open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rússnesk matargerð

**Rússnesk matargerð** (rússneska: *русская кухня*) á við mat og eldunaraðferðir sem eiga uppruna sinn í Rússlandi.


Image:Blini with beef.jpg|Blini
Image:Pelmeni Russian.jpg|Pelmeni
Image:Schi.jpg|Schi
Image:Russian Salad.jpg|Olivier
Matbaun

**Matbaun** (fræðiheiti *Phaseolus vulgaris*) er fjölær matjurt sem var ræktuð til forna í Mið-Ameríku og Andesfjöllum en er núna ræktuð víða vegna baunar sem er vinsæl bæði þurrkuð og sem grænar baunir. Laufin eru stundum borðuð og stönglar eru notaðir sem skepnufóður. Matbaunir, squash og maís voru undirstaða undir jarðrækt frumbyggja Ameríku.

Matbaunir eru tvíkímblöðungar. Þær eru baunir sem fá köfnunarefni úr jarðvegi með aðstoð svepprótar. 

Til eru fjölmargar tegundir matbauna og þær hafa verið lengi ræktaðar. Sumar eru runnar 20 – 60 sm sem standa óstuddir en aðrar eru skriðplöntur sem geta orðið 2 – 3 m langar. Blöðin eru græn eða fjólublá, þrískipt. Blómin eru hvít, bleik eða fjólublá og eru um 1 sm .

## Þurrkaðar baunir

Matbaunir eru eins og aðrar baunir með mikið sterkjuinnihald, eggjahvítuefni og trefjar og eru ágæt uppspretta járns, kalíums, seleniums, molybdenums, þíamíns, B6 vítamíns og fólínsýru. 

Þurrkaðar baunir geta geymst mjög lengi ef þær eru geymdar á þurrum og svölum stað en næringargildi minnkar við geymslu.

Þurrkaðar baunir eru soðnar eftir að hafa legið í bleyti í margar klukkustundir. Það styttir suðutímann að setja baunir í bleyti. Það eru nokkrar aðferðir við að setja baunir í bleyti; ein er að setja þær í bleyti yfir nótt, önnur að sjóða þær í þrjár mínútur og setja svo í bleyti í 2 – 4 tíma, skola og henda vatninu og halda áfram að sjóða. Það tekur lengri tíma að sjóða matbaunir en aðrar ertur. Það tekur einn til tvo klukkutíma. 

Í Mexíkó, Mið-Ameríku og Suður-Ameríku er hefðbundið krydd með baunum epazote. Í Austur-Asíu er sérstakri tegund af þangi bætt út í baunir þegar þær sjóða. Salt, sykur og súr fæða eins og tómatar geta valdið því að það þarf lengri suðutíma. Þurrkaðar baunir geta verið seldar eldaðar, niðursoðnar, heilar í vatni og með salti og stundum sykri.

## Tenglar

* Crop Wild Relatives '''Gap Analysis''' Portal  reliable information source on where and what to conserve *ex-situ*, regarding ***Phaseolus*** genepool.
* Fact sheet with nutritional information on pinto beans at WHFoods.org .
* Introducing flageolet beans on the Multilingual Multiscript Plantname Database site.
* Lost Crops of the Incas , p.&nbsp;174 displays a popped seed of P. vulgaris nunas. (An extremely attractive color photograph by J. Kucharski featuring many cultivars can be found in Lost Crops of the Incas between p.&nbsp;192 & p.&nbsp;193, unfortunately not shown on web site).
* Plant lectins.
* USAID fact sheet with nutritional information on black beans. 
* USAID fact sheet with nutritional information on pinto beans. 
* Dry bean nutritional comparison chart. 
* Instruction guide to cooking dried beans
Tveggja hæða strætisvagn

**Tveggja hæða strætisvagn** er strætisvagn með tveimur hæðum. Slíkir strætisvagnar eru útbreiddir á Bretlandi og í fyrrverandi breskum nýlendum, en þeir eru líka notaðir sem ferðamannavagnar og rútur um allan heim. Frægasta dæmi um tveggja hæða strætisvagn er Routemaster sem keyrður var víða í London. Hann er ekki lengur í notkun í dag nema á tveimur leiðum.

Sumir tveggja hæða strætisvagnar eru með opinni efri hæð en þeir eru oftast notaðir til skoðunarferða í stórborgum. Íslenska fyrirtækið Kynnisferðir keyrir svona ferðamannaleiðir með tveggja hæða strætisvögnum þar sem ekið er um Reykjavík og frá og til helstu ferðamannastaðanna.
Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu

**Karlalandslið Íslands í knattspyrnu** er fulltrúi Íslands á alþjóðamótum í knattspyrnu og er undir stjórn Knattspyrnusambands Íslands.

Liðið spilaði sinn fyrsta opinbera landsleik gegn Danmörku 17. júlí 1946. Leikurinn fór fram á Melavellinum í Reykjavík og tapaðist 0-3. Undir stjórn Lars Lagerbäck og Heimis Hallgrímssonar tryggði liðið sér í fyrsta sinn þátttökurétt á lokakeppni evrópumótsins í knattspyrnu sem haldið var í Frakklandi árið 2016 og undir stjórn Heimis komst liðið í fyrsta sinn á heimsmeistaramótsins. Ísland komst í 18. sæti á FIFA styrkleikalistanum í byrjun árs 2018 og hafði liðið aldrei verið hærra. Liðið er fulltrúi smæstu þjóðar sem hefur komist á EM og HM.

## Keppnir
### Ísland á stórmótum

Ísland hefur tvívegis komist á stórmót EM 2016 og HM 2018. Liðið var nálægt því árið 2014 þegar það tapaði í umspili gegn Króatíu um laust sæti. Á EM komst liðið í 8 liða úrslit eftir frækinn sigur gegn Englandi. Liðið komst ekki upp úr riðli á HM.

Umspil var gegn Rúmeníu og Ungverjalandi um laust sæti á EM 2021 en seinni leikurinn tapaðist naumlega og liðið komst ekki á stórmót þriðja árið í röð.

### Þjóðadeildin
**[[Þjóðadeildin]]** var stofnuð 2018 og kom í stað vináttulandsleikja að mestu. Eftir góðan árangur á stórmótum fór Ísland í A-deild keppninnar, þ.e. lið af hæsta styrkleikaflokki. Ísland féll niður í B-deild haustið 2020 en liðið hafði tapað öllum leikjum sínum á móti sterkari þjóðum. Liðið féll svo í C-deild árið 2025.

## Leikmenn
### Núverandi leikmenn
*Leikmenn í hóp fyrir leiki við Úkraínu og Frakklandi í undankeppni HM október 2025 *
*Tölfræði uppfærð í október 2025.*

### Flestir leikir
*Uppfært í okt. 2025.*

### Flest mörk
*Uppfært okt, 2025*

## Næstu leikir Íslands
### 2026
**Vináttuleikur**
* 25. febrúar: Mexíkó - Ísland

## Þjálfarar

++ Hafsteinn Guðmundsson gegndi starfi landsliðseinvaldar frá 1969-74. Hlutverk hans var að velja landsliðshópinn þótt aðrir sinntu þjálfun liðsins.

## Tilvísanir


## Tenglar
* Allir leikir íslenska landsliðsins í knattspyrnu
* Allir leikir íslenska landsliðsins á árinu
Grasker

**Grasker** er ávöxtur af ættkvíslinni *[[Cucurbita]]* og graskersætt af tegundunum *[[Cucurbita pepo]]* eða *[[Cucurbita mixta]]*. Grasker hafa vanalega þykkt appelsínugult eða gult hýði og eru ræktuð til matar og til skrauts og skemmtunar. Bökur úr graskerjum er hefðbundinn hluti af hinni bandarísku þakkargjörðarhátíð og útskorin grasker eru algengt skraut á hrekkjavöku.

Elstu menjar um graskersfræ fundust í Mexíkó og eru frá 7000 og 5500 fyrir Krist. Grasker vega um 450 kg en eru oft 4-8 kg. Grasker eru tvíkynja og eru kven- og karlblóm á sömu jurt.

Grasker eru ræktuð víða bæði sem skepnufóður og til skrauts og sölu. Ræktun þeirra hefst í byrjun júlí og þarf jarðvegshiti þá á þriggja þumlunga dýpi (7.72 sm) að vera minnst 15.5°C og jarðvegur þarf að vera rakadrægur. Grasker eru  harðgerðar jurtir en uppskera getur þó brugðist vegna þurrka eða kulda eða vegna sandjarðvegs sem heldur illa raka. Stærstu grasker eru af tegundinni *Cucurbita maxima*. Skelin, fræ, lauf og blóm graskers eru æt.

Þegar grasker hefur þroskast er hægt að sjóða, baka eða rista það. Fræin eru oft ristuð. Í Mið-Austurlöndum er grasker notað í sæta rétti, í sælgæti sem kallað er *halawa yaqtin*. Í Suður-Asíulöndum eins og Indlandi er grasker soðið með smjöri, sykri og kryddi í rétt sem kallast *kadu ka halwa*. Í Guangxi héraðinu í Kína eru laufblöð graskers soðin eins og grænmeti og notuð í súpur. Í Ástralíu og Nýja-Sjálandi er grasker oft ristað með öðru grænmeti. Graskersfræ eru oft notuð í staðinn fyrir sólblómafræ. Grasker má nota til að bragðbæta drykki. Graskersfræ eru talin holl. Niðursoðin grasker eru gefin köttum og hundum til að bæta meltingu.

Algengt er að skera út mynstur í grasker fyrir hrekkjavöku í Norður-Ameríku og nota þau sem luktir. Útskorin grasker voru fyrst tákn um uppskerutímann en urðu síðan tengd hrekkjavöku.

Ræktendur graskerja keppa oft um stærsta og þyngsta graskerið og haldnar eru hátíðir í kringum slík keppni. Grasker eru þekkt minni í ævintýrum og þjóðsögum, þau er oft tengt nornum í kringum hrekkjavöku. Í sögunni af Öskubusku breytir álfkona graskeri í vagn en á miðnætti verður hann aftur að graskeri.

## Tenglar

* Squash Display at Missouri Botanical Garden — Myndir af 150 afbrigðum graskerja]
* Möndlugrasker eru stærstu ber í heimi (Bændablaðið=
FK Spartak Moskva

**FK Spartak Moskva** er rússneskt knattspyrnufélag staðsett í Moskvu. Félagið er eitt það sigursælasta í sínu heimalandi. Þeir hafa orðið sovéskir meistarar alls tólf sinnum, félagið hefur tíu sinnum orðið sovéskir bikarmeistarar, oftar en nokkurt annað rússneskt félag og þrisvar sinnum hafa þeir orðið rússneskir meistarar þeim hefur einnig tekist að komast í undanúrslit í Evrópukeppni félagsliða í knattspyrnu.

## Saga

### Undir ''járn-tjaldinu''

1935 komu upp hugmyndir um hvaða nafnbót félagið skildi hljóta, að loknum miklum umræðum kom loks uppá pallborðið, nafnið *Spartak*, sem þá átti að vera tákn um tilvísu í Spartacus forngrísku hetjuna.

Fljótlega kom uppúr krafsinu að ráða gamlan ref úr bransanum Tékkann Antonin Fivebr sem var eldri en tvær vetur í boltanum og taldi sig geta komið spörtumönnum í fremstu röð á meðal stærstu knattspyrnu liða heims. Og það kom á daginn, árin sem á eftir fylgdu áttu eftir að reynast ein þau bestu í sögu félagsins. Frá og með 1950 voru bara tvö lið sem liftu dollum í rússneskri knattspyrnu, það voru „Moskvufélögin“ Spartak og Dynamo. En það var ekki bara í Moskvu borg sem glytti í gull. Landslið Sovétríkjanna í knattspyrnu var meðal bestu liða heims á þessum árum og tókst 1956 að verða Ólympíumeistarar. Spörtumenn skipuðu stærstan hluta landliðsins og var Igor Netto þar fremstur í flokki. Enn upp úr 1960 fór að harna í ári og árin sem á eftir fylgdu, áttu eftir að reynast Spörtu mönnum erfið og 1976 varð liðið að sætta sig við hið súra epli að falla niður um deild í fyrsta skipti í sögu félagsins.

### Endureisn stórveldis

Félaginu tókst að komast aftur upp í úrvaldeild fljótlega og í síðasta skiptið sem leikið var í sovésku deildinni vann félagið eftir úrslitaleik  við F.C Dynamo Kiev í spennuþrungnum leik í Kænagarði í Úkraínu.

### 1996-2001

Á þessum árum, 1996-2001, vann Spartak Moskva alla titla sem í boði voru í rússneskri knattspyrnu og skærasta stjarna félagsins á þessum árum var Yegor nokkur Titov sem lék all 428 leiki fyrir félagið og skoraði nákvæmlega hundrað mörk í þeim leikjum.

### Erfiðleikar á nýrri öld

2008 réð Spratak Mosva til sín Danann Michael Laudrup, kröfurnar sem gerðar voru til hanns voru þær að honum tækist að koma liðinu aftur í röð fremstu liða í rússneskri knattspyrnu en hann staldraði þó stutt í Moskvu. Vonbrigðin voru mikil með lélegan árangur Danans. Nýlega fékk félagið olíurisann Lukoil til að styrkja sig og er það helsta vona félagsins núna að Lukoil geti dælt nógu miklum milljónum í félagið svo hægt sé að snúa við gengi félagsins og gera það aftur af stórveldi í rússneskri knattspyrnu.

## Titlar

Sovéskir Meistatitlar
* **Sigurvegarar** (12): 1936 (haust), 1938, 1939, 1952, 1953, 1956, 1958, 1962, 1969, 1979, 1987, 1989

Rússneskir Meistartitlar
* **Sigurvegarar** (10): 1992, 1993, 1994, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2017
* 2-. (3): 2005, 2006, 2007

Sovéskir Bikameistar
* **Sigurvegarar**  (10): 1938, 1939, 1946, 1947, 1950, 1958, 1963, 1965, 1971, 1992

Rússneskir Bikarmeistarar
* **Sigurvegarar** (3): 1994, 1998, 2003
* 2: (2): 1996, 2006
### Þekktir leikmenn
Samstaða (pólskt verkalýðsfélag)

**Samstaða** (pólska: *Solidarność*) er pólskt samband verkalýðsfélaga stofnað í september 1980 í Lenín-skipasmíðastöðinni. Þetta var fyrsta verkalýðsfélagið í kommúnistaríki sem ekki var kommúnískt. Fyrsti leiðtogi samstöðu var Lech Wałęsa. Eftir nokkrar misheppnaðar tilraunir til að brjóta samtökin á bak aftur, meðal annars með því að setja herlög í Póllandi 1981 hóf kommúnistastjórnin hringborðsviðræður við félagið sem leiddu til hálffrjálsra kosninga 1989, myndun samsteypustjórnar og kjörs Lech Wałęsa sem forseta sama ár.

Nú til dags er Samstaða hefðbundið verkalýðssamband og hefur ekki mikil áhrif á pólsk stjórnmál. Stjórnmálaarmur samtakanna vann stóran kosningasigur í þingkosningunum 1997 en tapaði líka stórt í þingkosningunum 2001.
Emmsjé Gauti

**Gauti Þeyr Másson** (f. 17. nóvember 1989), betur þekktur undir sviðsnafninu **Emmsjé Gauti**, er íslenskur tónlistarmaður og rappari. Hann gaf út sitt fyrsta lag árið 2002 fyrir rímnaflæði.

Hann hefur verið meðlimur í rapphópunum 32c og Skábræður auk þess að hafa unnið með mörgum þekktum íslenskum tónlistarmönnum, meðal annars Erpi Eyvindarsyni, Herra Hnetusmjör, Bent og 7berg.

Hann hefur gefið út sjö breiðskífur.

## Útgefið efni

### Smáskífur

* Okkar leið 2011
* Einar (ft. Helgi Sæmundur) (2012)
* Í Kvöld (2015)
* Strákarnir (2015)
* Ómar Ragnarsson (2015)
* Djammæli (2016)
* Hógvær (2017)
* Lágmúlinn (ft. Birnir) (2018)
* Eins og ég (2018)
* Aloe Vera (2019)
* Saman (ft. Floni) (2019)
* Án Djóks (2019)
* Malbik (ft. Króli) (2019)
* Bleikt ský (2020)
* Vandamál (2020)
* HEIM (2021)
* TOSSI (2021)
* PABBI (2021)
* Hálfa Milljón (2022)
* HVAÐ ER AÐ FRÉTTA? (2022)
* Klisja (2022)
* Þúsund hjörtu (2023)
* PARTÝJÓL (2023)
* Taka mig í gegn (2024)
* 10 ÞÚSUND (2025)
* HENDUR (2025)
* EN EKKI HVAÐ? (2025)
* FOKKA SHITTI UPP (2025)
* Bara ef ég væri hann (2025)
* MOTION (2026)

### Breiðskífur
* *Bara ég* (2011)
* *Þeyr* (2013)
* *Vagg & Velta* (2016)
* *Sautjándi nóvember* (2016)
* *FIMM* (2018)
* *Bleikt Ský* (2020)
* *MOLD* (2021) (ásamt Helgi Sæmundur)
* *Fullkominn dagur til að kveikja í sér* (2024)
* STÉTTIN (2025)
FK Zenit

**FK Zenit** er knattspyrnulið í Sankti Pétursborg í Rússlandi. Liðið var stofnað 1925 og leikur í efstu deild í Rússlandi. Félagið vann Evrópukeppni félagsliða í knattspyrnu 2008. Liðið á titil að verja í Rússnesku úrvalsdeildinni. Eigandi félagsins er Olíufyrirtækið Gazprom. 

## Titlar
### [[Evrópukeppni félagsliða í knattspyrnu]]
*Meistarar: 2008
### Ofurbikarinn
*Meistarar: 2008

**[[Premier Liga|Rússneska Úrvalsdeildin]]** (11)
*Meistarar: 1984, 2007, 2010, 2011/2012, 2014/2015, 2018/19, 2019/20, 2020/21, 2021/22, 2022/23, 2023/24
**Rússneskir Bikarkeppnin** (3)
*Meistarar: 1999, 2010, 2016
**Rússnenski Ofurbikarinn** (3)
*Meistarar: 2008, 2015, 2016

### Sovéska Úrvalsdeildin
*Meistarar: 1984
### Sovéska Bikarkeppnin
*Meistarar: 1944
### Sovéski Ofurbikarinn
**Meistarar: 1984

## Tenglar
* FK Zenit
Jean Giraud

**Jean Henri Gaston Giraud** (8. maí 1938 – 10. mars 2012), einnig þekktur undir höfundarnöfnunum **Mœbius** og **Gir**, var franskur myndasöguhöfudur. Hann varð fyrst þekktur fyrir myndasögurnar um *[[Blástakkur|Blástakk]]* (*Blueberry*) sem hann samdi ásamt belgíska rithöfundinum Jean-Michel Charlier. Eftir tíu ára útgáfuhlé náði hann aftur vinsældum fyrir vísindaskáldsögur undir nafninu Mœbius í stíl sem var talsvert ólíkur fyrri verkum hans. Hann samdi þá meðal annars *[[Arzach]]* og *[[L'Incal]]* í samstarfi við Alejandro Jodorowsky. Nokkrar af myndasögum Giraud í vísindaskáldsögustíl hafa komið út á íslensku á vegum Frosks útgáfu, þar með talið L'Incal og *[[Le Monde d'Edena]]*.
FK Dynamo Moskva

**FK Dynamo Moskva** er knattspyrnulið og íshokkífélag frá Moskvu, Rússlandi. Liðið var stofnað 1923 og leikur í efstu deild í Rússlandi.

Félagið komst í úrslit Evrópukeppni félagsliða í knattspyrnu 1972 en tapaði þá fyrir Glasgow Rangers 2-3. Dynamo Moskvu hefur ekki tekist að vinna rússnesku deildina,enn þeir voru aftur á móti sigursælasta félag  Sovétríkjanna í knattspyrnu. Í dag er liðið fremur þekkt sem íshokkífélag og hefur liðið fjórum sinnum unnið Sovésku deildina og fjórum sinnum Rússnesku deildina.

## Tenglar
* FK Dynamo
FK Lokomotiv Moskva

**FK Lokomotiv Moskva** er knattspyrnufélag frá Moskvu. Félagið var stofnað árið 1923. Lokomotiv hefur þrívegis unnið rússnesku úrvaldeildina, árin 2002, 2004 og 2017/18.

## Tenglar
* fclm.ru
PFK CSKA Moskva

**PFK CSKA Moskva** er knattspyrnulið frá Moskvu í Rússlandi. Hörður Björgvin Magnússon og Arnór Sigurðsson spila með félaginu.

## Tenglar
* PFK CSKA
Knattspyrnufélagið Framherjar-Smástund

**KFS** *(Knattspyrnufélagið Framherjar - Smástund)* var stofnað 7. september 1997 þegar Íþróttafélagið Framherjar og Knattspyrnufélagið Smástund voru sameinuð. Bæði félögin eru enn til og spila þau sem slík í Íslandsmóti innanhúsknattspyrnu og auk þess eru leikmenn KFS skráðir í annað hvort félagið. Rætur liðanna beggja má rekja allt aftur til ársins 1990.

Liðin tvö voru stofnuð veturinn 1990. Framherjar var stofnað undir nafninu Amor og keppti undir því nafni til ársins 1993 þegar þurfti að breyta nafninu til að fá inngöngu í ÍSÍ. Liðin kepptu fyrst árið 1991 í utandeildarkeppninni.

Árið 1994 tóku þau svo þátt í 4. deild. Þegar tímabilið 1997-1998 hófst hafði öllum deildunum verið breytt þannig að þær færðust upp um einn tölustaf *(fjórða deild varð að þriðju deild)*. Þetta tímabil var líka sérstakt því það var í fyrsta sinn sem Framherjar og Smástund spiluðu í sama riðli.

ÍBV og KFS hafa alltaf verið í miklu samstarfi og árið 2001 voru gerðir svokallaðir venslasamningar sem gerði þeim kleift að lána leikmenn á milli félaga. Félagið vann 3. deild árið 2002 gegn Fjölni. Næsta ár féll það þó aftur niður í þriðju deild.

Árið 2012 var ákveðið að skipta skyldi 3. deild upp í 3. deild og 4. deild og myndu aðeins tíu efstu liðin það tímabilið verða áfram í deildinni. Önnur lið myndu fara niður í hina nýju 4. deild. KFS endaði í neðri hlutanum og þurfti því að taka sæti í 4. deild.

Sumarið 2014 spiluðu Tryggvi Guðmunds og Sigurvin Ólafsson meðal annara með KFS. Liðið fór taplaust í gegnum riðil sinn í 4. deildinni og komst því í úrslitakeppni um sæti í 3. deild.
Þar tapaði liðið gegn Kára frá Akranesi en fór í leik um 3 sætið gegn Þrótti Vogum og vannst sá leikur 3-1. Í nóvember mánuði tilkynnti 3. deildarliðið Grundafjörður að það hyggðist draga sig úr keppni og var KFS því komið í 3. deildina á ný frá og með tímabilinu 2015.

Í dag á KFS aðild að ÍBV héraðssambandi.

## Heimildir
Tennis- og badmintonfélag Vestmannaeyja

**Tennis- og badmintonfélag Vestmannaeyja** var stofnað 14. september 1958. 
Stofnendur voru; 
*Sigfús Johnsen, formaður, 
*Sigurður Ágúst Tómasson, gjaldkeri, 
*Edda Aðalsteinsdóttir, ritari, 
*Leifur Ársælsson, meðstjórnandi,
*Guðjón Ólafsson, meðstjórnandi.

## Stjórn félagsins
*Formaður
**Brynjar Guðmundsson
*Gjaldkeri
**Óskar Elías Óskarsson

## Badmintonmaður ársins
* 2008 Hreiðar Örn Zoega Óskarsson
Sítrónugras

**Sítrónugras** (fræðiheiti *Cymbopogon*) er ætt  um 55 grasategunda sem upprunnar eru úr hlýju tempruðu belti eða hitabelti Gamla heimsins og Eyjaálfu. Sítrónugras er hávaxin fjölær jurt.
Karantanía

**Karantanía** er sögulegt landsvæði sem náði yfir héruðin Kärnten og Steiermark í Austuríki og norðurhluta Slóveníu. Slavar settust að á þessu svæði um 600 e. Kr. og stofnuðu sjálfstætt hertogadæmi um 630.
Bikarmót FSÍ í hópfimleikum 2012

Bikarmót FSÍ í hópfimleikum fór fram Ásgarði Garðabæ. þann 03. mars 2012.  Mótið var í umsjón Stjörnunnar.

## Úrslit
### Úrvalsdeild meistaraflokks kvenna

### 1. flokkur kvenna

### 1. flokkur mix

### 2. flokkur kvenna

## Tilvísanir
Íslandsmeistaramót FSÍ í áhaldafimleikum 2012

**Íslandsmeistaramót FSÍ** var haldið í Íþróttamiðstöð Ármanns dagana 10-11 janúar 2012. Fyrri daginn var keppt í fjölþraut í fullorðnis- og unglingaflokki karla og kvenna. Síðari daginn var keppt í úrslitum á einstökum áhöldum.

Í karlaflokki tóku 11 keppendur þátt:  5 frá Gerplu, 4 frá Ármanni og 2 frá Björk.  Veitt voru 32 verðlaun sem skiptust þannig á milli félaga að 23 fóru til keppenda úr Gerplu og 9 til keppenda í Ármanni.

Í kvennaflokki tóku 21 keppendur þátt: 9 frá Gerplu, 4 frá Ármanni, 3 frá Björk, 3 frá Fylki, 1 frá Gróttu og 1 frá Stjörnunni.  Veitt voru 30 verðlaun sem skiptust þannig á milli félaga: 17 Gerpla, 7 Björk, 4 Ármann, 2 Stjarnan, 1 Grótta.

## Verðlaunahafar

## Úrslit kvennaflokkur

### Fjölþraut kvennaflokkur

### Stökk kvennaflokkur

### Tvíslá kvennaflokkur

### Jafnvægisslá kvennaflokkur

### Golf kvennaflokkur

## Úrslit unglingaflokkur kvenna

### Fjölþraut unglingaflokkur kvenna

### Stökk unglingaflokkur kvenna

### Tvíslá unglingaflokkur kvenna

### Jafnvægisslá unglingaflokkur kvenna

### Golf unglingaflokkur kvenna

## Úrslit karlaflokkur

### Fjölþraut karlaflokkur

### Golf karlaflokkur

### Bogi karlaflokkur

### Hringir karlaflokkur

### Stökk karlaflokkur

### Tvíslá karlaflokkur

### Svifrá karlaflokkur

## Úrslit unglingaflokkur karla

### Fjölþraut unglingaflokkur karla

### Gólf unglingaflokkur karla

### Bogi unglingaflokkur karla

### Hringir unglingaflokkur karla

### Stökk unglingaflokkur karla

### Tvíslá unglingaflokkur karla

### Svifrá unglingaflokkur karla

## Tilvísanir
A cappella

**A cappella** er ítalskt tónlistarhugtak sem þýðir „í stíl kirkjunnar“ og er notað um söng án undirleiks, þ.e. einraddaðan eða fjölraddaðan flutning samsettrar tónsmíði án hljóðfæra.

A capella stílinn má rekja aftur til tíma tónskáldsins Josquin des Prez undir lok fimmtándu aldar, en náði vinsældum með verkum Palestrina undir lok þeirrar sextándu. Á sautjándu öld var a cappella að víkja fyrir andstæðu sinni, cantata, en það er samið fyrir bæði raddir og hljóðfæri.

## Trúarlegar hefðir
A cappella tónlist var upprunalega notuð í trúarlegri tónlist, og er ennþá. Bæði kristnir og gyðingar eiga langa sögu af a cappella tónlist.

### Kristni
Upprunaleg merking a cappella, „í stíl kirkjunnar“, endurspeglar þá staðreynd að hljóðfæri voru ekki notuð í kristilegu bænahaldi í margar aldir. Einnig er auðveldlega hægt að túlka hluta Gamla Testamentsins sem svo að notkun hljóðfæra sé bönnuð við tilbeiðslu.

Enski klerkurinn Joseph Bingham hélt því fram að hljóðfæraleikur í kirkjum hefði ekki komið fram fyrr en um miðja þrettándu öld. Í bók sinni Instrumental Music in Public Worship styður John L. Girardeau þessa hugmynd. Orgelið virðist hafa verið fyrst fram á sjónarsviðið og önnur hljóðfæri hafa svo fylgt í kjölfarið. John McClintock og James Strong héldu því fram að Marteinn Lúther ásamt öðrum hefði mótmælt notkun hljóðfæra við tilbeiðslu.

### Gyðingdómur
Á sjö vikna tímabilinu milli Páskahalds gyðinga og Shavout gilda mörg boð og bönn. Meðal annars liggur strangt bann við því að spila eða hlusta á hljóðfæri. Hinsvegar er mannsröddin ekki álitin hljóðfæri og því spilar a capella stórt hlutverk á tímabilinu. Hefðbundin tónlist gyðinga inniheldur almennt engan hljóðfæraleik.

## Í Bandaríkjunum
Nútíma a cappella varð til á níunda áratug síðustu aldar, og nær nú yfir margar tónlistarstefnur eins og rokk, popp, hipp-hopp, country, jazz og fleira.

### Listamenn
Margar hljómsveitir nota raddir til þess að ná fram hljómum svipuðum þeim sem hljóðfæri gefa frá sér, til dæmis með beatboxi. Sem dæmi má nefna sveitirnar The House Jacks, Rockapella og M-pact. Kristin tónlist er einnig höll undir a cappella, og margar kirkjur nota vísvitandi alls engin hljóðfæri. Í vinsælli tónlist lýsir a cappella sér venjulega þannig að ein rödd syngur í forgrunni, önnur syngur bassalínu og restin bætir upp fyrir önnur hljóðfæri.

Hundruð a cappella albúma hafa komið út síðasta áratuginn. The Recorded A Cappella Review Board (RARB) hefur gagnrýnt 1092 a cappella albúm síðan 1994.

### Söngleikir
A cappella söngleikurinn Avenue X hóf sýningar þann 28. janúar 1994. Verkið var aðallega í Doo-Wop stíl enda snerist sagan um hóp Doo-Wop söngvara á sjöunda áratugnum.

DRAGAPELLA! var sett upp í Studio 54 í New York árið 2001 og var tilnefnt til Lucille Lortel verðlauna.

In Transit var frumsýnt 2010 og gerist í neðanjarðarlestarkerfi New York borgar. Í verkinu má heyra blöndu af hinum ýmsu tónlistarstefnum, meðal annars jazz, hipp-hopp, rokk og country. Einnig má heyra beatbox í sýningunni. Í desember 2016 varð hann fyrsti a capella söngleikurinn á Broadway.

## Heimildir
FK Rubin

**Rubin Kazan** er rússneskt knattspyrnulið frá borginni Kazan sem er stærsta borg Tatarstan. Rubin vann Rússnesku úrvalsdeildina árið 2008 og 2009. Liðið vakti mikla athygli í Meistaradeild Evrópu 2009-2010 með því að sigra Börsunga 2-1 .
Steingrímur Jóhannesson

**Steingrímur Jóhannesson** (14. júní 1973 – 1. mars 2012) var íslenskur knattspyrnumaður sem fæddur var í Vestmannaeyjum. Um leið og Steingrímur hafði aldur til hóf hann að leika knattspyrnu og síðar handknattleik með Íþróttafélaginu Þór. Þá stundaði Steingrímur einnig frjálsar íþróttir með Ungmennafélaginu Óðni. Fljótlega var ljóst að ómældir hæfileikar og fjölhæfni bjuggu í drengnum. 
Knattspyrnan varð fyrir valinu og þar bar Steingrímur af. Hann hóf að leika með meistaraflokki ÍBV á unglingsaldri og lék með félaginu óslitið í rúman áratug. 

## Knattspyrnuferillinn
Steingrímur spilaði lengst af ferilsins með ÍBV og varð tvívegis Íslandsmeistari með ÍBV, 1997 og 1998 þegar ÍBV sigraði tvöfalt. 
Hann var markakóngur efstu deildar árin 1998 og 1999.
Litlu munaði að hann endurtæki leikinn með Fylki aðeins fjórum árum seinna þegar aðeins tveimur stigum munaði síðan að hann yrði einnig Íslandsmeistari með Fylki árið 2002 en það ár varð hann bikarmeistari með Fylki.

## Tímabilið eftir ferilinn
Síðar lék Steingrímur með liði Selfoss og þá lá leiðin aftur til Vestmannaeyja þar sem Steingrímur lék með ÍBV og KFS. Steingrímur lék samtals 221 leik í efstu deild og skoraði í þeim leikjum 81 mark. Þá lék hann einn A-landsleik og þrjá leiki fyrir U-21-landsliðið.

## Veikindi
Steingrímur greindist með krabbamein árið 2011 hann lést af völdum þess 1. mars 2012 aðeins 38 ára að aldri.

## Tilvísanir


## Heimildir
* Minningargrein ÍBV Íþróttafélags í morgunblaðinu 12. mars 2012
* https://ksi.is
Shakhtar Donetsk

**Shakhtar Donetsk** er knattspyrnulið frá  Borginni Donetsk í austurhluta Úkraínu. Liðið var stofnað 1936 og leikur í efstu deild í Úkraínu. Félagið vann Evrópukeppni félagsliða í knattspyrnu 2009. Eigandi félagsins er kaupsýslumaðurinn Rinat Akhmetov. Þekktasti leikmaður félagsins um þessar mundir er án efa Eduardo da Silva en margir Brasilíumenn hafa spilað með félaginu.

## Saga félagsins
Shakhtar Donetsk er eitt af elstu félögum Úkraínu. Félagið varð til á tímum Sovétríkjanna og var eitt af stærri liðum landsins á þeim tíma.

## Leikvangur
Donbass Arena er einn af stærstu völlum Evrópu og var meðal annars notaður á Evrópumótinu í Knattspyrnu 2012.
Donbass Arena getur tekið 52.667 manns í sæti og hefur fengið fimm stjörnu einkunn frá evrópska knattspyrnusambandinu.

### [[Úkraína|Úkraínskir]] og [[Sovétríkin|sovéskir]] titlar
* Sovéskir deildarbikarmeistarar 1984
* Úkraínskir meistarar (15): 2002, 2005, 2006, 2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2017, 2018, 2019, 2020, 2023, 2024
* Úkraínskir bikarmeistarar (15): 1995, 1997, 2001, 2002, 2004, 2008, 2011, 2012, 2013, 2016, 2017, 2018, 2019, 2024, 2025
* Úkraínskir deildarbikarmeistarar (8): 2006, 2008, 2010, 2012, 2013, 2014, 2015, 2017

### Alþjóðlegir titlar
*  Evrópumeistarar félagsliða í knatspyrnu   2008/2009
Menningarleg heimsvaldastefna

**Menningarleg heimsvaldastefna** á við yfirráð einnar menningar yfir annarri. Hún er hugtak innan heimsvaldastefnu og getur verið allt frá almennri skoðun að virkri, formlegri og ákveðinni stefnu sem felur í sér (eða stafar af) hernaðaraðgerðir. Hagfræðilegir og tæknilegir þættir hafa líka hlutverki að gegna. Menningarleg heimsvaldastefnu má líkja við nýlendustefnu: menning fyrsta heimsins má vera talin „innrás“ eða „spilling“ af menningu innfæddra. Hugtakið getur einnig átt við yfirráð sérstakra ríkja og fjölþjóðafyrirtækja yfir öðrum löndum (í menningarlegum skilningi). Oft er orðið notað í neikvæðu samhengi þar sem óskað er eftir að draga úr slíkri yfirráð og áhrifum hennar.

## Heimild
*
Ormur Þorleifsson

**Ormur Þorleifsson** eða **Ormur ríki á Knerri** (d. 16. október 1609) var ríkur bóndi á Snæfellsnesi á 16. öld og er sagður hafa verið yfirgangssamur og harðlyndur ójafnaðarmaður. Þjóðsögur segja að fjöldamorðinginn Axlar-Björn hafi alist upp hjá honum.

Ormur var sonur Þorleifs Einarssonar sýslumanns á Hofsstöðum í Miklaholtshreppi og konu hans Kristínar, dóttur Torfa ríka Jónssonar í Klofa. Hann mun hafa heitið eftir föðurbróður sínum, Ormi Einarssyni bónda í Saurbæ á Kjalarnesi, sem veginn var í Viðey af mági sínum, Erlendi Þorvarðarsyni síðar lögmanni, árið 1518. Ormur var einbirni og hefur vafalaust fengið töluverðan arf eftir foreldra sína. Hann bjó lengi á Knerri í Breiðuvík og er sagður hafa átt þar allt land milli fjalls og fjöru. Hann hélt mörgum mönnum til sjóróðra undir Jökli og auðgaðist mjög, bæði að lausafé og jarðeignum, en mun hafa þótt harðdrægur í viðskiptum og illt þótti að vera leiguliði hans, samanber alkunnan kviðling:

::Enginn er verri
::en Ormur á Knerri.

Fátt er þó vitað með vissu um Orm en árið 1577 átti hann í deilum við sveitunga sinn, Alexíus Þorvarðsson, og lauk þeim svo að Alexíus hjó hægri hönd af Ormi um úlnlið en Jón sonur Alexíusar veitti Ormi sár á handlegg og barði hann með steini. Voru þeir feðgar dæmdir útlægir fyrir þetta.

Sagnir herma að Ormur hafi haft vinnumann af Mýrum, Pétur að nafni, og þegar hann kvæntist hafi Ormur reynst honum vel og látið hann hafa jörð til ábúðar. Hann tók svo yngsta son þeirra hjóna í fóstur og var það Björn, sem síðar var kenndur við Öxl. Hann ólst því samkvæmt þjóðsögum upp á Knerri og framdi þar sitt fyrsta morð. Sagt er að sonur Orms, Guðmundur, hafi verið mikill vinur Björns og haldið yfir honum hlífiskildi eftir að hann tók við búi af föður sínum gömlum. Ormur dó þó ekki fyrr en þrettán árum eftir að Björn var tekinn af lífi og hefur þá líklega verið háaldraður.

## Heimildir
* 
*
Sjónauki

**Sjónauki** eða **kíkir** er tæki sem aðstoðar við skynjun fjarlægra hluta með því að safna saman rafsegulgeislun (eins og sýnilegs ljóss). Fyrstu sjónaukarnir voru framleiddir í Hollandi í byrjun 17. aldar. Þeir ollu byltingu í stjörnufræði.
Heimsveldi

**Heimsveldi** á upphaflega við voldugt ríki eða hóp ríkja og þjóða sem nær yfir stórt landfræðilegt svæði og er stýrt af einum þjóðhöfðingja (til dæmis konungi eða keisara) eða fámennisstjórn. Heimsveldi þróast oft út frá einu landi þar sem höfuðborgin er. Í tímans rás fá lönd og landsvæði sem heyra til heimsveldinu oft mismunandi stöðu, til dæmis hafa sum ríki fengið heimastjórn frá stjórnarlandi sínu. Sú stefna ríkis að byggja upp heimsveldi kallast heimsvaldastefna. 

Heimsins stærstu heimsveldi urðu til á nýlendutímabilinu frá 15. til 19. aldar, þar má nefna Breska heimsveldið sem dæmi. Heimsveldi og keisaradæmi voru líka til að fornu og á miðöldum, til dæmis Rómaveldið, Austrómverska keisaradæmið, Heilaga rómverska ríkið, Austurríki-Ungverjaland, Tyrkjaveldið og Rússland. 

Á 20. öld töldust Bandaríkin og Sovétríkin til heimsvelda og eftir að Sovétríkin liðu undir lok hefur Kína stundum verið kallað heimsveldi. Þessi heimsveldi eru þó fyrst og fremst efnahagsleg en ekki landfræðileg. Einnig hafa sumir haldið því fram að Evrópusambandið reki heimsvaldastefnu. Alþjóðleg stórfyrirtæki hafa líka stundum verið kölluð heimsveldi.

## Heimild
*
Buergbrennen

**Buergbrennen** er eldhátíð sem haldin er á fyrsta sunnudegi í föstu í Lúxemborg og nærliggjandi svæðum. Í Þýskalandi er hátíðin kölluð Burgbrennen en í Frakklandi og Belgíu er hún þekkt undir nafninu *dimanche des Brandons*. Hátíðin er byggð á gömlum hefðum og bálið markar skil veturs og komandi vors. Orðið „burg“ er komið frá latneska orðinu „burere“ sem merkir að brenna. 

Fyrr á tímum var eldhátíðin haldin í tengslum við jafndægur að vori þann 21. mars. Upphaflega var eldhátíðin þannig að kveikt var bál úr trédrumbum og heyi en eftir því sem tímar liðu fram þá varð í miðju bálsins einn trjástofn sem greindist og síðar var krosstrjám bætt efst á köstinn svo hann líktist krossi.

Buergbrennen var einu sinni eingöngu opin karlmönnum í þorpunum og nýkvæntir menn voru í sérstöku hlutverki þannig að sá sem hafði seinast kvænst kveikti í bálkestinum. Hinir nýgiftu áttu einnig að safna viði á bálið eða borga öðrum fyrir það. Þegar bálið var slokknað buðu þeir til skemmtunar annaðhvort á heimilum sínum eða í þorpskránum.

Í dag eru það vanalega  æskulýðsfélög sem sjá um  Buergbrennen. Þau safna viði sem oft er gömul jólatré og hlaða bálkesti sem vanalega er efst á nálægri hæð eða hól. Oft er kross sem rís hátt upp í loft í miðju eldsins. Vanalega er til staðar bás með mat og drykk og slökkviliðsmenn eru viðstaddir til að tryggja að eldurinn breiðist ekki út.

## Heimild
*
Munnharpa

**Munnharpa** eða **munnorgel** er blásturshljóðfæri sem er helst notað í tónlistarstefnum svo sem blús, bandarískri þjóðlagatónlist, djassi, kántrí og rokki. Spilað er á munnhörpu með því að blása lofti inn í eða draga það út í gegnum götin sem eru á hlíðinni. Vararnir eru settar yfir ákveðin göt til að mynda hljóm af ýmsu tagi. Þrýstingurinn sem verður til þegar blásið er inn í munnhörpu veldur sveifluhreyfingum inni í henni og þannig myndast hljóð.
Melar (Melasveit)

**Melar** er gamalt höfuðból og áður kirkjustaður og prestssetur í Melasveit í Borgarfjarðarsýslu. Mikið landbrot hefur verið á jörðinni og er upphaflegt bæjarstæði horfið í sjó ásamt fornum kirkjugarði.

Við Mela var kennd forn höfðingjaætt, Melamenn, sem tengdist Sturlungum. Ýmsir fræðimenn voru af ætt Melamanna og við bæinn er kennt skinnbókarbrotið Melabók, en í því eru brot úr Landnámabók, Vatnsdæla sögu, Eyrbyggju og Flóamanna sögu. Í Melabók Landnámu eru ættir víða raktar til Melamanna og hefur einhver af þeirri ætt skrifað eða látið rita nýja útgáfu til að auka hróður ættarinnar. Talið er að það hafi verið Snorri Markússon lögmaður (d. 1313), stundum nefndur Mela-Snorri, en Guðný, móðir Snorra Sturlusonar, var afasystir hans. Sonur hans var Þorsteinn Snorrason ábóti á Helgafelli og hefur hann líklega einnig átt einhvern þátt í ritun bókarinnar.

Kirkjan á Melum var lögð af 1883 og var síðasti prestur þar séra Helgi Sigurðsson, mikill áhugamaður um söfnun fornra gripa og stofnandi Forngripasafnsins ásamt Sigurði Guðmundssyni málara.
Helgi Sigurðsson (f. 1815)

**Helgi Sigurðsson** (2. ágúst 1815 – 13. ágúst 1888) var íslenskur prestur, myndlistarmaður, ljósmyndari, fræðimaður og áhugamaður um forngripi og þjóðminjar sem átti þátt í stofnun Forngripasafnsins ásamt Sigurði Guðmundssyni.

## Æviferill
Helgi var sonur Sigurðar Helgasonar, bónda og dannebrogsmanns á Ísleifsstöðum í Mýrasýslu, þar sem Helgi fæddist, Krossholti og Jörfa í Hnappadalssýslu, og konu hans Guðrúnar Þorkelsdóttur. Hann fór í Bessastaðaskóla tvítugur að aldri og útskrifaðst þaðan 1840. Þá fór hann til náms í Kaupnannahafnarháskóla og lagði fyrst stund á lögfræðinám en síðar læknisfræði, lauk því námi en tók ekki próf og kom heim 1846. Auk háskólanámsins lærði hann myndlist við Kunstakademiet í þrjú ár og eru ýmsar teikninga hans varðveittar. Það var hann sem teiknaði vangamynd af Jónasi Hallgrímssyni á líkbörunum, sem Sigurður Guðmundsson teiknaði síðar eftir. Hann varð líka fyrstur Íslendinga til að læra ljósmyndun með daguerreaðferð og fékkst nokkuð við myndatökur en engar myndir hans hafa varðveist.

Eftir að heim kom var Helgi bóndi á Jörfa til 1850 og fékkst einnig við fræðastörf og ritstörf, smíðar, lækningar og fleira en 1866 tók hann prestvígslu og varð fyrst prestur á Setbergi við Grundarfjörð en frá 1874 á Melum í Melasveit og var síðasti prestur þar. Þegar kirkjan var lögð niður 1883 fluttist hann á Akranes og dó þar. Hann er jarðaður í Akraneskirkjugarði

Hann giftist Valgerði Pálsdóttur og áttu þau fjögur börn en skildu eftir nokkurra ára hjónaband. Hann bjó síðar með Jóhönnu Guðmundsdóttur og eignuðust þau tvo syni en hún fór svo með þá til Vesturheims 1883.

## Forngripasöfnun
Helgi var mikill áhugamaður um fornfræði og fór eitthvað að safna fornum munum eftir að hann kom heim frá Kaupmannahöfn. Eftir að Sigurður málari skrifaði greinina *Hugvekja til Íslendinga* í Þjóðólf 1862 og hvatti til stofnunar forngripasafns reið Helgi á vaðið og gaf fimmtán forngripi sem hann átti til safnsins í janúar 1863 og voru það, ásamt haugfé úr kumli í Baldursheimi í Mývatnssveit, fyrstu munirnir sem Forngripasafnið eignaðist en það var stofnað 24. febrúar 1863.

Eftir að Helgi kom að Melum jókst forngripasafn hans til muna og safnaði hann þar á þriðja hundrað gripa og mun hafa ætlað þá Forngripasafninu en hann vildi þó fá einhverja greiðslu fyrir, enda hafði hann keypt marga munina fyrir eigið fé og lagt mikið á sig til að afla þeirra. En þar strandaði á því að Sigurður Vigfússon, sem þá sá um Forngripasafnið, taldi munina ekki nógu merkilega eins og fram kemur í bréfum sem hann skrifaði stiftsyfirvöldum og fjárlaganefnd, þótt hann hefði raunar aldrei séð þá. Varð úr að safnið, yfir 250 gripir, var selt Nordiska museet í Stokkhólmi fyrir 800 krónur skömmu fyrir andlát Helga 1888. Munirnir komu aftur til Íslands ásamt öðrum munum úr Nordiska museet árið 2007.

## Heimildir
* 
*
Höfuðból

**Höfuðból** voru að fornu stærstu bújarðirnar á Íslandi og aðsetur höfðingja landsins. Jörð sem metin var 60 hundruð eða meira að dýrleika kallaðist höfuðból en meðaljarðir voru gjarna 20-30 hundruð og hjáleigur og kot 10 hundruð eða minni. Á höfuðbólum voru rekin stórbú og oft fylgdu þeim mikil hlunnindi.

Höfuðból voru kjölfesta ættaveldisins og valdagrundvöllur höfðingja. Höfuðbólinu fylgdu oft litlar jarðir og leigulönd sem kölluðust hjáleigur og voru í raun hluti af því en útjarðir voru þær jarðir í nágrenni höfuðbólsins sem tilheyrðu sama eiganda en tengdust því ekki að öðru leyti. Höfuðból gengu að erfðum í karllegg,. Samkvæmt Jónsbókarlögum erfðu synir höfuðbólið en dætur fengu útjarðir og lausafé. Ógift kona gat þó erft jörð eftir föður sinn og kona eftir mann sinn, ef enginn karlkyns erfingi var til staðar.

Á síðari öldum hafa jarðir stundum verið kallaðar höfuðból ef þar er búið stórbúi, án tillits til þess hvert verðgildi þeirra var samkvæmt fornu jarðamati, enda höfðu forsendur þess oft breyst.

## Heimildir
*
Ólífa

**Ólífa** er ávöxtur **ólífutrésins** (fræðiheiti: *Olea europaea*) sem er lítið sígrænt tré af smjörviðarætt með náttúruleg heimkynni við Miðjarðarhafið og inn af botni Miðjarðarhafs austur til Kaspíahafs. Tréð nær sjaldan mikilli hæð en getur orðið mörg hundruð ára gamalt og er stofninn þá orðinn mjög breiður, undinn, hrjúfur og sprunginn. Laufin eru ílöng og silfurgræn á lit. Blómin eru hvít. Aldinin eru upphaflega græn en dökkna síðan og verða þá fjólublá eða svarfjólublá á lit. 

Úr ávextinum, ólífunni, er unnin ólífuolía sem hefur gríðarmikla menningarlega og efnahagslega þýðingu fyrir Miðjarðarhafslöndin. Þar sem ferskar ólífur eru mjög beiskar á bragðið eru þær yfirleitt verkaðar með gerjun, pæklun eða sýru áður en þeirra er neytt. Til eru þúsundir yrkja ólífutrjáa sem hvert gefur ólíka ávexti með mismikið olíuinnihald.
Antoni Tàpies

**Antoni Tàpies i Puig** (13. desember 1923 – 6. febrúar 2012) var myndlistarmaður, listfræðingur og myndhöggvari frá Katalóníu. Hann var einn frægasti listamaður Evrópu á sinni tíð. Yfirlitssýning á verkum Tàpies var opnuð á Kjarvalsstöðum 17. mars 2011.

Tàpies fékk hjartaáfall af völdum berkla aðeins 17 ára gamall og fór þá að nema myndlist. Hann skráði sig þó upphaflega til náms í lögfræði en tveimur árum seinna þá hóf hann myndlistarnám. Tàpies var í upphafi ferils síns undir áhrifum frá Miro og Klee en þróaði síðar sitt eigið myndmál með uppbyggðum myndfleti sem oft var ýfður upp með stöfum, tölum og táknum. Flest verka hans eru úr hversdagslegum hlutum eins og efni sem hann hefur fundið, mold sandi, jarðvegi, blóði eða steinryki.

Tàpies var mjög pólitískur og róttækur. Hann sagði árið 1990 „Þó að ég geti ekki breytt heiminum, þá vil ég að minnsta kosti breyta því hvaða augum fólk lítur hann.“

## Heimild
* Vefsíða Kjarvalsstaða, kynning á sýningu á verkum Tápiers á Íslandi
Grundarkirkja

**Grundarkirkja** er í Laugalandsprestakalli í Eyjafjarðar- og Þingeyjarprófastsdæmi. Grund er bær og kirkjustaður frá fornu fari í Hrafnagilshreppi. Þar voru kaþólskar kirkjur helgaðar heilögum Lárentíusi. Grund tilheyrði Grundarþingum fyrrum. Magnús Sigurðsson, bóndi, byggði núverandi kirkju árið 1904-05 fyrir eigið fé.
Sanok

**Sanok** er borg í Póllandi í Podkarpackie sýslu. Sanok liggur við ána San. Íbúar voru 39.106 þann 31. desember 2010.
Íslandsmeistaramót FSÍ í þrepum 2012

Íslandsmeistaramót FSÍ í þrepum í áhaldafimleikum var haldið í Íþróttamiðstöðinni Björk þann 17. mars 2012.  Veitt voru verðlaun fyrir 3 fyrstu sætin í fjölþraut í hverjum þrepi.  Sá keppandi sem náði fyrsta sæti í hverju þrepi var krýndur Íslandsmeistari.

## Úrslit
### Úrslit kvennaflokkur
#### 1. þrep - kvk

#### 2. þrep - kvk

#### 3. þrep kvk

#### 4. þrep kvk

#### 5. þrep kvk

### Úrslit karlaflokkur
#### 1. þrep kk

#### 2. þrep kk

#### 3. þrep kk

#### 4. þrep kk

#### 5. þrep kk

## Heimildir
Božo Paradžik

**Božo Paradžik** er króatískur kontrabassaleikari. Hann hóf kontrabassanám í Sarajevó árið 1983, þá aðeins 13 ára gamall. Kennarinn hans þar var Tihomir Vidovic. Á árunum 1987 til 1992 stundaði hann nám við Tónlistarakademíuna í Prag hjá Jirí Hudec.

## Neðanmálsgreinar
Sæfari (félag)

**Sæfari** er félag áhugafólks um sjóíþróttir á Ísafirði. Í félaginu eru bæði siglingafólk, kajakræðarar og vélbátasiglarar. Félagið heldur árleg siglinganámskeið. 

Upphaflega var félagið stofnað 10. september 1978 sem sportbátafélag og starfaði af miklum krafti en lagðist af síðar meir. Félagið var síðan endurreist í núverandi mynd 3. júní árið 2000.

## Tengt efni
*Siglingasamband Íslands

## Tenglar
* Vefur Sæfara
Kaíberskarð

**Kaíberskarð** (pashto: د خیبر درہ, úrdú/persneska: درۂ خیبر) er fjallaskarð í Spin Ghar-fjallgarðinum milli Afganistans og Pakistans. Skarðið var hluti af Silkiveginum og það hefur í aldaraðir verið mikilvæg verslunarleið milli Mið-Asíu og Suður-Asíu. Skarðið er líka hernaðarlega mikilvægt og margar innrásir hafa farið gegnum skarðið, allt frá Alexander mikla að breska hernum sem notaði skarðið til að leggja Afganistan undir Breska heimsveldið. Skarðið er enn mikilvæg leið til að koma hergögnum til herliðs NATO í Afganistan. Hæsti punktur vegarins um skarðið er 5 kílómetra innan landamæra Pakistans þar sem heitir Landi Kotal.
Atari 2600

**Atari 2600** er leikjatölva sem kom út í október árið 1977, gefin út af Atari. Vélin var fyrst seld sem *Atari VCS* (skammstöfun á „Video Computer System“), en eftir að seinni vélin Atari 5200 kom út var hún nefnd Atari 2600. Með henni fylgdu tveir stýripinnar og tvær aðrar stýringar með snúningsshjóli á og skottökkum (*paddle controller*) og tölvuleikurinn *[[Combat (tölvuleikur)|Combat]]*. Seinna meir fylgdi með hinn vinsæli *[[Pac-Man]]*.

Árið 2006 var leikjatölvan tekin inn í hóp útvalinna leikfanga í National Toy Hall of Fame í Bandaríkjunum. 

Meðal forritara sem fengust við að forrita fyrir Atari 2600 eru David Crane, Tod Frye, Rob Fulop, Larry Kaplan, Alan Miller, Warren Robinett, Carol Shaw, Howard Scott Warshaw, Bob Whitehead, og Tom Reuterdahl.
Natalie Portman

**Natalie Portman** (fædd 9. júní 1981 í Jerúsalem) er bandarísk leikkona. Portman er einkabarn foreldra sinna. Faðir hennar er læknir frá Ísrael og móðir hennar er listakona frá Ohio. Hún flutti til Washington DC þegar hún var enn þá mjög ung. Eftir að hafa flutt nokkrum sinnum settist fjölskyldan að í New York, þar sem hún á enn heima í dag. Portman gekk í Harvard. 

Natalie var ellefu ára þegar umboðsmaðurinn hennar uppgötvaði hana. Þrýst var á hana að gerast fyrirsæta en hún valdi frekar að verða leikkona. Portman lék Padmé Amidölu í Stjörnustríðskvikmyndunum Ógnvaldurinn, Árás klónanna, og Hefnd Sithsins.
Biobío-hérað

**Biobío-hérað** í Síle (spænska: *Región del Biobío*) er hérað í suður-Síle um miðbik landsins. Liggur það að Ñuble-héraði í norðri, Argentínu í austri, Araucanía-héraði í suðri og Kyrrahafinu í vestri. Höfuðborg Biobío er Concepción. 

Það er 24.000 km² að flatarmáli og íbúar þess árið 2017 voru 1.556.000. Það skiptist í 3 sýslur og 32 sveitarfélög. Meðal eldfjalla þar er Callaqui (3.165 metrar).

## Tenglar
* Opinber vefsíða Biobío-fylki (á spænsku)
Neysluvatn

**Neysluvatn** eða **drykkjarvatn** er vatn sem ætlað er til neyslu eða matargerðar og þrifnaðar á heimilum, vinnustöðum og opinberum stöðum. Einnig telst allt vatn sem notað er í matvælafyrirtækjum vera neysluvatn svo sem í mjólkurframleiðslu og mjólkuriðnaði, kjötvinnslu, fiskiðnaði og fiskeldi.Neysluvatn getur verið í upprunalegu ástandi (lindarvatn, grunnvatn) oft hefur það verið hreinsað og meðhöndlað til þess að það öðlist þau gæði sem neysluvatn þarf að hafa. Neysluvatn getur komið beint úr lind, borholu eða brunni, úr dreifikerfi, tönkum, flöskum eða öðrum ílátum.  Neysluvatn verður að standast strangar heilbrigðis- og hreinlætiskröfur.

Heilbrigðiseftirlit sveitarfélaga hafa eftirlit með neysluvatni og vatnsbólum og vatnsverndarsvæðum viðkomandi staða. Á Íslandi er neysluvatn mestmegnis fengið úr grunnvatni og lindum. Hreinsun á neysluvatni er fátíð. Orkustofnun og Íslenskar orkurannsóknir hafa stundað neysluvatnsrannsóknir og ráðgjöf varðandi vatnsöflun um árabil. Vatnsútflutningur, þ.e. útflutningur á átöppuðu neysluvatni, er vaxandi atvinnugrein á Íslandi.

Í sumum löndum er flúori bætt við neysluvatn í þeim tilgangi að draga úr tannskemmdum.

## Neðanmálsgreinar
Fíton

**Fíton** var íslensk auglýsingastofa starfrækt frá 1996 til 2015 þegar hún sameinaðist stofunni *Pipar\TBWA*. 

Starfsmenn voru 30 talsins árið 2012. Framkvæmdarstjóri var Þormóður Jónsson.
Samsíðungur

**Samsíðungur** er ferhyrningur með hvorar tveggja mótlægra hliða samsíða og jafnstórar.

## Formúlur

### Flatarmál

Flatarmál samsíðungs er grunnur sinnum hæð.
:f = g\cdot h
Undirskriftalisti

**Undirskriftalisti** er beiðni um að eitthvað sé gert í ákveðnu málefni og sem slík staðfesting á þeirri afstöðu sem er fyrir hendi meðal almennings. Slíkur listi er oft sendur til ríkisstjórna(r) eða annarra opinberra samtaka og fyrirtækja. Undirskriftalisti samanstendur af fjölda undirskrifta sem skrifaðar eru til að sýna stuðning með eða gegn máli. Dæmi um undirskriftalista er sá sem saminn var til frelsunar Nelson Mandela úr fangelsi.

Núorðið eru flestir undirskriftalistar settir fram á netinu. 

## Undirskriftasafnanir á Íslandi
Ýmsar undirskriftasafnanir hafa verið haldnar á Íslandi í gegnum tíðina. Eftirtaldar safnanir hafa náð mestum fjölda undirskrifta:
# Krafa um að 11% af vergri þjóðarframleiðslu renni í heilbrigðismál (2016), 86.729 undirskriftir.
# Gegn beitingu breska ríkisins á hryðjuverkalögum  gegn Íslandi (2008), 83.353 undirskriftir.
# Gegn flutningi Reykjavíkurflugvallar úr Vatnsmýri (2013), 69.637 undirskriftir.
# Gegn Icesave-samningi 2 (2010), 56.089 undirskriftir.
# Varið land, gegn brottför hersins (1974), 55.522 undirskriftir.
# Gegn kvótasetningu á makríl (2015), 53.571 undirskrift.
# Áskorun um áframhald ESB-viðræðna (2014), 53.555 undirskriftir.
# Áskorun um að Faxaflói verði griðland hvala (2018), 50.424 undirskriftir.
# Gegn sölu HS-orku til Magma Energy (2011), 47.004 undirskriftir.
# Gegn brottvísun hælisleitandans Uhunoma Osayomore (2021), 45.744 undirskriftir.
# Gegn Eyjabakkavirkjun (1999), 45.386 undirskriftir.
# Krafa um að lögfesta nýju stjórnarskránna á grunni þjóðaratkvæðagreiðslunnar 2012 (2020), 43.423 undirskriftir.
# Gegn Icesave-samningi 3 (2011), 42.400 undirskriftir (þ.a. 37.488 afhentar 18. febrúar 2011).
# Krafa um að hætt verði við áætlanir um virkjanir á íslenska hálendinu (2015), 42.343 undirskriftir (þann 25. janúar 2016).
# Bjarni Benediktsson hefur ekki minn stuðning sem forsætisráðherra (2024), 41.801 undirskriftir. 
# Gegn vegatollum (2011), 41.525 undirskriftir.
# Krafa um leiðréttingu stökkbreyttra lána og afnám verðtryggingar (2012), 37.743 undirskriftir.
# Gegn breytingum á brjóstaskimunum fyrir krabbameini (2021), 37.291 undirskriftir.
# Ávarp Friðarhreyfingar íslenskra kvenna með ákalli um frið, afhent á kvennaráðstefnu S.Þ. (1985), 36.720 undirskriftir.
# Gegn breytingum á veiðigjaldi (2013), 34.882 undirskriftir.
# Gegn EES-samningum (1992), 34.378 undirskriftir.
# Gegn hvalveiðum (2013), 33.000 undirskriftir. 
# Krafa um að DV breyti ritstjórnarstefnu sinni í umfjöllun um menn og viðkvæm málefni (2006), 32.044 undirskriftir. 
# Gegn Fjölmiðlafrumvarpinu (2004), 31.752 undirskriftir.
# Áskorun SÁÁ um að 10% af áfengisgjaldi renni til vímuvarna (2013), 31.000 undirskriftir.
# Krafa þess efnis að Sigmundur Davíð Gunnlaugsson segi af sér sem forsætisráðherra í kjölfar Panamaskjalanna, 30.300 undirskriftir (þann 11. apríl 2016).
# Áskorun Geðhjálpar um að setja geðverndarmál í forgang (2020), 30.093 undirskriftir.

## Tilvísanir