Villisvín

**Villisvín** (*Sus scrofa*) eða **Evrasískt villisvín**, er klaufdýr af svínaætt ættað frá  mestallri Evrasíu, Norður-Afríku, og Stóru-Sundaeyjum. Afskipti manna hafa aukið útbreiðsluna enn frekar, sem hefur gert tegundina eina útbreiddustu spendýrategund heimsins og þar með útbreiddustu svínategundina. Hin mikla útbreiðsla, mikill fjöldi og aðlögunarhæfileiki, þýðir það að þau eru skráð í *ekki í hættu* af IUCN og þau eru ágeng tegund á hluta þess svæðis sem þau hafa verið flutt til. Tegundin kom líklega fram í Suðaustur-Asíu um fyrri hluta Pleistósen, og ruddu öðrum tegundum úr vegi þegar þau breiddust út til gamla heimsins.

Síðan 1990, hafa allt að 16 undirtegundir verið viðurkenndar, sem skiptast í fjóra svæðishópa byggt á hæð höfuðkúpu og lengd tárabeins (*os lacrimale*). 

## Heiti eftir aldri

## Flokkun og þróun

MtDNA rannsóknir benda til að villisvín eru upprunnin frá eyjum í Suðaustur-Asíu svo sem Indónesíu og Filippseyjum, síðar breiðst út til meginlands Evrasíu og Norður-Afríku. Elstu fornleifar tegundarinnar koma frá bæði Evrópu og Asíu, og eru síða snemma á Pleistósen. Við lok Villafranchian, hafði *S. scrofa* að mestu rutt hinni skyldu *[[Sus strozzi|S. strozzii]]* úr vegi; stór, hugsanlega mýradveljandi forfaðir nútíma *[[Sus verrucosus]]*, um allt meginland Evrasíu, svo það var einungis á stökum svæðum í Asíu. Nánasti ættingi þess er skeggsvín á Malacca og nágrannaeyjum.

### Undirtegundir
Nú (2005) eru 16 undirtegundir viðurkenndar, sem er skipt upp í fjóra svæðishópa:

* **Vestræn:** Inniheldur *S. s. scrofa*, *S. s. meridionalis*, *S. s. algira*, *S. s. attila*, *S. s. lybicus*, og *S. s. nigripes*. Þessar undirtegundir eru yfirleitt með háa hauskúpu (þó eru *lybicus* og sumar *scrofa* með lága hauskúpu), með þykkt þel og (að undanteknum *scrofa* og *attila*) lítt þroskaða mön.
* **Indversk:** Inniheldur *S. s. davidi* og *S. s. cristatus*. Þessar undirtegundir hafa takmarkað eða ekkert þel, með langa mön og áberandi rákir á trýni og munni. *S. s. cristatus* er með háa hauskúpu og *S. s. davidi* er með lága hauskúpu.
* **Austræn:** Inniheldur *S. s. sibiricus*, *S. s. ussuricus*, *S. s. leucomystax*, *S. s. riukiuanus*, *S. s. taivanus*, og *S. s. moupinensis*. Einkennandi fyrir þessar undirtegundir er hvítleit rák sem nær frá munnvikum til neðri hluta kjálka. Að undanskilinni *S. s. ussuricus*, þá eru flest með háa höfuðkúpu. Þelið er þykkt, nema hjá *S. s. moupinensis*, mön að mestu ekki til staðar.
* **Indónesísk:** Einvörðungu *S. s. vittatus*, einkennandi fyrir það er gisið hár, skortur á þeli, löng mön, breið rauðleit rák frá trýni til hliðanna áhálsi. Þetta er fornlegasta gerðin af þessum fjórum hópum, með minnstan heila, frumstæðasta tanngerð og ósérhæfða höfuðkúpugerð.

### Rándýr


File:EberreliefmitHund-3Jhrnchr-FOKoeln2.jpg|
File:Südindischer Meister um 1540 002.jpg|Suður indversk mynd af svínaveiðum, um 1540
File:Modern Pig-Sticking (1914) A. E. Wardrop I.png|
File:Регулирование численности кабана (1).jpg|
File:Brooklyn Museum - The Boar Hunt - Hans Wertinger.jpg|


## Sjá einnig
* Svín (ætt)
* Svín

## Tilvísanir

## Heimildir
*
*
*

## Viðbótarlesning
* Apollonio, M. et al. (1988), "The systematics of the wild boar (''Sus scrofa'' L.) in Italy", *Bolletino di Zoologia, 3:213–221
* Carden, R.F. (2012) [http://invasives.biodiversityireland.ie/wordpress/wp-content/uploads/natural_history_wild_boar_ireland_carden2012_final_report.pdf "Review of the Natural History of Wild Boar (Sus scrofa) on the island of Ireland"] , Report prepared by Ruth Carden for the Northern Ireland Environment Agency, Northern Ireland, UK, National Parks & Wildlife Service, Department of Arts, Heritage and the Gaeltacht, Dublin, Ireland and the National Museum of Ireland – Education & Outreach Department.
* Durantel, P. (2007), *Le sanglier et ses chasses*, Editions Artemis, 
* Greene, J. (2011), *The Golden-Bristled Boar: Last Ferocious Beast of the Forest*, University of Virginia Press, 
* Marillier, B. (2003), *Le sanglier héraldique*, Editions Cheminements, 
* Mayer, J. J. & Shedrow, C. B. (2007), *Annotated Bibliography of the Wild Pig'' (Sus scrofa): Environmental Information Document *, Washington Savannah River Company
*  Padiglione, V. (1989), *Il cinghiale cacciatore: Antropologia simbolica della caccia in Sardegna*, Armando Editore (collana Antropologia culturale)
* 

== Ytri tenglar ==
* [http://www.bbc.co.uk/nature/wildfacts/factfiles/598.shtml BBC profile] 
* 
* [http://www.invasivespeciesinfo.gov/animals/wildboar.shtml Species Profile- Wild Boar (*Sus scrofa'')] , National Invasive Species Information Center, United States National Agricultural Library. Er með almennar upplýsingar um villisvín.