Jay-Z

**Shawn Corey Carter** (f. 4. desember 1969), betur þekktur undir sviðsnafninu **Jay-Z**, er bandarískur rappari og athafnamaður. Hann hefur verið nefndur besti rappari allra tíma af útgáfum eins og *[[Billboard]]*. Hann hefur verið spilað stóran þátt í velgengni tónlistarfólks eins og Kanye West, Rihanna og J. Cole. Hann er stofnandi og stjórnarformaður Roc Nation og var forseti og framkvæmdastjóri Def Jam Recordings frá 2004 til 2007. 

Jay-Z er fæddur og uppalinn í New York borg og hóf tónlistarferil sinn þar seint á níunda áratugnum. Hann var meðstofnandi í plötuútgáfunni Roc-A-Fella Records árið 1995 og gaf út sína fyrstu breiðskífu *Reasonable Doubt* árið 1996. Platan sló í gegn og festi í sessi veru hans í tónlistariðnaðinum. Hann hefur síðan gefið út tólf plötur til viðbótar, þar á meðal margrómuðu plöturnar *The Blueprint* (2001), *The Black Album* (2003), *American Gangster* (2007) og *4:44* (2017). Hann hefur einnig gefið út samstarfsplöturnar *[[Watch the Throne]]* (2011) með Kanye West og *[[Everything Is Love]]* (2018) með eiginkonu sinni, Beyoncé. 

Í gegnum fyrirtækjarekstur sinn varð Jay-Z fyrsti hipphopp tónlistarmaðurinn til að verða milljarðamæringur árið 2019. Árið 1999 stofnaði hann fataverslunina Rocawear og árið 2004 stofnaði hann lúxus sportbar-keðjuna 40/40 Club. Bæði fyrirtækin hafa vaxið og orðið margra milljóna dollara fyrirtæki og þau gerðu honum kleift að stofna Roc Nation árið 2008. Árið 2015 keypti hann tæknifyrirtækið Aspiroand og tók við tónlistarstreymisveitu þeirra Tidal. Árið 2020 setti hann Monogram á markað, línu af kannabisvörum. Frá og með 2023 er hann ríkasti tónlistarmaður í heimi með nettóvirði 2,5 milljarða Bandaríkjadala.

Jay-Z er einn af söluhæstu tónlistarmönnum heims, með yfir 140 milljónir plötur seldar og hefur unnið til 24 Grammy-verðlauna, flest verðlaun allra rappara ásamt Kanye West. Jay-Z á einnig metið fyrir flestar plötur (14) frá sólóflytjanda sem hafa náð efsta sæti á bandaríska ''Billboard'' 200 vinsældalistanum. Meðal verðlauna sem hann hefur unnið eru forsetaverðlaun NAACP, Primetime Emmy-verðlaun, Sports Emmy-verðlaun auk þess að hann hefur verið tilnefndur til Tony-verðlauna. *Billboard* og *[[Rolling Stone]]* hafa nefnt hann sem einn af 100 bestu tónlistarmönnum allra tíma. Hann var fyrsti rapparinn sem var heiðraður í Songwriters Hall of Fame og fyrsti lifandi rapparinn sem var tekinn inn í Rock and Roll Hall of Fame. Árið 2013 útnefndi *[[Time]]* tímaritið hann sem einn af 100 áhrifamestu einstaklingum heimsins.

## Útgefið efni

### Breiðskífur

* *Reasonable Doubt* (1996)
* *In My Lifetime, Vol. 1* (1997)
* *Vol. 2... Hard Knock Life* (1998)
* *Vol. 3... Life and Times of S. Carter* (1999)
* *The Dynasty: Roc La Familia* (2000)
* *The Blueprint* (2001)
* *The Blueprint<sup>2</sup>: The Gift & the Curse* (2002)
* *The Black Album* (2003)
* *Kingdom Come* (2006)
* *American Gangster* (2007)
* *The Blueprint 3* (2009)
* *Magna Carta Holy Grail* (2013)
* *4:44* (2017)

### Samstarfsplötur

* *The Best of Both Worlds* með R. Kelly (2002)
* *Unfinished Business* með R. Kelly (2004)
* *[[Watch the Throne]]* með Kanye West (2011)
* *[[Everything Is Love]]* með Beyoncé (sem the Carters) (2018)

## Kvikmyndir

* *Streets Is Watching* (1998)
* *Backstage* (2000)
* *State Property* (2002)
* *Paper Soldiers* (2002)
* *Paid in Full* (2002, framleiðandi)
* *Fade to Black* (2004)
* *The Great Gatsby* (2013, aðalframleiðandi)
* *Made in America* (2013, heimildarmynd)
* *Annie* (2014, framleiðandi)
* *Rest in Power: The Trayvon Martin Story* (2018, aðalframleiðandi)
* *Teddy* (2023, aðalframleiðandi)

## Tilvísanir

## Heimildir

## Tenglar
*