Ráðgátan um skáldamjöðinn

**Ráðgátan um skáldamjöðinn** (danska: *Mysteriet om digtermjøden*) er ellefta bókin í bókaflokknum um Goðheima. Hún kom út árið 1998. Teiknari hennar var listamaðurinn Peter Madsen, en auk hans kom Henning Kure að gerð handritsins. Per Vadman var höfundur bundis máls í bókinni. Sagan byggir á frásögn Skáldskaparmála af tilurð skáldskaparmjaðarins. Öfugt við aðrar bækur í sagnaflokknum er Óðinn í aðalhlutverki í sögunni sem er rakin eins og um glæpareyfara sé að ræða.
## Söguþráður
Óðinn og Mímir sitja að tafli þegar dvergana Fjalar og Galar ber að garði. Þeir segjast órétti beittir af jötninum Suttungi sem hafi með rangindum herjað út úr þeim kerald með miði sem efli skáldskparfærni. Þeir biðja Óðinn um að hjálpa þeim að endurheimta drykkinn og leyfa honum að bragða á litlum skammti. Óðinn ásælist mjöðinn og fellst á að hjálpa í von um að fá meira að drekka.

Í Jötunheimum hittir Óðinn, dulbúinn sem förumaðurinn  *Bölverkur* fyrir Gunnlöðu dóttur Suttungs, sem hefur þann starfa að gæta skáldskaparmjaðarins. Hún harðneitar að láta mjöðinn af hendi, en missir út úr sér að hann sé gerður úr hráka guðanna. Óðinn minnist þá löngu liðinna atburða úr stríði Ása og Vana, sem lauk með því að báðar fylkingar skiptust á gíslum: þeim ríkasta og virtasta og úr sínu liði. Æsir sendu þá Míni og Hæni til hirðar Vana en fengu í staðinn þá Njörð og Kvasi. Í raun var um svikabragð að ræða, þar sem Hænir var ekki raunverulegur guð heldur tilbúningur Loka, skapaður úr hænu, til að blekkja Vani. Við sáttagjörðina hræktu bæði Æsir og Vanir í kerald, sem Óðinn grunar nú að hafi getið af sér skáldamjöðinn.

Óðinn krefur Njörð svara um afdrif kersins með guðlega hrokanum, hann fer undan í flæmingi og leitar ráða hjá Freyju dóttur sinni. Myndin fer að skýrast í kolli Óðins sem yfirheyrir Mími, sem hafði í gíslingunni hjá Vönum verið hálshöggvinn við dularfullar kringumstæður, svo höfuðið eitt lifði eftir. Meðan á samtali Óðins og Mímis stendur ryðst jötuninn Suttungur inn til þeirra en flýr þegar í stað á braut. Mímir áttar sig á að Suttungur sé sá sem hjó af honum höfuðið.

Eftir því sem vísbendingunum fjölgar nálgast Óðinn svarið við ráðgátunni. Hann heldur á fund Gunnlaðar og dregur hana á tálar. Honum tekst að drekka mestallan skáldamjöðinn. Í ljós kemur að oflátungurinn Hænir er maðurinn á bak við alla fléttuna. Hann komist á snoðir um að Kvasir hefði ekki verið raunverulegur guð heldur tilbúningur, skapaður úr hráka guðanna. Með því að leggja afhöggvið höfuð Kvasis í mjöð þeirra Fjalars og Galar hefði skáldamjöðurinn orðið að veruleika. Hænir býr sig undir að drepa Óðinn, sem er fyrri til og breytir honum aftur í hænu og Óðinn flýr með leifarnar af skáldamiðinum heim í Valhöll
## Fróðleiksmolar
* Sagan er innblásin af harðsoðnum bandarískum einkaspæjarasögum í anda Raymond Chandler og Dashiell Hammett. 

* Höfundarnir tóku sér talsvert skáldskaparleyfi við gerð sögunnar. Þannig eru heimildir um Hæni afar takmarkaðar í varðveittum heimildum. Sú staðreynd að nafn hans minnti á hænu varð kveikjan að því að gera persónuna að tilbúningi Loka, sem fyrr í bókaflokknum hafði leikið þann leik að nota hænsnfugla við sjónhverfingarbrögð sín.

* Leiðtogi Vana í sögunni er gyðjan *Nethus*. Nafn hennar er ekki fengið úr norrænum heimildum en rómverski sagnaritarinn Tacítus gat um germanska gyðju með því heiti í ritum sínum.
## Íslensk útgáfa
*Ráðgátan um skáldamjöðinn* kom út hjá Forlaginu árið 2021, í íslenskri þýðingu Bjarna Fr. Karlssonar.
## Heimildir
*