Furur

**Furur** (fræðiheiti *Pinus*) er ættkvísl af þallarætt. Misjafnt er hversu grasafræðingar telja margar tegundir til ættkvíslarinnar, en þær eru á bilinu frá 105 til 125. Furutré eru upprunnin á norðurhveli jarðar en hafa verið ræktuð um allan heim. 

Furutré eru sígræn tré með þykkan börk og innihalda mikið af trjákvoðu. Nálarnar eru langar og grænar og vaxa í knippi umhverfis greinarenda. Furur flokkast gróflega í tveggja- og fimmnálafurur eftir því hversu margar nálar eru í knippi.

## Íslandi
Á Íslandi uxu furur á forsögulegum tíma en eftir ísöld hafa þær ekki vaxið hér. Við upphaf skipulegrar skógræktar á Íslandi voru berg- og fjallafurur gróðursettar á Þingvöllum, þ.e. í Furulundinum við lok 19. aldar. Síðar meir var skógarfura reynd en hún drapst nær öll í byrjun 7. áratugs 20. aldar úr lúsafaraldri. Eftir það hefur stafafura mestmegnis verið notuð og þrífst hún vel. Eftirfarandi furutegundir hafa verið reyndar hér á landi:

*Pinus albicaulis - Klettafura
*Pinus aristata - Broddfura
*Pinus banksiana - Gráfura
*Pinus cembra - Lindifura
*Pinus contorta - Stafafura
*Pinus flexilis - Sveigfura
*Pinus heldreichii - Bosníufura
*Pinus mugo - Fjallafura
*Pinus peuce - Balkanfura
*Pinus ponderosa - Gulfura 
*Pinus pumila - Runnafura
*Pinus sylvestris - Skógarfura
*Pinus uncinata - Bergfura

## Flokkun tegunda
### Undirættkvísl ''Pinus''

* **Section ''Pinus*** er að mestu í [[Evrópa|Evrópu]], [[Asía|Asíu]], fyrir utan *P. resinosa* sem er norðaustan til í [[Norður Ameríka|Norður Ameríku]] og *P. tropicalis*** á [[Kúba|Kúbu]].
**'''Subsection ''Pinus***
****[[Pinus densata|P. densata]]*     
****[[Pinus densiflora|P. densiflora]]* - Rauðfura
****[[Pinus fragilissima|P. fragilissima]]*
****[[Pinus henryi|P. henryi]]*? 
****[[Pinus hwangshanensis|P. hwangshanensis]]* 
****[[Pinus kesiya|P. kesiya]]* 
****[[Pinus latteri|P. latteri]]*? 
****[[Pinus luchuensis|P. luchuensis]]* 
****[[Pinus massoniana|P. massoniana]]* 
****[[Pinus merkusii|P. merkusii]]* 
****[[Pinus mugo|P. mugo]]* - Fjallafura
****[[Pinus nigra|P. nigra]]* - Svartfura
****[[Pinus resinosa|P. resinosa]]* - Reyðarfura
****[[Pinus sylvestris|P. sylvestris]]* - Skógarfura
****[[Pinus tabuliformis|P. tabuliformis]]* - Kínafura
****[[Pinus taiwanensis|P. taiwanensis]]* - Taívanfura
****[[Pinus thunbergii|P. thunbergii]]* - Niðfura
****[[Pinus tropicalis|P. tropicalis]]* - Frumskógarfura
****[[Pinus uncinata|P. uncinata]]* - Bergfura
****[[Pinus yunnanensis|P. yunnanensis]]* - Yunnanfura
** **Subsection ''Incertae sedis***
***†*P. driftwoodensis* útdauð - fyrri hluta [[Eósentímabilið|Eósentímabilsins]], [[British Columbia|Bresku Kólumbíu]], [[Kanada]]
***'Subsection *Pinaster*** 
***''[[Pinus brutia|P. brutia]]''  - [[Tyrkjafura]]
***''[[Pinus canariensis|P. canariensis]]'' - [[Kanaríeyjafura]]
***''[[Pinus halepensis|P. halepensis]]'' - [[Aleppofura]]
***''[[Pinus heldreichii|P. heldreichii]]'' - [[Bosníufura]]
***''[[Pinus pinaster|P. pinaster]]'' - [[Strandfura]]
***''[[Pinus pinea|P. pinea]]'' - [[Hjálmfura]]
***''[[Pinus roxburghii|P. roxburghii]]'' 
***Section *Trifoliae*** 
****Subsection *Australes*** - [[Norður Ameríka]], [[Mið-Ameríka]], [[Karíbahafseyjar]] 
***''[[Pinus attenuata|P. attenuata]]'' - [[Hnúðfura]]
***''[[Pinus caribaea|P. caribaea]]'' 
***''[[Pinus cubensis|P. cubensis]]'' - [[Kúbufura]]
***''[[Pinus echinata|P. echinata]]'' - [[Ígulfura]]
***''[[Pinus elliottii|P. elliottii]]'' - [[Flæðafura]]
***''†[[Pinus foisyi|P. foisyi]]'' útdauð - [[Míósen|Síð-Míósen]]
***''[[Pinus glabra|P. glabra]]'' 
***''[[Pinus greggii|P. greggii]]'' 
***''[[Pinus herrerae|P. herrerae]]'' 
***''[[Pinus jaliscana|P. jaliscana]]'' 
***''[[Pinus lawsonii|P. lawsonii]]'' 
***''[[Pinus leiophylla|P. leiophylla]]'' 
***''[[Pinus lumholtzii|P. lumholtzii]]''  
***''[[Pinus muricata|P. muricata]]'' 
***''[[Pinus occidentalis|P. occidentalis]]''  
***''[[Pinus oocarpa|P. oocarpa]]''  
***''[[Pinus palustris|P. palustris]]'' - [[Fenjafura]]
***''[[Pinus patula|P. patula]]''  
***''[[Pinus praetermissa|P. praetermissa]]'' 
***''[[Pinus pringlei|P. pringlei]]'' 
***''[[Pinus pungens|P. pungens]]'' - [[Skíðafura]]
***''[[Pinus radiata|P. radiata]]'' - [[Geislafura]]
***''[[Pinus rigida|P. rigida]]'' - [[Bikfura]]
***''[[Pinus serotina|P. serotina]]'' 
***''[[Pinus taeda|P. taeda]]'' 
***''[[Pinus tecunumanii|P. tecunumanii]]'' 
***''[[Pinus teocote|P. teocote]]'' 
****Subsection *Contortae*** - Norður-Ameríka
***†''[[Pinus matthewsii|P. matthewsii]]'' útdauð - [[Plíósen]], [[Júkon]], [[Kanada]]
***''[[Pinus banksiana|P. banksiana]]'' - [[Gráfura]]
***''[[Pinus clausa|P. clausa]]''  
***''[[Pinus contorta|P. contorta]]'' - [[Stafafura]]
***''[[Pinus virginiana|P. virginiana]]'' - [[Tígulfura]]
****Subsection *Ponderosae*** - [[Mið-Ameríka]], [[Mexíkó]], Vestur-<nowiki/>[[Bandaríkin]], Suðvestur-<nowiki/>[[Kanada]]. 
***''[[Pinus arizonica|P. arizonica]]''?
***''[[Pinus cooperi|P. cooperi]]'' 
***''[[Pinus coulteri|P. coulteri]]'' 
***''[[Pinus donnell-smithii|P. donnell-smithii]]''
***''[[Pinus devoniana|P. devoniana]]'' 
***''[[Pinus douglasiana|P. douglasiana]]''
***''[[Pinus durangensis|P. durangensis]]'' 
***''[[Pinus engelmannii|P. engelmannii]]'' 
***''[[Pinus hartwegii|P. hartwegii]]'' 
***''[[Pinus jeffreyi|P. jeffreyi]]'' - [[Freysfura]]
***†''[[Pinus johndayensis|P. johndayensis]]'' útdauð - [[Ólígósentímabilið|Ólígósentímabil]]
***''[[Pinus maximinoi|P. maximinoi]]'' 
***''[[Pinus montezumae|P. montezumae]]'' 
***''[[Pinus nubicola|P. nubicola]]''
***''[[Pinus ponderosa|P. ponderosa]]'' - [[Gulfura]]
***''[[Pinus pseudostrobus|P. pseudostrobus]]'' 
***''[[Pinus sabineana|P. sabiniana]]'' 
***''[[Pinus torreyana|P. torreyana]]'' 
***''[[Pinus washoensis|P. washoensis]]''

=== Undirættkvísl ''Strobus'' ===



* **Section *Parrya***
****Subsection *Balfourianae*'* - Broddfurur, Suðvestur-<nowiki/>[[Bandaríkin]]*
****[[Pinus aristata|P. aristata]]* - Broddfura
****[[Pinus balfouriana|P. balfouriana]]* - Skottufura
****[[Pinus longaeva|P. longaeva]]* - Rindafura
****Subsection ''Cembroides*** - Pinyons (Piñons), [[Mexíkó]], Suðvestur-<nowiki/>[[Bandaríkin]] 
****P. cembroides*
****P. culminicola* - 
****P. discolor* 
****P. edulis* 
****P. johannis* 
****P. maximartinezii* 
****P. monophylla* - [[Nálarfura]]
****P. orizabensis* 
****P. pinceana* 
****P. quadrifolia* 
****P. remota* 
****P. rzedowskii* 
***'Subsection *Nelsonianae*** - Norðaustur-<nowiki/>[[Mexíkó]]
***''[[Pinus nelsonii|P. nelsonii]]''
* **Section *Quinquefoliae:*** 
****Subsection *Gerardianae:*** Austur-<nowiki/>[[Asía]], [[Himalajafjöll|Himalaja]]:
***''[[Pinus bungeana|P. bungeana]]'' - [[Næfurfura]]
***''[[Pinus gerardiana|P. gerardiana]]'' 
***''[[Pinus squamata|P. squamata]]'' 
****Subsection *Krempfianae*** - [[Víetnam]]
***''[[Pinus krempfii|P. krempfii]]'' 
****Subsection *Strobus:**' [[Norður-Ameríka]], [[Mið-Ameríka]], [[Evrópa]] og [[Asía]].
****P. albicaulis* - [[Klettafura]]
****P. amamiana* 
****P. armandii* - [[Mjúkfura]]
****P. ayacahuite* 
****P. bhutanica* 
****P. cembra* - [[Lindifura]]
****P. chiapensis*   
****P. dabeshanensis* 
****P. dalatensis* 
****P. fenzeliana* 
****P. flexilis* - [[Sveigfura]]
****P. koraiensis* - [[Kóreufura]]
****P. lambertiana* - [[Sykurfura]]
****P. monticola* - [[Hvítfura]]
****P. morrisonicola* 
****P. parviflora* - [[Pensilfura]]
****P. peuce* - [[Balkanfura]]
****P. pumila* - [[Runnafura]]
****P. sibirica* - [[Síberíufura]]
****P. strobus* - [[Sandfura]]
****P. strobiformis* 
****P. wallichiana* - [[Himalajafura]]
****P. wangii*

===*Incertae sedis*===
tegundir sem eru ekki í undirættkvísl eins og er.
*†*P. peregrinus* - *Pinus peregrinus'' - mið-eósentímabil, Golden Valley Formation, Norður-Dakóta, USA
## Tenglar
*Furutegundir. Skógrækt ríkisins 
*Furuættkvíslin - Kjarnaskógur.is

## Heimildir