open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Matthías Á. Mathiesen

**Matthías Á. Mathiesen** (f. í Hafnarfirði 6. ágúst 1931, d. í Hafnarfirði 9. nóvember 2011) var íslenskur stjórnmálamaður og fyrrum ráðherra.

Matthías var fyrst kjörinn á Alþingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Hafnarfirði árið 1959. Hann varð fjármálaráðherra í ríkisstjórn Geirs Hallgrímssonar 1974 til 1978, viðskiptaráðherra í fyrstu ríkisstjórn Steingríms Hermannssonar 1983 til 1985 og utanríkisráðherra í sömu ríkisstjórn 1986 til 1987. Hann var samgönguráðherra í ríkisstjórn Þorsteins Pálssonar 1987 til 1988.

Matthías er faðir Árna M. Mathiesen, fyrrverandi alþingismanns og ráðherra og Þorgils Óttars Mathiesen fyrrverandi fyrirliða íslenska landsliðsins í handbolta.



## Heimilidir
Matthías Bjarnason

**Matthías Bjarnason** (f. á Ísafirði 15. ágúst 1921, d. í Kópavogi 28. febrúar 2014) var íslenskur stjórnmálamaður og fyrrum ráðherra.

Hann var fyrst kjörinn á Alþingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Vestfjarðakjördæmi árið 1963 og sat samfellt sem þingmaður flokksins til 1995. Hann var sjávarútvegsráðherra og heilbrigðisráðherra í ríkisstjórn Geirs Hallgrímssonar 1974 til 1978 og heilbrigðis- og samgönguráðherra í fyrstu ríkisstjórn Steingríms Hermannssonar og samgöngu- og viðskiptaráðherra í sömu stjórn til 1987.

Út hefur komið bókin *Járnkarlinn*, skrifuð af Örnólfi Árnasyni sem segir ævisögu Matthíasar.
Jarðlagafræði

**Jarðlagafræði** eða **jarðlagaskipan** er undirgrein jarðfræðinnar sem fæst við rannsóknir á lagskiptingu bergs. Hún er einkum notuð í rannsóknum á setbergi og á lagskiptu gosbergi. Til jarðlagafræði teljast þrjár skyldar undirgreinar; berglagafræði, lífjarðlagafræði og aldursjarðlagafræði.
Berglagafræði

**Berglagafræði** er sú grein jarðvísinda sem bundin er við rannsóknir á berglögum. Í berglagafræðirannsóknum er einkum lögð áhersla á jarðfræðilegt tímatal, samanburðarjarðfræði og bergfræði. Almennt séð myndi berglag vera annaðhvort storkuberg eða setberg, allt eftir því hvernig myndun þess var háttað.
Vestmannahöfn

**Vestmannahöfn** (færeyska: **', eldra færeyskt heiti: **', danska: **) er bær á Straumey í Færeyjum. Íbúafjöldi bæjarins er um það bil 1201 manns (2017). Póstnúmer bæjarins er FO 350.
Francesco Hayez

**Francesco Hayez** (10. febrúar 1791 – 21. desember 1882) var ítalskur listmálari og einn af helstu málurum rómantísku stefnunnar í Mílanó um miðbik 19. aldar. Hann er einkum þekktur fyrir stór söguleg verk, pólitískar allegóríur og portrettmyndir.
Alþingiskosningar 1995

**Alþingiskosningar 1995** voru kosningar til Alþingis Íslendinga sem fóru fram 8. apríl 1995. Á kjörskrá voru 191.973 manns. Kosningaþátttaka var 87,4%. Í þessum kosningum bauð fram nýtt stjórnmálaafl, Þjóðvaki, klofningsframboð úr Alþýðuflokknum undir stjórn Jóhönnu Sigurðardóttur og Ágústs Einarssonar, fékk fjóra þingmenn en Alþýðuflokkurinn missti þrjá. Þrír þessara Þjóðvakaþingmanna gengu síðar á kjörtímabilinu í „þingflokk jafnaðarmanna“ ásamt þingmönnum Alþýðuflokksins. Kvennalistinn fékk ekki nema þrjár þingkonur - missti tvær frá fyrra kjörtímabili.

## Stjórnarmyndun
Sjálfstæðisflokkurinn og Alþýðuflokkurinn fengu samanlagt nægilegan fjölda þingsæta til þess að Viðeyjarstjórnin hefði haldið velli, en aðeins með eins manns mun. Eftir kosningarnar fór Davíð Oddsson með stjórnarmyndunarumboð fyrir Sjálfstæðisflokkinn og myndaði ríkisstjórn með Framsóknarflokknum undir forystu Halldórs Ásgrímssonar. Nýja ríkisstjórnin hafði þannig 40 þingmanna meirihluta. Þetta var upphaf ríkisstjórnarsamstarfs þessara tveggja flokka sem átti eftir að vara í 12 ár.

## Sameining á vinstri vængnum
Eftir kosningarnar fóru viðræður um sameiningu flokkanna fjögurra á vinstri vængnum í eina Samfylkingu á fullt skrið og lauk með því að þessir flokkar gerðu með sér kosningabandalag í kosningunum 1999. Í sveitarstjórnarkosningunum árið 1994 höfðu þrír þessara flokka, auk Framsóknarflokksins, gert með sér kosningabandalag í Reykjavík og haft sigur undir merkjum Reykjavíkurlistans.

## Úrslit kosninganna

## Úrslit í einstökum kjördæmum
}

| 
Greidd atkvæði= 65.593|
Fulltrúafjöldi=19|
Fyrri fulltrúafjöldi=18|
Breyting=+1|
Kjörskrá=|
Kjörsókn=|
}}
|

|-
|

|

|-
|

|

|-
|

|

|}

*Kjörnir alþingismenn 1995

## Önnur minni framboð
Náttúrulagaflokkurinn

## Heimildir
* Hagstofa Íslands

## Tenglar
* ''Alþingiskosningar 1995 - úrslit''; grein í Morgunblaðinu 1995
* ''Auglýsing frá landskjörstjórn um framboð við alþingiskosningar 8. apríl eða 8. apríl og 9. apríl 1995''; birtist í Degi 29. mars
* ''Kosningahandbók''; birtist í Morgunblaðinu 1995
*   Kosningasaga
Alþingiskosningar 1991

**Alþingiskosningar 1991** voru kosningar til Alþingis Íslendinga sem fóru fram 20. apríl 1991. Á kjörskrá voru 182.768 manns. Kosningaþátttaka var 87,6%.

Vinstristjórn Steingríms Hermannssonar hélt velli og Framsóknarflokkur og Alþýðubandalag vildu halda samstarfinu áfram en ekki reyndist vilji til þess meðal forystu Alþýðuflokksins. Eftir kosningarnar fór Davíð Oddsson með stjórnarmyndunarumboð fyrir Sjálfstæðisflokkinn og myndaði stjórn með Alþýðuflokki. Þessi fyrsta ríkisstjórn Davíðs Oddssonar var kölluð Viðeyjarstjórnin af því að hún var mynduð í Viðeyjarstofu en þangað bauð Davíð, sem þá var enn borgarstjóri í Reykjavík, Jóni Baldvin Hannibalssyni til stjórnarmyndunarviðræðna.
## Úrslit kosninganna

:1. Borgaraflokkurinn tók þátt í framboði Frjályndra. Breyting á þingmannatölu miðast við kjörna þingmenn Borgaraflokks í kosningunum 1987.

## Úrslit í einstökum kjördæmum
}

| 
Greidd atkvæði= 62.104|
Fulltrúafjöldi=18|
Fyrri fulltrúafjöldi=18|
Breyting=-|
Kjörskrá=|
Kjörsókn=|
}}
|

|-
|

|

|-
|

|

|-
|

|

|}

*Kjörnir alþingismenn 1991

## Heimildir
* Hagstofa Íslands

## Tenglar
* ''Auglýsing frá landskjörstjórn um framboð við alþingiskosningar 20. apríl 1991''; birtist í Morgunblaðinu 10. apríl 1991
*   Kosningasaga
Martröð

**Martröð** er vondur draumur. Orðið er samsett úr „mara“ (sem er dregið af meri) og „tröð“. Mara af þessu tagi var í eina tíð talin vera óvættur sem átti að leggjast á menn og sliga þá í svefni. Vera má að martröð hafi verið skyld gandreið í hugum fólks. 

Í dag hafa menn uppgötvað það sem nefnist drómasýki, nánar tiltekið svefnrofalömun, sem skýrir þá tilfinningu að stór skepna sitji eða liggi ofan á manni. Martröð er talin orsakast af álagi, streitu, ótta og hræðslu.

## Tenglar

* Persona.is: Svefntruflanir og svefnsjúkdómar: Hvað er svefn?
Sega Saturn

**Sega Saturn** er 32-bita leikjatölva, gefin út 22. nóvember 1994 í Japan, 11. maí 1995 Norður-Ameríku og 8. júlí 1995 í Evrópu.

Hún var studd í Norður-Ameríku og Evrópu þangað til seint á árinu 1998 og í Japan þangað til í lok ársins 2000. Seinasti opinberi leikurinn fyrir tölvuna, *Yukyu Gensokyoku Perpetual Collection*, var gefin út af Mediaworks í desember sama ár.
Sega Mega Drive

**Sega Mega Drive** er 16-bita leikjatölva gefin út af Sega í Japan 1988, Norður-Ameríku 1989 og PAL löndunum 1990. Hún var gefin út undir nafninu **Sega Genesis** í Norður-Ameríku vegna þess að Sega gat ekki fengið nafnið Mega Drive í þeim löndum. Hún keppti við Super Nintendo (Super Famicom), þó að Sega Mega Drive var gefin út tveim árum fyrr.
Sveitarfélög Noregs eftir flatarmáli

**Sveitarfélög Noregs eftir flatarmáli** er listi yfir sveitarfélög Noregs raðað eftir flatarmáli þann 1. janúar 2006.

## Tilvísun


## Sjá einng
* Sveitarfélög Noregs eftir mannfjölda
Bíóhöllin

**Bíóhöllin** getur átt við um eftirfarandi:
* Bíóhöllin á Akranesi er eitt elsta kvikmyndahús landsins, byggt árið 1942.
* Bíóhöllin, Álfabakka í Mjóddinni í Reykjavík var fyrsta kvikmyndahús Árna Samúelssonar í borginni og opnaði árið 1982.
* *[[Bíóhöllin (kvikmynd)|Bíóhöllin]]* (e: *The Majestic*) er bandarísk kvikmynd frá 2001 með Jim Carrey í aðalhlutverki.
Sambíóin Álfabakka

**Sambíóin Álfabakka** (áður **Bíóhöllin og Sagabíó**) var kvikmyndahús í Mjóddinni, Breiðholti í Reykjavík og það fyrsta af Sambíóunum sem sett var upp í Reykjavík. Húsið var opnað 2. mars 1982 og bauð þá upp á fjóra sýningarsali. Kvikmyndahúsið var það fyrsta sem Árni Samúelsson og fjölskylda hans settu upp í Reykjavík, en þau höfðu áður rekið Nýja bíó við Hafnargötuna í Keflavík. Fyrsta myndin sem sýnd var í Bíóhöllinni var *[[Being There]]* með Peter Sellers í aðalhlutverki.

Bíóhöllin bryddaði upp á ýmsum nýjungum eins og að sýna myndir mjög stuttu eftir að þær komu út en áður leið gjarnan langur tími þar til myndir bárust til Íslands. Helst ber þar að nefna þegar Bíóhöllin heimsfrumsýndi *[[The King of Comedy]]*, eftir Martin Scorsese, annan í jólum 1982, en hún var ekki frumsýnd í Bandaríkjunum fyrr en rúmlega mánuði seinna. Húsið var annað kvikmyndahúsið á Íslandi á eftir Bíóborginni sem útbúið var mynd og hljóðgæðum sem uppfylltu THX-staðalinn árið 1989.

Þann 29. nóvember 1991 byrjaði kvikmyndahúsakeðja Árna Samúelssonar að nota nafnið Sambíóin. Sama dag var opnað nýtt kvikmyndahús með tveimur sölum í Álfabakkanum sem gekk fyrst um sinn undir nafninu Sagabíó. Nafnið var valið úr mörg hundruð þúsund tilögum í keppni um nafn á kvikmyndahúsið og fékk sigurvegarinn Toyota Hi-Lux-bifreið í verðlaun. Sagabíó og Bíóhöllin voru rekin undir sameiginlega nafninu Sambíóin Álfabakka. Þar voru sex salir sem tóku samtals yfir 1000 manns í sæti; fimm almennir salir og einn VIP-salur.

Sambíóunum Álfabakka var lokað 1. febrúar 2026.

## Tilvísanir
Staðamál síðari

**Staðamál síðari** kallast deilur sem kirkjuvaldið undir forystu Árna Þorlákssonar biskups í Skálholti átti við leikmenn um forræði kirkjustaða í Skálholtsbiskupsdæmi 1269 til 1297.

Í staðamálum fyrri hafði Þorlákur Þórhallsson Skálholtsbiskup reynt að ná stöðum, þ.e. kirkjujörðum sem höfðingjar bjuggu á og höfðu umráð yfir, undir vald kirkjunnar en lítið orðið ágengt, einkum vegna andstöðu Jóns Loftssonar. Nærri hundrað árum síðar tók Árni biskup, sem auknefndur var Staða-Árni, staðamál upp að nýju og átti í hörðum deilum við höfðingja árum saman. Helsti andstæðingur biskups framan af var Hrafn Oddsson hirðstjóri, sem var þrautreyndur úr átökum Sturlungaaldar og vel að sér í lögum og hafði í fullu tré við Árna. Eftir lát Hrafns var Þorvarður Þórarinsson helst fyrir höfðingjum og gekk honum ekki jafnvel að standa gegn biskupi. 

Málunum lauk loks með sættagerð á Ögvaldsnesi í Noregi 1297 og var þar kveðið upp úr um að bændur skyldu ráða þeim stöðum sem þeir áttu helming í eða meira en kirkjan stöðum sem hún átti meira en helming í. Þetta mátti í raun heita nær fullur sigur fyrir kirkjuna og stuðlaði ásamt öðru að því að gömlu höfðingjaættirnar misstu völd og hurfu á 14. öld en aðrar komu í staðinn, sem byggðu auð sinn og veldi fremur á útgerð og fiskútflutningi en umráðum yfir stórjörðum.

## Tengt efni
* Staðamál fyrri
Tumaq

**Tumaq** (kz. тұмақ, framburður: *túmak*) er stór loðskinnshattur frá Kasakstan. Oftast er tumaq úr refaskinni, en stundum úr skinni annarra dýra. Hatturinn er með skott refsins áfast og dinglandi niður. Hirðingjar skreyttu sig með tumaq, og nú notar gammalt fólk stundum þennan klæðnað að vetrinum.

Tumaqið fer líka konum vel, sem fylgja tískunni og klæðast loðskinnskápum. Hægt er að sjá tumaq á myndbandi með Akbotu Kerimbekova, sem heitir Begimbaydin Zheri. (Smelltu hérna til að sjá)
Örnólfur Árnason

**Örnólfur Árnason** (f. 1941) er íslenskur rithöfundur, kvikmyndaframleiðandi og leikskáld.

Örnólfur nam lögfræði og viðskiptafræði við HÍ á árunum 1960 til 1963. Hann starfaði sem blaðamaður og leiklistargagnrýnandi hjá Morgunblaðinu á árunum  1963-69.  Hann hóf nám að nýju í ensku og málvísindum við HÍ 1968 til 1970. Samhliða þessu kenndi hann íslensku og ensku í framhaldsskóla á árunum 1966-1970. Hann fluttist til Spánar og lærði spænsku og spænskar bókmenntir við Háskólann í Barcelona og leiklist við Leiklistarháskólann í Barcelona á árunum 1970 til 1972.

Örnólfur gerðist framkvæmdastjóri Listahátíðar í Reykjavík 1979-1983 og framkvæmdastjóri Kvikmyndahátíðar 1980, 1981, 1982 og 1983. Hann var sömuleiðis framkvæmdastjóri Kvikmyndafélagsins Óðins h.f. 1980-1987 og framleiddi kvikmyndirnar Punktur punktur komma strik og Atómstöðina.

## Verk
Frumsamin verk:
*Svartfugl; leikrit eftir skáldsögu Gunnars Gunnarssonar, Þjóðleikhúsið 1971.
*Samson; leikrit, Sjónvarp 1971, Norska sjónvarpið 1971.
*Viðtal; leikrit, Ríkisútvarp 1975, einnig útvarpað í Noregi, Finnlandi, Hollandi, Þýskalandi og Portúgal.
*Að selja sólina; handrit kvikmyndar um Andalúsíu, Sjónvarp 1976.
*Costa del Sol - Andalúsía; ferðahandbók 1977.
*Costa Brava - Mallorca - Costa Blanca; ferðahandbók 1978.
*Uppúr efstu skúffu (Blessuð minning); leikrit, Ríkisútvarp 1977, einnig útvarpað í Noregi, Belgíu og Írlandi. Sett upp á sviði í Hampstead Theatre í London 1979 og flutt á Edinborgarhátíðinni sama ár.
*Silkitromman; óperulíbrettó, tónlistin eftir Atla Heimi Sveinsson, framlag Þjóðleikhússins til Listahátíðar 1982, sett upp í Þjóðleikhúsi Venesúela í Caracas 1983.
*Atómstöðin (ásamt öðrum); kvikmyndahandrit 1983.
*The Secret of the Icecave (ásamt öðrum); kvikmyndahandrit, Cannon Film 1989.
*A Wheel of Stars; kvikmyndahandrit, Ichi-Ban Film 1991.
*Á slóð kolkrabbans; Skjaldborg 1991.
*Lífsins dóminó, ævisaga Skúla Halldórssonar; Skjaldborg 1992.
*Járnkarlinn, æviminningar Matthíasar Bjarnasonar; Skjaldborg 1993.
*Bankabókin: Eldey 1994.
*Kóngur um stund, æviminningar Gunnars Bjarnasonar; Ormstunga 1995.

Fáeinar helstu þýðingar fyrir leikhús:
*W. Somerset Maugham: Í fjötrum (Of Human Bondage); Ríkisútvarpið.
*Harold Pinter: Dálítil óþægindi (A Slight Ache); Ríkisútvarpið.
*Arnold Wesker: Blý (Bluey); Ríkisútvarpið.
*Harold Pinter: Liðin tíð (Old Times); Þjóðleikhúsið. ????***** f. sjónvarp
*Tennessee Williams: Sporvagninn Girnd (A Streetcar Named Desire), Köttur á heitu blikkþaki (Cat On A Hot Tin Roof); Þjóðleikhúsið.
*James Saunders: Líkaminn, annað ekki (Bodies); Þjóðleikhúsið.
*Antonio Buero Vallejo: Ef skynsemin blundar (El sueno de la razón); Þjóðleikhúsið.
*Federico Garcia Lorca: Hús Bernörðu Alba (La casa de Bernarda Alba); RÚV.

## Tenglar
*Heimasíða Örnólfs
Listi yfir firði Íslands

Þetta er listi yfir firði Íslands, raðað er efir staðsetningu þeirra réttsælis á strandlengjunni umhverfis landið.

## [[Faxaflói]]

* Stakksfjörður
* Hafnarfjörður
* Skerjafjörður
*Kollafjörður
* Hvalfjörður
* Borgarfjörður
* Haffjörður

## [[Breiðafjörður]]

* Firðir á norðanverðu Snæfellsnesi og í Dölum
** Grundarfjörður
** Kolgrafafjörður
** Hraunsfjörður
** Vigrafjörður
** Álftafjörður (Snæfellsnesi)
** Hvammsfjörður
* Firðir á Barðaströnd
** Gilsfjörður
** Króksfjörður
** Berufjörður (Barðaströnd)
** Þorskafjörður
*** Djúpifjörður
*** Gufufjörður
** Kollafjörður (Barðaströnd)
** Kvígindisfjörður
** Skálmarfjörður
*** Vattarfjörður
** Kerlingarfjörður
*** Mjóifjörður (Barðaströnd)
** Kjálkafjörður
** Vatnsfjörður (Barðaströnd)

## [[Vestfirðir]]

* Patreksfjörður
* Tálknafjörður
* Arnarfjörður
** Suðurfirðir
*** Fossfjörður
*** Reykjarfjörður (Arnarfirði)
*** Trostansfjörður
*** Geirþjófsfjörður
** Borgarfjörður (Arnarfirði)
* Dýrafjörður
* Önundarfjörður
* Súgandafjörður
* Ísafjarðardjúp
**Skutulsfjörður
** Álftafjörður (Ísafjarðardjúpi)
** Seyðisfjörður (Ísafjarðardjúpi)
** Hestfjörður
** Skötufjörður
** Mjóifjörður (Ísafjarðardjúpi)
** Vatnsfjörður (Ísafjarðardjúpi)
** Reykjarfjörður (Ísafjarðardjúpi)
**Ísafjörður
** Kaldalón
** Jökulfirðir
*** Leirufjörður
*** Hrafnsfjörður
*** Lónafjörður
*** Veiðileysufjörður (Jökulfjörðum)
*** Hesteyrarfjörður

## [[Strandir]] og [[Húnaflói]]

* Furufjörður
* Þaralátursfjörður
* Reykjarfjörður nyrðri
* Bjarnarfjörður nyrðri
* Eyvindarfjörður
* Ófeigsfjörður
* Ingólfsfjörður
* Norðurfjörður
* Reykjarfjörður (Ströndum)
* Veiðileysufjörður (Ströndum)
* Bjarnarfjörður
* Steingrímsfjörður
* Kollafjörður (Ströndum)
* Bitrufjörður
* Hrútafjörður
* Miðfjörður
* Húnafjörður

## Mið-[[Norðurland]]

* Skagafjörður
* Siglufjörður
* Héðinsfjörður
* Ólafsfjörður
* Eyjafjörður
* Þorgeirsfjörður
* Hvalvatnsfjörður
* Skjálfandi

## Norðausturland

* Öxarfjörður
* Þistilfjörður
** Lónafjörður (Þistilfirði)
* Bakkaflói
** Finnafjörður
** Miðfjörður (Bakkaflóa)
** Bakkafjörður
* Vopnafjörður
** Nípsfjörður
* Héraðsflói

## [[Austfirðir]]

* Borgarfjörður eystri
* Loðmundarfjörður
* Seyðisfjörður
*Mjóifjörður
* Norðfjarðarflói
** Norðfjörður
** Hellisfjörður
** Viðfjörður
* Reyðarfjörður
** Eskifjörður
* Fáskrúðsfjörður
* Stöðvarfjörður
* Berufjörður

## Suðausturland

* Hamarsfjörður
* Álftafjörður
* Lónsfjörður
* Papafjörður
* Skarðsfjörður
* Hornafjörður
Dombra

**Dombra** (kz. Домбыра, ru. Домбра) er kasakskt hljóðfæri sem er með tveimur strengjum. Dombra er strengjahjóðfæri úr timbri og strengir þess eru ýmist úr næloni eða málmi. Vestræn strengjahjóðfæri sem svipar til dombru eru banjó, úkulele, og lúta. Þegar leikið er á dombru, getur maður glamrað á strengina með fingrum sínum eða plokkað þá.

Margt fólk frá Mið-Asíu spilar á dombru. Þetta fólk kemur frá löndun eins og Kasakstan, Kirgistan, Tadsjikistan og Úsbekistan. Það er jafnvel uigerskt fólk sem býr í Kína sem spilar á dombru líka. Þótt dombra er mjög fræg og sé táknmynd í Mið-Asíu, táknar hún aðallega þjóðerni og stolt Kasakstana.

Abæ Kúnanbæuli, frægt kasakskt þjóðskáld, kemur alltaf fram með dombru. Dombra er sést ekki einungis með Abæ Kúnanbæév, heldur einnig með mörgu öðru frægu fólki í sögu Kasakstans. Dombra er alltaf tengjast með nokkrum sem er kasakskt. Í dag maður getur enn þá keypt dombru alls staðar í Kasakstan. Í Silóný Basar (grænn markaður), sem er stór markaður í Almaty, getur maður keypt dombru frá 800ТГ (430 kr.), 3.000ТГ (1.610 kr.), og allt til 40.000ТГ (21.475 kr.). Dombra sem kostar 800ТГ er vanalega bara til sýnis og ekki til að spila á. Dombra sem kostar 3.000ТГ er sæmileg til að spila á og er alveg góð. En dombra sem kostar frá 20.000ТГ til 40.000ТГ er mjög góð og er mjög fagleg.

Í dag eru margar hljómsveitir í Kasakstan enn þá með dombrumönnum. Það eru hljómsveitir sem spila gamla tónlist með dombru og jafnvel móðsins tónlist með fiðlum og gítörum.
Yahoo!

**Yahoo!** er bandarískt fyrirtæki sem rekur samnefnda vefgátt og leitarvél á internetinu. Fyrirtækið var stofnað af Stanford-nemunum David Filo og Jerry Yang í janúar 1994 og fór á hlutabréfamarkað í mars 1995. Yahoo! er í dag ein af stærstu vefsíðum heims skv. Alexa.com

## Tilvísun

## Tengill
* Yahoo!
Rauði krossinn á Íslandi

**Rauði krossinn á Íslandi**, áður Rauði kross Íslands, er hluti af alþjóðlegri mannúðarhreyfingu Rauða krossins. Rauði krossinn á Íslandi var stofnaður í Reykjavík 10. desember árið 1924. Fyrsti formaður var Sveinn Björnsson, síðar forseti Íslands.

Rauði krossinn er elsta og útbreiddasta mannúðarhreyfing í heimi með starfsemi í 192 löndum með yfir 14 milljónir sjálfboðaliða.

Rauða krossinum er stjórnað af landskrifstofu samtakana, sem er á höfuðborgarsvæðinu. Hún samræmir störf deilda í nærsamfélaginu hér á landi og tekur þátt í starfi Alþjóðahreyfingu Rauða krossins fyrir Íslands hönd.

Alþjóðlegt hjálparstarf Rauða krossins á Íslandi nær á hverju ári til þúsunda þolenda hamfara, ófriðar og örbirgðar um allan heim. Rauði krossinn á Íslandi gegnir stoðhlutverki við stjórnvöld á sviði mannúðarmála, líkt og önnur landsfélög Rauða krossins og Rauða hálfmánans gera hvert í sínu landi. Samtakamáttur, stuðningur, sjálfboðið starf og gagnkvæmur skilningur er leiðarstef fyrir farsælt starf félagsins.

Innanlandsstarf Rauða krossins er fjölbreytt, allt frá neyðarvörnum, skaðaminnkun og sálfélags stuðnings til skyndihjálpar, sölu á endurnýttum fatnaði og aðstoð við flóttafólk. Verkefnin eru framkvæmd af sjálfboðaliðum sem gera starf Rauða krossins um land allt mögulegt.uða kross Íslands (URKÍ) sem er landssamband ungmennastarfs deilda Rauða krossins.

## Tengill
* Rauði krossinn á Íslandi
* Alþjóðlegi rauði krossinn, móðurfélag RKÍ
Alþingiskosningar 1967

**Alþingiskosningar 1967** voru kosningar til Alþingis haldnar 11. júní 1967. Niðurstöður kosninganna voru þær að Viðreisnarstjórn Alþýðuflokks og Sjálfstæðisflokks hélt velli með 32 þingmanna meirihluta. Kosningaþátttaka var 91,4%.

## Niðurstöður
Niðurstöður kosninganna voru þessar:

Forseti Alþingis var kjörinn Birgir Finnsson, Alþýðuflokki.

* Kjörnir alþingismenn 1967

## Heimildir
* Hagstofa Íslands
## Tengt efni
Kosningasaga
Ian Smith

**Ian Douglas Smith** (f. 8. apríl 1919, d. 20. nóvember 2007) er fyrrum forsætisráðherra í bresku krúnunýlendunni Suður-Ródesíu og forsætisráðherra Ródesíu (nú Simbabve) sem fulltrúi hvíta minnihlutans til 1. júní 1979. Flokkur hans Ródesíuframvörðurinn vann allar kosningar í landinu þar til stjórn minnihlutans lauk. Smith lýsti einhliða yfir sjálfstæði frá Bretlandi 11. nóvember 1965 sem vakti hörð viðbrögð alþjóðasamfélagsins. 2. mars 1970 sleit landið svo öll tengsl við bresku krúnuna og lýsti yfir stofnun lýðveldis. Ári síðar hófst Kjarrstríðið, uppreisn fylkinga þeldökkra íbúa gegn stjórn Smiths. Meirihlutastjórn tók við fyrir millligöngu Breta 1980 og Robert Mugabe varð forsætisráðherra. Smith sat áfram á þingi Simbabve, en hvíti minnihlutinn var með 20 frátekin sæti á þinginu. Þegar Mugabe afnam þessi sæti dró Smith sig í hlé til búgarðs síns og gerðist hávær gagnrýnandi Mugabe-stjórnarinnar í ræðu og riti.
Hep Stars

**Hep Stars** var sænsk popphljómsveit stofnuð árið 1963 af þeim Lennart Hegland og Christer Pettersson. Þeir fengu til liðs við sig orgelleikarann Hans Östlund og gítarleikarann og söngvarann Janne Frisk. Sama ár koma hljómsveitin fram í hljómsveitarkeppni í Bromma.

Árið eftir átti hljómsveitin að koma fram á tónleikum en þar sem Frisk var í tónleikaferðalagi með harmonikkuleikaranum Erik Frank þurfti Svenne Hedlund að spila fyrir hann. Úr því sagði Hedlund sig úr hljómsveitini Clifftones og gerðist meðlimur í Hep Stars.

Åke Gerhard, textahöfundur og útgefandi, gerðist umboðsmaður hljómsveitarinnar og kom henni í tónleikaferðalag þetta sama sumar. Fyrsta smáskífa Hep Stars var *Kana Kapila*. Hans Östlund hætti í hljómsveitini þetta örlagaríka ár og Benny Andersson (þá í Elverkets Spelmans-lag og síðar í ABBA) kom í hans stað. 

Þann 13. apríl 1965 kom smáskífan *Cadillac* út og fór strax í 9. sæti sænska kvöldlistans (*Kvällstoppen*). Þar tórði hún í 14 vikur og fór hæst í 1. sæti listans. Viku síðar komst önnur skífa sveitarinnar inn á listann, *A Tribute to Buddy Holly*, og fór hún í 15. sætið. Þriðju vikuna í röð komst smáskífa sveitarinnar inn á listann og í þetta sinn var það lagið *Farmer John*. Lagið fór beint í 10. sætið þann 27. apríl 1965.

## Tengill
* The Hep Stars; opinber vefsíða
Emil Jónsson

**Emil Jónsson** (fæddur 27. október 1902, látinn 30. nóvember 1986) fæddist í Hafnarfirði og var forsætisráðherra fyrir Alþýðuflokkinn.

Hann sat á Alþingi fyrir Alþýðuflokkinn á árunum 1934-1971 og var formaður flokksins 1958-1968.  Hann var ráðherra 1944-1949 og 1958-1971.  Þá var hann forseti Sameinaðs Alþingis 1956-1958.
Johnny and the Hurricanes

**Johnny and the Hurricanes**, upphaflega **The Orbits**, var bandarísk rockabilly-hljómsveit stofnuð árið 1957 í Toledo í Ohio. Hljómsveitin var samsett af skólafélögum undir stjórn Johnny Paris. Árið 1958 skrifaði hljómsveitin undir útgáfusamning við Twirl Records og ári seinna kom út smáskífan *Crossfire* sem varð vinsæll sumarsmellur um öll Bandaríkin.

Næsta smáskífa frá sveitinni var *Red River Rock*, sem var ósungin útgáfa *[[Red River Valley]]*, með Paul Tesluk á Hammond-orgelinu. Smáskífan seldist í rauða rokinu beggja vegna Atlantshafs og komst í topp-10 á vinsældalistum.

Vinsældir hljómsveitarinnar entust þó ekki lengi og þegar smáskífan *Ja-Da* kom út árið 1961 voru þeir félagar dottnir út fyrir meginstefnu tónlistarinnar á þeim tíma. Þeir fóru þó í hljómleikaferð um Evrópu og hituðu, þá óþekktir, Bítlarnir meðal annars upp fyrir þá í Hamborg.
Rúst

**Rúst** gæti átt við:
* Hrunin bygging eða leifar mannvirkis.
* í jarðfræði merkir Rúst stóra þúfu eða lágan hól í freðmýri.
* lítið grastún fyrir framan byggingu t.d. *bæjarrúst*, *fjárhúsrúst* eða *hesthúsrúst*.
* á Austurlandi getur rúst þýtt hlaðvarpi, aflíðanda, halla eða brekku sem gengur út frá hlaðinu.
Stefán Jóhann Stefánsson

**Stefán Jóhann Stefánsson** (f. 20. júlí 1894 í Eyjafirði – 20. október 1980) var fyrsti utanríkisráðherra Íslands og seinna forsætisráðherra. Hann var formaður Alþýðuflokksins 1938-1952. Stefán Jóhann var forsætisráðherra þegar Ísland gekk í Atlantshafsbandalagið. 

## Ævi
Stefán Jóhann fæddist á Dagverðareyri í Glæsibæjarhreppi í Eyjafirði. Hann lauk stúdentsprófi frá Lærða skólanum árið 1918 og gegndi þar embætti forseta Framtíðarinnar árið 1917. Hann lauk lögfræðiprófi 1922. Hann var fyrst kjörinn á þing fyrir Alþýðuflokkinn 1934 og sat til 1937. Aftur var Stefán Jóhann kjörinn á þing 1942 og var þingmaður til ársins 1953. Hann var félagsmálaráðherra 1939 og utanríkisráðherra 1940-1942. Á árunum 1947-1949 var hann forsætis- og félagsmálaráðherra. Þann 30. mars 1949 samþykkti Alþingi að Ísland skyldi verða stofnaðili að Atlantshafsbandalaginu. Þá kom til óeirða á Austurvelli. Stefán Jóhann var formaður Alþýðuflokksins á árunum 1938-52. Hann var um skeið sendiherra Íslands í Danmörku. 

Samkvæmt skjölum sem norski sagnfræðingurinn Dag Tangen aflaði sér í skjalasafni Harry Trumans Bandaríkjaforseta, átti Stefán í mjög nána samvinnu við bandarísku leyniþjónustuna CIA á stjórnartíma sínum, og virðist hafa verið á þeirri skoðun að hingað væri þörf bandarísks herliðs til að kveða niður hugsanlega uppreisn „kommúnista". 

## Tilvísanir

## Tenglar
* Æviágrip á vef Alþingis
* ''Stefáns Jóhanns Stefánssonar minnzt á Alþingi''; grein í Morgunblaðinu 1980
* ''Minningarorð: Stefán Jóhann Stefánsson''; grein í Alþýðublaðinu 1980
Gylfaginning

**Gylfaginning** er annar hluti *[[Snorra-Edda|Snorra-Eddu]]* á eftir Prologus sem skrifaður var af Snorra Sturlusyni á 13. öld. Í Gylfaginningu segir frá Gylfa, sem er sagður konungur þar „er nú heitir Svíþjóð“. Kaflinn byrjar á því að förukonan Gefjun kemur í ríki Gylfa og ginnir hann til að lofa sér landi sem fjórir uxar geti plægt á sólarhring. Gefjun, sem reynist af ætt ása, plægir þá burt land sem verður eyjan Sjáland, en gatið eftir það verður Lögurinn. Eftir þessi viðskipti ákveður Gylfi að fara til Ásgarðs í dulargervi og kallar sig Ganglera. Hann hittir þar þrjá konunga: Háan, Jafnháan og Þriðja; og spyr þá um allt sem hann vill vita um norrænu guðina, sköpun heimsins, ragnarök og fleira. Gylfaginning er um 20.000 orð að lengd, að stofni til í óbundnu máli, en með tilvitnunum í eddukvæði eins og Völuspá og Hávamál.

## Tenglar

*Upprunalegi textinn
*Textinn með nútímastafsetningu
*Ensk þýðing
Gylfi konungur

**Gylfi konungur** er persóna í *[[Gylfaginning]]u* í Snorra-Eddu. Hann var konungur þar sem nú er Svíþjóð. Gyðjan Gefjun fékk af honum land sem hún dró út á haf með hjálp fjögurra uxa og bjó þannig til Jótland. Gylfi vildi fræðast meira um hagi guðanna og heimsótti Ásgarð undir dulnefninu Gangleri.
Bilskirnir

**Bilskirnir** er heimili Þórs í Norrænni goðafræði og er staðsett á Þrúðvöngum. Er talið mögulegt að nafnið vísi til bliks eldinga en ekki er þó til nein heimild um það. Á því eru 540 dyr líkt og á Valhöll heimili Óðins. Í Grímnismálum er haft eftir Óðni að Bilskirnir væri besti bústaður sem hann þekkti.

## Heimild
*  (Skoðað 3. nóvember, 2012).
Norðeyjagöngin

**Norðeyjagöngin** (færeyska: **) eru neðansjávargöng um 6300 metra löng og ná 150 metra undir sjávarmáli. Göngin tengja saman Klakksvík á Borðey og Leirvík á Austurey, og þar með Norðeyjar við Austurey og óbeint við Straumey og Voga. Norðeyjagöngin voru opnuð þann 29. apríl 2006. Þau voru lengstu göng Færeyja þar til Austureyjargöngin voru opnuð árið 2020.

## Tengill
*Opinber vefsíða
Skotthúfa

**Skotthúfa** er íslenskt höfuðfat borið við upphlutsbúning og peysuföt. Það er svört húfa með skotti, upphaflega prjónuð úr smáu bandi með skúf úr þeli en seinna saumuð úr flaueli og með silkisskúf (35 - 38 cm).  Skotthúfan var í fyrstu nokkuð djúp en frá um 1860 grynnri. Á mörkum skúfs og húfu er skúfhólkur úr silfri eða gulli, eða gylltum eða silfruðum vírborðum. Húfan er næld í hárið með svörtum tituprjónum en ef kona ber fléttur eru endar þeirra festir undir húfunni í hnakkanum með húfuprjónum, tveimur samstæðum prjónum tengdum saman með grannri laufakeðju.
Hilmir Jóhannesson

**Hilmir Jóhannesson** (fæddur 24. maí 1936) er mjólkurfræðingur og skáld og býr á Sauðárkróki.  

## Fjölskylda
Faðir Hilmis var Jóhannes Ármannsson, múrari og smiður og móðir hans var Ása Stefánsdóttir, húsfreyja. Kona Hilmis er Hulda Jónsdóttir, dagmamma.

## Nám
Hilmir lauk námi í mjólkurfræði frá Landbúnaðarskólanum Ladelund í Danmörku árið 1961.

## Leikrit
* **Sláturhúsið Hraðar hendur**, fyrst sett upp á Borgarnesi árið 1968, en seinna farandsýning leikhópsins Emelíu. Umf. Tindastóll sýndi leikritið á Sauðárkróki árið 1978
* **Ósköp er að vita þetta**, samið árið 1971
* **Gullskipið kemur**, samið árið 1974, sýnt af Leikfélagi Akureyrar
* **Karlmenningarneysla**,  Verkakvennafélagið Aldan setti upp á Sauðárkróki árið 1975
* **Hinn þögli meirihluti**, UMFT setti upp á Sauðárkróki 1983
* **Hvað helduru mar** (revía), tónlist eftir Geirmund Valtýsson. UMFT setti upp á Sauðárkróki 1988
* **Það sem aldrei hefur skeð** (revía), Tónlist eftir Geirmund Valtýsson. UMFT setti upp á     Sauðárkróki 1990
* **Tímamótaverk**, Leikfélag Sauðárkróks setti upp 1991
* **Trítill**, samið með Huldu Jónsdóttur, tónlist eftir Eirík Hilmisson. Leikfélag  Sauðárkróks setti upp árið 1997

## Bækur
* **Gollar**, 2011 (skáldsaga)
* **Ort í sandinn**, 2012 (ljóðabók)
Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra

**Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra** (FNV) er íslenskur fjölbrautaskóli staðsettur á Sauðárkróki. Skólinn var stofnsettur árið 1979. Fyrsti skólameistarinn var Jón Friðberg Hjartarson. Núverandi skólameistari er Ingileif Oddsdóttir.

## Kennsluhúsnæði
Húsnæði skólans er Verknámshús, bóknámshús tekið í notkun árið 1994 og heimavist. 

## Tenglar
* Vefsíða skólans
* Vefsíða nemendafélags skólans
Svafa Grönfeldt

**Svafa Grönfeldt** (fædd 1965 í Borgarnesi) var rektor Háskólans í Reykjavík frá 1. febrúar 2007 til 23. janúar 2010. Hún tók við því starfi af Guðfinnu S. Bjarnadóttur sem hafði náð 4. sæti í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík. Svafa hafði áður verið forstjóri stjórnunarsviðs lyfjafyrirtækisins Actavis og síðar aðstoðarforstjóri ásamt því að sitja í bankaráði Landsbankans. Við starfi Svöfu sem rektors tók við Ari Kristinn Jónsson. 

## Nám
Hún lauk stúdentsprófi 1987 frá Fjölbrautaskólanum í Breiðholti, B.A.-prófi frá Háskóla Íslands í stjórnmála- og fjölmiðlafræði 1990, M.S.-prófi í starfsmanna- og boðskiptafræðum frá Florida Institute of Technology 1995. Doktorsprófi lauk hún árið 2000 í vinnumarkaðsfræðum frá London School of Economics.
Æla (hljómsveit)

**Æla** er íslensk hljómsveit sem leikur pönktónlist.

Árið 2006 kom út breiðskífa sem ber heitið „Sýnið tillitssemi, ég er frávik“. Platan inniheldur 15 lög sem tekin voru upp árið áður í Keflavík. Ingi Þór Ingibergsson stjórnaði upptökum og sá um hljóðblöndun ásamt hljómsveitinni sjálfri. 

## Hljómsveitarmeðlimir
* Halli Valli / Gítar og söngur
* Ævar Pétursson / Gítar
* Hafþór Skúlason / Trommur
* Sveinn Helgi Halldórsson / Bassi

## Tenglar
*Æla á Discogs.com
Luigi

**Luigi** er tölvuleikjapersóna búin til af japanska leikjahönnuðinum Shigeru Miyamoto. Hann er hærri en yngri bróðir hans, Mario, og hefur birst í leikjum í Mario seríunum. Hann getur einnig hoppað hærra en Mario en samt sést hann minna en bróðir hans. Röddin er leikin af Charles Martinet, sami leikari og leikur rödd Mario og einnig fleiri persónur í seríunum.

Vegna þess að hann og Mario eru vanalega kallaðir „Mario bræður“ hefur verið haldið að fullt nafn er „Luigi Mario“. Aftur á móti hefur Nintendo í Ameríku sagt um 1980 að hvorki Mario né Luigi hafa eftirnafn.
EarthBound

**EarthBound**, gefin út í Japan sem **MOTHER 2: Gyiyg no Gyakushū**, er tölvuleikur fyrir Super Nintendo Entertainment System. Hann er annar leikurinn í Mother seríunni.

EarthBound er framhald af upprunalega Mother, Nintendo Entertainment System leikur, aðeins gefin út í Japan. Mother og EarthBound eru ekki tengdir beint.
PocketStation

**PocketStation** er handhæg leikjatölva frá Sony. Hún var aðeins gefin út í Japan, þann 23. desember 1998 með LCD skjá, hljóði, klukku og innrauðan (infrared) tengimöguleika. Hún virkar einnig sem venjulegt PlayStation minniskort
Cappuccino

**Cappuccino** eða **froðukaffi** er ítalskur kaffidrykkur með freyddri mjólk og er borinn fram í 150-180 ml bolla og samanstendur af 1/3 kaffi, 1/3 heitri mjólk og 1/3 mjólkurfroðu. Mjólkin á að blandast kaffinu þannig að hún renni saman við espressó-skotið þannig að bollinn sé með hvítum mjólkurhatti, umluktur af rauðbrúnum kaffihring. Best þykir ef mjólkin (sem hefur verið freydd) minni á húsamálningu eða silki þegar henni er hellt út í kaffið og jafnvægið verður að vera fullkomið milli espressó, mjólkur og froðu. 

Cappuccinó drekka flestir á hvaða tíma dagsins sem er, en margir Ítalir snerta hann ekki eftir hádegisbil. Í Bandaríkjunum, og sumstaðar í Evrópu, hefur verið tekinn upp sá siður að afgreiða cappuccinó með 1,2 eða 3 skotum af kaffi. Á Íslandi hefur þó haldist sá siður að halda honum klassískum.

Orðið „cappuccino“ á uppruna sinn að rekja til munkareglu sem nefndist: Regla Capuchin-bræðra. Þeir gengu berfættir (einnig nefndir berfættisbræður á íslensku) og voru hliðarregla út frá fransiskumunkunum sem voru betlimunkar af reglu Frans frá Assisi. „Capa“ heitir kápa eða kufl á latínu, en hettan á kuflinum var nefnd: cappuchio á miðaldalatínu. Munkar þessir tóku nafn af hettunni og voru nefndir Capuchin-bræður eða Capuchin-munkar. Kaffidrykkurinn tók svo nafn af þeim því mjólkurfroðan minnir á hvítt höfuðfat sem lagt er yfir kaffið.
Mormó

**Mormó** er gyðja í grískri goðafræði og var sögð bíta óþæg börn. Hún er talin hafa verið fylgdarkona Hekötu.

Nafn hennar var einnig haft um einhverskonar kenkyns vampíru í sögum sem sagðar voru börnum til að koma í veg fyrir að þau væru óþekk.
Anþeia

**Anþeia** var í gyðja grískri goðafræði; hún var talin gyðja blóma sem og blómakransa sem bornir voru á hátíðisdögum og veislum. Hún var oft í fylgd með Afródítu og má sjá þess stað á myndskreytingum á aþenskum vösum. Hún var einkum dýrkuð á Krít.
Metallica (plata)

***Metallica***, einnig þekkt sem ***The Black Album*** vegna stóru og svörtu kápunnar, er fimmta plata Metallica. Hún er nafnlaus, aðeins nafn hljómsveitarinnar er skráð á plötuna. Platan inniheldur 12 lög og meðal annars lögin *Enter Sandman*, *Nothing Else Matters*, *Unforgiven* og *Sad But True*.
## Lagalisti

## Tenglar
* [Metallica á [Allmusic]. ]

## Tilvísanir
Pikachu

**Pikachu** er eitt af 649 tegundum Pokémondýra úr Pokémon seríunum með tölvuleiki, anime, manga, bækur, spjöld og annað efni frá Satoshi Tajiri. Eins og allir Pokémonarnir berst Pikachu við aðra Pokémona í bardagahöllum í anime, manga og leikjaseríunum. Pikachu er einn þekktasti Pokémoninn vegna þess að hann er ein aðalpersónan í anime seríunum af Pokémon. Pikachu er efra stig Pichu og þróast í Raichu. Orðið Pikachu er komið af orðunum pika, sem er þrumuhljóð og chu, sem samsvarar tísti músar.
Samus Aran

er tölvuleikjapersóna, búin til af Gunpei Yokoi og er aðalpersónan í Metroid seríunni frá Nintendo. Samus eltir uppi eftirlýsta flóttamenn og klæðist ofur galla með mikilli tækni á honum.

Samus kom fyrst fram í leiknum Metroid sem kom út árið 1986. Hún var fyrvernadi hermaður frá Galactic federation sem ákvað að gerast bounty hunter. aðaltakmarið hennar er að ná geimþjófum, sérstaklega leiðtoga þeirra sem heitir Riley.
Captain Falcon

(Fullt nafn: **Captain Douglas Jay Falcon**) er tölvuleikjapersóna í *[[F-Zero serían|F-Zero]]* seríunni frá Nintendo. Hann birtist fyrst árið 1990 í leiknum *[[F-Zero]]*, sem einn af fjórum upprunalegu persónunum í leiknum. Hann var kynntur sem dularfullur framtíðar kappaksturmaður frá 26. öld. *[[Super Smash Bros.]]* leikirnir eru einu leikirnir sem hann birtist í utan *F-Zero* seríunni og fyrsta skipti varð hann sjálfur spilanleg persóna.
Princess Peach

**Princess Peach** eða **Princess Toadstool** er tölvuleikjapersóna í Mario leikjaseríunni frá Nintendo. Peach var þekkt í vestrinu sem Princess Toadstool þangað til seint á árinu 1996. Hún er prinsessa í Mushroom Kingdom eða sveppa konungsdæminu, þar sem margir leikir gerast í. Mario og prinsessan eru í rómantísku sambandi saman. Peach kom first fram í Super Mario Bros. og hefur síðan birst í mörgum svipuðum leikjum, sem henni er vanalega rænt af Bowser. Fyrsti leikurinn sem hún var aðalpersónan var Super Princess Peach sem var gefin út um heim allan 2006.
Vilhjálmur 4. Bretakonungur

**Vilhjálmur 4.** (William Henry; 21. ágúst 1765 – 20. júní 1837) var konungur sameinaðs konungsdæmis Bretlands og Hannover frá 1830 til 1837. Vilhjálmur var þriðji elsti sonur Georgs 3. og eftir að bróðir hans, hertoginn af Jórvík, lét lífið 1827, varð Vilhjálmur ríkiserfingi. Vilhjálmur var lengi í flotanum og var af þeim sökum verið nefndur sjómannskonungur („sailor king“). Vilhjálmur lést af völdum hjartabilunar í Windsor-kastala þar sem hann er grafinn. 

Þann 13. júlí 1818 giftist Vilhjálmur Adelaide Louisu Theresu Caroline Ameliu (1792–1849) sem eftir gifinguna varð Adelaide drottning. Þau eignuðust tvær dætur, Charlottu og Elízabetu, sem báðar létust ungar. 

Vilhjálmur 4. átti í ástarsambandi við írska leikkonu, Dorotheu Bland, sem var betur þekkt undir sviðsnafni sínu, Dora Jordan eða frú Jordan. Vilhjálmur og frú Jordan áttu 10 börn í lausaleik sem öll hlutu ættarnafnið FritzClarence. Samband þeirra stóð í tuttugu ár. 

Eitt af afsprengjum þessa ástarsambands var George FitzClarence, fyrsti jarl af Munster. Þó að níu af lausaleiksbörnum hans lifðu hann sjálfan varð eftirmaður Vilhjálms frænka hans, Viktoría drottning. 

Adelaide, höfuðborg Suður-Ástralíu, er nefnd eftir Adelaide drottningu.
Tvíbytna

**Tvíbytna** er tegund af bátum, oftast seglbátum, bæði í nútímamerkingu og eldri. Í nútímamerkingu er orðið oft haft um þannig báta sem hafa tvo samtengda skrokka (tvíbolungur). 

Orðið tvíbytna hefur ýmsar aðrar merkingar. Það getur þýtt ker eða tunna, þ.e.a.s. ílát með tvo botna, en þýðir líka mjög djúpur pyttur eða stöðuvatn (sbr. tvíbytnuvatn). Í Þjóðsögum Jóns Árnasonar er sagt að tvíbytnur séu vötn sem hafi samrennsli undir jörðinni. Sumir segja að Baulárvallavatn sé slík tvíbytna. Einnig er sagt að sum tvíbytnuvötn hafi samrennsli undir jörðinni við hafið og þess vegna gæti þar flóðs og fjöru. 

Tvíbytna er einnig haft í óeiginlegri merkingu um eitthvað sem virðist ótæmandi eins og þegar sagt er að ríkissjóður sé ekki tvíbytna og átt við að hann sé ekki óþrjótandi brunnur fjármagns.
Blandings skjaldbakan

**Blandings skjaldbakan** (**Emydoidea blandingii**) er láðs- og lagar skjaldbaka sem á ensku nefnist Blanding's turtle. Það tekur hana 18-22 ár að verða kynþroska. Hún lifir aðallega í kringum Vötnin miklu í Bandaríkjunum.
Skepnur (norræn goðafræði)

## Alsviður

## Auðhumla (Auðumla, Auðumbla)

## Árvakur

## Eikþyrnir

## Fáfnir
Fáfnir er sonur dvergkonungsins Hreiðmars. bræður hans eru Regin, Ótr, Lyngheiðr go Lofnheiðr. 

Sagan segir að Óðinn, Loki og Hænir hafi á leið sinni mætt Ótr, sem hafði brugðið sér í líki oturs yfir daginn. Loki drepur Otr og flær hann. Æsirnir koma að heimkynnum Hreiðmars og um kvöldið sýna þeir skinnið af otrinum sem þeir drápu. Hrieiðmar og hinir synir hans Fáfnir og Regin taka Æsina til fanga og halda þeim þar til að Loki hefur safnað saman lausnarféi. Loki verður sér úti um gullið ásamt hringnum Andvaranaut með því að fanga dverginn Andavara og neyða hann til að láta gullið og hringinn af hendi. Andvari setur álög á gullið og hringinn sem gera að verkum að hver sá sem hringinn og gullið eigi muni deyja. Fáfnir drepur faðir sinn til að eignast gullið sjálfur og varð mjög illskeyttur og gráðugur. Fáfnir heldur því næst til óbyggða með fjársjóð sinn  og verður að endanum að dreka (holdgerfingur græðgi) til að vernda fjarsjóð sinn. Fáfnir er síðar drepinn af Sigurði fáfnisbana. 

## [[Fenrisúlfur]] (Hróðvitnir, Fánagandr)
Fenrisúlfur er eitt af þremur afkvæmum  Loka og tröllkonunnar Angurboðu. Systkini hans eru Miðgarðsormur (Jörmundgandr) og Hel. 

Í ragnarökum segir völuspá að Fenrisúlfur losni úr fjötrum sínum og verða svo stór að gin hans nær frá jörðu og upp í himinn er hann gapir. Fenrisúlfur mun berjast við Óðinn í ragnarrökum og mun vega hann.

## Freki
Freki er annar af tveimur úlfum Óðins. 

## Garmur

## Geri
Geri er annar af tveimur úlfum Óðins. 

## Gullfaxi

## Gullkambi

## Gullinbursti

## Gullinkambi

## Gulltoppur

## Hati

## Heiðrún

## Hildisvíni

## Huginn

## Hveðrungur
Hveðrungur er viðurnefni á Loka. samanber 55. vísu í Völuspá þar sem að Víðar (sonur Óðins) drepur Fenrisúlf sem er kallaður megi Hveðrungs það er sonur Loka.

## Miðgarðsormur (Jörmungandur)
Miðgarðsormur eða Jörmungandur er skrímsli sem liggur í hafinu og umkringir heiminn og bítur þar í sporð sér.

Miðgarðsormur er eitt af þremur afkvæmum  Loka og gýgunnar Angurboðu. Systkini hans eru Fenrisúlfur og Hel. 

## Mánagarmur

## Móinn

## Muninn

## Níðhöggur

## Ratatoskur

## Salgófnir

## Skinfaxi

## Skollur

## Sleipnir

## Svaðilfari

## Sæhrímnir

## Viðófnir
Játvarður 7. Bretlandskonungur

**Játvarður 7.** (**Albert Edward**) (9. nóvember 1841 – 6. maí 1910). Játvarður 7. var konungur sameinaðs ríkis Stóra Bretlands og Írlands, breska samveldisins og auk þess keisari Indlands. Játvarður kom til ríkis 1901 eftir móður sína Viktoríu drottningu og hafði þá verið prinsinn af Wales í 60 ár. Játvarður stuðlaði að viðgangi samúðarsambandsins (Entente Cordiale) við Frakka og Rússa gegn Þríveldabandalaginu.

Játvarður giftist dóttur Kristjáns 9. Danakonungs, Alexöndru 10. mars 1863. Hún bar þá titilinn Prinsessa Alexandra Karolína María Karlotta Lovísa Júlía af Slésvík-Holstein-Sonderborg og Glúkksborg. Hún varð eftir það Prinsessa af Wales, og hefur borið þann titil lengst allra. Þau eignuðust sex börn, og þar á meðal George Frederick Ernest Albert sem síðar varð Georg V. Játvarður 7. lést í Buckingham-höll úr alvarlegu berkjukvefi (bronkítis). Á dánarbeði hans kom Prinsinn af Wales (síðar Georg V) og sagði honum að hestur hans „Witch of the Air“ hafði borið sigurorð á Kempton Park-veðreiðarvellinum. Við það svaraði hann: „Það gleður mig mjög“ og voru það andlátsorð hans. 

Játvarður 7. var tengdur næstum því hverri einustu kóngafjölskyldu í Evrópu á sínum tíma, aðallega gegnum móður sína og tengdaföður, og var því oft kallaður „frændi Evrópu“.
Kirby (Nintendo)

**Kirby** hefur verið stjarnan í mörgum leikjum frá HAL Laboratory og hefur einnig verið vinsæl anime persóna undanfarin ár.

Kirby hefur birst í yfir tuttugu leikjum síðan 1992 og á sína eigin teiknimyndaseríu. Kirby serían hefur selst í yfir 30 milljón eintökum um heim allan. Aðalleikir seríunnar eru platform leikir sem fylgja lauslega tímaröðinni sem er sama röð og þeir gefa leikina út. Vanalega byrja þeir á vondum her sem hótar heimilinu hans í Dream Land á plánetunni Pop Star og Kirby reynir að vinna þá.
Leikari

**Leikari** eða **leikkona** er starfsheiti og haft um þann sem fer með hlutverk persónu á sviði, í kvikmynd eða sjónvarpi og notar til þess texta sem leikskáld (eða handritshöfundur) hefur samið. 

## Tegundir leikara
Til eru eftirfarandi tegundir leikara:

* **aðalleikari**: sá sem leikur aðalhlutverkið.
* **aukaleikari**: sá sem leikur aukapersónu, persónu sem ekki er í aðalhlutverki.
* **áhættuleikari**: sérþjálfaður maður sem leikur í áhættuatriðum fyrir leikara.
* **dansleikari**: ballet-dansari, oft einnig haft um þann sem aðeins dansar í söngleikjum.
* **eftirherma**: sá sem hermir eftir.
* **farandleikari**: leikari sem flakkar um með leikhópi.
* **gamanleikari**: sá sem leikur í gamanleik, einnig nefndur háðleikari.
* **harmleikari**: sá sem leikur í harmleik.
* **látbragðsleikari** (svipbrigðaleikari): sá sem ekki notar orð, heldur líkamann til að tjá persónu eða aðstæður (mimic).
* **leikhússkórmey**: stúlka í kór, kemur oft fyrir í söngleikjum(chorus girl).
* **statisti**: sá sem leikur ónafngreinda persónu í hópatriðum.
Tallinn

**Tallinn** (sögulegt nafn til 1918: **Reval**, á forníslensku **Rafali** eða **Refalir**) er höfuðborg og aðalhöfn Eistlands. Hún er staðsett í Harju-sýslu á norðurströnd Eistlands við Finnlandsflóa, 80 km suður af Helsinki. Íbúar Tallinn eru um það bil 457.000 manns (2025) og er flatarmál borgarinnar 159,4 km. 

Stærsta vatnið í Tallinn heitir Ülemiste (9,6 km) og er aðaldrykkjarvatnsforði borgarbúa. Sögulega nafnið Reval (latína: Revalia) er sænskt og þýskt (gömul sænska: Räffle).

Nafnið *Tallinn* (Tana-linn) merkir *[[Danavirki]]*. Danski fáninn, Dannebrog, er sagður hafa fallið af himni ofan í orrustu sem Danir háðu í *Lyndanisse* 
eins og Danir nefndu þá Tallinn, en orrustan var háð 15. júní 1219.

## Íbúafjöldi
Íbúafjöldi Tallinn frá 1372 til 2014:

## Tilvísanir

## Tenglar

*
Kristján 8.

**Kristján 8.** (1786 – 1848) konungur Danmerkur frá 1839; varð ríkisstjóri í Noregi 1813, undirritaði stjórnarskrána á Eiðsvelli 1814 og varð þá konungur Noregs, en neyddist til að segja af sér sama ár vegna stríðshótana Svía. 

Kristján 8. var sonur Friðriks erfðaprins, sem var bróðir Kristjáns 7. Hann giftist 1806 Karlottu Friðriku af Mecklenburg-Schwerin, frænku sinni, en hjónaband þeirra var óhamingjusamt. Karlotta Friðrika fæddi son 1808, sem síðar varð Friðrik 7. Þegar Kristján komst að því að Karlotta Friðrika átti í ástarsambandi við franskan söngkennara sinn og tónskáldið Edouard du Puy, batt hann enda á hjónabandið og henni var meinað að sjá son sinn. Hún vistaðist eftir það í Horsens. Þann 22. maí 1815 kvæntist Kristján 8. Karólínu Amalíu (Caroline Amalie). Þau áttu engin börn. 

Á valdatíma Kristjáns 8. jókst mjög andstaðan við einveldið.
Kæna

**Kæna** eða **julla** er lítil, opin seglskúta með eitt mastur og lausan kjöl án kjölfestu. Til eru gríðarlega margar gerðir af kænum, allt frá stórum trapisubátum niður í litla toppera. Áður fyrr var algengt að nota kænur sem skipsbáta. Kænusiglingar eru vinsæl afþreying og íþrótt um allan heim. 

Orðið „kæna“ er haft um allavega og óskilgreinda smábáta eða smáfleytur með segli eða án. *[[Gaflkæna]]*: er t.d. lítill (segl)bátur með gafli fyrir aftan skut. Kæna er einnig haft um austurtrog, sem notað er til að ausa vatni úr bátum (og jafnvel brunnum); einnig nefnt austurkæna. Í dag er algengasta merking orðsins opinn seglbátur með lausan kjöl án kjölfestu, andstætt við kjölbáta sem eru oftast seglbátar með bæði káetu og kjölfestu.

## Bátshlutar á kænu

Hér er listi yfir algeng hugtök sem notuð eru yfir bátshluta kænu (númerin vísa til skýringarmyndarinnar):

Stjórnborði/bakborði, kulborði/hléborði, skutur, stefni, skrokkur (4), kjölur (5), fellikjölur, kjalarrauf, stýri, stýrisblað (6), stýrisframlenging, mastur (8), bóma (12), stórsegl (1), framsegl (2), belgsegl (3), bómustrekkjari (17), niðurhal, úthal, upphal, stórskaut (11), skaut, táband, festinál, klemma, hliðarstög (10), framstag (16), afturfaldur, framfaldur, segltoppur, sprek, fótur, kló, háls, auga, kjaftakellingar, vindvísir, veifa
Jüri Ratas

**Jüri Ratas** (fæddur 2. júlí 1978 í Tallinn) er eistneskur stjórnmálamaður og fyrrverandi forsætisráðherra Eistlands. Hann var borgarstjóri Tallinn á árunum 2005 - 2007. Hann er fyrrum meðlimur í eistneska Miðflokknum. Jüri Ratas er kvæntur og á þrjú börn.

Ratas baðst lausnar úr embætti forsætisráðherra þann 13. janúar 2021 eftir að rann­sókn hófst á Miðflokkn­um í tengsl­um við spillingarmál. Málið snerist um fasteignafélag sem hafði þegið miklar fjárhæðir úr ríkissjóði og náð arðbærum samningum við borgarstjórn Tallinn, sem einnig er stýrt af Miðflokknum.

## Tilvísanir
Jeddah

**Jeddah** er borg í Sádi-Arabíu.

## Vinabæir
Jeddah er vinabær:

## Myndir

|

Image:King Saud Mosque2 (5).jpg|
Link (The Legend of Zelda)

**Link** er tölvuleikjapersóna og hetjan í The Legend of Zelda seríunni búin til af Shigeru Miyamoto. The Legend of Zelda er ein af stærstu og vinsælustu leikjasería frá Nintendo með yfir 47 milljón eintök seld árið 2006. Persónan birtist fyrst árið 1986 í The Legend of Zelda, þar sem hann var í tvívídd og í seinni tíð hefur hann verið í þrívídd. Link hefur einnig komið fram í öðrum leikjum frá Nintendo, myndasögum og meira að segja sjónvarpsþátt um The Legend of Zelda seríunna.