19. maí

**19. maí** er 139. dagur ársins (140. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 226 dagar eru eftir af árinu.

## Atburðir
* 1322 - Hjónaband Karls 4. Frakkakonungs og Blönku drottningar gert ógilt. Hún hafði þá setið í dýflissu í átta ár.
* 1341 - Hekla gaus. Annálar segja að gosið hafi nálega eytt fimm hreppum.
* 1396 - Marteinn 1. varð konungur Aragóníu eftir lát bróður síns, Jóhanns 1.
* 1418 - Jóhann óttalausi, hertogi af Búrgund, hertók París.
* 1499 - Katrín af Aragóníu gekk að eiga Arthúr prins af Wales. Þetta var staðgengilsbrúðkaup þar sem þau hittust fyrst tveimur árum síðar.
* 1536 - Anne Boleyn, önnur eiginkona Hinriks 8. Englandskonungs, var tekin af lífi vegna hórdóms.
* 1603 - Leikhópur William Shakespeare, Lord Chamberlain's Men, fékk sérstakt leyfisbréf frá Jakobi konungi og nefndist eftir það King's Men.
* 1604 - Í Kanada var borgin Montreal stofnuð, þá *Ville-Marie* eða *Borg Maríu* en nafninu var síðar breytt.
* 1606 - Vasilíj Sjúiskíj var lýstur Rússakeisari af áhangendum sínum.
* 1635 - Frakkland sagði Spáni stríði á hendur.
* 1643 - Þrjátíu ára stríðið: Frakkar unnu sögulegan sigur á Spánverjum í orrustunni við Rocroi.
* 1649 - Enska Afgangsþingið staðfesti lög um stofnun Enska samveldisins.
* 1769 - Giovanni Vincenzo Antoniu Ganganelli varð páfi og tók sér nafnið Klemens 14.
* 1875 - Fyrsta sláttuvélin kom til Íslands frá Noregi.
* 1897 - Rithöfundurinn Oscar Wilde var látinn laus úr fangelsi.
* 1917 - Eimskipafélag Íslands fékk sitt þriðja skip, Lagarfoss.
* 1917 - Norska knattspyrnuliðið Rosenborg var stofnað.
* 1933 - Í Vestmannaeyjum réðist æstur múgur inn í fangelsið og leysti þar fanga úr haldi. Síðar voru tíu manns dæmdir til fangelsisvistar fyrir tiltækið.
* 1950 - Þúsundir Reykvíkinga fögnuðu Gullfossi, nýju farþegaskipi Eimskipafélagsins.
* 1956 - Vinna hófst við gerð hraðbrautarinnar Autostrada del Sole á Ítalíu.
* 1962 - Marilyn Monroe söng afmælissönginn fyrir John F. Kennedy Bandaríkjaforseta. Söngurinn var sýndur í beinni útsendingu um öll Bandaríkin.
* 1971 - Marsáætlunin: Sovétríkin sendu á loft könnunarfarið *[[Mars 2]]*. 
* 1976 - Fyrsta skóflustunga var tekin að Húsi verslunarinnar í Reykjavík.
* 1983 - Geimskutlan *[[Enterprise (geimskutla)|Enterprise]]* hafði viðkomu á Keflavíkurflugvelli, borin af Boeing 747 þotu.
* 1990 - Í Laugardal í Reykjavík var opnaður nýr fjölskyldu- og húsdýragarður með tuttugu tegundir húsdýra, sjávardýra og villtra dýra. Meira en tíu þúsund gestir komu í garðinn fyrsta daginn.
* 1991 - Kjósendur í Króatíu samþykktu klofning frá Júgóslavíu í þjóðaratkvæðagreiðslu.
* 1995 - Bandaríska kvikmyndin *[[Die Hard with a Vengeance]]* var frumsýnd.
* 1998 - Gervihnötturinn Galaxy IV bilaði sem varð til þess að 80-90% af símboðum heims hættu að virka.
* 1999 - Bandaríska kvikmyndin *[[Star Wars: Episode I – The Phantom Menace]]* var frumsýnd.

* 2000 - Baneheia-málið í Noregi: Tveimur ungum stúlkum var nauðgað og þær myrtar í Kristiansand.
* 2001 - Fyrsta Apple Store-verslunin var opnuð í Fairfax-sýslu í Virginíu.
* 2003 - Stríðið í Aceh 2003-2004: Indónesíuher hóf aðgerðir í Aceh-héraði.
* 2009 - Bandaríski sjónvarpsþátturinn *[[Glee]]* hóf göngu sína.
* 2010 - Lögregla réðist gegn mótmælendum í Bangkok í Taílandi með þeim afleiðingum að 91 lést.
* 2011 - Lars von Trier var vísað frá kvikmyndahátíðinni í Cannes vegna ummæla hans um Adolf Hitler og gyðinga.
* 2011 - Dominique Strauss-Kahn sagði af sér sem yfirmaður Alþjóðagjaldeyrissjóðsins.
* 2013 - Uppþotin í Stokkhólmi 2013 hófust með íkveikjum í Husby og stóðu næstu þrjú kvöld.
* 2016 - EgyptAir flug 804 hrapaði í Miðjarðarhafið. 66 fórust.
* 2018 - Harry Bretaprins gekk að eiga bandarísku leikkonuna Meghan Markle.

## Fædd
* 1568 - Leonora Dori, ítölsk hirðmey (d. 1617).
* 1616 (skírður) - Johann Jakob Froberger, þýskt tónskáld (d. 1667).
* 1810 - Orla Lehmann, danskur stjórnmálamaður (d. 1870).
* 1860 - Vittorio Orlando, forsætisráðherra Ítalíu (d. 1952).
* 1831 - Steingrímur Thorsteinsson, íslenskt skáld (d. 1913).
* 1881 - Mustafa Kemal Atatürk, fyrsti forseti Tyrklands (d. 1938).
* 1882 - Mohammed Mossadegh, forsætisráðherra Írans (d. 1967).
* 1890 - Ho Chi Minh, víetnamskur uppreisnarleiðtogi (d. 1969).
* 1907 - Sigurður H. Pétursson, íslenskur gerlafræðingur (d. 1994).
* 1925 - Malcolm X, bandarískur mannréttindafrömuður (d. 1965).
* 1925 - Pol Pot, kambódískur einræðisherra (d. 1998).
* 1964 - Gitanas Nausėda, forseti Litháen.
* 1969 - Thomas Vinterberg, danskur leikstjóri.
* 1976 - Kevin Garnett, bandarískur körfuknattleiksmaður.
* 1977 - Sólveig Guðmundsdóttir, íslensk leikkona.
* 1979 - Andrea Pirlo, ítalskur knattspyrnumaður.
* 1980 - Sara Riel, íslensk myndlistarkona.
* 1986 - Kári Steinn Karlsson, íslenskur frjálsíþróttamaður.
* 1988 - Lily Cole, ensk fyrirsæta.

## Dáin
* 1218 - Ottó 4. keisari hins Heilaga rómverska ríkis (f. um 1175).
* 1296 - Selestínus 5. páfi (f. 1215).
* 1536 - Anne Boleyn, Englandsdrottning (f. um 1501).
* 1825 - Claude Henri de Rouvroy, Comte de Saint-Simon, franskur félagsfræðingur (f. 1760).
* 1864 - Nathaniel Hawthorne, bandarískur rithöfundur (f. 1804).
* 1895 - José Martí, kúbönsk sjálfstæðishetja (f. 1853).
* 1924 - Augusta Svendsen, íslenskur kaupmaður (f. 1835).
* 1925 - Ólafur Briem, íslenskur stjórnmálamaður (f. 1851).
* 1935 - T. E. Lawrence (Arabíu-Lawrence), breskur hermaður (f. 1888).
* 1971 - Drífa Viðar, íslensk myndlistarkona (f. 1920).
* 1974 - Anne Holtsmark, norskur textafræðingur (f. 1896).
* 1984 - John Betjeman, enskt skáld (f. 1906).
* 1994 - Jacqueline Bouvier Kennedy, bandarísk forsetafrú (f. 1929).
* 2011 - Garret FitzGerald, írskur stjórnmálamaður (f. 1926).
* 2012 - Sigmund Johanson Baldvinsen, íslenskur skopmyndateiknari (f. 1931).
* 2014 - Ásgerður Búadóttir, íslensk myndlistarkona (f. 1920).