Bursaphelenchus xylophilus

***Bursaphelenchus xylophilus***, er tegund af þráðormi sem sýkir furur. Hann kemur fyrir í Bandaríkjunum, Kanada og Mexíkó. Hann hefur einnig fundist í Japan, Kína, Taiwan, Kóreu, og Portúgal.

Tegundir af ættkvíslinni *[[Bursaphelenchus]]* eru illgreinanlegar frá hver annrri vegna mikilla líkinda í ytri útlitseinkennum.

## Saga
Furudauði ("Pine mortality") í Japan var fyrst skráður af Munemoto Yano (矢野宗幹) í Nagasakihéraði 1905.

Þráðormurinn fannst fyrst í fenjafuru (*Pinus palustris*) í Louisiana, Bandaríkjunum. Steiner og Burhrer tilkynntu hann sem nýja tegund, og nefndu hana *Aphelenchoides xylophilus* 1934.
Japönsku plöntusjúkdómafræðingarnir Tomoya Kiyohara (清原友也) og Yozan Tokushige (徳重陽山), uppgötvuðu marga ókennilega þráðorma 1969 á dauðum furum kringum Kyushu eyjar í Japan.
Í rannsóknarskyni smituðu þeir heilbrigða furu og önnur barrtré með þráðorminum og drápust fururnar, sérstaklega rauðfura og niðfura. Hinsvegar lifðu Pinus taeda, gráfura, Cryptomeria og Chamaecyparis obtusa af. Niðurstaða þeirra var að þráðormurinn var ástæða aukinna affalla á japönskum furum.

Ári eftir útgáfu greinarinnar eftir Kiyohara og Tokushige, Yasuharu Mamiya (真宮靖治) og T. Kiyohara lögðu fram að þráðormurinn væri ástæðan fyrir furudauða, og að þetta væri ný tegund. Þeir nefndu hana *Bursaphelenchus lignicolous* . *Bursaphelenchus lingnicolous*, var endurflokkuð sem *B. xylophilus* in 1981.

Faraldrar eru sérstaklega í heitum og þurrum sumrum.

*B. xylophilus* er með stysta lífsferil þekktra skíkjudýra. Í ræktun á rannsóknarstofu hefur ferillinn aðeins tekið fjóra daga. Í náttúrunni fjölgar hann sér hraðast á sumrin og myndar fjölda afkvæma sem dreifast eftir æðakerfi furanna í stofn, greinar og rætur. Ef að trjáfrumur eru ekki lengur aðgengilegar getur þráðormurinn nærst og fjölgað sér á sveppþráðum sem vaxa í æðakerfinu. Á haustin og veturna verður þráðormurinn óvirkur.

Jafnskjótt og að þráðormurinn var þekktur sem ástæða furudauða var ljóst að bjöllutegundin *[[Monochamus alternatus]]* ætti mikla hlutdeild í dreifingunni. 
Þráðormurinn smitast með fleiri tegundum barkarbjalla og viðarbjalla, og tengist helst tegundum í ættkvíslinni *[[Monochamus]]*. 

File:Monochamus alternatus.jpg|*Monochamus alternatus* main vector in Japan.
File:Monochamus saltuarius.jpg|*M. saltuarius*, secondary vector in Japan.
File:Monochamus galloprovincialis male up.JPG|*M. galloprovincialis*, main vector in Europe


 
### Þol
Furuno(1982) rannsakaði furur í japönskum skógum og flokkað þær eftir þoli. Furur með "Mikið þol" drepast sjaldan vegna sníkjudýrsins, en smáplöntur og veikluð tré geta drepist.

;Mikið þol
:*[[Pinus taeda]]*, ''P. elliottii'', ''P. palustris'', ''P. rigida'', ''P. taiwanensis''

;Lítið þol
:''P. strobus'', ''P. massoniana'', ''P. resinosa'', ''P. tabulaeformis'', ''P. banksiana'', ''P. contorta'', *P. thumb*×*P. masso*

;Lítið smitnæmi
:''P. bungeana'', ''P. monticola'', ''P. parviflora'', ''P. strobiformis'', ''P. densiflora''
, ''P. pinaster'', ''P. sylvestris'', ''P. ponderosa'', ''P. rudis'', ''P. pseudostrobus'', ''P. oocarpa'', ''P. radiata, ''P. greggii''

;Mikið smitnæmi
:''P. koraiensis'', ''P. leiophylla'', ''P. luchuensis'', ''P. thunbergii'', ''P. nigra'', ''P. mugo'', ''P. khasya'', ''P. muricata''

## Eftirlit í Evrópu
Fylgst er með stöðunni í Evrópu á http://www.efiatlantic.efi.int/portal/policy_support/pine_wood_nematode_information/

Innflutningsbann er á ómeðhöndluðu timbri frá Bandaríkjunum og Kanada. Smituð tré eru ýmist brennd eða kurluð, og allt timbur sem er flutt erlendis er annaðhvort gasmeðhöndlað eða hitaþurrkað. Þrátt fyrir varnaraðgerðir hefur þráðormurinn fundist í Portúgal og gæti dreifst um Evrópu .

## Myndir

Bursaphelenchus xylophilus male tail.jpg|Afturendi á karlormi


## Tilvísanir

## Ytri tenglar
*Pine wilt disease. American Phytopathological Society.
* Forest living things 00154 Pine wilt nematode  (Japanska)
* Forest living things 00155 ''Monochamus alternatus'' (Japanska)
* Forest living things 00253 ''Monochamus satuluarius'' (Japanska)
* Forest living things 00264 ''Trogossita japonica'' prey beetle, hope to decrease sawyers
* Forest living things 00284 ''Dastarcus helophoroides'' Parasitoid beetle, hope to decrease sawyers