open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Júlíus Sólnes

**Edvarð Júlíus Sólnes** (f. 22. mars 1937) er íslenskur verkfræðingur og stjórnmálamaður. Hann sat á Alþingi fyrir Borgaraflokkinn frá 1987 til 1991 og var fyrsti umhverfisráðherra Íslands frá 1990 til 1991 í þriðja ráðuneyti Steingríms Hermannssonar.

Júlíus fæddist í Reykjavík og er sonur bankastjórans og alþingismannsins Jóns G. Sólnes og eiginkonu hans, Ingiríðar Pálsdóttir. Júlíus kvæntist Sigríði Maríu Óskarsdóttur árið 1959 og á með henni þrjú börn. Hann lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1955 og fyrrihlutaprófi í byggingaverkfræði frá Háskóla Íslands árið 1958. Hann lauk síðan prófi í byggingaverkfræði frá Tækniháskólanum í Kaupmannahöfn árið 1961 og *lic. techn.* í æðri burðarþolsfræði og sveiflufræði árið 1966. Hann lagði stund á sérnám í jarðskjálftafræðum við háskóla í Tókíó á árunum 1963–1964.

Júlíus var kjörinn á Alþingi fyrir Borgaraflokkinn í alþingiskosningunum árið 1987. Hann varð formaður flokksins árið 1989 eftir að Albert Guðmundsson, stofnandi flokksins, var útnefndur sendiherra til Frakklands. Undir forystu Júlíusar ákvað flokkurinn að ganga til liðs við ríkisstjórn Steingríms Hermannssonar í samstarfi við Framsóknarflokkinn, Alþýðuflokkinn og Alþýðubandalagið sama ár. Í stjórninni var Júlíus fyrst ráðherra Hagstofu Íslands frá 1989–1990 en tók síðan við hinu nýstofnaða umhverfisráðuneyti Íslands og varð fyrsti umhverfisráðherra landsins frá 1990 til 1991.

Nokkur óánægja ríkti með stjórnarsamstarfið innan Borgaraflokksins og því fór svo að tveir þingmenn hans, þeir Ingi Björn Albertsson og Hreggviður Jónsson, klufu sig úr flokknum árið 1989 og stofnuðu eigin þingflokk, Frjálslynda hægrimenn. Þessar innanflokksdeilur stuðluðu að því að Borgaraflokkurinn bauð ekki fram í kosningum árið 1991 og var lagður niður fáum árum síðar.

## Tilvísanir
Hinrik sæfari

**Infante Dom Henrique de Avis, hertogi af Viseu** (4. mars 1394 – 13. nóvember 1460), betur þekktur undir nafninu **Hinrik sæfari** (portúgalska: *Infante Dom Henrique, o Navegador*), var portúgalskur prins sem lék lykilhlutverk í landafundum Portúgala  á upphafsárum landafundatímabilsins á fimmtándu öld.

## Æviágrip
Hinrik fæddist árið 1394 í Porto og var sonur Jóhanns 1. Portúgalskonungs og Filippu drottningar. Hann tók ungur þátt í krossferð Portúgala gegn márum í Marokkó og var sleginn til riddara á vígvellinum eftir að hafa sannað hugrekki sitt í orrustunni um Ceuta árið 1415.

Hinrik hafði mikinn áhuga á sjóferðum og á því að finna siglingaleið frá Evrópu til Indlands, sem hann taldi réttilega að væri að finna sunnan við Afríku. Sem landstjóri Algarve, syðsta héraðs Portúgals, lét Hinrik stofna siglingafræðistofnun og skóla. Skólar Hinriks voru reistir á Vincenthöfða, þar sem Íberíumenn í heiðni höfðu talið að guðirnir söfnuðust saman á kvöldin til að fylgjast með sólinni setjast.

Hinrik lét jafnframt reisa skipasmíðastöð og sendi nýþjálfaða sjómenn úr skólum sínum út á Atlantshaf til að leita nýrra landa og kanna strendur Afríku. Framtak Hinriks bar árangur árið 1418 þegar menn hans fundu Madeiraeyjar og námu þar land fyrir Portúgal. Lengst af áttu leiðangrar Hinriks erfitt framdráttar vegna hjátrúar Portúgala og ótta við að leggja í langferðir suður eftir ströndum Afríku. Ferðir hans komust á nokkuð skrið eftir að hann sendi landkönnuðinn Gil Eanes árið 1433 til að sigla suður fyrir Bojadorhöfða í Marokkó. Í fyrstu tilraun sinni mistókst Eanes að komast suður fyrir höfðann, en þess í stað hraktist skip hans í vesturátt, þar sem hann kom til Kanaríeyja. Í seinni tilraun sinni tókst Eanes að sigla suður fyrir Bojadorhöfða og kom með plöntur frá Afríku til Hinriks sem vitnisburð um för sína. Með för Eanes þótti sannað að óhætt væri að sigla sunnar en áður hafði verið gert eftir ströndum Afríku með þeirri siglingatækni sem þá var fyrir hendi.

Á næstu árum sigldu Portúgalar lengra en áður og komu meðal annars til Senegal og Grænhöfðaeyja. Hinrik lést árið 1460, rúmum fjörutíu árum eftir fund Madeiraeyja. Störf hans höfðu þá hrundið af stað landafundatímabili Portúgala og áttu eftir að leggja grunnin að hinu mikla verslunarveldi Portúgala sem reis á 15. og 16. öld. Árið 1488 tókst landkönnuðinum Bartolomeu Dias að sigla að suðurodda Afríku og árið 1497 tókst Vasco da Gama að finna siglingaleið til Indlands suður um Afríku líkt og Hinrik hafði séð fyrir sér.

## Viðurnefni Hinriks
Hinrik var ekki kallaður „sæfari“ á meðan hann lifði og þetta viðurnefni festist ekki við hann fyrr en þremur öldum eftir dauða hans. Það voru tveir þýskir sagnfræðingar sem gáfu honum þetta nafn á 19. öld: Þeir Heinrich Schaefer og Gustave de Veer. Síðar náði viðurnefnið útbreiðslu þegar tveir breskir höfundar notuðu það í titlum á ævisögum sínum um prinsinn: Henry Major árið 1868 og Raymond Beazley árið 1895. Enn í dag er óalgengt að Hinrik sé kallaður „sæfari“ á portúgölsku og hann er jafnan þekktur undir nafninu „Infante D. Henrique“.

## Tilvísanir
Sigríður Anna Þórðardóttir

**Sigríður Anna Þórðardóttir** (f. 14. maí 1946) er fyrrverandi alþingismaður og umhverfisráðherra. Sigríður sat á Alþingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn frá 1991-2007.

Sigríður Anna er fædd á Siglufirði og foreldrar hennar voru hjónin Þórður Þórðarson vélstjóri (1921-1992) og Margrét Arnheiður Árnadóttir húsmóðir og verkakona (1923-2013). Eiginmaður Sigríðar Önnu er sr. Jón Þorsteinsson fyrrverandi sóknarprestur í Lágafellskirkju í Mosfellsbæ. Þau eiga þrjár dætur.

Sigríður Anna lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1966 og BA-prófi í íslensku, sagnfræði og grísku frá Háskóla Íslands árið 1977. Hún stundaði framhaldsnám við Minnesota-háskóla í Bandaríkjunum árið 1983. Hún starfaði hjá Rannsóknarstofnun fiskiðnaðarins frá 1966-1967 og 1969-1971, var kennari við Grunnskóla Eyrarsveitar í Grundarfirði frá 1975-1990 og Gagnfræðaskólann í Mosfellsbæ frá 1990-1991. Hún var kosin á þing árið 1991 og gegndi þingmennsku til ársins 2007. Hún var umhverfisráðherra frá 2004-2006 og jafnframt samstarfsráðherra Norðurlanda frá 2005-2006. Árið 2008 var Sigríður Anna skipuð sendiherra Íslands í Kanada. 

## Tilvísanir
× Sorbaronia mitschurinii

**× ''Sorbaronia mitschurinii***, einnig þekkt sem ***Sorbaronia mitschurinii***, er ræktuð tegund sem þar til nýlega gekk undir nafninu *Aronia mitschurinii*. Hún hefur einnig verið talin til ræktunarafbrigða af *'logalaufi*' (*Aronia melanocarpa*),og algengir klónar eru  'Viking' og 'Nero'. Erfðarannsóknir benda til að hún sé líklega blendingur á milli *A. melanocarpa* og *Sorbus aucuparia* (ilmreynir) sem líklega kom fram í ræktun.

Það hefur verið lagt til að  *Sorbaronia mitschurinii* sé upprunnin úr tilraunum rússneska ræktandans [[Ivan Vladimirovich Michurin]] sem gerði mikið af ættkvíslablendingum ávaxtarunna og trjáa.

== Lýsing ==
Þessi tegund er kröftugri í vexti en villt *logalauf*; blöðin eru breiðari, og berin eru stærri. Hún er [[tetraploid]] og sjálffrjó.

== Notkun ==
*Sorbaronia mitschurinii* hefur verið nýtt mikið í fyrrum [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]] þar sem stór berin eru nothæf í safagerð, vín og sultugerð, og þar sem plantan er sjálffrjó og þarf þess vegna ekki aðra til að mynda ber.

Eins og aðrar *Aronia* tegundir, er berið nýtt sem bragð- og litarefni í drykki og jógúrt. Safinn úr þroskuðum berjunum er herpandi, sætur (með miklu sykurinnihaldi), súr (lágt pH), og inniheldur C vítamín.  Auk notkunar í safa, er hægt að baka sætabrauð úr berjunum.

== Áþekkir blendingar ==
Aðrir ættkvíslablendingar innan Maleae, sem eru með *reyni* sem annað foreldrið, eru:

* [[× Amelasorbus|× *Amelasorbus*]]
* [[× Crataegosorbus|× *Crataegosorbus*]]
* [[× Malosorbus|× *Malosorbus*]]
* [[× Sorbocotoneaster|× *Sorbocotoneaster*]]
* [[× Sorbopyrus|× *Sorbopyrus'' Shipova]]

## Tilvísanir
Camillo Karl Schneider

**Camillo Karl Schneider**, (fæddur 7 apríl 1876 í Gröppendorf, dáinn 5 janúar 1951 í Berlín) var þýskur grasafræðingur, dendrolog og landslagsarkitekt.

Schneider var bóndasonur og var í fyrstu garðyrkjumaður í Zeitz, Dresden, Berlín og Greifswald. Eftir dvölina í Greifswald sneri hann aftur til Berlín.

Í Berlín var hann ritstjóri tímaritsisns *Gartenwelt*. Til hliðar við það var hann með í að skipuleggja landslag Darmstadt og Berlín.

1900 flutti Schneider til Vín þar sem hann var óháður landslagsarkitekt og rithöfundur og í því sambandi ferðaðist oft fram og aftur um Evrópu. Fyrsta bók hans var gefin út í Vín 1904. Hann hóf þá vinnu við *Illustriertes Handwörterbuch der Botanik: mit 341 Abbildungen im Text*, sem lokið var við 1912.

1913 ferðaðist hann til Kína til að safna plöntum og fræjum fyrir kastalagarðinn í Pruhonitz (Průhonice), sem er í Tékklandi í nágrenni Prag. Það var til 1915, en þá fór hann til Boston í Bandaríkjunum til að vinna hjá Arnold Arboretum.

1919 var hann aftur í Vín, en strax 1921 sneri hann aftur til Berlín þar sem hann vann fyrir tímaritið *Gartenschönheid*. Þegar það var lagt niður 1942 var hafin útgáfa  *Gartenbau in Reich* og fylgdi Schneider með, en vann um leið sem landslagsarkitekt.

Í Berlín vann Schneider með ætlað meistaraverk sitt um *[[Berberis]]*. Því miður tapaðist handritið í sprengjuárásum í seinni heimsstyrjöld, 1943.

Síðasta bók hans, *Hecken in Garten*, var gefin út 1950, ári áður en hann dó.

Í eldri heimildum er vísað í C.K. Schneider undir höfundarnafninu *Schneid.*    

Nafni hans Karl Camillo Schneider (1867–1943) var dýrafræðingur.

## Rit
* *[http://www.biodiversitylibrary.org/item/104932#page/47/mode/1up   Die Gattung "Berberis" (Euberberis). Vorarbeiten für eine Monographie]* // Bull.Herb.Boissier.Sér.2, Januar 1905, Genf, S. 33 sq
* *Illustriertes Handbuch der Laubholzkunde. Charakteristik der in Mitteleuropa heimischen und im freien angepflanzten angiospermen Gehölz-Arten und Formen mit Ausschluss der Bambuseen und Kakteen*. Gustav Fischer Verlag, Jena 1906–1912 
* *Illustriertes Handwörterbuch der Botanik*. 2. Auflage, Engelmann, Leipzig 1917 
* *Unsere Freiland-Laubgehölze; Anzucht, Pflege und Verwendung aller Bekannten in Mitteleuropa im freien kulturfähigen Laubgehölze*. 2. Auflage, Hölder-Pichler-Tempsky, Wien 1922, 
* *Unsere Freiland-Nadelhölzer; Anzucht, Pflege und Verwendung aller bekannten in Mitteleuropa im freien Kulturfähigen Nadelhölzer mit Einschluss von Ginkgo und Ephedra*. 2. Auflage, Hölder-Pichler-Tempsky, Wien 1923, 

## Heimildir
* Ensk Wikipedia :en:Camillo_Karl_Schneider
* Spönsk Wikipedia https://es.wikipedia.org/wiki/Camillo_Karl_Schneider
Jakob Jóhannesson Smári

**Jakob Jóhannesson Smári** (fæddur 9. október 1889, lést 10. ágúst 1972) var íslenskt skáld, málfræðingur og kennari.

Jakob Smári var sonur Jóhannesar L. L. Jóhannssonar (1859-1929) prests á Kvennabrekku í Dölum og Steinunnar Jakobsdóttur, elstur 16 barna séra Jóhannesar. Fimm ára var hann tekinn í fóstur og studdi fósturmóðirin, Kristín Jónsdóttir, hann til náms, fyrst hjá Birni Bjarnarsyni sýslumanni á Sauðafelli, sem kveikti áhuga Smára á bókmenntum.

## Kennari og skáld
Jakob Smári lauk stúdentsprófi árið 1908 og meistaraprófi í norrænum fræðum í Kaupmannahöfn árið 1914, og starfaði síðan við kennslu og blaðamennsku næstu sex árin. Árin 1920-1936 starfaði hann sem yfirkennari við Menntaskólann í Reykjavík, en varð þá að láta af kennslu vegna heilsubrests. Eftir það stundaði hann mest ritstörf og þýðingar, ritaði m.a. bækur um íslenska málfræði.

Smári er líklega best þekktur í dag sem skáld. Hann skrifaði ljóðasöfnin *Kaldavermsl* (1920), *Handan storms og strauma* (1936), *Undir sól að sjá* (1939) og *Við djúpar lindir* (1957). Sem skáld er Smári talinn hluti af nýrómantík. Ljóð hans eru fáguð og einkennast af sögulegum skilningi og samúð. Við nokkur ljóð hefur verið samin tónlist, og þau flutt af íslenskum listamönnum, t.d. Magnúsi Jónssyni og Sigurði Ólafssyni (1916-1993).

Í tilefni af 100 ára afmæli hans 1989, birti Gils Guðmundsson grein um hann í *[[Andvari (tímarit)|Andvara]]* (1990).

## Fjölskyldan
Smári var giftur Helgu Þorkelsdóttur. Þau áttu tvö börn.

## Heimildir
Flugfreyjufélag Íslands

**Flugfreyjufélag Íslands** (skammstafað FFÍ) var stofnað 30. desember 1954 og er í dag stéttarfélag flugfreyja og flugþjóna sem starfa hjá íslenskum flugfélögum. Formaður félagsins er Berglind Hafsteinsdóttir

Tilgangurinn með stofnun félagsins var að standa vörð um kaup, kjör og aðbúnað flugfreyja.

Í janúar árið 1955 undirritaði félagið sinn fyrsta kjarasamning og árið 1965 varð félagið aðili að Lífeyrissjóði verslunarmanna og var félagið í hópi frumkvöðla á þeim vettvangi en fjórum árum síðar tók skylduaðild launþega í lífeyrissjóð gildi. Flugfreyjufélagið var einnig brautryðjandi í að fá fæðingarorlof samþykkt fyrir félagsmenn sína. Árið 1973 urðu þau tímamót í stétt flugfreyja að aldurstakmörkum var breytt á þann veg að þá gátu flugfreyjur sinnt starfinu alla starfsævina eða þar til hefbundnum eftirlaunaaldri var náð. Á síðustu árum hefur eitt af helstu stefnumálum félagsins verið að semja um sveigjanleg starfslok fyrir félagsmenn og að stofna séreignasjóð sem gerir flugfreyjum og flugþjónum nú kleift að láta af störfum við 63 ára aldur.

## Formenn Flugfreyjufélags Íslands
* Andrea Þorleifsdóttir 1955-1957
* Guðrún Steingrímsdóttir 1957-1959
* Erla Águstsdóttir 1959-1960
* Kirsten Thorberg 1960-1961
* María Jónsdóttir 1961-1963
* Þóra Kristín Jónsdóttir 1963-1964
* Arnheiður Þórhallsdóttir 1964-1966
* Jóhanna Sigurðardóttir 1966-1967
* Jóhanna Kristjánsdóttir 1967-1968
* Jóhanna Sigurðardóttir 1969-1970
* Inga Eiríksdóttir 1970-1971
* Jóhanna Björnsdóttir 1971-1972
* Erla Hatlemark 1972-1977
* Jófríður Björnsdóttir 1977-1982
* Margrét Guðmundsdóttir 1982-1986
* Sigurlín Scheving 1986-1989
* Jóhanna Kristjánsdóttir 1989-1990
* Gréta Önundardóttir 1990-1993
* Erla Hatlemark 1993-1998
* Anna Dóra Guðmundsdóttir 1998-2001
* Ásdís Eva Hannesdóttir 2001-2005
* Sigrún Jónsdóttir 2005-2013 
* Sigrún Ása Harðardóttir 2013-2017
* Berglind Hafsteinsdóttir 2017-

## Tilvísanir
× Amelasorbus

**× ''Amelasorbus*** er ættkvíslablendingur í [[rósaætt]] ([[Rosaceae]]), á milli *Amelanchier* og *Sorbus*. Einungis ein tegund hefur fundist: *'× *Amelasorbus jackii**', blendingur *Amelanchier alnifolia* × *Sorbus scopulina*. Hún fannst fyrst villt í Idaho, og var lýst af [[Alfred Rehder]] hjá [[Arnold Arboretum]] 1925. Eintök hafa einnig fundist í Oregon. Vegna blendingsuppruna er útlit þeirra mjög breytilegt, og hefur það leitt til greiningar sem aðrar tegundir; × *Amelasorbus raciborskiana* og × *Amelasorbus hoseri*, sem eru hugsanlega samnefni.

== Áþekkir blendingar ==
Aðrir ættkvíslablendingar innan Maleae, sem eru með *reyni* sem annað foreldrið, eru:

* [[× Sorbaronia|× *Sorbaronia*]]
* [[× Crataegosorbus|× *Crataegosorbus*]]
* [[× Malosorbus|× *Malosorbus*]]
* [[× Sorbocotoneaster|× *Sorbocotoneaster*]]
* [[× Sorbopyrus|× *Sorbopyrus'' Shipova]]

## Tilvísanir
Aronia arbutifolia

**Aronia arbutifolia** er runni í rósaætt, sem er ættaður úr austurhluta Norður-Ameríku, frá Kanada til mið Bandaríkjanna.

## Tilvísanir
× Sorbaronia

**× ''Sorbaronia*** er ættkvíslablendingar í [[rósaætt]] ([[Rosaceae]]), á milli *Aronia* og *Sorbus*. 

Viðurkenndar tegundir eru 
**× S. alpina* (Heynh.) C.K.Schneid. (1906), blendingur [[Aronia arbutifolia]] (L.) Pers. × [[Sorbus aria]] (L.) Crantz
**× S. arsenii* (Britton & L.Arsène) G.N.Jones (1939), blendingur [[Aronia arbutifolia]] (L.) Pers. × [[Sorbus decora]] (Sarg.) C.K.Schneid.
**× S. dippelii* (Zabel) C.K.Schneid. (1906), blendingur [[Aronia melanocarpa]] (Michx.) Nutt. ex Elliott × [[Sorbus aria]] L.
**× S. fallax* (C.K.Schneid.) C.K.Schneid. (1906), blendingur [[Aronia melanocarpa]] (Michx.) Nutt. ex Elliott × [[Sorbus aucuparia]] L.
**× S. hybrida* (Moench) C.K.Schneid. (1922-3), blendingur [[Aronia arbutifolia]] (L.) Pers. × [[Sorbus aucuparia]] L.
**× S. jackii* (Zabel) Rehder (1939), blendingur [[Aronia × prunifolia]] (Marshall) Rehder ([[Aronia arbutifolia]] × [[Aronia melanocarpa]]) × [[Sorbus americana]] Marshall
**× S. monstrosa* (Zabel) C.K.Schneid. (1906), blendingur [[Aronia arbutifolia]] (L.) Pers. × [[Sorbus americana]] L.
**× S. sorbifolia* (Zabel) C.K.Schneid. (1906), blendingur [[Aronia melanocarpa]] (Michx.) Nutt. ex Elliott × [[Sorbus americana]] Marshall

== Áþekkir blendingar ==
Aðrir ættkvíslablendingar innan Maleae, sem eru með *reyni* sem annað foreldrið, eru:

* [[× Amelasorbus|× *Amelasorbus*]]
* [[× Crataegosorbus|× *Crataegosorbus*]]
* [[× Malosorbus|× *Malosorbus*]]
* [[× Sorbocotoneaster|× *Sorbocotoneaster*]]
* [[× Sorbopyrus|× *Sorbopyrus'' Shipova]]

## Tilvísanir
× Sorbopyrus

× ***Sorbopyrus irregularis*** (Münchh.) C.A.Wimm.) er blendingur *[[Pyrus communis]]* og *[[Sorbus aria]]*. Einungis einn klónn er þekktur: 'Shipova'. 

## Uppruni
Þessi blendingur kom fram í Bollwiller í Alsace, Frakklandi, fyrir 1612, og hefur að mestu verið fjölgað með ágræðslu síðan þá; hann er nær ófrjór, en myndar einstaka sinnum spírunarhæft fræ. 

## Áþekkir blendingar
Aðrir ættkvíslablendingar innan Maleae, sem eru með *reyni* sem annað foreldrið, eru:

* × ''Amelasorbus''
* × ''Crataegosorbus''
* × ''Malosorbus''
* × ''Sorbocotoneaster''
* × ''Sorbaronia''

## Önnur ættkvíslarnöfn
Ættkvíslin x *Sorbopyrus* (nafn útgefið 1906) has also been known as *Bollwilleria* Zabel (published 1907), and as *Pyraria* A.Chev. (published 1925).

## Tilvísanir

*Bean, W. J. (1980). *Trees and Shrubs Hardy in the British Isles*, eighth edition.
*Wimmer, C.A. (2014). Die Bollweiler Birne × Sorbopyrus irregularis (Münchh.) C.A.Wimm. : Geschichte und Nomenklatur. ''Zandera'' 29 (2014), Nr. 2

## Tenglar
*US Agricultural Research Service: Shipova . 
*picture of shipova fruit

## Tilvísanir
Böðvar Böðvarsson

**Böðvar Böðvarsson** er íslenskur atvinnumaður í knattspyrnu sem spilar sem varnarmaður fyrir Bestudeildarliðið FH.

## Verðlaun
### Félagslið
;FH
* Íslandsmeistari (1): 2015, 2016
* Deildarbikarkeppni karla í knattspyrnu (1) : 2014

## Tenglar
*National Football Teams
*90minut.pl
*transfermarkt.pl
Jagiellonia Białystok

**Jagiellonia Białystok** (Jaga) er knattspyrnufélag frá Białystok sem spilar í Ekstraklasa.

## Titlar

* **[[Ekstraklasa|Pólska Úrvalsdeildin]] (1)**: 2023/24.

***Pólska bikarkeppnin: (1)** : 2009/10.

* **Pólski ofurbikarinn (1)**: 2010.

## Knattspyrnumenn

*  Tomasz Frankowski
*  Böðvar Böðvarsson

## Tilvísanir

## Tenglar

*jagiellonia.pl
*jagiellonia.net
*Jagiellonia Białystok (90minut.pl)
Ekstraklasa

**Ekstraklasa** eða **pólska úrvalsdeildin** er efsta deild pólskar knattspyrnu. Deildin var stofnuð árið 1921. 16 lið eru í deildinni. Hvert ár detta út 2 lið og 2 önnur 2 koma úr I Liga.

## Sigurvegarar
30. ágúst 2024

## Núverandi lið í Ekstraklasa (2019–20)
11. júlí 2019

## Knattspyrnumenn

*  Böðvar Böðvarsson
*  Tomasz Frankowski
*  Robert Lewandowski
*  Wojciech Szczęsny
*  Piotr Świerczewski

## Tilvísanir


## Tengt efni
* Pólska karlalandsliðið í knattspyrnu

## Tenglar

*Opinber heimasíða 
*90minut.pl
Meginregla

**Meginregla** er almenna reglan eða viðmiðið sem oftast er beitt við aðstæður hverju sinni. Hugtakið gefur til kynna að undantekningar séu á hverri meginreglu samanber hið þekkta orðtak „undantekningin sem sannar regluna“.

## Lögfræði
Meginreglur í lögfræði byggjast að meginstefnunni til á túlkun handhafa dómsvalds á lagasafninu í heild, ákveðnum réttarsviðum, tilteknum lagabálki, eða jafnvel framkvæmdinni sjálfri. Samkvæmt hinni lagalegu aðferð er túlkunarkostur sem sé í samræmi við meginreglur veitt meira vægi en túlkunarkostur sem er það ekki.

### Flokkun
Algengt er að flokka þær sem sígildar eða tímabundnar. Sígildar meginreglur eru þær meginreglur sem eru taldar það rótfastar í samfélaginu að mikil röskun á þeim gæti valdið upplausn. Þær tímabundnu eru þær sem hafa ekki (enn) sannað sig sem slíkar og/eða ekki taldar (enn) vera nógu traustar.
Skilnaðarkjör

**Skilnaðarkjör** er safnheiti yfir skipan mála milli hjóna sökum lögskilnaðar þeirra. Að jafnaði er hjónum veitt heimild til að semja um þau sín á milli með samningi en þau þurfa að leita til yfirvalda um það sem þeim tekst ekki að semja um. Í íslenskum rétti er aðallega um að ræða skipan forsjár yfir börnum séu þau til staðar, framfærslueyrir þeirra á milli (einnig kallaður lífeyrir) og úrlausn mála um skiptingu eignarréttinda þeirra. Lögskilnaður er þá ekki veittur nema búið sé að leysa úr þessum málum eða þau komin í ákveðinn endanlegan farveg, eftir atvikum.
Ígildisreglan

**Ígildisreglan** er í lögfræði sú meginregla hjúskaparréttar að verðmæti sem koma í stað séreignar verði einnig séreign viðkomandi, og gildir hið sama um arð af séreign. Sem dæmi myndi söluverðmæti séreignar eða bætur vegna tjóns á séreign einnig verða að séreign viðkomandi, og hið sama gildir um arð af hlutabréfum og útleigu á húsnæði sem væri séreign viðkomandi. Sá háttur gildir nema annað sé sérstaklega tekið fram í kaupmála, samkvæmt kvöð sem hvílir á gjöf eða arfi, eða það leiði ótvírætt af gerningnum að hjónunum sé heimilt að breyta þeim kvöðum.
Faðerni

**Faðerni** er réttarástand er kveður á um tiltekinn aðili skuli teljast faðir barns að lögum. Athuga skal að barn í þessu samhengi er í merkingunni ‚niðji‘, en ekki á grundvelli aldurs. Ferlið þar sem faðerni að lögum er ákvarðað kallast **feðrun**.

## Íslenskur réttur
Börn geta verið feðruð með ýmsum hætti að íslenskum lögum: Með sjálfvirkri feðrun, faðernisviðurkenningu, í tilviki tæknifrjóvgunar, með ættleiðingu, eða með dómi. Til að hnekkja sjálfvirkri feðrun eru höfðuð vefengingarmál, en ógildingarmál til að hnekkja faðernisviðurkenningu. Faðernismál eru (almennt) höfðuð í þeim tilvikum þegar feðra á barn sem er ekki feðrað (þá stundina). Núverandi staða er sú að eingöngu karlmenn megi teljast feður barna að lögum.
Faðernisviðurkenning

**Faðernisviðurkenning** er skrifleg yfirlýsing með stöðu samnings sem einstaklingur ritar undir þar sem hann gengst við því að teljast faðir barns að lögum. Til að hnekkja slíkri yfirlýsingu þarf að höfða ógildingarmál. Almennt séð er ekki í boði að rita undir slíka yfirlýsingu svo bindandi sé nema barnið sé ófeðrað.
Réttaráhrif

**Réttaráhrif** eru þau áhrif sem yrðu eða gætu orðið á rétt aðila fyrir dómi ef á reyndi. Þau geta verið misvíðtæk eftir atvikum, til að mynda ef aðili öðlast sakhæfi eða aðilinn gerir samning við einhvern. Í fyrra tilvikinu myndi sakhæfið vera almennt en í hinu seinna takmarkast það (að jafnaði) við efni samningsins en ekki (endilega) gagnvart þriðja aðila eða í öðrum tilvikum.
Dánarbú

**Dánarbú** er lögaðili sem stofnaður er í kjölfar andláts einstaklings og renna til þess þau réttindi og eignir einstaklingsins sem lög viðkomandi ríkis kveða á um. Vísað er þá til einstaklingsins sem arfleifanda. Eignum og réttindum í dánarbúinu er síðan úthlutað eftir reglum erfðaréttarins í því ríki, þar á meðal samkvæmt erfðaskrá arfleifanda eftir því sem heimilt er.

## Á Íslandi
Falli einstaklingur frá áður en hann hefur greitt skuldir sínar færast allar fjárhagslegar skuldbindingar hans yfir á dánarbúið. Skuldirnar eru því greiddar af eignum búsins. Að meginreglu eru erfingjar ekki persónulega ábyrgir fyrir skuldunum umfram eignir búsins. Þó verður þeim gert að taka á sig persónulega ábyrgð á skuldum ef þeir kjósa að skipta búinu með einkaskiptum. Ef eignir búsins duga ekki til að greiða allar skuldir í opinberum skiptum verður skiptastjóri að úthluta eignunum til kröfuhafa eins og um þrotabú væri að ræða. Skuldirnar falla niður gagnvart dánarbúinu og erfingjar bera ekki persónulega ábyrgð á þeim.

## Tilvísanir
Ættingi

**Ættingi** er einstaklingur sem tengist öðrum gegnum ættir. Kjarnatilvik eru fjölskyldutengsl þar sem annar aðilinn er beinn niðji hins eða systkini. Önnur tilvik gætu verið sameiginlegur forfaðir eða formóðir, eða gegnum hjúskap, en þau geta verið matskennd á köflum. Tengslin geta hvort sem er verið líffræðileg eða félagsleg, til að mynda með ættleiðingu, tæknifrjóvgun, eða gegnum hjúskap eða sambúð.
Lagabálkur

**Lagabálkur** er löggjöf sem á að standa sjálfstætt, sem sagt eru ekki eingöngu breytingar á öðrum lögum, og ber hver lagabálkur að jafnaði tiltekið nafn. Að jafnaði er vísað til lagabálks að teknu tilliti til breytinga sem á honum gætu hafa verið gerðar. Í einföldustu mynd mætti hugsa til þess að lagabálkar séu eins og bálkar á tré en hver grein laganna vaxi út frá bálknum.
Réttarsamband

**Réttarsamband** eru tengsl tveggja eða fleiri aðila er kemur að réttarstöðu þeirra gagnvart hvorum öðrum eða þriðja aðila, sem síðar gæti orðið grundvöllur dómkröfu ef á reyndi. Þau geta stofnast viljandi (til að mynda með samningi) eða óviljandi (eins og vegna bótaábyrgðar).
Sönnunarbyrði

**Sönnunarbyrði** er sú skylda aðila í máli, hvort sem það er í stjórnsýslumáli eða dómsmáli til að sýna fram á að staðhæfing hans sé sönn. Þetta á sérstaklega við í sakamálum. Við tilteknar aðstæður gildir þó öfug sönnunarbyrði þar sem gert er ráð fyrir að staðhæfing aðilans sem ber hana fram sé talin sönn nema hinn aðilinn geti sett fram nægar sannanir um að hún sé það ekki.
Lífeyrir (hjúskapur)

**Lífeyrir** í hjúskap (einnig kallaður framfærslueyrir) er reglulegt framlag sem annar aðilinn greiðir hinum á meðan skilnaði að borði og sæng varir og í undantekningartilvikum einnig eftir lögskilnað. Oftast nær er hann ákvarðaður þegar annar makinn er stórefnaður á meðan hinn makinn hefur (nær) enga framtíðarmöguleika á nægri tekjuöflun til að framfleyta sér, en þá er hann ákvarðaður af hendi þess fyrrnefnda til hins síðarnefnda. Í íslenskum rétti er hann ákvarðaður af sýslumanni en þá er jafnframt heimilt að semja um hann.
Heimfærsla

**Heimfærsla** er í lögfræði það stig hinnar lagalegu aðferðar að meta hvort hið fyrirliggjandi atvik fellur innan eða utan lagareglunnar samkvæmt túlkun lagaákvæðisins. Lagaákvæðið er þá túlkað fyrst án þess að hafa atvikið til hliðsjónar og eftir það metið hvort það nái yfir atvikið eða ekki. Oftast nær er heimfærslan tekin fyrir samhliða túlkuninni án sérstakrar aðgreiningar, en í því er talinn felast mikill tímasparnaður.
Dreplakolludys

**Dreplakolludys** er steinhrúga rétt hjá Bárðarlaug og Hellnavegi á Snæfellsnesi. Líkamsleifum Axlar-Björns var dreift á þrjár dysjar eftir aftöku hans til að koma í veg fyrir að hann gengi aftur. Þessi er sú eina sem enn stendur.
Lýðveldishátíðin 1994

**Lýðveldishátíðin 1994** var haldin á Þingvöllum 17. júní árið 1994 til að minnast þess að 50 ár voru liðin frá því að Ísland varð lýðveldi.

Fjölbreytt dagskrá hátíðarinnar stóð frá morgni og fram eftir degi og m.a. söng hátíðarbarnakór sem skipaður var eitt þúsund börn víðsvegar af að landinu, tónlistarfólk flutti helstu söngperlur þjóðarinnar og leikarar fluttu hátíðardagskrá tileinkaða börnum. Vigdís Finnbogadóttir forseti Íslands flutti hátíðarávarp en einnig ávörpuðu Margrét Þórhildur Danadrottning, Karl Gústaf Svíakonungur, Haraldur Noregskonungur og Marrti Attisari forseti Finnlands hátíðina en erlendu þjóðhöfðingjunum var sérstaklega boðið til hátíðarhaldanna.

Mikill undirbúningar var fyrir hátíðina og fyrirfram var búist við um 50 þúsund gestum til Þingvalla en þeir urðu mun fleiri eða um 75 þúsund. Sérstakur hátíðarfundur Alþingis var haldinn að Lögbergi að viðstöddum þjóðhöfðingjum Norðurlandanna. Á þingfundinum var samþykkt endurskoðun á mannréttindaákvæðum stjórnarskrárinnar og stofnun sérstaks hátíðarsjóðs sem ætlað var að styrkja rannsóknir á íslenskri tungu og lífríki sjávar.

Miklar umferðartafir settu svip sinn á daginn og urðu margir frá að hverfa á leið sinni til Þingvalla sökum umferðartafa og margir sátu fastir í bílum sínum tímunum saman.

## Tilvísanir
Þrívíddargangbrautin á Ísafirði

**Þrívíddargangbrautin á Ísafirði** er gangbraut á Hafnarstræti á Ísafirði sem hefur þann eiginleika að framkalla skynvillu þannig að hver hlutur hennar líti út fyrir að vera fljúgandi stöpull. Markmiðið með þessari tilraun var að lækka umferðarhraða, en fyrir valinu var bútur Hafnarstrætis sem gilti einstefna og 30 kílómetra hámarkshraði. Gangbrautin fékk mikla fjölmiðlaathygli á Íslandi stuttu eftir að hún var máluð í september árið 2017 en hún var þá fyrsta gangbraut sinnar tegundar á Íslandi.

## Tilvísanir
Koisanmál

**Koisanmál** eru hópur afrískra tungumála sem upphaflega var flokkaður saman af Joseph Greenberg. Voru mælendur þeirra kallaðir búskmenn og hottintottar. Koisanmál deila smellhljóðum sem samhljóðum og tilheyra ekki öðrum afrískum tungumálaættum. Nokkur bantúmál hafa þó tekið upp smellhljóð frá koisanmálunum. Lengi voru þau talin skyld hvert öðru, en eru nú talin til þriggja tungumálaætta og tveggja einangraðra tungumála.
Það khoisanmál sem á sér flesta mælendur er *nama* sem er talað af um 50 000 manns í Namibíu. Alls munu einhvað í kringum 125 000 tala þessi mál. Rúmlega 40 tungumál teljast til ættar þessarar og eru þau flest töluð af innan við eitt þúsund manns.

Lengst til norðurs ná sandave og hatsa sem töluð eru í Tansaníu.

## Tilvísanir
Raggagarður

**Raggagarður** er fjölskyldugarður í Súðavík sem stofnaður var af Vilborgu Arnarsdóttur (Boggu) eftir andlát sonar hennar, Ragnars, sem var 17 ára er hann lést í bílslysi árið 2001, í þeirri von að stuðla að samveru foreldra og barna. Hún tileinkaði garðinn minningu hans og stofnaði félag utan um reksturinn þann 8. janúar 2004. Mestöll vinnan við garðinn er í sjálfboðavinnu en auk þeirra hafa margir einstaklingar og lögaðilar styrkt garðinn með ýmsum hætti. Garðurinn er staðsettur á Nesvegi og nálægt honum er minningarlundur um þau sem fórust í snjóflóðinu í Súðavík árið 1995.

Hluti garðsins heitir Boggutún til höfuðs stofnanda garðsins og er túnið nýtt sem útivistarsvæði.
× Sorbaronia sorbifolia

**× ''Sorbaronia sorbifolia***, er ræktaður tegundablendingur, á milli *A. melanocarpa* og *Sorbus americana*.



== Áþekkir blendingar ==
Aðrir ættkvíslablendingar innan Maleae, sem eru með *reyni* sem annað foreldrið, eru:

* [[× Amelasorbus|× *Amelasorbus*]]
* [[× Crataegosorbus|× *Crataegosorbus*]]
* [[× Malosorbus|× *Malosorbus*]]
* [[× Sorbocotoneaster|× *Sorbocotoneaster*]]
* [[× Sorbopyrus|× *Sorbopyrus'' Shipova]]

## Tilvísanir
Vera Illugadóttir

**Vera Sóley Illugadóttir** (f. 13. september 1989) er íslensk útvarpskona og rithöfundur. Hún vinnur sem dagskrárgerðarmaður hjá Ríkisútvarpinu og hefur frá árinu 2016 verið framleiðandi og þulur útvarps- og hlaðvarpsþáttarins *[[Í ljósi sögunnar]]* á Rás 1. 

## Ævi
Vera er dóttir blaðamannsins Illuga Jökulssonar og leikkonunnar Guðrúnar S. Gísladóttur. Hún er alin upp í miðbæ Reykjavíkur og gekk í Austurbæjarskóla og Menntaskólann í Hamrahlíð. Vera hóf nám í arabísku og miðausturlandafræðum í Stokkhólmsháskóla árið 2010 og útskrifaðist þaðan árið 2013. Hún hafði áður ferðast um Mið-Austurlönd í aðdraganda arabíska vorsins ásamt ömmu sinni, Jóhönnu Kristjónsdóttur, og fengið áhuga á sögu og menningu svæðisins.

## Ferill
Vera gaf árið 2012 út *Svörtu bókina* ásamt Helga Hrafni Guðmundssyni. Í bókinni birtist safn lagfærðra greina úr tímaritinu *Skakka turninum* og veftímaritinu *[[Lemúrinn|Lemúrnum]]*, sem Vera hafði áður tekið þátt í að semja. Árið 2018 gaf Vera út bókina *Þjóðhöfðingjar Íslands*, þar sem hún sagði stuttlega frá öllum þjóðhöfðingjum Íslands allt frá Hákoni gamla til Guðna Th. Jóhannessonar.

Árið 2014 gerði hún útvarpsþáttinn *Leðurblakan* þar sem fjallað var um dularfull og óupplýst mál. Veturinn 2019-2020 voru þættirnir endurfluttir sem hlaðvarp á Rúv Núll.

Árið 2016 gerði hún útvarp og hlaðvarpið *[[Í ljósi sögunnar]]* sem hefur verið á dagskrá á Rás 1 síðan með sumarleyfum. Í þættinum er fjallað um ýmis sagnfræðileg málefni, gjarnan með skírskotun í málefni líðandi stundar. 

## Ritaskrá
 

## Tilvísanir
Veltusund

**Veltusund** er gata í Reykjavík. 1824 lét Daninn og verslunarmaðurinn Petreus byggja faktora-íbúð við Austurstræti, semsagt íbúðir fyrir umsjónarmenn verslunar sinnar enda bjó hann í Danmörku.

Húsið gekk kaupum og sölum. Árið 1861 keypti Einar Bjarnason nokkurn hluta þess og byrjaði að versla þar. Einar var Árnesingur og var kallaður Einar stutti. Hann hætti verslunarrekstri 1871 og fór til Ameríku, en þá eignaðist C. F. Siemsen húsið.

Um þessar mundir hafði Jón Guðmundsson ritstjóri Þjóðólfs stofnað fyrsta kaupfélagið hér á landi. Það var hlutafélag og var stofnað með nokkrum efnuðum bændum í nágrenni Reykjavíkur, en hann sá um reksturinn. Þetta félag fékk nú inni í húsinu Austurstræti 1 og hóf verslun þar. En vegna þess að almenningur skildi ekki orðið „hlutafélag" lagaði hann það og kallaði „hlutaveltufélag", sennilega vegna mikillar veltu, eða til að útskýra hvernig eigendur fengu hluta af veltunni eftir eignarhlut. Síðar var nafnið stytt í Veltufélagið, og seinast varð úr því Velta, og festist það nafn við verslunina og húsið. Nafngiftin náði lengra, húsasundið þar á milli og Randersku húsanna, fekk nú nafnið Veltusund, og hefur haldið því síðan.

Þetta átti upphaflega að verða fyrirmyndar gata og ná alla leið suður að tjörn. En það líklega gleymdist árið 1883, þegar Schierbeck landlækni var leyft að reisa íbúðarhús norðan við kirkjugarðinn. Þegar það hús var risið af grunni, kom í ljós að það var einmitt þar sem Veltusund átti að vera, og nú var loku fyrir skotið að það gæti nokkurn tíma náð suður að tjörn. Þess vegna hefir það aldrei náð lengra en suður í Vallarstræti.
Tempeh

**Tempeh** er sojaafurð gerð úr gerjuðum heilum sojabaunum. Tempeh er hefðbundinn matur í Indónesíu. Það er gert með því að gerja baunir með því að nota sérstakan svepp Rhizopus oligosporus.

Tempeh er sérstaklega vinsælt á eyjunni  Java. Tempeh er líkt tófú á þann hátt að hvoru tveggja er gert úr gerjuðum sojabaunum en í tempeh eru notaðar heilar baunir með öðruvísi eiginleikum og það inniheldur hærra hlutfall af eggjahvítuefnum, trefjum og vítamínum en tófú. Tempeh er þétt í sér og hefur sérstakt  bragð. 

Talið er að tempeh hafi upprunalega komið fram á mið- eða austurhluta Java. Tengsl virðast milli tófúgerðar sem barst til Java með kínverskum innflytjendum í á 17. öld og tempehgerðar. Sagnfræðingar hafa sett fram þá tilgátu að tempeh hafi orðið til fyrir tilviljun sem aukaafurð við tófúgerð á þann hátt að sojabaunum sem var hent hafi gerjast af völdum sveppsins Rhizopus oligosporus og það  hafi svo komið í ljós að þær voru vel ætar.

Tempeh er unnið úr heilum sojabaunum sem lagðar eru í bleyti og hálfsoðnar. Sérstakar tegundir ef tempeh eru gerðar úr öðrum tegundum bauna og úr hveiti og geta verið úr blöndu af baunum og heilhveiti.


File:Indonesian fried tempeh.JPG|Venjulegt *tempeh goreng* (ekki úr hrærðu deigi) í Indónesíu
File:Tempeh.jpg|Steikt tempeh (úr hrærðu deigi) selt á matarmarkaði í Singapore
File:Tempe bacem lauk soto Pak Marto.JPG|*Tempe bacem*
File:Tempe Mendoan Kebumen Super Nampol.jpg|*Tempe mendoan*
File:Sambal goreng tempe.JPG|*Kering tempe* eða *sambal goreng tempe*
File:Orak-arik tempe.JPG|*Tempe orek* eða *orak-arik tempe*
File:Sambal tempe penyet kemangi.JPG|*Tempe penyet*
File:Tempe goreng snack.JPG|kripik tempe eins og nasl (snakk)
File:Menjes kacang Malang goreng.JPG|Steikt *menjes kacang*
File:Grilled tempeh and vegetables (7603211410).jpg|Grillað tempe
File:TLT sandwich.jpg|Tempeh samloka


## Heimildir

* 
* History of Tempeh (soyinfocenter.com)
Fylkisvöllur

**Fylkisvöllur** er gervigrasknattspyrnuvöllur og heimavöllur Íþróttafélagsins Fylkis í Árbænum. Áhorfendastúkan tekur um það bil 1800 áhorfendur. Árið 2019 var nafni vallarins breytt í Würth völlurinn, þar áður gekk hann Florídanavöllurinn frá árinu 2015.

## Tenglar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Inkassodeild kvenna í knattspyrnu 2019

Árið *2019* verður *Íslandsmótið í knattspyrnu kvenna* haldið í 38. sinn.

## Liðin

### Staðan í deildinni
#### Stigatafla

#### Töfluyfirlit

## Markahæstu leikmenn
*Staðan eftir 8. umferð, 12. júlí 2019*.

## Félagabreytingar
### Félagabreytingar í upphafi tímabils
#### Upp í Pepsideild kvenna

#### Niður í 2. deild kvenna

## Heimildaskrá

## Heimild
*
Aronia × prunifolia

**Aronia × prunifolia** er runni í rósaætt, sem er ættaður úr austurhluta Norður-Ameríku. Þetta er blendingur Aronia arbutifolia og Aronia melanocarpa. Talið er líklegt að hún eigi verða skráð sem sjálfstæð tegund.

## Tilvísanir
Nýi stíllinn keisarans 2: Nýi stíll Kronks

***Nýi stíllinn keisarans 2: Nýi stíll Kronks*** (enska: *Kronk's New Groove*) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 2005.

## Talsetning

## Tenglar
* 
## Tilvísanir
Gitanas Nausėda

**Gitanas Nausėda** (f. 19. maí 1964) er litáískur stjórnmálamaður og núverandi forseti Litáens.

## Menntun
Nausėda nam við iðnaðarhagfræðideild Háskólans í Vilníus frá 1982 til 1987 og við hagfræðideild skólans frá 1987 til 1989. Hann var skiptinemi við Mannheim-háskóla í Þýskalandi frá 1990 til 1992. Hann varði doktorsritgerð sína, „Tekjustefna í verðbólgu og kreppuverðbólgu“ árið 1993. Hann hefur verið dósent í viðskiptadeild Háskólans í Vilníus frá árinu 2009.

## Starfs- og stjórnmálaferill
Að loknu námi vann Nausėda hjá rannsóknarstofnun fyrir hagfræði og einkavæðingu frá 1992 til 1993. Frá 1993 til 1994 vann hann fyrir litáíska Samkeppnisráðið sem formaður markaðsdeildarinnar. Frá 1994 til 2000 vann hann hjá litáíska seðlabankanum, fyrst í deild sem vaktaði fjárfestingabanka landsins og síðar sem framkvæmdastjóri peningastefnudeildar seðlabankans. Frá 2000 til 2008 var hann hagfræðingur og fjármálaráðgjafi hjá bankanum AB Vilniaus Bankas. Frá 2008 til 2018 var hann fjármálasérfræðingur, aðalráðgjafi og aðalhagfræðingur bankastjóra SEB Bankas.

Árið 2004 studdi Nausėda kosningaherferð fyrrum forsetans Valdas Adamkus.

Nausėda lýsti því yfir þann 17. september árið 2018 að hann hygðist gefa kost á sér í forsetakosningum landins næsta ár. Hann vann kosningarnar í annarri umferð þann 26. maí árið 2019. Hann tók við embætti þann 12. júlí sama ár.

Nausėda var endurkjörinn forseti Litáens árið 2024. Hann hlaut um 76% atkvæða í seinni umferð kosninganna, þar sem hann sigraði Ingridu Šimonytė forsætisráðherra, sem hafði einnig verið mótframbjóðandi hans árið 2019.

## Einkalíf
Árið 1990 giftist hann Diönu Nausėdienė. Hjónin eiga tvær dætur. Auk litáísku talar Nausėda ensku, þýsku og rússnesku.

## Tilvísanir
Íris Róbertsdóttir

**Íris Róbertsdóttir** (f. 11. janúar 1972) er íslenskur grunnskólakennari og bæjarstjóri í Vestmannaeyjum.

Íris er grunnskólakennari að mennt en hún útskrifaðist úr Kennaraháskóla Íslands árið 2004. Hún starfaði lengi sem kennari í Hamrasskóla í Vestmannaeyjum og hlaut Íslensku menntaverðlaunin árið 2006. Íris gekk í Sjálfstæðisflokkinn 16 ára gömul og gegndi trúnaðarstörfum fyrir flokkinn um árabil og sat m.a. í miðstjórn og var varaþingmaður á kjörtímabilinu 2009-2013.

Fyrir sveitarstjórnarkosningarnar árið 2018 klofnaði Sjálfstæðisflokkurinn í Vestmannaeyjum vegna deilna um hvort halda ætti prófkjör og í kjölfarið gekk Íris til liðs við H-lista Bæjarmálafélagsins Fyrir Heimaey og varð oddviti listans. H-listinn myndaði síðan meirihluta í bæjarstjórn ásamt Eyjalistanum og í kjölfarið varð Íris bæjarstjóri, fyrst kvenna. 

## Tilvísanir
Friðarhreyfing íslenskra kvenna

**Friðarhreyfing íslenskra kvenna** var stofnuð þann 27. maí árið 1983 af hópi kvenna úr öllum stjórnmálaflokkum til að vinna að friðar- og afvopnunarmálum. Hreyfingin var afar virk um miðjan níunda áratuginn en síðar dró úr krafti hennar.

## Saga
Í júlímánuði 1982 hittist hópur kvenna í Norræna húsinu til að ræða stofnun þverpólitískrar friðarhreyfingar kvenna að norrænni fyrirmynd. Næstu vikur og mánuði hélt hópurinn áfram að funda, þar sem fulltrúar fleiri stjórnmálahreyfinga og félagasamtaka bættust í hópinn. Á fundum þessum var unnið að því að finna málefnagrunn sem sameinast mætti um, sem var ekki auðvelt á tímum Kalda stríðsins þar sem utanríkismál voru eitt helsta pólitíska deiluefnið.

Þann 30. ágúst undirrituðu 27 konur ávarp með ákalli um frið og eyðingu kjarnavopna. Konurnar voru úr öllum flokkum, þar á meðal Elín Pálmadóttir og Bessí Jóhannsdóttir úr Sjálfstæðisflokknum. Í kjölfarið var boðuð stofnun formlegrar hreyfingar.

Stofnfundurinn var haldinn í maílok 1983. Til stóð að fá friðarverðlaunahafann Ölvu Myrdal til fundarins, en í hennar stað kom sænska þingkonan Maj-Britt Theorin. Um 130 konur sátu stofnfundinn.

Ekki var kosin formleg stjórn Friðarhreyfingarinnar og var gert ráð fyrir að starfið yrði borið uppi af litlum staðbundnum friðarhópum, en nokkrir slíkir voru starfræktir víða um land. Hópurinn í Reykjavík sem staðið hafði að undirbúningnum starfaði áfram og hlaut nafnið Miðstöð.

Friðarhreyfing íslenskra kvenna tók þátt í sameiginlegum verkefnum íslenskra friðarhreyfinga, svo sem Þorláksmessugöngu og Friðarpáskum árið 1984.

Á alþjóðlegu friðarári Sameinuðu þjóðanna árið 1985 lét hreyfingin mikið til sín taka. Samið var sérstakt friðarávarp kvenna og því lýst yfir að markmiðið væri að safna undirskrif 80 þúsund kvenna undir það, en það svaraði til allra fullorðinna kvenna í landinu. Ritaði Sólveig Ásgeirsdóttir biskupsfrú fyrst allra undir ávarpið. Ekki náðust þessi metnaðarfullu markmið en tæplega 40 þúsund konur rituðu að lokum nöfn sín undir ávarpið, sem gerir það eina stærstu undirskriftasöfnunum Íslandssögunar.

Friðarhreyfing íslenskra kvenna efndi á ný til undirskriftasöfnunar að bandarískri fyrirmynd í tengslum við Leiðtogafundinn í Höfða árið 1986.

Undir lok níunda áratugarins dró talsvert úr krafti hreyfingarinnar. Hún hélt áfram að standa að sameiginlegum aðgerðum með öðrum friðarhópum og samtökum í kringum 1990 en lognaðist síðan útaf án þess þó að félagið væri formlega lagt niður.

Meðal kvenna sem áberandi voru í starfi Friðarhreyfingarinnar má nefna Gerði Steinþórsdóttur, Margréti S. Björnsdóttur, sr. Auði Eir Vilhjálmsdóttur, Álfheiði Ingadóttur, Guðrúnu Helgadóttur, Elínu Pálmadóttur, Sigríði Thorlacius og Kristínu Ástgeirsdóttur.

## Heimildir
Aronia

***Aronia*** er ættkvísl lauffellandi runna, í rósaætt, ættaðir frá austurhluta Norður-Ameríku og finnast oftast í rökum skógum og mýrum. Í ættkvíslinni eru yfirleitt tvær eða þrjár tegundir, og er ein þeirra ílend í Evrópu. Fjórða gerðin sem hefur löngum verið ræktuð sem *Aronia* er nú talin ættkvíslablendingur, *[[× Sorbaronia mitschurinii|Sorbaronia mitschurinii]]*.

Plönturnar eru ræktaðar til skrauts og til matar (ávextir). Súr berin er hægt að borða beint af runnanum, en eru oftar unnin, til dæmis í sultu. 

## Greining og flokkun
Blöðin eru stakstæð, aflangt egglaga með mjúktenntum jaðri; að hausti fá blöðin kröftugan rauðan haustlit. Blómin eru smá, með 5 krónublöð, og 5 bikarblöð,og eru í klasa um 10-25 saman. 

*Aronia* hefur verið talin náskyld *[[Photinia]]*, og hefur stundum verið talin til hennar, en grasafræðingurinn Cornelis Kalkman sýndi fram á að hún ætti að vera undir eldra nafninu *Aronia*. Sameinaðar ættkvíslirnar telja um 65 tegundir. Kalkman lýsti yfir efasemdum 2004, um sameininguna, og nýlegar sameindarannsóknir styðja það. Þessar tvær ættkvíslir eru ekki taldar saman lengur, eða nálægt hvorri annarri.

  

## Tilvísanir

## Viðbótarlesning
* Aronia berries profile Report revised October 2013 by Joe M. Hannan, Iowa State University Extension and Outreach, Commercial Horticulture Field Specialist

## Tenglar
* Evergreen Native Plant Database 
* hort.net: ''Aronia melanocarpa'', Plant of the Month
* "Aronia arbutifolia". Plants for a Future.
Blindsker (lag)

**Blindsker** er sjöunda lagið á breiðskífunni Lili Marlene með hljómsveitinni Das Kapital, frá árinu 1984. Lagið er einkum kennt við söngvara hljómsveitarinnar, Bubba Morthens, sem samdi bæði lag og texta og hefur það nokkrum sinnum verið endurútgefið undir hans nafni.



## Heimildir
Ytri-Rangá

**Ytri-Rangá** er á í Rangárvallasýslu. Hún er vinsæl hjá laxveiðimönnum og á met fyrir flesta laxa á stöng á einu sumri 14.315 (2008) . Áin er rúmlega 55 km löng, með upptök norðuraf Heklu, rennur vestan við  Hellu þar til hún rennur saman við Þverá og heitir eftirleiðis Hólsá.

## Tilvísanir
Hundaflautustjórnmál

**Hundaflautustjórnmál** er dulkóðuð skilaboð og orðræða í stjórnmálum sem virðast hafa eina merkingu hjá almenningi en hefur annars konar, viðbótarmerkingu eða sérstakan óm hjá þeim markhóp sem boðum er beint að. Líkingin er dregin af hundaflautu sem gefur frá sér hátíðnihljóð sem hundar heyra en ekki fólk.

## Heimildir
* 
* Prof Jenny Saul on Dogwhistles
FC Džiugas

**Futbolo klubas Džiugas** er lið sem er í Pirma lyga. Liðið var stofnað árið 1923, endurreist 1991 og 2014. Núverandi völlur Telšių miesto stadionas tekur tæp 3.000 í sæti.

## Árangur (2014–...)

## Leikmenn
Uppfært: 18. febrúar 2026

 

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

 

 

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

 

## Tilvísanir

## Tenglar
* FC Džiugas
* toplyga.lt
* Soccerway
* Globalsportsarchive
FK Banga

**Futbolo klubas Banga** er lið sem er í A lyga. Liðið var stofnað árið 1966, endurreist 2006. Núverandi völlur Gargždų miesto stadionas tekur tæp 3.000 í sæti.

## Titlar
***Meistarar i [[A lyga]] (0)**: 
***LFF taurė (1)**: 2024
***Supertaurė (0):**

## Árangur (2004–...)

## Leikmenn
Uppfært: 21. febrúar 2026

 

 
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"

 

|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
 

## Tilvísanir

## Tenglar
* FK Banga
* facebook
* TOPLYGA ''toplyga.lt''
* Globalsportsarchive
FK Jonava

**Futbolo klubas Jonava** er lið sem er í A lyga. Liðið var stofnað árið 1990. Núverandi völlur Jonavos miesto stadionas tekur tæp 1.400 í sæti.

## Árangur (2000–...)

## Tilvísanir

## Tenglar
* FK Jonava
* toplyga.lt
* Soccerway
FK Nevėžis

**Futbolo klubas Nevėžis** er lið sem er í A lyga. Liðið var stofnað árið 1962. Núverandi völlur Kėdainių miesto stadionas tekur tæp 3.000 í sæti.

## Árangur (1995–...)

## Tilvísanir

## Tenglar
* FK Nevėžis
* FK Nevėžis: 1lyga.lt
* FK Nevėžis: Soccerway
* FK Nevėžis: toplyga.lt
* Globalsportsarchive
Pirma lyga

**Pirma lyga** er næstefsta karladeildin í knattspyrnu í Litháen. Í deildinni eru 16 félög.

## Núverandi lið
### Núverandi lið (2022)
Lisens: Í deildinni eru 16 félög.

## Tenglar
* ''Pirma lyga'' (1lyga.lt)
* ''lietuvosfutbolas.lt''

## Heimildir
TOPLYGA

**TOPLYGA**, **A lyga** (2001–2025) eða er efsta deild karla í knattspyrnu í Litáen.

## Núverandi lið
### Núverandi lið (2026)

## Saga



## Meistarasaga
### Frammistaða klúbba síðan 1990

## Tenglar
* RSSSF, 19. febrúar 2025
* ''TOPLYGA'' (www.toplyga.lt)
* ''lietuvosfutbolas.lt''

## Heimildir
Móasigð

**Móasigð** (fræðiheiti: *Sanionia uncinata*) er algeng mosategund af rytjamosaætt.

## Útlit og einkenni
Móasigð vex upprétt og verður 3,5-10 cm há og lítillega greinótt. Laufin eru 3 mm löng og vaxa í kröppum boga sem nær yfirleitt í heilan hring.

Öll lauf móasigðar snúa í sömu átt á stönglinum. Í fljótu bragði getur móasigð því líkst mosum af ættkvíslunum *[[Drepanocladus]]* og *[[Warnstorfia]]* sem hafa einnig lauf sem snúa aðeins í eina átt en móasigð greinist auðveldlega frá þessum ættkvíslum á því að hún hefur grænlita sprota og lauf hennar eru mjög mjó, bogin í heilan hring og með fellingum. Móasigð vex sömuleiðis yfirleitt á þurrari stöðum en þessar ættkvíslir.

Móasgið líkist einnig brekkusigð (*S. orthothecioides*) en brekkusigð hefur færri og óreglulegri greinar, meiri fellingar á blöðunum, myndar lausvaxna mosabletti og ber sjaldan bauka. Móasigð sem vex á trjám getur í fljótu bragði minnt á *[[Hypnum]]*-tegundir en móasigð hefur lengri blöð en *Hypnum*-tegundir, fellingar og miðstreng á blöðunum.

## Útbreiðsla og búsvæði
Móasgið er með algengustu mosategundum á Íslandi. Hún finnst í skóglendi, mólendi, á veggjum, trjábolum, klettum og uppi á þúfum í mýrlendi. Móasigð vex gjarnan milli gangstéttarhellna og hún var meðal fyrstu mosategunda til að nema land í fuglavarpinu í Surtsey eftir að eyjan myndaðist.

Móasigð er með algengustu mosum í 32 af 64 landvistgerðum á Íslandi. Meðal þeirra eru fjöldi vistgerða sem njóta sérstakrar verndar samkvæmt Bernarsamningnum.

## Myndir

Mynd:Sanionia uncinata (e, 143340-472250) 7977.JPG|Sigðarlaga blöð móasigðar.
Mynd:Sanionia uncinata (Blattgrund) 5787.JPG|Fellingar á blaði móasigðar.
Mynd:Sanionia uncinata (a, 113315-471408) 7603.jpg|Lokaðir baukar.


## Tilvísanir