Diana Rigg

**Dame Enid Diana Elizabeth Rigg** (20. júlí 1938 – 10. september 2020) var bresk leikkona. Rigg varð fræg á sjöunda áratugnum fyrir að leika njósnarann Emmu Peel í sjónvarpsþáttunum *[[Skelegg skötuhjú]]*, en þar birtist hún í fjórðu og fimmtu þáttaröðunum og lék annað aðalhlutverkið á móti Patrick Macnee. Hún varð einnig þekkt fyrir að leika Bond-stúlkuna Tracy di Vicenzo í James Bond-myndinni *[[Í leyniþjónustu hennar hátignar]]* árið 1969. Á eldri árum varð Rigg þekkt fyrir að leika persónuna Olennu Tyrell í sjónvarpsþáttunum *[[Krúnuleikar (sjónvarpsþættir)|Krúnuleikum]]*. Allan feril sinn hafði Rigg verið virk sem sviðsleikkona og lék í fjölda sýninga Konunglega Shakespeare-félagsins.

Árið 1994 sæmdi Elísabet 2. Bretadrottning Rigg riddaranafnbót í Orðu breska heimsveldisins.

## Æviágrip
### Æska, menntun og fyrstu hlutverk
Diana Rigg fæddist þann 20. júlí árið 1938 og var dóttir hjónanna Beryl Helliwell og Louis Rigg. Diana bjó fyrstu sjö ár ævi sinar í borginni Bikaner í indverska fylkinu Rajastan, þar sem faðir hennar vann sem járnbrautaverkfræðingur fyrir maharajann Ganga Singh. Hún sneri aftur til Bretlands ásamt eldri bróður sínum, Hugh, árið 1945. Systkinin bjuggu á heimavist þar til foreldrar þeirra sneri heim frá Indlandi. Móðir þeirra kom til Bretlands árið 1947 og faðir þeirra næsta ár.

Diana nam leiklist við listaskólann Royal Academy of Dramatic Art og útskrifaðist þaðan í júlí árið 1957. Sama ár tók Rigg þátt í uppsetningu á *[[Kákasíski krítarhringurinn|Kákasíska krítarhringnum]]* eftir Bertolt Brecht ásamt öðrum nýútskrifuðum leikurum í Konunglega leikhúsinu í York á leiklistarhátíð borgarinnar frá 24. til 30. júní. Þetta var í fyrsta sinn sem þetta leikrit var sviðsett í Bretlandi og jafnframt fyrsta sviðshlutverk Diönu Rigg. Rigg átti virkan leikferil það sem hún átti eftir ólifað, aðallega í leikhúsi en einnig í sjónvarpi, kvikmyndum og útvarpi.

### Ferill
Diana Rigg einbeitti sér aðallega að leikhúsferli sínum og birtist gjarnan í klassískum verkum á borð við *[[Óþelló]]* og *[[Draumur á Jónsmessunótt|Draumi á Jónsmessunótt]]*.

Rigg varð fræg fyrir að leika hlutverk njósnarans Emmu Peel í fjórðu og fimmtu þáttaröð bresku hasarþáttanna *[[Skelegg skötuhjú]]* (e. *The Avengers*) á sjöunda áratugnum. Túlkun Rigg á persónunni var mjög vinsæl og aðdáendur *Skeleggra skötuhjúa* telja þáttaraðirnar þar sem hún birtist í aðalhlutverki gjarnan marka hápunkt þáttanna. Árið 1968 ákvað Rigg hins vegar að hætta í þáttunum þar sem hún óttaðist að persóna Emmu Peel myndi skyggja um of á feril sinn sem leikkonu. Hún ákvað að fylgja fordæmi forvera síns í aðalkvenhlutverki þáttanna, Honor Blackman, og leika aðalhlutverk í James Bond-kvikmynd. 

Árið 1969 lék Rigg á móti George Lazenby í Bond-myndinni *[[Í leyniþjónustu hennar hátignar]]*. Hún fór með hlutverk Tracy di Vicenzo, sem var eina konan í James Bond-myndunum sem giftist Bond í lok myndarinnar sem hún birtist í.

Hlutverk Rigg í *Skeleggum skötuhjúum* og í *Í leyniþjónustu hennar hátignar* gerðu hana mjög fræga en síðar á ferli sínum neitaði hún þó að tala um þennan hluta af ferli sínum. Hún sagðist síðar sjá eftir því að hafa tekið að sér hlutverk Tracy og að þeim George Lazenby hefði ekki komið vel saman við töku myndarinnar. Hún forðaðist hins vegar að tjá sig um hlutverk Emmu Peel þar sem erfitt var fyrir marga aðdáendur hennar að skilja hana frá persónunni: Í augum margra *var* Rigg einfaldlega Emma Peel og lengi óttaðist hún að þetta myndi hafa neikvæð áhrif á getu hennar til að fá önnur hlutverk. Árið 2019 upplýsti Rigg jafnframt að hún hefði þénað „minna fé en myndatökumaðurinn“ á hlutverki sínu í þáttunum og að hún hefði þurft að berjast einsömul fyrir betri kjörum á meðan á upptökum stóð. Hún lét sér auk þess illa lynda að vera fyrst og fremst álitin *[[kyntákn]]* sem léki hlutverk kynþokkafullra háskakvenda.

Í lok ársins 1998 lék Rigg aðalhlutverkið í sjónvarpsþáttunum *[[Frú Bradley leysir málið]]*, meðal annars á móti Peter Davidson. Árið 2013 birtist Rigg aftur í sjónvarpi í þáttunum *[[Krúnuleikar (sjónvarpsþættir)|Krúnuleikum]]* í hlutverki Olennu Tyrell. Hún birtist jafnframt í einum þætti þáttaraðanna *[[Doctor Who]]* ásamt dóttur sinni, Rachael Stirling. Sydney Newman, einn af höfundum þáttanna, hafði líka unnið við þættina *Skelegg skötuhjú*, sem skutu Rigg upp á stjörnuhimininn.

### Dauði
Diana Rigg lést á heimili sínu í London þann 10. september árið 2020, þá 82 ára, úr krabbameini sem hún hafði greinst með fyrr sama ár.

## Einkahagir
Diana Rigg bjó í átta ár í óvígðri sambúð með breska leikstjóranum Philip Saville en þann 6. júlí 1973 giftist hún ísraelska listmálaranum Menachem Gueffen. Þau skildu þann 6. september 1976. Árið 1975 kynntist hún Archibald Hugh Stirling og eignaðist með honum dótturina Rachael Stirling þann 30. maí árið 1977. Diana og Archibald giftust þann 25. mars árið 1982 í New York en skildu árið 1990.

Diana Rigg var lengi talin nokkuð fráhverf femínisma. Á sjöunda áratugnum lét hún þau orð falla að henni þætti öll femínísk orðræða hundleiðinleg. Hún tjáði sig þó um óréttlátan kynbundinn launamun við tökur *Skeleggra skötuhjúa* á Cannes-kvikmyndahátíðinni árið 2019.

## Tilvísanir


## Tengill
*