1609

Árið **1609** (**MDCIX** í rómverskum tölum) var ár sem hófst á fimmtudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu eða sunnudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.

## Ísland
* *[[Crymogæa]]* eftir Arngrím lærða kom út í Hamborg.
* Vestmannaeyjar urðu sjálfstæð sýsla.
* Þrír létust í snjóflóði við Urðir í Svarfaðadal.

### Fædd
### Dáin
* 16. október - Ormur Þorleifssons, stórbóndi á Snæfellsnesi.

## Erlendis

### Janúar
* 12. janúar - Upphaf galdrafársins í Baskalandi, umfangsmestu galdraofsókna sem Spænski rannsóknarrétturinn réðist í.
* 15. janúar - Eitt af fyrstu fréttablöðum heims *[[Avisa Relation oder Zeitung]]*, kom fyrst út í Ágsborg.
* 31. janúar - Amsterdambanki var stofnaður.
### Febrúar
* 28. febrúar - Vasilíj Sjúiskíj Rússakeisari og Karl 9. Svíakonungur gerðu með sér bandalag gegn Pólsk-litháíska samveldinu.
* Febrúar - Jan Karol Chodkiewicz lagði bæinn Pärnu í Eistlandi undir sig. 
* Febrúar - Pólska þingið, sejm, gaf þátttakendum í Zebrzydowski-uppreisninni upp sakir.

### Mars
* 11. mars - Sigmundur 3. Vasa lýsti Rússlandi stríð á hendur.
* 12. mars - Bermúda varð ensk nýlenda.
* 24. mars - Pólsk-litháíska samveldið sigraði flota Svía í orrusunni við Salis.
* 25. mars - Jóhann Vilhjálmur hertogi af Cléves-Jülich-Berg lést barnlaus sem leiddi til upphafs Jülich-erfðastríðsins.
* Mars - Holland og Spánn gerðu með sér tólf ára vopnahlé.
### Apríl
* 4. apríl - Filippus 3. gaf út tilskipun um að kristnir Márar skyldu reknir frá Spáni.
* 8.-29. apríl - Shimazu Yoshihiro lagði Ryūkyū-eyjar undir lénið Satsuma í Japan.
### Maí
* 15. maí - Svíar sigruðu her falska Dímitríj 2. í orrustunni við Kamenka.
* 23. maí - Önnur stofnskrá Virginíu var formlega staðfest. Í stað ráðs kom landstjóri með alræðisvald.
* 25. maí - Sigmundur 3. Vasa flutti úr konungshöllinni í Wawel til Varsjár.

### Júní
* 17. júní - Svíar sigruðu her falska Dímitríj 2. í orrustunni við Torzhok.
* 29. júní - Spænski flotinn með aðstoð þess franska sökkti 21 skipi Ottómana við Túnis.
### Júlí

* 6. júlí - Rúdolf 2. keisari veitti Bæheimi trúfrelsi.
* 10. júlí - Kaþólska bandalagið var stofnað í München.
* 15. júlí - Svíar unnu lokasigur á kósakkaher falska Dímítríj 2. í orrustunni við Tver.
* 21. júlí - Jakob 1. Englandskonungur skipaði skoska biskupinn George Montgomery yfir nefnd sem átti að gera öll lönd í Ulster upptæk vegna Jarlaflóttans og byggja þau mótmælendum.
* 23. júlí - Fellibylur tvístraði níu skipa flota enskra landnema á leið til Virginíu.
* 28. júlí - Bermúda var byggð enskum skipbrotsmönnum af skipinu *[[Sea Venture]]*.
* 30. júlí - Franski landkönnuðurinn Samuel de Champlain tók þátt í orrustu milli húronindíána og írókesa og skaut tvo höfðingja írókesa til bana.
### Ágúst
* 20. ágúst - Íbúar Silesíu fá trúfrelsi.
* 25. ágúst - Galileo Galilei sýndi nokkrum feneyskum kaupmönnum stjörnukíki sem hann notaði til að skoða tungl Júpíters og afsanna þannig jarðmiðjukenninguna.
* 28. ágúst - Henry Hudson uppgötvaði Delawareflóa.
### September

* 2. september - Henry Hudson kom í New York-flóa.
* 12. september - Henry Hudson kom að ósum Hudsonfljóts. 
* 20. september - Hollenska Austur-Indíafélagið setti upp skrifstofu í Hirado í Japan.
* 22. september - Allir kristnir márar voru reknir frá Spáni til Marokkó. Allt að þriðjungur íbúa suðurhéraða Spánar hvarf á brott.
* 29. september - Sigmundur 3. Vasa rauf vopnahlé við Rússa og settist um Smolensk. 
### Október
* 12. október - Vísan *[[Þrjár blindar mýs]]* eftir Thomas Ravenscroft kom út á prenti í London.
* 28. október - Svíar unnu sigur á her falska Dímítríjs 2. í orrustunni við Troitsko.
### Nóvember
* 30. nóvember - Galileo Galilei gerði kort af tunglinu með aðstoð sjónauka.
### Desember
* 8. desember - Fyrsti lessalur bókasafnsins Biblioteca Ambrosiana í Mílanó opnaði almenningi. Það var eitt fyrsta almenningsbókasafnið.
* 29. desember - Jesúítar stofnuðu trúboðsstöðina San Ignacio Guazú í Paragvæ og fengu leyfi Spánarkonungs til að halda þar 3-8000 guaraníindíánum frá þrælahaldi.

### Ódagsettir atburðir

* William Keeling uppgötvaði Kókoseyjar.
* Johannes Kepler setti fram lögmál sín um hreyfingar reikistjarnanna í *Astronomia Nova*.
* Varsjá tók við af Kraká sem höfuðborg Pólsk-litháíska samveldisins
* Óperan *[[Orfeus (ópera)|Orfeus]]* eftir Claudio Monteverdi kom út.
* *[[Sonnettur Shakespeares]]* voru fyrst gefnar út á prenti í London.
* Hollendingar hófu verslun í Makassar á Sulawesi í Indónesíu.

## Fædd
* 22. mars - Jóhann 2. Kasimír Vasa, konungur Póllands (d. 1672).
* 18. mars - Friðrik 3. Danakonungur (d. 1670).
* 16. maí - Ferdinand kardináli, spænskur herforingi (d. 1641).
* 29. júní - Pierre-Paul Riquet, franskur verkfræðingur (d. 1680).
* 28. júlí - Judith Leyster, hollenskur listmálari (d. 1660).
* 18. október - Josias Rantzau, þýskur herforingi (d. 1650).
* 19. október - Giovanni Bona, ítalskur kardináli (d. 1674).
* 15. nóvember - Henríetta María Englandsdrottning (d. 1669).
### Ódagsett
* Hannibal Sehested, ríkisstjóri Noregs (d. 1666).

## Dáin

3. febrúar - Ferdínand 1. de' Medici, stórhertogi Toskana (f. 1549).
* 15. júlí - Annibale Carracci, ítalskur listamaður (f. 1560).
* 20. júlí - Federico Zuccari, ítalskur listamaður (f. 1542).
* 20. ágúst - Joseph Duchesne, franskur efnafræðingur.
* 17. september - Judah Löw, tékkneskur rabbíni. (f. 1520)
* 19. október - Jacobus Arminius, hollenskur guðfræðingur.
* 16. desember - Arild Huitfeldt, danskur sagnaritari (f. 1546).
*Lauritz Tygesen Kruse, danskur embættismaður sem var höfuðsmaður á Íslandi 

## Tenglar