open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ourisia

***Ourisia*** er ættkvísl blómstrandi plantna í Plantaginaceae, ættaðar frá vesturhluta S-Ameríku og Nýja-Sjálandi.

## Tegundir
Meðal tegunda sem teljast til *Ourisia* eru: 
**[[Ourisia alpina]]*
**[[Ourisia biflora]]*
**[[Ourisia breviflora]]*
**[[Ourisia caespitosa]]* - Skriðstýra
**[[Ourisia chamaedrifolia]]*
**[[Ourisia cotapatensis]]*
**[[Ourisia coccinea]]*
**[[Ourisia cockayniana]]*
**[[Ourisia crosbyi]]*
**[[Ourisia fragrans]]*
**[[Ourisia fuegiana]]*
**[[Ourisia glandulosa]]*
**[[Ourisia goulandiana]]*
**[[Ourisia integrifolia]]*
**[[Ourisia macrocarpa]]*
**[[Ourisia macrophylla]]* - Blaðstýra
**[[Ourisia melaspermioides]]*
**[[Ourisia microphylla]]* - Fjallastýra
**[[Ourisia muscosa]]*
**[[Ourisia polyantha]]*
**[[Ourisia pulchella]]*
**[[Ourisia pygmaea]]*
**[[Ourisia remotifolia]]*
**[[Ourisia ruellioides]]*
**[[Ourisia serpyllifolia]]*
**[[Ourisia sessilifolia]]* - Þekjustýra
**[[Ourisia simpsonii]]*
**[[Ourisia spathulata]]*
**[[Ourisia vulcanica]]*

## Tilvísanir
Ourisia alpina

***Ourisia alpina*** er tegund blómstrandi plantna í Plantaginaceae, ættuð frá suðurhluta Suður-Ameríku.

## Tilvísanir
Ourisia remotifolia

***Ourisia remotifolia*** er tegund blómstrandi plantna í græðisúruætt, ættuð frá Suðureyju Nýja-Sjálands.

## Tilvísanir
Blaðstýra

***Ourisia macrophylla*** er tegund blómstrandi plantna í græðisúruætt, ættuð frá Nýja-Sjálandi.

## Tilvísanir
Skriðstýra

***Ourisia caespitosa*** er tegund blómstrandi plantna í græðisúruætt, ættuð frá Nýja-Sjálandi.

## Tilvísanir
B'Day

***B'Day*** er önnur breiðskífa bandarísku söngkonunnar Beyoncé. Platan var opinberlega gefin út 4. september 2006, á 25 ára afmælisdag sönkonunnar, af Columbia Records, Music World Entertainment og Sony Urban Music.

Upprunalega átti *B'Day* að koma út árið 2004 sem framhald af *[[Dangerously in Love]]*. En henni var frestað til að taka upp síðustu stúdóplötu Destiny's Child, *[[Destiny Fulfilled]]*, sem kom út árið 2004 og vegna þess að Beyoncé lék aðalhlutverkið í kvikmyndinni *[[Dreamgirls]]* sem kom út árið 2006. Á meðan Beyoncé var í fríi eftir að hafa leikið í *Dreamgirls* hafði hún samband við ýmsa upptökustjóra, leigði Sony Music Studios og káraði plötuna á innan við tveimur vikum. Textasmíði plötunnar var að mestu innáblásin af hlutverki Beyoncé í kvikmyndinni. Tónlistarstefna plötunnar er gætir áhrifa frá fönki frá áttunda og níundía áratug síðustu aldar og ballöðum til borgarsamtímatónlistar og hipphopps og R&B. Sem hluti af sýn Beyoncé fyrir plötuna var notast við lifandi hljóðfæri á upptöku á flestum lögum plötunnar.

Við útgáfu fékk platan almennt góða dóma frá tónlistargagnrýnendum, sem beindu mestu lofi sínu að hljóðgæðum hennar og söng Beyoncé. Platan var vinsæl og komst í efsta sæti á bandaríska ''Billboard'' 200 vinsældarlistanum og seldist í yfir 541.000 eintökum fyrstu vikuna. Hún vann verðlaun sem Best Contemporary R&B Album á 49. Grammy-verðlaunahátíðinni, auk þess að vinna fjölda annarra verðlauna. *B'Day Anthology Video Album*, sem innihélt 13 tónlistarmyndbönd sem fylgdu lögum plötunnar, var gefin út samhliða lúxusútgáfu plötunnar í apríl 2007. *B'Day* hefur verið viðurkennd sem fimmföld platínu plata af Recording Industry Association of America (RIAA). Frá og með 2013 hefur hún selst í yfir átta milljónum eintaka um allan heim.

Af *B'Day* komu sex smáskífur. Sú fyrsta, „Déjà Vu“, komst hæst í fjórða sæti bandaríska ''Billboard'' Hot 100 vinsældarlistans. Önnur smáskífa plötunnar, „Ring the Alarm“, varð á þeim tíma sú smáskífa Beyoncé sem byrjaði hæst á vinsældarlista, en hún komst hæst í 11. sæti og endaði þar með röð hennar af smáskífum sem komust á topp tíu lista. „Irreplaceable“ varð fjórða smáskífa Beyoncé til að komast í efsta sæti á *Billboard* Hot 100, en „Beautiful Liar“ komst hæst í þriðja sæti. Báðar náðu þó góðum árangri á heimsvísu. „Get Me Bodied“ var eingöngu gefin út sem smáskífa í Bandaríkjunum en „Green Light“ var gefin út á alþjóðavettvangi. Hvorug þeirra náði sama árangri og fyrri smáskífur plötunnar. Til að kynna *B'Day* fór Beyoncé í annað tónleikaferðalag sitt sem sólóartisti, The Beyoncé Experience, árið 2007 og í kjölfarið var gefin út tónleikaplatan *The Beyoncé Experience Live*.

## Lagalisti
Lagalisti Norður-Amerísku útgáfu plötunnar:
# „Déjà Vu“ (ásamt Jay-Z) 4:00
# „Get Me Bodied“ 3:25
# „Suga Mama“ 3:26
# „Upgrade U“ (ásamt Jay-Z) 4:33
# „Ring the Alarm“ 3:23
# „Kitty Kat“ 3:56
# „Freakum Dress“ 3:20
# „Green Light“ 3:29
# „Irreplaceable“ 3:49
# „Resentment“ 4:40
# „Encore for the Fans“ (falið lag) 0:39
# „Listen“ (frá kvikmyndinni *[[Dreamgirls]]*) (falið lag) 3:38
# „Get Me Bodied“ (Extended Mix) (falið lag) 5:59

## Heimildir
Títusarboginn

**Títusarboginn** í Róm er kenndur við Títus Vespasíanus Ágústus keisara Rómaveldis 79-81 eftir Krist. Hann var reistur af keisaranum Dómitíanus.

Títus Vespasíanus var vinsæll og hlaut viðurnefnið „yndi mannkyns“. Hann þótti með afbrigðum örlátur á fé, sitt eigið ekki síður en ríkisins og átti drjúgan þátt í endurreisn Rómaborgar eftir brunann mikla árið 80. Hann fór fyrir herleiðangri árið 70 til Jerúsalem þar sem borgin var eyðilögð og Rómverjar unnu sigra og í minningu þess afreks var honum reistur minnisvarði í Rómaborg, Títusarboginn. Stendur hann enn við hliðið að
Forum Romanum.
Death

**Death** var bandarísk dauðarokkshljómsveit sem stofnuð var árið 1984 í Flórída af gítarleikaranum og söngvaranum Chuck Schuldiner. Schuldiner var eini stöðugi meðlimur sveitarinnar en aðrir meðlimir tóku oft breytingum.

Fyrsta plata Death, *Scream Bloody Gore*, er talin ein af fyrstu dauðarokksplötunum. Stíll sveitarinnar breyttist með tímanum og urðu lagasmíðarnar flóknari undir lokin.

Sveitin lagðist af er Schuldiner lést árið 2001 af völdum heilaæxlis. Hann hafði þá einbeitt sér að nýrri hljómsveit; Control Denied, sem var í ætt við framsækinn málm og kraftmálm. 

Fyrrum meðlimir Death hafa farið á tónleikaferðalög undir nafninu *Death to All* og spilað efni með sveitinni. 

## Meðlimir - Síðasta liðskipan
*Chuck Schuldiner – gítar, söngur (1983–1995, 1997–2001), bassi (1983–1984, 1984–1985, 1986–1987)
*Shannon Hamm – gítar (1997–2001)
*Scott Clendenin – bassi (1997–2001)
*Richard Christy – trommur (1997–2001)

## Plötur
*Scream Bloody Gore (1987)
*Leprosy (1988)
*Spiritual Healing (1990)
*Human (1991)
*Individual Thought Patterns (1993)
*Symbolic (1995)
*The Sound of Perseverance (1998)

## Tilvísanir
Halldór Benjamín Þorbergsson

**Halldór Benjamín Þorbergsson** (5. apríl 1979) er íslenskur hagfræðingur og forstjóri fasteignafélagsins Regins.

Halldór Benjamín var áður framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins frá 2016-2023 og framkvæmdastjóri Viðskiptaþróunar hjá Icelandair Group frá 2009-2016.

## Ferill
Halldór Benjamín er stúdent af eðlisfræðibraut Menntaskólans í Reykjavík, lauk hagfræðiprófi frá Háskóla Íslands og er með MBA gráðu frá Oxford háskóla.

Hann starfaði um tíma sem hagfræðingur og síðar framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs Íslands. Hann hefur einnig starfað hjá Milestone, Norræna Fjárfestingabankanum og Hagfræðistofnun Háskóla Íslands. Halldór hefur sinnt stundakennslu í þjóðar- og rekstrarhagfræði við Háskóla Íslands og Háskólann í Reykjavík. 

## Samtök atvinnulífsins
Sem framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins leiddi Halldór Benjamín kjaraviðræður fyrir hönd atvinnurekenda. Þar á meðal voru viðræðurnar sem leiddu til Lífskjarasamningsins 2019 og kjaraviðræður á vormánuðum 2023 þar sem Efling og Samtök atvinnulífsins tókust hart á. 

## Einkalíf
Halldór Benjamín er giftur Guðrúnu Ásu Björnsdóttur, sérfræðilækni og forstjóra Klíníkurinnar í Ármúla. Þau eiga fjögur börn.

## Tilvísanir
Miller

**Miller** getur átt við eftirfarandi:

* William Ian Miller
* Sienna Miller
* Wentworth Miller
* Arthur Miller
* Mac Miller
* T. J. Miller
* Omar Benson Miller
Schneider

**Schneider** getur átt við eftirfarandi:
* Bernd Schneider
* Camillo Karl Schneider
* Rob Schneider
* Schneider Electric
Schmidt

**Schmidt** getur átt við eftirfarandi:
* Gram-Schmidt reikniritið
* Helle Thorning-Schmidt
* Helmut Schmidt
Björgunarsund

**Björgunarsund** er sundaðferð sem er beitt til að bjarga manneskju frá drukknun. Þetta er gert þannig að sú manneskja sem á að bjarga liggur á bakinu og björgunaraðilinn er staðsettur að aftan, eða hálfpartinn undir manneskjunni. Hægt er að nota tvenns konar sundtök við að synda með manneskjuna og í báðum útfærslum er notast við bringusundsfótatök eða troðinn marvaði. Hægt er að halda manneskjunni uppi með báðum höndum á kjálka viðkomandi eða með annari hönd yfir öxlinni og undir brjóst viðkomandi. Svo er synt þannig aftur á bak. Aðferðin er erfið og þreytandi í framkvæmd fyrir óreyndan sundmann og aðgát þarf að hafa ef sundreynslan er lítil. Þá getur viðkomandi lagt sjálfan sig í hættu.

Viðbragðsaðilar, strandverðir og starfsfólk sundlauga æfa reglulega björgunarsund. Sérstök námskeið eru haldin til að skerpa á þekkingu og beitingu.
Taylor

**Taylor** getur átt við eftirfarandi:

* Jayceon Terell Taylor 
* Phineas Taylor Barnum
* Brook Taylor
* Matthew W. Taylor
* Roger Taylor
* Frederick Winslow Taylor
* Elizabeth Taylor
* Taylor-röð
* Rachael Taylor
* Taylor Momsen
* Taylor Swift
* Taylor Lautner
* James Taylor
* Taylor Hawkins
* Regina Taylor
* Zachary Taylor
* Charles Taylor
* Alfred Edward Taylor
Müller (aðgreining)

**Müller** getur átt við eftirfarandi:
* Müller brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður
* Max Müller
* Hermann Müller
* Gerd Müller
* Christian Müller
* Thomas Müller
* Wolfgang Müller
* Leifur Müller
* Herta Müller
* Vincent Müller
* Wenzel Müller
* Johann Müller
4 (Beyoncé plata)

***4*** er fjórða breiðskífa bandarísku söngkonunnar Beyoncé. Platan var gefin út 24. júní 2011 af Parkwood Entertainment og Columbia Records. Eftir hlé á ferli sínum til að kveikja sköpunargáfu sína á ný, fékk Beyoncé innblástur til að búa til plötu með grunn í hefðbundnum ryþmablús, sem var ólík popptónlist samtímans. Samstarf hennar við lagahöfundana og upptökustjórana The-Dream, Tricky Stewart og Shea Taylor leiddi af sér mildari tóna, fjölbreyttan söngstíl og áhrif frá fönki, hipphoppi og sálartónlist.

Eftir að Beyoncé sleit faglegum tengslum við föður og umboðsmann sinn, Mathew Knowles, gat hún breytt tónlistarstefnunni burt frá fyrri verkum sínum og í átt að innilegri og persónulegri plötu. Textasmíð *4* leggur áherslu á einkæri, valdeflingu kvenna og sjálfsígrundun, sem er afleiðing af því að Beyoncé íhugaði þroskaðri boðskap til að sýna fram á listrænan trúverðugleika. Í maí 2011 sendi Beyoncé inn 72 lög til Columbia Records til athugunar og 12 þeirra voru gefin út á hefðbundnu útgáfu plötunnar.

*4* var kynnt um mitt ár 2011 með flutningi í sjónvarpi og á tónlistarhátíðum, en hún var aðalflytjandi á Glastonbury-hátíðinni. Platan fékk almennt jákvæða dóma frá tónlistargagnrýnendum og nokkur tónlistartímarit settu plötuna á lista sína yfir bestu plötur árins. *4* var fjórða plata hennar í röð til að fara beint á toppinn á bandaríska ''Billboard'' 200 vinsældarlistanum og hún komst einnig í fyrsta sæti í Brasilíu, Írlandi, Suður-Kóreu, Spáni, Sviss og Bretlandi. Af plötunni voru smáskífurnar „Run the World (Girls)“, „Best Thing I Never Had“, „Party“, „Love On Top“ og „Countdown“ gefnar út á alþjóðavísu. Á 55. Grammy-verðlaunahátíðinni vann „Love On Top“ verðlaun fyrir Best Traditional R&B Performance. Frá og með nóvember 2016 hefur *4* selst í 5 milljónum eintaka um allan heim.

## Lagalisti
Lagalisti hefðbundnu útgáfu plötunnar:
# „1+1“
# „I Care“
# „I Miss You“
# „Best Thing I Never Had“
# „Party“ (ásamt André 3000)
# „Rather Die Young“
# „Start Over“
# „Love On Top“
# „Countdown“
# „End of Time“
# „I Was Here“
# „Run the World (Girls)“

## Heimildir

## Tilvísanir
Sjósund

**Sjósund** er sund sem fram fer utandyra í sjó, ám eða vötnum. Sjósund er stundað sem íþrótt og heilsubót. Stundum felst í sjósundi sérstök þolraun þegar synt er langar leiðir eða í mjög köldu vatni. Langsund eru sund sem eru lengri en hefðbundnar sundíþróttagreinar sem fara fram í sundlaugum, og maraþonsund eru mjög löng sund (yfir 10 km). Dæmi um maraþonsund er að synda yfir Ermarsund.

Sjósundfólk notast stundum við sérstakan búnað, eins og áberandi sundhettur til að sjást betur, öryggisbauju sem fest er við sundmanninn, og föt (hanska, skó eða galla) úr neopreni til að verjast kulda.
Weber

**Weber** getur átt við eftirfarandi:
* A. Paul Weber
* Max Weber
* Olivier Weber
* Weber (SI-mælieining)
Smith

**Smith** getur átt við eftirfarandi:

* Adam Smith 
* Smith–Magenis-heilkenni
* Joseph Smith
* Samantha Smith
* Jaden Smith
* Martin Cruz Smith
* Dean Smith (Knattspyrnuþjálfari)
* Dean Smith (Körfuknattleiksþjálfari)
* Patti Smith
* Ian Smith
* Renée Felice Smith
* Willow Smith
* Lauren Lee Smith
* Patricia Smith Churchland
* Emile Smith Rowe
* James Todd Smith
* Kevin Smith
* Eiríkur Smith
* Edward John Smith
* Kellita Smith
* Alexander Christian Smith
* Roy Smith
* Alan Smith
* Zadie Smith
* Anna Nicole Smith
* Edward Smith-Stanley, jarl af Derby
Skottbríi

**Skottbríi** (fræðiheiti: *Loddigesia mirabilis*) er tegund bría sem er einlendur við Andes-fjöll í norðvestur-Perú og er í útrýmingarhættu. Karlfuglinn er með sérstakar stélfjaðrir sem skaga langt út.

## Heimildir
Schuhmacher

**Schuhmacher** getur átt við eftirfarandi:
* Harald Schumacher
* Michael Schumacher
* Peder Schumacher Griffenfeld
Dan (aðgreining)

**Dan** getur átt við eftirfarandi:
* Dan Aykroyd
* Dan Calichman
* Stefán Dan Óskarsson
* Valgerður Dan
* Dan Burn
* Dan Quayle
* Dan Mintz
## Sjá einnig
* Dan
* DAN (aðgreiningarsíða)
Patti

**Patti** getur átt við eftirfarandi:
* Patti Page
* Patti Smith
* Patrekur Jóhannesson
* Patti (mannsnafn)
Patrick (aðgreining)

**Patrick** getur átt við eftirfarandi:
* Patrick White
* Patrick Modiano
* Robert Patrick
* Patrick Warburton
* James Patrick Stuart
* Patrick Pearse
* Patrick M'Boma
* Neil Patrick Harris
* Patrick Süskind
* Patrick H. O'Farrell
* George Patrick Leonard Walker
* Patrick Swayze
## Sjá einnig
* Patrick
Aure (sveitarfélag)

**Aure** er sveitarfélag í Mæri og Raumsdalur í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 3.384 (2022).

Stjórnsýslumiðstöðin í Aure sveitarfélaginu er þéttbýlið Aure, sem er eina þéttbýlið í sveitarfélaginu.

Sveitarfélagið liggur að sveitarfélaginu Heimi (í Þrændalög) í austri og yfir fjörðinn í suðri. Fyrir ofan fjörðinn liggur sveitarfélagið Kristjánssund í vestri og Tingvoll í suðri, en eyjasveitarfélagið Smøla er norðan við Edøyfjorden.
Surnadal (sveitarfélag)

**Surnadal** er sveitarfélag í Mæri og Raumsdalur í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 5.849 (2022).

Stjórnsýslumiðstöðin í Aure sveitarfélaginu er þéttbýlið Skei. Til sveitarfélagsins fellur einnig þéttbýlið Glærem.

Í suðvestri liggur sveitarfélagið að Sunndal. Í norðri, austri og suðri liggur sveitarfélagið að Þrændalög og sveitarfélögunum Heimi, Rindal og Oppdal. Ofan fjarðarins í norðvestri liggur sveitarfélagið Tingvoll.
Smøla (sveitarfélag)

**Smøla** er eyjasveitarfélag í Mæri og Raumsdalur í Noregi. Sveitarfélagið er nyrst í sýslunni og er eyjaklasi sem samanstendur af þúsundum stórra og smárra eyja auk megineyjunnar Smøla. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 2.120 (2022).

Engin þéttbýli eru í Smølu, en miðbærinn er samþjappaður í kringum þorpið Hopen, sem er lengst norður á eyjunni Smøla. Þar er ráðhús, verslanir, skóli og fjölnotahús.

Smøla er norðvestur af Aure sveitarfélaginu og suður af Hitra í Þrændalög.
Kristjánssund (sveitarfélag)

**Kristjánssund** er sveitarfélag í Mæri og Raumsdalur í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 24.159 (2022).

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er borgin Kristjánssund. Sveitarfélögin innihalda einnig þéttbýlið Rensvik, Solsletta og Storbakken.  

Austan Kristjánssund liggur Aure sveitarfélagið, suðaustan við Tingvoll og sunnan Gjemnes sveitarfélögin. Vestur af Bremsnesfirði liggur sveitarfélagið Averøy.
Tingvoll (sveitarfélag)

**Tingvoll** er sveitarfélag í Mæri og Raumsdalur í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu 2.960 (2022).

Stjórnsýslumiðstöðin í Tingvoll sveitarfélaginu er þéttbýlið Tingvollvågen, sem er eina þéttbýlið í sveitarfélaginu.

Sveitarfélagið Tingvoll er staðsett á skaga (Tingvollhalvøya) og sveitarfélagið liggur að Sunndal í suðaustri.
Sunndal (sveitarfélag)

**Sunndal** er sveitarfélag í Mæri og Raumsdalur í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 6.932 (2022).

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er þéttbýlið Sunndalsøra. Sveitarfélögin innihalda einnig þéttbýlið Grøa og Holssand.

Sveitarfélagið á landamæri að sveitarfélögunum Tingvoll og Surnadal í norðri, Molde í vestri, Lesja (Innlandinu) í suðri og Oppdal (Þrændalög) í austri.
Molde (sveitarfélag)

**Molde** er sveitarfélag í Mæri og Raumsdalur í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu  er 32.002(2022).

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er borgin Molde. Sveitarfélögin innihalda einnig þéttbýlið Hjelset,  Kleive, Hovdenakken, Nesjestranda, Eidsvåg og Midsund.

Sveitarfélagið á landamæri að sveitarfélögunum Aukra í vestri, Álasund í suðvestri, Gjemnes, Tingvoll og Sunndal í austri og Vestnes, Rauma og Lesja í (Innlandinu) í suðri.
Álasund (sveitarfélag)

**Álasund** er sveitarfélag í Mæri og Raumsdalur í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 67.114 (2022).

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er borgin Álasund. Sveitarfélögin innihalda einnig þéttbýlið Austnes, Brattvåg, Hoffland, Myklebost, Sjøholt, Skodje, Steinshamn, Søvik, Valle, Vatne og Årset.  

Sveitarfélagið liggur að sveitarfélögunum Vestnes í norðaustri, Fjord í suðaustri, Sykkylven og Sula í suðri og Giske í vestri.
Gustav Heinrich Ralph von Koenigswald

**Gustav Heinrich Ralph** (oft stytt sem **G. H. R.**) **von Koenigswald** (f. 13. nóvember 1902, d. 10. júlí 1982) var þýskur-hollenskur steingervinga- og jarðfræðingur sem rannsakaði fremdardýr.
Konungsríkið Pólland

**Konungsríkið Pólland** (pólska: *Królestwo Polskie*) var ríki í Mið-Evrópu. Það var stofnað árið 1025 þegar Bolesław Chrobry, hertogi að nafnbót, var krýndur konungur. Það var lagt niður eftir skiptingu Póllands.
Rauma (sveitarfélag)

**Rauma** er sveitarfélag í Mæri og Raumsdal í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 7.019 2022).

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er bærinn Åndalsnes. Sveitarfélögin innihalda einnig þéttbýlið Isfjorden. 

Sveitarfélagið liggur að sveitarfélögunum Molde í austri og norðri, Lesja (Innlandinu) í suðaustri, Skjåk ((Innlandinu) í suðri, Fjord í suðvestri og Vestnes í vestri.
Barrspæta

**Barrspæta** (fræðiheiti: *Dendrocopos major*) er tegund spæta. Hún er útbreidd í stórum hluta Evrópu og Asíu, og finnst einnig í N-Afríku. Svæðin takmarkast aðallega af skorti á skógi eða of köldu veðurfari. Hún er alæta, en skordýralirfur og bjöllur eru aðalfæðan yfir sumarið og fræ barrtrjáa að vetri. Hræ, matarleifar, fuglaegg og ungar, brum, ber og plöntusafi eru einnig á matseðli þeirra.

## Heimildir
Kevin

**Kevin** getur átt við eftirfarandi:

* Kevin Mark Philips
* Kevin Drake
* Kevin Mitnick
* Kevin Kurányi
* Kevin Nealon
* Kevin Schon
* Kevin Spacey
* Kevin McCarthy
* Kevin Keegan
* Kevin Federline
* Kevin James
* Kevin Smith
* Kevin De Bruyne
* Kevin Garnett
* Kevin Durant
* Kevin McDonald
* Kevin Costner
* Kevin Michael Richardson
Dominic

**Dominic** getur átt við eftirfarandi:
* Dominic Howard
* Dominic Scott Kay
* Dominic Perrottet
* Dominic Calvert-Lewin
Nick

**Nick** getur átt við eftirfarandi:
* Nick Cave
* Nick Drake
* Nick Jonas
* Nick Hornby
* Nick Leeson
* Nick Swardson
Dick

**Dick** getur átt við eftirfarandi:
* Dick Dale
* Philip K. Dick
* Dick Cheney
* Andy Dick
## Sjá einnig
* Richard
* Richard (aðgreining)
Richard (aðgreining)

**Richard** getur átt við eftirfarandi:

* Richard Nixon
* Richard Wagner
* Richard Kind
* Richard von Weizsäcker
* Richard Francis Burton
* Richard L. Hunter
* Richard Dawkins
* Little Richard
* Richard Stallman
* Richard Popkin
* Richard Schiff
* Richard Pryor
* Richard Rorty
* Richard Sherman
* Richard Thaler
* Richard Strauss
* Richard Feynman
* Richard Thors
* Richard Cheney
* Carl Richard Unger
* Richard Speight Jr.
* Richard Simmons
* Richard Witschge
* Richard Cantillon
* Richard Henry Dana
* Richard Swinburne
* Richard Serra
* Richard Janko
* Richard Bett
* Richard Sennett
* Richard Diebenkorn
* Richard Bach
* Richard Neal

## Sjá einnig
* Richard
* Dick
Bill (aðgreining)

**Bill** getur átt við eftirfarandi:

* Bill Clinton
* Bill Gates
* Bill Anders
* Bill Hicks
* Bill Bryson
* Bill Ward
* Bill Cody
* Bill Richardson
* Bill O'Reilly
* Bill Murray
* Bill Cosby
* Bill Byrge
* Bill Irwin

## Sjá einnig
* Bill
William (aðgreining)

**William** getur átt við eftirfarandi:

* William Faulkner
* William A. Craigie
* William Ewart Gladstone
* William Pitt eldri
* William Petersen
* William Heinesen
* William Cavendish-Bentinck, hertogi af Portland
* William Shakespeare
* William Howard Taft
* William Golding
* William Rowan Hamilton
* William James
* William Grenville
* William Blake
* William Morris
* William Wallace
* William Petty, jarl af Shelburne
* William Petty
* William McKinley
* William Lycan
* William Pitt yngri
* William Cavendish, hertogi af Devonshire
* William Hogarth
* William Gershom Collingwood
* William Walton
* William Herschel
* William Henry Harrison
* William Wordsworth
* William Lamb, vísigreifi af Melbourne
* Nassau William Senior
* William Butler Yeats
* William Turner
* William Stephenson
* William Rehnquist
* William Shatner
* William Randolph Hearst
* William Godwin
* William Hooker
* William Eggleston
* Seann William Scott
* William Ian Miller
* William Baffin
* William Katt
* William Gibson
* Andrew William Mellon
* William Walker
* William Lyon Mackenzie King
* William John Macquorn Rankine
* William M. Tweed
* Carl William Hansen
* William Watson Goodwin
* William A. Wheeler
* William Styron
* William Dampier
* William Kidd
* William Thomson
* William Stanley Jevons
* William Byrd
* William Tecumseh Sherman

## Sjá einnig
* William
* Bill (aðgreining)
* Bill
Jeffrey

**Jeffrey** getur átt við eftirfarandi:
* Myles Jeffrey
* Jeffrey Epstein
* Jeffrey Ross Gunter
* Jeffrey Dean Morgan
* Jeffrey Dahmer
* Jeffrey Donovan
Turner

**Turner** getur átt við eftirfarandi:
* Alex Turner
* Tina Turner
* Turner Broadcasting System
* William Turner
Eysteinn (aðgreining)

**Eysteinn** getur átt við eftirfarandi:
* Eysteinn Magnússon (konungur)
* Eysteinn Ásgrímsson
* Eysteinn Haraldsson (konungur)
* Eysteinn Erlendsson
* Eysteinn Jónsson
* Eysteinn Rauðúlfsson
* Eysteinn meinfretur Álfsson
## Sjá einnig
* Eysteinn
Matt

**Matt** getur átt við eftirfarandi:
* Matt Cohen
* Matt Craven
* Matt Damon
* Matt Ryan
* Matt Stone
* Matt Wachter
* Íslenska millinafnið Matt

## Sjá einnig
* Matthew
Douglas (aðgreining)

**Douglas** getur átt við eftirfarandi:
* Alec Douglas-Home
* Róbert I. Douglas
* Douglas MacArthur
* Kirk Douglas
* Douglas Adams
* Douglas Haig
## Sjá einnig
* Douglas
Max Martin

**Karl Marting Sandberg** (f. 26. febrúar 1971), betur þekktur sem **Max Martin**, er sænskur upptökustjóri og lagahöfundur. Undir lok 10. áratugarins byrjaði hann að skrifa smáskífur fyrir fræga listamenn og hljómsveitir eins og Britney Spears, Backstreet Boys, og NSYNC. Martin hefur skrifað eða verið meðhöfundur á 27 lögum sem hafa náð toppi ''Billboard'' Hot 100 vinsældalistans, meðal annars á „I Kissed a Girl“ með Katy Perry og „Shake It Off“ með Taylor Swift. Hann hefur hlotið mörg verðlaun fyrir verk hans, þar með talið fimm Grammy-verðlaun og tilnefningar til Óskarsverðlauna og Golden Globe-verðlauna.

## Lagasmíðar
### ''Billboard'' Hot 100
Frá árinu 1998 hefur Martin skrifað eða verið meðhöfundur á 27 lögum sem hafa náð fyrsta sæti *Billboard* Hot 100. Átta þeirra fóru beint á topp listans.

# 1998&nbsp;– „...Baby One More Time“ eftir Britney Spears
# 2000&nbsp;– „It's Gonna Be Me“ eftir NSYNC
# 2008&nbsp;– „I Kissed a Girl“ eftir Katy Perry
# 2008&nbsp;– „So What“ eftir Pink
# 2009&nbsp;– „My Life Would Suck Without You“ eftir Kelly Clarkson
# 2009&nbsp;– „3“ eftir Britney Spears
# 2010&nbsp;– „California Gurls“ eftir Katy Perry ásamt Snoop Dogg
# 2010&nbsp;– „Teenage Dream“ eftir Katy Perry
# 2010&nbsp;– „Raise Your Glass“ eftir Pink
# 2011&nbsp;– „Hold It Against Me“ eftir Britney Spears
# 2011&nbsp;– „E.T.“ eftir Katy Perry ásamt Kanye West
# 2011&nbsp;– „Last Friday Night (T.G.I.F.)“ eftir Katy Perry
# 2012&nbsp;– „Part of Me“ eftir Katy Perry
# 2012&nbsp;– „One More Night“ eftir Maroon 5
# 2012&nbsp;– „We Are Never Ever Getting Back Together“ eftir Taylor Swift
# 2013&nbsp;– „Roar“ eftir Katy Perry
# 2013&nbsp;– „Dark Horse“ eftir Katy Perry ásamt Juicy J
# 2014&nbsp;– „Shake It Off“ eftir Taylor Swift
# 2014&nbsp;– „Blank Space“ eftir Taylor Swift
# 2015&nbsp;– „Bad Blood“ eftir Taylor Swift ásamt Kendrick Lamar
# 2015&nbsp;– „Can't Feel My Face“ eftir The Weeknd
# 2016&nbsp;– „Can't Stop the Feeling!“ eftir Justin Timberlake
# 2019&nbsp;– „Blinding Lights“ eftir The Weeknd
# 2021&nbsp;– „Save Your Tears“ eftir The Weeknd og Ariana Grande
# 2021&nbsp;– „My Universe“ eftir Coldplay og BTS
# 2024&nbsp;– „Yes, and?“ eftir Ariana Grande
# 2024&nbsp;– „We Can't Be Friends (Wait for Your Love)“ eftir Ariana Grande

## Tilvísanir
Matthew

**Matthew** getur átt við eftirfarandi:

* Matthew Bingley
* Matthew Lipman
* Matthew Spiranovic
* Matthew J. Munn
* Matthew Fontaine Maury
* Matthew W. Taylor
* Matthew Morrison
* Matthew Bellamy
* Matthew Lillard
* Matthew Meselson
* Matthew Flinders
* Matthew Broderick
* Matthew Gray Gubler
* Matthew Perry

## Sjá einnig
* Matt
Hamilton (ættarnafn)

**Hamilton** getur átt við eftirfarandi:
* Alexander Hamilton
* Kim Hamilton
* Edith Hamilton
* Margaret Hamilton
* William Rowan Hamilton
## Sjá einnig
* Hamilton
Paul M. Clemens

**Paul M. Clemens**, fæddur **Páll Melsteð Jónsson** f. 1870 - d. 14. október 1966 var Vestur-Íslendingur sem starfaði sem arkitekt vestanhafs áður en nokkur Íslendingur hafði aflað sér slíkrar menntunar í gamla landinu. Hann fæddist í Reykjavík, sonur Jóns Þorkelssonar og Ingibjargar konu hans. Fjölskyldan flutti til Chicago árið 1884 og tók þá upp ættarnafnið Clemens, sem talið er ensk aðlögun að nafninu Klemensson, en ættfaðirinn Runólfur Klemensson hafði um tíma verið forstjóri Innréttinganna í Reykjavík.

## Ævi og störf
Páll eða Paul nam arkitektúr í Chicago og starfaði við teiknistofur í Illinois. Á fyrri hluta ferils síns var hann áhugasamur um stjórnmál og skrifaði m.a. róttækar greinar um efnahagsmál undir dulnefni. Árið 1900 fékk hann leyfi frá störfum sínum í Illinois til að heimsækja foreldra sína sem höfðu flutt til Íslendingasamfélagsins í Winnipeg, það sem átti að vera stutt heimsókn reyndist verða tveir áratugir. Hann stofnaði eigin arkitektastofu og sinnti fjölda verkefna fyrir vestur-íslenska athafnamenn.

Eftir Paul M. Clemens liggja byggingar af ýmsu tagi, s.s. kirkjur og iðnaðarbyggingar. Hann var einnig ötull þátttakandi í hvers kyns arkitektasamkeppnum og liggja því eftir hann fjöldi teikninga af mannvirkjum sem ekki urðu að veruleika en bera vitni um færni hans og höfundareinkenni. Árið 1903 vann Paul hugmyndir að höfuðstöðvum Landsbankans en uppdrátturinn mun ekki hafa borist til viðkomandi yfirvalda og kom því ekki fyrir sjónir almennings á Íslandi.

## Tenglar
*Grein um Paul M. Clemens í Arkitektúr og skipulag, 1.tbl. 1989
Runólfur Klemensson

**Runólfur Klemensson**, f. 1752 - d. 16. október 1811, var verslunarmaður í Reykjavík og um skeið forstjóri Innréttinganna.

## Ævi og störf
Runólfur fæddist í Kerlingardal í Vestur-Skaftafellssýslu. Hann fluttist til Reykjavíkur og kvæntist þar Sigríði dóttur Sigurðar Erlendssonar bónda í Götuhúsum. Runólfur gerðist starfsmaður Sunchenberg kaupmanns, sem hafði tekið við verslunum konungsvaldsins á Íslandi og rekið í eigin nafni frá 1788.

Hann var í fyrstu verslunarþjónn en var síðar gerður að verslunarstjóra og tók um leið við forstjórastöðu í Innréttingunum. Sem yfirmaður þeirra varð Runólfur fyrsti eftirlitsmaður með störfum næturvarðar Reykjavíkurbæjar árið 1790. Næturvörðurinn eða vaktarinn gegndi jafnframt starfi slökkviliðsmanns. Hlutverk Runólfs var að gæta þess að vaktarinn sinnti skyldum sínum og fékk hann þókun fyrir.

Runólfur hafði flutt með fjölskyldu sína í forstjóraíbúð Innréttinganna í Aðalstræti 9, en varð ekki langlífur í embætti fyrir óreglu sakir. Hann fluttist þá í hús sem áður hafði hýst spunastofu félagsins og starfaði næstu árin við ýmis verslunarstörf. Árið 1810 keypti hann kotið Kirkjuból, sem síðar nefndist Lækjarkot en haustið 1811 fannst hann drukknaður í Tjörninni.

Mikill ættbogi er kominn út frá Runólfi og er ættarnafnið Klementz dregið af honum.

## Tenglar
*Árni Óla: Elzta verslunarlóð í Reykjavík, Lesbók Morgunblaðsins, 7.jan. 1968
*Árni Óla: Forsaga slökkviliðsins í Reykjavík, Lesbók Morgunblaðsins, 29.okt. 1950
Freyjumenið

**Freyjumenið** er verðlaunagripur sem veittur er í glímu á Glímukeppni Íslands. Fyrst var keppt um Freyjumenið hinn 18. júní árið 2000. Sú sem ber Freyjumenið er titluð *glímudrottning*.

## Glímudrottningar Íslands

## Tengt efni
* Grettisbeltið

## Tenglar
*Freyjumenið verður Grettisbelti kvenna *19. júní* (2000).
Samstöðin

**Samstöðin** er íslenskur fjölmiðill sem að var stofnaður var árið 2020. Samstöðin lýsir sér á þann hátt að hún sé *samfélagssjónvarp og vettvangur fyrir róttæka samfélagsumræðu og raddir þeirra sem ekki fá rúm í umfjöllun meginstraumsmiðla*. Fréttir, fundir, myndbönd og hlaðvarpsættir eru gefnir út af fjölmiðlinum. Sósíalistaflokkur Íslands stendur á bak við fjölmiðilinn.

Í maí 2023 var brotist inn í skrifstofur Samstöðvarinnar og tækjabúnaði stolið ásamt því að skemmdarverk voru unnin á búnaði.

## Stjórn Samstöðvarinnar
*Eyjólfur Guðmundsson, eðlisfræðingur og formaður stjórnar
*Guðmundur Hrafn Arngrímsson, landslagsarkitekt og formaður samtaka leigjenda
*Gunnar Smári Egilsson, stjórnmálamaður
*María Pétursdóttir, myndlistarkona
*Þóra Kristín Ásgeirsdóttir, blaðamaður

*Björn Jónasson, útgefandi
*Ólína Kjerúlf Þorvarðardóttir, fræðikona
*Sanna Magdalena Mörtudóttir, mannfræðingur og borgarfulltrúi

## Tengill
*Heimasíða
## Tilvísanir
Lögberg

**Lögberg** er staður á Þingvöllum sem var miðdepill þinghalds Alþingis á þjóðveldisöld Íslands, frá árinu 930 til áranna 1262-64. 

Lögsögumaður Alþingis, sem hafði það hlutverk að geyma lög þjóðveldisins í minni sér og segja þau upp í heyranda hljóði, hafði sitt rými á Lögbergi. Við þinghald á Lögbergi máttu allir stíga fram og flytja ræður um mikilvæg mál eða segja fréttir af markverðum atburðum. Þar fóru jafnframt fram þinghelgun og þinglausnir, úrskurðir Lögréttu voru tilkynntir, tímatal rétt, stefnur birtar og önnur tíðindi sem fram sem vörðuðu þjóðina.

Hlutverki Lögbergs í sögu Alþingis lauk á árunum 1262-64 þegar Íslendingar gengu Noregskonungi á hönd með Gamla sáttmála.

Ekki er vitað nákvæmlega hvar á Þingvöllum Lögberg var staðsett. Tvær kenningar eru fyrirferðamestar um staðsetningu þess. Annars vegar hefur verið stungið upp á því að Lögberg hafi verið á flötum bergstalli efst á Hallinum fyrir norðan Hamraskarð þar sem nú er fánastöng. Hin tilgátan er að Lögberg hafi verið inni í Almannagjá við hamravegginn. Fornleifarannsóknir hafa ekki enn gefið nákvæmar vísbendingar um staðsetningu Lögbergs.

## Tilvísanir
Ourisia breviflora

***Ourisia breviflora*** er tegund blómstrandi plantna í græðisúruætt, ættuð frá suðurhluta Síle og Argentínu.

## Tilvísanir
Glandieu-foss

**Glandieufoss** (franska: *Cascade de Galndieu*) er foss í Ain-sýslu í Auvergne-Rhône-Alpes-héraði í Frakklandi. Hann er 60 metrar hár. Fossinn fellur úr ánni Gland.

Fossinn er við Glandieu á milli þorpanna Brégnier-Cordon og Saint-Benoît.; 

## Tilvísanir


## Myndir

Glandieu (Saint-Benoît).JPG|Mörkin á milli Brégnier-Cordon og Saint-Benoît.
Cascade_Glandieu.JPG|
Þekjustýra

***Ourisia sessilifolia*** er tegund blómstrandi plantna í græðisúruætt, ættuð frá Nýja-Sjálandi.

## Tilvísanir
Alchemilla sibirica

**Alchemilla sibirica** er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hún vex frá austur Evrópu austur í Síberíu og suður í Kírgistan.

## Heimildir
Alchemilla speciosa

**Alchemilla speciosa** er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hún vex frá Tyrklandi til Kákasusfjalla.

## Heimildir
Christmas Kisses (plata)

***Christmas Kisses*** er fyrsta jólaplata og EP-plata bandarísku söngkonunnar Ariana Grande. Platan var gefin út 13. desember 2013 í flestum löndum, og 17. desember 2013 í Bandaríkjunum, sem samansafn af tveim ábreiðum af klassískum jólalögum og tveim upprunalegum lögum. Þann 3. desember 2014 var gefin út sérstök útgáfa í Japan á geisladiski og á stafrænu formi. Smáskífan seldist í um 69.000 eintökum í Bandaríkjunum og í yfir 405.000 eintökum á heimsvísu.

## Lagalisti

## Tilvísanir
Christmas & Chill

***Christmas & Chill*** er önnur jólaplata og EP-plata bandarísku söngkonunnar Ariana Grande. Platan var gefin út 18. desember 2015 af Republic Records. Hún inniheldur sex upprunaleg lög sem fá innblástur úr ryþmablús tónlistarstefnunni. Hún fékk góða dóma frá tónlistargagnrýnendum og náði 34. sæti á ''Billboard'' 200 listanum og 3. sæti á *Billboard* Holiday Albums. Í fyrstu vikunni seldust 35.000 eintök í Bandaríkjunum og hefur síðan selst í yfir 180.000 eintökum á heimsvísu. *Christmas & Chill* var fyrst eingöngu fáanleg á stafrænu formi, en árið 2016 var hún gefin aftur út í Japan á geisladiski með nýrri kápu.

## Lagalisti

## Tilvísanir
Capitol Records

**Capitol Records, LLC** (áður **Capitol Records, Inc.**) er bandarísk tónlistarútgáfa. Hún var stofnuð árið 1942 af Johnny Mercer, Buddy DeSylva, og Glenn E. Wallichs. Capitol var keypt af bresku tónlistarsamsteypunni EMI árið 1955. EMI var síðar keypt af Universal Music Group árið 2012 og hefur dreifing Capitol verið í umsjón þeirra síðan. Höfuðstöðvar útgáfunnar er þekkt kennileiti í Hollywood, Kaliforníu.

Bæði útgáfan og fræga byggingin hennar eru stundum vitnuð sem „The House That Nat Built“ sem vísar í einn frægasta listamann sem starfaði með Capitol, Nat King Cole. Capitol er einnig þekkt sem bandaríska útgáfufyrirtæki Bítlanna á árunum 1964 til 1967.

## Tilvísanir

## Tenglar
* Vefsíða Capitol Records
* Opinber vefsíða Capitol UK
Alchemilla sericata

**Alchemilla saxatilis** er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hún er frá Litlu-Asíu (Tyrkland, Armenía, Georgía, Aserbajan, Íran).

## Heimildir
Volda (sveitarfélag)

**Volda** er sveitarfélag í Mæri og Raumsdal í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 10.809 (2022). 

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er þéttbýlið Volda. Til sveitarfélagsins fellur einnig þéttbýlisins Grodås og Mork.

Sveitarfélagið á landamæri að sveitarfélögunum Ørsta og Ulstein í norðri, Stad og Stryn í Vesturland i suðri, Stranda í austri og Vanylven í vestri.
Ørsta (sveitarfélag)

**Ørsta** er sveitarfélag í Mæri og Raumsdal í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 10.833 (2022).

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er þéttbýlið Ørsta. Til sveitarfélagsins fellur einnig þéttbýlið Hovdebygda.

Sveitarfélagið liggur að sveitarfélögunum Sykkylven og Stranda í austri og Volda í suðvestri.
Hareid (sveitarfélag)

**Hareid** er sveitarfélag í Mæri og Raumsdal í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 5.126 (2022).

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er þéttbýlið Hareid. Sveitarfélagið nær einnig til þéttbýlisins Hjørunavåg og Brandal. Hareid sveitarfélagið liggur að Ulstein-sveitarfélaginu í vestri.
Ulstein (sveitarfélag)

**Ulstein** er sveitarfélag í Mæri og Raumsdal í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 8.557 (2022).

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er borgin Ulsteinvik. Til sveitarfélagsins fellur einnig þéttbýlið Sundgot.

Ulstein á landamæri að sveitarfélögunum Hareid í austri og Herøy í vestri.
Sande (sveitarfélag)

**Sande** er eyjasveitarfélag í Mæri og Raumsdal í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 2.422 (2022). 

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er þéttbýlið Larsnes, sem er eina þéttbýlið í sveitarfélaginu.

Sveitarfélagið liggur að sveitarfélaginu Herøy í norðri og austri.
Borin frjáls

**Borin frjáls** (*Born free*) er bók eftir Joy Adamson. Gísli Ólafsson þýddi og Heimskringla gaf bókina út árið 1963. Hún fjallar um reynslu Adamsons að ala upp ljónahvolp sem heitir Elsa. Árið 1966 var mynd búin til um bókina sem vann Óskarsverðlaunin.
Herøy (sveitarfélag)

**Herøy** er eyjasveitarfélag í Mæri og Raumsdal í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 8.765 (2022).

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er borgin Fosnavåg. Til sveitarfélagsins fellur einnig þéttbýlisins Kvalsund, Leinstrand, Moltustranda, Dragsund, Remøy og Leikong.

Sveitarfélagið liggur að sveitarfélögunum Sande í suðvestri, Vanylven og Volda í suðri og Ulstein í austri. Sveitarfélagið er alfarið á eyjum en allar byggðu eyjarnar eru tengdar með brúm.
Stranda (sveitarfélag)

**Stranda** er sveitarfélag í Mæri og Raumsdal í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 4.467 (2022). 

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er þéttbýlið Stranda. Til sveitarfélagsins fellur einnig þéttbýlið Hellesylt.

Stranda sveitarfélag á landamæri í norðri og austri að sveitarfélögunum Fjord og Skjåk (Vesturland), í suðri að Stryn (Vesturland) og í vestri að Ørsta, Volda og Sykkylven.
Einstaklingur

**Einstaklingur** er lífvera sem er stök og aðgreind frá öðrum í þeim hóp eða samfélagi sem hún tilheyrir. Einstaklingur hefur sínar eigin þarfir, markmið, réttindi og skyldur. Hugtakið kemur meðal annars fyrir í líffræði, lögfræði og heimspeki. Hver einstaklingur er einstakur. Mannlegir einstaklingar hafa einstakan persónuleika og sjálf sem er ólíkt öllum öðrum. Þeir teljast líka lögpersóna gagnvart lögum.
Kórdrengir

**Kórdrengir** voru reykvískt íþróttafélag sem stofnað var árið 2007. Tilkynnt var um gjaldþrot félagsins vorið 2023.

## Saga
Fyrstu tíu ár tilveru sinnar léku Kórdrengir í utandeildinni í knattspyrnu. Sumarið 2017 skráði liðið sig til keppni í E-deild og komst í úrslitakeppni strax á fyrsta ári. Í kjölfarið hófst sigurganga sem er fordæmalaus í íslenskri knattspyrnusögu. Árið 2018 komst liðið upp úr E-deildinni, árið 2019 urðu Kórdrengir meistarar í D-deild og endurtóku svo leikinn í C-deildinni árið 2020.

Á sínu fyrsta ári í B-deild höfnuðu Kórdrengir í fjórða sæti eftir að hafa veitt ÍBV harða samkeppni um annað sætið fram í lokaumferðirnar. Ekki tókst að fylgja árangrinum eftir sumarið 2022, þar sem fimmta sætið varð niðurstaðan en liðið var hvergi nærri því að blanda sér í toppbaráttuna. Betur gekk í bikarkeppninni þar sem Kórdrengir fóru alla leið í 8-liða úrslitin, en töpuðu þar 2:4 gegn úrvalsdeildarliði FH.

Eftir leiktíðina 2022 var tilkynnt um vistaskipti þjálfarans, Davíðs Smára Lamude, sem tók við liði Vestra. Í kjölfarið hófust umræður um framtíð félagsins og var loks tilkynnt fáeinum vikum fyrir upphaf Íslandsmótsins 2023 að Kórdrengir yrðu ekki meðal keppnisliða. Þá um vorið var tilkynnt um gjaldþrot Kórdrengja.
Þróttur Vogum

**Ungmennafélagið Þróttur** er íþróttafélag í Vogum á Vatnsleysuströnd sem stofnað var árið 1932. Félagið leggur stund á knattspyrnu, körfuknattleik, júdó og sund. 

## Knattspyrna
Knattspyrnuvöllurinn í Vogum nefnist *Vogaídýfuvöllurinn* og er kenndur við samnefnda sósutegund. Aðalbúningur Þróttara er appelsínugul treyja, svartar buxur og svartir sokkar. Þróttur sendi fyrst lið til keppni í meistaraflokki karla á Íslandsmóti árin 1999 og 2000. Eftir nokkurra ára hlé var þráðurinn tekinn upp að nýju árið 2008 og hefur karlaflokkur liðsins tekið þátt í Íslandsmótinu upp frá því. Sumarið 2021 urðu Þróttarar C-deildarmeistarar undir stjórn Hermanns Hreiðarssonar og léku í Lengjudeildinni sumarið eftir en höfnuðu þar í neðsta sæti.

## Tenglar
*Heimasíða
Ulsteinvik

**Ulsteinvik** er bær og stjórnsýslumiðstöð í Ulstein sveitarfélagi í Mæri og Raumsdal i Noregi með 5.936 íbúa frá og með 2022. Í sveitarfélaginu eru 8.557 íbúar (2022). Ulsteinvík er einkum á eyjunni Hareiðsland, sem til forna var kölluð Hǫð. Hlutar Ulsteinvíkurbyggðar eru á eyjunni Dimna.

Ulsteinvik er 45 km suðvestur af Álasundi og 29 km austur af Fosnavåg. Um Fv 653 eru 33 km suður að Ørsta og þjóðveginum meðfram vesturströnd Noregs E39. Frá Ulsteinvik eru nokkrar daglegar brottfarir með rútu til bæði Álasund, Fosnavåg og Ørsta/Volda. Frá Ulsteinvik eru 24 km til Torvik hafnar, sem er sameiginleg Hurtigruten höfn Ulsteinvik og Fosnavåg.

Ulsteinvik er verslunarmiðstöð sveitarfélagsins og þar eru einnig stórar skipasmíðastöðvar og annar vélaiðnaður.  Hér eru nokkrar verslunarmiðstöðvar, sérverslanir, hótel og *Sjøborg* menningarmiðstöð og kvikmyndahús.

*Kongsberg Marine* (áður Rolls Royce Commercial Marine) er með framleiðslueiningu í Ulsteinvik.  *Ulstein Group* er alþjóðlega sinnað fyrirtæki í skipasmíði og skipahönnun. Hér var þróaður hinn þekkti X-bow. Fyrirtækið útvegar einnig ýmsar tæknilausnir á hafsvæðinu.  *Kleven Verft* á Dimnøya er hluti af Kleven Maritime AS.  Margir af Hurtigruten bátum nútímans eru smíðaðir við Ulstein Verft og Kleven Verft.  Ulsteinvik er einnig með fjölda annarra tæknifyrirtækja.

Staðarblaðið fyrir Ulsteinvik er *Vikebladet Vestposten*, gefið út í Ulsteinvik. Blaðið fjallar um sveitarfélögin Ulstein og Hareid. *Sunnmørsposten* (stærsta dagblað sýslunnar) er einnig með skrifstofu í Ulsteinvik. *Regionavisa* er ókeypis dagblað með höfuðstöðvar hér.

Í Ulsteinvik er einnig að finna *Ulstein Videregående skole* (menntaskóla), *Sunnmøre Folkehøgskole* (lýðháskóla), *Ulstein framhaldsskóli* og *Ulsteinvik grunnskóli*.

*Høddvoll* leikvang (heimavöll íþróttaliðsins Hødd) er staðsett í Ulsteinvik.  *Ulstein Arena* er einnig staðsettur hér, sem er samkomustaður íþrótta og menningar í Ulsteinvík og samanstendur af fjölnota sal, bókasafni, baðaðstöðu, klifursal, bókasafni, kaffihúsi og ferðamannaupplýsingum.

Ulsteinskirkja, sem er aflöng átthyrnd kirkja, var reist á gamla kirkjustaðnum á bænum Ulstein árið 1848, en var flutt til Ulsteinvík árið 1878. 

Við Ulsteinvik liggur *Oshaugen*, einn stærsti grafhaugur Vestur-Noregs frá bronsöld og járnöld.

Trébátahátíðin í Ulsteinvík er haldin í ágúst. Á þessari hátíð koma saman bátaáhugamenn alls staðar að af landinu og fylla göturnar af fólki. 

Karsten Warholm, íþróttamaður og ríkjandi heimsmethafi, Ólympíumeistari og heimsmeistari í 400 metra grindahlaupi kemur frá Ulsteinvík.
Mynd:Ulstein kyrkje crop.jpg|Ulsteinkirkja
Mynd:Ulstein Verft from air .jpg|Ulstein verft
Mynd:Sunnmøre Folkehøgskule, Varleite, Ulsteinvik.jpg|Sunnmøre Folkehøgskole
Mynd:Ulsteinvik seaside view 2012 1.jpg|Ulsteinvik frá sjávarsíðunni
Vanylven sveitarfélag)

**Vanylven** er sveitarfélag í Mæri og Raumsdalur í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 3.045  (2022). 

Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er þéttbýlið Fiskå, sem er eina þéttbýlið í sveitarfélaginu.

Sveitarfélagið liggur að sveitarfélögunum Sande og Herøy í norðri, Volda í austri og Stad  (Vesturland) í suðri og vestri.
Averøy (sveitarfélag)

**Averøy** er eyjasveitarfélag í Mæri og Raumsdalur í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 5.826  (2022). 

Bæjarhúsið og bæjarstjórnin eru staðsett í þorpinu Bruhagen á aðaleyjunni Averøya. Í Bruhagen er einnig stærsta verslunarmiðstöð sveitarfélagsins.  Sveitarfélögin innihalda einnig þéttbýlið Kårvåg, Bremsnes og Langøy.

Sveitarfélagið samanstendur af nokkrum stórum og minni eyjum og liggur út að Noregshafi og er að öðru leyti umkringt fjarðaörmum. Í austri er sveitarfélagið Kristjánssund, í suðaustri er sveitarfélagið Gjemnes og í suðvestur er sveitarfélagið Hustadvika.  *Atlanterhavsveien* er meginlandstengingin til suðurs, til Hustadvika sveitarfélagsins. Vegurinn er lagður yfir nokkrar eyjar og brýr og hefur verið nefndur bygging aldarinnar í Noregi*.*
Alchemilla venosa

**Alchemilla venosa** er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hún vex frá Tyrklandi til Kákasusfjalla.

## Heimildir
Alchemilla subnivalis

**Alchemilla subnivalis** er lágvaxinn runni af rósaætt (Rosaceae). Hún vex í Mið-Afríku (Ruwenzori-fjöllum, milli 4300 og 4750m hæð y.s.).

## Heimildir
Alchemilla splendens

**Alchemilla splendens** er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hún vex í Mið-Evrópu (Alpafjöllum; Austurríki, Frakkland, Þýskaland, Ítalía og Sviss).

## Heimildir
Alchemilla glaucescens

**Alchemilla glaucescens** er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hún vex í nær allri Evrópu að undanskildu Íslandi, Belgíu, Portúgal, Krít, Möltu og Tyrklandi.

## Heimildir
Eitri

Eitri er dvergur í norrænni goðafræði. Var hann félagi Brokks og smíðuðu þeir Gullinbursta, Draupni og Mjölni. Samkvæmt sumum heimildum heitir hann Sindri

## Tilvísanir
Hreiðmar (norræn goðafræði)

Hreiðmar er faðir Oturs, Fáfnis og Regins. Samkvæmt einhverjum heimildum átti hann einnig Lyngheiður og Lofnheiður, en um þær er ekkert sagt.

## Tilvísanir
Eir (norræn goðafræði)

**Eir** er gyðja í norrænni goðafræði. Hún er sögð læknir bestur. Annarsstaðar er hún sögð mey Menglaðar en samkvæmt Snorra-Eddu er hún valkyrja.

## Tilvísanir
Hugo-verðlaunin

**Hugo-verðlaunin** eru bókmenntaverðlaun sem veitt eru fyrir bestu skáldverk í flokki vísindaskáldskapar eða fantasíu. Verðlaunin eru kosin af þeim sem mæta á Worldcon-ráðstefnuna sem haldin er árlega. Verðlaunin draga nafn sitt af bandaríska ritstjóranum Hugo Gernsback. Þau voru fyrst veitt á 11. Worldcon-ráðstefnunni í Philadelphia árið 1953. Ásamt Nebula-verðlaununum eru Hugo-verðlaunin þekktustu verðlaun fyrir vísindaskáldskap í heiminum. 

Upphaflega voru verðlaunin veitt í 7 flokkum, en þeir hafa breyst í gegnum tíðina og eru nú 15 talsins. Þar á meðal eru fjögur verðlaun fyrir bestu skáldsögu í mismunandi lengdum (smásögu, nóvellettu, nóvellu og skáldsögu), bestu ritröð, bestu myndskreytingar o.s.frv. Verðlaunagripurinn er alltaf stílfærð eldflaug, en er annars breytilegur frá ári til árs. 

## Tilvísanir
Nebula-verðlaunin

**Nebula-verðlaunin** eru bókmenntaverðlaun sem veitt eru fyrir vísindaskáldskap og fantasíur útgefin í Bandaríkjunum. Verðlaunin eru veitt árlega af bandarískum samtökum höfunda vísindaskáldsagna og fantasía, Science Fiction and Fantasy Writers Association. Þau voru stofnuð árið 1966. Verðlaunin eru eingöngu veitt fyrir skáldverk sem koma út á ensku í Bandaríkjunum, en eru ekki bundin við bandaríska höfunda. Verkin eru tilnefnd af félögum í samtökunum og þau sex verk sem fá flestar tilnefningar komast í úrslit. Félagar kjósa síðan milli þessara sex verka.

Verðlaunin eru veitt í átta flokkum, þar á meðal fyrir fjórar lengdir af skáldverki (smásögu, nóvellettu, nóvellu og skáldsögu), bestu barna- og unglingabók og besta handrit fyrir tölvuleik. Ásamt Hugo-verðlaununum eru Nebula-verðlaunin þekktustu verðlaun fyrir vísindaskáldskap í heimi.

## Tilvísanir
Tunglferðin (kvikmynd frá 1902)

**Tunglferðin** (franska: *Le voyage dans la lune*) er frönsk vísindaskáldsögumynd frá 1902 eftir Georges Méliès. Myndin byggist á ýmsum sögum, þar á meðal skáldsögunni *[[Ferðin til tunglsins]]* eftir Jules Verne frá 1865. Í myndinni ferðast hópur stjörnufræðinga til tunglsins með hylki sem skotið er úr risastórri fallbyssu. Þar hitta þeir fyrir tunglbúa sem hafast við neðanjarðar. Þeir komast aftur til jarðar með því að velta hylkinu út í geiminn með reipi, en einn tunglbúinn grípur í reipið og fylgir með þegar hylkið fellur til jarðar og lendir í sjónum þar sem þeim er bjargað.

## Sýning á Íslandi
Fyrsta kvikmyndasýning á Íslandi fór fram á Akureyri þann 27. júní árið 1903 í nýlega reistu húsi Góðtemplarareglunnar þar í bæ. Sýningin var auglýst sem *Edisons lifandi ljósmyndir* og hafði að geyma nokkrar ólíkar myndir, jafnt frétta- og heimildarmyndir sem leikið efni. Þar á meðal var myndin um Tunglferðina sem þá var ekki nema ársgömul.

## Tilvísanir
Metropolis (kvikmynd frá 1927)

***Metropolis*** er vísindaskáldsögumynd frá 1927 eftir þýska leikstjórann Fritz Lang byggð á skáldsögu eftir eiginkonu hans, Theu von Harbou, frá 1925. Myndin er framtíðardystópía. Hún gerist í fútúrískri stórborg sem er knúin áfram af risastórum vélum sem verkamenn vinna við. Aðalpersónan, Freder, sonur borgarstjórans, kemst að því hvað aðstæður verkafólksins eru slæmar og reynir að miðla málum milli ráðamanna og verkamanna með aðstoð Maríu. Hinn illi uppfinningamaður Rotwang býr þá til vélmenni sem líkist Maríu og lætur það espa verkamennina upp í að eyðileggja vélarnar. Í lokaatriði myndarinnar berst Freder við Rotwang efst á skýjakljúfi og Rotwang hrapar til bana. Aðalleikarar myndarinnar voru Gustav Fröhlich, Alfred Abel, Rudolf Klein-Rogge og Brigitte Helm. Myndin fékk blendin viðbrögð á sínum tíma. Hún þótti sjónrænt falleg og kröftug, en skilaboðin um að samstarf stéttanna væri affarsælast voru gagnrýnd fyrir að vera barnaleg.