open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Álfheiður Ingadóttir

**Álfheiður Ingadóttir** (f. 1. maí 1951) er íslenskur stjórnmálamaður og líffræðingur og var alþingismaður Reykvíkinga fyrir Vinstri hreyfinguna - grænt framboð 2007-2013. Álfheiður var heilbrigðisráðherra 1. okt. 2009 til 2. sept. 2010 og formaður þingflokks Vinstri grænna 2012-2013. Álfheiður skipaði 2. sæti á framboðslista VG í Reykjavíkurkjördæmi suður í kosningunum 2013. Álfheiður er gift Sigurmari K. Albertssyni hrl. og eiga þau einn son, Inga Kristján, f. 1991.

## Menntun og fyrri störf
Álfheiður lauk grunnskólaprófi frá Melaskóla, landsprófi frá Hagaskóla og stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík 1971. Hún lauk BS-prófi í líffræði frá Háskóla Íslands 1975 og stundaði nám í þýsku og fjölmiðlun í Freie Universität í Berlín 1976-1977. Hún kenndi líffræði með námi í MR og MH, var blaðamaður við Þjóðviljann 1977-1987, upplýsingafulltrúi Samtaka um kvennaathvarf 1994–1995 og framkvæmdastjóri ráðstefnu norrænna kvennaathvarfa á Íslandi í nóvember 1995. Álfheiður var útgáfustjóri Náttúrufræðistofnunar Íslands 1997-2007 og ritstjóri Náttúrufræðingsins, tímarits Hins íslenska náttúrufræðifélags, 1997-2006 og aftur 2014-2021.

## Stjórnmál
Álfheiður hefur lengi tekið virkan þátt í félagsmálum og pólitík. Hún var félagi í Alþýðubandalaginu, tók þátt í myndun Reykjavíkurlistans 1994 og stofnun Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs 1999. Álfheiður var varaborgarfulltrúi AB í Reykjavík 1978-1986 og varaþingmaður 1987-1991. Hún átti sæti í ýmsum nefndum á vegum borgarinnar m.a. í jafnréttisnefnd 1982–1986 og í umhverfismálaráði 1978-1986 og var formaður þess um skeið. Hún sat í nefnd um byggingu Náttúruhúss í Reykjavík 1989–1990 og var formaður nefndar um áhættumat Reykjavíkurflugvallar 1990-1991. Hún gegndi ýmsum trúnaðarstörfum á vegum Reykjavíkurlistans, m.a. í stjórn Sorpu 1994–1998 og í nefnd um mótun orkustefnu Reykjavíkurborgar 2002–2003. Álfheiður var einn þriggja fulltrúa Reykjavíkurborgar í stjórn Landsvirkjunar 2003-2006 þegar borgin seldi hlut sinn til ríkisins.

Álfheiður var kjörin á þing fyrir Vinstri græn 2007. Hún var 5. varaforseti Alþingis frá kosningum 2009 til 2012 að undanskildu því tæpa ári sem hún gegndi embætti heilbrigðisráðherra og þinginu 2012-2013 þegar hún var formaður þingflokks VG. Hún var formaður viðskiptanefndar og velferðarnefndar með hléum 2007-2013 og varaformaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar frá 2011 til loka kjörtímabilsins.

Álfheiður átti sæti í Norðurlandráði 2009- 2013 og sat í umhverfis- og auðlindanefnd ráðsins þann tíma. Hún var formaður flokkahóps vinstri grænna sósíalista í ráðinu 2011-2012. Álfheiður var formaður Þingvallanefndar 2009-2013. 

## Heimildir
* Alþingisvefur - æviágrip
* Álfheiður Ingadóttir
Atli Gíslason

**Atli Gíslason** var íslenskur stjórnmálamaður og er fyrrum Alþingismaður. Hann lærði lögfræði við Háskóla Íslands, fór svo í framhaldsnám í Osló og í Kaupmannahöfn. Hann varð héraðsdómslögmaður árið 1979 og hæstaréttarlögmaður tíu árum síðar. 21. mars 2011 sagði Atli sig úr þingflokki Vinstri grænna vegna foringjaræðis á Alþingi.

Maki Atla er Rannveig Sigurðardóttir, tjónafulltrúi. Hann á sjálfur þrjú börn, Jón Bjarna, Gísla Hrafn og Friðrik, og eina fósturdóttur, Guðrúnu Ernu.

## Heimildaskrá
* Atli Gíslason
Þuríður Backman

**Þuríður Backman** (8. janúar 1948) er fædd og uppalin í Reykjavík og bjó þar uns hún fluttist með fjölskyldu sinni til Egilsstaða. Þuríður lauk námi við Hjúkrunarskóla Íslands, stundaði nám við Nýja hjúkrunarskólann og Norræna lýðheilsuháskólann. Vann við hjúkrun á Borgarspítalanum, heilsugæslunni í Reykjavík og á sjúkrahúsi og heilsugæslu á Egilsstöðum. Vann um nokkur ár sem fræðslufulltrúi Krabbameinsfélags Íslands á Austurlandi og sinnti tóbaksvörnum bæði í skólum og með námskeiðahaldi.

Þuríður hefur tekið þátt í pólitískum störfum allt frá því að hún var á lista Alþýðubandalagsins í Reykjavík til Alþingis árið 1978. Eftir að hún flutti austur á Hérað varð hún varaþingmaður fyrir Alþýðubandalagið árið 1991 og tók árlega sæti fyrir þann flokk á árunum 1992 til 1997 og sem óháður þingmaður 1998. Hún tók einnig þátt í bæjarmálapólitíkinni bæði í Reykjavík og á Egilsstöðum. Tók sæti í bæjarstjórn Egilsstaða 1990-98 og var forseti bæjarstjórnar síðara kjörtímabilið. Var stofnfélagi í Vinstrihreyfingunni grænu framboði 1999 og hefur setið á Alþingi síðan. Hún leiddi lista hreyfingarinnar i Austurlandskjördæmi það ár, var í 2. sæti við nýja kjördæmaskipan 2003 og er það einnig í komandi kosningum.

Þuríður er gift Birni Kristleifssyni arkitekt, hún á 3 börn og nokkur barnabörn. Foreldrar Þuríðar eru Ernst Backman íþróttakennari og Ragnheiður Jónsdóttir sjúkraliði.

## Tengill
* Vefur hjá Þuríðu Backman
* Stutt æviágrip á heimasíðu Alþingis
Græningjar

**Græningjar** getur átt við:
* Stjórnmálaflokk sem  stofnaður var árið 2024.
* Sambandið 90/Græningjarnir, þýskur stjórnmálaflokkur.
*Fólk sem aðhyllist náttúruvernd.
*Spörfuglaættina græningjaætt, sjá fuglinn græningi.
Höskuldur Þórhallsson

**Höskuldur Þór Þórhallsson** (f. 8. maí 1973) er lögfræðingur frá Akureyri og fyrrum þingmaður Norðausturkjördæmis fyrir Framsóknarflokkinn.
Hann var kosinn í þriðja sæti á framboðslista á kjördæmisþingi flokksins 13. janúar 2007 og var kjörinn á þing í kosningunum í maí sama ár.

Höskuldur skipaði 2. sæti á lista Framsóknarflokksins í norðausturkjördæmi í Alþingiskosningunum 2009 og 2013. Hann sat í fjárlaganefnd Alþingis 2009-2013. Höskuldur beitti sér gegn því að Icesave samningarnir yrðu samþykktir á Alþingi.

Höskuldur var formaður umhverfis- og samgöngunefndar Alþingis og Íslandsdeildar Norðurlandaráðs frá 2013 til ársins 2016.

Höskuldur var áminntur fyrir störf sín sem lögmaður árið 2024. Hann stóð ekki skil á erfðafjárskatti erfingja dánarbús sem hann var skiptastjóri í og reyndi að villa um fyrir úrskurðarnefnd lögmannafélagisns. 

## Höskuldur í íslensku máli
Íslenska nýyrðið *Höskuldarviðvörun* er kennt við Höskuld Þórhallsson. Hugtakið er skilgreint sem „Viðvörun um að texti eða orð geti eyðilagt spennu fyrir þeim sem vita ekki hvað gerist í tilteknum söguþræði.“ Höskuldarviðvörun er stundum notað sem þýðing á enska hugtakinu *spoiler alert*.

Uppruni hugtaksins er í atviki sem átti sér stað þann 6. apríl 2016, þegar Höskuldur greindi fjölmiðlum fyrir mistök frá ráðherraskipan í nýrri ríkisstjórn Sigurðar Inga Jóhannssonar, áður en opinber tilkynning hafði verið gefin út um það hvernig ráðuneytunum yrði skipt.

Hugtakið *Höskuldarviðvörun* birtist fyrst í íslenskum texta á sjónvarpsþáttunum *[[Modern Family]]* sem sýndir voru á Stöð 2 í þýðingu Arnórs Haukssonar síðar í sama mánuði.

## Tenglar
* Æviágrip Alþingis
* Heimasíða Framsóknarflokksins

## Tilvísanir
Jón Bjarnason (þingmaður)

**Jón Bjarnason** (f. 1943) er fyrrverandi sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra. Hann var leiðtogi Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs í Norðvesturkjördæmi, en gekk úr flokknum. Hann er búfræðingur að mennt og hefur meðal annars starfað sem bóndi og skólastjóri Bændaskólans á Hólum. Jón var kjörinn á þing fyrir Vinstri hreyfinguna - grænt framboð 1999 og endurkjörinn 2003 og 2007 og 2009. Jón var þingflokksformaður VG frá febrúar til maí 2009.

Jón var eini ráðherrann sem greiddi atkvæði gegn tillögu ríkisstjórnarinnar um aðilarumsókn Íslands að Evrópusambandinu.
Björgvin G. Sigurðsson

**Björgvin Guðni Sigurðsson** (fæddur 30. október 1970) er stjórnmálamaður menntaður í sagnfræði og heimspeki.

Hann var fyrsti þingmaður Suðurkjördæmis fyrir Samfylkinguna á árunum 2003 til 2013 og viðskiptaráðherra í ríkisstjórn Geirs H. Haarde. Björgvin sagði af sér vegna pólitískrar ábyrgðar sinnar á bankahruninu. Hann bað stjórn og forstjóra Fjármálaeftirlitsins að segja af sér störfum sömuleiðis. 

Björgvin var fyrst kjörinn á þing í kosningunum 2003 en hafði áður starfað sem framkvæmdastjóri Samfylkingarinnar og þingflokksins og kosningastjóri í Alþingiskosningunum 1999 og sveitarstjórnakosningunum 2002. 

2014 var hann ráðinn sveitarstjóri í Ásahreppi á Suðurlandi. En var síðar látinn taka poka sinn eftir fjárdrátt.
 
## Tilvísanir


## Tenglar
* Vefsíða Björgvins G. 
* Björgvin G. Sigurðsson á vef Alþingis.
* ''„Allar hugmyndir stöðvaðar“''; grein úr DV.is 29. apríl 2010
Norræna vinstri-græna bandalagið

**Norræna vinstri-græna bandalagið** var stofnað í Reykjavík 1. febrúar 2004 og er bandalag fimm vinstri-grænna flokka á Norðurlöndum. NVGB stendur fyrir fundum a.m.k. einu sinni á ári þar sem formenn og framkvæmdastjórar flokkanna skiptast á skoðunum og reynslu, hafa samstarf um alþjóðleg tengsl og fjalla um sérstök efni sem varða þróun hvers flokks fyrir sig.

*  Vinstrihreyfingin - grænt framboð 
*  Vinstribandalagið
*  Sósíalíski vinstriflokkurinn
*  Vinstriflokkurinn
*  Sósíalíski þjóðarflokkurinn

## Heimildir
* Vefur bandalagsins
Hermigervill

**Hermigervill** er listamannsnafn tónlistarmannsins Sveinbjörns Thorarensen (fæddur 1984). Hann hefur gefið út fjórar hljómplötur.

## Hljómplötur

### Lausnin (2003)
Gefin út 2003 af Hermigervli, 74:40 að lengd.

*Lagalisti:*
*Upphitun
*Hristikista
*Eggjahvíta
*Tímabundin tilviljun
*Brauð í bobba
*Hávaðaseggurinn
*Bommlinn
*Gulur froskur
*Fermingarfræðsla
*Náttblinda
*Stolið frá pabba
*Furðufuglar
*Augun endurgerð
*Frónbútar
*Drops
*Vorkvöld í París
*Yamaha Yoga (bonus track)

### Sleepwork (2005)
Gefin út 2005 af Hermigervli, 52:03 að lengd.

*Lagalisti:*
*Intro
*Darkshot
*Ganamana
*Sleepwork
*Hermi what?
*Happy hip hop
*Hard to stop
*Ladybash
*Sleazy
*Killer
*Glimpse
*Stoned to death
*The journey back to earth
*Murdock’s records
*Dizzaster
*Sóley

### Hermigervill leikur vinsæl íslenzk lög (2009)
Gefin út 2009 af Hermigervli, 35:07 að lengd.

*Lagalisti:*
*Dans dans dans
*Glugginn
*Sail on
*Starlight
*Í bláum skugga
*Vegir liggja til allra átta
*Sveitin milli sandana
*Hótel jörð
*Garden party
*Þorparinn
*Leyndarmál

### Hermigervill leikur fleiri íslenzk lög (2011)
Gefin út 2009 af Hermigervli í samstarfi við Kimi Records, 41:30 að lengd.

*Lagalisti:*
*Reykjavíkurborg
*Gvendur á eyrinni
*Nasty Boy
*Nú liggur vel á mér
*Ég veit þú kemur
*Vor í Vaglaskógi
*Partýbær
*Tunglið tunglið taktu mig
*Sísí
*Þú og ég

## Tengill
*Vefsíða Hermigervils
Pétur Ottesen

**Pétur Ottesen** (fæddur á Ytra-Hólmi í Innri-Akraneshreppi 2. ágúst 1888, lést 16. desember 1968) var alþingismaður fyrir Borgarfjörð frá 1916 til 1959.

Pétur er sá þingmaður sem setið hefur lengst á þingi eða tæp 43 ár. 

## Tilvísanir
Wieluń

**Wieluń** ()  er borg í miðhluta Póllands, í Województwo Łódzkie, við fljótið Pyszna. Íbúar voru 27 000 árið 2004, flatarmál 16,9 km².
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2007

**Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2007** var 52. skiptið sem keppnin var haldin. Serbía, sem tóku þátt í keppninni í fyrsta skiptið, sigruðu keppnina með lagið „Molitva“. Eiríkur Hauksson sem fór fyrir hönd Íslands í keppnina með lagið „Ég les í lófa þínum“ eða „Valentine Lost“ komst ekki í úrslit keppnninnar. Hann hafnaði í 13. sæti í undanúrslitunum með 77 stig.

## Kort
### Fyrir keppnina

### Eftir undanúrslitin

### Eftir úrslitin

## Tilvísanir
Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn (Japan)

**Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn** er stjórnmálaflokkur sem kennir sig við hægristefnu í Japan. Forseti hans er Sanae Takaichi. Flokkurinn hefur stjórnað Japan að mestu síðan 1955, að undanskildum tveimur tímabilum í stjórnarandstöðu árin 1993 til 1994 og 2009 til 2012.

## Tilvísanir
1. deild karla í knattspyrnu

**1. deild karla í knattspyrnu** (*Lengjudeild karla*) er næstefsta deildin í Íslandsmótinu í knattspyrnu. Í deildinni eru 12 félög. Deildin hét 2. deild karla frá 1955 til 1996.
Lista yfir þjálfara í 1. deild karla má nálgast hér: Þjálfarar í íslenskri knattspyrnu

## Núverandi lið 2025

## Saga

## Meistarasaga
Eftirfarandi lið hafa unnið sér þátttökurétt í Úrvalsdeild karla í knattspyrnu eftir að hafa lent í tveimur efstu sætunum (eða þremur þegar efsta deild var stækkuð árið 2008). Frá 1955 til og með 1974 var bara eitt lið sem fór upp að hverju sinni en frá 1975 hafa tvö lið farið upp á ári hverju, að árinu 2007 undanskildu þegar deildirnar voru stækkaðar.

## Styrktaraðilar

## Tölfræði

### Sigursælustu lið deildarinnar

### Þátttaka liða
Eftirfarandi tafla sýnir þáttöku liða sem hlutfall af 60 tímabilum. Þróttur hefur spilað flest tímabil í 1. deild, eða 41 af 60. Í töflunni er tímabilið 2014 tekið með.

* Fyrst um sinn keppti Tindastóll undir merkjum Skagafjarðar, alls einu sinni i 1. deild og var því bætt við fjölda keppna hjá Tindastól

## Tenglar
* www.ksi.is
* Allir leikir frá 1912

## Heimildir
Íslenska karlaknattspyrnudeildakerfið

**Íslenska karlaknattspyrnudeildakerfið** er íslenskt deildakerfi í knattspyrnu í flokki karla.

## Kerfið

## Bikarar
***[[VISA-bikar karla|Mjólkurbikarinn]]**
***[[Lengjubikarinn]]**
***[[Fótbolti.net bikarinn]]**

## Tenglar
* www.ksi.is
* IcelandFootball.net
Laugardalsvöllur

**Laugardalsvöllur** er knattspyrnuþjóðarleikvangur Íslands og stærsti leikvangur Íslands.
Hann tekur rúmlega 9.500 áhorfendur í sæti. Völlurinn er aðallega notaður við iðkun knattspyrnu en einnig hefur verið aðstaða fyrir frjálsar íþróttir á honum. Þá hafa stórtónleikar verið haldnir á honum (t.d. Elton John, Guns N' Roses og Ed Sheeran). Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu og íslenska kvennalandsliðið í knattspyrnu. Knattspyrnufélagið Fram var með afnot af vellinum um skeið.
## Saga
Fyrsti leikur á vellinum var Ísland á móti Noregi árið 1957.  Völlurinn opnaði þó ekki formlega fyrr en 1959. Stúkan var endurgerð milli 1965 til 1970. Árið 1992 komu flóðljós á völlinn og árið 1997 kom ný stúka austan megin sem tók 3.500 manns. Gamla stúkan vestan megin var svo stækkuð árið 2007.

Metaðsókn á völlinn var árið 2004 þegar Ísland tók á móti Ítalíu en þá voru samtals 20.204 áhorfendur. Ísland sigraði í leiknum með 2 mörkum gegn engu.
### Stækkun 2024-2025
Framkvæmdir á vellinum hófust 2024 og stóðu til sumars 2025. Þá var lagt hybridgras á völlinn og hitakerfi undir hann. 
 
Völlurinn var færður í vestur í átt að gömlu, stærri stúkunni og var hlaupabrautin fjarlægð. Hugmyndir eru uppi að reisa nýja stúku austan megin og hringinn kringum völlinn. 


Mynd:Laugardalsvöllur.jpg||Stúkan sem reist var 1997. 
File:Laugardalsvollur from south west.JPG|Gamla stúkan, 2012.
File:Laugardalsvollur 4.jpg
IcelandvsSlovakia.jpg|Ísland - Slóvenía 2009.


## Tilvísanir

## Tenglar
* KSÍ -Laugardalsvöllur
Lengjubikarinn

Lengjubikarinn getur átt við:
* Deildarbikarkeppni karla í knattspyrnu
* Deildarbikarkeppni kvenna í knattspyrnu
Framtíðarlandið

**Framtíðarlandið** voru íslensk náttúruverndarsamtök sem voru stofnuð 17. júní 2006 á fjölmennum fundi í Austurbæ. Tilgangurinn var að stuðla að gagnrýnni umræðu og leggja til hugmyndir að nýrri framtíðarsýn á Íslandi. Meðal félaga var Andri Snær Magnason rithöfundur og höfundur bókarinnar *[[Draumalandið]]* sem fjallaði á gagnrýninn hátt um virkjanaáform á Íslandi. Árið 2007 kynnti félagið „sáttmála um framtíð Íslands“.

Þann 13. maí 2017 sameinaðist félagið Landvernd.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Vefur Framtíðarlandsins
Eyjafjöll

**Eyjafjöll** eru fjallgarður á Suðurlandi sem liggur vestur úr Mýrdalsjökli. Efst í Eyjafjöllum er jökulhetta, Eyjafjallajökull, en fjöllin draga nafn sitt af því að þau standa gegnt Vestmannaeyjum. Fjallgarðurinn nær frá Markarfljóti í vestri að Jökulsá á Sólheimasandi í austri. Fjöllin eru flest móbergsfjöll.

Í Eyjafjöllum eru meðal annars Seljalandsfoss og Skógafoss en einnig margir minni. Í fjöllunum eru einnig margir hellar s.s. Paradísarhellir.

## Tenglar
*South.is - Eyjafjöll
Efsta deild karla í knattspyrnu 1930

Árið 1930 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 19. skipti. Valur vann sinn 1. titil. Fimm lið tóku þátt; KR, Fram, Víkingur, Valur og ÍBV.

 *Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur* 

## Töfluyfirlit
*Allir leikirnir voru leiknir á [[Melavöllurinn|Melavellinum]]
*

|} 

Skoruð voru 48 mörk, eða 4,8 mörk að meðaltali í leik.

## Heimild
http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
1. deild karla í knattspyrnu 2007

**1. deild karla 2007** var 63. tímabilið sem keppt er í 1. deild karla í knattspyrnu á Íslandi.

## Lokastaðan í deildinni
Staðan í deildinni.											
																		

 *(Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem luku með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur)* 

## Mörk
### Markahæstu leikmenn
Taflan sýnir markahæstu menn mótsins

## Tengt efni
* 1. deild karla
* Landsbankadeild karla
* Landsbankadeild karla 2007
* KSÍ

## Tilvísanir


## Tenglar
* www.ksi.is
* Staðan á ksi.is
Basi

**Basi** er efni, sem skv. Brønstedskilgreiningu getur tekið upp róteindir. Aðrar skilgreiningar eru að basar geta gefið frá sér rafeindapar eða verið uppspretta hýdroxíð forjóna. Einnig má líta á basa sem efnafræðilega andstæðu sýru. Algengt er að það sé gert vegna þess að þegar sýru og basa er blandað saman mynda þau oft vatn og salt, en einnig vegna þess að sýrur fjölga hydroníum jónum, H3O+ , í vatni, en basar fækka þeim.

Sýrustig basa er hærra en pH 7.

## Basi, sem fíkniefnavökvi
Orðið *basi* er því miður oft notað af lögreglu og fjölmiðlum til að lýsa fíkniefnavökva, t.d. *amfetamínbasi*, þó að vökvinn sé ekki endilega efnafræðilegur "basi". Þetta er væntanlega snarþýðing á enska orðinu *base*, sem í því tilviki á við hráefni til fíkniefnaframleiðslu.

## Tengill
Postulleg vígsluröð

**Postulleg vígsluröð** sem einnig er nefnd **postulleg erfðakenning** (á latínu: *successio apostolica*) er trúarkenning innan margra kirkjudeilda sem segir að viðkomandi kirkja sé beinlínis andlegur erfingi postulanna. Hins vegar eru þessar kirkjur ekki sammála um hvaða þýðingu þetta hefur. 

Þær kirkjur sem leggja áherslu á mikilvægi órofinnar vígsluraðar vitna meðal annars í *Postulasöguna 14:23, Postulasöguna 20:28 og 2. Tímóteusarbréf 1:6*  máli sínu til stuðnings. 

Kaþólska kirkjan, rétttrúnaðarkirkjan, austrænu rétttrúnaðarkirkjurnar, nestoríönsku kirkjurnar og enska biskupakirkjan leggja allar mikla áherslu á órofa vígsluröð biskupa allt aftur til postulanna. Flestar mótmælendakirkjur, að sænsku lútherstrúarkirkjunni undantekinni, leggja lítið upp úr þessari hefð . Í guðfræði kaþólsku- og rétttrúnaðarkirkjanna er órofin vígsluröð í sjálfu sér álitin mjög mikilvæg vegna þess að Jesús lofaði að vera með postulum sínum og lærisveinum allt til enda veraldar . Ef vígsluröðin er rofin verður þessu loforði ekki framfylgt. Það var Ireneus frá Lyon sem lagði fyrstur fram þessa kenningu á 2. öld í deilum við gnostíkera sem héldu því fram að til væru postular í leynum sem þekktu til hinna sönnu og leyndu kenninga Krists. 

Rómversk-kaþólska kirkjan er sú kirkjudeild sem hefur lagt mesta áherslu á hinn postullega arf og þá helgi sem fylgir með honum og jafnframt það túlkunar- og kennivald sem fellur í hlut erfingjans, það er páfans. Kaþólska kirkjan telur hann vera beinan erfingja Péturs postula sem þeir telja hafa verið fyrsta biskupinn í Róm. Rétttrúnaðarkirkjan álítur sig hafa tekið við arfi frá postulanum Andrési og það sé patríarkinn í Konstantínópel sem tryggi vígsluhefðina. Koptíska kirkjan telur sig hafa órofa vígsluhefð allt aftur til Markúsar sem skrifaði Markúsarguðspjallið. 

## Neðanmálsgreinar


## Heimildir og ítarefni
* Rit kirkjuföðurins Irenaeus gegn villutrú, þýtt á ensku
* Grein á lúterska vefnum Christian Cyclopedia um postullega erfðakenninguna. Á ensku
* Grein á Catholic Answers um postullegu erfðakenninguna 
* Encyclopædia Britannica: ''Apostolic Succession''. Skoðað 31. ágúst 2010.
* Orthodox Wiki: ''Apostolic Succession''. Skoðað 31. ágúst 2010.
Geldingahnappur

**Geldingahnappur** eða **gullintoppa** (fræðiheiti: *Armeria maritima*) er blóm sem finnst einkum í nágrenni við strendur og sandflæmi. Blóm hans eru fölbleik og raða sér þétt saman þannig að á að líta virðist sem eitt stórt sé.

Rætur geldingahnapps kallast harðasægjur og voru étnar í hallærum.
Sjöstirnið

**Sjöstirnið** eða **Sjöstjarnan** er lausþyrping stjarna í um 300 til 400 ljósára fjarlægð í stjörnumerkinu Nautinu. Sex til sjö stjörnur sjást með berum augum, en sú bjartasta nefnist Alcyone með birtustig 2,89. Alls eru um 300 stjörnur í Sjöstirninu en 50 þeirra sjást í handsjónauka. Sjöstirnið hefur kennið M45 í Messierskránni.

## Tenglar
* Stjörnufræðivefurinn: Sjöstirnið (Messier 45)
Messierskráin

**Messierskráin** er skrá yfir fjarlæg geimfyrirbæri, uppgötvuð af Charles Messier. Í skránni eru samtals 110 geimfyrirbæri.

## Tenglar
* Ítarlegar upplýsingar um Messierskrána á Stjörnufræðivefnum
Árni Páll Árnason

**Árni Páll Árnason** (f. 23. maí 1966) er íslenskur stjórnmálamaður og viðskiptamaður sem að er sitjandi varaforseti Eftirlitsstofnunar EFTA frá 2022. Árni Páll sat á Alþingi fyrir Samfylkinguna frá 2007 til 2016 fyrir Suðvesturkjördæmi. Á þeim árum var hann Félags- og tryggingarmálaráðherra frá 2009 til 2010 og Efnahags- og viðskiptaráðherra frá 2010 til 2011. Hann var formaður Samfylkingarinnar frá 2013 til 2016.

## Menntun og fyrri störf
Árni Páll lauk stúdentspróf frá Menntaskólanum við Hamrahlíð 1985 og lögfræðiprófi frá Háskóla Íslands 1991. Hann stundaði nám í Evrópurétti við Collège d’Europe í Brugge í Belgíu 1991-1992, í Evrópurétti við Harvard Law School / European University Institute í Flórens 1999. Árni Páll varð héraðsdómslögmaður 1997.

Hann var ráðgjafi utanríkisráðherra í Evrópumálum 1992-1994, deildarsérfræðingur á viðskiptaskrifstofu utanríkisráðuneytisins 1994 og lögfræðingur varnarmálaskrifstofu 1994-1995. Hann starfaði sem lögmaður með eigin rekstur og ráðgjafi 1998-2007. 

Eftir að stjórnmálaferli Árna Páls lauk starfaði hann sem varaframkvæmdastjóri Uppbyggingasjóðs EES frá 2018 til 2021 og sem varaforseti ESA, Eftirlitsstofnunar EFTA, frá 2022. 

## Stjórnmálaferill
Árni Páll sat á þingi fyrir Samfylkinguna í Suðvesturkjördæmi frá árinu 2007 til 2016. Árni Páll datt út af þingi í kosningunum árið 2016 þegar Samfylkingin hlaut afhroð með 5,7% atkvæða og aðeins þrjá þingmenn inn.

### Ráðherraferill
Árni Páll var oft sagður vera nokkuð hægrisinnaður vinstrimaður og lagði hann áherslu á erlendar fjárfestingar og Landsvirkjun í ráðherratíð sinni. Árni Páll gegndi embætti félags- og tryggingamálaráðherra frá 2009 til 2010 og embætti efnahags- og viðskiptaráðherra frá 2010 til 2011. Árni Páll lét af embætti í desember 2011 þegar að ákveðið var að leggja niður ráðuneyti hans.

### Formaður Samfylkingarnar
Árni Páll var kjörinn formaður Samfylkingarinnar í febrúar 2013, og hafði betur með 62,2% gegn Guðbjarti Hannessyni í kjörinu, sem allir flokksmenn í Samfylkingunni gátu tekið þátt í með netkosningu. Árni Páll leiddi flokkinn í gegnum kosningarnar 2013 þar sem að flokkurinn hlaut 12,9% og missti 16,9% frá kosningunum 2009. Árni Páll sóttist eftir að halda áfram sem formaður Samfylkingarinnar á landsfundi flokksins 2016 en hætti síðan við í maí 2016. Oddný G. Harðardóttir tók við af Árna sem formaður flokksins þann 3. júní 2016. 

## Tilvísanir
Adobe Dreamweaver

**Adobe Dreamweaver** er forrit til að smíða vefsíður. Forritið er svokallað wysiwyg-forrit. Það þykir þægilegt fyrir byrjendur en er ekki mjög fagmannlegt sökum klunnalegs *[[HTML]]* kóða sem það skilar frá sér.

## Tengt efni
Önnur forrit frá Adobe:
* Adobe Photoshop
* Adobe Acrobat
* Adobe Flash
* Adobe Premiere

## Tengill
* Dreamweaver hjá Adobe
Efsta deild karla í knattspyrnu 1945

Árið 1945 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 34. skipti. Valur vann sinn 11. titil. Fjögur lið tóku þátt; KR, Fram, Víkingur og Valur.

 *Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur* 

## Töfluyfirlit
*Allir leikirnir voru leiknir á [[Melavöllurinn|Melavellinum]]
*

|} 

Skoruð voru 27 mörk, eða 4,50 mörk að meðaltali í leik.

## Heimild
http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
WYSIWYG

**WYSIWYG** er skammstöfun sem stendur fyrir **w**hat **y**ou **s**ee **i**s **w**hat **y**ou **g**et eða „það sem þú sérð er það sem þú færð“. Það er notað um ritla sem sýna „endanlegt“ útlit jafnóðum og maður skrifar inn/breytir. Þetta hugtak er þannig einkum notað um ritvinnsluforrit, umbrotsforrit, vefsíðugerðarforrit o.s.frv. þar sem endanleg útkoma (í prentun eða vafra) er nokkurn veginn sú sama og notandinn sér á skjánum þegar hann vinnur með viðkomandi skjal, öfugt við t.d. LaTeX-ritla eða HTML-ritla þar sem endanleg útkoma verður ekki sýnileg fyrr en skjalið fer í gegnum vinnsluferli sem breytir því í endanlega útgáfu (t.d. í myndsetningarkerfi vafra, eða PDF-setningarkerfi). Til þess að þetta virki þarf ritillinn að herma eftir endanlegu úttaki eins vel og hann getur sem getur verið miserfitt. Betri umbrotsforrit bjóða oft upp á möguleikann að stilla litanotkun fyrir viðkomandi skjá svo hún líkist sem mest litanotkun í prentsmiðju til að tryggja að endanlegur prentgripur verði sem líkastur því sem notandinn sér á skjánum.

WYSIWYG-ritlar komu fyrst fram á sjónarsviðið á tölvum sem notuðust við tölvumús og myndræn notendaskil en áður notuðu ritvinnsluforrit ívafsmál til að stýra umbrotsaðgerðum texta (breiðletrun, skáletrun, jöfnun o.s.frv.). Fyrsti ritillinn sem bauð upp á WYSIWYG-virkni er talinn hafa verið Bravo sem var skrifaður fyrir Xerox Alto-tölvuna árið 1974, en fyrsta ritvinnsluforritið af þessu tagi sem náði almennri útbreiðslu var MacWrite fyrir Apple Macintosh-tölvur árið 1984. Skjáupplausn Macintosh-tölvanna (72dpi) var miðuð við upplausn ImageWrite-nálaprentara sem Apple seldi með tölvunum (144dpi) þannig að þegar notandinn hélt prentaða skjalinu upp að skjánum var útkoman jafnstór en í helmingi betri upplausn. 

## Dæmi um WYSIWYG-ritla
* Microsoft Word
* OpenOffice.org
* DreamWeaver

wysiwyg er einnig notað til að svindla á fólki líkt og þegar þú kaupir myndavél og það er að
Skjávarpi

**Skjávarpi** er tæki sem tekur á móti stafrænni sendingu frá tölvu, DVD-spilara eða sambærilegu tæki og varpar upp mynd á hvítt tjald. Skjávarpar eru seldir með mismunandi upplausn og birtustig (lumens). 

## Tengt efni
* Gagnvirk tafla
* Myndvarpi
* Skyggnuvél
Alzheimer-sjúkdómur

**Alzheimer-sjúkdómur** er þrálátur hrörnunarsjúkdómur sem lýsir sér meðal annars í minnisleysi, skapsveiflum, missi á orðaforða og ruglingi og hrjáir um 25 milljón manns í heiminum. Meðallífslíkur fólks eftir greiningu eru þrjú til tíu ár Ekki er til nein lækning við Alzheimer og allar fáanlegar meðferðir, sem telja aðeins fjögur samþykkt lyf og óífarandi meðferðir sem og líkamlegar æfingar, minnisæfingar, draga aðeins tímabundið úr einkennum Alzheimer og geta jafnframt skapað óæskilegar aukaverkanir. 

## Einkenni

### Stig Alzheimer

;Áhrif öldrunar á minni, en er ekki Alzheimer
*Gleymir hlutum stundum
*Týnir stundum hlutum
*Minniháttar skammtímaminnisleysi
*Muna ekki öll smáatriði
*Gleyma stundum nöfnum, en muna seinna



;Fyrsta stig Alzheimer
*Upplifa tímabil gleymsku og minnisleysi
*Gleyma nöfnum fjölskyldumeðlima
*Aðeins nánustu aðilar taka eftir breytingum
*Ruglingur í aðstæðum sem ekki eru vanalegar



;Annað stig Alzheimer
*Miklir erfiðleikar við að muna atriði
*Mikill ruglingur í mörgum aðstæðum
*Erfiðleikar við svefn
*Villast oft



;Þriðja stig Alzheimer
*Erfiðleikar við að hugsa
*Erfiðleikar við að tjá sig
*Endurtekur samræður
*Kvíði, árásargirni og ofsóknaræði


Framgangi sjúkdómsins er skipt í fjóra hluta, þar sem tekið er tillit til mynsturs í hegðun, hugsun og líðan.

## Kenningar um orsakir

### Kenning Amyloid Beta

Samkvæmt kenningu um Amyloid útfellingar orsakast Alzheimer af útfellingum og uppsöfnun af amyloid beta (Aβ) skellum utan um taugafrumur og veldur eitrunaráhrifum. Önnur meinafræðileg einkenni Alzheimer sem og taugaþráðaflækjur (e. neurofibrillary tangles) innan í taugafrumum, minnkuð virkni átfrumna, frumudauði, æðskemmdir og vitglöp orsakist af uppsöfnun Aβ skellna. Krufningar á heila Alzheimer-sjúklinga hafa sýnt fram á óeðlilegrar uppsöfnunar af Aβ skellum og taugaþráðaflækjum  og að magn og dreifð skellnanna og taugaþráðaflækjanna hefur háa fylgni við framrás sjúkdómsins. Þessi kenning er þó ekki staðfest en fræðimenn deila um hvort Aβ skellur sé í raun orsök Alzheimer, en lyfjameðferðir sem minnka Aβ skellur í heila virðast ekki minnka einkenni Alzheimer.  

### Kenning Tau próteina
Kenningin um hlutverk Tau próteina leggur til að umbreyting á tau próteinum innan í taugafrumum valdi taugaþráðaflækjum sem þaðan af veldur eitrun og taugafrumudauða. 

## Tilvísanir


## Tenglar
* 
* 
* 
* Alsheimer sjúkdómurinn - er til lækning við honum? (Heilsuhringurinn, desember 2010)
* Félag áhugafólks og aðstandenda Alzheimerssjúklinga og annarra skyldra sjúkdóma
* „Alzheimersjúkdómurinn“; grein í Morgunblaðinu 1991
* Hrörnunarsjúkdómar í heila - oxavarnarensím og kopar Kynning á rannsóknum (Læknablaðið 9. tbl. 2003, Jóhannesson Þ, Kristinsson J, Snædal J)
* Umhverfis áhættu og hlífðar þættir í Alzheimer 
* Guðmundur Guðmundsson, Ný nálgun í glímunni við Alzheimer (stundin.is 2017)
* Guðmundur Guðmundsson, Straumhvörf í stríðinu gegn Alzheimer (stundin.is 2018)
SPL

**SPL**, eða „**Sound Pressure Level**“, og er mælieining yfir hljóðstyrk, sem vísar til margfeldis af lægsta heyranlega hljóði (álíka mikill „hávaði“ og fótatak maurs). Í daglegu tali er látið nægja að tala um dB (desibel) þar sem notast er við lógaryþmískan skala. 

## Heimildir
*
*
Stafræn tækni

**Stafræn tækni** er tegund af rafeindasviði sem felur í sér rannsókn á stafrænum merkjum og verkfræði tækja sem nota eða framleiða þau. Þetta er öfugt við hliðræna tækni sem vinnur fyrst og fremst með hliðstæðum merkjum.

Hún er mest notuð við að auðvelda geymslu/flutning á gögnum. Stafræn tækni hefur ýmislegt í för með sér.

#Við sýnatöku (*sampling*) er upplausnin á merkinu ákveðin.  Sýnatökutíðnin (*samling rate*) margfaldað með *Bitafjölda*, á hvert sýni gefur Bitahraða (''bitrate')' (yfirleitt gefið upp í Kíló eða Mega bitum á sekundu þ.e. Kb/s eða Mb/s).
#Eftir að hliðrænt merki er orðið stafrænt er hægt að einfalda upplýsingarnar með þjöppun.  Þetta hefur yfirleitt í för með sér málamiðlanir á gæðum, sbr. MP3 og DivX svo dæmi séu tekin.

## Heimildir
*
Fólk

**Fólk** er menningarlegt hugtak, sem nær yfir hóp manna óháð aldri og kyni og er haft um þjóð eða almenning (sbr. *fólkið í [[Frakkland]]i* eða *fólkið í grasrótinni*). Það er einnig haft um ættingja eða skyldmenni (sbr. *hún lét fólkið hans vita af andláti hans*).
Myndbreyting

**Myndbreyting** er líffræðilegt ferli sem dýr ganga í gegnum þegar þau fæðast og þroskast. Myndbreyting á við um snögga áberandi breytingu í líkamsgerð dýrsins með frumuvexti og frumuaðgreiningu. Myndbreyting einkennir þroska sumra skordýra, fiska, froskdýra, skeldýra, holdýra, skrápdýra og möttuldýra. Myndbreytingunni fylgir gjarnan breytt fæðuval eða atferli. Hægt er að skipta dýrum í dýr sem ganga í gegnum fullkomna myndbreytingu og dýr sem ganga í gegnum ófullkomna myndbreytingu.

Dýr sem hafa lirfustig gangast oftast í gegnum myndbreytingu þar sem þau missa lirfueinkenni sín.

## Tilvísanir
VISA-bikarinn

**VISA-bikarinn** er bikarkeppni sem er keppt er í knattspyrnu bæði í karla- og kvennaflokki einnig í yngri knattspyrnuflokkum.

## Notkun
**VISA-bikarinn** í meistaraflokk:
* **[[VISA-bikar karla]]**
* **[[VISA-bikar kvenna]]**

**VISA-bikarinn** í öðrum flokkum:
* VISA-bikar karla (2. flokkur)
* VISA-bikar kvenna (2. flokkur)
* VISA-bikar karla (3. flokkur NL)
* VISA-bikar karla (3. flokkur SV)
* VISA-bikar kvenna (3. flokkur SV)
Bug (kvikmynd)

**Bug** er bandarísk kvikmynd frá 2007. 

## Aðalhlutverk
* Michael Shannon sem Peter Evans
* Ashley Judd sem Agnes White
* Harry Connick Jr. sem Jerry Goss 
* Brían F. O'Byrne sem Dr. Sweet
* Lynn Collins sem R.C.
* Luca Foggiano sem Pizza Harris

## Tenglar
Bug á IMDB (enska)
VISA-bikar karla í knattspyrnu 2007

**VISA-bikar karla 2007** er 48. skiptið sem bikarkeppni karla í knattspyrnu er haldin. Fyrsti leikur keppninar var spilaður 11. maí 2007 kl: 18:00 en þá mættust Grundarfjörður og Höfrungur en Grundarfjörður hafði betur með sex mörkum gegn fimm. Í úrslitaleiknum þann 6. október 2007 kl: 14:00 mættust FH og Fjölnir á Laugardalsvelli.

## Útsláttakeppni
### Forkeppni

## Smáatriði um leikinn

## Fróðleikur




## Tenglar
* VISA-bikar karla á ksi.is
Elly og Ragnar - Fjögur jólalög

**Fjögur jólalög** er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1964. 
Á henni syngja Elly Vilhjálms og Ragnar Bjarnason fjögur jólalög ásamt Hljómsveit Svavars Gests.

## Lagalisti
# Hvít jól - *Lag - texti: Irvin Berlin - Stefán Jónsson* 
# Jólasveinninn minn - *Lag - texti: Gene Autry & Oakley Haldeman - Ómar Ragnarsson* 
# Jólin alls staðar - *Lag - texti: Jón Sigurðsson - Jóhanna G. Erlingsson* 
# Litli trommuleikarinn - *Lag - texti: Harry Simeone & Henry Onorati - Stefán Jónsson*

## Tilvísanir
Elly og Ragnar - Hvít jól

**Ellý Vilhjálms & Ragnar Bjarnason - Hvít jól** er jólaplata með þeim Ragnari Bjarnsyni og Ellý Vilhjálms sem kom út árið 1968. Hún er endurútgáfa plötunnar Ellý Vilhjálms & Ragnar Bjarnason - Fjögur jólalög sem kom út 4 árum fyrr.

## Lagalisti
# Hvít jól - *Lag - texti: Irvin Berlin - Stefán Jónsson* 
# Jólasveinninn minn - *Lag - texti: Autry & Haldeman - Ómar Ragnarsson* 
# Jólin alls staðar - *Lag - texti: Jón Sigurðsson - J. G. Erlingsson* 
# Litli trommuleikarinn - *Lag - texti: H. Simeone & H. Onorati - S. Jónsson*
Elly Vilhjálms og Ragnar Bjarnason - Hvert er farið blómið blátt

***Hvert er farið blómið blátt*** er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1965. Þar syngja Elly og Ragnar ásamt hljómsveit Svavars Gests fjögur lög.

## Lagalisti
# Hvert er farið blómið blátt? - *Lag - texti: Peter Seeger - Valgeir Sigurðsson* 
# Brúðkaupið - *Lag - texti: J. Prieto - Árelíus Níelsson* 
# Farmaður hugsar heim - *Lag - texti: Þórun Frans - Árelíus Níelsson* 
# Skvetta, falla, hossa og hrista - *Lag - texti: Gietz - Valgeir Sigurðsson* 

## Skvetta falla hossa og hrista
:Þær syngja:

:Skvetta falla hossa og hrista, skvetta falla hossa og hrista
:skvetta falla hossa og hrista, hrista stög og borð.

:Út úr höfninni bylgjan ber, með sér bátinn sem er undir fótum mér.
:Og hann  vaggar vært og rótt, hann mun vagga mér í nótt.
:Og við síður gutlar sjór,  bylgja sérhver smá og stór.

:Þær syngja:

:Skvetta falla hossa og hrista, skvetta falla hossa og hrista........

:Út á hafið er haldið brátt, þó að hafið það sé hvorki slétt né blátt.
:Út úr augum ekki sér, því að óðum dimma fer.
:Allt í kring er saltur sjór, bylgja sérhver smá og stór.
:Syngur alveg í einum  kór.

:Þær syngja:

:Láta marra hvessa kvissa, kvæsa urra messann kyssa
:Skvetta falla hossa og hrista, skvetta falla hossa og hrista........

:Þó að tómleiki magnist minn, ég er messinn hér um borð í fysta sinn.
:Ég skal standa af mér allt,  þó að andi móti kalt.
:Þó að rjúki saltur sjór, bylgja sérhver smá og stór.
:Syng ég alveg í einum kór.

:Þær syngja:

:Láta marra hvessa kvissa, kvæsa urra messann kyssa
:Skvetta falla hossa og hrista, skvetta falla hossa og hrista........
Elly og Ragnar - Heyr mína bæn

**Heyr mína bæn** er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1965. Á henni syngja Elly og Ragnar ásamt Hljómsveit Svavars Gests fjögur lög.

## Lagalisti
# Heyr mína bæn - *Lag - texti: [[Nicola Salerno|Nisa]] - [[Ólafur Gaukur]]*  
# Sveitin milli sanda - *Lag: [[Magnús Blöndal Jóhannsson]]* 
# Útlaginn - *Lag - texti: [[Gunnar Ingólfsson]] - [[Davíð Stefánsson]]* 
# Þegar ég er þyrstur - *Lag - texti: [[Ómar Ragnarsson]]* 

## Tilvísanir
Zdeno Chara

**Zdeno Chara** (f. 18. mars 1977) er slóvakískur íshokkíleikmaður sem leikur í vörn Boston Bruins í Bandaríkjunum.
Ignacy Łukasiewicz

**Jan Józef Ignacy Łukasiewicz** (1822 - 1882) var pólskur lyfjafræðingur og var fyrstur til að uppgötva aðferð til að eima steinolíu úr olíu. Hann var stofnandi pólsks olíuiðnaðar og frumherji í alþjóðaviðskiptum með olíu. Þessi viðskipti gerðu hann vellauðugan og notaði hann auð sinn til góðgerðamála innan mið-Evrópu.
Enska fyrsta deildin

**Enska fyrsta deildin** (League One) er þriðja efsta deildin í knattspyrnudeildarkerfinu í Englandi. Þátttökuliðin eru 24 talsins, þau tvö efstu og sigurvegarar í umspilskeppni færast upp í ensku meistaradeildina en botnliðin fjögur falla niður í aðra deild.

## Saga og nafngift
Þriðja deildin var stofnsett fyrir leiktíðina 1920-21 með 22 liðum. Þegar árið eftir var henni skipt upp í tvennt: norður- og suðurhluta. Efsta liðið í hvorum hluta færðist upp um deild, en neðstu tvö liðin sitthvoru megin máttu sæta því að greidd voru atkvæði um áframhaldandi veru þeirra í deildarkeppninni. Í langflestum tilvikum héldu liðin þó sætum sínum.

Fyrir leiktíðina 1958-59 var deildarkerfið tekið til endurskoðunar, norður- og suðurhlutarnir voru sameinaðir í eina þriðju deild á ný og fjórða deildin stofnuð þar fyrir neðan. Tvö efstu liðin komust nú upp í aðra deild en þau fjögur neðstu féllu. Þessi tilhögun gerði það að verkum að afar erfitt var að komast upp um deild, þar sem sterkustu lið áttu til að stinga af. Til að auka spennuna og gefa fleiri liðum möguleika, var umspilsfyrirkomulag tekið upp árið 1987. Upp frá því hafa liðin næst á eftir toppsætunum tveimur barist um síðasta lausa sætið í deildinni fyrir ofan.

Með stofnun úrvalsdeildarinnar árið 1992 var nöfnum deildanna þar fyrir neðan breytt: önnur deild varð fyrsta deild og svo koll af kolli. Árið 2004 var nafni fyrstu deildarinnar (áður annarrar deildar) breytt í „ensku meistaradeildina“. Þar með breyttist nafn deildanna þar fyrir neðan á ný. Þessar sífelldu nafnbreytingar í ensku deildarkeppninni valda oft misskilningi og freistast ýmsir því til að tala um B-deild, C-deild og D-deild í stað hinna formlegu heita.

## Þátttökulið tímabilið 2023-2024
Enska úrvalsdeildin 2004-05

**Enska úrvalsdeildin 2004-05** byrjaði í ágúst 2004 og lauk í maí 2005. Chelsea urðu meistarar 30. apríl 2005.

## Félög upp um deild
Þessi lið komumst upp úr ensku meistaradeildinni í byrjun tímabilsins:
* Norwich City 
* West Bromwich Albion 
* Crystal Palace

## Félög niður um deild
Þetta voru liðin sem féllu niður í ensku meistaradeildina í lok tímabilsins:
* Crystal Palace
* Norwich City
* Southampton

## Lokastaðan

(Útskýringar: L= Leikir spilaðir; U = Sigrar; J = Jafntefli; T = Töp; Sk = Mörk skoruð; Fe = Mörk fengin á sig; Mm = Markamunur; Gulur litur = Meistarar; Rauður litur = Fallnir)

## Tölfræði

## Markahæstir
Ómar Ragnarsson - Þrjú hjól undir bílnum

**Þrjú hjól undir bílnum** er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1965. Á henni syngur Ómar Ragnarsson ásamt hljómsveit Svavars Gests fjögur lög.

## Lagalisti
# Þrjú hjól undir bílnum - *Lag - texti: [[Bob Hilliard|Hilliard]], [[Burt Bacharach|Bacharach]] - Ómar Ragnarsson*  
# Óbyggðaferð - *Lag - texti: Ómar Ragnarsson* 
# Dimm, dimma nótt - *Lag - texti: [[Sherman-bræður|R.B.&R.M. Sherman]] - Ómar Ragnarsson* 
# Svona er á síld - *Lag - texti: [[Roger Miller]] - Ómar Ragnarsson*
Arezzo (sýsla)

**Arezzo** er austasta sýslan í Toskanahéraði á Ítalíu og nær frá Appennínafjöllunum í austri að vínræktarhéraðinu Chianti í vestri. Höfuðstaður sýslunnar er borgin Arezzo þar sem tæpur þriðjungur íbúanna býr. Íbúar voru 323.288 árið 2001. Sýslan skiptist í þrjátíu sveitarfélög.

## Sveitarfélög
Anghiari · Arezzo · Badia Tedalda · Bibbiena · Bucine · Capolona · Caprese Michelangelo · Castel Focognano · Castel San Niccolò · Castelfranco di Sopra · Castiglion Fibocchi · Castiglion Fiorentino · Cavriglia · Chitignano · Chiusi della Verna · Civitella in Val di Chiana · Cortona · Foiano della Chiana · Laterina · Loro Ciuffenna · Lucignano · Marciano della Chiana · Monte San Savino · Montemignaio · Monterchi · Montevarchi · Ortignano Raggiolo · Pergine Valdarno · Pian di Sco' · Pieve Santo Stefano · Poppi · Pratovecchio · San Giovanni Valdarno · Sansepolcro · Sestino · Stia · Subbiano · Talla · Terranuova Bracciolini
Arezzo

**Arezzo** er borg í Toskanahéraði á Ítalíu og höfuðstaður samnefndrar sýslu. Íbúar voru rétt rúmlega 90 þúsund talsins árið 2012. Hún stendur á hæð sem rís upp af flóðsléttu Arnófljóts. Etrúrar stofnuðu borgina, en Rómverjar lögðu hana undir sig árið 311 f.Kr.
Stia

**Stia** er um 2.900 manna (31. des 2013) smábær í Arezzo sem stendur við rætur Appennínafjalla í dalnum Casentino við upptök Arnófljóts.
Sansepolcro

**Sansepolcro** (áður **Borgo San Sepolcro**) er um 15 þúsund manna bær í Arezzo í Toskanahéraði á Ítalíu. Bærinn stendur við rætur Appennínafjalla við ána Tíber. Hann er fæðingarstaður ítalska endurreisnarmálarans Piero della Francesca. Pastaframleiðandinn Buitoni var stofnaður í Sansepolcro árið 1827.
DJ Ötzi

**DJ Ötzi** (fæddur 7. janúar 1971 í St. Johann í Tirol) er austurrískur söngvari og skemmtikraftur.
Stein Rokkan

**Stein Rokkan** (4. júlí 1921 – 22. júlí 1979) var norskur stjórnmálafræðingur og félagsfræðingur. Hann var prófessor í samanburðarstjórnmálafræði við Háskólann í Bergen.

Þar sem Rokkan var upprunalega menntaður sem heimspekingur stundaði hann rannsóknir með Arne Næss. Seinna beindust áhugamál hans að stjórnmálum og þá sérstaklega að myndun stjórnmálaflokka og evrópskra þjóða. Sem stjórnmálafræðingur starfaði hann mikið með Seymour Martin Lipset og er þetta tvíeyki vel þekkt innan stjórnmálafræðinnar. Rokken er einnig þekktur fyrir að vera brautryðjandi í notkun tölvutækni innan félagsfræðanna.
Gula húsið

**Gula húsið** er smásagnasafn eftir Gyrði Elíasson sem kom út árið 2000.  Fyrir bókina hlaut Gyrðir Bókmenntaverðlaun Halldórs Laxness og Íslensku bókmenntaverðlaunin.

## Brot úr verkinu
:„*KOMIÐ FRAM Á KVÖLD og ég var að fara að stíga út úr ýtunni þegar mér varð litið framfyrir hana, í ljósgeislann sem beindist að steininum. Ég sá koma gangandi út úr steininum hóp af dökkklæddu fólki í einfaldri röð, út úr mosagrónum og hrjúfum fletinum. Þetta var mjög lágvaxið fólk, og börnin voru hreinustu agnir. Fullorðin kona hélt á ungabarni sem var vafið í sjöl og á undan gekk þungbúinn maður með gráan hatt.*

:*Þetta kom illa við mig. Ég tel mig raunsæjan mann, og hef aldrei viljað hlusta á sögur um fólk sem býr í steinum. Það eina sem ég get viðurkennt af svoleiðis er það sem íslenska konan sagði á síðustu öld þegar hún kom til Edinborgar og hafði aldrei séð almennileg hús áður: "Hér býr fólkið í steinum." Ég hafði hlegið að öllum sögum um fólk í þessum gráa steini hér og var vanur að gefa allt í botn á ýtunni fast við hann án þess að finna til minnsta samviskubits. Félagar mínir í vinnuflokknum voru sama sinnis. Allir nema einn, aldraður maður sem sagði að sig hefði dreymt eitt og annað og sagði mér að vara mig. Ég hló og sagði honum að vara sig sjálfur. Hann sagðist ætla að gera það.*

:*Og þarna sá ég fólkið koma út úr steininum, og fann um leið að það var af öðrum heimi en ég. Ekki spyrja hvernig ég fann það. Því gæti ég ekki svarað. En ég fann það. Ég var orðinn einn eftir á ýtunni. Vinnufélagarnir farnir heim, bara stórkarlaleg förin eftir vörubílana, og gröfurnar hvíldu hrottalega kjaftana.*

:*Það drundi hátt í ýtunni, en fólkið virtist hvorki sjá né heyra. Það gekk álútt og hélt röðinni, mjakaðist yfir klapparholtið. Ekki var mjög langt niður að hamrabrúninni, og þar fyrir neðan svarraði sjórinn þetta kvöld í haustbyrjun. Ég hafði ætlað að ryðja steininum burt morguninn eftir.*“
::— *Gula húsið*.
Gangandi íkorni

**Gangandi íkorni** er skáldsaga eftir Gyrði Elíasson og kom út 1987; þetta var fyrsta skáldsaga Gyrðis. Mál og menning gaf bókina út og síðan endurútgaf Íslenski kiljuklúbburinn bókina árið 1990. 

Sagan er súrrealísk fantasía og fjallar um  strák sem heitir Sigmar, sem fer úr raunheimi inn í ímyndaðan heim þar sem hann er ekki lengur strákur heldur íkorni. Bókin er talin tímamótaverk í íslenskri bókmenntasögu. Næturluktin er sjálfstætt framhald af bókinni, en hún kom út árið 2001. Bækurnar tvær voru síðan gefnar út saman í kilju árið 2006.
Adobe

**Adobe** er bandarískt hugbúnaðarfyrirtæki. Höfuðstöðvar þess eru í San Jose, Kaliforníu.

## Listi yfir hugbúnað Adobe
* Adobe Acrobat
** Adobe Acrobat Capture
** Adobe Acrobat Distiller 
** Adobe Acrobat Connect (áður *Macromedia Breeze*)
*** Adobe Presenter
** Adobe Acrobat Reader
* Adobe Audition
* Adobe Captivate
* Adobe Central Output Server
* Adobe ColdFusion
* Adobe Creative Suite
** Adobe Acrobat
** Adobe Acrobat Connect
** Adobe After Effects
** Adobe Bridge
** Adobe Contribute
** Adobe Device Central
** Adobe Dreamweaver
** Adobe Dynamic Link
** Adobe Encore
** Adobe Fireworks
** Adobe Flash
** Adobe Illustrator
** Adobe InDesign
** Adobe OnLocation (áður *Serious Magic DV Rack*)
** Adobe Photoshop
** Adobe Premiere Pro
** Adobe Soundbooth
** Adobe Stock Photos
** Adobe Ultra (áður *Serious Magic Ultra*)
** Adobe Version Cue
* Adobe Digital Editions
* Adobe Digital Negative
** Adobe DNG Converter
* Adobe Document Server
* Adobe Document Policy Server
* Adobe eBook Reader
* Adobe Flash
** Adobe Flash Media Server
** Adobe Flash Player
* Adobe Flex
* Adobe Form Manager
* Adobe Form Server
* Adobe FrameMaker
* Adobe GoLive
* Adobe InCopy
* Adobe LiveCycle
** Adobe LiveCycle Assembler
** Adobe LiveCycle Barcoded Forms
** Adobe LiveCycle Designer
** Adobe LiveCycle Document Security
** Adobe LiveCycle Forms
** Adobe LiveCycle Form Manager
** Adobe LiveCycle PDF Generator
** Adobe LiveCycle Policy Server
** Adobe LiveCycle Reader Extensions
** Adobe LiveCycle Security Server
** Adobe LiveCycle Workflow
* Adobe Media Player
* Adobe Output Designer
* Adobe PageMaker 
* Adobe PDF JobReady
* Adobe Photoshop
** Adobe Photoshop Album
** Adobe Photoshop Elements 
** Adobe Photoshop Lightroom
** Adobe Premiere Elements
* Adobe RoboHelp
* Adobe Shockwave
* Adobe Source Libraries
* Adobe Streamline
* Adobe SVG Viewer
* Adobe Type
* Adobe Web Output Pack
Hulduefni

**Hulduefni** (enska: dark matter) er óstaðfest tilgáta um efni sem er hulið sjónum og endurvarpar ekki ljósi né orku. Talið er að 85% alls efnis í alheiminum sé hulduefni.

Hulduefni er talið liggja í hjúp umhverfis Vetrarbrautina. Hulduefni mælist vegna þyngdaráhrifa þess á allt efni. Svo virðist sem vetrarbrautir haldist saman vegna hulduefnisins. Snúningur Vetrarbrautarinnar er ein helsta sönnun fyrir tilvist hulduefnis því ferð stjarnanna umhverfis miðjuna kemur ekki saman við útreikninga um massa efnis í henni.

## Tengt efni
* Fiseind

## Tengill
* Stjörnufræðivefurinn: Hulduefni 
*
Elsa Beskow-verðlaunin

**Elsa Beskow-verðlaunin** eru listaverðlaun veitt af félagi sænskra bókasafnsfræðinga þeim myndskreytara barnabóka sem þykir standa upp úr á ári hverju. Verðlaunin voru fyrst veitt árið 1958 en þá hlaut verðlaunin finnsk-sænski höfundurinn Tove Jansson fyrir bók sína *[[Vetrarundur í Múmíndal]]*.

Verðlaunaféð eru 25.000 sænskar krónur.

## Heimild
Ragnar Bjarnason og Elly Vilhjálms - Járnhausinn

**Járnhausinn** er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1965. Á henni flytja Ellý Vilhjálms, Ragnar Bjarnason og Ómar Ragnarsson ásamt hljómsveit Svavars Gests sex lög úr samnefndum söngleik eftir bræðurna Jónas og Jón Múla Árnasyni. Um útsetningu laga sá Magnús Ingimarsson.

## Lagalisti
# Undir stórasteini - *Söngur Ragnar Bjarnason* 
# Án þín - *Söngur: Ellý Vilhjálms - Ragnar Bjarnason* 
# Hvað er að - *Söngur: Ellý Vilhjálms* 
# Við heimtum aukavinnu - *Söngur: Ómar Ragnarsson* 
# Stúlkan mín - *Söngur: Ragnar Bjarnason* 
# Sjómenn íslenzkir erum við - *Söngur: Ómar Ragnarsson - Ragnar Bjarnason* 

## Undir Stórasteini
:Það var eitt sinn ógnar lítið stelpuhró 
:sem fór oft með mér fram að sjó.
:Hún var klædd í ullarpeysu oná tær,
:með freknótt nef og fléttur tvær.

:Saman tvö í fjörunni við undum okkur vel
:meðan kollan var að kafa eftir kuðungi og skel.
:Og á kvöldin þegar sólin sigin var
:sátum við í næði, bæði, undir Stórasteini,
:þar sem hún, í leyni, lagði vanga sinn
:ósköp feimin upp við vanga minn.

:Síðan hef ég konur séð í Cairó,  
:í Mandalay, í Mexíkó.
:Líka þær sem kyrrahafið kafa í
:og eiga heima á Hawaii.
:Sumar klæddust hálmi þegar þeim var heitt
:en aðrar bara klæddust ekki yfirleitt í neitt.

:Alltaf samt í huga mér og hjarta bjó
:hún sem klæddist ullarpeysu undir Stórasteini.
:Forðum tíð, í leyni, lagði vanga sinn
:ósköp feimin upp við vanga minn.

Jónas Árnason
1. deild karla

**1. deild karla** getur átt við:

* 1. deild karla í handknattleik stofnuð 1950
* 1. deild karla í knattspyrnu stofnuð 1955
* 1. deild karla í körfuknattleik stofnuð 1964