Íslenska Wikipedia

**Íslenska Wikipedia** er útgáfan af frjálsu netalfræðiritinu Wikipedia á íslensku.

Í janúar 2026 voru á íslensku Wikipediunni 111.324 skráðir notendur, þar af 291 virkir höfundar og 10 „“ (sem eru notendur með meiri stjórnendaréttindi), og  greinar. Hún notar íslenska ISO-landsnúmerið: *is*.

## Saga

### Upphaf
Fyrsta breytingin á íslensku Wikipediunni var gerð 6. desember 2002 kl. 19:43 (UTC±0) og var ekki á íslensku heldur á dönsku, í grein sem bar heitið „WIKIng“ (sjálfskynning hóps skandinavískra Wikipediumanna með sama nafni). Önnur breytingin, gerð 23. nóvember 2003 kl. 23:46, var heldur ekki á íslensku — að þessu sinni á nýnorsku í stað dönsku — og sneri að greininni „Finnland“. Þriðja breytingin, gerð 5. desember 2003 kl. 10:54, var þýðing og smávægileg stækkun greinarinnar „Finnland“ á íslensku; sem fyrsta breytingin á íslensku er hún jafnan talin upphaf íslensku Wikipediunnar.

### Þróun
Frá upphafi hefur á íslensku Wikipediunni bæst við tiltölulega stöðugur fjölda nýrra greina: fram til ársins 2011 voru það að meðaltali 3.786 greinar á ári, en síðan þá hafa þær verið um 2.067 greinar á ári. Í  þann 20. september 2004 skrifaði Svavar Lúthersson (sjálfskipaður „samskiptafulltrúi íslensku Wikipediunnar“; athugið að stofndagsetningin sem hann gefur er röng):

Ein undantekning frá hraða greinasköpunar var innflutningur notandans Ævars Arnfjörðs Bjarmasonar á „greinum fyrir öll íslensk mannanöfn sem viðurkennd eru af mannanafnanefnd“, sem nam samtals um 3.529 greinum samkvæmt hans eigin yfirlýsingum.

### Málþing
Í tilefni af tíu ára afmæli íslensku Wikipediu 5. desember 2013 var haldið málþing í Landsbókasafni Íslands, þar sem átta sjö mínútna erindi voru flutt frá kl. 12:15, og að þeim loknum fóru fram umræður undir stjórn Þórðar Snæs Júlíussonar, blaðamanns *[[Kjarninn|Kjarnans]]*. Pallborðsþátttakendur þess voru Áki G. Karlsson (starfsmaður Landsbókasafns Íslands), Dóra Hafsteinsdóttir og Sigríður Harðardóttir (báðar ritstjórar Íslensku alfræðiorðabókarinnar sem kom út 1990), Hrafn H. Malmquist (starfsmaður Landsbókasafns Íslands), Orri Vésteinsson (prófessor við sagnfræði- og heimspekideild Háskóla Íslands), Salvör Gissurardóttir (lektor við menntavísindasvið Háskóla Íslands), Sigurbjörg Jóhannesdóttir (sérfræðingur við Háskólann í Reykjavík), Stefán Pálsson og Tryggvi Björgvinsson (tölvunarfræðingur). Af sama tilefni voru 30 ljósmyndir teknar vegna óeirðanna á Austurvelli 1949 sem höfðu ekki áður komið fyrir sjónir almennings fengnar skannaðar frá Þjóðskjalasafni Íslands og settar á Wikimedia Commons.

### Merkisáfangar

* 27.08.2004 — „30. september“ varð grein númer **1.000**.
* 12.11.2005 — „Kjalar“ varð grein númer **5.000**.
* 06.05.2006 — „Móðurborð“ varð grein númer **10.000**.
* 15.02.2008 — „Franska Vestur-Afríka“ varð grein númer **20.000**.
* 22.11.2010 — „Margrét Pála Ólafsdóttir“ varð grein númer **30.000**.
* 16.11.2015 — „Stóri skjálfti“ varð grein númer **40.000**.
* 16.06.2020 — „Samningur Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks“ varð grein númer **50.000**.
* 08.04.2025 — „Stefán Teitur Þórðarson“ varð grein númer **60.000**.

## Menning
Hrafn Malmquist (2013) segir að framþróun íslensku Wikipediunnar hafi verið „ósamhæfð og á vissan hátt óreiðukennd“ og „í samræmi við opið vinnuferli frjáls hugbúnaðar“. Þegar gögn um virkni á íslensku Wikipediu eru skoðuð kemur í ljós að notendur sem eru mjög virkir á hverjum mánuði (með yfir 100 breytingar) er hægt að telja á fingrum annarrar handa en notendur sem eru virkir (með fleiri en fimm breytingar) eru í kringum 30.

### Stjórnun
Um Wikipediu gildir almennt að hver sem er getur gert breytingar á efni hennar, en sumar aðgerðir eru einungis á færi notenda sem hafa aukin réttindi, til dæmis að eyða síðum eða loka á notendur sem eru til vandræða. Samfélag notenda á íslensku Wikipediu valdi fyrstu stjórnendur af þessu tagi í júní 2004. Einnig er til sérstakt hlutverk sem á ensku útgáfu Wikipediu kallast *bureaucrat* sem felur í sér réttindi til að gera aðra notendur að stjórnendum. Þetta hlutverk fékk íslenska heitið „möppudýr“.

1. ágúst 2007 var lagt til að þáverandi stjórnandi Stalfur yrði gerður að möppudýri. Þetta leiddi til umræðu um nauðsyn möppudýra og félagsleg áhrif stigveldis, þar sem Ævar Arnfjörð Bjarmason sagði:

Eftir kosningarnar var lögð fram tillaga sem samþykkt var samhljóða með 14 gegn 0, um að sameina hlutverk stjórnanda og möppudýrs undir nafninu „möppudýr“ og úthluta því hlutverki til allra núverandi stjórnenda. Í framkvæmd þýðir þetta að öll möppudýr gegna einnig hlutverki stjórnanda.

## Neðanmálsgreinar


## Tilvísanir

## Tenglar
* Íslenska Wikipedia: Greining á þróun, meistararitgerð í bókasafns- og upplýsingafræði eftir Hrafn H. Malmquist
* Íslensk alþýðuþekking á vefnum í tíu ár , grein í 16. tbl. Kjarnans e. Hrafn H. Malmquist