15. september

**15. september** er 258. dagur ársins (259. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 107 dagar eru eftir af árinu.

## Atburðir
* 668 - Keisarinn Konstans 2. var myrtur í baði í hallarbyltingu í Sýrakúsu á Sikiley. Hirðin sneri aftur til Konstantínópel eftir 5 ára fjarveru.
* 1590 - Úrbanus 7. var kjörinn páfi. Hann dó úr malaríu tólf dögum síðar og telst hafa verið skemmstan tíma í embætti af öllum páfum.
* 1604 - Svíar biðu ósigur fyrir Pólsk-litháíska samveldinu í orrustunni við Weissenstein.
* 1644 - Innósentíus 10. tók við sem páfi eftir lát Úrbanusar 8..
* 1647 - Brynjólfur Sveinsson biskup fékk Flateyjarbók að gjöf.
* 1821 – Gvatemala, El Salvador, Hondúras, Níkaragva og Kosta Ríka fengu sjálfstæði frá Spáni.
* 1830 - Fyrsta lestarleið milli borga opnaði; á milli Liverpool og Manchester á Englandi.
* 1920 - Knattspyrnufélagið Tromsø IL var stofnað í Noregi.
* 1922 - Tyrktir kveiktu í borginni Smyrna (Izmir). Grísk-tyrkneska stríðið (1919–1922) endaði stuttu síðar með sigri Tyrkja.
* 1929 - Kvæðamannafélagið Iðunn var stofnað á Íslandi.
* 1935 - Gyðingar í Þýskalandi misstu þýskan ríkisborgararétt.
* 1947 - Átta ára stúlka, Þórunn S. Jóhannsdóttir, hélt sína fyrstu píanótónleika í Reykjavík og var sögð undrabarn. Síðar varð hún eiginkona Vladimirs Ashkenazy, píanóleikara og hljómsveitarstjóra.
* 1952 - Sameinuðu þjóðirnar kváðu á um að Eþíópía fengi yfirráð yfir Eritreu.
* 1962 - BSRB gerði sinn fyrsta kjarasamning við ríkið.
* 1963 - Fjögur börn létust þegar Ku Klux Klan stóð fyrir sprengjutilræði í kirkju baptista í Birmingham, Alabama.
* 1964 - Breska dagblaðið *[[The Sun]]* var stofnað.
* 1966 - Háskólinn í Óðinsvéum var vígður.
* 1967 - Sjónvarpsútsendingar varnarliðsins á Keflavíkurflugvelli voru takmarkaðar við flugvallarsvæðið og næsta nágrenni.
* 1967 - Þjóðgarður var stofnaður í Skaftafelli.
* 1972 - Franska kvikmyndin *[[Háttvísir broddborgarar]]* var frumsýnd.
* 1973 - Karl 16. Gústaf varð konungur Svíþjóðar, við andlát afa síns, Gústafs 6. Adolfs.
* 1976 - Ný félagsvísindadeild tók til starfa við Háskóla Íslands.
* 1981 - Út af Rit veiddist risalúða, sem reyndist vera 268 sentimetra löng og vó yfir fjórðung úr tonni.
* 1985 - Sif Sigfúsdóttir var kjörin fegurðardrottning Norðurlanda, en hún var þá 17 ára gömul.
* 1986 - Frakkland tók upp vegabréfsáritanir fyrir öll ríki utan Evrópubandalagsins að Sviss undanskildu.
* 1987 - Jóhannes Páll 2. páfi kom í opinbera heimsókn til Los Angeles í Bandaríkjunum.
* 1991 - Sósíaldemókratar í Svíþjóð biðu sinn versta kosningaósigur í 60 ár í þingkosningum. Forsætisráðherrann, Ingvar Carlsson, sagði af sér.
* 1993 - Kaþólski presturinn Pino Puglisi var myrtur í Palermó vegna baráttu sinnar gegn sikileysku mafíunni.
* 1994 - Helgi Áss Grétarsson varð heimsmeistari í skák í flokki 20 ára og yngri og varð jafnframt stórmeistari í skák.
* 1995 - Íslenska kvikmyndin *[[Tár úr steini]]* var frumsýnd.
* 1997 - Lénið Google var fyrst skráð. Fyrirtækið var formlega stofnað ári síðar.
* 2000 - Sumarólympíuleikar voru settir í Sydney.
* 2003 - Skæruliðar úr Þjóðfrelsisher Kólumbíu rændu átta erlendum ferðamönnum í Ciudad Perdida. Þeim var sleppt 100 dögum síðar.
* 2008 - Lehman Brothers, eitt stærsta fjármálafyrirtæki í heimi, varð gjaldþrota sem leiddi meðal annars til falls Glitnis.

* 2008 - Stjórnarandstöðuleiðtoginn Morgan Tsvangirai var skipaður forsætisráðherra í Simbabve í kjölfar samkomulags við Robert Mugabe.
* 2011 - Tveir úr áhöfn norsku farþegaferjunnar *[[Nordlys]]* fórust þegar eldur kom upp í skipinu.
* 2011 - Vinstriflokkarnir báru sigur úr býtum í þingkosningum í Danmörku. Helle Thorning-Schmidt varð fyrsti kvenforsætisráðherra landsins í kjölfarið.
* 2012 - Tónlistarhúsið í Stafangri var opnað.
* 2017 - 13 ára ferð geimkönnunarfarsins *[[Cassini–Huygens]]* lauk þegar það steyptist til jarðar á Satúrnusi.
* 2021 - Bandaríkin, Ástralía og Bretland undirrituðu þríhliða varnarsamninginn AUKUS til að mynda mótvægi gegn vaxandi umsvifum Kína.
* 2022 - Úkraínskir hermenn í Ízjúm uppgötvuðu fjöldagrafir með 440 líkum, sem mörg báru merki um pyntingar.

## Fædd
* 1254 - Marco Polo, ítalskur landkönnuður (d. 1324).
* 1307 - Einar Hafliðason, íslenskur rithöfundur (d. 1393).
* 1603 - Tokugawa Yorifusa, japanskur lávarður og níundi sonur Tokugawa Ieyasu (d. 1661).
* 1613 - François de la Rochefoucauld, franskur rithöfundur (d. 1680).
* 1643 - Jón Vigfússon, Hólabiskup (d. 1690).
* 1649 - Titus Oates, enskur prestur (d. 1705).
* 1789 - James Fenimore Cooper, bandarískur rithöfundur (d. 1851).
* 1830 - Porfirio Díaz, forseti Mexíkó (d. 1915).
* 1857 - William Howard Taft, Bandaríkjaforseti (d. 1930).
* 1884 - Samúel Jónsson, íslenskur myndlistarmaður (d. 1969).
* 1890 - Agatha Christie, enskur rithöfundur (d. 1976).
* 1894 - Jean Renoir, franskur kvikmyndaleikstjóri (d. 1979).
* 1904 - Úmbertó 2., síðasti konungur Ítalíu (d. 1983).
* 1908 - Miško Kranjec, slóvenskur rithöfundur (d. 1983).
* 1914 - Jens Otto Krag, danskur stjórnmálamaður (d. 1978).
* 1934 - Bjarni Jónsson, íslenskur myndlistarmaður (d. 2008).
* 1935 - Amalía Jóna Jónsdóttir, fyrsti íslenski kvenfangavörður á Íslandi.
* 1939 - John M. Dillon, írskur fornfræðingur.
* 1940 - Rannveig Guðmundsdóttir, íslensk stjórnmálakona.
* 1942 - Wen Jiabao, kínverskur stjórnmálamaður.
* 1942 - Emmerson Mnangagwa, forseti Simbabve.
* 1944 - Yoweri Museveni, úgandískur stjórnmálamaður.
* 1957 - Paweł Pawlikowski, pólskur kvikmyndaleikstjóri.
* 1960 - Katsuyoshi Shinto, japanskur knattspyrnumaður.
* 1961 - Noel MacNeal, bandarískur leikari.
* 1964 - Robert Fico, slóvakískur stjórnmálamaður.
* 1971 - Ragnar Bragason, íslenskur leikstjóri.
* 1972 - Letizia Spánardrottning.
* 1977 - Chimamanda Ngozi Adichie, nigeriskur rithofundur.
* 1978 - Eiður Smári Guðjohnsen, íslenskur knattspyrnumaður.
* 1980 - Katrín Atladóttir, íslensk badmintonkona.
* 1980 - Jolin Tsai, kínversk söngkona.
* 1981 - Guðrún Sóley Gunnarsdóttir, íslensk knattspyrnukona.
* 1984 - Harry Bretaprins.
* 1997 - Sigurður Sævar Magnúsarson, íslenskur myndlistarmaður.

## Dáin
* 1700 - André Le Nôtre, franskur landslagsarkitekt (f. 1613).
* 1859 - Isambard Kingdom Brunel, enskur verkfræðingur (f. 1806).
* 1864 - John Hanning Speke, breskur landkönnuður (f. 1827).
* 1926 - Rudolf Eucken, þýskur heimspekingur og Nóbelsverðlaunahafi (f. 1846).
* 1960 - Héctor Castro, úrúgvæskur knattspyrnumaður (f. 1904).
* 1972 - Ásgeir Ásgeirsson, 2. forseti Íslands (f. 1894).
* 1973 - Gústaf 6. Adólf, konungur Svíþjóðar (f. 1882).
* 2007 - Colin McRae, skoskur rallýökumaður og fyrrverandi heimsmeistari (f. 1968).
* 2020 - Moussa Traoré, forseti Malí (f. 1936).
* 2022 - Ragnar Arnalds, stjórnmálamaður og rithöfundur (f. 1938).