Jerry Lewis

**Jerry Lewis** (fæddur Jerome Levitch 16. mars 1926 - dáinn 20. ágúst 2017) var bandarískur leikari sem með Dean Martin var áberandi í amerískum gamanleik um árin 1946 – 1956. Þeir eru taldir eitt vinsælasta tvíeiki allra tíma á hvíta tjaldinu og gerðu þeir saman myndir eins svo My friend Irma (1949), The Caddy (1953) og Pardners (1956) svo fáeinar séu nefndar. Jerry naut ekki bara velgengni með Dean Martin eftir að þeir hættu formlega að starfa saman árið 1956 gerði Jerry klassíkar myndir sem hann lék í leikstýrði og var handritshöfundur af The Ladies Man (1961), The Nutty Professor (1963) og The Bell Boy (1960) og gerði hann handritið og lék Cinderfella (1960). Jerry hefur haft áhrifamikinn og árangursríkan feril á þeim rúmum 80 árum sem hann er búinn að vera í brasanum en hann byrjaði að skemmta á sviði aðeins fimm ára gamall

## Æska
Jerry fæddist 16. mars 1926 eftir að móðir hans Rae Lewis var búinn að vera með hríðar í fjóra daga hana verkjaði svo mikið að hún bað um eitthvað verkjastillandi. Læknar létu hana fá verkjalyf en tók hún aðeins of stóran skammt þannig Jerry fæddist í dái. Læknar urðu óþolinmóðir og héldu að barnið myndi deyja ef ekki yrði gerð hryggjaraðgerð til að vekja hann en vitað var að það mundi vekja hann en skaða hann mikið. Vildi amma Jerrys gefa honum tíma og þann 18. mars vaknaði Jerry frá dáinu.

Foreldrar Jerrys voru rússneskir gyðingar sem bæði voru skemmtikraftar. Móðir Jerrys var hin ágætasta söngkona en aðalhæfileikarnir hennar voru í píanóleik og lék hún undir þegar faðir Jerrys söng og var með gamanleik. Foreldrar Jerrys voru lítið heima vegna vinnu sinnar og var Jerry alinn upp hjá ömmu sinni sem Jerry sagði seinna í viðtali að það hafi verið manneskjan sem stutti hann mest við þá hugmynd að gerast skemmtikraftur.

## Ferill
### Samstarfið við Dean Martin
Jerry lék í 17 kvikmyndum með Dean Martin á árunum 1949 – 1956 og var hver á eftir annari vinsælli en sú fyrri. Jerry varð upphaflega frægur með söngvarunum Dean sem var kvennagullið sem heillaði dömurnar uppúr skónum á meðan Jerry var meira í því að láta fólk hlæja í Martin og Lewis tvíeykinu. Þeir byrjuðu að skemmta á næturklúbbum og árið 1945 hitti hinn efnilegi söngvari Dino Paul Crocetti (Dean Martin) frá Ohio hinn unga og efnilega grínista Jerome Levitch (Jerry Lewis) frá Newark í New Jersey. klúbburinn sem Þeir hittust í fyrst hét Glerhattaklúbburinn (Glass Hat Club) í New York-borg sem þeir voru báðir að skemmta. Þeim fannst gaman að atriðum hvors annars og klöppuðu mikið fyrir hvort öðrum. Fyrsta skipti sem þeir sameinuðu atriðin sín var þann 2. júlí 1946 í Atlantic City (í næturklúbb sem hét Fimmhundruð-klúbburinn (500 club)). Ekki gekk allt upp og var lítið um hlátur þegar þeir skemmtu þetta kvöld og varaði eigandinn þá við Skinny D'Amato ef þeir gerðu ekki betur í seinna atriðinu sem var seinna um kvöldið yrðu þeir reknir. Fóru þeir út bakdyrnar inn í sundið sem var á bak við skemmtistaðinn og lögðu höfuð í bleyti, ákváðu þeir að gera bara eitthvað ekkert sem var í handritinu þeirra og söng Dean nokkur lög og Jerry kom inn úr eldúsinu klæddur sem þjónn og var með helling af diskum sem hann missti alla í gólfið. Gerðu þeir gys í áhorfendum sögðu gamla góða brandara og lék Jerry klaufskan þjón og var Dean sjarmatröllið og tóku áhorfendurnir svo sannarlega við sér og nú hlógu allir sig máttlausa.

### Sjónvarpsþættir
Fyrir utan það að hafa leikið í yfir 60 kvikmyndum var Jerry með sinn eigin þátt Sem hét Jerry Lewis-þátturinn (The Jerry Lewis show). Jerry Lewis þátturinn var sýndur á árunum 1957 – 1958, 1963 og 1967 – 1969. Árið 1948 kom Jerry fram í sjónvarpsþætti sem hét Velkominn um borð (Welcome Aboard) en það var hálftíma þáttur um nýja og efnilega skemmtikrafta sem voru að byrja að leika í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum eða að gefa út sýna fyrstu plötu. Þetta var fyrsta skipti sem Jerry kom fram í sjónvarpi, Dean Martin kom líka fram í þessum þætti. 

## Loftsteinninn
Loftsteinninn *11548 Jerrylewis* er skírður í höfuðið á leikaranum. Loftsteinninn var uppgvötvaður 25. nóvember árið 1992 af C. S. Shoemaker og D. H. Levy. Þeir fundu loftsteinin við stjörnuskoðun í Palomar Observatory í San Diego-sýslu, Kaliforníu.

## Heilsufar

Jerry hefur orðið fyrir margskonar meiðslum og fíknum sem tengjast bæði öldrun og bakmeiðslum sem hann fékk við að detta af píanói á Sands hótelinu í Las Vegas.
Eftir slysið varð hann háður verkjalyfinu Percodan í þrettán ár. Hann segir að hann hafi hætt að taka lyfið inn árið 1978.

Lewis dó árið 2017, 91 árs gamall.

## Kvikmyndir Með Jerry Lewis

## Tilvísanir