Astragalus

***Astragalus*** er stór ættkvísl; með um 3000 tegundir jurta og lítilla runna, í Ertublómaættertublómaætt. Þetta er ein stærsta plöntu ættkvíslin í fjölda lýstra tegunda. Ættkvíslin er í tempruðu belti norðurhvels. Sumar fölblóma tegundir flækja eru svipaðar í útliti, en flækjur eru meira klifurplöntur.

## Vistfræði
*Astragalus* tegundir eru étnar af lirfum sumra Lepidoptera tegunda, þar á meðal af ættkvíslinni *[[Coleophora]]*: *[[Coleophora cartilaginella|C. cartilaginella]]*, *[[Coleophora colutella|C. colutella]]*, *[[Coleophora euryaula|C. euryaula]]*, og *[[Coleophora onobrychiella|C. onobrychiella]]* nærast einvörðungu á *Astragalus*, *[[Coleophora astragalella|C. astragalella]]* and *[[Coleophora gallipennella|C. gallipennella]]* nærast einvörðungu á tegundinni *[[Astragalus glycyphyllos]]*, og *[[Coleophora hippodromica|C. hippodromica]]* er takmörkuð við *[[Astragalus gombo]]*.

## Nytjar
Eins og flestar belgjurtir eru *Astragalus* tegundir í sambýli við rótargerla og bæta jarðveg. Einnig eru sumar tegundirnar nýttar fyrir búfé eða jafnvel til manneldis (rætur og fræ).
Náttúrulegt gúmmí - tragacanth er gert úr nokkrum tegundum *Astragalus* frá Mið Austurlönd, þar á meðal *A. adscendens*, *A. gummifer*, *[[Astragalus brachycalyx|A. brachycalyx]]*, and *A. tragacanthus*.  Einnig er *[[Astragalus propinquus]]* (syn. *A. membranaceus*) er þekktur sem jurtalyf í hefðbundnum kínverskum lækningum. and Persian medicine. Í hefðbundnum kínverskum lækningum er A. membranaceus notaður til að styrkja qi og styrkja yfirborðskennt viðnám, og ýta undir útferð graftrar og vöxt nýrra vefja.

### Rannsóknir
Lífefnafræðifyrirtæki eru að vinna í að einangra telomerase virkja úr *Astragalus*. Virka efnið cycloastragenol (einnig nefnt TAT2) er nú rannsakað í sambandi við HIV, auk sýkinga tengdum langvinnum sjúkdómum eða elli.  Hinsvegar lýsti National Institutes of Health yfir: "The evidence for using astragalus for any health condition is limited. High-quality clinical trials (studies in people) are generally lacking. There is some preliminary evidence to suggest that astragalus, either alone or in combination with other herbs, may have potential benefits for the immune system, heart, and liver, and as an adjunctive therapy for cancer".

Rannsóknir hjá UCLA AIDS Institute beindust að virkni cycloastragenol í öldrun ónæmisfrumna ("immune cells"), og virkni þess á viðbrögð frumunnar við vírussýkingum. Það virðist aukaframleiðslu telomerase, sem er ensím sem miðlar skiftum á stuttum bitum DNA þekktum sem telomere, sem eru mikilvægur hluti frumuskiftingar, þar á meðal hjá krabbameini.

### Fæðubótarefni
Extrakt af *[[Astragalus propinquus]]* ( syn. *A. membranaceus*) eru seld sem fæubótarefni til að lengja lífið hjá fólki. Einkaleyfisverndað þykkni af þurrkaðri rót af * A. membranaceus *, nefnt TA-65, "was associated with a significant age-reversal effect in the immune system, in that it led to declines in the percentage of senescent cytotoxic T cells and natural killer cells after six to twelve months of use". Það eru misvísandi upplýsingar í sambandi við *Astragalus*, áhrif þess á telomerase, og krabbamein. Til dæmis, þó að 80% krabbameinsfrumna noti telomerase fyrir frumufjölgun - þáttur sem gæti fræðilega aukist með *Astragalus*— stytting á telomeres (af völdum ýmissa þátta eins og streitu og öldrun eru hugsanlegir orsakaþættir illkynja sjúkdóma), gæti einnig verið dregið úr af *Astragalus*. Þannig, stuttir telomeres enda í óstöðugleika litninga, og möguleikinn á lengingu telomere sem vörn gegn krabbameini er hugsanleg. Að auki, vísindamenn tilkynnt nýlega að krabbameinsfrumum kunni að fjölga einmitt vegna skorts á sérhæfingu sem á sér stað vegna skemmda eða styttingu á telomere. Þeir leggja til að "þvinguð" lenging telomeres stuðli að sérhæfingu krabbameinsfrumna, sennilega draga úr illkynja (meins), sem er sterklega tengd við tap á frumusérhæfingu.

### Hliðarverkanir og eiturvirkni
*Astragalus* geta haft milliverkanir við lyf sem bæla niður ónæmiskerfið, svo sem cyclophosphamide. Þær geta einnig haft áhrif á blóðsykur og blóðþrýsting. Sumar  *Astragalus* tegundir geta verið eitraðar. Til dæmis, nokkrrar tegundir frá Norður Ameríku innihalda alkaloíðann swainsonine, sem getur valdið svokölluðu "locoism" í búfénaði. Eiturmagn og virkni *Astragalus* tegunda er breytilegt.

### Í görðum
Nokkrar tegundir, þar á meðal *A. alpinus* (bláleit til purpuralit blóm) og  *A. penduliflorus* (gul blóm), eru ræktaðar sem skrautplöntur í görðum.

## Valdar tegundir
Listi yfir Astragalus tegundir

* *[[Astragalus alpinus]]* — Seljahnúta, Seljakollur
* *[[Astragalus americanus]]* — Engjahnúta
* *[[Astragalus arenarius]]* — Sandhnúta
* *[[Astragalus australis]]* — Lækjahnúta
* *[[Astragalus canadensis]]* — Skógarhnúta
* *[[Astragalus cicer]]* — Kollhnúta, engjakollur
* *[[Astragalus crassicarpus]]* — Sléttuhnúta
* *[[Astragalus danicus]]* — Fjóluhnúta, Strandkollur
* *[[Astragalus eucosmus]]* — Glæsihnúta
* *[[Astragalus falcatus]]* - Vætuhnúta
* *[[Astragalus frigidus]]* — Frerahnúta, Frerakollur, norðurkollur
* *[[Astragalus glycyphyllos]]* — Sætuhnúta, Mjólkurhnúta, mjólkurkollur
* *[[Astragalus gummifer]]* — Gúmmíhnúta
* *[[Astragalus kentrophyta]]* — Fossahnúta
* *[[Astragalus laxmannii]]* — Brekkuhnúta
* *[[Astragalus norvegicus]]* — Klettahnúta, Blámjalta, Noregshnúta, Noregskollur
* *[[Astragalus nutzotinensis]]* — Klungurhnúta
* *[[Astragalus mongholicus]]* — Græðihnúta
* *[[Astragalus penduliflorus]]* — Hengihnúta
* *[[Astragalus polaris]]* — Alaskahnúta
* *[[Astragalus robbinsii]]* — 
* *[[Astragalus roemeri]]* — Skriðuhnúta
* *[[Astragalus scelichowii]]* — 
* *[[Astragalus sempervirens]]* — Tindahnúta
* *[[Astragalus tenellus]]* - Fjaðurhnúta
* *[[Astragalus tolmaczevii]]* 
* *[[Astragalus tugarinovii]]*
* *[[Astragalus umbellatus]]* - Sveiphnúta
* *[[Astragalus williamsii]]* 

## Sjá einnig
* Listi yfir Astragalus tegundir á Latínu með Rússnesktri þýðingu

## Tilvísanir

## Ytri tenglar
* ''Astragalus'' 
* ''Astragalus'' - Compounds, Mechanism of action, and Uses
*''Astragalus'' - Clinical summary and Constituents, MSKCC Memorial Sloan Kettering Cancer Center
* Large list of species
* ''Astragalus'' at a Glance This fact sheet from the U.S. National Institutes of Health provides basic information about *Astragalus* – common names, uses, potential side effects, and resources for more information.
* ''Astragalus alpinus'' This Rare Species Guide profile from the Minnesota Department of Natural Resources provides information about the basis for the species' listing, habitat, biology and life history, conservation and management, and conservation efforts.
*Chinese Milkvetch, ''Astragalus membranaceus'', Kansas State University