Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994

**Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1994** var í 15. sinn sem heimsmeistaramótið var haldið. Keppnin var haldin í Bandaríkjunum 17. júní til 17. júlí árið 1994.

## Val á gestgjöfum
Auk Bandaríkjanna sóttust Brasilía og Marokkó eftir að halda keppnina. Þegar atkvæði voru greidd þann 4. júlí 1988 þurfti einungis eina umferð þar sem Bandaríkin fengu rétt rúmlega helming atkvæða. Á þeim tímapunkti höfðu Bandaríkin ekki komist í úrlsitakeppni HM frá því í Brasilíu 1950, en FIFA batt miklar vonir við að keppnin gæti aukið áhuga á íþróttinni í landinu. Jákvæðar undirtektir Bandaríkjamanna við knattspyrnu á ÓL 1984 höfðu einnig áhrif á ákvörðunina.

Meðal skilyrða Alþjóðaknattspyrnusambandsins fyrir því að mótið færi fram í Bandaríkjunum var að komið yrði á laggirnar atvinnudeildarkeppni. Bandaríska úrvalsdeildin hóf göngu sína árið 1996. Öllum hugmyndum um að gera breytingar á reglunum til að auka áhuga bandarískra áhorfenda, s.s. að stækka mörkin eða taka upp aukaleikhlé var sópað út af borðinu.

## Undankeppni
Forkeppnin hófst 21. mars 1992 og lauk þann 17. nóvember 1993. Júgóslavíu var vikið úr keppni vegna borgarastyrjaldar í landinu og Síle var enn í keppnisbanni eftir að hafa reynt að sviðsetja meiðsli markvarðar síns í forkeppni HM fjórum árum fyrr. Ekkert bresku landanna fjögurra komst í úrslitin en landslið Írlands var í fyrsta sinn með í úrslitum. Óvæntast var þó að Frakkar, Evrópumeistarar 1984 og gestgjafar næstu Heimsmeistarakeppni máttu sitja heima á kostnað búlgarska liðsins.

## Þátttökulið
24 þjóðir mættu til leiks frá fimm heimsálfum.

*  Suður-Kórea
*  Sádi-Arabía
*  Nígería
*  Marokkó
*  Kamerún
*  Mexíkó
*  Bandaríkin (gestgjafar)

*  Argentína
*  Brasilía 
*  Kólumbía
*  Bólivía

*  Belgía
*  Búlgaría
*  Grikkland
*  Holland
*  Írland
*  Ítalía
*  Noregur
*  Rúmenía
*  Rússland
*  Spánn 
*  Sviss
*  Svíþjóð 
*  Þýskaland (meistarar)

## Leikvangar

## Lukkudýr
Hundurinn *Striker* var valinn sem lukkudýr keppninnar. Það var hundur með mannlega eiginleika í knattspyrnubúningi í bandarísku fánalitunum. Striker var hannaður af teiknurum Warner Bros.

## Keppnin
### Riðlakeppnin
Keppt var í sex riðlum, hverjum með fjórum keppnisliðum. Tvö efstu liðin fóru í 16-liða úrslit, auk þeirra fjögurra liða í þriðja sæti sem bestum árangri náðu.

#### Riðill A
Þrjú lið komust áfram úr A-riðlinum, en ekki þó kólumbíska landsliðið sem talið hafði verið líklegt til stórafreka í keppninni. 2:0 sigur þeirra á Svisslendingum í lokaleiknum dugði ekki til þar sem Rúmenar unu heimamenn á sama tíma og skutust þannig af botninum og upp í efsta sætið. Það varpaði skugga á mótið að Kólumbíumaðurinn Andrés Escobar sem skoraði sjálfsmark í fyrsta leik var myrtur í heimalandi sínu þegar heim var komið.

#### Riðill B
Brasilíumenn fóru vandræðalítið upp úr riðlinum og þurftu einungis jafntefli í lokaleiknum við Svía eftir að hafa unnið tvo fyrstu leikina. Oleg Salenko kom Rússum yfir í leiknum við Svía en Skandinavarnir svöruðu með þremur mörkum, sem gerði út um vonir Rússa í keppninni. Þeir náðu þó að bjarga andlitinu með 6:1 stórsigri á Kamerún í lokaleiknum þar sem Salenko setti nýtt met á HM með því að skora fimm mörk. Kamerún endaði því á botninum með eitt stig, sem voru sár vonbrigði fyrir spútniklið keppninnar fjórum árum fyrr.

#### Riðill C
Þjóðverjar unnu Bólivíu í opnunarleik keppninnar, 1:0. Sama dag komu Suður-Kóreumenn verulega á óvart með því að ná jafntefli gegn Spánverjum þrátt fyrir að hafa verið 2:0 undir þegar fimm mínútur voru eftir af venjulegum leiktíma. Litlu mátti muna að Asíubúarnir endurtækju afrekið í lokaleiknum gegn Þýskalandi, þar sem Þjóðverjar komust í 3:0 en leiknum lauk 3:2 og evrópsku liðin tvö komust áfram í næstu umferð.

 

#### Riðill D
Argentínumenn voru af mörgum taldir sigurstranglegasta lið keppninnar og byrjuðu þeir með látum í 4:0 sigri á Grikkjum og því næst 2:1 sigri á Nígeríu, sem vakið hafði athygli fyrir stórsigur sinn á Búlgörum í fyrsta leik. Draumurinn breyttist snögglega í martröð þegar fyrirliðinn Diego Maradona féll á lyfjaprófi. Vængbrotnir Argenínumennirnir töpuðu lokaleiknum gegn Búlgörum og máttu sætta sig við þriðja sætið í riðlinum á jafnmörgum stigum en lakara markahlutfalli og innbyrðisviðureignum en Búlgarir og Nígeríumenn. Öll þrjú liðin komust þó áfram í næstu umferð.

#### Riðill E
Átta mörk voru skoruð í leikjunum sex í E-riðli, sem lauk á þann hátt að öll liðin fjögur luku keppni með jafnmörg stig. Því þurfti að horfa til markatölu og innbyrðisleikja. Mexíkó, sem tapaði fyrir Noregi í fyrsta leik, fékk toppsætið út á flest mörk skoruð. Írar og Ítalir voru með markatöluna 2:2 bæði lið, en írska liðið hlaut annað sætið útaf sigri í innbyrðisleiknum. Þriðja sætið dugði Ítölum til að komast áfram í keppninni. Liðið hafði unnið Norðmenn í annarri umferðinni 1:0 þrátt fyrir að vera manni færri í sjötíu mínútur. Norska landsliðið, sem hafði hæst komist í annað sæti heimslista FIFA nokkrum mánuðum fyrir keppnina sat eftir með sárt ennið á botni riðilsins.

#### Riðill F
Hollendingar og Belgar voru taldir hafa dottið í lukkupottinn þegar dregið var í riðla, enda Marokkó og Sádi-Arabía ekki talin líkleg til stórræða. Belgar unnu tvo fyrstu leiki sína, gegn Marokkó og grönnum sínum Hollendingum en máttu þó sætta sig við þriðja sætið í riðlinum eftir tap gegn spútnikliði Sáda, sem náðu mjög óvænt öðru sæti. Marokkó hélt heim án stiga.

                                                                           

## Útsláttarkeppnin
Tvö efstu liðin úr hverjum forriðli fóru áfram í 16-liða úrslit sem leikin voru með útsláttarfyrirkomulagi.

### 16-liða úrslit
Ítalir komust í hann krappann gegn Nígeríumönnum, jöfnuðu undir lokin og knúðu að lokum fram sigur með vítaspyrnumarki í framlengingu. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni í leik Búlgara og Mexíkó, þar sem norður-ameríska liðið mátti enn og aftur sætta sig við að falla úr leik í fyrstu umferð útsláttarkeppninnar. Fjörugasta viðureignin var keppni Rúmena og Argentínu sem lauk með 3:2 sigri fyrrnefnda liðsins eftir harðar sóknarlotur andstæðinganna.

### Fjórðungsúrslit
Ítalir voru fyrstir liða til að tryggja sér sæti í undanúrslitum eftir sigurmark á lokamínútunum gegn Spáni. Hollendingar lentu 0:2 undir gegn Brasilíumönnum, náðu að jafna metin en töpuðu þó að lokum 2:3. Óvæntustu úrslitin litu dagsins ljós þar sem Búlgarir skelltu heimsmeisturum Þjóðverja, 2:1 í æsispennandi leik. Eina viðureignin sem endaði með vítaspyrnukeppni var leikur Rúmena og Svía sem lauk með sigri þeirra síðarnefndu.

### Undanúrslit
Tvö mörk frá Roberto Baggio um miðjan fyrri hálfleik fóru langleiðina með að tryggja Ítölum sæti í sínum fyrsta úrslitaleik frá 1982. Síðar sama dag komust Brasilíumenn í úrslit í fyrsta sinn frá 1970 eftir sigur á Svíum sem misstu mann af velli eftir um klukkustundar leik.

### Bronsleikur
Svíar áttu ekki í neinum vandræðum með úrvinda lið Búlgaríu í leiknum um þriðja sætið. Fjórir leikmenn skiptu á milli sínum mörkunum sem öll voru skoruð í fyrri hálfleik.

### Úrslitaleikur
Í fyrsta og eina sinn í sögunni tókst hvorugu liðinu í úrslitaleik HM að skora í venjulegum leiktíma eða framlengingu. Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni þar sem Roberto Baggio, hetju Ítala á mótinu, brást bogalistinn á ögurstundu. Brasilíska liðið tileinkaði sigurinn landa sínum, ökuþórnum Ayrton Senna sem farist hafði í bílslysi nokkru áður.

## Markahæstu leikmenn
Hristo Stoichkov og Oleg Salenko deildu gullskó FIFA með sex mörk skoruð.  Alls skipti 81 leikmaður á milli sín 141 marki, eitt þeirra var sjálfsmark.

;6 mörk
*  Hristo Stoichkov
*  Oleg Salenko
;5 mörk
*  Romário
*  Roberto Baggio
*  Jürgen Klinsmann
*  Kennet Andersson
;4 mörk
*  Gabriel Batistuta
*  Florin Răducioiu
*  Martin Dahlin
## Heimildir
* RSSSF, Heimsmeistarakeppnin 1994 úrslitagrunnur