift fékk hann tilboð frá nokkrum virtums skólum og valdi að lokum háskólann í Washington. Hjá Washington lék hann meðal annars með þýsku landsliðsmönnunum Detlef Schrempf og Christian Welp.

## Landsliðsferill
Flosi lék frumraun sína með íslenska landsliðinu í mars 1980 er hann skoraði 7 stig gegn Armeníu. Alls lék hann 15 leiki fyrir Íslands hönd.
## Persónulegt líf
Flosi er sonur Erlu Flosadóttur og fyrrverandi landsliðsmannsins Sigurðs Helgasonar.

## Tilvísanir

## Tenglar
*Háskólatölfræði á Sports Reference
Sports Reference

**Sports Reference, LLC** er bandarískt íþrótta-tölfræðifyrirtæki sem rekur gagnagrunna um nokkrar íþróttir. Þeir innihalda *Pro Football Reference* fyrir amerískan fótbolta, *Baseball Reference* fyrir hafnabolta, *Basketball Reference* fyrir körfubolta, *Hockey Referenc* fyrir íshokkí, *FBref* fyrir fótbolta, og síður fyrir háskólaútgáfurnar af amerískum fótbolta og körfubolta. Sports Reference rekur einnig íþróttaleikinn *Immaculate Grid* á netinu og áskriftarsíðuna *Stathead* sem byggist á tölfræðigreiningu. Frá 2008 til 2020 hélt fyrirtækið einnig utan um tölfræði Ólympíuleikanna.

## Tilvísanir
Boeing B-29 Superfortress

**Boeing B-29 Superfortress** er bandarísk fjögurra hreyfla sprengjuflugvél, hönnuð af Boeing. Henni var aðallega flogið af Bandaríkjaher í seinni heimsstyrjöldinni og kóreustríðinu. Flugvélin var hönnuð fyrir sprengjuárásir úr mikilli hæð, en var einnig notuð til að varpa eldsprengjum og tundurduflum úr lítilli hæð. B-29-vélarnar eru þær einu sem hafa varpað kjarnorkusprengjunum í stríði, en það gerðu þær árið 1945 á Hiroshima og Nagasaki.

## Tilvísanir
Aberdeen FC

**Aberdeen FC** er knattspyrnufélag frá Aberdeen, sem leikur í efstu deild í Skotlandi. Félagið var stofnað árið 1903 og hefur leikið samfleytt í efstu deild frá 1905, lengur en nokkuð annað lið að Celtic frátöldu. Félagið hefur fjórum sinnum orðið Skotlandsmeistari, átta sinnum bikarmeistari (síðast 2025) og sjö sinnum deildarbikarmeistari. Árið 1983 varð Aberdeen Evrópumeistari bikarhafa undir stjórn Alex Ferguson.
## Búningur og félagsmerki
Fyrsta starfsár Aberdeen F.C. lék liðið í hvítum treyjum og bláum stuttbuxum. Þegar á árinu 1904 var hvíta búningnum skipt út fyrir gul- og svartröndóttar treyjur, í fyrstu við bláar stuttbuxur en síðar hvítar. Fyrir vikið gengu liðsmenn Aberdeen undir gælunafninu *Geitungarnir*. Árið 1939 var rauður tekinn upp sem einkennislitur Aberdeen til samræmis við merki borgarinnar. Framan af voru leikmenn í hvítum stuttbuxum en frá því á vormánuðum 1966 var búningurinn alrauður.

Fyrstu sjö áratugina af sögu sinni var Aberdeen ekki með eiginlegt félagsmerki, þó búningar bæru stundum skammstöfunina AFC. Árið 1972 var núverandi merki kynnt til sögunnar. Það sýnir mynd af knattspyrnumarki frá hlið, sem myndar ásamt risastórum bolta bókstafinn *A*.  Frá árinu 2005 hafa tvær stjörnur prýtt keppnistreyjuna fyrir ofan merkið, til minningar um tvo Evróputitla félagsins á níunda áratugnum.
## Heimavöllur
*Pittoride Stadium* hefur verið heimavöllur Aberdeen frá stofnun félagsins árið 1903. Hann var upphaflega reistur fyrir knattspyrnufélag með sama nafni árið 1899. Í dag er Pittoride fjórði stærsti völlurinn í Skotlandi og tekur í dag 20.866 áhorfendur. Mesti áhorfendafjöldi í sögu vallarins er þó 45.061 á bikarleik gegn Hearts árið 1954.

Áform um byggingu nýs heimavallar fyrir Aberdeen hafa lengi verið til umræðu, þar sem illmögulegt er talið að byggja við núverandi völl. Ýmsar staðsetningar hafa verið nefndar í þessu sambandi en eiginlegar framkvæmdir eru þó ekki hafnar.
## Titlar
***Úrvalsdeild** (4): 1954–55, 1979–80, 1983–84, 1984–85
***Skoski bikarinn** (8): 1946–47, 1969–70, 1981–82, 1982–83, 1983–84, 1985–86, 1989–90, 2024–25
***Skoski deildarbikarinn** (6): 1955–56, 1976–77, 1985–86, 1989–90, 1995-96, 2013-14
***Evrópukeppni bikarhafa** (1): 1982-83
***Evrópski meistarabikarinn** (1): 1983
## Tilvísanir og heimildir

*
Eitel-Friedrich Kentrat

**Eitel-Friedrich Kentrat** (11. september 1906 – 9. janúar 1974) var kafbátaforingi í þýska sjóhernum í seinni heimsstyrjöldinni. Hann er þekktur fyrir að stýrt lengstu eftirlitsferð kafbáts í síðari heimsstyrjaldinni þegar *U-196* fór úr höfn 13. mars 1943 og kom aftur til hafnar 23. október 1943, 225 dögum síðar. Á Íslandi er hann þekktastur fyrir að árás sína á *Fróða* ÍS 454 árið 1941.

## Ferill
Kentrat stýrði kafbátunum *U-8*, *U-74* og *U-196*, og sökkti tuttugu og einu skipi bandamanna í sjö eftirlitsferðum, þar á meðal HMCS ''Lewis''.

Að morgni 11. mars 1941, réðst *U-74*, undir stjórn Kentrat, á línuveiðarann *Fróða* ÍS 454 með þeim afleiðingum að fimm úr áhöfn *Fróða* létu lífið.

Kentrat varð vitni af síðustu sjóorrustu orrustuskipsins ''Bismarck þann 27. maí 1941. Flotastjórn Þjóðverja hafði skipað *U-556* undir stjórn Herbert Wohlfarth til að sækja stríðsdagbókina úr *Bismarck*. Skipunin var einnig send áfram á Kentrat og *U-74*. Hvorugum kafbátnum tókst að ná til *Bismarcks* áður en skipinu var sökkt. *U-74* bjargaði þremur úr áhöfn skipsins, þeim Georg Herzog, Otto Höntzsch og Herbert Manthey, úr björgunarbát eftir komu sína á svæðið.

Árið 1943 var Kentrat gagnrýndur harðlega af æðsta stjórnanda kafbátaflotans (Befehlshaber der U-Boote eða BdU) eftir að hafa ekki komið kafbátnum *U-197* til bjargar. Skipherra *U-197* hafði sent frá sér neyðarkall þann 20. ágúst 1943 eftir árás sjóflugvéla bandamanna. Kentrat var tvívegis skipað af BdU að koma *U-197* til aðstoðar en þegar hann lét loks til leiðast þá var *U-197* sokkinn með allri áhöfn.

## Tilvísanir

### Heimildir

* 
* 
* 

## Ytri tenglar
*Ævisaga á uboat.net
Samtök íþróttafréttamanna

**Samtök íþróttafréttamanna**, skammstafað **SÍ**, voru stofnuð árið 1956 með það að markmiði að vinna að betri aðstöðu fyrir störf félagsmanna á íþróttavettvangi.

Samtökin standa að kjöri íþróttamanns ársins og hafa gert frá stofnun.

Árið 2025 var Edda Sif Pálsdóttir fyrst kvenna kjörin for­maður samtakanna.

## Tilvísanir

## Tenglar
*Vefsíða
Mike Patton

**Michael Allan Patton** (f. 27. janúar, 1968) er bandarískur söngvari, lagahöfundur og framleiðandi. Hann er best þekktur sem söngvari hljómsveitanna Faith No More og Mr. Bungle. Patton er þekktur fyrir vítt raddsvið.

Hann hefur einnig starfað með sveitum eins og Tomahawk, The Dillinger Escape Plan, Fantômas, Moonchild Trio, Kaada/Patton, Dead Cross, Lovage, Mondo Cane, the X-ecutioners og Peeping Tom. Þar að auki hefur hann gestað hjá ýmsum eins og Björk á plötunni Medúlla (2004) og hálf-Íslendingnum Eyvindi Kang við óperuverk.  Patton er vinur trommarans Dave Lombardo og hefur unnið með honum í nokkrum hljómsveitum.

Árið 2010 kom út verk Pattons með 30 manna sinfóníusveit, *Mondo Cane*, þar sem ítölsk popplög frá 6. og 7. áratug 20. aldar voru flutt. Patton var giftur ítalskri konu og talar ítölsku. 

Patton hefur einnig ljáð kvikmyndum röddu sína. Hann stofnaði plötufyrirtækið Ipecac Recordings árið 1999. 

Rígur hefur verið milli Pattons og Anthony Kiedis, söngvara Red Hot Chili Peppers en sá síðarnefndi sakaði Patton um að herma eftir stíl sínum seint á 9. áratugnum þegar Faith No More gaf út plötuna The Real Thing 

## Tilvísanir
USCGC Alexander Hamilton

**USCGC ''Alexander Hamilton'' (WPG-34) ** var strandgæsluskip af Tressury-gerð sem var í þjónustu bandarísku strandgæslunnar. Skipið var nefnt eftir einum af landsfeðrum Bandaríkjanna og fyrsta fjármálaráðherra landsins, Alexander Hamilton. Skipinu var sökkt af þýskum kafbát í Faxaflóa í janúar 1942 og var fyrsta skip strandgæslunnar til að vera sökkt í síðari heimsstyrjöldinni.

## Saga
*Alexander Hamilton* var smíðaður í New York Navy Yard fyrir bandarísku strandgæsluna. Kjölurinn var lagður 11. september 1935 og var skipið sjósett þann 6. janúar 1937. Strandgæslan hafði stytt nafnið í *Hamilton* það ár en tóku aftur upp fullt nafn í janúar 1942 eftir beiðni bandaríska sjóhersins til að forðast rugling við tundurspillinn USS *Hamilton*.

Þann 29. janúar 1942 varð *Alexander Hamilton* fyrir tundurskeytum frá þýska kafbátnum U-132, sem hafði verið að vakta strandlengjuna á Íslandi nálægt Reykjavík. Tuttugu menn fórust samstundis og sex seinna af sárum sínum. Eftir að skipinu hvolfdi 30. janúar var björgunartilraunum á því hætt og tundurspillirinn USS *Ericsson* sökkti flakinu með þremur fallbyssuskotum um 45 km  frá landi.

## Flak
Flak skipsins fannst árið 2009 af Landhelgisgæslu Íslands. Þann 7. júlí það ár varð flugvél landhelgisgæslunnar, *[[TF-SIF]]*, vör við olíuflekk á Faxaflóa og beindist grunur fljótlega að skipsflaki. Í ágúst fann svo sjómælingabáturinn ''Baldur'' flakið á um 90 metra dýpi.

## Tilvísanir

## Frekari lesning
* 
* 

## Ytri tenglar

* ''Alexander Hamilton'' í Naval Historical Center
* USCGC ''Hamilton'' á history.uscg.mil
* USS ''Alexander Hamilton'' á HistoryCentral.com
* Hér má finna myndband af leiðangrinum
Sororicide

**Sororicide** var íslensk dauðarokksveit sem stofnuð var árið 1989 af Gísla Sigmundssyni söngvara og bassaleikara og Guðjóni Óttarssyni gítarleikara. Sveitin starfaði til 1995 (ásamt endurkomum 2000-2001, 2009-2010 og 2025).

Í byrjun spilaði Sororicide þrass en tónlistin þróaðist fljótt út í dauðarokk. Sveitin tók þátt í Músíktilraunum árið 1991 undir nafninu Infusoria og vann keppnina. Sama ár kom út breiðskífa sveitarinnar, *Entity*.

## Tenglar
* Sororicide á Glatkistunni
* Sororicide á Metal Archives
Turbonegro

**Turbonegro** er norsk pönk-,harðrokk- eða glysrokkhljómsveit sem stofnuð var árið 1989.

## Saga
Hljómsveitin var stofnuð 1989 á Nesodden í Noregi af Thomas Seltzer (Happy Tom), Rune Grønn og Pål Bøttger Kjærnes.

Fyrsta breiðskífa sveitarinnar kom út 1992 og heitir Hot Cars and Spent Contraceptives undir nafninu TRBNGR og var gefin út af Big Ball Records.

## Meðlimir

### Núverandi meðlimir

* Thomas Seltzer (einnig þekktur sem"Happy Tom", "Tom of Norway", "Bongo" og "Bongo-Neger" -bassi (1989-1990, 1996-1998, 2002-2010, 2011-), trommur (1990-1996)
* Rune Grønn (einnig þekktur sem "Rune Rebellion, "Rune Protude, "Loonie", "Three Oi Boy!", "Brune" og "Brune Neger") - gítar (1989-1998, 2002-2007, 2011-)
* Knut Schreiner (einnig þekktur sem "Euroboy") - gítar (1996-1998, 2002-2010, 2011-)
* Anthony Madsen-Sylvester (einnig þekktur sem "The Duke of Nothing" og "Ceasar Proud") - söngur (2011-)
* Tommy Akerholdt (einnig þekktur sem "Tommy Manboy") - trommur (2011-)
* Haakon-Marius Pettersen (einnig þekktur sem "Crown Prince Haakon-Marius") - hljómborð (2015-)

### Fyrrverandi meðlimir

* Pål Bøttger Kjærnes (einnig þekktur sem "Pål Pot Pamparius", "L. Ron Bud", "Bod El Stud", "Toonie", "Herr Würst Neger" og "Max Neger") – gítar/hljómborð/slagverk (1989–1998, 2002–2010, 2011–2012)
* Pål Erik Carlin – söngur (1989–1990)
* Vegard Heskestad – gítar (1989–1990)
* Tor Kristian Jenssen (einnig þekktur sem "TK") – trommur (1989)
* Carlos Carrasco – trommur (1989–1990)
* Harald Fossberg (einnig þekktur sem "Harry Neger", "Hare Neger" og "Harold Neger") – söngur (1990–1993)
* Ole Martin Martinsen – bassi (1990–1991)
* Bengt Calmeyer (einnig þekktur sem "Bingo", "Bingo Neger", "Bingo El Bailar" og "Panky") – bassi (1991–1996)
* Hans-Erik Dyvik Husby (einnig þekktur sem "Hank von Helvete", "Hank Herzog von Helvete", "Hank from Hell", "Hertugen", "Herr Tugen", "Hertis", "Hanky El Magnifico", "Frank Hank" og "Hanky") – söngur (1993–1998, 2002–2010; dó 2021)

* Anders Gerner (einnig þekktur sem "André Grandeur") – trommur (1996)
* Christer Engen (einnig þekktur sem "Chris Summers", "The Rolex of Drummers" og "The Prince of Drummers") – trommur (1997–1998, 2002–2008)
* Tomas Dahl (einnig þekktur sem "Caddy" og "T.D.") – trommur (2008–2010; túraði með sveitinni 2007–2008)

## Útgáfur

### Breiðskífur

* *[[Hot Cars and Spent Contraceptives]]* (1992)
* *[[Never Is Forever]]* (1994)
* *[[Ass Cobra]]* (1996)
* *[[Apocalypse Dudes]]* (1998)
* *[[Scandinavian Leather]]* (2003)
* *[[Party Animals]]* (2005)
* *[[Retox]]* (2007)
* *[[Sexual Harassment]]* (2012)
* *[[RockNRoll Machine]]* (2018)

### Tónleikaplötur

* *[[Darkness Forever!]]* (1999)

### Safnplötur

* *[[Love It to Deathpunk]]* (2001)
* *[[Small Feces]]* (2005)

### Smáskífur

* *[[Turboloid]]* (1990)
* *[[(He's a) Grunge Whore]]* (1993)

## Tilvísanir
Brynjar Barkarson

**Brynjar Barkarson** (f. 25. ágúst 1996), stundum þekktur sem **Lil Binni**, er íslenskur tónlistarmaður og annar helmingur raftónlistartvíeykisins ClubDub.

## Útgefið efni
### Breiðskífur
*Þjóðþekktur einstaklingur í valdastöðu (2022)

### Smáskífur
*Moodboard (2019) ásamt Birnir
*Kom inn heitur (2023) ásamt 2 HANDS

### Stökur
*BRB Freestyle (2020) ásamt Birnir, Ra;tio
*Elska (2023) ásamt Daniil
*CHATTID LIT! (2024) ásamt BIGJOE

## Persónulegt líf
Brynjar hefur verið í sambandi með Helgu Þóru Bjarnadóttir, dóttir Bjarna Benediktssonar, síðan 2024.

## Tilvísanir
Carcass

**Carcass** er ensk dauðarokkshljómsveit sem stofnuð var árið 1985 í Liverpool. Sveitin er frumkvöðull í bæði mulningskjarna og melódísku dauðarokki en platan *Heartwork* (1993) þykir vera lykilverk í síðarnefndu stefnunni.  Carcass hætti árið 1996 en kom aftur saman árið 2007.

Sveitin hefur gengið í gegnum breytingar á liðskipan en gítarleikarinn Bill Steer og bassaleikarinn/söngvarinn Jeff Walker hafa verið stöðugir meðlimir.

### Eitt og annað
* Carcass endurhljóðblandaði lagið *Isobel* með Björk. Lagið kom út á smáskífunni *Hyperballad* (1996).
* Í einum gamanþætti seríunnar Friends er stungið upp á að Carcass spili í brúðkaupi. 
* Mikael Amott, gítarleikari sveitarinnar stofnaði síðar hljómsveitina Arch Enemy.
* Carcass spilaði á þungarokkshátíðinni Sátunni í Stykkishólmi árið 2025.

## Meðlimir
*Bill Steer – gítar, söngur (1985–1996, 2007–)
*Jeff Walker – bassi, söngur (1985–1996, 2007–)
*Daniel Wilding – trommur, bakraddir (2012–)
*James 'Nip' Blackford – gítar (2021–)

### Fyrrum meðlimir
*Ken Owen – trommur, söngur (1985–1996, gestur 2008, 2009, 2010, 2013)
*Sanjiv Sumner – söngur (1986–1987)
*Michael Amott – gítar, bakraddir (1990–1993, 2007–2012)
*Carlo Regadas – gítar (1994–1996)

## Plötur
*Reek of Putrefaction (1988)
*Symphonies of Sickness (1989)
*Necroticism – Descanting the Insalubrious (1991)
*Heartwork (1993)
*Swansong (1996)
*Surgical Steel (2013)
*Torn Arteries (2021)

## Tilvísanir
Sjómælingabáturinn Baldur

**Sjómælingabáturinn Baldur** er bátur í eigu Landhelgisgæslu Íslands. Báturinn var smíðaður af Vélsmiðju Seyðisfjarðar árið 1991 og tekið í notkun sama ár. Á þremur áratugum hefur *Baldur* verið notaður til sjómælinga, eftirlits, löggæslu, æfinga og ýmissa annarra verkefna meðfram ströndum Íslands. Báturinn er nefndur eftir norræna guðinum Baldri og er þriðja skip Landhelgisgæslunar til að bera nafnið.

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
* Upplýsingar á lhg.is
Greenock

**Greenock** (skosk gelíska: Grianaig) er bær í Inverclyde, Skotlandi. Bærinn hefur nálægt 43.000 íbúa (2022)  og er höfuðstaður Inverclyde.

Greenock er nálægt mynni fljótsins Clyde. Hann myndar samfellda byggð með Gourock til vesturs og Port Glasgow í austri. Greenock var mikilvægur staður fyrir skipaiðnað, ullar og sykurgerð og innflutning nýlenduverslunar.

## Íþróttir
* Greenock Morton F.C., knattspyrna 
* Greenock Wanderers RFC, rúgbí

## Tilvísanir
Orri Harðarson

**Orri Harðarson** (12. desember 1972 - 7. júní 2025) var íslenskur tónlistarmaður og rithöfundur, fæddur á Akranesi.

Eftir Orra liggja fimm sólóplötur og þrjár bækur – þar af tvær skáldsögur. Auk þessa kom Orri að ótal hljómplötum og bókum annarra, annars vegar og gjarnan sem upptökustjóri, útsetjari, tæknimaður og/eða hljóðfæraleikari – og hins vegar sem þýðandi og editor/yfirlesari.

Orri var útnefndur bæjarlistamaður Akureyrar árið 2017 og bæjarlistamaður Akraness árið 2025.

## Helstu verk
* Drög að heimkomu (sólóplata, 1993) – Íslensku tónlistarverðlaunin, útnefning
* Stóri draumurinn (sólóplata, 1995)
* Tár (sólóplata, 2002)
* Trú (sólóplata, 2005) – Íslensku tónlistarverðlaunin, tilnefning
* Alkasamfélagið (bók um samfélagsmál, 2008) – Fræðslu- og vísindaviðurkenning Siðmenntar
* Albúm (sólóplata, 2010)
* Stundarfró (skáldsaga, 2014) – Menningarverðlaun DV, tilnefning
* Endurfundir (skáldsaga, 2016)

## Tengill
*Glatkistan - Orri Harðarsson

## Tilvísanir
Falkirk

**Falkirk** er höfuðstaður sveitarfélagsins Falkirk. Íbúar eru um 35.000 (2022)
Falkirk var miðstöð stál og járniðnaðar í iðnbyltingunni. Hann byggðist enn frekar upp eftir byggingu Forth og Clyde- (1790) og Union-skipaskurðanna (1812).

## Orrustur við Falkirk
* 1298: Játvarður 1. Englandskonungur vann sigur á skoskum her sem William Wallace stýrði.
* 1746: Jakobítar unnu sigur á Bretum við Falkirk Muir. 

## Tilvísanir
Transsexúal

**Transsexúal** er hugtak sem notað er til að lýsa einstaklingi sem hefur gengist undir, eða hyggst gangast undir, meðferðir og aðgerðir til að aðlaga líkamann að því kyni sem sá einstaklingur samsamar sig með. Einstaklingar með slíkan kynama (**transsexúalisma**) hafa haft hann frá barnæsku. Hann er óháður kynhneigð og er þekktur meðal einstaklinga af öllum kynjum, í öllum löndum og meðal allra þjóðfélagshópa. Jafnframt hefur slíkur kynami verið þekktur í gegnum alla mannkynssöguna.

Flestir transsexúal einstaklingar skilgreina sig einnig sem transgender, sem er víðtækara hugtak. Transgender vísar almennt til einstaklinga sem hafa kynvitund sem er ekki í samræmi við kynið sem þeim var úthlutað við fæðingu, en þetta kallast kynósamræmi (e. gender incongruence). Því getur einstaklingur strangt til tekið verið transsexúal án þess að skilgreina sig sem transgender, þó að það sé mjög sjaldgæft í dag þar sem hugtakið „transgender“ er orðið almennara og víðtækara yfirheiti.

## Tilvísanir
Clyde

**Clyde**  (gelíska: Abhainn Chluaidh) er á í Skotlandi. Hún er önnur lengsta á landsins (eftir Tay), 170 km löng , og sú áttunda lengsta í Bretlandi. Clyde rennur í gegnum borgina Glasgow og tæmist vestur af henni í Clyde-fjörð. Skipaiðnaður var mikilvægur við fljótið frá því snemma á 18. öld og fram á miðja 20. öld.

## Tilvísanir
Bloodbath

**Bloodbath** er sænsk dauðarokkshljómsveit eða súpergrúppa frá Stokkhólmi sem stofnuð var árið 1998. 
Ýmsir meðlimir hafa verið í sveitinni, þar á meðal Jonas Renkse (Katatonia), Mikael Åkerfeldt (Opeth), Peter Tägtgren (Hypocrisy) og Dan Swanö (Edge of Sanity). Í dag er hinn enski Nick Holmes (Paradise Lost) söngvari sveitarinnar.

*Bloodbath spilaði á Eistnaflugi árið 2017.

## Meðlimir
*Anders "Blakkheim" Nyström – gítar, bakraddir (1998–)
*Martin "Axe" Axenrot – trommur (2004–)
*Nick "Old Nick" Holmes – söngur (2012–)
*Tomas "Plytet" Åkvik – gítar (2022–; tímabundið 2017–2022)

### Fyrrum meðlimir
*Jonas "Lord Seth" Renkse – bassi, bakraddir (1998–2023)
*Mikael Åkerfeldt – söngur (1998–2004, 2005–2012)
*Dan Swanö – trommur (1998– 2004), gítar (2004–2006), bakraddir (1998– 2006)
*Per "Sodomizer" Eriksson – gítar (2007–2017)
*Peter Tägtgren – söngur (2004–2005)
*Joakim Karlsson – gítar (2018–2019)

## Útgáfur
### Breiðskífur
*Resurrection Through Carnage (2002)
*Nightmares Made Flesh (2004)
*The Fathomless Mastery (2008)
*Grand Morbid Funeral (2014)
*The Arrow of Satan Is Drawn (2018)
*Survival of the Sickest (2022)

### Stuttskífur
*Breeding Death (2000)
*Unblessing the Purity (2008)

### Tónleikaskífur
*The Wacken Carnage (2005)
*Bloodbath over Bloodstock (2011)

## Tenglar
* Bloodbath á Allmusic
*Heimasíða
Boeing 787 Dreamliner

**Boeing 787 Dreamliner** er farþegaflugvél frá bandaríska flugvélaframleiðandanum Boeing. Vélin er breiðþota sem ber yfirleitt á bilinu 200 til 350 farþega og er nýjasta flugvélagerðin sem hönnuð var frá grunni af Boeing.

Vélin var fyrst kynnt undir nafninu **Boeing 7E7** árið 2003 og þá var stefnt að því að afhenda fyrstu vélarnar 2008. Japanska flugfélagið All Nippon Airways varð fyrst til þess að leggja inn pöntun á vélinni. Ýmis konar vandræði komu þó upp við hönnun og framleiðslu vélarinnar sem töfðu fyrir afhendingu þeirra. All Nippon Airways fékk fyrstu vélarnar afhentar 2011. Markmiðið með hönnun Boeing 787 var að nýta nýjustu tækni til þess að ná fram meiri sparneytni á eldsneyti. Helsta nýjungin var að nota samsett efni (aðallega koltrefjar) í skrokk vélarinnar í stað álblöndu eins og algengast er en það var gert í því skyni að létta vélina til að draga úr eldsneytisneyslu.

Við framleiðslu vélarinnar reiddi Boeing sig mun meira á útvistun einstakra framleiðsluþátta til verktaka úti um allan heim en áður hafði tíðkast. Lokasamsetning hennar fór fram í Everett í Washington-fylki til 2021 en eftir það í verksmiðju Boeing í Suður-Karólínu.

Allar Boeing 787 vélar voru kyrrsettar 2013 vegna hættu á bruna í liþín-jóna-rafhlöðum en ekki urðu þó alvarleg slys af þessum völdum. Fyrsta banvæna flugslysið þar sem Boeing 787 kom við sögu varð 12. júní 2025 þegar vél Air India hrapaði til jarðar strax eftir flugtak frá flugvelli í Ahmedabad á Indlandi en vélin var á leið til London Gatwick-flugvallar. Um borð voru 242 og af þeim lifði aðeins einn maður af en einnig létust margir á jörðu niðri og tala látinna í heild er yfir 270.

Í maí 2025 höfðu 2.137 Boeing 787 flugvélar verið pantaðar frá upphafi en 1.189 afhentar til kaupenda.

## Heimildir
Thomas Frank

**Thomas Frank** getur átt við:
*Thomas Frank, bandarískan sagnfræðing.
*Thomas Frank, danskan knattspyrnuþjálfara
Matthías Matthíasson

**Matthías Matthíasson** (f. 24. september 1975), einnig þekktur sem Matti Matt er íslenskur tónlistarmaður, þekktastur sem fyrrverandi söngvari Papana, en hann gekk til liðs við þá í maí árið 2000 .
Eins er Matthías þekktur sem söngrödd Íþróttaálfsins og meðlimur Vina Sjonna sem tóku þátt í Eurovision 2011. 

## Tilvísanir


## Tenglar
*Um Matta - Heimasíða Papanna 

*Rúv - Vinir Sjonna sáttir
Nico Rosberg

**Nico Erik Rosberg** (f. 27. júní 1985) er þýskur og finnskur fyrrum akstursíþróttamaður sem keppti undir þýskum fáni í Formúlu 1 frá 2006 til 2016. Hann vann heimsmeistaratitil ökuþóra árið 2016 með Mercedes og vann 23 keppnir yfir 11 tímabil.

Rosberg er einkasonur finnska Formúlu 1 heimsmeistarans 1982 Keke Rosberg og þýsku konu hans. Hann fæddist í Wiesbaden en ólst að mestu leyti upp í Mónakó.

Rosberg átti frumraun sína í Formúlu 1 með Williams árið 2006. Hann var með Williams til ársins 2009 og náði tveimur verðlaunapöllum með því liði. Árið 2010 fór hann til ný stofnaða Mercedes liðsins og var liðsfélagi sjöfalda heimsmeistarans Michael Schumacher. Rosberg vann fyrstu keppnina sína í Kína árið 2012. Hann var liðsfélagi gamla go-kart félaga síns Lewis Hamilton frá 2013 til 2016 og myndaðist nokkur togstreita milli þeirra þar sem þeir börðust um heimsmeistaratitla. Rosberg endaði í öðru sæti á eftir Hamilton árið 2014 og 2015 en vann síðan titilinn á seinasta tímabilinu sínu árið 2016. Hann og faðir hans Keke eru einu feðgarnir á eftir Graham og Damon Hill sem hafa báðir unnið heimsmeistaratitil ökumanna í Formúlu 1.

Rosberg tilkynnti að hann væri hættir í Formúlu 1 fimm dögum eftir að vinna heimsmeistaratitilinn 2016 og sagðist vilja eyða meiri tíma með fjölskyldunni sinni. Á ferli sínum í Formúlu 1 byrjaði hann 206 keppnir, vann 23, náði 30 ráspólum, 20 hröðustu hringjum og 57 verðlaunapöllum.

Í júní 2007 kom Rosberg til Íslands þar sem hann lék listir sínar á Williams formúlu bílnum á bílaplani Smáralindarinnar ásamt því að heimsækja hvíldarheimili fyrir langveikbörn.

## Tilvísanir

## Tenglar
*Myndband af Rosberg á formúlu bíl fyrir utan smáralindina
Rödd að handan

***Rödd að handan*** (enska: *Don't Look Now*; ítalska: *A Venezia... un dicembre rosso shocking*) er leikin kvikmynd eftir Nicolas Roeg frá 1973. Myndin er byggð á smásögu eftir Daphne du Maurier frá 1971. Julie Christie og Donald Sutherland fara með hlutverk hjónanna Lauru og John Baxter sem hafa nýlega misst dóttur sína í slysi. John tekur að sér að gera upp kirkju í Feneyjum, þar sem meintur miðill segir þeim að dóttir þeirra sé að reyna að vara þau við hættu. Í fyrstu hafnar John þessu, en tekur svo sjálfur að upplifa sýnir.

Myndin fjallar um sorg yfir barnsmissi og áhrif hennar á samband hjónanna. Myndin vakti athygli fyrir nýstárlegar klippingar (undir áhrifum frá myndum Alfred Hitchcock) og notkun hljóðrænna og myndrænna stefa, þar sem til dæmis vatn og rauður litur koma endurtekið fyrir. Kynlífsatriði þar sem John veitir Lauru munnmök, vakti mikið umtal. Myndin notast við myndrænar hliðstæður til að gera hversdagslega hluti að fyrirboðum atburða.

*Rödd að handan* er talin með klassískum breskum hryllingsmyndum.

## Tilvísanir
Formúla 1 2018

**2018 FIA Formúla 1 Heimsmeistarakeppnin** var 69 tímabilið af Formúlu 1 heimsmeistarakeppninni. Það er samkvæmt Fédération Internationale de l'Automobile (FIA), stjórn alþjóðlegra akstursíþrótta, hæsti flokkur í keppni bíla án yfirbyggingar yfir hjóla. Ökumenn og lið kepptu um tvö titla, annarsvega heimsmeistaratitil ökumanna og hinsvegar heimsmeistaratitil bílasmiða. Tímabilið byrjaði í mars og endaði í nóvember, það spannaði 21 kappakstur.

Þetta var annað tímabilið í röð þar sem Mercedes og Ferrari börðust um heimsmeistaratitilinn og voru þar Lewis Hamilton og Sebastian Vettel fremstir í flokki. Þetta var í fyrsta skipti sem tveir fjórfaldir heimsmeistarar börðust um fimmta titilinn. Yfir tímabilið skiptust þeir á forystunni oft en endaði á að Hamilton vann titilinn í þriðju seinustu keppni tímabilsins í Mexíkó og Mercedes vann titil bílasmiða í keppninni eftir það. Vettel endaði 88 stigum á eftir meistaranum Hamilton og Kimi Räikkönen, liðsfélagi Vettel, endaði í þriðja. Mercedes enduðu 84 stigum á undan Ferrari og Red Bull enduðu þriðju, 152 stigum á eftir Ferrari.

Nýr öryggisbúnaður var tekin í notkun fyrir tímabilið sem kallast „halo“, það verndar ökumanninn gegn veltum eða aðskota hlutum sem gætu hafnað á ökumanninum.

## Lið og ökumenn

### Liðsbreytingar
McLaren riftu vélasamning sínum við Honda og gerði nýjan þriggja ára samning við Renault.

Toro Rosso gerðu samning um að hætta með Renault vélar og fóru yfir í vélar frá Honda, sem hluti af samningnum var Toro Rosso ökumaðurinn Carlos Sainz Jr. lánaður til Renault liðsins.

Sauber endurnýjaði vélasamning sinn við Ferrari ásamt því að gera samning við Alfa Romeo svo liðið varð Alfa Romeo Sauber F1 Team.

### Mið-tímabils breytingar
Sahara Force India F1 liðið varð gjaldþrota á miðju tímabili. Racing Point UK keypti eignir liðsins og kepptu frá 13 umferðinni og út tímabilið sem Racing Point Force India F1 Team.

### Ökumannsbreytingar

*Toro Rosso gerði samning við tvo nýja ökumenn, 2016 GP2 meistarann Pierre Gasly og tvöfalda World Endurance meistarann Brendon Hartley.
* Charles Leclerc, ríkjandi Formúlu 2 meistarinn, skrifaði undir hjá Sauber sem ökumaður.
*Felipe Massa hætti eftir 15 tímabil í Formúlu 1 í lok 2017 tímabilsins. Sergey Sirotkin kom í hans stað og átti sína frumraun í Formúlu 1 með Williams.

## Umferðir

## Tilvísanir
Gunnfaxi (TF-ISB)

**''Gunnfaxi'' (TF-ISB)** er Douglas Dakota flugvél sem var lengst af í innanlandsflugi Flugfélags Íslands. Flugvélin flaug síðast árið 1976 en var síðar gefin Landgræðslunni fyrir varahluti í flugvélina *Páll Sveinsson*. Árið 2005 eignaðist Þristavinafélagið *Pál Sveinsson* og fylgdi *Gunnfaxi* með.

Í júní 2025 var flugvélin færð á Sólheimasand þar sem til stóð að hún yrði sett upp við hlið flakss af bandarískri herflugvél sem nauðlenti þar árið 1973 og varð síðar vinsæll áfangastaður ferðamanna.

## Tilvísanir
Medici-ætt

**Medici-ættin** var ítalskt ættarveldi sem komst upphaflega til æðstu metorða í Lýðveldinu Flórens á tíma Cosimo de' Medici og sonarsonar hans Lorenzo „hins mikilfenglega“ á fyrri hluta 15. aldar. Medici-ættin var upphaflega frá Mugello-dalverpinu í Toskana og auðgaðist smám saman á verslun þar til hún stofnaði Medici-bankann. Bankinn var sá stærsti í Evrópu á 15. öld og stuðlaði að pólitískum uppgangi Medici-ættarinnar í Flórens, þótt meðlimir hennar hafi að nafninu til áfram verið óbreyttir borgarar fremur en erfðaeinvaldar fram á 16. öld.

Árið 1532 áskotnaðist fjölskyldunni erfðatitillinn hertogi af Flórens. Árið 1569 breyttist hertogadæmið í Stórhertogadæmið Toskana eftir að meira landsvæði hafði verið lagt undir það. Medici-ættin réði yfir stórhertogadæminu frá stofnun þess á tíma Cosimo 1. allt fram að andláti Gian Gastone de' Medici árið 1737. Medici-ættin gat af sér fjóra páfa kaþólsku kirkjunnar — Leó 10. (1513–1521), Klemens 7. (1523–1534), Píus 4. (1559–1565) og Leó 11. (1605) — og tvær drottningar Frakklands — Katrínu af Medici (1547–1559) og Maríu af Medici (1600–1610). Í valdatíð fyrstu stórhertoganna dafnaði efnahagur Stórhertogatæmisins Toskana en ríkið var orðið gjaldþrota þegar Cosimo 3. fór með stjórn (árin 1670–1723).

Medici-ættin auðgaðist upphaflega á vefnaðarvöruverslun með ullargildi Flórens, *[[Arte della Lana]]*. Líkt og aðrar ítalskar valdafjölskyldur réð Medici-ættin yfir stjórn borgarinnar sinnar. Ættinni tókst að ná Flórens undir sína stjórn og stuðla að umhverfi þar sem list og húmanismi fengu að dafna. Ítalska endurreisnin spratt upp úr valdatíma Medici-ættarinnar og annarra ítalskra valdaætta eins og Visconti- og Sforza-ættanna í Mílanó, Este-ættarinnar í Ferrara, Borgia- og Della Rovere-ættanna í Róm og Gonzaga-ættarinnar í Mantúa.

Medici-bankinn var, frá stofnun hans árið 1397 til upplausnar hans 1494, ein voldugasta og virtasta stofnun í Evrópu og Medici-ættin var lengi talin auðugasta fjölskylda Evrópu. Með þessum auði gat fjölskyldan aflað sér pólitískra valda í Flórens og síðar víðar um Ítalíu og Evrópu. Viðskiptaveldi þeirra var meðal hinna fyrstu sem notuðu höfuðbækur í bókhaldi sínu með þróun tvíhliða bókhaldskerfis til að hafa eftirlit með inneignum og skuldfærslum. 

Medici-ættin fjármagnaði byggingu Péturskirkjunnar og Dómkirkjunnar í Flórens og styrkti hugsuði og listamenn á borð við Donatello, Brunelleschi, Botticelli, Leonardo da Vinci, Michelangelo, Raffaello, Machiavelli, Galileo og Francesco Redi. Ættin fjármagnaði uppfinningu píanósins og færa má rök fyrir að hún hafi stutt þróun óperunnar. Medici-ættin lék jafnframt lykilhlutverk í gagnsiðbótinni frá upphafi siðaskiptanna fram að kirkjuþinginu í Trentó og í frönsku trúarbragðastríðunum.

## Tilvísanir
Steve Ballmer

**Steven Anthony Ballmer** (; 24. mars 1956) er bandarískur kaupsýslumaður og fjárfestir sem var framkvæmdastjóri Microsoft frá 2000 til 2014. Hann er eigandi NBA liðsins Los Angeles Clippers. Hann er meðstofnandi Ballmer Group, góðgerðarfjárfestingarfyrirtækis.

Frá og með maí 2025 taldi Bloomberg Billionaires Index að persónulegur auður hans væri í kringum 151 milljarða dollara, sem gerir hann áttunda auðugustu manneskju í heimi, og Forbes Real-Time Billionaires List setti sem hann níundu auðugustu manneskju í heimi með 118 milljarða dala.

## Tilvísanir
Heimsmeistaramót karla í körfuknattleik

**Heimsmeistaramót karla í körfuknattleik** (enska: **FIBA Basketball World Cup**) er alþjóðlegt körfuknattleiksmót karlalandslið sem haldið er af FIBA á fjögura ára fresti. 
Frá stofnun árið 1950 og fram að 2010 var mótið þekkt sem **FIBA World Championship**.

## Tilvísanir
Indiana Fever

**Indiana Fever** er bandarískt körfuknattleikslið sem leikur í WNBA-deildinni. Það var stofnað árið 1999 og hóf fyrst leik ári seinna. Það vann WNBA meistaratitilinn árið 2012.

## Titlar
***[[WNBA]]**
**Meistari: 2012
**Tap í úrslitum (2):  2008, 2015

***[[Bikarkeppni WNBA]]**
**Meistari: 2025

## Þekktir leikmenn

## Tilvísanir
Í Brugge

***Í Brugge*** (enska: *In Bruges*) er breskur gamantryllir eftir Martin McDonagh frá 2008. Colin Farrell og Brendan Gleeson leika tvo írska leigumorðingja frá London, sem hafa fengið skipun frá yfirmanni sínum (sem er leikinn af Ralph Fiennes) um að fela sig í belgísku borginni Brugge. Borgin leikur stórt hlutverk í myndinni. Aðrir þekktir leikarar eru meðal annars Clémence Poésy, Jordan Prentice og Ciarán Hinds.

Í myndinni rekast leigumorðingjarnir á tökulið sem er að endurgera myndina *[[Rödd að handan]]* eftir Nicolas Roeg frá 1973. Margar vísanir í þá mynd er að finna í *Í Brugge*. Söguþráður myndarinnar minnir líka að hluta á leikrit Harold Pinter, *Vörulyftuna*, frá 1957.

Myndin var opnunarmynd Sundance-kvikmyndahátíðarinnar 2008. Farrell fékk Golden Globe-verðlaunin sem leikari í aðalhlutverki fyrir leik sinn í myndinni, og Gleeson var tilnefndur í sama flokki. McDonagh hlaut BAFTA-verðlaun fyrir handritið og var líka tilnefndur til Óskarsverðlauna.

## Tilvísanir
Leópold 2. keisari

**Leópold 2.** (Peter Leopold Josef Anton Joachim Pius Gotthard; 5. maí 1747 – 1. mars 1792) var keisari Heilaga rómverska ríkisins, konungur Ungverjalands, Króatíu og Bæheims og erkihertogi af Austurríki frá 1790 til 1792 og stórhertogi af Toskana frá 1765 til 1790. Hann var sonur Maríu Teresu keisaraynju og Frans 1. keisara og bróðir Maríu Antonettu Frakklandsdrottningar, Maríu Karólínu drottningar, Maríu Amalíu hertogaynju og Jósefs 2. keisara. Leópold var hófsamur málsvari upplýsts einveldis líkt og bróðir sinn, Jósef 2. keisari. Ólíkt flestum samtímamönnum sínum var hann mótfallinn dauðarefsingum og pyntingum og lét banna þær í Toskana þann 30. nóvember 1786. Þetta var fyrsta sinn í nútímasögunni sem ríki setti slíkt bann og frá árinu 2000 hefur 30. nóvember verið haldinn hátíðlegur á hverju ári í Toskana. Þótt keisaratíð Leópolds hafi varað stutt er hans minnst með velþóknun. Sagnfræðingurinn Paul W. Schroeder kallaði hann „einn glöggasta og skynsamasta einvald sem bar nokkurn tímann kórónu“.

## Æviágrup
Leópold fæddist 5. maí 1747 í Schönbrunn Slot í Vín og var þriðji sonur Maríu Teresu keisaraynju og Frans 1. Stefáns keisara. Leópold erfði árið 1765 Stórhertogadæmið Toskana frá föður sínum. Líkt og bróðir hans, Jósef 2., var Leópold undir áhrifum af hugmyndum upplýsingarinnar og því framkvæmdi hann sams konar umbætur í Toskana og Jósef gerði í keisaradæminu.

Þegar Jósef lést án barna árið 1790 varð Leópold keisari og arfleiddi næstelsta son sinn, Ferdinand, að stórhertogatitlinum í Toskana. Hann var kjörinn keisari þann 30. september og krýndur af erkibiskupnum í Mainz í Bartólómeusarkirkjunni í Frankfurt þann 9. október 1790. Þann 15. nóvember 1790 var hann einnig krýndur konungur Ungverjalands.

Leópold tókst að draga úr spennunni sem hafði orðið til í ríkinu eftir valdatíð Jósefs með ýmsum tilslökunum, meðal annars með því að hætta við fyrirhugaða stofnun austurrísks einingarríkis. Leópold reyndi lengi að halda frið í utanríkismálum og forðaðist lengi að styðja systur sína, Maríu Antonettu Frakklandsdrottningu, eftir að franska byltingin braust út. Hann gekk inn í fyrsta bandalagsstríð frönsku byltingarstríðanna stuttu eftir að María Antonetta var tekin af lífi.

Leópold lést skyndilega þann 1. mars 1792 í Vín, 44 ára gamall. Hann var grafinn í svokallaðri Toskanahvelfingu undir keisaragrafhýsinu í Vín.

## Hjónaband og börn
Leópold kvæntist þann 16. febrúar 1764, með staðgengilsbrúðkaupi, prinsessunni Maríu Lovísu af Spáni, dóttur Karls 3. Spánarkonungs og Maríu Amalíu af Saxlandi. Þau giftust í eigin persónu í Innsbruck þann 5. ágúst 1764. Þau eignuðust 16 börn.

## Tilvísanir
KR (körfuknattleikur kvenna)

**Kvennalið KR í körfuknattleik** er hluti af Knattspyrnufélagið Reykjavíkur. Liðið var stofnað árið 1956 og hefur unnið 14 Íslandsmeistaratitla og 10 bikarmeistaratitla.

## Þekktir leikmenn

## Tilvísanir
Kolibri

**Kolibri ehf.** er íslenskt hugbúnaðarfyrirtæki með aðsetur í Reykjavík. Félagið þróar stafrænar lausnir fyrir fyrirtæki og stofnanir.  

Kolibri var stofnað í maí 2007  sem Sprettur og stofnendur voru Pétur Orri Sæmundsen, Guðlaugur Stefán Egilsson, Petar Shomov og Daði Ingólfsson.

## Sagan
### 2007-2010: Upphafið
Félagið Sprettur var stofnað með það markmið að hjálpa íslenskum fyrirtækjum að innleiða Agile hugmyndir og aðferðir. Eitt af fyrstu verkefnum félagsins var að koma á fót ráðstefnunni Agile Ísland (þá AGILIS) sem haldin var fyrst í ágúst sama ár. Félagið byrjaði strax í júní sama árs að vinna fyrir stærri fyrirtæki í sínum Agile umbreytingum og voru fyrstu viðskiptavinirnir Kaupþing og Síminn. 

Á árinu 2008 mótaðist fyrsta útgáfan af tilgangi félagsins: „*Að umbreyta íslenskri upplýsingatækni þannig að hún yrði mannlegri, meira skapandi og árangursríkari*”. Félagið bauð upp á þjónustuna **Agile Stökkpallur** sem var 5 vikna prógram til að koma teymum af stað í Scrum eða Kanban. Næstu 5 árin var Agile Stökkpallur notaður í Agile umbreytingu hugbúnaðardeilda margra íslenskra fyrirtækja eins og Landsbankans, CCP, Íslandsbanka, Reiknistofu Bankanna, Marel og Össur.  

### 2010-2011: Marimo og ný starfsemi
Í upphafi árs rann rekstur félagsins Marimo ehf. inn í Sprett og þá urðu stofnendur Marimo Ari Jóhannesson, Guðjón Guðjónsson og Dísa Anderiman hlutahafar í félaginu. Með innkomu nýrra hluthafa breyttist rekstur félagsins umtalsvert og skilgreind voru þrjú tekjusvið: *Agile ráðgjöf*, *fræðsla* og *hugbúnaðarþróun*. Í lok ársins 2011 stofnaði félagið ráðstefnuna **Lean Ísland** og útvíkkaði þannig starfsemina enn frekar.

### 2012-2013: Ný strategía
Árið 2012 var mótuð strategían „*hugbúnaðarþróun í teymum*” sem rammaði inn nýja sérstöðu félagsins, þar sem búið var að tengja saman bæði Agile ráðgjöf og hugbúnaðarþróun í einn þjónustupakka þar sem aldrei fóru færri en þrír starfsmenn inn í hvert verkefni, þ.e. tveir forritarar og einn teymisþjálfari. Fljótlega mótaðist hugmyndin um að allur hugbúnaður sem teymin þróuðu yrði að vera „*fallegur og áhugaverður*”. Til að byrja með voru utanaðkomandi hönnuðir fengnir inn í teymin en mitt árið 2013 hófst leit að hönnuði til að ráða til félagsins.

### 2014: Form5 og nýtt nafn
Árið 2014 kaupir Sprettur allt hlutafé í hönnunarstofunni Form5 og stofnendurnir Steinar Ingi Farestveit og Ólafur Nielsen verða hluthafar. Ný ásýnd var hönnuð og á sama tíma fékk félagið nafnið **Kolibri**.   Með þessum breytingum varð til nýr þjónustupakki sem fékk nafnið **Digital Business** og þá byrjaði félagið að selja og pakka inn stafrænum umbreytingum.

### 2015 -núna: Stafrænar umbreytingar
Síðan 2015 hefur félagið unnið að stafrænum umbreytingum.

## Viðurkenningar
Kolibri hefur fengið viðurkenningar bæði fyrir byltingarkennda stjórnhætti  og fyrir að vera góður vinnustaður .

## Ráðstefnur
Agile Ísland ráðstefnan var haldin árlega frá 2007 til 2016.

Fyrsta Lean Ísland ráðstefnan var haldin 2012   . 

## Tilvísanir
Joseph Boakai

**Joseph Nyumah Boakai** (f. 30. nóvember 1944) er líberískur stjórnmálamaður sem hefur verið forseti Líberíu frá árinu 2024. Hann var áður varaforseti Líberíu frá 2006 til 2018.

Boakai er meðlimur í Einingarflokknum og var varaforseti á tveimur kjörtímabilum Ellenar Johnson Sirleaf forseta. Hann bauð sig fram til forseta árið 2017 en tapaði fyrir George Weah með 38,5 % atkvæða í seinni umferð. Hann bauð sig aftur fram í forsetakosningum Líberíu árið 2023 og sigraði í þetta sinn Weah með 50,6 % atkvæða. Hann er þriðji lýðræðislega kjörni forsetinn í sögu Líberíu.

## Æviágrip
### Æska og menntun
Joseph Boakai fæddist 30. nóvember 1944 í Worsonga, þorpi í Lofa-sýsla í norðvesturhluta Líberíu, nálægt landamærunum við Gíneu. Hann er af fátækum bændaættum og báðir foreldrar hans voru ólæsir, en Boakai fékk engu að síður haldgóða menntun.

Boakai er líberískur frumbyggi og er ekki kominn af yfirstétt afkomenda bandarísk-líberískra leysingja, sem hafa ráðið lögum og lofum í stjórnmálum Líberíu um árabil.

Boakai gekk í skóla í Síerra Leóne en sneri síðan aftur til líberísku höfuðborgarinnar Monróvíu og gekk þar í meþódistaskólann College of West Africa og í Háskóla Líberíu. Hann hlaut gráðu þaðan frá Alþjóðaþróunarstofnun Bandaríkjanna. 

### Stjórnmálaferill
Boakai hóf feril í stjórnmálum á níunda áratugnum með hagsmunabaráttu í þágu pálmaolíu- og kakóbænda. Boakai var landbúnaðarráðherra frá 1983 til 1985 í ríkisstjórn Samuels Doe. Hann var síðan framkvæmdastjóri líberíska olíuhreinsunarfélagsins (LPRC) og siðan ráðgjafi hjá Alþjóðabankanum.

Árið 2005, eftir langa borgarastyrjöld í landinu, var Joseph Boakai kjörinn varaforseti Líberíu í forsetaframboði Ellenar Johnson Sirleaf, sem varð fyrsti þjóðkjörni kvenforseti í Afríku.

Á tíma ebólufaraldursins í Vestur-Afríku árin 2014-2015 biðlaði Boakai til erlendra sendiráða og ræðismannsskrifstofa í Monróvíu um hjálp og fór í nokkrar ferðir til New York til að biðja um aðstoð frá Sameinuðu þjóðunum og vekja athygli á ástandinu í Líberíu. Beiðnunum var svarað og ýmis hjálpargögn voru send til Líberíu, meðal annars sýklalyf.

Boakai er meðlimur í Einingarflokknum. Hann var frambjóðandi flokksins í forsetakosningum Líbaríu árið 2017. Hann komst í aðra kosningaumferð en tapaði fyrir George Weah með 38,46 % greiddra atkvæða.

Boakai bauð sig fram á ný í forsetakosningum Líberíu 2023 og bar sigur úr býtum í seinni kosningaumferð með 50,64 % atkvæða gegn sitjandi forsetanum George Weah. Boakai tók við embætti þann 22. janúar 2024.

### Preststörf
Boakai er djákni í baptistakirjunni í Effort í Paynesville.

## Einkahagir
Boakai er kvæntur og á fjögur börn.

## Tilvísanir
Listi yfir vita á Íslandi

Eftirfarandi er **listi yfir vita á Íslandi**. Fyrstu vitarnir eru á suðvesturhorninu og svo farið sólarhringinn hringinn í kringum landið.

## Heimildir
*
Radíóviti

**Radíóviti** eða **ratsjárviti** (enska: *racon*, stytting á *radio beacon*) er sendiviðtæki sem komið er fyrir á tilteknum stað, gjarnan á sjómerkjum eins og vitum eða ljósbaujum, eða brúm sem siglt er undir. Þegar sendiviðtækið nemur merki frá ratsjá sendir það sjálfkrafa út morse-merki fyrir tiltekinn bókstaf. Radíóvitar eru merktir á sjókort með *Racon(X)* þar sem X er bókstafurinn sem vitinn sendir út. Þannig er hægt að átta sig á því hvaða sjómerki er um að ræða.

Á Íslandi eru radíóvitar staðsettir í nokkrum helstu vitum landsins. Til dæmis sendir Knarrarósviti út stafinn M (— —), og Garðskagaviti sendir út stafinn G (— — •).

## Tilvísanir
A Matter of Time

***A Matter of Time*** er þriðja stúdíóplata íslensku söngkonunnar og lagahöfundarins Laufeyjar. Platan var gefin út 22. ágúst 2025 af Vingolf Recordings og AWAL. Fjórar smáskífur voru gefnar út: „Silver Lining“, „Tough Luck“, „Lover Girl“ og „Snow White“.

## Lagalisti

## Tilvísanir
12 Tónar

**12 Tónar** er plötubúð í Reykjavík. Verslunin var stofnuð árið 1998 og hefur verið vel tekið af tónlistarunnendum frá opnun. 12 Tónar er einnig sjálfstætt útgáfufyrirtæki með tæplega 80 útgáfur í vörulista sínum.
Lakshmibai

**Lakshmibai** eða **Laxmibai**, líka þekkt sem drottning (*rani*) Jhansi (fædd Manikarnika Tambe; 1828 eða 1835 – 18. júní 1858) var eiginkona furstans af Jhansi, Gangadhar Rao, frá 1843 þar til hann lést 1853. Þegar uppreisnin á Indlandi braust út 1857 gerðist hún leiðtogi uppreisnarmanna og barðist við Breta í mörgum orrustum. Hún er í dag álitin þjóðhetja og mikilvæg persóna fyrir indverska þjóðernishyggju.

Hún kom frá Marattafjölskyldu frá Varanasi og giftist ung furstanum (*[[raja]]*) af Jhansi. Við það fékk hún nafnið *rani* Lakshmibai (frú hindúagyðjunnar Lakshmi). Þau eignuðust einn son sem dó ungur. Þegar Gangadhar lá fyrir dauðanum ættleiddi hann því ungan ættingja, Damodar Rao af Jhansi, sem eftirmann sinn. Breska Austur-Indíafélagið, sem Jhansi heyrði undir, neitaði hins vegar að samþykkja þessar ríkiserfðir og innlimaði Jhansi samkvæmt lögmálinu um niðurfellingu ríkiserfða, þrátt fyrir áköf mótmæli Lakshmibai við landstjórann James Broun-Ramsay.

Árið 1857 gerðu indverskir hermenn í Jhansi uppreisn og myrtu flesta Breta sem þeir náðu til í borginni. Deilt er um að hve miklu leyti drottningin tók þátt í þessum atburðum. Hún tók hins vegar við stjórn Jhansi í kjölfarið og viðaði að sér her til að verjast innrásum utan frá. Í byrjun voru Bretar hlutlausir gagnvart henni, en ákváðu síðar að líta á hana sem óvin. Herforinginn Hugh Rose, 1. barón af Strathnairn hertók Jhansi í mars og apríl 1858. Drottningin slapp á hestbaki og flúði til annarra uppreisnarmanna í Kalpi. Rose sigraði þau 22. maí, en þau flúðu til Gwalior-virkis þar sem Lakshmibai féll í lokaorrustu. 

Eftir uppreisnina varð Lakshmibai að þjóðhetju í augum Indverja sem börðust fyrir sjálfstæði landsins. Hún er enn mikilvægt tákn sjálfstæðisbaráttu Indlands og ævi hennar hefur verið efni fjölmargra frásagna, skáldsagna og kvikmynda. Einna þekktust eru kvæðið *Jhansi Ki Rani* eftir Subhadra Kumari Chauhan frá 1930 og skáldsagan *Jhansi ki Rani Lakshmi Bai* eftir Vrindavan Lal Verma frá 1946.

## Tilvísanir
Heklugos árið 1991

Gos hófst í Heklu þann 17. janúar 1991. Það var lítið, svipað gosinu 1980, svipað hraunmagn rann en minni gjóska. Gosið stóð í 52 daga.  Gosmökkurinn fór í 12 kílómetra hæð fyrsta sólarhringinn.  Alls þakti hraun 23 ferkílómetra eftir gosið og var gosmagnið 150 milljón rúmmetrar. 

## Tengill
* Tephrabase.org

## Tilvísanir
Heklugos árið 2000

Eldgos í Heklu hófst kl. 18:17 þann 26. febrúar árið 2000. Hálftíma áður en gosið hófst tilkynntu Almannavarnir bað gos myndi hefjast innan 20-30 mínútna. Sýndu jarðskjálftamælar óróa frá kl 17:00. 

Gosið var öflugast fyrstu 2 tímana, virkni einangraðist svo í tvo gíga Gosinu var lokið 8. mars. Magn hrauns var minna en í fyrri Heklugosum eða 18 ferkílómetrar. Rúmmál þess var 110 milljón rúmmetrar 

## Tengill
* Tephrabase.org

## Tilvísanir
Heklugos árið 1980

Heklugos hófst 17. ágúst árið 1980. Sprunga opnaðist sem var 6 kílómetra löng á sama stað og í Heklugosinu árið 1947. Breskur jarðfræðistúdent var við fjallið ásamt félaga sínum þegar það gaus og átti fótum fjör að launa meðan hann flýði gjall og hraunmola. Flúormagn í grassýnum mældist yfir hættumörkum úr ösku gossins  og varð vart við öskufall í afréttum Skagafjarðar.  Gosið stóð aðeins í 3 daga. 

Gos hófst á ný þann 9. apríl 1981 og var það talið framhald gossins sem hófst 1980. Það stóð í um viku og gaus úr tveimur gígum ofarlega á fjallinu. 

## Tengill
* Tephrabase.org

## Tilvísanir
Heklugos árið 1970

Heklugos hófst þann 5. maí árið 1970. Gosið stóð yfir í 2 mánuði og lauk því 5. júlí.
Meginhluti gjóskunnar kom upp á fyrstu tveimur klukkustundum gossins.  Gosaska dreifðist norður og varð vart við ösku á Hornbjargsvita og urðu gangstéttir svartar á Blönduósi. 

Gjóska féll á um 40.000 ferkílómetra svæði og var flúormenguð. Talið er að um 11.000 ær og 6.000 lömb hafi dáið af þeim sökum, aðallega í Vestur-Húnavatnssýslu og Árnessýslu. Hraunflæmi eftir gosið varð 18,5 ferkílómetrar. Gaus í nokkrum sprungum en lengst af gaus norðan við Hlíðargíga svonefnda. 

## Tenglar
*Morgunblaðið 6. maí 1970 - Hekla í ljósum logum
*Tephrabase.org

## Tilvísanir