Royale spilavítið (kvikmynd frá 2006)

***Royale spilavítið*** (enska: *Casino Royale*) er bresk njósnamynd og 21. myndin sem Eon Productions gerðu um leyniþjónustumanninn James Bond. Þetta var þriðja skiptið sem fyrsta skáldsaga Ian Fleming um Bond var kvikmynduð, og fyrsta Bondmyndin með Daniel Craig í aðalhlutverkinu. Leikstjóri var Martin Campbell sem áður hafði leikstýrt Bondmyndinni *[[Gullauga (kvikmynd)|Gullauga]]* 1995.

Eftir að samningurinn við Pierce Brosnan rann út, ákváðu framleiðendur Eon að taka tíma til að endurræsa myndaröðina, færa sig nær bókum Flemings, og sýna Bond sem ungan og óreyndan. Þau höfðu fengið kvikmyndaréttinn fyrir skáldsöguna *Royale spilavítið* frá Sony Pictures árið 1999 með því að skipta á rétti Metro-Goldwyn-Mayer fyrir Kóngulóarmanninn. Neal Purvis og Robert Wade gerðu fyrstu drög að handritinu, en Paul Haggis var fenginn til að endurskrifa það. Hann sagði að framleiðendur hefðu viljað gera fyrir Bond það sem *[[Batman Begins]]* gerði fyrir Leðurblökumanninn. Barbara Broccoli og Michael G. Wilson fannst söguþráðurinn í *[[Þótt síðar verði]]* orðinn of mikil fantasía og vildu meira raunsæi. Broccoli áleit líka að húmor fyrri myndanna væri óviðeigandi eftir hryðjuverkin 11. september 2001.

Myndin hefst á því að Bond eltist við hryðjuverkamenn sem eru fjármagnaðir af ónefndum glæpasamtökum (vegna höfundaréttarmála eru samtökin Spectre aldrei nefnd á nafn í myndinni) og kemst á slóð spillta fjármálamannsins Le Chiffre (Mads Mikkelsen). Eftir að Bond tekst að afstýra sprengjuárás sem er hluti af áætlun Le Chiffre til að hagnast á skortstöðu gegn flugfélagi, boðar Le Chiffre til pókermóts í Royale spilavítinu í Svartfjallalandi, til að endurheimta féð. Þangað fer Bond ásamt tengiliðnum René Mathis (Giancarlo Giannini) og fjármálafulltrúanum Vesper Lynd (Eva Green). Bond vinnur mótið, en Le Chiffre rænir þá honum og Lynd og reynir að fá lykilorðið að bankareikningi Bond með pyntingum. Því lýkur með því að fulltrúi glæpasamtakanna, hr. White (Jesper Christensen), kemur inn og skýtur Le Chiffre, en þyrmir Bond og Lynd. Bond heldur að Mathis hafi svikið hann og lætur handtaka hann, en millifærir féð á reikning Lynd. Í Feneyjum kemst hann að því að peningarnir bárust aldrei til bresku ríkisstjórnarinnar og áttar sig á því að Lynd er svikarinn. Hann eltir hana og lendir í átökum við málaliða glæpasamtakanna. Þau átök enda með því að gömul höll sem verið er að gera við hrynur. Lynd drukknar og hr. White kemst undan með peningana. Í lokaatriði myndarinnar hefur Bond fundið hr. White. Hann skýtur hann í fótinn og kynnir sig með orðunum „Ég heiti Bond, James Bond.“

Aðaltökur myndarinnar stóðu frá janúar til júlí 2006. Myndin var aðallega tekin í Barrandov Studios í Prag. Royale spilavítið var Grandhotel Pupp í Karlovy Vary. Atriði á Ítalíu voru tekin í Feneyjum og í villum við Como-vatn. Atriði sem gerist um borð í seglskútunni *Spirit* í Feneyjum útheimti að mastrið væri tekið af skútunni til að koma henni undir brýrnar. Þetta var því sagt vera fyrsta skiptið í 300 ár sem seglskúta sigldi á Canal Grande. Önnur atriði voru tekin á Bahamaeyjum og í Bretlandi. David Arnold sá um tónlistina, líkt og í fyrri myndum, en titillagið „You know my name“, var samið og flutt af Chris Cornell.

Myndarinnar var beðið með mikilli eftirvæntingu og aðsókn á fyrstu sýningar sló öll met. Hún var vinsælasta mynd ársins í Bretlandi. Hún náði 606 milljón dala tekjum á heimsvísu og var því tekjuhæsta Bondmynd allra tíma, þar til *[[Skyfall]]* sló það met árið 2012. Gagnrýnendur voru almennt jákvæðir og ánægðir með Craig sem kaldrifjaðri og hörkulegri Bond. Að sumu leyti er sá Bond nær persónu Flemings, þótt Craig sé ekki hávaxinn og dökkhærður, líkt og hann. Myndin fékk fjölda tilnefninga til BAFTA-verðlauna og vann ein verðlaun fyrir besta hljóð. Myndin var frumsýnd í Bretlandi 16. nóvember og á heimsvísu (þar á meðal á Íslandi) daginn eftir.

Skáldsaga Flemings, *Royale spilavítið*, kom fyrst út á íslensku árið 1967, og var endurútgefin árið 1982.

## Tilvísanir