open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 2008

**Afríkukeppni karla í knattspyrnu 2008** fór fram í Gana 20. janúar til 16. febrúar 2008. Þetta var 26. Afríkukeppnin og lauk með því að Egyptar urðu meistarar í sjötta sinn eftir sigur á Kamerún í úrslitum.
## Val á gestgjöfum
Þrjár þjóðir föluðust eftir gestgjafahlutverkinu: Gana, Suður-Afríka og Líbía. Suður-Afríkumenn drógu sig til baka eftir að hafa fengið úthlutað HM 2010. Í atkvæðagreiðslu þann 8. júlí 2004 var kosið milli hinna umsækjendanna tveggja þar sem Gana hlaut níu atkvæði gegn þremur.
## Leikvangarnir

## Keppnin
### A-riðill

### B-riðill

### C-riðill

### D-riðill

## Útsláttarkeppni
### Fjórðungsúrslit

### Undanúrslit

### Bronsleikur

### Úrslitaleikur

## Markahæstu leikmenn
;5 mörk
*  Samuel Eto'o
;4 mörk
*  Hosny Abd Rabo
*  Mohamed Aboutrika
*  Amr Zaki
*  Manucho
## Heimildir
* RSSSF, Afríkukeppnin 2008 úrslitagrunnur
Max Ernst

**Max Ernst** (2. apríl 1891 – 1. apríl 1976) var þýskur myndlistarmaður og skáld. Max Ernst var einn af frumkvöðlum dadaisma og súrrealisma í Evrópu. Hann lærði aldrei myndlist og gerði tilraunir með nýjar aðferðir til að búa til málverk og bækur, eins og *[[frottage]]* og *[[grattage]]* og klippimyndir.
Lois Griffin

**Lois Griffin** er teiknimyndapersóna í þáttunum Family Guy. Eiginmaður Lois er Peter Griffin og börn þeirra eru Meg, Chris og Stewie, þá á fjölskyldan hundinn Brian.
Á röngunni (kvikmyndasería)

***Á röngunni*** (enska: *Inside Out*) er bandarísk teiknimyndaröð frá Walt Disney Studios. Myndirnar gerast inni í huga stúlku sem heitir Riley Andersen þar sem persónugerðar tilfinningar takast á. Fyrsta myndin kom út árið 2015 og sú síðasta árið 2024.

## Kvikmyndir
* *[[Á röngunni]]* (2015)
* *[[Á röngunni 2]]* (2024)

## Tilvísanir
Croods

***Croods*** (enska: *The Croods*) er bandarísk teiknimynd frá árinu 2013 sem Chris Sanders og Kirk DeMicco leikstýrðu. Í aðalhlutverkum eru Nicolas Cage, Emma Stone, Ryan Reynolds, Catherine Keener, Clark Duke og Cloris Leachman.

## Leikraddir

* Emma Stone sem Eep Crood
* Nicolas Cage sem Grug Crood
* Ryan Reynolds sem Guy
* Catherine Keener sem Ugga Crood
* Clark Duke sem Thunk Crood
* Cloris Leachman sem Gran
* Randy Thom sem Sandy Crood
* Chris Sanders sem Belt

### Íslenskar leikraddir

* Ingvar E. Sigurðsson
* Þórunn Erna Clausen
* Sigurður Þór Óskarsson
* Margrét Vilhjálmsdóttir
* Guðjón Davíð Karlsson
* Lísa Pálsdóttir
* Birgitta Björk Baldvinsdóttir
* Víðir Guðmundsson

## Tilvísanir

## Tenglar

*
Croods: Ný Öld

***Croods: Ný Öld*** (enska: *The Croods: A New Age*) er bandarísk teiknimynd frá árinu 2020 sem Joel Crawford leikstýrðu. Myndin er beint framhald af *[[Croods]]* frá 2013 og fara Nicolas Cage, Emma Stone, Ryan Reynolds, Catherine Keener, Clark Duke, Cloris Leachman, Peter Dinklage, Leslie Mann og Kelly Marie Tran með aðalhlutverkin.

## Leikraddir

* Emma Stone sem Eep Crood
* Ryan Reynolds sem Guy
* Nicolas Cage sem Grug Crood
* Catherine Keener sem Ugga Crood
* Cloris Leachman sem Gran
* Clark Duke sem Thunk Crood
* Leslie Mann sem Hope Betterman
* Peter Dinklage sem Phil Betterman
* Kelly Marie Tran sem Dawn Betterman
* Kailey Crawford sem Sandy Crood
* Chris Sanders sem Belt
* James Ryan sem Sash

## Tilvísanir

## Tenglar

*
Tæling

**Tæling** (enska: *grooming* í samhenginu *grooming gang*) á við þá aðferð að óprúttnir stofna til félgasskapar við unglinga og börn, mest stúlkur með markmið um að mistnota þá til glæpsastarfsemi, einkum kynlífsþjónustu. Komst í hámæli í Bretlandi á fyrsta áratug 2000, en talið er að fleiri en 4000 stúlkur hafi orðið fórnarlömb tælingar. Lögregla í Bretlandi vinnur gegn tælingu. 

## Tilvísnar
* Starfshópar í Bretlandi gegn tælingu
* BBC um tælingur í Rochdale
* BBC um tælingu og uppruna geranda
Vignir Vatnar Stefánsson

**Vignir Vatnar Stefánsson** (fæddur 7. febrúar 2003) er íslenskur stórmeistari í skák. Hann varð sextándi stórmeistari Íslendinga árið 2023. Langafi Vignis, Pétur Zóphóníasson, var fyrsti Íslandsmeistarinn í skák.

## Heimildir

## Ytri tenglar
* FIDE-síða Vignis Vatnars
Sigríður Hrönn Elíasdóttir

**Sigríður Hrönn Elíasdóttir** (6. ágúst 1959 - 5. október 2024) var sveitarstjóri og formaður almannavarnarnefndar Súðavíkur á árunum 1988-1995. Hún varð landsþekkt í starfi sínu sem sveitarstjóri í kjölfar snjóflóðsins í Súðavík.

## Veikindi
Ári eft­ir snjóflóðin greind­ist Sig­ríður með MS-sjúk­dóm­inn en að mati lækna mátti rekja veikindin til mik­ils álags eft­ir snjóflóðin. Hún náði aldrei bata en lærði að lifa með sjúkdómnum. Haustið 2019 veiktist hún aftur og greindist með MND sjúkdóminn. Sigríður lést í október 2024 eftir baráttu við sjúkdóminn.

## Heimildir
Tímatakmörk á embættissetu

**Tímatakmörk á embættissetu** er tímarammi sem einstaklingur má gegna opinberu embætti. Algengast er að það eigi við um forseta en það á við um fleiri embætti þar á meðal þingmenn, ráðherra eða ríkisstjóra. Misjafnt er hvort tímamörk séu ákveðið mörg kjörtímabil yfir lífstíðina eða ákveðið mörg kjörtímabil í röð. 

## Kjörtímabil í Bandaríkjunum
Kjörtímabil forseta Bandaríkjanna er fjögur ár og má eingöngu sitja tvö kjörtímabil sem forseti. Það eru engin tímamörk á setu á Bandaríkjaþingi en það eru tímamörk á mörg ríkisstjóraembætti í Bandaríkjunum og á sumum ríkisþingum þar í landi. Í sumum ríkjum gildir sú regla að ríkisstjóri megi bara sitja tvö kjörtímabil yfir ævina, en í öðrum ríkjum gildir sú regla að ríkisstjóri megi sitja tvö kjörtímabil en þurfi síðan að bíða í eitt eða tvö kjörtímabil áður en viðkomandi má sækjast eftir kjöri á ný. Í Virginíu má ríkisstjóri bara sitja eitt kjörtímabil í einu en má ná kjöri á ný eftir að hafa verið heilt kjörtímabil utan embættis. Í raun var það ekki ritað í stjórnarskrá Bandaríkjanna fyrr en eftir síðari heimsstyrjöldina að forseti Bandaríkjanna mætti bara sitja tvö kjörtímabil en fram að því var það einungis hefð.

## Tilvísanir
Veldi Alexanders mikla

**[[Alexander mikli]] var konungur [[Makedónía (fornöld)|Makedóníu]]** á árunum 336 til 323 fyrir krist. Í valdatíð sinni réðst Alexander mikli í mikla herleiðangra og lagði undir sig allt Persaveldi og Egyptaland. Við dauða sinn réði Alexander mikli yfir Grikklandi, Egyptalandi, og stórum hluta Miðausturlanda og Mið-Asíu.

## Tilvísanir
Samsæriskenningar tengdar Díönu prinsessu

Ýmsar **samsæriskenningar um [[Díana prinsessa|Díönu prinsessu]]** hafa sprottið upp í tengslum við dauða hennar árið 1997.

Díana prinsessa, fyrrum eiginkona Karls þriðja Bretakonungs lést í bílslysi í Frakklandi þann 31. ágúst 1997 ásamt vini sínum, Dodi Al Fayed, ári eftir skilnað hennar og Karls. Hinir og þessir hafa verið bendlaðir við aðild að dauða hennar og má þar nefna Elísabetu 2. Bretadrottingu og eiginmann hennar Filippus hertoga af Edinborg. Það var margt sem þótti grunsamlegt og má þar nefna hve stutt var liðið frá skilnaði Díönu og Karls, auk röð atburða sem áttu sér stað í aðdraganda slyssins.
Eyktarmark

**Eyktarmark**  eða dagsmark er kennileiti í landslagi sem er notað til að sýna tíma.  Dægri var til forna skipt í átta eyktir í hverjum sólarhring og voru þrjár stundir í hverri eykt.  Aðalstundir dagsins voru  rismál  (kl. 6 að morgni), dagmál  (kl. 9 árd.) hádegi (kl. 12), miðmundi (kl. 1 1/2 síðdegis), nón (kl. 3), miðaftan (kl. 6), náttmál (kl. 9), miðnætti  (kl. 12) og svo var síðari hluti nætur nefndur ótta. 

Eyktarmark er miðað við tiltekna staðsetningu, gjarnan bæ eða sel.  Þannig var örnefnið Hádegishóll eyktarmark frá bænum Fífuhvammi en það var hóll  sem var beint suður af bænum og  hóllinn bar í sólu séð frá bænum um hádegi. 

Oft má ráða af heiti eyktarmarka hvaða tíma dags þau sýna. Dæmi um það eru Miðaftanfjall, Miðaftanstunga, Miðdagstó, Miðmundahólar, Nónfjall, Hádegisfjall, Hádegishnjúkur, Dagmálahóll.

Stundum eru eyktarmörk manngerð t.d. vörður eins og Nónvarða, 

## Tilvísanir
Félagslegt umhverfi

Félagslegt umhverfi eru aðstæður sem persónur búa við og staða þeirra í samfélaginu. Það getur þó ýmislegt annað haft áhrif á félagslegt umhverfi fólks. Það er t.d heilsufar, málfar, fjárhagsleg staða og fleira.
Gullspör

**Gullspör** (fræðiheiti: *Passer luteus*) er tegund gráspörva sem finnst víða í Afríku sunnan Sahara. Hann er algengur búrfugl.

## Tenglar
Gonzalo Lira

**Gonzalo Ángel Quintilio Lira López**, oftast aðeins **Gonzalo Lira** (f. 29. febrúar 1968, d. 12. janúar 2024), var sílesk-bandarískur rithöfundur, kvikyndagerðarmaður og bloggari, best þekktur sem **Coach Red Pill**. Lira gagnrýndi harkalega Úkraínsk stjórnvöld, einkum Selenskíj auk þess að hafa rússnesksinnaðar skoðanir á átökunum, vegna Úkraínustríðsins og var þess vegna hnepptur í varðahald í maí 2023. Honum var síðan sleppt úr fangelsi, en handtekinn aftur þegar hann reyndi að flýja til Ungverjalands í júlí, sama ár. Lira lést úr lungnabólgu í fangelsi. Hann var einnig dyggur stuðningsmaður Pinochets, studdi valdaránið í Chile árið 1973.

## Neðanmálsgreinar
Han Kang

**Han Kang** (f. 27. nóvember 1970) er suður-kóreskur rithöfundur sem er þekktust fyrir skáldsöguna *[[Grænmetisætan|Grænmetisætuna]]*, sem fjallar um geðröskun kóreskrar húsmóður og vanrækslu fjölskyldu hennar á henni. Árið 2016 varð ensk þýðing bókarinnar fyrsta kóreska bókin til að vinna alþjóðlegu Man Booker-verðlaunin.

Árið 2024 vann Han Kang Nóbelsverðlaunin í bókmenntum, fyrst Kóreumanna, fyrir „ákafan ljóðræn­an prósa sem tek­ur á sögu­leg­um áföll­um og af­hjúp­ar viðkvæmni mann­lífs­ins“.

Han Kang er fædd árið 1970 í Gwangju og er dóttir rithöfundarins Han Seung-won. Kang flutti með fjölskyldu sinni til Seúl þegar hún var níu ára. Hún hóf feril í bókmenntum árið 1994 þegar hún gaf út ljóð í tímaritinu *Bókmenntum og samfélagi* (문학과사회). Árið 1995 gaf hún út smásagnasafnið *Ástin á Yeosu* (여수의 사) og síðan nokkrar skáldsögur og smásögur. Þekktasta bók Kang, *Grænmetisætan*, kom út árið 2007 en vakti þó ekki athygli fyrr en nokkru seinna.

## Tilvísanir
Allir mæta öllum

***Allir mæta öllum*** (enska: *Round-Robin*) er keppnisfyrirkomulag þar sem allir keppendur eða lið mætast a.m.k. einu sinni og veitt eru stig fyrir sigur eða jafntefli. Í knattspyrnu eru veitt þrjú stig fyrir sigur, ekkert fyrir tap en ef leikur endar jafntefli fá bæði lið eitt stig. Í handbolta fær lið fyrir sigur en ef leikurinn endar jafntefli fá bæði lið eitt stig. Þetta fyrirkomulag er við lýði í öllum deildarkeppnum en þar mætast lið tvisvar yfir leiktíðina (einu sinni á hvorum heimavelli). Þegar ljóst er að ekkert lið getur náð toppliðinu að stigum er það lið búið að vinna deildina.

## Heimildir
Teiknibóla

**Teiknibóla** er hlutur sem notaður er til að hengja blöð uppá vegg. Teiknibóla er með oddi sem er stundið í vegg eða korktappa til þess að festa blað við vegg. Í gamla daga tíðkaðist sá hrekkur að nemendur settu teiknibólu í kennarastólinn en dregið hefur úr því.
Guð hjálpi þér

**Guð hjálpi þér** eða **Guð blessi þig** er frasi sem fólk segir við einstakling sem hnerrar. Frasinn er talinn eiga rætur sínar á rekja til tíma svartadauða en hnerri var eitt af einkennum svartadauða auk fleiri drepsótta sem herjuðu á Evrópu á miðöldum. Á ensku er sagt God bless you en á þýsku er sagt Gesundheit.

## Heimildir
Sveifluríki

**Sveifluríki** eru þau ríki Bandaríkjanna sem ekki er öruggt hvor forsetaframbjóðandinn mun vinna. Flest ríki Bandaríkjanna eru annaðhvort blá ríki (sem fara alltaf til frambjóðanda Demókrataflokksins) eða rauð ríki (fara alltaf til frambjóðanda Repúblikanaflokksins). Það eru þó alltaf nokkur ríki sem geta farið til beggja frambjóðenda (oft á bilinu 4 til 6 ríki) og þessi ríki ráða úrslitum um hvor frambjóðandinn vinnur forsetakosningarnar. Misjafnt er eftir tímabilum hvaða ríki þetta eru. Mörg ríki sem eitt sinn voru sveifluríki eru í dag örugg að fari til annars hvors flokksins og þá voru sum af núverandi sveifluríkjum eitt sinn örugg til annarshvors flokksins. Til að mynda þá hefur enginn repúblikani unnið forsetakosningar án þess að vinna Ohio en það ríki er í dag öruggt repúblikanaríki. Á árunum 1904 til ársins 2004 fór Missouri alltaf til kjörins forseta nema einu sinni en það ríki hefur alltaf farið til Repúblikanaflokksins frá aldamótum. Pennsylvanía er það ríki sem hefur oftast í sögunni farið til kjörins forseta. 

## Tengill
*Hvað eru sveifluríki og hvers vegna skipta þau máli? - Rúv
## Heimildir
Framsækni íhaldsflokkurinn

**Framsækni íhaldsflokkurinn** var kanadískur hægrisinnaður stjórnmálaflokkur sem að var starfandi frá 1942 til 2003. Flokkurinn kom til með að leysa Íhaldsflokkinn af sem að var starfandi frá 1867 til 1942. Árið 2003 var Framsækni íhaldsflokkurinn lagður niður og sameinaðist Bandalagsflokknum í Íhaldsflokkinn. 

Framsækni íhaldsflokkurinn átti fjóra forsætisráðherra en þeir voru John Diefenbaker, Joe Clark, Brian Mulroney og Kim Campbell.
Íhaldsflokkurinn (Kanada)

**Íhaldsflokkurinn** er hægrisinnaður stjórnmálaflokkur í Kanada sem að hefur verið starfandi síðan árið 2003. Flokkurinn leysti af Íhaldsflokkinn (1867-1942), Framsækna íhaldsflokkinn (1942-2003), Viðreisnarflokkinn (1987-2000) og Bandalagsflokkinn (2000-2003) sem hægristjórnmálaflokkur Kanada. Flokkurinn hefur haft einn forsætisráðherra sem að er Stephen Harper.

## Listi yfir formenn Íhaldsflokksins

* John Lynch-Staunton 2003-2004
* Stephen Harper 2004-2015 (forsætisráðherra 2006-2015)
* Rona Ambrose 2015-2017
* Andrew Scheer 2017-2020
* Erin O'Toole 2020-2022
* Candice Bergen 2022
* Pierre Poilievre 2022-

## Gengi í þingkosningum
Viðreisnarflokkurinn (Kanada)

**Viðreisnarflokkurinn** var kanadískur hægrisinnaður stjórnmálaflokkur sem að var starfandi frá 1987 til 2000. Árið 2000 var nafn flokksins breytt í Bandalagsflokkurinn en árið 2003 sameinaðist Bandalagsflokkurinn og Framsækni íhaldsflokkurinn yfir í Íhaldsflokkinn. Eini formaður flokksins var Preston Manning.
Bandalagsflokkurinn (Kanada)

**Bandalagsflokkurinn** einnig þekktur sem **Kanadíska bandalagið** var kanadískur hægrisinnaður stjórnmálaflokkur sem að var starfandi frá 2000 til 2003. Flokkurinn kom til með að leysa Viðreisnarflokkinn af. Árið 2003 var flokkurinn lagður niður og sameinaðist Framsækna íhaldsflokknum yfir í Íhaldsflokkinn.

## Formenn flokksins

* Deborah Grey 2000
* Stockwell Day 2000-2001
* John Reynolds 2001-2002
* Stephen Harper 2002-2003
Nýi demókrataflokkurinn

**Nýi demókrataflokkurinn** oftast kallað **NDP** er kanadískur vinstrisinnaður stjórnmálaflokkur sem að var stofnaður árið 1961. Flokkurinn hefur aldrei átt forsætisráðherra né sæti í ríkisstjórn en hefur frá stofnun fest sig í sessi sem þriðji stærsti stjórnmálaflokkur Kanada á eftir Íhaldsflokknum og Frjálslynda flokknum. Nýi demókrataflokkurinn staðsetur sig vinstra meginn við Frjálslynda flokkinn og er því vinstrisinnaðisti flokkur Kanada.

## Formenn
* Tommy Douglas 1961-1971
* David Lewis 1971-1975
* Ed Broadbent 1975-1989
* Audrey McLaughlin 1989-1995
* Alexa McDonough 1995-2003
* Jack Layton 2003-2011
* Nycole Turmel 2011-2012
* Tom Mulcair 2012-2017
* Jagmeet Singh 2017-2025
* Avi Lewis 2026–

## Tilvísanir
Flowers

**Flowers** var íslensk hljómsveit sem var stofnuð síðsumars 1967 og starfaði til 1969. Sveitin átti vinsæl lög eins og *Glugginn* og *Slappaðu af*.

Meðal meðlima voru söngvararnir Jónas R. Jónsson og Björgvin Halldórsson og gítarleikarinn Arnar Sigurbjörnsson.
.

Í kjölfar upplausn Flowers og Hljóma sameinuðust nokkrir meðlimir sveitarinnar í nýrri hljómsveit; Trúbrot.

## Útgefið efni
*Flowers (1968)

## Heimildir
Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 2021

**Afríkukeppni karla í knattspyrnu 2021** fór fram í Kamerún 9. janúar til 6. febrúar 2022. Mótið átti upphaflega að fara fram á árinu 2021 eins og nafnið ber með sér, en var frestað um ár vegna Covid-faraldursins. Það var 33. Afríkukeppnin og lauk með því að Senegalar urðu meistarar í fyrsta sinn eftir sigur á Egyptum í úrslitum í vítakeppni.
## Val á gestgjöfum
Sex lönd sóttust eftir að halda keppnina árið 2021: Alsír, Gínea, Fílabeinsströndin, Lýðstjórnarlýðveldið Kongó, Gabon og Sambía. Þrjú síðastnefndu boðin voru þó úrskurðuð ógild áður en til kosningar kom.

Í september 2014 var tilkynnt að Afríkukeppnin 2019 skyldi fara fram í Kamerún, 2021 í Fílabeinsströndinni og 2025 í Gíneu. Þegar komið var fram á árið 2018 þótti sýnt að Kamerún yrði ekki tilbúið í tíma til að halda keppnina árið eftir. Þá var sú ákvörðun tekin að færa þá keppni til Egyptalands, en fela Kamerún í staðinn að sjá um mótið 2021 og fresta sömuleiðis keppni Fílabeinsstrandarinnar um tvö ár.
## Keppnin
### A-riðill

### B-riðill

### C-riðill

### D-riðill

### E-riðill

### F-riðill

## Röð 3ja sætis liða
Fjögur stigahæstu liðin sem höfnuðu í þriðja sæti komust í útsláttarkeppnina.

## Útsláttarkeppni
### 16-liða úrslit

### Fjórðungsúrslit

### Undanúrslit

### Bronsleikur

### Úrslitaleikur

## Markahæstu leikmenn
;8 mörk
*  Vincent Aboubakar
;5 mörk
*  Karl Toko Ekambi
## Heimildir
* RSSSF, Afríkukeppnin 2021 úrslitagrunnur
*
Íhaldsflokkurinn (Kanada, 1867-1942)

**Íhaldsflokkurinn** áður **Frjálslyndi íhaldsflokkurinn** var kanadískur hægrisinnaður stjórnmálaflokkur sem að var starfandi frá 1867 til 1942 þar til að nafni flokksins var breytt í Framsækni íhaldsflokkurinn. Flokkurinn átti níu forsætisráðherra en þeir voru fyrsti forsætisráðherra Kanada, John A. Macdonald, John Abbott, John Sparrow David Thompson, Mackenzie Bowell, Charles Tupper, Robert Borden, Arthur Meighen og R. B. Bennett. Árið 1942 var samþykkt að breyta nafni flokksins í Framsækni íhaldsflokkurinn sem að varð árið 2003 aftur að Íhaldsflokknum.

## Tilvísanir
Denis Villeneuve

**Denis Villeneuve** (f. 3. október 1967) er kanadískur kvikmyndagerðarmaður. Hann er þekktur alþjóðlega fyrir myndir á borð við Sicario, Blade Runner 2049, Dune og .

Tónskáldið Jóhann Jóhannsson samdi tónlist fyrir þrjár kvikmyndir Denis Villeneuve; *Prisoners*, *Sicario* og *Arrival*.

## Kvikmyndaskrá
**Kvikmyndir í fullri lengd**

**Stuttmyndir**

## Tilvísanir
Gangnamhverfi

**Gangnamhverfi** er hverfi í Seúl höfuðborgar Suður Kóreu og með ríkustu hverfum borgarinnar. Árið 2012 gaf suður Kóreski tónlistamaðurinn Psy út lagið *[[Gangnam style]]* um hverfið, en það lag naut gríðarlegra vinsælda og tónlistamyndbandið við lagið var lengi mest spilaða myndbandið á Youtube. 

## Heimildir
Forseti Hæstaréttar Íslands

**Forseti Hæstaréttar Íslands** er æðsti embættismaður dómsvalds á Íslandi og er einn af þremur handhöfum forsetavalds Forseta Íslands. Forseti Hæstaréttar er kosinn af meirihluta Hæstaréttar og er skipunartími til fjögurra ára í senn. Núverandi forseti Hæstaréttar er Benedikt Bogason en hann tók við embættinu 2020. 

Fyrsta konan til að gegna embættinu var Guðrún Erlendsdóttir sem gegndi embættinu í tvígang 1991 til 1992 og aftur 2002 til 2003.

## Heimildir
Oobleck

**Oobleck** er tegund ólínulegs vökva sem umbreytist í fast efni þegar það er handfjatlað en lekur og verður aftur að vökva þegar hætt er að handfjatla það. Algengast er að blandað sé saman maíismjöli við vatn og ef til vill sett matarlitur í það til að búa til lit. Þegar einstaklingur byrjar að handfjatla efnið þá hegðar það sér eins og fast efni en um leið og hætt er að handfjatla það þá lekur það aftur. Tilraunin getur verið subbuleg og því er ráðlagt að nota hanska þegar gerð er tilraun með oobleck.

## Heimildir
Monero

**Monero** er rafeyrir sem leggur áherslu á öryggi og næði. Það var kynnt árið 2014 og er byggt á opnum hugbúnaði. Monero notar tækni sem tryggir að viðskipti séu órekjanleg og nafnlaus, ólíkt sumum öðrum dulritunargjaldmiðlum eins og Bitcoin. Með notkun hringaundirskrifta og falinna heimilisfönga er erfitt að rekja uppruna og áfangastað greiðslna.

## Tilvísanir

## Heimildir
*  Getmonero.org
Chris Darden

**Christopher Allen Darden** (fæddur 7. apríl 1956), betur þekktur sem **Chris Darden**, er bandarískur lögfræðingur og fyrrverandi saksóknari. Chris er hvað þekktastur fyrir að hafa verið annar tveggja saksóknara í réttarhöldunum yfir O.J Simpson árið 1995 þar sem O.J Simpson var ákærður og að lokum sýknaður fyrir að hafa myrt fyrrum eiginkonu sína Nicole Brown Smith og vin hennar Ronald Lyle Goldman. Darden lét af störfum sem saksóknari eftir að O.J. Simpson var sýknaður og hefur rekið eigin lögmannsstofu í fjölda ára og hefur verið verjandi í fjölda mála sem hafa vakið fjölmiðlaathygli. Má þar nefna að hann var verjandi meints morðingja rapparans Nipsey Hussle en hann dróg sig síðan frá málinu. 

## Heimildir
Ólínulegur vökvi

**Ólínulegur vökvi** (enska: *Non-Newtonian Fluid*) er vökvi þar sem seigjan er ekki fasti, heldur háð öðrum þáttum, t.d. flæðishraða eða skerspennu. *Línulegur* eða *njútonskur vökvi* hefur fasta seigju óháða ytir áhrifum. Oobleck er dæmi um ólínulegan vökva.
Douglas Emhoff

**Douglas Craig Emhoff** (fæddur 13. október 1964) er eiginmaður Kamölu Harris varaforseta Bandaríkjanna. Emhoff er fyrsti karlkyns maki varaforseta Bandaríkjanna en eiginkona hans Kamala Harris er fyrsta konan til að gegna embætti varaforseta Bandaríkjanna.
LASIK

**LASIK eða laseraðgerð** er aðgerð framkvæmd af augnlækni til að leiðrétta sjón hjá einstaklingum sem glíma við sjónskerðingu ýmist í formi sjónskekkju eða nærsýni. Algengt er að fólk fari í laseraðgerð til að losna við að nota gleraugu.
Brandari

**Brandari** eða **skrýtla** er stutt saga eða spurning sem sett er fram í hálfkæringi í þeim tilgangi að vekja hlátur hjá lesanda eða áheyranda. Til eru mismunandi gerðir brandara og má þar nefna *fimmaurabrandara*, *pabbabrandara*, *dónabrandara* og *tarsanbrandara*.

Íslensk fyndni er safn séríslenska brandara.

Gamalt dæmi um notkun orðsins brandari sem skrýtla er í greinasafninu *Við uppspretturnar* eftir Einar Ó. Sveinsson, frá 1956. Orðið er þó mun eldra í þessari merkingu sem kemur upprunalega úr dönsku 19. aldar máli. Upprunaleg merking orðsins brandari er skip sem kveikt var í og fleytt að skipum óvinarins til að kveikja í þeim í sjóorrustu.

## Heimildir

## Ytri tenglar
*
Bandaríska kvikmyndaakademían

**Bandaríska kvikmyndaakademían** (enska: *Academy of Motion Picture Arts and Sciences*, skammstafað *AMPAS*) er fagfélag í bandaríska kvikmyndaiðnaðinum sem er þekktast fyrir að veita Óskarsverðlaunin árlega fyrir kvikmyndagerð. Samtökin voru upphaflega stofnuð árið 1927 til að miðla málum í atvinnudeilum bandarísku kvikmyndaveranna og starfsfólks, og til að bæta ímynd kvikmyndaiðnaðarins út á við. Fyrstu Óskarsverðlaunin voru veitt árið 1929. Í dag er stjórn samtakanna mynduð af fulltrúum fagfélaga í kvikmyndagerð. Félagar eru tæplega 10.000. Aðild er bundin við boðsfélaga. Höfuðstöðvar samtakanna eru í Beverly Hills í Kaliforníu. Þar eru meðal annars Samuel Goldwyn-kvikmyndahúsið, Pickford-miðstöðin og Fairbanks-miðstöðin. Árið 2021 stofnaði Akademían Kvikmyndasafn Bandarísku kvikmyndaakademíunnar í Los Angeles.
Heimsendaspá

**Heimsendaspá** er spá eða kenning um endalok jarðarinnar eða alheimsins. Í gegnum aldirnar hafa komið fram margvíslegar heimsendaspár sem hafa sem betur fer aldrei ræst. Í flestum tilvikum eru þessar spár byggðar á þjóðtrú eða trúarlegum hugmyndum fólks. Frægt dæmi var þegar spáð var heimsendi 21. desember 2012 en tímatal Maya náði ekki lengra en að þeim degi. Þá kom Bandaríski trúarofstækismaðurinn Harold Camping fram með heimsendaspár nokkrum sinnum yfir ævina sem byggðu allar á sandi.   

## Heimildir
Þriðju flokkar í Bandaríkjunum

Í Bandaríkjunum ríkir tveggja flokka kerfi en Demókrataflokkurinn og Repúblikanaflokkurinn eru allsráðandi í Bandarískum stjórnmálum. Engu að síður eru alltaf fleiri flokkar á kjörseðlinum en það heyrir til undantekninga að þeir nái árangri. Það hefur aldrei gerst að forsetaframbjóðandi utan stóru flokkanna tveggja sé kjörinn forseti Bandaríkjanna en það hefur einstaka sinnum gerst í sögunni að forsetaframbjóðandi utan stóru flokkanna tveggja vinni kjörmenn í kosningum. Það hefur að vísu einu sinni gerst að forsetaframbjóðandi utan stóru flokkanna tveggja vann nógu marga kjörmenn til að koma í veg fyrir að annarhvor forsetaframbjóðandi stóru flokkanna tveggja gat unnið meirihluta kjörmanna í forsetakosningum. Það hefur hins vegar nokkrum sinnum gerst að frambjóðandi utan stóru flokkanna tveggja sé kjörinn á Bandaríkjaþing, sem ríkisstjóri eða borgarstjóri eða á ríkisþing eða sveitarstjórnir. Langalgengast er að þriðji frambjóðandi sem nær kjöri sé tengdur öðrum hvorum stóru flokkanna eða báðum. 

## Heimildir
Crazy Frog

**Crazy Frog** (íslenskun: *brjálaður froskur*) er teiknimyndapersóna sem framleiddur var af sænska leikaranum Erik Wenquick. Crazy Frog kom fyrst fram 2003 og gerður hefur verið fjöldi tónlistamyndbanda með honum í aðalhlutverki. Má þar nefna að gert var skopstæling á laginu Axel F með Crazy Frog og þá syngur hann lagið Who let the frog out sem er skopstæling á hinu geysivinsæla lagi Who let the dogs out.
Króli

**Kristinn Óli Sigrúnarson Haraldsson** (f. 2. nóvember 1999), betur þekktur sem **Króli**, er íslenskur tónlistarmaður, leikari og annar meðlima tvíeykisins JóiPé og Króli. Hann er þekktur fyrir lögin sín *B.O.B.A*, *Í átt að tunglinu* og *Þráhyggja*. Hann hefur meðal annars leikið í Bjarnfreðarson og Ófærð. Kristinn Óli er einnig spyrill í spurningarkeppninni Gettu Betur frá árinu 2024.

Hann skaust upp á stjörnuhimininn ásamt JóaPé árið 2017. Þeir hafa saman gefið út fimm plötur, þar á meðal söluhæstu plötu ársins 2018 á Íslandi *Afsakið Hlé*. Króli hefur hlotið fjögur Íslensk tónlistarverðlaun og fimm Hlustendaverðlaun.

## Einkalíf
Kristinn Óli hefur opinskátt rætt um andlega heilsu sína og baráttu við geðraskanir frá unga aldri, þar á meðal þunglyndi, kvíða, ADHD, Tourette-heilkenni og áráttu- og þráhyggjuröskun. Hann hefur deilt reynslu sinni af sjálfsskaðahugsunum og mikilvægi þess að leita sér hjálpar. Í viðtali árið 2023 ræddi hann um erfiðleika sína og hvernig hann hefur unnið í sjálfum sér til að takast á við þessar áskoranir. Hann skrifaði og gaf út ljóðabókina *Maður lifandi* í október 2023 þar sem hann lýsti líðan sinni og endurspeglaði veruleika sinn.

Árið 2025 stofnaði Kristinn ÓIi ásamt þeim Inga Þór og Höskuldi Þór leikhúsið *Afturámóti* sem er starfrækt í Háskólabíói. Leikhúsið frumsýndi 10 ný íslensk leikverk og tók á móti tæplega 6.000 gestum sumarið 2025.

## Heimildir

## Tenglar
*
Sambandssinnaflokkurinn (Kanada)

**Sambandssinnaflokkurinn** var hægrisinnuð kanadísk stjórnmálahreyfing leidd af Robert Borden, forsætisráðherra Kanada frá 1911 til 1920. Borden var formaður Íhaldsflokksins á sama tíma og að hann var formaður Sambandssinnaflokksins, sem að var hluti af Íhaldsflokknum. Flokkurinn var stofnaður árið 1917 til þess að sameina þingmenn úr bæði Íhaldsflokknum og Frjálslynda  flokknum. Flokkurinn var lagður formlega niður árið 1922 og gekk aftur til liðs við Íhaldsflokkinn.
Urmull

**Urmull** er íslensk hljómsveit sem stofnuð var á Ísafirði haustið 1992. Vorið eftir keppti hljómsveitin í Músíktilraunum þar sem hún lék gruggrokk. Árið 1994 gaf hljómsveitin út plötuna *Ull á víðavangi*. Þekktasta lag þeirra var *Alone* sem fjallaði um banaslys sem varð á Breiðadalsheiði en einnig náði ábreiða þeirra af *[[Himnalagið|Himnalaginu]]* ágætum vinsældum. Eftir áralangan dvala kom sveitin aftur saman á tónlistarhátíðinni Aldrei fór ég suður árið 2010.

## Útgefið efni
**Hitler was framed* - 1993 (Kasetta)
**Ull á víðavangi* - 1994 (Geisladiskur)
**Ull á víðavangi* - 2010 (Endurútgefið)

## Meðlimir
*Símon Jakobsson - bassaleikari
*Guðmundur Birgir Halldórsson - gítarleikari
*Stefán Freyr Baldursson - gítarleikari
*Davíð Sveinsson - trommuleikari
*Hjalti Ágústsson - söngvari
*Jón Geir Jóhannsson - trommuleikari
*Valgeir Bogi Einarsson - gítarleikari
*Birgir Jónsson - trommuleikari

## Heimildir

## Ytri tenglar
*Urmull á Glatkistunni
Starfsstjórn

**Starfsstjórn** er stjórn sem situr til bráðabirgða þar til mynduð hefur verið stjórn til lengri tíma.

Hugtakið getur verið notað yfir ríkisstjórn sem beðist hefur lausnar en situr þangað til að ný ríkisstjórn hefur verið mynduð. Taki hins vegar annar við forsætisráðuneytinu þá sé um að ræða nýja ríkisstjórn en ekki starfsstjórn. Eng­in sér­stök lög gildi um slík­ar stjórn­ir. Lengst hafa starfs­stjórn­ir á Íslandi setið í um fjóra mánuði, tvívegis á fimmta og sjötta ára­tug síðustu aldar. Í seinni tíð hafa þær yfirleitt setið 2-3 vik­ur en í kjölfar alþingiskosninga 2016 sat starfsstjórn þó í 10 vikur.

## Tenglar
*Hvað er starfsstjórn og hvaða reglur gilda um hana? - Vísindavefurinn

## Heimildir
Sólveig Guðlaugsdóttir

**Sólveig Guðlaugsdóttir** (fædd 21. febrúar 1936) er íslenskur hjúkrunarfræðingur og ráðgjafi. Hún starfaði til fjölda ára á Barna og unglingageðdeild Landspítalans og hefur sinnt ráðgjöf í málefnum barna í áratugi. Hún hlaut fálkaorðuna árið 2010 fyrir störf sín í þágu barna. Barnabarn Sólveigar er Nína Dögg Filippusdóttir leikkona.

## Heimildir
Himnalagið

**„Himnalagið“** er dægurlag með hljómsveitinni Grafík. Lagið var samið af Jakobi Smára Magnússyni og Helga Björnssyni og kom fyrst út á plötunni *[[Stansað, dansað, öskrað]]* árið 1985.

Árið 1995 gaf hljómsveitin Urmull út vinsæla ábreiðu af laginu.

## Heimildir
Club Penguin

**Club Penguin** er tölvuleikur sem spilaður er á netinu. Spilarar búa til mörgæs sem getur gert ýmsa hluti. Hægt er að fara í ýmsa leiki í leiknum og geta notendur fengið innistæðu í leiknum. Þá á hver mörgæs sitt eigið snjóhús og getur hannað það eftir sínum vilja. Notendur geta keypt ákveðna hluti en til að geta keypt fleiri hluti þarf að kaupa áskrift. Það er hægt að hafa opið spjall í leiknum en ef mörgæs skrifar orð sem er bannað að skrifa getur viðkomandi fengið sólarhringsbann.

## Heimildir
Björn Leifsson

**Björn Kristmann Leifsson** (fæddur 1. júlí 1959), einnig þekktur sem **Bjössi í World Class**, er íslenskur viðskiptamaður og stofnandi World Class. Björn stofnaði World Class árið 1985 ásamt Hafdísi eiginkonu sinni og hafa þau rekið fyrirtækið ásamt fjölskyldu sinni síðan.

## Heimildir
Sætaskipan

**Sætaskipan** fólks er oft tengt félagslegum þáttum. Spilar þá oft saman aldur og félagsleg tengsl einstaklinga. Helstu dæmi um slíkt er hvar fólk situr við matarborð, í bíl, á viðburðum og víðar. Algengast er að sá sem er elstur eða sá sem hefur mesta tengingu við ökumann sitji í framsæti á bíl við hlið ökumanns, þá er algengt að fólk raði sér í sæti tengt félagslegum tengslum í matarboðum og að fólk tryggi sér sæti hlið við hlið í leikhúsum, bíóhúsum og á öðrum viðburðum þar sem setið er.
Goya-verðlaunin fyrir bestu evrópsku myndina

**Goya-verðlaunin fyrir bestu evrópsku myndina** (spænska: *Premio Goya a la mejor película europea*) eru ein af Goya-verðlaununum, aðal kvikmyndaverðlaunum Spánar.

## Sigurvegarar og tilnefningar

### 1992-1999

### 2000-2009

### 2010-2019

### 2020-

## Heimildir
Liam Payne

**Liam James Payne** (29. ágúst 1993 – 16. október 2024) var enskur söngvari. Hann var meðlimur í hljómsveitinni One Direction. Payne hóf ferilinn sinn sem söngvari þegar hann tók þátt í bresku sjónvarpsþáttunum *[[The X Factor (Bretland)|The X Factor]]*. Þar var hann settur í hóp með fjórum öðrum til að stofna hljómsveitina One Direction. Hún varð ein söluhæsta strákahljómsveit allra tíma.

Payne lést þann 16. október 2024 eft­ir að hafa fallið niður af þriðju hæð á hót­eli í Búenos Aíres í Arg­entínu, 31 árs að aldri.

## Útgefið efni
### Breiðskífur
* *LP1* (2019)

## Tilvísanir

## Tenglar
*
Louis Tomlinson

**Louis William Tomlinson** (f. **Louis Troy Austin**; 24. desember 1991) er enskur söngvari og lagahöfundur. Hann er meðlimur í bresku hljómsveitinni One Direction.

## Útgefið efni
### Breiðskífur
* *Walls* (2020)
* *Faith in the Future* (2022)

## Heimildir

## Tenglar
*
Dødens Triumf

***Dødens Triumf*** er sjötta breiðskífa The Savage Rose sem gefin var út Polydor. Lögin á breiðskífunni eru undirstaðan í samnefndum ballet eftir Flemming Flindt og Thomas Koppel.

## Lagalisti

## Meðlimir
*Annisette - Söngur
*Anders Koppel - Orgel, harmonikka, þverflauta og slagverk
*Thomas Koppel - Píanó, Dragspil og slagverk
*Ole Molin - Gítar
*Rudolf Hansen - Bassi og Gítar
*Alex Riel - Trommur og slagverk

## Heimildir

## Tenglar
* 
*
Antony Armstrong-Jones, 1. jarlinn af Snowdon

**Antony Armstrong-Jones** (fæddur 7. mars 1930 látinn 13. janúar 2017) var breskur ljósmyndari og eiginmaður Margrétar prinsessu systur Elísabetar 2. Bretadrottningar. 

## Fjölskylda og hjónaband
Þann 6. maí 1960 giftist Antony Margréti Prinsessu og þau eignuðust tvö börn.

* David Armstrong-Jones, Linley greifi (fæddur 1961)
* Lafði Sarah Armstrong-Jones (fædd 1964)

Hjónaband þeirra Antony og Margrétar var oft til umfjöllunar í fjölmiðlum og oft var haldið fram að hjónaband þeirra stæði á brauðfótum. Þau Antony og Margrét skildu 1978. Antony Armstrong- Jones var tvíkynhneigður

## Tilvísanir
Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1990

**Afríkukeppni karla í knattspyrnu 1990** fór fram í Alsír 2. til 16. mars. Það var 17. Afríkukeppnin og lauk með því að Alsír varð meistari í fyrsta sinn, eftir sigur á Nígeríu í úrslitaleik.
## Leikvangarnir

## Keppnin
### A-riðill

### B-riðill

## Útsláttarkeppni
### Undanúrslit

### Bronsleikur

### Úrslitaleikur

### Markahæstu menn
;4 mörk
*  Djamel Menad
;3 mörk
*  Djamel Amani
*  Rashidi Yekini
## Heimildir
* RSSSF, Afríkukeppnin 1990 úrslitagrunnur
Gæti Eins Verið (hljómplata)

**Gæti eins verið...** er fjórða breiðskífa Þursaflokksins og kom út árið 1982 hjá útgáfufyrirtækinu Steinar. Platan er blanda af rokki og þjóðlagatónlistarhefðum með texta sem eru innblásnir af bæði þjóðlegum og ljóðrænum áhrifum. 

## Lýsing
Hljómplatan „Gæti eins verið...“ sýnir hæfileika Þursaflokksins til að blanda saman margvíslegum tónlistarstílum. Hljómsveitin var þekkt fyrir að sameina íslensk þjóðlög við nýstárlega hljóðheim rokk- og djassáhrifa, sem gerði tónlist þeirra einstaka í íslenskri tónlistarsenu. 

## Lög og textar
Textar plötunnar eru hugvitsamlegir og fágaðir. Þeir takast á við persónuleg, samfélagsleg og jafnvel tilvistarleg þemu. Sumir textar eru einfaldir en aðrir flæktir í ljóðrænum og táknrænum heimspekilegum hugleiðingum.

## Lagalisti

## Meðlimir
Þessi plata var leikinn af meðlimum Þursaflokksins sem voru við útgáfu hennar:
* Egill Ólafsson – söngur, hljómborð
* Þórður Árnason – gítar
* Tómas Tómasson – bassi, hljómborð
* Ásgeir Óskarson – trommur

## Móttaka
„Gæti eins verið...“ fékk jákvæða dóma bæði frá gagnrýnendum og almenningi þegar hún kom út árið 1982. Hún hefur haldið vinsældum sínum og verið talin ein af merkustu plötum íslensks tónlistarsögu, sérstaklega innan þjóðlagarokksins.  Tónlistarmenn hrósuðu plötunni fyrir hugmyndaríkan flutning og framsæknar lagasmíðar.  Þrátt fyrir að hafa verið gefin út fyrir meira en fjórum áratugum, þá nýtur platan enn vinsælda meðal aðdáenda íslenskrar tónlistar árið 2024. 

## Heimildir

## Tenglar
* Þursaflokkurinn á Wikipedia
* Gæti eins verið... á Discogs
* Gæti eins verið... á ProgArchives
Das Lied der Deutschen

**Das Lied der Deutschen** er þjóðsöngur Þýskalands. Höfundur textans er August Heinrich Hoffmann von Fallersleben en hann var saminn við lag eftir Joseph Haydn. Upphaflega var lagið þrjú erindi og lengi vel var fyrsta erindið sungið en eftir seinni heimstyrjöldina er eingöngu sungið þriðja erindið í laginu.

## Tilvísanir
Þoka (hljómplata)

***Þoka*** er fyrsta breiðskífa hljómsveitarinnar Þoku.

Þoka kom fram í síðasta skipti á útgáfutónleikum þessarar plötu þriðjudaginn 2. júní 2015 í Iðnú, Reykjavík.

## Lagalisti

## Meðlimir
### Þoka
*Agnes Björgvinsdóttir - Söngur & bakraddir
*Reynir Hauksson - Rafgítar, kassagítar, bassi, flygill, rafpíanó, hljóðgervlar ,slagverk & bakraddir
*Atli Már Björnsson - Píanó,  rafmagnspíanó & hljóðgervlar
### Hljóðfæraleikarar
*Elvar Bragi Kristjónsson - Trompet í lagi nr. 1
*Óskar Þormarsson - Trommur í lagi nr. 2, 6

*Jakob G Sigurdsson - Trommur í lagi nr. 7 & 8. Smátrommur í lagi nr. 9
*Fidel Atli Quintero Gasparsson Víóla í lagi nr. 4, 5 & 9
*Pétur Björnsson Fiðla í lagi nr. 4, 5 & 9
*Sólveig Vaka Eyþórsdóttir Fiðla í lagi nr. 4, 5 & 9
*Unnur Jónsdóttir Selló í lagi nr. 4, 5 & 9
*Sólveig Moravek Jóhannsdóttir Klarinett í lagi nr. 5

## Tilvísanir

## Heimildir
* 
*
Áramótaskaup 2024

**Áramótaskaup 2024** er áramótaskaup sem var sýnt þann 31. desember 2024 á RÚV. Leikstjóri er María Reyndal og handritshöfundar eru Katla Margrét Þorgeirsdóttir, Friðgeir Einarsson, Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir, Sveinn Ólafur Gunnarsson, Ólafur Ásgeirsson, Hugleikur Dagsson og María Reyndal, sem að er einnig yfirhandritshöfundur. Tökur hófust þann 18. nóvember og luku 12. desember 2024.

53% landsmanna sögðust vera ánægt með skaupið.

## Tónlist
Höfundar handrits eru höfundar texta laganna nema annað sé tekið fram. 

* *Ég get orðið Forseti* (Ábreiða af 'September')
Höfundur: Earth, Wind & Fire 
Flytjendur: Björn Jörundur, Una Ragnarsdóttir, Sverrir Þór Sverrisson, Katla Margrét Þorgeirsdóttir, Katrín Halldóra Sigurðardóttir

* *Skólarapp* (Ábreiða af Íslensku ábreiðu 'Skólarapp', áður í flutningi Þorvalds Davíðs og Söru Dísar Hjaltested; upprunalegur titill 'Scuola Rap')
Höfundur: Umberto Napolitano, Antonio Summa
Flytjendur: Róbert Ómar Þorsteinsson, Hlynur Axel Bjarkason, Baldur Davíðsson, Rafney Birna Guðmundsdóttir, Þór Bergmann Orrason, Guðmundur Brynjar Bergsson, Iðunn Stefánsdóttir, Kári Páll Thorlacius, Jóhann Elí Pálsson

* *Frost* (Ábreiða af ýmsum lögum úr 'Frozen')
Höfundur: Robert Lopez, Kristen Anderson-Lopez, Jean-Christophe Beck 
Flytjendur: Elma Lísa Gunnarsdóttir, Þorsteinn Guðmundsson, Ragnar Ísleifur Bragason

* *Comeback Sigmundar* (Ábreiða af 'Wonderwall')
Höfundur: Noel Gallagher 
Flytjendur: Gunnar Hansson, Sigurður Elí Haraldsson, Hákon Jóhannesson, Hannes Óli Ágústsson

* *Valkyrjur* (Ábreiða af 'Sigurjón Digri')
Höfundur: Egill Ólafsson 
Flytjendur: Vigdís Hafliðadóttir, Ólafía Hrönn Jónsdóttir, Halldóra Geirharðsdóttir

* *Íslenski Draumurinn* (Lokalag skaupsins)
Höfundar lags og texta: Bríet Ísis Elfar, Logi Pedro Stefánsson, Unnsteinn Manuel Stefansson, Arnar Ingi Ingason, Friðrik Róbertsson, Þórir Már Davíðsson  
Flytjendur: Bríet, Logi Pedro, Unnsteinn Manuel 
Útsetning: Young Nazareth, MISTERSIR

## Tilvísanir
Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 2000

**Afríkukeppni karla í knattspyrnu 2000** fór fram í Gana og Nígeríu 22. janúar til 13. febrúar 2000. Þetta var 22. Afríkukeppnin og lauk með því að Kamerúnar urðu meistarar í þriðja sinn eftir sigur á Nígeríu í vítaspyrnukeppni í úrslitum.
## Leikvangarnir

## Keppnin
### A-riðill

### B-riðill

### C-riðill

### D-riðill

## Útsláttarkeppni
### Fjórðungsúrslit

### Undanúrslit

### Bronsleikur

### Úrslitaleikur

## Markahæstu leikmenn
;5 mörk
*  Shaun Bartlett
;4 mörk
*  Samuel Eto'o
*  Patrick M'Boma 
## Heimildir
*
Dødens Triumf (ballet)

**Dødens Triumf** (*Dauðans sigur*) er danskur ballet frá árinu 1971. danshöfundur er Flemming Flindt og tónlist eftir Thomas Koppel, flutt af Savage Rose. Handritið eftir Flemming Flindt, byggt á leikriti Eugène Ionesco, Jeux de massacre.

Ballettinn var frumfluttur af Konunglega ballettinum, fyrst sem sjónvarpsútsending á DR árið 1971 og síðan sem sýning í Konunglega leikhúsinu árið 1972. Aðalhlutverkið var leikið af Vivi Flindt, og Flemming Flindt tók einnig þátt.

Ballettinn vakti mikla athygli, annars vegar vegna athyglisverðs nektardansins og hins vegar vegna grípandi tónlistar Savage Rose, sem var gefin út á hljómplötu.

## Sjá einnig
*Dødens Triumf (hljómplata)

## Heimildir
Nikótínpúðar

**Nikótínpúðar** eru niktótínvörur sem fólk tekur í vörina. Vinsældir púðana jukust mikið á Ísland eftir 2020 og kom að miklu leyti í stað neftóbaks. Aukin notkun nikótínpúða hefur valdið áhyggjum hjá heilbrigðisstarfsfólki og þá sérstaklega vegna notkunar þeirra hjá unglingum. Þrátt fyrir að nikótínpúðar séu ekki með reyk þá eru þeir engu að síður mjög skaðlegir og þá sérstaklega fyrir tannhold sem hefur valdið verulegum áhyggjum meðal tannlækna. 

## Tilvísanir
Ásgeir Guðbjartsson

**Ásgeir Guðbjartur Guðbjartsson** (31. júlí 1928 – 23. febrúar 2017) var íslenskur útgerðarmaður og skipstjóri. Hann kom að stofnun Útgerðarfélagsins Hrannar hf. á Ísaf­irði árið 1956 sem gerði út sjö báta og tog­ara sem báru nafnið Guðbjörg ÍS. Ásgeir varð vel þekktur sem **Geiri á Guggunni** en síðasta Guggan sem hann sigldi var Guðbjörg ÍS-46.

Ásgeir var sæmd­ur ridd­ara­krossi fálka­orðunn­ar þann 17. júní 1991.

## Heimildir
Paolo Sorrentino

**Paolo Sorrentino** (f. 31. maí 1970)  er ítalskur kvikmyndagerðarmaður og rithöfundur.

## Kvikmyndaskrá

### Kvikmyndir
**Kvikmyndir í fullri lengd**

**Stuttmyndir og heimildamyndir**

## Heimildir
Þríeykið

**Þríeykið** er viðurnefni, sem notað var af fjölmiðlum á Íslandi á tíma alþjóðlega kórónuveirufaraldursins yfir þau Ölmu Möller landlækni, Víði Reynisson yfirlögregluþjón almannavarnarsviðs og Þórólf Guðnason sóttvarnalækni. Þríeykið birtist reglulega á upplýsingafundum almannavarna á hápunkti faraldursins árin 2020 og 2021 og svöruðu fyrirspurnum um útbreiðslu Covid-19, sóttvarnaaðgerðir og bólusetningar. Þau urðu þjóðþekkt vegna upplýsingafundanna og eins konar andlit viðbragða hins opinbera við faraldrinum. Þríeykið naut töluverðra vinsælda á tíma faraldursins en varð einnig fyrir nokkurri gagnrýni, einkum af hálfu andstæðinga sóttvarnaaðgerða. Þríeykið vann náið með ríkisstjórn Vinstri grænna, Framsóknarflokksins og Sjálfstæðisflokksins, og þá sérstaklega með þáverandi forsætisráðherra Katrínu Jakobsdóttur og heilbrigðisráðherrunum Svandísi Svavarsdóttur og Willum Þór Þórssyni. 

Alma, Víðir og Þórólfur hlutu riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu þann 17. júní árið 2020 fyrir störf í þágu heilbrigðismála og framlag þeirra í baráttu við kórónuveirufaraldurinn. „Þríeykið“ var valið annað af orðum ársins 2020 ásamt „sóttkví“ af Ríkisútvarpinu. Meðlimir þríeykisins voru jafnframt saman valin manneskja ársins á Rás 2 árið 2020. 

Heimildaþáttaröð um störf þríeykisins á tímum kórónuveirunnar tekin upp árið 2020 var sýnd árið 2023 á RÚV og hét *[[Stormur (sjónvarpsþættir)|Stormur]]*.  

Fyrir forsetakosningarnar 2024 voru miklar vangaveltur um hvort að einhver í þríeykinu myndi bjóða sig. Einungis Alma lýsti yfir áhuga á því en endaði á því að bjóða sig ekki fram. Í alþingiskosningunum 2024 voru Alma og Víðir bæði oddvitar á lista Samfylkingarinnar, en Þórólfur gaf ekki kost á sér. 

## Tilvísanir
Svart belti

**Svart belti** í daglegu tali kallað svarta beltið er hæsta belti sem hægt er að vera með í sjálfsvarnaríþróttum og bardagaíþróttum og má þar nefna karate, júdó og taekwondo sem dæmi. Algengast er að brúnt belti sé á undan því svarta en til að fá svart belti þarf að þreyta próf sem er mun umfangsmeira en hefðbundin beltapróf.

## Tilvísanir
Jens Garðar Helgason

**Jens Garðar Helgason** (f. 15. desember 1976) er alþingismaður Sjálfstæðisflokksins í Norðausturkjördæmi frá alþingiskosningum 2024. Hann hefur verið varaformaður Sjálfstæðisflokksins frá árinu 2025. 

Jens er fæddur og uppalinn á Eskifirði. Hann er stúdent frá Menntaskólanum á Akureyri, stundaði nám í viðskiptafræði við Háskóla Íslands og er er með MBA-gráðu frá Norwegian School of Economics. Jens var formaður bæjarráðs í Fjarðabyggð frá 2010 til 2018, hann var formaður Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi 2014-2020 og varaformaður Samtaka atvinnulífsins 2017-2020. Jens gaf kost á sér í fyrsta sæti fyrir Sjálfstæðisflokk fyrir alþingiskosningar 2024 og hafði betur gegn sitjandi oddvita flokksins í kjördæminu, Njáli Trausta Friðbertssyni, þegar raðað var í efstu sæti framboðslista á kjördæmisþingi 20. október 2024. Hann gaf kost á sér sem varaformaður flokksins á landsfundi í mars 2025 og sigraði kosninguna á móti Diljá Mist Einarsdóttur.

## Tilvísanir
Lönd þar sem höfuðborgin er ekki fjölmennasta borgin

Höfuðborg er borg þar sem stjórnvöld ríkja hafa aðsetur. Það er algengt að höfuðborg sé jafnframt stærsta borgin í því landi en það er alls ekki algilt og það geta verið ýmsar ástæður fyrir því. Dæmi um höfuðborgir sem eru ekki stærsta borgin eru  Washington DC, Beijing, Ottawa, Brasilía, Nýja Delí, Canberra, Ankara og Bern.

Canberra höfuðborg Ástralíu er gott dæmi en staðsetningin var málamiðlun á milli þeirra sem vildu hafa Sydney sem höfuðborg og þeirra sem vildu hafa Melbourne sem höfuðborg. Málamiðlunin fól í sér að fólkið gekk á móti hvort öðru og mættist þar sem í dag er Canberra en borgin er álíka langt frá báðum borgunum.

## Tilvísanir
Elísabet Siemsen

**Elísabet Siemsen** (fædd 26. febrúar 1955) er íslenskur framhaldsskólakennari og fyrrverandi rektor Menntaskólans í Reykjavík. Elísabet hóf kennaraferil sinn sem þýskukennari við Menntaskólann í Reykjavík en hóf störf við Fjölbrautarskólann í Garðabæ árið 1982 þar sem hún starfaði sem þýskukennari, fyrsti framhaldsskóla forvarnarfulltrúinn og síðar sem aðstoðarskólameistari og var settur skólameistari í eitt skólaár 2016 til 2017. Elísabet tók við starfi rektors Menntaskólans í Reykjavík í nóvember 2017 af Yngva Péturssyni og sinnti því starfi til ársins 2022.

## Tilvísanir
Guðbrandur Bogason

**Guðbrandur Bogason** (fæddur 6. júní 1943) er íslenskur ökukennari og fyrrverandi slökkviliðsmaður. Guðbrandur hefur starfað við ökukennslu frá árinu 1970 og hefur unnið að margvíslegum úrbótum í þágu ökunáms á Íslandi en hann kom meðal annars að stofnun Ökuskóla 3.  Hann var lengi formaður Ökukennarafélags Íslands og er Framkvæmdarstjóri Ökuskólans í Mjódd. 

## Tilvísanir
Sólveig Guðrún Hannesdóttir

**Sólveig Guðrún Hannesdóttir** (f. 1973) er íslenskur líffræðingur, doktor í ónæmisfræði, menntaskólakennari og rektor Menntaskólans í Reykjavík frá árinu 2022.

## Tilvísanir
Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla 1998

**Afríkukeppni karla í knattspyrnu 1998** fór fram í Búrkína Fasó 7. til 28. febrúar 1998. Þetta var 21. Afríkukeppnin og lauk með því að Egyptar urðu meistarar í fjórða sinn eftir sigur á Suður-Afríku í úrslitum.
## Leikvangarnir

## Keppnin
### A-riðill

### B-riðill

### C-riðill

### D-riðill

## Útsláttarkeppni
### Fjórðungsúrslit

### Undanúrslit

### Bronsleikur

### Úrslitaleikur

## Markahæstu leikmenn
;7 mörk
*  Hossam Hassan
*  Benni McCarthy
;4 mörk
*  Jerry Tondelua
*  Joël Tiéhi 
## Heimildir
* RSSSF, Afríkukeppnin 1998 úrslitagrunnur
*
Níkolaj Búlganín

**Níkolaj Aleksandrovítsj Búlganín** (rússneska: Никола́й Алекса́ндрович Булга́нин; 11. júní 1895 – 24. febrúar 1975) var forsætisráðherra Sovétríkjanna frá 1955 til 1958. Hann var jafnframt varnarmálaráðherra eftir að hafa gegnt þjónustu í rauða hernum á tíma seinni heimsstyrjaldarinnar.

## Æviágrip
Búlganín fæddist árið 1895 í Nízhníj Novgorod og var sonur efnaðra foreldra sem kostuðu hann til náms. Hann gekk í byltingarflokk bolsévika stuttu fyrir upphaf rússnesku byltingarinnar 1917. Búlganín vann í fyrstu fyrir leyniþjónustuna Tsjeka en færði sig síðan yfir í iðnaðinn.

Frammistaða Búlganíns í byltingunni vakti athygli Jósefs Stalín, sem bauð honum að koma til Moskvu, þar sem hann hlaut stöðu bankastjóra þrátt fyrir að hafa enga reynslu af fjármálum. Búlganín var í kjölfarið kjörinn borgarstjóri Moskvu og gegndi því embætti í sex ár. Hann vann fyrst í borginni í umboði Lazars Kaganovítsj og síðar undir stjórn Níkíta Khrústsjov, sem tók við af Kaganovítsj sem pólitískur yfirmaður höfuðborgarinnar.

Þegar Þjóðverjar gerðu innrás í Sovétríkin árið varð Búlganín aðalskipuleggjandi varna höfuðborgarinnar. Hann kvaddi fjölda fólks í herþjónustu og lét senda bæði karla og konur til fremstu víglínu. Eftir stríðið reis Búlganín hratt upp metorðastigann. Hann var gerður varnarmálaráðherra og eftir andlát Stalíns varð hann einn fjögurra varaforsætisráðherra Sovétríkjanna. Búlganín tók þó ekki virkan þátt í valdabaráttunni sem háð var milli annarra áhrifamanna í Kommúnistaflokknum eftir dauða Stalíns.

Í febrúar árið 1955 var Búlganín einróma kjörinn forsætisráðherra Sovétríkjanna í stað Georgíj Malenkov. Kosning Búlganíns vakti nokkra undrun og margir töldu þá þegar að Khrústsjov, sem þá var orðinn leiðtogi Kommúnistaflokksins, færi í reynd með mest völd í stjórninni.

Búlganín féll í ónáð árið 1957 þegar hann tók afstöðu með Malenkov, Vjatsjeslav Molotov og meirihluta stjórnmálanefndar flokksins þegar reynt var að gera uppreisn gegn Khrústsjov. Búlganín fékk áfram að gegna stöðu forsætisráðherra í eitt ár til viðbótar en var síðan leystur úr embætti og Khrústsjov tók sjálfur við. Búlganín varð að gangast við því að hafa stjórnað „flokksfjandsamlegri klíku“. Hann var skipaður í stöðu úti á landsbyggðinni en tók síðan til málamynda við stöðu bankastjóra landsbankans.

Árið 1971 hafði Búlganín verið sviptur öllum flokksstörfum og marskálksnafnbótinni, lækkaður í tign og gerður að hershöfðingja. Hann bjó í Moskvu þar til hann lést árið 1975 og var þá að mestu fallinn í gleymsku meðal Sovétmanna.

## Tilvísanir