Samgöngusamningur

**Samgöngusamningar** eru samningar sem vinnustaðir gera við starfsmenn sína, og snúast ofast um að hvetja til notkunar á samgöngumátum sem ekki krefjast bílastæðis í nálægð við vinnustaðnum. Starfsmenn sem skrifa undir samgöngusamning fá gjarnan fjárstyrk sem samsvarar til dæmis kostnaði við afsláttarkorti í Strætó bs. Útfærslur á Íslandi virðast oftast fela í sér að fólk skuldbindur sig til að mæta mun sjaldnar á bíl og nota sjaldan bílastæði við vinnustaðinn. Í staðinn er gengið til vinnu, farið á strætó, reiðhjóli, skokkað eða notast við aðra virka ferðamáta. Samningar geta til dæmis miðað við að starfsmaður mæti á bíl í vinnuna að hámarki 1 eða 2 daga vikunnar. Meðal þeirra á Íslandi sem hafa hvatt til þess að samgöngusamningar verða teknar upp víðar eru Samtök um bíllausan lífsstíl, Landssamtök hjólreiðamanna, Strætó bs ásamt Svandís Svavarsdóttir, fyrrverandi umhverfisráðherra.

## Rök
Nokkur mismunandi rök eru nefnd fyrir því að taka upp samgöngusamninga. 
* Skortur er á bílastæðum í námunda við vinnustaðinn 
* Það mundi kosta mikið að bæta við bílastæðum eða leiga frá öðrum
* Með samgöngusamningum er verið að hvetja til hreyfingar, sem eflir lýðheilsu og dregur úr kostnaði vegna veikinda
* Minni bílaumferð er jákvæð fyrir umhverfið og fyrir ímynd vinnustaðar 
* Með því að borga þeim sem nota ekki (gjaldfrjáls) bílastæði er stuðlað að jafnræði samgöngumáta

## Tegundir á Íslandi
Það mætti segja að til séu þrenns konar samgöngusamningar, í röð frá mestum til minnstum umbunarmöguleikum: 
# Föst upphæð er greidd til starfsmanns án þess að beintengja við útlagðan kostnað. Starfsmaðurinn skrifar undir samning um hámarksnotkun á bilastæðum, til dæmis einu sinni eða tvísvar á viku að jafnaði. Í þessari útfærslu er stundum tekið mið af ójafnræði tengd bílastæðahlunnindum, og þeim að nokkru leiðrétt. Samt mun vinnustaðurinn gjarnan spara í rekstri, því með lækkandi eftirspurn eftir bílastæðum dregur úr kostnaði, svo sem viðhaldi, leigu eða framkvæmdum tengdum bílastæðum. Fasta upphæðin getur gróft séð samsvarað verði mánaðarkorts í strætó á gjaldsvæði 1 (Dæmi: ).  
# Útlagður kostnaður við hjólreiðar, göngu eða strætó endurgreiddur samkvæmt kvittun, oft eitthvað lægri hámarksupphæð en í tegund 1 (Dæmi: Ríkisstofnunin Vegagerðin).
# Fyrirtækið semur við Strætó bs. um lækkað verð fyrir sína starfsmenn. Stundum niðurgreiðir fyrirtækið aukalega (Dæmi: Sóltún hjúkrunarheimili).

## Skattareglur á Íslandi
Samgöngugreiðslur tengd ferðum með almenningssamgöngum eða vistvænum ferðamáta, upp að 11000 kr. á mánuði eru skattfrjálsar samkvæmt skattmati fyrir tekjuárið 2025 (var 7000 fyrir árið 2013), eftir lagabreytingu 2012. 

Það er skilyrði að starfsmaður undirriti samning við vinnuveitenda um að nota græna samgöngumátana (aðra en bíl) til vinnu að lágmarki 80% daganna. Skattmatið lækkar skattfrjálsa upphæð í 5500 kr. ef lágmarkshlutfall grænna samgönumáta yfir samningstímabílinu í samningnum er 40%.

## Útbreiðsla á Íslandi
Gildir um hjólreiðar, göngu, almenningssamgöngur ásamt öðrum virkum, grænum og heilbrigðum samgöngumátum.

### Fyrstu vinnustaðir
Fyrstu vinnustaðirnir sem tóku upp samgöngusamninga voru eftirfarandi.

*  Verkfræði- og ráðgjafastofa 
* Fjölbrautaskólinn við Ármúla.
* Samgönguráðuneytið. Ráðuneytið sameinaðist öðrum, heitir núna Innanríkisráðuneytið og samgöngusamningar hafa verið í frosti síðan. 
* Umhverfisráðuneytið.
* Matís ohf. Opinbert hlutafélag og stofnun um matvæli.
* Umhverfisstofnun. 
* Landsbankinn

### Aðrir
Hér er listi í lauslegri tímaröð, háð vitneskju. 
* Vegagerðin.
* Alta ehf, ráðgjafafyrirtæki.
* Advania (áður Skýrr), tölvuþjónusta og vörur.
* Hugsmiðjan, hugbúnaðarfyrirtæki. 
* Nýherji, tölvuþjónusta og vörur.
* Talenta, sérhæft tölvuþjónustufyrirtæki.
* Reiknistofa bankanna
* Vínbúðin
* Síminn, síma- og netveita.
* Landspítalinn, háskólasjúkrahus og þjóðarsjúkrahus. 
* Skipti, þekktast sem móðurfyritæki Símans.
* Seðlabanki Íslands 
* Fjármálaeftirlitið
* Rapyd (áður ), greiðslumiðlun.
* Seltjarnarnesbær 
* Flensborgarskóli, framhaldsskóli.
* Míla, net-samskiptainnvíðir.
* Skjárinn, sjónvarpsstöð o.fl.
* Sensa, sérhæft tölvu- og netþjónustufyrirtæki.
* Staki, sérhæft tölvuþjónustufyrirtæki.
* Radíómiðun, Upplýsingatækni fyrir skip.
* On-Waves, Net-tengingar fyrir skip.
* CCP, tölvuleikjaframleiðandi.
* Reykjavíkurborg, sveitarfélagið er meðal stærstu vinnuveitenda landsins.
* Norðurorka, orkufyrirtæki á Norðurlandi.
* Sildarvinnslan, fiskvinnslufyrirtæki á Neskaupsstað, Seyðisfyrði og Helguvík.

### Samgöngusamningar án fulls stuðnings við hjólreiðar, göngu og almenningssamgöngur til vinnu
Borgað er fyrir ferðir á hjóli og strætó í þágu vinnuveitenda.

* Reykjavíkurborg, borgaði áður einungis fyrir ferðir í þágu vinnuveitenda í strætó, á reiðhjóli og gangandi.

Hafa gert samning við Strætó um samgöngukort og eru mögulega einnig að styrkja aðra samgöngumáta 
* Bílastæðasjóður
* Hugsmiðjan
* Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu
* Ríkiskaup
* Strætó bs.
* Sóltún hjúkrunarheimili

## Tenglar
* Styrkja starfsfólk til að skilja bilinn eftir heima Sótt 2013-11-07.
* Samgöngusamningar vinsælir -rætt við Ásmund K. Ólafsson, Strætó og Steinar B. Aðalbjörnsson, Matís  Sótt 2013-11-07.
* Skattmat, nýjasti útgáfa Sótt 2013-11-15.

## Tilvisanir